Telugu Teravenuka kathalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| క్త సం నభ న. క మ స్‌. ఎ" ల" ప న్య... న్న

1. ర్త జరా యు స్ట్‌ - ప్‌ న | ర ల క్‌ నై స. హె న ల ప నాతని తూ గక యా! |. దం కం క = ల టు? (మూ! స కక కాకా కాకక కక కా క బలు ఇ అనా బు బు అ వ ప లు అకు వ ల్‌ | భే క ఈ తరానికి విలువైన కానుక న. న్‌ 50 యేళ్ల సినిమా జ్ఞాపకాల సువర్హపేటిక వ ట్ట ప ర స న.

|... న... న మ్‌ 1 న 111," టం!

1 (1 | న; || ఇ | 111. లీ 1 [ సం. 1 | క్‌ | శ న. “టీ... 1! [111

యతి య గక మల్యాల. న. సం. (| ॥ 1 టు 1 ర (| అుదుత్లా యా ॥ ర్న ॥ , న.

| స ల ట్‌ ళు 1 (| ' య

టీ ల" కంర 21 కా

రం. మమా, హో +

2. హం. గ గ |. క

నం (| సో వ, . కట్టం . , ల న్‌ 111 1 క]... ట్‌ ట్‌! | 1 క! న న. (4 ః ( [4 1. నం. (0 గై క (1 " ॥

తెర వెనుక కథలు డి.వి. నరసరాజు ఆర్కేబుక్స్‌ 3-5-868/2, ఓల్డ్‌ ఎం.ఎల్‌ ఏ. క్వార్టర్స్‌ రోడ్‌, హైదర్‌గూడ, హైదరాబాద్‌-500 029. ఫోన్స్‌ : 5562 5007, 2328 6067, 23983 0137 కంల

5 అవిష్కరణ :

జూలై 15, 2004

డి.వి. నరసరాజుగారి సినీజీవిత స్వర్ణోత్సవ, చా /ం

85వ జన్మదినోత్సవ సందర్భంగా. నీ"

యె మ ల ళ్‌ సైన్‌

౯౫ ఈ పుస్తకం ప్రతులు

ఆర్కే బుక్స్‌వారి దగ్గర,

విశాలాంధ్ర బుక్‌ హౌస్‌ అన్ని బ్రాంచీల్లోనూ లభిస్తాయి.

గి 95 లు వెల: ఆదీ దశ రచ రారియ జు £ ' య్టా గ్‌ లి రూ. 1560/ (౯ 8 శ] ర్వి త్త జ [ ఎం గం. ట్ర.-- ల్లో ణు ( న సు టో ఆ గ ॥ పాద తత శం శ

౫ అక్షర కూర్చు-డిజైనింగ్‌ :

క్రియేటివ్‌ లింక్స్‌

8-5-868/2, హైదర్‌గూడ,

హైదరాబాద్‌

ఫోన్‌ : 5562 5007, 2828 6067

ఈ ముద్రణ : కర్షక్‌ ఆర్ట్‌ ప్రింటర్స్‌ విద్యానగర్‌ హైదరాబాద్‌.

అంకితం (| క గ (| ల శ. (1 న. " (| ॥ ం 12 ప. న్‌ యుల ( ళ్‌ | ్న | | ” శ లే నా. న? క! క. శప ఖీ (6 9 అమ్మ'కు

మ0032 ముందుమాట తెలుగు సినిమా రెండేళ్లలో డెభై ఐదు సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకోబోతుంది! తెలుగు సినిమాకి చరిత్ర వున్నమాట నిజమేగాని, సరియైనదీ సమగ్రమైనదీ లేదు. తెలుగు సినిమా తొలిరోజుల్లో-పని చేసిన దర్శకులుగాని, నిర్మాతలుగాని, సాంకేతిక నిపుణులుగాని, యిప్పుడు ఎక్కువమంది లేకపోవడం, ఉన్న కొద్దిమందయినా వయోవృద్ధులు కావడంతో, కొంత జ్ఞాపకం వుండీ వుండకా-చెప్పిన సమాచారం సరిగ్గా లేకపోవడమూ, ఆ చెప్పినదైనా వ్రాసుకునే విలేకరులు సరిగా వ్రాసుకోకపోవడం వల్ల ఎన్నో తప్పులు దొర్లడం కద్దు! ఒక విలేకరి ఒక పత్రికలో ఒక తప్పు వ్రాస్తే, అదే కరెక్టనుకుని మిగతావాళ్ళు ఆ 'తప్పు సమాచారాన్నే అనుసరించడం వల్ల తెలుగు సినిమా చరిత్ర-తప్పుల తడకగా తయారైనది! ఉదాహరణకి '“పోతన' సినిమా నాగయ్యగారు డైరెక్ట్‌ చేశారని 'వ్రాసిందొక పత్రిక, అలాగే 'మన్లీశ్వరి చిత్రం 1942లో విడుదలైందని వ్రాశాడొక విలేకరి! అది అచ్చు తప్పు గూడా కావచ్చు! ఆ విషయం తెలియక అదే కరెక్టనుకుని మరొకరు 'వాయవచ్చు! అందాకా ఎందుకు నా మొదటి చిత్రం “అన్నపూర్ణా” వారి “దొంగరాముడు అని వ్రాసిన సందర్భం గూడా వుంది! అందువల్ల తెలియనిది తెలియనట్టు, అనుమానంగా వున్నది అనుమానంగా వున్నట్టు, గట్టిగా తెలిసినది తెలిసినట్టు వ్రాస్తే ఏ యిబ్బందీ వుండదు! అటువంటి ప్రయత్నమే ఈ 'తెర వెనుక కధలు' ముఖ్యోద్దేశం! పంక

వండ కృతజ్ఞతలు

ఈ పుస్తక ఆవిష్కరణ సభను హైదరాబాద్‌లో ఏర్పాటు. చేసి ఘనంగా నిర్వహించిన “సంగమ్‌” అకాదెమీ శ్రీ సంజయ్‌ కిషోర్‌కు, సభలో పాల్గొని పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించిన శ్రీ అక్కినేని నాగేశ్వరరావుగారికి, అధ్యక్షత వహించిన శ్రీ సి. నారాయణరెడ్డిగారికి, అభినందనలు అందజేసిన శ్రీయుతులు డి. రామానాయుడు, శ్రీ డి వి.ఎస్‌. రాజు, శ్రీమతి జమున, శ్రీ సారిపల్లి కొండలరావు, శ్రీ చప్పిడి సుభాన్‌ రెడ్డి శ్రీ అట్లూరి రామారావు, శ్రీ ఎస్‌.వి. రామారావు గార్లకు, ఈ పుస్తక ప్రచురణకు ఎంతో (శ్రద్ధ తీసుకుని ఫోటోలు సేకరించి, ముద్రణ వరకు-పూర్తి సహకారం అందించిన శ్రీ రావికాండలరావు, శ్రీ సూరిబాబు, శ్రీ శ్రీకాంత్‌ గార్లకు, ఈ వ్యాసాలు ప్రచురించిన “విజయచిత్ర, “సితార” పథత్రికాధిపతులకు.

వైలలక

తెర వెనుక కథలు

థియేటర్లో కూర్చుని సినిమా చూసే ప్రేక్షకులకు తెరమీద కనిపించే కధలు మాత్రమే

తెలుస్తయ్‌గాని తెరవెనుక కధలు తెలియవు. దాదాపు ప్రతి సినిమాకు తెరవెనుక కథ ఒకటి

వుంటుంది. అంటే సినిమూ నిర్మాణానికి ముందు, సినిమా తీసే సమయంలోనూ ఎన్నో చిత్రవిచిత్రమైన నిషయాలు, సంఘటనలు చోటుచేసుకుంటయ్‌.

ఇవి ఆయా సినిమా నిర్మాణానికి సంబంధించిన వారికి మాత్రమే తెలుస్తయ్‌.

నేను ఎన్నో సినిమా కంపెనీలకు దాదాపు వంద చిత్రాలకు ్రిప్పు రచయితగా పనిచేసినా విజయా వాహినీ సంస్థలతో నాకు సన్నిహిత సంబంధం వుండేది,

వాహినీ విజయా సంస్థలకు మూలపురుషులు మూలా లక్ష్మీనారాయణస్వామిగారు, బి.యన్‌. రెడ్డిగారు, కెవి. రెడ్డిగారు, బి. నాగిరెడ్డిగారు, చక్రపాణిగారలు.

వీరిలో మూలా నారాయణస్వామిగారు - నేను 1951లో వాహినీ సంస్థలో చేరేటప్పటికి రెండు మూడు సంవత్సరాలకు ముందే స్వర్గస్థులైనారు. అందువల్ల నాకు ఆయనతో పరిచయం లేదు. ఆయనను గురించి నాకు తెలిసిన విషయాలన్నీ కె.వి. రెడ్డి, బి.యన్‌. రెడ్డి గార్డు నాకు చెప్పగా తెలిసినవే!

ఇక్కడ వాహినీ, విజయా సంస్థల పుట్టుపూర్వోత్తరాలు తెలుసుకోవడం అవసరం.

1937-38 ప్రాంతంలో రోహిణీ పిలింస్‌ పేరుమీద హెచ్‌.ఎమ్‌. రెడ్డిగారు 'గృహలక్ష్మి' సినిమా తీశారు. అందులో మూలా నారాయణస్వామిగారు. బి.యన్‌.రెడ్డిగారు కూడా భాగస్వాములు, “గృహలక్ష్మి నాగయ్యగారికి మొట్టమొదటి సినిమా! అందులో ఆయన ఒక కాం(గైస్‌ (ప్రచారకుడి వేషం వేశారు.

“కల్లు మానండోయ్‌ బాబూ! కళ్లు తెరవండోయ్‌” అనే ప్రచారగీతం నాగయ్యగారు పాడినది. ఆ రోజుల్జో బహుళ ప్రచారం పొందింది.

“గృహలక్ష్మి సినిమా (ప్రారంభంనాటికి కె.వి. రెడ్డిగారు మదరాసు ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో ఫిజిక్స్‌లో బియస్‌సి. ఆనర్సు ప్యాసయి పంచాయితీ ఆఫీసరు ఉద్యోగాన్వేషణలో వున్నారు. కానీ ఉద్యోగం దొరక లేదు.

మూలా నారాయణస్వామిగారు, కె.వి. రెడ్డిగార్లది ఒకే వూరు. అనంతపురం జిల్లా తాడిపత్రి. వాళ్ళిద్దరూ "హైస్కూలులో సహాధ్యాయులు! ప్రాణమి(త్రులు!

కవి. రెడ్డిగారికి సినిమాలాంటే చాలా మోజు అని నారాయణస్వామిగారికి తెలుసు గనక -

“నీకు ఎలాగూ ఉద్యోగం వచ్చేట్టు లేదు వూరికే వుండడం ఎందుకు? మనవాళ్ళు “గృహలక్ష్మి సినిమా తీస్తున్నారు. దానిలో చేరతావా?” అని నారాయణస్వామిగారు కె.వినెడ్డిగారిని అడిగారు. కె.వి.రెడ్డిగారు ఉత్సాహంగా “చేరతాను నారాయణస్వామీ!” అన్నారు. అప్పుడు నారాయణస్వామిగారు కె.వి.రెడ్డిగారిని హెచ్‌.ఎం. రెడ్డి, బి.యన్‌. రెడ్డిగార్లకు పరిచయం చేశారు. అలా కె.వి, రెడ్డి జీతం కూడా లేకుండా రోహిణీ సంస్థలో 'కేషియర్‌గా చేరారు. ఆ రోజుల్లో ప్రతి సినిమా కంపెనీకి “లాడ్జిలు వుండేవి. కాపురాలు లేకుండా ఒంటరిగా వుండే వాళ్ళకు ఆ లాడ్జిల్లోనే బోర్డింగ్‌ మరియు లాడ్జింగ్‌. అలా కె.వి.రెడ్డి గారు లాడ్జిలో వుండి కేషియర్‌గా పనిచేశారు.

లా ఏ ఉట ఖై ల్‌, ఏవ కలి స! క 6ప్నా చాయా || న ల ై ః | లం ్తు ఆశ క. శీ క్ల... ప్రాం ల ఆని ( ఖ్‌. మా త స న! కుం... మ (1 గే! ల క జ కూ షన య ఓ నీ ప. ళీ శా గ అ ల (1). శ | న ( ల [| భి లోన్‌! మ? | స్‌ య ట్ట | తతో స్మ. | నే శ | తై! న! | మట 2. 1 క్ష్‌ మై? మచ శీ గ గ. | శై గ ( క స్వ] గా పే. న? 1 యయంనో న్‌, వా... |, క య స్ట టో స. న మలు ష్య గ టో శే. గ గో నా? య. న మ్‌ గ. కళ న టి ఉచ, ఎ ౯ హెచ్‌. ఎమ్‌. రెడి డ్రి మ బి.ఎన్‌. రెడ్డి / న నీ కాలాన, 4 జ న. పో నా గో స్త హో ల పు ల గ్‌ స నా “ ఇ ట్‌ యయా టై ల న న త్‌ ల్‌ ఎన... న. స సో ల! / | ల్‌ న జ్‌ ఫ్‌ నో నన. శ య! స్టా యం స పంల గళ శ సససో గ న్‌ా క! | | ౮ | త న? లి స. పో మ టు సన నా ప్రస కె.వి ళు స వే ఇ. ఇ్లాానథా న. ట్‌ కో డు... హ్రీ ల్ల వు న న. క్త పోతన' లో వి ...

“గృహలక్ష్మి సినిమా విజయవంతం అయింది. కానీ హెచ్‌ యం. రెడ్డిగారివి, బి.యన్‌.రెడ్డిగారివి భిన్న మనస్తత్వాలు కావడంతో పొత్తు కుదరలేదు.

అందువల్ల బి.యన్‌. రెడ్డిగారు. నారాయణస్వామిగారలు హెచ్‌.యం. రెడ్డిగారితో విడిపోయి తమ వాటా సొమ్ము తీసుకుని బయటికి వచ్చి 1938లో “వాహినీ పిక్చర్స్‌" సంస్థ స్థాపించారు. దానికి నారాయణస్వామిగారు. ఛైర్మన్‌. బి.యన్‌. రెడ్డి గారు మేనేజింగ్‌ డైరెక్టరు.

వాహినీ పిక్చర్స్‌ బ్యానరులో బి.యన్‌. రెడ్డిగారు దర్శకుడిగా మూడు సినిమాలు తీశారు.

“వందేమాతరం'(1939), 'సుమంగళి'(1940), 'దేవత'(1941). ఈ మూడు సినిమాలకు కె.వి. రెడ్డిగారు ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌.

కమలాకర కామేశ్వరరావు గారు అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టర్‌ !

ఆ తరువాత 1942లో కె.వి. రెడ్డిగారు మొట్టమొదట దర్శకుడుగా వాహినీ పిక్చర్స్‌కి 'భక్తపోతన' సినిమా తీశారు. అది పెద్ద హిట్‌ అయింది.

ఇంతవరకు చెప్పిన ఉపోద్దాతం అంతా ఎందుకంటే 'భక్త పోతన' చిత్రం తాలూకు 'తెర వెనుక కధ చెప్పడానికి.

కె.వి. రెడ్డిగారు 'భక్త పోతన' చిత్రం తీయడానికి కంపెనీ తీర్మానించింది.

కానీ కె.వి. రెడ్డిగారు చదివింది బి.యస్‌.సి. ఆనర్స్‌. ఆయన అంతకు ముందు కనీసం ఒక్క చిత్రానికయినా సహాయ దర్శకుడిగానైనా పని చేయలేదు.

అదీగాక బి.ఎన్‌. రెడ్డి గారు కొంత అనుభవంతో తీసిన వందేమాతరం, సుమంగళి, దేవత సినిమాలు ఆర్దికంగా అంతంతమాత్రంగానే పోయినై.

మరి దర్శకుడిగా ఏమాత్రం అనుభవంలేని కె.వి. రెడ్డిగారు సినిమా తీయడం అంటే బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి, వారి కుటుంబ సభ్యులకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు.

(అప్పుడు బి.యన్‌. రెడ్డిగారిది ఉమ్మడి కుటుంబం. వారు నలుగురు అన్నదమ్ములు. బి.యన్‌. రెడ్డిగారు, నాగిరెడ్డిగారు, కొండారెడ్డిగారు, రామలింగారెడ్డిగారు. అప్పుడు నాగిరెడ్డిగారు పాత మదరాసులో ఆచారప్పన్‌ ఏదిలోని బి.యన్‌కె, ప్రెస్‌ మేనేజ్‌ చేస్తుండేవారు. కొండారెడ్డి, రామలింగారెడ్డగార్జు విద్యార్దులు).

కె.వి. రెడ్డిగారు, బి.యన్‌. రెడ్డిగారి ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడల్లా ఆయనపట్ల వారి ప్రవర్తన అదోరకంగా వుండేదట. “బి.యన్‌ తీసిన సినిమాలే అంతంతమాత్రంగా వుంటే ఏమీ అనుభవంలేని కె.వి. తీస్తే ఇక కంపెనీ దివాలయే” అన్నట్టు చూసేవారట.

(ఈ విషయాలు నాకు 1951లో నేను వాహినీలో చేరాక నా మొదటి సినిమా పెద్దమనుషులు కధాచర్చల సందర్భంల్లో కె.వి. రెడ్డిగారే స్వయంగా చెప్పారు).

కవి. రెడ్డిగారు తీవ్రమైన నిరుత్సాహంలో పడ్డారు. బి.యన్‌. కుటుంబంలో ఎవరికీ ఇష్టం లేనప్పుడు తను దర్శకుడుగా సినిమా తీసి ఒకవేళ ఆ సినిమా ఫెయిల్‌ అయితే కంపెనీ మూసేసే స్టితికి తాను కారణం కావడం ఇష్టంలేక తన మిత్రుడు నారాయణస్వామి గారితో అన్నారట!

“వద్దులే నారాయణస్వామీ! వాళ్ళెవరికీ ఇష్టం లేనప్పుడు ఎందుకు 'రిస్క్‌' తీసుకోవడం?” అని.

అందుకు నారాయణస్వామిగారు “ఏమిటోయ్‌ '“బొంగ్స్‌'! వాళ్ళ ఇష్టమేనా? బోర్డు మీటింగ్‌ పెడతాను.” ('బొంగ్స్‌' అనే మాట నారాయణస్వామిగారికి ఊతపదమట)

భో |] గ్‌ త్త! ట్ట రా. య. 1 నె ఇ ప క జ. ॥ " స్ట కె. రామనాథ్‌ ఎ.కె. శేఖర్‌ స్ట వాహినీ పిక్చర్స్‌ బోర్డు మీటింగ్‌ పెట్టి మీటింగ్‌లో నారాయణస్వామిగారు -

“ఇ.ఏ. 'భక్రపోతన' సినిమా తీస్తాడు. లాభం వస్తే కంపెనీది. నష్టం వస్తే నాది” అన్నారట.

ఆమాట అన్న తరువాత ఎవరు మటుకు ఏమనగలరు? ఆయినా టైటిల్స్‌లో బి.యన్‌: రెడ్డిగారు 'సూపర్‌విషన్‌ అని వేశారు.

ఆలా తను నారాయణస్వామిగారికి ఎంత రుణపడి వున్నారో కె.వి.రెడ్డిగారు చెమ్మగిల్లిన కళ్ళతో చెప్పారు.

'భక్త పోతన' సినిమాకు అడ్డంకులు అంతటితో తీరి పోలేదు. అప్పుడు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంగదా! కోస్తా పట్టణాలమీద జపాన్‌ వాళ్ళు బాంబులు వేశారు. 'పోతన' సినిమా మూడువంతులు అయింది. మూటా ముల్లె కట్టుకుని మదరాసు కంపెనీ మొత్తం ఖాళీచేసి తాడిపత్రికి తరలించారు. మళ్ళీ తిరిగి వస్తామనిగానీ, సినిమా పూర్తి చేస్తామనిగానీ ఎవరికీ ఆశలేదు. మొట్టమొదటి సినిమాకే ఆ గతి పట్టిందని కె.వి. గారికి నిర్వేదం.

కానీ అదృష్టవశాత్తూ బాంబులు భయం తగ్గగానే తిరిగివచ్చి సినిమా పని మళ్ళీ చేపట్టారు.

అందరూ మదరాసు ఖాళీచేసి వెళ్ళినప్పుడు కెమేరామన్‌ రామనాధ్‌, ఆర్జు డైరెక్టరు శేఖరుగార్జు మదరాసులొనే వుండి వాసన్‌గారి పిలుపుమేర జెమినీ స్టూడియోలో చేరారు.

అప్పుడు కె.వి. రెడ్డిగారు వెళ్ళి రామునాథ్‌ను కలిశారు. రామ్‌నాథ్‌గారిది కీలకపాత్ర. ఆయన గొప్ప టెక్నీషియన్‌. 'పోతన' చిత్రానికి తీయవలసిన ట్రిక్‌షాట్స్‌ కొన్ని మిగిలిపోయినై. బోయీలు లేకుండా పల్లకీ నడవడం, ఎద్దులు లేకుండా నాగలితో భూమి దున్నడం వంటివి.

రామనాథ్‌ విసుక్కున్నాడట! “ప్రతిదానికి రామనాథ్‌ కావాలా? నువ్వు చెయ్యలేవా? నువ్వేం దర్శకుడివి?” అని, రోషం వచ్చి కె.వి. రెడ్డిగారు స్వయంగానే ఆ ట్రిక్‌ షాట్స్‌తో సహా చిత్రం పూర్తిచేసి రామనాథ్‌కు చూపించారట. రామనాథ్‌ సినిమా చూసి రెడ్డిగారిని భుజం తట్టి “చాలాబాగుంది. ఎప్పుడూ ఒకరిమీద ఆధారపడ కూడదు. స్వతం(త్రంగా చేయాలి” అని అభినందించారట. “భక్తపోతన' విడుదలయింది. కనీవినీ ఎరుగనంత హిట్‌ అయింది. ఇదీ... 'భక్తపోతన' సినిమా 'తెర వెనుక కథ!

వాహినీ స్టూడియో నిర్మాణం ... విజయ ప్రొడక్షన్స్‌ ఆవిర్భావం

“భక్తపోతన' విడుదల తరువాత బి.యన్‌రెడ్డి గారు స్వర్గసీమ” చిత్రం (ప్రారంభించారు. నాగయ్య, భానుమతి, జయమ్మ, లింగమూర్తి, సి.హెచ్‌. నారాయణరావు ప్రభృతులు తారాగణం,

1942-43 రెండవ (ప్రపంచ యుద్ధం మంచి తారస్థాయిలో వుంది. సినిమాకు కావలసిన ఫిల్మ్‌ విదేశాలనుంచి దిగుమతి కావాలి. అయితే విదేశీ దిగుముతులమీద ఆంక్షలు విధించింది అప్పటి బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం. కొడాక్‌ ముడి ఫిల్మ్‌ దిగుమతుల మీద ఆంక్షలున్నవి కాబట్టి కొత్తగా సినిమాలు తీయాలనుకునే కంపెనీలకు పర్మిషన్‌ నిషేధించారు. అంతకు ముందు వున్న సినిమా కంపెనీలకు మాత్రమే సినిమా తీయడానికి పర్మిట్‌లు ఇచ్చేవారు. అందులో కూడా మరొక నిబంధన. సినిమా పొడవు 11 వేల అడుగులకు మించకూడదు.

అందువల్లనే వాహినీ చిత్రం 'స్వర్గసీమ' 11 వేల అడుగులలోనే తీశారు. అయినా పిక్చర్‌ హిట్‌ అయింది. ఆంధ్రాలోనే కాకుండా తమిళనాడు, బెంగుళూరులాంటి కేంద్రాలలో కూడా విజయవంతంగా ప్రదర్శింపబడింది.

అప్పటికీ 'భక్తపోతన'కు దర్శకుడిగా పనిచేసిన కె.విరెడ్డిగారు స్వర్గసీమ” సినిమాకి మళ్ళీ (ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌గా పనిచేస్తూనే తన తదుపరి చిత్రం 'యోగి వేమనికు కధ, స్కిప్ప తయారుచేసుకున్నారు, సముద్రాల రాఘవాచార్యులు గారు రచయితగా.

ఇక్కడ మరో విషయం చెప్పాలి.

'భక్త పోతన' విడుదలయిన తరువాత యుద్ధం ఫలితంగా సినిమా నిర్మాణవ్యయం పెరిగి పోయింది.

అంతకుముందు వందేమాతరం, సుమంగళి, దేవత, పోతన సినిమాలు తీసిన 'వాహినీ పిక్చర్స్‌" కంపెనీ మూల ధనం, అంటే పెట్టుబడి కేవలం 65 వేలు మాత్రమే,

సినిమా నిర్మాణవ్యయం పెరిగిన కారణంగా కంపెనీ మూలధనాన్ని పెంచాలని అనుకున్నారు.

నారాయణస్వామిగారు. వ్యాపారవేత్త గనక (ఆయనకు అప్పటికే రాయలసీమ మొత్తంలో అబ్కారీ వ్యాపారం వుండేది. కొన్ని ఫ్యాక్టరీలు వుండేవి). 'భక్త పోతన" హిట్‌ అయినందున వచ్చిన లాభాలు చూసి సినిమాలలో ఇంత లాభానికి అవకాశం వుంది కాబోలునని (గ్రహించారు.

ఆయన ఒక ప్రతిపాదన చేశారు, అప్పటికే వున్న వాహినీ పిక్చర్స్‌ సంస్థను కేవలం డిస్టిబ్యూషన్‌కు మాత్రమే పరమితం చేసి, వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌ పేర మరో కొత్త నిర్మాణసంస్టను ప్రారంభించాలని నిర్ణయించడం జరిగింది.

కొత్త కంపెనీ మూలధనం రెండులక్షల యాభైవేలుగా నిర్ణయించి అందులో రెండు లక్షలు నారాయణస్వామిగారు తన పేర, తన భార్య పేర వాటా తీసుకున్నారు. మిగతా 50 వేలు బి.యన్‌. రెడ్డి, కె.వి. రెడ్డి, నాగయ్య, వగైరాలు తీసు కున్నారు.

అలా ప్రారంభించిన కొత్త సంస్థ వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌ బేనర్‌మిద తీసిన మొదటి సినిమా 'స్వర్గసీమ”.

అప్పుడే మరో నిర్ణయం కూడా జరిగింది.

వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌ బేనర్‌ మీద బి.యన్‌. రెడ్డి, కె.వి. రెడ్డిగార్డు ఒకరి తరువాత ఒకరు సినిమా తీయాలని నిర్ణయించారు.

అలా కె.వి. రెడ్డిగారు 'యోగివేమన' ప్రారంభించారు. అప్పటికి మదరాసులో ఉన్న సినిమా స్టూడియోలు చాలా తక్కువ. అవి కూడా చాలా చిన్న చిన్న స్టూడియోలు.

"4వ వ్‌? గ్ర ఇ శాా .. / న్నా సా . లో నం క్యా ల న్స కష పై శ ల ము, న్‌ కూ ౯న ళం కప చర టన న న! | ళ్‌ శ న్‌. న్న టం టా! టు బాగా కా ణ్‌ ] ఎ గం అలానా శంంంాాదా “డో్న్ట న్‌ ళ్‌కా ॥ ం శ శ నే . , సీ . (1 గ్‌ అమా కరు, , 7 . | | వ న న నం. చ , ల బాస కక |. న శా] న! గై న మ న హు! న. . గ. | వ లల కం స్‌ 2 వ వాహినీ స్టూడియో య మ స యం... ననున వాం లా ఏ. ఖల శల! మా ల్‌ | సం ము. . | క్‌! సు న... కీ 1 మా లా. | క వం న మ మో వ ర " జలా ఎట. ఇ న గ్‌ సా ఈ |” న... | టన రం ల షా క్‌ న తీ. త ససయవాయ శ | = క్ట! ళ్‌ మ 1 . న దు మం ష్ష్‌ కే భక | గ గ్గ యా ష్‌ 1; 1 త శే12| శే బి నా నా. మం. యే. న గ ప్ర మై 'స్వర్గసీమిలో నాగయ్య, బేబి జయ, మాస్టర్‌ వేణు , జా న ర ఈ యు యట న ఘా, ...... ... 'యోగివేమన'లో నాగయ్య, బేబి కృష్ణవేణి |

మదరాసు పురసైవాక్కం (ప్రాంతంలో న్యూటోన్‌ స్టూడియో వుండేది. దాని యజమానులు జితిన్‌ బెనర్జీ, దిన్నా టెహరానీ ప్రభృతులు, ఇద్దరూ టెక్నీషియన్సు,

వాహినీ చిత్రాలు ఎక్కువగా న్యూటోన్‌ స్టూడియోలోనే తీసేవారు.

స్టూడియో చిన్నది కావడంవల్ల, సినిమాలు ఎక్కువ కావడంవల్ల సెట్టు వేయడానికి చాలాకాలం వెయిట్‌ చేయవలసి వచ్చేది.

అందువల్ల సినిమా నిర్మాణకాలం, దానితోపాటు వ్యయం ఎక్కువయ్యేది.

యం

ఆ పరిస్టితుల్లో ఒకరోజు వాహినీ ఆఫీసులో బి.యన్‌: రెడ్డిగారు సినిమా నిర్మాణానికి అనుకూలాలు తక్కువగా వున్నాయని నిస్పుహగా మాట్లాడుతుంటే, నారాయణస్వామిగారు కల్పించుకుని “బ్రదర్‌! మన సినిమాలు మాత్రమే తీసుకోవడానికి మనమే ఒక స్తూడియో కట్టుకుంటే ఖరీదు ఎంతవుతుంది?” అనడి గారట.

బి.యన్‌. రెడ్డిగారు సుమారుగా అవసరమైన పెట్టుబడి మొత్తం చెప్పారట.

“అయితే స్టూడియో ప్లాన్‌ చెయ్‌ బ్రదర్‌! మొత్తం పెట్టుబడి పెడతాను. నా పేర స్టూడియో కడదాం” అన్నారట

ళా అట లు యల

నారాయణస్వామిగారు.

అప్పుడు కోడంబాకంలో ఇప్పుడు వాహినీ స్టూడియో వున్న స్థలం కొన్నారట. అంతా అడవి. చుట్టు పక్కల ఇళ్ళు కూడా లేవు. ఇప్పుడు కోడంబాకం ఓవర్‌ బ్రిడ్జ్‌ వున్న చోట రైల్వే గేటు వుండేది. రైళ్ళ రాకపోకలకోసం గేటు గంటల తరబడి మూసి వుంచేవారట.

మంచినీళ్ళు కూడా కారులో సీసాలలో తీసుకుపోవలసి వచ్చేదట. భూమి చదును చేస్తుంటే పాములు, తేళ్ళు బయటపడేవట.

అలా తమ సొంత పిక్చర్స్‌ నిర్మాణానికి అవసరమైన రెండు షూటింగ్‌ స్లోర్డు. ఒక రికార్డింగ్‌ థియేటర్‌, లేబరేటరీ, ఆఫీసుకు ఒక బిల్లింగు ష్లాన్‌చేసి బి.యన్‌. రెడ్డిగారు నారాయణస్వామిగారి తరపున స్టూడియో నిర్మాణం ప్రారంభించారు.

బి.యన్‌. రెడ్డిగారు అలా స్టూడియో నిర్మాణంలో నిమగ్నులై వున్నందువల్లనే కె.వి. రెడ్డిగారి “యోగి వేమన' విడుదల అయిన తరువాత బి.యన్‌. రెడ్డిగారు సినిమా తీయడానికి టైంలేకపోయింది.

అందువల్ల కె.వి. రెడ్డిగారే గుణసుందరి కథ' సినిమా (ప్రారంభించారు. అప్పటికి స్టూడియో నిర్మాణం దాదాపు ఒక దశకు చేరింది.

'గుణసుందరి కధ సినిమా కె.వి. రెడ్డి గారి దర్శకత్వంలో స్టూడియో చిత్రంగా (అంటే నారాయణస్వామి గారి సినిమాగా) ప్రారంభమయింది.

ఆ దశలో నారాయణస్వామిగారి జీవితంలో గొప్ప ఎదురుదెబ్బ తగిలింది!

ఆయన ఆస్తులమీద ఇన్‌కంటాక్స్‌ అధికారులు దాడులు చేసి పన్ను బకాయిలు, పెనాల్టీలు అన్నీ కలిపి ఆ రోజుల్లోనే పాతిక ముప్పయ్‌ లక్షల పన్నులు వేసి ఆయన పేరవున్న ఆస్తులన్నీ జప్పుచేశారు. మిల్లులు, డిస్టిలరీలు, ఇళ్లు వగైరా అన్నీ!

వాహినీ స్టూడియో కూడా ఆయనదే గనక అది కూడా జప్తు చేస్తారేమోనని భయపడి లాయర్షతో సంప్రదించి, ఎలాగో స్టూడియోను కాపాడడంకోసం ఏదో కంపెనీకి 'లీజుకు యిచ్చినట్టు మతలబు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

అందుకోసం నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి గారలచేత విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ అనే సంస్టను స్థాపించి ఆ కంపెనీకి వాహినీ స్టూడియోను లీజుకు యిచ్చారు 1949 ప్రాంతాల్డో, అప్పటికి నాగిరెడ్డిగారు తమ తండ్రిగారి హయాంలో (ప్రారంభించిన బి.యన్‌కె. ప్రెస్‌ పాత మదరాసులో ఆచారప్పన్‌ వీధిలో వుండేది. దానిని మేనేజ్‌ చేస్తుండేవారు. చక్రపాణిగారు యువ పబ్లికేషన్స్‌ పేర శరత్‌ నవలలు అనువదించి ప్రచురిస్తుండేవారు. ఆ నవలలు ప్రింటింగ్‌ కోసం ఆయన బి.యన్‌!కె. ప్రైస్‌కు రావడం అక్కడ నాగిరెడ్డిగారితో స్నేహం. ఆ స్నేహం జీవితాంతం అనురాగ బంధంగా ఏర్పడడం చరిత్రలో చెప్పుకోదగిన సంఘటన! ఇలా వాహినీ స్టూడియోను విజయా (ప్రాడక్షన్స్‌కు లీజుకు ఇచ్చినా నారాయణస్వామి. గారికి ఆర్షికంగా వెసులుబాటు కలిగిందేమీలేదు. ఎందుకంటే వాహినీ స్టూడియో నిర్మాణం కోసం ఆంధ్ర ఇన్సురెన్స్‌ కంపెనీ నుంచి రుణాలు తీసుకున్నారు. విజయా (ప్రాడక్షన్సు వాహినీ స్టూడియోకు చెల్లించవలసిన 'లీజు' డబ్బు ఆంధ్ర ఇన్సూరెన్సు కంపెనీకి రుణం వడ్డీల కింద జమచేయాలి, అందువల్ల నారాయణనస్వామిగారి ఆర్థిక ఇబ్బందులు యిబ్బందులుగానే వుండి పోయాయి. ఆయన ఆస్తులన్నీ గవర్నమెంటు 'జస్తులో వుండడంవల్ల అప్పు పుట్టడం అసాధ్యమై పోయింది. అంతకు ముందు నారాయణస్వామిగారి వల్ల ఎంతో సహాయం పొందినవాళ్లు కూడా కనబడితే అప్పు అడుగుతాడేమోనని మొఖం చాటువేసేవారట! గత్యంతరం లేక వాహినీ ప్రాడక్షన్స్‌లో తన భార్య పేరవున్న దాదాపు లక్ష రూపాయల పేర్చు అమ్ముజూపారట! (ఆయన పేరవున్న షేర్టు జప్తులో వున్నాయి గనక ఎవరికీ అమ్మడానికి వీలులేదుగదా!) నారాయణస్వామిగారి భార్య "పేర వున్న షేర్డు నాగిరెడ్డిగారు, చడక్రపాణిగారు యింకా కొందరు మిత్రులు కొనుక్కుని అలా 'వాహినీ ప్రాడక్షన్స్‌'లో భాగస్వాములయ్యారట. ఇంత టెన్షనూ, సమస్యలూ కష్టాలలో వున్న నారాయణస్వామిగారికి ఆరోగ్యం చెడిపోయింది. భయంకరమైన క్షయవ్యాధి పట్టుకుంది. వైద్యం కోసం మదనపల్లిలోని శానిటోరియంలో చేరారు. అప్పట్లో క్షయవ్యాధికి ఇప్పుడున్నన్ని మంచి మందులు లేవు, ఆ వ్యాధి వల్లనే ఆయన తుదిశ్వాస విడిచారు. శానిటోరియంలో నారాయణస్వామిగారి దగ్గరే వున్న కె.వి, రెడ్డిగారు ఆయన క్షయవ్యాధివల్ల పడిన బాధ కళ్ళారా నిస్సహాయంగా చూడవలసి వచ్చిందని రెడ్డిగారే నాతో స్వయంగా చెప్పారు. నారాయణస్వామిగారిని ఆరోజుల్లో 'రాయలసీమ బిర్ధా'గా చూసేవారట! ఆయన కాం(గ్రెసు పార్టీకి ఖద్దరు వుద్యమానికి, ప్రకాళంగారు ఉమ్మడి మద్రాసు ముఖ్య మంత్రిగా వున్నప్పుడు ఎన్నో విరాళాలు యిచ్చేవారట, నారాయణస్వామిగారి వ్యక్తిత్వాన్ని గురించి, దాతృత్వాన్ని గురించి కె.వి.రెడ్డిగారు ఎన్నో కథలు చెప్పేవారు! ఎన్నో పరిశ్రమలు, వ్యాపారాలు స్టాపించి కోట్లు గడించిన 'రాయలసీమ బిర్లా చివరి రోజులు అంత విషాదంగా ముగియడం ఎంత దురదృష్టం! విచారకరం! ఇదీ వాహినీ స్టూడియో, విజయా(ప్రొడక్షన్స్‌ సంస్థల ఆవిర్భావం వెనుక వున్న కధ.

ఇఖన్న మనస్తత్వాలు

1949-50లలో వాహినీ స్టూడియో, విజయా ్రొడక్షన్స్‌ల ఆవిర్భావ సమయంలో అప్పటి పరిస్టితులు, వ్యక్తులు గురించి ముచ్చటించుకోవలసిన ముఖ్య విషయాలు కొన్ని వున్నాయి.

వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌కు సంబంధించిన ముఖ్యులు బి,యన్‌.రెడ్డి, కె.వి. రెడ్డి గార్డు.

విజయ (ప్రొడక్షన్స్‌కు సంబంధించిన వారు నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి,

ఈ నలుగురి మనస్తత్వాలు, పరస్పర రాగ ద్వేషాల గురించి నాకు తెలిసినంత వరకు చెబుతాను.

ఇంతకుముందే చెప్పినట్టు బి.యన్‌రెడ్డి, కె.వి. రెడ్డి గార్డు వాహినీ పికృర్సు స్టాపించినప్పటినుంచి అంటే 1938 (ప్రారంభంనుంచి సినిమారంగంలో వున్నవారు, చిత్రాలు నిర్మించి దర్శకులుగా ఖ్యాతిపొందినవారు.

1949-50లలో విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ స్థాపించిన నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగారలు అంతకుముందు దశాబ్దంలో సినిమా రంగంలో అంతగా సంబంధం వున్నవారు కాదు.

నాగిరెడ్డిగారు బి.యన్‌.కె. (బి.యన్‌.కొండారెడ్డి) (ప్రెస్‌ కంపెనీ వ్యవహారాలే ముఖ్యంగా చూస్తూ అప్పుడప్పుడు వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ తీసిన చిత్రాల తాలూకు పబ్లిసిటీ వ్యవహారాలు చూస్తుండేవారు.

ల!

చ(క్రపాణిగారు బి.యన్‌. రెడ్డిగారు తీసిన 'స్వర్గసీమ'కు కధ రాసినా ముఖ్యంగా ఆయన ఆ దశకంలో తన యువ పబ్లికేషన్స్‌ తరపున శరత్‌ అనువాదాల (ప్రచురణ, యువ, చందమామ పత్రికల సంచాలకుడుగా ప్రసిద్దులేగాని సినిమారంగంలో ఎక్కువగా ప్రత్యక్షంగా సంబంధం వున్నవారు గాదు.

ఏ రంగంలోనైనా సీనియర్లు, జూనియర్హ పట్ల చిన్న చూపు చూడడం సహజం!

అలాగే సినిమా రంగంలో సీనియర్లు. అనుభవజ్ఞులు ఆయన బి.యన్‌., కె.వి.గారలు జూనియర్జుగా వచ్చిన నాగిరెడ్డి చక్రపాణిగారల పట్ల కొంత చిన్నచూపు చూసేవారు.

“నిన్నగాక మొన్న వచ్చిన నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగారలకు సినిమాల గురించి ఏం తెలుసు?” అన్నట్టు మాట్టాడేవారు.

అయినా విజయా సంస్థ (ప్రారంభదశలో సీనియర్‌ దర్శకుడైన కె.వి. రెడ్డిగారిమీద ఆధారపడక తప్పలేదు. అందులోనూ ఆయన అంతకుముందు 'భక్తపోతన', “గుణసుందరి కథ" లాంటి హిట్‌ చిత్రాలు తీసినవారు.

అందువల్ల తమను చిన్నచూపు చూసినా సహించి అవసరం కొద్దీ ఆయనను 'పాతాళభైరవి' చిత్రానికి దర్శకుడుగా నియమించుకున్నారు.

నాగిరెడ్డి చక్రపాణిగారలు 'పాతాళభైరవి" చిత్రానికి నిర్మాతలైనా దర్శకుడుగా కె.వి.రెడ్డిగారు వారికి నిర్మాతలకు ఇవ్వవలసినంత గౌరవం ఇచ్చేవారు కాదని అనుకునేవారు.

ఉదాహరణగా కె.విరెడ్డిగారు తను తీసే చిత్రం తాలూకు 'రపెస్‌' ఎవరికి చూపించేవారు కాదు. చివరికి నిర్మాతలైన నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగారలకు గూడా,

ఒక రోజు స్టూడియో ఫ్లోర్‌లో పాతాళభైరవి షూటింగ్‌ జరుగుతున్నదట! షూటింగ్‌ సమయంలో ఎక్కడా ఎవరూ శబ్దం చేయగూడదు. అంతా నిళ్వబ్దంగా వుండాలి. అది కె.వి.కి. అలవాటు.

తీసిన షాట్‌ అయిపోయింది గదా అనే వుద్దేశంతో 'స్పోరొలోనే కూర్చుని వున్న నాగిరెడ్డి చక్రపాణిగార్హు ఏదో మాట్లాడుకుంటున్నారట. ర్త

! వెంటనే కె.వి. రెడ్డిగారికి విపరీతమైన కోపం వచ్చి (ఆయనకు అప్పటికే బి.పి. వుంది) బిగ్గరగా, "9౯011611 1113

జ - ల “విజయా” సారథులు చక్రపాణి-నాగిరెడ్డి యా నాల (0 సత ్సా లా కారా (| ఎ ఇ ఫట ఖా నో నా ళం. పా నట. 5 4 ... (ంయలిటు | శ్‌ (టర యట చ స! మ. | సయం సు మో సను ర న లీ కళ పసం న [స నవక క స 4 న స _ స... వట " [్‌. షై తలో టం వి షీ వ న స్తా. . ౫ న లు ల! 1. షా లో న లం య సే. టక టల ప చాతక గ. నీ తాళభైరవిలో బాలకృష్ణ, ఎన్టీఆర్‌, ఎస్‌.వి.రంగారావు, పద్మనాభం

15 ౧08 [51 0206060 [1 )౧౦౪ ౪206 60 (| 80 046 206 1110” (ఇది చేపల బజారు కాదు. మీరు మాట్లాడుకోవాలంటే బయటికెళ్లి మాట్లాడుకోండి) అని అరిచారట. నిర్మాతల్ని దర్శకుడు అలా గద్దించడం ఎక్కడా చూడంగదా!

బి.యన్‌. - కె.వి.గారలకు నాగిరెడ్డి చక్రపాణిగారలపట్ట ఇటువంటి చులకన భావం మొదటి నుంచి చివర వరకు వుండేది.

వాహినీ పీక్ళర్స్‌ని డ(స్టిబ్యూషన్‌ ఆఫీసుగా మార్చినట్టు ఇదివరకే చెప్పుకున్నాం గదా. ఆ కంపెనీ ఆఫీసు త్యాగరాయనగర్‌ - నం. 7 ఆర్కాట్‌ మొదలి వీధిలో వుండేది. (అప్పట్లో అంటే 1950వ దశకంలో కమలాకర కామేశ్వరరావు గారు, ఆర్జు డైరెక్టర్‌ గోఖలే, ఆయన తమ్ముడు స్లేబాక్‌ గాయకుడు మాధవ పెద్ది సత్యం, రచయిత మద్దిపట్ట సూరి ఆ వీధిలోనే వుండేవారు)

మాలో ఎవరికి ఎన్ని పనులున్నా రోజుకొకసారో, రెండు రోజులకొకసారో బి.యన్‌., కె.వి. నేను, కామేశ్వరరావుగారు, వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసులో కలుసుకుని కాసేపు కబుర్లు చెప్పుకుని ఆ తరువాత ఎవరి పనుల మీద వాళ్లం వెళ్లడం అనవాయితీ.

వాహినీ పిక్చర్స్‌ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ బ్రిజిమోహన్‌ దాస్‌ ఆఫీసు పై అంతస్తులోనే కాపురం వుండేవారు!

నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగారల విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ ఆఫీసు వాహినీ స్టూడియోలో వుండేది.

ఆ నలుగురి వ్యక్తుల మనస్తత్వాలు, రాగద్వేషాలను దృష్టిలో వుంచుకుని, వాహినీ పిక్ళర్స్‌ ఆఫీసుకు 'ఇంద్రప్రస్థం' అనీ, విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌కు (వాహినీ స్టూడియోకి) 'హస్తినాపుర'మని సరదాగా పేర్చు పెట్టి నవ్వుకునే వాళ్ళం !

విజయా ప్రొడక్షన్స్‌లో రెండు యూనిట్టు వుండేవి. ఒకటి చశ్రపాణిగారి ఆధ్వర్యంలోనూ, రెండవది కె.వి.రెడ్డిగారి ఆధ్వర్యంలోనూ వుండేవి.

విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ మొట్టమొదటి చిత్రం 'షావుకారు", చక్రపాణిగారు = యల్‌.వి. ప్రసాద్‌ గారి దర్శకత్వంలో నిర్మించారు. (ఆయన తరువాత తీసిన 'పెళ్ళిచేసిచూడు”, “మిస్సమ్మ”, “అప్పుచేసి పప్పుకూడు” చిత్రాలకు గూడా యల్‌వి. ప్రసాద్‌గారే దర్శకులు)

రెండో యూనిట్‌ కె.వి.రెడ్డిగారిది. 'పాతాళభైరవి' చిత్రం (ప్రారంభించారు. అంతకుముందు 'గుణసుందరి కధకు రచయితగా పనిచేసిన పింగళి నాగేంద్రరావు గారే 'పాతాళబభైరవి"కి రచయిత.

కధ విషయంలో కె.వి.రెడ్డిగారు, నాగేంద్రరావు కలిసి చేసినదేగాని చక్రపాణి. నాగిరెడ్డిగార్త భాగస్వామ్యం తక్కువ! యిష్టం వున్నా లేకపోయినా కె.వి.రెడ్డిగారికే పూర్తి బాధ్యత వదిలేశారు నిర్మాతలు!

నిర్మాణసమయంలో గూడా 'పాతాళభైరవి' చిత్రం విజయాన్ని గురించి నిర్మాతలకు పెద్దగా ఆళలు లేవనే చెప్పేవారు.

“పాతాళభైరవి” చిత్రం పూర్తి అయింది. విడుదల 1951 మార్చి ప్రాంతంలో అనుకుంటాను.

అప్పుడు విజయవాడ (ప్రధాన కేంద్రంగా డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ కంపెనీలన్నీ విజయవాడలోనే వుండేవి.

కొత్త చిత్రం విడుదలయితే ముందురోజు అర్దరాత్రి తరువాత (అంతకుముందు ప్రదర్శిస్తున్న చిత్రం ఆటలు పూర్తి అయిన తరువాత) విడుదల కాబోయే చిత్రం ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేసి డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ వూళ్లో తమకు ముఖ్యులైన పెద్దలను ఆహ్వానించడం ఆనవాయితీ! అలాగే విడుదలకు ముందురోజు రాత్రి అర్ధరాత్రి తరువాత 'పాతాళభైరవి" షో వేసి డిస్టిబ్యూటర్స్‌, విజయా పిక్ళర్స్‌వారు పుర ప్రముఖులను కొందరిని ఆహ్వానించారు. షో అయిపోయింది.

మరునాడు ఉదయమే 6 గంటలకు విజయపిక్చర్స్‌ మేనేజరు సత్యంగారు మద్రాసులో ఉన్న నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి గార్లకు ఫోన్‌ చేశారు. రాత్రి చూసిన వాళ్ళు మూడు నాలుగు వారాల పిక్చర్‌ అని చెప్పినట్టు నిర్మాతలకు చెప్పారు. నాగిరెడ్డిగారు, చత్రపాణిగార్హు నీరుగారిపోయారు. 'పాతాళభైరవి' ఫెయిల్‌ అయితే ఆ తరువాత మరో చిత్రం తీసే ఆర్జికన్టోమత లేదు కంపెనీకి! ఉదయం తొమ్మిది గంటలకు మామూలుగా కె.వి. రెడ్డిగారు వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్ళారు. ఆఫీసులో నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి గార్డు కూర్చుని వున్నారు. కె.వి. లోనికి వెళ్ళారు. నిర్మాతలు ఇద్దరూ అదోరకంగా డల్‌గా వున్నారు. కెవి.కి అసలే బ్లడ్‌ (ప్రెషర్‌! ఆందోళనతో “ఏమిటి బ్రదర్‌? ఏమిటి అలా వున్నారు? ఏం జరిగింది?” అని అడిగారు! నాగిరెడ్డిగారు “ఏమిలేదు బ్రదర్‌” అన్నారు లౌకికంగా! చ(క్రపాణిగారికి కుండ బద్దలు కొట్టినట్లు మాట్లాడటం అలవాటు, “రాత్రి 'పాతాళభైరవి' చూశారట! మూడు నాలుగు వారాల పిక్చర్‌ అన్నారట! పొద్దున విజయవాడనుంచి సత్యం ఫోన్‌ చేశాడు” అని చెప్పేశారు! కె.వి. రెడ్డిగారికి పట్టరాని కోపం వచ్చేసింది. ఉగ్రుడై "నా పర్మిషన్‌ లేకుండా వీళ్ళు షో ఎందుకు వేశారు? అసలు వీళ్లైవరు నా పికృరు వూళ్ళోవాళ్ళకి చూపడానికి” అని, “ట్రంక్‌ కాల్‌ బుక్‌ చెయ్యండి” అన్నారు. 'ట్రంక్‌కాల్‌ బుక్‌ చేశారు! అటు పక్క మేనేజరు సత్యంగారు ఫోన్‌ ఎత్తారు. కె.విరెడ్డిగారు ఫోన్‌లో కోపంగా “నా పర్మిషన్‌ లేకుండా పిక్చర్‌ షో వేయడానికి నువ్వెనడివి! నీకు ఎవరిచ్చారు అధికారం! నేను సినిమా తీసింది నీ 'కాంస్టిమెంటర్‌' కాసు వాళ్ళకు కాదు! టిక్కెట్‌ కొని సినిమా చూసే ఫ్రేక్షకులకోసం నేను సినిమా తీశాను. సాయంధత్రం టికెట్‌ కొని చూసే (ప్రేక్షకులు ఏమంటారో ఆ విషయం చెప్పు” అని దభీమని ఫోన్‌ పెట్టేశారు! ఆ రోజు పాతాళభైరవి విడుదల అయింది. విజయవాడలోనూ, ఇతర కేంద్రాలలోనూ కూడా పిక్చర్‌ గురించి “యావరేజ్‌ టాకే”! (ప్రేక్షకుడిగా విజయవాడలో నేను విన్నది అదే టాక్‌! పిక్ళర్‌లో మాంత్రికుడు (రంగారావు) చనిపోగానే కథ అయిపోయిందని మళ్ళీ వాణ్ళి బతికించి కత సాగదిశారని టాక్‌! నిజానికి మొదటి రెండు మూడు వారాలు అదే టాక్‌! ఆ తరువాత అన్ని కేంద్రాలలో కలెక్షన్స్‌ రాక్‌ స్టెడీ! ఫుల్ర్‌ హౌసెస్‌! విడుదల అయిన అన్ని కేంద్రాలలో 100 రోజులు. విజయవాడ దుర్గా కళామందిరంలో 33 వారాలు పోయింది. అప్పుడు గూడా మరో చిత్రానికి హాలువాళ్ళు కమిట్‌ అయినందువల్ల నిర్మాతలను అడిగి పికృర్‌ తీసివేయవలసి వచ్చింది! పిక్ఫర్‌ హిట్‌ అవుతుందని ఆరు-ఏడు వారాలలో తెలిసిపోయింది. నిర్మాతలకు ధైర్యం వచ్చింది. పదో వారం ప్రాంతంలో నాగిరెడ్డిగారు కె.వి.రెడ్డిగారితో “నెక్ట్‌ పిక్చర్‌ ప్లాన్‌ చెయ్యి బ్రదర్‌! యిదుగో 'బ్బాంక్‌ చెక్‌ అని చెక్‌ ఆయన ముందు పెట్టారు.

ం . క

“లేదు బ్రదర్‌! యిప్పుడు బి.యన్‌. మల్లీశ్చరి తీస్తున్నాడు గదా! దాని తరువాత నేను వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌కి పిక్చర్‌ తీయాలి” అన్నారు. కె.వి. రెడ్డిగారు!

వాహినీ (ప్రాడక్షన్స్‌కు గూడ నాగిరెడ్డిగారే మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ !

“అది గూడ నా కంపెనీయే గదా” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు.

“కావచ్చు! అది నా మాతృసంస్ట! ఆ బేనర్‌ మీద పిక్చర్‌ తీస్తాను” అన్నారు కె.వి.

నాగిరెడ్డిగారు ఏమీ అనకుండా వూరుకున్నారు. కాని తన విజయా సంస్థకు తియ్యమంటే తియ్యనన్నాడే అన్న

| బాధ వుంది లోపల!

యిక్కడ ఒక చిన్న తిరకాసువుంది.

నాగిరెడ్డి చ(క్రపాణిగార్లమీద వున్న విముఖతతో పాటు కె.వి.గారు వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌కు పిక్సరు తీస్తాననడానికి మరో కారణం గూడ వుండి వుండవచ్చు! ,

విజయా సంస్పకూ సిక్చర్‌ తీస్తే ఒకే మొత్తంగా రెమ్యూనరేషన్‌ వస్తుంది.

కానీ వాహినీ ప్రాడక్షన్స్‌కి అల్లా కాదు! వాహినీ ్రాడక్షన్స్‌కు అంతకుముందు కూడా బి.యన్‌. గాని, ౩.వి.గాని పిక్చర్‌ తీస్తే చిత్రనిర్మాణం జరిగినన్నాళ్లు నెల జీతమే. కానీ ఆ పిక్సరుకు వచ్చే లాభాలలో (25% అనుకుంటాను) భాగం వుండేది. కారణం ఏదైతేనేం విజయాకు పిక్చర్‌ తీయను అన్నందుకు నాగిరెడ్డిగారికి కె.వి. మీద మనసులో కోపం వుంది. కాని కె.వి. ఆ విషయం మరచి పోయారు.

వారం పదిరోజుల తరువాత కె.వి.గారు నాగిరెడ్డి గారితో “బ్రదర్‌! వాహినీకి ఏదైనా కధ వర్క్‌ చేసుకుంటాం నాగేంద్రరావు గారు, నేనూ” అన్నారు.

పింగళి నాగేంద్రరావుగారూ అంతకుముందు 'గుణసుందరి కధ'కు రచయితగా పనిచేశారు!

అలాగే 'పాతాళభైరవి'కి గూడా రచయితగా నాగేంద్రరావుగారిని కెవిగారే తీసుకువచ్చారు.

కాని 'పాతాళభైరవి" (ప్రారంభం నుంచి నాగేంద్రరావుగారు విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌లో నెల జీతంమీద కాంట్రాక్టులో వున్నారు.

అందువల్ల మర్యాదకోసం కె.వి. గారు నాగిరెడ్డిగారిని 'నాగేంద్రరావుగారినివ్వ'మని అడగవలసి వచ్చింది.

అప్పుడు నాగిరెడ్డిగారు. “ఎందుకులే (బ్రదర్‌! వాహినీ, విజయా వేరు వేరుగానే వుండనియ్‌!” అన్నారు.

అంటే “విజయా వేరు, వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌ వేరు అని నువ్వే అన్నావుగదా! అటువంటప్పుడు విజయా రైటర్‌ వాహీనీకి ఎందుకు పనిచేయాలి” అని గదా అర్థం!

“అంటే నాగేంద్రరావుగారు లేనిదే నేను పిక్చర్‌ తీయలేను అనే గదా నీ ధీమా!” అని లోలోన అనుకుని కె వి.గారు “అలాగే బ్రదర్‌! వాహినీ, విజయ విడివిడిగానే వుండనియ్‌!” అన్నారు. దానిని ఒక చాలెంజ్‌గా తీసుకుని మరొక రైటర్‌కోసం (ప్రయత్నం ప్రారంభించారు.

(నాగేంద్రరావుగారు గూడ - విజయా నుంచి బయటికి రావడానికి సుముఖంగా లేరని, కె.వి.గారు (గ్రహించినట్టు ఆయనే చెప్పారు).

వాహినీ, విజయా సంస్థలోని యీ మల్లగుల్లాలు, రాజకీయాలు అన్నీ న్షుఖ్మంగా తెలిసిన వ్యక్తి బి.యన్‌,, కె.వి,, నాగిరెడ్డి చక్రపొణి గార్లకు సన్నిహితుడు అయిన వ్యక్తి ఒకరున్నారు.

పు ఆ య న సా. | సా ట్‌ మం ల నర. | మనీరంజకంగా చిత్రించే శశ మహత్రర సాంఘిక బిత్రము/ క “ల; నాటొనీచిక్రము (| | ప “ఈ. అ(టై25004000) టి మంట అ భం టి యం మం ను. ల పిట; ఆంధ్ర దేశమంతటా నం... ౦గా [పదర్శింపబడుచు స్‌. . దిగ్విజయ (ప్రదర్శి న్సది మ తంతు "పెద్ద మనుషులు(11. 8. 1954)

అభిప్రాయభేదాల పర్యవసానం

ఆయన కృష్ణాజిల్లా గుడివాడ నివాసి కాజ వెంకట్రామయ్యగారు. ఆయన ఆంధ్రదేశంలో మూకీ చిత్రాలకాలం నుంచి సినిమా హాల్ఫు నడుపుతున్న ఎగ్టిబిటర్లలో ఒకరు! ఆంధ్రనాటక కళాపరిషత్తు-నాటక పోటీలకు వెంకట్రామయ్యగారు జీవగర్ర.. పరిషత్తు ఆధ్యక్షులు యం.ఆర్‌. అప్పారావుగారు. జనరల్‌ సెక్రటరీ పసల సూర్య చంద్రరావుగారు అయినా ఉపాధ్యక్షులు కాజ వెంకట్రామయ్య గారే ప్రధాన నిర్వాహకులు! ఆయన లేకపోతే ఆ రోజుల్లో నాటక కళాపరిషత్‌ లేదని చెప్పవచ్చు!

ఈ నేపధ్యంలో 'పాతాళభైరవి' శతదినోత్సవ సంరంభం ప్రారంభమైంది.

విజయూప్రాడక్షన్‌ యూనిట్‌ మొత్తం నిర్మాతలు నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగార్జు, దర్శకుడు కె.వి.రెడ్డిగారు. రచయిత నాగేంద్రరావుగారు, సంగీత దర్శకుడు ఘంటసాల, ఆర్ట్‌ డైరెక్టర్స్‌ గోఖలే, కళాధర్‌ నటీనటులు యన్‌.టి.రామారావు, రంగారావు, బాలకృష్ణ పద్మనాభం హీరోయిన్‌ మాలతి, ప్రభృతులంతా విజయవాడ వచ్చారు. "

విజయవాడ కేంద్రంగా విడిదిచేసి బృందం మొత్తం ప్రతిరోజూ సాయంత్రానికి అటు గుడివాడ, బందరు, గుంటూరు, తెనాలి, నెల్లూరు ఇటు ఏలూరు, రాజమండ్రి, కాకినాడ, విశాఖ, విజయనగరం కేంద్రాలకు వెళ్ళి ఉత్సవాలు జరుపుకోవడం కార్య(క్రమం।!

ఇక్కడ కాజ వెంకట్రామయ్యగారిది ప్రముఖ పాత్ర! శతదినోత్సవ కార్యక్రమాలన్నీ నిర్వహించవలసింది ఊ్టిబ్యూటర్స్‌ విజయాపిక్చర్స్‌ వారయినా, సారధ్యం అంతా వెంకట్రామయ్య గారిదే.

మరో విషయం! వాహినీ స్టూడియో లీజుకు తీసుకున్న విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ కు ఒక డి(స్టిబ్యూటర్‌ సంస్థ కావలసివచ్చింది.

అప్పుడూ విజయా పిక్చర్స్‌ అనే డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ సంస్టను మిషత్రులను ప్రోత్సహించి, కూడగట్టి స్థాపించినది వెంట్రామయ్యగారే. కాని ఆ సంస్థలో ఆయనకు భాగస్వామ్యం అణుమాత్రం కూడా లేదు. ఆయన మిత్రులు చెరుకూరి పూర్ణచం(ద్రరావుగారు. మేనేజింగ్‌ డైరెక్టరుగా, కాటూరుకు చెందిన సూరెడ్డి వెంకట్రామయ్యగారూ మరికొందరూ భాగస్టులుగా విజయా పిక్చర్సు ఆవిర్భావానికి కాజు వెంకట్రామయ్య గారే ముఖ్య కారకులు.

మళ్ళీ కధలోకి వెళదాం!

కె.వి.రెడ్డిగారు కొత్త రచయితకోసం అన్వేషణలో వున్నసంగతి కాజ వెంకట్రామయ్య గారికి తెలుసు!

అప్పటికి నేను నాటక కళాపరిషత్తు నాటక పోటీలకు నాటకాలు, నాటికలు రాస్తున్నాను. అదే సంవత్సరం ఏప్రిల్‌ మే మాసాలలో అనుకుంటాను, తెనాలిలో జరిగిన పరిషత్తు నాటక పోటీలలో నేను రాసిన 'నాటకం' అనే నాటకానికి ఉత్తమ రచన, ఉత్తమ ప్రదర్శన బహుమతులు వచ్చాయి.

నా నాటకాలన్నా నేనన్నా కాజు వెంకట్రామయ్యగారికి చాలా యిష్టం. కొని రచయితగా నాపేరు కె.వి. రెడ్డిగారికి సిఫార్చు చేయడం ఆయనకు యిష్టం లేదు.

రెడ్డిగారే నా 'నాటకం' స్వయంగా చూసినా (ప్రతిభ గుర్తించాలని వెంకట్రామయ్యగారి ఆకాంక్ష!

ఈ విషయాలేమీ నాకు చెప్పకుండా 'పాతాళభైరవి" బృందం ఒక ఆదివారం ఉదయం విజయవాడలో ఖాళీగా వుండడం చూచి ఆయన నన్ను దుర్గా కళామందిరంలో నా 'నాటకం' ప్రదర్శించమని కబురు చేశారు.

ఉదయంపూట నాటక ప్రదర్శనకు నాకు యిష్టంలేకపోయినా ఆయన మాట కాదనలేక ఆదివారం ఉదయం దుర్గా కళామందిరంలో నా 'నాటకం' ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేశాం. 'ప్తా మొత్తం నాటకం చూశారు.

క డనీ స్ట వ్య షతళా: థ్‌ వ నన్‌ /€ ర ల గ్గ వ. (వ

న గ స ప. నే శే స: 1 1,4 యం. ॥ శ్చ. (| ఓ న వస రావు .వి.సు కటసుబ్బయ్య, బి.ఎన్‌.కొండారెడ్తి, చదలవాడ కుటుంబరావు, ఎ. బ్బా ్ష లై స నైనను... స స లక | చట సళ వ ( య టం టి స్త పక 5, టం లం చ అతో తాలు శ్‌ ప్లే! జే నో |. [[ [ను ల స్తం నా వ టీ | | సన ల. 'దొంగరాముడు'లో అక్కినేని, రేలంగి, సూర్యకాంతం రాని త్త

ముఖ్యంగా కె.వి.రెడ్డి గారు చాలాబాగా ఇం్రెస్‌ అయినారు. ఆ విషయం ఆయన వెంట్రామయ్యగారితోనే చెప్పడం వల్ల వెంకట్రామయ్యగారి ప్రయత్నం సఫలమైందని ఆయన తృప్తి పడ్డారు. మద్రాసువెళ్ళిన తరువాత కె.వి. రెడ్డిగారు కాజ వెంకట్రామయ్యగారి ద్వారానే నాకు కబురు పంపారు. తాను వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌కు తీయబోయే సాంఘిక చిత్రానికి నన్ను రచయితగా ఆహ్వానించారు. అదే నా మొదటి చిత్రం "పెద్దమనుషులు". ఆ విధంగా జరిగింది నా సినీరంగ ; ప్రవేశం. అందుకు కాజు వెంకట్రామయ్యగారికి నేనెంతో రుణపడి వున్నాను. ఇదిలా వుండగా కె.వి.రెడ్డిగారు విజయా ప్రొడక్షన్స్‌కు చిత్రం తీయనందుకు నాగిరెడ్డిగారికి అసంతృప్తి అలాగే .. వుంది! నాగేంద్రరావుగారిని యివ్వకపోయినా కె.విరెడ్డిగారు ఒక కొత్త రచయితను తీసుకువచ్చి వాహినీకి సినిమా (ప్రారంభించడం నాగిరెడ్డిగారికి కొంత అశాభంగమే. దానికి తోడు నాగిరెడ్డిగారికి, కె.వి. రెడ్డిగారికి మధ్య అభిప్రాయ భేదాలు రోజు రోజుకు పెరిగిపోతున్నాయ్‌. ఇక్కడ మళ్ళీ విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ కంపెనీ గురించి మరికొన్ని విశేషాలు చెప్పవలసిన అవసరంవుంది. విజయా ప్రొడక్షన్స్‌లో నాగిరెడ్డి చక్రపాణి గార్లతోపాటు మరో ముఖ్య భాగస్వామి వున్నారు. ఆయన కడప జిల్లా మంటపంపల్లి (గ్రామానికి చెందిన పి. రమణారెడ్డిగారు (ఆయన తరువాత నాగిరెడ్డిగారికి వియ్యంకుడైనారు). రమణారెడ్డిగారిది ఉమ్మడి కుటుంబం. మొత్తం ఆస్తి రమణారెడ్డిగారే మేనేజ్‌ చేసేవారు. ఆయనగారి 'ెత్తండ్రి కుమారులలో పెద్దాయన పి.యస్‌. రెడ్డిగారు. ఆయన బారిష్టరు, మదరాసు ్రెసెడెన్సీ కాలేజీలో కె.వి. రెడ్డిగారి సమ కాలికుడు. ఇద్దరూ మంచి స్నేహితులు. కెవి. రెడ్డిగారు-నేను "పెద్దమనుషులు" స్కైష్ట్‌ వర్కు చేస్తున్న రోజుల్లో పి.యస్‌. రెడ్డి గారు తరచూ వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ ఆఫీసుకు వస్తుండేవారు. పి.యస్‌. రెడ్డిగారికి సినిమా తీయాలని బుద్దిపుట్టింది. వెళ్ళి నాగిరెడ్డిగారిని అడిగారు “బ్రదర్‌! స్టూడియోతో జాయింటుగా సినిమా తీయాలనివుంది” అని! నాగిరెడ్డిగారికి ఎందుకో పి.యస్‌. రెడ్డిగారితో కలిసి సినిమా తీయడం యిష్టంలేదు. అలా చెప్పలేక “రమణారెడ్డితో మాట్టాడి చెబుతాను” అన్నారు. అందుకు పియస్‌. రెడ్డిగారికి కోపం వచ్చింది. రమణారెడ్డి ఎవరు? తన పినతండ్రి కొడుకు! పైగా విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌లో భాగస్వామ్యం తమ ఉమ్మడి కుటుంబానిది! అంటే - తను గూడ భాగస్వామి అన్నమాటే గదా! అలాంటప్పుడు రమణారెడ్డితో మాట్లాడి చెప్పడమేమిటి? అని పి.యస్‌.కు కోపం! లేచి వెళ్లిపోయాడు! మరునాడు పి.యనస్‌. రెడ్డిగారు నాగిరెడ్డిగారికి నోటీస్‌ పంపారు. ఏమని? “విజయా (ప్రాడక్షన్స్‌లో నీ షేర్లు నాకన్నా యివ్వు! లేదా మా షేరు నువ్వయినా తీసుకో” అని. నొగిరెడ్డిగారికి చాలా కష్టం వేసింది. పైగా అసలు విషయం! పి.యస్‌, రెడ్డిగారి చేత యిదంతా కె.వి. రెడ్డిగారు వెనక వుండి చేయిస్తున్నాడని ఆయన అనుమానం! నిజానికి పి.యస్‌. రెడ్డిగారికి, నాగిరెడ్డిగారికి మధ్య జరిగిన వాదనలు, నోటీసుల విషయం కె.వి. రెడ్డిగారిక్‌ అసలు తెలియనే తెలియవు. ఒకరోజు కె.వి. రెడ్డిగారు పియస్‌. రెడ్డిగారిని ఆఫీసుకు పిలిపించి “ఏం పి.యస్‌! ఎందుకిలా చేశావు! నాతో మాట మా[తం గూడ నువ్వు చెప్పలేదు! యిదంతా నేనే చేయించానని నాగిరెడ్డి నన్ను అపారం చేసుకుంటున్నాడు?” అన్నారు. అప్పుడు నేను అక్కడే వున్నాను. ఆ

ల? న. టల లై క్ని |

ఇళ క భన్‌. .

కూ... టే... మ.

1 . జు లు విజయా గార్డెన్స్‌లో డి.వి నరసరాజు, బి.ఎన్‌ రెడ్డి, నాగిరెడ్డి

పి.యన్‌, రెడ్డిగారికి ఒక అలవాటు వుంది. ప్రతి దానికి పకపక నవ్వుతూ మాట్లాడడం!

పకపక నవ్వి “నిన్ను దీనిలో ఇన్‌వాల్స్‌ చేయగూడదనే నీతో చెప్పలేదు” అన్నారు.

ఈ సంఘటనతో నాగిరెడ్డిగారికి ౩ెవి. రెడ్డి గారికి మధ్య అభిప్రాయభేదాలు యింకా ఎక్కువయినై !

ఆ తరువాత కె.విరెడ్డిగారు మొదట ఒప్పుకోక పోయినా "పెద్దమనుషులు' చిత్రం పూర్తి అయి విడుదల అయిన

శ్‌ ఖో ప రు. దాంతో తరువాతనే తీసే షరతుతో అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్‌కు 'దొంగరాముడు" చిత్రం తీయడానికి ఒప్పుకున్నారు. గె నాగిరెడ్డిగారికి ఇంకా కోపం వచ్చింది. అభిప్రాయభేదాలు ముదిరి ఎంతవరకు పోయిందంటే, నాగిరెడ్డిగారు మేనేజింగ్‌ డైరెక్టరుగా వున్న వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌ చిత్రం "పెద్దమనుషులు" షూటింగు కోసం ఆర్డ్‌ డైరెక్టరు శేఖర్‌గారు వేసిన సెట్స్‌ తాలూకు స్కెచెస్‌ స్టూడియోకు పంపితే నాగిరెడ్డిగారు వాటిని తిరిగి పంపారు.

“పే చిన్న లోపం వచ్చినా మనస్పర్థలు యింకా పెరుగుతాయ్‌! కాబట్టి యింకేదైనా సబ్చెడియోలో షూట్‌ చేసుకోండి” అని కబురు పంపారు. అలాగే “పెద్దమనుషులు షూటింగు (ప్రారంభానికి వాహినీ స్టూడియో పక్కన వున్న రేవతీ స్టూడియోలో సెట్‌వేసి షూటింగ్‌ జరిపారు

ఆ తరువాత బి.యన్‌. రెడ్డిగారు. కాజ వెంకట్రామయ్యగారు కల్పించుకుని నాగిరెడ్డిగారికి, కె.వి.రెడ్డిగారికి నచ్చజెప్పి ఒక అంగీకారానికి తీసుకువచ్చారు,

అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్‌ 'దొంగరాముడు' చిత్రం పూర్తిచేసి విడుదల అయిన తరువాత కె.వి.రెడ్డిగారు మళ్ళీ విజయ (ప్రొడక్షన్స్‌కు సినిమా తీసేటట్ట రాజీ ఒడంబడిక కుదిరింది.

ఆ ఒడంబడిక ప్రకారమే 1955-అక్టోబరు 1వ తేదీన అన్నపూర్ష పిక్చర్స్‌ 'దొంగరాముడు” చిత్రం విడుదల అయిన తరువాత - కె.వి.రెడ్డిగారు మళ్ళీ వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్ళి విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌కు 'మూయాబజార్‌ చిత్రానిక్షి పని (ప్రారంభించారు.

ఇదీ 1951లో విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌వారి 'పాతాళభైరవి" చిత్రం విడుదలకు, 1955 చివరలో మళ్ళీ విజయావారి 'మాయాబజారు' చిత్ర ప్రారంభానికి మధ్య జరిగిన తెరవెనుక కథ!

పోతే 'చయాబజారో సినిమా 'ప్రారంభానిక్తి విడుదలకు మధ్య ఆసక్తికరమైన “తెర వెనుక కథ' ఒకటి వుంది.

మయమాయాబజారొకు బాలారిష్టాలు!

'మాయాబజారో కథా రచన ప్రారంభమయింది. అంతకుముందు దాదాపు 20 ఏళ్ళక్రితం తెలుగులో ఒక “మాయాబజార్‌ తీశారు నిర్మాత మచిలీపట్నానికి చెందిన పి.వి.దాస్‌గారు. ఆ చిత్రంలో హీరోయిన్‌ శశిరేఖ పాత్రధారిణి 'శాంతకుమారి'గారు. (తరువాత ఆమె పి. పుల్లయ్యగారి భార్య అయింది) ఆ 'మాయాబజారో ఆమె మొట్టమొదటి చిత్రం!

అదిగాక మరాఠీలో ఒక 'మాయాబజార్‌ చిత్రం తీశారు! అన్నిటికంటే విశేషమేమిటంటే ఈ శశిరేఖా పరిణయం' కధ భారతంలో లేదు.

ఈ కధని కేవలం వీధినాటకాలు, బుర్రకథలు, జానపద గాథల్లాంటి వాటిమీద ఆధారపడి అల్టుకోవాలి.

మరో సమస్య ఏమిటంటే ఈ కధలో బోలెడన్ని పాత్రలు!

ఇటు కౌరవులు అటు యాదవులు, మధ్య హిడింబ - ఘటోత్కచులు. ఆ పైన పాండవులు! యిప్పుడు సినిమా చూస్తే ఎవరికైనా తెలుస్తుంది. రంగారావు, సియస్‌.ఆర్‌. వంటి కేరెక్టర్‌ నటులు రేలంగి, రమణారెడ్డి, అల్టు రామలింగయ్య వంగరలాంటి మేటి కమేడియన్సు దాదాపు సినీరంగంలో వున్న మేటి నటీనటులందరూ వున్నారు సినిమాలో !

వీళ్ళంతా యీ పాత్రలకే సరిపోతే యిక పాండవుల వేషాలకి నటుల్ని ఎక్కడనుంచి తేవాలి?

మిగతా నటులతో సరితూగగల నటులు కావాలి గదా పొండవుల వేషాలకు!

'మాయాబజార్‌' సినిమాలో అదే గొప్ప విశేషం! పాండవులు లేకుండా అభిమన్యుడి పెళ్ళి చేయించారు!

అదే కె.వి.రెడ్డి పింగళిగారల ప్రతిభ! అభిమన్యుడి పెళ్ళేమిటి? పాండవులు లేక పోవడమేమిటి? అనే సందేహం ప్రేక్షకుల్లో ఎవరికైనా వచ్చిందా?

ఇన్ని సమస్యల్ని ఎదుర్కొంటూ చిక్కుముడుల్ని విడదీసుకుంటూ పాత్రలకు నటీనటుల్ని ఎన్నుకుంటూ కథ, 'స్కీన్‌ప్టే సంభాషణలు, షూటింగ్‌ (స్కిప్పు తయారు చేసుకోడానికి కొన్ని నెలలు దాదాపు ఏడాదికి పైగానే పట్టివుండాలి.

రామాయణంలో పిడకల వేటలాగ మధ్యలో చిన్న చిన్న సూదిపోట్టు!

'మాయాబజారొలో కృష్ణ పాత్ర ధరించబోయే యన్‌.టి.రామారావుగారు నటించిన సాంఘిక చిత్రం ఒకటి విడుదలయింది. దానికి నిర్మాత ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గారు.

అందులో అంతర్నాటకంలో రామారావుగారు కృష్ణుడి వేషం వేశారు.

ఆయన తెరమీద కనబడగానే ర్రేక్షకులు వెక్కిరిస్తూ కేకలు, యీలలు వేస్తున్నట్టు వార్తలు!

-ఈ వార్తలు వినగానే కె.వి.రెడ్డిగారికి అప్పటికే వున్న బి.పి. మరి పెరగడం!

మాయాబజార్‌కు బాలారిష్టాలు!

అంతకుముందు సినిమాలలో కృష్ణుడి వేషానికి వీధి భాగవతులు పెట్టే హాఫ్‌క్రౌన్‌, నెమలి యీకలు పెట్టేవారు.

కృష్ణుడి వేషానికి “ఫుల్‌ శ్రాన్‌ మాయాబజార్‌తోనే (ప్రారంభమయింది. కృష్ణుడి కిరీటం కోసం ఆర్ట్‌ డైరెక్టర్‌ గోఖలేతో ఎన్నో స్కెచెస్‌ వేయించి ఆ ప్రకారం కిరీటాలు చేయించి మళ్ళీ మళ్ళీ మార్పులు చేసి ఎంత (శ్రమపడ్డారో రెడ్డిగారు.

రమా తనచ వునా నా | శ | మాని. స న. న! శయం గం ళ్లు లని మటు శ . న గ నో 1... ల్‌ ల! నే న చు విం వ. [, ర్న లేళ ను స. న న క | ఇ కె, వ మ | లన. లం మ్య న శ చ్‌ స్‌ ర్త స త్త్రజ.! న న క్షే. సు సల సో యాలి ను (నయకు... నాం ర్‌ క గ ళన ం (1 న్నే టీ కాం లో గ్గ కూ స స్‌ టక (జ న ట్‌." ర్త | ఆః న చమన - కక్‌ / న్న మ ట్‌ న | స | న ల యా సే నా భీ ణో ను న్నే ॥ | 1 ఈ వ త్‌ గ్‌ మ మ నం! జో క క టం. ల . న్‌ టి శే ( నో / న (1 ఢీ (. సే 1 ఖాజా” ర. (1 గ; లశ మ్‌, 1. మక!!! ళీ (4 గం మ్‌ క భణ కనే / న క గో క. వ. స్తా. ళ్థ ॥| సై బం సా టు ఇ ల్లీ | లప య టీ ల/(6/ గ | నం గ ఖ్‌ క. 4. న స. లు నను స // 1 | 1 న ॥ గ జ యళ గగ. సం 1 (1 గి క్ష ను ఖ్‌ గ్‌ స్ట మాయాబజార్‌” త రొలో ఎన్టీఆర్‌, సావిత్రి 1 1 (1 న | 12 , తద]! 4. . || ళు ॥ స్ట మో నై సల ల న్‌ న లా | , నం సన [| ల్‌ శ ః న న. య నట) జ్ర్ర్రై ధవపెద్ది గోఖలే స్ట

కేవలం ఒక్క కిరీటం విషయంలోనే కాదు, అన్ని పాత్రల ఆభరణాలు, దుస్తుల విషయంలో ఎంతో (శ్రమ, శ్రద్ద.

వీటికి పైగా సెట్స్‌ !

గోఖలే రోజుకి దాదాపు 20 గంటలు కూర్చుని సెట్స్‌ కిరిటాలు, ఆభరణాలు, దుస్తుల స్కెచెస్‌ వేయడం, రెడ్డిగారు వాటికి మార్పులు చేర్పులు.

ఇలా కొన్నినెలలు శ్రమపడి షూటింగుకుముందు అన్ని ఏర్పాట్టుచేసుకున్న తరువాత ఒకరోజు పిడుగులాంటి వార్త!

(ప్రొడక్షన్‌ మేనేజరు కె.వి.రెడ్డిగారి దగ్గరకు వచ్చి నీళ్ళు నములుతూ - “ఇంతటితో ఆపండి ! తరువాత సంగతి తరువాత చూసుకుని చెబుతాం అని చెప్పమన్నారండి నాగిరెడ్డిగారు, చతక్రపాణిగారు"”

“ఎందుకు అపమన్నారు? కారణం?”

“ఏమో తెలీదండి!”

ఒకరోజు ఉదయం నేను వాహినీ ఆఫీసుకు వెళ్ళాను. దాస్‌గారు ఒక్కరే ఉన్నారు. అంతకుముందు మూడునాలుగు. రోజులుగా కె.వి. రెడ్డిగారు. వాహినీ ఆఫీసుకు రాలేదు. దాసుగారిని అడిగాను "కె.వి. రావడం లేదేమిటి? ఒంట్లో బాగుండడం లేదా?”

“నాకూ అదే అనుమానంగా ఉంది. అదీగాక స్టూడియోలో ఏదో గొడవ జరిగినట్టుగా విన్నాను. రండి, వెళ్ళి చూసి వద్దాం. కె.వి.ని” అని దాసుగారు లేచారు.

ఇద్దరం కారులో కె.వి.రెడ్డిగారి ఇంటికి వెళ్ళాం. మురుగేశ్‌ మొదలి యార్‌ రోడ్డులో ఆయన ఇల్లు యింటిముందు పోర్టికోలో కారు దిగి వరండాలోకి వెళ్ళి “బ్రదర్‌” అని కేక వేశారు దాస్‌గారు.

లోపలనుంచి రెడ్డిగారు వచ్చారు. గడ్డం పెరిగి వుంది. లుంగీ బనియను, పైన చిన్న టవలు !

దాసుగారు ఆదుర్దా. "ఏం బ్రదర్‌! ఒంట్లో బాగుండడం లేదా?”

“ఎలా బాగుంటుంది (బ్రదర్‌! తొమ్మిదో నెలలో 200గ10౧” కళ్ళు ఎర్ర చేసుకుని రెడ్డిగారు- “నేను చేస్తున్నది 9105101100 బ్రదర్‌. ₹/01.108 [01 ౧60016 ౪/10 60 [0120౪ 116 ౪2106 00062౪76 ౪/0గ 15 016 1241 ౧205114110"

(క్రియేటివ్‌ వర్క్‌ విలువ తెలియని వారికోసం పనిచేయడం అనేది వ్యభిచారం కన్నా హీనమైంది) అన్నారు.

“ఏం జరిగింది బ్రదర్‌” అంటూ ముగ్గురం సోఫాల్లో కూర్చున్నాం.

“ఏమో! కారణం చెప్పరు! ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌ చేత కబురు చేశారు. ఇంతవరకు చేసింది చాలు! ఇక ఆపండి” అని.

అంతే! 'మాయాబజార్‌ సినిమా మధ్యలో ఆపేశారు అన్నవార్త సినిమా ఇండస్ట్రీలో పాకిపోయింది. సంచలనం!

ఎ.వి.యం. చెట్టియార్‌ విజయవాడకు ఫోన్‌చేసి విజయా పిక్చర్స్‌ డిస్ట్రిబ్యూటర్‌ పూర్తచం(ద్రరావుగారిని మదరాసు పిలిపించారు. ఎ.వి.యం. తెలుగు చిత్రాలకు కూడా డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ పూర్లచంద్రరావుగారే.

“మాయాబజార్‌ పికర్‌ మనకు తీయమని చెప్పండి! ఆయనకు రెమ్యూనరేషన్‌ అడిగినంత ఇస్తాను. బ్బాక్‌ ఎంతో, వైట్‌ ఎంతో! ఎంత కావాలంటే అంత ఇస్తాను. నా స్టూడియోలో తీయాలనే షరతు లేదు. ఆయన ఇష్టం వచ్చిన స్టూడియోలో తీయమను. ఖర్చు ఎంతయినా సరే. నేను ఏ విషయంలోను జోక్యం చేసుకోను. మీరే దగ్గరనుండి పిక్చర్‌ తీయించండి” అని చెట్టియార్‌ పూర్ణచం(ద్రరావుగారికి చెప్పారు.

ఈ విషయం పూర్షచం(ద్రరావుగారు కె.వి. రెడ్డిగారి ఇంటికి వెళ్ళి చెప్పారు.

“ఎవరికీ తీయను! తీస్తే ఒక్క విజయా ్రాడక్షన్స్‌కే తీస్తాను. ఇంకెవరికీ తీయను కోట్టు ఇచ్చినా సరే” రెడ్డిగారి సమాధానం. సుందర్‌లాల్‌ కబురు చేశారు. ఇంకా ఇద్దరు తమిళ ప్రొడ్యూసర్లూ కబురు చేశారు. అందరికీ అదే సమాధానం! ఇలా కొన్నివారాలే గడిచాయో లేక రెండు మూడు నెలలే గడిచాయో జ్ఞాపకం లేదు. ఒక రోజు అక్కినేని నాగేశ్చరరావుగారు. నాగిరెడ్డి చక్రపాణి గార్లను చూడడానికి వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్చారు. అందుకు కారణం ఎవరో తమిళ నిర్మాత ఆయన దగ్గరకు వచ్చి 'మాయాబజారో తెలుగులో తీన్తాను. మీరు వేషం వెయ్యాలి' అని అడిగారో లేక అసలు విషయం ఏమిటో తెలుసుకుందామని తనకే బుద్ధి పుట్టిందో. నాగేశ్సరరావుగారు నాగిరెడ్డి, చద్రపాణిగార్ల దగ్గరకు వెళ్లి లౌక్యంగా, “మీరేమీ అనుకోవద్దు! 'మాయాబజార్‌ో చిత్రంలో నన్ను అభిమన్యుడిగా నటించమని మీరు అడిగారు! చాలా రోజులయింది. ఈ మధ్య “మాయాబజార్‌ చిత్ర నిర్మాణం ఆగిపోయిందని ఇండట్ర్రీలో వదంతులు వ్యాపించినై. తమిళ నిర్మాత ఒకతను “మాయాబజార్‌ తెలుగులో తీస్తానని - నన్ను వేషం వెయ్యమని అడిగాడు. అసలు విషయమేమిటో తెలుసుకుని తరువాత చెబుతానన్నాను. అందువల్ల నిజం ఏమిటో తెలుసుకుందామని వచ్చాను. 'మాయాబజార్‌ నిర్మాణం ఆపివేశారన్న వార్త ఎంతవరకు నిజం?” అని అడిగారు. నాగిరెడ్డిగారు, చ్రపాణిగారు ఆలోచనలో పడ్డారు. ముగ్గురు నలుగురు నిర్మాతలు- 'మాయాబజార్‌ో చిత్రం తమకు తీసి పెట్టమని కె.వి, రెడ్డిగారిని అడిగినట్టు వాళ్ల చెవినా పడిందాయె! “నాలుగు రోజులు ఆగు నాగేశ్చరరావు. మేమే కబురు చేస్తాం” అని చక్రపాణి అన్నారు. నాగేశ్ళరరావుగారు వెళ్లి పోయారు. అప్పుడు 'మాయాబజార్‌ నిర్మాణం గురించి నాగిరెడ్డి, చక్రపాణిగార్లకు పునరాలోచన కలిగింది. చిత్ర నిర్మాణం ఆపివేసిన కారణం వేరుగదా! ఖర్చు ఎన్ని లక్షలవుతుందోనని గడా వారి అనుమానం! విజయవాడకు ఫోన్‌చేసి విజయా పిక్చర్స్‌ పూర్లచం(ద్రరావుగారిని పిలిపించారు. తమకున్న అనుమానం, భయం చెప్పారు. “సినిమా మొత్తం ఎంత అవుతుందో మాకు బడ్జెట్‌ వివరంగా చెప్పాలి.” అని కెవి, రెడ్డిగారికి రాయబారం పంపారు. పూర్ణ్షచం[ద్రరావు కె.వి. రెడ్డిగారింటికి వెళ్లి విషయం చెప్పారు. "పెక్ళర్‌ ఖర్చు ఎంతవుతుందో అన్ని వివరాలు 06041 చేసి చెబుతాను” అని కె.వి. రెడ్డిగారు మరునాడు స్టూడియోకి వెళ్ళారు. తన ఆఫీసులో అసిస్టెంట్స్‌ని, రచయిత నాగేంద్రరావుగారిని దగ్గర కూర్చోబెట్టుకున్నారు. అప్పటికే పిక్చర్‌లో ఫలానా వేషానికి ఫలాన ఆర్టిస్టు అని నటీనటుల నిర్ణయం అయిపోయింది. గనుక క్యాస్టింగ్‌, సెట్స్‌, కాస్ట్యూమ్స్‌, షూటింగ్‌ కాల్‌ షీట్టు వగైరాలన్నీ లెక్కలు వేసి మొత్తం బడ్జెట్‌ తయారుచేశారు. ఆ విషయంలో కె.వి, రెడ్డిగారు ఏ పిక్సృరకయినా 846868 ముందుగానే తయారుచేయడంలో సిద్దహస్తులు. నాగిరెడ్డి చక్రపాణిగార్హ వద్దకు వెళ్ళి తను తయారుచేసిన 96426 వాళ్లముందు పెట్టారు. సిక్సర్‌ మొత్తం 6050 ఇంత అని చెప్పి, దీనికిపైన ఒక్క రూపాయి ఎక్కువ ఖర్చు అయితే అది నేను పెట్టుకుంటాను అని చెప్పారు. అప్పుడు మళ్ళీ చిత్రనిర్మాణరధం కదిలింది. యిదీ 'మాయాబజార్‌ చిత్రం తెర వెనుక కథ! ఇందులో చిన్న పెట్ట కధ' ఒకటి వుంది.

కె.వి. రెడ్డికి అండగా నిలిచిన ఎన్టీఆర్‌

కె.వి. రెడ్డిగారు 'మూయాబజార్‌ చిత్రంతో తన పాత పద్దతి మార్చుకున్నారు.

'పాతాళభైరవి* “పెద్దమనుషులు” చిత్రాల వరకు ఆయన రపెస్‌ ఎవరికీ చూపించేవారు కాదని చెప్పాను కదా! చివరికి నిర్మాతలకు కూడా.

అలా చూపించకపోవడానికి కూడా కారణం ఇదివరకే చెప్పాను. 'నేను ఏ సీన్‌ ఏ షాట్‌ ఎందుకు తీశానో తెలియకుండా రషెస్‌చూసి ఎవేవో కామెంట్స్‌ చేస్తారు. దాంతో నాకే కన్‌ప్యూజన్‌ వస్తుంది. అందుకని రషెస్‌ ఎవరికీ చూపను” అని ఆయన అన్నారని ఇదివరకే చెప్పాను.

“నాకెందుకీ అహ్రతిష్ట” అని 'మూయాబజారో చిత్రం విషయంలో రషెస్‌ రాగానే ఎడిట్‌చేసి ప్రొడ్యూసర్స్‌ నాగిరెడ్డి - చక్రపాణిగార్లతో - “రష్‌ వచ్చింది. ఒకసారి చూడండి (బ్రదర్‌ అని ఆయనే చెప్పేవారు.

అలాగే షూటింగ్‌ మొత్తం పూర్తయి రఫ్‌లీ ఎడిటెడ్‌ కాపీ వచ్చింది. ఇంకా రీరికార్డింగ్‌ జరగాలి. ఆ స్టితిలో నాగిరెడ్డిగారు, చతక్రపాణిగారు పిక్సరు చూశారు. బాగానే వుందనుకున్నారు.

ఆ తరువాత నాలుగయిదు రోజులకి నెల్లూరునుంచి నాగిరెడ్డిగారి పినమామ రంగారెడ్డిగారు మదరాసు వచ్చారు.

రంగారెడ్డిగారికి నెల్లూరులో శేష్‌ుమహల్‌, 'రంగమహాల్‌ అని రెండు సినిమా ధియేటర్జు వున్నాయ్‌.

_ ఆయనతోపాటు ఆ థియేటర్ల మేనేజర్‌ ఆంజనేయరెడ్డి గారు కూడా వచ్చారు.

నాగిరెడ్డిగారు వాళ్లని 'మూయాబజారో రఫ్‌లీ ఎడిటెడ్‌ కాపీ చూడమన్నారు. వాళ్లు చూశారు.

నాగిరెడ్డిగారు అడిగారు “ఎలా వుంది?” అని. రంగారెడ్డిగారికి, ఆంజనేయరెడ్డిగారికి అంత నచ్చలేదు.

అంతకుముందు దాదాపు 20 ఏళ్లక్రితం అంటే 1935 'ప్రాంతంలోననుకుంటాను. 'మాయాబజారో చిత్రం తీశారు. ఆ చిత్రంలో రాజంరెడ్డి రామిరెడ్డి అని జ్ఞాపకం, ఆయన ఘటోత్కచుడు” వేషం వేశాడు. ఆ చిత్రం ఆ రోజుల్లో రంగారెడ్డిగారు చూశారు.

ఆ చిత్రంతో ఈ 'మాయాబజార్‌ను పోలుస్తూ “దానిలో ఘటోత్కచుడు రెండు తాటిచెట్టు పీకి అవతల పారేశాడు. దీనిలో రంగారావు ఏం పీకాడు?

లడ్డు! ఆ సినిమాలో కుప్పలు కుప్పలుగా పోస్తే ఘటోత్కచుడు వూదిపారేశాడే. వీడేం తిన్నాడు?”

ఇలా పాత చిత్రాలతో పోలుస్తూ ఈ “మాయాబజార్‌ దానిముందు ఎందుకూ పనికిరాదన్నట్టు మాట్టాడారు.

నాగిరెడ్డిగారికి కొంత నిరుత్సాహం కలిగింది. కారణం రంగారెడ్డి గారు అనుభవం గల ఎగ్జిబిటర్‌ ఎన్నో సినిమాలు చూస్తుంటాడు కాబట్టి అటువంటివాళ్ల కామెంట్స్‌ చాలా వరకు కరెక్టుగానే వుంటాయని చాలా మంది అభిప్రాయం గదా!

ఆ మరునాడు సాయంత్రం నేను, కె.వి. రెడ్డిగారు వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్ళాం.

నాగిరెడ్డిగారు వర్కర్సుతో ఏదో పనిచేయిస్తున్నారు. మమ్మల్ని చూడగానే దగ్గరికి వచ్చి 'రండి (బ్రదరో అన్నారు. ముగ్గురం నడచిపోతున్నాం.

రెండు నిమిషాలయిన తరువాత నాగిరెడ్డిగారు కె.విరెడ్డిగారితో “ఆరోగ్యం ఎలా వుంది?” అన్నారు. ఎందుకంటే కె.వి.గారికి అసలే బి.పి. ఎక్కువ. రంగా రెడ్డిగారు చెప్పిన మాటలు ఈయనకు చెబితే ఎలా రియాక్ట్‌ అవుతాడోనని భయం!

న యయ కటట క కకక కటల లలి టట శ లలల ళల లలల లలల లలల లవడ లం ఎ సీ ఇచజలు . క? ను స. లో న ళి తష... ల ట్‌ న. | ఉ . | జ స్‌. ఫి టో య. క! గ్‌ ట్ట య. స స్‌ 4 వమ! తం యష్‌ న. 11. ల 1 స నినా సం టు త ప గ! నను... య మ లం య బో [| న కు కే వ. న. - మా సాతి, జె వాను ఫీ రాం నా; మ. వ ల్‌ (| న క యాబజారొలో ఎస్‌.వి. రంగారావు |] న; న్‌ నై స సంయమనం ల టి న త కే టం గో య ఆటా. తే నా న. 1. రం. టా (0 0టళనే.... 'జ్లీ ॥ మా లి. సన శ్‌ స్‌ తం న (వ్‌. న న! ఓ ఉల నై త్త గ స్త 1: ్‌ ([ నానే క. న గా (1 త . గ ణ్‌ (సే (న్‌ న సన్‌ 4 క్‌ టు న్‌ టో లి కశ క గా న సోగ (2 వె (| గ్త్‌ క్‌ కర జ్‌ వ ల న. సన ; శిఖీ య / శ! లలు న. స 1 హ్‌ చ జ జట లక నల | హ్‌ సత్వులో వ్ల ననా _ కృష్ణ సత్య'లో కాంతారావు, ఎన్టీఆర్‌

“బాగానే వున్నాను (బ్రదల్‌' అన్నారు కె.వి. కాని ఆయనకి అనుమానం! ఆరోగ్యం గురించి ఎందుకడుగుతున్నారు? “ఏం బ్రదర్‌! ఏమిటి ప్రత్యేకం[” అన్నారు. కె.వి. “అబ్బే! ఏం లేదు. నిన్న నెల్టూరునుండి రంగారెడ్డి మామ వచ్చాడు. 'మాయాబజార్‌' పిక్చర్‌. చూశాడు.” అని ఆగారు. కెవి. కి ఆదుర్దా, “చూసీ ఏమన్నాడు బ్రదర్‌?” “ఆ ఏవో అంటారులే (బ్రదర్‌! అవన్నీ మనం పట్టించుకోగూడదు” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు. ళు

“ఏమన్నాడో చెప్పు బ్రదర్‌”.

“గద్దెకిపోతే సుద్దులు మెండు అని ఏవేవో అంటారులే (బ్రదర్‌.

86/7 ఆన్న ఫం "

ఏమన్నాడో చెప్పు బ్రదర్‌” కె.వి కి ఇంకా ఆదుర్దా!

“ఇదివరకు తీసిన “మాయాబజార్‌లో ఘటోత్కచుడు" రెండు తాటిచెట్టు పీకాడట! లడ్డు కుప్పలు కుప్పలు తిన్నాడట! వాళ్లేదో అంటారు. అవన్నీ పట్టించుకోగూడదు (బ్రదర్‌ నాగిరెడ్డిగారి అనునయం।!

కె.వి.రెడ్డిగారు రెండు నిముషాలు తమాయించుకుని-

“పెక్చర్‌ ఇంకా పూర్తికాలేదుగదా (బ్రదర్‌! మనమూ పీకిద్దాం (బ్రదర్‌! రెండు గాదు! డజను తాటిచెట్టు పీకిద్దాం! నాకేం కష్టం (బ్రదర్‌! నేను పీకుతానా (బ్రదర్‌! లడ్డు గూడ! కావలసినన్ని తినిపిద్దాం బ్రదర్‌. నాకేం కష్టం (బ్రదర్‌...

వందల లడ్డు చేయించి బార్ట్‌లీ (31007 02౧%62౧2౧)కి అప్పజెబుదాం (బ్రదర్‌! 2101 ౪0గ గదా! అతను తీరిగ్గా చేస్తాడు. నేను దగ్గర కూడా ఉండక్కరలేదు” అన్నారు. నాగిరెడ్డిగారికి భయం కె.వి. ఎక్కడ అప్‌సెట్‌ అవుతాడోనని!

“అలాగేలే బ్రదర్‌. నువ్వు ఎలా ప్లాన్‌ చేశావో అలా చెయ్యి! వాళ్ళు ఏవేవో అంటారు. వాళ్ళను పట్టించుకో నక్కర్షేదు” అన్నారు నాగిరెడ్డి.

కాసేపు [2౪7౫లో కూర్చుని కాఫీలు తాగాం! కె.వి. గారు గడియారం చూసుకుని 'వస్తాను బ్రదర్‌ అని లేచారు. నేను కూడా ఆయన వెంటే వెళ్ళాను.

ఇద్దరం కారులో కూచుని పోతున్నాం. “చూశారా నరసరాజుగారు! అందుకే రషెస్‌ నేను ఎవరికీ చూపను. నన్ను అందరూ అపార్దం చేసుకుంటారు. ఇప్పుడు చూడండి! పిక్సర్‌ పూర్తి కాలేదు. ఇంకా ఎంతోపని వుంది. చూసి నోటికొచ్చినట్టల్లా మాట్లాడతారు” అని సిగరెట్‌ తీసి వెలిగించారు.

“'మాయాబజార్‌ చిత్రనిర్మాణ సమయంలో చథక్రపాణిగారు తరచూ షూటింగ్‌ సమయంలో సెట్‌లోకి వచ్చి కూర్చోడం ఏవో సూచనలివ్వడం అవి కె.వి. రెడ్డిగారికి నచ్చక కొంత చర్చ జరగడం ఇదంతా షూటింగ్‌లో పాల్గొంటున్న నటీనటులముందే జరగడంవల్ల కె.వి. రెడ్డిగారు కొంత అసౌకర్యంగానూ, ఇబ్బందిగానూ ఫీలవడం జరిగాయి. అయినా

' శై.వి. రెడ్డిగారు ఓర్పుతో ఎలాగో సహించి గొడవలు ఏమీ జరగకుండా పిక్చర్‌ పూర్తిచేశారు.

ఈ అనుభవాలను దృష్టిలో వుంచుకుని 'మాయబజార్‌ తరువాత తీయవలసిన 'జగదేకవీరుని కధ" చిత్రం ప్రారంభించేముందు కె.వి.రెడ్డిగారు కొన్ని షరతులు పెట్టారు.

చిత్రనిర్మాణంలో ఏ శాఖలోనూ, ఏ విధంగానూ చక్రపాణిగారు జోక్యం చేసుకోగూడదని.

టైటిల్స్‌లో నిర్మాత దర్శకుడుగా తన పేరే వుండాలని అంటే నిర్మాతలుగా నాగిరెడ్డి - చక్రపాణిగారల పేర్డు వుండగూడదని.

వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌కు తీసిన చిత్రాల మాదిరిగానే ఈ చిత్రంలో గూడా తనకు ఇచ్చే రెమ్యూనరేషన్‌తో పాటు , లాభాలలో గూడ కొంత వాటా వుండాలనీ షరతులు పెట్టారు.

ఈ షరతులన్నిటికి నాగిరెడ్డి - చక్రపాణిగార్డు ఒప్పుకున్నారు. 1

విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌మిద తీసిన చిత్రాలన్నిటిలోనూ నిర్మాతలు నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి అనే వుంటుంది.

నిర్మాతలుగా వాళ్లిద్దరి పేర్డు లేకుండా తీసిన మొట్ట మొదటి చిద్రం 'జగదేకవీరుని కధ.

ఆ తరువాత కె.వి. రెడ్డిగారు విజయావారికి తీసిన చిత్రాలు హరిశ్చంద్ర, 'ఉమా చండీ గౌరి శంకరుల కథ. , రెండింటి టైటిల్స్‌ కూడా నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి గార్ల పేర్టు లేకుండా నిర్మాత దర్శకుడిగా కె.వి. రెడ్డిగారి పేరు ఒక్కటే వున్నదేమో నాకు జ్ఞాపకం లేదు.

నిర్మాతలుగా తమ పేర్లు లేకపోయినా సరేనని నాగిరెడ్డి - చక్రపాణిగార్జ్హు ఒప్పుకున్నారంటే కేవలం కె.వి. రెడ్డిగారి సినిమాలు హిట్స్‌ అయి బాగా లాభాలు వస్తయ్‌గాబట్టే ఆత్మాభిమానాన్ని చంపుకుని ఒప్పుకున్నారనే అనుకోవాలి. |

అందుకు రుజువు హరిశ్చంద్ర? 'ఉమా చండీ-గౌరీ శంకరులకధ' రెండు చిత్రాలు సెయిలై నష్టాలు తప్పవని తెలిసిన తరువాత నాగిరెడ్డిగారు విజయ ప్రొడక్షన్స్‌ స్టాఫ్‌ మొత్తాన్ని తీసేసి వారివారి అక్కౌంట్టు "సెటిల్‌ చేసి ఇంటిక్షి పంపించేశారు,

అంటే అప్పటివరకు ఎప్పటినుంచో నెల జీతాల మీద వున్న రచయిత పింగళి నాగేంద్రరావు గారు. ఆర్ట్‌ డైరెక్టర్స్‌. , గోఖలే, కళాధర్‌, అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టర్లు, (ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్లు. అసిస్టెంట్లు వగైరా అందరికీ వుద్వాసన చెప్పారు.

ఇది ఇండస్ట్రీలో పెద్ద సంచలనం కలిగించింది. ముఖ్యంగా ఈ చర్య కె.వి. రెడ్డిగారి మీద ప్రతీకార చర్యగా అందరూ అనుకున్నారు.

కెవి. రెడ్డిగారు కూడా అవమానంగా బాధపడ్డారు. ఆ సమయంలో పరిస్టితులను పూర్తిగా అర్హం చేసుకున్న యన్‌.టి. రామారావుగారు. కె.వి. రెడ్డిగారి మీదవున్న గౌరవ గ్రేమాభిమానాలతో ఆయన ఇంటికి వెళ్లి “రెడ్డిగారూ! నా సాంతానికి ఒక చిత్రం తీసి పెట్టండి. మీ రచయిత పింగళి నాగేంద్రరావుగారే రాసిన 'స్కైప్పులు రెండు నా దగ్గర వున్నాయ్‌! ఒకటి 'శ్రీకృష్ణ సత్య, రెండు 'చాణక్యచంద్రగుప్త. ఈ రెంటిలో మీ ఇష్టం వచ్చింది తీసి పెట్టండి” అని అడిగారు.

రెడ్డిగారికి ఈ మాటలతో నైతికంగా కొండంత బలం చేకూరింది.

“శ్రీకృష్ణ సత్య తీస్తాను రామారావ్‌!” అన్నారు.

ఆ తరువాత వాహినీ ఆఫీసులో ఒకసారి నేనూ, దాస్‌గారూ వున్నప్పుడు అన్నారు...

“రామారావు నాకు కొండంత బలమూ ధైర్యమూ ఇచ్చాడు. ఒక మంచి చిత్రం తీసి తృప్తిగా రిటైరై తాడి పత్రి (స్వ(గ్రామం) వెళ్లిపోతాను” అన్నారు.

దాసుగారు నవ్వుతూ “మమ్మల్ని అందరినీ వదిలి తాడిపత్రి పోయి ఏం చేస్తావ్‌ బ్రదర్‌” అన్నారు.

అలాగే 'శ్రీకృష్ణసత్వ'" చిత్రం విజయవంతం అయింది. కె.వి.రెడ్డిగారికి ఎంతో తృప్తి కలిగింది.

కానీ అప్పటికే ఆయన ఆరోగ్యం అంతంత మాత్రంగా వుండడంవల్ల మరొక చిత్రం తీయలేకపోయార్ను (క్రమంగా ఆరోగ్యం క్షీణించి 1972 సెప్టెంబరు 15వ తేదీ తుది శ్వాస విడిచారు. (అప్పటికి ఆయన వయసు కేవలం 60 సంవత్సరాలు మాత్రమే). ఆ తేదీ నాకు బాగా జ్ఞాపకం. ఎందుకంటే నేను పెద్ద మనుషులు" చిత్రరచయితగ్గా వాహినీలో చేరింది ఆ రోజుకి సరిగ్గా 21 సంవత్సరాలు. 1951 సెప్టెంబర్‌ 16వ తేదీన నేను, రెడ్డిగారు "ెద్దమనుషులు* చిత్రానికి కధా చర్చలు ప్రారంభించాం!

మరొక విచిత్రమూ ఆసక్తికరమైన విశేషం ఏమిటంటే బి.యన్‌రెడ్డి గారు నాగిరెడ్డిగారికి సాంత అన్నగారు. . నాగిరెడ్డి - చడక్రపాణిగార్హు 1949లో విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ స్థాపించి వాహినీ స్టూడియో కౌలుకు తీసుకునే నాటికే. బి.యన్‌.రెడ్డిగారు దర్శక నిర్మాతగా సుప్రసిద్దులు! ఆయన 1939లోనే వాహినీ సంస్థ స్థాపించి వందేమాతరం, సుమంగళి, దేవత, స్వర్గసీమ, మల్లీశ్చరి వంటి మంచి చిత్రాలు తీశారు. అయినా నాగిరెడ్డిగారి సాంత సంస్థ అయిన విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌ మీద బి.యన్‌.రెడ్డిగారి చేత నాగిరెడ్డిగారు ఒక్క చిత్రం గూడ తీయించలేదు. అందుకు (ప్రధాన కారణం బి.యన్‌. రెడ్డిగారి చిత్రాలంటే చక్రపాణిగారికి ఇష్టం , లేకపోవడమే, | చ(క్రపాణిగారికి ఇష్టంలేని పని నాగిరెడ్డిగారు ఎన్నడూ చేసేవారుగాదు. ముఖ్యంగా చిత్ర నిర్మాణం విషయంలో. ' కానీ విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ సంస్థకు బి.యన్‌. రెడ్డిగారి చేత ఒక సినిమా తీయించాలనే (ప్రయత్నం జరగక పోలేదు! అది 1952-53 (ప్రాంతం అనుకుంటాను. అప్పటికే 1951 డిసెంబర్‌లో 'మల్లీశ్షరి' విడుదల అయింది. 1951 .. సెష్టెంబరులోనే వాహినీ సంస్థకు 'పెద్దమనుషులు' చిత్రం తాలూకు ్కిప్టు వర్క్‌ (ప్రారంభించాం నేనూ, కె.వి.రెడ్డిగారు. “పెద్ద మనుషులు” చిత్రం - పూర్తి అయి విడుదల అయిన తరువాత గాని బి.యన్‌. రెడ్డిగారు వాహినీకి మళ్లీ చిత్రం తీయడానికి వీలులేదు. అంతవరకూ ఆయన వూరికే వుండడం ఎందుకని, ఒకరోజు నాగిరెడ్డిగారు తన అన్నగారైన బి.యన్‌ారెడ్డి గారితో “విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ కు 'లవకుళశ' తియ్‌ బ్రదర్‌” అన్నారు. బి.యన్‌రెడ్డిగారు సంతోషంగా సరేనన్నారు. పేపర్లో అడ్వర్టయిజ్‌మెంటు కూడా ఇచ్చారు. విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ 'లవకుళి దర్శకుడు బి.యన్‌. రెడ్డి అని! అప్పుడే అంతకు కొన్ని నెలలముందు బి.యన్‌: రెడ్డి గారు ప్రఖ్యాత రచయిత పొలగుమ్మి పద్మరాజుగారు భీమవరం కాలేజిలో కెమిష్ట్రీ లెక్సరర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. 'మల్లీశ్యరి'తీసే రోజుల్లో కృష్ణశాస్రిగారి ద్వారా బి.యన్‌, రెడ్డిగారికి పద్మరాజుగారితో పరిచయం! పద్మరాజుగారికి సినిమారంగానికి రావాలని కోరిక వున్నట్టు బి.యన్‌.రెడ్డిగారితో అంతకుముందే అని వుండడంవల్ల పద రాజుగారిని పిలిపించారు. లవకుశ స్ర్కిప్టు తయారుచేయడానికి బి'యన్‌రెడ్డి గారు పద్మరాజుగారిని తీసుకుని బెంగుళూరు వెళ్లారు. .. బెంగుళూరులో దాదాపు 15-20 రోజులు కూర్చుని లవకుళ రఫ్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌ కొంతవరకూ డిటేల్స్‌తో గూడ రాసుకుని ' మదరాసు తిరిగి వచ్చారు. ' రాసిన ్ర్కిప్లు బి.యన్‌.రెడ్డిగారు తమ్ముడు నాగిరెడ్డిగారికి ఇచ్చారు. నాగిరెడ్డిగారు చదవమని ఆ పస్కిప్పు చ(క్రపాణిగారికి ఇచ్చారు. చక్రపాణిగారు పూర్తిగా చదివారో కొంతవరకే చదివారో ఆయనకు నచ్చలేదు. “మొదటి రీలు అయ్యేదాకా రాముడి వీపు, కాళ్లేగాని మొహమే చూపడం లేదు! ఎవడు చూస్తాడు ఈ సినిమా” అని చక్రపాణిగారు నాగిరెడ్డితో అన్నారు. దాంతో ఆ (ప్రాజెక్టు మూలపడింది. చాలాకాలం తరువాత అంటే 1968 ప్రాంతంలో వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌మీద బియన్‌. రెడ్డిగారు “బంగారుపంజరం' సినిమా తీశారు. అది ఆర్లికంగా ఫెయిల్‌ అయింది.

“రంగుల రాట్నం'లో వాణిశ్రీ, చంద్రమోహన్‌ రంగుల రాట్నం'లో అంజ . క క క. క. ళల? శ క. శ వీ యాలి. వావాణ ఏటి వాహినీ బ్యానర్‌ మీద పిక్ళర్‌ తియ్యాలంటే కంపెని బోర్డు ఆఫ్‌ డైరెక్టర్లు తీర్మానం వై మళ్లీ పిక్చర్‌ (ప్రొడక్షన్స్‌ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ నాగిరెడ్డిగారు, చక్రపాణిగారు బోర్డులో ఒక్ష డైరెక్టరు. బి.యన్‌. దే తీయించడం చక్రపాణిగారిక్తి ఇష్టంలేదు. ని ] తేకొని వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ స్థాపించింది బి,యన్‌రెడ్డిగారు. మూలా నారాయణస్వామిగారు తన షేర్డు అమ్మి! నాగరెడ్డ-చక్రపాణిగార్డు ఆ కంపెనీలో భాగస్తులైనారు, గా నిజం కంపెనీ స్టాపించ్వ బి.యన్‌నెడ్డిగారికి ఆ క్రం్బాన్సి తరపున సినిమా త్రీసే అవకాశం లేకపోవడం త బాధాకరమేకదా! అందుకు నౌగిరెడ్డిగారు బైయ్బ్రన్లా చేత వాహిన్సీ (ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌మిద పికృరు తీయించడాని నేత వయత్చం చేశారు. చక్రపాణిగారు త్రంగా అడ్డుకున్నారు. ఆయన సహజధోరణ్తిలో నాగిరెడ్డిగారితో “మీ అ సుల పిక్చర్‌ తీయించాలంటే మీ ఇద్దరూ కలిసి సత్రం తీయరాదూ? క్రర్పైన్సీ తరపున తీయడమెందుకు. నేను సామ్ముగదా అనా? వీ చ్రేన్స బాగుండాలా? గొడ్డని వ్వేత్రక్రోసం పక్క చేలోక్రి త్రోల్హావా?” అన్నారు. (అప్పుడు అక్కడే వున్నాను), , చక్రపాణిగారిని క్రాద్రన్సి నొగిరెడ్డిగార్రు ఏల్సి చేయలేకపోయ్రార్స. ' హినీ సంసను షా ప 1939లో వాహినీ సంస్థను స్థప్టిం్స వందేమాతరం, స్పముంగళి, దేవత. స్వర్గసీమ, మల్లీశ్వరి, బంగారుపాా | రంగుల రాట్నం, బంగారు ప౦జరం చిత్రాలు శ్ర్స గొప్ప దర్భ్శకనిర్మాత్రగా పేరు తెచ్చుకుని పద్మశ్రీ, దాధాసాహో + ప 0 సక నొొర్హులు పొంది ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లెజొ్టీటివ్‌ కాన్సిల్‌ మెంటీకగ ఆంధప్రభుత్వ గౌరవం సంపాయించి సినిమారంగంలో పెద్ద తలకాయగా అందంటే మన్ననలు ప్రాంద్వ్వ బి.యన్‌రెడ్డిగారు" చివరి దశలో, తో 'బంగారుపంజరం తరువాత ఆయన కే977 బ్రో కన్నుమూన్సే లోపల మళీ సినిమా తీసే అవకాశమూ, ॥ లేకపోయినందుకు ఆయన మానసికంగా ఎంతో కుంగిపోయ్రార లు 1 [నాం క. . . య. -ంల

కథానాయకుడు మారిన వైనం!

1951 సెష్టెంబర్‌ 16వ తేదీన దర్శకుడు కె.విరెడ్డిగారు, నేను "పెద్దమనుషులు" కధా చర్చలు (ప్రారంభించాం. 1వంబరులో ట్రీట్‌మెంట్‌ సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ తయారైంది. ఇక డైలాగ్స్‌ రాయాలి.

ఆ స్టితిలో పెద్దమనుషులలో నటీనటుల ప్రస్తావన వచ్చింది ముఖ్యంగా చిత్రంలో (ప్రధానపాత్ర మునిసిపల్‌ )ర్మన్‌.

ఆ పాత్రకు నేను నాగయ్యగారి పేరు సూచించాను. రెడ్డిగారు “అమ్మో వద్దు వద్దు” అన్నారు. “ఏం? ఎందుకని” )డిగాను.

క్షణం ఆలోచించి “తరువాత చెబుతాను” అన్నారు రెడ్డిగారు (తరువాత చెప్పారు. ఆయన ఏం చెప్పిందీ నేను $రువాత చెబుతాను),

ఆ పాత్రకు రెడ్డిగారు యస్‌.వి.రంగారావుగారి పేరు సూచించారు. అప్పటికి 'పాతాళభైరవి'లో నేపాళ ాంత్రికుడుగా రంగారావుగారు గొప్ప పేరు సంపాయించి వున్నారు. ఒకరోజు రంగారావుగారికి కబురు చేసి 1ఫీసుకు పిలిపించారు రెడ్డి గారు. నన్ను కధ చెప్పమన్నారు. రంగారావుగారికి కధ చెప్పాను.

“ఇంకా టైం వుంది రంగారావ్‌! నరసరాజుగారు డైలాగులు రాయాలి. మళ్లీ కబురు చేస్తాను” అన్నారు రెడ్డిగారు.

అలాగే అని రంగారావుగారు వెళ్లిపోయారు. నేను విజయవాడ వెళ్లి ఒక నెల రోజుల్లో డైలాగులు రాసి సంక్రాంతి ండగ వెళ్లిన తరువాత సకుటుంబంగా తిరిగి వస్తానని అంతకుముందే రెడ్డిగారితో చెప్పాను. ఆయన సరేనన్నారు. ను విజయవాడ వెళ్లి పూర్తిగా డైలాగులు రాసి జనవరి చివరలో తిరిగి మదరాసు వచ్చాను. మరునాడు ఆఫీసుకు వెళ్లి డ్జి గారికి పూర్తి స్కిప్పు చదివి వినిపించాను. అప్పుడు రెడ్డిగారు జెమినీవాసన్‌గారు పాతాళభైరవి హిందీలో తీస్తున్నారు. ౦దువల్ల “ఒకవారం తరువాత మన పిక్చరు పని ప్రారంభిద్దాం” అని “నరసరాజుగారూ! మీరు విజయవాడ వెళ్లి రిగి వచ్చేలోపల ఒక సెద్ద మార్పు జరిగింది. మన పిక్చర్‌లో ఛైర్మన్‌ పాత్ర రంగారావు వేయడంలేదు! జంధ్యాల "రీనాధశా(స్రిగారు వేస్తున్నారు.” అన్నారు.

నేను ఆశ్చర్య పోయాను! గౌరీనాధశా'స్రిగారు రంగారావుగారికంటే ఎలా బెటర్‌ అని నా సందేహం.

“లేదు! శాస్త్రిగారు చాలా గొప్ప నటులు మన చైర్మన్‌ పాత్రకు పూర్తి న్యాయం చేయగలరని నాకు నమ్మకం ది. అదీగాక ఆ పాత్రకు శాస్రిగారిని నిర్ణయించడానికి మరో కారణం కూడా వుంది. నిజానికి ఒకటిగాదు రెండు 'రణాలున్నాయ్‌. ఒకటి నా మొట్టమొదటి చిత్రం భక్తపోతనలో ఆయన శ్రీనాధుడు వేశాడుగదా?”

“అవును? 'బ్రహ్మండంగా వుంది”. అన్నాను.

“అప్పటి అనుభవం ఒకటి చెబుతాను వినండి! శాస్రిగారు ఆస్తిపరులు. సాహిత్యంలో బాగా ప్రవేశం వున్నవారు, గీత జ్ఞానంగూడా వుంది మీకు తెలుసోలేదో! పోతనలో తన పద్యాలు తానే ట్యూన్‌ చేసుకుని పాడారు శాస్త్రిగారు. 'గయ్యగారు సంగీత దర్శకుడు పోతనకు. నాగయ్యకేం తెలుసు? అనే అహంభావం గూడా లేక పోలేదు శాస్త్రిగారికి,

ఆయన పోతనలో శ్రీనాధుడు వేషం వెయ్యడానికి ఒప్పుకోవడమే దాదాపు ఒక ఆబ్లిగేషన్‌. ఆయన మాటకు చాలా లువ వుండేది మా కంపెనీలో.

మీకు ఇదివరకే చెప్పానుగదా! పోతన దర్శకత్వానికి నాకు ఎన్ని అవాంతరాలు అడ్డుపడినయ్యో! ఆ చిత్రానికి గిపర్‌విషన్‌ బి.యన్‌. రెడ్డిగారు. టైటిల్స్‌లో గూడా వుంటుంది. మీకు త్రాపకం వుందోలేదో! పోతన షూటింగ్‌ మయంలో ఒక సంఘటన జరిగింది. షూటింగుకు వెళ్లేముందు ప్రతి సీను ఆఫీసులో ఆర్టిస్టాలచేత రిహార్సల్స్‌ ముంచి మరీ షూటింగుకు వెళ్లేవాళ్లం. అన్ని రిహార్పల్స్‌లో బి.యన్‌. వుండేవాడుగాదు.

న. జ . న. న. 4 క . €ా

ధం. న న ఉి. మం టు సం. ర సం. ఖా. జాడు | ష్‌ . హు . న. జం ఈసి స పాస ఆ (| నాం స. శే గ + మట గ్‌ ళా సస న్‌ా. /| 0 గ మ మ మ. సం. ఇ శ టో! . న చై... |. గ ర టే నని ముం యా మ స్ట (1. స సనమ న వస్‌ హ్‌ స స్టా స ణ్‌ సగ. స్ట్‌! న్‌ | నాం య మ "స య. (| వ్‌ గ . |. ఎత్త (గ క శ + న. (| | స స వ స న ర్‌ ౧. తా ఎ (| , న ( స? పెద్ద మనుషులు సె వై గ్‌ స! ప్‌ క్‌! (| య. . య. క, ఛాయాగ్రాహకుడు వి ఎన్‌. కొందారెడ్డి, పం ని. న. 1. రేలంగి, దర్శకుడు కె.వి. రెడ్డి శక |. లై ప ల్ల మ (| న గాన శ స్‌ క | ఎ వ క. = న సాగ్‌ గా నం సను. ను ॥ లీ |! ఫి శే! రే న ము. క. న ప క . ళ్శ క | ం. శే లో వ య. పు మ త క ||. | స ( చ్‌. నం 7 ./. మ. న నలగ న త్త స న / లం ల ు . న ర న టా నము సల క. | క ౯. తం... నన మ మ. వ్‌! వన టి [క 1 ను ననన . న జం సన టి న లు న. ? స ల్‌ .. చ స. ౯ మ .. పు డ్‌ | న్‌ డి వి. స 1 . నరసరాజు ఛై, పెద్ద మనుషులు” షులులో జంధ్యాల గౌరినాథశాస్తి భూోన్‌జు లలల ల లళ లలల అధరం ఇం ఏఏ ఎం

పోతన ఇల్లు సెట్‌ లోపల షూటింగ్‌, మేము రిహార్సల్‌ చేసిన ప్రకారం నేను శాస్రిగారిచేత సెట్‌లో రిహార్సల్‌ చేయించాను. బియన్‌. అక్కడే వున్నారు. నేను చెప్పిన ప్రకారం శా(స్తిగారు ఒక పక్కనుంచి మరో పక్కకు నడిచి వెళ్లి డైలాగ్‌ చెప్పారు. బి,యన్‌. అది చూసి “శాస్రిగారూ? అలాకాదు ఇటు నుంచి అటువెళ్లండి” అని సూచించారు. “ఏది? ఒకసారి మీరు నడిచి చూపించండి” అన్నారు శాస్త్రిగారు. ఆయన సూచనలోని కొంటెతనం (గ్రహించక పాపం బి.యన్‌. నడిచి చూపించారు. బి.యన్‌. నడక ఒక మాదిరిగా వుంటుంది. పాదాలు కాస్త వంకరగాబెట్టి నడుస్తారు. శాస్త్రిగారు కొంటెగా బి.యన్‌. నడిచినట్టే తిప్పుకుంటూ నడిచారు. సెట్‌లో వున్న లైట్‌బోయ్స్‌తో సహా అందరూ పకాలున నవ్వారు. పాపం! బి.యన్‌. చిన్న బుచ్చుకుని బయటికి వెళ్లిపోయారు. ౯! అప్పుడు శా'స్రిగారు నన్ను చూచి “రండి రెడ్డిగారు! ఏమిటి ఆయన చెప్పేది? మనం రిహార్సలు చేసింది రైట్‌. రండి” అన్నారు. అప్పటినుండి మళ్లీ బి.యన్‌. షూటింగ్‌ జరిగేటప్పుడు సెట్‌లోకి వచ్చినా సూచన లేవీ ఇచ్చేవారుగాదు. ఆరోజున శాస్త్రిగారి మాటకు వున్న విలువను బట్టి ఆయన గనుక బి.యన్‌.తో “రండి రెడ్డిగారూ! మీరు చెప్పిందే రైట్‌! (నన్ను చూపి) ఈ కుర్రవాడికేం తెలుసు డైరెక్షను!” అని వుంటే నన్ను డైరెక్టరుగా తీసివేసే పరిస్థితి. అలా ఆయన నాకు సపోర్టుగా నిలబడ్డారు అప్పుడే గాదు పిక్సృరు మొత్తంలో నాకు ఆయన మనస్పూర్తిగా సహకరించారు. ఆ కృతజ్ఞతతో ఇప్పుడు పెద్దమనుషులులో ఆయనకు వేషం ఇస్తున్నాననుకోకండి. ఎంత కృతజ్ఞత వున్నా ఆయన ' సూట్‌ కాకపోతే వేషం ఇచ్చి పిక్ళర్‌ చెడ గొట్టుకుంటానా? కాదు. ఆయన గొప్పనటుడు. చూస్తారుగా ఆ పాత్రకు ' అయన తప్ప అంత బాగా మరెవ్వరూ చేయలేరు. అని మీరే అంటారు” అన్నారు రెడ్డిగారు. “నరసరాజుగారూ! శాస్త్రిగారికి ఈ వేషం ఇవ్వడానికి మరో చిన్న కారణం కూడా వుంది. శాస్త్రిగారి మామగారు తూములూరు నాగభూషణంగారని గుంటూరులో సీనియర్‌ న్యాయవాది. ఆయనతో నాకు పరిచయం ఎలాగంటే చాలాకాలం క్రితం జరిగిన సంఘటన మా తల్లిగారికి భక్తి ఎక్కువ. తరచు చుట్టప్రక్కలవున్న దేవాలయాలకు వెళ్ళి ' పూజలు చేస్తుండేది. ఒక్కొక్కసారి ఇంట్లో చెప్పకుండానే ఏదో తీరయా(త్రకు వెళ్ళి వస్తుండేది. ఒకసారి అలాగే ఇంట్లో చెప్పకుండా వెళ్లిపోయింది. నాలుగయిదు రోజులు చూశాం. ఆమె తిరిగిరాలేదు. మాకు ' ఆందోళన ఎక్కువయింది. పైగా ఆమెకు మతికూడా సరిగా వుండేదికాదు. ఎక్కడికి వెళ్లిందో ఏమైపోయిందోనని , ఆందోళన పడుతున్నాం, అప్పుడు గుంటూరునుంచి ఉత్తరం వచ్చింది. మా అమ్మ తన ఇంట్లో వున్నదని గుంటూరునుంచి తూములూరు నాగభూషణంగారు వుత్తరం రాశారు. నేను గుంటూరు వెళ్ళాను మౌ అమ్మను తీసుకురావడానికి! అపుడు చెప్పారు నాగభూషణంగారు మా అమ్మ గుంటూరుజిల్లా మంగళగిరి పానకాలస్వామి ఆలయంలో కనిపించిందట. ఒక చోట ఒంటరిగా కూర్చుని వున్నదట, మనిషీ అదోరకంగా వె[ర్రిచూపులు చూస్తున్నదట. పలకరిస్తే సరిగా సమాధానం చెప్పడం లేదు. ఆయనకు అనుమానం వచ్చి మతిస్టిమితం లేని మనిషిగా గుర్తించి గుంటూరులో తమ ఇంటికి తీసుకెళారట. ళా అప్పుడు తరచి తరచి అడగగా తన పేరు, వూరు, నా అడ్రసు అన్నీ చెప్పిందట. ఆవిధంగా నాకు నాగభూషణంగారితో పరిచయం, ప వటటటుపుపపలలవటలాదాలాలల పటట టుటటాలులువటుపువై వలల ల ల నపువు వుడు టు ల పుచుులలటటలటటటడలలలల పలరతలల లట టు ఎం శోట్తా

ఆ నాగభూషణం గారు రెండు వారాల [క్రితం మదరాసు వచ్చి మా ఇంటికి వచ్చారు.

మీకు తెలుసనుకుంటాను. గౌరినాధశాస్తిగారు. 'గీతాంజలి' అనే పిక్సరు తీశారు. ప్లాప్‌ అయింది. పెట్టిన డబ్బంతా పోయింది. వున్న భూములు అమ్మి అప్పులు తీర్చవలసి వచ్చింది.

నాగభూషణంగారు. నాతో అన్నారు. "మా అల్టుడు సినిమా తీసి చాలా నష్టపోయిన సంగతి మీకు తెలిసే వుంటుంది రెడ్డిగారు! అతనికి మీరుచేయగలిగిన సహాయం ఏమైనా వుంటే చేయమని అడగడానికి వచ్చాను” అన్నారు.

తప్పక చేస్తానని మాట ఇచ్చాను. “ఈ పిక్చరులోనే మంచి వేషం వుంది. ఆ వేషం ఆయనకు ఇస్తాను” అని నాగభూషణంగారికి చెప్పి పంపాను.

ఇదీ రెండవ కారణం! కానీ మళ్లీ చెబుతున్నాను. నరసరాజుగారు! నాగభూషణం గారు నాకు చేసిన సహాయానికి ప్రతిఫలంగా శాస్త్రిగారికి ఈ వేషం ఇవ్వడం లేదు.

శాస్త్రిగారు మన పిక్చర్‌లో ఛైర్మన్‌ పాత్రకు అన్నివిధాలా సూట్‌ అవుతారన్న ధైర్యం, నమ్మకంతోనే ఆయనకు ఆ వేషం ఇస్తున్నాను” అన్నారు రెడ్డిగారు.

ఇదీ పెద్దమనుషులు చిత్రంలో శాస్త్రిగారి ఛైర్మన్‌ పాత్ర వెనుక కధ.

మరో విషయం! ఆ పాత్రకు నాగయ్య గారి పేరు నేను సూచిస్తే “అయ్యో వద్దు వద్దు” అని రెడ్డిగారు అన్నారని చెప్పాను గదా! దానికి కారణం అడిగితే తరువాత చెబుతానన్నారని గూడ చెప్పానుగదా!

రెడ్డిగారి 'యోగివేమని), నాగయ్యగారి 'త్యాగయ్య' దాదాపు ఒకే టైంలో చిత్ర నిర్మాణాలు జరిగినై, అప్పుడు “త్యాగయ్య” చిత్ర నిర్మాణానికి నాగయ్యగారికి చాలా టైం పట్టిందట దానికోసం వేమన చిత్రానికి కాల్‌షీట్స్‌ ఇవ్వడంలో చాలా జాప్యం జరిగిందట.

'త్యాగయ్య' పూర్తి అయ్యే వరకు వేమన చిత్రం పూర్తి చేయడం ఇష్టం లేకనే కావాలనే నాగయ్యగారు 'వేమన' చిత్రానికి సహకరించలేదనే ఆరోపణరెడ్డిగారి మాటల్లో వాకు స్ఫురించింది. అందువల్లనే మళ్లీ నాగయ్యగారితో చిత్రం తీయడానికి రెడ్డి గారు సందేహించినట్టు తోచింది. అంతేగాక రెడ్డిగారికి, నాగయ్యగారికి మధ్య ఇంకా ఏవో తీవ్రమైన అభిప్రాయభేదాలు వుండివుండవచ్చు. వాహినీ సంస్ట్రకు నాగయ్య గారికి వున్న అనుబంధం అంతా ఇంతాకాదు.

వాహినీ సంస్థకు బి,యన్‌. రెడ్డిగారు తీసిన 'వందేమాతరం', 'సుమంగళి?, 'దేవత”, 'స్వర్షసీమ' చిత్రాలలోనూ, కె.వి.రెడ్డిగారు. తీసిన 'భక్తపోతన', 'యోగివేమన' చిత్రాలలో కూడా నాగయ్యగారే కదా కధానాయకుడు. ఒక్క సుమంగళి" చిత్రంలో మాత్రం హీరోగాకుండా ఒక ముసలివేషం వేయించారు. ఆ వేషానికి కూడా “ఆంధ్రా పాల్‌ ముని” అనే కీర్తి వచ్చింది. పాల్‌ ముని గొప్ప హాలీవుడ్‌ నటుడు.

మరో విషయం కూడా గమనార్హం. వాహినీ సంస్టలో అన్ని చిత్రాలలో ప్రముఖ పాత్రలు పోషించిన నాగయ్య గారు వేమన తరువాత వాహినీ, విజయా బేనర్లమీద బి.యన్‌. రెడ్డిగారు. కె.వి. రెడ్డి గారు తీసిన చిత్రాలన్నిటిలోనూ ఎక్కడా చిన్నవేషంలో కూడా కనిపించరు.

ఆ కాలంలో నాగయ్యగారు తన స్వంత చిత్రాలలోనే గాక ఇతర (ప్రాడ్యూసర్ల చిత్రాలలో తండ్రి వేషాలు, తాత వేషాలు ఎన్నో వేస్తూనే వున్నారు.

కానీ విజయ, వాహినీ చిత్రాలలో చిన్న వేషం కూడా వేయకపోవడం వెనుక వాహినీ, విజయా అధినేతలు బి.యన్‌. కె.వి. నాగిరెడ్డి చ(క్రపాణిగార్లకు, నాగయ్య గారికి మధ్య ఏవో తీవ్రమైన అభిప్రాయభేదాలు వుండివుండవచ్చునన్న అనుమానం రావడం సహజమేననుకుంటాను.

ఆ అభిప్రాయ భేదాలేమిటో నాకు కూడా తెలియవు.

“గంగ - మంగ” కథ

అది 1972-73 ప్రాంతం అనుకుంటాను హిందీ చిత్రం 'సీతా జార్‌ గీత విడుదలయింది. దీని నిర్మాత జి.పి.సిప్పి. అతని కుమారుడు రమేష్‌సిప్పి దర్శకుడనుకుంటాను.

దేశం మొత్తం మీద విడుదలయిన అన్ని రా[ష్ట్రాలలోనూ చాలా బాగా పోతోంది పిక్చర్‌ హిట్‌ అనే చెప్పవచ్చు.

అన్ని రంగాలలోలాగే సినిమారంగంలో కూడా ఈర్ష్యలు, అసూయలు సహజం! విజయావారి హిందీ చిత్రం 'రాం జార్‌ శ్యాం" (తెలుగు 'రాముడు-భీముడు' హిందీ వర్దన్‌) అప్పటికి మూడు నాలుగేళ్ళ (క్రితమే రిలీజ్‌ అయింది. విజయవంతమైన చిత్రం (దిలీప్‌కుమార్‌ డ్యూయూల్‌ రోల్‌) 'రాం జొన్‌ శ్యాం' హిందీ చిత్రానికి బొంబాయి ఏరియాకి డిస్టిబ్యూటరు రాంఛాబ్రా. సహజంగానే స్థానికంగా దాయాదుల మధ్య వుండే అసూయల మాదిరిగానే 'సీతా జార్‌గేతా" విజయం రాంఛాబ్రాకు కంటకంగా తోచింది. సీతా బార్‌ గీతాకు, రాం బౌర్‌ శ్యాంకు పెద్ద పోలిక డ్యూయల్‌ రోల్స్‌, రాం జార్‌ శ్యాంలో హీరో డ్యూయల్‌ రోల్‌ అయితే సీతా జార్‌ గీతాలో హీరోయిన్‌ డ్యూయల్‌ రోల్‌ యామమాలిని).

'రాం కౌర్‌ శ్యాం' చిత్రాన్ని జిపి. సిప్పి కాపీ కొట్టాడని బొంబాయిలో టాక్‌! బొంబాయి నుంచి రాంఛాబ్రా విజయా నాగిరెడ్డిగారికి ఉత్తరాల మీద ఉత్తరాలు, టెలిఫోన్‌లు!

“శీత్రా కౌర్‌ గీతా' మన 'రాం కౌర్‌ శ్యాం'కు పూర్తి కాపీ! చూసిన వాళ్లందరూ ఏకగ్రీవంగా అంటున్నారు. ఇద్దరు ముగ్గురు హైకోర్టు న్యాయవాదులు రాంజత్మలానీ లాంటి వాళ్లను తీసుకెల్లి థియేటర్లో సీతా జార్‌ గీతా చూపించారు. వాళ్లు గూడా ఏకగ్రీవంగా మన పికృరుకు కాపీ అంటున్నారు. మనకు స్ట్రాంగ్‌కేస్‌ వుందని చెబుతున్నారు. మనం వెంటనే కోర్టులో లీగల్‌గా ప్రొసీడ్‌ అయితే సీతా బొర్‌ గీతా చిత్ర ప్రదర్శన ఆపి వేయించవచ్చని లాయర్జు చెబుతున్నారు” ఈ ధోరణిలో రాంఛాభబ్రా నాగిరెడ్డిగారికి ఉత్తరాలు, టెలిఫోన్‌లు.

కాని నాగిరెడ్డిగారికి మామూలుగానే లిటిగేషన్‌ అంటే గిట్టదు. పైగా మన పిక్చరు రాంకౌర్‌ శ్యాం ఎప్పుడో రిలీజు అయింది. మనకు బాగా డబ్బూ వచ్చింది. యిప్పుడు 'సీతా కౌర్‌ గీతా' పిక్సరువల్ల మన పిక్చరుకు వచ్చే నష్టమూ ఏమీలేదు. ఇదీ నాగిరెడ్డి గారి ఆలోచనా సరళి. అందువల్ల రాంఛాబ్రాకు జనాబులు రాయకుండా టెలిఫోన్‌లో గూడా చూదాం చూద్దాం అంటూ దాటేసుకుంటూ వస్తున్నారు.

ా. య యా

అన్నిటికంటే ముఖ్యం నాగిరెడ్డి గారికి 'సీతా జార్‌ గీతా' ప్రొడ్యూసరు జిపి. సిప్పి చాలా దగ్గర స్నేహితుడు. ఒకప్పుడు నాగిరెడ్డిగారు అలిండియా ఫిలిం "ఫెడరేషన్‌ అధ్యక్షుడుగా వున్నప్పుడు జిపి. సిప్పితో స్నేహ బంధం ఏర్పడింది. అందువల్ల రాంఛాబ్రా ఎంత రెచ్చగొట్టినా నాగిరెడ్డిగారు పట్టించుకోలేదు.

ఒకరోజు వాహినీ స్టూడియోలో నాగిరెడ్డి గారి గదిలో చశ్రపాణిగారూ, నేనూ, నాగిరెడ్డి గారు కూర్చుని ఏవో కబుర్లు చెప్పుకుంటున్నాం. మాటల సందర్భంలో 'సీతా కౌర్‌ గీతా” విషయం ప్రస్తావనకు వచ్చింది.

చక్రపాణిగారు “సీతా బొర్‌ గీతా మనం తెలుగు, తమిళంలో తీద్దాం. రైట్స్‌ ఇస్తాడేమో సిప్పీని కనుక్కోండి” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారితో.

నాగిరెడ్డిగారు “నిజమే! అడిగి చూద్దాం” అని నా వంక చూసి లెటర్‌ (డ్రాఫ్ట్‌ చేయండి” అన్నారు.

నేను ఇంగ్లీషులో లెటర్‌ డ్రాఫ్ట్‌ చేశాను. ఆయన చెప్పిన విషయాలతో.

“డియర్‌ మిస్టర్‌ సిప్పి,

మీరు తీసిన పిక్చర్‌ సీతా కౌర్‌ గీతా చాలా విజయవంతంగా నడుస్తున్నదని విన్నాను. చాలా సంతోషం. నా అభినందనలు అందుకోండి!

ఘు లగ క అ జానే, - టీ చ సు జ . క శ ఎకి , గ భక. 7 త్య్యాధయూ నా. ళ్ళ నూ ఇజ్‌ . ః " శ నన... గ్‌ _. స న. శ క. ళా ల] “గంగ-మంగుిలో వై.విజయ, వాణిశ్రీ, సూర్యకాంతం, రేలంగి సత్ర! “జంటని. న 5 ర. ణీ ు స మ న్‌ ఇ స. 7 శీ ఎ ధర్మేంద్ర, హేమామాలిని, వు నే |] 'సీతా బార్‌ గీతా' మనం తెలుగు, తమిళంలో తీస్తే ఎలా వుంటుంది అని మా పిల్లలు అంటున్నారు. ఆ ఐడియా నాకూ బాగానే వుంది మీ ఆరోగ్యం బాగా వుందనుకుంటాను. మీ కుమారునికి నా ఆశీస్సులు! మీ (శ్రేయోభిలాషి మిత్రుడు, బి, నాగిరెడ్డి వుత్తరం బొంబాయిలో జి.పి. సిప్పి ఆఫీసుకు చేరింది. జీ.పి.సిప్పి బొంబాయిలో లేడు. ఏదో పనిమీద ఢిల్లీలో వున్నాడు. కొడుకు రమేప్‌సిప్పీ వుత్తరం కవరుమీద విజయా ్రాడక్షన్స్‌ మదరాసు పేరుచూశాడు. ఇంకేముంది? నాగిరెడ్డి నుంచి లీగల్‌ నోటీసు వచ్చి వుంటుంది అనుకున్నాడు. ఉత్తరం చించి చదివాడు. ఆశ్చర్యం, ఆనందం పట్టలేక వెంటనే

ఢిల్లీలోని తన తండ్రికి ఫోన్‌ చేసి విషయం చెప్పాడు. జిపి. సిప్పి వెంటనే నాగిరెడ్డి గారికి ఫోన్‌ చేశాడు. “సాయంత్రం ప్రయిట్‌లో మదరాసు వస్తున్నాను మిమ్మల్ని కలుస్తాను” అని. సిప్పి ఆ సాయంత్రం మదరాసు విమానాశ్రయంలో దిగి నేరుగా వాహినీ స్టూడియోకి వచ్చాడు.

నాగిరెడ్డిగారి గదిలోకి వచ్చి పరమానందంతో గట్టిగా కరచాలనం చేస్తూ “మిస్టర్‌ రెడ్డి! మా కుర్రవాళ్ళు మీ 'రాం జార్‌ శ్యాం ఒకటికి పదిసార్లు వేసుకుని చూసి దాని ఇన్స్పిరేషన్‌తోనే శీత్రా జౌర్‌ గీతా తయారు చేశారు. ఒక విధంగా కాపీ కొట్టారన్నా నేను ఒప్పుకుంటాను. పిక్ళరు బాగా పోతున్నది. మీ ఆశీర్వాదం కావాలి, తెలుగు, తమిళ హక్కులేగాదు ప్రపంచంలో వున్న భాషల హక్కులన్నీ మీకిస్తున్నాను. పాటలు రీరికార్డింగ్‌, మ్యూజిక్‌ (ట్రాక్స్‌ వున్నాయ్‌. అన్నీ మీకు రేపే పంపిస్తాను. మీరు నాకు నయాపైసా ఇవ్వనవసరం లేదు” అని నాగిరెడ్డిగారిని కావలించుకున్నాడు.

తెలుగులో 'గంగ-మంగి', తమిళంలో 'వాణి రాణి' పేర్టు చక్రపాణి గారే నిర్ణయించారు.

వాణిశ్రీ హీరోయిన్‌గా కృష్ణు శోభన్‌బాబు హీరోలుగా, రేలంగి, సూర్యకాంతం వగ్రైరాలు ఇతర నటీనటులుగా నిర్ణయమైంది.

ఈ విషయం వూరంతా తెలిసింది. యన్‌.టి. రామారావుగారికి తెలిసింది.

ఒకరోజు ఏదో పనిమీద నేను యన్‌.టి.ఆర్‌గారి ఇంటికి వెళ్ళాను. రామారావుగారు బాధతో అన్నారు. “నరసరాజుగారు! ఇప్పటికీ యన్‌.టి.ఆర్‌. లేకుండా మొట్టమొదటి సారి విజయా పిక్ఫర్‌ ఒకటి తయారవుతున్నది. నేనేం డబ్బు అడిగానా! కాల్‌షీట్టు ఇవ్వనన్నానా! చాలా బాధగా వుంది నరసరాజు గారూ! బయట ఎలా తలెత్తుకు తిరగను?” అన్నారు.

నిజమే! విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ 'ప్రారంభంనుంచి రామారావుగారు హీరోగా లేకుండా నాగిరెడ్డిగారూ, చక్రపాణి గార్హ విజయా (ప్రొడక్షన్స్‌ బ్యానర్‌మిద ఒక్క పిక్చర్‌ కూడా లేదు. దీని తరువాత చేసిన “రాజరాజేశ్వరి కాఫీక్షబ్‌ చిత్రంలో కూడా రామారావుగారులేరు. కృష్ణ హీరో! అదే విజయావారి ఆఖరు తెలుగు చిత్రం నాగిరెడ్డి చ(క్రపొణి నిర్మాతలుగా!

తను లేకుండా విజయా చిత్రం వస్తున్నందుకు రామారావుగారు బాధపడ్డట్టే ఒకసారి రేలంగికీ ఇదే అనుభవం జరిగింది. “గుండమ్మ కధ" ప్రారంభమయింది 1961లో. అంతకు ముందు విజయావారు తీసిన చిత్రాలన్నిటిలో శేలంగిలేని చిత్రం లేదు. 'పెళ్లి చేసి చూడు” తప్ప. 'గుండమ్మ కధి'లో గూడ వేషం వుంటుంది అనుకున్నాడు. సహజంగానే పిలుపు వస్తుంది అని ఎదురుచూస్తున్నాడు. పిలుపు రాలేదు. పైగా షూటింగ్‌ ప్రారంభమయింది. ఒక రోజు రేలంగి స్టూడియోలో చ(క్రపాణిగారి గదికి వచ్చాడు. నేను అక్కడే వున్నాను. రేలంగి మొఖం ఎ(ర్ర బారి వుంది. చక్రపాణి గారితో అన్నాడు. 'గుండమ్మ కధ'లో నాకు వేషం లేదా?” అని.

“పెక్చర్‌లో కామెడీ వేషమే లేదు” అన్నారు చక్రపాణిగారు.

“మరి రమణారెడ్డికి ఎలా ఇచ్చారు?”

“అది కామెడీ విలను” అన్నారు చక్రపాణి గౌరు.

“ఏం? అయితే కామెడీ విలన్‌ నేను చేయలేనా?”

“నువ్వు చేస్తావు! వొళ్లు చూడరు” చక్రపాణి గారి టిపికల్‌ రిష్టె,

“ంగమంగ" షూటింగ్‌ ప్రారంభమయింది. దర్శకుడు చాణక్య. నిజానికి అప్పుడు రేలంగికి ఆరోగ్యం అంత బాగాలేదు. కాళ్లు బాగొ వాచి పోయి కూర్చుంటే లేవడానికి మనిషి సహాయం కావలసి వచ్చేది. అయినా రేలంగిని నాప్పించడం ఇష్టం లేక వేషం ఇచ్చారు చక్రపాణిగొరు.

“రాముడు - భముడు” హిందీ వెర్షన్‌ “రామ్‌ జార్‌ వ్యామ్‌” సురేష్‌ (ప్రాడక్షన్స్‌ మొట్టమొదటి చిత్రం నేను రాసిన 'రాముడు - భీముడు” హిందీ హక్కులు నా దగ్గర కొని వాహినీ స్టూడియో అధినేత నాగిరెడ్డిగారు దిలీప్‌కుమార్‌ హీరోగా 'రాం బార్‌ శ్యాం' చిత్రం ప్రారంభించారు 1966 (ప్రాంతంలో. అంతకుముందు “రాముడు. భీముడు" తమిళంలో యం.జి.రామచంద్రన్‌ హీరోగా 'ఎంగవీట్టుపిళ్లె' "పేరుతో నాగిరెడ్డిగారే తీశారు. తెలుగు, తమిళ వెర్షన్స్‌కు దర్శకుడు తాపీ చాణక్య. హీందీకి గూడా అతన్నే దర్శకుడిగా నియమించారు నాగిరెడ్డిగారు. కధా చర్చలకు దిలీప్‌కుమార్‌, దర్శకుడు చాణక్య, (ప్రొడక్షన్‌ ఛీఫ్‌ రాధాకృష్ణ బొంబాయికి చెందిన అసోసియేట్‌ దర్శకుడు, మరో బెంగాలీ రచయిత, యింకా ముగ్గురు నలుగురు ప్రొడక్షన్‌ స్టాఫ్‌ అందరూ ఊటీకి వెళ్లారు. 'ఒక బెంగాలీ రచయిత' అని చెప్పానే అతని చరిత్ర ఏమిటంటే - అతన్ని బొంబాయిలో ఒక స్నేహితుడు దిలీప్‌కుమార్‌కు పరిచయం చేసి, ఇతను బెంగాలీలో మంచి రచయిత. పాపం ప్రస్తుతం పని ఏమీలేక్ష ఆర్థికంగా యిబ్బందుల్లో వున్నాడు. ఏదైనా సహాయం చేయమన్నాడట. అప్పుడే (ప్రారంభం కాబోతున్న “రాం జార్‌ శ్యాం" చిత్రం కధా విభాగంలో చేర్చాడు దిలీప్‌ ఆ బెంగాలీ రచయితను. ఇలాంటివి బొంబాయి. సినిమారంగంలో సర్వసాధారణంగా జరుగుతుంటాయట. ఏమీ పనిలేని వా స్ట పెద్ద హీరోలు, హీరోయిన్లను ఆశ్రయిస్తే వాళ్ళు ఇలాగా ఏదో ప్రొడ్యూసర్‌ నెత్తిన రుద్దుతారట! అదీ ఆ బెంగా రచయిత కథ! రు ఊటీలో యూనిట్‌ మొత్తం కధా చర్చలకోసం దాదాపు 15-20 రోజులు మకాం చేశారు. తిరిగి మద్రాసు వచ్చా ఇర్చు ఆరోజుల్లోనే 50-60 వేలు అయింది! దర్శకుడు, ప్రాడక్షన్‌ చీఫ్‌ నాగిరెడ్డిగారికి ఏం చెప్పారు? ల ర కధా చర్చలు ముమ్మరంగా సాగివై. దిలీవ్‌కుమార్‌కు కధ బాగా నచ్చింది. బాగా క్షుత్మాంగా ట్‌ కెక్కించుకున్నాడు. కధలో ఏ సీను అడిగినా గడగడ ఎమోషనల్‌గా చెప్పేస్తున్నాడు” అని చెప్పారు! నిజ కాబోలుననుకుని నాగిరెడ్డిగారు సంతోషించారు! ఆ తరువాత ఏదో సందర్భంలో దర్శకుడు చాణక్య నాతో లోపాయకారీగా చెప్పాడు. “ఊటీలో వున్న 15-20 రోజుల్లో కధను గురించి మేము మాట్లాడింది రెండుమూడు రోజులే, అదీ రోజుకి గంట రెండు గంటలే! మేము అందరం పొద్దున్నే 9 గంటలకి తయారై దిలీప్‌ వున్న హోటల్‌కు వెళ్ళి కూర్చునేవాళ్లం. అతను తీరిగ్గా ల్‌ గంటలకి (బ్రేక్‌ ఫాస్ట్‌ చేసి మా దగ్గరికి వచ్చేవాడు. వచ్చి “అలా ఒకసారి ౧౧౪కి వెళ్ళివస్తాను" అని కారులో ఒక్క + వెళ్ళిపోయేవాడు. తిరిగి ఒంటిగంటకో ఒకటిన్నరకో వచ్చేవాడు. గడియారం చూసుకుని '౮౫[06 248 అయిందిగదా! ఒకేసారి ఉం [110 కూర్చుందాం' అని వెళ్ళిపోయేవాడు. మళ్లీ సాయంత్రం ఏ 5 గంటలకో అతను కిందికి దిగి వచ్చేవరకు మేమంతా కంచి గరుడ సేవలాగ ఎదురు చూస్తూ కూర్చునేవాళ్లం. ఏ 6 గంటలకో వచ్చి 50116 0264802001 'ప్రారంభించేవాడు. ఆ తరువాత ఎవరో (ఫ్రెంజ్స్‌ వస్తే వాళ్లతో

కబుర్లు చెప్పుకుని రాత్రికి డ్రింకు, ఆ తరువాత డిన్నరు. అర్హరాత్రి దాటిపోయేది! యిదీ ప్రతిరోజు మా కధా చర్చల కార్యక్రమం” అని చెప్పాడు చాణక్య,

హీరోయిన్‌గా వైజయంతీమాలను బుక్‌ చేశారు! టెక్నీషియన్లలో కెమేరా, స్టూడియో కెమేరామన్‌ మార్కస్‌ బార్ట్‌లే, ఎడిటర్జు, డైస్‌ అసిస్టెంట్సు, మేకప్‌ అసిస్టెంట్లు స్టూడియోకి సంబంధించినవారే అయినా, మ్యూజిక్‌ డైరెక్టరు నౌషాద్‌, పాటల రచయిత షకీల్‌ బదయానీ, యితర నటీనటులు అందరూ దిలీప్‌ సెలక్షనే! అతను ఎవర్ని పెట్టనుంటే వాళ్ళను పెట్టడమే!

మొదట రెండు పాటలు బొంబాయిలోనే రికార్డు చేసుకుని వచ్చారు. వాటిని తిసుకువచ్చి వినిపిస్తే వినడమే నిర్మాతల పని! అన్నిటిలోనూ దిలీప్‌కుమార్‌దే ముఖ్య పాత్ర.

ప్కిప్పు కూడా పేరుకి రచయిత రాసినా చివరికి కొద్ది కొద్ది మార్పులతో తనే రాసుకునేవాడు.

దర్శకత్వం కూడా చాలా విచిత్రంగా వుండేది! మామూలుగా ఆర్టిస్టుని సెట్టో నిలబెట్టి లైటింగు చేసి కెమేరామన్‌, దర్శకుడు కెమేరా మూమెంట్సు రిహార్సలు చేసుకుంటారు.

దిలీప్‌ తన స్టానంలో దర్శకుడు చాణక్యను నిలబెట్టి కెమేరామన్‌ బార్‌ట్లేని లైటింగ్‌ చేయమని తరువాత తను కెమేరా వెనక కూర్చుని ట్రాలీ తోయించి దర్శకుడు చేయవలసిన పని తను చేసేవాడు.

షూటింగు (ప్రారంభమయింది! మొదటిరోజు షూటింగ్‌ అయిన తరువాత హీరోయిన్‌ వైజయంతిమాల నాగిరెడ్డి గారి గదికి వచ్చి “ఈ పిక్ళర్‌కి డైరెక్టరు చాణక్యా? దిలీప్‌కుమారా?” అని అడిగింది. నాగిరెడ్డిగారికి అర్హమైంది అమె వుద్దేశం!

“ఇలా దిలీప్‌కుమార్‌ దర్శకుడుగా పనిచేస్తే ఈ పిక్చర్‌లో నేను నటించను” అని ఖచ్చితంగా చెప్పి వెళ్ళిపోయింది.

“ఏం చెయ్యాలి?” నాగిరెడ్డిగారికి సందిద్టం! దిలీప్‌కు తెలిసింది! రెండోరోజు షూటింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ అయింది. ఆ తరువాత వైజయంతిమాల నాగిరెడ్డిగారికి కబురు చేసింది. “నేను బొంబాయి వెళ్ళిపోతాను. ౯1121 టికెట్‌ పంపించండి” అని.

ఆమె బొంబాయి వెళ్ళిపోయింది.

“పెత్తనం అంతా దిలీప్‌కుమార్‌దేగా! వేరే హీరోయిన్‌ని బుక్‌ చేద్దాం” అని నిర్ణయించారు.

ఈ సంగతి బొంబాయిలో తెలిసింది. వైజయంతీమాల ప్రమేయంతో హిందీ ఆర్టిస్ట్‌ అసోసియేషన్‌ ఒక తీర్మానం పాస్‌ చేసింది. 'రాం కౌర్‌ శ్యాం' చిత్రంలో అసోసియేషన్‌ సభ్యులెవరూ నటించగూడదు అని,

నాగిరెడ్డిగారు బొంబాయి వెళ్లారు. ఫిల్మ్‌ఫెడరేషన్‌ ఛైర్మన్‌ నాగిరెడ్డిగారితో చెప్పాడు. “రెడ్డిగారూ! ఈ చిత్రాన్ని మీరు తీయలేరు. నటీనటులెవరూ నటించరు. వేరే పిక్ళరు ప్లాన్‌ చేసుకోవడం మంచిది” అని సలహా యిచ్చాడు.

నాగిరెడ్డిగారు మద్రాసు తిరిగి వచ్చారు. హైకోర్టులో కేసు వేసి రీశిబిగి తీసుకున్నారు.

మొత్తంమీద బొంబాయి నిర్మాతలు, అర్జిస్తులు కలుగజేసుకుని రాజీ కుదిర్చారు.

వైజయంతీమాలకు ఒప్పుకున్న డబ్బు మొత్తం యిచ్చేయడం! మరో హీరోయిన్‌తో సినిమా తీయడం, అలా అయితే మిగతా ఆర్జిస్టులందరూ సహకరిస్తారు! అదీ రాజీ!

ఆ ప్రకారం వైజయంతీమాల స్థానంలో హీరోయిన్‌గా వహిదా రహమాన్‌ను బుక్‌ చేశారు. అదీ దిలీప్‌కుమార్‌ 'సెలక్షనే!

మళ్ళీ మద్రాసు వాహినీ స్టూడియోలో షూటింగ్‌ ప్రారంభమయింది. అంతవరకు (స్కిప్పు పూర్తిగా రాయలేదు. ఏం తీస్తున్నారో నిర్మాతలకు (నాగిరెడ్డి - చక్రపాణి గార్జు) తెలియదు. నేను, నాగిరెడ్డిగారు, చక్రపాణిగారు రూంలో కూర్చుని వున్నాం! నాగిరెడ్డిగారు దర్శకుడు చాణక్యను పిలిచి “ఏ సీన్‌ తీస్తున్నారు” అని అడిగారు! అతను చెప్పాడు. ఆ తరువాత కొంతసేపటికి ప్రొడక్షన్‌ ఛీఫ్‌ రాధాకృష్ణను పిలిచి అడిగారు “ఏ సీన్‌ తీస్తున్నారు” అని. అతనూ చెప్పాడు. ఆ తరువాత అసోసియేట్‌ డైరెక్టరు (బొంబాయి వాలా)ను పిలిచి అదే ప్రశ్న అడిగారు! అతను చెప్పాడు! ఈ ముగ్గురు చెప్పిన వాటిలో ఒకదానికి ఒకటి పొంతన లేదు. ముగ్గురు మూడు విధాలుగా చెప్పారు! సహజంగానే నాగిరెడ్డిగారికి, చ్రపాణిగారికి దడపుట్టింది, “చివరికి వీళ్ళు ఏం తీస్తారో మనల్ని ఎక్కడ ముంచుతారో” అని. నాగిరెడ్డిగారు అప్పుడు నాతో అన్నారు “మీరు దిలీప్‌కుమార్‌తో మాట్లాడండి! ఏం తీస్తున్నారో తెలుసుకోండి” అన్నారు. చక్రపాణిగారు కోపంగా “ఏమిటండీ వాళ్ళు తీసేది! కథ మనది! మార్చడానికి వీళ్లైవరు? ఖచ్చితంగా చెప్పండి” అన్నారు నాతో! నాగిరెడ్డిగారు “వద్దు! వద్దు! తొందరపడితే నష్టపోయేది మనమే! సౌమ్యంగానే మాట్లాడండి! స్క్రిప్పు ఎంతవరకు అయిందో ఏం రాశారో అడగండి” అన్నారు నాతో. నేను అన్నాను “అయ్యా! నన్ను ఒక్కసారే పరిచయం చేశారు దిలీప్‌కి. అది కూడా 'రాముడు-భీముడు" రచయితగా కూడా కాదు ఒక రైటర్‌గా పరిచయం చేశారు. అలాంటప్పుడు నేనుగా వెళ్ళి ఎలా జోక్యం చేసుకోగలను! మీరు పరిచయం చేసి విషయం చెబితే వెళ్ళి మాట్లాడతాను” అన్నాను. “సరే సాయంత్రం దిలీప్‌తో మాట్లాడతాను” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు! నేను మళ్ళీ చెప్పాను. రెడ్డిగారు! నా పద్దతులు మీకు తెలుసు! అతను రాత్రి తెల్లవారుజామున రెండు గంటలకు నిద్రపోతాడు! మరునాడు 11 గంటలకు లేస్తాడు, లంచ్‌ మూడు నాలుగు గంటలకు! మళ్ళీ రాత్రి 12 గంటలదాకా పని! యిలా అయితే నావల్లగాదు! ముందే చెబుతున్నాను” అన్నాను. “నేను మాట్లాడతాను లెండి” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు! ఆ రోజు సాయంధత్రం దిలీప్‌ స్టూడియోలో మేకప్‌ రూంలో వున్నాడు. నాగిరెడ్డిగారు, నేను వెళ్లాం! నాగిరెడ్డిగారు నన్ను పరిచయం చేశారు. “ఈ సినిమాకు ఒరిజనల్‌ రైటర్‌” అని. “తెలుసు ... తెలుసు” అన్నారు. దిలీప్‌. కరచాలనం అయింది. “ఈయన మా స్టూడియో రైటర్‌! నాకు చాలా ముఖ్యుడు, సన్నిహితుడు. ఈ సినిమా ్కిప్పు విషయంలో అన్ని విషయాలు ఈయనతో చర్చించి చేస్తే మంచిది” అన్నారు రెడ్డిగారు.

“కానీ ఈయన నాకు అందుబాటులో వుంటారా?” అన్నాడు దిలీప్‌ సందేహిస్తూ,

“ఓ! నిరభ్యంతరంగా! ఈయన మన కంపెనీ రైటర్‌! ఎప్పుడూ అందుబాటులో వుంటారు” అన్నారు రెడ్డిగారు.

అప్పుడు దిలీప్‌ చిరునవ్వుతో నిట్టూర్చి “ఈయన అందుబాటులో వుంటే ఇంక నాకు కావలసినదేముంది. నా బాధ్యత, భారం మూడువంతులు తగ్గుతుంది. ఈయన చాలా బిజీరైటరు. అందుబాటులో వుండరు అని చెప్పారు నాకు” అన్నాడతను.

నాగిరెడ్డిగారు మళ్ళీ “ఒక్క విషయం దిలీప్‌జీ! ఈయన పని విషయంలో చాలా నియమబద్దంగా పనిచేస్తారు. ఖచ్చితంగా ఫలానా గంటల్లో మాత్రమే పనిచేస్తారు.” అన్నారు.

“అవును అవును. నేను అర్థం చేసుకోగలను” అని రెడ్డి గారితో “మీరు వెళ్లండి! నేను ఈయనతో మాట్టాడి అన్నీ మాలో మేము సర్దుబాటు చేసుకుంటాం” అన్నాడు. దిలీప్‌.

రెడ్డిగారు వెళ్లిపోయారు.

ల!

దిలీప్‌ “మిస్టర్‌ రాజు! మీరు పనిచేసే వేళలు ఏమిటి చెప్పండి” అన్నారు.

“ఉదయం 9 నుంచి ఒంటిగంట వరకు, సాయంత్రం 4 నుంచి రాత్రి 8-9 వరకు” అన్నాను.

ఒక్క నిముషం ఆలోచించి “ఒక పని చేయండి! మీరు మామూలుగా ఉదయం 9 గంటలకి స్టూడియోకి రండి. నేను రెడీ కాగానే హోటలునుంచి స్టూడియోకి ఫోన్‌ చేస్తాను. అప్పుడు మీరు హోటల్‌కి రండి! మీరు నేరుగా హోటలుకు వచ్చి నా కోసం వెయిట్‌ చేయడం నాకిష్టం లేదు” అన్నాడు దిలీప్‌.

రేపటినుంచి షూటింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ చేయమని, మళ్లీ (స్కిఫ్ట్‌ రెడీ అయి తను చెప్పే వరకు షూటింగ్‌ పెట్టవద్దని రెడ్డి గారికి కబురు చేశాడు.

అలాగే మరునాడు నేను వుదయం 9 గంటలకి స్టూడియోకి వెళ్లాను. రెడ్డిగారితో అన్నాను. “ఇతను ఏ పన్నాండు గంటలకో ఫోన్‌ చేసి రమ్మంటాడు. నేను హోటలుకు వెళ్లే సరికి 12.30 అవుతుంది. మళ్ళీ నేను తిరిగి ఒంటి గంటకు ఇంటికి పోతాను. అరగంటలో ఏం పని జరుగుతుందండి” అన్నాను.

అప్పుడే 9.30 అయింది ఫోన్‌ మోగింది. దిలీప్‌ దగ్గర నుంచి “నరసరాజుగారిని పంపండి” అని.

మేము ఆశ్చర్యపోయాం. నేను 10 గటలకి హోటల్‌కి వెళ్ళాను. అతని రూంలో ముందు గదిలో చాణక్య, హిందీ, బెంగాలీ రచయితలు, అసోసియేట్టు, అసిస్టెంట్టు కూర్చుని వున్నారు.

దిలీప్‌ లోపల నుంచి వచ్చి వాళ్లతో “మీరంతా మీ రూంలకి వెళ్లండి. మేమిద్దరం కూర్చుని మాట్టాడుకుంటాం” అన్నాడు. వాళ్లంతా లేచివెళ్ళారు.

టీ, బిస్కట్లు తెచ్చాడు హోటల్‌ సర్వర్‌! “మిస్టర్‌ రాజా తీసుకోండి! నేను పళ్లు తోముకుని 5 నిముషాల్లో వచ్చేస్తాను. ఏమీ అనుకోవద్దు” అని లోనికి వెళ్లి సరిగ్గా 5 నిముషాల్లో వచ్చేశాడు. ఇద్దరం టీ తీసుకంటూ మాటల్లో

క) [దో న. పడ్డాం,

“మిస్షర్‌ రాజు! ఇంతవరకు ఈ సినిమా కధను గురించి రెండు గంటలో మూడు గంటలో ఆలోచించాను”

న!

అన్నాడు.

నేను షాక్‌ అయ్యాను. ఊటీలో కథంతా తరచి తరచి బుర్రకెక్కించుకున్నాడని నాగిరెడ్డిగారితో దర్శకుడు (ప్రొడక్షన్‌ ఛీఫ్‌ చెప్పిన మాటలు గుర్తుకు వచ్చినాయి.

తకం త లా. టు ౬ మే; న గ్‌ | 7 [1 ఫూ , 'రాముడు-భీముడు' ఎన్టీఆర్‌, 'రామ్‌ జెర్‌ శ్యామ్‌' దిలీప్‌ కుమార్‌, 'ఎంగపీట్టు పిళ్లై ఎమ్‌జీఆర్‌ లతో . బి.నాగిరెడ్డి, ప్రసాద్‌ (నాగిరెడ్డి కుమారుడు) “మిష్టర్‌ రాజు! తమిళ హీరో యం.జి.ఆర్‌. యాక్షన్‌ హీరో! నేను ఫైట్లు చేయలేను. చేసినా ఎవరూ చూడరు. నవ్వుతారు. ఆందువల్ల హీరోపాత్ర నాకు తగినట్టు కొంచెం మార్పులు చేసుకోవలసి వుంటుంది” అన్నాడు దిలీప్‌. “తప్పకుండా! అలాగే చేద్దాం మీరు తెలుగు వర్షన్‌ చూశారా!” అన్నాను. అతను ఆశ్చర్యంగా “తెలుగు వర్షన్‌ ఒకటి వుందా?” అన్నాడు. “నేను ఒరిజనల్‌గా రాసింది తెలుగులోనేకదా! తెలుగులో హీరో యన్‌.టి.ఆర్‌.” అన్నాను. నాకీ విషయం ఎవరూ చెప్పనేలేదు మిస్టర్‌ రాజు” అన్నాడతను. న్‌ ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పాలి. ప్రొడక్షన్‌ ఛీఫ్‌ రాధాకృష్ణ తన ప్రాధాన్యతను నిలబెట్టుకోవడం కోసం దీలీప్‌కుమార్‌కు లి నాగిరెడ్డిగారిని సాధ్యమైనంత వరకు దూరంలో వుంచాడు. దాని ఫలితంగానే దిలీప్‌కుమార్‌కు నేను ఒరిజనల్‌ లుగు వర్షన్‌ రచయితనని, అసలు తెలుగు వర్షన్‌ 'రాముడు భీముడు' చిత్రం వుందని కూడా తెలియకపోవడం. ॥.. 'శోమంగా నేను, దిలీప్‌కుమార్‌ సన్నిహితులమయ్యాం, ్కిప్ప క్షుఖ్మంగా చర్చించుకున్నాం. అతను కొన్ని కొత్త సను సూచనలు, ట్విస్టులు సజెస్ట్‌ చేశాడు, బాగున్నవి బాగున్నాయన్నాను. నాకు బాగాలేనివి బాగాలేవని చెప్పాను. అన్నీ సహృదయంతో తీసుకున్నాడు దిలీప్‌.

/ నాకు వేరే సినిమాలతో పనులుండడంవల్ల ఎప్పుడూ స్టూడియోలో వుండడానికి వీలు లేకపోయింది. అందువల్ల దిలిప్‌ ఏమన్నాడంటే “పగలల్టా మీ పనులు చూసుకుని సాయంత్రం ఇంటికి వెళ్లేటప్పుడు ఒకసారి స్టూడియోకి వచ్చి వెళ్లండి. నాకేమైనా సందేహాలున్నా సూచనలున్నా చర్చించుకుందాం” అన్నాడు. నేను సరేనన్నాను.

ఇక్కడ కేమేరామన్‌ మార్కస్‌ బార్‌ట్టేను గురించి కొంత చెప్పాలి,

బార్‌ట్టే చాలా మంచి టెక్నీషియన్‌: వాహినీ స్టూడియోలో కెమేరా డిపార్ట్‌మెంటుకి ఛీఫ్‌! చాలా (క్రమశిక్షణగల మనిషి ఉదయం 9 గంటలకే తన సొంత కారులో స్తూడియోకి వచ్చేవాడు. సెట్‌, లైటింగ్‌ వగైరాలు జాగ్రత్తగా చూసుకునేవాడు, పె న్‌

ఒకరోజు దిలీప్‌ అలవాటుకొద్దీ 12 గంటలకు వచ్చి “ఒక గంటలో ఏం పనిచేస్తాం? ఒకేసారి లంచ్‌ తరువాత

షూటింగ్‌ చేద్దాం” అన్నాడు,

ఈ విషయం బార్‌ట్టేకి చెప్పారు. బార్‌ట్లే మండిపడ్డాడు. “నాకీ మాట ముందే చెబిదే నేనూ లంచ్‌ తరువాత వచ్చేవాణ్మి కదా!” అని దిలీప్‌ మీద కొంత పరుషపదజాలం చిసిరాడు.

ఇది దిలీప్‌కి ఎక్కడ తెలుస్తుందోనని నాగిరెడ్డిగారికి భయం! ఆర్టిస్టులు, టెక్నీషియన్ల మధ్య ఏ తగాదాలు వచ్చినా నష్టపోయేది (ప్రొడ్యూసరే గదా! మొత్తం మీద దిలీప్‌కి బార్‌ట్లే అంటే కొంచెం భయం వుండేది!

ఒకరోజు సాయంత్రం 6 గంటలకు నేను స్టూడియోకి వెళ్ళాను. దిలీప్‌ తన మేకప్‌ రూంలో వున్నాడు. నమాజ్‌ చేసుకుంటూన్నాడు. తరువాత నేను అడిగాను “ఇప్పుడు ఏ సీను తీస్తున్నారు?” అని చెప్పాడు. కధలోదామ్‌ స్థానం లోకి శ్వాంవచ్చి విలన్‌ను చితకబాది అంతకుముందు రాంతో పెళ్లి చెయ్యాలనుకున్న హీరోయిన్‌ను శ్యాలీ ప్రేమిస్తాడు.

రాం అటుఇటూ తిరిగి చివరికి శ్యాం వూరు చేరుకుంటాడు. అతను శ్యాం అనుకుంటారు వూళ్లో వాళ్లంతా. శ్యాం తల్లి గూడ రాం తన కొడుకు శ్యాం అనుకుంటుంది. ఒకసారి విలన్‌ ఏదో పనిమీద శ్యాం వూరున్న ప్రాంతాలకు వెళతాడు. అక్కడ రాంను చూస్తాడు. రాం అతన్ని చూడగానే భయపడి పారిపోతాడు.

అప్పుడు విలన్‌ (గ్రహిస్తాడు. తన ఇంట్లో వున్నవాడు రాం కాదనీ మరెవడో రాంగా చలామణి అవుతున్నాడని, దీనిని అవకాశంగా తీసుకుని, రాం పుట్టినరోజున శ్యాం తన (ప్రేయసి, ఇతర కుటుంబ సభ్యులతో పండగ చేసుకుంటాడు. అప్పుడు విలన్‌ రక్తంతో తడిసిన రాం బట్టలు తీసుకువచ్చి అందరికీ చూపి, ఇతను రాం కాదనీ రాంను చంపి అతని స్థానంలో చలామణి అవుతున్న హంతకుడనీ చెబుతాడు.

అక్కడే పోలీసు చేత శ్యాంను అరెస్టు చేయిస్తాడు. ఈ ట్విస్టు తెలుగు. తమిళ వర్షన్స్‌లో లేదు. ఇది దిలీప్‌ చెప్పినది. బాగున్నదని నేను అంగీకరించి కధలో చేర్చా! ఇదీ కథ.

దిలీప్‌ ఆ రోజు తీస్తున్న సీను గురించి నాకు చెప్పినది ఏమిటంటే, "ఒకటే షాట్‌! మిస్టర్‌ రాజు! విలన్‌ రాంను పట్టుకుని తీసుకువచ్చి తన కోటలోని ఒక గదిలో పడేసి తాళం వేస్తాడు. ఆ సీను తీస్తున్నాను” అన్నాడు.

నాకు వెంటనే ఆ సీను కధకు అడ్డు వస్తుందనిపించి అన్నాను. “దిలీప్‌జీ! ఈ సీను వల్ల తరువాత సీను చప్పబడుతుంది! ఆ తరువాత సీనులో విలన్‌ రక్తపు బట్టలు చూపి రాంను శ్యాం హత్య చేశాడని అరెస్టు చేయిస్తున్నాడుకదా! ఇప్పుడు మీరు తీస్తున్న సీను చూస్తే (ప్రేక్షకులకు రాం బతకే వున్నాడని తెలిసిపోతుందిగదా! ఈ సీను లేకపోతే తరువాత సీనులో శ్యాం హంతకుడన్న అభియోగం నిజమేనేమోనని ప్రేక్షకులు కూడా అనుకుంటే కధలో మంచి పట్టు వుంటుందిగదా!” అన్నాను.

దిలీప్‌ నాతో ఏక్సీభవించాడు. “మీరు చెప్పింది కరెక్టు మిస్టర్‌ రాజు! కాని మధ్యాహ్నం రెండు గంటల నుంచి బార్‌ట్టే ఫుల్‌ ఫ్లోర్‌ సెట్‌ కష్టపడి లైటప్‌ చేశాడు. ఇప్పుడు గనుక నేను వెళ్లి ఈ సీను రానవసరం లేదు, షూటింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ అని చెబితే ఎగిరి నా గొంతు పట్టుకుంటాడు. కాబట్టీ ఇది మనిద్దరి మధ్యే జంటిల్‌ మన్స్‌ ఎగ్రిమెంట్‌! ఈ పీను పిక్చర్‌లో వుండదని హామీ ఇస్తున్నాను. నన్ను నమ్మండి. కాని ఇప్పుడు ఈ సీను షూట్‌ చేస్తాను. మన రహస్యం ఎవరికీ చెప్పకండి” అన్నాడు.

అప్పుడే సెట్‌ రెడీ అని కబురు వచ్చింది దిలీప్‌ వెళ్ళాడు. ఈ సీను తీశాడు. కాని ఈ సీను పిక్చర్‌లో చేర్చలేదు.

బార్‌టే అంటే దిలీప్‌కు కూడా ఎంత భయమో చెప్పడానికి ఈ సంఘటనే నిదర్శనం ! ప

“రాముడు - భముడు' అసలు కథ

సురేష్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ మొట్టమొదటి చిత్రం 'రాముడు-భీముడు' 1964లో రిలీజ్‌ అయింది. 1963లో నేను ఆ స్ర్కిప్టు రామానాయుడుగారికి ఇచ్చాను.

కానీ 'రాముడు - భీముడు" కధకు బీజం అంతకు అయిదారేళ్ల క్రితమే పడింది. ఆ కధాక్రమం బెట్టిదనిన

అంతకుముందు అపూర్వ సహోదరులు లాంటి ద్విపాత్రాభినయ చిత్రాలు కొన్ని వచ్చినయ్‌. వాటిలో రెండు పాత్రల్లో ఒక పాత్ర మంచివాడు, రెండో వాడు చెడ్డవాడు.

పెద్ద హీరోలతో తీసేటప్పుడు రెండు పాత్రలు మంచిగానే వుండాలని నాకు అనిపించేది. ఒక సీనులో హీరో సాహసి, మంచివాడు అయితే, ఆ తరువాత సీనులో అదే హీరోను చెడ్డవాడుగొ చూపితే మొదటి సీనులో హీరో యిజం రెండో సీనులో తుడిచిపెట్టుకు పోతుందని నా నమ్మకం.

నా నమ్మకం కరెక్టు అయినా కాకపోయినా రెండు పాత్రలూ మంచిగా వుండే కధ రాయాలని నా ప్రయత్నం అందుకు నాకు ఇన్‌స్పిరేషను *ప్రిజనర్‌ ఆఫ్‌ జెండా" అని ఒక ఇంగ్రీషు నవల. ఆ కధ ఇంగ్లీషులో రెండుసార్లు సినిమాగా తీశారు. మొదటిసారి 1930-40 దశకంలో అప్పటి పాపులర్‌ హీరో రోనాల్డ్‌ కాల్‌మన్‌తో తీశారు. రెండవసారి 1940-50 దశకంలో స్టివర్ట్‌ గ్రాంజర్‌తో కలర్‌లో తీశారు. రెండూ విజయవంతమయినయ్‌. ఈ కథలో రెండు పాత్రలూ మంచివే,

దాదాపు అటువంటి కథే మన తెలుగులో “ప్రతాపరుద్రీయం నాటకం వేదం వేంకటరాయశాస్రిగారు రాశారు. (ప్రజనర్‌ ఆఫ్‌ జెండాలో ఒక పాత్ర రాకుమారుడు. రెండో వాడు సామాన్యుడు. అలాగే 'ప్రతాపరుద్రీయం'లో (ప్రతాప రుద్రుడు రాజు రెండోవాడు పేరిగాడు సామాన్యుడు,

ఈ రెండు కథలు కలిపి ఒక జానపద కథ రాయాలని నా సంకల్పం 1955 ప్రాంతంలో ఒకసారి మాటల సందర్భంలో కెవి, రెడ్డిగారికి ఈ విషయం చెప్పాను. 'ఐడియా బాగుంది. రాయండి' అన్నారాయన.

ఒక జానపద కథ అలాను. ఒకడు రాకుమారుడు. పట్టాభిషేకానికి ముందురోజు అతన్ని విలన్‌ అపహరించి

లా కొం అధ ఎక్కడో దాచేస్తాడు. మంత్రి మంచివాడు. అది (గ్రహించి తాను అంతకుముందే చూసిన, సరిగ్గా రాకుమారుడి పోలికలు గలిగిన ఒక వ్యక్తిని తీసుకొచ్చి పట్టాభిషేకం జరిపిస్తాడు.

'ప్రిజనర్‌ ఆఫ్‌ జెండాలోనూ ప్రతాపరుద్రీయంలోనూ దాదాపు కధ ఇదే. ప్రతాపరుద్రీయంలో రాజు 'ప్రతాపరుద్రుణ్ణి ఢీల్లీ సుల్తాన్‌ కిడ్‌నాప్‌ చేసి తీసుకుపోతాడు. మంత్రి యుగంధరుడు ప్రతాపరుద్రుణ్మి పోలిన పేరిగాడు అనే సామాన్యుణ్ణి తీసుకువచ్చి రాజు స్థానంలో పెట్టి అందరినీ నమ్మిస్తాడు.

నేను అల్లిన జానపద కథ ఇంతవరకు ఇదే అయినా అ తరువాత కథ చాలా మార్పులు, మలుపులతో రఫ్‌గా రాశాను.

ఆ కధ ఎవరికయినా చెబుదామనుకుంటున్న సమయంలో అప్పుడే యం,జి. రామచంద్రన్‌, భానుమతి, బి.సరోజాదేవిలతో తమిళంలో “నా డోడిమన్ననో పేరుతో ఒక సినిమా కలర్‌లో తీస్తున్నారు. అందులోనూ యం.జి.ఆర్‌, ద్విపాత్రాభినయం. ఆ కథకు కూడా ప్రిజనర్‌ ఆఫ్‌ జెండాయే మాతృక అని ఒక తమిళ మిత్రుడు చెప్పాడు. ఆ రోజుల్లో తమిళ సినిమాల్ని తెలుగులోకి విరివిగా డబ్బింగ్‌ చేస్తుండేవాళ్లు, యం.జి-ఆర్‌: తీసే చిత్రం కలర్‌లో తీస్తున్నాడు. భారీ వ్యయంతో. భానుమతి, బి. సరోజాదేవి తెలుగు వాళ్లకు హీరోయిన్టుగదా, ఎలాగూ ఆ చిత్రం తెలుగులోకి డబ్‌ చేస్తారు, అందుకని నేను అల్లిన జానపద కధ ఎవరికీ చెప్పలేదు.

. స అప్పుడు 1956-57 ప్రాంతంలో నా మిత్రుడు ఒకాయన, పేరు మిద్దే జగన్నాథరావు, నా దగ్గరకు కధ కోసం వచ్చాడు. మిద్దే జగన్నాధరావుది విజయవాడే! నాకు హిందూ హైస్కూలులో 1935 ప్రాంతంలో ఒక సంవత్సరం సీనియర్‌! అతని అన్నగారు మిద్దే రామకృష్ణరావుగారితో 1940-50 మధ్యలో విజయవాడ జింఖానా క్లబ్బులో నాకు పరిచయం. ఇద్దరం బిలియర్డ్స్‌ ఆడేవాళ్లం.

అలా ఆ సోదరులిద్దరూ నాకు పరిచయం. వాళ్లిద్దరూ విజయవాడ - ఏలూరు రోడ్డు (గవర్నరుపేట) లోని లక్ష్మీ టాకీసు (ఫ్రాప్రయిటర్స్‌ జలరుహ ఫిలింస్‌ అనే పేరు మీద సినిమా కంపెనీ స్టాపించి 'రాజనందిని' అని ఒక సినిమా తీశారు. వేదాంతం రాఘవయ్యగారు దర్శకుడు. మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రిగారు రచయిత. యన్‌.టి.ఆర్‌. జి. వరలక్ష్మి పాత్రధారులు.

ఆ చిత్రం విడుదల అయిన తరువాత కొన్నాళ్లకు మళ్లీ సినిమా తియ్యాలని జగన్నాథరావు నా దగ్గరకు వచ్చాడు. కమలాకర కామేశ్వరరావు గారిని దర్శకుడిగా నిర్ణయించుకున్నారు.

అప్పుడు జగన్నాథరావు నివాసం - ఆఫీసు మదరాసు త్యాగరాయనగర్‌లోని సారంగపాణి వీధిలో వుండేది. (సరిగ్గా దానికి ఎదురుగానే అక్కినేని ఇలు వుండేది). ఒకరోజు జగన్నాధరావు నన్ను వాళ్ల ఆఫీసుకు తీసుకెళ్ళాడు. దర్శకుడు కామేశ్చరరావుగారికి, జగన్నాధరావుకి నేను అల్లిన డ్యుయల్‌ రోల్‌ జానపద కధ చెప్పాను. ఇద్దరూ బాగుందన్నారు.

అప్పుడు అసలు విషయం బయట పెట్టాను. “యంజిఆర్‌ తీసిన 'నాడోడిమన్నన్‌ో తమిళ సినిమా కధ కూడా ఇటువంటిదే. దానిని తెలుగులోకి డబ్‌ చేస్తారు కనుక ఈ కధ మనం తీస్తే దెబ్బతింటాం” అని చెప్పాను.

అంతకుముందు. రెండు మూడు వారాల క్రితమే యంజిఆర్‌ 'నాడోడిమన్ననో తమిళ రిలీజు అయింది. వెల్లిచూద్దాం' అన్నాడు జగన్నాధరావు, ముగ్గురం వెళ్లి థియేటర్‌లో సినిమా చూశాం,

“ఆ సినిమాకీ మీరు చెప్పిన కథకి చాలా తేడాలున్నాయ్‌! ఆ సినిమా డబ్‌ చేసినా ఫరవాలేదు. మనం ఈ కథ తీద్దాం” అన్నాడు జగన్నాధరావు. కానీ నేనూ కామేశ్వర రావుగారు ఒప్పుకోలేదు. కధలో ఎన్ని తేడాలున్నా ద్విపాత్రాభినయం కాబట్టి రెంటినీ పోలుస్తారు జనం. అందువల్ల ఈ కధ కాదు. మరే దైనా కథ చూద్దాం అనుకున్నాం.

ఆ తరువాత రెండు మూడు రోజులకి పాండీబజార్‌లో పుస్తకాల షాపుకి వెళ్ళాను. ఆ వైపు వెళ్లినప్పుడల్దా కొత్త పుస్తకాలు ఏమైనా వచ్చినయ్యేమోనని చూడ్డానికి ఆ పుస్తకాల షాపుకు వెళ్లడం నాకు అలవాటు.

అప్పుడు డాస్నీ డు-మారియర్‌ అనే రచయిత్రి రాసిన పుస్తకం “స్కేప్‌గోట్‌” కనిపించింది. అట్ట వెనుక సినోప్పిస్‌ చదివాను. అదీ ద్విపాత్రాభినయం గల కధే. పుస్తకం కొని కారులో ఇంటికి పోతూ చదవడం మొదలెట్టాను. ఆ కథ నన్ను ఎంతగా ఆకట్టుకున్నదంటే కారు దిగి ఇంట్లోకి వెళ్లి డైనింగ్‌ టేబిల్‌మీద కూర్చుని భోజనం చేస్తూ కూడా పుస్తకం చదవడం ఆపలేదు. అలా మరో గంటలో పుస్తకం పూర్తిగా చదివేశాను.

మరునాడు ఆ పుస్తకం కామేశ్చరరావుగారికి ఇచ్చాను. చదివి ఆయన “కధ బాగానే వుందిగాని మార్‌ బిడ్‌గా వుంది. మనకి పనికి వస్తుందా? నాకు అనుమానం” అన్నారు.

“నేను ఈ కధలో ఒక్క ముక్క కూడా తీసుకోను. ఈ పుస్తకం చదివిన తరువాత నాకు అనిపించింది ఏమిటంటే నేను చెప్పిన జానపద కధ బదులు ద్విపాత్రా భినయంతో ఒక సాంఘిక కధ ఎందుకు రాయకూడదూ?” అని అన్నాను.

“ప్రయత్నించండి” అన్నారాయన.

అప్పుడు సామాజిక వాతావరణంలో కథను గురించి ఆలోచించడం మొదలెట్టాను.

1 న్న న సాగా ఖు. ప క్‌ ల జ! $ న! సే) |! చై ఇ (నం? ధల టై భో! ల్‌ ఎల్లో కఫీ ..... ల ? టీ నీ నో ల్‌ జ్ర క నం సయా.. స | టా . నా క టా గ టం సు ల్ల! టే వ వ్‌ . ల ” ల్ల ల వ లం రం హి! న. మ ము. నం న. డు భీముడులో ఎన్టీఆర్‌, ఎల్‌. విజయలక్షి న. . [11 అలం (స. సం... సు నం నా ర య ఎ కక. 1 నోట! 111 సఫా మ మా న ్గొ' శక్‌ మ [క్‌ శ . ఫు ఆకు: | న్‌ యన. ల్‌ో మాయా యాడ్‌ ర గ్ర జ | ప్‌ | ॥ న. / యం టిం ల ల ప | క .. స్త వసన న... టే గ ము వ స ము వ. ” జ 1 భత 1 శి (| య [నరా చె | ( సాగరాల న స్య న. న్‌ ఇ కూ “రాముడు-భీముడు! ఖలు మ అనా ముడులో రావి కొండ నం లలల ౦డలరావు, ఎన్టీఆర, రాజనాల

వారం పది రోజుల తరువాత మా స్వస్థలం విజయవాడ వెళ్లాను కుటుంబంతో. జగన్నాధరావు, రామకృష్ణరావుగార్ల లక్ష్మీటాకీసు అవరణలో ఒక ఆఫీసు గది వుంది. ఆ గదిలో కూర్చుని ఒక వర్షన్‌ కధ రాశాను. (నాకు అప్పటికీ ఆ తరువాత కూడా సినిమా స్ర్కిప్పులు నిర్మాతల ఆఫీసుల్లో కూర్చుని రాయడమేగాని ఇంట్లో కూర్చుని రాసే అలవాటులేదు) “కథ ఏమైనా ఒక రూపానికి వచ్చిందా?” అని అడిగాడు జగన్నాధరావు. “వచ్చిందిగాని ఇంకా మార్పులు చేయాలి” అన్నాను. తిరిగి మద్రాసు వచ్చాను. 'ప్రిజనర్‌ ఆఫ్‌ జెండా'కు, ప్రతాపరుద్రీయానికి ఎలాంటి పోలికలు లేకుండా రాయాలని నా సంకల్పం. అందువల్ల మద్రాసులో మళ్లీ జగన్నాధరావుగారి ఆఫీసులోనే కూర్చుని రెండుమూడు వర్జన్స్‌ రాశాను. ఫైనల్‌గా నాకు తృప్తికరమైన వర్షన్‌ రాసి జగన్నాధరావుకి, కామేశ్చరరావుగారికి వినిపించాను. వాళ్ళు బాగానే వుందన్నారు! కాని యింకా మార్పులు చేయాలని నాకే అనిపించింది. ఆ సమయంలో జగన్నాధరావుగారి అన్నగారు రామకృష్ణరావుగారు మదరాసు వచ్చారు. అయనకుగూడ వినిపించాను. ఆయన పకపక నవ్వుతూ (ఆది ఆయనకు అలవాటు) “ఆడియన్స్‌ అంత పూల్స్‌ అనుకున్నారా రాజుగారు! మనిషిని పోలిన మనిషి వుంటే ఒక్క నిముషం సేపు పొరపాటుపడతాంగాని. చిన్నప్పట్నుంచి పెంచిన అక్క, బావ, ఇంట్లో నౌకర్టు, ఊళ్లో వాళ్లు అందరూ రాముణ్ణి పోలిన భీముణ్ణి చూచి అతడు రాముడేనని సినిమా చివరివరకు నమ్ముతుంటారే, అడియన్స్‌ అంత పూల్చా?” అన్నారు. “రామకృష్ణారావుగారూ! మీరు ఫండమెంటల్స్‌నే క్వశ్చన్‌ చేస్తున్నారు. ద్విపాత్రల కాన్సెష్ట్‌నే (ప్రళ్ళిస్తున్నారు. మిమ్మల్ని కన్విన్స్‌చేయడం నావల్లగాదు. ఈ సబ్జెక్ట్‌ డ్రాప్‌ చేయండి” అని లేచివెళ్లిపోయాను. నాలుగు రోజుల తరువాత రామకృష్ణగారు విజయవాడ వెళ్ళిపోయారు. ఆ తరువాత జగన్నాధరావు మా ఇంటికి వచ్చాడు. “మా అన్నగారి మాటలు పట్టించుకోకండి! ఆయన ఒక్కోసారి ఇలాగే వితండంగా వాదిస్తారు. ఈ కధతోనే మనం (ప్రొసీడ్‌ ఆవుదాం” అన్నారు. అప్పుడు నాకు బాగా జ్ఞాపకం 1959 మే నెల! అంతకుముందు నెలరోజుల క్రితమే నేను నెం. & ధామస్‌ రోడ్‌ నివాసం ఖాళీ చేసి దగ్గరలోనే వున్న వైద్యరామయ్యర్‌ వీధికి మకాం మార్చాను. పిల్లలకి వేసవి శెలవులు! నా భార్యతో “నీవు పిల్లల్ని తీసుకుని విజయవాడ వెళ్లు! నేను ఈ కధ, డైలాగులు పూర్తిచేసి రెండుమూడు ళా వారాల్గో విజయవాడ వస్తాను” అని కుటుంబాన్ని విజయవాడ పంపేశాను. వైద్యరామయ్యర్‌ వీధిలోగల యింట్లో కూర్చుని డైలాగ్స్‌ రాయడం ప్రారంభించాను. రెండు వారాల తరువాత “విజయవాడలో ఎండలు చాలా తీవ్రంగా వున్నాయ్‌! మీరు రావద్దు! నేను పిల్లల్ని తీసుకుని వారం రోజుల్లో మదరాసు వచ్చేస్తాను” అని నా భార్య వుత్తరం రాసింది! నేను మరొక వారం పదిరోజుల్లో అంటే మొత్తం మూడు నాలుగు వారాల్లో 'రాముడు భీముడు' స్ర్కిప్పు పూర్తిగా రాసేశాను. నిర్మాత జగన్నాధరావుకి, దర్శకుడు కామేశ్చరరావుగారికి వినిపించాను. ఇద్దరూ బాగుందన్నారు. అంతకుముందు 'రాజనందిని” సినిమాలో యన్‌.టి.ఆర్‌. హీరో! ఈ పిక్సరు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారితో తీయాలని జగన్నాథరావు సంకల్పం. య క. జరతశ సం ఢౌల్య్యు క. (త్రూ లి న ల. ఖా ల ఛా పం జభ / ఛి [81200 ల స,

నాగేశ్చరరావుగారికి కధ వినిపించమన్నారు. ఒకరోజు జగన్నాధరావు, నేను ఎదురుగానే వున్న నాగేశ్వరరావుగారి ఇంటికి వెళ్ళాం. కధ వినిపించాను.

అంతా విని నాగేశ్వరరావుగారు క్షణం ఆలోచించి జగన్నాథరావుతో, “తరువాత మాట్లాడదాం! నాలుగు రోజుల తరువాత నేనే కబురు చేస్తాను” అన్నారు.

(నేను సినిమా రంగప్రవేశం చేసింది 1951 సెష్టెంబరులో. వాహినీ వారి "పెద్ద మనుషులు”, తరువాత అన్న పూర్ణా వారి మొదటి చిత్రం 'దొంగరాముడు"కు రచనలు చేశానుగదా! 'దొంగరాముడు” 1955 అక్టోబరులో రిలీజు అయింది! ఆ నాలుగు సంవత్సరాలలో చాలా క్షోజుగా వుండడంవల్ల నాకు నాగేశ్యరరావు గారితో బాగా చనువు, సొన్నిహిత్యం పెరిగాయి)

“రాముడు భీముడు” కధ విన్న మరునాడు, నాగేశ్యరరావుగారు నాకోసం మా ఇంటికి కారు పంపించారు, వెళ్ళాను.

ఆయన చిరునవ్వుతో “నరసరాజుగారూ! ఇప్పుడు చిన్న తిరకాసు ఒకటి వచ్చింది! మనిద్దరం చిన్న 'నాటకం ఆడాలి" అన్నారు.

“ఏమిటి?” అన్నాను.

“జగన్నాధరావు, రామకృష్ణరావుగారు నాకు బాగా స్నేహితులు! కాని ఇప్పుడు నేను చాలా బిజీగా వున్నాను! ఇప్పట్లో వాళ్ళకు కాల్‌షీట్టు ఇవ్వలేను! అదీగాక మరికొన్ని వ్యక్తిగత కారణాలవల్ల ఈ సినిమాలో నేను యాక్ట్‌ చేయలేను. కానీ ఆ విషయం వాళ్లకు చెప్పలేను. చెబితే వాళ్ళు బాధ పడతారు. మా స్నేహానికి గూడ కొంత దెబ్బ అందువల్ల అసలు కారణాలు చెప్పకుండా వాళ్లతో “నాకు కథ నచ్చ లేదు” అని చెబుతాను! మీరేమీ అనుకోవద్దు! నిజానికి కథ నాకు బాగా నచ్చింది! ఈ విషయంలో మీరు నాతో సహకరించాలి” అన్నారు నవ్వుతూ.

జగన్నాధరావుతో ఆ మాటే చెప్పి వుంటారు. తరువాత జనగ్నాథరావు స్వంత పనుల మీద విజయవాడ వెళ్ళిపోయారు.

అప్పుడు అంటే 1959-60లలో నేను కాపురం వుంటున్న వైద్యరామయ్యర్‌ వీధిలోనే భానుమతిగారి ఇలు వుంది.

(ఇప్పుడు కూడా భానుమతిగారు ఆ ఇంట్లోనే వుంటున్నారు)

వ ఇంట్లో అప్పుడు భరణి పికృర్సు ఆఫీసు వుండేది భానుమతిగారు కాపురం మటుకు భరణీ స్టూడియో

కాం 0డ్‌లో కట్టిన ఇంట్లో వుండేవారు.

ఒకరోజు నేను మా ఇంటివాకిట్లో నిలబడి వున్నాను. భరణీ రామకృష్ణగారు కారులో ఆఫీసుకు వెళుతూ, నన్ను చూచి కారు ఆపి “ఒకసారి ఆఫీసుకు రాగూడదూ.. కబుర్జు చెప్పుకోవచ్చు” అన్నారు.

"ఈ మరునాడు భరీజీ ఆఫీసుకు వెళ్ళాను. రామకృష్ణగారు బుక్‌ షెల్స్‌ నుంచి ఒక పుస్తకం తీసిచ్చి “చదవండి” అన్నారు.

ఆ పుస్తకం స్కేప్‌గోట్‌ నవల.

"ఈ నవల నేను చదవడమూ అయింది. దాని యిన్స్‌పిరేషన్‌తో ఒక కథ, మాటలు గూడ రాయడమూ అయింది" అన్నాను. 'రాముడు - భీముడు" కధ చెప్పాను.

“బాగుంది 1 కాని మనకి పనికిరాదుగా[!” అన్నారు నవ్వుతూ! అంటే అందులో భానుమతిగారికి వేషం లేదు గదా అని అర్థం,

ఆ తరువాత కొద్దిరోజులకి ఫిలిం ఛాంబర్‌లో భరణి రామకృష్ణగారు సారధి ఫిలింస్‌ 'ప్రాడ్యూసరు రామకృష్ణ ప్రసాద్‌గారిని కలిశారట! మాటల సందర్భంలో “నరసరాజు గారి దగ్గర మంచి కధ వుంది” అని చెప్పారట.

ఆ మరునాడు రామకృష్ణప్రసాద్‌గారు మా ఇంటికి కారు పంపారు. “ఒకసారి ఆఫీసుకు వస్తారేమో అడగమన్నా రండి” అని చెప్పాడు ప్రొడక్షన్‌ మేనేజరు.

కారులో సారధి ఆఫీసుకు వెళ్ళాను. అప్పుడు సారధి ఆఫీసు టి. నగర్‌లో 'బరిట్‌ రోడ్డులో వుండేది.

రామకృష్ణుప్రసాద్‌గారు అడిగారు. “మీ దగ్గర మంచి కధ వుందటగదా! భరణి రామకృష్ణ చెప్పారు” అన్నారు.

“రాముడు భీముడు” కధ వివరంగా చెప్పాను.

అవును... కాదు! అని ఏమీ చెప్పకుండా

“నేనివాళ బెంగుళూరు వెళుతున్నాను! వారం రోజుల్లో వస్తాను. వచ్చిన తరువాత మాట్లాడదాం” అన్నారు.

రెండుమూడు. రోజుల తరువాత ఆర్కాట్‌ మొదలి వీధిలో వున్న వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసుకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావుగారు ఏదో పనిమీద వచ్చారు. నేను అక్కడే వున్నాను! నన్ను ఒక పక్కకు పిలిచి

“నరసరాజుగారు! మీరు నాకు చెప్పిన 'రాముడు-భీముడు' కథకి 'తాషీర్‌ షురోకి ఏమైనా సంబంధం వుందా!” అన్నారు.

"తాషీర్‌ ఘర్‌ ఏమిటి?” అన్నాను.

“అది ఒక బెంగాలీ పెక్ళరు. తెలుగులో తీయడానికి హక్కులు అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్‌ తరపున మధుసూదనరావు గారు కొన్నారు. అందులో గూడ 'రాముడు-భీముడు'లా గానే డ్యూయల్‌ రోల్స్‌ (ర్విపాత్రలు)! ఒక వేళ మీరు ఆ పిక్సరు చూశారేమో అని అడుగుతున్నాను” అన్నారు.

“అసలు ఆ పేరే ఇప్పుడు మీరు చెబితే మొదటిసారిగా వింటున్నాను” అన్నాను.

“ఆ కథ మీ కధ కలిపితే మంచి పిక్ళర్‌ అవుతుందని నాకు అనిపించింది. మధుసూదనరావుగారితో గూడ చెప్పాను! ఒకసారి ఆఫీసుకు రండి మధుసూదన రావుగారితో మాట్లాడవచ్చు” అన్నారు.

అప్పుడు చెప్పాను - రామకృష్ణప్రసాద్‌గారికి నాకూ మధ్య జరిగిన సంభాషణ!

“ఆయన మూడునాలుగు రోజుల్లో బెంగుళూరు నుంచి వస్తారు! ఆయనతో మాట్లాడి, ఆయన అభిప్రాయం తెలుసుకుని ఆ తరువాత అవసరమయితే మధుసూదనరావుగారితో మాట్లాడతాను” అన్నాను.

మూడు రోజుల తరువాత రామకృష్ణప్రసాద్‌గారు బెంగుళూరు నుంచి వచ్చారు. నా కోసం కారు పంపారు ఆఫీసుకు వెళ్ళాను !

ప్రసాద్‌గారి ఆఫీస్‌కి వెళ్ళగానే “మధుసూదనరావుగారు ఉదయం నాకు ఫోన్‌ చేశారు. అదేమిటి ... నన్ను మానుకోమంటారేమిటి! నేను మీతో మాట్టాడతానన్నాను. మీ కథ నేనే చేస్తాను. కామేశ్చరరావుగారి డైరెక్షన్‌లోనే” అన్నారు రామకృష్ణ ప్రసాద్‌గారు.

“మీ ఇష్టం” అన్నాను.

ఆ తరువాత రెండురోజులకి మళ్ళీ సారథీ ఆఫీసుకు నన్ను పిలిపించి చెప్పారు. “మనలో మనకి పోటీలు ఎందుకులెండి. మీ కథ మధుసూదనరావుగారికే ఇవ్వండి.” అన్నారు.

సరేనన్నాను.

ఆ మరునాడు ముందు ఫోన్‌ చేసి అన్నపూర్ణ ఆఫీసుకు వెళ్ళాను. మధుసూదనరావుగారు అన్నారు - “మీ “రాముడు-భీముడు కథ మొన్ననే కామేశ్వరరావు గారు చెప్పారండి. స్కేప్‌గోట్‌ నవల నేనూ చదివాను! రెంటికీ ఏమీ సంబంధం లేదే” అన్నారు. “స్కేప్‌గోట్‌ కధను నేను తీసుకోలేదండి. అంతకుముందు జానపదం అనుకున్నా. కథని సాంఘికం చేస్తే ఎలా వుంటుందని ఆ నవల చదివిన తరువాత అనిపించింది. అంతే!” అన్నాను. “త్రాషీర్‌ఘర్‌ కథ చెప్పండి” అన్నాను. చెప్పారు. నేను క్షణం ఆలోచించి. “వుధుసూదనరావుగారూ! మీ కథ వేరు! నా కధ వేరు. అసలు ఎక్కడా పోలిక లేదు. కలవవు గూడ. మీ కధలో ఇద్దరు హీరోలు ముందు కలుసుకుని ఒకరి స్థానంలో మరొకరు వెళ్ళాలని నిర్ణయించుకుంటారు. నా కధలో తనలాంటివాడే ఒకడున్నాడని రెండోవాడికి చివరిదాకా తెలియదు. అందువల్ల ఈ రెండు కధలూ కలవవు. మీ కధ (ప్రకారం మీరు సినిమా తీసుకోండి” అన్నాను. అలాగే 'ఇద్దరు మిత్రులు" పేరుతో సినిమా తీశారు. సినిమా బాగానే పోయింది. తరువాత జగన్నాధరావు సినిమా తియ్యాలని చాలా ప్రయత్నం చేశారుగాని ఆర్జిక వనరులు సమకూరనందువల్ల కాబోలు మళ్లీ ఆ ప్రస్తావన తీసుకురాలేదు. అలా ఏడాది, రెండేళ్ళు ఏమీ జరగలేదు. ఈ లోగా 1961లో ప్రారంభించిన 'గుండమ్మకధ' 1962లో రిలీజు అయింది. 1963లో ఒకరోజు నేను వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్ళాను. రూమ్‌లోకి వెళ్ళగానే యన అక్కడే వున్న రామానాయుడుగారిని పరిచయం చేశారు. అదే నేను నాయుడు గారిని తాలిసారి కలవడం. పరిచయం చేసి చక్రపాణిగారు. ఆయన సహజధోరణిలో నాయుడుగారితో - “కధ-గిధ అని ఆయన (ప్రాణాలు తీయబోకండి, ఎక్కడయినా కధ తెచ్చుకోండి, డైలాగులు రాసి పెడతారు” అన్నారు ముక్తసరిగా. (రాముడు భీముడు కథ నా దగ్గర వున్నట్టు చక్రపాణిగారికి తెలియదు) నాయుడుగారు తను తీయబోయే సిక్చర్‌కు దర్శకుడుగా చాణక్యను అంతకు ముందే నిర్ణయించుకున్నారు.

ఆ మరునాడు నేను, రామానాయుడుగారు, చాణక్య నాయుడుగారి ఇంట్లో కలిశాం.

అప్పుడు ఆయన విజయరాఘవాచారి రోడ్డులోని ఆంధ్ర క్షబ్బుకు ఎదురుగా ఉన్న కొండారెడ్డి (నాగిరెడ్డిగారి తమ్ముడు) గారి బౌట్‌హౌస్‌లో వుంటున్నారు.

నాయుడుగారు నాతో అన్నారు. “కధలున్నాయని ఇద్దరు ముగ్గురు రైటర్స్‌ వచ్చారు నరసరరాజుగారూ! మీకు ఎప్పుడు వీలయితే అప్పుడు విందాం” అన్నారు.

“వద్దు నాయుడుగారు! సాటి రచయితని, నేను విని కధ బాగాలేదంటే వాళ్లు అపార్ధం చేసుకుంటారు. అందువల్ల మీరిద్దరూ వినండి మీకు బాగుంటే అప్పుడు నాకు చెప్పండి, నేను కూడా వింటాను” అన్నాను. అలాగే రెండు మూడు రోజులు దాదాపు అరడజను కధలు విన్నారు. ఆ తరువాత ఇద్దరూ మా ఇంటికి వచ్చి

“చచ్చిపోతున్నాం నరసరాజుగారూ! అన్నీ చెత్త కథలు. మొదలు పెట్టిన తరువాత చివరిదాకా వినాలిగా చచ్చినట్టు, మధ్యలో ఆపితే వాళ్లు బాధపడతారు. ఈ కధలు వినడం నల్ల మాకు పిచ్చి ఎక్కేట్టుంది” అన్నారు నాయుడుగారు.

అప్పుడు చాణక్య అన్నాడు “నరసరాజుగారూ! మీ దగ్గర ఒక డబుల్‌ రోల్‌ స్టోరీ వుందని ఒకసారి మా యండి. అన్నారు. అది ఏమయింది!” అన్నాడు,

(చాణక్య అంతకుముందు సారధికి “అంతా మనవాళ్లే, రోజులు మారాయి,” "పెద్దరికాలు” వగైరా సినిమాలు తీశాడు. ఎం.డి.గారు అంటే రామకృష్ణప్రాసాద్‌గారు) “ఏమయింది? అలానే వుంది” అన్నాను. “ఇద్దరు మిత్రులులో నాగేశ్చరరావుగారు గదా! మనం ఎన్‌.టి.ఆర్‌.తో తీయాలనుకుంటున్నాం గదా? ఆ కధ మనమెందుకు తీయ గూడదు?” అన్నాడు. “కధ వినండి. బాగుందనిపిస్తే తీయండి” అన్నాను. న్దా త్తి న్నా మొదట్లో ఇతరుల కధలు వినమన్నప్పుడు రామానాయుడుగారితో నేను మరోమాట కూడా అన్నాను. “నాయుడుగారూ! ఎవరి కథయినా బాగుంటే అతను డైలాగులు కూడా రాయగలిగిన రచయిత అయితే అతని చేతనే రాయించండి. నేను డైలాగులు రాయాలనే నియమం ఏమీ లేదు” అని. ఇప్పుడు నా కధ వినిసించేముందు అన్నాను. “నాయుడుగారూ! నేను నా కథలు నా నిర్మాతలకే చెబుతాను. “మీరు 'నా నిర్మాత అనిపించుకోవాలంటే మీరు తీయబోయే చిత్రానికి కధ నాదయినా మరొకరిదయినా డైలాగులు నేనే రాయాలి. అది కమిట్‌మెంటు! అలా అయితేనే కథ చెబుతాను” అన్నాను. ఆయన నవ్వి. “ఈ సినిమాకి మీరు రాయాలనే గదండీ మీ దగ్గరకొచ్చింది” అన్నారు. సరేనని ఆ సాయంత్రం బీచ్‌ కెళ్ళి నాయుడుగారికి. చాణక్యకు (నాయుడుగారి పార్టనర్‌ రాజేంద్రప్రసాద్‌ కూడా వున్నాడని గుర్తు) 'రాముడు-భిముడు' కథ వివరంగా చెప్పాను. ఇద్దరూ బాగుందన్నారు. వెళ్ళిపోయాం, మరునాడు ఉదయం నాయుడుగారు, విజయా పిక్చర్స్‌ (డిస్టిబ్యూటర్‌ పూర్ణచంద్రరావుగారికి ఉడ్‌లాండ్స్‌ హోటల్‌లో కధ చెప్పారు. ఆయన బాగా లేదన్నారు. నాయుడుగారు నిరుత్సాహంతో నా దగ్గరికి వచ్చి “పూర్ణచంద్రరావుగారు కధ బాగలేదన్నారండి” అని చెప్పారు. “పోనివ్వండి. హీరో ఎన్‌.టి.ఆర్‌: గదా అయనకు కూడా చెబుదాం! ఆయన గూడ బాగాలేదంటే మానేసి మరో కథ చూసుకుందాం” అన్నాను. ఆ మరునాడు యన్‌టి. రామారావుగారితో అపాయింట్‌మెంట్‌ తీసుకుని ఆయన ఇంట్లో సమావేశం అయ్యాం. ఈ సమావేశంలో శ్రోతలు రామారావుగారు, త్రివిక్రమరావుగారు (ఎన్‌.టి.ఆర్‌. తమ్ముడు). రామానాయుడు గారు, చాణక్య, పూర్ణ్షచం(ద్రరావుగారు. పూర్తిగా డైలాగ్స్‌తో సహా రాసి వున్న ఫైల్‌ దగ్గర పెట్టుకుని మొత్తం కథ రెండు గంటలకు పైగా వివరంగా చెప్పాను. అందరికంటే ముందు పూర్షచంద్రరావుగారు, “బ్రహ్మండం! చాలా బాగుంది" అన్నారు. “అదేంటండి! నిన్న బాగాలేదన్నారుగా?” అన్నారు నాయుడుగారు. “నువ్వు టూకీగా చెప్పావయ్యా! నాకు బాగా అర్ధం కాలేదు. ఇప్పుడు నరసరాజుగారు వివరంగా చెప్పారు. బాగుంది” అన్నారు. రామారావుగారు. త్రివిక్రమరావుగారు కూడా చాలా బాగుంది అన్నారు. సినిమా తీయడానికి నిర్ణయం జరిగింది.

తల. . స్‌! ము న నే తక న “రామానాయుడు తాఎ లలల . గ సమాః క ఆ సాయంత్రం వాహిన్సీ స్టూడియోకి వెళ్ళాను. చక్రపాణిగారు అడిగారు. “పొద్దున్న రామానాయు చెప్పారు ఇది చెప్పారట గదా! పూర్ణ చంద్రరావుగారు చెప్పారు చాలా బాగుందని! మొత్తం డైలాగుల్లో సహా వుం ఎప్పుడు రాశారు?” “ఇది రాసి దాదాపు నాలుగేళ్ళయింద్ర” అన్నాను. “నాకు ఎప్పుడూ చెప్ప ల్రక్ర అన్నారాయన. “మీరు అడగలేదు. శేన్సు చెప్పలేదు” అన్నాను. రకచ్చానో ౮ గ డిగొ 5 మేలో రాముడు-లీముడు మొత్త (హల రాశానని చెప్పానుగదా! 1963లో రామానాయు 'నాకేప్పో ఈ లోపల గుండమ్మకథ 1961లో మొదలై 19612 జూన్‌లో విడుదలయింది. అందుకే చక్రపాణిగొరు పూటిక్‌ వ్ర ను అప్పటికీ ఇప్పటికీ కూడా న్స సా దగ్గర వన్న క్ర్య్ఞల్బ ఒకరు అడిగితేగాని వినిపించను. నా అంతట నే దగ్గర కధ ఉంది అని చెప్పను, నౌ యున్‌ ఒకరు అడిగినా క్రూడ్రా అందరికీ వ్వా కథ ఆీ నచ్చుతుంది అనే ధైర్యం నాక వుండాలి 1 లీ ఆ ప్రొడ్యూసర్‌ అభిరుచి నాక్సు తెలియాలి. నా న | " సినీమా బాగ్యా తీయగలడన్న నమ్మకం కూడా చాలా అవసరం. రావు లీ రాముడు-భీముడు! (స్కి రంగొ ఎం ఖ్లునా దగ్గర దాద్రా ఎన్‌.వి. / 'చదరంగం' సినిమా స్క నాగ | గ్ర ్ష వ్రు నాలుగేళ్ళు వుందని చెప్పానుగదా! ల తల పైగా వుంది. దొని కధ చెబుతాను ల

ఎస్‌.వి. రంగారావు 'చదరంగం' కథ

ఎస్‌. భావనారాయణగారు. డి.బి. నారాయణగారు. భాగస్తులుగా సాహిణి ఆర్ట్‌ అనే కంపెనీ స్టాపించారు. మొదటి చిత్రం 'అమరసందేశం' ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారి దర్శకత్వంలో తీశారు. అది సుబ్బారావుగారికి దర్శకుడుగా మొదటి చిత్రం. సుబ్బారావుగారు, భావనారాయణగారు, డి.బి. నారాయణగారు అంతకుముందు కె.ఎన్‌, 'ప్రకాశరావుగారి (రాఘవేంద్రరావు తండ్రి) ప్రకాష్‌ స్టూడియోలో పని చేశారు. అలా వాళ్లు ముగ్గురూ స్నేహితులు. సాహిణి రెండవ చిత్రం "పెంకిపెళ్లాం. దర్శకుడు కమలాకర కామేశ్వరరావుగారు. ఆ తరువాత చిత్రం కోసం కామేశ్వర రావుగారు దర్శకుడుగా, నన్ను రచయితగా నియమించుకున్నారు. ఇది జరిగింది సుమారు 1956-57 (ప్రాంతం. కోడంబాకం యునైటెడ్‌ ఇండియా కాలనీలో సాహిణి ఆఫీసు. కధా చర్చలు ప్రారంభించాం.

ఎస్‌.వి. రంగారావుగారిది ప్రధాన పాత్రగా దృష్టిలో వుంచుకుని కధ అల్లాం, 'రైప్‌నెస్‌ ఈజ్‌ ఆల్‌ అనే కథ, మరికొన్ని కధల్గో కొన్ని పాయింట్స్‌ తీసుకుని కధ తయారు చేశాం. కధల విషయంలో భావనారాయణగారు ప్రతిభావంతులు (ఆయన, పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు కాలేజీలో సహాధ్యాయులట.)

కధ తయారైంది. మూడు నాలుగు వారాల్లో డైలాగ్స్‌ పూర్తి చేస్తానని చెప్పాను. డైలాగ్స్‌ పూర్తి అయిన తరువాత భావనారాయణగారికి కబురు చేశారు. ఒకసారి చదివి వినిపిస్తాను అని.

ఒకరోజు భావనారాయణగారు. వచ్చారు. కారులో. ఇద్దరం ఆఫీసుకు వెళుతున్నాం. సాధారణంగా అంతకు ముందు దోవలో కామేశ్చరరావుగారిని పికప్‌ చేసుకుని ఆఫీసుకు వెళ్లేవాళ్లం. ఈసారి కారు నేరుగా ఆఫీసుకు వెళుతోంది. కామేశ్వరరావుగారిని చేరే కారులో తీసుకెళారేమోలే అనుకున్నాను. తీరా ఆఫీసుముందు కారు దిగి లోపలికి వెళ్లేసరికి అక్కడు కామేశ్చరరావుగారు లేరు. దర్శకుడు పి,పుల్లయ్యగారు వున్నారు. నాకు అర్హం కాలేదు. భావనారాయణగారు డైలాగ్స్‌ చదువుతారా? అన్నారు. నాకు చిరాకు వేసింది. విషయం మాటమాత్రం చెప్పకుండా దర్శకుణ్ణి మార్చారని నాకు కోపం వచ్చింది. తమాయించుకుని, “ఈ రోజు నాకు ఎందుకో నీరసంగా వుంది డైలాగ్స్‌ చదివే ఓపికలేదు” అన్నాను.

ఏవో కబుర్లు చెప్పుకుని ఇళ్లకు వెల్లి పోయాం. ఆ సాయంత్రం నేను కామేశ్చరరావుగారి ఇంటికి వెళ్లి విషయం

్‌.

చెప్పాను. ఆయన నవ్వి “పోనివ్వండి! వాళ్ల ఇష్టం వచ్చిన వాళ్ల చేత డైరెక్టు చేయించుకోనివ్వండి. మీరు మాత్రం స్ర్కిప్టు రాసివ్వండి” అన్నారు. కామేశ్వరరావుగారిది ఎప్పుడూ అదే ధోరణి. కానీ మళ్లీ భావనారాయణగారి వద్ద నుంచి నాకు కబురు రాలేదు,

తరువాత తెలిసిందేమంటే భావనారాయణగారు పుల్లయ్యగారికి కధ చెప్పారనీ, పుల్లయ్యగారు 'నా చేత పిక్ళరు తీయించుకుంటూ ఎవరో పెద కధానాయకుడితో తీయాలిగాని రంగారావు ముసలివేషంతో పిక్సరు తీస్తే నీకేం

ళా శ. (

మిగులుతుంది? అన్నారని! అంతకు ముందే పుల్లయ్యగారు శివాజి గణేశన్‌తో తమిళంలో 'వణంగాముడి' అనే చిత్రం తీశారు. అది పెద్ద హిట్‌! దానిని తెలుగులో 'తలవంచని వీరుడు'గా డబ్‌ చేశారు. బాగా పోయింది.

అందువల్ల పుల్లయ్యగారి వంటి పెద్ద డైరెక్టరుతో పెద్ద హీరోతోనే పిక్సరు తీయాలని భావనారాయణగారు

లా ళా న

ఎన్‌.టి.ఆర్‌: దగ్గరకు వెళ్లి కాల్‌ షీట్స్‌ తీసుకుని, 'బండరాముడు అనే చిత్రం (ప్రారంభించారు.

ఇదంతా నాకూ కామేశ్యరరావుగారికీ మాటమాత్రమైనా చెప్పలేదు సరిగదా 'బండరాముడు" (ప్రారంభ ముహుర్తానికి మా ఇద్దరికి ఆహ్వానం కూడా రాలేదు. ఇద్దరం చాలా నొచ్చుకున్నాం.

ఆ తరువాత కనిపించి భావనారాయణగారు జరిగిన సంగతులూ, కారణాలు చెప్పారు. 'సైగా నేను రాసిన కథలో (మొదట "చిదంబర రహస్యం" అని పెట్టాం తరువాత ఎస్‌.వి. రంగారావు తీసిన చిత్రానికి 'చదరంగం' అని

ఆ

స్‌ , న ట్‌ న [| [మం ల మ ప ల్‌ " న్న మాల మాక శక స తా కా ర 4 టి . తీ శయ వ న గ | _ హ్‌ సం. టు ॥ [ స న తనను మమమ శ్‌ స్‌ | (సస. క! లభ [ తా ॥ ౬7 ల | ము లం ప | [1 ళ్‌ న్ను ఓ స. ర వ. తా జ న్నే ౯ ల్‌ 1 క్‌ 1 అహా". వం. స స చా అటా! శ్‌ స్ట గ్ర ర స క్‌ ల న నో స్ట గ సక |] ఖీ యా కూట సాం సే. గే న! క వై... పని స టా య న దర్శకుడిగా ఎస్వీఆర్‌ ళ్ళ య 7 న య. న న న య శాశ్‌ భ (౧. అ _ టో 1 గాను. య. గ; వ! (| గ ఇ శ్‌ న్‌ య. నా క ప యాస క్‌! గ స ల చ " ఇ " స / అ న (స శ్‌ న ప. ః సెబి లీ నమ్‌ చ్స్నె కి | ఊం స న. ాం ,.. క ర్‌ నే చదరంగం” అవార్డ్‌ ఫంక్షన్‌(హైదరాబాద్‌)లో ఆదినారాయణరావు, గుమ్మడి, నరసరాజు, ఎస్వీఆర్‌, కొండాలక్ష్మన్‌ బాపూజీ

పేరుపెట్టాం) ఎన్‌.టి.ఆర్‌.కు చేషం వుండేలా మార్పు, చేయమని నన్ను అడిగారు భానారాయణగారు. నేను మార్చనన్నాను. ఎన్‌.టి.ఆర్‌. హీరోగా కావాలంటే వేరే కథ రాసుకోండి. అంతేగాని ఈ కధ మార్చి చెడగొట్టడం నాకు ఇష్టం లేదని ఖచ్చితంగా చెప్పాను.

ఆ తరువాత ఆయన వేరే పిక్సర్సు తీసుకున్నారు. నా పనులు నేను చూసుకుంటున్నాను. నేను రాసిన స్క్రిప్టు నా దగ్గరే వుండి పోయింది. ఒకరోజు భావనారాయణగారి దగ్గర అసిస్టెంటు డైరెక్టరుగా పని చేస్తున్న రామచంద్రరావు (ఈయన తరువాత డైరెక్టరు అయినారు) మా ఇంటికి వచ్చారు.

“భావనారాయణగారు పంపించారండి! మీరు రాసిన డైలాగ్స్‌ ఫైల్‌ తీసుకు రమ్మన్నారు.” అన్నారు.

నేను ఆ రోజు ఫ్రీగానే వున్నాను. పైగా భావనారాయణగారిని చూసి చాలా రోజులయింది. అందుకని రామచం[దరావుగారితో “వుండండి! కారులో ఆఫీసుకు నేనూ వస్తాను అన్నాను. ఆయన కాస్త ఇబ్బందిగా ఇరుకునపడి

(ఈ న్నా ఖ్ట “వద్దండి! మీరు వస్తే ఆయన నన్ను తిడతారు” అన్నారు నీళ్లు నములుతూ, పే జవ భా

“ఏం ఎందుకుని?” అన్నాను.

ఆయన తడబడుతూ చెప్పారు. "ఆఫీసులో ఆ(త్రేయగారు వున్నారండి. భావనారాయణగారు పిలిపించారు. ఆత్రేయగారితో ఈ స్ర్కిప్లు...”

నాకు అరమయింది. “అయితే రామచం(ద్రరావుగారు! మీరూ ఒక చిన్న అబద్ధం ఆడండి! నేను ఏదో పని మీద

న! బయటికి వెళుతున్నానని, వెతికితే కనబడలేదని, తరువాత పుంపుతానని చెప్పండి” అన్నాను.

ఆయన “అలాగే చెబుతాను” అని రిలీఫ్‌తో వెళ్లిపోయారు.

ఆ తరువాత భావనారాయణగారు నాకు కబురు పంపనే లేదు. (స్కిప్పు నా దగ్గరే వుండిపోయంది.

ఎప్పుడయినా కనబడ్డప్పుడు నవ్వుతూ, “మ్పీత్రో ఇదే చిక్కు! మీరు అనుకున్నదేగాని మేము చెప్పింది వినరు” అనేవాడు,

నేను “భావనారాయణగారూ! ఆ ్కిప్పు విషయం మరచిపోండి” అని గట్టిగా చెప్పాను. అంతే! మళ్లీ మా ఇద్దరి మధ్య ఆ విషయం ప్రస్తావనకు రాలేదు. ఏళ్లు గడిచినై. 1966లో ఎస్‌.వి.రంగారావుగారు ఎన్‌.వి.ఆర్‌ ఫిలిమ్స్‌ అనే పేరు మీద కంపెనీ స్టాపించి నాకు కబురు చేశారు.

(అంతకుముందు 'నాదీ ఆడజన్మే" అనే చిత్రం రంగారావుగారు ఎ.వియం.తో పార్ట్‌నర్‌పిప్‌లో తీశారు. అది 1965లో రిలీజు అయింది. దానికి డైలాగ్స్‌ నేను రాశాను. అది రంగారావుగారే నటించిన ఏ.వియం. తమిళ చిత్రం 'నానుం ఒరు పెణ్‌ చి(త్రానికి రీమేకు.

ఎస్‌.వి.ఆర్‌. ఫిలిమ్స్‌ గోపతి నారాయణచెట్టి రోడ్‌ (టి.నగర్‌)లో వాణిమహల్‌కు ఎదురుగా వుండేది,

రంగారావు స్వయంగా పిక్చరు తీయాలని కధ కోసం అన్వేషణప్రారంభించారు. నేను 1966 ఏప్రిల్‌లో కుటుంబంతో కొడైక్షనాల్‌ కు వెళ్లబోతున్నాను. రంగారావుగారు నాకు ఫోన్‌ చేసి “నరసరాజుగారూ ... నేను ఒక ఫైల్‌

రు లా రె పంపుతాను. అది ఒక తమిళ రచయిత రాసింది. ఇంగ్లీషులో ట్రైప్‌ చేసి వుంది. మీరు కౌడ్రెకెనాల్‌లో చదవండి! తిరిగి వచ్చాక మాట్లాడదాం” అని చెప్పారు.

నేను ఆ కధ చదివి కొడైకెనాల్‌నుంచి తిరిగి వచ్చాక రంగారావుగారి ఆఫీసుకు వెళ్లి ఆ కధ నాకు నచ్చలేదు అని చెప్పాను. (అది డ్యుయల్‌ రోట్‌ కధ) కారణాలు గూడా చెప్పాను. ఆయన కూడా కన్విన్స్‌ అయి ఆపైల్‌ ఆ తమిళ రచయితకు పంపేశారు. తరువాత అదే కథ రామానాయుడుగారు సిపాయి చిన్నయ్య" అనే పేరుతో తీశారు.

లలి వనర తననన క ఆ రం. బ్రహ్మానందరెడ్డి నుండి క స - “| రాష్ట ప్రభుత్వ అవార్డు 1 | (చదరంగం చిత్రానికి) “తమి. స్వీకరిస్తున్నప్పుడు మ అ యో న్వు మాం స్‌ ఆ సినిమాకు డైలాగ్స్‌ రాయమని నాయుడుగారు నన్ను అడిగారు. కాని “అంతకుముందే ఆ కధ నాకు నచ్చలేదు అని చెప్పి ఇప్పుడు అదే కథకు ఎలా రాయగలను వేరే ఎవరిచేతనైనా రాయించుకోండి” అని చెప్పాను.

రంగారావుగారికి కథ కోసం చర్చలు కొనసాగించాం. నాలుగైదు రోజులైనా చర్చలు ఒక కొలిక్కి రాలేదు. సడన్‌గా ఒకరోజు రంగారావుగారు ఏదో జ్ఞాపకం వచ్చి “నరసరాజుగారు! చాలా రోజుల క్రితం భాననారాయణగారు నన్ను దృష్టిలో పెట్టుకుని మీ చేత ఏదో కథ తయారు చేయిస్తున్నానని చెప్పారు. ఏదో కొంత అడ్వాన్సు కూడా ఇచ్చినట్టు జ్ఞాపకం! ఆ కథ ఏమయింది?” అని అడిగారు.

“ఏమయింది? డైలాగ్స్‌తో సహా రాసిన పూర్తి స్క్రిప్టు నా దగ్గరీ వుంది” అన్నాను.

“ఆయితే డైలాగ్స్‌ ఒకసారి వినిపిస్తారా?” అని అడిగారు.

ఆలాగే అని ఇంటికి వెళ్లి స్కివ్టు పైల్‌ కోసం వెతికాను. ఎక్కడో బీరువాలో కాగితాల కింద పడి వుంది. కాగితాలు మడిస్తే విరిగి పోయేట్టున్నాయ్‌! ఎప్పుడో ఏడెనిమిదేళ్ల క్రితం రాసినదాయె.

మరునాడు 'ఫైల్‌ తీసుకెళ్లి రంగారావుగారికి పూర్తిగా వినిపించాను.

ఆయనను దృష్టిలో పెట్టుకుని రాసింది గదా. ఆయన (బ్రహ్మానందపడిపోయి “ఇంత మంచి కథ దగ్గర పెట్టుకుని నెల రోజుల్నుంచి నా ప్రాణాలు తీస్తున్నారు గదండి. ఇలా ఇవ్వండి” అని ఫైల్‌ తీసుకున్నారు.

“ఎప్పుడో రాసిన కథ! కావాలంటే ఏవైనా చిన్నచిన్న మార్పులు చేద్దాం”. అన్నాను.

“నాకే మార్పులూ అక్కరలేదు. అక్షరం మార్చవలసిన పనిలేదు. మార్పులు చేయాలని మీకు అనిపిస్తే చేయండి గాని నాకు ఇదే చాలా సంతృప్తిగా వుంది” అన్నారు. అని “దీనిని ఇంకొకరి చేతిలో పెట్టడం నాకిష్టం లేదు. పిక్చరు నేనే డైరెక్ట్‌ చేస్తాను” అన్నారు. అదే దర్శకుడిగా ఆయన మొదటి చిత్రం.

(తరువాత 'బాంధవ్యాలు' అనే చిత్రం కూడా ఆయన డైరెక్ట్‌ చేశారు. అది ఆయనే యాక్ట్‌ చేసిన ఒక తమిళ చిత్రానికి రీమేక్‌. దానికీ డైలాగ్స్‌ నేనే రాశాను).

1967లో “చదరంగం” రిలీజ్‌ అయింది. దానికి బెస్ట్‌ స్టోరీ రైటర్‌గా నాకూ, ద్వితీయ ఉత్తమ చిత్రంగా (ప్రొడ్యూసరుకు స్టేట్‌ అవార్డులు వచ్చాయి.

ఇంతకూ చెప్పవచ్చిందేమంటే రాముడు-భీముడు" స్కిస్ట నాలుగేళ్లు నా దగ్గర వుంటే, చదరంగం' ్కిప్పు ఏడెనిమిదేళ్లు వుంది నా దగ్గర. వాటి తెర వెనుక ఇంత కధ వుంది.

“యమగోల' కథా కమామీషు!

“యమగోల టైటిల్‌ ప్రఖ్యాత దర్శకుడు సి. పుల్లయ్యగారిది. ఆయన అంతకుముందు “దేవాంతకుడు” సినిమా తీశారు. అదే ధోరణిలో పురాణాల మీద సెటైరికల్‌ పిక్సరు ఒకటి తీయాలని సంకల్పించి 'యమగోల' టైటిల్‌ పత్రికల్లో ప్రకటించారు. రచయిత ఆదుర్తి నరసింహమూర్తిని (దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారి తమ్ముడు) కూర్చోబెట్టుకుని కొంత వరకు కధ తయారు చేసినట్టు వినికిడి. ఆ తరువాత ఆయన ఆరోగ్యం దెబ్బ తినడం వల్లనో మరే కారణం వల్లనే ఆ కధ అసంపూర్తిగానే మిగిలిపోయింది. కొన్నాళ్ళుకు సి, పుల్లయ్యగారు మరణించారు.

ఆ తరువాత సి. పుల్లయ్యగారి కుమారుడు, దర్శకుడు సి.యస్‌. రావుగారు ఆ కధ మీద మరికొంత తన స్వీయాభిప్రాయాలతో పనిచేశారు.

అది అంతవరకు ఆ 'యమగోల' కధ

సి.యస్‌. రావుగారి దర్శకత్వంలో నిర్మాత ఊయన్‌: రాజుగారు ఒక సినిమా యన్‌.టి.ఆర్‌.తో తీశారు. ఆ సినిమా విడుదలయిన తరువాత నిర్మాత డియన్‌. రాజుగారు, సి.యస్‌. రావుగారి దర్శకత్వంలోనే మరొక సినిమా తీయాలని సంకల్పించారు.

అప్పుడు సి.యస్‌. రావుగారు తన వద్ద వున్న “'యమగోలి ్ర్కిప్పు ఫైలును డియన్‌. రాజు గారికి ఇచ్చారు. ఆయన చదివి ఆ ఫైలు (ప్రముఖ నిర్మాత డి.వియన్‌. రాజుగారికి ఇచ్చారు. ఆయన చదివారు. డియన్‌.రాజు గారు తను తీయబోయే సినిమాకు రచయితగా నన్ను నియమించుకున్నారు. ఆఫీసుకు వెళ్లినప్పుడు సి.యస్‌. రావుగారి “'యమగోల' ఫైలు నాకిచ్చారు చదవమని.

(అప్పుడు డి.యన్‌: రాజుగారు డి.వి.యస్‌. రాజుగారి ఆఫీసులోనే వుండేవారు. ఆయన మకాం ఆ ఆఫీసులో మేడ మీద ఒక గదిలో. ఆ ఆఫీసు అప్పుడు టి. నగర్‌లో జియన్‌. చెట్టి రోడ్డులో వుండేది. డా॥ సుందరరామన్‌ నర్శింగ్‌ హోం పక్కన, సినిమా నిర్మాణం విషయంలో డి.యన్‌: రాజుగారు ఎక్కువగా డి.వియస్‌. రాజుగారి సలహా సహాయాల మీద ఆధారపడుతుండేవారు),.

సి.యస్‌. రావుగారు తయారు చేసిన 'యమగోల' ఫైలు నేను చదివాను. నాకు అంతగా నచ్చలేదు. “నాకు నచ్చలేదు! మీకు నచ్చితే ఇంకెవరి చేతనయినా రాయించుకుని సినిమా తీయండి” అని చెప్పాను డి.యన్‌. రాజు, డి.వియస్‌ రాజు గార్లతో!

వాళ్లిద్దరూ కూడా “మాకూ నచ్చలేదు లెండి! ఊరికే మీ అభిప్రాయం తెలుసుకుందా మని ఫైలు మీకు ఇచ్చాం” అన్నారు.

వేరే కధ కోసం వెదికి చివరికి కన్నడంలో రాజ్‌కుమార్‌ నటించిన ఒక సినిమా హక్కులు కొని, హీరో కృష్ణతో తెలుగులో సినిమా తీశారు. సినిమా పేరు జ్ఞాపకం లేదు.

'యమగోల' కధ మీద సి.యస్‌. రావుగారు పనిచేసిన తరువాతనో లేక అంతకుముందు పుల్లయ్యగారు తయారు చేసిన కథ దళశలోనో మొత్తం మీద ఏదో దశలో 'యమగోల' ్కిప్పు గురించి తెలుసుకుని సురేష్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ రామానాయుడు గారు హక్కులు కొన్నారు!

'యమగోల' టైటిల్‌ ఆకర్షణీయంగా వుండి కొన్నారేగాని కథ ఆయనకూ అంతగా నచ్చకపోవడం వల్ల రామానాయుడుగారు ఆ ఫైలు అలా మూల పడేశారు!

ఆ కధ అంతటితో అక్కడ ఆగిపోయింది. ఇప్పుడు పల్లవీ ప్రొడక్షన్స్‌ నిర్మాత యస్‌, వెంకటరత్నం తాతినేని రామారావు దర్శకత్వంలో తీసిన 'యమగోల' సినిమా కధకు వద్దాం!

1977 మార్చిలో అనుకుంటాను. నిర్మాత యస్‌. వెంకటరత్నం ఒకరోజు ఉదయం నాకు ఫోన్‌ చేశాడు. అతను నిర్మాతగానే కాక మంచి కెమరామన్‌. ఆ రోజుల్లో చాలా మంది కంటే ఎక్కువ పారితోషికం తీసుకున్న టెక్నీషియన్‌. నాతో అన్నపూర్షవారి 'దొంగరాముడు” చిత్రానికి ఆర్ట్‌ డైరెక్టరుగా పని చేసిన యస్‌. కృష్ణారావుకి తమ్ముడు వెంకటరత్నం! అలా నాకు అతను తెలుసు.

ఫోన్‌ చేసి వెంకటరత్నం అన్నాడు “మీతో మాట్టాడాలి! ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అని.

“ఏమిటి విషయం?” అన్నాను.

“ఏముంది? “ఈతరం మనిషి' సినిమా రిలీజ్‌ చేశాను. ఫ్లాప్‌ అయింది! పరువు నిలుపుకోవడం కోసం వెంటనే సినిమా తీయాలి! మీరు రాసి పెట్టాలి!” అన్నాడు. "

“అలాగే” అన్నాను.

“ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అన్నాడు.

“నువ్వేందుకు రావడం? నేను వస్తాను. ఆఫీసుకి” అన్నాను. ఆఫీసుకి వెళ్ళాను. అప్పుడతని ఆఫీసు టి. నగర్‌ శారదాంబాళ్‌ వీధిలో వుండేది.

ఇక్కడొక విషయం చెప్పాలి! 'దేవాంతకుడు" సినిమా నాకు బాగానే వుంది గాని ఇంకా బాగా రాయవచ్చు

అనిపించేది. ఇది రచయితలకు సహజమేననుకుంటాను.

ఆ విషయమే వెంకటరత్నంతో చెప్పాను.

“దేవాంతకుడు సినిమాలో లాగానే 'స్వర్గ నరకాలకు వెళ్ళినట్టు హీరోకి కల రావడం వరకు తీసుకుందాం! దానికి ముందూ వెనకా కధ పూర్తిగా వేరే విధంగా రాసుకుందాం! ఆ ఒక్క పాయింట్‌ వరకైనా ఆ చిత్ర నిర్మాతలు 'కాపీరైట్‌ అని పేచీ పెడతారేమో! ఎందుకైనా మంచిది ఆ చిత్రం హక్కులు కొనుక్కో” అన్నాను.

ఆలాగే అతను ప్రయత్నం చేశాడు. రెండుమూడు రోజుల తరువాత చెప్పాడు.

ఆ పికృరు హక్కులు ఏ ఒక్కరి దగ్గరా వున్నట్టు లేవండీ! ఏరియాలు జిల్లాలు - తాలూకాలు విడివిడిగా ఎవరెవరో కొనుక్షును జ ( ఎవరన్నా పేచీ పెడితే అప్పుడు

్కన్నట్టున్నారు! వాళ్ళందరి ఆరాలు తీయడం నా వల్ల కాదు! అంతగా ఎవరన్నా

చూసుకుందాం లెండి! మీరు రాసెయ్యండి” అన్నాడు.

తరువాత పుల్లయ్యగారి 'యమగోల” కధ రామానాయుడుగారు కొన్నారు! అది నేను చదివాను. “ఆ కధలో మనకి పనికొచ్చేది ఏమీ లేదు, టైటిల్‌ మాత్రం బాగుంది. ఉపయోగించుకుందాం! రామానాయుడిగారి దగ్గర ఆ హక్కులు కొనుక్కో” అని సలహా ఇచ్చాను.

అలాగే రామానాయుడు గారికి అయిదు వేలనుకుంటాను, యిచ్చి ఆ హక్కులు కొనుక్కున్నాడు. అందులో టైటిల్‌ మాత్రమే ఉపయోగించుకున్నాం!

ఇక కధ విషయానికి వస్తే వెంకటరత్నంతో, “డైరెక్టర్ని ఎవర్ని పెడతాన్‌?” అన్నాను.

“ఇంకా ఎవర్నీ అనుకోలేదు. మీరు చెప్పిండి! ఎవర్ని పెడదాం?” అన్నాడు.

“నాకూ ఫలానా వాళ్లు కావాలని లేదు! ఎవరైనా సరే రోజు ఉదయం సాయంత్రం నాతో పాటు కూర్చుని డిస్కస్‌ చేసే వాళ్లు కావాలి. మూడు నాలుగు పిక్ళర్లలో పని చేస్తూ మూడు రోజులకో నాలుగు రోజులకో ఒకసారి గంటో

రెండు గంటలో కూర్చునే వాళ్ళయితే నాకు టైం వేస్ట్‌! నేను ఈ పిక్సరు పూర్తి అయ్యేదాకా మరొకటి ముట్టుకోను. నీకు తెలుసు గదా? అలాంటి డైరెక్టరుఎవరైనా సరే, నాకు అభ్యంతరం లేదు” అన్నాను.

“అయితే తాతినేని రామారావు నాకు చాలా సన్నిహితుడు. ఇప్పుడు పి.ఏ.పి. ఇల్బాలు'కు పని చేస్తున్నాడు. అయిపోయే దశలో వుంది సినిమా! అడిగి చూస్తాను” అన్నాడు.

మరునాడు నేను ఆఫీసుకు వెళ్లేసరికి ఆఫీసులో వెంకటరత్నం, రామారావు ఉన్నారు.

“నరసరాజుగారూ! రీరికార్డింగ్‌ జరుగుతోంది! ఇంకా మూడురోజులే పని! ఆ తరువాత మీతో ఎప్పుడు ఎంత సేపు కూర్చోమంటే అంతసేపు కూర్చుంటాను” అన్నాడు రామారావు,

అలాగే మూడురోజుల తరువాత పని ప్రారంభించాం! వెంకటరత్నం, రామారావు, నేనూ! వెంకటరత్నం ఏదైనా పని మీద కొన్నిరోజులు రాకపోయినా నేనూ రామారావు (ప్రతి రోజూ కూర్చుని కధ మీద పని చేశాం.

దాదాపు 15-20 రోజుల్లో కథ ఒక తృప్తికరమైన రూపానికి వచ్చింది! యిక డైలాగ్స్‌ రాయాలి!

అప్పుడు నాకెందుకో ఒక అనుమానం వచ్చింది. వెంకటరత్నం కిందటి పిక్సర్‌ “ఈతరం మనిషి ఫెయిల్‌ అయింది గదా! మళ్ళీ ఈ పిక్చృర్‌కు గూడ అదే డిస్ట్రిబ్యూటర్లు "ఫైనాన్స్‌ చేయాలి! సాధారణంగా డిస్ట్రిబ్యూటర్లు ఒక సిక్సరు ఫెయిల్‌ అయితే తరువాత పిక్చరుకు ఫైనాన్స్‌ చేయడానికి వెనకాడతారు. డిస్ట్రిబ్యూటర్ల ఫైనాన్స్‌ లేకుండా ఇండివిడ్యువల్‌ ప్రాడ్యూసర్జు సినిమూ తీయడం కష్టం! ఆ రోజుల్లో పరిస్టితి అది!

ఒకవేళ ఫైనాన్సింగ్‌కు డిస్టిబ్యూటర్లు ముందుకు రాక పోతే వెంకటరత్నం మరొకరో యిద్దరో భాగస్తులను చేర్చుకుంటాడేమో! వాళ్ళది పెట్టుబడి ఎక్కువయితే వాళ్ళ ఆధిపత్యం వుంటుంది. నేను మళ్ళీ వాళ్ళతో 'కాపురం' చేయాలి! ఈ అనుమానంతో...

ఒక రోజు ఉదయం ఆఫీసులో డైరెక్టర్‌ తాతినేని రామారావుతో నా సందేహం చెప్పి అన్నాను.

“రామారావుగారూ! ఇదీ నా సమస్య! ఈ విషయం వెంకట రత్నానికి చెబితే అతను బాధ పడవచ్చు. మీకు అతనితో బాగా చనువు గనుక మీరు చెప్పండి. ఆలా ఇంకెవరినైనా భాగస్తులుగా చేర్చుకునే పరిస్థితి వస్తే నాతో చెప్పకుండా చేయవద్దని చెప్పండి, వెంకటరత్నం తను ఒక్కడే పిక్సృరు తీయలేకపోతే నా దృష్టిలో ఒక (ప్రాడ్యూసరు వున్నాడు. ఆ (ప్రొడ్యూసర్‌కు ఈ కధ చెబుతాను. ఆయనకు కథ నచ్చకపోతే వెంకటరత్నం తనకు ఎలా వీలయితే అలా చేసుకోవచ్చు” అన్నాను.

మీ దృష్టిలో వున్న 'ప్రొాడ్యూసరు ఎవరు?” అన్నాడు రామారావు,

“యన్‌:.టి.రామారావుగారు. ఆయనకు చెబుతాను కధ' అన్నాను.

యన్‌.టి.రామారావుగారు ఈ పిక్సరులో నటించే అవకాశం లేదు. ఎందుకంటే వెంకటరత్నం ఇంతకు ముందు యన్‌.టి.ఆర్‌.తో పిక్చర్‌ తీయలేదు. 'ఈతరం మనిషిలో హీరో శోభన్‌బాబు.

ఆ రోజు సాయంత్రం క్షబ్బులోనో ఎక్కడో వెంకటరత్నం డిష్టిబ్యూటర్‌ హరికృష్ణ కలిసినప్పుడు రామారావుగారు నేను చెప్పిన విషయం వెంకటరత్నంతో చెప్పారట.

“నిజమే! ఎన్‌.టి.ఆర్‌, ఆయితే బాగుంటుంది” అన్నారట హరికృష్ణగారు.

“ఆయన మనకెందుకు చేస్తాడు” అన్నాడట వెంకటరత్నం.

అయినా మరునాడు తెల్లవారుజామున వెంకటరత్నానికి అనిపించింది. “అడుగుదాం! చేస్తే చేస్తాడు. లేకపోతే

= యమో ళీ ౮ 9 1. గ లలి హు; బయ లాం... | (| ఫు సు , శ ఫ్ర? క్‌ క సుర శ స్త: సుబ్బిరామిరెడ్డి, చెన్నారెడ్డి గార్లతో ఉత్తమ రచయితగా(యమగోల) సినీ హెరాల్డ్‌ ట్రాఫీ స్వీకరిస్తూ శ స గ క [ క ల మం అట కు: మ మ్‌ ల్‌ ల క్‌. ఉత “యమగోల ప్రారంభ కార్యక్రమంలో జయప్రద, ఏ.వి.సుబ్బారావు, ఎస్‌.వెంకటరత్నం, నాగిరెడ్డి, ఎన్టీఆర్‌, తాతినేని రామారావు

లేదు. కొడతాడా” అనుకుని ఉదయం 5 గంటలకి ఎన్స్‌టి.ఆర్‌.కి ఫోన్‌ చేశాడు. “బావగారూ! మీతో మాట్టాడాలి. ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అని.

“ఎప్పుడో ఎందుకు? ఇప్పుడే ర! నేను ఫ్రీగానే వున్నాను.” అన్నారు ఎన్‌.టి.ఆర్‌.

ఎన్‌.టి.ఆర్‌.ది, వెంకటరత్నానిది ఒకే వూరు (నిమ్మకూరు), కొంత చుట్టరికం కూడా వుంది.

వెంకటరత్నం వెళ్లగానే ఎన్‌.టి.ఆర్‌. “రా కూర్చో” అని, "పెక్చరు దెబ్బ తిన్నట్టుంది. ఈసారైనా మంచి పిక్చరు తియ్‌” అన్నారట.

“ఆ విషయం మాట్టాడడానికి వచ్చాను. నరసరాజుగారు 'యమగోల' టైటిల్‌తో కధ తయారు చేశారు. అందులో మీ అబ్బాయి బాలకృష్ణ హీరోగానూ, మీరు యముడుగానూ నటిస్తే బాగుంటుందని నరసరాజుగారు అన్నారు” అన్నాడట.

(ఆ సంవత్సరం 1977 ఉగాదికి రిలీజు అయింది ఎన్‌.టి.ఆర్‌. 'దానవీరళూరకర్ణ' సినిమా. దానిలో అభిమన్యుడుగా బాలకృష్ణకు మంచి పేరు వచ్చింది. అందువల్ల బాలకృష్ణ హీరోగా తండ్రి ఎన్‌.టి,ఆర్‌.ను మాటలతో బోల్తా కొట్టిస్తే బాగుంటుందని నా భావన. ఆ మాటే నేను తాతినేని రామారావుగారితో ముందే చెప్పాను).

ఎన్‌.టి.ఆర్‌. గారు క్షణం ఆలోచించి, “బాలయ్యను నా సొంత సినిమాలకు తప్ప ఇతరులకు ఇవ్వదలచుకోలేదు. అతని చదువు దెబ్బతింటుంది” అని, “నేను రేపు షూటింగ్‌కు అవుడ్డోర్‌ వెళుతున్నాను. తిరిగి నెలాఖరుకు వస్తాను. వచ్చిన తరువాత నరసరాజుగారితో కూర్చుని కధ వింటాను” అన్నారట.

వెంటనే ఇంటికి వచ్చి వెంకటరత్నం నాకు ఫోన్‌ చేసి విషయం చెప్పాడు.

నేను అన్నాను. "వెంకటరత్నం! నీ రొట్టి విరిగి నేతిలో పడింది. ఎన్‌.టి.ఆర్‌. తను యాక్ట్‌ చేయడానికి ఇష్టమైతేనే కధ వింటానంటాడు. యాక్ట్‌ చేయడం ఇష్టం లేక పోతే “బిజీగా వున్నాను. కాల్‌షీట్స్‌ లేవు' అని ఏదో సాకు చెప్పేవాడు. కధ నచ్చితే యాక్ట్‌ చేయాలనే ఉద్దేశం వుండి వుంటుంది. కథ ఆయనకు నచ్చుతుందని నాకు గట్టి నమ్మకం వుంది” అన్నాను.

డైలాగ్స్‌ రాయడం ప్రారంభించాను. యమలోకం సీన్‌ వచ్చే వరకు రాశాను. ఆ తరువాత రాయడానికి యముడు ఎవరు వేస్తారు? బాలకృష్ణను ఇవ్వనన్నాడు ఎన్‌టి.ఆర్‌. మరి హీరో ఎవరు? హీరో ఎన్‌.టి.ఆర్‌. అయితే యముడు ఎవరు? ఆర్టిస్టును దృష్టిలో పెట్టుకుని డైలాగ్స్‌ రాయడం తేలిక అది నా అలవాటు గూడా!

ఆ మరునాడో మూడోనాడో కబురు! ఎన్‌.టి.ఆర్‌. తిరిగి వచ్చారు కధ వివరంగా చెప్పాను.

యముడు, చిత్రగుప్తుడు భూలోకానికి వచ్చి బ్రోతల్‌ శీస్‌లో అరెస్ట్‌ అవుతారని చెప్పగానే ఎన్‌.టి.ఆర్‌. పగలబడి నవ్వి పొట్ట పట్టుకున్నాడు. ఆయనకు కథ పూర్తిగా నచ్చింది.

ఆయన అన్నారు. “హీరో వేషం బాలకృష్ణ మోయలేడండి! నేనే వయవలసినంత ఇంపార్టెన్స్‌ వుంది. నేను వేస్తాను. యముడు సత్యనారాయణచేత వేయిద్దాం” అని.

ఆ తరువాత మిగతా స్కిప్పు పూర్తి చేశాను. ఒక రోజు వెళ్లి ఎన్‌.టి.అర్‌.కి డైలాగ్సు పూర్తిగా వినిపించాను.

ఆయన సొంత పిక్ళర్‌ గాని, ఆయన మరొక ప్రొడ్యూసర్‌ పిక్చర్‌లో నటించినా గాని నేను డైలాగ్స్‌ రాస్తే నా చేత ఒక రీడింగ్‌ కావాలని ఆయన ఇన్‌సిస్ట్‌ చేసేవాడు.

షూటింగ్‌ మహూర్తం రోజు వచ్చింది! వాహినీ స్టూడియోలో యమలోకం సెట్‌ వేశారు.

ఆ రోజు నన్ను పక్కకి పిలిచి ఎన్‌.టి.ఆర్‌.గారు “నరసరాజుగారూ! పిక్సరులో మీరు ఆశించిన ఎఫెక్ట్‌ రావాలంటే కనీసం ఈ యమలోకం సెట్‌ వరకయినా మీరు తీరిక చేసుకుని వచ్చి సెట్‌లో వుండడం చాలా అవసరం” అన్నారు. అలాగే యమలోకం సెట్టో షూటింగ్‌ జరిగినన్నాళ్ళూ నేను సెట్‌కి అటెండ్‌ అయినాను. పిక్చర్‌ రిలీజ్‌ అయినప్పుడు ఆడియన్స్‌ రియాక్షన్‌ (బ్రహ్మాండంగా వుంది. విజయచిత్ర మేగజైన్‌లో “యమగోల' చిత్రాన్ని గురించి నరసరాజుగారు జవాబులు ఇస్తారు. ... (ప్రశ్నలు పంపండి” అని ప్రకటించారు. ఒక (ప్రేక్షకుడు రాశాడు, “మీరు స్ర్కిప్టు రాస్తున్నప్పుడే యీ పిక్చర్‌ ఇంత హిట్‌ అవుతుందని అనుకున్నారా?” అని. “ఇంత హిట్‌ అవుతుందని నేను ముందే అనుకుంటే ఈ ్ర్కిప్టు వెంకటరత్నానికి ఎందుకిస్తాను? పిక్చరు నేనే తీసేవాణ్ణి” అని నా జవాబు. మరొక ఆసక్తికరమైన విషయం! యమలోకంలో ఒక సీనులో “ఎమర్జన్సీ రోజుల్లో బలవంతంగా ఫ్యామిలీ ష్టానింగ్‌ ఆపరేషన్టు చేయించిన ఒక యువజన నాయకుడున్నాడు" అంటాడు హీరో. “ఎవరతడు?” అంటాడు యముడు చిత్రగుప్తునితో. “అతనింకా రాలేదు ప్రభూ” అంటాడు చిత్రగుప్తుడు. “అయితే అతను వచ్చేదాకా ఈ కేసు పెండింగ్‌లో వుంచు” అంటాడు యముడు. పేరు చెప్పకపోయినా ఆ యువజన నాయకుడు సంజయ్‌ గాంధీ అని అందరికీ అర్హమవుతుంది. అంతకుముందు కొన్ని నెలల ముందే ఇందిరా గాంధీ ఓడిపోయి జనతా పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చింది. అయినా ఆంధ్రలో కాంగ్రెసు పార్టీకి ప్రాబల్యం వుంది గదా! కొన్ని సెంటర్లలో (ప్రేక్షకుల్లో కొందరు. కాంగ్రెసు పార్టీ సానుభూతిపరులు సై డైలాగులకు అభ్యంతరం చెబుతున్నారని వార్త వచ్చింది. నేను అన్నాను. “నాకు ఏ పార్టీ మీద, వ్యక్తి మీద విరోధం లేదు ఎవరిని నొప్పించడం నా ఉద్దేశం కాదు. ఆ డైలాగులు పికృరులోనుంచి తీసెయ్యండి” అన్నాను. ఆలాగే కొన్ని సెంటర్లలో ఆడే 'ప్రింట్స్‌లో ఆ డైలాగ్స్‌ కట్‌ చేశారు. కానీ 'యమగోల' పిక్చర్‌ డైలాగులు లాంగ్‌ స్టే గ్రామఫోన్‌ రికార్డులో వచ్చేసినయ్‌! అవి తోసెయ్యడానికి వీలులేక పోయింది. లా 1980లో మళ్లీ ఇందిరాగాంధీ అధికారంలోకి వచ్చింది. అప్పుడు నేను, “గ్రామఫోన్‌ రికార్డుల్లో వున్న డైలాగులు కనుక తెలిస్తే ఇందిరాగాంధీ నన్ను అరెస్టు చేయిస్తుందేమో” అన్నాను నవ్వుతూ. ఆ రోజుల్లో యమగోల డైలాగ్సు అన్నిట్లోకి పాప్యులర్‌ అయినవి - యముడు - “చిత్రగుప్తా! పెట్టకు తాళం వేయలేదా!” చిత్రగుప్తుడు - “తాళము వేసితిని గొత్లెము మరిచితిని!” యమలోకంలో ఎన్‌.టి.ఆర్‌. సూర్యకాంతాన్ని చూసినప్పుడు (సామాన్యంగా 'నువ్వు ఎప్పుడు వచ్చావ్‌?” అంటాం) “అత్తా! నువ్వెప్పుడు చచ్చావ్‌?” అంటాడు. చచ్చి ఏ లోకాన వున్నాడో మిత్రుడు నవత కృష్ణంరాజు గారు, కనబడ్డప్పుడల్లా దూరం నుంచే అరిచేవాడు. “యమగోలలో బెస్ట్‌ డైలాగ్‌ “అత్తా! నువ్వెప్పుడు చచ్చావ్‌' ” అని పకపక నవ్వేవాడు.

“భక్త ప్రహ్లాద కు శ్రీకారం చుట్టిన వైనం ఏ.వి.యం. చెట్టియార్‌ (ఏ.వి. మెయ్యప్ప చెట్టియార్‌) 1949 50 (ప్రాంతంలో 'జీవితం' సినిమా తీశాడు. అది వైెజయంతీమాలకు మొట్టమొదటి చిత్రం, తెలుగులోనూ, తమిళంలోనూ ఆ చిత్రం పెద్దహిట్‌. ఆ తరువాత 'వదిని, 'సంఘం' అనే రెండు చిత్రాలు తీశాడు. అవి రెండూ కూడా తమిళ చిత్రాలకు రీమేక్స్‌, రెండు చిత్రాలూ ఆయన ఆశించినంతగా బాగా పోలేదు. భూకైలాస్‌ వంటి మరికొన్ని చిత్రాలు తీశాడు. దాదాపు పదేళ్ల తరువాత తమిళంలో 'నానుం ఒరు పెణ్‌ అని ఒక సినిమా తీశాడు. బాగా పోయింది. దానిని తెలుగులో తీయమని విజయాపిక్చర్స్‌ పూర్ణచంద్రరావు వంటి డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ చెట్టియార్‌ను అడిగారు. “నేను తియ్యను ఇదివరకు తీసిన చిత్రాలు అంత తృప్తిగా పోలేదు. నాకు కారణం తెలియదు. అందువల్ల తెలుగులో చిత్రాలు విరమించుకున్నాను” అన్నాడు. అప్పుడు అంటే 1963లో ఎస్‌.వి. రంగారావుగారు, కొందరు రాజమండ్రి మిత్రులు బంధువులతో కలిసి శ్రీవాణీ ఫిలింస్‌ కంపెనీ స్టాపించారు. ఎ.వియం. తీసిన 'నానుం ఒరు పెణ్‌ తమిళ చిత్రంలో రంగారావు గారు నటించారు. అందువల్ల శ్రీవాణీ ఫిలింస్‌ తరపున తెలుగులో తీయడానికి 'నానుం ఒరు పెణ్‌ హక్కులు ఇవ్వమని రంగారావుగారు చెట్టియార్‌ను అడిగారు. “హక్కులెందుకు? ఇద్దరం భాగస్తులుగా తెలుగులో తీద్దాం” అన్నారు చెట్టియార్‌. అలా 'నాదీ ఆడజన్మే" అనే పేరుతో శ్రీవాణీ ఫిలింస్‌ పేరిట సినిమా తీశారు. పిక్చర్‌ బాగా పోయింది. దానికి డైలాగులు నేను రాశాను. దాంతో చెట్టియార్‌కు మళ్లీ వరసగా తెలుగులో సినిమాలు తీయాలని బుద్ది పుట్టింది. 1965 జనవరి - ఫిబ్రవరిలో చెట్టియార్‌ నాకు రెండు మూడుసార్జు కబురు చేశాడు. అప్పుడు నేను, విజయా నాగిరెడ్డిగారు “రాముడు భీముడు” తమిళ వర్షన్‌లో పనిచేస్తూ బిజీగా వుండి చెట్టియార్‌ వద్దకు వెళ్లలేకపోయాను. మళ్లీ 1965 మే నెలలో చెట్టియార్‌ తన ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌ రంగస్వామి అయ్యంగారిని నా వద్దకు పంపారు పెద్దాయన పోకపోతే బాగుండదని “సాయంత్రం 4 గంటలకు కారు పంపండి. వస్తాను” అన్నాను. ఆ సాయంత్రం ఎ.వియం. స్టూడియోకి వెళ్ళాను. చెట్టియార్‌ గది ముందున్న బోయ్‌ లోనికి వెళ్లివచ్చి “చెట్టియార్‌ ఎవరితోనో మాట్లాడుతున్నారు. 5 నిమిషాల్లో పిలుస్తారట. రిసెప్టన్‌ రూంలో కూర్చోమన్నారు” అని చెప్పాడు. రిసెస్టన్‌ రూంలోకి వెళ్లాను. అక్కడ ఒక మూల కూర్చుని వున్నారు దర్శకుడు చిత్రపు నారాయణమూర్తిగారు. ఆయనతో నాకు ఎక్కువ పరిచయం లేదు. అంతకుముందు ఆయన సొంతంగా కృష్ణ కుచేల' సినిమా తీశారు. ఆ సినిమా మా వాహినీ పిక్చర్స్‌కు డిష్టిబ్యూషన్‌కు ఇచ్చారు. ఆ సందర్భంగా ఆయనను నాలుగయిదు సార్హు వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసులో కలిశాను. అంతే నాకు ఆయనతో పరిచయం! అప్పుడు బాగా లావుగా ఆరోగ్యంగా వుండేవారు. ఇప్పుడు చూస్తే బాగా చిక్కిపోయివున్నారు. ముందు నేను గుర్తు పట్టలేదు. ఆయనే లేచి నా దగ్గరకు వచ్చి “నేనండి! చిత్రపు నారాయణమూర్తిని” అన్నారు. నేను ఆశ్చర్యంతో “ఏమిటి? ఇలా వున్నారు? ఒంట్లో బాగా లేదా?” అన్నాను. ఆయన చిరునవ్వుతో "కృష్ణకుచేల తీసి నేను కుచేలుణ్ణయ్యాను” అన్నారు. “ఇప్పుడు మిమ్మల్ని చెట్టియార్‌ పిలిపించిన కారణం చెబుతాను నాకు బొత్తిగా సినిమాలు లేవు. ఆర్దికంగా చాలా

గడ్డు స్టితిలో వున్నాను. నేను ఇదివరలో చెట్టియార్‌కు 'నాగులచవితి' అనే సినిమా డైరెక్టు చేశాను. బాగా పోయింది. ఆ పరిచయంతో పది రోజుల క్రితం వచ్చి చెట్టియార్‌ను నాకొక పిక్చర్‌కి అవకాశం ఇవ్వమని అడిగాను. దానికాయన 'ఒక పౌరాణిక చిత్రం తీయాలనే వుంది. కాని నరసరాజుగారికి మూడు నాలుగుసార్లు కబురు చేసినా ఆయన చాలా బిజీగా వుండి రాలేకపోయారు. ఒక వారం రోజలు తరువాత కనబడండి. ఈలోగా మళ్లీ నరసరాజుగారితో మాట్టాడి చెబుతాను' అన్నారు. నేనే మీ ఇంటికి వచ్చి మిమ్మల్ని కలుసుకుందామనుకున్నాను. కాని మీతోఎక్కువగా చనువు లేనుందువల్ల తటపటాయిరచాను. ఇవాళ ఉదయం చెట్టియార్‌ వద్దకు వచ్చాను. 'సాయం[త్రం నరసరాజుగారు వస్తానన్నారు. మీరు కూడా రండి” అన్నారు. ఇదీ సంగతి! మిమ్మల్ని సినిమాకు రాయమని అడుగుతారు. మీరు ఎంత బిజీగా వున్నా సరే దయ చేసి ఒప్పుకోండి! కధా చర్చలకి నన్ను మీ ఇంటికి ఎప్పుడు రమ్మంటే అప్పుడు వస్తాను. ఇప్పుడు మీరు ఈ పిక్సరు రాయడానికి ఒప్పుకుంటే దర్శకుడుగా నాకు పని దొరుకుతుంది. ఇప్పుడు మీరు కాదంటే నాకు పని దొరకదు. తరువాత మీరు మీకు వీలయినప్పుడు రాయవచ్చు కానీ అప్పుడు నాకు పని దొరక్క పోవచ్చు. దయచేసి ఒప్పుకోండి” అని రెండు చేతులూ పట్టుకున్నారు. నాకు నిజంగా కళ్లు చెమ్మగల్లినయ్‌! నారాయణమూర్తిగారు సామాన్యుడుగాదు. తెలుగులోనూ, తమిళంలోనూ చాలా బాక్సాఫీస్‌ హిట్స్‌ తీశాడు. తమిళంలో ఆయన తీసిన 'నా చెల్లెలు'లో ఎమ్‌జిఆర్‌ నటించాడు. అది పెద్ద హిట్‌! అటువంటి గొప్ప దర్శకుడు అలా మాట్టాడితే నాకు నిజంగా ఎంతో బాధ వేసింది. “నారాయణమూర్తిగారు! మీకోసం కాదు నా కోసమే! చెట్టియార్‌ ఇప్పుడు గనుక పికృరుకు రాయమంటే! తప్పక ఒప్పుకుంటాను మీతో పని చేసే అదృష్టం కలుగుతుంది.” అన్నాను. ఇంతలో బోయ్‌ వచ్చి “సార్‌ చెట్టియార్‌ రమ్మంటున్నారు” అన్నాడు. చెట్టియార్‌ రూంలోకి వెళ్లాను. చెట్టియార్‌ చిరునవ్వుతో వ్యంగ్యంగా ఇంగ్లీష్‌లో (ఆయనకు తెలుగురాదు) “ఏం? నాగిరెడ్డిగారే మీకు ప్రొ డ్యూసరా? నేను కానా?నాకు రాయకూడదా?"' అన్నారు. నేను నవ్వుతూ "లేదుసార్‌! నాకు మీరిద్దరూ ఒకటే! బిజీగా వుండి రాలేకపోయాను. ఇప్పుడు ఇెప్పండి రాస్తాను” అన్నాను. “నేను ఒక పౌరాణిక చిత్రం తీయదల్బుకున్నాను. చిత్రపు నారాయణమూర్తిగారు మంచి దర్శకుడు. ముఖ్యంగా పౌరాణికాలు తీయడంలో సిద్దహస్తుడు” అన్నారు. నాకు వెంటనే ఒక సందేహం వచ్చింది. పౌరాణిక చిత్రానికి నన్నెందుకు పిలిచాడు? అయినా ఎందుకు బయటపడాలిలే అని వూరుకున్నాను. (ఆ తరువాత ఆయనకు మొత్తం ఆరు పిక్చర్ణు రాశాను. బాగా చనువు ఏర్పడిన తరువాత ఒకసారి ఆయన్ని “పౌరాణికానిక్రి ఏ సముద్రాలనో, మరో పాండిత్యంగల రచయితనో పిలవక నన్నెందుకు పిలిచారు?” అని అడిగాను. దానికాయన “నాకు కావలసింది పండితుడు కాదు. పురాణ కథలను అధునికంగా, నాటకీయంగా రాయగల ఆధునిక నాటక కర్త అందుకే మిమ్మల్ని పిలిచాను” అన్నాడు) “పౌరాణిక సబ్ద్బక్ట్‌ ఏది తీద్దాం?” అన్నాడాయన, నేను క్షణం ఆలోచనలో పడ్డాను. “భక్త (ప్రహ్లాద ఎలా వుంటుంది?” అన్నారాయనే! నేను గతుక్కుమన్నాను. ఎందుకంటే ప్రహ్ణాదలో కథ ,=- _తక్కువగదా! కొడుకుకు తండ్రి శిక్షలు విధించడమేగా ఎంతసేపు చూపుతాం? |

ఆయనే మళ్లీ "తీయవలసిన విధంగా తీస్తే భక్తి కధలు అడియన్సును బాగా ఆకట్టుకుంటాయ్‌” అన్నారు.

రెండు నిమిషాలు నేనేమీ మాట్లాడలేదు. కాఫీలు వచ్చినయ్‌. కాఫీ తాగుతూ ఆలోచించాను. పురాణకథలు ఒక్కొక్క భాషలో ఒక్కొక్క రకంగా వుంటాయ్‌! తెలుగులో భారత, భాగవతాలు పాప్యులర్‌! తమిళంలో కంబ రామాయణం చాలా పాప్యులర్‌. కధల్లో తేడాలుంటయ్‌. తెలుగులో భారత, భాగవత కావ్యాల స్టాయిలో రామాయణం రాలేదు అని పెద్దలు చెబుతారు.

అందువల్ల చెట్టియార్‌ మనసులో ప్రహ్లాద కధంటే ఏ అభిప్రాయం వుందో! మనకు భాగవతంలో ప్రహ్లాద చాలా పాప్యులర్‌ కాబట్టే ఎందుకయినా మంచిదని అన్నాను.

“సార్‌! పురాణాలు ఒక్కో భాషలో ఒక్కొక్క విధంగా వుంటాయ్‌! 'భక్తప్రహ్లాద' పద్యాలు మాకు ఎలిమెంటరీ స్కూలులోనే బట్టీ పట్టించారు. కాబట్టి మా తెలుగు భాగవతం (ప్రకారం 'ప్రహ్హాద కధ ఒక ట్రీట్‌మెంట్‌ రాసి చూపిస్తాను. చూడండి! మీకది నచ్చితే ప్రాసీడ్‌ అవుదాం” అన్నాను.

“ట్రీట్‌మెంట్‌ ఎన్ని రోజుల్లో ఇవ్వగలరు?” అన్నారాయన.

“వారం రోజులు” అన్నాను.

“అలాగే” అని బోయ్‌ని పిలిచి నరాయణమూర్తిగారిని రమ్మని కబురు చేశారు.

నారాయణమూర్తిగారు వచ్చారు.

“నారాయణమూర్తిగారు! ప్రహ్లాద తీద్దాం! మీరూ నరసరాజుగారు కూర్చుని ట్రీట్‌మెంట్‌ మొదటి వర్షన్‌ తయారు చేయండి! నేను ఇవాళ బెంగుళూరు వెళుతున్నాను. మీ కథ రెడీ కాగానే ఫోన్‌ చేయించండి వస్తాను” అని “ఇవాళ మంచి రోజు, ఇద్దరూ కనీసం ఒక అరగంట రూంలో కూర్చుని వెళ్లండి. ఆ తరువాత మీ ఇష్టం! ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు కారు వస్తుంది. స్టూడియోలో రూంలో కూర్చుని పనిచేయండి” అని ఆఫీసునుంచి క్యాష్‌ తెప్పించి మా ఇద్దరికీ

అటి లు అడ్వాన్స్‌ ఇచ్చి పంపారు.

ఆ మరునాటి నుంచి నేనూ నారాయణమూర్తిగారూ ప్రతారోజూ ఉదయం 8 నుంచి 12 వరకు, మల్లీ సాయంత్రం 4 నుంచి 8 వరకు స్టూడియో రూంలో కూర్చుని ట్రీట్‌మెంట్‌ వారం రోజుల్లో పూర్తి చేశాం.

పోతన భాగవతం ముందు పెట్టుకుని ప్రహ్లాద చరిత్ర మొత్తం వివరంగా చదువుతూ పాత్రల నైజాలు వగైరా క్తుష్షంగా చర్చించే వాళ్లం. ముఖ్యంగా హిరణ్య కళిపుని పౌత్ర. ముల్లోకాలు జయించిన తండి తన కొడుకు మీద ఎన్నో ఆశలు పెట్టుకుంటే. ఆ కొడుకు తన శత్రువును భక్తునిగా మారినప్పుడు ఆ తండ్రి పడే బాధ, వేదన.

రాత్రిపూట తల్లి పక్కలో పండుకుని వున్న ప్రహ్లాదుని చంపేందుకు భటులను రమ్మని, ఆ తల్లికి నిద్రాభంగం

ళా కలుగకుండా, మెల్లగా చప్పుడు కాకుండా దొంగతనంగా ప్రహ్లాదుని ఎత్తుకు పొమ్మనడంలో హిరణ్య కళిపునికి భార్యమీద గల గౌరవం, (ప్రేమ, ఆదరణ. ఇలా అన్ని సందర్భాలలో హరిణ్యకళిపుడుది ఎంతో మానవత్వం గల పాత్రగా సృష్టించాలని నా ప్రయత్నం (సినిమాలో రంగారావు గారు నేను వూహించిన దానికంటే ఎన్నో రెట్టు ఉత్తమంగా నటించారు.)

నేను చెప్పిన ప్రతి విషయానికి నారాయణమూర్తిగారు బాగుంది. బాగుంది అనడమేగాని ఆయన నుంచి ఏమీ సూచనలు రాకపోవడం నాకు కొంత ఆశాభంగం కలిగించింది. ఆయనకు నేను చెబుతున్న విషయాలు నిజంగా నచ్చినవా? లేక మోహమాటానికి నేనేమన్నా అనుకుంటానని అన్నిటికీ తలవూపుతున్నారా? అని సందేహం,

తరువాత షూటింగు ప్రారంభమైన కొన్ని రోజులకు నారాయణమూర్తిగారు అసలు రహస్యం చెప్పారు.

చెట్టియార్‌గారు బెంగుళూరు వెళ్లేముందు నారాయణమూర్తిగారిని తన రూంకు పిలిపించి చెప్పారట.

జక. న ప. తన. | స్ట న | ॥ న. గ / (గ 1. న య. క. గ్‌ న... ॥ న శ /. న న న్‌ న | న జం. సం టీ (| (ట్ట . | టి టం ల. ను, ౧1. |. || (న... ఈ. యట. నవం శ్లో . పా ౯ , న] న ఓ 1, స. , |. గ న ల శ్ర

• | మ యిం. ఉత న. . ల వన్‌ |. 11 స! న షు సం ల |. ల్‌ గ నా. న క మీ సం 1.11 న శ శీ ౯ స) ళన ళు న్‌ా సే [6 ల ్రునా శీ (ి ఎ.వి. మెయ్యప్ప చెట్టియార్‌ చిత్రపు నారాయణమూర్తి మామీ నర ర. స్ట ( వమన గ చీ ఇ స నే న. సలా | ఇ స మ్‌ (1 న; నో ఖ్‌ శః ఇ న్నన స [ |] 1 + న న చాట్ల? ళా, ఇ సు 4 న (సై 1 టమ సం. (44... కన ష్‌ క్స్‌ ఎ (. (1 || [ /| 1100, “= గ్‌ " [ప ఖం. న మం ర | 1 11 న. శీ | 1 , క మన నం గస 1 షం సజ | జల ఓ ల ల ! శ. న 1. + గే స +డీకీరీది ల - |. భే ట.. గ్‌. గ తేట న. 2, (0 జ శా జము ఆస: క్‌ టం. వసి న (1 ఛీ | డ్య! + ము (1/1 5 $111! | జక నా త్‌ ॥ | ||; (మూ ఇట్ట టై! 1 స్‌; ' 1 [10 | 1 కీ | 1 [11 లీ (| గ 11.1 ళ్‌! | “| ఓం న్‌ న. పజ య సా. ః చీ /1 ణి ఏ.వి.యమ్‌. స్టూడియో

“నిన్ను ప్రహ్లాద సినిమా తీయమంటే 15 20 ఏళ్ల క్రితం నువ్వు తీసినట్టే తీస్తావు. నరసరాజు మోడరన్‌ (డ్రమెటిస్టు. పురాణకధను ఆయన ఎలా మలుస్తాడో చూడాలని ఆయన్ని పిలిపించాను. కాబట్టి మీ డిస్‌కషన్స్‌లో ఆయన చెప్పింది విను. అంతేగాని నీ పాత అభిప్రాయాలు ఆయన మీద రుద్దవద్దు" అని గట్టిగా చెప్పారట.

అందుకే నారాయణమూర్తి గారు నేను చెప్పినది వింటూ అరగంట అరగంటకు టీ తాగుతూ సిగరెట్టు కాలుస్తూ కూర్చునేవారు.

వారం రోజుల తరువాత చెట్టియార్‌ బెంగుళూరు నుంచి వచ్చారు. ఆయన రూంలో కూర్చుని నారాయణమూర్తిగారు, నేను ఆయనకు ట్రీట్‌మెంట్‌ వినిపించాం.

ఆయనకు తెలుగు రాదు గనుక అంతా ఇంగ్లిషులో చెప్పాను.

ముఖ్యంగా హరిణ్యాక్ష, హిరణ్యకళిపుల జననం సీను ఆయనను బాగా అకర్షించింది.

ఇద్దరు శిశువులను ఉయ్యాలలో వుంచి తల్లి 'దితి' భర్త కశ్యపప్రజాపతిని బిడ్డలకు నామకరణం చేయమంటుంది.

అప్పుడు కశ్యపుడు, “వీరిరువురు హరణ్యాక్ష హిరణ్యకళిపులను పేర బుధజనపీడాపరులై లోకకంటకులై వర్తింపగలరు” అంటాడు.

దితి ఆశ్చర్యంతో 'కశ్యపప్రజాపతి పుత్రులేమి? లోక కంటకులగుట ఏమి?” అంటుంది.

“అందులకు మన అధర్మవర్తనమే కారణము. నిషిద్ద వేళలయందు నతిపతులు రమించిన కలుగు సంతానమునకు యిట్టి దుష్ట గుణములే సంప్రాప్త్రమగును” అంటాడు.

(అంతకు ముందు దితి (ప్రేరణతో కళ్యపుడు సంధ్యా సమయాన రమించినట్టు చూపించాం).

దీనిని ఇంగ్లిషులోకి అనువదించి చెప్పగానే చెట్టియార్‌ (్రిల్‌ ఆయి “హౌ యు సైంటిఫిక్‌!” అని ఆశ్చర్యపోయాడు. “ఇది మీ భాగవతంలో వుందా?” అని అడిగాడు. “అవును” అన్నాను. 'నేను రాసిన పైడైలాగులు నావికొవు. భాగవతంలో పోతన రాసినవి” అన్నాను.

అప్పుడాయన “ఈ పిక్సరు కలర్‌లో తీద్దాం” అన్నాడు. ఆ రోజుల్లో సినిమాలు కలర్‌లో తీయడం చాలా అరుదు! ఖరీదు గనక!

అసలే ప్రహ్హాద కధ రసవత్తరంగా చెప్పగలమా? లేదా? అని నేను అనుమానిస్తుంటే ఈయన కలర్‌లో తీస్తానంటున్నాడు. అంత ఖరీదు పెడితే యీ పికృరు వసూలు చేయగలదా? అని నా అనుమానం

ఆ మాటే అంటే ఆయన అన్నారు.

“ఫరవాలేదు! దీనిని తమిళంలోనూ, హిందీలోనూ డబ్‌ చేద్దాం! అప్పుడు కాస్ట్‌కి భయపడాలిసిన అవసరం వుండదు” అని.

ఆయన చాలా అనుభవంగల తెలివిగల (ప్రొడ్యూసరు. తమిళం - హిందీలలోకి డబ్బింగును దృష్టిలో పెట్టుకుని నారాయణమూంర్తిగారికి ముందుగానే చెప్పి -

చండామార్కులు హిరణ్య కళిపునివద్దకు వచ్చి మాట్లాడే సీన్సు ప్రత్యేకంగా తీయమని చెడు ఎందుకంటే మిగతా పిక్స్కరు అలాగే వుంచి తమిళవర్షన్‌ కోసం తమిళంలో పాపులర్‌గా వున్న కమెడియన్స్‌ను, హెం హం పాపులర్‌ కమెడియన్స్‌ను తీసుకువచ్చి చండామార్కులు ఆశ్రమం, ఆ రెండు వర్షన్‌లకు మళ్లీరీ షూ శారు. తమిళంలో తమిళ హాస్య నటులు, హిందీలో హిందీ హాస్యనటులు కనిపిస్తే ఆయా ప్రేక్షకులకు డబ్బింగ్‌ అన్న స్పృహ

....నోగసదని అయన దిదురీ యులు వపు త్ర

య ని. ఖా... 4 (ఖే మ. | న యుత “'భక్త ప్రహ్లాద | న త న బేబి రోజారమణి న నమన ర న్న మ నం? గ న ము ా!! య. (0 వ. /. ల్‌ మ. 1. కా. శ ౬ మ. / ను 'త న. ల. | యు యు న వ. ॥ | జీ: న. న. ట్ల ్నొ శీ ఫో టి న. ॥. + ,॥ , ః [1 వ ఇ స షు ! ( టే. / ఎజో 4కి | స్మ కా | ఫు జం శ న. గ ॥| | న! యయ | మో: 2 | న య టి ల | / అలాల వ గ. భక్త ప్రహ్లాద" చిత్రాన్ని రాష్ట్రపతి భవనం(ఢిల్లిలో ప్రత్యకంగా ప్ర ల; రా[ష్రపతి జీ సే ల్లి సకంగా ప్రదర్శించిన సంద శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్‌, బేబి రోజారమణి, ఏ.వి.యమ్‌.మురుగన్‌, స శ టు) శ్‌ కా ఇ ఇ

తెలుగులో చండామార్కులు రేలంగి, పద్మనాభం వేశారు.

ఆ తరువాత సమస్య (ప్రహ్హాదుడు వేషానికి బాలనటుడు! చెట్టియార్‌గారు పత్రికలలో ప్రకటనలు యిచ్చారు. పోస్టులో కాన్ని డజన్ల ఫోటోలు వచ్చినయ్‌... ఏవీ నచ్చలా!

“మాకు నచ్చే బాల నటుణ్జై తెచ్చిన వారికి (ప్రత్యేక బహుమతి యిస్తానని" ప్రకటించారు! ప్రయోజనం లేకపోయింది.

చివరికి బిడ్డను చంకను పెట్టుకుని వూరంతా వెదికినట్టు మదరాసులోనే దొరికింది రోజారమణి!

రోజారమణి మాకు అందరికీ నచ్చిందిగాని నారాయణమూర్తిగారికి అంతగా నచ్చలేదు! అయినా అందరికీ నచ్చింది గనక తనూ సరి పెట్టుకున్నారు.

ప్రహ్లాదుడి వేషానికి శరీరం సై భాగాన మెడలో నగలు హారాలేగాని చొక్కా వుండదు. బేర్‌ బాడీగా వుండాలి. అప్పుడు రోజారమణి కొంచెం బక్కగా పక్కటెముకలు కనిపించేలా వుండేది.

రాజకుమారుడు తిండిలేక చిక్కిపోయినట్టుంటే ఎలా? అందుకని చెట్టియార్‌ గారు ఎంతో (శ్రద్ద తీసుకున్నారు.

డాక్టరును పిలిపించారు. రోజారమణికి పక్కటెముకలు పూడడానికి డైట్‌ ప్రిఫ్కైబ్‌ చేయించారు.

ఆ పిల్ల తల్లిదండ్రులకు సీరియస్‌గా చెప్పారు! “మీరు పిల్లకు ఇంటివద్ద ఏమీ ఆహారం యివ్వగూడదు! ఉదయమే స్నానంచేయించి టాక్సీలో స్టూడియోకి తీసుకురావాలి! సాయంత్రందాకా పిల్ల స్టూడియోలోనే ఆహారం తీసుకుని అడుకోవాలి” అని వారం వారం బరువు చూసేవారు నెలరోజుల్లో పిల్లకు పక్కటెముకలు పూడిపోయాయి.

డైలాగ్‌ కోచింగ్‌ కూడా అ పిల్ల వుల్లాసంగొ వున్నప్పుడే ఇవ్వాలి. బలవంత పెట్టగూడదు. డైలాగ్‌ కోచింగుపని అసిస్టెంటు డైరెక్టరు రంగూన్‌ రామారావుకు అప్పజెప్పారు. నిజంగా రోజారమణి విజయానికి రంగూన్‌ రామారావు కోచింగ్‌ ప్రాణం అని చెప్పాలి!

రోజారమణి ఏకసంత(గ్రాహి! చదవడం రాదు! ఎలా చెబితే అలా పలికేది పద్యాలతో సహా! అన్నిటికంటే ఆశ్చర్యం 'త్రాచుపాముల్ని మెడలో వేసుకుని స్టూడియో అంతా తిరిగేది! భయం ఏమాత్రం లేకుండా.

అందుకే సినినూలో చూడండి! మెడలో పాము పడగవిప్పి ఆడుతున్నా ఏమాత్రం నదురుబెదురు లేకుండా పద్యాలకు అద్భుతంగా లిప్‌ మూవ్‌మెంట్‌ ఇచ్చింది.

పిక్సరు చూచి అక్కినేని నాగేశ్చరరావుగారు నాతో అన్నారు. “ఆ పిల్ల పాటలకు ఇచ్చిన లిప్‌ మూవ్‌మెంటు చూడడానికి నేను ఆ సినిమా రెండోసారి చూశాను” అని.

నిజంగా రోజారమణి దొరకడం ఆ సినిమా అదృష్టం! దర్శకుడు నారాయణమూర్తి గారికి రోజుారమణి అంతగా నచ్చలేదని చెప్పానుగదా!

తన మాట నెగ్గించుకోడానికో ఏమో ముహూర్తం షాట్‌ చండామార్కుల ఆశ్రమంలో (ప్రహ్లాదుడు మిగతా పిల్లలకు హరి భక్తి బోధించటం. దాదాపు ఒక పేజీ డైలాగ్‌! పైగా ్రీన్‌ షాట్‌... లాంగ్‌ షాట్‌ పైనుంచి క్రేన్‌ కిందికి క్లోజ్‌ షాట్‌కు దిగుతుంది.

మొదటి టేక్‌లోనే పర్‌ఫెక్ట్‌గా చేప్పేసింది అంత పెద్ద డైలాగ్‌! అందరూ చప్పట్టు కొట్టారు చెట్టియార్‌తో సహా! నారాయణమూర్తిగారు నా దగ్గరకు వచ్చి మెల్లగా అన్నారు =

“ఏమో అనుకున్నాను. పిల్ల (ప్రొడిజి అండి! ఏం అనుమానం లేదు! పిక్చర్‌ హిట్‌” అన్నారు.

1965 మే నెలలో స్కిప్ప పని ప్రారంభిస్తే 1967 జనవరిలో సంక్రాంతికి పిక్చర్‌ రిలిజు అయింది.

స్టూడియో ప్రొడక్షన్‌ అయివుండి గూడ అంత ఆలస్యం కావడానికి కారణం చెట్టియార్‌ గారి పెద్దకుమారులు మురుగన్‌, కుమరన్‌ ఎంతో 'ప్రతివ్వాత్మక చిత్రంగా కలర్‌లో తమిళ్‌ తెలుగు భాషల్లో ప్రారంభించిన 'అవే కళ్లు"! వాళ్ళిద్దరికి 'ప్రహాద' సినిమా మీద నమ్మకంలేదు. (ప్రహ్హాదకు ఆర్ట్‌ డైరెక్టరు ద గ్రేట్‌ ఎ.3. శేఖరుగారు. ఆయన ఎప్పుడు సెట్‌ స్కెచెస్‌ తీసుకువచ్చి ఏ స్టోర్‌లో సెట్‌ వేద్దామని ప్రయత్నించినా దానిని కానిల్‌ చేసి మురుగన్‌, బ్స ్య బి చలు అయత్ని సి కుమరన్‌లు “అవే కళ్లు'కు (ప్రఫరెన్స్‌ ఇచ్చేవారు. అలా 'ప్రహ్లాద" చాలా కాలం ప్రొడక్షన్‌లో వుంది! ఈ పిక్చర్‌ ఎప్పుడెప్పుడు అయిపోతుందా అని నటీనటులు టెక్టీషియన్లు ఎంతో విసిగిపోయారు. మొత్తం మీద పికృరు షూటింగ్‌ అంతా అయిపోయి చివరిగా క్లైమాక్స్‌ సెట్‌ వేశారు. నరసింహస్వామి స్తంభంలోంచి వచ్చి హిరణ్యకళిపుణ్ణి వధించడం! ఆ సెట్‌ షూటింగ్‌గూడా ఎలాగయినా ఆ రాత్రితో పూర్తి చేయాలని ఆరోజు ఉదయం నుంచి రాత్రి తెల్లనారురూము 4 గంటలవరకు షూట్‌ చేసి బూడిద గుమ డికాయ కొట్టేశారు. (పిక్చరు లాస్ట్‌ కాల్‌ షీట్‌ అయిపోయినప్పుడు బూడిద గుమ శడీకాయ కొట్టడం సినిమా వాళ్లకు ఆచారం!) రష్‌ వచ్చింది! ముందుగా నేనూ నారాయణమూర్తిగారు చూడడం ఆచారం! ఆ తరువాత చెట్టియార్‌ గారు చూశారు! చూచి నన్ను తన రూమ్‌కు రమ్మని కబురుచేశారు. “క్లైమాక్స్‌ సీన్‌ రష్‌ చూశారా?” అన్నారు! “ఫరవాలేదు” అన్నాను. ఆయన తీవ్రంగా “ఫరవాలేదు ఏమిటి? యింత ఖర్చు పెట్టి తీస్తున్నాం! బాగా వుండాలి! నాకు తృప్తిగా లేదు” అన్నారు. “తెల్లవారురూమున 4 గంటలవరకు షూట్‌ చేయడం వల్ల అందరూ అలసి పోయివున్నారు. ముఖ్యంగా ఆ పసిపిల్ల ఎంత అలసి పోయి వుంటుంది. ఆ పరిస్థితుల్లో ఇంతకంటే బాగా తీయడం ఎలా సాధ్యం” అన్నాను. “నేను పరిస్థితుల గురించి మాట్లాడడం లేదు రిజలు గురించి మాట్లాడుతున్నాను. క్లైమాక్స్‌ సీన్‌ మొత్తం రీషూట్‌ 59 ల! ర లా ఫా చేయాలి అన్నారు. “ఎలా! ఇప్పటికీ రంగారావుగారి కాల్‌షేట్‌ దొరకడమే గగనమయిందని మనవాళ్ళు చెబుతున్నారు” అన్నాను. “అది నేను మేనెజ్‌ చేస్తాను” అని, టెలీఫోన్‌ ఆపరేటర్‌ని “రంగారావుగారు ఇంటి వద్ద వున్నారేమో చూడు” అన్నారు. రంగారావుగారికి ఫోన్‌ కన్‌క్షన్‌ దొరికింది, చెట్టియార్‌ ఫోన్‌లో “రంగారావుగారు. పిక్చరు క్లైమాక్స్‌ రష్‌ వచ్చింది! మీరు ఒకసారి చూడాలని నా కోరిక! ఎప్పుడు చూస్తారు” అన్నారు. “రేపు సాయంత్రం చూస్తానని ఫోన్‌లో రంగారావుగారి జవాబు! “రేపు సాయంత్రం రంగారావుగారు వచ్చినప్పుడు మీరు గూడ ఆయనతో పాటు చూడండి! ఇప్పుడు మనం అనుకున్నవేవీ ఆయనతో చెప్పవద్దు” అన్నారు చెట్టియార్‌ నాతో! మరునాడు సాయంత్రం రంగారావుగారు వచ్చారు స్టూడియోకి. నారూంకి వచ్చారు. “ఏమిటి? చెట్టియార్‌ నన్ను చూడమంటాడు?” అన్నారు రంగారావుగారు. బ్రహ. య క్తక్రా

“ఏమో నాకు తెలియదు పదండి చూద్దాం” అన్నాను. యిద్దరం చూశాం!

“ఏం? బాగానేవుందిగా!”” అన్నారు రంగారావుగారు నాతో.

నేనేమీ మాట్లాడలేదు. ఇద్దరం చెట్టియార్‌ రూమ్‌కి వెళ్లాం!

“ఎలా వుంది?” అన్నారు చెట్టియార్‌!

“ఏం బాగానే వుంది” అన్నారు రంగారావు గారు.

“యూ ఆర్‌ యాన్‌ ఆర్టిస్ట్‌! డోన్ట్‌ డిసీవ్‌ యువర్‌ సెల్ఫ్‌. గివ్‌ మీ వన్‌ కాల్‌ షీట్‌ ఐవిల్‌ రీషూట్‌ అండ్‌ షోయూ 20% ఇంఫ్రూవ్‌మెంట్‌ (మీరు ఓ నటుడు. మిమ్మల్ని మీరు మోసం చేసుకోకండి. నాకొక కాల్‌ షీట్‌ ఇవ్వండి. అది మళ్లీ తీసి ఇరవైశాతం మెరుగుదల చూపిస్తాను.” అన్నారాయన.

“అబ్బే! కాల్‌ షీట్‌ సమస్యకాదు.”

ఆయన్ని మాట పూర్తిచేయనివ్వకుండా “వెయిట్‌” అని ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌ని పిలిచి రంగారావుగారితో “కాల్‌ షీట్‌ ఎప్పుడు? రేపు...?” అన్నారు.

“ఎల్లుండి?”

[!

“ఎల్లుండి! ఓశే.”

ళా

రంగారావుగారు, నేను ఇద్దరం బయటికి వచ్చాం.

“ఏమిటి? చెట్టియాల్‌ చాదస్తం?” అన్నారు రంగొరావుగారు! “మీవి ఇంకా రెండుమూడు క్టోజ్‌షాట్స్‌ పడాలి రంగారావుగారు” అన్నాను.

రంగారావుగారు ఛలోక్తిగా “చెట్టియార్‌కి తగినవాడివి దారికావయ్యా” అన్నారు.

ఆ సీనులో వున్న లోపం ఏమిటంటే -

నరసింహస్వామి వేషానికి ఒక పహిల్వాన్‌ను బుక్‌చేశాం. రంగారావుగారిని పైకి ఎత్తి ద్యారబంధం వరకు నడవాలిగదా!

సైకి ఎత్తి నడిచేటప్పుడు నరసింహస్వామి చేతుల్లో రంగారావుగారికి బదులు అదే సైజు మనిషిని డూప్‌గా పెట్టాం.

సినిమా శాస్త్రం (ప్రకారం నరసింహస్వామి చేతులమీద ఎత్తి నడిచివెళ్తునప్పుడు స్వామి చేతులలో వున్న హిరణ్య కశిపుని అంటే రంగారావుగారి క్లోజప్‌ షాట్స్‌ శిండో మూడో పడాలి! అప్పుడే డూప్‌ అనే ఇం(్రెషన్‌ పోయి రంగారావుగారినే ఎత్తుకు పోతున్నట్టు ఆడియన్స్‌కి ఇంప్రెస్‌ అవుతుంది.

అంత రాత్రి పొద్దుపోయిన తరువాత అందరూ అలసి పోయి వున్నారు గదా? రంగారావుగారిని ఇంకా రెండు క్టోజ్‌ షాట్స్‌ తీయాలి అని అడగడానికి భయపడ్డారు. ఆయన అప్పటికే చిరబురలాడుతున్నాడు.

తరువాత ఆ సీను మొతం రీషూట్‌ చేశారు. రంగారావుగారి షాట్స్‌తోపాటు చివరిదండకం. రోజారమణి, బాలమురళి (నారదుడు) యితరులతో మొత్తం ఫ్రెష్‌గా షూట్‌ చేశారు.

రష్‌ వచ్చింది! మళ్ళీ రంగారావుగారు. నేను, దర్శకుడు చెట్టియార్‌ అందరం చూశాం! అందరూ తృప్తిపడ్డారు!

రంగారావుగారు ఇంటికి వెళ్ళిపోయారు. నేను స్టూడియోలో నా రూమ్‌లో వున్నాను. చెట్టియార్‌ నాకు ఫోన్‌చేసి

జస. ్హా (యానాం నయ లా ము స్య . ప సా సహ న. .

న సశాా ౧ గూ య మ బం తం న ము సం క స్నా స య ల తాప్‌ స. ఆ! “భక్త ప్రవ్లోద'లో క్రైమాక్స్‌ నన్నివేశం

“ఇప్పుడు మీ ప్రోగ్రామ్‌ ఏమిటి?” అని అడిగారు.

శః! లీక్‌

ఏంలేదు! ఇంటికి వెళ్ళడమే! అన్నాను.

ళీ

ఆయితే మీ రూమ్‌లో వుండండి! నేను వచ్చి పికప్‌ చేసుకుంటాను, నేను మీ ఇంటివైపే వెళ్తున్నాను! మీ ఇంటివద్ద (డ్రాప్‌ చేస్తాను” అన్నారు.

ఇద్దరం కారులో వెళుతున్నాం!

(ప్రతిసారి రీ షూట్‌ చేస్తానని చాదస్తుణ్మని మీరు అనుకుంటారు! కాని పిక్చర్‌ క్వాలిటీ విషయంలో రాజీపడగూడదు! మనకు తెలియకుండా పిక్చర్‌లో లోపాలుంటే ఏమీ చేయలేము! మనకు లోపాలున్నాయని

తె, ల తెలిసినప్పుడు ఆ లోపాలను సవరించడంలో (ప్రొడ్యూసరు ఎప్పుడూ అ(శ్రద్ధ చేయకూడదు” అన్నారు. వ్‌ చెట్టియార్‌ సినిమాలు రిలీజు అయిన రోజు (ప్రేక్షకులనుంచి లోపాలు చూపుతూ ఏవైనా సూచనలు వచ్చినట్టు ఆజ్‌, అభి

థియేటరు సమం ఫోన్‌చేస్తే ఆర్టిస్టులను పిలిచి ఆ లోపాలు సరిచేస్తూ ఆ రోజే రీషూట్‌ చేసి బిట్స్‌ చేర్చిన సందర్భాలు వున్నాయి,

ళ్‌ ఫ్రీ

'ప్రహ్లాద' రీషూటింగ్‌ లాంటిదే ఎ.వి,యం. వారి 'మూగనోము' సినిమా విషయంలో జరిగింది. అందులో అక్కినేని నాగేళ్ళరరావు గారు హీరో!

ఎ.ఖి.యం. వారి 'మూగనోము' తీషూట్‌ కథ

'మూగనోము'లో ఎ.ఎన్‌.ఆర్‌., జమున, రంగారావు, నాగయ్య (ప్రధాన తారాగణం. దర్శకుడు యోగానంద్‌.

'మూగనోము' చిత్రానికి మాతృక అంతకు నాలుగయిదేళ్ళకు ముందు ఎ.వియం. వారే తీసిన తమిళ చిత్రం 'కలత్తూర్‌ కన్నమ్మ'. అందులో బాలనటుడుగా కమలహాసన్‌ నటించాడు. ఆ చిత్రాని తెలుగులో 'డబొ చేయకుండా కేవలం మధ్య మధ్య కధచెబుతూ కామెంటరీతో ఆంధ్రలో రిలీజ్‌ చేశారు.

'కళత్తూరు కన్నమ్మ" తమిళ చిత్ర నిర్మాణంలో ఒక చిత్రమైన సంఘటన జరిగింది. ఆ చిత్రానికి దర్శకుడు తాతినేని ప్రకాశరావుగారు. అనాధ శరణాలయంలో కమలహాసన్‌కి ఒక ప్రార్ధన గీతం వుంది (తెలుగులో “తల్లియు నీవే తండ్రివి నీవే...”). ఆ పాటను కమలహాసన్‌; ఇతర అనాధ బాలలు పాడతారు. పాట చిత్రీకరణం జరిగింది. రషెస్‌ చెట్టియార్‌ చూశారు. దర్శకుడు ప్రకాశరావుగారిని మరునాడు పిలిచి ఆ సాంగ్‌ రిషూట్‌ చేయమన్నారు. “ఎందుకు?” అని అడిగారు ప్రకాశరావుగారు. “కమలహాసన్‌ కళ్లల్లో నీళ్ళులేవు. ఆ బాలుడు కన్నీళ్లతో పాడితేనే (ప్రేక్షకుల సానుభూతి వస్తుంది” అన్నారు.

(ప్రకాశరావుగారు అందుకు ఒప్పుకోలేదు! “ీనంగా ఆ పాటపాడే కుర్రాడిని చూచి (ప్రేక్షకులు కన్నీళ్లు పెట్టుకోవాలిగాని ఆ కుర్రవాడు ఏడుస్తూ ఎందుకు పాడాలి? ఏడవవలసినంత కష్టం ఆ వయసులో వున్న కు(ర్రవాడికి అలవాటయిపోయి వుంటుంది” అని (ప్రకాశరావుగారి వాదం!

“లాజికల్‌గా మీరు కరెక్టు! ఏమోషనల్‌గా నేను కరెక్టు! చిత్రం చూచే ప్రేక్షకులను దృష్టిలో పెట్టుకుని సినిమాలు తీయాలి. ఆ కు(ర్రవాడికి కన్నీరు కారకపోతే (ప్రేక్షకులు ఆ కుర్రాడికి లేని బాధ మనకెందుకు? అనుకుంటారు” అని చెట్టియార్‌ వాదం.

“మీ అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవించను. ఆ పాట నేను మళ్ళీ రీషూట్‌ చేయను” అన్నారు (ప్రకాశరావుగారు.

“అయితే ఈ చిత్రానికి వేరే డైరెక్టర్ని పెట్టుకుంటాను. అందుకు అంగీకరిస్తూ లెటర్‌ రాసిఇవ్వండి” అన్నారు చెట్టియార్‌.

అలాగే లెటర్‌ రాసిచ్చి ప్రకాశరావుగారు దర్శకుడుగా తప్పుకున్నారు. భీమ్‌సింగ్‌ను దర్శకుడుగా పెట్టుకుని చిత్రం పూర్తిచేశారు చెట్టియార్‌!

అదీ తమిళ చిత్రం 'కళత్తూర్‌ కన్నమ్మ' దర్శకుని మార్పులోని రహస్యం!

ఆ తరువాత అదే చిత్రాన్ని హిందీలో తీశారు. ఎ.వియం. మై చుప్‌ రహూంగీ” పేరుతో సునీల్‌ దత్‌ హీరో! చిత్రం బాగానే పోయింది హిందీలో.

ఆ తరువాత 1969 (ప్రాంతంలో అనుకుంటాను, ఎ.వి.ఎం. వారికి ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌:. కాల్‌ షీట్స్‌ ఇచ్చారు. చెట్టియార్‌, నేను యోగానంద్‌ కధ కోసం వెతకడం ప్రారంభించాం. మంచి కథ దొరకలేదు. ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. ఇచ్చిన కాల్‌షీట్స్‌ దగ్గరకొస్తున్నాయ్‌! అవి పాగొట్టుకోవడం చెట్టియార్‌కి ఇష్టంలేదు. ఎలాగైనా ఉపయోగించుకోవాలి. కధ దొరక లేదు. ఏం చేయాలి?

“కళత్తూర్‌ కన్నమ్మ' తెలుగులో తీద్దామా?” అన్నారు చెట్టియార్‌.

“ఆ చిత్రం ఇదివరకే కామెంటరీతో ఆంధ్రలో విడుదల చేశారుగదా! మళ్లీ తెలుగులో డైరెక్ట్‌గా తీస్తే కొత్తదనం ఏముంటుంది?” అని నా సందేహం!

“నిజమే! కానీ ఏం చేస్తాం? వేరే కథ దొరక లేదే” అన్నారు చెట్టియార్‌.

క. వ. లం

“అలాగే తీద్దాం! హిట్‌ అవుతుందని ఆశించకుండా పెట్టిన పెట్టుబడి తిరిగివస్తే చాలునని తృప్తిపడగలిగితే

తీద్దాం” అన్నాను.

అలాగేనని పిక్ళరు ప్రారంభించారు.

మొదట రీషూట్‌ చేసిన సీను ;

పిక్చర్‌లో రంగారావుగారు జమీందారు. ఆయన కొడుకు ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. జమున 'పేదపిల్ల, ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. (ప్రేమిస్తాడు. రంగారావుగారికి ఇష్టం వుండదు. ఆ పిల్లతో మాట్టాడాలనుకుంటాడు.

ఒకరోజు జమున పూజకు దేవాలయానికి వెళుతుంది. అది తెలిసి రంగారావు కూడా వెళతాడు. మిగతా భక్తులు ఎవరూ లేనప్పుడు జమునతో మాట్టాడతాడు. ముందు నిన్ను అది చేస్తాను. ఇది చేస్తాను అని బెదిరించి భయపెట్టడానికి (ప్రయత్నిస్తాడు. ఆమె లొంగదు, “మీరు ఏంచేసినా సరే నా (ప్రేమను త్యాగం చేయలేను” అని మొండి కేస్తుంది. ఇక లాభం లేదని కాళ్లబేరానికి వస్తాడు. బతిమాలతాడు. తన వంశగౌారవం ప్రతిష్ట కాపాడమని కన్నీళ్ళ పర్యంతమై [ప్రాథేయపడతాడు. జమున మెత్తబడుతుంది.

ఎంత డబ్బయినా ఇస్తాను. ఈ వూరినుంచి వెళ్ళిపొమ్మని బతిమాలతాడు.

బరువైన హృదయంతో ఆయన మీదున్న గౌరవంతో ఆమె సరేనని ఒప్పుకుంటుంది.

ఆయన ఒక షరతు కూడా పెడతాడు. “మనిద్దరిమధ్య ఇప్పుడు జరిగిన సంభాషణఎవరికీ చెప్పవద్దంటాడు. తెలిస్తే ముఖ్యంగా నా కొడుకు నన్ను క్షమించడు” అంటాడు.

ఆమె సరేనంటుంది. చిత్రం చివరివరకూ నోరు విప్పదు. అదే హిందీలో 'మై చుప్‌రహూంగీ'కి అర్దం.

ఈ సీను షూట్‌ చేశారు. చెట్టియార్‌ చూశారు. ఆయనకు తెలుగు తెలియదు. కాని నేను ఇంగ్రీషులో చెప్పివున్నాను గనక సీను కంటిన్యూటి తెలుసు! రషెస్‌ చూసి డల్‌గా వుంది. రీషూట్‌ చేయాలన్నారు. డైరెక్టర్‌ యోగానంద్‌ నావంక చూశారు.

నేను చెట్టియార్‌తో అన్నాను. “మీకు నేను ఇంగ్లీషులోకి టట్రాన్స్‌లేట్‌ చేసి వినిపించిన డైలాగులే. మీరు విని బాగున్నాయన్నారు. ఒక్క అక్షరం కూడా మార్చకుండా తీశాం” అన్నాను.

“ఏమో! ఎందుకో! సీను చాలా డల్‌గా వుంది” అన్నారు. నేను యోగానంద్‌ మొఖమొఖాలు చూసుకున్నాం.

“సీనులో ఏదైనా మార్చి రాయమంటారా?” అడిగాను.

“అక్కరలేదు. డైలాగ్స్‌ బాగానే వున్నాయ్‌” అన్నారు.

“మరి?” ఆయన ఏమీ అనలేక "లెట్‌ హిక్‌ షూట్‌” అన్నారు.

రీ షూటింగ్‌కి ఏర్పాటు చేశారు. రంగారావుగారికి “ప్రహ్హాద'లో వచ్చిన అనుమానమే “ఎందుకు రీషూట్‌

ఏ! చేయడం?” అని,

చెట్టియార్‌ “సీను డల్‌గా వుంది అనడంలో కొంత అర్దం వుందని నాకు తోచింది. రంగారావు గారు డైలాగ్‌ డెలివరీలో ఎక్కువగా గ్యాప్‌ వున్నందువల్ల చెట్టియార్‌కి సీను డల్‌గా తోచింది. రంగారావుగారు. డైలాగ్‌ మరిచిపోయినప్పుడల్హా ఏదో యాక్షన్‌తో గ్యాప్‌ పూర్తిచేసి మిగతా డైలాగ్స్‌ చెప్పారు. అందువల్ల డైలాగ్‌ అర్థంకాని చెట్టియార్‌కు డల్‌గా తోచిందని నాకు అనిపించింది.

-ఈమాటే రంగారావుగారితో అన్నాను. చనువు కాబట్టి మళ్ళీ రంగారావుగారు నాతో చనువుగా “మీరెప్పుడూ చెట్టియార్‌ను సమర్దిస్తారు. ఆయన మీకు ఎక్స్‌ట్రా రెమ్యునరేష్‌న్‌ ఏమైనా ఇస్తున్నాడా?” అన్నారు నవ్వుతూ.

ంు . పల టటటటటటలల టవ వపలటవల వట లట టం లి డైలాగ్స్‌లో గ్యాప్‌ లేకుండా సీను రీషూట్‌ చేశారు. చెట్టియార్‌ తృప్తిపడ్డారు. రీషూట్‌ చేసిన రెండన సన్నివేశం :

పిక్చర్‌ షూటింగ్‌ దాదాపు పూర్తి అయింది. అదే ఆఖరు రోజు షూటింగ్‌. ఏ.ఎన్‌. ఆర్‌. ఆఖరి కాల్‌ షీట్‌.

ఆ ఉదయమే చెట్టియార్‌ ఎడిటెడ్‌ పిక్చర్‌ మొత్తం చూశారు. నేనూ, యోగానంద్‌ కూడా ఉన్నాం.

చెట్టియార్‌ సామాన్యంగా పిక్సర్‌ ఎప్పటికప్పుడు చూస్తూనే వుంటారు. “'మూగనోము'లో ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌-జమున మొట్టమొదటి పాట ఎందుకో ఆయన అంతకుముందు చూడ లేదు. ఇప్పుడు అది ఆయనకు నచ్చలేదు.

“ఆ పాట పీక్ళరైజేషన్‌ ఎలా ఉంది?” అని అడిగారు.

“నిజమే! లోపంగానే వుంది. డ్యూయెట్‌ కొంత ఇండోర్‌ సెట్‌లోనూ, కొంత బాట్‌డోర్‌లోనూ షూట్‌ చేశారు. ఇండోర్‌ కొట్‌ డోర్‌ మ్యాచ్‌ కాలేదు” అన్నాను.

“అందుకే ఆ (పాట) రీషూట్‌ చేద్దాం” అన్నారాయన. మధ్యాహ్నం ఒంటిగంటకు షూటింగ్‌ అయిపోయింది. ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌: ఆ సాయంత్రం 'స్లైట్‌కి హైదరాబాద్‌ ప్రయాణం, చెట్టియార్‌కు చెప్పి వెళదామని 1-30కు చెట్టియార్‌. రూంకి వచ్చారు.

“లంచ్‌ తర్వాత మొత్తం పిక్ళర్‌ ఒకసారి చూడండి” అని అడిగొరు చెట్టియార్‌ ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌.ని.

“అలాగే” అని 2.30 నుంచి 5 గంటలదాకా పిక్చర్‌ చూశారు నాగేశ్వరరావుగారు.

“పిక్చర్‌లో మీ ఫస్ట్‌ డ్యూయెట్‌ ఎలా వుంది?” అని అడిగారు చెట్టియార్‌.

నాగేశ్చరరావు “బాగాలేదు” అన్నారు.

“ఒక్క కాల్‌షీట్‌ ఇవ్వండి! డ్యూయెట్‌ మొత్తం రీషూట్‌ చేద్దాం” అన్నారు చెట్టియార్‌.

నాగేశ్చరరావుగారిలో నాకు తెలిసినంతవరకూ ఒక గొప్పగుణం వుంది. తను నటించిన చిత్రానికి ఇంఫప్రూవ్‌మెంట్‌ చేయడానికి ప్రొడ్యూసర్‌ సిద్దపడితే తను పూర్తి సహకారం ఇవ్వడం ఆయనలో గొప్ప గుణం.

“రేపటినుంచి హైదరాబాద్‌లో నాకు షూటింగ్‌ వుంది. నేను వెళ్ళి ఆ (ప్రొడ్యూసర్‌తో మాట్లాడి ఫోన్‌ చేస్తాను” అని వెళ్ళిపోయారు. హైదరాబాద్‌ వెళ్లి ఆ మరునాడు ఫోన్‌ చేశారు. “ఎల్లుండి షూటింగ్‌ పెట్టుకోండి” అని.

ఇక్కడో ముఖ్య విషయం! పిక్చరు రిలీజు పదిరోజుల్లో, డేట్‌ అనౌన్స్‌ చేశారు! నాగేశ్చరరావుగారికి ఇంకా షూటింగ్‌ వుంది అని తెలియగానే హైదరాబాద్‌-విజయవాడల్లో పుకారు. “పిక్సరు రిలీజు వాయిదా పడింది" అని. విజయవాడనుంచి డిస్ట్రిబ్యూటర్‌ నవయుగ చంద్రశేఖర్‌రావుగారు చెట్టియార్‌కు ఫోన్‌ చేశారు. “పిక్చరు రిలీజు వాయిదాపడిందా?” అని “ఎవరు చెప్పారు?” అని చెట్టియార్‌ ప్రశ్న - కోపంగా.

“ఎల్లుండి ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. షూటింగ్‌ ఉందటగదా” “ఉంటే ఏం? అది మీకు అనవసరం. అనౌన్స్‌ చేసిన డేట్‌న రిలీజ్‌ చేస్తాం” చెట్టియార్‌ సమాధానం.

ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. హైదరాబాద్‌నుంచి ఫోన్‌ చేయగానే చెట్టియార్‌ నాతో “డ్యూయెట్‌ ఎలాగూ షూటింగ్‌ చేస్తున్నాం గనక నాకు ట్యూన్‌ గూడా నచ్చలేదు. వేరే ట్యూన్‌ తయారుచేద్దాం” అన్నారు.

మ్యూజిక్‌ డైరెక్టర్‌ గోవర్షన్‌, దర్శకుడు, నేనూ, కవి దాశరధి. మ్యూజిక్‌ సిట్టింగ్‌! ఎల్టుండి షూటింగ్‌. రేపు సాయంత్రంలోగా కొత్త పాట ట్యూస్‌, రచన పూర్తి కావాలి.

| వ్ర 1. చాచి టన్‌ సే [స ॥ య | . స న శ శ స. స! / ॥ స్టా... [. న | స (1 న ల మ్‌ న న. లో జ. నం! టట ల హై “శా ౨ స" ॥ మ్‌ స 2. పి హు య న. ల్‌ .. న, శ ష్‌. ౯ న. మ న! పు వ న వా. ఎ 'మయూగనోములో అక్షినేని నాగేశ్వరరావు, జమున [న ను (ననన భన మ , | న | . వ్‌ గ వ్వ “ మ క. లజ . ను | న మ్య (| ౮ జలా + వ. నన | న టో నానన ఇ! న , స. న నీ శక ౨ న! అజ గ న! మ న... స్థ / త శ టీ టీ సుశీల ఘంటసాల దాశరధి తూ న. ఈ ఇ ల న. క.

ఒక ట్యూన్‌ తయారుచేయడం! చెట్టియార్‌ను పిలవడం! ఆయన వినడం! “బాగాలేదు! ఇంకో ట్యూన్‌ వినిపించు” అనడం! మరో ట్యూన్‌ చెట్టియార్‌ వినడం! “బాగాలేదు. ఇంకో ట్యూన్‌ కావాలి.”

ఇలా ఆరోజు సాయంత్రం వరకు నాలుగు ట్యూన్‌లు తయారు చేయడం. చెట్టియార్‌ బాగాలేదనడం! చివరికి ఆయనే విసిగి ఒక పనిచేద్దాం! 'దోకలియా' హిందీ పిక్చర్‌ (లేతమనసులు హిందీ వెర్షన్‌లో చాలా పాప్యులర్‌ డ్యూయెట్‌ ఒకటి వుంది. దాని సౌండ్‌ట్రాక్‌ మన దగ్గర వుంది. దానికి పాట రాయించండి” అన్నారు చెట్టియార్‌. మరునాడు ఉదయం సాంగ్‌ రికార్డింగ్‌ ఘంటసాల, సుశీల డ్యూయెట్‌!

ఆ రాత్రి కూర్చుని దాశరధిగారు పల్లవి ఒక చరణం రాసుకుని ఉదయం స్టూడియోకి వచ్చారు.

పల్లవి మొదటిచరణం ఇచ్చారు. ఘంటసాల, సుశీల రికార్డింగ్‌ థియేటర్‌లో రిహార్సల్స్‌.

మిగతా చరణాలు కూడా రాసేశారు దాశరధిగారు! సాయంత్రానికి పాట రెడీ!

ఆ సాయంత్రం, రాత్రి సెట్‌లో జమున క్లోజ్‌ షాట్స్‌ అన్నీ షూట్‌ చేశారు.

ఆ మరునాడు ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌: వచ్చారు. ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. క్లోజ్‌ షాట్స్‌ జమున, ఏ.ఎన్‌.ఆర్‌. కాంబినేషన్స్‌ షాట్స్‌ షూట్‌ చేశారు. ఆ రాత్రి లాబ్‌లో డెవలప్‌ చేయడం ప్రింట్‌ చేయడం మిగతా పిక్చర్‌లో చేర్చడం!

యధావిధిగా అనౌన్స్‌ చేసిన డేట్‌కి పిక్ళర్‌ రిలీజ్‌! పిక్ళర్‌ పెద్ద హిట్‌!

ఇదీ చెట్టియార్‌ చరిత్ర. అందుకే ఆర్టిస్టుల దగ్గర కాల్‌ షీట్స్‌ తీసుకునేప్పుడే ఏ.వియమ్‌. ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్స్‌ కావలసినవాటికంటే 4 కాల్‌షీట్స్‌ అదనంగా తీసుకునేవారు.

“ఎందుకు?” అని ఆర్టిస్టులు అడిగితే రీషూటింగ్‌ కోసం అని చెప్పేవాళ్ళు.

ఏ.వి.యమ్‌. చిత్రాలను. గురించి పైన చెప్పిన విషయాలు చదివినప్పుడు మామూలుగా ఒక రచయితకు వుండవలసిన ప్రమేయంకంటే నాకు ఎంతో ఎక్కువ ప్రమేయం వున్నట్టు పాఠకులకు తోచవచ్చు!

నిజమే! అందుకు కారణం గూడా వుంది. మొట్టమొదట 1965 'మే'లో ్రహ్హాద చిత్రాన్ని గురించి మాట్టాడినప్పుడు చెట్టియార్‌ నాతో ఏమన్నారంటే - “మిస్టర్‌ నరసరాజు! నాకు తెలుగు బొత్తిగా తెలియదు. అందుకేనేమో ఇదివరకు నేను తెలుగులో తీసిన సినిమాల ఫలితాలు నాకు అంత తృప్తిగా లేవు. అందుకే అప్పట్లో తెలుగులో సినిమాలు తీయడం మానేశాను.

ఇప్పుడు మీమీద రచయితకంటే ఎక్కువ భారం పెడుతున్నాను. తెలుగు చిత్రానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలు మీరు చూసుకోవాలి. ముఖ్యంగా రషెస్‌ చూసి మీ అభిప్రాయం వెంటనే నాకు చెబుతుండాలి. ఇందుకోసం మీరు ఇక్కడ ఎక్కువ టైం స్పెండ్‌ చేయాల్సివుంటుంది. అందుకు మీకు అదనంగా పారితోషికం ఇతరులకంటే ఎక్కువ ఇస్తాను” అని చెప్పారు. అందువల్ల నేను పైన చెప్పిన కధనాలలో నా ప్రమేయం ఎక్కువగా వున్నట్టు కనిపిస్తుంది పారకులకు!

చిత్రాలకు నాకిచ్చిన పారితోషికం గురించి కూడా కాంత చెప్పాలి. ఒక్కొక్క చిత్రానికి పారితోషికం (రెమ్యూనరేషన్‌ ఇంత అని ఏమీ అనుకోలేదు. ఆయన అడగలేదు. నేను చెప్పలేదు.

'ప్రహ్హాది (స్కిప్ప అయిపోయిన తరువాత నాకు డబ్బు కావలసివచ్చి స్టూడియో మేనేజర్‌ రంగస్వామి అయ్యంగారితో చెప్పాను. “చెట్టియార్‌తో చెప్పి నాకు చెక్కు ఇప్పించండి” అన్నాను.

అందుకు అయ్యంగార్‌ అన్నారు. “వైెట్టియార్‌కు చెప్పనవసరం లేదు సార్‌! మీకు ఎప్పుడు ఎంత కావాలంటే తనకు చెప్పనవరసం లేకుండానే ఇచ్చేయమని ఆఫీసుకు స్టాండింగ్‌ ఆర్డరు ఇచ్చేశారు సార్‌' అన్నారు.

నేను ఖర్చులకు ఇతర కంపెనీలనుండి రావలసిన డబ్బే ఎక్కువగా (డ్రా చేసేవాణ్మి గాని ఎ.వి.ఎం., వాహినీ-విజయా సంస్థలనుంచి ఎంతో అవసరం వుంటే తప్ప డ్రా చేసేవాణ్ణి గాదు. ఎందుకంటే ఆ కంపెనీలలో బ్యాంకు నుంచి (డ్రా చేసినట్టు ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు డ్రా చేయవచ్చు గదా అని!

చెట్టియార్‌ నామీద అంత భారం పెట్టడానికి మరో కారణం కూడా వుంది. 'ప్రహ్ణాద'కు చిత్రపు నారాయణమూర్తిగారు. 'మూగనోము'కు యోగానంద్‌ వీళ్ళిద్దరూ తెలుగు దర్శకులు. మిగతా పిక్ళర్స్‌కు 'నాదీ ఆడజన్మే, 'రాము' 'అవేకళ్ళు' ఈ మూడింటికి దర్శకుడు త్రిలోక్‌ చందర్‌ తమిళుడు. 'లేతమనసులు'"కు కృష్ణన్‌ పంజు. షూటింగ్‌, ఎడిటింగ్‌ అంతా పంజు చేసేవాడు. కృష్ణన్‌ ఎప్పుడో కధాచర్చలకు మాత్రం వచ్చేవాడు. పంజు తమిళుడు.

“చిట్టిచెల్లెలు'కు దర్శకుడు కృష్ణన్‌ (నాయర్‌ మళయాళీ. ఈ కారణం వల్ల గూడా నేను ఎక్కువ (గ్రద్ద తీసుకోనలసివచ్చేది.

అన్ని చిత్రాలకు కామన్‌గా ఏ.వి.ఎం. ఎంబ్లెం వున్నా కూతురు పేర ఒక కంపెనీ, మనమరాలు పేర ఒక కంపెనీ, అల్లుడు పేర ఒక కంపెనీ ఇలా వేరువేరు కంపెనీ పేర్లతో సినిమాలు తీసేవారు.

వాళ్ళు ఇచ్చిన చెక్కులు ఏ కంపెనీమీద ఇచ్చారని నేను చూసుకునేవాణ్మి కాదు. ఆడిటరుకు నేను ఎకౌంట్టు సబ్‌మిట్‌ చేసినప్పుడు ఆడిటర్‌ కంపెనీల పేర్టు నోట్‌ చేసుకుని ఇన్‌కంటాక్సు రిటర్న్‌లు తయారు చేసేవాడు.

నాలుగయిదు సినిమాలు అయిన తరువాత మా ఆడిటరు నన్ను అడిగాడు. “సినిమాలు రిలీజు అయిన తరువాత కూడా ఆ సినిమా ఎకొంట్టు క్లోజ్‌ కావడం లేదు. చెట్టియార్‌ డబ్బు లేని (ప్రొడ్యూసర్‌ కాదుగదా! రిలీజు అయిన పిక్చర్స్‌కు రెమ్యూనరేషన్‌ పూర్తిగా చెల్లించి ఎకౌంట్‌ క్లోజ్‌ చేయమనండి” అన్నాడు.

ఆ సంగతి చెట్టియార్‌కు చెబితే ఆయన అవునన్నట్టు “అది నాకూ అవసరమే. మరి మీకు ఒక్కొక్క పికృరుకు ఎంత ఇవ్వమంటారు?” అని అడిగాడు.

“అది “ఇప్పుడు” నేను చెప్పవలసిన మాట కాదు. మొట్టమొదటే మాట్లాడుకుని వుండవలసింది. ఇప్పుడు నేను చెప్పను. మీరు ఎంత ఇస్తే అంత సంతోషంగా తీసుకుంటాను. ఐ గివ్‌ యు మై వర్డ్‌ ఆఫ్‌ హానరో' అన్నాను.

“మరి ఒకవేళ మీరు బయట తీసుకునే దానికంటే నేను తక్కువ ఇస్తేమటుకు మీరు నిర్మాహమాటంగా చెబుతానని మాట ఇవ్వాలి” అన్నారు. ని

సరేనన్నాను. కాని ఒక షరతు చెప్పాను “సక్సెస్‌ అయిన చిత్రాలకు మీరు ఎంత ఇచ్చినా ఫరవాలేదుగాని ఫెయిల్‌ అయిన చిత్రానికి మటుకు నాకు ఎక్కువ ఇవ్వాలి” అన్నాను.

“అదేమిటి?” అన్నారాయన, కనుబొమలు చిట్టించి.

“పిక్చర్‌ ఫెయిల్‌ అయితే మార్కెట్‌లో నా పేరు దెబ్బ తింటుందిగదా ... నా మార్కెటు పడిపోతుంది. సక్సెస్‌ఫుల్‌ పిక్సరుకు మీరు తక్కువ ఇచ్చినా నాకు మార్కెట్‌లో డిమాండ్‌ పెరుగుతుంది. ఆ విధంగా నా ఆదాయం ఇతర (ప్రొడ్యూసర్లనుంచి పెరుగుతుంది” అన్నాను.

ఆయన సంతోషించి, “అది చాలా ఆరోగ్యకరమైన పద్దతి” అంటూ అమౌంట్‌ రాసి నా చేతికిచ్చారు.

నేను చెప్పినట్టే 'అవేకళ్ళు' ఫెయిల్యూర్‌ చిత్రానికి అన్నిటికంటే ఎక్కువ ఇచ్చారు. మిగతావన్ని సక్సెస్‌పుల్‌ చిత్రాలే! 'ప్రహ్హాదికు ఇచ్చిన మొత్తం దర్శకుడు నారాయణమూర్తిగారి కంటే కూడా ఎక్కువ ఇచ్చినట్టు తరువాత విచారిస్తే నాకు తెలిసింది.

విజయా వారి 'గుండమ్మ కథ'

'గుండమ్మ' తెలుగు పేరు కాదు. కన్నడ పేరు. అది తెలుగులోకి ఎలా వచ్చింది? అందులోనూ ఒక సినిమా టైటిల్‌గా?

దాని వెనకా ఒక కథ వుంది.

ఇక్కడ విజయా వాహినీ స్టూడియో అధినేత బి. నాగిరెడ్డిగారి కుటుంబాన్ని గురించి చెప్పవలసిన అవసరం వుంది.

నాగిరెడ్డిగారు నలుగురు అన్నదమ్ములు. పెద్దాయన బి.యన్‌, రెడ్డిగారు. రెండు నాగిరెడ్డిగారు. మూడు కొండా రెడ్డిగారు, నాలుగు రామలింగారెడ్డిగారు.

జాయింటు కుటుంబం విడిపోయి భాగాలు పంచుకున్నప్పుడు బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి వాహినీ పిక్చర్స్‌ (ప్రాడక్షన్స్‌లో "షేర్లు వచ్చినయ్‌. నాగిరెడ్డిగారికి పాత మదరాసు నగరంలో ఆచారప్పన్‌ వీధిలోని బి.యన్‌.కె. ప్రైస్‌ వచ్చింది. కొండారెడ్డి గారికి వారి తండ్రిగారి హయాంలో కట్టించిన టి. నగర్‌ విజయరాఘవాచారి రోడ్డులోని (ప్రస్తుత ఆంధ్రక్షబ్‌ ఎదురుగా వున్న బంగళా వచ్చింది. రామలింగారెడ్డిగారికి వారి తండ్రిగారు స్టాపించి, రంగూన్‌కు వుల్లిపాయల ఎగుమతి వ్యాపారం చేసిన బి.ఎన్‌.కొండారెడ్డి అండ్‌ కంపెనీ వచ్చింది.

ఆ తరువాత బి,యన్‌నెడ్డిగారు దర్శక నిర్మాతగా సినిమాలు తీశారు. నాగిరెడ్డిగారు 1949 ప్రాంతలో వాహినీ స్టూడియో లీజుకు తీసుకుని విజయ (ప్రొడక్షన్స్‌ స్టాపించినప్పుడు ఆచారప్పన్‌ వీధిలోని బి.యన్‌.శ. ట్రెస్‌ను వాహినీ స్టూడియో పక్క కాంపౌండుకు తరలించి దానికి తోడు ప్రసాద్‌ ప్రాసెస్‌ కలర్‌ ప్రింటింగ్‌ (ప్రెస్‌ గూడ స్టాపించి అభివృద్ధి చేశారు.

కొండారెడ్డిగారు కాలేజి చదువు అయిన తరువాత స్టూడియోలో కమేరా శాఖలో పనిచేసి, 'పెద్దమనుషులు' చిత్రంతో పూర్తిస్పాయి కెమేరామన్‌గా స్థిరపడ్డారు.

రామలింగారెడ్డిగారు బి.యన్‌. కొండారెడ్డి అండ్‌ కంపెనీని విస్తరించి శ్రీలంక వగైరా దేశాలతో వ్యాపారాలు _ సాగించారు.

1958-59 ప్రాంతంలో ఆ కంపెనీకి చాలా నష్టాలు వచ్చినై. ఆ విషయం నాగిరెడ్డిగారికి తెలసింది.

తనకు ఆ కంపెనీలో 'పెద్దగా భాగస్వామ్యం లేక పోయినా పరువుకోసం తమ్ముణ్ణి ఎలాగయినా బయట పడెయ్యాలనే సదుద్దేశంతో నాగిరెడ్డిగారు ఆ కంపెనీ అప్పులన్నీ తను తీర్చేశారు.

మరి అప్పులు తీర్చడానికి తను అడ్వాన్సు చేసిన డబ్బు తిరిగి రాబ్బుకోవడానికి మార్గాలు వెతకాలిగదా!

ఒకరోజు టి.నగర్‌ ధామస్‌ రోడ్డులో వున్న వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ ఆఫీసులో నాగిరెడ్డిగారు చిన్న సమావేశం ఏర్పాటు చేశారు.

నేనూ, బి.యన్‌. రెడ్డిగారు. కొండారెడ్డి, ఆర్ట్‌ డైరెక్టరు ఎె.శేఖర్‌గారు.

అప్పుడు నాగిరెడ్డిగారు తన వుద్దేశం చెప్పారు. “బి.యన్‌., కొండారెడ్డి కంపెనీ తరపున ఒక సినిమా తీస్తే తప్ప యితరంగా ఏవిధంగానూ ఆ కంపెనీని బయటపడెయ్యలేం. అందుకు మీ సహకారం నాకు కావాలి” అన్నారు. అందరం మా అంగీకారం తెలిపాం!

అప్పుడు సినిమాకు కథ విషయం వచ్చింది. విరలాచార్యగారు మొట్టమొదట బెంగుళూరునుంచి మదరాసు వచ్చి సినిమా తీయాలనుకున్నప్పుడు నాగిరెడ్డిగారి దగ్గరకు వచ్చాడు. ఆయన సహాయం కోరాడు. నాగిరెడ్డిగారు అప్పుడు స్టూడియో వసతులేగాక ధనసహాయం గూడ చేశారు.

అప్పుడు విరలాచార్యగారు కన్నడంలో 'మనే తుంబిద హెణ్టు' అనే సినిమా తీశారు. అప్పుడు ఆ సినిమా కర్నాటకలో బాగానే పోయింది.

ఆ పిక్ళర్‌ తాలూకు ఇతర భాషల హక్కులు నాగిరెడ్డి గారి దగ్గర వున్నాయి. పైగా ఆ పిక్చర్‌ కధంటే నాగిరెడ్డి గారికి చాలా యిష్టం !

ఆ పిక్చరు తెలుగులో తీద్దామని నిర్ణయించారు. బి,యన్‌. రెడ్డిగారు దర్శకత్వం చేసేట్టు, నేను డైలాగ్స్‌, కాండారెడ్డి కెమెరా, శేఖర్‌గారు ఆర్బు!

కన్నడ పిక్చర్‌ స్టూడియోలో (ప్రాజక్షన్‌ వేసుకుని చూశాం. నేనూ బి.యన్‌ంరెడ్డిగారు కూర్చుని (స్కివ్ప తయారుచేశాం.

అందులో కధ ... ఒక కుటుంబం ... తల్లి ... తండ్రి, తల్లి పేరు గుండమ్మ. ఆమెకు ఒక సవతి కూతురు! ఒక సాంత కూతురు!

సవతి కూతుర్ని ఒక పిచ్చివాడికిచ్చి పెళ్లి చేస్తుంది గుండమ్మ! పిచ్చివాడితో కాపురం చేసి ఆ సవతి కూతురు ఒక బిడ్డను కూడా కంటుంది. ఆ సవతి కూతురుకు ఒక మేనమామ. తన మేనకోడలకి అన్యాయం చేసినందుకు గుండమ్మమీద కసి తీర్చుకోడానికి ఆ మేనమామ గుండమ్మమీద సాంత కూతురికి ఒక సంబంధం తీసుకువస్తాడు. ఆ కుర్రాడు నిజానికి జైలు పక్షి! రెండుమూడు సార్టు జైలుకి వెళ్ళి వచ్చాడు. అదంతా కప్పెట్టి చాలా ధనవంతుడనీ, గొప్ప ఉద్యోగం గూడా వుందని నమ్మించి పెళ్లి చేయిస్తాడు. తరువాత గుండమ్మ ఆస్తంతా పోవడం, భర్త చావడం, బజారున పడడం, కథ ఎటో ఎటో పోతుంది.

నేను చిన్న చిన్న మార్పులతో డైలాన్స్‌ పూర్తిగా రాసి వినిపించాను.

బె.యన్‌ంరెడ్డిగారి లాంటి పెద్ద డైరెక్టరు విరలాచార్యగారి పిక్సరును రీమేక్‌ చేయడం అంత బాగుండదని నాగిరెడ్డి గారే 'మరెనరయినా డైరెక్టరును పెడదాంలెండి' అన్నారు.

ఆ తర్వాత ఆయన 'కుర్తాళం' వెళ్ళారు. కుర్తాళంలో ఒక జలపాతం వుంది. ఆ జలపాతంలో స్నానం చేస్తే చాలా జబ్బులు పోతయ్యని చాలా ఆరోగ్యకరమనీ చాలా మంది అక్కడికి వెళతారు.

అక్కడికి ప్రముఖ దర్శకుడు పి. పుల్లయ్యగారు కూడా వెళ్ళారు. ఒకరోజు మాటల సందర్భంలో నాగిరెడ్డిగారు పుల్లయ్యగారికి విఠలాచార్యగారి సినిమా కధ చెప్పారు. అది పుల్లయ్యగారికి బాగా నచ్చింది.

"బాగుంది బ్రదర్‌! నువ్వు తీస్తే సరే! లేకపోతే నాకివ్వు! నేను తీసుకుంటాను” అన్నారట!

ఆ విషయం మదరాసు తిరిగివచ్చిన తరువాత నాగిరెడ్డిగారు నాతో చెప్పి పీ. పిల్లయ్యగారితో డైరెక్టు చేయిద్దామని నిర్ణయించారు.

పుల్లయ్య గారికి నా డైలాగ్‌ ఫైల్‌ పంపించాను. ఆయన చదివి నాకు ఫోన్‌ చేశారు.

“నరసరాజుగారూ। నాగిరెడ్డి చెప్పినప్పుడు నాకు కథ బాగానే వుందిగాని ఇప్పుడు (స్కిప్పు చదివిన తరువాత అనుమానాలు వస్తున్నాయి” అన్నారు. “ఏమిటి అనుమానాలు” అన్నాను. “సవతి కూతురు పిచ్చివాణ్ని చేసుకుంది. గదా! అతనిని బాగుచేయడానికి ఆవిడ ఏమీ (ప్రయత్నం చేయలేదేమి?” అన్నారు.

“చేస్తే మీ 'అర్జాంగి' కథే అవుతుందిగదా” అన్నాను.

“అవుననుకోండి! నాకెందుకో ఈ ట్రీట్‌మెంట్‌ నచ్చలేదు” అన్నారాయన.

ఆ విషయమే నాగిరెడ్డిగారికి చెప్పారు.

“సరే! నచ్చనప్పుడు ఎందుకులే! వదిలేయ్‌” నాగిరెడ్డిగారు.

అలా కొన్నాళ్లు గడిచింది.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్య విషయం చెప్పాలి.

నాగిరెడ్డిగారు సినిమాల విషయంలో చక్రపాణిగారి ఆమోదం లేకుండా ఏ పనీ చేయరు. చ(క్రపాణిగారికి కధ అసలు నచ్చలేదు. పిచ్చివాళ్లు, కుంటివాళ్ళు, గుడ్డివాళ్ళు, వికలాంగులు అంటే ఆయనకు అసలు యిష్టం వుండదు! అసహ్యం గూడా!

ముఖ్యంగా యన్‌.టి. రామారావుతో అటువంటి వేషాలు వేయించడానికి ఆయన విముఖులు!

ఆ మాటే ఒకరోజు చక్రపాణిగారు నాగిరెడ్డి గారితో అన్నారట! “ఎవడు చూస్తాడండి, పిచ్చివాడి సినిమాలు?” అని.

నాగిరెడ్డిగారికి కాస్త కోపం వచ్చి “నువ్వు తియ్యవు! ఒకళ్లు తీస్తుంటే వంకలు పెడతావు? అప్పుచేసి పప్పుకూడు తీసి ఎన్నేళ్ళయింది? మళ్ళీ సినిమా సంగతే ఆలోచించావా?” అన్నారట.

“కధ మంచిది దొరికితేనే గదా తీసేది! ఏదో ఒక కథ తీస్తే మొత్తం నష్టమేగా! అసలు తియ్యకపోతే ఏం పోయింది” అని చక్రపాణిగారి వాదన!

ఏదో ఒకటి! ఏడాదికి నాలుగైదు సినిమాలు తీయాలని నాగిరెడ్డిగారి ధియరీ! ఒకటి పోయినా ఒకటి సే చేస్తుందని ఆయన ఆర్లుమెంట్‌!

అప్పుడు చక్రపాణిగారికి కాస్త రోషం వచ్చి, మరునాడు - నాకు బాగా జ్ఞాపకం .. 1962 ఫిబ్రవరి 1వ తేదీ.. నాకు కబురు చేశారు. నేను స్టూడియోకి వెళ్ళాను.

క ( జ ॥9

ఆయనకు నా పద్దతులు తెలుసు, అందుకని “ఏదైనా సినిమా ప్లాన్‌ చేద్దాం! ఇప్పుడు మీరు ఏం చేస్తున్నారు? అని అడిగారు.

“ఎల్‌ వి. ప్రసాద్‌గారికి ఒక స్కిప్పు రాశాను. ఒక తమిళ పిక్చర్‌ రీమేక్‌! అది ఫైనలైజ్‌ చేసివస్తాను” అన్నాను.

చ(క్రపాణిగారు నవ్వి “ఆయన సంగతి మీకు తెలీదు! ఆయన తియ్యడండి! వుండండి, నేను ఫోన్‌ చేస్తాను” అని 'ప్రసాద్‌గారికి ఫోన్‌ చేసి “నరసరాజుగారు, నేను ఒక కధ వర్క్‌ చేద్దామనుకుంటున్నాం. మ్‌ కధ ల ర్తి చేసి వస్తానంటున్నారు” అనగానే ప్రసాద్‌గారు “నరసరాజుగారు అక్కడున్నారా? ఫోన్‌ యివ్వండి ఆయనకు” అనగానే చ(క్రపాణిగారు నాకు ఫోన్‌ ఇచ్చారు.

ప్రసాద్‌గారు ఫోన్‌లో “నరసరాజుగారూ! మనకేం తొందరలేదు! చక్రపాణిగారితో పనిచేయండి. మన కథ విషయం నేనూ ఆలోచిస్తుంటాను. మీరూ ఆలోచిస్తుండండి! తొందరేం లేదు” అన్నారు. ఆ తరువాత ప్రసాద్‌గారి పెద్ద కుమారుడు ఆనంద్‌ నాతో చెప్పాడు. “మీతో రాయించారే! తియ్యకపోతే మీరేమైనా అనుకుంటారేమోనని ఫాదర్‌ డెలికెసీ ఫీలవుతూన్నరు. చక్రపాణి గారి ఫోన్‌ రాగానే ఫాదర్‌కు పెద్ద రిలీఫ్‌!” అని నవ్వాడు. ఆ సినిమా ఆయన తీయనేలేదు!

ఆ మరునాడు కామేశ్వరరావుగారిని పిలిపించారు చ(క్రపాణిగారు - పిక్చరు డైరెక్షను కోసం! ముగ్గురం కూర్చుని కథా చర్చలు మొదలు పెట్టాం! చక్రపాణిగారు “ఆ పిచ్చోడి కధలు ఎవ్వరూ చూడరండి। రామారావుతోపాటు నాగేశ్వరరావుని గూడా పెడదాం! ఆ కన్నడ సినిమాలోని గుండమ్మ పామిలీని తీసుకుందాం! గుండమ్మ. సవతి కూతురు, సొంత కూతురు, తండ్రిని తీసేద్దాం. ఎందుకు వాడు? పెళ్ళానికి సమాధానం చెప్ప లేని వాడు! పైగా మధ్యలో ఎలాగూ చస్తాడు” అన్నారు. “సూర్యకాంతం ముత్తయిదువైతే రిచ్‌గా వుంటుందిగదా” అన్నాను. “ఇప్పుడు గూడ రిచ్‌గానే చూపుదామండీ! నగలు, పట్టు చీరలు అన్నీ పెడదాం! ఒక్క బొట్టుమాత్రం వుండదు! అంతేగా” అన్నారాయన. అలా రోజూ కూర్చుని పని చేస్తున్నాం! బి.ఎన్‌.రెడ్డిగారు గాని, మా ప్రొడక్షన్‌ స్టాఫ్‌గాని, నాగిరెడ్డిగారి పిల్లలుగాని మా కధ ్రోగైస్‌ తెలుసుకోవాలను కున్నప్పుడు “ఆ గుండమ్మ కధ ఎంతవరకు వచ్చింది” అని అడిగే వారు. అలా 'గుండమ్మ కధ' అనే మాట ఆందరినోళ్లలో నాని పోయింది. సినిమా పూర్తి అయింది. సినిమాకి 'టైటిల్‌ ఏం పెట్టాలి అనుకున్నప్పుడు. చ(క్రపాణిగారు “గుండమ్మ కథ' అని పెడదాం” అన్నారు. “గుండమ్మ! తెలుగు పేరు కాదుగదా” అన్నాడొకాయన. “మనం పెడితే అదే తెలుగు పేరవుతుంది"” అన్నారు. ఆయన అన్నట్టే సినిమా హిట్‌ కావడంతో “గుండమ్మ” తెలుగు పీరయిపోయి. సూర్యకాంతానికి మారు పేరయిపోయింది. సరే మళ్లీ మొదటి కొద్దాం ... 1961 ఫిబ్రవరి మొదటి వారంలో కథా చర్చలతో ప్రారంభమయిన 'గుండమ్మ కథ' 1962 జూన్‌ 7వ తేదీన విడుదల అయింది. అంత ఆలస్యం కావడానికి ప్రధాన కారణం ఆర్టిస్టుల దగ్గర ముందుగా కాల్‌ షీట్లు తీసుకుని పిక్సృరు మొత్తం షెడ్యూలు చేయకపోవడం, అందుకు కారణం పిక్సరులో ఆర్జిస్టులందరూ చాలా బిజీ ఆర్టిస్టులు. వాళ్ళందరి దగ్గర కాంబినేషన్‌ కాల్‌ షీట్లు తీసుకుని "షెడ్యూల్‌ చేయాలంటే యింకా ఆరు నెలలదాకా షూటింగ్‌ (ప్రారంభించడానికి వీలుపడదు. అందువల్ల డైలాగ్స్‌తోసహా మొత్తం ్కిప్ప పూర్తి అయిన తరువాత నెలల తరబడి ఆగడం చక్రపాణిగారికి యిష్టం లేదు. సాంత స్టూడియో కాబట్టి సెట్‌లు వేసుకోవడం, ఆర్టిస్పులలో ఎవరు. దొరికితే వాళ్లతో ఆయా సీన్గు షూట్‌చేయడమే మార్గాంతరం! అందుకే ముందుగా స్టూడియో ఫస్ట్‌ప్లోర్‌లో గుండమ్మ ఇల్టు, హాలు, హాలులో మెట్టు, మెట్టుపైన పై అంతస్తుకు ట్‌ బ్‌ [ ళా లఎఆా ఒా పోయే వరండా సెట్టు వేశారు. ట్రా.

ఆ సెట్‌లో “కోలు కోలోయమ్మ...' పాటతో షూటింగ్‌ (ప్రారంభించారు.

అలా వేసిన ఆ సెట్‌ పిక్చర్‌ పూర్తి అయేవరకు అలానే వుంది. ఎప్పుడు ఏఏ ఆర్టిస్టులు దొరికితే ఆయా సీన్లు షూట్‌ చేయవలసి వచ్చింది.

ఇది సొంత స్టూడియో కాబట్టి సాధ్యమయింది. ఇతర ప్రొడ్యూసర్లకు సాధ్యంకాదు. ఏ స్టూడియోలోనూ (ప్రొడ్యూసర్‌ కోసం అన్నాళ్లు సెట్‌లు షూటింగ్‌ లేకుండా ఐడిల్‌గా వుండనివ్వరు.

పొద్దున్నే చక్రపాణిగారు ఆఫీసుకు రావడం, టెలిఫోన్‌ ఆపరేటర్ని 'సావిత్రి వుందేమోచూడు" అనడం, సావిత్రి లైన్‌లోకి రాగానే చ్యక్రపాణిగారు “ఏం చేన్తున్నావ్‌?' అని అడగడం, “వలానా పికృరు షూటింగుకు బయలుదేరబోతున్నాను” అని ఆమె అనడం చక్రపాణిగారు ఫోన్‌ పెట్టెయ్యడం.

అలాగే, “సూర్యకాంతం వుందేమో చూడు” అనడం, సూర్యకాంతం ఖాళీగానే వున్నానంటే "కారు పంపిస్తా" స్టూడియోకి రా! షూటింగ్‌ పెట్టుకుందాం” అంటూ ఫోన్‌ పెట్టేయడం.

మళ్లీ “రమణారెడ్డి వున్నాడేమో చూడు”

రమణారెడ్డిగూడ ఫ్రీయే! అయితే “రా! షూటింగ్‌ పెట్టుకుందాం”.

ఇలా... ఎవరు దొరికితే వాళ్ళతో వాళ్లవాళ్ళ సీన్లు షూట్‌చేయడం.

నలుగురు ఆర్టిస్టులు వున్న సీను వుందనుకోండి, అందులో ఇద్దరు దొరికితే ఆ ఇద్దరి షాట్స్‌ తీయడం, మిగతా ఇద్దరు ఎప్పుడు దొరికితే అప్పుడు తీయడం. అవీ ఇవీ కలపడం!

పూర్తి స్కిప్పు చేతిలో వుండి, కథా పాత్రల గురించిన పూర్తి అవగాహన వున్నప్పుడే ఇది సాధ్యమవుతుంది.

నిజానికి 1961 డిసెంబరుకు సగానికి పైగానే షూటింగ్‌ పూర్తి అయింది. ఆ తరువాత ఆర్టిస్టుల కాంబినేషన్లు దొరకడం కష్టమైనందువల్ల ఆలస్యమైంది. ముఖ్యంగా రామారావు, నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, జమున, సూర్యకాంతం వీళ్ళందరూ కలిసి వున్న సీన్లు తీయడానికి చాలా ఆలస్యం అయింది.

అవుట్‌ డోర్‌ అంటే చడక్రపాణిగారికి వాహినీ స్టూడియోకి ఎదురుగా వున్న విజయాగార్జెనే! అంతకుమించి బయటకు పోయే పనిలేదు.

రైల్వే స్ట్రేషనులాంటివి షూట్‌ చేయాలంటే ఆయన పోయేవాడుగాదు. యూనిట్‌ను పంపి షాట్స్‌ తీసుకురమ్మనేవాడు. ఆయన దగ్గరలేకుండా ఏ ఒక్క సీను గాని, ఏ ఒక్కషాట్‌గాని తీయడానికి వీలులేదు.

ఈ పికృరేగాదు. యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారితో తీసిన అంతకుముందు పికృర్ణుగూడా అంతే. ఆయన దగ్గర వుండి ఆయన ఇష్టప్రకారం తీయాలిసిందే.

1962 ఫిబ్రవరిలో అప్పటికి చాలావరకు పికృరు మాటింగ్‌ అయిపోయింది గనక డి(స్టిబ్యూటర్‌ పూర్త్షచం(ద్రరావుగారు ఒకరోజు చక్రపాణిగారిని అడిగారు.

"పిక్సరు ఎప్పుడు రిలీజ్‌ చేదాం” అని.

పూర్షచంద్రరావుగారికి సహజంగానే కాస్త కోపం వచ్చి చివాలున లేచి వెళ్ళిపోయారు. పక్కనే గదిలో వున్న నాగిరెడ్డిగారి దగ్గరకు వెళ్ళి చక్రపాణిగారు అన్న మాటలు చెప్పారు. న

త్‌ క! క గ్‌ “7” ఇ ఖ్‌ . నా లు [న ఓం. రభ్తష్య / | ప! టు వాని షో చే |. స 1. . లి మ మ కట ళా . న ను / క్ట | గ మ్‌ 7 స స స్ట మ 1. 1... | " 1 నే లభ క వ. అక శే కని నా తన్ను కమలాకర కామేశ్వరరావు క | హం. | . స ళం.) యు. ల స మె ళ్‌ ॥ శే క తా టన యాదెవి, సూర్యకాంతం “గుండమ్మ కధిలో సావిత్రి, ఛాయాదేవి, సూర్య . హ3ళా న. రా. ఊయల

“ఇలా అయితే ఎలాగండి. రిలీజు డేట్‌ చెప్పకపోతే మేము అవతల ధియేటర్లు ఎలా బుక్‌ చేయగలం? మీరు ఆయనతో మాట్టాడి చెప్పండి” అన్నారు.

“నేను అడిగినా ఆయన అదే సమాధానం చెబుతాడు” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు. చక్రపాణి గారి వ్యక్తిత్వ ధోరణి అది.

'స్కిప్పు పుర్తి అయిన తరువాత షూటింగ్‌ ప్రారంభానికి ముందు ఒకరోజు “మనవాళ్లకు డైలాగ్స్‌ ఒకసారి చదివి వినిపించండి” అన్నారు చ(క్రపాణిగారు నాతో.

నాగిరెడ్డిగారు, పూర్ణచం[ద్రరావుగారు, వాహిని దాన్‌గారు, అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టరు, (ప్రొడక్షన్‌ అసిస్టెంట్స్‌ వగైరాలు శ్రోతలు!

మొత్తం చదివి వినిపించాను.

పూర్షచంద్రరావు గారు పాపం ఎప్పుడూ ఏవో ప్రశ్నలు వేసి చకక్రపాణిగారి వాగ్బాణాలకు గురి అవుతుండేవాడు.

అంతా విని పూర్ణచం(ద్రరావుగారు “ఇంతకీ ఈ పిక్చర్‌లో మనం జనానికి చెప్పే నీతి ఏమిటి?” అన్నారు.

అందుకు చ'క్రపాణిగారు తీవ్రంగా “ఏమిటి బొచ్చు..నీతి నువ్వు చెప్పేది! మనకే లేదు... నీతి వాళ్లకేం చెబుతాం? అయినా టిక్కెట్టు కొని సినిమాకి వచ్చేది నీతో నీతులు చెప్పించుకోడానికా!

అవతల దేవుడిగుళ్లో హరికధలో బోలెడు నీతులు ఊరికే చెబుతున్నాడు! అంతకంటే నీతులు చెబుతావా నువ్వు? అవతలవాడు నీతులు వూరికే చెబుతుంటే.. నీవీత డబ్బులిచ్చి చెప్పించుకోమంటావా నీతులు?”

ఇదీ చక్రపాణిగారి ధియరీ! ఆయన ఎవరో హాలీవుడ్‌ డైరెక్టర్‌ని కోట్‌ చేస్తుండేవారు.

“ఇఫ్‌ యూవాంట్‌ టు గివ్‌ ఎ మెసేజ్‌ సెండ్‌ ఏ టెలీగ్రామ్‌. డోన్ట్‌ మేక్‌ ఎ ఫిల్మ్‌!” అన్నాడట వాడెవడో!

చక్రపాణిగారిది ఒక ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వం, ఆలోచనా ధోరణి! ఆయన్ని గురించి చెప్పాలంటే చాలా వుంది. మాట పెళుసుగాని ఆయన చెప్పేదాంట్లో ఎంతో అర్దం వుంటుంది. ఆయన చదువుకున్నది హైస్కూలు చదువు. అయినా ఆయన బయట చాలా చదువుకున్నాడు. అన్నిటికంటే హి వజ్‌ ఎ మేన్‌ విత్‌ ప్రొఫౌండ్‌ కామన్‌ సెన్స్‌!

ఒకసారి డైరెక్టరు బి.ఎ. సుబ్బారావుగారు ఆయన దగ్గరికి వచ్చారు. సుబ్బారావుగారు యన్‌.టి.ఆర్‌.తో 'భిష్మ' చిత్రం తీయబోతున్నారు. దానికి గాను ఆ క్రితంరోజు యన్‌టి. ఆర్‌కు ముసలివేషం వేసి టెస్ట్‌ తీశారు. ఆ విషయం చెబుతూ సుబ్బారావుగారు”చక్రపాణిగారూ! నిన్న యన్‌టి.ఆర్‌కి 'భీష్మ' మేకప్‌ టెస్టు తీశాం! అద్భుతం! మీరు అసలు గుర్తుపట్టలేరు” అన్నారు.

“గుర్తుపట్టలేనప్పుడు ఆ వేషం అతను వెయ్యడమెందుకు? నువ్వే వెయ్యొచ్చుగా?”

సుబ్బారావుగారు నిర్దాంతపోయి “నిజమే” అని పకపకా నవ్వేశాడు.

అదీ చక్రపాణిగారి చతురత!

చ(క్రపాణిగారు సన్నగా పోడుగ్గా వుండేవారు. ఒంటిమీద కండ వుండేది గాదు.

యస్‌.వి. రంగారావుగారు ఆయనకి 'కట్‌అవుట్‌' అని పేరుపెట్టారు. హీరోలకు పెద్ద పెద్ద కట్‌-అవుట్స్‌ తయారుచేసి పెడతారుగా! అదన్నమాట!

“గుండమ్మ కధికు డైలాగ్స్‌ రాయడంలోనూ నాకు ఒక కొత్త అనుభవం! నేను సామాన్యంగా డైరెక్టరుతోనూ (ప్రాడ్యుసరుతోనూ కూర్చుని కధ మొదటినుండి చివరవరకూ చర్చించి సీను ఆర్డరు రాసుకుని (ప్రతి సీనులో ఏం జరుగుతుందో క్షుణ్మంగా చర్చించుకుని ఒక అంగీకారానికి వచ్చిన తరువాత ఒక్కడినే కూర్చుని మూడు నాలుగు వారాల్లో డైలాగ్స్‌ రాయడం నాకు అలవాటు! నా మొదటి పిక్ళర్స్‌ "పెద్ద మనుషులు", 'దొంగరాముడు' సినిమాల్లో కె.వి. రెడ్డిగారితో పనిచేసిన పద్దతి అది! అప్పటికీ, ఇప్పటికీ అదే నా పద్దతి! * చక్రపాణిగారితో పనిచెయ్యడం 'గుండమ్మ కథ'తోనే మొదలు! మొదటి రెండురోజులు టూకీగా గుండమ్మ కుటుంబం, గుండమ్మ సవతి కూతురు, సొంత కూతురు, రమణారెడ్డి - అతని భార్య ఆ పాత్రల స్వభావాలు చర్చించుకున్నాం. “రేపు రాసుకొస్తారా?” అన్నారు చస్రాణిగారు. నేను షాక్‌ అయ్యాను! కధ ఏమిటో చివరి దాకా ఏమీ అనుకొలేదు, ఎలా రాయడం! “ఎందుకండీ! కధ పూర్తిగా అనుకున్న తరువాత రాస్తాను” అన్నాను. “రాయండి! బాగోప్రోతే మళ్ళీ రాసుకోవచ్చు, ఇదేం వేదమా?” అన్నారాయన, ఆయనతో అప్పటికి చనువు తక్కువవల్ల ఏమీ అనలేకపోయాను. అలాగే అన్నాను. ఆ రాత్రి ఆలోచించాను, కధ ముందు ఏం జరుగుతుందో తెలియదు. ఏం రాయడం? ఏమీ పాలుపోలా? నిద్రపోయా. పొద్దున్నే లేచా! 8.30కు స్టూడియోనుంచి కారు వస్తుంది. స్టూడియోకి వెళ్లాలి 'రాయలేదు” అని ఎలా చెప్పడం! “బాగోపోతే మళ్ళీ రాసుకుందాం” అని ఒక మాట ఆయన అన్నారు గనక “రాయలేదు” అనడంకంటే ఏదో ఒకటి రాసుకుపోదాం అని కాగితాలు, కలం తీసుకుని రాశా! తెల తెల్లవారుతోంది. సావిత్రి పెరట్టో ఏదో దంచుతోంది. సూర్యకాంతానికి మెలకువ వచ్చింది. “ఏమిటి పౌద్దునే ధనాధనామని, మమ్మల్నేం నిద్రపోనివ్వవా?” అని ఒక మొట్టి కాయవేసింది. “అది నీలాంటిదే, పనీపాటా లేక కూసివుంటుంది” అని యిలా గబగబా నాలుగు సీన్లు రాశా. కారు వచ్చింది. స్టూడియోకెళ్ళా! రూంలో కూర్చున్నాం. “రాశారా?” “రాశాను!” “చదవండి”. చదివాను, “బాగానే వున్నాయ్‌? అంతకంటే ఏం రాస్తారు, అట్లా వుంచండి” తరువాత సీను... ఇలా మరికొన్ని సీన్లు అనుకోడం, పోద్దున్నే గబగబా రాసెయ్యడం, ఆయన వినడం, ఒకే అనడం! యిలా. జరిగింది మొత్తం పస్కైప్పరచన. ఒకసారి ఒక సీనులో చిక్కువచ్చింది. 'కోలు కోలోయమ్మ' పాటకు ముందు సీను.

నాగేశ్చరరావుగారు గుండమ్మ ఇంటికి వస్తారు. అప్పటికే జమునతో (ప్రమకలాపం మొదలయింది. ఇంట్లో రామారావుగారు నౌకరు వేషంలో వున్నారు. వాళ్ళిద్దరూ అన్నదమ్ములన్నది ఆ ఇంట్లో వాళ్లకు తెలియదుగదా!

నాగేశ్వరరావుగారు, రామారావుగారు ఒకర్నోకరు చూసుకున్నారు చిరునవ్వులతో.

నాగేశ్చరరావుగారు రామారావుగారిని అడగాలి!

“నా ప్రేయసి ఇంట్లో వుందా?” అని. 'ప్రేయసి” చాలా పెద్దమాట. పోనీ “నా పిట్ట ఇంట్లో వుందా?” చాలా చీప్‌ మాట. సరైన మాట దొరకలా. కారు వచ్చేటైం అవుతోంది.సీను రాసెయ్యాలి.

“నా ప్రేయసి వుందా ఇంట్లో” అని అర్ధం వచ్చేటట్టు ఈల (విజిల్‌ వేసి అడుగుతాడు అని రాశాను. దానికి సమాధానంగా రామారావుగారు కూడా ఈల వేసి చెబుతాడు.

'బుల్లెమ్మా' అని సావిత్రిని పిలుస్తాడు. సావిత్రి నాగేశ్చరరావుని రామభద్రయ్యగారి కొడుకని గుర్తుపడుతుంది. సరోజ కోసం వచ్చారని చెప్పి లోనికి వెళుతుంది కాఫీ తెస్తానని.

అప్పుడు రామారావుగారు నాగేశ్చరరావుగారిని విజిల్‌తో అడుగుతాడు.

. 'చాలా బాగుంది” అని. విజిల్‌ తోనే నాగేశ్ళరరావుగారి సమాధానం. ఆ తరువాత సీను, డైలాగ్స్‌ గబగబ

రాసేశాను, కారు వచ్చింది. స్టూడియోకి వెళ్ళాను.

“రాశారా?”

“రాశాను”

“చదవండి”

విజిల్‌ వేస్తూ చదివి వినిపించాను. చక్రపాణిగారు "మళ్ళీ డైలాగ్‌ ఎందుకు? చివరదాకా విజిల్‌తోనే నడపండి సీను” అన్నారు.

అలాగే చదివాను.

సరైన మాట దొరకక విజిల్‌ను ఆశ్రయించిన సీను, పిక్చర్‌లో హైలైట్‌ అయింది.

"పిక్సరు జాతకం బాగుంటే అన్నీ అలా కలిసివస్తాయ్‌” అన్నారు కామేశ్చరరావుగారు.

ఆయన జాతకాలలోనూ, న్యూమరాలజీ, సంఖ్యాశాస్త్రంలోనూ నిష్ణాతుడు!

సరే 'గుండమ్మకథ' 1962 జూన్‌ 7వ తేదీన విడుదలయింది. అంతకు వారం పదిరోజులముందు యల్‌.వి. (ప్రసాద్‌గారి కుమార్తె వివాహ సందర్భంగా విజయా గార్డెన్స్‌ ప్రివ్యూథియేటర్లో రొసెస్టన్‌. వైజయంతీమాల నృత్య'ప్రదర్శన. సాయంత్రం 5 గంటలయింది. ఆహూతులతో ధియేటరూ, గార్డెన్‌ కిక్కిరిసిపోయాయి. వైజయంతీమాల ఊటీనుంచి రావాలి. 5 30కు కోయంబత్తూరునుంచి ఆమె నుంచి టెలిగ్రాం “ప్లయిట్‌ మిస్‌ అయింది. సారీ! రాలేకపోతున్నాను” అంటూ.

ఆహూతుల్లో ఎంతో ఆశాభంగం! ముఖ్యంగా హోస్ట్‌ యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారి మొఖంలో నిరాశ! నిస్పృహ! అప్పటికప్పుడు వేరే ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌ ఎలా ఏర్పాటు చేయడం!

“గుండమ్మకథ వేద్దానవూ?” అన్నారు చక్రపాణిగారు. గుండమ్మకధ రీకార్డింగ్‌ అయింది గాని అన్ని రీల్సు మిక్సింగ్‌ కాలేదు.

“ఇంకా నాలుగయిదు రీలు మిక్సింగ్‌ కాలేదుగా” అన్నాను. ఫె లుకు న్నా “ఏం కాకపోతే! ఇప్పుడు వీళ్ళు చూసి బాగా లేదంటే రేపు జనం చూడరా?” అని చ(క్రపాణిగారు పక్కనే వున్న ధియేటర్‌ ఆపరేటరుతో “వెళ్ళి 'లాబోనుంచి రీల్సు తీసుకురండి” అన్నారు. 'గుండమ్మకధ' చాలా అంచనాలున్న పిక్చర్‌ గదా! కొందరు ఒకవిధంగా వైజయంతిమాల రాకపోవడమే మంచిదయిందని కూడా అనుకున్నారు.

'గుండమ్మకధ' వేశారు. చూసి ఏవేవో కామెంట్స్‌ చేసుకుంటూ ఎవరిదోవన వాళ్లు వెల్లిపోయారు.

మరునాడు ఉదయం పదిగంటలకు నేను పర్వతనేని గంగాధరరావు ఆఫీసుకు వెళ్లాను. అప్పుడు అతను 'కీలుబొమ్మలు” సినిమా తీస్తున్నాడు. దానికి నేను రాస్తున్నాను. కె.ఎస్‌. (ప్రకాశరావు డైరెక్టరు. (తరువాత సి.యస్‌, రావు డైరెక్టన్‌లో పిక్చరు పూర్తి అయిందనుకోండి. అది వేరే విషయం),

నేను కారు దిగి ఆఫీసులోకి వెళ్లగానే అక్కడ వున్న గంగాధరరావు, (ప్రకాశరావు, ఎ.ఎస్‌.ఆర్‌: ఆంజనేయులు, గంగాధరరావు తమ్ముడు సాంబశివరావు, కె. రాఘవేంద్రరావు (వీళ్ళిద్దరూ అసిస్టెంట్స్‌గా పనిచేస్తున్నారు.). ఇంకా ఇద్దరు ముగ్గురు, అంతకు బిగ్గరగా కేకలు వేసుకుంటూ మాట్లాడుతున్నవాళ్ళు నన్ను చూడగానే ఒక్కసారి అందరూ సైలెంట్‌ అయిపోయారు. నేను ఆశ్చర్యంగా “ఏమిటి? ఏదైనా సీరియస్‌మేటరు మాట్లాడుతున్నారా? నేను డిస్టర్బ్‌ చేశానా?” అన్నాను.

నాకేమీ అర్ధంకాలా? రెండు మూడు నిమిషాలు నిళ్ళబ్దం. అప్పుడు (ప్రకాశరావు నాతో “అబ్బాయ్‌! నేను చెబుతాను విను! రాత్రి మేమంతా 'గుండమ్మకధ' చూశాం. వీళ్ళకి ఎవరికీ నచ్చలా! నాలుగయిదు వారాల పిక్చరు అంటున్నారు. నాకు బాగా నచ్చింది. కనీసం ఒక్క సెంటర్‌లోనయినా నూరురోజులు అడుతుంది. నేను, ఆంజనేయులుగారు పందెం వేసుకున్నాం. నువ్వు వింటే బాధపడతావేమోనని సడన్‌గా డిస్కషన్‌ మానేశాం” అన్నారు.

“ఇందులో బాధపడడానికేముంది? ఇప్పుడు కాకపోయినా రేపు రిలీజు అయిన తరువాత జనం చెప్పినప్పుడయినా బాధపడాల్సిందేగా” అన్నాను.

“అసలు మీ అభిప్రాయాలేమిటి?” అని అడిగాను.

“మొదటి పాయింట్‌... సినిమాలో కథ లేదు. విజయా బేనరు, పెద్ద కాస్టింగ్‌ కాబట్టి నాలుగయిదు వారాలు పోవచ్చు లేకపోతే రెండు వారాల పికృరు” అన్నారు ఆంజనేయులుగారు.

'పేక్చరుమీద ఇంకా ఏమిటి కామెంట్స్‌?” అన్నాను.

“సూర్యకాంతంలో గయ్యాళితనం ఏం చూపించారు? ఒకటి. రెండు - జమునలో ఏం పాగరుబోతుతనం వుందని నాగేశ్ళరరావు ఆమెను అన్ని తిప్పలు పెట్టాడు? మూడు - హరనాధ్‌, విజయలక్ష్మి పాత్రలు అనవసరం. వేస్ట్‌! సినిమా నడకకు అడ్డం! నాలుగు - కేవలం డైలాగ్స్‌మీద మొత్తం సినిమా నడిపించారు గాని కధ ఏముంది? రామారావు, నాగేశ్చరరావు వెళ్లి గుండమ్మని మోసంచేసి సావిత్రిని, జమునని "పెళ్ళి చేసుకొచ్చారు. ఇంతేగదా ఇంతకంటే కధ ఏముంది సినిమాలో?”

ఇలా తలా ఒకమాట అన్నారు. మొత్తం మీద పిక్చరు ఫ్లాప్‌ అని తేల్చారు.

వాళ్ళు వెలిబుచ్చిన సందేహాలన్నీటికీ మా దగ్గర సమాధానాలున్నాయ్‌. అవన్నీ మేం ముందే చర్చించుకున్నాం.

సూర్యకాంతంలో గయ్యాళితనం ఏం చూపారు? అన్నదానికి చక్రపాణిగారి సమాధానం సూర్యకాంతాన్ని పెట్టిన తరువాత ఆవిడ గయ్యాళి అని చెప్పడానికి సీను వేస్ట్‌ అని.

జమునలో పొగరుబోతుతనం గురించి. అంత పొగరుబోతు అని తెలిస్తే దేశంలో ఎక్కడా ఆడపిల్లలు లేనట్టు నాగేశ్చరరావు పోయి ఆ పిల్లనే ఎందుకు చేసుకోవాలి? జమునలో మేం చూపిన లోపం-గారాబంగా పెరిగిన పిల్ల అల్టుణ్హి ఇల్లరికం తెచ్చుకుంటే కూతురు సుఖపడుతుందని తల్లి ఆశ! కూతురు కూడా పెళ్ళి అయిన తరువాత పుట్టిల్లు వదిలి అత్తవారింటికి వస్తుందో రాదో! 'రాదు' అని గూడ మేం గట్టిగా చెప్పలేదు. పిల్లని చూసి వచ్చిన తరువాత రంగారావు కొడుకులకి చెప్పిన మాటలు గమనించండి. పెళ్ళి అయిన తరువాత కాపురానికి అత్తవారింటికి వస్తుందో రాదో అన్న అనుమానం ఒక్కటి చాలాదా, నాగేశ్చరరావు జమునకు అన్ని పరీక్షలు పెట్టడానికి! ఇవీ మా సమాధానాలు! ఇక హరనాథ్‌, విజయలక్ష్మి పాత్రలు! ప్రధానం కావు. నిజమే! కానీ కధకు అడ్డం అని మేం అనుకోలేదు. అంతకుముందు ఒకసారి పిక్సరు చూసి పూర్ణ్షచం[ద్రరావుగారు ఒకమాట అన్నారు. “విజయ లక్ష్మి డాన్సు ఎందుకు పెట్టినట్టు? అని. “చూడ్డానికి” అన్నారు చక్రపాణిగారు ఆయన సహజధోరణిలో. ఆ సాయంత్రం స్ఫూడియోకి వెళ్ళి చక్రపాణిగారిని అడిగాను.“నిన్న పికృరుచూసిన ఆడియన్స్‌ రియాక్షన్‌ ఏమిటి?”అని. ఆయన “పిలిచి పిక్సృరు చూపితే బాగాలేదని మనతో ఎవడంటాడండి?” అన్నారు. ఆ ఉదయం గంగాధరరావు ఆఫీసులో జరిగిన సంభాషణ చెప్పాను. వీళ్లందరి రియాక్షన్‌ ఒక ఎత్తు! కె.వి. రెడ్డి గారి రియాక్షన్‌ ఒక ఎత్తు. ఆయనకు పిక్చరు అసలు నచ్చలేదు. ఆ మరునాడు వాహినీ పిక్స్కరు ఆఫీసులో కె.వి. రెడ్డిగారు కలిశారు. “అదేం కధండి. అది కృష్ణా-గుంటూరు జిల్హాల కమ్మవాళ్ళ కథండి. చకక్రపాణిగారే రాయగలరు అటువంటి కధలు! మీ డైలాగ్స్‌ బాగున్నాయనుకొోండి. కాని డైలాగ్స్‌తోనే పికృరు పోతుందా! కధ అక్కరలేదా?” అన్నారు. పిక్చరు 7వ తేదీ రిలీజు అయింది. 'అన్ని సెంటర్స్‌లో హౌన్‌పుల్‌ కలెక్షన్స్‌. కొందరు జనం టికెట్టు దొరక్క తిరిగిపోతున్నారు” అని రిపోర్చ! “విజయా బేనరు. అంత పెద్ద కాస్టింగ్‌ మొదటివారం ఆ మాత్రం హౌన్‌ఫుల్‌ కావా? వుండండి! వెయిట్‌ ౩.వి, రెడ్డిగారి కామెంట్‌. 'ఏమోనండి జనం ఆ సినిమూ ఎలా చూస్తున్నారో నాకు అర్ధం కావడంలేదు” అని కె.వి. రెడ్డిగారి కామెంట్‌. అప్పుడే కాదు ఆయన చనిపోయేవరకు ఎప్పుడైనా 'గుండమ్మకథ' ప్రసక్తి వస్తే ఆయన కామెంట్‌ అదే! “స్టిల్‌ ఐ డోంట్‌ అండర్‌ష్టాండ్‌, హౌపీపుల్‌ లైక్‌ దట్‌ పిక్చర్‌.” అనేవారాయన కాబట్టి సిల్వర్‌ జూబిలీ చేసుకున్న పికృర్ణు కూడా కొంతమందికి అంటే మామూలు (ప్రేక్షకులకు కాదు ప్రముఖులు అనుకున్నవారికి నచ్చకపోవచ్చు.

న క. ణం న న | రాలు న. క. న సన్యా | [4 ను. స. న | నం మన. న | షు న్‌ / | సు... స గ న! | 11111 టు నున టా / గ్ల (న న! చో పైర్‌ .. ల..." సం... | (గ. న. సత గ ల్‌ క ల! గ్‌ టీ గ] న తళ న || / ము ॥ భీ =. ] డం | 1 గ్‌ా లాలో స , ౧1 క్షీ న ర 4 (| తే లో సాం, వాచిన. . 0 || వ్‌ ౯ గ నయా శ ష్‌ వ్వా ! 1: ౮4 1 [ | సో ళ్గ | శ క ఏ / ఖ్‌ ల న. శ / (్గ ళ | 1] స! | 1 1 12. గ. గో! స 1. స్ట్‌ 11 క వ్‌ ఇ | 1 శీ ట్‌ ఎం ల టీ గ య ము... 1 సన సం. న్‌. 2 ళ్‌ క 'బడిపంతులులో ణు! లుల . లు లో లు'లో అంజలిదేవి, బేబి శ్రీదేవి, ఎన్లీఆర్‌, కృష్ణ యయ 1 స్టిఆర్‌, కృష్ణంరాజు, రామకృష్ణ జయ న . క మ ప! యు ల. స ల లా న. ౫|| |. 11/7 భక నటే గ్గే సఖ. సం య... నా. ముం. 0ద్రశేఖరరెడ్డి | ని హయ స స స్ట. 71. 1 లం ష్‌ (11౯ గి న్‌ నం న! ఆచార్య ఆత్రేయ క టి ట్రై. బడిపంతులు'గా ఎన్టీఆర్‌

“బడిపంతులు రాత మారిన వైనం

1969 70 ప్రాంతంలో ఒకరోజు ఉదయం ప్రొడ్యూసర్‌ పేర్రాజుగారు నాకు ఫోన్‌ చేశారు.

“నరసరాజుగారూ! మీతో ఒకసారి మాట్లాడాలి. ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అన్నారు. ఆయనను ఎక్కడో ఒకటి రెండుసార్లు కలిశాను గానీ బాగా పరిచయంలేదు.

“ఒక గంటలో రాగలరా?”

“వస్తాను” అన్నారు. వచ్చారు. నేను నోరు విప్పకముందే ఆయన అతి దీనంగా...

“నరసరాజుగారూ! దయచేసి ఓపిగ్గా ఒక్క అరగంట నా గోడు వినండి” అన్నారు. ఆయన మొదలు పెట్టారు.

“సుమారు ఏడాదికి పైగానే అయింది, నేను సినిమా తీయాలని పద్మినీ పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులుగారి దగ్గర “బడిపంతులు” రైట్స్‌ కొన్నానండి. కొని భారతిదాసన్‌ రొడ్డులో ఎస్‌.ఐ.ఇ.టి. కాలేజీకి ఎదురుగా ఒక బిల్డింగ్‌ అద్దెకు తీసుకుని ఆఫీసు పెట్టానండి. ఆత్రేయగారికి ఎడ్వాన్స్‌ ఇచ్చానండి. ఎన్‌.టి.ఆర్‌. గారి చుట్టూ తిరగ్గా తిరగ్గా వచ్చే నెలనుంచి ఆరు నెలల్లో పిక్ళరు పూర్తి అయ్యేట్టు కాల్షీట్స్‌ ఇచ్చారండి. ఈ లోగా పిక్సృరు మొత్తానికి అనుకున్న రెమ్యూనరేషన్‌ మొత్తం ఆ(త్రేయగారు నా దగ్గరనుంచి రాబట్టుకున్నారండి! ఆయన చెప్పినప్పుడల్లా ఎన్నో సార్టు హోటల్‌లో రూమ్‌ బుక్‌ చేశానండి. కానీ కిందటి నెలవరకూ కాగితంమీద కలం పెట్టలేదండీ. ఇప్పటికి ఆఫీసు ఖర్చులు, ఆ ఖర్చులు, ఈ ఖర్చులూ నాకు లక్షకు పైగా అయినాయండి. వచ్చే నెలనుంచి షూటింగ్‌ కదా అని ఆశ్రేయగారిని కలవడానికి ప్రయత్నించానండి. ఆయన దొరకలేదండి. యన్‌.టి.ఆర్‌.గారి దగ్గరకు వెళ్లి విషయం చెప్పానండి. 'నేను వేరే రైటర్ని పెట్టకుంటానండి' అన్నానండి. ఆయన సరే అన్నారండి. ఈ విషయం ఆ(త్రేయగారికి ఎలా తెలిసిందో ఆ మరునాడు ఆయనే ఎన్‌.టి.ఆర్‌.గారికి డైరెక్ట్‌గా ఫోన్‌ చేశారండి. 'రామారావుగారు! నాకు 15 రోజుల టైం ఇవ్వండి. డైలాగ్స్‌ పూర్తిగా రాసిస్తాను' అన్నారండి,

రామారావుగారు నన్ను పిలిపించి... 15 రోజుల్లో పూర్తి డైలాగ్స్‌ ఇస్తానంటున్నాడుగదా. అయిన ఆలస్యం ఎలాగూ అయింది. 15 రోజులేగా వెయిట్‌ చేయండి” అన్నారండి. నేను సరేనన్నానండి.

15 రోజులు లేదు, 20 రోజులు లేదు, నెలరోజులయినా కాగితం మీద కలం పెట్టలేదండి.

అప్పుడు నేను రామారావుగారి దగ్గరికెళ్ళి. 'అయ్యా! ఇంక వెయిట్‌ చెయ్యడం నావల్లకాదు. మీ కాల్‌షేట్టు సెం. వదులుకోలేను. నేను వేరే రైటర్‌ని పెట్టకుంటాను' అన్నానండి....”

నేను విషయం (గ్రహించి “పేర్రాజూగారూ! అడ్డం వచ్చినందుకు క్షమించండి. మీ బాధ నేను అర్ధం చేసుకున్నాను, కానీ నాకు కొన్ని చాదస్తాలు వున్నాయ్‌! ఒక రచయిత చేయి పెట్టిన ప్రాజెక్టులోకి నేను ఛస్తే అడుగు పెట్టను...”

నా మాటకు వెంటనే అద్దాచ్చి పేర్రాజుగారు... “ఆ మాట ఎన్‌టి.ఆర్‌.గారు నాకు ముందే చెప్పారండీ! మీ ప్రిన్సిపుల్స్‌ ఆయనకు బాగా తెలుసండీ. అందుకే నాకు సలహా ఇచ్చారండి.”

“మీరు నరసరాజుగారిచేత రాయించుకొదల్బుకుంటే ఆ(త్రేయగారి దగ్గరనుంచి లెటరు తీసుకువెళ్ళండి. లేకపోతే నరసరాజుగారు మీతో మాట్లాడను కూడా మాట్టాడరు' అని చెప్పారండి.

అందుకే మూడురోజులనుంచి వెతికి వెతికి రాత్రి 12 గంటలకి ఆత్రేయగారిని పట్టుకుని లెటరు రాయించి తెచ్చానండి” అని లెటరు నా చేతికిచ్చారు పేర్రాజుగారు.

లెటరు చదివాను.

“కారణాంతరాలవల్ల నేను (స్కిప్పు సకాలంలో ఇవ్వలేకపోయాను.. (స్క్రిప్టు మరో రచయిత ఎవరిచేతయినా

న

రాయించుకుంటే నాకు అభ్యంతరం లేదు. ఇట్టు... ఆత్రేయ!”

నేను చిక్కులో పడ్డాను. అప్పటికి నా పరిస్టితి ఏమిటంటే, నేను అప్పుడు ఒక పిక్చరుకు రాస్తున్నాను. కధ ఒక కొలిక్కి రాలేదు. కధ పూర్తయి డైలాగ్స్‌ కూడా రాసివ్వడానికి కనీసం నాలుగయిదు నెలలు పడుతుంది. అప్పుడుగానీ 'పేర్రాజుగారి పని (ప్రారంభించలేను. అంటే... ఎన్‌.టి.ఆర్‌. ఇచ్చిన కాల్షీట్స్‌ ప్రకారం పేర్రాజుగారు పిక్చరు రిలీజు ప్లాన్‌ చేసుకున్ననాటికి నేను డైలాగ్స్‌ ఇవ్వగలనేమో అదీ అనుమానమే. ఈ విషయం ఇప్పుడే ఈయనకు చెప్పాలంటే... ఆయన ముఖం చూస్తే నాకు భయం వేసింది. నిజం గానే నాకు ఆయనమీద జాలి కూడా వేసింది. “ఇంకా నాలుగయిదు నెలలదాకా మీ పని టేకప్‌ చేయలేను" అని అంటే ఆయన ఇక్కడే మూర్చపోయేట్టున్నాడు అందుకని కాస్త తమాయించుకుని,

“పేర్రాజుగారూ! నేను ఒకసారి రామారావుగారితో మాట్టాడి చెబుతాను” అన్నాను,

“రామారావుగారితో ఎప్పుడు మాట్లాడతారు?” అని అడిగాడాయన. పాపం ఆయన అదుర్దా అర్థమవుతూనే వుంది.

“ఎప్పుడూ అంటే ఎలా చెప్పగలనండి. ఆయనకు ఫోన్‌ చేయాలి. ఆయన అప్పాయింట్‌మెంట్‌ ఎప్పుడిస్తాడో...”

“ఇప్పుడు రోజూ వాహినీ స్టూడియోలో రామారావుగారి షూటింగ్‌ జరుగుతోందండి.... “అన్నాడాయన.

“అయితే నేను ఎలాగూ ఇవాళ స్టూడియోకి వెళ్ళాలి. రామారావుగారిని ఇవాళే కలుస్తాను"అన్నాను.

అలాగే స్నానాదికాలు, బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ పూర్తి చేసుకుని సుమారు 11 గంటలకి స్టూడియోకి వెళ్ళాను. ఫస్ట్‌ ఫ్లోర్‌లో రామారావుగారి షూటింగ్‌ అని చెప్పారు.

వెళ్ళాను. అక్కడ పేర్రాజు గారు వున్నారు. ఆయన మొఖం చూస్తే నిజంగా జాలేసింది. రామారావుగారి దగ్గరికి వెళ్ళి “రామారావుగారూ] మీతో పది నిముషాలు మాట్టాడాలి” అన్నాను.

“ఇదుగో! ఈ షాట్‌ కానివ్వండి. వెళ్లి మేకప్‌ రూమ్‌లో మాట్టాడుకుందాం” అన్నారు.

అలాగే మేకప్‌ రూమ్‌లోకి ఇద్దరమూ వెళ్లాం. రామారావుగారికి చెప్పాను. “ఇదీ పరిస్టితి. ఇంకా నాలుగైదు నెలలకు గానీ ఈ 'ప్కిప్పు టేకప్‌ చేయలేను. అంటే.. ఆయన పిక్చర్‌ రిలీజ్‌ చేయాలనుకునే టైంకి నేను (స్కిప్హు ఇస్తానని చెబితే ఆయన ఏమనుకుంటాడోనని మీతో మాట్టాడి చెబుతానన్నాను. ఏం చేద్దామో చెప్పండి” అన్నాను.

[డా]

రామారావుగారు. “అదేమిటి? ఆలస్యానికి మీరెలా బాధ్యులు? ఎంత ఆలస్యమైనా సరే మీరు స్కిప్పు ఇచ్చేవరకూ ఆయన వెయిట్‌ చేస్తాడు. నేను చెబుతాను వుండండి” అని పేర్రాజుగారిని పిలిపించి చెప్పారు.

“నరసరాజుగారు నాలుగైదు నెలల తరువాతగానీ వర్క్‌ టేకప్‌ చేయలేనంటున్నారు. అప్పటివరకూ ఆగండి. ఇప్పుడు నేను ఇచ్చిన కాల్షీట్స్‌ క్యాన్సిల్‌ చేస్తాను. తరువాత నరసరాజుగారి ్రిప్పు (ప్రారంభించిన తరువాత నేను వేరే (ఫ్రెష్‌గా కార్డీట్స్‌ ఇస్తాను.” అన్నారు.

పేర్రాజుగారు “అలాగేనండి” అన్నారు. బయటికి వచ్చిన తరువాత పేర్రాజుగారు నాతో అన్నారు. "ఆత్రేయగారు తను తీసుకున్న డబ్బుకి పాటలు రాసి ఇస్తానులే అన్నారండి”

“వెరీ గుడ్‌! పాటలు ఆత్రేయ చేతనే రాయించండి” అన్నాను.

“దానికి ఎన్ని అవస్తలు పడాలో”! అన్నారు పేర్రాజుగారు దీనంగా.

ఆ ప్రకారమే నేను స్కిప్టరాసిచ్చిన తరువాత షూటింగ్‌ ప్రారంభించి పూర్తిచేసి 1972లో దానిని విడుదల చేశారు.అన్ని బాధలు పడి అంత ఆలస్యం అయినా, అదృష్టవశాత్తూ 'బడిపంతుటు” హిట్‌ అయింది.

పరభాషా హక్కుల కథ! 1976 77 ప్రాంతం. ఒకరోజు ఎల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారి పెద్ద కుమారుడు ఆనంద్‌ నాకు ఫోన్‌ చేశాడు(మదరాసులో), “నరసరాజుగారూ! రాముడు-భీముడు ఒరియాలో తీయాలనుకుంటున్నాను. రైట్స్‌కి ఎంతివుమంటారు?” అని అడిగాడు, “నీ ఇష్టం వచ్చినంత ఇయ్యి” అన్నాను. “మలయాళం రైట్స్‌ ఎంతకిచ్చారు?' “మలయాళం రైట్సా? నేనెవరికీ ఇవ్వలేదే” “అదేమిటి? సినిమాపేరు 'అజయ్‌-విజయ్‌' అనుకుంటాను. మలయాళం పిక్చర్‌ త్వరలో రిలీజ్‌ కాబోతోంది. మా లాబ్‌లో ప్రింట్స్‌ తీస్తున్నారు” అన్నాడు. “అది ఇంకొక డ్యూయల్‌ రోల్‌ సినిమా అయి వుంటుంది”"అన్నాను. “లేదు! నేను లాబ్‌ థియేటర్లో ఆ సినిమా చూశాను. మీ “రాముడు భీముడే' రైట్స్‌ కొని తీశామని కూడా చెప్పాడు ప్రొడ్యూసర్‌.” “రైట్స్‌ ఎవరిదగ్గర కొన్నారో అడగలేదా?” ॥ “లేదు. ఇంకెవరి దగ్గర కొంటారు? మీ దగ్గరే కొని వుంటారనుకున్నాను” “లేదు... మలయాళం రైట్స్‌ కోసం నా దగ్గరకెవరూ రాలేదు” “అయితే... నాకు అబద్ధం చెప్పి వుంటారా? ఆ ప్రొడ్యూసరు అలాంటి వాడుకాదే. కనుక్కోమంటారా?” “అక్కర్లేదు. నేను కనుక్కుంటాలే” అన్నాను. ప్రముఖ మలయాళ డైరెక్టరు సేతుమాధవన్‌ నాకు చాలా సన్నిహితుడు. అతనికి ఫోన్‌ చేశాను. “సీత్రూ! రాముడు-భీముడు మలయాళంలో ఎవరన్నా తీస్తున్నారా?” అని అడిగాను. “అవును... తీస్తున్నారు. పిక్చర్‌ రెడీ అయింది. ప్రొడ్యూసర్‌ మనవాడే. పిక్చర్‌ చూస్తారా?” అన్నాడు. నేను నవ్వి... "పిక్ళర్‌ చూడ్డానికి కాదు నేను ఫోన్‌ చేసింది. రైట్స్‌ తీసుకునే తీస్తున్నారా?” అన్నాను. “రైట్స్‌ తీసుకునే తీస్తున్నారు” “ఎవరి దగ్గర తీసుకున్నారు రైట్స్‌?” “నాగిరెడ్డిగారి దగ్గర. నేనే నాగిరెడ్డిగారితో మాట్లాడి ఇప్పించాను” అన్నాడు సేత్తు, నేను షాక్‌ అయ్యాను. నాగిరెడ్డిగారు ఎలా ఇచ్చారు, రైట్స్‌ నావి అయితే? ఈ విషయం వెళ్లి నాగిరెడ్డిగారిని ఎలా అడగడం? సందిగ్ధంలో పడ్డాను. అప్పుడు నాగారెడ్డిగారి హిందీ సినిమాల డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ వ్యవహారాలు దాస్‌గారు చూస్తున్నారు. దాస్‌గారంటే అంతకుముందు వాహినీ పిక్చర్స్‌ మేనేజింగ్‌ డైరెక్టరు. దాస్‌గారికి ఫోన్‌ చేశాను. పటలటటటటల చళలచటల లల వవ వదల లటవలల వివట వదల ట వచ లవ లలల వలల లతలా లలల లలల లలల కవలల లలల వలం టటటవ వటట బ్యా

( [్‌ టే టా క్ట జ భా + " [స న్‌ ం; (క శ శా ల రామ్‌ జెర్‌ శ్యామ్‌'లో దిలీప్‌ కుమార్‌, వహీదా రహమాన్‌ డి.వి.నరసరాజు

“దాస్‌గారూ! రాముడు-భీముడు మలయాళంలో ఎవరన్నా తీస్తున్నారేమో మీకు తెలుసా?”

“తీస్తున్నారు”

“రైట్స్‌ తీసుకున్నారా?”

“ఎవరి దగ్గర?”

“'మనదగ్గరే”

“మన'అంటే?”

బీటీ! ఖై

విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ నాగిరెడ్డి దగ్గరా

“నాగిరెడ్డిగారు ఎలా ఇచ్చారు?”

“ఏముంది? “రాంకొర్‌ శ్యాం హిందీ మనదేగా? దాని మలయాళం రైట్స్‌ అడిగారు. ఇచ్చాం”

ఇవ్వడానికి మలయాళం రైట్స్‌ నాగిరెడ్డిగారి దగ్గర వున్నాయా?”

“ఎందుకు లేవు?”

“అయితే నాగిరెడ్డిగారు 'రాముడు-భీముడు' తమిళం రైట్స్‌ కొని 'ఎంగవీట్టుపిత్లో తీశారుగదా?

దానినే హిందీలో 'రాం జౌర్‌ శ్యాంగా తీయవచ్చుగా? మరి హిందీ రైట్స్‌ నాకు 75 వేలిచ్చి ఎందుకు కొన్నారు?”

క్షణం ఫాన్‌లో నిళ్ళబ్దత.

“హలో...దాస్‌గారూ వింటున్నారా?”

“మాట్లాడరేం?”

ళా

ఆయన నవ్వి “మాటలు రావడంలేదు. కన్‌వ్యూజ్డ్‌గా వుంది. మీరు చెప్పింది ఆలోచించవలసిదే. కాస్త టైం ఇవ్వండి. నాగిరెడ్డితో మాట్లాడి నేనే మీకు ఫోన్‌ చేస్తాను” అన్నారు.

మరునాడు దాస్‌ గారు ఫోన్‌చేసి చెప్పారు.

“నిన్న నాగిరెడ్డితో మాట్టాడాను నరసరాజుగారూ! మీరు ఫోన్‌లో చెప్పిన తరువాత నేనూ ఆలోచించాను. నిజమే! రైట్స్‌ మీవే. నాగిరెడ్డికి రైట్స్‌లేవు మిగతా భాషల రైట్స్‌ అన్నీ మీవే! ఈ సంగతే నిన్న నాగిరెడ్డితో చెప్పాను. నాగిరెడ్డి అన్నాడు, 'వాళ్లైవరో రాం జాౌర్‌శ్యాం మలయాళంలో తీస్తారట రైట్స్‌ అడుగుతున్నారు. ఇవ్వమంటావా? అని నువ్వు అడిగావు. ఇవ్వమన్నాను. రైట్స్‌ మనకు లేవు అని నువ్వు చెప్పలేదు కదా” అన్నాడు నాగిరెడ్డి తప్పు నామీద వేస్తూ.

“మరి ఇప్పుడేం చేద్దాం?”అని అడిగాను నాగిరెడ్డిని,

“చేసేదేముంది. వాళ్ల దగ్గర తీసుకున్న డబ్బుకి చెక్‌ రాసి నరసరాజు ఇంటికి వెళ్ళి లెంపలు వేసుకుని అపాలజీ చెప్పి, చెక్కు తాంబూలంలో పెట్టి దండం పెట్టి రా' అన్నాడు నాగిరెడ్డి” అని దాసుగారు పకపకా నవ్వారు.

“కప్పు చెక్‌ ఇంటికి పంపిస్తాను, నరసరాజుగారూ! సారీ! తప్పు నాదే! నాగిరెడ్డి తత్వం మీకు తెలుసుగదా!”

“మనస్త్పూడియో పక్కనున్న స్టలం ఎవరో అడుగుతున్నారు. అమ్మేద్దామా?' అంటే, “అమ్మేయ్‌' అంటాడు. ఆ స్థలం మనది అవునా? కాదా? అదంతా చూసుకోవలసిన బాధ్యత నాదన్నమాట” అని నవ్వారు దాస్‌గారు. మరునాడు చెక్‌ పంపారు.

ఆ తరువాత నాలుగురోజులకి ఆనంద్‌ మా ఇంటికి వచ్చాడు. వస్తూనే చెక్‌ బుక్‌ తీస్తూ -

“ఒరియా రైట్స్‌కి ఎంతిన్వమంటారు?” అన్నాడు,

“నువ్వేమీ ఇవ్వక్కర్తేదు ఆనంద్‌! నీ పుణ్యమా అని నాకు పదివేలు వచ్చినయ్‌. నాగిరెడ్డిగారు చెక్‌ పంపారు.” అని జరిగినదంతా చెప్పాను.

“నన్నెంత ఇవ్వమంటారు?” అన్నాడు.

“నీ ఇష్టం” అన్నాను.

“5 వేలకో, పదివేలకో బాగా జ్ఞాపకంలేదు... చెక్‌ ఇచ్చివెళ్ళిపోయాడు.

ఒరియాలో “రాముడు-భీముడు” తీశాడు.

పిక్సరు ఎలా పోయిందో నేను అడగనూలేదు, అతను చెప్పునూలేదు,

అదీ.... 'రాముడు-భీముడు” మలయాళ-ఒరియా వర్షన్‌ తెరవెనుక బుల్లికథ!

యన్‌.టి.ఆర్‌. సొంత చిత్రం 'కోడలు దిద్దిన కాపురం” కథ

1967 నవంబరులో 'కోడలు దిద్దిన కాపురం” కధా చర్చలు ప్రారంభించి, డిసెంబరు చివరకు కధ పూర్తి చేసి 'సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ వేశాం. ఇక డైలాగ్స్‌ రాయాలి.

ఆ సంవత్సరం తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ మదరాసునుంచి హైదరాబాదుకు తరలించే ప్రయత్నంలో భాగంగా హైదరాబాదు - విజయవాడ రోడ్డులో “బ్రహ్మానంద చిత్రవురి' నిర్మించాలని నిర్ణయమైంది. అప్పుడు (బ్రహ్మానందరెడ్డిగారు ముఖ్యమంత్రిగా వున్నారు.

“బ్రహ్మానంద చిత్రపురి'లో యన్‌.టి. రామారావుగారు, యల్‌.ఏి. (ప్రసాద్‌గారు, మరికొందరు నిర్మాతలు ప్లాట్లు తీసుకుని షూటింగ్‌ ఫ్లోర్టు కోసం కొందరు షెడ్డు కూడా వేశారు.

'కోడలుదిద్దిన కాపురం' చిత్రం షూటింగు (బ్రహ్మానంద చిత్రపురిలో ప్రారంభించాలని రామారావుగారి సంకల్పం. ఆ దృష్టితో రామారావుగారు నన్ను అడిగారు.

“నరసరాజుగారూ! వచ్చే ఉగాదినాటికి (అంటే 1968 మార్చి) (బ్రహ్మానంద చిత్రపురి'లో ఈ చిత్రం షూటింగ్‌ 'ప్రారంభించాలని వుంది. అప్పటికి డైలాగ్స్‌ పూర్తిగా రాసి యివ్వగలరా?” అన్నారు.

అది 1967 డిసెంబరు గనుక ఇంకా మూడు నాలుగు మాసాలు వ్యవధి వుందిగనక “ఓ! బోలెడంత టటైంవుంది. తప్పక యివ్వగలను” అన్నాను.

కానీ దురదృష్టవశాత్తు 1968 జనవరిలో మా స్వగ్రామంలో వున్న నూ తల్లిగారికి సుస్తీ చేసినట్టు కబురు వచ్చింది.

మా వూరు వెళ్ళాను. ఆ వూళ్లోనే వున్న ఆయుర్వేద వైద్యుని వైద్యంతో ఉపశమనం కలిగింది. నేను మదరాసు తిరిగి వచ్చేశాను. మళ్లీ వారం పది రోజుల్లో అంటే ఫిబ్రవరి మొదటి వారంలో మళ్లీ కబురు - మా అమ్మగారికి సడెన్‌గా గుండెలో నొప్పి వచ్చిందని, గుంటూరు హాస్పిటల్‌కు తీసుకువెళుతున్నామని. మ నేను గుంటూరు వెళ్ళాను. గుంటూరు జనరల్‌ హాస్పిటల్లో నా అభిమానులు ముగ్గురు డాక్టర్లు కలిశారు. పేషెంట్‌ను ఈ స్థితిలో మదరాసుకు తరలించడం క్షేమంకాదని చెప్పారు. అక్కడే వైద్యం చేశారు. దురదృష్టవశాత్తు అనుకోని కాంప్లికేషన్స్‌ వచ్చి మా తల్లిగారు ఫిబ్రవరి మధ్యలో కాలం చేశారు. మా స్వగ్రామంలో ఆమెకు అంత్యక్రియలు జరపవలసివచ్చింది. అప్పటికే నాకు అరికాళ్లలో బొబ్బలు వచ్చి రసి కారుతున్నయ్‌. రెండు మూడు రోజులు వరసగా కర్మకాండలో రోజుకు మూడునాలుగుసార్జ్హు స్నానం చేయడంవల్ల కాళ్లలో బొబ్బలు సెప్టిక్‌ అయి జరం వచ్చింది. ఆ జ్వరంతోనే మదరాసు తిరిగి వచ్చాను.

మా తల్లిగారు పోయిన వార్త తెలిసి యన్‌్‌టి. రామారావుగారు నన్ను పలకరించడానికి మా ఇంటికి వచ్చారు. మా తల్లిగారి అనారోగ్యాన్ని గురించి కాసేపు మాట్టాడుకున్నాం. తరువాత నేను - “రామారావుగారూ! ఉగాదికి “కోడలు దిద్దిన కాపురం" డైలాగ్స్‌ రాసి ఇస్తానన్నాను. ఇంకా నెలరోజులు గూడ వ్యవధి లేదు. పైగా నా ఆరోగ్యం గూడ బాగాలేదు. అన్నమాట ప్రకారం (స్క్రిప్టు ఉగాది నాటికి ఇవ్వలేనేమో” అన్నాను.

అందుకు రామారావుగారు “ఈ పరిస్థితిలో మీరు రాయడంగూడ నాకు ఇష్టంలేదు. నాకు 'మంచి' స్ర్కిప్టు కావాలిగాని “ఏదో” ఒక (ప్కిప్పు అక్కరలేదు. ఇప్పుడు మీరు రాయనేవద్దు. మీకు శారీరకంగా, మానసికంగా పూర్తి ఆరోగ్యం చేకూరిన తరువాత రాయండి. ఇప్పుడేమీ తొందరలేదు. నా దగ్గర (ప్రస్తుతం 'వరకట్నం' (స్కిప్పు రెడీగా వుంది. ఆ పిక్చరు తీస్తాను. కాబట్టి మీరు పూర్తిగా కోలుకున్న తరువాత రాసి ఇవ్వండి. కథ (ట్రీట్‌మెంట్‌ చాలా బాగా వచ్చింది. మీ డైలాగ్స్‌తో పిక్సరు తప్పక హిట్‌ అవుతుందని నాకు గట్టి నమ్మకం. తాందరేంలేదు. ఆరోగ్యం బాగా చూసుకోండి” అని వెళ్లిపోయారు.

(ప్రఖ్యాత హోమియో డాక్టరు ఉమాపతి మొదలియార్‌ వైద్యంతో నాకు పది పదిహేను రోజుల్లోనే అరికాళ్ల బొబ్బలు తగ్గినయ్‌. కొన్నాళ్ళకు యస్‌.వి. రంగారావుగారి “చదరంగం చిత్రానికి నాకు ఉత్తమ రచయితగా అవార్డు వచ్చినట్టు టెలిగ్రాం వచ్చింది. అవార్డు తీసుకోడానికి ఉగాదికి నేను హైదరాబాదు వెళుతున్నాను. మదరాసు విమానాశ్రయంలో అన్నపూర్ణా పిక్ళర్స్‌ ప్రొాడ్యూసరు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుగారు కలిశారు. ఆయనగూడ అదే ప్లయిట్‌లో హైదరాబాదు వెళుతున్నారు. అన్నపూర్ణావారి మొట్టమొదటి చిత్రం “దొంగరాముడు” చిత్రానికి నేనే రచయితను. అదీగాక నేను సినిమా రంగానికి రాకముందు నుంచి నేనూ మధుసూదనరావుగారు 'నాటకకళా పరిషత్తు" కార్యకలాపాల్లో కలిసి పనిచేసినవాళ్లం. మధుసూదనరావుగారు “నరసరాజుగారూ! “దొంగరాముడు” తరువాత 'అన్నపూర్ణ'కు మళ్లీ మీరు రాయలేదు. పదేళ్లకుపైగా అయింది. మళ్లీ అన్నపూర్త్లకు ఒక పిక్సరు రాయగూడదా?” అన్నారు “తప్పకుండా రాస్తాను” అన్నాను. వెంటనే రామారావుగారి సంగతి జ్ఞాపకంవచ్చి “మధుసూదనరావుగారూ! అన్న పూర్ణకు వెంటనే రాయలేను” అని రామారావుగారికి నాకూ జరిగిన సంభాషణచెప్పి “ఆయన పిక్చరుకు ్కిప్ప పూర్తిేచేయకుండా మరో పిక్చరుకు రాయడం బాగుండదుగదా” అన్నాను. “అవునులెండి. ఆదీ నిజమే. అయితే ఒక పని చేయండి, రామారావుగారి పిక్చరు (స్కిప్పు పూర్తి అయిన తరువాత వేరే పిక్సరు ఏదీ ఒప్పుకోవద్దు. మన అన్నపూర్లకే రిజర్వు చేయండి” అన్నారు. అలాగే అన్నాను. హైదరాబాద్‌లో ఉగాదికి అవార్డుల ఫంక్షను అయిన తరువాత (అందులో నాకు రచయితగానేకాక నేను రాసిన 'వదరంగం', 'భక్తప్రహ్లాద'కు ఉత్తమ ద్వితీయ, తృతీయ చిత్రాల అవార్డులు వచ్చినై) తిరిగి మదరాసు వచ్చాను. అప్పటికీ నా భార్య ఆరోగ్యం కూడా బాగా లేనందువల్ల ఆమెను గూడ హోమియోవైద్యుడు ఉమాపతి మొదలియార్‌గారి వద్దకు తీసుకువెళ్లాను. ఆయన చికిత్స ప్రారంభించారు. కొంత రిలీఫ్‌ కనిపించింది. ఆ తరువాత ఆయన ఎక్కువ పొటెన్సీ మందు ఇచ్చాడో ఏమో నా భార్యకు విపరీతమైన రియాక్షన్‌ వచ్చింది. కడుపులో గుండెల్లో ఒకటే మంట! ఆకలిలేదు. మంచం మీదనుంచి లేవలేదు. బాధపడుతోంది. ఉమాపతి మొదలియార్‌ రోగుల ఇంటికి రాడు. అంతా ఫోన్‌లోనే చెప్పాలి. ఇంటికి వచ్చిన మిత్రులంతా నా భార్య పడుతున్న బాధచూచి “ఇదేం వైద్యం? అలోపతి డాక్టరుకు చూపండి” అని ఏకగ్రీవంగా చెప్పడంతో నాకు దిక్కుతోచక ఉమాపతి మొదలియార్‌ వద్దకు వెళ్ళాను. “బాధ భరించలేకుండా వుందండి” అన్నాను. అంత పెద్ద డాక్టర్లకు కూడా మానవమనస్తత్వం ఎందుకు అర్హంకాదో తెలియలేదు. బాధలో వున్న రోగికి ఏవైనా ఉపశమనం కలిగే మాటలు చెప్పాలిగాని, ఉమాపతి మొదలియార్‌ ఏమన్నారో తెలుసా? " “మనిషికి భరించగలిగినంత బాధే వస్తుంది... సర్‌! భరించలేకపోతే ఏమవుతుంది? ఏమీ కాదు. (ప్రమాదమేమీ లేదు మా టె ధాలు “స్వాన్‌ ఏదైనా యాంటిడోస్‌ ఇవ్వగూడదూ?” క పణ 51 స ఓ(ుం ౫ జ్రిశడ్ర1స జ్ర క టే లా సు లో సన్వదొట్‌ 600 0 లలో.

“యాంటిడోస్‌ అంటూ ఏమీలేదు”

“ఇప్పుడు మళ్లీ అల్జోపతి మందు ఇస్తే ఏమవుతుంది? ఏమైనా ప్రమాదమా?”

“ఏమీ (ప్రమాదం వుండదు. అన్‌ వైండ్‌ అవుతున్న టేప్‌ తెగిపోతుంది అంతే!”

“మీరు అల్లోపతి వైద్యులేకదా! (ఆయన ఆంధ్రలో కృష్ణాబిల్లాలో డిస్టిక్టు మెడికల్‌ ఆఫీసర్‌గా పనిచేసి రిటైర్‌ అయినారు) మీకే ఏదైనా అల్లోపతి మందు ఇవ్వగూడదా?”

“నేను అల్లోపతి ముట్టుకోనని ఒట్టు వేసుకున్నాను” (ఆయనకు తెలుగు బాగా వచ్చు)

నాకు విసుగు పుట్టి ఇంటికి వెళ్లిపోయాను.

మా ఫామిలీ డాక్టరు (అల్లోపతి) చారీ గారిని తీసుకు వచ్చాను. ఆయన చూసి ఏదో మందు ఇచ్చి -

“ఎనీమిక్‌గా వుంది. నర్సింగ్‌ హోంలో నాలుగు రోజులుంచి అన్ని టెస్టులు చేయిస్తే మంచిది” అన్నారు.

ఆ రోజే గుంటూరులో మా తల్లిగారికి వైద్యం చేసిన నా అభిమాని డాక్టరు వాసుదేవరావుగారు నన్ను చూడ్డానికి వచ్చారు.

“రాజుగారూ! ఈమెను గుంటూరు తీసుకురండి! మా హాస్పిటల్‌లో అన్ని టెస్టులు చేసి పంపుతాను” అన్నారు.

అలాగే నా భార్యను తీసుకుని గుంటూరు వెళ్ళాను. అన్ని టెస్టులు చేయించి అల్లోపతి వైద్యం ప్రారంభించాం. (క్రమంగా ఆరోగ్యం మెరుగుపడింది.

ఇదంతా ఎందుకు రాస్తున్నానంటే నా భార్య అనారోగ్యం మూలంగా 1968 నవంబరుదాకా రామారావుగారి 'కోడలుదిద్దిన కాపురం' స్కిస్ట ముట్టుకోలేకపోయానని చెప్పడానికి.

'ప్కైప్పు పూర్తిచేసి డిసెంబరులో రామారావుగారికి ఇచ్చాను. అంటే దాదాపు సంవత్సరం పాటు ప్కిప్పుకోసం ప్రొడ్యూసరు వెయిట్‌ చేశారంటే అప్పటి సినిమా నిర్మాణవాతావరణం ఎలా వుందో అర్హం చేసుకోవచ్చు.

'ఫ్కిప్పు చదివి వినిపించగానే రామారావుగారు “బాగుంది. చాలా బాగుంది. తరువాత మీ కార్యక్రమం ఏమిటి?” అని అడిగారు,

“మన స్ర్కిప్టు అయిన తరువాత అన్నపూర్ణ పికర్సుకు రాస్తానని మధుసూదనరావుగారికి మాట ఇచ్చాను. ఆ పని టేకప్‌ చేస్తాను” అన్నాను.

“సరే! ఆ పని అయిన తరువాత నాతో ఒక సారి చెప్పండి” అన్నారు.

ఇక్కడ అప్పటి సినిమారంగ పరిస్థితులు కొంత చెప్పడం అవసరం.

అప్పటికి అక్కినేని నాగేశ్చరరావుగారు తన మకాం "హైదరాబాదుకు మార్చేశారు. సినిమా పరిశ్రమను "హైదరాబాదుకు తరలించడానికి నాగేశ్ళరరావుగారు ముఖ్యమంత్రులు బ్రహ్మానందరెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి గార్లతో సంప్రదించి ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. ఆ ప్రయత్నాల విషయంలో తనను సంప్రదించకుండా చేస్తున్నందుకు మదరాసులోవున్న రామారావుగారికి కొంత కష్టం కలిగింది. అంతా నాగేశ్చరరావుగారి ఆధ్వర్యంలోనే జరుగుతున్నదని ఆయన కంప్లెయింట్‌.

ఈ నేపధ్యంలో పరిశ్రమలో కొన్ని పుకార్లు బయలుదేరినై. రామారావుగారి (గ్రూపు, నాగేశ్చరరావుగారి (గ్రూపులుగా కొందరు ్రొడ్యూసర్జు, డైరెక్టర్సు ఆర్టిస్టులు అటువైపు కొందరు-ఇటువైపు చేరినట్టు ఆ (గ్రూపులో వారు ఈ (గ్రూపులోకి రాకూడదని ఆ ఇంటి మీద కాకి ఈ ఇంటిమీద వాలకూడదన్న సామెతగా పుకార్డు ప్రబలంగా వ్యాపించినయ్‌. ఇద్దరు అ(గ్రవనాయకుల మధ్య అభిప్రాయభేదాలు వున్న నూట నిజమేగాని, [గ్రూపులుగా ఏర్పడడం, ఆ (గ్రూపులో వాళ్లు ఈ (గ్రూపులోకి రాకూడదన్నది అబద్ధమని చెప్పడానికే నా విషయం రాస్తున్నోను.

రామారావుగారి స్క్రిప్టు రాయకుండా మీకు పనిచేయలేనని అన్నపూర్హ మధుసూదనరావు గారికి చెప్పాను. రామారావుగారి స్కిప్పు అయిన తరువాత అన్నపూర్ణకు రాయబోతున్నానని రామారావుగారికీ చెప్పాను. ఇద్దరూ మామూలుగానే స్పందించారు గాని నన్ను ఇద్దరూ అపార్ధం చేసుకోలేదు.

సినిమా పరిశ్రమలో అప్పుడప్పుడు అర్హం పర్షం లేని పుకార్లు ఎలా పుడతాయో చెప్పడానికి ఇదాక ఉదాహరణ.

1969 జనవరిలో అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్‌ 'జైజవాన్‌ చిత్రానికి పని ప్రారంభించాం. యోగానంద్‌ డైరెక్టర్‌ కధ యద్దనపూడి సులోచనారాణి. అప్పటికే నిర్మాత డి.” మధుసూదనరావు సారధీ స్పూడియోన్‌ వారికోసం వి. మధుసూదనరావు దర్శకత్వంలో ఒక సినిమా తీస్తున్నారు. పేరు 'ఆత్మీయులు” అనుకుంటాను.

ఒకపక్క 'జైజవాన్‌' కథా చర్చలు జరుగుతున్నాయ్‌. ఒకరోజు వి. మధుసూదనరావు అన్నపూర్ణ ఆఫీసులో కలిసినప్పుడు నాతో చెప్పారు.

“జెమినీ వాసన్‌గారు మలయాళ చిత్రం 'తులాభారం” తెలుగులో తీన్తున్నారు. దర్శకుడిగా నన్ను నియమించుకున్నారు. బాహుళా మీకు కబురు రావచ్చు' అని.

“షూటింగ్‌ ఎప్పుడు ప్రారంభిస్తారు” అని అడిగాను.

“వారం పది రోజుల్లో” అన్నారు. అని “ఆ పికృరు ఒప్పుకుంటారా?” అన్నారు.

“కబురు రానివ్వండి! చూద్దాం” అన్నాను.

“అయితే అనుమానమే!” అని పకపకా నవ్వారు మధుసూదనరావు. నేను ఒక పికృరు రాస్తూ మరో పిక్చరు ఒప్పుకోనన్న విషయం ఆయనకు తెలుసు.

ఆ తరువాత రెండు మూడు రోజులకు జెమినీ వాసన్‌గారి మనిషి మా ఇంటికి వచ్చాడు. విషయం చెప్పాడు.

“షూటింగ్‌ ఎప్పుడు?” అన్నాను.

“వచ్చేవారం” అన్నాడు.

“నాకు వీలు కాదని చెప్పండి” అని పంపేశాను. తరువాత అన్నపూర్ణ పిక్చర్సు ఆఫీసుకు వెళ్లినప్పుడు నిర్మాత డి. మధుసూదనరావు చీరునవ్వుతో అన్నారు.

“నరసరాజుగారూ! మీమీద. డ్రైషరు వస్తోంది. మీరూ, నేనూ మంచి స్నేహితులమని వాసన్‌గారికి ఎవరో చెప్పారట. వాసన్‌గారి సెక్రటరీ నంబియార్‌ నాకు ఫోన్‌ చేశాడు. 'నరసరాజుగారితో చెప్పి ఒప్పించండి' అని అడిగాడు” అన్నారు.

“వారం రోజుల్లో ్కిప్పు కావాలట ఎలాగండి! ఎంత శీమేక్‌ అయితేమటుకు ఏ సెట్‌ సీన్సు ఆ సెట్‌కు రాసివుమంటారు? ఆ పద్దతి నాకు నచ్చదు. రాయనని చెప్పండి” అన్నాను.

'జైజవాన్‌ సినిమా మ్యూజిక్‌ సిట్టింగ్స్‌కు వచ్చిన మ్యూజిక్‌ డైరెక్టర్‌ రాజేశ్చరరావుగారు మా సంభాషణవిని,

“జెమినీ వాసన్‌ గారండి! పెద్ద (ప్రొడ్యూసరు! వదులుకుంటారా?” అన్నారు ఆళ్ళర్యంగా.

“ఏం అయితే! ఆయన ఎక్కడికి పోతాడు నేనెక్కడికి పోతాను! ఇద్దరం ఇండస్ట్రీలోనే వుంటాం. అవకాశం వచ్చినప్పుడు రాస్తాను” అన్నాను.

ఆ తరువాత ఆ జెమినీ పిక్చర్‌ 'మనుషులు మారాలి'కి బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ గారిని పిలిపించి డైలాగ్స్‌ రాయించారు,

యన్‌.టి. రామారావుగారు వరకట్నం సినిమా విడుదల అయిన తరువాత “కోడలు దిద్దిన కాపురం" షూటింగ్‌ ప్రారంభించారు.

అప్పుడు అన్నపూర్ణ పికర్సు 'జైజవాన్‌' షూటింగ్‌ జరుగుతోంది. 1970 జనవరి - ఫిబ్రవరి (ప్రాంతంలో అనుకుంటాను. రామారావుగారు ఒక రోజు సాయంత్రం నాకు ఫోన్‌ చేశారు. అప్పుడు నాకు పొత్తికడుపులో ఏదో నొప్పి వస్తోంది. ఎన్ని మందులిచ్చినా రెండు మూడు రోజులు తగ్గలేదు. “రామారావుగారి ఫోన్‌” అని చెప్పింది మా అమ్మాయి! “ఇప్పుడు ఫోన్‌ దగ్గరికి రాలేను! తరువాత నేనే ఫోన్‌్‌ చేస్తానని చెప్పు” అన్నాను. మా అమ్మాయి ఆ మాటే చెప్పింది రామారావుగారికి, అరగంట తరువాత మా ఇంటి కాలింగ్‌ బెల్‌ మోగింది. అప్పుడు మేము రామకృష్ణామర్‌ రోడ్డులో మేడమీద కాపురం వుంటున్నాం. మా అమ్మాయి వెళ్లి చూసింది. రామారావుగారు! ఏదో వేషం (డైస్‌ మేకప్‌లో వున్నారు. షూటింగ్‌ మధ్యలో వచ్చినట్టున్నారు. నా బెడ్‌రూంలోకి వచ్చారు. “ఏమిటి ఇంత అర్జంటుగా వచ్చారు?” అన్నాను. “ఫోన్‌ దగ్గరకు కూడా రాలేరంటే ఏమిటి సుస్తీ అని ఆందోళనతో చూద్దామని వచ్చాను” అన్నారు. “పొత్తి కడుపులో నొప్పి కూర్చున్నా, పడుకున్నా నొప్పి! నడవలేకపోతున్నాను” అన్నాను. అయితే ఇంకా ఇంట్లో ఎందుకున్నారు? పాపం! ఆమెకు ఎంత యార్దైటీ! (అంటే నా భార్యకు ఆరోగ్యం బాగా లేదని ఆయనకు తెలుసు) రండి! నర్సింగ్‌ హోంలో జాయిన్‌చేస్తాను” అన్నారు. "ఫరవాలేదులెండి. తగ్గిపోతుంది” అన్నాను. "నో! నో! వీల్లేదు! రండి. కారులో తీసుకు వెళతాను” అన్నారు. అప్పుడు రాత్రి 8 గంటలయింది. “చీకట్లో ఇప్పుడెందుకులెండి! రేపు ఉదయం వెళ్లి చేరతాను” అన్నాను. “నిజంగానా? అయితే వుండండి” అని ఆయన లేచి వెల్లి నర్సింగ్‌హోంకు ఫోన్‌ చేసి మాట్లాడి మళ్లీ నా దగ్గరకు వచ్చారు. “నర్సింగ్‌ హోంలో రూం రిజర్వు చేయమన్నాను. రేపు ఉదయం మీరు వస్తారని చెప్పాను. తప్పక వెళతారుగా?” అన్నారు. “వెళతానులెండి” అన్నాను నవ్వుతూ. “మళ్లీ రేపు ఉదయం నర్సింగ్‌హోంకు ఫోన్‌ చేసి కనుక్కుంటాను. మీరు వచ్చారా లేదా అని” అన్నారు. “ఇంతకీ ఇంతకు ముందు నాకు మీరు ఫోన్‌ చేసిన పని ఏమిటి?” అని అడిగాను. “అది అంత ముఖ్యమేమీ కాదులెండి. తరువాత చెబుతాను! మీరు మాత్రం రేపు ఉదయం నర్సింగ్‌హోంలో చేరాలి” “అలాగేలెండి” అన్నాను. మరునాడు ఉదయం నర్సింగ్‌హోంలో చేరాను. పరీక్షలు చేసి పొత్తికడుపు ప్రాంతంలో నొప్పికి కారణం కిడ్నీలో స్టోన్‌ వున్నదని తేల్చారు. ఆపరేషన్‌ అవసరం లేకుండానే సిస్టోస్కోపీ పద్దతిలో కిడ్నీలో స్టోన్‌ను బ్బాడర్‌లోకి పుష్‌ చేశారు. బ్బాడర్‌లో నుంచి యూరిన్‌ ద్వారా స్టోన్‌ బయటికి వచ్చేసింది.

భే అలా మూడు నాలుగు రోజులు నర్సింగ్‌ హోంలో వుండవలసి వచ్చింది. రోజూ రామారావుగారూ ఫోన్‌ చేసినా పరిస్టితి కనుక్కుంటూనే వున్నారు ఇంతకూ ఆ రోజు ఆయన నాకు ఫోన్‌ చేసిన పనేమిటో నాకు తెలుసుకోవాలని కుతూహలంగానే వుంది నేను డిచ్చార్ట్‌ అయ్యే ముందు రోజు సాయంత్రం 6 గంటలకు రామారావుగారు, తమ్ముడు త్రివిక్రమరావు నర్సింగ్‌ హోంలో నా రూంకు వచ్చారు పది గంటల దాకా కులాసాగా కబుర్జ్హు చెప్పుకున్నాం. నా అనుమానం తీర్చుకోడానికి “రామారావుగారూ! ఆ రోజు నాకు ఫోన్‌ చేసిన పనేమిటి? చెప్పనేలేదు” అన్నాను అన్నదము, శ్రైలిద్దరూ ఒకరి ముఖాలు ఒకరు చూసుకుని నవ్వుకుని, రామారావుగారు "అదా? మన సినిమా 'కోడలుదిద్దిన కాపురం'లో ఒక సీను వుంది కదా! కోడలు సావిత్రి మామగారి జన్మదినోత్సవం జరపదలచి రాత్రికి డిన్నర్‌ ఏర్పాటు చేసి అందర్నీ తప్పక రమ్మంటుందిగదా! నేను చాలా లేట్‌గా వస్తాను వచ్చి అందరినీ కడిగేస్తాను మీరురాసిన ఆ సీను దాదాపు ఏడెనిమిది పేజీలు వుంది. అందులో నా డైలాగే రెండు సేజీలువుంది. ఆ సీను చదివి నాకు అనుమానం వచ్చింది. ఇంత పొడుగు సీను నిలుస్తుందా? బోర్‌ కొడుతుందా” చదవమని తమ్ముడికి, పుండరీకాక్షయ్యకి ఇచ్చాను. వాళ్లు చదివి ఖచ్చితంగా చెప్పారు, *“ సీను విలవదు బోర్‌ కొడుతుంది" అని. ఆ విషయం మీకు చెబుతామని ఆ రోజు మీకు ఫోన్‌ చేశాను మీ ఇంటికి వచ్చి మీ ఆరోగ్య పరిస్టితి చూసి ఆ విషయం మాట్లాడలేకపోయాను. తరువాత అనుకున్నాను 'షూట్‌ చేద్దాం! అంతగా బోర్‌ అనిపిస్తే అప్పుడే కట్‌ చేద్దాం' అని నిర్ణయించుకున్నాను. మొన్న ఆ సీను షూట్‌ చేశాం. ఎడిట్‌ చేసి నిన్న చూశాం బ్రహ్మాండంగా వుంది ఒక్క అక్షరం కూడా తీసెయ్యవలసిన ఆవసరంలేదు. నేను ముందే అనుకున్నాను నరసరాజుగారు సీను పొడవు చూసుకునే రాస్తారు. అనవసరంగా రాయరు అని. అదే జరుగింది” అన్నారు రామారావుగారు 1970 సెష్టెంబరుకు పిక్ళరు పూర్తి అయింది. సెన్సార్‌ అదొక కధ! "సెన్సార్‌ కధ సెన్సార్‌బోర్ట్డు మెంబర్జు 'కోడలు దిద్దిన కాపురం' సినిమా చూస్తూ ఇంటర్‌వెల్‌లో బయటికి వచ్చారు. అందరి మొహాలు ఎర్రబడి వున్నాయ్‌! ఒకరిద్దరు పిక్చర్‌ బ్యాన్‌ చెయ్యాలి అని తీవ్రంగా అరిచారు అదంతా చూచిన రుక్మాంగదరావుగారు (రామారావుగారి బావమరిది. (ప్రొడ్యూసరు ప్రతినిధిగా వెళ్ళారు) కంగారుగా బావగారికి ఫోన్‌ చేసి చెప్పారు “సతే! ఇంటికి రా మాట్టాడదాం” అన్నారు రామారావుగారు. ఆచారం (ప్రకారం మరునాడు (ప్రొడ్యూసరు సెన్సారు ఆఫీసుకు వెళితే సెన్సార్‌ కట్స్‌ చెబుతారు. ఉదయమే రామారావుగారు నాకు ఫోన్‌ చేశారు వెళ్లాను “సెన్సార్‌ గొడవ వచ్చేట్టుంది మన సినిమాలో సత్యనారాయణపాత్ర... దొంగస్వాములవారు! ఎవరో బాబాను పోలివుందట! ఆ బాబా భక్తులు గొడవ చేశారట. ఇప్పుడు నేనుగాని, తమ్ముడు గాని వెళితే వాళ్ళు చెప్పే కట్స్‌కి అవునో కాదో అక్కడే చెప్పవలసివుంటుంది. మీరు వెళితే మంచిది. వాళ్ళు చెప్పేది విని “మా ్రొడ్యూసరుకు చెబుతాను” అని రావచ్చు మనకి కాస్తంత టైమ్‌ దొరుకుతుంది ఆలోచించుకోడానికి! కాబట్టి మీరూ డైరెక్టరు ఇవాళ పదిగంటలకు సెన్సార్‌ ఆఫీసుకు వెళ్ళండి” అన్నారు రామారావుగారు నేనూ, యోగానంద్‌గారు సెన్సార్‌ ఆఫీసుకు వెళ్ళాం! సెన్సార్‌ ఆఫీసరు డి. రామలింగంగారు నాకు చాలా దగ్గర స్నేహితుడు నన్ను చూడగానే ... “ఏం నరసరాజుగారూ! నన్ను పెద్ద చిక్కుల్లో పడేశారు” అన్నారు నవ్వుతూనే ఏమీ ఎరగనట్టు నేను “ఏమిటి? ఏమిటి?” అన్నాను కుతూహలంగా.

ల న్‌ |. క్ట క టా ం!!. అకట. | ర స. నన ల వ న హమ భ్‌ వ మ “కోడలు దిద్దిన కాపురంలో ఎన్టీఆర్‌ డి. యోగానంద్‌ చ్పీర్తు “ఏమిటి ఏమిటి? చూడండి! మెంబర్లందరూ ఏక్షగ్రీవంగా అభ్యంతరం తెలిపారు” అని మెంబర్ల ఎ కనపడకుండా కాగితం మడ్చిచ్చి వాళ్ళు రాసిన రిపోర్టులు చదవమని నాకిచ్చారు. చదివాను. కోడ్‌లో “సమాజంలో సజీవుడైన ఒక వ్యక్తిని పోలిన పాత్ర సృష్టించి అపహాస్యం చేయకూడదు” అని సెన్సార్‌ తరం” వుంది. మీకు తెలుసుగదా! సత్యనారాయణపాత్ర ఫలానా' బాబాను పోలివున్నదని సెన్సార్‌ సభ్యుల అభ్యం అన్నారు రామలింగంగారు. త ॥ “ పా 'పోలిక అంటే ఏమిటో ముందు నిర్వచించండి. సెన్సార్‌ సభ్యులు చెప్పే బాబాగారికి.. మా సత్యనారాయలాా ల దొంగ స్వాములవారికి పేరులో పోలిక లేదు. మూ స్వాములవారి పేరు ఏ బాబాదికాదు. నిత్యానందస్వాముల షలో (డ్రెస్‌లో పోలిక లేదు. మా స్వాములవారిది 'ఫైజామా, షేర్వాని, మనిషి ఒడ్డు, పాడుగులో పోలిక లేదు. మాట్లాడే భౌ పోలికలేదు. మాట తీరులో పోలికలేదు. నడకలో పోలికలేదు, వున్నదల్లా మీరు చెప్పే విగ్గులోనే పోలిక! కు అది ఎప్పటినుంచో వస్తున్న మా స్పినిమ్రూ వగ్గు! 'బాలనాగమ్మ' సినిమాలో మాయలమరాకీ విగ్గు! ఎందరో వలన పెట్టే విగ్గు! అది ఎవరి జుట్టనో పోల్రివందని మమ్మల్ని మానేయమంటే ఎలా? అన్నాను. రామలింగంగారు (్రేద్ద విని. శక! కు ఏమోబాబు! నాకెందుకీ గొడవ! మీరు చెప్పే ఆర్లుమెంట్సు రాసి ఇవ్వండి! బొంబాయి సెంట్రల్‌ సెన్సార్‌ బోడ్తో పంపుతాను” అన్నారు. నా ఆర్గుమెంట్సు రాసి ఇచ్చాను. (ప్రొడ్యూసరు ప్రతినిధిగా రచయితగా సంతకం చేసి ఇచ్చాను. ఇ న టై ఆయన బొ ఇదాయికి పాంపారు! బొంబాయి సెంట్రల్‌ సెన్సార్‌ ఆఫీసరు “ప్రొడ్యూస రు చెప్పే ఆర్లమెం ఫి సవ్యంగానే వున్నాయ్‌” అని ఏ కట్స్‌ లేకుండా క్లీన్‌ సర్టిఫికెట్‌ ఇవ్వమని రాశారు. 1970 అక్టోబరులో అనుకుంటా... 'క్రోడల్పు దిద్దిన కాపురం” రిలీజు ఆ యింది, పిక్షర్‌ టాక్‌ తెలుసుకుందామని మరునాడు ఉదయం రామారావుగ్గారిక్రి ఫ్రోన్ల్‌ చేశాను. ఒ “యు ఆర్‌ది హీర్రో ఆఫ్‌ మై పిక్చరో” అన్నారు రామారావుగారు. .

జీలుగ నేనెందుకు సినిమా తీయలేదు?

1971 ప్రాతంలో నేను ఒక సారి బంధువుల పెళ్లికి రాజమండ్రి వెళ్లాను. అక్కడ గాంధి, రాజుగారు కలిశారు ఆయనది కాకినాడ (ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త ధనవంతుడు

ఆయన నాతో, “నరసరాజు గారూ! మనకు తెలియని వ్యాపారం స్వయంగా చేయకూడదు ఆ పని నేను చేశాను ఒక పిక్చరు డబ్‌ చేశాను చేతులు కాల్ఫుకున్నాను!

ఆ అనుభవంతో మీ దగ్గరకు వచ్చాను మీరు ఎంతో కాలంగా సినీ పరిశ్రమలోవున్నారు. అనుభవం సంపాయించారు. మీకు పరిశ్రమలో ఎంతో పలుకుబడి, గౌరవం వున్నాయి. రామారావుగారు, నాగేశ్యరరావుగారు మీకు సన్ని హితులు! స్టూడియో అధిపతి నాగిరెడ్డిగారికి మీరు రచయితలు, మిత్రులు!

మీకు వున్న పలుకుబడి, వసతులు ఉపయోగించుకోవాలనే ఉద్దేశంతోనే మీకు ఈ ప్రపోజల్‌ ఇస్తున్నాను

ఏదో ఒక సినిమా తీసి అటో ఇటో తేట్టుకోవాలనుకోవడం వ్యాపార లక్షణంగాదు!

మేము సినిమా కంపెనీ పెడతాం, లాభనష్టాలతో నిమిత్త లేకుండా నాలుగు సినిమాలు తీస్తాం! లా ఆఫ్‌ యావరేజ్‌ ప్రకారం రెండు పోయినా రెండు సక్సెస్‌ అవుతాయ్‌! నాలుగు సినిమాలకి అయ్యే ఖర్చు ముందుగానే బ్యాంక్‌లో వెయ్యమంటే వేస్తాం లేదా ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు మేం ఇవ్వగలం మీకు మామీద నమ్మకముంటే ఎప్పటికప్పుడు ఇన్తాం మీరు కంపెనీకి మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌గా వుండండి మీరు రాస్తారో, డైరెక్ట్‌ చేస్తారో మా కనవసరం! మీరు 'ప్రొడ్యూసరు! మేం ఆ చాయలకు కూడా రాము, ఎప్పుడన్నా సరదాకి షూటింగ్‌ చూడ్డానికి తప్ప!

మీ రెమ్యూనరేషన్‌ మీరు తీసుకొండి. అదనంగా లాభాలలో సగం తీసుకోండి.

లేదా మీకు ఎలా కావాలో చెప్పండి. మీరు ఎలా చెబితే అలా చేయడానికి మేం సిద్దం” అన్నారు ఇంతలో భోజనాలు రెడీ అని కబురు రావడంతో అందరం లేచి భోజనశాల లోకి వెళ్లాం

ఆ తరువాత పెళ్లి హడావిడి తరువాత ట్రైన్‌ ఎక్కి నేను మద్రాసు వెళ్లిపోయాను తరువాత 15 రోజులకి గాంధిరాజుగారు మద్రాసు వచ్చారు ఉడ్‌లాండ్‌ హోటల్‌ నుంచి ఫోన్‌చేశారు “ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అన్నారు “ఇప్పుడు రండి! నేను ఫ్రీగానే ఉన్నాను” అన్నాను. వచ్చారు. యోగక్షేమాలు, ఆ కబుర్జు, ఈ కబుర్హు అయిన తరువాత, “నేను చెప్పిన సంగతి ఏం చేశారు?” అన్నారు “ఏ సంగతి?” అన్నాను. ఆయన పకపక నవ్యి “అదేమిటండి! అరగంట సేపు చెబితే అప్పుడే మరచి పోయారా?” అన్నారు. “సినిమా సంగతేనా?”అన్నాను “అవును” అన్నారు నేను క్షణం ఆలోచించి " అసలు నేను సినిమా ఎందుకు తియ్యాలి?” అన్నాను /గాందరూ ఎందుకు తీస్తున్నారు? అందుకే! డబ్బు కోసం” అన్నారు “నాకు అక్కరలేదు. డబ్బు నాకు చేదు అని కాదు. ఇప్పుడు రచయితగా హాయిగా వున్నాను. నేను సినిమారంగాన్సిక్తి వచ్చి దాదాపు 20 ఏళ్తు అయింది ఇంతవరకు నేను పనిలేకుండా ఎప్పుడూ లేను. ఎప్పుడూ సినిమా లా (| ల తరువాత సినిమా రాసూనే వున్నాను ఆర్థికంగా కూడా బాగానే వున్నాను. ఇప్పుడు ఎవరైనా (ప్రొడ్యూసరు నా దగ్గరకు

ప స్‌ (( న య! ౯ కోడలు దిదిన కారం లో ఎనీఆర్‌ డి యోగానం ర పేర్లు ఎమిటి ఏమిటి? చూడండి! మెంబరందరూ ఎకగ్టీవంగా అభ్యంతరం తెలిపారు అని మెంబర పేరు కనఎడకుండా కాగితం మడిచి వాళ్ళు రాఎన రిపోరులు చదవమని నాకిచ్చారు చదివాను కోడ్‌లో ఎమాజంలో ఎజీవుడెన ఒక్ష వ్యక్తిని పోలిన పాత్ర నృషంచి అఎవోన్యం చేయకూడదు అని ఎన్సార్‌ తరం వుంది మీకు తెలుబుగదా! ఎత్యనారాయణపాత్ర ఇలానా బాబాను పోలివున్నదని ఎన్సార్‌ ఎభ్యుల అభ్యం అన్నారు రామలింగంగారు పొత్ర పోలిక అంటే ఏమిటో ముందు నిర్వచించండి ఎన్నార్‌ ఎభ్యులు చెప్బ బాబాగారికి మా ఎత్యనా రాయల దొంగ స్వాములవారికి ఎరులో పోలిక లేదు మూ స్వాములవారి ఎరు ఎ బాబాదికాదు నిత్యానందస్వాముల ఎలో రైఎలో పోలిక లేదు మా స్వాములవారిది బ్రజామా షర్వాని మనిష ఒడు పొడుగులో పోలిక లేదు మాహిడే భౌ పోలికలేదు మాట త్రీరులో పోలికలేదు నడక్రలో పోలికలేద్రు వున్నదలా మీరు చెబ్బ విగులోనే పోలిక! కు అది ఎబ్బటినుంచో వబున్న మా ఎనిమా విగు! బాలనాగమ్మ ఎనిమాలో మాయలమరారి విగు! ఎందరో విల ఎటే విగు! ఆది ఎవరి జుటునో పోలివుందని మమ్ముల్ని మానేయమంటే ఎలా? అన్నాను రామలింగంగారు రధ విని కు ఎమోబాబు! నాకెందుకీ గొడవ! మీర్పు చెబ్బ ఆరుమెంట్సు రా ఇవ్వండి! బొంబాయి ఎంట్రల్‌ ఎన్సార్‌ బోర్డు ఎంఎుతాను అన్నారు నా ఆరుమెంట్సు రాఎ ఇచ్చాను (ప్రొడ్యూఎరు ప్రతినిధిగా రచయితగా ఎంతకం చేఎ ఇచ్చాను ట్ల అయన బొంబాయికి పాంపారు! బొంబాయి ఎరోట్రల్‌ ఎన్ఫార్‌ ఆఫీర్రు (ప్రొడ్యూబరు చెబ్బ ఆర్లమెంటని ఎవ్యంగానే వున్నాయ్‌ అని ఎ కట్స్‌ లేకుండా కీన్‌ ృర్ఫికెట్‌ ఇవ్వమని రాశారు ని 1970 ఆకోబరులో అనుకుంటా కోడలు దిదిన కొఎురం రిలీజ్ల అయింది ఎక్సర్‌ టాక్‌ తెలు నుకుందోమి మరునాడు ఉదయం రామారావుగారిక్రి ఫోన్స్‌ చేశాను యు ఆర్‌ ది హీరో ఆ మై ఎక్సర్‌ అన్నారు రామారావుగారు

నేనెందుకు సినిమా తీయలేదు?

1971 ప్రాతంలో నేను ఒక సారి బంధువుల పెళ్లికి రాజమండ్రి వెళ్ళాను. అక్కడ గాంధి, రాజుగారు కలిశారు. ఆయనది కాకినాడ. ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త ధనవంతుడు.

ఆయన నాతో, “నరసరాజు గారూ! మనకు తెలియని వ్యాపారం స్వయంగా చేయకూడదు. ఆ పని నేను చేశాను. ఒక పిక్సరు డబ్‌ చేశాను. చేతులు కాల్చుకున్నాను!

ఆ అనుభవంతో మీ దగ్గరకు వచ్చాను. మీరు ఎంతో కాలంగా సినీ పరిశ్రమలోవున్నారు. అనుభవం సంపాయించారు. మీకు పరిశ్రమలో ఎంతో పలుకుబడి, గౌరవం వున్నాయి. రామారావుగారు, నాగేశ్ళరరావుగారు మీకు సన్ని హితులు! స్టూడియో అధిపతి నాగిరెడ్డిగారికి మీరు రచయితలు, మిత్రులు!

మీకు వున్న పలుకుబడి, వసతులు ఉపయోగించుకోవాలనే ఉద్దేశంతోనే మీకు ఈ ప్రపోజల్‌ ఇస్తున్నాను.

ఏదో ఒక సినిమా తీసి అటో ఇటో తేట్చుకోవాలనుకోవడం వ్యాపార లక్షణంగాదు!

మేము సినిమా కంపెనీ పెడతాం, లాభనష్టాలతో నిమిత్త లేకుండా నాలుగు సినిమాలు తీస్తాం! లా అఫ్‌ యావరేజ్‌ ప్రకారం రెండు పోయినా రెండు సక్సెస్‌ అవుతాయ్‌! నాలుగు సినిమాలకి అయ్యే ఖర్చు ముందుగానే బ్యాంక్‌లో వెయ్యమంటే వేస్తాం. లేదా ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు మేం ఇవ్వగలం, మీకు మామీద నమ్మకముంటే ఎప్పటికప్పుడు ఇస్తాం. మీరు కంపెనీకి మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌గా వుండండి. మీరు రాస్తారో, డైరెక్ట్‌ చేస్తారో మా కనవసరం! మీరు (ప్రొడ్యూసరు! మేం ఆ చాయలకు కూడా రాము, ఎప్పుడన్నా సరదాకి షూటింగ్‌ చూడ్డానికి తప్ప!

మీ రెమ్యూనరేషన్‌ మీరు తీసుకొండి. అదనంగా లాభాలలో సగం తీసుకోండి.

లేదా మీకు ఎలా కావాలో చెప్పండి. మీరు ఎలా చెబితే అలా చేయడానికి మేం సిద్దం” అన్నారు. ఇంతలో భోజనాలు రెడీ అని కబురు రావడంతో అందరం లేచి భోజనశాల లోకి వెళ్లాం.

ఆ తరువాత పెళ్లి హడావిడి. తరువాత ట్రైన్‌ ఎక్కి నేను మద్రాసు వెళ్లిపోయాను. తరువాత 15 రోజులకి గాంధిరాజుగారు మద్రాసు వచ్చారు. ఉడ్‌లాండ్‌ హోటల్‌ నుంచి ఫోన్‌చేశారు. “ఎప్పుడు రమ్మంటారు?” అన్నారు. “ఇప్పుడు రండి! నేను ఫ్రీగానే ఉన్నాను” అన్నాను. వచ్చారు. యోగక్షేమాలు, ఆ కబుర్లు, ఈ కబుర్భు అయిన. తరువాత, “నేను చెప్పిన సంగతి ఏం చేశారు?” అన్నారు. “ఏ సంగతి?” అన్నాను. ఆయన పకపక నవ్వి “అదేమిటండి! అరగంట సేపు చెబితే అప్పుడే మరచి పోయారా?” అన్నారు. “సినిమా సంగతేనా?" అన్నాను. “అవును” అన్నారు. నేను క్షణం ఆలోచించి ” అసలు నేను సినిమా ఎందుకు తియ్యాలి?” అన్నాను. //అందరూ ఎందుకు తీస్తున్నారు? అందుకే! డబ్బు కోసం” అన్నారు. “నాకు అ క్కరలేదు. డబ్బు నాకు చేదు అని కాదు. ఇప్పుడు రచయితగా హాయిగా వున్నాను. నేను సినిమారంగానిక్షి వచ్చి దాదాపు 20 ఏళ్లు అయింది, ఇంతవరకు నేను పనిలేకుండా ఎప్పుడూ లేను. ఎప్పుడూ సినిమా ళా తరువాత సినిమా రాసూనే వున్నాను. ఆర్టికంగా కూడా బాగానే వున్నాను. ఇప్పుడు ఎవరైనా (ప్రొడ్యూసరు నా దగ్గరకు

చలల టు చం న నం తతత ఓ స్మ న త్మ! ౮ సీ య. |. | క న. - "కోడలు దిద్దిన కాపురం'లో ఎన్టీఆర్‌ డి. యోగానంద్‌ ॥ బర 'పేర్టు “ఏమిటి ఏమిటి? చూడండి! మెంబర్లందరూ ఏకగ్రీవంగా అభ్యంతరం తెలిపారు” అని మెంబర్ల కనపడకుండా కాగితం మడ్చిచ్చి వాళ్ళు రాసిన రిపోర్టులు చదవమని నాకిచ్చారు. చదివాను. కోడ్‌లో “సమాజంలో సజీవుడైన ఒక వ్యక్తిని పోలిన పాత్ర సృష్టించి అపహాస్యం చేయకూడదు” అని సెన్సార్‌ తరం" వుంది. మీకు తెలుసుగదా! సత్యనారాయణపాత్ర ఫలానా బాబాను పోలివున్నదని సెన్సార్‌ సభ్యుల అభ్యం అన్నారు రామలింగంగారు. త పా “పోలిక అంటే ఏమిటో ముందు నిర్వచించండి. సెన్సార్‌ సభ్యులు చెప్పే బాబాగారికి... మా సత్యనారా య! దొంగ స్వాములవారికి పేరులో పోల్రిక్ష లేద్దు. మా స్వాములవారి పేరు ఏ బాబాదికాదు. నిత్యానందస్వాముల షో (డ్రెస్‌లో పోలిక లేదు. మూ స్వాములవారిది సైజామ్హా, షేర్వాని, మనిషి ఒడ్డు పొడుగులో పోలిక లేదు. మాట్టాడే భౌ పోలికలేదు. మాట తీరులో పోలికలేదు. నడకలో పోలికలేదు. వున్నదల్దా మీరు చెప్పే విగ్గులోనే పోలిక! కు అది ఎప్పటినుంచో వస్తున్న మా సిన్సిమూ వగ్గు! 'బాలనాగమ్మ' సినిమాలో మాయలమరాకీ విగ్గు! ఎందరో విల పెట్టే విగ్గు! అది ఎవరి జుట్టునో పోలివుందని మమ్మల్ని మానేయమంటే ఎలా?” అన్నాను. రామలింగంగారు ద్ర విని. 4 రకు ఏమోబాబు! నాకెందుకీ గొడ్డు! మ్పీర్తు చెప్పే ఆర్లుమెంట్సు రాసి ఇవ్వండి! బొంబాయి సెంట్రల్‌ సెన్సార్‌ బోర్లు పంపుతాను” అన్నారు. నా ఆర్షుమెంట్సు రాసి ఇచ్చాను. 'ప్రొడ్యూసరు ప్రతినిధిగా, రచయితగా సంతకం చేసి ఇచ్చాను.

ల ట్స | ఆధున చ నగాయికి పాంపారు! బొంబాయి సెంట్రల్‌ సెన్సార్‌ ఆఫీసరు “ప్రొడ్యూస రు చెప్పే ఆర్లుమం' బ్ధె సవ్యంగానే వున్నాయ్‌” అని కట్స్‌ లేకుండా కీన్‌ సర్టిఫికెట్‌ ఇవ్వమ్పుని రాశారు. ని

1970 ఆక్టోబరులో అనుకుంటా... “కోడలు దిద్దిన కొపురం' రిలీజు అయింది. పిక్చర్‌ టాక్‌ తెలుసుకుందొను మరునాడు ఉదయం రామారావుగారిక్తి ఫోన్‌ చేశాన్సు. “యు ఆర్‌ ది హీరో ఆఫ్‌ మై పిక్చర్‌? అన్నారు రామారావ్చుగార్రు . [౯ క. క. క. ఉం ఎ |

నేనెందుకు సినిమా తీయలేదు?

1971 ప్రాతంలో నేను ఒక సారి బంధువుల పెళ్లికి రాజమండ్రి వెళ్ళాను. అక్కడ గాంధి, రాజుగారు కలిశారు. ఆయనది కాకినాడ. ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త ధనవంతుడు.

ఆయన నాతో, “నరసరాజు గారూ! మనకు తెలియని వ్యాపారం స్వయంగా చేయకూడదు. ఆ పని సేసు చేశాను. ఒక పిక్చరు డబ్‌ చేశాను. చేతులు కాల్చుకున్నాను!

ఆ అనుభవంతో మీ దగ్గరకు వచ్చాను. మీరు ఎంతో కాలంగా సిసి ఎస ్రిటోష్పన్నాు 'అన్వుష్వ్యు సంపాయించారు. మీకు పరిశ్రమలో ఎంతో పలుకుబడి, గౌరప్రం వున్నాయి. రాషూరాష్పగాన్వు, వ్రాష్మ ఇపరాుణన సన్ని హితులు! స్టూడియో అధిపతి నాగిరెడ్డిగారికి మీరు రచయితలు, మిత్రులు! సఎచాప్పునాను స్వ

మీకు వున్న పలుకుబడి, వసతులు ఉపయోగించుకోవాలనే ఉద్దేశంతోనే మీకు ఈ+ (పపోజుల్‌ ఇన్తున్చాను

ఏదో ఒక సినిమా తీసి అటో ఇటో తేట్టుకోవాలనుకోవడం వ్వాపార ల్మక్షణంగాదయ?

మేము సినిమా కంపెనీ పెడతాం, లాభనపష్టాలతో నిమిత్త తేకుండా. నాలలణు. వంమాలు త్వా లా ఆక యావరేజ్‌ ప్రకారం రెండు పోయినా రెండు సక్సెస్‌ అవుతాయ్‌! నాలుగు సినిషూలకి ఆరే జ్జ ,

ర | సె న్నే స్పుసన్పృ్రళళ్చ బ్యాంక్‌లో వెయ్యమంటే వేస్తాం. లేదా ఎప్పుడు కానాలంటే అస్తుడు మేం ఇన్వగలం. మకు మాష్టిద్ది నవ్చు ఎప్పటికప్పుడు ఇస్తాం. మీరు కంపెనీకి మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌గా వుండండి. మీరు రాస్తారో, డైరెక్ట్‌ చేస్తారో వూ ైకముంటే మీరు (ప్రొడ్యూసరు! మేం ఆ చాయలకు కూడా రాము, ఎప్పుడన్నా సరదాకీ షూటింగ్‌ చూడ్డానికి తవ్ప! నవసరం॥

మీ రెమ్యూనరేషన్‌ మీరు తీసుకొండి. అదనంగా లాభాలలో సగం తీసుకోండి.

లేదా మీకు ఎలా కావాలో చెప్పండి. మీరు ఎలా చెబితే అలా చేయడానికి మేం సిద్దం” అన్నారు. ఇంతలో భోజనాలు రెడీ అని కబురు రావడంతో అందరం లేచి భోజనశాల లోకి వెళ్లాం.

ఆ తరువాత పెళ్లి హడావిడి. తరువాత (టైన్‌ ఎక్కి నేను మద్రాసు వెళ్లిపోయాను.

తరువాత 15 రోజులకి గాంధిరాజుగారు మద్రాసు వచ్చారు. ఉడ్‌లాండ్‌ హోటల్‌ నుంచి ఫోన్‌చేశారు.

“ఎప్పుడు రమ శ్రంటారు?” అన్నారు.

“ఇప్పుడు రండి! నేను ఫ్రీగానే ఉన్నాను” అన్నాను.

వచ్చారు. యోగక్షేమాలు, ఆ కబుర్జు, ఈ కబుర్లు అయిన, తరువాత,

“నీను చెప్పిన సంగతి ఏం చేశారు?” అన్నారు. “ఏ సంగతి?” అన్నాను. ఆయన పకపక నవ్వి “అదేమిటండ! అరగంట సేపు చెబితే అప్పుడే మరచి పోయారా?” అన్నారు.

“సినిమా సంగతేనా?”అన్నాను.

“అవును” అన్నారు. నేను క్షణం ఆలోచించి ” అసలు నేను సినిమా ఎందుకు తియ్యాలి?” అన్నాను.

అందరూ ఎందుకు తీస్తున్నారు? అందుకే! డబ్బు కోసం” అన్నారు.

“నాకు అక్కరలేదు. డబ్బు నాకు చేదు అని కాదు. ఇప్పుడు రచయితగా హాయిగా వున్నాను. నేను సినిమారంగానిక్తి వచ్చి దాదాపు 20 ఏళ్లు అయింది. ఇంతవరకు నేను పనిలేకుండా ఎప్పుడూ లేను, ఎప్పుడూ సినివూ తరువాత సినిమా రాస్తూనే వున్నాను. ఆర్థికంగా కూడా బాగానే వున్నాను. ఇప్పుడు ఎవరైనా (ప్రొడ్యూసరు నా దగ్గరకు

క. శకి ల లలల డవ శిత ట లవ వలల ట వ. గ టల డై కశ శ డక కారి ల శశ 6442వ కకక 6486062464 =. ఎ ట్ర్‌

వచ్చి “నరసరాజుగారూ! మేం సినిమా తియ్యబోతున్నాం. రాసి పెట్టండి” అని అడుగుతున్నారు. నేను ప్రొడ్యూసర్‌ ని ఆయితే ఇది తారుమారు అవుతుంది. నేను అందరి చుట్టూ తిరగాలి. మా సినిమారంగానికి ఒక (ప్రత్యేకతవుంది. సినిమా నిర్మాణంలో డబ్బు ఇచ్చేవాడు ఒక్కడు... ప్రొడ్యూసరు! డబ్బు తీసుకునేవాళ్లు డజన్లమంది. * సినిమా ప్రారంభమైన తరువాత డబ్బు ఇచ్చే ఈ ఒక్కవ్యక్తి పుచ్చుకునే డజన్లమంది దయాదాక్షిణ్యాలమీద ఆధారపడాలి. అదేమి? అని అంటే నీ సినిమా చెడుతుంది. చిన్న ఉదాహరణచెబుతాను. వాహినీ బి.యన్‌:రెడ్డిగారు తీస్తున్న ఒక సినిమాలో హీరోయిన్‌ రోజూ షూటింగ్‌కు గంట, రెండు గంటలు ఆలస్యంగా వస్తూండేది. ప్రతిరోజు “సారీ సార్‌” అని ఆలస్యానికి ఏదో సాకు చెప్పేది. ఆమె ఆలస్యానికి అంతవరకూ కోపంతో ఎంతో చిందులు తొక్కిన రెడ్డిగారు అంతకోపాన్నీ దిగమింగుకుని చిరువ్వుతో “ఫర్వాలేదమ్మా” అనేవాడు. అలా అనకుండా తన కోపం ఆమెమీద చూపితే ఆమె మూడ్‌ చెడుతుంది. ఆ (ప్రభావం ఆమె నటనమీద పడుతుంది. సినిమా చెడుతుంది. అందువల్ల ఎవరివల్ల ఏ తప్పు జరిగినా ప్రాడ్యూసరు సహనంతో భరించి చిరునవ్వులు చిందించాలి. ఇది ఈ సినిమా నిర్మాణం (ప్రత్యేకత. ఒకరోజు షూటింగు జరుగుతోంది. ఒక షాట్‌లో హీరోయిన్‌ కన్నీళ్లతో డైలాగ్‌ చెప్పాలి. కన్నీళ్లకోసం సామాన్యంగా కళ్లలో కొంచెం గ్రిసరిన్‌ వేస్తారు. గ్‌ షాట్‌ తీయబోయేముందు మేకప్‌ అసిస్టెంటు గ్లిసరిన్‌ సీసాతో హీరోయిన్‌ దగ్గరికి వెళ్ళాడు. హీరోయిన్‌ “అక్కరలేదండి. గ్లిసరిన్‌ లేకుండానే కన్నీళ్లు తెప్పించగలను” అన్నదట. వెంటనే బియస్‌. రెడ్డిగారు “అమ్మా! గిసరిన్‌ లేకుండా కన్నీళ్లు ప్రోడ్యూసర్లకి వస్తయ్‌గాని ఆర్టిస్టులకి ఎలా వస్తాయమ్మా”! అన్నాడట. అదీ విషయం! మరో విషయం చెప్పనా? శంభు ఫిలింస్‌ (ప్రాడ్యూసరు యార్లగడ్డ వెంకన్నచౌదరిగారు “నమ్మినబంటు' సినిమా తీశారు. నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, గుమ్మడి వగైరాలతో. చాలా విజయవంతమైన సినిమా. బాగా డబ్బు వచ్చింది. స్పెయిన్‌లో పదో ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌లో పాల్గొనమని ఆహ్యానం కూడా వచ్చింది. అదే ఆయన తీసిని మొదటి సినిమా! చివరి సినిమా! ఆయనతో నాకు బాగా చనువు. ఒక రోజు అడిగాను. “ఏం చౌదరిగారూ! మళ్ళీ సినిమా తీయలేదేం?” అని, “వద్దు! వద్దండి! బాబూ! ఇదేం వ్యాపారమండి బాబూ! డబ్బిచ్చి అందరికి దణ్ఞాలు పెట్టాలి!” అన్నారాయన. “ఇప్పుడేమంటారు?” అన్నాను గాంధిరాజుగారితో. ఆయన మారు మాట్లాడకుండా దీర్హంగా నిట్టూర్చి 'వస్తానండి' అని లేచి వెళ్ళిపోయారు] ల! న] గ! హా! అంతే! మళ్ళీ సినిమా సంగతి ఎత్తితే ఒట్టు!

పటపట వల వటవటపప వవటవటట టువవవటటటెటుటవటలు పచలలవపటపుపుపపుపటలలలి వు వవ లలదలద వపు వవటలలలలలలలలలటల అలల లం శీలలో రాజమకుటం ఎలా ప్రారంభమైంది?

1951 సెప్టెంబర్‌ 16వ తేదీన నేను వాహినీ సంస్ధలో చేరాను అదే నా సినిమారంగ ప్రవేశం. ఆ రోజునే నేనూ, కె.వి. రెడ్డిగారు “పెద్ద మనుషులు" కధాచర్చలు ప్రారంభించాం. నవంబరు చివరికి కధ సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ పూర్తి అయింది. ఇక డైలాగ్స్‌ రాయాలి. అప్పటికి నేను నా కుటుంబాన్ని మదరాసుకు తరలించలేదు.

“విజయవాడ వెళ్ళి డిసెంబరులో డైలాగ్స్‌ రాసి జనవరిలో సంక్రాంతి పండుగ తరువాత సకుటుంబంగా మదరాసు వస్తానని” చెప్పాను. కె.వి. రెడ్డిగారు సరేనన్నారు.

విజయవాడ వెళ్ళాను. డిసెంబరులో డైలాగ్స్‌ సూర్తిచేసాను, సంక్రాంతి తరువాత మదరాసు వెళ్ళాలని అనుకున్నాను. -'

ఈ లోపల డిసెంబరు ఆఖరువారంలో బి.యన్‌. రెడ్డిగారి 'మల్లీశ్వరి' విడుదల అయింది.

సంక్రాంతి వెళ్లిన మరునాడు తను విజయవాడ వస్తున్నానీ, 'మల్లీశ్వరి' చిత్రానికి (ప్రేక్షకుల స్పందన ఎలా వుందో చూడ్డానికి విజయనగరం వరకు అన్ని కేంద్రాలకు వెళ్ళాలనీ. ఇద్దరం కలిసి వెళ్లి తిరిగి మదరాసు వద్దామనీ బి.యన్‌. రెడ్డిగారు విజయవాడలో వున్న నాకు ఉత్తరం రాశారు.

అలాగే ఆయన సంక్రాంతి వెళ్ళిన మరునాడు విజయవాడ వచ్చారు. నేన్తూ ఆయన, వాహిని పిక్చర్స్‌ విజయవాడ ఆఫీసు మేనేజరు కాశీనాధుల సుబ్రహ్మణ్యంగారు (దర్శకుడు కె. విశ్వనాథ్‌ తండ్రిగారు) విజయనగరందాకా వెళ్ళి తిరిగి విజయవాడ వచ్చాం.

జనవరి 21 వ తేదీన అనుకుంటాను-కలకత్తా మెయిలులో రెడ్డిగారు, నేనూ, నా కుటుంబం మదరాసుకు బయలుదేరాం.

“మీరునా తమ్ముడులాంటివారు. సకుటుంబంగా మిమ్మల్ని మా వాహినీ కుటుంబానికి తీసుకువెళుతున్నాను” అన్నారు రెడ్డిగారు.

మదరాసు వెళ్ళాం. కె.వి. లెడ్డిగారికి పెద్ద మనుషులు" డైలాగ్స్‌ వినిపించాను. డైలాగ్స్‌ రాసేముందు కె.వి. రెడ్డిగారు నాకు ఒకమాట చెప్పారు. “సినిమా మీకు కొత్తగదా! సీనులు ఎన్ని వుండాలి? వగైరాలు ఇప్పుడు ఆలోచించకుండా మీరు నాటకం సీన్లు రాసినట్టు రాసేయండి” అన్నారు.

అందుకని అదే నాకు మొదటి సినిమా గనక నా 'ప్రతాపం' అంతా చూపుతూ మొత్తం 120 సీన్సు రాశాను."రెండు సినిమాలకు సరిపడ రాశారు. ఫరవాలేదు. అన్ని సీన్లు బావున్నయ్‌! 60 సీన్లకు కుదించాలి” అన్నారు

రెడ్డిగారు.

అలా 60 సీన్లకు కుదించడానికి నెలరోజులు పట్టింది. ఈలోగా బి.యన్‌. రెడ్డిగారు ఖాళీగా ఉన్నారు. కెవి,

రెడ్డిగారు "పెద్దమనుషులు ' చిత్రం పూర్తిచేసి విడుదల చేసిన తరువాతగాని మళ్లీ బి.యన్‌. రెడ్డి గారు వాహినీ సంస్థకు సినిమా తీయడానికి వీలులేదు. ఒకరి తరువాత ఒకరు సినిమా తీయడం వారి ఆచారం! బి.యన్‌, రెడ్డిగారు నా గురించి కె.వి. రెడ్డిగారిని అడిగారట. 'స్కిప్పు ఎలా వుంది' అని.

“చాలా బాగుంది బ్రదర్‌. నాకు చాలా తృప్తిగా ఉంది” అన్నారట కెవి.

“అయితే ఒకపని చేద్దాం. నీకు షూటింగ్‌ ప్కిప్పు పూర్తి అయిన తరువాత రైటర్‌తో ఎక్కువ పని వుండదుకదా?

అప్పుడు నరసరాజును నాకు వదిలెయ్‌. ఇద్దరం నా తరువాత చిత్రానికి పనిచేసుకుంటాం” అని బి.యన్‌. అనడంతో, కె.వి. సరేనన్నారు.

య న. ఆ మరునాడు కె.వి. రెడ్డిగారు నాకు ఆ విషయం చెప్పి “నరసరాజుగారూ! మిమ్మల్ని ఇందులకు (ఫ్రత్యేకంగా అభినందిస్తున్నాను. ఎందుకంటే నాకూ బి.యన్‌.కి అభిరుచుల్లో చాలా తేడా వుంది. ఒకరికి నచ్చినవారు రెండోవారికి నచ్చరు. సముద్రాల రాఘవాచార్యుల తరువాత మూ ఇద్దరికీ నచ్చిన రచయిత మీరు ఒక్కరే! నా 'గుణసుందరి' సినిమాకు రచయిత పింగళి నాగేంద్రరావుగారుగదా! బి.యన్‌. “మల్లీశ్వరి (ప్రారంభించే ముందు - “బ్రదర్‌! నాగేంద్రరావుగారు 'గుణసుందరి' బాగా రాశారుగదా. “'మల్లీశ్చరి'కి ఆయనచేత రాయించు కోరాదా? అన్నాను.

అప్పుడు - బి.యన్‌. 'నాగేంద్రరావుగారి భాష! ('గిడిగిడి' వగైరాలు) అది నాకు అక్కరలేదు" అన్నాడు.

నేను యీ "పెద్దమనుషులు" తీయాలనుకున్నప్పుడు బి.యన్‌. (బ్రదర్‌! కృష్ణశాస్త్రిగారి చేత రాయించుకో' అన్నాడు.

'నాకు అంత 'మహాకవులు' అక్కరలేదు (బ్రదర్‌! ఏదో చిన్న రైటరును వెతుక్కుంటాను" అన్నాను.

సంగీతం విషయంలో కూడా నన్ను ఈ పిక్సరుకు రాజేశ్చరరావుని పెట్టుకోమన్నారు బి.యన్‌. నేనన్నాను 'నాకు అందుబాటులో లేని జీనియస్‌ కంటే నేను చెప్పినట్టు వినే సంగీత దర్శకుణ్ణై పెట్టుకుంటాను" అని గుణసుందరికి పనిచేసిన ఓగిరాల రామచం(ద్రరావుగారిని ఈ పిక్సరుకు పెట్టుకున్నాను.

మళ్ళీ ఇన్నాళ్లకు మా ఇద్దరికీ నచ్చిన రచయితగా మిమ్మల్ని అభినందిస్తున్నాను” అన్నారు కె.వి.

"పెద్ద మనుషులు" షూటింగ్‌ స్ర్కిప్టు తయారుచేస్తున్న రోజుల్లోనే కె.వి. రెడ్డిగారు అన్నపూర్ణా పిక్సర్సు మొదటి చిత్రం (దొంగరాముడు) ఒప్పుకోవలసివచ్చింది. కె.వి. రెడ్డిగారికి ఎప్పుడూ ఎక్స్‌క్లూజివ్‌ రైటర్‌ కావాలి. ఇంకే పిక్సరులోనూ పనిచేయని రచయిత కావాలన్నమాట.

ఆ మాటే చెబితే అన్నపూర్ణ ప్రొడ్యూసరు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుగారు. “మీకు ప్కిప్పు పని అయిన తరువాత నరసరాజుగారిని మా “అన్నపూర్ణాకు విడుదల చేస్తే నేనూ, నరసరాజుగారూ కలిసి ఏదైనా కథ తయారుచేసుకోవచ్చుగదా” అన్నారు.

“నాకేం అభ్యంతరం లేదు” అన్నారు కె.వి. ఆ మరునాడు కె.వి. నాతో అన్నారు. "నరసరాజుగారు! మీరు బయన్‌,తో పనిచేస్తానని మాట ఇచ్చారు. ఇప్పుడు నాతో 'అన్నపూర్ణకు పనిచేస్తాని అంటున్నారు. బి.యన్‌. నన్ను అపార్దం చేసుకుంటాడేమో, మిమ్మల్ని నాతో తీసుకుపోతున్నాని” అన్నారు.

“నేను బి.యన్‌.తో మాట్టాడతానులెండి” అన్నాను. బ.యన్‌్స్‌తో విషయం చెప్పాను. ఆయన వెంటనే పెద్దమనసుతో, “మీరూ, దుక్కిపాటి మధూసూదనరావుగారు ఇంతకుముందు స్నేహితులు కదా! మీరు కె.వితో ఇంకొక పిక్చరుకు పనిచేయడం మీకు చాలా మేలు చేస్తుంది. అలాగే చేయండి. నేను పాలగుమ్మి పద్మరాజాగారిని పిలిపిస్తాను. ఆయన భీమవరం కాలేజీలో లెక్సరర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. సినిమారంగానికి రావాలని వుందని నాతో చాలా సార్గు అన్నారు, అయిన్ని పిలిపిస్తాను” అన్నారు.

“పెద్దమనుషులు” షూటింగ్‌ స్కిప్టు పూర్తి అయి షూటింగ్‌ ప్రారంభంకాగానే నేను అన్నపూర్త పిక్సర్సులో చేరాను.

పద్మరాజుగారూ, బి,యన్‌. రెడ్డిగారు వాహినీ తదుపరి చిత్రానికి కథల తయారీలో నిమగ్నమయ్యారు.

మొదటి 'భాగ్యరేఖ” కథ డైలాగ్స్‌తో సహా పూర్తిచేశారు. “పెద్ద మనుషులు” పూర్తి కావడానికి ఇంకా టైం వుంది. వూరికే కూర్చోడమెందుకని సైలాస్‌ మార్షెర్‌ ఇంగ్లీషు నవల ఆధారంగా 'బంగారు పాప" స్కైిప్ప తయారుచేశారు.

“పెద్దమనుషులు” 1954 లో విడుదలయింది కె.వి. రెడ్డిగారు 'అన్నపూర్లకు 'దొంగరాముడు' ప్రారంభించారు.

బి,యన్‌. రెడ్డిగారు 'బంగారు పాప' (ప్రారంభించారు.

పహ నాడు న. (జంకు..

'బంగారుపాప' 1955 మార్చిలో కాబోలు రిలీజు అయింది. మంచి పేరు, అవార్డు వచ్చాయికాని ఆర్థికంగా ఫెయిల్‌ అయింది.

నాకిప్పటికీ జ్ఞాపకం. ఒకరోజు వాహినీ ఆఫీసులో కూర్చున్నప్పుడు బి.యన్‌. రెడ్డిగారు

“నరసరాజుగారూ! పిక్ళర్‌ ఫెయిల్‌ అయితే మన ఆఫీసులో 'బాయ్‌' గూడ మన కాఫీ మనకవివ్వడానికి గూడ మొఖం ముడుచుకుని 'నీ మొఖానికి ఇది చాలులే' అన్నట్టు ఇన్తాడు” అన్నారు.

మొత్తంమీద “బంగారుపాప' అందరికీ నిరాశే మిగిల్చింది. అంతకుముందు బి.యన్‌. నాచేత ఒక కామెడీ రాయించి తీయాలని సంకల్పించారు.

కాని చూట్టూ వున్న అందరూ “ఏదైనా డబ్బు వచ్చే పిక్ళర్‌ తీయ్‌ బ్రదర్‌” అనడంతో - బి.యన్‌. “ఈసారి మీరు ఏ సబ్లెక్టుతియ్యమంటే అది తీస్తాను. ఫైనల్‌ డెసిషన్‌ మీదే” అన్నారు.

“ఒక యాక్షన్‌ ఫోక్‌లోర్‌ కాస్ట్యూమ్‌ పిక్చర్స్‌ తియ్‌ బ్రదర్‌” అన్నారు వాహినీ పిక్చర్స్‌ యం.డి. దాస్‌గారు.

అందరం సమర్షించాం. బి.యన్‌. సరేనన్నారు. అలా “రాజమకుటం' కథ (ప్రారంభమయింది.

ఇక్కడ ఒక చిన్న 'పిట్టకధ'

“రాజమకుటం” కధాచర్చలు (ప్రారంభానికి ముందు అంటే “బంగారు పాప" విడుదల తరువాత పొన్నలూరి బ్రదర్స్‌ నిర్మాత వసంతకుమార్‌ రెడ్డిగారు బి,యన్‌. దగ్గరకు వచ్చి తన కంపెనీకి ఒక పిక్చర్‌ తీసిపెట్టమని అడిగాడు. అడగడంతో పాటు తన దగ్గర ఉన్న ఒక కథ,టైప్‌చేసి "ఈ కథ ఎలా వుంటుందో చూడండి” అని ఇచ్చారు.

బి.యన్‌. ఆ కధ చదివి “ఇదేం కథ? నాదగ్గరే ఇంకో కథ వుంది. అదే బాగాలేదని అవతలపెట్టి 'బంగారుపాపి కథ తీశాం. చదవండి ఒకసారి” అని 'బంగారుపాపికు ముందు తయారుచేసిన 'భాగ్యరేఖ' 'స్కిప్పు వసంతకుమార్‌ రెడ్డిగారికి ఇచ్చారు.

వసంతకుమార్‌ రెడ్డిగారు 'భాగ్యరేఖ' స్కిప్పు చదివి “ఇది నాకు బాగానే వుంది. నాకు ఇది తీసి పెట్టండి” అన్నారు.

బి.యన్‌. 'భాగ్యరేఖ' తీశారు యన్‌టి.ఆర్‌-జమునలతో. చిత్రం ఏమిటంటే 'భాగ్యరేఖ" ఆర్థికంగా విజయవంతం అయింది. దాని కంటే మంచి కథ అని తీసిన 'బంగారు పొప' ఫెయిల్‌ అయింది.

“బంగారుపాప” గురించి మరో పిట్టకధ. దేవకీబోస్‌ బెంగాలీలో గొప్ప దర్శకుడు. ఒకవిధంగా బియన్‌, రెడ్డిగారికి గురుతుల్యుడు. బి.యన్‌. రెడ్డిగారు" కలకత్తా వెళ్లినప్పుడు (1935 ప్రాతంలో అనుకుంటాను) దేవకీ బోస్‌ తీసిన 'సీత” సినిమా చూశారు. పృథ్వీరాజ్‌ కపూర్‌-దుర్గాఖోటే ప్రధాన పాత్రలు అనుకుంటాను.

'సీత' సినిమా చూసిన తరువాతే తనకు సినిమాలు తీయాలన్న కోరిక పుట్టిందని బి.యన్‌. చెబుతుండేవారు.

అలాంటి గురుతుల్యుడైన దేవకీబోస్‌ 1954లో మదరాసు వచ్చాడు. ఆయన బెంగాలీలో తీసిన ఒక సినిమాను తమిళంలో డబ్‌ చేయడానికి వచ్చాడు. ఆ సందర్భంగా దేవకీబోస్‌కు బి.యన్‌ తన 'బంగారుపాప సినిమా చూపించారు.

దేవకీబోస్‌కు 'బంగారుపాప' బాగా నచ్చింది. దానిని బెంగాలీలో తీయడానికి హక్కులు అడిగాడు రెడ్డిగారిని.

"నేను తిసిన పిక్ళరు మీకు నచ్చడమే నాకు పరమానందం! దానిని బెంగాలీలో తీస్తానంటే నాకు అంతవంటే గౌరవం ఏంకావాలి? నాకు ఒక్క రూపాయికూడా ఇవ్వనక్కరలేదు. మీరు సినిమా తీయడమే నాకు గర్వకారణం” అన్నారు బి.యన్‌.

• హం ట య! శ ; జే! 7 ల? ॥ త ,] లక్‌. భం...

• స యు న త్‌ | 8 య న ్ట్‌/ ణో క్‌; వ (1 (| (| న. 11 1. | / న. య 3 ౯ ర న. న స నం ల్‌ ల జ. | న ల త లోన వ తరి షన లం. ( డా. వలు జ టో నా జ వ. ర. (" 1 1 | టై | యు. త ఈ. నా నం శ శీ “బంగారు పాపిలో జమున, జగ్గయ్య ళం యట ప ప స * నస ము ఖ్‌ సహా... క గం" టా విస. వ ః = గీ శ అస్‌ || స | |. నంగ య ల్‌ ర. శ సాటి నం... ల మ. | క కీ స సయ శ్‌ యల. . కు . లళ ష్‌ న్‌ క / . లం. , | జ్‌ (౧ ఫీ క స్ట ఫ్య శే స్రీ లాల్‌ భ్‌ క లో న. . /| జ్‌ ళ్‌ 'మిానమన 'రాజమకుటంిలో రాజసులోచన, ఎన్టీఆర్‌

దేవకీబోస్‌ 'బంగారుపాప'ను బెంగాలీలో తీసి విడుదల చేశాడు. విడుదల తరువాత బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి ఉత్తరం రాళాడు,

“నేను హిట్‌ పిక్ళర్సు తీశాను. ఫ్లాప్స్‌ కూడా తీశాను. కానీ ఇంత ఫ్లాప్‌ నేనెప్పుడూ తీయలేదు. నేను తీసిన ఫ్లాప్స్‌ అన్నిటికంటే ఇది పెద్ద ఫ్లాప్‌” అని రాశాడు.

ఇంతవరకు పైన చెప్పిన విషయాలను బట్టి తేలిసిందేమిటంటే -

ఏ సినిమా 'పే' చేస్తూందో, ఏ సినిమా ఫెయిల్‌ అవుతుందో, సినిమారంగంలో హేమాహేమీలనుకున్న దర్శక నిర్మాతల అంచనాలు ఎలా తల్లకిందులవుతయ్యో చెప్పడానికి ఇంతకంటే నిదర్శనాలేం కావాలి? ఇక అసలు విషయం 'రాజమకుటం' సినిమాకి వద్దాం!

'బంగారుపాప* ఆర్హికంగా ఫెయిల్‌ అయిందని ఏదైనా డబ్బువచ్చే సినిమా తీయమని మేమంతా పోరు పెడితే బి.యన్‌. సరేనన్నాడని చెప్పానుకదా!

ఒక పక్క బి,యన్‌ పొన్నలూరి (బ్రదర్స్‌కు 'భాగ్యరేఖ' సినిమా తీస్తున్నారు.

నేను వాహినీ ఆఫీసులో కూర్చుని 'రాజమకుటం' కథ అల్టుతున్నాను. ఖాళీగా వున్నప్పుడు పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు కూడా వచ్చి నేను తయారుచేస్తున్న కథ విని సూచనలిస్తుండేవారు. 'రాజమకుటం' కధకు పద్మరాజుగారి కంట్రిబ్యూషన్‌ కూడా వుంది.

కధ, సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ పూర్తి అయిన తరువాత నేను డైలాగ్స్‌ రాయడం ప్రారంభించాను. మూడు నాలుగు వారాల్లో మొత్తం డైలాగ్స్‌ పుర్తి చేశాను. బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి వినిపించాను. ఆయన విన్నారుగాని ఎక్కువగా కామెంట్‌ చేయలేదు.

ఆ తరువాత సీన్‌ బై సీన్‌ డైలాగ్స్‌ ఫైనలైజేషన్‌ (ప్రారంభించాం.

నేను రాసిన సీన్స్‌లో హీరో గోస్‌ అవుట్‌ ఇన్‌ ఎ హఫ్‌' అనీ, 'ఎంటర్స్‌ ఏంగగ్రిలీి' అనీ యాక్షన్‌తో రాశాను,

ఆయన కాసేపు ఓపిగ్గా విని ఇక పట్టలేక “$ర్‌గెట్‌ ఎబౌట్‌ ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎక్సిట్స్‌ ఇన్‌ మై పిక్ళర్‌” అన్నారు.

నేను ఆశ్చర్యపోయాను

“యాక్షన్‌ పిక్చర్‌లో ఎంట్రన్స్‌, ఎగ్టిట్స్‌ లేకపోతే ఎలాగండి?” అన్నాను.

ఆయన ఆవేశం దిగమింగుకుని “ఆల్‌లైట్‌! రీడ్‌ ద నెక్ట్‌ సీన్‌!” అన్నారు.

తరువాత సీను చదివాను. అలా నాలుగయిదు సీన్హు చదివాను! ఆయన విని అలా కాకుండా ఇలా వుంటే బాగుంటుంది అన్నట్టు కొన్ని సూచనలు ఇవ్వడం మొదలు పెట్టారు.

నేను ఒక కాగితం మీద ఏదో రాసుకుంటున్నాను. “ఏమిటి రాస్తున్నారు!” అన్నారాయన.

“మీరు చెప్పిన సూచనలు నోట్స్‌ రాసుకుంటున్నాను” అన్నాను.

“నో! నో! నేను చెప్పినట్టే రాయమని గాదు నా ఉద్దేశం! దీజ్‌ ఆర్‌ ఓన్లి మై సజెషన్స్‌!” అన్నారాయన.

నేను కొంచెం విసుగ్గా “నేను ఆనుకున్నట్టూ కాకుండా మీరు చెప్పినట్టూ కాకుండా ఎలాగండి రాయడం?” అన్నాను.

“ఆల్‌ రైట్‌! మీరు అనుకున్నట్టే రాసివ్వండి” అన్నారు నిష్టూరంగా.

“నేను అనుకున్నట్టు రాస్తే మీకు నచ్చలేదంటున్నారే! ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎగ్జిట్స్‌ వద్దంటున్నారు. విత్‌ వాట్‌ కాన్‌ఫేడెన్స్‌ కెన్‌ ఐ ప్రాసీడ్‌ అండ్‌ రైట్‌ ద సీన్స్‌?” అన్నాను కాస్త తీవ్రంగానే!

“టా

చళ2 న. ,. |. ని లే ఈజ్‌. స మంతా. త లో [క . ర తంత్ర గా: న. న. న ల్‌ న యు హా భ . మ “బంగారు పాపిలో జమున, జగ్గయ్య రల నా పా లా నాయాల న. = క్తి / స; [1 ల్‌ ల 4 | క న. నే /. షా న వుం వఖ్టుటీ క జ లో ష్‌ సై "| .. / టి న వాలా జమకుటం శ ం రిలో రాజసులోచన, ఎన్టీఆర్‌ సను...

వల అటటటలటలట పట వటట పం టటటటటటద ప లటటటట లలల వటలలలటలట టట వవవపపచవటతటటలటటలలలటలల టట టం... శా దేవక్షీబోస్‌ 'బంగారుపాప'ను బెంగాలీలో తీసి విడుదల చేశాడు. విడుదల తరువాత బి.యన్‌: రెడ్డిగారికి ఉత్తరం రాశాడు.

“నేను హిట్‌ పిక్చర్సు తీశాను. ప్లాప్స్‌ కూడా తీశాను. కానీ ఇంత ఫ్లాప్‌ నేనెప్పుడూ తీయలేదు. నేను తీసిన ఫ్లాప్స్‌ అన్నిటికంటే ఇది పెద్ద హ్లైప్‌” అని రాశాడు.

ఇంతవరకు పైన చెప్పిన విషయాలను బట్టి తేలిసిందేమిటంటే -

ఏ సినిమా 'పే' చేస్తూందో, ఏ సినిమా ఫెయిల్‌ అవుతుందో, సినిమారంగంలో హేమాహేమీలనుకున్న దర్శక నిర్మాతల అంచనాలు ఎలా తల్లకిందులవుతయ్యో చెప్పడానికి ఇంతకంటే నిదర్శనాలేం కావాలి? ఇక అసలు విషయం “రాజమకుటం సినిమాకి వద్దాం!

'బంగారుపాప' ఆర్థికంగా ఫెయిల్‌ అయిందని ఏదైనా డబ్బువచ్చే సినిమా తీయమని మేమంతా పోరు పెడితే బి.యయన్‌. సరేనన్నాడని చెప్పానుకదా!

ఒక పక్క బి,యన్‌ పొన్నలూరి బ్రదర్స్‌కు “భాగ్యరేఖ సినిమా తీస్తున్నారు.

నేను వాహినీ ఆఫీసులో కూర్చుని 'రాజమకుటం' కథ అల్టుతున్నాను. ఖాళీగా వున్నప్పుడు పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు కూడా వచ్చి నేను తయారుచేస్తున్న కధ విని సూచనలిస్తుండేవారు. 'రాజమకుటం' కధకు పద్మరాజుగారి కంట్రిబ్యూషన్‌ కూడా వుంది.

కథ, సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ పూర్తి అయిన తరువాత నేను డైలాగ్స్‌ రాయడం (ప్రారంభించాను. మూడు నాలుగు వారాల్లో మొత్తం డైలాగ్స్‌ పుర్తి చేశాను. బి.యన్‌, రెడ్డిగారికి వినిపించాను. ఆయన విన్నారుగాని ఎక్కువగా కామెంట్‌ చేయలేదు.

ఆ తరువాత సీన్‌ బై సీన్‌ డైలాగ్స్‌ ఫైనలైదేషన్‌ ప్రారంభించాం.

నేను రాసిన సీన్స్‌లో హీర్రో గోస్‌ అవుట్‌ ఇన్‌ ఎ హఫ్‌' అనీ, 'ఎంటర్స్‌ ఏంగ్రిలీ" అనీ యాక్షన్‌తో రాశాను.

ఆయన కాసేపు ఓపిగ్గా విని ఇక పట్టలేక “రొొట్‌ ఎబౌట్‌ ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎక్సిట్స్‌ ఇన్‌ మై పిక్చర్‌ అన్నారు.

నేను ఆశ్చర్యపోయాను

“యాక్షన్‌ పిక్సర్‌లో ఎంట్రన్స్‌, ఎక్టిట్స్‌ లేకపోతే ఎలాగండి?” అన్నాను.

ఆయన ఆవేశం దిగమింగుకుని “ఆల్స్టైట్‌! రీడ్‌ ద నెక్ట్స్‌ సీన్‌!” అన్నారు.

తరువాత సీను చదివాను. అలా నాలుగయిదు సీను చదివాను! ఆయన విని అలా కాకుండా ఇలా వుంటే బాగుంటుంది అన్నట్టు కొన్ని సూచనలు ఇవ్వడం మొదలు "పెట్టారు.

నేను ఒక కాగితం మీద ఏదో రాసుకుంటున్నాను. “ఏమిటి రాస్తున్నారు!” అన్నారాయన.

“మీరు చెప్పిన సూచనలు నోట్స్‌ రాసుకుంటున్నాను” అన్నాను. ,

“నో! నో! నేను చెప్పినట్టే రాయమని గాదు నా ఉద్దేశం! దీజ్‌ ఆర్‌ ఓన్లీ మై సజెషన్స్‌!” అన్నారాయన. .

నేను కొంచెం విసు గ్గా “నేను ఆనుకున్నట్టూ కాకుండా మీరు చెప్పినట్టూ కాకుండా ఎలాగండి రాయడం? అన్నాన్ను,

“ఆల్‌ రైట్‌! మీరు అనుకున్నట్టే రాసివ్వండి” అన్నారు నిష్టూరంగా.

“నేను అనుకున్నట్టు రాస్తే మీకు న చ్చలేదంటున్నారే! ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎగ్టిట్స్‌ వద్దంటున్నారు. విత్‌ వాట్‌

| న న ళో త. కా షక క! (

• జా ఓ న శ . హా (1 | కీ మ ల... న తాల శ 11 “ఐంగారు పాపిలో జమున, జగ్గయ్య ॥ || ల ఫ్ట న కే ఫ/ ॥ రో ర స శ | ॥ న వీ, ఇ వే న్న న... . పతే శ్‌ కాం న / నే ను స . ః | గ, కు ్న రాజమకుటం'లో రాజసులోచన, ఎన్టీఆర్‌ ఉహూ న. | ఎం అల శశలలలవ టి వదద నద దవవ వివిద వింది 46 న. త్ర. సక

దేవకీబోస్‌ 'బంగారుపాపి'ను బెంగాలీలో తీసి విడుదల చేశాడు. విడుదల తరువాత బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి ఉత్తరం రాశాడు.

“నేను హిట్‌ పిక్చర్సు తీశాను. ఫ్లాప్స్‌ కూడా తీశాను. కానీ ఇంత ఫ్లాప్‌ నేనెప్పుడూ తీయలేదు. నేను తీసిన ఫ్లాప్స్‌ అన్నిటికంటే ఇది పెద్ద ఫ్లాప్‌” అని రాశాడు.

ఇంతవరకు పైన చెప్పిన విషయాలను బట్టి తేలిసిందేమిటంటే -

ఏ సినిమా 'పే' చేస్తూందో, ఏ సినిమా ఫెయిల్‌ అవుతుందో, సినిమారంగంలో హేమాహేమీలనుకున్న దర్శక నిర్మాతల అంచనాలు ఎలా తల్లకిందులవుతయ్యో చెప్పడానికి ఇంతకంటే నిదర్శనాలేం కావాలి? ఇక అసలు విషయం “రాజమకుటం' సినిమాకి వద్దాం!

'బంగారుపాప' ఆర్థికంగా ఫెయిల్‌ అయిందని ఏదైనా డబ్బువచ్చే సినిమా తీయమని మేమంతా పోరు పెడితే బి.యన్‌. సరేనన్నాడని చెప్పానుకదా!

ఒక పక్క బి.యన్‌ పొన్నలూరి (బ్రదర్స్‌కు 'భాగ్యరేఖ' సినిమా తీస్తున్నారు.

నేను వాహినీ ఆఫీసులో కూర్చుని 'రాజమకుటం' కధ అల్టుతున్నాను. ఖాళీగా వున్నప్పుడు పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు కూడా వచ్చి నేను తయారుచేస్తున్న కధ విని సూచనలిస్తుండేవారు. “రాజమకుటం” కధకు పద్మరాజుగారి కంట్రిబ్యూషన్‌ కూడా వుంది.

కథ, సీనిక్‌ ఆర్డర్‌ పూర్తి అయిన తరువాత నేను డైలాగ్స్‌ రాయడం (ప్రారంభించాను. మూడు నాలుగు వారాల్లో మొత్తం డైలాగ్స్‌ పుర్తి చేశాను. బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి వినిపించాను. ఆయన విన్నారుగాని ఎక్కువగా కామెంట్‌ చేయలేదు.

ఆ తరువాత సీన్‌ బై సీన్‌ డైలాగ్స్‌ ఫైనలైజేషన్‌ ప్రారంభించాం.

నేను రాసిన సీన్స్‌లో హీరో గోస్‌ అవుట్‌ ఇన్‌ ఎ హఫ్‌' అనీ, ఎంటర్స్‌ ఏంగ్రిలీ' అనీ యాక్షన్‌తో రాశాను.

ఆయన కాసేపు ఓపిగ్గా విని ఇక పట్టలేక “$ర్‌గెట్‌ ఎబౌట్‌ ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎక్సిట్స్‌ ఇన్‌ మై పిక్చరొ” అన్నారు.

నేను ఆశ్చర్యపోయాను

“యాక్షన్‌ పిక్ళర్‌లో ఎంట్రన్స్‌, ఎగ్జిట్స్‌ లేకపోతే ఎలాగండి?” అన్నాను.

ఆయన ఆవేశం దిగమింగుకుని “ఆల్‌లైట్‌! రీడ్‌ ద నెక్ట్స్‌ సీన్‌!” అన్నారు.

తరువాత సీను చదివాను. అలా నాలుగయిదు సీన్లు చదివాను! ఆయన విని అలా కాకుండా ఇలా వుంటే బాగుంటుంది అన్నట్టు కొన్ని సూచనలు ఇవ్వడం మొదలు పెట్టారు.

నేను ఒక కాగితం మీద ఏదో రాసుకుంటున్నాను. “ఎమిటి రాస్తున్నారు!” అన్నారాయన.

“మీరు చెప్పిన సూచనలు నోట్స్‌ రాసుకుంటున్నాను” అన్నాను.

“నో! నో! నేను చెప్పినట్టే రాయమని గాదు నా ఉద్దేశం! దీజ్‌ ఆర్‌ ఓన్లీ మై సజెషన్స్‌!” అన్నారాయన.

నేను కొంచెం విసుగ్గా “నేను అనుకున్నట్టూ కాకుండా మీరు చెప్పినట్టూ కాకుండా ఎలాగండి రాయడం?” అన్నాను.

“ఆల్‌ రైట్‌! మీరు అనుకున్నట్టే రాసివ్వండి” అన్నారు నిష్టూరంగా.

“నేను అనుకున్నట్టు రాస్తే మీకు నచ్చలేదంటున్నారే! ఎంట్రన్సెస్‌ అండ్‌ ఎక్టిట్స్‌ వద్దంటున్నారు. విత్‌ వాట్‌ కాన్‌ఫిడెన్స్‌ కెన్‌ ఐ ప్రొసీడ్‌ అండ్‌ రైట్‌ ద సీన్స్‌?” అన్నాను కాస్త తీవ్రంగానే! "|

ఆయన ఏమీ మాట్టాడలేదు. నేనూ ఏమీ మాట్లాడలేదు. గడియారం చూసుకొని (టైం పన్నెండు దాటింది. లెటజ్‌ గో ఫర్‌ లంచ్‌” అన్నారు. ఇద్దరం లేచి వెళ్లి కారులో కూర్చున్నాం. ముందు ఆయన్ను ఆయన ఇంటి దగ్గర (డ్రాప్‌ చేసి తరువాత నేనుమా ఇంటిదగ్గర (డ్రాప్‌ అయి కారు పంపించేశాను. కారులో కూర్చున్నంతసేపూ ఇద్దరం ఏమీ మాట్లాడుకోలేదు. భోజనం దగ్గర కూర్చుంటే భోజనం చేయబుద్ధి కాలేదు. బి.యన్‌. అంటే నాకు ఎంతో గౌరవం! పైగా ఇది ఆయనకు, నేను రాసే మొట్టమొదటి పికర్‌. ఈ పిక్చర్‌ ఎలా పూర్తి చేయడం? అని నాలో మథన! భోజనం అయ్యాక అరగంటో గంటో కునుకు తీయడం అలవాటు! పడుకుంటే నిద్రపట్టలేదు. రెండు గంటల ప్రాంతంలో వాహినీ పిక్ఫర్స్‌ దాస్‌గారి (డైవర్‌ రాజు వచ్చి తలుపు కొట్టాడు. లేచి తలుపు తీశాను. “సార్‌! దాస్‌గారు మిమ్మల్ని వెంటనే ఆఫీసుకు రమ్మన్నారు సార్‌” అన్నాడు. “ఏమిటి విషయం?” అన్నాను ఆదుర్దాగా. [| “ఏమో నాకు తెలియదు సార్‌! ఇంతకు ముందే పెద్ద రెడ్డిగారు (అంటే బి.యన్‌) ఆఫీసుకు వచ్చారు. ఇద్దరూ ఏదో మాట్లాడుకున్నారు”అన్నాడు. నాకు కంగారు పుట్టింది. బట్టలు మార్చుకుని కారులో వాహినీ పికర్స్‌ ఆఫీసుకు వెళ్లాను. కారు దిగి ఆఫీసులోకి వెళ్లగానే బి.యన్‌. లేచి వచ్చి నన్ను ఆమాంతం కావలించుకుని “సారీ! నరసరాజుగారూ! యూ ఆర్‌ లైక్‌ మై బ్రదర్‌!” అని ఇక మాటలు రాక పొంగి వస్తున్న దుఃఖాన్ని ఆపుకుని కన్నీళ్లు తుడుచుకున్నారు. నాకూ కన్నీళ్లు ఆగలేదు. ఈ దృళ్యం చూస్తున్న దాస్‌గారు పకపక నవ్వి “ఇద్దరూ ఇద్దరే... వండర్‌పుల్‌ పీపులొ” అన్నారు. ఈరువాత తెలిసిందేమిటంటే నేను ఇంటికి వెళ్లి ఎంత మథనపడ్డానో బి.యన్‌. కూడా భోజనం చేయలేక ఇబ్బంది పడుతుంటే ఆయనగారి భార్య “ఏమిటి? అదోలా ఉన్నారు? ఏం జరిగింది?” అని అడిగారట, బియన్‌. సీరియస్‌గా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ “ఏమిటో న్నాటైం బాగాలేదు. ఫ్రెండ్స్‌తో పోట్టాడుతున్నాను. అందరినీ నాపి లా ( నొప్పిస్తున్నాను” అని బాధపడ్డారట. మామూలుగా పడుకుని రెస్ట్‌ తీసుకునే మనిషి ఇంట్లో వుండలేక లేచి కారులో వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసుకు వచ్చారట. వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసు మేడమీద దాస్‌ గారి నివాసం! కారు లోనికి వచ్చిన శబ్దం విని లేచి చూస్తే బి.యన్‌. కారులో వున్నాడట. “ఏమిటి ఈ వేళప్పుడు వచ్చాడు? మామూలుగా నాలుగు గంటల తరువాత రావడం అలవాటు” అనుకుని, దాస్‌గారు గబగబా కిందికి దగి వచ్చి ఆదుర్దాగా “ఏమిటి (బ్రదర్‌? ఇప్పుడు వచ్చావ్‌?” అని అడిగారట. బి.యన్‌. నాకూ, ఆయనకి ఆఫీసులో జరిగిన సంభాషణగురించి చెప్పి బాధపడుతుండడం చూసి దాసుగారు “ఎందుకు బ్రదర్‌ బాధపడతావ్‌? నరసరాజు తొందరపడి నిన్ను అపార్హం చేసుకునే మనిషి కాదు” అని సముదాయించబోతే బి.యన్‌. ఇంకా తనేదో తప్పు చేసినట్టు బాధపడడం చూసి “వుండు! నరసరాజును ఇప్పుడే పిలిపిన్తాను” అని దాసుగారు నాకు కారు పంపించారన్నమాట.

దాసుగారు కాఫీ తెప్పించి మళ్ళీ నన్ను, బి.యన్‌.ని మామూలు మనుషుల్ని చేశారు. ఆ తరువాత అంతా మామూలు అయింది. ఆ తరువాత నేనే ఒక నిర్ణయానికి వచ్చి ఆయన ఎలా చెబితే అలా రాయడానికీ, అవసరమైతే సిరియస్‌గా కాకుండా నవ్వులాటగా చర్చలు జరపడానికి సిద్దపడి ప్కిప్పు పూర్తి చేశాను.

తరువాత కె.వి. రెడ్డి గారిలాగానే బియన్‌ కూడా షూటింగ్‌ స్కిష్ట్‌ విషయంలో ఆయన షాట్స్‌ డిక్టేట్‌ చేయడం.. నేను రాయడం..తరువాత టైప్‌ చేయించడం... మామూలుగా జరిగిపోయింది.

ఉదాహరణకి ఒక సీను మొదట నేను ఎలా రాశానో, ఆయన చెప్పిన ప్రకారం ఎలా మార్చానో చెబుతాను.

సినిమా మొదటి రీలులోనే కథానాయకుడు యన్‌.టి.ఆర్‌ గురుకులంలో విద్యనభ్యసిస్తూంటాడు. తన తండ్రిని ఎవరో హత్య చేసినట్టు వార్త వస్తుంది. వెంటనే రాజధానికి వెళతాడు.

తన తండ్రిని ఎవరు చంపిందీ ఎవరూ చెప్పలేకపోతారు.

ఆ రాత్రి రాజభవనం వెనక తోటలో రాజకుమారుడు కంచుకితో మాట్లాడతారు.

“కంచుకీ! నీవు నాన్నగారికి ఎంతో సన్నిహితుడవుగదా! ఆయన్ని ఎవరు హత్య చేసివుంటారని నీ అనుమానం?” అని అడుగుతాడు.

“అనుమానంకాదు. బాబూ! నిజమే” అని కంచుకి అటూ ఇటూ చూసి రహస్యంగా “మీ పినతండ్రిగారే చంపించారు!” అంటాడు. వెంటనే దగ్గరలోవున్న పాదచాటు నుండి ఒక మనిషి కత్తి విసురుతాడు. ఆ కత్తి కంచుకి వీపుకు గుచ్చుకుంటుంది. రాకుమారుడు వెంటనే పరుగెత్తి కత్తి విసిరిన మనిషిని వెంటాడి పట్టుకుంటాడు.

“ఎందుకీ పని చేశావు?” అని గద్దిస్తాడు.

ఆ మనిషి “క్షమించండి రాకుమారా! డబ్బుకు కక్కుర్తిపడ్డాను” అంటాడు.

“ఎవరు నిన్నీ పనికి నియోగించింది?” అని అడిగితే ఆ మనిషి జంకుతూ “మీ పినతం(డ్రిగారు” అంటాడు.

వెంటనే రాకుమారుడు ఆవేశంతో వూగిపోతూ రాజభవనంవైపు విసురుగా నడచివెళ్లి... రాజభవనం వరండాల గుండా, నాలుగైదు మలుపులు తిరిగే దారులగుండా వెళతాడనీ, బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌తో టెన్షన్‌ బిల్హప్‌ చేయాలని. చివరికి రాకుమాడు తన చాంబర్‌లోకి వెళ్లి గోడమీద వున్న కోట్‌ ఆఫ్‌ ఆర్మ్‌స్‌ నుంచి కత్తిని లాగుతాడనీ అప్పుడు అతని తల్లి వచ్చి అతన్ని వారిస్తుందనీ సీను రాశాను.

షూటింగ్‌ స్కైప్పు రాసేటప్పుడు ఆయన డిక్టేట్‌ చేసిన షాట్స్‌. చెబుతాను చూడండి...

తన పినతం(డే హంతకుడని ఆ కత్తి విసిరిన మనిషి చెప్పగానే (ఆయన చెప్పిన షాట్స్‌)

16 కంక ౪0. 100% 64266. 02262 0౪65 510/0 [00 & | 2009 గ031100 10 & 01096 ౩01 ౧09101 0 116 [అ౦... 413301౪6 10 61056 3[01 0£ 6031 0₹ జయం 10 16 010063 0[2%065 510౪1) ళం 0801 116 2062 10 & ౧165104 00311100. 206 ౧౫౦౭ లం 110 [2026 ౪40 ఉజ03 16 క006 00 016 0602౬021003.

ఇదీ ఆయన చెప్పిన షాట్స్‌. నేను రాసిన రాకుమారుడు వరండాలగుండా గబగబా నడిచిపోయే షాట్స్‌ అన్నీ పోయినై.

దానికి బదులు రాకుమారుని కోజప్‌కి కెమేరా ముందుకు పోవడం...25 అడుగులు, డిస్సాల్స్‌...8 అడుగులు!

ల! మళ్లీ కోట్‌ ఆఫ్‌ ఆర్మ్‌స్‌ నుంచి ట్రక్‌ బ్యాక్‌... మరొక 25 అడుగులు! అంటే మొత్తం దాదాపు 60 అడుగులు. పిక్చర్‌ స్టో అయిందంటే కాక ఏం చేస్తుంది? పిక్చర్‌లో ఫైట్స్‌ విషయంలో కూడా...

ఆయన ఏమీ మాట్లాడలేదు. నేనూ ఏమీ మాట్టాడలేదు. గడియారం చూసుకొని ైం పన్నెండు దాటింది. లెటజ్‌ గో ఫర్‌ లంచ్‌” అన్నారు. ఇద్దరం లేచి వెళ్లి కారులో కూర్చున్నాం. ముందు ఆయన్ను ఆయన ఇంటి దగ్గర (డ్రాప్‌ చేసి తరువాత నేను మా ఇంటిదగ్గర (డ్రాప్‌ అయి కారు పంపించేశాను. కారులో కూర్చున్నంతసేపూ ఇద్దరం ఏమీ మాట్టాడుకోలేదు. భోజనం దగ్గర కూర్చుంటే భోజనం చేయబుద్ధి కాలేదు. బి.యన్‌. అంటే నాకు ఎంతో గౌరవం! పైగా ఇది ఆయనకు, నేను రాసే మొట్టమొదటి పిక్చర్‌. ఈ పిక్చర్‌ ఎలా పూర్తి చేయడం? అని నాలో మధన! భోజనం అయ్యాక అరగంటో గంటో కునుకు తీయడం అలవాటు! పడుకుంటే నిద్రపట్టలేదు. రెండు గంటల ప్రాంతంలో వాహినీ పిక్చర్స్‌ దాస్‌గారి డైవర్‌ రాజు వచ్చి తలుపు కొట్టాడు. లేచి తలుపు తీశాను. “సార్‌! దాస్‌గారు మిమ్మల్ని వెంటనే ఆఫీసుకు రమ్మన్నారు సార్‌” అన్నాడు. “ఏమిటి విషయం?” అన్నాను ఆదుర్దాగా. “ఏమో నాకు తెలియదు సార్‌! ఇంతకు ముందే పెద్ద రెడ్డిగారు (అంటే బి.యన్‌) ఆఫీసుకు వచ్చారు. ఇద్దరూ ఏదో మాట్టాడుకున్నారు”అన్నాడు. నాకు కంగారు పుట్టింది. బట్టలు మార్చుకుని కారులో వాహినీ పిక్చల్స్‌ ఆఫీసుకు వెళ్లాను. కారు దిగి ఆఫీసులోకి వెళ్లగానే బియన్‌. లేచి వచ్చి నన్ను ఆమాంతం కావలించుకుని “సారీ! నరసరాజుగారూ! యూ ఆర్‌ లైక్‌ మై బ్రదర్‌!” అని ఇక మాటలు రాక పొంగి వస్తున్న దుఃఖాన్ని ఆపుకుని కన్నీళ్లు తుడుచుకున్నారు. నాకూ కన్నీళ్లు ఆగలేదు. ఈ దృళ్యం చూస్తున్న దాస్‌గారు పకపక నవ్వి “ఇద్దరూ ఇద్దరే... వండర్‌పుల్‌ పీపుల్‌” అన్నారు. ఈరువాత తెలిసిందేమిటంటే నేను ఇంటికి వెళ్లి ఎంత మథనపడ్డానో బి.యన్‌:. కూడా భోజనం చేయలేక ఇబ్బంది పడుతుంటే ఆయనగారి భార్య “ఏమిటి? అదోలా ఉన్నారు? ఏం జరిగింది?” అని అడిగారట. బె.యన్‌. సీరియస్‌గా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ “ఏమిటో న్నాట్రైం బాగాలేదు. (ఫ్రెండ్స్‌తో పోట్టాడుతున్నాను. అందరినీ నొప్పిస్తున్నాను” అని బాధపడ్డారట. మామూలుగా పడుకుని రెస్ట్‌ తీసుకునే మనిషి ఇంట్లో వుండలేక లేచి కారులో వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసుకు వచ్చారట. వాహినీ పిక్చర్స్‌ ఆఫీసు మేడమీద దాస్‌ గారి నివాసం! కారు లోనికి వచ్చిన శబ్దం విని లేచి చూస్తే బి.యన్‌. కారులో వున్నాడట. “ఏమిటి ఈ వేళప్పుడు వచ్చాడు? మామూలుగా నాలుగు గంటల తరువాత రావడం అలవాటు" అనుకుని, దాస్‌గారు గబగబా కిందికి దగి వచ్చి ఆదుర్దాగా “ఏమిటి బ్రదర్‌? ఇప్పుడు వచ్చావ్‌?” అని అడిగారట. బి.యన్‌. నాకూ, ఆయనకి ఆఫీసులో జరిగిన సంభాషణగురించి చెప్పి బాధపడుతుండడం చూసి దాసుగారు “ఎందుకు (బ్రదర్‌ బాధపడతాన్‌? నరసరాజు తాందరపడి నిన్ను అపార్హం చేసుకునే మనిషి కాదు” అని సముదాయించబోతే బి.యన్‌. ఇంకా తనేదో తప్పు చేసినట్టు బాధపడడం చూసి “వుండు! నరసరాజును ఇప్పుడే పిలిపిస్తాను” అని దాసుగారు నాకు కారు పంపించారన్నమాట.

దాసుగారు. కాఫీ తెప్పించి మళ్ళీ నన్ను, బి.యన్‌.ని మామూలు మనుషుల్ని చేశారు. ఆ తరువాత అంతా మామూలు అయింది. ఆ తరువాత నేనే ఒక నిర్ణయానికి వచ్చి ఆయన ఎలా చెబితే అలా రాయడానికీ, అవసరమైతే సిరియస్‌గా కాకుండా నవ్వులాటగా చర్చలు జరపడానికి సిద్ధపడి స్కిప్పు పూర్తి చేశాను.

తరువాత కె.వి. రెడ్డి గారిలాగానే బియన్‌ కూడా షూటింగ్‌ స్కిస్ట్‌ విషయంలో ఆయన షాట్స్‌ డిక్టేట్‌ చేయడం... నేను రాయడం..తరువాత టైప్‌ చేయించడం... మామూలుగా జరిగిపోయింది.

ఉదాహరణకి ఒక సీను మొదట నేను ఎలా రాశానో, ఆయన చెప్పిన ప్రకారం ఎలా మార్చానో చెబుతాను.

సినిమా మొదటి రీలులోనే కధానాయకుడు యన్‌.టి.ఆర్‌ గురుకులంలో విద్యనభ్యసిస్తూంటాడు. తన తండ్రిని ఎవరో హత్య చేసినట్టు వార్త వస్తుంది. వెంటనే రాజధానికి వెళతాడు.

తన తండ్రిని ఎవరు చంపిందీ ఎవరూ చెప్పలేకపోతారు.

ఆ రాత్రి రాజభవనం వెనక తోటలో రాజకుమారుడు కంచుకితో మాట్లాడతారు.

“కంచుకీ! నీవు నాన్నగారికి ఎంతో సన్నిహితుడవుగదా! ఆయన్ని ఎవరు హత్య చేసివుంటారని నీ అనుమానం?” అని అడుగుతాడు.

“అనుమానంకాదు బాబూ! నిజమే” అని కంచుకి అటూ ఇటూ చూసి రహస్యంగా “మీ పినతండ్రిగారే చంపించారు!”' అంటాడు. వెంటనే దగ్గరలో వున్న పొదచాటు నుండి ఒక మనిషి కత్తి విసురుతాడు. ఆ కత్తి కంచుకి వీపుకు గుచ్చుకుంటుంది. రాకుమారుడు వెంటనే పరుగెత్తి కత్తి విసిరిన మనిషిని వెంటాడి పట్టుకుంటాడు,

“ఎందుకీ పని చేశావు?” అని గద్దిస్తాడు.

ఆ మనిషి "క్షమించండి రాకుమారా! డబ్బుకు కక్కుర్తిపడ్డాను” అంటాడు.

“ఎవరు నిన్నీ పనికి నియోగించింది?” అని అడిగితే ఆ మనిషి జంకుతూ “మ్సీ పినతం(్రిగారు” అంటాడు.

వెంటనే రాకుమారుడు ఆవేశంతో వూగిపోతూ రాజభవనంవైపు విసురుగా నడచివెళ్లి... రాజభవనం వరండాల గుండా, నాలుగైదు మలుపులు తిరిగే దారులగుండా వెళతాడనీ, బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌తో టెన్షన్‌ బిల్జవ్‌ చేయాలనీ. చివరికి రాకుమాడు తన చాంబర్‌లోకి వెళ్లి గోడమీద వున్న కోట్‌ ఆఫ్‌ ఆర్మ్‌స్‌ నుంచి కత్తిని లాగుతాడనీ అప్పుడు అతని తల్లి వచ్చి అతన్ని వారిస్తుందనీ సీను రాశాను.

షూటింగ్‌ స్కైప్పు రాసేటప్పుడు ఆయన డిక్టేట్‌ చేసిన షాట్స్‌. చెబుతాను చూడండి...

తన పినతం[డ్రే హంతకుడని ఆ కత్తి విసిరిన మనిషి చెప్పగానే (ఆయన చెప్పిన షాట్స్‌)

[6 ౩63 60. 10010 ర2266. 2గల౭ 110౪765 510% 0% 2 8! [8010 గ03160 60 2 01056 3101 ౧051100 0 116 [0 .. 415501౪6 (0 61036 [04 0£ 0054 0 20౧5 11 116 010063 6020009౯ 10౪%) శబ0% 0201 116 62062 10 & 1016300600514010. 16 [166 604665 16 2016 ౪/10 612/3 6 9/06 ₹001 16 0026002003.

ఇదీ ఆయన చెప్పిన షాట్స్‌. నేను రాసిన రాకుమారుడు వరండాలగుండా గబగబా నడిచిపోయే షాట్స్‌ అన్నీ పోయినై.

దానికి బదులు రాకుమారుని కోజస్‌కి కెమేరా ముందుకు పోవడం...25 అడుగులు, డిస్పాల్స్‌...8 అడుగులు!

న్‌! మళ్లీ కోట్‌ ఆఫ్‌ ఆర్మ్‌స్‌ నుంచి ట్రక్‌ బ్యాక్‌... మరొక 25 అడుగులు! అంటే మొత్తం దాదాపు 60 అడుగులు. పిక్చర్‌ స్టో క. అయిందంటే కాక ఏం చేస్తుంది? పిక్చర్‌లో ఫైట్స్‌ విషయంలో కూడా...

ఒక సీన్‌లో హీరో ఎన్‌.టి.ఆర్‌. రాజభవనం హాలులో ఒక ఫైటింగ్‌ సీన్‌లో షాండిలియర్‌ పట్టుకుని ఒకపక్క

నుంచి మరో పక్కకి దూకడం.

ఎన్‌.టి.ఆర్‌.. స్టంట్‌ మాస్టర్‌ వగైరాలు రిహార్చలు చేస్నున్నారు. అంతలో బి,యన్‌ వచ్చారు. ఏమిటి చేస్తున్నారు? అని అడిగితే ఎన్‌.టి.ఆర్‌, చెప్పారు.

“నో!నో! నీకు ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే, నీతో ఇప్పుడు పిక్చర్స్‌ తీసే ప్రాడ్యూసర్లకు ఎంత ఇబ్బంది? నో! డోస్ట్‌ టేక్‌ రిస్క్‌” ఇది దర్శకుడుగా బి. యన్‌. సలహా,

అప్పుడు ఎన్‌.టి.ఆర్‌. “రెడ్డిగారూ! కాసేపు మీరు బయట కూర్చోండి. మేము ఈ షాట్‌ తీసిన తరువాత పిలుస్తాము” అని ఆయన్ని బయట కూర్చోబెట్టి ఆ షాట్‌ తీశారు.

ఇలా ఎలాగో పిక్చర్‌ షూటింగ్‌ పూర్తి అయింది. ఇక పిక్ళర్‌ టైటిల్‌ విషయం...!

కధలో హీరో ముసుగువేషంలో వచ్చి విలన్‌ మనుషులతో ఫైట్‌ చేన్తాడు. ఆ ముసుగు వీరుడికి నేను నల్లత్రాచు అని మారుపేరు పెట్టాను.

ఆ పేరుకు నాకు స్ఫూర్తి ముద్రారాక్షసం నాటకంలో చాణక్యుని పిలకకు ఒక వర్తన వుంటుంది.

“అలక నిప్పునుండి వెలువడు పొగతీగ, నందకులమడంచిన నల్లత్రాచు...” అని.

ఆ స్పూర్తితో యాక్షన్‌ పిక్సృరుగదా ఈ పిక్ళరుకి నల్లత్రాచు అని టైటిల్‌ పెడదామని నా అభిప్రాయం.

కానీ 'మల్లీశ్యరి" తీసిన బి.ఎన్‌. రెడ్డిగారి దర్శకత్వంలో నల్లత్రాచు అని పెడితే బాగుండదని నేనే ఆ సూచనను ఉపసంహరించుకున్నాను.

నేను ఒకసారి ఏదో పనిమీద మా స్వస్థలం విజయవాడ వెళ్ళాను,

ముఖాముఖిగా చెబితే నేను ఒప్పుకోనేమోనని బి.యన్‌, నాకు ఒక ఉత్తరం రాశారు విజయవాడకు, టైటిల్‌ గురించి.

“సినిమా పేరును గురించి జ్యోతిష్కుడు, న్యూమరాలజిస్టు రామచంద్రరావుకు కొన్ని పేర్డు సూచించాను. అందులో 'రాజమకుటం” అనే పేరు అన్నివిధాలా బాగుందని చెప్పాడు. కాబట్టి ఆ పేరునే ఖాయంచేసి పబ్లిసిటీకి ఇస్తున్నాను” అని.

నేను మదరాసు వచ్చిన తరువాత రెడ్డిగారితో “రాజమకుటం అంటే ఎవరికి అర్హమవుతుందండీ?” అన్నాను.

“నో! నో! ఆడియన్స్‌ని అంత తక్కువగా అంచనా వేయకండి” అన్నారాయన.

పిక్చర్‌ రిలీజు అయింది. నెల్లూరులో మరుపూరు కోదండరామ రెడ్డిగారని ప్రముఖ రచయిత వున్నారు. ఆయన బి.యన్‌, రెడ్డి గారికి స్నేహితుడు. ఆయన నెల్టూరునుంచి 'మందాకిని' అని ఒక వారపత్రిక నడుపు తుండేవారు. పత్రిక (ప్రతివారం వాహినీ ఆఫీసుకు పంపుతుండేవారు.

'రాజమకుటం' విడుదలయిన రెండో వారంలో మందాకిని పత్రికలో బాక్స్‌ కట్టి ఒక వార్త ప్రచురితమయింది.

'రాజమకుంటరంి సినిమా చూస్తున్న బాల్కనీలోని (ఢ్రేక్షకులలో ఇద్దరి సంభాషణ ఇంటర్వల్‌లో..

ఒకడు 'మకుటం' అంటే ఏమిటిరా? రెండోవాడు 'మకుటం' అంటే తెలియదటరా? *'మకుటం' అంటే పట్టాకత్తిరా! ఆ పత్రిక ప్రతివారం వాహినీ ఆఫీసుకు వస్తుండేదిగదా! ఆ వార్త బి.యన్‌.కు చూపించాను.

ఆయన ఏమీ మాట్లాడలేదు. సిగరెట్టు దమ్ము ఇంకొంచెం గట్టిగా పీల్చారు.

చాల అవ -

“రాజమకుటం' షూటింగ్‌ సమయంలో మరో పిట్టకథ :

'రాజమకుటం' సినిమాలో కథానాయకుడి (ఎన్‌టిఆర్‌ తల్లి పాత్రలో శ్రీమతి కన్నాంబగారు నటించారు. వాహినీ స్టూడియోలో షూటింగ్‌ జరుగుతోంది. ఉదయం 9 గంటలనుంచి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు కాల్‌ షీట్‌. మధ్యలో ఒంటిగంట రెండు గంటల మధ్య లంచ్‌ టేక్‌. బోజనాలు అందరికీ స్టూడియోలోనే ఏర్పాటు. ఒక్క కన్నాంబగారు మాత్రం భోజనానికి ఇంటికి వెళ్లేది. ఎందుకంటే ఆమె రోజూ ఏదో ఇంజక్షన్‌ తీసుకోవాలి. ఆ ఇంజక్షన్‌ ఇచ్చేడాక్టరు అలగసింగర నాయుడుగారు పాత మదరాసు ఆచారప్పన్‌ వీధినుంచి రావాలి. ఆయన మధ్యాహ్నం మాత్రమే రాగలడు. అందువల్ల కన్నాంబగారు మధ్యాహ్నం భోజనానికి ఇంటికివెళ్లి ఇంజక్షను కూడా తీసుకోవాలి.

కానీ ఆమె రోజూ ఇంటికి వెళ్లి 2 గంటలకు షూటింగ్‌కు రావలసినామె ఓ గంటల లోపల రావడంలేదు. అందరూ ఆమెకోనం వెయిట్‌ చేయవలసి రావడంతో 2 గంటలు వేస్ప అవుతోంది. బియన్‌. రెడ్డిగారు చాలా బాధపడుతున్నారు. కానీ ఆమెను ఏమీ అనలేరు. ప్రొడ్యూసర్హ పరిస్టితి అంతే. ఆర్జిస్పులను ఏమీ అనకూడదు! కోపం దిగమింగి వూరుకోవాలి.

నేను సామాన్యంగా షూటింగు సమయంలో సెట్స్‌ మీదకి వెళ్తేవాణ్ణికాదు.

ఒకరోజు బి.యన్‌. రెడ్డిగారు “నరసరాజుగారూ! రేపు కాస్త తీరిక చేసుకుని షూటింగుకు స్టూడియోకి రండి” అన్నారు వెళ్ళాను. కన్నాంబగారు రోజూ మధ్యాహ్నం ఇంటికి వెల్లి రెండు గంటలు ఆలస్యంగా రావడం గురించి చెప్పారు.

“మీరు ఇవాళ మధ్యాహ్నం లంచ్‌కి మనకారులో ఆమెతో వెళ్లండి. ఆమెను ఆమె ఇంట్లో (డ్రాప్‌ చేసి మీరు ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసి వెంటనే ఆమె ఇంటికి వెళ్లండి. ఆమె మిమ్మల్ని గంటల తరబడి వెయిట్‌ చేయించడానికి బిడియపడి వెంటనే బయలుదేరి వస్తుంది. ఇందుకే మిమ్మల్ని రమ్మన్నాను” అన్నారు.

అలాగే ఒంటి గంటకు కంపెనీ కారులో నేనూ, కన్నాంబగారు స్టూడియో నుంచి బయలుదేరాం. ఆమె ఇల్లు త్యాగరాయనగరు మెలోనీ రోడ్డులో, పక్కనే ధామస్‌ రోడ్డులో నా నివాసం. ఆమెను ఆమె ఇంట్లో (డ్రాప్‌ చేసి నేను ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసి వెంటనే ఆమె ఇంటికి వెళ్ళాను కారులో. నిముషాల్లో బయటికి వచ్చింది. ఇద్దరం కారులో 2 గంటలకు స్టూడియోకి చేరుకున్నాం.

మమ్మల్ని చూడగానే బి.యన్‌. రెడ్డిగారి ముఖం వికసించింది. తను వేసిన ప్లాను విజయవంతం అయినందుకు.

మరునాడు కూడా అలాగే మధ్యాహ్నం అమెను ఆమె ఇంట్లో డ్రాప్‌ చేసి నేను ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసి వరండాలోకి వెళ్లి చూస్తే ఇంటి ముందు మా కారులేదు.

ఒకవేళ (డైవర్‌ టీ తాగడానికి వెళ్ళాడేమోనని వరండాలో కూర్చున్నాను. రెండయింది. మూడయింది కారు జాడలేదు. మూడున్నరకు వచ్చింది కారు. నేను కాస్త కోపంగా “కన్నయ్యా! ఎక్కడికి వెళ్ళావ్‌?” అన్నాను.

“కన్నాంబగారి ఇంటికి వెళ్చానండి” అన్నాడు.

“ఎందుకు” అన్నాను.

“ఆమె మిమ్మల్ని (డ్రాప్‌ చేసి వెంటనే తన ఇంటికి రమ్మని చెప్పిందండి” అన్నాడు.

“ఎప్పుడు చెప్పింది?” అన్నాను అతను అబద్దం చెబుతున్నాడనే అనుమానంతో.

“ఇందాక ఆమెను డ్రాప్‌ చేసినప్పుడు 'కన్నయ్య... ఒకసారి లోపలికి రా' అన్నది గదండి. లోపలికి వెళ్లానుకదా!

అప్పుడు చెప్పింది. మీరు కారులోనే కూర్చుని వున్నారు” అన్నాడు. నాకు తల తిరిగిపోయింది. ఆమె రెడ్డిగారికంటే నాలుగాకులు ఎక్కువే చదివిందని అప్పుడు అర్థమయింది. ఆమెను పికప్‌ చేసుకుని స్టూడియోకి & గంటలకి చేరాం. బి.యన్‌.కు జరిగిన సంగతి చెప్పాను. కన్నాంబగారు బి.యన్‌.తో “సారి రెడ్డిగారూ! ఎంత చెప్పినా డాక్టరు రోజూ ఆలస్యంగా వస్తున్నాడు” అని బ్దేమ్‌ డాక్టరు మీదకి తోసేసింది. బి.యన్‌. నాతో “రేపటినుండి మీరు రానక్కరలేదులెండి! ఆమెను మార్చలేం! మీ పని చెడగొట్టుకోవడ మెందుకు? అన్నారు. అదీ సంగతి! “రాజమకుటం' రిలీజ్‌ అయింది. “ఆడియన్స్‌ రియాక్షన్‌ ఎలా ఉందో సెంటర్స్‌కు వెళ్లి చూద్దాం! మీరు గూడా వస్తారా?” అన్నారు రెడ్డిగారు. నాకు పని వుండి 'రాలేనులెండి అన్నాను. ఆయన ఒక్కరే విజయవాడ వెళ్లి వాహినీ విజయనాడ బ్రాంచి మేనేజరు సుబ్రహ్మణ్యంగారిని తీసుకుని మొదట ఏలూరు వెళ్ళారు. ధియేటర్జో 6 గంటల ఆట బాల్కనీలో కూర్చుని చూస్తూన్నారు. చివరివరకు అక్కడే ఉండి చూస్తే బాగుండేది, మధ్యలో కింద బెంచి క్లాస్‌ ఆడియన్సు రియాక్షన్‌ ఎలా ఉందో చూద్దామని దిగివచ్చి బెంచి క్లాసులో ఒక చివర కుర్చీ ఖాళీ వుంటే అందులో కూర్చున్నారు. సినిమా నడుస్తోంది. కత్తి యుద్దం సీను వచ్చింది. బి.యన్‌ంరెడ్డిగారి 'మల్లీశ్చరి, 'బంగారుపాప' చిత్రాలు చూసి మురిసిపోయిన బి.యన్‌: అభిమాని కాబోలు చీకట్టో బి.యన్‌, తన పక్కనే వున్నాడని తెలియక పక్కవాడితో "ఈ బి,యన్‌. రెడ్డికి ఇదేం పోయ్యేకాలం రా! ఈయన కూడా ఇటువంటి సినిమాలు తీస్తున్నాడు” అన్నాడు. బి.యన్‌.కి కత్తితో పొడిచినట్టయింది. వెంటనే లేచారు. “సుబ్రహ్మణ్యం రా! విజయవాడ పోదాం” అని విజయనగరం దాకా వెళ్ళాలనుకున్న (ప్రోగ్రాం కాన్సిల్‌ చేసుకుని మరునాడు మెయిలులో మదరాసుకు తిరిగి వచ్చేశారు. ఉదయం వాహినీ పిక్ళర్స్‌ ఆఫీసులో మేము అడగక ముందే ఆయనే, “ఇరవై ఏళ్లుగా నేను సంపొయించుకున్న పేరు ప్రతిష్ట 3: ప్రతిష్టలు, గౌరవం ఈ ఒక్క పికృరుతో మట్టికొట్టుకు పోయినై” అన్నారు బాధతో. నేనూ, దాసుగారు కూడా చాలా బాధపడ్డాం, ఆయన అభిరుచికి విరుద్దమైన సినిమా తీయమని ప్రోత్సహించి ఆయనకు ఎంతో ద్రోహం చేసినట్టు [గ్రహించి బాధపడ్డాం. ఆయన తీసిన యాక్షన్‌ కాస్ట్యూమ్‌ చిత్రం అదే మొదటిది. అదే ఆఖరుది. బి.యన్‌. అభిమానులను నిరాశపరచినా “రాజమకుటం” చిత్రం ఆర్థికంగా బాగానే వసూలు చేసింది. కాకపోతే దీనికి ప్రతిగా తీసిన తమిళ వర్షన్‌ ఫెయిలయి నష్టం వచ్చింది. అదే పిక్సృరు బి.యన్‌. కాకుండా అటువంటి సబ్బక్టు మీద అభిరుచి, నమ్మకం వున్న మరో డైరెక్టరు తీసివుంటే ఇంకా పెద్ద హిట్‌ అయివుండేదని రచయితగా నాకు అనిపించింది. నేను పడిన (శ్రమ వృధా అయిందే అని కించిత్‌ బాధపడ్డాను కూడా.

“'వాహినీ' మూలపురుషుని కథ

ఆనాడు ఆసియాలోకెల్లా అతి పెద్ద సినిమా స్టూడియోగా పేరుగాంచిన వాహినీ స్టూడియో (మదరాసు) మూల పురుషుడు మూలా లక్ష్మీనారాయణస్వామిగారు.

వీరి స్వస్థలం అనంతపురం జిల్లా తాడిపత్రి. ఆయన తండ్రిగారు మూలా వెంకట రంగయ్యగారు. ఆయన ప్రధాన వ్యాపారం సారాతయారీ. నారాయణస్వామిగారి ఐదవ ఏటనే ఆయన తండ్రిగారు మరణించారు. ఆ తర్వాత నారాయణస్వామిగారి తల్లి గారు రంగమ్మగారు ఆ వ్యాపారాన్ని కొనసాగించాదు. నారాయణస్వామిగారి చదువు తాడిపత్రి హైస్కూలుతోనే ముగిసింది.

నారాయణస్వామిగారికి నలుగురు కొడుకులు, నలుగురు కుమార్తెలు. పెద్ద కుమారుడు వెకటరంగయ్యగారు పట్టభద్రుడు. తాడిపత్రి మునిసిపాలిటీ మాజీ చైర్మన్‌. ఆయన తమ్ముళ్లలో ఒకరు అకాల మరణం చెందగా మిగతా తమ్ముళ్లు ప్రస్తుతం తాడిపత్రిలోనే వుంటున్నారు. నారాయణస్వామిగారి పెద్ద కుమార్తెకు ఆయన వుండగానే వివాహం చేశారు. ఆయన 1950 ఆగస్టు 20 వ తేదీన మదరాసులో క్షయవ్యాధితో దివంగతులైనారు.

ఆరోజుల్లో నారాయణస్వామిగారికి “రాయలసీమ బిర్లా అని పేరుండేది, ఆయన ఎన్నో పరిశ్రమలు స్టాపించారు. ఎన్నో విద్యాసంస్తలలో పేద విద్యార్దులకు స్కాలర్‌షిప్పులు, హాస్టలు వసతులు ఏర్పాటు చేశారు.

ఆయన ధనసహాయంతో చదువుకుని జీవితంలో పైకి వచ్చినవారిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ మాజీ ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్యగారొకరు.

నారాయణస్వామిగారు గాంధేయవాది. రాయలసీమలో అనేకచోట్ల ఖాదీకేంద్రాలు నెలకొల్పారు. కస్తూరిబాయ్‌ నిధికి ఆరోజుల్లోనే లక్షరూపాయలు విరాళమిచ్చారు.

ఆయన స్టాపించిన వ్యాపార, పారిశ్రామిక సంస్థలలో పేర్కొనదగినవి తాడిపత్రి, గుత్తి పట్టణాలలో నూనెమిల్యులు, తాడిపత్రిలో రాయలసీమ టెక్స్‌టైల్స్‌. తాడిపత్రి, అనంతపురం నగరాలలో కో-ఆపరేటివ్‌ మిల్క్‌ సస ॥ లై పి ో మార్కెట్‌ యార్డ్‌ స్టోర్స్‌, రాయలసీమలో అనేక కేంద్రాలలో ఖాదీ (గ్రామోద్యోగ సంస్టలు, అనరతవురంల్‌ క -ఆపొటి బ్యాంకు వగైరాలు. తాడిపత్రి నగరవాసులకు ఆయన ఆరోజుల్లో కో ఆపరేటివ్‌ మిల్క్‌ సొసైటీ ద్వారా పాలు ఉచితంగా సప్టయ్‌ చేశారని చెప్పుకునేవారు. తన స్కాలర్‌షేప్‌లతో చదువుకునే పేద విద్యార్దులకు ఖాదీ దుస్తులు ఉచితంగా పంచి పెట్టారట. రాయలసీమలోనేగాక సర్కారు జిల్లాలలో రాజమండ్రి వద్ద కడియంలో ఫ్రూట్‌ కేనింగ్‌ పరిశ్రమ స్థాపించారు.

కలకత్తా నుంచి బర్మాకు చేపలు, రొయ్యలు ఎగుమతి చేసేవారట. అనంతపురంలో పినాకినీ ప్రిటింగ్‌ ప్రెస్‌ వుండేదట. చిత్తూరుజిల్లా మదనపల్లి దగ్గర తిప్ప సముద్రం (గ్రామంలో క్షయ వ్యాధిగ్రస్తుల సహాయార్దం ఒక శానిటోరియం స్టాపించారట.

ఆయన చనిపోయేనాటికి ఆయన వయసు కేవలం €0 సంత్సరాలకు తక్కువేనేమో. అంత చిన్న వయసులోనే అన్ని పరిశ్రమలు, వ్యాపారాలు, సాంఘీకసేవా సంస్థలు, రాజకీయ కార్య(మాలు నిర్వహించడం ఎంతో అసాధారణం.

కడపజిల్లా రాజంపేటలో జరిగిన రాయల సీమ మహాసభలకు ఆయన అధ్యక్షుడు.

ఆయన వ్యాపార, పారిశ్రామిక, సాంఘిక సేవా రంగాలలో చేసిన కృషి ఒక ఎత్తు, తెలుగు సినిమారంగంలో ఆయన పోషించిన పాత్ర ఒక ఎత్తు.

1920 దశకంలో బి.యన్‌. రెడ్డిగారి తండ్రి గారు బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డిగారు (బి.యన్‌. రెడ్డిగారి పేరు కూడా నరసింహారెడ్డే) రంగూన్‌కు ఉల్లిపాయల ఎగుమతి వ్యాపారం నిమిత్తం మదరాసులో స్టిరపడ్డారు. వారి స్వస్త్టలం కడపబిల్హా పులివెందుల తాలూకా,

వ్యాపారరీత్యా నారాయణస్వామిగారికి బి.యన్‌. రెడ్డి గారి కుటుంబంతో పరిచయం ఏర్పడింది.

1937 ప్రాంతంలో హెచ్‌.యం. రెడ్డిగారు (ఆయన మైసూరుకు చెందినవారు) రోహిణీ ఫిలింస్‌ పేర తెలుగులో “గృహలక్ష్మి అనే సాంఘిక చిత్రం ప్రారంభించారు. అంతకుముందు 'ప్రేమ విజయం” అనే సాంఘికచిత్రం ఒకటి వచ్చింది. దీనిలో కధానాయకుడు (ప్రభల కృష్ణమూర్తిగారు. ఆయనది గుంటూరు. ఆయన తండ్రిగారిని 'జపాన్‌ శాస్త్రి అనేవారు. బహుశా జపాన్‌తో వ్యాపార సంబంధాలుండేవేమో!

పేమ విజయం” సినిమా అంతబాగా పోలేదు. తెలుగులో విజయవంతమైన తాలి సాంఘికచిత్రం 'గృహలక్ష్మి' అని చెప్పవచ్చు.

నారాయణస్వామిగారు, బి.యన్‌రెడ్డిగారు రోహిణీ ఫిలింస్‌లో భాగస్టులుగా చేరారు.

ఆ తర్వాత నారాయణస్వామిగారు కె.వి.రెడ్డిగార్డి రోహిణీలో క్యాషియర్‌గా చేర్చుకున్నారు.

“గృహలక్ష్మి' సినిమా ఆర్టికంగా కూడా విజయవంతం అయింది. కాని సినిమా నిరా శొసమయంలో హెచ్‌. యమ్‌, రెడ్డిగారికి బి.యన్‌. రెడ్డిగారికి ఆభిప్రాయభేదాలు వచ్చినయ్‌! వాళ్ల ఇద్దరి అభిరుచులు, వ్యాపార పద్ధతులు వేరు కావడం వల్ల,

రోహిణి ఫిలింస్‌ సంస్థ “గృహలక్ష్మి' సినిమా హెచ్‌.యం. రెడ్డిగారికి విక్రయించి బి.యన్‌. రెడ్డిగారు విడిపోయి బయటికి వచ్చేశారు!

నారాయణస్వామిగారు ఛైర్మన్‌గా, బి.యన్‌. రెడ్డిగారు మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌గా వాహినీ పిక్చర్స్‌ స్టాపించారు. 1938 లో అనుకుంటాను, వాహినీ పిక్చర్స్‌ మూలధనం (కాపిటల్‌ ఆరోజుల్లో 65 వేలు. ఒక్కొక్క షేరు 5 వేల చొప్పున 13 పేర్టు. నారాయణస్వామిగారివి 5 షేర్టు (పాతికవేలు), బి.యన్‌. రెడ్డిగారివి (అప్పుడు వారిది జాయింట్‌ ఫ్యామిలీ) 4 షేర్గు-20 వేలు. కడపకు చెందిన (ప్రముఖ కాంగ్రెసు నాయకులు రామసుబ్బారెడ్డిగారిది ఒకషేరు. బి.యన్‌రెడ్డి బంధువు ఎల్చారెడ్డిగారిది ఒక షేరు. మిగతా రెండు షేర్డు ఒకటి దాసుగారిది, రెండోది కె.వి. రెడ్డిగారిది అనుకుంటాను.

వాహినీ పిక్చర్స్‌ పేరుమీద వచ్చిన మొదటి చిత్రం 'వందేమాతరం". దర్శక, నిర్మాత బి.యన్‌.రెడ్డిగారు. అసిస్టెంటు డైరెక్టరు కమలాకర కామేశ్వరరావుగారు. కె.వి.రెడ్డిగారు (ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌. 'వందేమాతరం' బి.ఎన్‌. రెడ్డిగారి మొదటి చిత్రం.

“గృహలక్ష్మి సినిమాలో వ్యాంప్‌ (వేశ్య) వేషం వేసిన కాంచనమాలచేత 'వందేమాతరం'లో హీరోయిన్‌ వేషం వేయించారు బి.యన్‌్‌ రెడ్డిగారు. సాహసం కాదూ! నాగయ్యగారు హీరో. సముద్రాల రాఘవాచార్యులుగారు రచన, మాటలు, పాటలు. రాంనాధ్‌ కెమేరా ఎ.కె.శేఖర్‌ ఆక్ట్‌ మరియు సౌండ్‌ రికార్డింగ్‌!

పిక్చర్‌ ఫరవాలేదు. హిట్‌ కాకపోయినా కొస్తో కూస్తో లాభాలు గడించింది. ఆ తరువాత బి.యన్‌రెడ్డిగారి దర్శకత్వంలోనే వచ్చిన 'సుమంగళి” ఫెయిల్‌ అయింది. 'దేవత* ఫరవాలేదు. “వందేమాతరం” “సుమంగళి”, 'దేవత' మూడు చిత్రాలు 1939 40 41లో విడుదలయ్యాయనుకుంటాను.

అప్పుడు కె.విరెడ్డిగారికి దర్శకుడు అవ్వాలని బుద్దిపుట్టింది. దీని గురించి గతంలో ఈ శీర్షికలో రాశాను, అందుకని ఆ వివరాల్లోకి వెళ్లడం లేదు.

కె.వి.రెడ్డిగారి తాలి చిత్రం 'భక్తపోతని 1942లో విడుదలైంది. అంతకుముందు తీసిన మూడు సీినమాలకంటే కూడా పెద్ద హిట్‌ అయింది. అవి రెండవ (ప్రపంచ యుద్దంరోజులు. సినిమా నిర్మాణఖర్చులు పెరిగిపోయినై. 'వాహినీ పిక్సర్స్‌' మూలధనం 65 వేల నుంచి ఏ రెండుమూడు లక్షలకో పెంచాలని (ప్రతిపాదన వచ్చింది.

నారాయణస్వామిగారు అప్పటికే గొప్పపారిశ్రామికవేత్త, వ్యాపారదృష్టిజాస్తి 'పోతన' సినిమాలో లాభాలు చూశాడు,

ట్రూ =

“వాహినీ పిక్చర్స్‌ మూలధనం పెంచేబదులు ఆ కంపెనీని డిస్టిబ్యూషన్‌కు మాత్రం పరిమితం చేసి సినిమా నిర్మాణాలకు వేరే కంపెనీపెడదాం” అని నారాయణస్వామిగారు. ప్రతిపాధించి, రెండున్నర లక్షల మూలధనంతో “వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌" స్థాపించారు. అందులో దాదాపు రెండు లక్షలు నారాయణస్వామిగారి షేర్సు. మిగతావి బి.యన్‌. రెడ్డి వగైరాలవి.

“వాహినీ (ప్రొడక్షన్స్‌ కంపెనీ పేరుమీద మొదటి చిత్రం 'స్వర్గసీమ' బి.యన్‌. దర్శకత్వంలో ప్రారంభమయింది. 'పోతన' లాంటి హిట్‌ చిత్రం తీసిన దర్శకుడు కె.వి. రెడ్డిగారు 'స్వర్గసీమ'కు మళ్ళీ (ప్రొడక్షన్‌ మేనేజరుగానే పనిచేశారు. అప్పటికీ సైకిలే వాహనం.

స్వర్గసీమ” సినిమాలో నాగయ్య, భానుమతి, జయమ్మ, లింగమూర్తి శివరావు తారాగణం, అప్పుడు యుద్దపు రోజులు గనుక ప్రభుత్వ ముడిఫిలిం (రా స్టాక్‌) మీద నియం్యత్రణవిధించింది.

సినిమా పదకొండువేల అడుగులకు మించగూడదని నిబంధన. అంతకుముందు పదిహేనువేలు, పదహారువేలు నిడివి మీద నియంత్రణలేదు.

అయినా పదకొండువేల అడుగులతో తీసిన 'స్వర్గసీమ' హిట్‌ అయింది.

“స్వర్గసీమ” సినిమా ఎక్కువగా మదరాసులోని పరశువాకం ప్రాంతంలో వున్న 'న్యూటోన్‌ స్టూడియోలో షూట్‌చేశారు. ఆ స్టూడియో అధిపతులు జతిన్‌ బెనర్జీ, దిన్నా టైహరానీ వగైరాలు. వసతులు తక్కువ. అందువల్ల సెట్స్‌ కోసం వెయ్‌ట్‌ చేయవలసి వచ్చేది. ఆ కారణంగా సినిమా ఆలశ్యం కావడం, అందువల్ల ఖర్చు పెరగటం లాంటి ఇబ్బందులు ఎదరయినయ్‌.

ఈ యిబ్బందులను అధిగమించడానికే స్టూడియో నిర్మించాలనుకున్నారు నారాయణస్వామిగారు.

అలా నారాయణస్వామిగారి పెట్టుబడితో ఆయన స్వంత సంస్థగా వాహినీ స్టూడియో నిర్మాణం బి.యన్‌. రెడ్డిగారి ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభమయింది.

కె.వి. రెడ్డిగారి 'వేమన' పూర్తి అయింది. కాని బి.యన్‌. రెడ్డిగారు స్టూడియో నిర్మాణంలో తలమునకలై వుండడంవల్ల ఆయన సినిమా తీయడానికి వ్యవధి లేనందువల్ల కె.వి. రెడ్డిగారి “గుణసుందరి కధ' వాహిణ స్పూ, చిత్రంగా (ప్రారంభమయింది.

ఈ లోపల నారాయణస్వామిగారి జీవితంలో ఊహించడానికి కూడా వీలులేని సంఘటనలు జరిగినయ్‌

నారాయణస్వామిగారి వ్యాపారాలను గురించి ఆయన స్థాపించిన పరిశ్రమలు, సంస్తల గురించి ఈ వ్యాసంలో మొదటనే చెప్పానుగదా. ఆయన గొప్ప పారిశ్రామికవేత్తగా అప్పటికే ఎదిగారు. గవర్నమెంటు డా శ్రయనకు ఎంతో పలుకుబడి వుండేదట. ముఖ్యంగా రాయలసీమలో అన్ని జిల్లాలో ప్రభుత్వ అధికార వర్గాలల ఆ ఎదురు వుండేదికాదట.

రైళ్లు కూడా ఆయన కోసం తాడిపత్రి స్టేషన్‌లో అరగంట-గంటసేపు ఆగేవట.

అంత పలుకుబడి గల వ్యక్తికి అనుకోకుండా ఒక ఎదురుదెబ్బ తగిలింది.

నారాయణస్వామిగారిది (ప్రధానంగా ఆబ్కారీ వ్యాపారం, సారా డిస్టిలరీలు. మిగతా వ్యాపారాలలో కూడా ఇప్పటిలాగే అప్పుడు కూడా నల్లధనం ఉత్పత్తి వుండివుంటుంది.

అప్పుడు ఒక ఇన్‌కం టాక్సు అధికారి దృష్టి నరాయణస్వామిగారి వ్యాపారాలు, పరిశ్రమల మీద పడింది. నారాయణస్వామిగారికి ప్రభుత్వ వర్గాలలో వున్న పలుకుబడితో ఆ ఆఫీసరును అక్కడి నుండి అ

గృ హలక్ష్మిలో రామానుజాచారి, కాంచనమాల య గ చొ తాన స భ్‌ / గ. రల కస స వం ౬౧౯ శ్‌ ళా లలిరుంచు కత్చింబభిన భమ య౨౦య3ెగ్లా మ్‌. ౪ చెవ్రీములు ప 1 వందే మాతరం: 0 సభ్య ౪ ళీ _ [ నువమం౦ంగళ్చి త్‌ ॥ మూలా లక్ష్మీనారాయణస్వామి పే వ త న ల. జక ఊోన్రన్స య యము. సుదకి. . గ స మ 1 ఎట ల్‌ " న ల్‌ 1 | లల ఆ వ. ౧గకాసుందరి 'వందేమాతరరిలో నాగయ్య, కాంచనమాల -

చేయించడానికి 'ప్రయత్నించారట. ఆ ఆఫీపరు కూడా వళ్టైదతు . మ వ. మ

అడ్డుపడి నారాయణస్వామిగారి మీద కక్షతో ఆయన వ్యాపార లావాదేఏలస్ని స్టుజ్నననా ఎస ఉన్నహ్య్యాసుష్పు బయటికి తీసి ఇన్‌కంటాక్సు పెనాల్టీలు అన్నీ కలిపి ఆరోజుల్లోనే దాదాపు పాతిక మున్ట్రృయ్‌ ల్యష్తాలా మూరు? న లం. అంతేగాక నారాయణస్వామిగారి పరిశ్రమలు, వ్యాపారాలు అన్నీ సీజ్‌ చేసి ప్రభుత్వం తాళాలు వేసి స్వాఫీనం

చేసుకున్నదట.

దానితో నారాయణస్వామిగారు 'అష్ట దిగ్బంధనం లో చిక్కుబడిపోయారు. వ్యాపారాలు, పరిశ్రమలు అన్నీ ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకున్నది. ఆదాయం లేదు. అప్పులు పుట్టవు.

అంతకుముందు తనవల్ల ఎన్నో సహాయాలు పొందిన మిత్రులు కూడా ముఖంచాటుచేయడం మొదలు పెట్టారట. ఈ పరిస్టితుల్లో దురదృష్టవశాత్తూ నారాయణస్వామిగారిని క్షయవ్యాధి మహమ్మారిలా ఆవహించింది.

ఈ పరిస్టితుల్లో వాహినీ స్టూడియోను మాత్రం ఎలాగో కాపాడుకోవడానికి న్యాయవాదులను సంప్రదించి నాగిరెడ్డి - చక్రపాణిగారల చేత విజయా ్రోడక్షన్స్‌ స్థాపించి ఆ కంపెనీకి వాహినీ స్టూడియో లీజుకు ఇచ్చేఏర్పాటు చేశారు.

స్టూడియో చిత్రంగా ప్రారంభించిన “గుణసుందరి కధ'ను కూడా వాహినీ ప్రోడక్షన్సుకు ట్రాన్స్‌ఫర్‌ చేశారు.

అప్పుడు నారాయణస్వామిగారి కుమారులు నలుగురు మైనర్లు. కుమార్తెలు నలుగురిలో పెద్ద కుమార్తెకు మాత్రం ఆయనే వివాహం చేశారు.

ఆ పరిస్టితులలో మదనపల్లి శానిటోరియంలో చేర్చారు. క్షయవ్యాధికి మనోవ్యాధితోడై 1950 అగస్హు 20వ తేదీన నారాయణస్వామిగారు కన్ను మూశారు. ॥

నాగిరెడ్డీ చక్రపాణిగార్హు విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ చిత్ర నిర్మాతలు గా స్టూడియోను అభివృద్ది పెళలయ. =

నారాయణస్వామిగారి పిల్లలు పెద్ద వారైనారు. పెద్ద కునూరుడు వెంకట రంగయ్య మేజరు అయినారు.

నారాయణస్వామిగారి సహాయంతో ఉన్నత విద్యనభ్యసించి రాజకీయాలలోకి వచ్చిన దామోదరం సంజీవయ్యగారు నారాయణస్వామిగారి కుమారుడు రంగయ్యగారికి అండగా నిలిచారు.

కేంద్రమంత్రి బెజవాడ గోపాలరెడ్డిగారు రాష్ట్రమంత్రి పెద్దిరెడ్డి తిమ్మారెడ్డిగారు దామోదరం సంజీవయ్యగారు నారాయణస్వామిగారి కుటుంబంమీద సానుభూతితో ముందుకు వచ్చారు.

వాహినీ స్టూడియోను నాగిరెడ్డిగారికి అమ్మివేయమని రంగయ్యగారికి సలహా ఇచ్చారు. ఆ డబ్బుతో కేంద్ర ప్రభుత్వంలో తమ పలుకుబడి ఉపయోగించి ఇన్‌కంటాక్స్‌ డిపార్డుమెంటుకు ఇవ్వవలసిన బాకీని ఎలాగో సర్దుబాటు చేస్తామని చెప్పారు.

వారి సలహా ప్రకారం 1960లో నారాయణస్వామిగారి కుమారుడు రంగయ్యగారు వాహినీ స్టూడియోను నాగిరెడ్డిగారికి అమ్మేశారు. ఆ సొమ్ముతో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెల్లించవలసిన రుణం తీరిపోవడంతో కేంద్ర (ప్రభుత్వం నారాయణస్వామిగారి ఆస్తులన్నీ మళ్లీ నారాయణస్వామిగారి కొడుకులకు స్వాధీనపరచింది.

తర్వాత నారాయణస్వామిగారి పెద్ద కుమారుడు తమ్ముళ్లు, చెల్లెళ్ల పెళ్లిళ్లు చేశారు. తాడిపత్రి మునిసిపల్‌ చైర్మెన్‌గా కూడా పనిచేశారు. ప్రస్తుతం నారాయణస్మామిగారి కుమారులు తాడిపత్రిలోనే స్టిరపడి వున్నారు.

నారాయణస్మామిగారి జీవితంలాగొనే ఆయన స్థాపించిన వాహినీ స్టూడియో కూడా మూతబడి విషాదాంతం కావడం తెలుగు సినిమా చరిత్రలో ఒక చీకటి అధ్యాయం.

కె.యస్‌. ప్రకాశరావు - నేను!

దర్శకనిర్మాత కె.యస్‌. (ప్రకాశ రావు (కోవెల మూడి సూర్యప్రకాశరావు), నేనూ కలిసి పని చేసినవి రెండే రెండు చిత్రాలు. ఆ రెండూ పౌరాణికాలే కావడం విశేషం. అవి “రేణుకాదేవి మహాత్యం, మోహినీ రుక్మాంగద.

సినిమారంగంలో నన్ను 'నువ్వు' అని ఏకవచనంలో సంబోధించిన బహు కొద్దిమందిలో (ఇద్దరో, ముగ్గురో) (ప్రకాశరావు ఒకడు. మిగతా ఇద్దరూ నాకు జ్ఞాపకం ఉన్నంతవరకూ సముద్రాల రాఫువాచార్యులుగారు, తాపీధర్మారావుగారు. ఇద్దరూ 'తమ్ముడూ, నువ్వు" అని సంబోధించేవారు.

మా వాహినీ విజయా సంస్తలకు చెందిన శ్రీయుతులు బి.ఎన్‌.రెడ్డి, కెవి.రెడ్డి, నాగిరెడ్డి చక్రపాణి, పింగళి నాగేంద్రరావు, గోఖలే, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, కళాధర్‌ మొదలైనవారంతా నాకంటే పది పన్నేండు సంత్సరాలు పెద్దవాళ్ళైనా నన్ను మీరు అనే సంబోధించేవారు. యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారూ, భరణీ రామకృష్ణగారు, పద్మినీ సిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులుగారూ, చిత్రపు నారాయణమూర్తిగారు, పాలగుమ్మి పద్మరాజుగారు కూడా నన్ను ఏకవచనంలో సంబోధించేవారుకాదు.

కారణం నాకిప్పటికీ తెలియదు,

కెయస్‌. ప్రకాశరావు నాకంటే అయిదారేళ్ళు పెద్దవాడైనా అతనిని నేను 'నువ్వు' అనేసంబోధించేవాణ్డి. కారణం బహుశా మా ఇద్దరి స్నేహం నేను సినిమా రంగ ప్రవేశం చేసేనాటికి దాదాపు పదేళ్లముందే (ప్రారంభం కావడంవల్లనేమో.

ఆతనితో నా మొదటి పరిచయం 1942-43 (ప్రాంతంలో బెజవాడ జింఖానా క్రబ్బులో. ఇద్దరం'బిలియర్ట్‌' ఆడేవాళ్లం. నాకు చీట్లపేక అలవాటులేదు. అతను చీట్లపేకలో, బ్రిడ్జ్‌ ఆటలో నిష్ణాతుడు. చాలా టోర్నమెంట్స్‌లో కూడా ఆడి గెలిచాడు, సినీ దర్శకనిర్మాతగా, మదరాసులో స్టిరపడిన తరువాత కూడా మదరాసు టి.నగర్‌ క్లబ్బులో కొన్ని టోర్షమెంట్పు నిర్వహించిస్టేట్‌ లోనే గొప్ప ఆటగాడుగా పేరుపొందాడు.

బెజవాడ జింఖానా క్షబ్బులో నాకు పరిచయం అయ్యేనాటికే అతను గూడవల్లి రామబ్రహ్మంగారి దర్శకత్వంలో “అపవాదు”, 'పత్ని' చిత్రాలలో హీరోగా నటించాడు 1940 41 ప్రాంతంలో.

ఆ తరువాత తను. బెజవాడలో ఒక ఇన్సూరెన్స్‌ కంపెనీ ('ప్రుడెన్షియల్‌ అనుకుంటాను) (బ్రాంచి మేనేజర్‌గా పనిచేస్తుండేవాడు. ఆ కంపెనీ హెడ్‌ ఆఫీసు బొంబాయిలో వుండేది. కంపెనీ పనిమీద తరచూ బొంబాయి వెళ్ళి వస్తుండడంవల్ల బొంబాయిలో వున్న యల్‌.వి. (ప్రసాద్‌, కొడవగంటి కుటుంబరావు వంటి వ్యక్తులతో ఆతనికి పరిచయం వుండేది.

1943-44 లలో జింఖానా శ్షబ్బులో మేము తరచూ సినిమాల గురించి, సాహిత్యం గురించీ చర్చిస్తుండేవాళ్ళం. అతనికి తెలుగు, ఇంగ్రీషు సాహిత్యాల్లో బాగా ప్రవేశం ఉండేది.

పింగళి, కాటూరి జంటకవులు రాసిన 'సొందరనందం” (బుద్దుడికథ) సినిమాగా తీయాలని కలలు కంటుండేవాడు. అయినా తెలుగు, ఇంగ్లీషు అభ్యుదయ సాహిత్యాన్నీ అభిమానిస్తుండేవాడు.

అలాగే అతనికి ప్రముఖ రచయిత త్రిపురనేని గోపిచంద్‌తో స్నేహం వుండేది. గోపీచంద్‌ అప్పట్లో ఒక సెనిమాకధ, డైలాగ్స్‌తో సహా రాశాడు. దానికి పేరు 'పెంకిపిల్ల' (అదే తరువాత తీసిన 'గృహ్రవేళశం'కు మాతృక), “పెంకిపిల్ల' సినిమాగా తీయాలని అంతకుముందు మాడపాటి రామచంద్రరావు గారు అనుకుంటాను ప్రయత్నించారు. రామచం(ద్రరావుగారిది నైజాం స్టేట్‌లో ఎర్రుబాలెం గ్రామం. విజయవాడ-హైదరాబాద్‌ రైల్వేలైనులో ఎర్రుబాలెం

మొట్టమొదటి నైజాం స్టేట్‌ రైల్వే స్టేషన్‌ రామచం(ద్రరావుగారు ప్రఖ్యాత తెలంగాణా సాంస్కృతిక రాజకీయనేత మాడపాటి హనుమంతరావుగారి అన్న కుమారుడు.

పల పటల వటటులటటట వపట వట చవట వటటటటచట వటవటలులపుటుటెపుటటవుటులదు వచు వప లవటలవలవవలదలటలవవలలటలల టల ఎం 225

ఆ రోజుల్లో రామచంద్రరావుగారు రాజకీయాల్లో చాలా యాక్టివ్‌ గా వుండేవారు. సోషలిస్టు భావాలు కలవాడు. కొన్నాళ్ళు అండర్‌ (గ్రౌండ్‌లో కూడా వుండవలసివచ్చింది. బహుశా ఆ కారణాలవల్ల గోపీచంద్‌గారి 'పెంకిపిల్ల' స్ర్కిప్టు సినిమాగా తీయలేకపోయారేమో!

1945 లో గోపీచంద్‌గారు 'సపెంకిపిల్ల' ప్కిప్పు విషయం ్రకాశరావుకు చెప్పారు. ఒకసారి గవర్నరుపేటలోని (ప్రకాశరావుగారి ఇంట్లో గోపీచంద్‌గారు 'పెంకిపిల్ల ్కిప్పు చదివి వినిపించారు. నేను, రాళ్లబండి కుటుంబరావు, ఇంకా ఇద్దరుముగ్గురు మిత్రులు కూడా వున్నట్టు జ్ఞాపకం. 'సెంకిపిల్ల' సినిమాగా తీయడానికి ప్రకాశరావు నిర్ణయించాడు. అవి యుద్ధంరోజులు కావడంవల్ల సినిమాలు తీయడానికి కొత్త కంపెనీలకు అనుమతి ఇచ్చేదికాదు ప్రభుత్వం. 'కొడాక్‌ కంపెనీ ఫిల్మ్‌ దిగుమతి చేసుకోవాలి గదా. ఫారిన్‌ ఎక్సేంజి ప్రాబ్బం. అందువల్ల అంతకుముందున్న సినిమా కంపెనీలకే పర్మిషన్‌ ఇచ్చేవారు.

అప్పుడు సారధి ఫిలింస్‌ బేనరుమీద సినిమా తీయడానికి 'మాకు ఒక ఛాన్స్‌ ఇవ్వండి' అని ప్రకాశరావు చల్లపల్లి రాజాగారిని అడిగి ఒప్పించాడు.

సినిమాపెట్టుబడి ఆ రోజుల్లో 60 వేలు. అందులో సగభాగం సౌరథి ఫిలింస్‌ది. మిగతా సగభాగం ప్రకాశరావు, గోపీచంద్‌: యం.యన్‌. చౌదరిలది. ప్రకాశరావు ప్రాడ్యూసరు, డైరెక్షన్‌ గోపీచంద్‌, హీరోగా యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారిని బొంబాయినుంచి పిలిపించారు. యల్‌.వి. ప్రసార్‌గారికి అంతకుముందే బొంబాయిలో సినిమా నిర్మాణంలో అనుభవం వుండడంవల్ల ఆయన గోపీచంద్‌గారికి సహాయం చేస్తాడనే ఉద్దేశం కూడా వుంది.

కానీ తీరా మదరాసులో సీనిమా ప్రొడక్షన్‌ (ప్రారంభించే నాటికి, హీరో వేషంతోపాటు దర్శకత్వం కూడా యల్‌.వి. ప్రసాద్‌ గారికే ఇవ్వమని గోపీచంద్‌గారే సూచించారు.

అలా 'గృహ్రవేశం' చిత్రం ప్రారంభమై 1946లో విడుదలయింది. యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారికి దర్శకుడుగా అదే మొదటి చిత్రం. ఆ చిత్రంలో భానుమతి హారోయిన్‌. సి.యస్‌.ఆర్‌, ఆంజనేయులుగారు మెట్టమొదటిసారిగా సాంఘిక చిత్రంలో కమెడియన్‌గా నటించాదు. పిక్చర్‌ బాగానే పోయింది.

1945లో యుద్దం అయిపోయినందువల్ల ప్రభుత్వం 1946లో సినిమా రంగంమీద ఆంక్షలు సడలించింది. కొత్త సినిమాకంపెనీలకు అనుమతి ఇచ్చింది.

అప్పుడు ప్రకాశరావు నేతృత్వంలో 'స్వతంత్ర ఫిలింస్‌ అనే ప్రొడక్షన్‌ కంపెనీ, ప్రీమియర్‌ ఫిలింన్‌ డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ కంపెనీ స్టాపించబడినయ్‌. స్వతంత్ర ఫిలింస్‌కు మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ అండ్‌ (ప్రొడ్యూసర్‌ ప్రకాశరావు. ప్రీమియర్‌ ఫిలింస్‌ డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ కంపెనీకి కోవెలమూడి భాస్కరావుగారు మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ అనుకుంటాను.

యల్‌వి. ప్రసాద్‌గారి దర్శకత్వంలో *బ్రోహి' చిత్రం ప్రారంభమయింది. హీరో ప్రకాశరావు. విలన్‌ రాళ్ళబండి కుటుంబరావు. హీరోయిన్లు జి. వరలక్ష్మి, లక్ష్మిరాజ్యం. యల్‌వి. ప్రసాద్‌గారూ ఒక వేషం వేశారు. కోన ప్రభాకరరావు కూడా ఒక వేషం వేశారు. తాపీ ధర్మారావుగారు రచన.

'ద్రోహి' చిత్ర నిర్మాణం జరుగుతుండగా సమస్యలు, లుకలుకలు ప్రారంభమయ్యాయి. ముందు కంపెనీ భాగస్టులలో అభిప్రాయభేదాలు ప్రారంభమయ్యాయి. బెజవాడ జింఖానా క్షబ్బులో మెంబగ్లే కోవెలమూడి భాస్కరరావు, ఇంకా ఇద్దరు ముగ్గురు భాగస్టులు. వాళ్ళు సినిమూ గురించి మాట్లాడుకుంటుండగా విని వాళ్లకు, (ప్రకాశరావుకు అభి[ప్రాయభేదాలు మొదలైనట్టు (గ్రహించాను.

సొమ్మొకడిది సోకొకడిది" అని విమర్శలు ప్రారంభమైనాయి. అంటే ఎక్కువ పెట్టుబడి తమదికాగా పెత్తనం, పేరు అంతా (ప్రకాశరావుకు దక్కుతున్నట్టు వాళ్ళ మాటల్లో అర్ధమైంది.

రం. జం ౯ సబ + 1 (య ర. తామా ల్‌ కే 1 (| కే | సట న. న మనమా మల ంల. య. య గ లి 1 తాతల! మం వ యం. సో శ... _ విం“ గం త న వాన న్‌ ల తాల లానినా డ్‌ 0 ప్రకాశ్‌ స్టూడియోస్‌ ఖే గ్‌ 1 న నా కాపు , న వో స 1 21 (ట్‌ / 0? ణ్‌ ॥ . ఖీ. త. ల గ్‌ (1 స ల... / పస త్త / కె.ఎస్‌. ప్రకాశరావు ' శ న శస య” న... . // కట బ్‌ సం తల ఆ బీ శ. ॥ కం ల...) నం త్‌ ఖీ ఓ (ల్ని వే “గృహ ప్రవేశంిలో ఎల్‌.వి.ప్రసాద్‌, భానుమతి రేఖుకాదేవి మహాత్యం'లో గుమ్మడి, జి వరలక్ష్మి, జగ్గయ్య

నేను ఒకసారి మదరాసు వెళ్ళినవ్వుడు (వకాళశరావుని కలిసి అడిగాను, “ఏమిటి వాళ్ళు ఇలా మాట్టాడుతున్నారు?”అని.

“ఏం చేయమంటావు రాజూ! వాళ్ళు పరిస్థితులు అర్ధం చేసుకోవడంలేదు. షూటింగ్‌సమయంలో వాళ్ళంతా వచ్చి వుడ్‌లాండ్స్‌ హోటల్‌లో మకాం పెడతారు. షూటింగ్‌చూడడానికి స్టూడియోకి రావడానికి కార్డు పంపించమంటారు. కంపెనీకి ఉండేది ఒకే ఒక కారు. కంపెనీ పనులకే సరిపోతుంది, కారు పంపడం ఆలస్యమైనా, ఒక్కోసారి అసలు పంపలేకపోయినా కోపగించుకుంటారు.

అంతేకాదు. ఆఫీసులో కూడా వాళ్ళు వచ్చి (డ్రాయింగ్‌రూంలో కూర్చుంటారు. ఆఫీసుకువ వచ్చే నటీనటులు, ఇతర టెక్నీషియన్లు వాళ్లను పలకరించకుండా నా రూంకి వస్తారు. వాళ్లు భాగస్టులని వచ్చేవాళ్ళకు ఏంతెలుసు? పేరు, పబ్లిసిటీ అంతా నేను కొట్టేస్తున్నానని విమర్శలు మొదలు పెడుతున్నారు.

భాగస్టులలో ఈ భేదాలతోపాటు నటీనటుల్టో కూడా (గ్రూపులు ఏర్పడ్డాయి. జి. వరలక్ష్మికి, లక్ష్మీరాజ్యానికి పడడంలేదు. కోవెలమూడి భాస్కరరావుగారు లక్ష్మీరాజ్యం (గ్రూపును సమర్ధించారు. జి. వరలక్ష్మి (గ్రూపులో ప్రకాశరావు. మిగతా ఆర్టిస్టులు, టెక్నీషియన్లు కూడా రెండు [గ్రూపుల్లో చేరారు. ఆర్థికంగా కూడా పెట్టిన పెట్టబడి అయిపోయింది. పిక్ళరు పూర్తి చేయవలసిన బాధ్యత, భారం ప్రకాశరావుమీద పడ్డాయి.

ఈ గందరగోళంలో సమన్వయ పాత్ర యల్‌.వి. (ప్రసాద్‌గారిది. ఆయన ఏ (గ్రూపులోనూ చేరకుండా ఇద్దరినీ సమన్వయ పరచి ఎలాగో చిత్రం పూర్తిచేశారు.

పిక్సరు 1948లో విడుదలయింది. బాగానే పోయింది. పేరు, డబ్బూ కూడా వచ్చినై.

కానీ కంపెనీ రెండుగా చీలిపోయింది. ప్రకాశరావు సొంతంగా ప్రకాష్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ స్టాపించాడు. భాస్కరరావుగారు భాస్కర్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ స్థాపించారు. 'అగ్నిపరీక్ష, బతుకుతెరువు, చెరపకురా చెడేవు, పార్వతీకల్యాణం' వగైరా సినిమాలు తీశారు.

'ప్రకాశరావుకు, భాస్కరరావుగారికి 'స్నేహమేగాక బంధుత్వం కూడా ౧దాజాషువరాముంరారిితం!డి.. కోవెలమూడి గోపాలకృష్ణయ్యగారు బెజవాడలో ప్లీడరు. ధనవంతుడు. ఆ రోజుల్లోనే ఆయనకు గుశ్రహానాక్తాకక గోపాలకృష్ణయ్యగారూ ప్రకాశరావు కజిన్స్‌. అదీ బంధుత్వం. భాస్కరరావుగారు, (ప్రకాశరావు ప్రాణస్నేహితులు.

అటువంటివారు 'ద్రోహి' చిత్రంతో బద్దవిరోధులైనారు. వేరువేరు కుంపట్టు పెట్టుకోవడమే గాక 1948 నుంచి 60 వరకు దాదాపు పది పన్నెడు సంత్సరాలు మాటలు కూడా లేనంతగా దూరమైపోయినారు.

(ప్రకాశరావు ప్రకాష్‌ (ప్రొడక్షన్స్‌ పేరుమీద 'మొదటిరాత్రి' చిత్రం తీశాడు. దానికి “గోల్డెన్‌ ఇయర్‌ రింగ్స్‌ అనే ఆంగ్ల చిత్రం ఆధారం. పిక్సృరు అంతంత మాత్రంగా పోయింది. ఆ తరువాత 'దీక్ష చిత్రం తీశాడు. దానికి శరత్‌ కధ ఆధారం. అందులోనే ఆత్రేయ మొదటి పాట, “పోరా బాబూ పో! పోయి చూడు ఈ లోకం పోకడ... బాగా పాపులర్‌ అయింది. 'దీక్ష విజయవంతం అయింది. ఆ డబ్బుతో (ప్రకాశరావు కోడంబాకంలోని ఒక స్టూడియో కొన్నాడు. అదే ప్రకాష్‌ స్టూడియోస్‌గా మారింది.

కొత్త స్టూడియోలో మొదటి చిత్రంగా 'కన్నతల్లి' తెలుగు, తమిళ భాషల్లో తీశాడు. తల్లిగా జి.వరలక్ష్మి కొడుకులుగా నొగేశ్చరరావు, తమిళనటుడు నంబియార్‌ నటించారు. పెండ్యాల సంగీతం.

కధలో జి. వరలక్ష్మిభర్త (ఆర్‌.నాగేశ్వరరావు అనుకుంటాను) ఇల్టు విడిచిపోయి సన్యాసుల్లో కలుస్తాడు. తలిగా జి.వరలక్ష్మి ధైర్యంగా నిలబడి స్వయంగా వ్యవసాయం చేయించి పొలంలో మంచెసై నిలబడి వడిసెలతో పక్షులను తోలడంతో సహా కష్టపడి కుటుంబాన్ని పోషించి చిన్న కొడుకును పైచదువులకు కూడా పంపుతుంది. ఎందువల్లనో చిత్రం ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్నది.

క

“కన్నతల్లి చిత్రం 1953లో విడుదలయింది. అంతకుముందు 1950లో 'సంసారం* చిత్రం విడుదలయింది.

యల్‌.వి. ప్రసాద్‌గారు డైరెక్టరు. పెద్ద హిట్‌ అయింది. ఆ పిక్సరులోనే ముందు సావిత్రిని నాగేశ్చరరావుగారి పక్కన

హారోయిన్‌గా పెట్టి తోసేసి మరో ఆర్టిస్టును పెట్టితీశారు. అదే సావిత్రిని హారోయిన్‌ గా పెట్టి ప్రసాద్‌గారు విజయావారి

"పెళ్లిచేసిచూడు”. 'మిస్సమ్మ' 'అప్పుచేసి పప్పుకూడు" చిత్రాలు డైరెక్ట్‌ చేశారు. 'సంసారం'లో యన్‌.టి. రామారావు,

నాగేశ్వరరావు, లక్ష్మీరాజ్యం, సూర్యకాంతం, రేలంగి వగైరాలు నటించారు. యన్‌టి. రామారావు, లక్ష్మిరాజ్యం

భార్యభర్తలు. చెరోకదోవ అవుతారు. వాళ్లకు ఇద్దరు పిల్లలు. తల్లిగా లక్ష్మిరాజ్యం పిల్లలను అడుక్కుతినమని “అమ్మా

ఆకలి..." అనే పాట కూడా నేర్చి చేతికి గిన్నెనిచ్చి పంపుతుంది. సిక్చరు పెద్ద హిట్‌ అయింది.

“కన్నతల్లి ఫెయిల్‌ అయిన తరువాత నేను ఒకసారి ప్రకాశరావుతో “ప్రకాశరావ్‌! 'సంసారం'లో తల్లి బిడ్డలను అడుక్కుతినమని చేతికి గిన్నెనిచ్చి పాటకూడా నేర్చి పంపితే ప్రేక్షకులు పాపం అని ఆ తల్లి మీద ఎంతో సానుభూతి చూపారు. నీ “కన్నతల్లి కంట తడికూడా పెట్టకుండా, ధైర్యంగా కష్టపడి వ్యవసాయం చేసి, పిలల్లను చదివించి, పైకి తీసుకువస్తే (ప్రేక్షకులు చూసి వూరుకున్నారేగాని ఆమె కృషిని మెచ్చుకోలేదు. కాబట్టి ప్రేక్షకుల తీరు అలావుంది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని చిత్రాలు తీస్తే తప్ప ఇప్పటి పరిస్టితుల్లో బతికి బయటపడలేమేమో” అన్నాను.

“కన్నతల్లి' ఫెయిల్‌ కావడంతో (ప్రకాశరావుకు, డిస్టిబ్యూటర్లు 'నవయుగా" వారికి అభిప్రాయభేదాలు వచ్చి నవయుగా వారు డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ విరమించుకున్నారు.

చివరికి తన ఆధ్వర్యంలోనే స్థాపించిన ప్రీమియర్‌ ఫిలింస్‌ను ఆశ్రయించవలసి వచ్చింది. పోనీ పురాణం తీస్తేనైనా డబ్బు వస్తుందేమోనని _ రేణుకాదేవి మహాత్మ్యం” నిర్మించాలని నిర్ణయం తీసుకోవడం జరిగింది. దానికి నేను రచయితను. (ప్రకాశరావు దర్శకత్వంలో నేనురాసిన మొట్టమొదటి చిత్రం 'రేణుకాదేవి మహాత ఫ్రం!

మేమిద్దరం స్నేహితులమయినా మా ఇద్దరి జీవితసరళి, అలవాట్టు, తూర్పు పడమరలంత దూరం.

అతను అర్హరాత్రి తరువాతగాని నిద్రపోడు, లేవడం ఉదయం10 గంటలకు. లంచ్‌ మధ్యాహ్నం 3౩ గంటలకు.

నేను రాత్రి పదిగంటలకు పడుకుని ఉదయం 6 గంటలకు లేచి స్నానాదికాలు ముగించి 8 గంటలకు రెడీ అయ్యేవాణ్డి

(ప్రకాశరావు రోజూ ఉదయం తనే కారు (డైవ్‌ చేసుకుని మా ఇంటికి వచ్చి నన్ను పికప్‌ చేసుకుని స్టూడియోకి తీసుకువెళ్ళేవాడు. అప్పుడు ఎల్జామ్స్‌ రోడ్డులో అతని నివాసం. నేను టి.నగర్‌, ధామస్‌ రోడ్‌లో వు౦డేవాణ్ణి.

నేను 8 గంటలకే రెడీ అయి వరండాలో కూర్చునేవాణ్ణి అతను నా మూలాన ఎంతత్వరగా లేచి హడావుడిగా తయారయినా 9 గంటలలోపు రాగలిగేవాడు కాదు.

నేను వెయిట్‌చేస్తున్నానని బాధ వున్నా కారులో వేళ్ళేటప్పుడు చనువుగా “బుద్ది తక్కువై నీతో పెట్టుకున్నాను. కంటినిండా నిద్ర గూడా పోనివ్వడంలేదు నువ్వు” అనేవాడు నవ్వుతూ.

అప్పుడే ఇద్దరం పందెం వేసుకున్నాం!” ఈ పిక్చరు పూర్తి అయ్యేసరికి నువ్వు నా దారికయినా రావాలి! నేను నీ దారికయినా రావాలి” అన్నాడతను.

ఉదయం 10 గంటలకు స్టూడియోలో స్కిప్పుపని 'ప్రారంభించేవాళ్లం. 12 గంటలకు ముగించి నేను లంచ్‌కి ఇంటికి వెళ్ళాలి.

“కారు ఏదో పనిమీద మౌంట్‌ రోడ్డుకు వెళ్ళింది. వస్తుంది పది నిమిషాల్లో” అనేవాడు. అరగంట, గంట అయినా కారు వచ్చేదికాదు. “ఆలస్యం అవుతోంది! హోటల్‌ నుంచి క్యారియర్‌ తెప్పించనా” అనేవాడు. ,

అటట పటపటటట వర వరదుటలలిలలటలలలలటు అ వవటటు వవపవచపవవటు పపటలలల లలల టల ల టు టం శోక

“వద్దు! ఫరవాలేదు. ఇంటికివెళ్ళి భోంచేస్తాను” అనేవాణ్ణో, కారు ఏ రెండు గంటలకో వచ్చేది. అప్పుడు నేను ఇంటికి వెళ్లేవాణ్మే,

ఇలాగే రెండు మూడు రోజులు జరిగింది. అప్పుడు నేను (గ్రహించాను. అతను కావాలనే చేస్తున్నాడని, నా భోజనవేళలు మార్పించాలని, హోటలు భోజనం తినిపించాలనే ప్రయత్నంలో ఇది భాగమని నాకు అర్హమయింది. అంటే నన్ను తన దారికి తీసుకురావాలనే ప్రయత్నమన్నమాట!

“నేను 12 గంటలకే ఫైలు మూసేసి పస్కిప్పు పని ఆపేస్తాను. రెండు గంటలయినా మూడు గంటలయినా ఇంటికి వెళ్ళి భోజనం చేస్తానేగాని హోటల్‌ క్యారియర్‌ భోజనం చెయ్యను” అని మొండికేశాను,

ఆ తరువాత అతను ఇక లాభంలేదని ఆ ప్రయత్నాలు మానేశాడు.

తత్ఫలితంగా అతను నా దారికీ రాలేదు. నేను అతని దారికీ పోలేదు. అంటే ఇద్దరం గెలిచామన్నమాట.

'రేణుకాదేవి మహాత్మ్యం' 1960లో విడుదలయింది. దానితోపాటే శంభూ ఫిలింస్‌ 'నమ్మినబంటు', సుందర్‌లాల్‌ నహతాగారి 'శాంతినివాసం' విడుదలయినాయి.

'నమ్మినబంటు”కు 'ఎద్దుల మహాత్యం' అనీ 'శాంతినివాసా'నికి 'మార్వాడీ మహాత్యమనీ' పేర్టు పెట్టాం.

ఆ రెండు మహాత్యాలూ విజయవంతమైైనాయ్‌!

అసలు పురాణమహాత్యం 'రేణుకాదేవి మహాత్మ్యం' ఫెయిల్‌ అయింది.

అప్పుడు. 'గుడ్డిలో 'మెల్ల'గా ఒక శుభపరిణామం జరిగింది. పదిపన్నైండేళ్ళుగా మాటలు కూడా లేకుండా దూరమైన ప్రాణమిత్రులు దగ్గర బంధువులు అయిన ప్రకాశరావు, భాస్కరరావుగార్జు భేదాలు మరచి మళ్ళీ మాటలు కలుపుకుని స్నేహితులయినారు.

తత్ఫలితంగా ప్రకాశరావు దర్శకత్వంలో భాస్కరరావుగారు నిర్మాతగా “మోహినీ రుక్మాంగది అనే 'ఏకాదశీ మహాత్మ్యం' 'ప్రారంభించారు. దానికీ రచయితను నేనే,

“మోహినీ రుక్మాంగ దిలో నటీనటులు బాలయ్య, జమున, కృష్ణకుమారి, రేలంగి, సూర్యకాంతం వగైరాలు. పిక్సరు విజయవంతమయింది. అంతే, ప్రకాశరావు దర్వకత్వంలో నేను రాసినవి ఈ రెండు సినిమాలే!

మధ్యలో 'పురూరవి సొంతంగా తీయాలని ప్రకాశరావు ప్రయత్నించాడు. నేనే కొన్ని సీను రాసి ఇచ్చాను. ఒక "షెడ్యూలు షూటింగు కూడా జరిగింది. కాని కారణాంతరాల వల్ల ముఖ్యంగా ఆర్థిక స్తోమత లేక పిక్సరు అంతటితో ఆగిపోయింది.

చివరి రోజుల్లో అతనికి “సోరియాసిస్‌ అనే చర్మవ్యాధి వచ్చింది. ఒకరోజు మదరాసులో అతన్ని చూద్దామని వెళ్లేసరికి 'స్నానం చేస్తున్నా'డని చెప్పారు. కూర్చున్నాను. అరగంట, నలభై నిముషాల తరువాత స్నానాల గది నుంచి తల తుడుచుకుంటూ బయటికి వచ్చాడు.

“ఏం స్నానం ఇంతసేపా?” అన్నాను. అతను "మామూలు స్నానం కాదుగా! మన పల్లెటూళ్లలో చెరువులో గేదెని దింపి, వరిగడ్డితో గేదెని తోముతారు చూడు, అదీ ఇప్పుడు నేను చేసే స్నానం” అన్నాడు పకపక నవ్వుతూ.

('ప్రకాశరావులో ఒక గొప్పగుణం- అతను గొప్ప ఆస్టిమిన్మ(ఆశావాది)! ఎన్ని కష్టాలు, సమస్యలతో సతమతమవుతున్నాసరే, చిరునవ్వు చెదరనిచ్చేవాడుగాదు. మాటల్లో ఎప్పుడూ నిరాశకు చోటిచ్చేవాడుకాదు. తనతో ఎంత విఖేదించినా ఇతరులను నిందించేవాడుగాదు.

గొప్ప వ్యక్తి మంచి మిదత్రుడు.

క. “శ్రీరంగనీతులు కు ప్రొడ్యూసర్ని నేనా? 1982 లో అనుకుంటాను - దర్శకుడు కోదండరామిరెడ్డి వైజాగ్‌నుండి మదరాసులో వున్న నాకు ఫోన్‌ చేశాడు. “నరసరాజుగారూ! అన్నపూర్ష స్టూడియోకు నాగేశ్వరరావుగారు ఒక పికృరు తీయాలని ష్టాన్‌ చేస్తున్నారు. దానికి డైరెక్టరుగా నన్ను నియమిచుకున్నారు. దానికి కథ ఇంకా నిర్ణయం కాలేదు. తమిళంలో శివాజీగణేశన్‌ నటించిన 'ఊటీ వరై వురవు అనే సిక్సరు మీరు ఒకసారి చూచి మీ అభిప్రాయం చెప్పండి. మదరాసులోనే 16 యంయయం. ప్రింట్‌ వుంది. ప్రాజెక్షన్‌ ఏర్పాటు చేస్తాను” అన్నాడు. “అన్నపూర్ష స్టూడియోకి నాగేశ్చరరావు గారు పిక్సరు తీస్తుంటే మధ్యలో నీ రికమండేషన్‌ ఏమిటి? అయనే ఫోన్‌ చేయగూడదా? తీరిక లేదా?” అన్నాను కాస్త వ్యంగ్యంగా.

అతను నవ్వి “నాగేశ్వరరావుగారే మీకు ఫోన్‌ చేస్తారులెండి” అని ఫోన్‌ పెట్టేశాడు.

తర్వాత ఒక గంటకి హైదరాబాదునుంచి నాగేశ్చరరావుగారు నాకు ఫోన్‌ చేశారు.

“ఏమిటి? కోదండరామిరెడ్డి చేత ఫోన్‌ చేయించారు?” అన్నాను.

“ఆ తినే చివాట్లేవో నువ్వే తిను అని అతన్ని మీకు ఫోన్‌ చేయమన్నాను” అన్నారాయన.

“నాకు అర్దం కాలేదు” అన్నాను.

“స్టూడియోకి పిక్చరు తియ్యాలనుకున్నాను నరసరాజుగారూ! వచ్చే నెల మొదటి వారం షూటింగ్‌ మొదలెడదాం అనుకున్నాం. కధ నిర్ణయం కాలేదు. 'ఊటీవరై వురవు' తమిళ చిత్రం చూశాం. నాకు నచ్చలా, అంటే శివాజి పాత్ర నాకు సూట్‌ అవ్వదు అనుకున్నాను. 'అయినా ఒకసారి ఆ పికృరు నరసరాజుగారిక్‌ చూపించండి. ఆయన ఏమంటారో?” అంది అన్నపూర్హ వచ్చేనెల మొదట్లో షూటింగ్‌ పెట్టుకుని ఈ నెల మధ్యలో కధ విషయం మిమ్మల్ని అడగడానికి నాకు మనసొప్పలేదు. అడిగితే మీరు ఏమంటారోననే భయంతో ' ఆ తినే చివాట్లేవో నువ్వేతిను" అని కోదండరామిరెడ్డిక్రి చెప్పాను” అన్నారు నాగేశ్చరరావుగారు నవ్వుతూ.

మదరాసులో ఆ తమిళచిత్రం 16 యం,యం. ప్రింట్‌ చూశాను. ఆపిక్చరులో శివాజీగణేశన్‌ పాత్రకు (ప్రాధాన్యం తగ్గించి కమేడియన్స్‌ _ నాగేష్‌ బాలయ్య, రామస్వామి వగైరాలు డామినేట్‌ చేశారు. అప్పట్లో ఆ కమేడియన్స్‌ కు తమిళంలో ఎంతో ఆకర్షణవుండేది. స్కిప్పు లేకుండానే వాళ్లు షాట్‌లో అప్పటికప్పుడు ఒకరిమీద ఒకరు మాటలు, జోక్స్‌ విసురుకుంటూ డైలాగులు చెప్పేసేవారు. వాళ్లు ఆపమన్నప్పుడు తప్ప ముందుగా డైరెక్టరు 'కట్‌ చెప్పడానికి వీల్లేదు. అందువల్ల ఆ పిక్చరులో వాళ్ల డామినేషన్‌ ఎక్కువై శివాజీ పాత్రకు ప్రాధాన్యం తగ్గింది.

కానీ అసలుకథలో మంచి ట్విస్ట్‌ వుంది. కమేడియన్స్‌ డామినేషన్‌వల్ల అసలు కధమరుగున పడింది.

నాగేశ్వరరావుగారికి ఫోన్‌ చేశాను.

“కధలో ఒక మంచి ట్విస్ట్‌ వుంది. కమేడియన్స్‌ పాత్రలు తగ్గించి అసలు కథను రక్తికట్టేట్టు నడిపించవచ్చునని నాకు నమ్మకం ఉంది. నాకు ఒక వారం రోజులు వ్యవధి ఇవ్వండి. నేను అనుకున్నట్టుగా ట్రీట్‌మెంటు రాసి తీసుకువస్తాను. అది విని బాగుంటే (ప్రొసీడ్‌ అవుదాం” అన్నాను.

ఆయన “సరే, అలాగే” అన్నారు.

వారం రోజుల్లో కథలో... సెకండ్‌హాఫ్‌లో బాగా మార్పులు చేసి ట్రిట్‌మెంట్‌: సీనిక్‌ ఆర్డరు రాసి హైదరాబాద్‌ వెళ్లాను.

౯ న.

నాగేశ్చరరావుగారి ఇంట్లో (రోడ్‌ నెంబర్‌ వన్‌, బంజారాహిల్స్‌) కధ వివరంగా వినిపించాను, నాగేశ్చరరావుగారు, ఆయన బావగారు కొడాలి వెంకటేశ్ళరరావు (ఏలూరు) గారు, అన్నపూర్తమ్మగారు విన్నారు. బాగుందన్నారు.

నాగేశ్చ్వరరావుగారు “నరసరాజుగారూ... స్టూడియోకి సినిమాలు తియడం మానేద్దామని నిర్ణయించుకున్నాను. అందుకు ఇప్పుడు సినిమాలు తీసే పద్దతులు నాకు నచ్చకపోవడమే కారణం. “దొంగరాముడు” రోజుల్లో మీరు పూర్తిగా డైలాగులు రాసి, ఆర్టిస్టుల్ని మన ఆఫీసుకు పిలిపించి, డైలాగులు రిహార్సలు చేయించడం చూశాను. ఆ తరువాత నేను నటించే ఇతర కంపెనీ పిక్చర్లలో ఏ సెట్టుకు ఆ సెట్టు డైలాగులు షూటింగు రోజుసెట్లో ఇవ్వడం చూశాను. తరువాత దళలో ఇంకొక అడుగు ముందుకు పోయి షూటింగ్‌ రోజునే ఆర్జిస్పుల ముందే సెట్‌లోనే డైలాగులు రాయడం కూడా చూశాను, సర్దుకుని సహించాను.

ఆ తరువాత దశలో షూటింగ్‌ రోజు సెట్‌లోనే కధా చర్చలు, కధలో మార్పులు జరపడం కూడా చూస్తున్నాను.

ఆర్జిస్పులందరు మేకప్‌ వేసుకుని చుట్టూ కూర్చుంటే దర్శకుడు కథలు చర్చించడం.

హీరోకి ఒక చెల్లెలు వుంటే ఎలాగుంటుంది?' అని డైరెక్టర్‌ అంటే,

'ఓ... బ్రహ్మాండంగా వుంటుంది" అని అసిస్టెంట్లు, రచయితలు, (ప్రాొడక్షను వాళ్ళు ఏకగ్రీవంగా ఓటు వెయ్యడం,

'ఆయితే ఈ రోజు షూటింగ్‌ కాన్సిల్‌ చేసి మదరాసుకు ఫోన్‌ చేసి ఫలానా లేడీ ఆర్టిస్పును పంపించండి. ఆమె వచ్చిన తరువాత షూటింగ్‌ ఏర్పాటు చేయండి' అని డైరక్టరు ఆర్డరు వేయడం... ఇలా జరుగుతున్నాయ్‌ ్రాడక్షన్స్‌. ఇవి ఎక్కడో కాదు నా సొంత (ప్రొడక్షన్‌లోనే జరుగుతున్నాయ్‌. ఇప్పుడు నేను తీస్తున్న పిక్సృరు పూర్తి కావాస్తోంది. కాని నేనింతవరకు ఒక్క (ఫ్రేమ్‌ కూడా చూడలేదు. నాకు తెలుసు అది ఎలా వుంటుందో! ఇవి సహించలేక ఇక ప్రొడక్షన్‌ మానేడ్దామని నిర్ణయించుకున్నాను, నరసరాజుగారూ” అన్నారు ఆయన.

కాసేపు ఎవరూ ఏమీ మాటాడలేదు. నేను చొరవ తీసుకుని “నాగేశ్వరరావుగారూ! మీ బాధ అర్ధం చేసుకున్నాను.

న! నా పరిస్థితి కూడా చెబుతాను. కాస్త ఓపిగ్గా వినండి.

నేనూ ఎన్నో సినిమాలకు రాశానుగదా! కొన్ని హిట్‌లు అవుతున్నాయ్‌! కొన్ని ఫ్లాప్‌లు అవుతున్నాయ్‌! అందరిలాగానే నేను కూడా పిక్చర్‌ హిట్‌ అయితే అది నాప్రతిభే అనుకుంటున్నాను. మీసం మెలేస్తున్నాను. (మీసం లేకపోయినా). పిక్సరు ఫెయిల్‌ అయితే నేను అనుకున్నట్టుగా డైరెక్టరు తీయలేదు. అని నింద మరొకరి మీద తోసేస్తున్నాను.

ఇది ఎంతవరకు న్యాయం? అన్న ఆలోచనలో పడ్డాను. ఒకవేళ నేనే (ధేక్షకుల అభిరుచికి దూరం అవుతున్నానేమో! ఆ సంగతి (గ్రహించకుండా ఫెయిల్యుర్‌కు ఇతరులపై నింద వేస్తున్నానేమో!

ఈ సందేహాలను తీర్చుకోడానికి నాకు ఒక్క అవకాశం ఇవ్వండి. నేనిప్పుడు మీకు చెప్పిన కధ నాకు బాగా నచ్చింది. డైలాగ్స్‌ పూర్తిగా రాస్తాను. నేను రోజూ సెట్‌మీద దగ్గర వుండి నేను అనుకున్నట్టు యాక్షన్‌ డైలాగ్స్‌ చెప్పిస్తాను. పిక్చరు విడుదలయిన తరువాత సక్సెస్‌ అయితే ధైర్యంగా రైటర్‌గా కొనసాగుతాను. లేక పిక్చర్‌ ఫెయిల్‌ అయితే ఎవరిమీదనో నిందవేసి ప్రాడ్యూసర్ల డబ్బు ఖర్చు 'పెట్టించేకంటే గ్రేస్‌పుల్‌గా గౌరవంగా రిటైర్‌ అవుతాను. మీరే

కా. చెప్పినట్టుగా ఇతరులవల్ల లక్షలు నష్టపోయాను అన్నారుగదా!

నాకు ఒక ఛాన్స్‌ ఇవ్వండి! యీ పిక్చరు తీసి నా అకావుంట్‌లో ఒక్క 5 లక్షలు నష్టపోండి” అన్నాను నవ్వుతూ.

“శ్చీక్రు అంత నమ్మకం వున్నప్పుడు అలగే తీద్దాంలెండి” అన్నారు నాగేశ్వరరావుగారు.

అలా ప్రారంభమయింది 'శ్రీరంగనీతులు'సినిమా. టైటిల్‌ నాగేశ్చరరావుగారే సజెస్ట్‌ చేశారు. మాకూ నచ్చింది.

| నాల ణా క సస న క మ నన టం పలా నక కము మును | న్స శ ీ త | చ రా పుక.. | ళా సి ర సగ మ స జ భావా ౧ చ్‌ (0 స 1 నకి ్గ్‌ ే వ్‌ న! స్తం ం ప ము కు ను సయం... స వటట. పకట మళ! స న స యై స మం! ఏ. (౯ 10 స స లట టే ల లీ. న. వష ళీ న న. నం “ త్ల య స న. క శన. దం గ య మి (త. భాచతపా న ఆ లం షా “శ్రీరంగనీతులు'లో అక్షినేని, శ్రీదేవి ఎ. కోదండరామి రెడ్డి శ్రీదేవి, సత్యనారాయణ, యస్‌.వరలక్ష్మి, చంద్రమోహన్‌, విజయశాంతి, నాగేష్‌, రమా(ప్రభ,ఇత్యాది నటీనటవర్గం. షూటింంగులో ప్రతి సీన్హో నేను దగ్గరవుండి యాక్షన్‌, డైలాగ్స్‌ రిహార్సల్‌ చేయించేవాణ్ణి. కెమేరా పోజిషన్‌, షాట్‌ డివిజన్‌ కోదండరామిరెడ్డి చూసుకునేవాడు. పాటలు మాత్రం అతనే చిత్రీకరించుకునేవాడు. నేను కల్ప్సిచుకునేవాణ్ణి కాదు. ఇద్దరికీ అశోకా హోటల్లో మకాం! ఒకరోజు కోదండరామిరెడ్డితో అన్నాను. “కోదండరామిరెడ్డి... నువ్వు చేయవలసిన పని కొంత నేను చేస్తున్నాను. గిల్టీగా ఫీలవుతున్నాను” అని. “ఏం ఫరవాలేదు. పిక్చర్‌ సక్సెస్‌ అయితే క్రెడిట్‌ నాకేగదా వచ్చేది” అన్నాడు స్పోర్టివ్‌ గా నవ్వుతూ. హరు + లల ఇ 6౯66 న. . త్ర

పికృరు రిలీజు అయింది, 1983 లో అనుకుంటాను. సక్సెస్‌ అయింది. వంద రోజులు ఆడింది. వందరోజుల ఫంక్షన్‌ నాగేశ్వరరావుగారు మదరాసులో (సవేరా హోటల్‌లో అనుకుంటాను) ఏర్పాటు చేశారు.

ఆ ఫంక్షన్‌లో మాట్లాడుతూ, "ఈ పికరుకు ప్రొడ్యూసరు నేను కాదు! నరసరాజుగారు (ప్రాడ్యూసరు! ఆయన ప్రోత్సాహం లేకుంటే నేను ఈ పిక్చరు తీసేవాణ్లే కాదు. (ప్రొడ్యూసర్‌గా మంచి పిక్చరు తీసిన తృప్తితో రిటైర్‌ అవుతాను” అన్నారు. (ఆ తరువాత అన్నపూర్త స్టూడియో తరపున ఆయన కుమారులు వెంకట్‌, నాగార్హునలే సినిమాలు నిర్మించారు గాని, నాగేశ్ళరరావుగారు మళ్ళీ సినిమా నిర్మాణం జోలికి పోలేదు ఆ తరువాత ప్రొడక్షన్‌ ఛీఫ్‌ చౌదరి ద్వారా నాకు పారితోషికం అదనంగా 20 వేలో, పాతిక వేలో (బాగా గుర్తులేదు) పంపించారు!

ఆల్‌ ఈజ్‌ వెల్‌ దట్‌ ఎండ్స్‌ వెల్‌!

ఆ తరువాత 1984లో ఒకరోజు నాగేశ్వరరావుగారి పెద్ద అల్టుడు సురేంద్ర నా దగ్గరకు వచ్చాడు. అప్పుడు నేను జూబ్లీహిల్స్‌లో రోడ్‌ నం. 36లో ఉషాకిరణ్‌ గెస్ట్‌ హవుస్‌లో వున్నాను.

“నరసరాజుగారూ! నేను గూడా సినిమారంగ (ప్రవేశం చేయాలనుకుంటున్నాను. ఒక సినిమా తిస్తాను, మీరు మామయ్యగారి “శ్రీరంగనీతులు"కు ఎలా దగ్గర వుండి పనిచేశారో అలాగే నా సినిమాకు గూడా దగ్గర వుండి చేసి పెట్టండి” అన్నాడు.

స్టోరీ డిస్కషన్స్‌కు బంజారాహిల్స్‌ రోడ్‌ నంబరు-14లో వున్న పి.ఎ.పి. సుబ్బారావుగారి ఇంట్లో ఏర్పాటు చేశాడు సురేంద్ర. అప్పుడు ఆ ఇల్టు ఖాళీగా వుండేది. నా మకాం కూడా అక్కశే! భోజనం నాగేశ్వరరావుగారి ఇంటినుంచి వచ్చేది.

సురేంద్ర ఆమెరికాలో చదివి, అక్కడే చాలా కాలం వుండి వచ్చాడు. ఆ అనుభవంతో ఆమెరికన్‌ టెలీ సీరియల్స్‌ కొన్ని తెచ్చి నా ముందు పడేశాడు.

అందులో 'త్రీ యాజ్‌ కంపెనీ" అనుకుంటాను. అది బాగుందనిపించి ది. కాని అమెరికన్‌ యాక్సెంట్‌ డైలాగులు నాకు కొన్ని అర్హం కాలేదు. అతను దగ్గర వుండి నాకు అర్జం కానివి చెప్పేవాడు. అంతేకాక వాళ్ళ ఇంట్లోనే ఎవరితోనో ఇంగ్రీషు డైలాగ్స్‌ రాయించి నాకిచ్చాడు.

“కాళిదాసు కవిత్వం కొంత నా పైత్యం కొాంత' అన్నట్టు మరికొంత కామెడీ జతచేసి స్కిప్పు తయారుచేశాను. 'ముచ్చటగా ముగ్గురు అని సురేంద్రే నామకరణం చేశాడు పికృరుకు.

స్టోరీ డిస్కషన్స్‌తో కులాసాగా నేను కొన్ని 'కొంటె' డైలాగులు చెబుతుండేవాణ్డి. సురేంద్ర ఎంజూయ్‌ చేసేవాడు. కాని తీరా ఆ డైలాగ్స్‌ ముఖ్యంగా రమాప్రభ డైలాగ్స్‌. 'ప్కిస్పులో రాయడానికి నేను కాస్త సందేహించాను.

“ఫరవాలేదు. బాగున్నాయ్‌. రాయండి” అని సురేంద్ర (ప్రోత్సహించాడు. రిలీజు తరువాత ఆ డైలాగ్స్‌ మీద కొంత విమర్శ వచ్చింది. షూటింగ్‌ సమయంలో చిన్న చిక్కు వచ్చింది.'శ్రీరంగనీతులు'లో లాగానే నేను సెట్స్‌మీద వుండి యాక్షన్‌ డైలాగ్స్‌ సూపర్‌ వైజ్‌ చేస్తుంటే - ఆర్టిస్టులు చంద్రమోహన్‌, రమాప్రభ, అల్హురామలింయ్య వగైరాలు ఏ చిన్న సందేహం వచ్చినా డైరెక్టరును అడగడానికి బదులు నా దగ్గరకు వచ్చి అడగడం మొదలు పెట్టారు. ఆ విధంగా డ్రైరెక్టరుకు వాళ్ళు ఇవ్వవలసిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వడంలేదని నాకు అనిపించింది.

ఆ దర్శకుని దర్శకత్వంతో ఇతర పిక్చర్స్‌లో యాక్ట్‌ చేసేటప్పుడు కూడా వాళ్లు ఇలాగే ప్రవర్తిస్తే బాగుండదుకదా అనిపించింది. అదే ఫీలింగ్‌ డైరెక్టరుకు కూడా కలిగినట్టు నేను గ్రహించాను. అదే విషయం సురేంద్రకు చెప్పాను.

అందువల్ల రెండవ సెట్టు షూటింగ్‌ నుంచి నేను సెట్‌కు వెళ్ళడం మానేశాను. పిక్చర్‌లో కామెడీ అనుకున్నట్టు వర్కవుట్‌ అయింది. పిక్సరు బాగానే పోయింది, లోబడ్జెట్‌కు తగ్గట్టు.

,ై. త్తి, నేను 'డైరెక్ట్‌ చేసిన ఒకే ఒక సినిమ! నేను ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌కి నాలుగు సినిమాలు రాశాను. అవి కాంచనగంగ, కారుదిద్దిన కాపురం, మనసు మమత, మామాతశ్రీ,. ఇందులో "కారు దిద్దిన కాపురం” రచన తోపాటు డైరెక్టు చేయవలసి వచ్చింది. ఆ కధాక్రమంబెట్టిదనిన - హ్‌

థార్న్‌ స్మిత్‌ అనే ఆంగ్ల రచయిత రాసిన కథ ఒకటి 1945-46 [ప్రాంతంలో చదివాను. అందులో ఒక కారు యాక్సిడెంట్‌లో కారు ఓనరు చనిపోతాడు. కొత్త కారు కావడంవల్ల కారుమీద మోజు త్రీరక ఆ ఓనరు ఆత్మ ఆ కారును అంటి పెట్టుకుని వుంటుంది. అంతవరకే జ్ఞాపకం వుంది. మిగతా కధ జ్ఞాపకం లేదు

ఆ ఒక్క పాయింటును ఆధారం చేసుకుని ఒక కథ అల్లాను. ఒక మధ్య తరగతి కుంటుంబీకుడు. ముగ్గురు కూతుళ్ల (త్రండ్రి. వచ్చే జీతం అంతంతమాత్రం. కూతుళ్ల పెళ్లిళ్లు చేయడమే గగనం. అతనికి ఎప్పటినుంచో తను తనువు చాలించేలోపల ఒక కారు కొనాలని ఆశ,

ఎలాగో తంటాలుపడి అలుళ్ల కట్నాల విషయంలో బేరాలాడి కూతుళ్ల పెళ్లిళ్లు చేశాడు. కారు కొనాలి. అప్పుచేసి ఒక పాత కారు కొనాలి. అప్పు చేసి ఒక పాత కారు కొన్నాడు. కొన్న తర్వాత తెలిసింది. అది యాక్సిడెంట్‌ కారని, దాని యాజమాని యాక్సిడెంట్‌లో చనిపోయాడని, అతనికి ఆ కారుమీద మోజుతీరక అతని 'ఆత్మ" ఆ కారునే అంటుకుని తిరుగుతున్నదనీ. ఊరికే అంటుకుని తిరగడమే కాదు. ఆ 'ఆత్మ' కారు కొన్న ఆడపిల్లల తండ్రితో మాట్లాడుతుంది. విచిత్రమేమిటంటే, అతనితో మాత్రమే మాట్లాడుతుంది. ఆ మాటలు అతనికి తప్ప ఇంకెవరికీ వినబడవు.

“కారుమీద నామోజు తీరేవరకు ఈ కారుతోనే వుంటాను. కారు నేనే (డైవ్‌ చేస్తాను. భూతవైద్యాల్హాంటివి చేసి నన్ను ఇబ్బంది పెడితే నీ కుటుంబాన్ని సర్వనాశనం చేస్తాను. నా సంగతి మీ కుటుంబంలో ఎవరికీ చెప్పుకూడదు. నీ భార్యాబిడ్డలకు కూడా” అని ఆ ఆత $ హెచ్చరిస్తుంది.

ఆ కుటుంబీకుడు విచారపడతాడు. పోయిపోయి ఈ దయ్యంకారు కొన్నానేమిటి? అని.

కట్నం దగ్గర బేరాలాడి పెళ్లిళ్ళు చేసిన ఆడపిల్లల తండ్రి అంటే అల్ఫుళ్లకు లోకువే గదా!

డబ్బులేదని అబద్ధాలాడి కట్టం ఇన్‌స్టాల్‌ మెంట్టు కట్టకుండా మామ కారెలా కొన్నాడు? అని అల్టుళ్లకు కోపం రావడం సహజమేగదా. కట్నంలో బాకీపడిన బాకీపడిన ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్ల కింద కారు తీసుకుపోతానంటాడు ఒక అల్లుడు,

"ఫరవాలేదు. ఇచ్చేయండి. ఆ తరువాత సంగతి నేను చూసుకుంటాను” అని 'ఆత్మ' కారు ఓనరుకి భరోసా ఇస్తుంది.

ఓనరు మీద సానుభూతి వున్న 'ఆత్మ' అల్టుళ్లకి ఎలా బుద్ది చెబుతుంది అనేది మిగతా కధ.

1985 ఈ కధ ఉషాకిణ్‌ మూవీస్‌ అధినేత రామోజీరావుగారికి చెస్పాను.

“బాగుంది. వర్కవుట్‌ చేయండి” అన్నారాయన, “మీరే డైరెక్ట్‌ చేయగూడదూ?” అని కూడా అన్నారు.

“నాకు డైరెక్షన్‌ మిద మోజు లేదండి, అదీగాక హాయిగా ఎ.సి.రూంలో కూర్చుని ్కిప్హు రాసుకునే బదులు డైరెక్షన్‌ నెత్తినేసుకుంటే రాత్రనక పగలనక రోడ్డు అడవులు, కొండలు, గుట్టలు పట్టుకుని తిరిగే కర్మ నాకేం పట్టిందండి” అన్నాను,

మనిషి కనబడకుండా (ఆత్మ కనబడగూడదు కదా) కారు వీధుల్లో తిరగాలి గనుక ట్రిక్‌ వర్క్‌ బాగా తెలిసిన కెమెరామన్‌ కావాలి.

త్రూ.

అందుకు ఇదివరకు నేను రాసిన సినిమాలకు పనిచేసిన ఒక మంచి కెమెరామన్‌ పేరు చెప్పాను. అతను కొన్ని పికృర్స్‌ డైరెక్ట్‌ కూడా చేసివున్నాడు. కనుక డైరెక్షన్‌ కూడా అతనికే ఇస్తే ఇంకా శ్రద్దగా పనిచేస్తాడు కదాని చెప్పాను.

రామోజీరావుగారు సరేనన్నారు. కాని, నేను నాగేశ్వరరావుగారి “శ్రీరంగనీతులు" విషయం చెప్పి, ఈ పిక్సరుకు కూడా నేను సెట్స్‌ దగ్గర వుండి పనిచేస్తానని చెప్పాను.

సురేంద్ర తీసిన “ముచ్చటగా ముగ్గురు” సినిమా విషయంలో దర్శకుడి రియాక్షన్‌ గుర్తుకు వచ్చి మళ్లీ అదే

గ. ఇబ్బంది రాకుండా నేను సెట్స్‌ మీద వుండి చూసుకుంటానని ఈ డైరెక్టరుతో ముందే చెప్పండి" అని కూడా సూచించాను.

అలాగే ఉషాకిరణ్‌ మూవ్చీన్ల్‌ ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ప్రోడ్యూసర్‌ అట్టూరి రామారావుగారు డైరెక్టరుతో చెప్పారు. అతను “అలాగే' అని అంగీకరించాడు.

కానీ తీరా షూటింగ్‌ ప్రారంభం అయిన తర్వాత అతని ప్రవర్తన నాకు నచ్చలేదు.

'సెట్‌మీద ఆర్టిస్టులకి నేను యాక్షన్‌, డైలాగ్స్‌ రిహార్సలు చేయించి ఇవతలికి వచ్చి కూర్చుంటే, డైరెక్టరు నేను చెప్పినవి మార్చి తన ఇష్టం వచ్చినట్టు తీయడం మొదలెట్టాడు.

బేగంపేటలోని ఒక ఇంట్లో షూట్‌ చేసిన మొదటి షెడ్యూలు మొత్తం ఇలానే జరిగింది. నాకు ఏం చేయాలో

ళా తోచలా. ఇదోక పెద్ద కంప్టెయింట్‌గా 'ప్రాడ్యూసర్లకు చెప్పడం నాకు ఇష్టం లేక రెండో షెడ్యూలు షూటింగ్‌కు వెళ్లడం మానేశాను. రెండో షెడ్యూలులో షూట్‌ చేసిన రషెస్‌ చూసాను నాకు నచ్చలేదు. నేను అనుకున్నది ఒకటయితే డైరెక్టరు తీసింది మరోవిధంగా వుంది.

రామోజీరావుగారితో చెప్పాను. “ఇలా జరుగుతున్నది. మీరు ఒకసారి షూట్‌ చేసినంత వరకు చూసుకోండి”

“ఏం బాగాలేదా?” అన్నారు. రామోజీరావుగొరు.... “రచయితగా నేను అనుకున్నట్టు లేదుగనుక నాకు బాగోకపోవచ్చు. మీకు బాగుండచ్చు. ఎందుకయినా మంచిది, చూసుకోండి” అన్నాను.

కానీ ఆయనకు ఇతరంగా వున్న బోలెడు పనుల వత్తిడివల్ల దాదాపు మూడువంతుల షూటింగ్‌ ఆయ్యేదాకా అది చూడడానికి ఆయనకు వీలుపడలేదు,

నేను మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పినమీదట ఆయన తీరిక చేసుకుని తీసినంతవరకు చూశారు. ఆయనకు అసలు నచ్చలేదు.

“నరసరాజుగారూ! మీరు చెబుతూనే వున్నారు. నేనే ట్రెంలేక చూడలేకపోయాను. తప్పు నాదే. మీరు చెప్పిన కథకీ ఇప్పుడు తీసిన కధకీ పొంతన లేదు. మీరు కామెడీగా అనుకున్నది ఇతను విషాదంగా తీశాడు. షూటింగ్‌ ఇంతటితో ఆపేసి తీసింది మొత్తం చెత్తబుట్టలో పారేస్తాను” అన్నారు.

నేను “తొందరపడవద్దు. చాలా ఖర్చుపెట్టాం. అవసరమైతే కొన్ని సీన్సు షూట్‌ చేసి ఎలాగో రిపేర్‌ చేద్దాం” అన్నారు.

ఆయన 'సరే' అన్నారు గాని నా సలహా ఆయనకు నచ్చలేదని అనిపించింది.

“యింతటితో షూటింగ్‌ ఆపేసి ఆర్టిస్టులకి, టెక్నీషియన్లకి అనుకున్న (ప్రకారం రెమ్యూనరేషన్హు పూర్తిగా చెల్లిస్తే మొత్తం ఖర్చు ఎంతవుతుంది.?” అని పక్కనే ఉన్న అట్లూరి రామారావుగారిని అడిగారు.

రామారావుగారు కాసేపు ఆలోచించి “17-18 లక్షలవుతుంద్లి” అన్నారు.

| న! సమ ప్‌! మ్‌ కనా న న స స భా వ మ మ మ టన సేవ రస సం టి సమతల నా య్‌ వం. మ స. హ్‌ త్త ( - య్‌: స్ట. శ్‌ నై జీ యు. " ళం ౮ ఎ న | శ న న అ జగ ఆరటే మి ను? న! 2 ఎ త్త శ శ శ ॥ ట్‌ నట న వి వేటల చ కస యనయో ఇ సత. సంధ స 0 యు సా నా రే 0 కీ ప ల శే. కలయ యనా. దాం!!! న గార ర (మున స! రల న ముం నే కం 4 మ. ష్టం నమమమరగ ర? య రూ తు. సా స ల ల చ. పటి సమము నం న్‌] ను! ర ్ట చ! నం న టం! న లు టి ీ! మ శషరు న స స కు భు నా మనషు ని జ త 1 భౌ: డక. మ! గ్‌ నం! త్తు ను | శ 4 శ టట ఉపక, " కవ ంం..! పు టి నో! .- యం ట్య -గ్సూ ను! పర మ న గ్‌ టై టీ (టై న ఖు వన్‌. తయ యంత త ౧ ఈ

• చనం రా స స భి గ | కష రాగ శ క్‌ రాసు ల నో పాతనినానో లా / 1 సన్‌ల వ యంగ పు కాసు న కంర | చాల్‌ భం హో 2డీ వన నా (స యట. న. డు తి న్‌ క న ల న్న జుభావ (| ల శిలల స. ఆఉవ-కుబమ౭ంం టాం వ ళ అట్టూరి రాదూరావ్రు న్న్ద స్తాాశ్య0) గళ) అటో ॥ కానాంజీరావు + డి.ఖి.నరఫరా లేప క్‌ అ ణా జరా వ యో దన 1. ఆ క్‌ బీ అ ంలకో,.టి. ల 6౧ నీ సి ॥ నో. న జ

పట వపటటటటటటటటలలలలద ల పటటటచచవచవటలవలలచచదవటవటచ చ చచచచవవలవల వవ వవవ టల పపలటలటవల పటట ఎల జీతాగ నేను మళ్ళీ చెప్పాను!“తాందరపడవద్దు! రిపేరు ఎలా చెయ్యాలో నేను ఆలోచిస్తాను! నాకు కాస్త టైమివ్వండి”అని. అప్పుడు నేను మరొక ్రొడ్యూసరు ఎవరికో స్కివ్పు తయారుచేస్తూ వున్నాను.

ఒకరోజు రామోజీరావుగారు. నాకు ఫోన్‌ చేశారు. “మధ్యాహ్నం-11 గంటలకు కారు పంపుతాను! ఒకసారి “ఈనాడు' ఆఫీసుకురండి” అన్నారు.

అలాగే కారు పంపారు. 11 గంటలకు వెళ్ళాను.

రామోజీరావుగారు నవ్వుతూ “మికు చెప్పకుండా ఒక ఘనకార్యం చేశాను, నరసరాజుగారూ” అన్నారు.

“ఏమిటి” అన్నాను.

“ఒక గంట|్రితమే డైరెక్టరును పిలిపించి చెప్పాను. "తీసినంతవరకు నాకు సినిమా నచ్చలేదు. ప్రస్తుతానికి (ప్రొడక్షను ఆపేస్తున్నాను. తరువాత ఏం చేస్తానో నాకే తెలియదు. మళ్ళీ మిమ్మల్నే పిలిపించి మిగతా పిక్సరు షూట్‌ చేయమంటానేమో! చెప్పలేను! మీ రెమ్యూనరేషన్‌ పూర్తిగా తీసుకోండి" అని చెప్పి చెక్‌ యిచ్చి పంపించాను” అన్నారు.

నేను ఆశ్చర్యపోయాను. “నాతో మాటమాత్రం చెప్పకుండా ఎందుకిలా చేశారు?” అన్నాను.

“నా నిర్ణయానికి మీరు అడ్డు చెబుతారని నాకు తెలుసు! అందుకే చేయదలుచుకున్నది చేసి మీకు గంట తర్వాత కారు పంపాను” అన్నారు రామోజీరావుగారు నవ్వుతూ.

నేను కాస్త బాధతో “యిదేమిటండీ! మీకు కథయిచ్చి మీచేత 17-18 లక్షలు ఖర్చుపెట్టించినందుకు నేనెలా ఫీల్‌ అవ్వాలి?” అన్నాను.

ఆయన నవ్వి వూరుకున్నారు. మళ్ళీ ఆయనే “మీరుగనక డైరెక్టు చేస్తానంటే మళ్ళీ తీస్తాను. లేకుంటే మీ స్కిప్లు చెత్త బుట్టలో పారేస్తాను” అన్నారు. ల

నేను రెండు నిముషాలు ఆలోచించి నవ్వుతూ. “మీకు కధ ఇచ్చిన నేరానికి నాకీశిక్ష విధిస్తున్నారా?” అని “సరే! అలాగే నేను డైరక్ట్‌ చేస్తాను"అన్నాను.

“మరి స్కిప్పులో ఏమైనా మార్పులు చేయమంటారా?” అన్నాను.

“అది మీ ఇష్టం! మీకు కావాలంటే మీ యిష్టంవచ్చిన మార్పులు చేసుకోండి. నామటుకు నాకు ఏ మార్పులూ అక్కరలేదు”

“అక్షరం మార్చకుండా అదే స్ర్కిప్టు తీస్తాను” అన్నాను.

అలా (ప్రారంభమయింది డైరెక్టరుగా నాకొత్త అవతారం!

స్క్రిప్టు రాసేటప్పుడు దృశ్యాలన్నీ కళ్ళముందున్నట్టు వూహించుకుని రాస్తాను గనక డైలాగ్స్‌ విషయంలో అంతకు ముందు నాటకాల అనుభవం వుంది గనక పిక్చరు డైరెక్టు చేయడం నాకు సమస్యే కాదు.

కాని (డైవరు లేకుడా కారు వీధుల్లో నడపాలే! ఆ ట్రిక్కులు నాకు తెలియనే తెలియవే! అందుకేగదా కెమేరామన్‌కు డైరెక్షన్‌ అప్పజెప్పింది.

ఇప్పుడు ఏం చేయాలి! ట్రిక్‌ వర్క్‌ తెలిసిన మరో కమేరామన్‌కొసం వెతకాలా? నేను రచయితగా నా పని నేను చూసుకోవడం తప్ప టెళ్నీషియన్స్‌తో నాకు అంతగా పరిచయాలు లేవు.

'శ్రీరంగనీతులు" షూటింగ్‌ సమయంలో పరిచయమైన కమేరామన్‌ ఒక్కడే నాకు తెలుసు, అతనికి (ట్రిక్‌ వర్క్‌ తెలుసో లేదో! .

పెద్ద చిక్కులో పడ్డాను. ఆ రోజుల్లో నా మకాం మదరాసే! ప్రొఫెషనల్‌ వర్కుమీద హైదరాబాద్‌ వస్తే జూబ్లిహీల్స్‌లో వున్న ఉషాకిరణ్‌ గెస్ట్‌ ళా హౌస్‌లో వుండేవాణ్ళి! దాదాపు పదిపన్నెండు సంవత్సరాలు "హైదరాబాద్‌లో అదే నా పర నెంట్‌ అడ్రస్‌, పని అయిపోగానే తిరిగి మదరాసు వెళ్లేముందు స్నేహితుల్ని చూడడానికి రెండు మూడురోజులుండేవాణ్ణి. ముఖ్యంగా ప్రతి టట్రిప్‌లోనూ చూడవలసిన మిత్రులు రామోజీరావుగారు, అప్పుడు ఐ.పియస్‌. ఆఫీసర్‌ విజయరామారావు. “విజయరామారావు' అని ఏకవచనంలో చెబుతున్నందుకు నన్ను అపార్ధం చేసుకోగూడదు. విజయరామారావు అతని 7-8 ఏళ్ళ వయసునుంచి నాకు తెలుసు. అతని తల్లి దండ్రులు, తాత తరం నుంచి మేము కుటుంబ స్నేహితులం! విజయరామారావు 1950-55 లో మదరాసులో తాంబరం క్రిస్టియన్‌ కాలేజీలో ఆనర్సు చదివేటప్పుడు అతనికి నేను లోకల్‌ గార్జియన్‌ని, అప్పటినుండి ఇప్పటికరకు మాది సన్నిహిత కుటుంబ స్నేహం! అందువల్ల ఇప్పుడు అతను మంత్రి అయినా ఏకవచనంలో సంబోధించడమే న్యాయం. ఒకవేళ విజయరామారావుగారు అన్నాననుకొండి అది మా ఇద్దరికి ఎబ్బెట్టుగానే వుంటుంది. ఇంతకూ చెప్పవచ్చిందేమిటంటే 'కారుదిద్దిన కాపురం” దర్శక బాధ్యత నెత్తిన పడిన తరువాత మదరాసు వెళ్లేముందు అలవాటు ప్రకారం ఒకరోజు రాత్రి విజయరామారావు ఇంటికి డిన్నర్‌కు వెళ్ళాను, భోజనం చేస్తుమాటల సందర్బంలో పిక్చరు డైరెక్టు చేయబోతున్నట్టు చెప్పి నా అసలు సమస్య చెప్పాను. “డైరక్షన్‌ అయితే చేయగలనుగాని మనిషి లేకుండా కారు ఎలా నడపాలో నాకు తెలియదు1ఏం చేయాలో తోచడంలేదు విజయరామారావు[ అన్నాను. ఆ క “ఆది పెద్ద కష్టమేమికాదు రాజుగారూ! మావాళ్లు అంటే మా పోలీస్‌ డిపార్ట్‌ మెంటు వాళ్లు అప్పుడప్పుడు షోస్‌లో డ్రైవర్‌ లేకుండా మోటారు సైకిళ్ళు జీప్‌లు (గ్రాండు చూట్టూ తిప్పుతుంటారు! రేపు మా మనిషిని మీ దగ్గరకు పంపుతాను” అన్నాడు విజయరామారావు. మరునాడు ఆ మెకానిక్‌ నాదగ్గరికి వచ్చాడు. అతనికి కధ చెప్పాను, “నాకు కావలసినది (డైవరు లేకుండా కారు వీధుల్లో తిరగడం' అని చెప్పాను. అతను ఒక పెద్ద కారు టాప్‌లేకుండా అంటే టూరర్‌...టాప్‌మడిచిపేసే వీలున్నది కొనమన్నాడు. తనకు కనీసం ఒక నెల రోజులు వ్యవధి కావాలన్నాడు. నేను సరేనన్నాను. చెవర్లైట్‌ టూరర్‌.... మామూలుగా పెళ్లి ఊరేగింపులకు ఉపయోగించే ఒక పాత కారు కొన్నాం. అతనికి అప్పజెప్పాం, నాకు కుతూహలం! ఏం చేస్తాడో! ఎలా చేస్తాడో! తీరా తెచ్చిన తరువాత నాకు వుపయోగపడకపోతే! అడిగాను. ఎలా చేస్తారు? అని.

|

అతను చెప్పాడు. “డాష్‌ బోర్టు దగ్గర వున్న స్టీరింగ్‌, గేర్‌, బ్రేకు, క్లచ్‌ వగైరాలన్నిటికి కనక్షన్స్‌ కారు వెనక డిక్కిలోకి మారుస్తాను, (డైవర్‌ డిక్కీలో కూర్చుని బయటికి కనబడకుండా డిక్కీ డోర్‌ మూసుకుని (డైవ్‌ చేస్తాడు. ఆతనికి గాలి ఆడడంకోసమేగాక కారు ముందు ఏమున్నదో కనబడడానికి వీలుగా, నాలుగు అంగుళాల ఎత్తుతో డిక్కీ డోరు డిజైన్‌ చేస్తాను. ఆ నాలుగు అంగుళాల ఎత్తుకు మెష్‌ వేస్తాను. డైవరుకి ముందున్నది కనిపిస్తుందిగాని (డైవరు మాత్రం బయటికి కనబడడు” అని ఎక్స్‌ ప్లెయిన్‌ చేశాడు. వాళ్ళ డిపార్టుమెంటు (డ్రైవర్నీ యిస్తానన్నాడు.

కాస్త ధైర్యం వచ్చింది. నెలరోజులు వ్యవధి కావాలంటున్నాడు. ఈ నెల రోజులు వూరికే కూర్చోవడం ఎందుకు? కారుతో అవసరంలేని సీన్లు తీయవచ్చుగా!

అంతకుముందు తీసిన సినిమాలోని నటీనటులలో ఇద్దర్ని మాత్రమే మార్పులు చేశాను.

సుత్తి వీరభ(ద్రరావుకు బదులు నూతన్‌ ప్రసాద్‌ను తీసుకున్నాను. రాళ్లపల్లి స్థానంలో తమిళ నటుడు నాగేష్‌ను తీసుకున్నాను. నిజానికి మొదటే నాగేష్‌ను సెలెక్ట్‌చేశాం. కాని అప్పుడు అతనికి ఏదో సుస్తీ చేయడంతో అతని పాత్ర రాళ్లపల్లికి ఇచ్చాం.

నా దర్శకత్వంలో మళ్లీ మొదలు పెట్టేసరికి నాగేష్‌ ఆరోగ్యం బాగుపడింది. అందువల్ల అతన్ని తీసుకున్నాం. మిగతా తారాగణం రాజేంద్రప్రసాద్‌, రమాప్రభ, సుత్తివేలు. హీరోయిన్‌ పవిత్ర వగైరాలందర్ని అలాగే వుంచాం,

అన్నపూర్ణా స్టూడియోలో నాగేష్‌ ఇల్టు సెట్‌చేసి అందులో సీన్సు ఒక పాట షూట్‌ చేశాం. అవిగాక మరికొన్ని సీను (కారులేనివి) కూడా షూట్‌ చేశాం. మొత్తం ఎడిటెడ్‌ లెంగ్ర్‌ నాలుగైదు రీళ్లు వచ్చింది!

దర్శకత్వం అనుకోకుండా చేబట్టడంవల్ల అన్నీ అనుమానాలే.

ఇప్పుడు నేను తీయబోయే సినిమాగూడ ఒకవేళ రామోజీరావుగారికి నచ్చకపోతే... ఇంకొక ఇరవై, పాతిక లక్షలు నష్టంగదా!

అందుకని ఎందుకైనా మంచిదని తీసినంతవరకు రామోజీరావుగారిని చూడమన్నాను.

నచ్చకపోతే ఇంతటితో ఆపేసి నష్టం తగ్గిద్దామని!

రామోజీరావుగారు చూసి, నాకు ఫోన్‌బేశారు. నేనుగెస్ట్‌హౌస్‌లో వున్నాను.

“నరసరాజుగారూ!నేను మీమీద నష్టపరిహారానికి దావా వేయబోతున్నాను” అన్నారు.

నాకు గుండెల్లో రాయిపడింది.

“బాగాలేదా?” అన్నాను ఆదుర్దాగా.

“ఈ పని మీరు ముందే చేసివుంటే నాకు 18 లక్షలు మిగిలేవిగదా? మొదటే మిమ్మల్ని డైరెక్ట్‌ చేయమంటే మీరు కాదన్నారు! చాలా బాగుంది! గో ఎహెడ్‌!” అన్నారు.

“హమ్మయ్య” అని తృప్తిగా నిట్టూర్వాను!

ఇంతలో మరోక సమస్య, కెమేరామేన్‌ తనకు వేరే కమిట్మెంట్‌ వుంది. వెళ్లిపోతాను అన్నాడు.

నాకు కోపం వచ్చింది. ఈ మాట ముందే చెబితే చివరివరకు పనిచేసే మరొక కమెరామేన్‌ను పెట్టుకునేవాణ్ణిగదా! కేవలం బాధ్యతారాహిత్యం! |

ఇప్పటికిప్పుడు మంచి కెమెరామేన్‌ ఎక్కడ దొరుకుతాడు? నలుగురయిదుగురు కెమెరామేన్‌లను విచారిస్తే అందరూ బిజీ!

“నాలుగయిదు రోజులయితే పని చేస్తాను' అని ఒకాయన. 'వారం రోజులు మాత్రం పనిచేయగలనని' ఒకాయన! ఏం చేయాలి! తప్పదు! అసలే మొదటిసారి డైరెక్షన్‌!

అంతకుముందు ముప్పయి ఏళ్లకుపైగా సినిమా రంగంలో వున్నా నేను ఎప్పుడూ స్టోరీ, స్క్రీన్‌పై, డైలాగుల గురించే నా దృష్టి కేంద్రీకరించానుగాని, ట్రిక్‌ ఫాటో(గ్రఫీ, పాటల చిత్రీకరణ, కమెరా లెన్సులు, ఎడిటింగ్‌... వగైరాలమీర నేనెప్పుడూ దృష్టి సారించలేదు. వాటిని గురించి డీప్‌గా స్టడీచేయలేదు. కెమెరామేన్‌, డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్స్‌ వగైరా టెస్టీషియన్లతో పరిచయాలు తక్కువ. దానికి తోడు ఇప్పుడు అన్నీ సమస్యలు ఎదురైనాయి. చివరికి కెమెరామేన్‌ ఆర్‌శె. రాజుగారు ఒక వారం పనిచేశారు. కారు తయారై వచ్చిన మొదట్లో పనిచేసింది రాజుగారే. అయనకు తరువాత పని వుండి వెళ్ళిపోయారు.

బాలకృష్ణ మంచి కెమరామేన్‌. నాకు పరిచయంలేకపోయినా ఆయన గురించి విన్నాను. ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పాలి! కధలో ఒక సీన్‌ వుంది.

మాడా వెంకటేశ్శరరావుది ఒక మార్వాడీ వేషం. నూతన్‌ (ప్రసాద్‌ (కారు యజమాని)కు కారు కొనడానికి అప్పిస్తాడు.

మధ్యలో ఓ రోజు మాడా వచ్చి నాకు డబ్బివ్వమంటాడు. నూతన్‌ ప్రసాద్‌ నాదగ్గర డబ్బులేదంటాడు. నూతన్‌'ప్రసాద్‌ నాదగ్గర డబ్బులేదంటాడు. అయితే నువ్వు డబ్బిచ్చేవరకు కారు తీసుకుపోతానంటాడు. నూతన్‌ (ప్రసాద్‌కు కోపం వస్తుంది. కాని ఎవరికీ వినబడకుండా కారు ఓనరు “ఆత్మ” “తీసుకెళ్ళనివ్వండి. వాడి పని నేను చూసుకుంటాను” అంటుంది. నూతన్‌'ప్రసాద్‌ ధైర్యంగా తీసుకెళ్లముంటాడు. మాడా కారు తీసుకెళతాడు. కారు వుందిగదా అని ఫ్యామిలీతో ఫిక్నిక్‌కి వెళ్లాలని బయలుదేరతాడు.

ఒక పార్కులో కారు పక్కనపెట్టి దాని ముందు తివాచీ పరచి కేకులు, స్వీట్టు పండ్లు వగైరాలన్నీ పెట్టి తనూ, భార్య, కొడుకు, కోడలు కూర్చుని తినబోయేటప్పటికి కారు(ఆత్మ ప్రభావంతో) యింజన్‌ రైజ్‌ అయిముందుకు దూసుకునిపోతుంది. మాడా కుటుంబం భయంతో లేచి పారిపోతారు. తివాచీమీద పెట్టిన తినుబండారాలన్నీ కారు తైర్లకింద పడి నలిగి, తుక్కు తుక్కు అయిపోతయ్‌.

ఇదీ సీన్‌ ఈ సీను రాత్రిపూట తీస్తే బాగుంటుందని నా ఆశ ఆ మాటే మొదటి ఒరిజనల్‌ కెమెరా మెన్‌కు చెబితే “వీలుకాదండి। లైట్లు చాలవు! పగలు తీయవలసిందే[” అన్నాడు.

కాబోలు అనుకున్నాను, అనుభవంలేక!

కాని కెమెరామేన్‌ బాలకృష్ణ వచ్చిన తరువాత అతనితో చెప్పాను.

అతను “రాత్రిపూటా తీయవచ్చునండి” అన్నాడు.

“మరి మొదటి కమెరామేన్‌ 'రాత్రిపూట వీలుకాదండి" అన్నాడే” అన్నాను,

బాలకృష్ణ వన్వి, నా చెవిలో అసలు విషయం చెప్పాడు.

దర్శకుడికి టెక్నికల్‌ పరిజ్ఞానం లేకపోతే టెక్టిషియన్లు ఇలాగే ఏడిపిస్తారు కాబోలు అనుకున్నాను.

నిజమే! (ప్రాడ్యూసర్లగతీ అంతే! నా అనుభవంలో... ఇదివరలో నేను పనిచేసిన ఒక సినిమా - కాస్ట్యూమ్‌ సబ్ద్బక్టు, దానికి రాజులకోటలు వగైరా లొకేషన్స్‌ కావాలి.

అందువల్ల డైరెక్టరు “లొకేషన్స్‌ చూడ్డానికి నార్త్‌ ఇండియా వెళ్దాం” అని ప్రాడ్యూసరును వెంటబెట్టుకుని రాజస్థాన్‌,

ఢిల్లీ యూపి, పంజాబ్‌, బిహార్‌, బెంగాల్‌, ఒరిస్సా రాష్ట్రాలన్నీ తిరిగి వచ్చాడు. కేవలం సరదాగా దేశం చూసిరావడానికి! చివరికది మైసూరులో షూట్‌ చేశాడు.

'సోమ్మొకడిదీ సోకొకడిది" అని అత్త సొమ్ము అల్టుడు దానం చేయడం లాంటివి ఇప్పుడూ జరుగుతున్నాయ్‌.

ఇప్పుడు తీసే సినిమాల్లో హీరో, డైరెక్టరు కూడబలుక్కుని సాంగ్స్‌ విదేశాల్లో తీయాలని చెప్పి ప్రొడ్యూసర్లచేత కోట్లు ఖర్చుపెట్టిస్తున్నారు.

ఒక పిక్చరు స్వీట్టర్దాండ్‌లో, ఒకటి ఆస్ట్రేలియా, ఒకటి జపాన్‌, ఒకటి యూరప్‌... ఇలా తమ తమ సరదాలకోసం హీరోలు, డైరెక్షర్డు, ('ప్రాడ్యూసర్లచేత కోట్టు ఖర్చుపెట్టిస్తున్నారు.

పిక్ళరు ఫెయిలయితే (ప్రొడ్యూసరు గోవిందా! సోదిలోకి గూడరాదు!

2002 సంవత్సరంలో 115 సినిమాలు రిలీజయితే 11 సినిమాలు మాత్రం విజయవంతం ఆయినయ్యట! మిగతా 104 సినిమాలు ఫెయిల్‌! అంటే ఎన్ని కోట్టు నష్టం!

సరే! అసలు విషయానికి వద్దాం! నేను పైన చెప్పిన సీను "హైదరాబాద్‌ సంజీవయ్య పార్కులో రాత్రిపూట ఏర్పాటుచేశాం! బాలకృష్ణ (శ్రద్దగా అన్నీ ఏర్పాటుచేశాడు. మాడా అతని భార్య కల్పనారాయ్‌, కొడుకు, కోడలు తివావీ మీద కూర్చుని తినుబండారాలు తింటున్నారు!

కారు వచ్చి బీభత్సం సృష్టిస్తే వాళ్ళు పారిపోవడం ఒక కమెరాతో, టైర్లకింద తినుబండారాలు నలిగిపోవడం వేరే కెమెరాతో.. యిలా రెండు కెమెరాలు ఏర్పాటు చేశాం! ముందు ఆర్టిస్టాలచేత రిహార్సలు చేయించాను! నేను చెప్పగానే లేచి తలా ఒక పక్కకు త్వరగా వెళ్లిపోవాలని చెప్పాను.

కాని టేక్‌లో కారును బయలుదేరమని (డ్రైవరుకు తెలిసేటట్టు డిక్కీమీద చేత్తో కొట్టాను. ఫస్ట్‌గేర్లో గర్జిస్తూ కారు బయలుదేరింది. మాడా, కల్పనారాయ్‌, మిగతా ఇద్దరూ హడావిడిగా లేచి పక్కకి పరుగెత్తారు.

మాడా పక్కకు వెళ్ళినవాడల్లా మళ్ళీ ఎందుకో తివాచీ మీదకి వచ్చాడు. వచ్చి కల్పనారాయ్‌ చెయ్యిపట్టుకుని లాగాడు.

(డ్రైవర్‌కి దూరంగా వున్న వాళ్ళు కనబడతారుగాని బోనెట్‌ ముందున్న వాళ్ళు కనబడరు.

అందువల్ల కారు ముందుకు దూసుకుపోయింది. మాడా, కల్పనారాయ్‌ కారుకింద పడ్డారు. కల్సనారాయ్‌ది స్థూలకాయం గనక కారుకు అడ్డంపడగానే (డ్రైవరు కారు ఆపాడు. కల్పనారాయ్‌ 'అమ్మో! నాయనో! ఆంటూ ఏడుపులు.

“అబ్బ! బతికేవుందిగదా” అని నాకు తృప్తి. మాడా గొంతు వినబడడంలేదు.

అసిస్టెంట్లు అందరూ వెంటనే వెళ్ళి కారును పైకి లేపి మాడాను బయటికి తీశారు. అతని ముఖంలో ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ లేదు. నడిపించి ఇవతలకి తీసుకువచ్చారు.

వెంటనే వేరే కారులో కూర్చోబెట్టి మాడాను, కల్పనారాయ్‌ని హాస్పిటిల్‌ కు తరలించాం. కారులో విడిగా తీయవలసిన షాట్సు గబగబ తీశాం.

నాకు చెమటలుపోసినై. హాస్పిటల్‌కు వెళ్ళాం. అదృష్టవశాత్తు కల్పనారాయ్‌కి ఏమీ దెబ్బలు తగల్లేదు. మాడాకు మా(త్రం ఎగ్జాస్ట్‌ పైప్‌ వేడికి వీపుమీద కాలింది.

లొ ళీ 0. స్‌ మేజన్నత్లా ? స ళో ళ్‌ లి మ... రం వాట్లో దా న గం టా! సేన లు మ మ లన భఖ. వాసర నన్‌ లీ | లీ మం, శ మ ర టా నీ ' మ 1 నాని చటక నా లగ్న భి (ఖం ౯ మ... [| డు నే + యే యాతో (్తో 1 ల్‌ ల య లన మా [1 బె ర ౪ ఫ్‌ ర గ క న క గ. / క్‌ “డైరెక్టరోగా డి.వి. నరసరాజు శీ నుం స - కం ఖే వ సెద్తక్తో (/ స | | ల్‌ . గ శే డా న శా గె / | స ణి + 01 - | ల న! 0 క! /. శ / స (. | ళో | ఇ న్‌ స * ల నా , యం యు | 12 లీ! " ల క స్పా ల్‌ | న ల శ - న _ ఖీ అం . / /' (నే ॥ | సళ్ల ( లీ ఎర? | ర్ట . , ॥ స (1 " “ వ్‌ క్‌ ము ల! రామోజీరావు, అక్కినేని, అట్లూరి రామారావు గార్లతో

నాకు ఆ రాత్రంతా నిద్రపట్టలేదు! ఒకవేళ ఆర్టిస్పులకి ప్రాణప్రమాదమే జరిగివుంటే?

ఇక అలాంటి రిస్క్‌ షాట్స్‌ తీయగూడదు అని నిర్ణయించుకున్నాను.

అయినా అనుకోకుండా మరొక ప్రమాదం!

నాగేష్‌ అతని భార్య మమత కారును దొంగిలించి తీసుకుపోయారు. కారులోని 'ఆత్మ' వాళ్ళను రోడ్డు నుండి మళ్ళించి పక్కన అడవుల్లోకి బలవంతంగా తీసుకువెళుతుంది.

అక్కడ పులి కనబడుతుంది. నాగేష్‌ మమత కారులోంచి దూకి ఒక చెట్టుకింద నిలబడతారు. చెట్టుమీదనుంచి ఒక కోతి మమత మీద దూకుతుంది. యిదీ సీను.

• షూటింగుకు ముందు రోజే ఉషాకిరణ్‌ గెస్ట్‌హౌస్‌లోకి కోతిని తెప్పించి రిహార్సలు చేయించాం. మమత

ధైర్యంగానే చేసింది. (టైయినింగ్‌ ఆయిన కోతి గనక దాని యజమాని చెప్పినట్టు చేసింది.

మరునాడు షూటింగుకు నరసపూర్‌ అడవిలోకి వెళ్ళాం. ఉదయం నుంచి 12 గంటలదాక మిగతా షాట్స్‌ తీయడానికి ఉప(క్రమించాం!

చెట్టుమీద కోతిని కూర్చోబెట్టాం. చెట్టుకింద మమత నిలబడాలి. “అమ్మో! నాకు భయమేస్తోంది” అంది మమత, నాకు కోపం వచ్చి “నిన్న భయంలేదు. చేస్తానన్నావు కదా” అని కేకలేశాను. ఆమెకు ధైర్యం చెప్పడంకోసం తను చేసి చూపిస్తానని నాగేష్‌ వెళ్ళి చెట్టుకింద నిలబడ్డాడు.

యజమాని కోతిని దూకమని సైగ చేశాడు. కోతి నాగేష్‌ తలమీద దూకి చేతి గోళ్లతో అతని ముఖం మీద రక్కింది. నెత్తురు బొట్టు బొటబొట రాలినై! నాకు మతిపోయింది. వెంటనే కోతి యజమాని వెళ్లి కోతిని కిందికి దించాడు. దగ్గరకు పోయిచూస్తే నాగేష్‌ కనురెప్పమీద కొద్దిగా గీరుకుపోయింది. వెంటనే దూదితో అద్ది కట్టుకట్టాం.

నాగేష్‌ అనుభవంగల నటుడు కనుక కోతి రక్కినా కదలకుండా అలాగే నిలబడ్డాడు. కాబట్టే కోతి అంతటితో వదిలేసింది. మమతేగానయితే కంగారులో కేకలు పెడితే కోతి ఇంకా రక్కివదిలేది. కంటి గుడ్డు కూడా లాగేసేదేమో.

ఇంతకీ కిందటిరోజు సౌమ్యంగా వున్న కోతి ఇవాళ ఎందుకలా చేసింది? అంటే - ఎండ తీవ్రత, దానికి తోడు పొద్దుటినుంచీ దానికి యజమాని ఆహారం పెట్టలేదట. అందువల్ల కోతి చిరాకుతో వుండి అలా ప్రవర్తించింది. ఈ రెండు సంఘటనలతో నాకు మతి పోయింది.

బాలకృష్ణ పదిరోజులు పనిచేసి వెళ్లిపోయాడు. ఆ తర్వాత 'కన్నప్పు' కమెరామేన్‌గా వచ్చాడు అతనితో పిక్చరు పూర్తిచేశాను.

కానీ కారు 'అత్మ' మిగతా అల్టుళ్లని పెట్టే బాధలు వగైరాలు నేను అనుకున్నట్టు తీయలేకపోయాను. కారణం పైన చెప్పి రెండు అనుభవాల భయం.

డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్టు, ఎడిటరు, మ్యూజిక్‌ డైరెక్టరు, వగైరాలతో నాబాధలు చెబుతాను.

పిక్సరులోని పాటలు అన్నీ కిందటి దర్శకుని హయాంలోనే రాయడం, రికార్డు చేయడం జరిగిపోయింది. ఆ పాటలన్నీ అలాగే వుంచాను. .

పాటల చిత్రీకరణ తాజాగా చేయవలసి వచ్చేటప్పటికి నాకు ఒక సమస్య ఎదురైంది. సామాన్యంగా హ్‌ీర్రో హీరోయిన్ల డ్యూయెట్స్‌లో మూవ్‌మెంట్స్‌ కొన్ని చోట్ల వల్లర్‌గా జుగుప్సాకరంగా వుంటున్నాయి,

తీరా షూటింగ్‌ మొదలైన తర్వాత డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్సు కంపోజ్‌ చేసినవి బాగాలేదు, మార్చమంటే వాళ్లు బాధపడవచ్చు. అందువల్ల మదరాసులోనే (నేను, డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్సు వుండేది మదరాసులోనే గనక) “మీరు డ్యాన్స్‌ మూమెంట్స్‌ ఎలా కంపోజ్‌ చెయ్యబోతున్నారో ముందే నాకు చేసి చూపించండి” అనడిగాను. డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్లు ఇద్దరు భార్యభర్తలు.

వాళ్లు చేసి చూపిన మూవ్‌మెంట్స్‌ నాకు నచ్చక, నడుం వూపులు అసలు వుండకూడదని గట్టిగా చెప్పాను, వాళ్లిద్దరిలో భర్త నన్ను అర్దం చేసుకున్నాడు గాని, ఆవిడ ముఖంలో మాత్రం “ఈ పాతకాలపు ముసలి డైరెక్టరు ఎక్కడ దాపురించాడు” అన్న భావం (గ్రహించాను.

(ప్రతి పాటలోనూ మూవ్‌మెంట్స్‌ నాఇష్టం మేరకు చేయమనడానికి నేనో డెలికసీ ఫీలయ్యాను. అందుకే ఒకటి రెండు పాటలు తర్వాత చూద్దాం లెమ్మని వదిలేశాను.

'హైదారాబాదులో షూటింగ్‌. సాధారణంగా పాటలో బి.జియం. బిట్స్‌ అని వుంటాయి. అంటే పాట సాహిత్యం మధ్యలో వచ్చే మ్యూజిక్‌లో ఈ వల్గర్‌ మూవ్‌మెంట్పుకు ఆవకాశం లేకుండా సైకిల్‌ మీద హీరోని, హారోయిన్‌ని కూర్చోబెట్టి అన్నవూర్జా స్టూడియో లోపల రోడ్లమీద సైకిల్‌ తొక్కించి బి.జియమ్స్‌ కవర్‌ చేశాను.

ఒక సీనులో హారో హీరోయిన్ల పెళ్లి ఇద్దరూ కొంగులు ముడి వేసుకుని అగ్నిహోత్రం చుట్టూ తిరుగుతున్నారు. నా పక్కనేవున్న డ్యాన్స్‌ డైరెక్టరు 'కట్‌ అన్నది. కెమెరామేన్‌ ఆఫ్‌ చేశాడు.

“ఎందుకు కట్‌ చెప్పావు?” అనడిగాను. “హీరోయిన్‌ కళ్లు, మూసుకున్నట్టు వున్నాయి. అందుకని కట్‌ చేప్పాను” అన్నదావిడ.

“పెళ్లికూతురు సిగ్గుతో తల వంచుకుని నడిచేటప్పుడు కళ్లు అలాగే వుంటాయి. అంతమాత్రాన కళ్ళు మూసుకున్నట్టు కాదు. ఆడియన్స్‌ ఆ మాత్రం అర్హంచేసుకోగలరు. అయినా డైరెక్టర్ని నేనుండగా డ్యాన్సు డైరెక్టరువి నువ్వు కట్‌ చెప్పడమేమిటి? ఇకముందు అలా చేయకు” అని గట్టిగా చెప్పాను.

ఆవిడలా చెప్పడానికి కారణం వుంది. నాకు తెలుసు. ఆ రోజుల్లో (బహుశా కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ రోజుల్లో కూడానేమో!) డైరెక్టరు లేకుండానే పాటల చిత్రీకరణని డ్యాన్స్‌ డైరెక్టర్టు, ఫైట్‌ సీన్లని ఫైట్‌ మాస్టర్తే డైరెక్ట్‌చేసి, షూట్‌ చేయడం పరిపాటి ఆయిపోయింది.

డైరెక్టర్టు కూడా తమకు (శ్రమలేకుండా వేరే పికృర్లకు కూడా పని చేసుకోవచ్చు కనుక ఆ పద్దతులకు సుముఖింగానే వుంటున్నారు.

ఇక ఎడిటర్‌తో సమస్య, ఎడిటింగ్‌ రూంకి నా కోండైరెక్టర్ని పంపి ముందుగా రఫ్‌గా కట్‌ చేయమని ఆ తర్వాత నేను వెల్లి ఫైనల్‌గా దగ్గరుండి ఎడిటర్‌ చేత కట్‌ చేయించేవాణ్ణి. రి-రికార్డింగులో బ్యాక్‌ (గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌ను దృష్టిలో పెట్టుకుని కొన్ని షాట్స్‌ మరికొంచెం పొడవు వుంచమంటే ఎడిటరు 'స్లో అవుతుందండి" అనేవాడు. 'ఫాస్టు, స్పీడు వుండాలండీ” అనేవాడు. “నాకు తెలుసు. బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ మ్యూజిక్‌ దృష్టిలో వుంచుకుని చెబుతున్నాను. ఇంకొంచెం పొడవు వుంచు” అని నేనంటే ఎడిటరు నన్నేదో పాత కాలపు మనిషిగా చూసేవాడు. ఇది రీ-రికార్డింగ్‌ సమయంలో మ్యుజిక్‌ డైరెక్టరులో కూడా గమనించాను.

ఒక షాట్‌లో సన్నాయి వాద్యం కావాలన్నాను. "సన్నాయి వాయిస్తే పేధాస్‌ (విషాదం) వస్తుదండి” అన్నాడు.

“నాకు కావసిందే పేథాస్‌. సన్నాయి వాద్యంకావాలి” అన్నాను. “సన్నాయి అవసరం వుండదేమోనని సన్నాయి వాయించేవాణ్ణి పిలిపించలేదండి” అన్నాడు. అయితే ఇవాళ రీ-రికార్డింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ చేసి రేపు సన్నాయి వాద్యగాణ్డో పిలిపించి రికార్డు చేద్దాం” అన్నాను,

ఇంతలో ఎవరో వచ్చి చెప్పారు “పక్కరికార్డింగ్‌ థియేటరులో మరెవరిదో రికార్డింగ్‌ జరుగుతోంది. అక్కడ సన్నాయి ప్లేయర్‌ వున్నాడు” అని. ఆ ప్రొడ్యూసర్ని బ్రతిమాలి ఆ సన్నాయి ప్రేయర్ని పిలిపించి నాకు కావలసిన బిట్‌ మా! రికార్డు చేసుకున్నాం. మరొకచోట “నను పాలింప నడచి వచ్చితివా.. అనే త్యాగరాజకృతి ట్యూన్‌ వయోలిన్‌ మీద వాయించాలి” అన్నాను. అదృష్టవశాత్తు ఆర్కెస్త్రా మెత్తం మీద కర్నాటక సంగీతం తెసినవాడు, వయోలిన్‌ మీద వాయించగలిగినవాడు ఒక్కడే వున్నాడు. అతనితో పని పూర్తిచేసుకున్నాం. ఇలా ప్రతి విషయంలో నాకూ టెక్నీషియన్స్‌కి కొంత ఘర్షణతప్పలేదు. వాళ్లు ఏమీ అనుకోకుండా సహకరించినా నాకుమాత్రం తృప్తిగా వుండేది కాదు. టెన్నీషియన్స్‌ అందరూ నేను దర్శకత్వబాధ్యత తీసుకోకముందు మొదటి వర్దన్‌ డైరెక్టరు ఫిక్స్‌ చేసిన వాళ్లే, నేనూ వాళ్లనెవర్నీ మార్చదలచుకోలేదు, ఒకవేళ మార్చాలన్నా నాకు డైరెక్టర్‌గా ఇదే మొదటి అనుభవం గనుక ఇతర టెక్నషియన్స్‌తో నాకు పరచయాలు లేవు కూడా. డైరెక్టర్‌ అంటే సర్కస్‌లో రింగ్‌మాస్టర్‌ పనిగా తోచింది. సెన్సార్‌తో మరో చిన్న చిక్కు. మదరాసులో సెన్సార్‌ బోర్డుకు అప్టయి చేశాం. సెన్సార్‌ మెంబర్జు చిత్రం చూశారు. డిస్కషన్‌కి నన్ను పిలిచారు. బోర్డులో ఒక రేడీ మెంబరు “పిక్ళర్స్‌లో ఘోస్ట్‌ (దయ్యం)ను చూపడం అభ్యంతరకరం గదండీ” అన్నది. “అది ఘోస్ట్‌ కాదు. మరణించినతని సోల్‌(ఆత్మ)” అన్నాను. స ॥ ఫరెన్స్‌ బిటీన్‌ నాతో డైరెక్ట్‌గా మాట్లాడడానికి బిడియపడి పక్కనున్న సెన్సార్‌ ఆఫీసరుతో మెల్లగా వాటీజ్‌ ది డిఫరెన్స్‌ బిట్వీ ఘోస్ట్‌ అండ్‌ సోల్‌?” అన్నది. జ్‌ ఎ సోల్‌” నేను కాస్త విసురుగా “నన్నడగండి, నేను చెబుతాను. ఎ ఘోస్ట్‌ ఈజ్‌ ఎ ఘోస్ట్‌ అండ్‌ ఎ సోల్‌ ఈ అన్నాను, కున్నది. సెన్సారు ఆఫీసరు ఫక్కున నవ్వాడు, నాతో ఏకీభవిస్తున్న భావంతో. లేడీ మెంబరు ముఖం బిన్నబుచ్చు పన ఆవిడ ఎవరో నాకు తెలుసు. సెన్సార్‌ బోర్డులో మెంబర్‌పేప్‌ ఒక స్టేటస్‌ సీంబల్‌గా భావించి తమంత, ఏ కో ర్‌ క పలుకుబడి వున్న స్నేహితుల ద్వారానో రికమండ్‌ చేయించుకుని సెన్సార్‌బోర్డు మెంబరుగా పదవి సం న్న బాపతు ఆవిడ. సెన్సార్‌బోర్ట్డు మెంబర్లకు వుండవలసిన అర్హతలు, క్వాలిఫీ కేషన్గు ఏమిటో ఇప్పటికీ ప్రభుత్వం నిర్తయించకపోవడం 'కడుంగడు' శోచనీయం. ఎలాగయితేనేం పిక్సరు ఫినిష్‌ చేశాం. మాట దక్కినందుకు తృప్తిగా నిట్టూర్చాను. దర్భ్శకత్వంమీద నాకు అంతకుముందు మోజు లేదు. ఈ అనుభవంతో ఈ సర్కన్‌లో రింగ్‌ మాస్టర్‌ పని ఇంకెప్పుడూ చేయకూడదని నిర్ణయించుకున్నాను.

జో క . 'బెవిలో పువ్వులో వేషం కట్టిన వైనం

నేను నటించినవి రెండే రెండు సినిమాలు. ఒకటి ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణగారి మొట్టమొదటి సినిమా 'చెవిలో పువ్వు", రెండు ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ 'మనసు మమత".

1989 అనుకుంటాను. హైదరాబాదు జూబ్లీ హిల్స్‌, ఉషాకిరణ్‌ గెస్ట్‌ హౌసులో వున్నాను. 'మనసు మమత' సినిమా కధ ట్రీట్‌మెంటు రాస్తున్నాను. మదరాసునుంచి ఫోన్‌, పార్ధసారధిగారి నుంచి.

ఆయన "కారు దిద్దిన కాపురం' సినిమాకు నాకు కో డైరెక్టరుగా పనిచేశారు. అంతకుముందు దాదాపు 20 ఏళ్ళ (క్రితం ఆయన డైరెక్ట్‌ చేసిన 'చిలకజోస్యం' సినిమాకు నేను డైలాగ్స్‌ రాశాను. అదీ మా ఇద్దరి సంబంధం

“ఇవివి సత్యనారాయణగారు తొలిసారిగా డైరెక్ట్‌ చేస్తున్నారు. సినిమా పేరు చెవిలో పువ్వు" దానిలో మీరొక వేషం వేస్తే బాగుంటుందని ఆయన నన్ను మీకు ఫోన్‌ చేయమన్నారు” అన్నారాయన.

నేను ఆశ్చర్యంతో “మీరు రాంగ్‌ నంబరుకు ఫోన్‌ చేస్తున్నారు” అన్నాను. ఆయన నవ్వి "లేదండి. మీకే ఫోన్‌ చేస్తున్నాను” అన్నారు. “మీకేమైనా మతి పోయిందా? నేను యాక్ట్‌ చేయడమేమిటి? అయినా ఎవరీ ఇ.వి.వి సత్యనారాయణగారు? నేను ఆయన పేరు కూడా వినలేదే?” అన్నాను.

“ఆయన జంధ్యాలగారి దగ్గర చాలా సినిమాలకు అసోసియేట్‌గా పనిచేశారండి. ఇప్పుడు రామానాయుడిగారి మేనల్టుడు అశోక్‌కుమార్‌గారు నిర్మాతగా సత్యనారాయణగారికి డైరెక్షన్‌ ఛాన్స్‌ ఇచ్చారు. వారం పదిరోజుల్లో గుంటూరులో షూటింగ్‌ ప్రారంభం” అ న్నారు.

“నేనిక్కడ బిజీగా ఉన్నాను. వారంరోజుల్లో షూటింగ్‌ అంటున్నారు. నావల్ల కాదు” అన్నాను.

“సత్యనారాయణగారికి మీరు బాగా తెలుసండి. తనకు ఎప్పటికైనా డైరెక్షను చాన్స్‌ వస్తే మీచేత తన మొదటి పికృర్ణో ఒక వేషం వేయించాలనుకున్నారట. మీరు కాదంటే ఆయన చాలా డిసప్పాయింట్‌ అవుతారు” అన్నారు పార్టసారధిగారు.

“బాగానే వుందండి. కాని నాకిప్పుడు తీరికలేదు. పైగా వారం పదిరోజుల్లో షూటింగ్‌ అంటున్నారు. ఐ యామ్‌ సారీ” అని ఫోన్స్‌ పెట్టేశాను.

మర్నాడు ఉదయమే పార్టసారథిగారు హైదరాబాదు వచ్చారు గెస్ట్‌హౌసుకి, చెవిలో పువ్వు" (స్కిప్పుతో సహా.

“హీరోయిన్‌ తండ్రి వేషమండి. చాలా డిన్నిఫైడ్‌ రోల్‌. మీరు వేస్తే బాగుంటుందని - ఇదిగో (స్కిప్పు కూడా పంపించారు చదవమని” అని 'స్కిప్ప చేతికిచ్చారు.

చదివాను. “నిజమే! రోల్‌ బాగానే వుంది కాని చేస్తున్న పని సగంలో ఆపి రావడం జరిగే పని కాదు. చెప్పండి, సత్యనారాయణగారితో ఏమీ అనుకోవద్దని"అన్నాను. ఆ రాత్రికే పార్టసారథిగారు మదరాసుకు తిరిగి వెళ్ళిపోయారు.

రెండు రోజుల తరువాత మళ్ళీ ఫోన్‌! పార్టసారథిగారి నుంచి. “అట్లూరి రామారావుగారిని అడిగారండి. నరసరాజాగారు యాక్ట్‌ చేస్తానంటే మాకేమిటి అభ్యంతరం? అన్నారటండి ఆయన”

“అవును! నేను యాక్ట్‌ చేయడానికి అట్టూరి రామారావుగారి పర్మిషన్‌ కావాలని, నేను అనలేదే” అని నేను క్షణం ఆలోచించాను. అప్పటికి 'మనసు-మమత' ట్రీట్‌మెంట్‌ రాసేశాను. మరునాడు రామోజీరావుగారికి వినిపించాలి.

“అయితే ఒక పనిచేద్దాం. ఎల్టుండి నేను మదరాసు వస్తాను. అందుకు తగిన ఏర్పాట్టు చేయమని సత్యనారాయణగారికి చెప్పండి” అన్నాను.

ఆ మరునాడు 'మనసు-మమత' ట్రీట్‌మెంటు రామోజీరావుగారికి వినిపించాను. ఆ తరువాత డైలాగ్స్‌ రాయాలి.

“రామోజీరావుగారూ! మీరు నన్ను సినిమా డైరెక్టర్ని చేశారు! యింకొకాయన నన్ను సినిమా యాక్షర్ని చేయబోతున్నారు” అని జరిగిన విషయం చెప్పాను.

“అలాగా! మన పిక్చర్‌లోనే మీచేత వేషం వేయిద్దామనుకుంటున్నాను. ఆ శైడిట్‌ గూడ నేనే తీసుకుందా నునుకున్నాను. సరే కానివ్వండి.” అన్నారు.

మదరాసు వెళ్ళి అక్కడ నుంచి గుంటూరు వెళ్ళాను! నాతోపాటు తనికెళ్ళ భరణిగూడా వచ్చాడని జ్ఞాపకం! అతను గూడ ఆ సినిమాలో వేషం వేస్తున్నాడు. హోటల్లో పార్హసారధిగారు కలిశారు!

“షూటింగ్‌ చంద్రమౌళినగర్‌లో ఒక యింట్లో నండి. స్నానంచేసి టిఫిన్‌ తీసుకోండి, వెళదాం” అన్నారు.

“డైస్‌?” అన్నాను.

“మీరు మామూలుగా వేసుకునే మీ (డ్రైస్సే...... ధోవతి, సిల్క్‌లాల్బీ” అన్నారాయన నవ్వుతూ!

షూటింగ్‌ జరిగే ఇంటికి వెళ్ళాం! మొట్టమొదటి సారి ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణగారిని కలిశాను!

“నేనెక్కడ దొరికానండి మీకు?” అన్నాను.

ఆయన నవ్వి వూరుకున్నారు. ఆయన మితభాషి అని (గ్రహించాను.

సీత హీరోయిన్‌. రాజేంద్రప్రసాద్‌ హీరో. షూటింగ్‌ (ప్రారంభమయింది. రెండుమూడు రోజులు షూటింగ్‌ సజావుగానే జరిగింది.

ఆ తరువాత ఒకరోజు నాకు హోటల్‌ భోజనం పడక డయేరియా పట్టుకుంది. షూటింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ చేయమని చెప్పడానికి మనసాప్పలేదు. కారణం ఆ రోజు చాలామంది జూనియర్‌ ఆర్టిస్టులున్నారు. వాళ్లని మళ్లి చురాకరబా తీసుకురావాలంటే కష్టం. ఏదో మందువేసుకుని మధ్యాహ్నం వరకు షూటింగ్‌లో పాల్గొన్నాను. చాలా నరసం వచ్చేసింది. సాయంత్రం డైలాగ్స్‌ చెప్పలేకపోయాను.

నా పరిస్థితి చూసి సత్యనారాయణగారు “ఫరవాలేద, నిరుత్సాహపడకండి. చెప్పండి." అని ప్రోత్సహించి ఎలాగో ఆ రోజు షూటింగ్‌ పూర్తి చేశారు. తరువాత రెండు మూడు షెడ్యూల్స్‌ కూడా గుంటూరులోనే చేసినట్టు జ్ఞాపకం.

షూటింగ్‌ పూర్తయింది. మదరాసులో డబ్బింగ్‌! అదొక కొత్త డబ్బింగ్‌ ధియేటరు! సౌండ్‌ రికార్షిస్పు కూడా కొత్తగా నేర్చుకుంటున్నాడట. పైగా నా వాయిస్‌ వీక్‌గా వుంది.

మొత్తం మీద డబ్బింగ్‌ పూర్తిచేసి చూసుకుంటే తృప్తిగాలేదు. సత్యనారాయణగౌరికి మొదటి పిక్చరు. డబ్బింగ్‌ మళ్లీ చెప్పిద్దామని ప్రయత్నించినా ఎందుకో వీలు పడలేదు.

అసంతృప్తితోనే రిలీజు చేశారు. ఫలితాలు కూడా అసంతృప్తిగానే వున్నాయి.

కొన్నాళ్ల క్రితం హైదరాబాద్‌లో ఒక సినిమా ప్రారంభోత్సవంలో (అంటే సత్యనారాయణగారు. సక్సెస్‌పుల్‌ సినిమాలు తీసి దర్శక నిర్మాతగా నిలదొక్కుకున్న తరువాత) కలిశాం,

కుశల ప్రశ్చలయిన తరువాత నేను కొంటెగా అక్కడ వున్నవారితో సత్యనారాయణగారిని ఉద్దేశించి, “చూడండి! ఈయన పెద్దమనిషితనం! నాకు నెక్ట్‌ పిక్సృరులో హీరో వేషం ఇస్తానని ఆశపెట్టి తన మొదటి పిక్సృరులో నాచేత ముసలివేషం వేయించాడు. ఇప్పుడు ఆ సంగతే ఎత్తడు” అన్నాను. పక్కనే వున్న రాఘవేంద్రరావు -

“బహుశా హీరోయిన్‌ కోసం వెతుకుతున్నాడేమోలెండి” అన్నాడు. అందరం పకపక నవ్వుకున్నాం అతని జోక్‌కి.

| . |. న! 1. (2 వ. ు |. లీ న్‌ా | స నా గా స జ ర న! | ని నా! నే 1/1 స్టే

• • టక ల ఖీ! థా. య్‌ . . “| (టి ్ట షె . || చో మ . క. క్‌ న క ౧. మ . పువ్వులో రాజేంద్రప్రసా నం వ ( ఖు సజ్జ (. 1111... క్‌ క్‌ న? ట్ర. సర స న్‌ నో యర. లో టు... ఈ. స గ. న గ... 0! సో న. షు! 1! హం + క ॥ (5. భవ శ్ర ఖః ర న న స జ య న జ ట్‌ స. న. న. శ్ల్యాన!! ? న సల్లే ళీ! (ల క్‌ [|

1. (7 ప. స మ స తే. శం. త ఈ ష్‌ శ . లం టై నో సన స్తో

• |. గ. (్న (| | ను తి మం! మ. య. | /. మ శ్‌ “./ సంత నతు ను జా | ల వు // ల్లీ గ అదో యా శశ లో శ్ర ప టా వు టే ల న న! వ న రన | ర్ట భాస ఘ్యోక్త (న క లే గ్‌ ఈ... ఫీ ఆ దరూ శన మున (. (| ఖీ న ల టీ స్ట్‌ న్‌ా న్‌ శ నం / ర యమః స 1/1. మన్న స క ఈ స సం శ లగ వ? శ స త్‌ే ఆ సట. (11 [ = య (థ్‌ సం స || ల్‌ న గడీ (ో || [౯ ప్‌ కా గ మై షో | మనస హ్‌ | జ ఈ బటి సు-మమతిలో రా త ఉం స్ట్‌. [ప ఓ నం. స టం. న. సం! టల ఓర ల*ళ ఏ! గడో లన |! య రా ఇ న. ల్‌ ల్‌ [ ప న. సు మమతిలో సి ( న. సితారతో శవ లక కకక

ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ 'మనసు-మమతి అప్పుడు శ్రీమతి ఓల్లాగారు ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ స్టోరీ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో పనిచేస్తుండేవారు. ఆమె ఏదో ఇంగ్లీషు మేగజేన్‌లో ఒక కథ చదివి అది సినిమాకి పనికివస్తుందేమో చూడండి అని, రామోజీరావుగారికి ఆ మేగజేన్‌ ఇచ్చారు. రామోజీరావుగారు. “బాగానే వుంది! నరసరాజుగారు ఊళ్లోనే వున్నారు. ఆయనకు చూపించి పనికివస్తుందంటే వర్కవుట్‌ చేయండి” అని చెప్పారు. -

నేను జూబిలీహిల్స్‌ ఉషాకిరణ్‌ గెస్ప్టహౌస్‌లో వున్నాను. ఓల్లాగారు ఆ మేగేజీన్‌ తెచ్చి ఇస్తే చదివాను, సెంట్రల్‌ ఐడియా బాగానే వుంది. అయితే కొంత వర్కవుట్‌ చేయాలని చెప్పాను.

నేనూ, ఓల్లాగారు రోజూ గెస్ట్‌హౌస్‌లో కూర్చుని కథ తయారుచేశాం. రామోజీరావుగారికి వినిపించాం. “బాగానే వుంది. డైలాగ్స్‌ రాయండి” అన్నారాయన. అప్పటికి డైరెక్టరు ఫలానా అని ఎవరినీ అనుకోలేదు.

“డైలాగ్స్‌ రాయండి. డైరెక్టరును తరువాత చూసుకుందాం” అన్నారు రామోజీరావుగారు.

డైలాగ్స్‌ పూర్తిచేశాను. ఫైలు ఓల్లాగారికిచ్చి నేను మదరాసు వెళ్ళిపోయాను

తరువాత మౌళిని డైరెక్టరుగా నియమించారు రామోజీరావుగారు. డైలాగ్స్‌ ఓల్లాగారు మౌళికి చదివి వినిపించారు. మౌళి తమిళిడు. తెలుగు మాట్టాడగలడుగాని చదవలేడు. అందువల్ల ఓల్లా గారు చదివి వినిపించారు.

కథలో ముఖ్యమైన పాయింటు హీరో హీరోయిన్‌ పక్కపక్క ఇళ్లలో వుంటారు. హీరో తండ్రి ధనవంతుడు. హీరోయిన్‌ తండ్రి మధ్య తరగతి వాడు. అయినా హీరో తండ్రికి హీరోయిన్‌ చిన్ననాటి నుండి తెలుసు గనక పెండ్రికి ఒప్పుకుంటాడు. ఇంకా ముహూర్తం పెట్టుకోలేదు.

వూరి బయట హీరో తండ్రికి ఒక గార్డెన్‌ వుంది. ఆ గార్డెన్‌లో ఏదో పని వుండి హీరో వెళతాడు కారులో. అంతకుముందు చాలా కాలంగా చనువుగా వున్న వాళ్ళు గనక హీరోయిన్‌ గూడ అతనితో వెళుతుంది. సాయంత్రం తిరిగి వచ్చే సమయానికి హీరో తండ్రి కొడుక్కి ఫోన్‌ చేస్తాడు. 'నగరంలో మతకల్లోలం చెలరేగింది. రాత్రి రావడం క్షేమం కాదు. రాత్రికి అక్కడే వుండండి. రేపు నేను ఫోన్‌ చేస్తాను. పరిస్థితి ఎలా వుందీ చెబుతాను' అని. ఆ రాత్రి హీరోహీరోయిన్లు గార్డెన్‌ హౌస్‌లో వుంటారు. సినిమా కదా... భోరున వర్షం కురవడం, కరెంటు పోవడం కథకులుగా మేము చేసినపని గనక పర్యవసానం గూడ వుహించుకోవచ్చు.

మరునాడు ఉదయం బయలుదేరి కారులో నగరానికి వస్తూంటే నగర శివార్లలో కల్టోలం జరగడం, కారు మీద బాంబులు పడడం, హీరోకి తీవ్రంగా దెబ్బలు తగలడం, హాస్సిటల్లో మరణించడం కథోచితంగా జరిగిపోటై. ఆ తరువాత హీరోయిన్‌ తండ్రి మరో సంబంధం చూస్తాననడం, హారోయిన్‌ తాను గర్భవతినని చెప్పడం గూడ కథోచితంగా జరిగిపోతయ్‌!

ఆ పరిస్థితుల్లో హీరోయిన్‌ తండ్రి కర్తవ్యం ఏమిటి? గర్భస్రావానికి ప్రయత్నిస్తే డాక్టరు హీరోయిన్‌ అరోగ్యం దృష్ట్యా తల్లి (ప్రాణానికి ప్రమాదం అని చెప్పడం, గర్భస్రావ ప్రయత్నం మా నుకోవడం గూడ కథ చితంగా జరుగుతాయి. ఆ పరిస్థితిలో పిల్ల తం'డ్రి కర్తవ్యం ఏమిటి?

గర్భం సంగతి చెప్పకుండా పెళ్ళి చేయడమా? అది నీతిమంతుడైన తండ్రి చేయవలసిన పనేనా?అలా అయితే పెళ్ళి అయిన తరువాత 7న నెలలో ప్రసవం అయితే నెలలు తక్కువ కాన్సులు జరగడం అసాధారణం కాదు గనక పెళ్ళికొడుకు సరి పెట్టకోవచ్చునని ఒక వాదన!

దీనికి దర్శకుడు మౌళి అభ్యంతరం!

సమస్యపై తర్జన భర్దనలు! జ

|. న షత | తీ లు [ ణ్‌ న్స | (4 నా ) గ | సల గ్‌. వహి. మం వు ల లాలి, ప యయ న. ] టి రా న తాట నం + వ చో 1న శాత వా శ) స్‌ 1 న సూ హె [స య! (1 ం [ టు. ంం “'మనసు-మమతిలో మాస్టర్‌ తరుణ్‌, నరేష్‌, సితార... గర్భవతియైన కూతురి సంగతి పెళ్ళికొడుక్కి చెప్పకుండా పెళ్ళి చేయడం తప్పయితే ఏమిటి మార్గాంతరం? 'పెళ్ళిలేకుండా బిడ్డను కన్న కూతుర్ని తండ్రి ఏం చెయగలడు? పెళ్ళికి ఎవడూ ముందుకు రాలేకపోతే జీవితాంతం తండ్రి చాటునే కూతురు బతకగలదా? సమాజం వూరుకుంటుందా? అలా చేస్తేనే మెసేజ్‌ అభ్యుదయకరంగా వుంటుందని ఒక వాదన! ఎటూ తేలక చివరికి ఒక రకం రాజీకి వచ్చాం. పెళ్లినాటికి హీరోయిన్‌ గర్భవతి అని ఆమెకే తెలియదు. పెళ్ళి అయిన నెలరోజులకి వాంతులు అవుతై. పుట్టింటికి వచ్చింది. పరీక్ష చేయిస్తే గర్భవతి అన్నారు. అబార్జన్‌ వీలుకాదన్నది'లేడి డాక్టరు. అమ్సుడు మరి చనిపోయిన వ్యక్తితో తన సంబంధం గురించి హీరోయిన్‌ భర్తతో చెప్పడమా! చెప్పకపోవడమా? చెబితే నీ భర్త నీతో కాపురం చేయడు! నేను రాసిస్తాను”! అని తండ్రి బెదిరింపు! ఈ రహస్యాన్ని జీవితాంతం దాచుకుని ఎలా బతకగలను” అని హీరోయిన్‌ వేదన! చివరికి భర్తకు రహస్యం చెప్పకుండానే హీరోయిన్‌ బిడ్డను కంటుంది. నెలలు తక్షుగా పుట్టిన బిడ్డ అని హీరో ల గగా పుట్టిన బిడ్డ సమాధానపడతాడు అని ఫైనల్‌ గా సెటిల్‌ చేశాం! తరువాత కధలో పీటముడిపడే సందర్భాలు, సమస్యలు, సన్నివేశాలు ఏమీ లేవు! కథ సాఫీగానే నడిచింది. త, సినిమాలో సితార హీరోయిన్‌. నరేష్‌ హీరో, నేను హీరోయిన్‌ తండ్రి. రావుగోపాలరావు చనిపోయిన కుర్రాడి తండ్రి. తరుణ్‌ హీరోహీరోయిన్ల బిడ్డ అతని తరువాత మరొక ఆడ పిల్ల. సినిమా రిలీజు అయింది. బాగానేపోయింది.

'మామాశ్రీ” “మనసు మమత' తరువాత ఉషాకిరణ్‌ చిత్రం 'మామాతశ్రీ' గుటూరుజిల్ల్హా చిలకలూరి పేటకు చెందిన ఇద్దరు కాలేజీ లెక్కరర్హు ఒక కధ రాసి ఉషాకిర.న్‌ మూవీస్‌కు పంపారు. స్టోరీ డిపార్ట్‌ మెంటులో పనిచేస్తున్న ఓల్లొగారు ఆ కధ చదివి రామోజీవావుగారికి చెప్పారు. ఆయన “మరొకరికి ఇచ్చి చదవమనండి' అని చెప్పారు. అలా నలుగురయిదుగురికిచ్చి చదవమన్నారు. అందరూ చదివి తలా ఒక అభిప్రాయం చెప్పారు. ఒక నిర్ణయానికి రాలేకపోయారు. ఇలా దాదాపు ఏడాది గడిచింది. శక, జడ శ ల! ఖ్గె ఈ లోగా కథ పంపిన రచయితలు ఉత్తరాలు రాయడం మొదలెట్టారు. “మా కధ సంగతి ఏమిటి? ఎం జేశారు మీకు నచ్చిందా?” అంటూ. “ఇంకా ఏ నిర్ణయమూ తీసుకోలేదు మరి కొన్ని రోజులు ఆగండి” అని సమాధానం. మాకు చివరికి రచయితలకు విసుగుపుట్టి “మీకు కధ కావాలా? అక్కరలేదా? అక్కరలేకపోతే మా కధ పంపేయండి” అని అల్టిమేటం. ఓల్లాగారు ఈ అల్టిమేటం విషయం రామోజీరావుగారికి చెప్పారు! జై ॥ సుకున్నారు! చదవడానికి ఆయనకి రామోజీరావుగారు “ఆ కాగితాలు నాకివ్వండి! చదివి చెబుతాను” అని తీసుకున్నా తీరికెక్కడిది? ఒకటి రెండు నెలలు గడిచినై! మళ్ళీ రచయితలనుంచి ఉత్తరం! ॥ నచితే సరి! లేకపోతే రామోజీరావుగారు “నాకు చదవడానికి వీలుకాలేదు! నరసరాజుగార. 1 గండి! ఆయనకు నచ్చి తిరిగి రచయితలకు 'సారి' చెప్పి పంపించేయండి”"అన్నారు, ఓల్లాగారితో. కలి నిషయం చెప్పారు కి! [ నేను ఆరోజే మదరాసు వెళుతున్నాను. గెస్ట్‌హౌస్‌కి వచ్చి ఓల్లాగారు ఆ కాగితాలు నాకిచ్చి నేను మదరాసు వెళ్ళి ఆ కధ చదివాను. కధ మొదటిభాగం బాగుంది.

• గుండమ్మను బోల్తా “గుండమ్మ కధ" ని రచయితలు 'రివర్స్‌' చేశారు. 'గుండమ్మ కథ'లో ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఠి కొట్టించి ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్లని పెళ్ళిచేసుకుని వస్తారు. కండని బోల్తాకొట్టించి పెళ్ళిచేసుకుని 0 డో ఈ కధలో ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్ళు ప్రతిజ్ఞ చేసి ఇద్దరు అన్నదమ్ములను, వాళ్ల తర స్‌ వస్తారు. ౬ ఫైట్లు వగెరాలు గంలో మామూలు (కైంలు, టై స్టూలంగా ఫార్ములా ఇది! సీన్లు గూడ బాగున్నయ్‌. కాని రెండవ భా ణ్‌ (ప్రవేశపెట్టారు. న్సి మారులు చేయాలి! ఆ నేను రామోజీరావుగారికి ఫోన్‌ చేసి 'కధ పనికివస్తుంది. ఇంటర్‌వెల్‌ తరుసాడ వా ఆన్‌ చెప్తాను. మార్పులు గూడ చెప్పి ఆ రచయితల చేతనే చేయిస్తే మంచిది. ఆ రచయితలను పలీఎ వ రు. ఇద్దరు రచయితల్లో ఒకాయనకి రావడానికి వీలుకాక ఒకొయనే వచ్చా ఖు ల్రని అడగను “మొదటిభాగం అంత బాగా రాసి శెండోభాగంలో (క్రయిం డిటెక్షన్‌, ఫైట్టు ఎందుకు పెట్టారు?” అని అడిగాను. “సినిమా కధల్లో అటువంటివి వుంటేగాని నిర్మాతలకు నచ్చవేమో అని పెట్టామండి” అన్నారాయ నాకు తోచిన మార్పులు చెప్పాను! డిస్కస్‌ చేశాం! ఆయన నాసూచనలు బాగున్నాయని అంగీకరించారు!

న ₹ క ల “'మామాశ్రీలో సత్యనారాయణ, గుమ్మడి . ఆ మార్పులు చేసి డైలాగులు గూడ ఆయన్నే రాయమని చెప్పాను. క ఇ ఆయన నవ్వి “అసలు కధలే మేమెప్పుడూ రాయలేదండి. మీ 'గుండమ్మకథి చూచి దానిని రివర్స్‌ చేస్తే ఎలా వుంటుంది అని ఐడియా వచ్చి రాసి పంపాం! ఇంతకంటే మావల్ల కాదు! మార్పులు, డైలాగులు మీరే చూసుకోం: అని ఆయన వెళ్లిపోయారు!

తరువాత నేనే మార్పులు చేసి డైలాగులు పూర్తిగా రాశాను. రామోజీరావుగారికి, అట్లూరి రామారావుగారికి, ఓల్లాగారికి ఇతర (ప్రొడక్షన్‌ స్టాఫ్‌కి వినిపించాను,

అంతకుముందే ఇెవిలోపువ్వు' చిత్రంలో నటించి వున్న అనుభవంతో డైరెక్టరుగా ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణగారి పేరును సజెస్ట్‌ చేశాను.

“సారీ నరసరాజుగారూ! నేను ఇదివరకే శరత్‌కు ప్రామిస్‌ చేశాను” అన్నారు రామోజీరావుగారు.

డైలాగ్‌ ఫైలు శరత్‌కు ఇచ్చాం! ఏమైనా మార్పులు కావాలేమో చెప్పమన్నాను.

'నాకు వారం రోజులు టైం ఇవ్వండి" అన్నాడు శరత్‌. వారంరోజుల తరువాత 'అంతా చదివాను. బాగా అవగాహన చేసుకున్నాను. మార్పులు అవసరంలేదు. మీరు రాసింది రాసినట్టు శక్తివంచన లేకుండా బాగా తీయడానికి ప్రయత్నిస్తాను" అన్నాడు శరత్‌.

అప్పట్లో టి.వి.లో 'హిందీ మహాభారతం' టెలికాస్ట్‌ అవుతోంది. అందులో 'మాతాతశ్రీ”, 'పెతాశ్రీ' వగైరా మాటలు బాగా పాప్యులర్‌ అయినై.

ఆ ధోరణిలో 'మామాశ్రీ" అని పెడదాం అన్నారు రామోజీరావుగారు. అలా బ్రైటిల్‌ సజషన్‌ ఆయనదే!

ఎన్‌.టి.ఆర్‌.కు తీరని కోరిక! 'పుణ్యదంపతులు”

1975 (ప్రాంతంలో గాల్లపూడి మారుతీరావు మదరాసు ఆలిండియా రేడియోలో పని చేస్తుండేవాడు. అతనిలో విశేషమేమిటంటే తను రచయిత అయివుండి కూడా ఇతర రచయితలచేత, కవులచేత రేడియోకి నాటికలు, నాటకాలు, కవితలు వెంటబడి మరీ రాయించి రేడియోలో ప్రసారం చేయిస్తుండేవాడు.

అలాగే నన్ను కూడా రేడియోకి నాటకాలు రాయమని పదేపదే అడుగుతుండేవాడు. సినిమా రచనలవల్ల నాకు వచ్చే ఆదాయంతో రేడియో వాళ్ళు రచయితకిచ్చే స్వల్ప పారితోషికాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నవ్వుతూ

“పోవయ్యా! నీ రేడియోకి రాస్తే నాకు కూలి కూడా గిట్టదు” అనేవాణ్ణే.

అయినా నాచేత కొన్ని రేడియో నాటకాలు రాయించాడు మారుతీరావు.

అది 1978 ప్రాంతం అనుకుంటాను. ఒక రోజు మారుతీరావు మా ఇంటికి వచ్చాడు.

“నరసరాజుగారు! అరగంట, పావుగంట, గంట నాటకాలు చాలామంది రాస్తున్నారు. వాటికేమీ కొదవలేదుగాని సీరియల్‌ నాటకాలు రాయడం కష్టం! మీరు నాకు 8 వారాల సీరియల్‌ నాటకం ఒకటి రాసివ్వాలి. ఏవో కారణాలు చెప్పి మీరు కాదన్నా మిమ్మల్ని వదలదల్ఫుకోలేదు. ఇది నాకు పర్సనల్‌ ఫేవర్‌గా భావిస్తాను. మీరు కాదనగూడదు”

“సరే! అలాగే రాసిస్తాలే” అన్నాను. అతను “ఒక్క అరడజను వాక్యాలలో క్లుప్తంగా టైటిలు, సినాప్పిస్‌ రాసివ్వండి. నేను షెడ్యూలు చేసుకోడానికి సినాప్పిస్‌ సబ్మీట్‌ చేయాలి” అన్నాడు. | నేను కాస్త విసుగ్గా “ఇదే నీతో వచ్చిన చిక్కు! సబ్జెక్టు నిర్మయమైతే రాయడమేముంది, తేలికేగా! అసలు సబ్జెక్టు ఏమిటో ఆలోచించుకోనివ్వు” అన్నాను.

అతను చిరునవ్వుతో నా వంక చూశాడు “నా (ప్రోబ్లం మీకు తెలుసుగదా” అన్నట్టు! నిజమే! క్షణం ఆలోచించి - “బస్తీలో బహుకుటుంబీకుడు... టైటిల్‌ రాసుకో. ఒక బస్తీలోవుండే డజను బిడ్డలుగల తండ్రి కథ! వారానికి ఒక కొడుకో, కూతురు కథో రాస్తే 8 వారాలు దిగులు లేకుండా పూర్తిచేయవచ్చు! సినాప్సిస్‌ నువ్వే రాసి సబ్మిట్‌ చెయ్యి ” అన్నాను.

“ధ్యాంక్స్‌” అని “మళ్ళీ మిమ్మల్ని ఎప్పుడు కలవమంటారు?” అన్నాడు.

ః్‌ “నేనే ఫోన్‌ చేస్తానులే” అన్నాను. (బస్తీ అంటే సర్కారు జిల్దాల భాషలో పట్టణం" అని అర్హం. హైదరాబాద్‌లో బస్తీ' అంటే 'స్తమ్‌' అని అర్దం. నేను అనుకున్నది పట్టణంలో నివసించే బహుకుటుంబీకుడు. అతనికి 'కాంట్రాస్టుగా ఒక (బ్రహ్మచారి.

1978-79 సంవత్సరాలలో నా భార్యకు తీవ్రమైన పక్షవాతం వచ్చి మాట కూడా పడి పోతే విజయా హాస్పిటల్లో చేర్చి ఒక సంవత్సరం ఎనిమిది మాసాలు వుంచాను. నయం కావడం అనుమానాస్పదమని డాక్టర్లు చెప్పినా ఆమె బాధపడకుండా కేవలం నర్సింగ్‌ కోసం పగలొక స్పెషల్‌ నర్సు. రాత్రి ఒక స్పెషల్‌ నర్సును ఏర్పాటు చేశాను. చివరికి 1980 జనవరి పదవతేదీన ఆమె స్వర్గస్తురాలయింది. ఆమెకు చికిత్స విషయంలో విజయా హాస్పిటల్‌ ఆధినేత

ణ్‌ = నాగిరెడ్డిగారు నాకు చేసిన సహాయం జీవితంలో మరవరానిది!

ఈ విషయం ఇక్కడ ఎందుకు రాయవలసివచ్చిందంటే -

“బస్తీలో బహుకుటుంబీకుడు” సీరియల్‌ నాటికలో మొదటి అయిదారు వారాలు కథ వినోద (ప్రధానంగా నడచినా చివరి రెండు మూడు వారాల రచనలో అప్పటి నా వ్యక్తిగత మనోభావాలు, భర్తగా నేను పొందిన అనుభూతి, ఆవేదన, జీవితంలో వివిధ దశలలో భార్యాబిడ్డల అనుబంధాలు వగైరాలు చోటుచేసుకున్నాయ్‌!

ఆ రెడియో నాటికలో 'బహుకుటుంబీకుడు'గా సాక్షి రంగారావు, 'బ్రహ్మచారిగా' రావి కొండలరావు నటించారు. “మీరు రాసింది అక్షరం మార్చకుండా (ప్రసారం చేశాను నరసరాజుగారూ!' అన్నాడు మారుతీరావు గర్భంగా! అది నాకు రచయితగా గొప్ప కాంప్టిమెంటు కూడా!

రావికొండలరావు తన సహజ హాస్యధోరణిలో -

“ఎందుకండి, ఆలిండియా రేడియోకి అనవసరంగా అంతమంచి నాటకం రాసిచ్చారూ?” అన్నాడు. ఇప్పుడు అసలు విషయం - పుణ్యదంపతులు సినిమా ్రిప్లుకు వద్దాం.

1980 లోనో, 81 లోనో యన్‌:.టి. రామారావుగారికి ఏదో పిక్సరు షూటింగ్‌లో చిన్న యాక్సిడెంట్‌ అయి చెయ్యి (ఫ్రాక్చర్‌ అయింది.

చేతికి కట్టు కట్టించుకుని ఇంట్లో (మదరాసు బజుల్లా రొడ్డు కూర్చుంటే నిర్మాతా, దర్శకులు, నటీనటులు అందరూ వెళ్లి చూసి వస్తున్నారు.

నేనూ వెళ్ళాను, చాలా పెద్ద క్రౌడ్‌! ఇల్టు కిటకిట లాడుతోంది. ఆయన్ని పలకరించి, 5 నిమిషాలకంటే ఎక్కువ ఆ గుంపులో ఉండలేక “వస్తాను! రామారావుగారూ” అని లేచాను.

“అప్పుడే వెళతారా?” అన్నారాయన.

ఎందుకూ వచ్చే పాయ్యేవాళ్ల కడ్డంగా” అన్నాను చిరునవ్వుతో,

“నిజమేననుకోండి ఎప్పుడూ సరదాగా గంటో రెండు గంటలో తీరిగ్గా మాట్టాడుకునే ఆవకాశమే రాదు. ఇప్పుడు అనుకోకుండా ఈ 'ఫోర్స్‌డ్‌ రెస్పు' దొరికింది. దాదాపు వారం రోజాలు ఇంట్లోనే ఉండాల్సి వచ్చేట్టుంది. ఎప్పుడైనా ఒకరోజు తీరిక చేసుకుని రాగూడదూ? కబుర్జుచెప్పుకుందాం” అన్నారాయన.

“నాకెప్పుడూ తీరికే! వచ్చే పాయ్యేవాళ్ళతో మీకే తీరిక వుండదు” అన్నాను నవ్వుతూ,

“అయితే ఒకపని చేస్తాను. రేపు నేను ఫోన్‌ చేస్తాను. ఎవరూ లేకుండా మనిద్దరమే కూర్చుని కబుర్జు చెప్పుకుందాం” అన్నారు. “అలాగే” అని వెళ్ళిపోయాను.

మరునాడు ఉదయమే ఫోన్‌ చేశారు, “సాయం(త్రం 5 గంటలకు మీకు వీలేనా?” అంటూ. “వీలే” అన్నాను. 5 గంటలకు వెళ్ళాను. నేను సామాన్యంగా రామారావుగారి సొంత సినిమాలకు పని చేస్తున్నప్పుడు తప్ప ఇతర సమయాలలో పనిలేకుండా ఎప్పుడూ ఆయన ఇంటికి వెళ్ళేవాణ్ణి కాదు.

ఆ రొజునేను వెళ్ళేసరికి “మేడమీద వున్నారు. సైకి రమ్మన్నారు” అని చెప్పారు. మేడమీదకి వెళ్ళాను. ఒక్కరే కూర్చుని వున్నారు. లోకాభిరామాయణంలో పడ్డాం! మధ్యలో ఆయన శ్రీమతిగారు కాఫీ తెచ్చి ఇచ్చారు. ఆ క్రితం సంత్సరమే నా భార్య పోవడంతో ఆయన సానుభూతి చెప్పడం- ఎక్కువగా కుటుంబం, భార్యాబిడ్డల గురించే సంభాషణసాగింది.

మాటల సందర్భంగా భార్యాబిడ్డల అనుబంధాలను గురించి మాట్టాడుతూ నేను-

"భార్యాభర్తల అసలు దాంపత్యం 60 సంవత్సరాల తరువాత నేనండి!

అంతకుముందు యవ్వనంలో, మధ్య వయసులో భార్యాభర్తలు ఒకరినుంచి ఒకరు ఏదో ఒకటి ఆశిస్తారు.

భర్త తనకేమిస్తాడు? అని భార్య ఆశిస్తుంది. ఇంటికి వెళ్ళగానే భార్య తనకెలా సేదదీర్చి సేవ చేస్తుంది? అని భర్త ఆశిస్తాడు. 60 ఏళ్లు దాటిన తరువాత ఇది తల్ల కిందులవుతుంది.

“భర్తకు నేనేం చేయగలను?” అని భార్య, అలాగే, “భార్యకు నేనేం చేసి సుఖపెట్టగలను? అని భర్త ఆలోచిస్తాడు”

అన్నాను.

ఇలాగే పిల్లలు, పెళ్ళిళ్లు బంధువులు, కోడళ్లు, అల్జుళ్సు ఇతర కుటుంబ సమస్యల మీద నేను కొన్ని అభిప్రాయాలు చెప్పాను.

ఆయన నేను చెప్పినవన్నీ శ్రద్దగా విన్నాడు. మధ్యమధ్యలో తన అనుభవాలు కొన్ని చెప్పారు.

గంటకు పైగానే మా సంభాషణ జరిగింది.

చివరికి “ఇప్పుడు మీరు చెప్పినవన్నీ ఏ సినిమాలో రాశారు?” అని అడిగారాయన.

“సినిమాలో కాదండి! 'బస్తీలో బహుకుటుంబీకుడు' అని 8 వారాల రేడియో సీరియల్‌ నాటకంలో రాశాను”

“ఆ నాటకం రికార్డెడ్‌ టేప్‌ దొరుకుతుందేమో రేడియో వాళ్ళను అడుగుదాం” అన్నారు.

“టేప్‌ ఎందుకు? నా దగ్గర మాన్యుస్కిష్ట్‌ వుంది. మీరు వింటానంటే నేనే చదివి వినిపిస్తాను” అన్నాను.

“మీరు చదివి వినిపిస్తే అంతకంటే కావలసిందేముంది! ఎప్పుడు కూర్చుందాం?” అన్నారు.

“మీ ఇష్టం” అన్నాను.

“అయితే రేపు ఇదే అెంకి రండి” అన్నారు.

మరునాడు రేడియో నాటకం మాన్యుస్కిష్ట్‌తో వెళ్ళాను. చదవడం [ప్రారంభించబోయేముందు రామారావుగారి

భార్య బసవతారకంగారు కాఫీ తెచ్చి మా ముందు పెట్టి వెళ్ళిపోయారు.

“ఆమెని కూడా రమ్మనండి, వింటారు” అన్నాను.

రామారావుగారు మెల్లగా “వద్దు లెండి. మీరు నిన్న చెప్పిన విషయాలనిబట్టి చూస్తే ఇందులో మనకి ఎదురు దెబ్బలు తగిలేట్టున్నాయి” అన్నారు నవ్వుతూ. నేను కూడా నవ్వాను.

8 వారాల సీరియల్‌ మొత్తాన్ని ఏకబిగిన హాస్య సన్ని వేశాలు, ఎమోషనల్‌. సన్నివేశాలు నా సహజ ధోరణిలో చదివి వినిపించాను. అక్షరం కూడా మిస్‌ కాకుండా శ్రద్దగా విన్నారు రామారావుగారు.

చివరి రెండు మూడు వారాలలో నా స్వానుభవం, నా మనోభావాలు 'ప్రతిభింబించే రెండు మూడు హైలీ సెంటిమెంటల్‌ ఘట్టాలు, కంటతడి పెట్టించే సంఘటనలున్నాయి. అవి విని రామారావుగారు. కన్నీళ్లు తుడుచు కున్నారు. ఆ ఘట్టాలు చదివేటప్పుడు, నాకూ గొంతు గద్గదమై కళ్ళు చెమ్మగిల్లినై.

అందులో ఓ ఘట్టానికి ప్రేరణ

కె.వి. రెడ్డిగారి జీవితంలోని ఒక యధార్ధ సంఘటన!

విషయం వచ్చింది గనుక కె.వి. రెడ్డిగారి వ్యక్తిత్వాన్ని గురించి రెండు మూటలు!

ఆయనది ఒక విశిష్టమైన వ్యక్తిత్వం! భేషజులు, పటాటోపాలు ఆయనకి ఆసలు గిట్టవు. అవసరమైనచోట ఖర్చు పెట్టడానికి వెనకాడే వారు కాదు! కానీ అనవసరపు ఖర్చు (వేస్టేజ) మాత్రం సహించేవారు కాదు.

చిత్ర నిర్మాణంలోనూ-నిజ జీవితంలో కూడా అంతే!

చిన్న ఉదాహరణ-

ళ్‌ శీతల ుుుులుులలలలలలులలలపలలలటపలలటపలలటటల టపటప పపటలటలపటటటటలల టట లో నాన. తష... ట్‌ జ 1 సం టట? బలి పం | గే స ప క భు 5:1 తూ, 'వాడే-వీడు' సెట్లో ఎన్టీఆర్‌, నరసరాజు కె.వి. రెడ్డి ఆయన అరచేతుల చొక్కా వేసుకునే వారు! “నిండు చేతుల చొక్కా వేసుకోగూడదా! పెద్దరికంగా వుంటుంది” అని అంటే- ఎందుకండీ! క్ఞాత్‌ వేస్ట' అనేవారు. నిజ జీవితంలో ఆయన చాలా ప్రాక్టికల్‌. ఒక విచిత్రమైన సంఘటన చెబుతాను- రెడ్డిగారి పెద్ద కుమార్తె లక్ష్మి వివాహం. వరుడు ఆయన బావమరది! పెళ్లి వారి స్వస్థలం తాడిపత్రిలో (1953 ప్రాంతం అని గుర్తు. "పెద్ద మనుషులు చిత్రం నిర్మాణంలో వుందనుకుంటాను). శుభలేఖ యివ్వడానికి మా యింటికి వచ్చారు. శుభలేఖ యిచ్చి- “నరసరాజుగారూ! మీరు పెల్లికి రాకపోతే నేనేమీ అనుకోను!” అన్నారు. నాకు నవ్వు వచ్చి ఫక్కున నవ్వి 'యిదేమిటండి శుభలేఖ యిచ్చి పెళ్లికి రావద్దంటున్నారు?” అన్నాను. కళ నే వస్తే యిబ్బంది పడతారు? నేను బాధ పడతాను! పెళ్లి తాడిపడ్రిలో! ఇట్‌ ఈజ్‌ ఎ గాడ్‌ ఫర్‌సేకెన్‌ ప్లేస్‌. మీకు క్‌ వసతులు ఏమీ ఉండవు! నాకు సన్నిహితులు గనక ఫ్రాంక్‌గా చెబుతున్నాను! మనలో మనకి ఫార్మాలిటీస్‌ ఎందుకు? పెళ్లి ఆయిన తరువాత కపుల్‌ యిక్కడికి వస్తారు గదా! అప్పుడు యింటికి వచ్చి వాళ్లని బ్లెస్‌ చేయండి! సరిపోతుంది అన్నారు. ఆయన చెప్పింది నిజమే! ఆయన కోరిక ప్రకారమే నేను పెళ్లికి వెళ్లలేదు. ఆ తరువాత... అన్నపూర్త పిక్చర్స్‌ వారి 'దొంగరాముడు' చిత్ర నిర్మాణం జరుగుతోంది. అప్పుడు రెడ్డిగారి రెండో కుమార్తె సుమిత్ర వివాహం... కడపలో... అన్నపూర్ణ పికృర్స్‌ ఆఫీసులో నేనూ, దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుగారూ వున్నాం. రెడ్డిగారు వచ్చి మా యిద్దరికీ శుభలేఖ యిచ్చి మళ్లీ అదే మాట! “మీరు రాకపోతే నేను ఏమీ అనుకోను!” మధుసూదనరావుగారు గూడ నవ్వారు “అదేమిటండీ!” అని- నాగేశ్చరరావుగారికి శుభలేఖ యిచ్చి కూడా అదేమాట అన్నారు రెడ్డిగారు.

న. . అటలలవలలలలలల వటట పదల పదలదదలవదావ వలదు వ వవవవవటలంంం టం జత

ఆ తరువాత ఒకరోజు అన్నపూర్ణ ఆఫీసులో మధుసూదనరావుగారూ, నాగేశ్చరరావుగారూ, నేను, రెడ్డిగారు వున్నాం.

మధుసూదనరావుగారూ నాగేశ్చరరావుగారూ రెడ్డిగారికి నచ్చజెప్పడానికి ప్రయత్నించారు.

“మీరు చెప్పింది మేము అర్హం చేసుకోగలం! కాని మేము పెళ్లికి రాకపోతే కొన్ని చిక్కులున్నాయ్‌. అసలే' మనది సినిమా రంగం! ఏమీ లేకపోతేనే కధలు సృష్టిస్తారు. మేము పెల్లికి రాకపోతే మీకూ మాకూ ఏవో మనస్పర్దలు వున్నాయనీ అందుకే పెళ్లికి మేము రాలేదని పుకార్డు సృష్టిస్తారు! అందువల్ల మా వసతుల గురించి మీరేమీ బాధపడకండి! మేము వచ్చేది శుభకార్యానికిగాని వసతుల కోసం కాదు!” అని నాగేశ్వరరావుగారు, మధుసూదన రావుగారు గట్టిగా చెప్పారు.

రెడ్డిగారు కూడా కాదనలేక “మీ యిష్టం!” అన్నారు.

అలాగే మధుసూదనరావుగారూ, నాగేశ్వరరావుగారూ, నేనూ, పెళ్లికి కడప వెళ్ళాం.

యీ విషయాలు కె.వి. రెడ్డిగారి (ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వాన్ని గురించి చెప్పడానికి చెప్పాను!

యిక అసలు విషయం!

1969 (ప్రాంతం. అనుకుంటాను. బాగా గుర్తులేదు.

అప్పుడు మేము రాజా అణ్ఞామలైపురం, రామకృష్ణామరం రోడ్డులో మేడమీద వుంటున్నాం!

కె.వి. రెడ్డిగారి ఆఖరి కుమార్తె వివాహం!

ఒకరోజు రాత్రి షుమారు 8 గంటలకు డోర్‌ బెల్‌ మోగింది. వెళ్లి చూస్తే రెడ్డిగారు. ఆయన భార్య వాకిట్లో నిలబడి వున్నారు. అప్పుడు వారి యిద్దరి ఆరోగ్యాలూ బాగా లేవు. మెట్టు ఎక్కి పైకి రావాలి. నేను మెట్టు దిగి వెళ్లి తలుపు తీసి “ఏమిటి ఈ వేళప్పుడు వచ్చారు?” అన్నాను. +

“చిన్నపాప పెళ్లి గదా! శుభలేఖ యిద్దామని వచ్చాం” అన్నారు రెడ్డిగారు.

“మెట్టు ఎక్కాలి...” అన్నాను.

“ఫరవాలేదు” అని యిద్దరూ డ్రాయింగ్‌ రూంలోకి పైకి వచ్చారు.

నేనూ రెడ్డిగారూ ముందు డ్రాయింగ్‌ రూంలోకి వెళ్లి కూర్చున్నాం. రెడ్డిగారి భార్యను నా భార్య లోనికి తీసుకెళ్ళింది. రెడ్డిగారు రహస్యంగా చెప్పారు.

“నరసరాజుగారూ! నా భార్యకి డ్యూడినల్‌ అల్సర్‌. బైయప్సీ రిపోర్ట్‌ వచ్చింది. మాలిగ్నంట్‌ అని చెప్పాడు డాక్టర్‌. ఆమెకు చెప్పలేదు. ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోంది! ఎక్కువనాళ్లు బ్రతకదు!

ఈ పిల్ల పెళ్లివరకైనా బ్రతికితే చాలు.

ఏమైనా నేను వుండగానే వెళ్లిపోతే ఆమె ఆదృష్టవంతురాలు,

నేను పోయిన తరువాత ఆమెకి ఈ జబ్బు వస్తే ఎవరు చూస్తారండీ!” అన్నారు.

తరువాత నా భార్య చెప్పింది నాతో!

రెడ్డిగారి భార్య కూడా తన ఆరోగ్యం విషయం మాట్లాడకుండా రెడ్డిగారి ఆరోగ్యాన్ని గురించే ఆందోళన పడుతూ మాట్టాడిందట!

పెల్లి అయిపోయింది.

ఆ పెళ్లితో ఆడపిల్లల పెళ్లిళ్ళు అన్నీ అయిపోయినై మగపిల్లల్లో పెద్దకొడుకు పెళ్లి యిది వరకే అయిపోయింది.

రెండో కుమారుడు నేవీలో వున్నాడు సంబంధం కుదిరంది. పెళ్లి జరగాలి.

మూడవ కుమారుడు అమెరికాలో చదువుతున్నాడు.

నాలుగో కుమారుడు మదరాసులోనే వుంటున్నాడు.

1972, సెష్టెంబరు 16 వుదయం ఫోన్‌ కె.వి. రెడ్డిగారు క్రితం రాత్రి పోయారు అని- వెంటనే బయలుదేరి రెడ్డిగారి యింటికి వెళ్ళాను (టి.నగర్‌ - మురుగేశ్‌ ముదలియార్‌రోడ్‌) బి.యన్‌.. నాగిరెడ్డిగారూ - చ(క్రపాణిగారూ, నాగయ్యగారూ, పి. పుల్ల్ణయ్యగారూ, లింగమూర్తి మొదలైన ముఖ్యలంతా వచ్చారు. రెడ్డిగారి పిల్లలు ఊళ్ల నుంచి అందరూ రాలేకపోయారు. కొందరే రాగలిగారు.

ఆ రోజా రెడ్డిగారి యింట్లో ముందు గదిలో కాలు పెడుతూనే నాకు జ్ఞాపకం వచ్చింది.

సరిగ్గా 21 సంవత్సరాల క్రితం (1951, సెప్టెంబర్‌ 16వ తేదీన) ఆ గదిలో నేనూ రెడ్డి గారూ కూర్చుని “పెద్దమనుషులు” సినిమాకి కధ చర్చలు (ప్రారంభించాం!

ఆ విషయం జ్ఞాపకం రాగానే ఒళ్లు జలదరించింది.

రెడ్డిగారి భౌతిక కాయానికి దహన సంస్కారం ముగిసింది!

అప్పుడు నా భార్య విజయవాడలో వుంది. విషయం తెలిసి "రెడ్డిగారి భార్యను పలకరించాలిగదా! రమ్మంటారా!" అని నాకు ఫోన్‌ చేసింది.

ఆమె ఆరోగ్యం బాగాలేదు. అందుకని “అక్కరలేదు! నేను వెళ్లి పలకరించి వస్తాను లె”మ్మన్నాను.

రెడ్డిగారు పోయిన 9వ రోజు రెడ్డిగారింటికి వెళ్ళాను.

అప్పటికి కూతుళ్లు, అల్టుళ్లు, కొడుకులు, కోడళ్లు అందరూ వచ్చారు. రెడ్డిగారి భార్య లోపల గదిలో వున్నారు. లోనికి వెళ్లాను. నన్ను చూస్తూనే 'రా అన్నా' అన్నారామె. వెళ్లి కుర్చీలో కూర్చున్నాను.

ఆమె మంచం మీద కూర్చుని వున్నారు.

నాకు కాస్త ఆశ్చర్యం వేసింది. ఆమెను ఎలా ఓదార్బాలా అని వచ్చిన నాకు, ఆమె ముఖంలో నేను అనుకున్నంత దుఃఖం, విచారం కనబడలేదు. మామూలుగానే మాట్లాడారు.

అంతకుముందు కొన్ని నెలల (క్రితమే రెండవ కుమారుడు (నేవీలో వున్న) నరసింహారెడ్డి వివాహం అయింది.

ఆ కోడల్ని పిలిపించి పరిచయం చేశారు. రెడ్డిగారి భార్య.

“మామకు కాఫీ తెచ్చి యివ్వు” అని కోడల్ని లోనికి పంపించారు.

ఆమె నేను యిద్దరమే వున్నాం.

ఆమె ఎవరన్నా వింటున్నారేమోనని అటూ యిటూ చూచి “అన్నా! నువ్వు అర్ధం చేసుకోగలవు గనక చెబుతున్నాను! యింకెవరన్నా అయితే ఏమిరా యీమె యిట్లా అంటున్నది అని నన్ను అపార్హం చేసుకుంటారు! (అని కాస్త ముందుకు వంగి) రెడ్డిగారు పోయినందుకు నాకేమీ విచారం లేదు. ఒక విధంగా అదృష్టవంతుడు, నేను వుండగానే పోయారు. చివరి రోజుల్లో కంటి చూపు కూడా పోయిందన్నా! పట్టుకుని నడిపించాల్సి వచ్చింది. నేను వుండబట్టిగాని నేను పోతే - ఆ స్టితిలో ఆయనకి ఎవరు చేస్తారన్నా! మాదేముంది ఆడవాళ్లం - కొడుకింట్లోనో

త్రై.

కూతురింట్టోనో వంటింట్లోకి పోయి పెట్టుకుని తింటాం! మగవాళ్లు... మిమ్మల్ని ఎవరన్నా పిలిచి పెట్టిందాకా దిక్కుండదే! నిజం చెబుతున్నా... నాకు గుండెల మీద నించి పెద్ద బరువు దించినట్టుంది! నాదేముంది... నేను మటుకు ఎన్నాళ్లు బతుకుతాను!” అన్నారు. ఆమె అన్నట్టే-యూడున్నర మాసాలకు 1972, డిసెంబరు 31వ తేదీన ఆమె తనువు చాలించారు.

రెడ్డిగారు, ఆయన భార్య, యిద్దరూ తమ కోసం కాకుండా ఎదటివ్యక్తి కోసం ఎలా ఆందోళన పడ్డారో కళ్ళారా చూచిన నా అనుభవమే 'పుణ్యదంపతులు'లో ఆ ఘట్టానికి ప్రేరణ!

'స్కిప్పు చదవడం పూర్తయింది. రెండు మూడు నిమిషాలు నేను, రామారావుగారు ఏమీ మాట్టాడలేదు.

అప్పుడు రామారావుగారు దీర్హంగా నిట్టూర్చి “నరసరాజుగారూ! ఇప్పుడు నాకు పదిపన్నెండు లక్షలిచ్చి నాచేత ఈ ముసలి వేషం ఏ ప్రొడ్యూసర్‌ వేయిస్తాడు? మనమే తిద్దాం. దీనిని సినిమాకి ఎడాప్ట్‌ చేయండి” అన్నారు.

రెండు మూడు వారాలు కూర్చొని సినిమా స్కిప్పు తయారుచేశాను. టైటిల్‌ 'పుణ్య దంపతులు' అని పెట్టాను. ఒకరోజా వెళ్లి చదివి వినిపించాను, హాస్య సన్నివేశాలలో కడుపుబ్బ నవ్వారు. సెంటిమెంటల్‌ సన్నివేశాలలో చాలా మూవ్‌ ఆయ్యారు.

“దీనిలో ప్లాష్‌బ్యాక్‌లకి ఏమైనా అవకాశం ఉంటుందా?” అన్నారు.

అంటే పెళ్లిరోజులు, యవ్వనం దశల్లో పాటలు పెట్టమంటారేమోనని “డ్యూయట్టు వద్దు రామారావుగారూ”

“అబ్బే, నాఉద్దేశం డ్యూయట్టు పెట్టమని కాదు. ఇప్పుడు మీరు రాసిన ప్రకారం కొడుకులకు, కూతుళ్లకు పెళ్లయి మనవలు, మనవరాళ్ళూ కూడా వున్నారు కదా. ఇంతకు ముందు దశ అంటే పిల్లలకు పెళ్ళిళ్లు కాక ముందు స్కూళ్లలో, కాలేజీలలో చదువుకుంటున్న దశ. తల్లి దండ్రులు నడివయసులో వున్న దశలో ఏవైనా మంచి సంఘటనలు సందర్భాలు వీలవుతుందా - అని”

“అలాగే రామారావుగారూ! వీలవుతుంది. ఆలోచించి తప్పకుండా రాస్తాను” అన్నాను.

అలాగే కొన్ని సీను రాసి, రామారావుగారికి ఫోన్‌ చేసి చెప్పాను.

1981 డిసెంబరులోనో 82 జనవరిలోనో రామారావుగారు ఏదో అవుట్‌ డోర్‌ షూటింగులో వుండి ఇంటిదగ్గరున్న కొడుకు హరికృష్ణకు ఫోన్‌ చేసి “నరసరాజుగారిని ఒక వారం, పది రోజులు ఖాళీ చేసుకొమని చెప్పు. ఆయన కొత్తగా రాసిన సీన్లు విని మొత్తం ్కిస్పు ఫైనలైజ్‌ చేద్దాం” అని చెప్పారు.

హరికృష్ణ నాకు ఫోన్‌ చేసి చెప్పాడు.

1982 జనవరి చివర్జో అనుకుంటాను మదరాసు మోట్రేన్‌ రోడ్డులో ఆయన కొత్తగా కొన్న ఇంట్లో కూర్చుని 'స్కేప్పు ఫైనలైజ్‌ చేశాం. ఆ తరువాత ఆయన వేరే షూటింగుకు ఊటీ వెళ్ళారు.

ఆయన పుట్టినరోజు మే 28న తన రాజకీయ పార్టీ గురించి ప్రకటిద్దామనుకున్నది, రాష్ట్రంలో జరిగిన రాజకీయ పరిణామాల ఫలితంగా ఊటీనుంచి మార్చిలో అనుకుంటా రాజకీయ పార్టీ ప్రకటన చేయడం జరిగింది.

ఆ తర్వాత ఎన్నికలు, 83లో అధికారం, వగైరాలు అన్నీ తెలిసినవే. ముఖ్యమంత్రి అయిన తర్వాత కూడా రామారావుగారు అనేకసార్లు బహిరంగంగా వేదికలమీద చెప్పారు, “నారాయణరెడ్డిగారు. రాసిన “శ్రీనాధ కవిసార్వభౌమ, నరసరాజుగారు రాసిన 'పుణ్యదంపతులు' సినిమాలుగా తీయాలి” అని.

“శ్రీనాధుడు” తీశారుగాని 'పుణ్య దంపతులు' తియ్యలేదు.

ఎన్‌.టి.అర్‌.. హరికృష్ణల కోసం రాసిన కథ 'తమ్ముడి పెళ్లి - మామభరతం' అది 1968 అనుకుంటాను. ఒకరోజు యన్‌.టి రామారావుగారు (మదరాసులో) మా ఇంటికి ఫోన్‌చేశారు. “క్రీపు ఉదయం ఒకసారి ఇంటికి రాగలరా?” అన్నాను. “వస్తాను” అన్నాను. ఎందుకు అని అడగలేదు. మరునాడు ఉదయం 8 గంటలకు వెళ్ళాను. అరోజు విజయదశమి. ఇద్దరం వారి ఆఫీసు రూంలో కూర్చున్నాం. ఆ కబుర్జూ. ఈ కబుర్లేగానీ అసలు నన్ను రమ్మని పిలిపించిన కారణమేమిటో చెప్పడంలేదు. అయనే చెబుతారులే అని నేను అడగ లేదు. పది, పదిహేను నిమిషాల తరువాత తలుపు తీసుకుని రామారావుగారి తండ్రి లక్ష్మయ్యగారు, తనయుడు హరికృష్ణ లోనికి వచ్చారు. హరికృష్ణ చేతిలో ఒక పళ్ళెం, ఆ పళ్ళెంలో పండ్డు, తమలపాకులు, తమలపాకులకింద వంద రూపాయల నోట్టు వున్నాయి. “నరసరాజుగారూ! మీకు నాటకాల అనుభవం వుంది. హరిని మీ చేతుల్లో పెడుతున్నాము. అతన్ని మంచి నటుడుగా తీర్చిదిద్దండి” అన్నారు లక్ష్మయ్యగారు. హరికృష్ణ పళ్ళిం నాచేతికిచ్చి నమస్కరించాడు. నాకు ఏమీ అర్హంకాలా. “ఏమిటిది?” అన్నట్టు ఎదురుగా కూర్చున్న రామారావు గారి వంక చూశాను, “చెబుతానులెండి” అనే భావం వచ్చేట్టు చేత్తో సైగ చేశారాయన. లక్ష్మయ్యగారు, హరికృష్ణ కూర్చున్నారు. నేను లక్ష్మయ్యగారిని ఆయన ఆరోగ్యం విషయం, నిమ్మకూరును గురించిన కబుర్జు అడుగుతూ కూర్చున్నాను. పది, పది హేను నిముషాల తరువాత తాత మనువడు బయటికెళ్ళారు. నేను అడగకుండానే రామారావుగారు చెప్పడం మొదలెట్టారు. “మ్చ్పీక్సు తెలుసుగదా నరసరాజుగారూ! హరి నిమ్మకూరులో తాతగారి దగ్గర వుంటున్నాడు. ఆయన మనవణ్ణి అతి గారాబం చేస్నున్నారు. సహజమే గదా. చదువు మటుకు తృప్తిగా సాగడంలేదు, అందుకని హరి చదువును దృష్టిలో పెట్టుకుని, అతన్ని మదరాసు తీసుకురమ్మని మా నాన్నగారికి కబురుచేశాను. నేను ఒక ఉద్దేశ్యంతో కబురుచేస్తే ఆయన వేరే ఉద్దేశ్యంతో హరిని వెంట పెట్టుకు వచ్చారు. రాగానే "హరిని హీరోగా పెట్టి పిక్ళర్‌ తియ్‌” అన్నారు. నేను షాక్‌ అయ్యాను. “చూద్దాం” అన్నాను. నాలుగు రోజులు గడిచిన తరువాత “వాడితో పికరు నువ్వు తీస్తావా? నన్ను తియ్యమంటావా?” అన్నారాయన సీరియస్‌గా, అల్టిమేటంలాగా! అంతవరకూ ఫరవాలేదు నరసరాజుగారూ. అంతకంటే పెద్ద జోక్‌...” అని రామారావుగారు నవ్వుతూ = “నేను హరితో సినిమా తీయడానికి వెనకాడుతున్నందుకు ఆయన చెప్పిన కారణం వుందే అదీ పెద్ద జోక్‌! 'వాడు హీరో అయితే నీకు పోటీ వస్నాడని నువ్వు భయపడుతున్నావ్‌' అన్నారాయన సీరియస్‌గా” అని రామారావుగారు బిగ్గరగా నవ్వి, “వాడు హీరోగా నాకు పోటీ అవుతాడని నేను భయపడుతనున్నానట! చూడండి... మనవడి మీదాయనకు ఎంత కాన్ఫిడెన్సో!” అన్నారు. ద్వితీయ విఘ్నం లేకుండా ఆ మరునాడు కూడా కలుసుకున్నాం. హరి కూడా వచ్చి మాతో కూర్చున్నాడు. కధల విషయం పిచ్చాపొటీగా ఏవో మాట్లాడుకున్నాం.

అరలకుుపటులదులిన లలు వటట చలువ టచులటాలి వవలల లలల లలల పటపటా టాటాల టుటాలటులటుటటుటుటటదువచవదుద లలల లలన వలపు వవవవ టవ లలవ వలల వవవవం లలల వవటు ఎం జీల నాకు వేరే పనులు వుండి, “ఒక వారం తరువాత రెగ్యులర్‌గా కూర్చుందాం రామారావుగారూ” అన్నాను, “అలాగేలెండి. వారం తరువాత అయితే నేనూ కాస్త ఖాళీగా వుంటాను. 2 టూ 9 కాల్‌ షీట్సేగానీ, వుదయం ఖాళీగానే వుంటాను” అన్నారు. వారంరోజుల తరువాత రెగ్యులర్‌గా వుదయం 8.30 నుంచి 12 గంటలవరకూ కూర్చున్నాం. హరికృష్ణ కూడా వచ్చి మాతో కూర్చునేవాడు. ఒకరోజు రామారావుగారు సజెస్ట్‌ చేశారో, నేనే సజెస్ట్‌ చేశానో జ్ఞాపకంలేదు. “మాయాబజార్‌ కథని సోషలైజ్‌ చేస్తే ఎలా వుంటుంది?” అని ఒక ఐడియా వచ్చింది. ఆ విషయం డిస్కస్‌ చేశాం. రామారావుగారు ఘటోత్కచుడుగా, హరికృష్ణ అభిమన్యుడుగా. రామారావుగారి కేరక్షరు (బ్రహ్మచారి. రామారావుగారికి నావల్టీగా వుంటుందనుకున్నాం, ఘటోత్కచుడి పాత్రకి తెలుగులో "కొంగర మల్లయ్య” అని పేరు పెట్టాం. ఆతనాక ట్రైబల్‌. కొండజాతి వాడన్నమాట. “దుష్టశిక్షణ శిష్టరక్షణ" అతని ధ్యేయం. అశక్రమార్దనాపరులైన ధనవంతులను కొల్లగొట్టి పేదలకు పంచిపెట్టడం, ఒకరకంగా రాబిన్‌హుడ్‌ లాంటి పాత్ర. రామారావుగారు ద్విపాత్రాభినయం. డ్యూయల్‌ రోల్‌. తండ్రీ కొడుకుల పాత్రలు. రెండో కొడుకు అభిమన్యుడు పాత్ర పుట్టిన తరువాత తండ్రి చనిపోతాడు. అంటే రామారావుగారు, హరి సవతి సోదరులన్నమాట. ఒకరి ఉనికి ఒకరికి తెలియదు. కొంగల మల్లయ్య అడవుల్లో కొండల్లో వుంటాడు. పట్టణంలో వుండే అభిమన్యుడు హరిని మేనమామ తన ఇంటికి తీసుకుపోతాడు. మాయాబజారులో బలరాముడు-రేవతి పాత్రలకు బదులు హరికి మేనమామ, మేనమామ భార్యపాత్రలు. వాళ్ళకు ఒక్కతే కూతురు మాయాబజారులో శళిరేఖలాగా. హరి మేనమామ కూతురితో రొమాన్స్‌ మాయాబజార్‌లో అభిమన్యుడు, శశిరేఖల మాదిరిగా. వాళ్ళ 'పేమకు మేనమామ, ఆయన భార్యల అభ్యంతరం. ముఖ్యంగా మేనమామ భార్య. ఆ పాత్రకు సూర్యకాంతం, ఆమె భర్త అంటే మేనమామ పాత్రకు రేలంగి అనుకున్నాం. మేనమామ, మేనత్త, మేనల్డుడు హరి అస్తి అపహరించి తమ కూతుర్ని (ప్రేమిస్తున్నందుకు విముఖులై కోపంతో హరిని, అతని తల్లిని ఇంట్లోంచి తరిమేస్తారు. రామారావుగారు, హరి సవతి సోదరులు, కలుసుకోవడం మ! లు మాయాబజారులో ఘటోత్కచుడు, అభిమన్యుడులాగా! ఆ తరువాత రామారావుగారు మాయాబజారులో లాగానే పూనుకుని రేలంగి సూర్యకాంతంలను మోసగించి, గుణపారం చెప్పి హరికి మేనమామ కూతురుతో పెళ్ళి చేయడం. మాయాబజారులో వున్న ముఖ్య ఘట్టాలు ఏవీ వదిలి పెట్టకుండా చాలా పకడ్బందీగా 'ప్కీన్‌ప్లే తయారు చేశాం. డైలాగ్స్‌తో సహా పూర్తి ప్కీప్పు రాశాను, పాటల సిట్యుయేషన్‌తో సహా! దానికి 'తమ్ముడి పెళ్ళి, మామ భరతం" అన్న టైటిల్‌ కూడా అనుకున్నాం. ఎందువల్లనో కారణం తెలియదు, ఆ ప్ర్కిప్పు సినిమాగా తీయలేదు. ఆ తరువాత '“తల్టా? పెళ్ళామా?" నినిమాలో హరి నటించాడు. పికృరు బాగా పోయింది. హరికి మంచి పేరూ వచ్చింది.

ఫి ల . ॥ వ. స; న క | హే మము. ల క గొల |. మ్మో షమ క్‌ | న. వ. ॥ ॥ జే గా పం. సం | 1 టి ఇ బస మ కీ జ్‌ ల యయ. | య్య చౌదరి శు మ య లక్ష్మయ్య ర సై ల? లచ భ్‌ గ స | [1 లో రః నం నక ష్‌ ఖే ను న ళ్‌ “కంల .టీ4 లర “తాతమ్మ కలిలో హరికృష్ణ, జయలలిత ఎన్టీఆర్‌ ఈ వ్యాసం రాసేముందు నాకొక ఐడియా కూడా వచ్చింది. “తమ్ముడి పెళ్ళి మామ భరతం' ్కిస్ప ఇపుడు కూడా సినిమాగా తీయవచ్చునని. ట్ర గబ్బు ఇ ఇప్పుడూ హరికృష్ణకు, అతని కుమారులకి వున్న ఇమేజ్‌తో, రామారావుగారు వేయాలనుకున్న ఘటోత్కచుడి పాత్రను ఇప్పుడు హరికృష్ణ వేసి, అప్పుడు హరికృష్ణ వేయాలనుకున్న అభిమన్యుడి పాత్రను ఇప్పుడు హరికృష్ణ కూమారులు ఎవరో ఒకరు వేస్తే ఇప్పటికీ ఆ స్కిప్పను మంచి చిత్రంగా, కమర్షియల్‌గా కూడా తీయవచ్చునని నాకు గట్టి నమ్మకం. ప్‌! కానీ 'తమ్ముడి పెళ్ళి - మామ భరతం' ్కిప్పు ఇప్పుడు రామారావుగారి కుటుంబ సభ్యులలో ఎవరి దగ్గర వుందో తెలియదు. నాకు మటుకు ఇప్పటికీ సీన్‌ బై సీను, సిట్యుయేషన్‌లు క్షియర్‌గా జ్ఞాపకం వున్నాయి.

పదటినీ పిక్సిర్స్‌ పంతులుగారూ - నేనూ

పద్మినీ పిక్చర్స్‌-బి.ఆర్‌. పంతులుగారి సంస్త, తెలుగు, తమిళ కన్నడ, హిందీ సినిమాలు పెద్ద ఎత్తున తీసిన నిర్మాత, దర్శకుడు పంతులుగారు.

పంతులుగారు. తెలుగువాడు. పూర్తి పేరు రామకృష్ణయ్య పంతులు! స్వగ్రామం చిత్తూరు జిల్లా 'కుప్పం' అనుకుంటాను! పూర్వం మైసూరు సంస్థానం - ప్రస్తుత కర్ణాటక రాష్ర్రానికి సరిహద్దుల్లో (గ్రామం! తెలుగుతోపాటు కన్నడ (ప్రభావం గూడా వున్నందువల్ల - బెంగుళూరు దగ్గర కావడంవల్ల - పంతులుగారు. బెంగుళూరు వెల్లి - నాటకరంగ (ప్రవేశం చేశారు!

కన్నడ నాటక - సినిమా రంగాలలో పంతులు గారు చాలాపేరు-'ప్రఖ్యాతి గలవారు.

పంతులుగారి సంసార నౌొకి అనే కన్నడ నాటకం బహుళ ప్రచారం గల నాటకం! తరువాత కన్నడంలో సినిమాగా కూడా తిసేరనుకుంటా!

పంతులుగారు నిర్మాత దర్శకుడుగా తమిళంలో తీసిన మొదటి చిత్రం - మొదల్‌ తేదీ!”

ఆయన తమిళంలో శివాజీ గణేశన్‌ లేకుండా సినిమా తీసేవాడు కాదు. వాళ్లిద్దరూ అంత సన్నిహితులు!

తరువాత చివరి రోజుల్లో - పంతులుగారు యం,జి.ఆర్‌.తో పెద్ద పెద్ద సినిమాలు తీశాడు.

ప్రస్తుత తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి (ణి) జయలలిత - మొట్టమొదటిసారి యం.జి.ఆర్‌: ప్రక్కన హీరోయిన్‌గా నటించింది పంతులుగారి తమిళ చిత్రంలోనే! చిత్రం పేరు 'అయిరత్తిల్‌ ఒరువన్‌.

పంతులుగారికి - చారిత్రక చిత్రాలంటే చాల యిష్టం, తమిళంలో - వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన్‌, కప్పలోట్టియ తమిళన్‌ (అది ప్రఖ్యాత దేశభక్తుడు వి.ఓ. చిదంబరం పిళ్లై జీవిత గాధ) కన్నడంలో 'కృష్ణదేవరాయలు' - 'రాణి కిత్తూరు చెన్నమ్మ" మొదలైన చిత్రాలు తీశారు.

నాకు పంతులుగారితో (ప్రధమ పరిచయం “వీరపాండ్య కట్ట బ్రహ్మన' డబ్బింగ్‌ చిత్రం ద్వారా!

నేను అంతకు ముందు - డబ్బింగ్‌ చిత్రాలు చేయలేదు!

'కట్టబొమ్మన్‌' తెలుగులోకి డబ్బింగ్‌ హక్కులు కొన్నవాళ్లు - నాకు మిత్రులు! వాళ్లు చేయమంటే చేశాను.

శివాజీ గణేశన్‌కు ఆ చిత్రంలో కె.వి.యస్‌. శర్మ 'గొత్రదానం' చేశాడు! తరువాత (ప్రఖ్యాత దర్శకుడుగా పేరు పొందిన యస్‌.ఆర్‌. పుట్టన్న - పంతులుగారి దగ్గర - అప్పుడు అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టర్‌గా వుండేవాడు.

డబ్బింగ్‌ చేస్తుంటే అక్కడ వుండేవాడు! 'అది బాగాలేదు... ఇది బాగాలేదు' అంటూ నా ప్రాణం తీసేవాడు,

అప్పటి నుంచీ గూడా - అతను - పర్ఫెక్ట నిస్టు! రాజీపడే స్వభావం కాదు,

అసలు - పుట్టన్న - తెలుగువాడు. మైసూరు రాష్ట్రంలో స్టిరపడిన తెలుగు కుటుంబం.

అతని అసలు పేరు కణగల్‌ సీతారామశాస్త్రి - చాలా మంచి కవి - రచయితగా పని చేశాడు.

పుట్టన్న స్వ(గ్రామంలోని యింట్లో - అతని తండ్రి తాలూకు, మంచి తెలుగు (గ్రంధాల లైబ్రరీ వుండేది.

వాళ్లు “ములుగు” (బ్రాహ్మణులని - అతను చెప్పినట్టు - జ్ఞాపకం.

సర్‌. యం.విశ్వేశ్చరయ్య - శృంగేరి - శంకరాచార్యులవారు గూడా ఆ కులానికి చెందిన వారేనని పుట్టన్న చెబుతుండేవాడు.

న పుట్టన్న ప్రఖ్యాత దర్శకుడైన తరువాత కూడా శృంగేరి స్వాములవారి ఆశీస్సుల కోసం వెళుతుండేవాడు. “కట్టబ్రహ్మన' డబ్బింగ్‌లో - రావి కొండలరావు నాకు సహాయకుడుగా పని చేశాడు. 1960 అనుకుంటాను. 'కట్టబ్రహ్మన' డబ్బింగ్‌ భరణీ స్టూడియోలో జరిగింది. అప్పుడు భరణీ స్టూడియో పంతులుగారు ఏ.యల్‌, శ్రీనివాస్‌ కలిసి లీజ్‌కు తీసుకున్నారు. అప్పుడు పంతులుగారు ఒక బాలల చిత్రం తమిళంలోనూ కన్నడంలోనూ తీస్తున్నారు. తెలుగులో కూడా- తీస్తే బాగుంటుందని అనుకుని నన్ను డైలాగ్స్‌ వ్రాయమన్నారు. అదే 'పెల్లలు తెచ్చిన చల్లని

రాజ్యం". ' అందులో పాట [వ్రాయడానికి వచ్చిన కొసరాజుగారు ఆ టైటిల్‌ సూచించారు.

ఆ చిత్రానికి డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ విజయా పిక్చర్స్‌వారు.

చిత్రం విడుదలకు ఆంధ్ర దేశం సర్కారు జిల్లాలు చూచిరావాలని బుద్ధి పుట్టింది పంతులుగారికి!

నేనూ పంతులుగారు పద్మినీ పిక్ఫర్స్‌ జనరల్‌ మేనేజరు చిత్రా కృష్ణస్వామి కారులో విజయవాడ వెళ్లాం!

విజయావారి ఆఫీసులోనే మేడ మీద మకాం.

ఏలూరు - బందరు, గుడివాడ - వెళ్లి చూసి వచ్చాం!

మాతో - గుడివాడ శరత్‌ టాకీస్‌ ్రొఫ్రయిటర్‌ కాజ వెంకట్రామయ్యగారు విజయా పిక్ళర్స్‌ మేనేజర్‌ ధారా సత్యనారాయణగారుగూడా వచ్చారు.

పంతులుగారు - తెలుగువాడని - అప్పటికి అందరికీ తెలియదు.

తెలిసిన తరువాత ఆంధ్ర ఫిలిం చేంబర్‌వారు ఆయనకు అభినందన సభ ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సభలో పంతులు గారిని గురించి తెలిసిన వాణ్ణి నేనే గనుక-నన్ను మాట్టాడమన్నారు.

పంతులుగారు- తెల్లని జరీ అంచు ధోవతి లుంగీగాను- తెల్లని బనియన్‌పైన తెల్లని 'గ్లాస్తో' లాల్చీ ధరించే వారు.

మనిషి మంచి ఛాయ! ఒకప్పుడు - సిగరెట్టు బాగా కాల్చేవారట! అది మానేయడానికి కారాకిల్లి అలవాటు చేసుకున్నారు.

తమల పాకులు వక్క 'తంగ భస 0 వగైరాల వెండి పెట్టె ఎప్పుడూ హస్త భూషణంగా వుండేది!

మనిషి మిత భాషి! ఎప్పుడూ చిరునవ్వుతో మాట్టాడుతుండేవారు!

ఆయనకు కోపం రావడం నేనెప్పుడూ చూడలేదు! విసుగ్గా విచారంగా వుండడం కూడా నేను ఎన్నడూ చూడలేదు.

ఆ విషయాలే ఆనాటి సభలో పంతులు గారిని గురించి చెబుతూ “బట్టలు నలగ కుండా మళల్లై పువ్వులా చిరునవ్వుతో ఎక్కడా తొణకకుండా ఎన్నడూ చిరాకు పడకుండా లక్షలకు లక్షలు ఖర్చుపెట్టి అంతంత భారీ చిత్రాలు తీస్తుంటే చూచి నాకు ఒక్కొకసారి అనిపించేది “మిగతా (ప్రొడ్యూసర్లను చూస్తుంటాను నానా హైరాన పడి అందోళన కోపతాపాలతో బ్లడ్‌ ష్రర్‌తో బాధలుపడుతుంటారు ఈయన యింత తాపీగా కులాసాగా యింత పెద్ద పెద్ద సినిమాలు తీస్తున్నారే

ఈయన నిజంగా సొంత డబ్బుతో సినిమాలు తీస్తున్నాడా-లేక లోకుల సొమ్ముతో తీస్తున్నాడా అని నాకు అనుమానం కలుగుతూ వుంటుంది” అన్నాను.

అ లటటటలటపటలలట పదద టపటటటటలచపటుటదలు పటుటులుపపలెటటుటుటెవుటుటుటెటవుటుటుల వట లలల ల టవ వవ లవటలలల లలల వలల వల లలల లలల ఎం శీతల్‌ సభలో అందరూ 'గొల్లుమని నవ్వారు. వేదిక మీద వున్న పంతులుగారు గూడా పగలబడి నవ్వారు! ఆ తరువాత అనిపించింది అతి చనువు తీసుకుని అంత మాట అని ఆయన్ని నొప్పించానేమో అని! లాడ్జికి వెళ్లిన తరువాత పంతులు గారితో “క్షమించండి! పంతులు గారూ! ఏదో ఛలోక్తిగా అన్నాను! నాప్పించానేమో!” అన్నాను. ఆయన నవ్వి “లేదు! నేను కూడా ఎంజాయ్‌ చేశాను!” అన్నారు. అని “కోవ తాపాలతో అవేశపడితే ఏమిటి ప్రయోజనం? ఆరోగ్యం పోవడం తప్ప! కొని నా 'వగ్రీ' అంతా మీకు తెలియదు! రాత్రి పూట నిద్ర పట్టదు! నా కోపం అంతా యింట్లో నా భార్యమీద చూపిస్తాను! ఆమెను అడగండి. నేను ఎంత శాంత మూర్తినో!” అన్నారు. ఆ తరువాత పంతులుగారితో పరిచయం స్నేహంగా మారింది. చాలా సన్నిహితులం అయ్యాం. ఎవరికైనా నన్ను పరిచయం చేసేటప్పుడు “నాకు తమ్ముడు లాంటివారు” అని అనేవారు!. ఒకసారి ఒక చిత్రమైన సంఘటన జరిగింది. పంతులు గారిదే తెలుగు సినిమా “గాలి మేడలు” అనుకుంటాను. విజయా గార్డెన్స్‌లో పాటల రికార్హింగ్‌ ముహూర్తం! ఆరోజు ముహూర్తం గదా అని మామూలు ధోవతి లాల్చీతో పాటు, పైన ఒక సిల్కు కండువా కూడా వేసుకుని వెళ్లాను. ళా ముహూర్తానికి తెలుగు వాళ్లకంటే పంతులుగారు తమిళ నిర్మాత గనక ఆయనగారి తమిళ మిదత్రులు చాలా మంది వచ్చారు. అందులో పి. నీలకంఠన్‌ కూడా వచ్చారు. ఆయన (ప్రఖ్యాత రచయిత దర్శకుడు! పంతులుగారికి చాలా సన్నిహితుడు! దూరంగా నిలబడి వున్న నన్ను చూచి నీలకంరన్‌ గారు పంతులు గారితో “ఎక్కడో మంచి ఫైనాన్నియర్‌ని పట్టావే?” అన్నాడట. సంతులుగారు పొంగివచ్చే నవ్వును ఆపుకుంటూ, లేచి వెళ్లి నోట్టో వున్న తాంబూలం వుమ్మివేసి 'నరసరాజు గారూ' అని నన్ను పిలిచారు. దగ్గరకు వెళ్లాను. నీలకంరన్‌ గారిని చూపుతూ “యీయన మిమ్మల్ని చూచి 'మంచి ఫైనాన్సియర్‌ని పట్టావే” అని నన్ను ఎత్తి పొడుస్తున్నాడు” అన్నారు. నేను నవ్వాను! నీలకంరన్‌గారు వెల వెల పోయారు. అప్పుడు పంతులుగారు నన్ను ఆయనకి పరిచయం చేస్తూ “నరసరాజుగారు - నీలాగే మంచి రైటర్‌! నాకు సొంత సోదరుడు మాదిరి” అని తమిళంలో చెప్పారు. నీలకంరన్‌ “సారీ సార్‌!” అని నాతో కరచాలనం చేసి “మీ పర్సనాలిటీ చూచి అలా అనుకున్నాను. ఏమీ అనుకోకండి” అన్నారు. యిలాంటి సంఘటనలు నా సినీ జీవితంలో మరి కొన్ని జరిగినై! “పెద్ద మనుషులు” సినిమాకి పని చేస్తున్నప్పుడు ఒకసారి తారాచంద్‌ బర్‌జాత్యా (ప్రస్తుతం ప్రఖ్యాత హిందీ చిత్ర నిర్మాత! అప్పుడు డిస్ట్రిబ్యూటర్‌ మాత్రమే) వాహినీ ఆఫీసుకు వచ్చారు.

కె.వినెడ్డిగారు బి.యన్‌. రెడ్డిగారు, నేనూ కూర్చుని వున్నాం! బి.యన్‌. నన్ను తారాచంద్‌ గారికి పరిచయం చేశారు మా 'రచయిత' అని! “ఈయన రచయితలా కనబడడం లేదు! నటుడిగా కనిపిస్తున్నాడు” అన్నారు!

అందరం నవ్వాం!

“న్లో! ఐ యామ్‌ నాట్‌ జోకింగ్‌' అన్నారాయన।

ఆ తర్వాత చాలా సంవత్సరాలకు ఆయన ఒక తెలుగు సినిమా తీయాలని సంకల్పించి నాకూ దర్శకుడు భీంసింగ్‌ గారికీ అడ్వాన్సు గూడా యిచ్చారు! (ఆ తరువాత ఎందుకో ఆ ప్రయత్నం విరమించుకున్నారనుకోండి) అప్పుడు గూడా అన్నారు. “మీరు నా పిక్చర్‌లో రచనేగాదు “యాక్ట్‌ కూడా చెయ్యాలి” అని.

అంతకంటె చిత్రమైన సంఘటన! నేను యిప్పటికీ ఎంతో సంతోషంగా గర్వంగా చెప్పుకుంటాను!

బి.యన్‌రెడ్డిగారు, కె.వి.రెడ్డిగారు నాగిరెడ్డి చత్రపాణిగార్హు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు గారు బి.ఆర్‌, పంతులుగారు వీళ్ళంతా నన్ను ఒక స్నేహితునిగానే చూసేవారు గాని కేవలం రచయితగా మాత్రమే చూసేవారు కాదు!

'రాముడు భీముడు' చిత్రం నాగిరెడ్డిగారు తమిళంలో తీసిన 'యంగ వీట్టు పెళ్లైగా విడుదలైంది. యం.జి.ఆర్‌.

హీరో.

చిత్రం బాగా హిట్‌ అయింది. ఆ చిత్రాన్ని కోయంబత్తూరులో చూచి వచ్చిన (ప్రఖ్యాత తమిళ నిర్మాత “దేవర్‌ ఫిలింస్‌” చిన్నప్ప దేవర్‌: వాహినీ స్టూడియోస్‌లో, నాగిరెడ్డి చక్రపాణి గార్ల గదికి వచ్చాడు. నేనూ అక్కడే కూర్చుని వున్నాను.

(చిన్నప్ప దేవర్‌: నాగిరెడ్డి గారికి చాలా సన్నిహితుడు. ఆయనకి మొదట్లో చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేనప్పుడు నాగిరెడ్డిగారు పెట్టుబడి పెట్టి యం.జి.ఆర్‌. భానుమతి, కన్నాంబ గార్లతో 'తాయ్‌కు పిన్‌ తారం” అనే హిట్‌ పిక్చర్‌ తీయించారు. ఆ అభిమానం దేవర్‌కి నాగిరెడ్డిగారి మీద చివరి వరకూ ఉండేది)

దేవర్‌ గదిలోకి రాగానే నాగిరెడ్డి గారిని అభినందిస్తూ “పెళ్ళర్‌. పెద్ద హిట్‌” అన్నాడు.

నాగిరెడ్డి గారు - మోడెస్ట్‌గా “ఆ (క్రెడిట్‌ అంతా ఆయనది” అన్నారు. ఎదురుగా కూర్చున్న నన్ను చూపి!

దేవర్‌ నా వంక అర్దం కానట్టు చూచి “ఎవరీయన?” అన్నాడు తమిళంలో! (ఆయనకి యింగ్లీషు రాదు) “ఆయనే 'ఎఎంగవీట్టు ఫిళ్లే కధా రచయిత, నరసరాజుగారు” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు! దేవర్‌ మొఖంలో ఆశ్చర్యం అంతా యింతా కాదు! (ఆయన నన్ను స్టూడియోలో నాగిరెడ్డి, చక్రపాణి, బియన్‌. కెవి. రెడ్డి గార్లతో అంతకు ముందు పది ఏళ్లకు పైగా చూస్తున్నాడు) న్యు 5), యన రైటరా? ఇన్నాళ్లు యీయన మీ అల్గుడో బావమరదో (తమిళంలో మాప్పిక్తేయో, మచ్చానో!) అనుకుంటున్నాను!” అని... తమిళంలో “రొంబ సంతోషం” అని లేచి కావులించుకున్నాడు! ఇవన్నీ జీవితంలో మరపురాని అనుభవాలు! ఆనాటి దర్శకులు నిర్మాతలే కాదు నటీనటులు రామారావుగారు, నాగేశ్చ్వరరావుగారు, భరణీ రామకృష్ణారావు భానుమతి గార్డు, పదేళ్ల (క్రితం పరిచయమైన రామోజీరావుగారు నన్ను శీవలం రచయితగానే గాక ఒక సన్నిహిత మిత్రునిగానూ కుటుంబ సభ్యునిగానూ చూచుకుంటారు!

సినిమాల్లో నేను సంపాదించిన డబ్బు ఆస్త్పిపాస్తులకంటే....

వీళ్లందరి సాహచర్యమూ సద్భావమే జీవితంలో నాకు లభించిన పెన్నిధి! తృప్తి!

“తృప్తికి మించిన ధనము...

భక్తికి మించిన మోక్షసాధనము లేవు”

కె.వి.రెడ్డిగారి 'భక్త పోతన'లో సముద్రాల రాఘవచార్యులుగారు వ్రాసిన పోతన వాక్యం. నాకింకా జ్ఞాపకం వుంది.

ఇప్పటికీ రామోజీరావుగారు అప్పుడప్పుడు అంటుంటారు “మీ మంచి ఆరోగ్యానికి కారణం మీ “తృప్తి! 'యూ ఆర్‌ ఎ కంటెంటెడ్‌ మాన్‌” అని!

పద్మినీ పిక్చర్స్‌ పంతులుగారి సంగతులు చెబుతూ మధ్యలో ఏవేవో జ్ఞాపకాలు వచ్చి ఎక్కడెక్కడికో వెళ్లిపోయాను.

మళ్లీ పంతులుగారి దగ్గరకు వస్తాను.

క్పెల్లలు తెచ్చిన చల్లని రాజ్యం" తరువాత 'గాలిమేడలు' చిత్రం తీశారు. శ్రీయుతులు యస్‌.పి. రంగారావు, యన్‌.టి.ఆర్‌, జగ్గయ్య గార్జ్హు నటించారనుకుంటాను. _

ఆ తరువాత ఒక తెలుగు చిత్రం తీశారు. అదే ఆయన తీసిన ఆఖరు తెలుగు చిత్రం అనుకుంటాను. పేరు గుర్తులేదు. “పెంపుడు కూతురు” ఏమో!

(కర్షః 'రాణీ చెన్నమ్మ" డబ్బింగ్‌ చిత్రాలు. "కర్ణ తమిళం నుంచి, 'రాణీ చెన్నమ్మ కన్నడం నుంచి అవి కూడా నేనే చేశాను! నేను డబ్బింగ్‌ చేసినవి ఆ మూడు చిత్రాలే! అదీ పంతులుగారు చెయ్యమంటే కాదనలేక[)

ఆ ఆఖరు చిత్రానికి కధ విషయంలో కొంత చెప్పవలసి వుంది!

పంతులుగారు తమిళ కన్నడ భాషల్లో కూడా చిత్రాలు తీశారు గనక కథా చర్చలకు నాతోపాటు తమిళ, కన్నడ రచయితలు కూడా వచ్చేవారు.

వారు కాక జనరల్‌ మేనేజర్‌ చిత్రా కృష్ణస్వామి అణ్ఞామలై (ఆయన రచయిత రాజకీయ నాయకుడు కూడా! కామరాజ్‌ నాడార్‌ గారికి సన్నిహితుడు) కూడా వచ్చేవారు!

వీరితో పాటు దాదా మిరాసి ముఖ్యుడు! దాదా మిరాసి మహార్యాష్టుడు! రచయిత, దర్శకుడు కూడా. పంతులుగారికి సన్నిహితుడు.

దాదా మిరాసి కొన్ని తెలుగు సినిమాలకు దర్శకుడుగా పని చేశాడు. గౌతమి రామబ్రహ్మంగారి నిర్దోషి వాసూమీనన్‌ గారి పుణ్యవతి" మొదలైనవి!

దాదామిరాసి కథ చెప్పడంలో ఘటికుడు! కధలో ఏమీ లేకపోయినా కథనం నైపుణ్యంతో చెప్పి ఎలాగో మెప్పించేవాడు!

“చీకటి! కటిక చీకటి! దూరంగా ఎక్కడో ఒక గుడ్డి దీపం! ఎవరో వస్తున్న అడుగుల చప్పుడు! కీచురాళ్ల అరుపులు!

ఎక్కడో కుక్క మొరుగుతుంది. అడుగుల చప్పుడు ఆగిపోతుంది!

కట్‌!

ఒక గుడిసె! గుడిసెలో ఒక కుండ! కుండలో ఒక ఎలుక!” యిలా షాట్‌ బై షాట్‌ చెబుతూ పోయేవాడు! కధ ఏమీ వుండదు!

పైన చెప్పిన పంతులుగారి చిత్రానికి కధా చర్భ జరుగుతోంది.

రండు రోజులు పంతులు గారు కూడా మాతో కూర్చొని తరువాత మరో పిక్చర్‌ (తమిళమో, కన్నడమో) షూటింగ్‌ వుంటే కధ మా అందరికీ వదిలేసి వెళ్లిపోయారు!

మిగతా వాళ్లం మరి రెండు రోజులు కథా చర్చ సాగించాం! కాని కధ ఒక కొలిక్కి రాలేదు.

ఆ మరునాడు నేను ఆఫీసుకు వెళితే పంతులుగారు “డైలాగ్స్‌ ఎప్పుడు (వ్రాస్తారు?” అన్నారు!

“కథ యింకా తేలందే!” అన్నాను.

“అదేమిటి? కధ పూర్తి అయింది అన్నాడే దాదా” అన్నారాయన!

“పూర్తి అయిందన్నాడా? మీరు విన్నారా కథ?” అన్నాను!

“వినలేదు! అతను అయిందని చెబితే”

“యిప్పుడు పిలిచి కధ చెప్పమునండి” అన్నాను.

పంతులుగారు “మరి అయితే ఎలాగ సార్‌! ఎల్లుండి షూటింగ్‌!” అన్నారు!

నేను ఆశ్చర్యపోయి “కధా లేదు... ఏమీ లేదు! షూటింగ్‌ ఎలాగండి?” అన్నాను!

“పోనీ ఈ షెడ్యూలుకు రెండు రోజుల షూటింగుకు నాలుగు సీన్దు (వ్రాసి యివ్వండి” అన్నారు!

“నావల్ల కాదు!” అని, “అయినా నేను (వ్రాసి యిస్తే మటుకు మీకు ఎల్టుండికి ఆర్టిస్టులు కాల్‌షీట్టు ఎవరిస్తారు?” అన్నాను! (అందులో యన్‌.టి.ఆర్‌: దేవిక షావుకారు జానకి ఆర్టిస్టులు. ఆ పికృరు తెలుగు, కన్నడంలో తీయాలని)

“ముందు కన్నడం తీస్తాను” అన్నారు.

“కన్నడం తీస్తే కన్నడ రైటర్‌తో (వ్రాయించుకోండి” అన్నాను - కాస్త కోపంగా!

పంతులు గారు నవ్వుతూ “మీరు ఆ వాహినీ (గ్రూపులో పడి చెడిపోయారు సార్‌!

వాళ్లలాగ నెలల తరబడి కథలు రాస్తూ కూర్చుంటే నాకు ఎలా సార్‌!” అన్నారు,

అలాగే నేను (వ్రాయనని మొండికేస్తే మరునాటికి ఒక కన్నడ రచయిత చేత న్రాయించారు!

నేను ఆఫీసుకు వెళ్లేసరికి పంతులుగారి గదిలో ఆ కన్నడ రచయిత కూర్చుని వున్నాడు. పంతులుగారు చెప్పారు. ఆయన ద్రాసుకొచ్చాడని! ,

నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది! ఆ కన్నడ రచయితకి అసలు కధే తెలియదు... ఎలా (వ్రాశాడా? అని ఆళ్ళర్యంతో “చదవండి వింటాను” అన్నాను.

ఆ రచయిత 12 సీన్సు చదివాడు! అతని ప్రతిభకి నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది! చాలా చాకచక్యంతో (వ్రాశాడు!

ఏ సీనుకు ఆ సీనే... ఒక సీనుకు మరొక సీనుకు సంబంధం వుండదు!

ఏ సీను లాగేసినా కథ దెబ్బతినదు.

నేను విని వూరుకున్నాను!

ఆ తరువాత ఆ కన్నడ రచయితతో అన్నాను “నువ్వు చాలా ఘటికుడివయ్యా! కథలేకుండా సీన్లు రాశావు” అని!

న సార్‌! రాయను అని అనగలరు! నేనెలా అనగలను! నాకు డబ్బు కావాలి” అన్నాడు. ఆయన పేరు జి.వి. అయ్య

నేను విస్తుపోయాను!

ఆ మరునాటి నుంచి అరుణాచలం స్తూడియోలో కన్నడం షూటింగ్‌ ప్రారంభించారు!

మూడు రోజులు షూటింగు చేశారు!

ఆ రోజు నాకు బాగా జ్ఞాపకం! 1962 జూన్‌ 7వ తేదీ “గుండమ్మ కథ' రిలీజ్‌ అయింది!

రిపోర్టు తెలుసుకుందామని వాహినీ స్టూడియోకి వెళ్ళాను. సాయంత్రం 6 గంటలకి! ,

చక్రపాణి గారిని అడిగితే “యింకా విజయవాడ నుంచి ఫోన్‌ రాలేదు! 6 గంటల ఆటకూడా మొదలయ్యాక ఫోన్‌ చేస్తారేమో!” అన్నారు.

అప్పుడు సినిమాలు మ్యాటినీతోనే రిలీజు! సరే. అక్కడ వూరికే కూర్చోవడమెందుకని పంతులుగారి షూటింగ్‌ ఎలా జరుగుతుందో చూద్దామని అరుణాచలం స్టూడియోకి వెళ్ళాను.

సెట్‌ లోపలికి వెళుతుంటే... 'నరసరాజుగారూ' అని కేక వినపడింది. తిరిగిచూస్తే పంతులుగారు దూరంగా కుర్చీ వేసుకుని కూర్చున్నారు బయట!

వెళ్లి “ఏమిటి యిక్కడ కూర్చున్నారు! షూటింగ్‌ లేదా?” అన్నాను.

“వుంది! లోపల వాళ్లు చేస్తున్నారు... అంతా గందరగోళంగా వుంది. పుట్టన్న ఒకటి చెబుతాడు! కాదు. నరసరాజుగారు.. అలా చెప్పలేదు” అని రెడ్డి అంటాడు. నాకేమో అయోమయంగా వుంది! 'సరే.. మీరు ఎలాగో చావండి” అని వచ్చి యిక్కడ కూర్చున్నాను” అన్నారు.

నాకు నవ్వు వచ్చింది!

“ఎందుకు సార్‌ యింత హడావుడి గందరగోళం! నాలుగు రోజులు వ్యవధి యిస్తే కధ ఒకదారికి తెచ్చి వ్రాసి యిచ్చేవాణ్ణి గదా!” అన్నాను.

“సరే! షూటింగు ఆపమని చెబుతాను” అని (ప్రొడక్షను మేనేజరును పిలిచి.

"షూటింగు కాన్సిల్‌ చేయండి! రేపు పొద్దుటి నుంచి స్టోరీ డిస్కషన్‌కు ఏర్పాట్లు చేయండి! నరసరాజుగారు వస్తారు! మిగతా వాళ్లతో కూడా చెప్పు!” అని లేచి ...

'రండి వెళదాం" అని కారు ఎక్కి నన్ను వాహినీ స్టూడియోలో (డ్రాప్‌చేసి యింటికి వెళ్ళారు పంతులుగారు!

ఆ తరువాత కధ (స్కిప్పు పూర్తి చేసి షూటింగు మొదలెట్టామనుకోండి! అది వేరే విషయం!

అసలు విషయం... పంతులుగారికి రోజూ షూటింగు వుండాలి!

ఆయనికి అదో వ్యసనం!

ఒకరోజు ఆఫీసులో ఆ మాటే నేనంటే.

“లేకపోతే ఎట్లా సార్‌! చక్రపాణిగారి లాగ రెండేళ్లకొక పిక్ళర్‌ తీస్తే నాకు జరగదు సార్‌! నాకు ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్‌ జాస్తి! రోజూ చిల్లర ఖర్చులకు 500 రూపాయలు ఆఫీసులో యిచ్చి వెళతాను! పైగా నేను వడ్డీకి అప్పులు చేసి పిక్సర్ణు తీస్తాను! ప్రతి నెల 7వ తారీఖు వచ్చేసరికి నేను సిబ్బందికి యింత జీతాలు యివ్వాలి” అని లెక్కలు చెప్పారు!

ఆ మాట నిజమే!

డబ్బు వున్నా లేకపోయినా ప్రతి నెలా 7వ తారీఖు వచ్చేసరికి ఒక్కోసారి యిల్డు తాకట్టు పెట్టి (ఆయనకి మైలాపూర్‌లో మూడు యిళ్లు వుండేవి) మార్వాడీ దగ్గర అప్పుచేసి స్టాఫ్‌కి జీతాలు యివ్వడం నాకు తెలుసు!.

శే స్‌ు , [ మ బి.ఆర్‌ పంతులు పుట్టన్న

మరో సంఘటన!

“కర్ణా డబ్బింగ్‌ పూర్తి అయింది. ఫస్ట్‌ కాపీ వచ్చింది! స్టూడియోలో షో వేశారు! నేను సకుటుంబంగా వెళ్లాను! పంతులుగారి ఫామిలీ కూడా వచ్చారు! ఆయన తల్లిగారు వృద్దురాలు! వంగి నడుస్తుండేది! ఆమె కూడా వచ్చారు.

షో అయిన తరువాత నన్ను పిలిచి “చాలా బాగుంది నాయనా! చాలా రోజులకి మంచి తెలుగు మాటలు విన్నాను!” అని కొడుకు వంక తిరిగి “నాకు తమిళం కంటే తెలుగే బాగుంది” అన్నారు.

తెలుగు మాతృభాష కాబట్టి ఆమెకు అలా అనిపించి వుంటుందనుకున్నాను!

తరువాత రెండు రోజులకి పంతులుగారు పుట్టన్న ద్వారా చెక్‌ పంపించారు. పుల్‌ అండ్‌ "ఫైనల్‌ పేమెంటు అని రసీదు కూడా పంపారు... నా సంతకానికి!

చూస్తే చెక్కుమీద 'మొత్తం' నాకు యివ్వవలసిన దానికంటే ఎక్కువగా వుంది!

“ఏమిటిది?” అన్నాను.

ఏమోసార్‌! పంతులుగారు యిచ్చిరమ్మన్నారు” అన్నాడు పుట్టన్న!

నేను క్షణం ఆలోచించి “సరే! నేను రేపు ఆఫీసుకు వచ్చి పంతులుగారితో మాట్లాడి రసీదు సంతకం చేసి యిస్తానులే! వెళ్లు!” అన్నాను.

పుట్టన్న వెళ్లిపోయాడు.

మరునాడు ఆఫీసుకు వెళ్ళాను పంతులు గారు తన గదిలో కూర్చుని ఉన్నారు తాంబూలం నములుతూ! *

“నమస్కారం” అన్నాను!

నమస్కారం చేసి కూర్చోమని సైగ చేశారు! నోటి నిండా ఉంది తమలపాకు రసం! తమిళరసం! మింగడానికి వీలుపడదు!

“యిన్ని లక్షలతో సిక్చర్ణు తీస్తున్నారు! వ్యాపారం యిలాగేనా చేసేది?” అన్నాను!

ఛఏమిటి?” అన్నట్టు చూశారు!

జేబులోంచి చెక్కు తీసి, “నాకు ఎంత రావాలో లెక్కలుచూసే పంపారా యీ చెక్కు? నాకివ్వువలసిన దానికంటే రెండు నేలు ఎక్కువ పంపారు!” అన్నాను!

ఆయన వెంటనే లేచి పక్కన బాతరూంలోకి వెళ్లి తాంబూలం ఉమ్మివేసి పుక్కిళించి మూతి తుడుచుకుంటూ గదిలోకి వచ్చారు చిరునవ్వుతో!

“నేనంత మూర్చుణ్మి కాదుసార్‌! కర్ష పిక్సర్‌ చూశాను! (స్రైయిట్‌ పికర్‌లాగా వుంది! మా అమ్మ చెప్పింది గదా! చాలా సంతోషం వేసింది! ఈ రోజుల్లో డబ్బు యిచ్చినా సిన్సియర్‌గా పనిచేసేవాళ్లు దొరకడం లేదు సార్‌! ఏదో సంతోషం కొద్దీ చెక్కువ్రాసి పంపాను! అయినా రెండువేలు ఎంత సార్‌! మీ సిన్సియారిటీకి విలువ కట్టగలనా?” అన్నారు!

మరో విషయం!

ఆఖరు చిత్రం 'పెంపుడు కూతురు' కధ కోసం వెతుక్కునేటప్పుడు (1962లో) నా దగ్గర ఉన్న కథ చెప్పడం నా ధర్మంగా భావించి “రాముడు భీముడు” కధ చెప్పాను. (రాముడు భీముడు" మొత్తం (స్కిప్పు, డైలాగ్స్‌తో సహా 1960లోనే వ్రాశాను.)

ఆయన అభిరుచి నాకు తెలుసు. ఆయనకు స్ట్రాంగ్‌ సెంటిమెంట్సు గల బరువైన కథలు కావాలి.

“రాముడు భీముడు” నచ్చదనుకుంటూనే చెప్పాను!

విని తలవూపి 'ఎంటర్‌టైనింగొగా ఉంది అన్నారు! అంతే.

ఆ తరువాత 1963లో రామానాయుడు గారు 'రాముడు భీముడు' తీశారు. చిత్రం విడుదలకు ముందు 'షా” వేసినప్పుడు పంతులు గారిని పిలిస్తే వీలుకాక చూడలేదు.

చిత్రం విడుదలయింది.

అప్పటికే పంతులుగారు హిందీలో ఒకటి రెండు చిత్రాలు తీశారు!

అందువల్ల 'రాముడు భీముడు ఆయనకి చూపి నచ్చితే హిందీ హక్కులు ఆయనకి యిద్దామని (అప్పటికి నాగిరెడ్డిగారు హిందీ రంగంలో దిగలేదు.)

రామానాయుడుగారు వూళ్లోలేరు. విడుదలకి వెళ్ళారు!

లాబ్‌లో అడిగితే 'ఒక కాపీ వుంది" అన్నాడు సేన్‌ గుప్తా!

“రామానాయుడుగారితో నేను తరువాత చెబుతాను! ప్రింటు యివ్వ”మన్నాను.

“ఎక్సయిజా కట్టలేదు! ప్రింటు బయటికి తీసుకెళ్లకూడదు! కావాలంటే స్టూడియోలోనే చూసుకోండి” అన్నాడు.

'అలాగే' అని స్టూడియోలోనే 'షో ఏర్పాటు చేసీ పంతులుగారిని పిలిచాను,

సకుటుంబంగా వచ్చిచూశారు.

మళ్ళీ అలాగే “కామెడీ... ఎంటర్‌పెయినింగ్‌గా ఉంది” అని వెళ్లిపోయారు!

ఆ తరువాత 'రాముడు భీముడు' నాగిరెడ్డిగారు తమిళంలో తీశారు 'ఎంగవీట్టు పిళ్లై.

విడుదలయింది! హిట్టయింది!

ఉ72ి క. వదలదు వదికటిక లిక కలక లలలంల జిల పంతులుగారికి ఒక మిత్రుడుండేవాడు. అరుణాచలం చెట్టియార్‌ అని. ఆయనకి పెట్టుబడి కూడా పెడుతూండేవాడు! ఆయన ఒకరోజు మద్రాసు సెంట్రల్‌ స్టేషన్‌లో కనబడ్డాడు. కోయంబత్తూరు నుంచి వస్తున్నాడు. నేను విజయవాడ వెళుతున్నాను. గబగబా దగ్గరికివచ్చి “ఎంగవీట్టు పిళ్లై” చాలా బాగుంది! కం(గ్రాచ్యులేషన్స్‌” అని చెప్పి... మరో సంగతి చెప్పాడు. “ఎంగవీట్టు పిళ్లై” నేను మొదటి వారంలోనే చూశాను. టైటిల్స్‌లో కధ మీదేనని మీ పేరు చూశాను! ఆ తరువాత ఆ విషయం పంతులు గారితో చెప్పాను. 'ఎంగవీట్టు పిత్తై కధ మన నరసరాజుగారిదే' అని! అప్పుడు పంతులుగారు అన్నారు. “అవును! ఆ కధ నాకు ముందే చెప్పారు! ఆ తరువాత 'రాముడు భీముడు" తెలుగు ఫిలిం కూడా చూపారు!” అన్నాడు. “అయితే తమిళ హక్కులు నువ్వు ఎందుకు తీసుకోలేదు? నరసరాజు నీకు సన్నిహితుడు గదా!” అన్నాను. అంటే “తలరాత అన్నట్టు నొసటి మీద వేలుతో గీచి చూపాడు” అన్నాడు అరుణాచలం! ఏ కథ ఏ పిక్చరు “పే' చేస్తుందో అనుభవజ్ఞులు కూడా చెప్పలేరు అనడానికి యిదొక నిదర్శనం! యిటువంటీిదే మరో ఉదాహరణ! వేలుమణి అని ఒక తమిళ నిర్మాత 'బాగపిరి వినై' "అని శివాజీగణేశన్‌తో ఒక తమిళ చిత్రం తీశాడు. పెద్ద హిట్‌ పిక్చర్‌! (దానినే “కలసివుంటే కలదు సుఖం' అని సారధీ రామకృష్ణ ప్రసాద్‌గారు తెలుగులో తీశారు) ఆ తరువాత వేలుమణి తన తమిళ చిత్రాన్ని హిందీలో తియ్యాలని అప్పుడు మంచి డిమాండ్‌లో ఉన్న షమ్మీకపూర్‌ని బుక్‌చేసి అతనికీ, హిందీ డైరెక్టర్‌క, రైటర్‌కి తన తమిళ చిత్రం చూపించాడు. వాళ్లకు నచ్చలేదు. అందులో శివాజీగణేశన్‌ కుంటివాడు! ఎలక్టిక్‌ షాక్‌ వల్ల చెయ్యి కాలు పడిపోతాయ్‌! “అబ్బే... యిది హిందీ వాళ్లకు నచ్చదు” అన్నారు వాళ్లు! అందువల్ల వేరే ఒక హిందీ రైటర్‌ దగ్గర కధ తీసుకుని “రాజ్‌కుమార్‌ అని కాబోలు హిందీ చిత్రం ప్రారంభించారు! వాసు మీనన్‌ అని మరొక తమిళ (ప్రొడ్యూసర్‌ హిందీలో అప్పటికి ఒక సినిమా తిశాడు. మళ్లీ హిందీలో చిత్రం తీద్దామని వేలుమణి వద్దకు వెళ్లి 'బాగపిరివినై హిందీ హక్కులు అడిగాడు. ళల లా య్‌ “అబ్బే! అది హిందీకి పనికిరాదు... పనికొస్తే నేనే తీసేవాజ్మిగా” అన్నాడు వేలుమణి! “ఫరవాలేదు! నాకు ఎందుకో నచ్చింది! హక్కులు నాకివ్వు! హిందీలో తీస్తాను” అన్నాడు వాసుమీనన్‌! సరేనని చాలా చవకగా యిచ్చేశాడు వేలుమణి! ఆ కధని వాసు మీనన్‌ హిందీలో 'ఖాన్‌దాన్‌” అని తీశాడు. అది పెద్ద హిట్‌ అయింది! ఇటువంటి విషయాలలోనే నమ్మకం లేనివాళ్లకు కూడా “అదృష్టం 'జాతకాలు', “గ్రహాల” మీద నమ్మకం కలిగేది!

వాసూ మీనన్‌ “క 00 3 92646 9 జ 96సగ648! ౧06 0 & 6090011661” అన్నాడు-ప్రఖ్యాత హాలీవుడ్‌ డైరెక్టర్‌ - ఫ్రాంక్‌ కాప్రా. ఒక సినిమా నిర్మాణానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలలోనూ - అంతిమ నిర్ణయం తీసుకునే వ్యక్తి డైరెక్టరో, 'ప్రొడ్యూసరో, ఎవరో ఒక్కరే వుండాలని ఫ్రాంక్‌ కాప్రా అభిప్రాయం! అంటే ఆ వ్యక్తి యితరుల సలహాలు తీసుకోకూడదనిగాదు. ఎందరి సలహాలు తీసుకున్నా ఫైనల్‌గా అంతిమ నిరయం ఆ వ్యక్తిదే అయి వుండాలి. అంతిమ నిర్ణయం తీసుకునే వ్యక్తికి వ్యక్తిత్వం, నిళ్చతాభిప్రాయాలు వుండడం చాలా ఆవసరం, అందరి సలహాలు తీసుకుని అందరినీ సంతృప్తిపరచాలని ప్రయత్నిస్తే ప్రోడక్టు దెబ్బతింటుంది. అలా ఒక నిర్మాత అందరి మీద గౌరవంతో అందరినీ తృప్తిపరచాలని ప్రయత్నించినందువల్ల దెబ్బతిన్న చిత్రం నా అనుభవంలో నేను రాసిన వాసూ స్టూడియోస్‌ చిత్రం - పుణ్యవతి. ఆ చిత్ర నిర్మాత - వాసూ మీనన్‌ చలన చిత్ర రంగంలో చాలా అనుభవం వున్న వ్యక్తి మొదట వాసూ మీనన్‌ యిరవై పాతికేళ్లపాటు ఏ.వియం. చెట్టియార్‌కి చిత్ర నిర్మాణంలోనూ స్టూడియో మేనేజ్‌మెంటులోనూ కుడిభుజంగా పనిచేసిన అనుభవజ్ఞుడు. ఆ తరువాత తానే నిర్మాతగా సినిమాలు తీశాడు. తమిళంలో విజయవంతమైన 'భాగప్పిర వై హిందీలో 'ఖాన్‌దానో పేరుతో తీశాడు. చాలా పెద్ద హిట్‌ 1 (తెలుగులో సారధి స్టూడియోస్‌వారు 'కలసి వుంటే కలదు సుఖం'గా తీశారు) + ఆ విజయంతో వాసూ స్టూడియోస్‌ స్టాపించాడు వాసూ మీనన్‌: అంతవరకు వాసూ మీనన్‌ తెలుగులో చిత్రాలు తీయలేదు. 1966లో తెలుగు సినిమా తియ్యాలని నా దగ్గరకు వచ్చాడు. (ప్రఖ్యాత బెంగాలీ రచయిత నీహారరంజన్‌ గుప్తా వ్రాసిన నవల అనుకుంటాను - ఒకటి కొన్నాడు. దానిని తెలుగు, తమిళం, హిందీలలో ఒకేసారి తీయాలని సంకల్పం, కథ చెప్పాడు. చాలా బాగుంది. న్యూ వుడ్‌లాండ్స్‌ హోటల్‌లో కథాచర్చలు. మూడు భాషలకు ముగ్గురు రచయితలు-తెలుగుకు నేనూ, తమిళానికి అరూర్‌దాస్‌, హిందీకి రాజేంద్రకిషన్‌. మూడు భాషలకు యిద్దరు డైరెక్షర్టు. తెలుగు, తమిళాలకు దాదామిరాసి. 'హిందీకి శ్రీధర్‌ (ఫెళ్లికానుక - మనాసే మందిరం ఫేమ్‌) ఈ యిద్దరు డైరెక్టర్లు కూడా రచయితలు కావడం విశేషం! నాకు వాసూమీనన్‌తోగాని, మిగతా రచయితులు డైరెక్టర్లతోగాని, అంతకు ముందు పరిచయం లేదు. అందువల్ల కధాచర్చల్లో స్వేచ్చగా పాల్గొన లేకపోయాను. నా అభిప్రాయాలు - నిర్మొహమాటంగా చెప్పడానికి కూడా జంకాను!

మూడు రోజులు - వుదయం - సాయంత్రం సమావేశాలు జరగడమేగాని ఫలితం శూన్యం! ఒక పూట ఒకరు వస్తే - ఒకరు వచ్చేవారు కాదు, మరునాడు మరొకరు గైరుహాజరు. - ఒకరి అభిప్రాయం ఒకరికి నచ్చేదికాదు. అనవసరంగా ట్రైమ్‌ వృధా అయిపోతోంది. నాకు వేరే పనులుకూడా వున్నాయ్‌. ఏం చేయాలో తోచలేదు! మూడవరోజు సాయంత్రం - చొరవజేసి వాసూ మీనన్‌ని ప్రత్యేకంగా పక్కకు పిలిచి చెప్పాను. “యిలా అయితే పనులు జరగవు. యిద్దరు రచయితలకి ఏకాభిప్రాయం - కష్టం! అందులో యిక్కడ వున్న రచయితలు, డైరెక్టర్లు అయిదుగురూ రచయితలేకావడం ఒక విధంగా 267౪201286! ఒక విధంగా ఈ1526౪206286. అందువల్ల నాదొక సలహా. ఈ అయిదుగురిలో మీకు నమ్మకమున్న రచయితను మీతో కూర్చోబెట్టుకుని ఒక వెర్షన్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌ రాయించండి. ఆ వెర్షన్‌ - ట్రైప్‌ చేయించి మిగతావాళ్లకి యివ్వండి. అది చదివిన తరువాత చర్చించడానికి సమావేశాలు ఏర్పాటు చేయండి. అందరి అభి(ప్రాయాలు వినండి! ఆ పైన నిర్మాతగా మీరు మీ నిర్ణయం తీసుకోండి” అన్నాను. ఆయన వెంటనే ఒప్పుకున్నాడు. యిక్కడ ఒక విషయం చెప్పాలి. వాసూమీనన్‌ ఎంత అనుభవజ్ఞుడో అంత సౌమ్యుడు 6608160201! ఎవరినీ నొప్పించే స్వభావం కాదు, ఆంతకు ముందు హిందీలో 'ఖాన్‌దాన్‌ ెద్దహిట్‌ అయింది గనకా అదీ గాక హిందీ రంగంలో అప్పటికే టాప్‌రైటర్‌గా పేరున్న వాడు గనక రాజేంద్రకిషన్‌ చేత మొదటి వెర్షన్‌ రాయించడానికి నిర్ణయించాడు వాసూమీనన్‌! రాజేంద్ర కిషన్‌ రచనా విధానమూ పద్దతుల్ని గురించి విమర్శ అప్రస్తుతం! వాసూ మీనన్‌కి అతను చాలా సన్నిహితుడు గనక బొంబాయి, హైద్రాబాదు, ఊటీ వగైరా కేంద్రాలలో కూర్చుని సుమారు రెండు నెలల్లో ఒక వెర్షన్‌ తయారు చేసి తీసుకువచ్చారు. టైప్‌ చేసి మిగతా రచయితలకు దర్శకులకు పంచిపెట్టారు. మొట్టమొదట - వాసూమీనన్‌ నాకు ఒక్కడికే మా యింట్లో కూర్చుని బెంగాలీ కథ చెప్పినప్పుడు నాకు చాలా బాగా నచ్చింది! రాజేంద్రకిషన్‌ తయారుచేసిన వెర్షన్‌లో చాలా మార్పులు చేశారు. నాకు చాలా అనుమానాలు వున్నాయ్‌! ముఖ్యంగా భానుమతిగారి పాత్రని వ్యాంప్‌గా తయారు చేశారు. పిక్చర్‌లో 02518 యనస్‌.వి, రంగారావు, భానుమతి, యన్‌,టి.రామారావు, కృష్ణకుమారి, శోభన్‌బాబు, పండరీబాయి వగైరాలు. శోభన్‌బాబు-అప్పుడప్పుడే పైకి వస్తున్నాడు. పిక్చర్‌ ఫెయిల్‌ అయినా పొత్ర చిన్నదయినా శోభన్‌బాబు 'పుణ్యవతి' చిత్రంలో నటుడుగా మంచి పేరు సంపాయించుకున్నాడు. సినిమాలకు, కథలు రాసేటప్పుడు 025012 దృష్టిలో పెట్టుకోవడం చాలా అవసరం, అప్పటికే ఒక 'ఇమేజ్‌ వున్న ప్రముఖ తారలున్నప్పుడు 61122068154101 చాలా జాగ్రత్తపడాలి! రాజేం(ద్రకిషన్‌ - ఆ జా(గ్రత్త తీసుకోలేదు. ముఖ్యంగా తమిళ, తెలుగు తారల ఇమేజ్‌ అతనికి తెలియదు!

నాకున్న అనుమానాలు అభ్యంతరాలు అన్నీ వాసూమీనన్‌కి చెప్పాను. మిగతా రచయిత దర్శకుల అభిప్రాయాలు ఏమిటో తెలుసుకునే ఆవకాశం నాకు లేకపోయింది. వ్యవధిలేదు. అప్పటికే ఆర్చిస్పుల దగ్గర కాల్‌షీట్స్‌ తీసుకున్నారు. సొంత స్ఫుడియోలో సెట్స్‌ వేశారు. షూటింగ్‌ (ప్రారంభించాలి. వాసూమీనన్‌ - నా అభిప్రాయాలు విన్హాడే కాని వాటి మీద తన అభిప్రాయాలు నాకు చెప్పడానికి నాతో చర్చించడానికి వ్యవధిలేక పోయింది. (ప్రొడక్షన్‌ పనుల్లో నిమగ్నమైపోయాడు. నేను డైలాగ్స్‌ రాయాలి. ఏ సెట్టుకాసెట్‌ డైలాగ్స్‌ రాయడం మిగతా యిద్దరు రచయితలకు అలవాటు వుంది. కాని - నాకా అలవాటు లేదు. ఒకేసారి మొత్తం డైలాగ్స్‌ రాయడం నా అలవాటు. ఏం చేయాలి?వాసూ స్టూడియోకి వెళ్లి రూంలో కూర్చుని డైలాగ్స్‌ రాయడం ప్రారంభించాను! ఒక రోజంతా కాగితం మీద కలం పెట్టలేకపోయాను. వాసూమీనన్‌ వూళ్ఞోలేడు. బొంబాయి వెళ్టాడు, డైరెక్టర్‌ దాదా మిరాసితో మాట్టాడితే అతనూ అటుయిటూ చెప్పకుండా... “మీ వెర్షన్‌ మీరు రాయండి” అన్నాడు. “నేను రాసేది ఒకటే వెర్షను! యిన్ని వెర్దన్‌లు రాయడం నాకు అలవాటు లేదు. నేను రాసింది పిక్చర్‌లో వుంటుందో లేదో నమ్మకం లేకుండా ఎలా రాయడం?” అని కాస్త విసుక్కున్నాను. దాదామిరాసి = నవ్వి వూరుకున్నాడు. “నాకూ - కొన్ని - సందేహాలు వున్నాయ్‌! తరువాత చూసుకుందాం... రాసెయ్యండి” అని వెళ్లిపోయాడు. నాకు అది కొత్త అనుభవం! ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాను. డైలాగ్స్‌ వ్రాయడం (ప్రారంభించాను. రాజేంద్ర కిషన్‌ రాసిన సీను ప్రకారం డైలాగ్స్‌ రాయడం! పిక్చర్‌లో దాదాపు మూడోవంతు సీన్లు యిలా రెండు వెర్టన్స్‌... డైలాగులు రాశాను! డైరెక్టర్‌ దాదామిరాసికి నిర్మాత వాసూ మీనన్‌కి చదివి వినిపించాను. ఇద్దరికీ తెలుగు రాదు, యింగ్షీషులోకి అనువదించి చెప్పాలి! అక్కడికి పాపం వాళ్లిద్దరూ నా బాధ (గ్రహించి “అనువాదం చేసి చెప్పనక్కరలేదు. మీకు తృప్తిగా వుంటే మాకూ ' తృప్తే! అసిస్టెంట్‌కి యిచ్చేయందడి. కాపీ చేస్తారు!” అన్నారు. కాని - నాకే మనసొప్పక దర్శకుడికీ నిర్మాతకీ నేను ఏం రాశానో తెలియజెప్పడం నా బాధ్యతగా భావించి అన్ని సీన్లూ అనువదించి చెప్పాను. యిద్దరూ విన్నారు! “మీ డ్యూటీ మీరు చేశారు!.. మిగతాది నాకు వదిలేయండి” అన్నాడు దాదా మిరాసి నవ్వుతూ! వాసూమీనన్‌ కారాకిల్లీ నములుతూ చిరునవ్వు నవ్వి వూరుకున్నాడు!

ఆ తరువాత జరిగిందేమిటంటే.. మూడు వెర్షన్స్‌కి చాలావరకు రాజేం(ద్రకిషన్‌ వ్రాసిన (ట్రీట్‌మెంట్‌ వుపయోగించుకున్నారు. నేను వేరుగా వ్రాసిన కొన్ని డైలాగ్స్‌ మాత్రమే వాడుకున్నారుగాని.. సీన్లు యజం6ల152%401 ఎక్కువగా హిందీ వెర్షనే అనుసరించారు. పిక్చర్‌ రిలీజ్‌ అయింది! హిందీ దాదాపు ఫ్లాప్‌ అయింది. తెలుగు పుణ్యవతి ఫరవాలేదన్నారు గాని ఫెయిల్యూర్‌ కిందే లెక్క. ఈ రెండు వెర్షన్స్‌ ఫలితాలు చూసుకుని తమిళం వెంటనే రిలీజ్‌ చేయడానికి వెనకాడారు! కొన్ని మార్పులు చేసి 'సంస్కరించి' రీ షూట్‌ చేయడానికి నిర్ణయించుకున్నారు! కాని ఎంత చేసినా శవానికి అలంకారాలు చేసినట్టే అయింది. మొత్తం మీద మూడు వెర్షన్‌లూ, దెబ్బ తిన్నాయ్‌. వాసూ మీనన్‌ బాగా నష్టపోయాడు. ఒకరోజు మా యింటికి వచ్చాడు. దాదాపు క్షమాపణచెప్పుకున్నట్టుగా రెండు చేతులూ పట్టుకుని “మీరు చెప్పినట్టే జరిగింది. మీ సూచనలు తీసుకోలేకపోయాను. క్షమించండి. మంచో - చెడో నమ్మకమున్న డైరెక్టరు చేతుల్లోనో రచయిత చేతుల్లోనో పెట్టడమే తప్ప ్రతిదాన్లో కలగజేసుకోడం నా పద్దతి కాదు. వాళ్లూ 5120616 గానే చేశారు... నా దురదృష్టం... ఎవరేం చేయగలరు! అన్నాడు. ఆ తరువాత వాసూమీనన్‌ మరో తెలుగు చిత్రం ప్రారంభించాడు. తమిళంలో చిన్నప్పదేవర్‌ తీసిన తుత్రైవన్‌ హక్కులు తీసుకున్నాడు. హిందీలోనూ - తెలుగులోనూ (ప్రారంభించాడు. భర్త భక్తుడు - భార్య నాస్తికురాలు! కాని భర్తను దైవం కంటే ఎక్కువగా గౌరవించే భార్య! చాలా మంచి సబ్జెక్టు, తమిళంలో బాగా పోయింది. హిందీలో రాజేష్‌ఐఖన్నా హీరో! హీరోయిన్‌ ఎవరో గుర్తులేదు. తెలుగులో యన్‌.టి.ఆర్‌: జమున. రెండు వెర్షన్స్‌కీ డైరెక్టరు ఎ. భీంసింగ్‌ అనుకుంటాను. తెలుగుకు భీంసింగే! ముందు హిందీ రిలీజ్‌ చేశారు 'మాలికొ అట్టర్‌ ఫ్లాప్‌, వాసూమీనన్‌ నీరుగారిపోయాడు. ఆర్థికంగా బాగా దెబ్బతిన్నాడు. తెలుగు వెర్షన్‌ పూర్తి చేయలేకపోయాడు. అప్పులు-స్ప్రూడియో గొడవలు! వాటికి తోడు యింట్లో యిబ్బందులు! ఒక కుమార్తె చనిపోయింది. వాసూమీనన్‌ ఆరోగ్యం కూడా దెబ్బతిన్నది. స్టూడియో... యిల్టు వాకిళ్లు అన్నీ తాకట్టు... తీవ్రమైన అనారోగ్యం! మూడు నాలుగేళ్లు గడిచినై, గ ఎలాగైనా తెలుగు వెర్షన్‌ పూర్తిచేసి రిలీజ్‌ చేయాలని (ప్రయత్నం. ఎవరో కలకత్తా వాళ్లు ఫైనాన్స్‌ చేస్తామని వచ్చారు!

కొందరి వ్యాపార రహస్యాలు మనకు తెలియవు. నష్టంలో వున్న శిల్క్‌ మిల్స్‌ కొంటూ వుంటారు కొందరు. లాభాలు ఎక్కువయినప్పుడు టాక్సులు తప్పించుకోడానికి, నష్టాలు చూపడానికి అలాంటి పనులు చేస్తారని చెబుతారు. అలాంటి వాళ్లే వీళ్లు!

పిక్చర్‌ పూర్తి చేయాలి, ఆరోగ్యం విషయంలో అప్పటికి వాసూ మీనన్‌ కాస్త తేరుకున్నాడు. కాని భీంసింగ్‌ మూలబడ్డాడు.

ఒకరోజు కారులో మా యింటికి వచ్చాడు భీంసింగ్‌.

నా కాపురం మేడమీద. కారులోనే కూర్చుని - "నేను మేడ మెట్టు ఎక్కలేను! శ్రమ అనుకోకుండా మీరే కిందకి రండి” అన్నాడు.

కిందకి వెళ్ళాను.

“నా ఆరోగ్యమూ బాగాలేదు... పాపం... వాసూ మీనన్‌ బాగా దెబ్బతిని వున్నాడు... ఎలాగో పిక్చర్‌ పూర్తి చేయాలి, నైమాక్స్‌ సీన్లు మొదట్లో అనుకున్నట్టు వూళ్ల వెంట తిరిగి షూట్‌ చేసే ఓపిక నాకు లేదు. ఆ సీను మార్చి రాసి ఎలాగో న్‌ ణి మ. చ ళా యిక్కడే షూట్‌ చేద్దాం” అన్నాడు భింసింగ్‌.

అలాగే - భీంసింగ్‌ యింట్లోనే కూర్చుని సీన్లు తిరగరాసి షూట్‌ చేసి పూర్తి చేశాం!

అప్పుడు అన్నాడు వాసుమీనన్‌ - నాకింకా బాగాగుర్హు. “మిస్టర్‌రాజూ! భార్యని తప్ప మిగతావన్నీ తాకట్టు పెట్టేశాను” అన్నాడు. నాకు కళ్లల్లో నీళ్లు తిరిగినై!

పిక్చర్‌ ఎలాగో రిలీజు అయింది. కాని మామూలే శవాలంకారమే. చివరికి వాసుమీనన్‌ చాలా దయనీయ పరిస్థితుల్లో తనువు చాలించాడు.

వాసుమీనన్‌ ఒక్కడే గాదు!

అలాంటి వాళ్లు ఎందరో నిర్మాతలు, దర్శకులు కోట్టు సంపాదించి కూడా చివరి రోజుల్లో ఎంతో దయనీయ పరిస్థితుల్లో తనువులు చాలించిన వాళ్లున్నారు.

సినిమా వాళ్లు - కోట్లు గడించి కన్నూ మిన్నూ కానక- తాగి తందనాలాడి భోగలాలసులై చేతులారా బ్రతుకులు

ళా ్‌ు వాశనం చేసుకుంటారని బయటివాళ్లు చాలామంది అనుకుంటుంటారు. ళ్లు ఎందరో పేదరికంలో జీవితాలు

కాని వాసూ మీనన్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు..... యింకా అటువంటి వా | టి (ప్రారంభించి, కష్టపడి సంపాయించి, సినిమాలు తీసి కాలం కలిసిరాక చివరికి పలకరించే వాళ్లు స్థితుల్లో కన్ను మూసినవాళ్లున్నారు!

అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌ నగరంలో (బ్రాడ్వే ప్రపంచ నాటకరంగానికి ప్రథాన కేంద్రం!

అప్పట్లో బ్రాడ్వే నాటక రంగంలో కోటీశ్చరులుండేవారు... కుచేలురూ వుండేవారు!

అప్పుడు (బ్రాడ్వే గురించి ఒక నిర్వచనం వుండేది...

“06/20/2862 21206 (0 9026 2 00060002 026 01206 10 [జీ6 2 11/08!" అని.

ఈ నిర్భచనం మన సినిమా రంగానికీ వర్తిస్తుంది!

న. డు. | || ళ్‌! న; క గ =. వ. | శేరు | న్య ఖీ ఇ! ఇ ( న, ర్త స్టా క ల న ట్‌... ప్రేత ర స్మి స... చై గా స్తే చవ్ఫుకల్వం దొాదామరాన్‌ శై వ! | ర - న | గగ [నళ సనా కదా దనసప 'నిర్జోషి సెట్లో సావిత్రి, ఎన్టీఆర్‌, శం గ యాటటు స్లో , భా + వ మేం దర్శకులు దాదా మరాసీ, మిక్కిలినేని వ (సంగతం ఘంటసాల విజదు రినజ్‌ వాసూ మీనన్‌ “పుణ్యవతి స క్ర ర క. సం య 4. స్‌ గ క యే శ. ల లం ం ఓల టీ. నూతామెద్సర్స్‌ (ైరబటిడ్‌.. (00 న వటిలో టా. ఓ ర్య వొ య ! నే న స్పృశవ్లు డైరెక్షన్‌ షి జ్ర సావిత్రి డైరక్ట్‌ చేసిన చిన్నారి పావలు'

సావిత్రి “చిన్నారి పాపలు

సినిమాలు తియ్యాలనే వుద్దేశంతో నిర్మాతలుగానే సినిమా రంగానికి వచ్చినవాళ్లు ఒక రకం.

యింకొకరకం- అంతకు ముందే సినిమారంగంలో నటీ నటులుగానో దర్శకులుగానో యితర టెక్టీిషియన్లుగానో స్థిరపడి మంచి పేరు తెచ్చుకుని ఆ తరువాత వివిధ కారణాలవల్ల నిర్మాతలుగా నిర్మాణరంగంలోకి దిగినవాళ్లు!

ఈ రెండో రకానికి చెందిన వారిలో యల్‌వి. ప్రసాద్‌గారిలాగ దర్శకులుగా స్థిరపడి పేరు తెచ్చుకుని నిర్మాతగా మారి విజయవంతమైనప్పుడు “ఆహా! ఓహో!” అని ప్రశంసిస్తారు!

ఆదుర్తి సుబ్బారావుగారిలాగ దర్శకుడుగా మంచి "పేరు తెచ్చుకుని నిర్మాతగా మారి ఆర్లికంగా దెబ్బదింటే “"ఈయనకెందుకు సినిమా (ప్రొడక్షను? హాయిగా దర్శకుడుగా మంచి సినిమాలు తీసి తృప్పిపడక?” అని సానుభూతితోనే ఎత్తిపొడుస్తారు!

యిలాగే నటీనటులుగాని యితర టెక్నీషియన్టుగాని నిర్మాతలైనప్పుడు కూడా వారి వారి జయాపజయాలమీద “పొగడ్తలు 'తెగడ్రలు* యిలాగే వుంటాయ్‌!

ఉత్తమ నటిగా ఎంతో పేరుతెచ్చుకుని దర్శకురాలిగానూ నిర్మాతగానూ మారి దురదృష్టవశాత్తు అన్ని విధాలా దెబ్బతిన్న అభాగ్యురాలు శ్రీమతి సావిత్రి!

ఆమెను కూడ దర్శకత్వం చేపట్టిన మొదటి రోజుల్లో “ఈమెకెందుకు డైరెక్షను? లక్షణంగా మంచి వేషాలు వేసుకోక?” అని ఎత్తిపొడిచినా చివరి రోజుల్లో అందరూ 'అయ్యోపాపం!' అన్నారు సానుభూతితో!

శ్రీమతి సొవిత్రి మొదటిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన సినిమా “చిన్నారి పాపలు”

ఆ సినిమాతో నాకు కొద్దిపాటి సంబంధం వుంది గనుక ఆ విషయాలు చెబుతాను!

ఆ ప్రొడక్షన్‌ కంపెనీ 'పేరు గుర్తులేదు గాని ఆ కంపెనీని ఆర్గనైజ్‌ చేసిన వ్యక్తి శ్రీమతి వీరమాచనేని సరోజినీదేవి! కధ కూడ ఆమెదేననుకుంటాను.

ఆ కంపెనీలో భాగస్తులంతా మహిళలేనని కూడా గుర్తు!

శ్రీమతి సరోజినీదేవితో నాకు అంతకు ముందే పరిచయం వుంది.

సినిమా రంగానికి రాకముందు కొప్పరపు సుబ్బారావుగారి 'లిటిల్‌ థియేటరు'కు అనుబంధ సమాజంగా రా కళాకేంద్రం స్థాపించి సుబ్బారావుగారు (వ్రాసిన 'యినపతెరలు' నాటకంలో ఆమె, నేను రామచంద్ర కాశ్యప - మాచినని

• వెంపటి = కొప్పరపు సరోజిని వగైరాలు నటించాం,

చిన్నారి పాపలు సినిమా నిర్మాణం వార్తలు పత్రికల్లో చదువుతున్నానేగాని ప్రత్యక్షంగా సావిత్రిగాని, సరోజిని గాని నాతో చెప్పలేదు!

సినిమా రంగం నుంచి హీరోగా విరమించుకుని వెళ్లిపోయిన నా మిత్రుడు రామచంద్ర కాశ్యప ఆ కంపెనీకి సహాయకుడుగా సలహాదారుగా తిరిగి వచ్చాడు.

ఆ సినిమాకు కంపెనీ భాగస్తులు నిర్మాత-దర్భ్శకురాలేగాక సంగీత, నృత్య, కళా దర్శకులు కూడా మహిళలే!

ఒక రోజు నేను స్టూడియోనుంచి మధ్యాన్నం భోజనానికి యింటికి వచ్చాను,

రాగానే నా భార్య చెప్పింది

“ఎందుకో సావిత్రి రెండుసార్లు ఫోన్‌ చేసింది మీ కోసం! ఫోన్‌ చేయ్యండి!” అని.

“భోజనం చేశాక చేస్తానులే” అని భోజనం చేసి డ్రాయింగ్‌ రూంలోకి వచ్చేసరికి

మా యింటి ముందు కారు ఆగింది.

కారులో నుంచి సావిత్రి, సరోజిని, రామచంద్ర కాశ్యప దిగి లోనికి వచ్చారు.

మామూలు కుళల ప్రశ్నలు అయిన తరువాత సావిత్రి అన్నది చిరునవ్వుతో...

“నేను పిక్చర్‌ డైరెక్టు చేస్తున్నాను. మీకు తెలిసే వుంటుంది” అని!

నేనూ చిరునవ్వుతోనే 'తెలుసు' అన్నాను.

“మీరు డైలాగ్స్‌ రాసి పెట్టాలి” అన్నదామె!

నేను చిరునవ్వుతో... “మీ కంపెనీలో భాగస్తులేగాక, మీ సినిమా దర్శకురాలు, నిర్మాత, సంగీత, నృత్య కళాదర్శకులందరూ ఆడవాళ్లేకదా! డైలాగ్స్‌ కోసం నా దగ్గరకెందుకొచ్చావ్‌? నన్ను కూడా మీలో జమ చేసేశావా?” అన్నాను.

అందరం నవ్వుకున్నాం.

ఆ తరువాత సావిత్రి అన్నది “నేను పిక్చర్‌ డైరెక్టు చేస్తున్నానంటే అందరూ “దీని మొఖం! దీనికి డైరెక్షన్‌ ఏం తెలుసు” అని ఎద్దేవా చేస్తున్నారు! ఏం తెలుసో చేసి చూపిస్తానని, ఛాలెంజిగా తీసుకున్నాను. అందుకు ముఖ్యంగా మొత్తం స్రష్ట చేతిలో వుండాలి! అలా ్ర్కిప్పు ముందుగా (వ్రాసి యిచ్చేది నాకు తెలిసిన వాళ్లలో మీరు ఒక్కరే! గుండమ్మ కధ" స్క్రిప్టు చదివాను! చక్కన్నగారు యిచ్చారు చదవమని! నాకు కూడ ఆలా స్ర్కిప్టు రాసి యివ్వండి. బాగా కాన్‌సెన్‌'ట్రేట్‌ చేసి పిక్చర్‌ తీస్తాను” అన్నది సావిత్రి!

ఈ పని ఎలాగైనా తప్పించుకోవాలని నేను ముందే నిర్హయించుకున్నాను. దానికి కారణాలు తరువాత చెబుతాను.

మొఖమాటస్తుల దగ్గర తప్పించుకోవాలంటే నాకొక టెక్నిక్‌ వుండేది. నేను పిక్సరు తరువాత పిక్ళరే గాని ఒకేసారి ఎక్కువ పిక్చర్ణు ఒప్పుకోనని యిండ్ట్రీలో అందరికీ తెలుసు.

తప్పించుకోవాలనుకున్నప్పుడు ఒక ప్రశ్న అడిగేవాణ్ణి! “మీరు పికృరు ఎప్పుడు మొదలెడతారు?” అని!

ఏ (ప్రొడ్యూసరూ రెండు నెలల కంటే ఎక్కువ టైం చెప్పరు!

చివరికి ఆ సినిమా ఏడాదివరకు మొదలు పెట్టకపోవచ్చు! అసలు సినిమాయే తీయకపోవచ్చు! అది వేరే విషయం,

ఆ మాటే సావిత్రిని అడిగాను “పిక్చర్‌ ఎప్పుడు మొదలు పెట్టాలనుకుంటున్నారు?” అని!

“విజయదశమికి” అన్నది ఆమె.

విజయదశమి అప్పటికి రెండు నెలలోపే వుంది!

“అమ్మయ్య! దొరికిందిలే” అని లోలోన అనుకుని

“యిప్పుడు నాకు ఫలానా వాళ్ల పిక్చర్‌ కమిట్‌మెంట్‌ వుంది... అది కాస్త ఆలస్యమైనా ఫరవాలేదేమో ఆ (ప్రొడ్యూసర్లని ఒకసారి కనుక్కుని చెబుతాను” అన్నాను.

“అహ! వీల్లేదు... ఎలాగయినా ఎడ్డస్ట్రు చేసుకుని మీరు నాకు రాసి పెట్టాలి” అన్నది కాస్త గోముగా! “రాయనని

అనటం లేదుగా... వాళ్లని ఒక మాట అడిగి చెబుతానంటున్నాను” అన్నాను! “ఎప్పుడు చెబుతారు? నన్ను మళ్లీ ఎప్పుడు రమ్మంటారు? రేపు యిదే టైమ్‌కి వస్తాను” అన్నది గబగబా! “నువ్వు రానక్కర్లేదు... రేపు నేనే మీ యింటికి వచ్చి చెబుతాను” అన్నాను. “అక్కర్లేదు! నేనే వస్తాను” అన్నదామె. నేను చిరునవ్వుతో... “దర్శకురాలివి! మా యింటికి వచ్చావు! నన్ను కూడ-మీ యింటికొకసారి రానియ్‌” అన్నాను. తనుకూడ నవ్వి “రేపు ఎప్పుడు వస్తారు?” అన్నది. “రేపు సాయంత్రం నాలుగున్నర గంటలకి వస్తాను” అన్నాను. “సరే యీ లోపల యిది చదవండి! స్టోరీ సినాప్పిస్‌. రఫ్‌గా సీన్‌ ఆర్జరు కూడా వేశాం” అని ఫైల్‌ చేతికిచ్చింది. లేచి వెళ్లబోతూ లోపలికి వెళ్లి నా భార్యతో 'వస్తానండి' అని చెప్పి బయటికి వెళ్ళింది. తరువాత సరోజినిగారు కూడా లోనికి వెళ్లి నా భార్యతో కాసేపు కబుర్లు చెప్పుకుని అందరూ కలిసి వెళ్ళిపోయారు. మధ్యాహ్నం భోజనం తరువాత ఒక గంట నిద్ర ఆలవాటు నాకు. నిద్ర లేచిన తరువాత సావిత్రి యిచ్చి వెళ్లిన ఫైలు తీసి కథ ట్రీట్‌మెంట్‌ చదివాను. అంతగా నచ్చులా! కధ నచ్చకపోవడం కంటే ఆ ప్రొడక్షన్‌లో తల దూర్చడం యిష్టం లేకపోవడానికి వేరే కారణాలు కూడా వున్నాయ్‌! సావిత్రిని నొప్పించకుండా తప్పించుకోవాలి! అందుకు ఆమెతో ఏకాంతంగా మాట్లాడాలి! సరోజిని, రామచందద్రకాళ్యప గార్ల ముందు ఆ విషయాలు మాట్లాడడానికి వీల్లేదు. వాళ్లు అపార్హం చేసుకోవచ్చు! మరునాడు సాయంత్రం నాలుగున్నర గంటలకు సావిత్రి యింటికి వస్తానని చెప్పానుగదా! ఆ సమయానికి కాశ్యప, సరోజినిగార్హు కూడా వస్తారు. సావిత్రితో ఏకాంతంగా మాట్టాడడానికి వీలుండదు! అందుకని ఒక గంట ముందుగా మూడున్నర గంటలకే సావిత్రి యింటికి వెళ్ళాను! నన్ను చూచి సావిత్రి సెక్రటరీ పురుషోత్తమరెడ్డి కారు దగ్గరికి వచ్చాడు. వచ్చి “అదేమిటి? మీరు నాలుగున్నరకి వస్తారని చెప్పారే సావిత్రిగారు” అన్నాడు. “ఫరవాలేదు! కావాలనే ముందు వచ్చాను” అని లోపలకి వెళుతుంటే “ఆమె నిద్రపోతున్నారు" అన్నాడు. “ఫరవాలేదు వెళ్లి లేపు... నేను వచ్చానని చెప్పు” అని హాల్లో సోఫాలో కూర్చున్నాను. పురుషోత్తమ రెడ్డి మేడమీదకి వెళ్లాడు. రెండు మూడు నిముషాల్లో సావిత్రి హడావుడిగా మెట్టు దిగి వస్తూ... “మీరు నాలుగున్నరకి గదూ వస్తానన్నది?” అన్నది తను తప్పుగా విన్నానేమోనన్నట్టు! “నాలుగున్నరకేననే చెప్పాను. వాళ్లిద్దరూ రాక ముందు నీతో మాట్లాడాలని ముందు వచ్చాను” అన్నాను. ఆమె కూర్చుంది కొస్త ఇుు105 గా చూస్తూ “ఈ పిక్ళర్‌కి మాత్రం నన్ను వదిలెయ్‌” అన్నాను. ఆమె నిర్హాంత పోయింది! “ఏం?” అన్నది.

“నీకు ప్రాడక్షన్‌లో అనుభవం తక్కువ! నాకు కూడ స్వయంగా (ప్రత్యక్షంగా అనుభవం లేకపోయినా పార్ట్‌నర్‌షిప్‌లో వచ్చే సమస్యలు లుకలుకలు కళ్ళారా చూశాను! ఎంతో (ప్రాణస్నేహితుల్దాంటి వాళ్ళు కలిసి ప్రొడక్షన్‌ (ప్రారంభించి చివరికి మాటలు కూడ లేనంతగా విడిపోయి విరోధాలు తెచ్చుకున్న వాళ్లవి రెండు ఉదాహరణలు చెప్పాను.

చెప్పి, “పైగా మీరంతా ఆడవాళ్లు అన్నాను” నవ్వుతూ!

“వాళ్లంతా మీకు అనవసరం! ఈ (ప్రొడక్షన్‌ నాది! అసలు నేను తప్ప యింకెవరితోనూ మీరు మాట్టాడవలసిన అవసరం కూడా లేకుండా చూసుకుంటాను. మీరు నాకు రాసి పెట్టాలి” అన్నదామె గట్టిగా!

నేను చిరునవ్వుతో చనువు తీసుకుని “నీకు తెలియదు! నన్ను అపార్ధం చేసుకుంటావేమోనని చెప్పలేదు గాని నీ 'శ్రేయోభిలాషిగా నువ్వు ఈ ్రొడక్షన్‌లోకి దిగటమే నాకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు! కాని శుభమా అని మొదలు పెడితే అపశకునాలు పలుకుతున్నాని అనుకుంటావని చెప్పలేదు. ఈ పార్ట్‌నర్‌షేప్‌లు ముఖ్యంగా సినిమాలలో సవ్యంగా నడవవు, నేను ఎన్నో చూశాను!” అని భాగస్తుల్లో మనస్పర్దలు ఎలా వస్తాయో మళ్లీ చెప్పాను.

ఆవిడ కాస్త 10566€అయింది!

“ఈసారి నువ్వు సొంతంగా సినిమా తీసుకో! నాకు ఎన్ని పనులున్నా సర్దుబాటు చేసుకుని నీకు తృప్తిగా ్కిప్పు రాసి యిస్తాను” అన్నాను.

ఆమె కాస్త విసుగ్గా. “యిది నా సొంతంతో సమానమేనని చెబుతున్నాగా![” అన్నది!

“సొంతంతో సమానమేగాని సాంతంకాదుగా” అన్నాను చిరునవ్వుతో

బయట కారు ఆగిన చప్పుడయింది. కాశ్యప, సరోజిని గార్జు లోనికి వచ్చారు.

సావిత్రి కాస్త తేరుకుని “రండి... రండి” అన్నది.

వాళ్లిద్దరూ వచ్చి కూర్చున్నారు. మేము యిదివరకే ఏదో నూట్టాడుకుంటున్నట్టు వాళ్లకు అర్ధమైంది.

సావిత్రి చెప్పింది “టైం చాలదు... కమిట్‌మెంట్స్‌ వున్నాయ్‌ అంటున్నారు నరసరాజుగారు”

వాళ్లిద్దరూ నావంక చూశారు! నేనూ వాళ్లవంక చూశాను 2200102666 గా!

సావిత్రి బాగా మేనేజ్‌ చేసింది అనుకున్నాను! కాని ఆమె తన నిరుత్సాహాన్ని కనబడనీయకుండా వాళ్లతో మామూలుగా మాట్టాడింది.

౯౪4 జ6కే56 గదా!

కాఫీలు తాగి కాసేపు ఆ కబుర్లు ఈ కబుర్జు చెప్పుకున్న తరువాత నేను సెలవు తీసుకుని వెళ్లిపోయాను.

'చిన్నారి పాపలు' (ప్రొడక్షన్‌ ప్రారంభమైంది. రెండు మూడు "షెడ్యూల్స్‌ జరిగినై,

ఒక రోజు వాహినీ స్టూడియోలో మొదటి ఫ్లోర్‌లో షూటింగ్‌ జరుగుతోంది.

నేను చక్రపాణిగారి గది వెనక వాకిట్లో నిలబడి వున్నాను.

సావిత్రి మేకప్‌ రూమ్స్‌ నుంచి మొదటి ప్టోర్‌ వైపు వెళుతూ నన్ను చూచింది.

దూరం నుంచే కాస్త బిగ్గరగానే “మీరు చెప్పినవన్నీ జరుగుతున్నాయ్‌! తరువాత చెబుతాను” అని, చెయ్యి వూపి వెళ్లిపోయింది,

!

తరువాత ఒక రోజు స్టూడియోలో నేను చక్రపాణిగారి గదిలో ఒక్కడినే కూర్చుని వున్నాను. సావిత్రి వచ్చింది చక్రపాణిగారి కోసం. నన్ను చూచి “మీరు చెప్పినవన్నీ అక్షరాల జరుగుతున్నాయ్‌. పనీపాటా లేకుండా వీళ్ళు (భాగస్తులు) వచ్చి సెట్లో కూర్చుని నేను వాళ్లకి మర్యాదలు చేయ్యలేదని అలుగుతారేమిటండీ! నేను ఒక పక్క ప్రొడక్షను-డైరెక్షన్‌ పనులే చూసుకునేదా-వీళ్లకి మర్యాదలు చేస్తూ కూర్చునేదా? పైగా ఎవరు వచ్చినా నేరుగా నా దగ్గర కొచ్చి నాతోనే మాట్టాడతారట గాని-తమతో ఎవరూ మాట్టాడరట! వీళ్ల మొఖాలు ఎవరికి తెలుసు? అయినా దానికి నేనేం చేయను! యింకా డబ్బు గొడవలు చాలా చాలా వున్నాయ్‌లెండి.. ఇదంతా ఎందుకు నెత్తిన పెట్టుకున్నానా అనిపిస్తుంది ఒక్కోసారి!” అన్నది. ఆ రోజుల్లో డిస్రిబ్యూటర్టు కొంత డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టేవారు. వడ్డీలేకుండా! పిక్సరు మీద రాబట్టుకునే వారు. పిక్సరు ఫెయిల్‌ అయి, తమ డబ్బు రాకపోతే (ప్రాడ్యూసరు దగ్గర వసూలు చేసుకునే వారు! ఆ పిక్ళరుకు డి(స్టిబ్యూటరు కావలసివచ్చింది. అన్నీ నొవిత్రే చేయాలి గదా! ఒక డి(్టిబ్యూటర్‌ను అడిగితే “మిగతా భాగస్తుల సంతకాలు మాకు అనవసరం! నువ్వు సంతకం చేస్తే డబ్బిస్తాం” అని అన్నారనీ అలాగే సావిత్రి తన సొంత పూచీ మీద డిస్టిబ్యూటర్‌. అ(గ్రమెంట్‌ సంతకం చేసి డబ్బు తీసుకున్నదనీ తరువాత పిక్చరు రిలీజు అయి ఫెయిలై డిస్ట్రిబ్యూటర్ల డబ్బు రాకపోతే... ఆ బాకీ సావిత్రి సాంత ఆస్తులు అమ్మి తీర్చిందని విన్నాను! సినిమా ప్రొడక్షన్‌లో మరో యిబ్బంది వుంది. ఒకసారి దిగిన తరువాత వెనక్కి రావడం అంత తేలిక గాదు! “అహం” అడ్డు పడుతుంది. అలాగే సావిత్రి తరువాత సొంతంగా సినిమా తీసింది. 'మూగ మనుసులు' తమిళంలోనూ 'వియత్నాం వీడు' అనే తమిళ చిత్రం తెలుగులోనూ తీసింది. . అలా ఒకదాని తరువాత ఒకటి తీసిన సినిమాలు దెబ్బతినడం, వాటికి తోడు “యింట్లో గొడవలు అన్నీ కలిసి ఆరోగ్యం దెబ్బ తినడం! ఆస్తులు అమ్మి అప్పులు తీర్చడం! ఒకసారి చక్రపాణి గారి దగ్గరకు వచ్చి తన కష్టాలన్నీ చెప్పుకుని కళ్లనీళ్లు పెట్టుకుంది! చివరికి వుండడానికి కూడా యిల్టు లేక అద్దె యింట్లో వుండి అవసాన దశలో నెలల తరబడి అపస్మారక స్థితిలో 'కోమా'లో పడి అతి దయనీయ పరిస్టితుల్టో అంతిమ శ్వాస విడిచింది. అంత గొప్ప ఆర్జిస్టుకి రావలసిన 'అంతం' కాదది! యిప్పటికి ఆమెతో బాగా పరిచయం వున్న మా తరం వాళ్లందరూ ఆమె విషయం (ప్రస్తావనకు వచ్చినప్పుడు “అయ్యో! పాపం' అంటారు!

చక్రపాణి గారితో ఇంటర్‌వ్యూ!

“ఆంధ్రపత్రిక అధిపతి, సంపాదకుడు శ్రీ శివలెంక శంభుప్రసాద్‌గారూ,. చక్రపాణిగారూ చాలా సన్నిహితులు. పరస్పరం ఎంతో గౌరవాభిమానాలుండేవి.

ప్రతి ఆదివారం సాయంత్రం నేనూ చడక్రపాణిగారూ శంభుప్రసాద్‌గారి యింటికి వెళ్లేవాళ్లం కాలక్షేపం కబుర్ల కోసం!

అప్పుడు (1964-65 ప్రాంతం అనుకుంటాను) శంభుప్రసాద్‌ గారి యిల్దు చామియర్స్‌ రోడ్డులో వుండేది.

ఒకరోజు శంభుప్రసాద్‌ గారు చక్రపాణిగారితో అన్నారు...

“చక్రపాణి గారూ! మా కు(ర్రవాళ్లు మీతో యింటర్‌వ్యూ కావాలంటున్నారండీ” అని!

“నాతో యింటర్‌వ్యూ ఎవరు చదువుతారండీ! హీరోలు హీరోయిన్లు దగ్గరికి పంపండి! నా యింటర్‌వ్యూలో ఏం వుంటది” అన్నారు చక్రపాణి గారు.

“మావాళ్లు మూడు నాలుగు సార్టు అడిగారు నన్ను” అన్నారు శంభు ప్రసాద్‌గారు.

“వద్దులెండి” అన్నారు చక్రపొణిగారు.

ఆ టాపిక్‌ ఆరోజు అంతటితో ఆగిపోయింది.

పది పదిహేను రోజుల తరువాత ఒకరోజు స్టూడియోలో నేనూ చ(క్రపాణిగారు ఆయన రూంలో కూర్చుని ఏవో కధల సంగతులు మాట్టాడుకుంటున్నాం!

ఆఫీస్‌ బోయ్‌ లోనికి వచ్చి ఒక కార్డు చక్రపాణి గారికి యిచ్చాడు.

చక్రపాణి గారు ఆ (విజిటింగ్‌ కార్డు చూచి

“ఎందుకు ఈయన వద్దంటే పంపించాడు” అన్నారు.

“ఎవరు?” అన్నాను!

“ఆయనే శంభుప్రసాద్‌గారు! వాళ్ల వారపత్రిక విలేఖరంట! వచ్చాడు” అని...

బోయ్‌తో “సరే! రమ్మను” అన్నారు.

బోయ్‌ బయటికి వెళ్ళాడు.

వెంటనే ఆ విలేఖరి లోనికి వచ్చాడు.

“నేను ఆంధ్రవారపత్రిక నుంచి వస్తున్నానండి” అన్నాడు.

“తెలుస్తానే వుందిలే” అన్నారు చక్రపాణిగారు.

ఆయన ధోరణి నాకు అలవాటయినా ఆ మాటలకి నవ్వు వస్తుంటే ఆపుకున్నాను.

అతను ఆంధ్రపత్రిక విలేఖరని అతను పంపిన కార్టులోనే వుంది. మళ్లీ తను 'ఫలానా' అని చెప్పడం ఎందుకు? అను భావం 'తెలుస్తానే వుందిలే' అన్న మాటలో ఉంది.

మనమూ సామాన్యంగా అదే పని చేస్తుంటాం! కొత్తవాళ్ల దగ్గరికి వెళ్లినప్పుడు పరిచయం చేసుకుంటాం అవతల వాళ్లకి మనం ఎవరమో తెలిసినా!

చక్రపాణిగారికి యివన్నీ నచ్చవు! ఆ విలేఖరి కూర్చున్నాడు.

సామాన్యంగా చక్రపాణిగారికి “కూర్చోండి!” “ఏమిటి విశేషాలు” 'ఎలా వున్నారు" యిటువంటి కుశల (ప్రశ్నలు అడిగే

అలవాటుండేదికాదు.

విలేఖరి జేబులోంచి ఒక కాగితం తీసి "నేను మిమ్మల్ని కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతాను” అన్నాడు.

“అడుగు' అన్నారు చక్రపాణిగారు.

చేతిలోని కాగితంలో వ్రాసిన ప్రశ్న చదువుతూ... “మీరు తెలుగు కథలు సినిమాలుగా ఎందుకు తియ్యడం లేదు?” అన్నాడు.

“తెలుగు కధ అని దాని మొఖాన రాసి వుంటదా? ఏ కధయినా తెలుగులో రాస్తే తెలుగు కథ అవుద్ది..బెంగాలీలో రాస్తే బెంగాలీ కధ అవుద్ది.....”

“అహా. నా వుద్దేశం తెలుగు రచయితలు రాసిన కధలు సినిమాలుగా ఎందుకు తియ్యడం లేదు అని...”

నన్ను చూపించి చ(క్రపాణిగారు.....

“ఈయన తెలుగు రచయిత గాదూ! ఈయన రాసిన కధలు తీస్తున్నాంగా!”

“ఆహ... నేను అనేది - యిప్పుడు వార పత్రికల్లో - పోటీల్లో బహుమతులు పొంది సీరియల్స్‌గా వస్తున్న నవలలు!”

“అదేమిటి? మా సినిమాలు చూచి వాళ్లు నవలలు రాస్తుంటే మళ్లీ ఆ నవలలు మమ్మల్ని సినిమాలు తియ్యమంటావేమిటి?”

విలేకరి - కాస్త యిబ్బందిగా చిరునవ్వు నవ్వి తరువాత ప్రశ చదివాడు!

“మీరు కొత్త నటీనటులతో ఎందుకు సినిమాలు తియ్యరు?”

“ఏం - ఎందుకు తియ్యాలి?”

“ఎప్పుడూ ఈ రామారావు - నాగేశ్వరరావు ముఖాలే చూసి చూసి జనానికి మొఖం మొత్తుతోంది...”

“ఎవరు చెప్పారు నీకు?”... యిప్పుడు వందరోజులు ఆడిన సినిమాలన్నిటిలో రామారావు నాగేశ్చరరావ్‌లేగా హీరోలు. (అప్పటికి కృష్ణ శోభన్‌బాబు హీరోలుగా స్థిరపడలేదు) జనానికి మొఖం మొత్తితే ఆ సినిమాలు వంద రోజులు ఎట్లా అడుతున్నాయ్‌? ఒకవేళ వాళ్ల ముఖాలు జనానికి మొఖం మొత్తితే మేమే మానేస్తాం! నువ్వు చెప్పక్కర్ణా! వాళ్లు మాకేం మేనత్త కొడుకులు మేనమామ కొడుకులూ కాదు!”

“అయినా కొత్త మొఖాలు ప్రవేశపెడితే బాగుంటుంది గదా?”

“నీక్సు బాగానే వుంటుంది! మాకు ఓపిక వుండొద్దూ?”

“మేం షావుకారు, పాతాళభైరవి, మిస్సమ్మ తీసినప్పుడు రామారావు, రంగారావు, సావిత్రి దాదాపు కొత్తవాళ్లే గదా! పాొడుగూనా అదే పనా? అయినా యిప్పుడు వాళ్లు చేసిన పాపం ఏమిటని? శుభ్రంగా పిల్చినప్పుడు వచ్చి ఏ ట్రబులూ లేకుండా పనిచేసి పోతుంటే వాళ్ళని వదిలేసి మళ్లి కొత్తవాళ్ల కోసం పొమ్మంటావేంటి?”

విలేఖరి ఏదో అడగబోయి ఏం అడగాలో తోచక క్షణం ఆలోచించి తరువాత ప్రశ్నకి వెళ్ళాడు... “యిప్పుడు తెలుగు సినిమాల నిర్మాణవ్యయం చాలా పెరిగిపోయింది గదండీ?” “అవును! పెరిగింది! ఏంజెయ్యమంటా?” “మీలాంటి పెద్ద నిర్మాతలు అందరూ కలిసి ఒక అంగీకారానికి వచ్చి ఈ ఆర్టిస్టుకి యింత... యీ టెక్నీషియన్‌కి యింత, కంటె ఎక్కువ యివ్వకూడదు అని నిర్ణయానికి వస్తే...?” “నువ్వు నిర్ణయిస్తావు సరే! వాళ్లు పనిచేయవద్దూ?” నన్ను చూపి... “ఈయనే వున్నాడు! స్కిప్టుకి పదివేలు కావాలంటాడు! నేను 5 వేలకంటె ఎక్కువ యివ్వనంటా ఆయన రాయనంటాడు! అప్పుడు ఏంజేయమంటా? నీ బేత రాయించుకోమంటావా?” విలేఖరి నవ్వాడు. “నవ్వుతావేం! చెప్పు నువ్వు వందరూపాయలకే రాస్తానంటావు!... ఓలి తక్కువని గుడ్డిదాన్ని చేసుకుంటే కుండలన్నీ పగలగొట్టిందంట! అట్టాగే నా సినిమా మట్టిగొట్టుకుపోదూ?” విలేకరి కాస్త సీరియస్‌గా “అయితే ప్రస్తుతం సినిమా నిర్మాణవ్యయం తగ్గే అవకాశం లేదంటారా?” “వుంది!” విలేఖరి కుతూహలంగా ముందుకు వంగి * ఎలాగండీ?” “అందరికీ సినిమా అయిన తరువాత డబ్బిస్తానని చెప్పి ఎగ్గొడితే సరి” నేను ఆపుకోలేక ఫక్కున నవ్వాను! చ(క్రపాణిగారు సీరియస్‌గా ... వక వనండి! అందరికి అనుకున్న (ప్రకారం పే చేస్తే ఎట్టా తగ్గుద్ది కాస్ట్రాఫ్‌ ప్రొడక్షన్‌?” అని చక్రపాణిగారు విలేఖరి “ఏమిటి? అన్నీ యిటువంటి చచ్చు (ప్రశ్నలు అడుగుతావ్‌... యివన్నీ పేపర్టో వెయ్యబోక! శంభు ప్రసాద్‌గారికి నేను ఫోన్‌చేసి చెబుతాలే! కాఫీ తాగి వెళ్ళు” అని బోయ్‌తో "కాఫీ తెచ్చియివ్వరా!” అని తల వంచుకుని చేతిలో పేపరు చదవడం మొదలెట్టారు! బోయ్‌ తెచ్చిన కాఫీ తాగి విలేఖరి “వస్తానండి' అని లేచాడు. తలెత్తకుండానే చక్రపాణిగారు ఊం అన్నారు. విలేఖరి వెళ్లిపోయాడు! ఆ యింటర్‌వ్యూ పేపర్టో వెయ్యవద్దని చక్రపాణిగారు శంభు ప్రసాద్‌గారికి ఫోన్‌చేసి చెప్పారు! వాళ్లు వెయ్యలేదు! కొన్ని ఏళ్ల (క్రితం ఏదో పత్రిక వాళ్లు అడిగితే నేనే (వ్రాసి యిచ్చాను. ఇదీ పబ్లిష్‌కాని చక్రపాణిగారి యింటర్‌వ్యూ కథా - కమామీషా!

“గుండమ్మ కథి సినిమా 'ప్రివ్యూ' చూసి చక్రపాణిగారితో బాగా పరిచయం వున్న ఒక సినిమా వ్యక్తే... కనుబొమలు ముడిచి క్షణం ఆలోచించి అర్హంకానట్టు

“ఈ సినిమాలో విజయలక్ష్మి డ్యాన్సు ఎందుకు పెట్టినట్టు?” అన్నాడు

“చూట్టానికి” అన్నారు చక్రపాణిగారు 'కూల్‌గా' పేపరు చదువుతూ తలెత్తకుండానే!

ఆ వ్యక్తి మారు మాట్లాడకుండా లేచి వెళ్లిపోయాడు.

“గుండమ్మకధ'లో విజయలక్ష్మి డ్యాన్సు వెనక ఒక చిన్న పిట్టకధ వుంది!

మొదట్లో విజయలోక్ష్మి డ్యాన్సుతోపాటు (ఒట్టి డ్యాన్సు కాకుండా) ఒక పాట కూడా పెడదామనుకున్నాం!

పాట కంపోజింగ్‌కు కూర్చున్నాం - ఘంటసొలగారు, చక్రపాణిగారు, పింగళి నాగేంటద్రరావుగారూ, కమలాకర కామేశ్చరరావుగారూ, నేనూ.

నాగేంద్రరావుగారు ఒక పల్లవీ, అనుపల్లవీ వ్రాసుకొచ్చారు!

చ(క్రపాణిగారికి అంతగా నచ్చలా! 'యింకోరకంగా ఏదైనా రాయండి' అన్నారు.

నాగేం(ద్రరావుగారు సరేనని మరునాడు ...

మరో పల్లవి అనుపల్లవి చరణంకూడా (వ్రాసుకువచ్చారు.

ఘంటసాల రెండు మూడు రకాలుగా ట్యూన్‌ చేసి, పాడినా నచ్చలా!

“పాట వద్దులే ఇన్‌స్త్రమెంటల్‌ మ్యూజిక్‌ వేసుకో” అని ఘంటసాలకు చెప్పి చశ్రపాణిగారు కండువా భుజాన వేసుకుని లేచి వెళ్లి పోయారు!

నాగేం(ద్రరావుగారికి కాస్త కోపం వచ్చింది! “ఏమిటి? ఏంకావాలో చెప్పడు! ఎందుకు బాగాలేదో చెప్పడు! ఎలా చఛ్రాయడం?” అని కాస్త విసుగ్గా సణుక్కున్నారు.

ఆ తర్వాత ఆ డ్యాన్స్‌ షూట్‌చేసే రోజు వచ్చింది.

ఆరోజు నేను ఎందుకో స్టూడియోకి వెళ్ళాను.

నేను సామాన్యంగా షూటింగ్‌కి రెగ్యులర్‌గా వెళ్లను. ఏదైనా పనివుంటేనో చక్రపాణిగారు రమ్మని కబురుచేస్తేనో తప్ప!

ఆరోజు ఎందుకో వెళ్టాను.

నేను 'ఫ్టోర్‌ దగ్గరకు వెళుతూంటే నన్ను చూచి అసిస్టెంట్‌ కె. బాబూరావు (ఆ తరువాత 'రామవిజేతా' ఫిలిమ్స్‌ డైరెక్టర్‌ నా దగ్గరకు పరుగెత్తుకొచ్చి...

“నరసరాజుగారూ! ఈ డ్యాన్సు ఎక్కడ వస్తుంది? 'స్కిఫ్పులో సీను నంబరు లేదు! "క్రాప్‌" మీద రాసుకోవాలి!” అని అడిగాడు.

నిజమే (స్కిప్పు అంతా అయిన తరువాత అనుకున్నాం - విజయలక్ష్మికి ఒక డ్యాన్సు పెడదాం అని! ఎక్కడ ఏ సీను తరువాత అని ఏమీ అనుకోలేదు!

“వుండు ... చక్రపాణి గారిని అడుగుతాను” అని చక్రపాణిగారి దగ్గరికి వెళ్లి...

“చక్రపాణిగారూ? ఈ డాన్యు ఎక్కడ 'పెడదాం?” అన్నాను.

, వం ఖం తం శ కట్‌ మ ల ల త( , | శా ఉం న. 'ఈకజేమె ఖ్‌. శే! % శ్‌ క * | టా సము 4 ౩ పో

నే న టు శు కు ర న |

“గుండమ్మ కధలో ఎల్‌ విజయలక్ష్మి 'రాము' సెట్టుమీద నరసరాజు, జమున, మాస్టర్‌ రాజకుమార్‌, ఎన్టీఆర్‌, త్రిలోక్‌ చందర్‌ “సిక్సర్‌ ఆంతా ఆయిన తరువాత చూసుకుని ఎక్కడ బోర్‌కొడుతుంటే అక్కడ పెట్టు కుందాంలెండి” అన్నారు! బాబారావు నా వంక చూశాడు. ఆతని సమస్యకు సమాధానం దారకలా। మల్లీ నేనే చక్రపాణిగారితో (ఆయన చేత సీను నంబరు చెప్పించాలని) “అదిగాదు చక్రపాణిగారూ! ఈ డ్యాన్సుకు ముందు విజయలక్ష్మి, నాగేశ్చ్వరరావును, జమునను "రేపు కాలేజీలో నా డ్యాన్సు వుంది. మీరు రావాలి” అని పిలవాలిగదా...” “ఏం? పిలవకుండా వస్తే ఎవడు కాదంటాడు? అది డ్యాన్సు చేస్తుంటే వీళ్లు ముందు వరసలో కూర్చుని చూస్తుంటే పిల్చినట్టేగా!” అన్నారు చక్రపాణిగారు! నేను విస్తుబోయాను! ఆయన చెప్పింది నిజమే. (నేనే అటువంటి డైలాగ్స్‌ ఎన్నో చిత్రాల్లో అంతకు ముందు రాశాను. యిప్పటికీ ఎన్నో చిత్రాల్లో చూస్తుంటాను,

“రేపు నా డ్యాన్సు! మీరు తప్పక రావాలి” అని ఒక పాత్ర అనడం వెంటనే డ్యాన్సుకు కట్‌చేయడం)

మళ్లీ బాబూరావు నావంక చూశాడు దీనంగా!

యిక డొంకతిరుగుళ్లు లాభంలేదని చక్రపాణిగారితో....

“డ్యాన్సుకి క్లాప్‌ మీద నంబరు వేసుకోవాలి కదా! బాబూరావు అడుగుతున్నాడు” అన్నాను. బాబూరావు వంక తిరిగి చక్రపాణిగారు “డ్యాన్సు అని రాసుకో” అన్నారు.

బాబూరావు, నేనూ మొఖమొఖాలు చూసుకున్నాం. తెల్లముఖాలు వేసుకుని!

అంత 'సింపులో విషయానికి ఎంత హైరాన పడ్డామా అని మాకే సిగ్గువేసింది! చ|క్రపాణిగారికి తన గదిలో కూర్చుంటే ఏమీ తోచనప్పుడు...

షూటింగులు జరిగే 'స్టోర్సు'కు వెళ్లేవారు షూటింగు ఎవరిదైనా సరే!

ఎవరైనా ఆయన లోనికి రాగానే కూర్చోమని మార్యాద చేసేవారు.

ఆయన కూర్చుని 'ఏమిటి కథ?” 'ఎవరు ఆర్టిస్టులు?" వగైరా ప్రశ్ళలు వేసేవారు. అడక్కపోయినా తనకు తోచిన సలహాలు చెబుతుండేవారు.

తన సలహాలు ఎదటివాళ్లు పాటించకపోయినా ఏమీ అనుకునేవారుకాదు! పైగా “వాడి డబ్బు పెట్టి వాడి సినిమా తీసుకుంటున్నాడు! వాడి యిష్టమొచ్చినట్టు తీస్తాడుగాని మనం చెప్పినట్టు ఎందుకు తియ్యాలని” అని ఆ నిర్మాతనే సమర్హించేవారు!

ఏ.వి.యం. ప్రొడక్షన్సు చెట్టియార్‌ 'రాము” సినిమా తీయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

అంతకుముందు దానిని తమిళంలో తీశారు. అది చక్రపాణిగారు చూశారు.

అదే మళ్లీ తెలుగులో తీస్తున్నారని చక్రపాణిగారికి తెలిసింది! దానికి నేను రాస్తున్నానని కూడా తెలుసు!

ఆయనకి 'ఏడుపు” సినిమాలంటే నచ్చవు! పైగా రామారావు లాంటి హీరోలు ఏడిస్తే జనం చూడరని ఆయనకి గట్టి నమ్మకం!

అందుకని ఒక రోజు నేను స్టూడియోకి వెళ్లగానే ఎంతో ఆసక్తితో.

“ఏమండీ! చెట్టియార్‌ 'రాము' తెలుగులో తీస్తున్నాడంటగా! వద్దని చెప్పండి! రామారావు ఏడిస్తే ఎవరూ చూడరు. తమిళంలో జెమినీ గణేశన్‌ ఏడిస్తే ఫరవాలేదు - రామారావు ఏడిస్తే చూడరు! చెట్టియార్‌కి తెలుగు సినిమాల సంగతి తెలీదుగదూ... మీరు చెప్పండి!” అన్నారు.

అదే విషయం - డిస్ట్రిబ్యూటర్‌ విజయా పిక్చర్స్‌ పూర్షచందద్రరావుగారితో కూడా చెప్పారు!

పూర్షచంద్రరావుగారు "చెట్టియార్‌కి మనం చెబితే ఏం బాగుంటుంది! ఆయనకి తెలీదా?” అన్నారు.

“తెలుగు మార్కెట్‌ ఆయనకేం తెలుసండి! మీరు చెప్పాలి! పిక్చర్‌ ఫెయిలవుద్ది” అని చ|క్రపాణిగారు ఎంతో అదుర్జాతో అన్నారు.

“రాము” పిక్చర్‌ తీశారు... రిలీజ్‌ అయింది! బాగా పోతోంది!

పూర్షచం(ద్రరావుగారు విజయవాడ నుంచి వచ్చారు!

స్టూడియోలో నేనూ చక్రపాణిగారూ ఆయన రూంలో కూర్చుని వున్నాం!

ఇద్దరం ఏవో పత్రికలు చదువుతూ కూర్చున్నాం!

పూర్షచం(ద్రరావుగారు లోనికి వస్తూనే...

“చథ్రపాణిగారూ!. 'రాము” పిక్చర్‌ (బ్రహ్మాండంగా పోతోంది” అని కుర్చీలో కూర్చున్నారు! తలెత్తకుండానే చథక్రపాణిగారు 'ఊ అన్నారు!

పూర్షచం(ద్రరావుగారు “రామారావు ఏడిస్తే జనం చూడరని అన్నారుగా!”

తలెత్తకుండానే చక్రపాణిగారు "అవును అన్నాను... వాళ్లు చూస్తున్నారు... ఏం చెయ్యమంటా?” అన్నారు 'కూలోగా!

పూర్మచం(ద్రరావుగారు మారుమాట్టాడకుండా లేచి వెళ్లిపోయారు!

కాలం మారింది-యనుషులే మారాలి

సుమారు యిరవై నాలుగేళ్ల క్రితం 'విజయచి(త్ర'లో నేను వ్రాసిన ్కిప్లు ఒకటి 'కాలం మారింది మనుషులే మారాలి” అనే పేరుతో ప్రచురితమైంది!

ఆ ్ర్కిప్పుకి ముందు వెనక కొంత చరిత్ర వుంది!

మొదటి దళ : 1954-55 [ప్రాంతాలలో మోహన్‌ సేగల్‌ అనే హిందీ దర్శక నిర్మాత-డీలక్స్‌ ఫిలిమ్స్‌ బేనర్‌ మీద “న్యూఢిల్లీ అని ఒక హిందీ సినిమా తీశాడు, వైజయంతీమాల-కిషోర్‌ కుమార్‌ (తరువాత (ప్రఖ్యాత నేపధ్య గాయకు డయ్యాడు) నాయికా నాయకులు.

ఆ 'న్యూఢిల్లీ' తాలూకు-దక్షిణభారత భాషల హక్కులు-మదరాసుకు చెందిన 'నరసూ స్టూడియో'వారు కొన్నారు.

వేదాంతం రాఘవయ్యగారి దర్శకత్వంలో నాగేశ్చరరావు అంజలీదేవి గార్లు నాయక నాయికలుగా తెలుగులో తీయాలని నాచేత 'స్కిప్పు వ్రాయించారు.

అప్పట్టో-అంజలీదేవి-నాగేశ్చరరావుగార్జు చాలా “బిజీగా వుండడం వల్ల డేట్స్‌ యివ్వలేకపోయారు. ఆలస్యం అవుతుందని ఈలోగా-తమిళంలో ఎందుకు చెయ్యగూడదు? అని-తమిళంలో తీశారు.

"పేరు కూడి యిరుందాల్‌ కోడినణ్మయ్‌' యస్‌.యస్‌, రాజేంద్రన్‌-బి.సరోజాదేవి నాయక, నాయికలు.

ఆ సినిమా కమర్షియల్‌గా అంత బాగాపోలేదు! ఒక భాషలో బాగా పోకపోతే అదే సినిమాని మరో భాషలో తీయడానికి ఏ నిర్మాతయినా జంకుతాడు!

కథ ట్రీట్‌మెంట్‌లో నేను వ్రాసిన దానికీ, తమిళంలో వ్రాసిన దానికీ తేడా వుంది!

అందువల్ల తెలుగులో తీసి చూడగూడదా అని దర్శకుడు సూచించినా నిర్మాతలు మొగ్గలేదు!

అందుకు మరో కారణం కూడా వుంది. అప్పుడే భారీ వ్యయంతో నరసూ స్టూడియో వారు తీసిన ఒక తమిళ సినిమా, ఒక హిందీ సినిమా బాగా దెబ్బతినడంతో-ప్రొడ్యూసర్లకి మొదటికే మోసం వచ్చింది.

అంతటితో - “న్యూఢిల్లీ తెలుగు వెర్టన్‌ అప్పటికి ఆగిపోయి ఆ 'దళశోకు తెరపడింది.

రెండవదశ : ఆ తరువాత - 1960లో మరోకధ!

చింతమనేని శేషగిరిరావుగారు యిప్పటి పి.ఏ.పి. (ప్రసాద్‌ ఆర్ట్‌ పిక్చర్స్‌) స్థాపకులలో ఒకరు!

ఆ తరువాత పి.ఏ,పి. నుంచి విడిపోయి తన సొంత సంస్థ స్టాపించి సినిమాలు తీశారు. చివరగా “కూతురు కాపురం' అనే సినిమా తీసి అది ఫెయిల్‌ కావడంతో బాగా దెబ్బతిన్నారు.

1960లో వి. మధుసూదనరావు గారి దర్శకత్వంలో సినిమాలు తీయాలని శేషగిరిరావుగారు “న్యూఢిల్లీ తెలుగు స్కిప్పును నా ద్వారానే నరసూ స్టూడియో నుంచి కొన్నారు.

జమున-జగ్గయ్యగారలు నాయికా నాయకులుగా తీయాలని 'కులగోత్రాలు' అని పత్రికాప్రకటన కూడా యిచ్చారు.

కాని కారణాంతరాల వల్ల అదీ ఆగిపోయింది. కారణాంతరాలు అంటే ముఖ్యంగా ఆర్ధిక కారణాలే!

అంతటితో ఆ 'దశికు తెరపడింది.

మూడవ దశ : ఆ తరువాత 1966 67 ప్రాంతాలలో (సంవత్సరం బాగా గుర్తు లేదు) వాహినీ స్టూడియోలో ఏవో కధలని గురించి మాట్లాడుకుంటూ...

మాటల సందర్భంలో 'న్యూఢిల్లీ' నేను వ్రాసిన వెర్షన్‌ కధను విజయా ప్రొడక్షన్స్‌ అధినేత నాగిరెడ్డిగారికి చెప్పాను!

పలల లలలటలల లలల టటలదల వప పవ పటట టవ లదటలద పటపట టటటులదు వెపవపుటెలట చదల లవుపువవువువువవటువదుటువివివువివులవదలవలలలలి వలవల టలంలలలంంలంంంలంం జోతోడో

“కధ బాగుందే! వాళ్ళు ఎందుకు తీయలేదు” అని “మనకిస్తారేమో కనుక్కోండి! మనం తీద్దాం” అన్నారు!

అప్పుడు చింతంనేని శేషగిరిరావుగారు మదరాసులోనే వున్నారని, కె.యన్‌. (ప్రకాశరావుగారు చెప్పగా శేషగిరిరావుగారిని పిలిపించి ప్రకాశరావుగారు నేను మాట్టాడాం!

ఆయనకు సినిమా తీసే వుద్దేశం లేదని చెబితే ఆ స్కిప్పును నాగిరెడ్డిగారు కొన్నారు!

ఈ లావాదేవీలు జరిగేటప్పుడు చక్రపాణిగారు మదరాసులో లేరు. ఏవో పనుల మీద హైదరాబాదు వెళ్లారు.

చత్రపాణిగారు హైదరాబాద్‌ నుంచి తిరిగి వచ్చిన తరువాత విషయం చెప్పాం!

కధ ఆయనకి నచ్చలేదు! 'వద్దు' అన్నారు! చక్రపాణిగారు 'వద్దు' అన్న తరువాత నాగిరెడ్డిగారు కూడా విరమించుకున్నారు!

అంతటితో ఆ “దశకు తెరపడింది!

నాలుగో దళ : ఆ తరువాత 1968 (ప్రాంతంలో చి॥ విశ్వం (విజయచిత్ర సంపాదకుడు)

“అ సినిమా ఎలాగూ తీయడం లేదు గదా! కనీసం స్ర్కిప్టు అయినా 'విజయచి(త్ర'లో ఎందుకు వెయ్యకూడదు?” అని తండ్రిగారికి సూచించాడు,

నాగిరెడ్డిగారు 'సరే వెయ్య'మన్నారు.

అప్పుడు 'విజయచి(తి సహాయ సంపాదకుడు రావి కొండలరావు నా దగ్గరకు వచ్చాడు.

దానికి టైటిల్‌ ఏదైనా చెప్పండి అన్నాడు. “సినిమా కాదు గదయ్యా... పత్రికలో వేసేదే గదా! ఏదో పేరు పెట్టండి” అన్నాను.

“ కాలం మారింది' అని పెడితే ఎలా వుంటుంది?” అన్నాడు కొండలరావు.

నేను విసుగ్గా “కాలం ఎప్పుడో మారింది! మనుషులే మారలేదు” అన్నాను.

“అయితే 'కాలం మారింది... మనుషులే మారాలి" అని పెడదాం” అన్నాడు కొండలరావు!

“సరే!” అన్నాను! అలా 'కాలం మారింది మనుషులే మారాలి అనే శేరుతో 'విజయచిత్రలో అ ఫ్కిప్పు సీరియల్‌గా (ప్రింట్‌ అయింది!

అంతటితో ఆ 'దశోకు తెరపడింది!

(ఆ తరువాత కాలం మారింది" అనే పేరుతో కె. విశ్చనాధ్‌ దర్శకత్వంలోనూ.. "మనుషులు మారాలి" అనే పేరుతో వి. మధుసూధనరావు దర్శకత్వంలోనూ రెండు సినిమాలు వచ్చినయ్‌)

'విజయచిత్ర'లో ఆ సీరియల్‌ చదివి పాఠకులు వుత్తరాలు వ్రాయడం మొదలెట్టారు. యింత మంచి (స్క్రిప్టు చేతిలో పెట్టుకుని 'విజయ'వారు దీన్ని ఎందుకు సినిమా తీయలేదు?” అని!

“దీనికి సమాధానం ఏం (వ్రాద్దాం?” అన్నాడు కొండలరావు,

“చతక్రపాణిగారు వద్దన్నారు' అని వ్రాయమన్నాను నవ్వుతూ...

కొంత కాలం గడిచింది.

అయిదవ దళ : దాదాపు పదేళ్లు గడిచిందనుకుంటాను!

ఒక రోజు దర్శకుడు కట్టాసుబ్బారావు నా దగ్గరకు వచ్చాడు.

హైదరాబాద్‌నుంచి ఒక యింజనీరు, బిజినెన్‌మేన్‌ సినిమా తీయాలని వచ్చారని, తనను దర్శకుడుగా నియమించుకున్నారని చెప్పాడు! లలల

| కం న్‌! న. న . , . చ న చుం న్‌ లాం న టం న ౮ త. . న పహ ర పంత . న బె ] ల కః ౯|| ని ఆళి బూూ్యూ మ నె. స టట న. హా. శ న వనన టి జేయు ఫస క న త నా హాలీ వ. చాన్‌. ,? (| 1. జా రం ఛం... క టా. ొయాడుజావాంా జౌ స “కా, (| న గ్‌ ల న్న స్న్నే లీ న | ఛే క (జ గ ఏ కా 1! వ గ త్‌క్మల కథ కావాలన్నాడు. హోటల్‌లో రూం తీసుకున్నాడు (ప్రాడ్యూసరు! ఆయన గదిలోనే కథ చర్చలు! మాటల సందర్భంలో నేను కాస్త విసుగ్గా “రాసిన కథలు తియ్యరు! కొత్త కథలు కావాలంటారు... ఎన్ని కథలని నట (వ్రాస్తాం” అన్నాను? ఆ సందర్భంగా 'న్యూఢిల్లీ' చరిత్రంతా చెప్పాను! & [క గి “ఎమిటి ఆ కథ?” అన్నాడు. (ప్రాడ్యూసరుకు కథ చెప్పాను! 'ప్రొడ్యూసరు, డైరెక్టరు “బాగుందే” అని మొఖమొఖాలు చూచుకున్నారు! “ఆ కథ మనకిస్తారా?” అని అడిగారు! “వెల్లి నాగిరెడ్డిగారిని అడగండి” అన్నాను. “పెద్దవారు! పరిచయం లేకుండా మీరు తీస్తారా? మాకిస్తారా? అని ఎలా అడగడం?” అన్నాడు (ప్రొడ్యూసర్‌ వు సందేహిస్తూ! కళ్ళ నే | సరే! నేనే అడుగుతాను అని మరునాడు వెళ్లి నాగిరెడ్డిగారితో మాట్లాడాను!

“సరే! అలాగే యిద్దాం! వాళ్లనయినా తీయనీయండి” అన్నారు నాగిరెడ్డిగారు!

ఆ మరునాడు (ప్రొడ్యూసరు వెల్లి నాగిరెడ్డిగారి దగ్గర నుంచి హక్కులు కొనుక్కున్నాడు.

(ప్రాడ్యూసరు హీరో కృష్ణతో సినిమా తీయాలని సంకల్పం!

కృష్ణకి కధ చెప్పాం! బాగుందన్నాడు కృష్ణ!

కాని అప్పుడు కృష్ణ చాలా బిజీగా వుండడం వల్ల కాల్‌ షీట్ల కోసం కనీసం ఆరు నెలలయినా ఆగాలి అన్నాడు!

సరేనని ప్రొడ్యూసరు తన వ్యాపారాలు చూచుకోవడానికి హైదరాబాద్‌ వెళ్లిపోయాడు. ఆరునెలల తరువాత తిరిగి వచ్చాడు.

ఈ మధ్యలో కట్టా సుబ్బారావు పిక్చరు రెండు విడుదలై దెబ్బ తిన్నాయ్‌! అతని మార్కెట్‌ 'డల్‌ అయింది.

'ప్రాడ్యూసరు సంధిగ్రంలో పడ్డాడు తిరిగి హైదరాబాద్‌ వెళ్లిపోయాడు!

ఆ తరువాత ఏం జరిగిందో నాకు తెలియదు.

అంతటితో ఆ 'దళికు తెరపడింది.

ఆరోదళశ : ఆ తరువాత షుమారు అయిదారేళ్ల క్రితం.

డైరెక్టర్‌ కె.యస్‌. రామిరెడ్డి నా దగ్గరకు వచ్చాడు.

అతను 1968లో బి.యన్‌నెడ్డిగారి దగ్గర అసిస్టెంటుగా పని చేసినప్పటి నుంచి నాకు బాగా తెలుసు.

అతని మీత్రుడొకాయన సినిమా తీయాలనుకుంటున్నాడు తన దర్శకత్వంలో. కధ కావాలి!

నాది మళ్లీ అదేపాట. “వ్రాసినవి తీయరు! మళ్లీ వ్రాయమంటారు? ఎన్నని వ్రాయం?”

ఆ సందర్భంగా 'న్యూఢిల్లీ' కధ చెప్పాను!

రామిరెడ్డి ప్రొాడ్యూసరు బాగుందన్నారు. హక్కులు ఎవరి దగ్గర వున్నవి?

చరిత్ర అంతా చెప్పాను! హక్కులుగల ్రాడ్యూసరు హైదరాబాద్‌లో వున్నారు! నేను వేరే పనిమీద హైదరాబాద్‌ వెళ్ళినప్పుడు ఆయనకి ఫోన్‌ చేసి మాట్లాడాను. తనకు సినిమా తీసే వుద్దేశం లేదన్నాడు. కావాలంటే యిచ్చేస్తానన్నాడు.

అప్పుడు రామిరెడ్డికి ఫోను చేశాను. అతని ప్రొడ్యూసరు మదరాసు నుంచి "హైదరాబాద్‌ వచ్చాడు.

హక్కులుగల ్రొడ్యూసరు దగరకు తీసుకు వెళ్ళాను! హక్కులు కొనుక్కున్నాడు రామిరెడ్డి ప్రొడ్యూసరు!

మదరాసు తిరిగి వచ్చాడు. ప్రొడక్షన్‌ కార్యక్రమాలు ప్రారంభించాడు. దర్శకుడు కె.ఎస్‌. రామిరెడ్డి, ఏవో చిన్న చిన్న మార్పులు కావాలంటే నేనే వ్రాసి యిచ్చాను. సంగీత దర్శకుణ్ణి నియమించి ఒక పాట కూడా వ్రాయించారు. కొందరు ఆర్టిస్టులకు ఆడ్వాన్సులు కూడా యిచ్చారు.

కాని దురదృష్టవశాత్తు ఆ నిర్మాతకు యింట్లో జరిగిన 'ెలామిటీ" వల్ల సినిమా నిర్మాణం అప్పట్లో విరమించుకోవలసి వచ్చింది.

ఇదీ దాదాపు 35 ఏళ్ల క్రితం వ్రాసిన 'స్కిప్లు' చరిత్ర,

ఇప్పటికీ ఆ స్క్రిప్టు కావాలని తిరిగే ప్రొడ్యూసర్జు వున్నారు!

వ్రాసిన (స్కిప్పులు యిలా ఏళ్లు దశాబ్దాల పొటు ఆరోగ్యదాయకమైన పాత చింతకాయ పచ్చళ్లలా వూరి వుపయోగపడడం నాకేమీ కొత్తగాదు,

తెలుగు సినిమా రచయితల సంఘం-దాని చరిత్ర! సినిమా రంగంలో అనేక యూనియన్లు సంఘాలు వున్నాయ్‌ అన్నిట్టోకి నాకు తెలిసినంత వరకు చాలా బాగా పనిచేస్తున్నది సినీ మ్యూజీషియన్స్‌ అసోసియేషన్‌. యిందులో వాద్యకారులు, సంగీత దర్శకులు, నేపధ్యగాయనీ గాయకులు కూడా సభ్యులే, పాట రికార్డింగ్‌ జరగగానే అందరికీ సంగీతదర్శకులు, నేపధ్య గాయనీగాయకులతో సహా 'స్పాట్‌ పేమెంట్‌ అక్కడికక్కడే నిర్మాత క్యాష్‌ యిచ్చి రశీదులు తీసుకోవాలి. అలా జరగని పక్షంలో ఆ (ప్రొడ్యూసరుకు యిక ముందు ఆ సంఘ సభ్యులెవ్వరూ పని చేయరు. ఈ అసోసియేషన్‌ మాత్రం చాలా బాగా పని చేస్తోందని వింటున్నాం. ఇలాగే సౌత్‌ ఇండియన్‌ ఫిలిమ్‌ డైరెక్టర్స్‌ అసోసియేషన్‌, (ప్రొడక్షన్‌ ఎగ్జిక్యూటివ్స్‌ అసోసియేషన్‌ వగైరా సమాజాలన్నీ సౌత్‌ ఇండియా సినీ ఎంప్లాయీస్‌ ఫెడరేషన్‌లో సభ్యులుగా వున్నాయ్‌. ఈ ఫెడరేషన్‌లో సౌత్‌ ఇండియన్‌ సినీ రైటర్స్‌ అసోసియేషన్‌కు సభ్యత్వం వుంది. యిందులో తెలుగు, కన్నడం, తమిళం, మలయాళ భాషా రచయితలందరూ సభ్యులు. కాని వేరు వేరుగా ఏ భాషకాభాషగా రచయితల సంఘాలు - యితర భాషలకు వున్నాయో లేదో తెలియదు గాని తెలుగు సినిమా రచయితల సంఘం అంటూ (అప్పటికి) ఏదీ లేదనుకుంటాను. (ప్రత్యేకంగా తెలుగు సినిమా రచయితలకు సంఘం అంటూ ఒకటి ఒకప్పుడు వుండేది. దాని చరిత్ర చెబుతాను. దాదాపు 35 ఏళ్ల క్రితం అంటే 1950 దశకం వుత్తరార్హంలో తెలుగు సినిమా రచయితల సంఘం ఏర్పాటు చేయాలని మిత్రుడు ఆచార్య ఆత్రేయ పూనుకున్నాడు. అప్పట్లో చిన్నా, పెద్దా అందర్నీ కలిపితే పాతిక ముప్పయ్‌మంది సినీ రచయితలుండేవాళ్లు, అందరి అ(డ్రసులూ సేకరించి వుడ్‌లాండ్స్‌ హోటల్లో సమావేశం ఫలానా రోజున అని ఏర్పాటు చేసి అందరికీ కార్డులు రాశాడు, లా

సాయంత్రం 5 గంటలకి మీటింగు, కాని 6 గంటలయినా అక్కడికి వచ్చింది అరడజనుమంది కంటే ఎక్కువ లేరు!

తాపీ ధర్మారావుగారు, సదాశివ బహ్మం, శ్రీశ్రీ, నేన్తూ ఆత్రేయ, అనిశెట్టి, పినిసెట్టి యింకా ఒకరిద్దరు వచ్చారేమో గుర్తులేదు.

సభ (ప్రారంభిద్దామా” అన్నారు ధర్మారావుగారు.

“యింకా ఒక అరగంట వెయిట్‌ చేసి చూద్దాం! యింకా ఎవరైనా వస్తారేమో” అన్నాను.

“అనవసరం నరసరాజుగారూ! యింకెవ్వరూ. రారు! అసలు కన్వీనర్‌ని నేనే వస్తానో లేదో అని వాళ్లు అనుమానించి వుంటారు” అని పక పకా నవ్వాడు ఆత్రేయ!

పాతిక ముప్పయ్‌ మందికి స్నాక్స్‌గూడా ఆర్హరు చేశాడు ఆత్రేయ- సొంత ఖర్చుల మీద. హోటల్‌ వాళ్లు అన్నీ సిద్దం చేసి వెయిట్‌ చేస్తున్నారు.

ద్ద స్తు, “సరే! మనమైనా తిందాం రండి” అన్నాడు ఆత్రేయ ఆ తర్వాత సభ ప్రారంభించాం.

పపువలలలిట లపల వచచ పవర వుటదలు చరచి చరాచర లద లచాలలటులదుటుదువిదుటుచటెదచుటుదుటువిదుటు వదు వచ వలచి లులల చలల దువవువివవివవవిపవవవు వవ వవవవవవట లంట శరత్‌ తాపీ ధర్మారావు గారు అధ్యక్షులు! శ్రీశ్రీగారు ఒక మూల కూర్చుని ఏదో పాత పేపరు చదువుతూ కూర్చున్నారు.

సదాశివ బ్రహ్మంగారు మొదటి స్పీకరు.

మొదలు పెట్టడమే - ప్రాడ్యూసర్ల మీద దాడి ప్రారంభించారు.

(ప్రొడ్యూసర్లు రచయితలకు అసలు గౌరవమే యివ్వడం లేదనీ, కొన్ని ఆఫీసులకి వెళ్తే కూర్చోమని కూడా అనరనీ, రచయితలను ఎక్స్‌ప్లాయిట్‌ చేసి లక్షలు గడిస్తున్నారనీ, కాస్త పరుషమైన పదజాలంతోనే ఆవేశంగా ఉపన్యసించారు.

ఆ తరువాత అనిసెట్టి, పినిసెట్టి మాట్లాడారు. అప్పట్లో వాళ్లిద్దరూ ఒకరు డైలాగులూ, ఒకరు పాటలూ వ్రాస్తూ జంటగా పని చేసే వాళ్లనుకుంటాను.

వాళ్లు కూడా ్రొడ్యూసర్హు చేసే అన్యాయాలను, అక్రమాలను ఏకరువు పెడుతూ మాట్లాడారు.

“పని చేయించుకుంటారు. డబ్బు అడిగితే ఆ మరునాడు కారు పంపరు. వేరే రచయితను పిలిపించుకుంటారు. గత్యంతరం లేక, డబ్బులివ్సకపోయినా పని చేయాల్సి వస్తోంది” అన్న ధోరణిలో మాట్లాడారు.

శ్రీశ్రీ గూడ దాదాపు అదే ధోరణిలో నాలుగు మాటలు మాట్లాడారు.

నేను వింటూ కూర్చున్నాను.

ధర్మారావు గారు “ఏం తమ్ముడూ! నువ్వేమంటావు?” అన్నారు.

నేను కాస్త సందేహించాను మాట్టాడడానికి!

“నన్ను అపార్ధం చేసుకుంటారేమో”

“$రవాలేదు.... మాట్టాడండి[” అన్నారు అందరూ!

“మీరు చెప్పిన విషయాలలో చాలా వాటితో నేను ఏకీభవించలేను. ప్రొడ్యూసర్జు రైటర్స్‌ని గౌరవించరు, మర్యాద యివ్వరు అన్నారు! కాని నా అనుభవం వేరు! వాహినీలో బి,యన్‌. రెడ్డిగారు, కె.వి. రెడ్డిగారు యితర కంపెనీల్గో డైరెక్టర్లు, ప్రొాడ్యూసర్హు నన్ను చాలా గౌరవంగా చూస్తారు. డైరెక్టరు కంటె ఏ విధంగానూ తక్కువగా చూడరు! డబ్బు కూడా అనుకున్న ప్రకారం సక్రమంగా యిస్తున్నారు. అటువంటప్పుడు, ప్రొడ్యూసర్జు చేసే అక్రమాలను ఎదుర్కోవడమే ఈ సంఘం ('ప్రధానాశయంగా పెట్టుకుంటే రేపు నేను వెళ్లి ప్రాడ్యూసర్ల మొఖం ఎలా చూడగలను?” అన్నాను.

అనగానే ఒకాయన “మీ విషయం వేరు నరసరాజుగారూ, మీరు అదృష్టవంతులు. మీకు మంచి కంపెనీలు వున్నాయ్‌! మా కష్టాలు మీకు అర్హం కావు” అన్నారు.

“నిజమే! నేను అదృష్టవంతుణ్లే! నాకు మంచి కంపెనీలే వున్నాయ్‌! చెడ్డ (ప్రొడ్యూసర్లు కూడా వున్నారు. ఒప్పుకుంటాను! అటువంటి వాళ్ల అక్రమాలను ఎదుర్కొని రచయితలకు భద్రత కల్పించడం అవసరమే... కాదనను! దానితో పాటు మనలో కూడా (క్రమశిక్షణ పెంపొందించుకోవడం, అవసరం అని గూడ మీలో ఎవరైనా అని వుంటే బాగుండేది! విషయం, వచ్చింది గాబట్టి చెబుతున్నాను. అపార్ధం చేసుకోకండి! కొందరు రచయితలు డబ్బు ముందుగానే తీసుకుని డైలాగులు (వ్రాసి యివ్వకుండా తిప్పించుకుని నానా అవస్తలు పెడుతున్నారని కొందరు (ప్రాడ్యూసర్జ్హు రచయితల్ని బూతులు తిడుతుండగా విని నేను చాలా బాధపడ్డాను! అంతేగాదు! ఒక కంపెనీకి ఒక రచయిత డైలాగులో పాటలో రాస్తుంటే అతని కంటే తక్కువకి రాస్తానని మరో రచయిత (ప్రొడ్యూసర్‌కి అసిస్టెంట్ల

గ ళా ద్వారా కబుర్లు చేయడం కూడా నాకు తెలుసు! ఒక విస్కీ బాటిల్‌ యిస్తే చాలు! రాస్తాను! అని కూడా అన్న

వారున్నారు. (యీ విషయం, యీ మధ్య ఒక కొత్త రచయితకి చెబితే... “ఓహో! ఈ సత్‌ సంప్రదాయం అప్పటినుంచీ వుందా? యిప్పుడు కొత్తగా వచ్చింది కాదన్నమాట!” అని చమత్కరించాడు)

“వరో విషయం. డబ్బు అడిగితే ఆ మరునాడు కారు పంవడం మానేసి మరో రచయితని పిలిపించుకుంటున్నారని అన్నారు. ఆ పిలిపించుకోవడం మరో 'రచయితననే పిలిపించుకుంటున్నారు గాని గడ్డం చేసే వాణ్ణో బట్టలు వుతికే వాణ్ణో పిలిపించుకోవడం లేదు గదా! అలా పిలిపిస్తే వచ్చే వాడు కూడా మన జాతివాడే గదా! రచయితే గదా! అతనికైనా బుద్ది వుండాలి గదా! “యింతకు ముందు రాసిన రచయిత సంగతేమిటి? ఆతని అకౌంట్‌ను సెటిల్‌ చేయండి. ఆ తరువాత నేను పని చేస్తాను" అని ఈ రచయిత అనాలి గదా!” అని కాస్త ఆవేశంగా మాట్టాడాను.

“మీరంటే కడుపు నిండిన వాళ్లు! మేము కడుపు కాలిన వాళ్లం” అన్నాడొకాయన.

“కడుపు కాలడం, క్రమశిక్షణకు, నీతికి అడ్డువచ్చి అదొక ఎక్స్‌క్యూజ్‌ కాకూడదు కదా!” అన్నాను!

వాతావరణం వేడెక్కుతున్నదని (గ్రహించిన ధర్మారావుగారు “ఈ విషయాలు ఎక్కువమంది వున్నప్పుడు మాట్లాడుకుంటే బాగుంటుంది” అని ఆత్రేయ వంక చూచి.

“మరొక మాటు మీటింగ్‌ ఏర్పాటు చేసి ఎక్కువమంది వచ్చేట్టు చూడు తమ్ముడూ” అన్నారు.

ఆత్రేయ నవ్వి, “నేను ఎన్నిసార్హు ఏర్పాటు చేసినా యిలాగే వుంటుంది. యీసారి మీరు ఏర్పాటు చేయండి నరసరాజుగారూ” అన్నాడు. చై రచయితలందరి అడ్రసులూ యిచ్చాడు. అందరికీ కార్డులు (వ్రాసి బీచ్‌లో వున్న రెస్టారెంట్‌లో మీటింగ్‌ ఏర్పాటు

శాను.

ఆ మీటింగ్‌కి చాలామంది వచ్చారు.

తెలుగు సినిమా రచయితల సంఘం ఏర్పాటు అయింది. తాపీ ధర్మారావుగారు అధ్యక్షులుగానూ, అసిసెట్టి కార్యదర్శిగాన్తూ, నేను కోశాధికారిగానూ ఎన్నికయ్యాం!.

కార్యవర్గ సభ్యుల పేర్గు గుర్హులేవు.

నెలకొక సమావేశం జరిగేది. ప్రత్యక్షంగా సంఘానికి ఆఫీసు పెట్టుకునే ఆర్థిక స్తోమత లేదు గనక సమావేశాలు డియల్‌.గారి వినోదా పిక్ళర్స్‌ ఆఫీసులో (టి, నగర్‌లోని గోపాల కృష్ణా రోడ్డు) జరిగేవి.

నలుగురైదుగురి కంటే ఎక్కువ వచ్చే వారు గాదు! "

వచ్చిన వాళ్లకి టిఫిన్‌లు, కాఫీలు డి.యల్‌.గాకే తెప్పించేవారు.

సభ్యత్వ రుసుం చాలా తక్కువగా వుండేది. అది కూడా సవ్యంగా వసూలు అయ్యేది కాదు.

వసూలు చేయడానికి ఒక కు(ర్రవాణ్ఞీ పెడితే వసూలయిన మొత్తం వాడి జీతానికే చాలేది గాదు!

మొత్తం మీద యాక్టివ్‌గా పని ఏమీ జరిగేది కాదు. అప్పుడు ఆ సంఘం ద్వారా చేసింది నాకు జ్ఞాపకం వున్నంత వరకు ఒకే ఒక మంచి పని!

తోలేటి వెంకటరెడ్డి అని ఒక మంచి రచయిత హరాత్తుగా మరణించాడు,

అతను ఎక్కువగా ఎ.వియం, మోడరన్‌ థియేటర్స్‌లాంటి తమిళ నిర్మాతలు తీసే తెలుగు సినిమాలకి రాసేవాడు. అప్పుడు మోడరన్‌ ధియేటర్సువారు యం.జి.ఆర్‌. భానుమతి గార్హతో “ఆలీ బాబా 40 దొంగలు” తీస్తున్నారు. సగంలో వుంది.

అక్కినేని నాటక కళాపరిషత్‌ నాల్గవ రా పషషందర్సంగా సినీ, నాటక రచయితలతో... నం త టం మ! ల ల మి టం?” త శా.

స టి సంత 1. ప | . =. జి ష్‌ ( | ఎడమ నుండి ; గొల్లపూడి మారుతీరావు, పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు, జంధ్యాల, దివాకర్‌బాబు, ఎమ్‌. వి.ఎస్‌. హరనాధరావు కూర్చున్నవారు : కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు, ఎన్‌ ఆర్‌ నంది, నరసరాజు, ఆదివిష్ణు, సి.ఎస్‌.రావు, ఆర్‌.వి. ఎస్‌.రామస్వామి

(ప్రొడ్యూసర్హు కోరిన రచయితను, సంఘం తరపున పంపించి రచన పూర్తి చేయించి ఆ [ప్రొడ్యూసరు యివ్వవలసిన పారితోషికం వెంకట రెడ్డి కుటుంబానికి ముట్టదెప్పేటట్టు తీర్మానించాం.

ళా

ఆ ప్రకారం, ఆరుద్రగారు వెళ్లి ఆ పని పూర్తి చేశారు.

ఆ తరువాత సంఘం సమావేశాలు కూడా జరగడం అరుదైపోయింది.

కోశాధికారిగా నావద్ద దాదాపు రెండు వందలు వుంది.

“యిది ఎలాగో ఖర్చు పెట్టి సంఘం తలుపులు మూసేద్దాం” అని నేనూ అనిసెట్టి నిర్ణయించుకున్నాం.

అప్పట్టో ప్రఖ్యాత రష్యన్‌ రచయిత ఎల్యా ఎహైన్‌బర్ల్‌ మదదాసు వచ్చాడు. వుడ్‌లాండ్స్‌లో అతనికొక చిన్న పార్టీ యిచ్చి ఆ రెండు వందలూ ఖర్చు పెట్టి తెలుగు సినిమా రచయితల సంఘానికి మంగళం పాడాం!

ఆ తరువాత చాలా సార్ల్హు ఆత్రేయ అంటుండేవాడు, రచయితల సంఘం రివైవ్‌ చేద్దాం అని. కాని జరగలేదు!

అనిసెట్టి వుండగా అతను ఫెడరేషన్‌లో సభ్యత్వంగల సౌత్‌ ఇండియన్‌ సినీ రైటర్స్‌ అసోసియేషన్‌కి కార్యదర్శిగా వుండేవాడు. అంటే అది దక్షిణాది నాలుగు భాషల రచయితలకు (ప్రాతినిధ్యం వహించే సంఘ మన్నమాట!

ఆ సంఘం యిప్పటికీ వుందనుకుంటాను. ఎలా పని చేస్తోందో నాకు అంతగా తెలియదు.

మళ్లీ 1992 లో కాబోలు సినీ రచయితల సంఘం ఏర్పడి ఘనంగా పని చేస్తోంది.

నురసరాజుగారు కథ, సంభాషణలు కూర్చిన తెలుగు చలనచిత్రాలు

సంఖ్య సంవత్సరం చిత్రం సంస్ధ " దర్శకులు

1. 1954 _ పెద్దమనుషులు వాహిని కె.వి. రెడ్డి

2... 1955 దొంగరాముడు అన్నపూర్ణ కె.వి. రెడ్డి

తి. 1958 శోభ పొన్నలూరి బ్రదర్స్‌ కె. కామేశ్వరరావు

త్త 1960 కుంకుమరేఖ సారధీ తాపీ చాణక్య

5. _ 1960 రేణుకాదేవి మవిీత్యం ప్రకాష్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ కె.ఎస్‌. ప్రకాశరావు

6. 1961 _ రాణి చెన్నమ్మ పద్మిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

గ 1980 _ పిల్లలు తెచ్చిన చల్లని రాజ్యం పద్మిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

వ 1960 రాజమకుటం వాహిని బి.ఎన్‌: రెడ్డి

రి 1960 _ వీరపాంద్య కట్టబొమ్మన్‌ పద్మిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

10. 1962 గుండమ్మ కధ విజయ కె. కామేశ్వరరావు

11. 1962 మోహినీ రుక్ళాంగద భాస్కర్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ కె.ఎస్‌. ప్రకాశరావు

12. 1962 అప్పగింతలు యం.యం. కె.ఎస్‌. ప్రకాశరావు, సి.ఎస్‌. రావు

13. 1962 గాలిమేడదలు పద్మిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

డు. 1963 పెంపుడుకూతురు పద్నిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

15. 1964 పూజాఫలం శ్రీ శంభూ ఫిలింస్‌ బి.ఎన్‌. రెడ్డి

16 1964 రాముడు భీముడు సురేష్‌ తాపీ చాణక్య

1 1064 కర్ణ పద్మిని పిక్చర్స్‌ బి.ఆర్‌. పంతులు

18 1965 నాదీ ఆడజన్మే మురుగన్‌ బ్రదర్స్‌ ఎ.సి. త్రిలోక్‌చందర్‌

19. 1965 సి.ఐ.డి. విజయా తాపీ చాణక్య

20. 1965 కీలుబొమ్మలు హైదరాబాద్‌ మూవీస్‌ కె.ఎస్‌. ప్రకాశరావు, సి.ఎస్‌. రావు

21. 1966 లేతమనసులు ఏ.వి.యం. కృష్ణన్‌ పంజు

22. 1967 అవే కళ్లు ఏ.వి.యం. ఎ.సి. త్రిలోక్‌చందర్‌

| 23 1967 భక్త ప్రహ్లాద ఏ.వి.యం. చిత్రపు నారాయణమూర్తి

24 1967 రంగుల రాట్నం వాహినీ బి.ఎన్‌ రెడ్డి

25. 1967 చదరంగం యస్‌. వి.ఆర్‌. ఫిలింస్‌ యస్‌.వి. రంగారావు

26 1967 నిర్దోషి గౌతమీ పిక్చర్స్‌ దాదా మ్‌రాసీ

27. 1967 గృహలక్ష్మి భరణి పి. రామకృష్ణ

28. 1967 పుణ్యవతి వాసూ స్టూడియోస్‌ దాదా మిరాసీ

29. 1968 రాము ఏ.వి.యం. ఎ.సి. త్రిలోక్‌చందర్‌

సంఖ్య సంవత్సరం చిత్రం సంస్థ దర్శకులు 30. 1968 బాంధవ్యాలు యస్‌.వ.ఆర్‌. ఫిలింస్‌ యస్‌.వి. రంగారావు 31. 1968 తిక్క శంకరయ్య డి.వియస్‌. ప్రాడక్షన్స్‌ డి. యోగానంద్‌ 382. 1969 మూగనోము ఏ.వియం. డి. యోగానంద్‌ 388. 1970 కోడలు దిద్దిన కాపురం ఎన్టీఆర్‌ ఎస్టేట్స్‌ డి. యోగానంద్‌ 34. 1970 ఇద్దరు అమ్మాయిలు ప్రొడ్యూసర్స్‌ కంబైన్స్‌ పుట్టన్న 835. 1970 జైజవాన్‌ అన్నపూర్ణ వి. మధుసూదనరావు 36. 1970 ఆలీబాబా 40 దొంగలు శ్రీ గౌతమీ పిక్చర్స్‌ విరలాచార్య 37. 1970 చిట్టి చెల్లెలు మురుగన్‌ బ్రదర్స్‌ యమ్‌. కృష్ణన్‌ 88. 1972 బడిపంతులు త్రివేణి పి.సి. రెడ్డి 89. 1972 బీదలపాట్లు విఠల్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ అండ్‌ కొ విరలాచార్య 40. 1972 అంతా మనమంచికే భరణీ పిక్చర్స్‌ భానుమతి రామకృష్ణ 41... 1972 మా ఇంటి కోడలు ఆర్‌.ఆర్‌. పిక్చర్స్‌ శ్రీకాంక్‌ ఉల 1978 వాదే వీడు గౌతమ్‌ డి. యోగానంద్‌ శె 1978 గంగ మంగ విజయా తాపీ చాణక్య, పి. రామచంద్రరావు శీత. 1974 అమ్మాయి పెళ్లి భరణీ పి. భానుమతి 45... 1974 తాతమ్మకల రామకృష్ణా సినీ స్టూడియోస్‌ ఎన్‌.టి. రామారావు 46. 1974 అమ్మ మనసు విజయలక్ష్మి కె. విశ్వనాధ్‌ త్తే. 1975 మావూరి గంగ రాధిక కె.ఎస్‌.ఆర్‌. దాస్‌ 48. 1975 జమీందార్‌గారి అమ్మాయి నవతా చిత్ర సింగీతం శ్రీనివాసరావు 49. 1975 రాముని మించిన రాముడు రాజేశ్వరీ ఫైన్‌ ఆర్ట్స్‌ ఎమ్‌.ఎస్‌. గోపీనాధ్‌ 50. 1975 ఈ కాలం దంపతులు శ్రీ గౌతమీ పిక్చర్స్‌ డి. యోగానంద్‌ 51. 1976 మాదైవం ఉదయా ప్రొడక్షన్స్‌ బాలన్‌ 52. 1976 తిరుపతి వేంకటేశ్వర కల్యాణం రామకృష్ణా సినీ స్టూడియోస్‌ ఎన్‌.టి. రామారావు 53. 1976 మగాడు రాజ్యం పిక్చర్స్‌ ఎస్‌.డి. లాల్‌ 54. 1977 మనవడి కోసం భరణీ పి. భానుమతి 55. 1977 యమగోల శ్రీ పల్లవీ ప్రొడక్షన్స్‌ తాతినేని రామారావు 56. 1977 ఎవరు దేవుడు? వాసూ స్టూడియోస్‌ భీమ్‌ సింగ్‌ 57. 1978 కేడినం.1 దేవీ ఫిలింస్‌ కె. రాఘవేంద్రరావు 58. 1978 సింహబలుడు తిరుపతి ప్రొడక్షన్స్‌ కె. రాఘవేంద్రరావు 59. 1979 యుగంధర్‌ శ్రీ గజలక్ష్మి ఆర్ట్స్‌ కె.ఎస్‌.ఆర్‌. దాస్‌ 60. 1980 పంచకల్యాణి బిందుప్రియ ఆర్ట్స్‌ ఆ 61. 1980 _ చుట్టాలున్నారు జాగ్రత్త అమృతా ఫిలింస్‌ బి.వి. ప్రసాద్‌

ఇ0ల . సంఖ్య సంవత్సరం చిత్రం సంస్థ వా 68... 1981 గిరిజా కల్యాణం శ్రీకాంత్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ కబస్‌.ఆ " 64. 1981 గోలనాగమ్మ రెయిన్‌బో సినీ ఆర్ట్స్‌ పివి. రాజు 65. 1981 ఊరికిచ్చిన మాట అమృతా ఫిలింస్‌ బాలయ్య ద్ధనరావ 66... 1981 పులిబిడ్డ హేరంబ చిత్ర వి. మధుసూ 67. 1982 గోపాలరావుగారి అబ్బాయి మణివణ్ఞన్‌ 68. 1982 వయ్యారిభామలు- జి.ఆర్‌. ఫిలింస్‌ కట్టా సుబ్బారావు వగలమారి భర్తలు ల 69. 1982 షంషేర్‌ శంకర్‌ సత్యా స్టూడియోస్‌ కె.ఎస్‌.ఆర్‌. దాసి 70... 1982 కలవారి సంసారం మహేశ్వరీ ఫిలింస్‌ కె.ఎస్‌. రామిరెడ్డి ॥ 71... 1988 శ్రీరంగనీతులు అన్నపూర్చా స్టూడియోస్‌ ఎ. కోదందరామిరెద్ద 72... 1988 అక్కమొగుడు చెల్లెలి కాపురం = కట్టా సుబ్బారావు 78... 1988 నిజం చెబితే నేరమా అమృతా ఫిలింస్‌ బాలయ్య 74... 1988 పెళ్లిచూపులు సారధి పి. సాంబశివరావు 75... 19838. చిలకజోస్యం ఆదిశక్తి చిత్ర ఎమ్‌. పార్ధసారధి 76. 1984 రచయిత్రి భరణి పి. భానుమతి 77. 1984 జననీ జన్మభూమి సాయికృష్ణా ఫిలింస్‌ కె. విశ్వనాధ్‌ 78 1984 కిరాయి అల్లుడు అమృతా ఫిలింస్‌ బాలయ్య 79... 1984 కాంచనగంగ ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ వి. మధుసూదనరావు 80... 1984 ముచ్చటగా ముగ్గురు ఎస్‌.ఎస్‌. క్రియేషన్స్‌ రేలంగి నరసింహారాన రి... 1985 ఓటుకు విలువివ్వండి _ వేజెళ్ల సత్యనారాయణ 82. 1986 కారు దిద్దిన కాపురం ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ డి.వి. నరసరాజు 83 19088 రావుగారిల్లు ఎస్‌.ఎస్‌. క్రియేషన్స్‌ తరణి రట 1990 మామాత్రీ ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ శరత్‌ 85. 1990 మనసు మమత ఉషాకిరణ్‌ మూవీస్‌ మౌళి 86 1991 చిన్నకోడలు పద్మాలయా కె. వాసు రగ. 1991. పల్లెటూరి పెళ్లాం పద్మాలయా కె. వాసు 88. _ 1991 ఇంద్రభవనం పద్మాలయా కృష్ణ గం. 2893 అన్నా వదిన అనూరాధా ఫిలింస్‌ డివిజన్‌ పి.సి. రెడ్డి 90. 1998 అన్నా చెల్లెలు పద్మాలయా పిసి, లెడ్‌ టు 91 1998 బృందావనం చందమామ-విజయా సింగీతం శ్రీనివాసరావు 2. 1994 అసాధ్యురా 9 ధ్యు య్‌ [నా త్రి పి. భానుమతి త్రై... న న మా వలటలలలల కవలల లల టట టంటంటటటలంలలటలలి" ( ్‌ కి త ( శి0, ౫ం€ి "10 (షా | ల ఎ

ఈ ఫలు నాళ... స. గ నతు తం. సి రర నే 1 గ . ల! 1 టక్‌? స! శ. క. ( వక ంళ్‌ దం. 1 గ్‌ (. 1 షా. గ... రో ॥ / ॥ యే. , న కయ్‌ స యన! న నే ర. నక్ష |. సస శస | తర్‌ ॥ (11... నం పో క. ౯ / ఖో వ గు పం ॥ 1 శ. | 11 [1 (ర " ఎం జజ లో చమ. మ 1 నటే. / న / - రెడ్డి బి.ఎన్‌, రెడ్డి వమ పాని స | నాం హపుళ . గ్‌ వల్‌, క్‌ న. ప! (గ 111...

• కల్‌ గ . క. స. న. రం త ర మ | నం. . యం... పే గల్లు - ప టే తీ. క | హా ప ర. బ్‌ స ల! | య. 1 ,! టల గ | స ళ్‌ ర. “టి. |. క... సం [జీవే సు న గ ౮ నట న మటు “ల స / (లల | . టన! 1గ మ అాగ్యొద్రెద్రి ళ్‌ ప ( (1 | /. ఖీ చ్‌ న న. 1! క్‌ త టై;

స దాట్ల వెంకట నరసరాజు , శ” జననం | | జూలై 15, 1920, . య ర! | చదువు , హైస్కూల్‌ : హిందూ హైస్కూల్‌ | ఇంటర్‌ : గుంటూరు హిందూ కాలేజి డిగ్రీ : బి.ఏ., మద్రాసు లయోలా కాలేజి / న. రచించిన తొలి నాటిక నం. “అంతర్వాణి' (1949) / కా తొలి నాటకం . తతో “నాటకం | ఇతర నాటికలు. నాటకాలు వాపస్‌, ఆత్మహత్య, ఈ ఇల్లు అమ్మబడును, స్వర్గసీమ (రేడియో నాటిక), వీలునామా (నాటకం) . , సినీరంగ ప్రవేశం ॥ 1951 రచయితగా తొలి చిత్రం 'పెద్ద మనుషులు' (1954) | ఇతర చితాలు | దొంగరాముడు, రాజమకుటం, గుండమ్మ కథ, . పూజాఫలం, రాముడు-భీముడు, భక్త ప్రహ్లాద, క్‌

• రంగుల రాట్నం, రాము, యమగోల, మనసు-మమత,... ॥ దర్శకత్వం వహించిన ఇిత్రం - శ “కారుదిద్దిన కాపురం' కి న్నా కక్ష. , నటించిన చఅతాలు (గే శి 'చెవిలో పువ్వు, 'మనసు-మమతి' | | . |