Telugu Telugu Marugulu (Telugu Goshti Charchasamhitha 1) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

తెలుగు మఖజుగులు (తెలుగు గొష్టి చర్చాసంహిత 1) ఎం|గావావడు చీమకుర్తి శేషగిరిరావు 'తెలుగు గోష్టి రామనషక్‌. హైదరాబాదు -. 500 018

ఇంప ం0 3చఉమింరంల౮10 - ఉర౦యలి 8 0%[0 0906 0 16 క! చ 013 ౨ “2వ ౮ఆంల౮ ఆ౦వమశక[! 22 19 ఇ 08 రేం?0 646 1026902200 మ 00౧/ 80202280 256 03 ౪16 0 శ86ేసా2 వరే షే ణా ననననానానా నినననానాా ననన ననన నినన ననన ననననుననననననననననిన-అనినననననననననిలననినా నలా ననననానటనాలా ననా ననాతరననననతములు తెలుగు గోష్టి (ప్రచురణ

('్రి సర్వస్వామ్మ సంకలితము కో

(పథమ ముదణ 986 /

(ప్రతులు 500 ఎృఖావ

వెల రూ 65-00 భా కాలా న

రం ౮ మ. గె రో?" న్‌ మా త శాంటా లు స ట్‌ ఇం బం ఒదూం9 ట్రవంప ఇ ర ం ల్‌ కురి షగిరిరావు అఆ ననన “తెలుగు గోకి నమ్తైసైవశలురనో

-9--84/4/5 రామనగర్‌

హైదరాబాదు _ 500 048 ముుదజ పద్మావతీ ఆర్ట్‌ (పింటర్స్‌ హైదర్‌ గూడ హైదరాబాదు-500 029

పరిచయము

తెలుగు [పజల సాంస్కృతిక చర్మితలో మకగుపడియున్న వివిధ విషయ ములను వెలికి తెద్చుటలో ఆసక్తి వహించిన ఒకి మృితబ్బందము ఇట్టి ఆశయ సాధనకై పరిమిత స్టాయిలోన్నైనను ఒక చర్చావేదిక ఆవళ్యకమని భావించి తేది 2=4-8కన తెలుగు ఉగాది పండుగనాడు సమావేశమై ఏర్పరచిన సంస్థయే తెఎగు గోన్టి తొలువ తొమ్మిది మంది సభ్బులతో మొదలైన ఈ సంస్థయందలి సభ్యసంథఖృ ఈనాడు ముప్పదికి మించినది ఈ సంస్థ యందలి కార్య కమములు అచ్చముగ ఐచ్చిక కృషి వలననే సాగుచున్నవి చెల్లించవలణన సభ్యత్వపు రుసుము ఏఏవియు లేదు పదవుల (వస క్రియ లేదు సభ్యులందరును సమాన స్థాయిలో వ్యవహరించి విషయములను దురభినివేశ రహతయుగ చర్చించి సాధ్య మైనంత సామా శ్యాంగీగృతిని సాధించుఎయే తెఎగు గోష్టి తన ముందుంచుకొనిన లక్ష్యము

సంస్కృతికి మాూలకంద్హము ఎక్తాష కాష్న రూపుగొన్నపుడే మానవుని చర్మితయు మొదీకై నది భావయందలి (పతి పదీస్తున్నా ఒక భార్మిత్రకావశేషమ.గ పరిగణింపదగ్గినద్ది పదము వెనుక సాంస్కృతిక చరిత్‌ ఏదియో కొంత మరుగు వడియే ఉండ్డునా _కావున సాంస్కృతిక విషయ పరిశీలతకు (పాతిపదికగ తెలుసు పదములలో 'క్షౌస్నోంటి మరుగువడిన అర్థవ్రిశ్చేషవదీలడ్‌ వెలి తెచ్చుఎకై గోష్టి మొదలిడినది

తెలుగు దేశములోని [పాచీన యుగపు నాణెములందును శాసనములలోను కనబడుచు ఇప్పుడు దురవగాహములుగ ఉన్న వ క్తి నామముల పరిశీలనతో ఆ కృష్‌ మొదలైనది కి పూ ఒకటవ శతాబ్దికి చెందిన పులుమావి నామపు చర్చతో మెదలైన ఆ కృష్‌ కాసనస్థములగు తక్కురీతుల పదముఅకును వ్యాపించినది. పై కృషితో పాటుగ తెలుగుదేశపు చర్మితలో ఆజ్ఞాతములై ఉండిన కొన్ని విషయాలపై తాము జరిపిన పరిశోధనల ఫలితములను సభ్యులు కొందరు వివరించుటయు వానిని వృాసముల రూపమున గోష్టికి ఆందజేయటయు జరిగినవి

ఇ తెలుగు గోష్టి తన సమావిశచులందు తొలుతటి రెండేండ్రలో సాధించిన కృషి ఫలితములను (గంథరూపమున వెలువరించుటకు సంకల్పించినది ఆ సంకల్పపు ఫలితమే ఈ తెలుగు మణుగులు ఇందు కాసనములలోని 88 పద విశేషములపై గోన్టి జరిఎన నిర్ణయములతో పాటుగ సాంక్కృతిక విషయములకు సంబంధించిన మూడు వ్యాసములును కలవు తగు గోస్టికి తొలుతనుండియు పలువ్యక్తుల సంస్థల (పోత్సాహాదరణలు లభించినవి గోష్టి కార (కనుమల నిర్వహణకై పండితుడు చార్మితక పరిశోధకుడు థ్హీ బి-ఎన్‌ శాస్త్రి భూరి విరాళమును ఇచ్చి _పోత్సహించెను తెలుగు గోస్టి సాగించు సొంస్ట్భాతిక కృషికి సాయపడు సంకల్పముతో విధ్యన్మి[తుడు పద్మావతీ ఆర్డ్‌ (ఎంటర్స్‌ అధిపతి శ్రీ పి శ్రీనివాన్‌ తగు ధన సాహాయ్యమొనగి గౌరవించెన గోష్టి సమావేశములకై. తొలుతనుండియు. నెలవాసగి ఉపోత్సహించినది తెలుగు భాషాశమితి తరువాతి కాలమున ఆ సమితి తెలుగు విశ్వువిదా లఅయ్యమున సంలీనమైనడి. ఆయినను ఆ విశ్వవిద్యాలయము కూడ సమావేశపు వవత్తిన్న గోష్టికి కొనసారనిచ్చి ఆదరింఛినది కెలుగు గోష్టి చర్చలను ఎడనెడ ఆంధప్మతిక - సచిితవారష్మతికలో... హైదరాబాదు నోట్‌బుక్‌ ద్వారా (పచురించి ఆంధప్మతికా సంపాదకుడు గోక్షిక్ర స్‌ థి తగు (ప్రబారమును కల్పించెను తెఇగు గోష్టి వెలువరించిన ఈ తొల్మివచురణ తెలుగు మయుగుల్సు ను ముదించి (వచురించుఎకై తెలుగు విజ్ఞానఎరము రు 4000 ఆర్థికసాహాయ్యమున్స క్షల్పించుటకు నాగ్దానను. చేఎనది తరువాతి కాలమ.న ఆ ఎరమును తనలో లీనము చేబకొనిన తెలగు విశ్వవిద్యాలయమ. ఆ వాగ్దానమును ఆమోదించి ఆ స్టాసనోయ్యమ.ను అందించినది =మై అందరకును తెఎగు గోష్టి సదా కృతజ్ఞతతో ముడివడియున్నది హైదరాథాదు సంచాలకుడు ౧-12-90 “తెలుగు గోష్టి ౦

విషయసూచిక క కాసననములలోని పదాలు అంధక ॥| ౨2 అణపోతులు లి 8 అన లి శీ _అడ్హుపట్టు వ 5 ఆజువేల నాడు ఇన్‌ 6. ఇనప ఎడ్డు ్ర 7 ఏరికల్‌ రి 8 ఎహువుల 0 “8 ఏలి 0 కొట్టి శర శి కిలారము తి వ కూర్చ క్షేత్తీ 8 కొండ ఠి 4 కొట్టి శర్మ ళ్‌ 5 కొడబలి 8 6 చాతమూల రి 7. చితరథ లలి 8 చెన్‌ లి 9 తలవర లో శం. తూర్కకర్మ వైర 2 పన్నస £రి వ2 పాడి శి0 వ8 పాజ ఖై ౨4 _ పుణరు పువ్యంబు బృహసృతివోర శతి £5ఠ5 పులుమావి విక విరి 'పెరుంపల్లి కుర్ర లి. పెర్కాడి గ్ర

ఇ 28 _ కేరామణి పున్నమ లిం 29 మలుతులు 40 80 మాుత్తురాజు(ల్‌ 4వ 8 మున్నూరు సానులు మయొన్నూరు అయ్యలు తల 828 రేనాడు డ్తీర్‌ ఖ8 (శాప్‌ క్తీ్ర క్ష సాంస్కృతిక వ్యాసొలు

1. తెలుగు పుట్టు పూర్వోత్తరాలు -రాంభోట్ల కృష్ణమూర్తి 9 బి మల్ళియ రేచన-మొవట తెలుగు రచయిత -తుచ్చా వొనుదోన వల (వ్యా వా(స్త్ర 58 తి ధాన్యకటకము ఆమరావతి* ఎప్పుడు మారెను =బీమువర్డి కేవగిలిరావు 68 సంకేతముల వివరణ అసాపప ఆంధ సాహిత్య పరిషత్ప[(తిక ఏ ఆ 0 8 20% 2 శీగరేషి? 02 ఎ ఆర్‌ తీశంషే&6 0802 శం32 కెంఇ9ం! ఎ ఇ వం 8 29% 2 06 02 తళా తెలుగు శాసనాలు (సం డాక్టరుఎఐవి పర(బహ్మశళాస్త్ర (దాని అకరాది (దావిడాంధ నిఘంటువు (సం కందాడై శై చార్యులు) నెశా మం 0౫0 ౨51౯౦ 2 0౯0 003 (ప్రా కా (పాబీనా్యధ కాసనాలు థా భారతి మాసపతిక లూవ కళగం! 5 సూఆని సూర రాయ ఆంధ నిఘంటువు సౌ నంట 3 106020 1000 01

1 శాసనములలోని పదాలు అంధక తెలుగు భాషకును తెలుగు దేశమునకును పేరుగ [పాచీన కాలమున వాడుక యందుండిన నామ విశేషము

ఆంధక పదము బౌద్ధసాహిత్యమున విరివిగ కననగు

చున్నది సుత్తనిపాతము లోని పరాయన వర్గమున వళ్టుగాథ లో ఉదాహృతులగు అస్సక అళ ముళ)కులు అంధకరాజులిని అట ఒక పాచీన వ్యాఖ్యలో ఈయబడినది అస్సక ఆళకములు నేటి తెలంగాణమనందలి బోధన్‌ [ప్రాంతమున ఉండెడి జన వదములని చార్మితకుల అభ్నిపాయము ఆంధక రట్టము గోదావరి తీర్ష్వములను ఆ్యశయించి యండెనని బౌద్ధ [గంథములే పేర్కొనినవి ఆంధక రట్టపు బౌద్ధులు చైతా రాధకులనియ

అందు పూర్వశెలీయ ఆపరశ్రై లీయాది సం్యపదాయములు ఉండెడి వనియు బౌద్ధ _(గంథముల వలన తెలియచున్నది ఈ పూర్వ శైల అపరశై లములు కృష్ణా తటములను ఆ శయించి ధాన్య కటక (పాంతమున ఉండెడివని యువాన్‌ బ్యాంగ్‌ మొదలగు య్యాతికుల [వాతల వలన సుస స్పష్టము. ఐకరేయ (దాహ్మణమున పేర్కొనబడిన అంధ జాతియే ఈ అంధక జతిగ వ్యవహృళత మయ్యెననియు పండితులందరు అంగికరించిరి ఇటుల ఆంధ

పదమే [పాకృతమున అంధక గ మార్ప్చొందినది ఆంధక ర్మ

మునే అంధాపథ అని వ్యవహరించుటయు పరిపాటియైనటుల కొన్ని కాసనముల వలన సుస్పష్టము మైదవోలు కాసనము ఎ ఇ 1

పుట రికి ఈ విధముగ గోదావరీ కృష్టాతటములను అ్మశయిం చిన తెలుగు దేశము (పావీన కాలమున అంధక అంధ నామము లతో వ్యవహృతమయ్యెననుట సోపప త్రికము

వి తెలుగు మలుగులు ఇక్‌ ఆ కాలమున తెలుగుదేశమున వ్యాప్రియందుండిన దేళ ఖాషయు ఆంధక అనియే వ్యవహృతమయ్మెనని బౌద్ధ గంథములే రుజువు చేయుచున్నవి [కీ శ 400 పాంతపు వాడుగ నిర్దిష్ట ముగ తెలియవచ్చుచున్న బుద్ధఘోమడు- మజ్షిమనికాయము మె పపంచ సూదని అను వ్యాఖ్యను రచించుచు-త నకు పూర్వులగు కొందరు ఆచార్యులు దమిళ అంధకాది దేశభాషలలోనికి బౌద్ద ఎటకములను అనువదించియుండిరనెను అందు వలన కీ శ శవ శతాబ్దినాటికే అంధకము ఒక సాహిత్య భాషగ రాణించెననుట స్పష్టము ఈ విషయమునే చర్చించిన పాశీభాషా పండితుడు నలి నాక్షదత్తు తెలుగుభాష యొక్క (పాచీన రూపమే అంధకమ్స ఆగుననెను చూ హపొస్టరీ ఆండ్‌ కల్చర్‌ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ ఎపిల్‌_ భారతీయ విద్యాభవన్‌ పచురణ-సం 11 పు 896) [ప్రావీ నపు ఆ తెలుగుభాష యందలి సాహిత్మము వై దికేతరములగు జౌద జైనములను- అనాటి. చార్మితక పరిబ్ధతులను బట్టి-ఆశయించి యుండును ఆ మతములకు తెలుగుదేశమున ఆదరణ నశించుటత్తో ఆ సాహిత్యముసైతము అంతరించినది శు, ఆఅఆణపోతులు. కులపు పెద్దలు రేనాటి చోశుల పొట్టదుర్తి - మాలెపాడు కాసనమున ఈ పదము కననగు చున్నది ఆర్థనిర్ణయమున పండితులు విభిన్నా భ్మిపాయములను వెలువరించిరి ఇందలి అణ అనునది అన లేదా అన్న కు మారురూపమనియు పోతు (శేస్షవాచకమనియు కొందరు తలచిరి (పాళా పు £ 0) ఆ అర్ధమును |గహించిన యెడల పెద్దన్నలు అను అర్థము ఏర్పడును కొసి దానికి ఇచట సందర్భశద్ధి ఉండదు ఇక కొందరు (గహించిన ఆజ్ఞప్తులు నమునకు ఒకే ఒక ఆజ్ఞ ఉండుట సహజము ఆందువలన బహువచనము అసంబద్ధమగును అంతేకాదు ఆజ్ఞప్తి పదము అణపోతు గ మారనేరదు

శాసనములలోని పదాలు ఫొ ఇక్‌ అణ అనునది నేడు వ్యావహారికాం్యధ్రమున కన్నడు ఆణకు పూర్వరూపముగ సంభావింపదగియున్నది వవవుల వంగ డములను గురించి మాటాడునపుడు దాని ఆణము మంచిది దిని ఆణము చెడ్డది అమనవి పల్లెపట్టులందు తరచుగ విననగును ఆణ అనునది. అన్వయ అను సంస్కృతపదపు వికృతి దీని తొలిరూపము అణ యగుకు ఈనాడు ఆ పదము వళజవుల విషయమువకే నియతమైనను తొలుత ఇది మనుమ్యులకును వృడించియుండును పోతు అను పదమును మైతము ఈ కాల మున మానవులకు వర్తింప జేయుట లేదు కాని రేనాటి చోళుల కాలమున ఈ రెండు పదములను మానవుల విషయమున సైతము వర్తింపజేఎరి కావున అణపోతులు అనుదానికి ఇందు మూల మున కులపు పెద్దలు ఆను అర్థము ఏర్పడి కాసనమున చక్కగ నరికుదురును అన ఊటనీటి మడువు ఆరంభ కృషే ఈ పదము క5వళతా్దికి చెందిన ఒక కాసనమున కననగు చున్నది (నెశా రాపూర్‌ ఉ ఏ దీనికి కాసన పరిష్కర్తలు ఆడ్డకస్ట (కాజ్‌ వే) అను అర్థమును ఇచ్చిరి ఆ అర్థము అచట సరి కుదురదు పెద్ద అనకట్ట కిందను చోడె పందుము వరిమడి అను నది శాసన పారము అన అను పదము కావ్యములలొోనికి గాసి. తెలుగు నిఘంటువులలోనికి గాని ఎక్కిని ఒక వ్యావసాయిక పదము చానికి ఊటసీటి మడువు అనియే అర్థము ఆ ఆర్థమున ఆ పదము ఈ కాలమున సైతము పూర్వపు నెల్లూరు జిలలో చేరి యుండిన ఒంగోలు తాలుకా మొదలగు (పాంతములలో వాడుక యందున్నది ఆ _పాంతములందు ఒక్కాకచోట సహజముగనే ఊంఎనీరు భూమిపైకి వచ్చుచుండును దానికే అన అని పేరు దాని చుట్టును ఒక కట్టను నిర్మించి అందుండి ఒక కాలువను

శ తెలుగు మలుగులు రూపొందించి ఆ కాలువలో వచ్చునీటి? వంతుల (పకారము ఉపయోగించుకొని రై తులు తమ భూములను సాగు చేబకొనెదరు అట్టి సాగుఐడినే అనకిట్ట [క్రింద సాగు అనెదరు

ఐపుశ కాలువకు మొదలు అన అగుటచేతనే గాటోలు ఈ అన కాల్మకమమున వ్యావసాయికేతర రంగములలో కొన్నింట ఆరంభ కృష్‌ అను అర్జమును (గహించినది అనవేయుట అనగా మొదలిడుట యని అట్టి సందర్భమున అర్థము ముఖ్యముగ మంచమును అల్లుఎలో ఈ పదము పల్లెపట్టులందు విరివిగ వాడు కలో ఉన్నది మంచపు అల్లిక కై తొలుత జరుగు పుల్లల అమ రింపును అనవేయుట అని అనెదరు ఇక సూరాని మొదలగు తెలుగు నిఘంటువులు అన అనుదానికి అగ సోదరుడు చిగురుటాకు అను అర్ధములకు ఇచ్చి నవి ఇవియు అన అనుటకు తొలుతటి ఆరంభపు అను ఆర్ష ములు కలవనుటను రుఖువు చేయుచున్నవి ( ఇద్లు పట్టు (ఆడ్లపట్లు ఆబ్లపట్టు) పంటభూమి ధాన్య క్ష్మేతము-అనగా గడ్జిబీడుగాని ఊషరభూమిగాని కానిది తెలుగు కాననములలో [ప్రాచీనతమములగు రేనాటి చోళుల శాసనములందును తదనంతరమున తూర్పు బాళుక ల కాసనము లందును ఎడనెడ కననైన ఈ పదము కాసన పరిష్కర్తల చేతు లలో విపరీతార్థమునకు లోనైైనది ఎనుఐదిపుట్ట ఆడ్డపట్టు = ఎన్ను ఐది పుట్ట ఆళ్ళ (ఆరికల విత్తనములను చల్లుటకు తగిన వైకా లము కలీగిన భూమి ఆను అర్థమును వారు కల్పించిరి (ఎ ఇ ఎని 47) ఒక చిన్న [గామమున 80 పుట్ట ఆరిక విత్తనములు చల్చుటకు తగినంత భూమి ఉండనేరదని వారు గుర్తింపరైరి ఆడ్డు = ఆరికలు అనియు పుట్టి = కొలపుట్టి అనియు భావించుటయత్చే వారు ,జరిఎన పొరపాటు పుట్టి= 500 కుంటలు కుంటవ== ఒక

కాసనములలోని పదాల క్‌ చదరపు దండము ఆను నిర్ణయము గజణితళాస్త్రరీత్యా ఆంతకు చాల పూర్వముననే జరిగెననియు ప్రావులూరు మల్లన తన సార సం(గ్రహగణితమున [కీ ఈ లవ శతాబ్దంలో దానిని (గంథస్థము చేసెననియు వారు గు _క్తింపరైరి ఇక ఆళ్ల ఆనునడి సామాన్య ధాన్యవాచకిము ఆరికలు అను అర్థము దానికి ఆ కాలమునలేదు నన్నయభట్టు రచించిన థారత భాగమున ఆరికలు పదమే కన్నట్టు చున్నది చూ ఆంధ మహాభారతము-ఆర-4 285) సంస్కృతమున ధాన అను వదము తొలుత ఛాన్య సామాన్య వాచకమై కొన్ని యెడల కుస్తుంబురుల (ధనియాల కును వ _ర్తించినట్టు అడ్డు తొలుత ధాన్ఫసామాన్య వాచకమై కాల్యకమమున ఆష్ట అను వికృతినొంది ఆరికలకును వరర్తించి నడి పాలు అనదానిలో ఆడ్డు పదపు వికృతి కాననగును ఉత్తర థారత కాసనమ.లందు కాననగు ధాన్యక్మేత మునకు తెలుగు రూపమే అడ్డపట్టు ఆనుట సమ.చితము

ఆఅణజువేల (నాడు) ఆర్వెలనాడు అను పదపు (భింశరూపము

“అధిక విస్తృతిని ఆర్జించిన వెలనాడు అనియే మౌలిక పదపు అర్ధము

శాసనములకు ఎక్కక పూర్వమే భంశరూపమును పొంది

నది ఆర్వెల పదము తెలుగు దేశమున “నాడు అ ఏర్పాటు తొలిపల్లవులకు పూర్వముననే జరిగియుండుననుటకు చార్మిత కాధా రములు కలవ (ప్రాత శాసనములు ఈ నాడులను రట్టమ.లని ేర్కొనినవి ఆ కాసనములలో కమ్మ రట్టపు |పసక్తి కలదు తొలిపల్లివుల కాసనములలో ముండ రాష్ట్రిపు వస _క్రికలదు నాడులకు ఏర్పడిన ఆ పేరలలో కొన్నింటి వ్యుత్పత్త్యర్థములను వివరించుఓయే అసాధ్యము నతవాడి (నాతవాడిి మొదలగునవి అట్టివియే ఇక ఆ నాడుల పేరుల చివర ఒక సంఖ్య కొన్నింట కననగుచున్నది. రేనాడు ఏడువేలు మొదలగునవి ఇట్టీవియే ఈ చివరి సంఖ్య (గామ సంఖ్యయా లేక కమతములస ఖృయా లేక వేరు రితిదా అనుట ఇప్పటికిని తేలని సమస్క

తెలుగు మలుగులు అది ఎటులున్నను ఆ నాడ.లలో కొన్ని అంతటంతట (పక్క- నాడులలోని _పాంతములను కొన్నింటిని లోగాని విస్త్పృ తిలో మార్పొందినపుడు తదనుగుణముగ పేరున కూడ మార్చు కలిగననుట శాసన సాక ము వలన రుజువగుచున్నది నతవాడి నాడు ఈ విధముగ విస్తృతిని ఆర్టించి 'పేన్నా తవాడిగ మార్చ్పొం దినది పెద్దదిగా మార్చొందిన నతవాడి అని దాని అర్థము అటులే వెలనాడు విస్పృతి చెందినపుడు ఆర్వెల నాడు గ మార్ప్చొందినది ఆర అనునది విస్సృతిలో పెంపుదలను సూచించును ఆర బోఎన అను పదమున ఈ అర్థమే ద్యోతకమగుచున్నది తమిళమునను ఆరమ్‌ పదము అధిక ఏ స్పృతిని లేదా ఆధిళ్య మును తెలియజేయును కాని ఈ ఆర్వెల పదము శాసనములలో ఎక్కునాటికి- ఆలువేల గ మార్చొందినది ఇందులకు ముఖ్య కారణము ధ్వని సాన్నిహిత్యమే ఆర్వెల వదపు అర్థము స్మృతినుండి లుప్తమై- నపుడు చిరపరితమగు ఆఅయణువేల గ ఆది మార్పొందుట సహజము సంఖ్యలు ముందున్న నాడులు తెలుగుదేశమున వేరుగ ఎచటను లేనపుడు ఆఖువేల అను నాడు ఏర ఎడుట అసహజము ఆయినను దీనిని అట్టి సంఖ్యగనే భావించి సంస్కృత పండితులు వషట్పహ్మస విషయము గ కొన్ని కాసనములందు సంస్క్బాతీక రించిరి ఇది అంతయు హోమిల్దన్‌ బిడ్డి = ఆంబట్టున్‌ (బిడ్డిగను తరువాత అదియే బొర్చర్స్‌ (బిడ్జిగను ఆంగ్లీకరింప ఐడిన ఘటనకు అన్ని విధముల నసరితూగునది తెలుగుదేళమునందలి ఒక బాహ్మణ శాఖకును ఈ నాడును అనుసరించి పేరేర్పడినది. అది తొలుత ఆర్వెఎనాడేయై యండును కాని తరువాత నిజమగు అర్థము మరుగుపడగా ఆజు వేల [గామముల నాడుగ దానిని (గ్రహించి తదనుగుణముగ ఒక్ష కట్ట,కథను ఆ నాటివారలు (పచారములోనికి తెచ్చిరి ఆది గోపరాజు

శాసనములలోని వదోలు ణా రామయ (ప్రధానికి సంబంధించినది ఆతడు ఆ కాఖకు చెందిన వారికి ఆజువేల (గామముల కరణీ3 ములను గజవత్తి సింవోసనస్టు డయిన గణపతిదేవ మవోరాజు దయవలన కాశ 067(క 4 తలలో ఆర్జించి పెక్టైనని వారనెదరు ఆందులకు సంబంధించిన మెకంబటీ కయిఫీయతులలో అన్నింట ఆ తీరుననే ఆ తేది ఎట్టి మార్చును లేకుండ పేర్కొనబడినది చార్మితకులకు తెలియవచ్చి నంతవరకు [క్రిశ 5వ శతాబ్దిదనుక ఆంధ్రదేశమున గజపతుల పాలనయే లేదు ఆ గజపతులలో గణపతి అనువాడు కలఠికమున కైనను కానరాడు అఆడియంతయు ఒక అభూతకల్చ్పన అంతేకాదు. తెలుగుదేశపు కాసనమలలో తొట్టతొలుతగ శాశ 988 ((కిళ 06) కు చెందిన వలివేరు శాసనము (సౌ ఇ 0౦సం నెంరొన ఆజువేల పదము కననగు చున్నది అనగా పై కట్టుకిథలో పేర్కొనబడిన కాశ 06కు 8ఉ సంవత్సరముల పూర్వముననే ఆఅయువేల. పేరు వ్యాప్తిలో ఉండెననియ. 6000 (గామమ.ల కరణికముల గాథకు చారి(తక (వతిప్తి లేదనుటయు సుసృష్టమఘు ఇక ఆ తొలుతటి కాసనమున కన్పట్టు ఆలువేల వెలనాజ్జీ పదమునకు ఆర్వెలనాటిలో అంతర్భాగమగు వెలనాడు అని అర్థము చెప్పదగును ఇటులనే వేరొక శాసనము ఎ ఇ 20120 పు 87న వేజ్లి వెలనాజ్ఞు అని కలదు వేణీ దేశమున ఆంతర్భాగమగు వెలనాడు అనియే ఆచటి ఆర్థము ఆర పదమునకు ఇట్టీ వికృతియే దక్నిణదేళపు కొన్ని శాసనములందు ఆర్కాడు అను సందర్భమున కలిగినది ఆర్కాడు అనగా అధిక విస్తృతి కలిగిన అరణ్యమనియే అర్థము కాని దానిని సలస్కృత పండితులు వషడారణ్య అని సంస్కృత మున ఆనువదించిరి

రె తెలుగు మజుగులు ఇనప ఎడ్లు (ఇన్స ఎడ్లు ఈనుప యొడ్డు) దేవస్వపు పశువులు కాసన వరిష్కర్తలను నై ఘంటికులను తబ్బిబ్బు పరచి (పతి యొక్కనికి ఒక్కొాక్కారీతిగ అర్ధస్ఫురణను కలిగించినది ఈ పదము ఇనప ఎడ్లు = నల్లని పళువులు అనగా నల్లని ఆవులో లేదా ఎనుములో కావచ్చునని ఒక పరిష్కర్త ఆనెను (ప్రా శా పు ౨8) ఒక కాసనములోని సంస్కృత భాగమును ఆధార ముగ [గ్రహించి అవి ఆవులే యగునని సోమశేఖర శర్మ ఆనెను ఈను-- ఎడ్డు ఆను రితిగ విభజించి ఆర్ధ వివరణ చేయుటకు యత్నించిన సూర్యరాయ ఆంధ నిఘంటువు ఈ పదమునకు గొట్జెలు లేడా మేకలు అను అర్జమును ఇచ్చెను అయా పెద్దలు ఇచ్చిన ఆర్థములు వారి కాసన పారములకు సరికుదిరినవే కాని తక్కినవానికి జతకుదరకున్న ఏ అందువలన ఇనప ఎడ్డు అనునది గొ(రెలను మేకలను ఆవులను ఎనుములను తెలియ జేయ ఒక సామాన్యవాచకము కాక తప్పదు అయినపుడు దాని రూపనిష్ప త్రి ఎట్టిది ఇనవ అనునది హిరణవ అను [పాకృత పదపు వికృతి ఈ (ప్రాకృత పదము భట్టి పోలునందలి కరండ శాసనము (క్రీ పూ లివశళతాబ్ది న కననగుచున్నది హిరణవ అను పదపు సంసస్భ్రాతచ్భాయ హిరణ్యవ నై ఘంటికులు దీనికి దేవస్వము లేదా ధర్మస్వము -ఆను అర్థమును ఇచ్చిరి కావున ఇనపఎడ్డు== దేవస్వపు పళువులు అను అర్థమును (గ్రహించినపుడ్ను అందు ఆవులు గొడ్జెలు మొదలగునవియు స్థానములను ఆర్డించ గలుగును భట్టి పోలులోని శాసనమున కననగు హిరణవ ఘవ అన్స దానికి హిరణ వ్యా(ఘపౌద అను సంస్కృతచ్చాయను బర్దెన్స్‌ పండితుడు కల్పించి అర్థ వివరణకై యత్నించెను అట్టి శీర బౌద్ధ సారస్వతమున ఎచటను కిన్నడదు హిరణవ ఘవ అనగ దేవస్వ రక్షకుడు అనియే అర్థము ఘవ అనునది గృహ శబ్దమునకు [పాక్సత రూపము? గృహ పదమునకు తొలుతటి

కాసనములలోని పదాలు ఠి యర్థము రక్షక అనియే (చూ మోనియర్‌ విలియమ్స్‌ సంకలిత సంస్కృృత-ఆంగ్య నిఘంటువు ) ఎరికల్‌ (ఎరికల్ల ఎరిగల్‌ ఎరిగల్టు) _ థ్రీమాన్‌ శ్రీమత్‌

తెలుగు భాషలోని శాసనములందెల్ల - తెలియవచ్చినంత వరకు-(పావీన తమమగు కలమళ్ళ కాననమున ఎ ఇ 2౦౫ 22 25% ఈ పదము తొలుతగ కన్ప్సట్టుచున్నది అది రేనాటి చోళ [(వభువగు ధనంజయుడు ఇచ్చిన శాసనము తరువాతి కాలపు రేనాటి చోళలలో కొందరి కాసననములందును కొలది మార్పులతో ఈ పదము కనడుచున్నది శాసన పరిష్క ర్తలలో కొందరు ఇదియొక రేనాటి చోళ్ళపభుని పేరనిరి ఒక పరిష్కర్త అది ఒక రాజబీరుద మనెను కాని ఆ బీరుదపు అర్థమేమియో తఆలుపలేదు. రేనాటి చోళుల వంళాన్ముకమణికలను తెలుపు రెండు క్మామ కాసనములు కలవు వానిలో ఎచటను ఎరికల్‌ అను రాజే కనరాడు కావున అది రాజరామము కానేరదు

ఆ పదము ఒక విశేషణము మ్మాతమే సంస్కృత పద ములకు పర్యాయ రూపములగు తెలుగు పదములను రేనాటి చోళులు ఎక్కువగ అభిమానించిరి బహుళ పక్షమును చీకు అనియు పక్ట పక్షమును పెంపు అనియు వారు తెనిగించిరి ఎరికల్‌ ఆను దానిలోని ఆంత్యపు ల్‌ గౌరవ వాచకము మ్మాతమే ఎరిక అనునదియే ముఖ్య పదము ఇది. ఏలిక వదము వంటిది. ఎరి అను ధాతువు ఎరియు అను (కయ యందు కన్పట్టుచున్నది ఎరియు == వ్రజ్వరిల్లు మండు శోభిల్లు అను అర్ధములు తెలుగు సారస్వతమన కననగుచున్నవి అందువలన శోభ లేదా శ్రీ కలవాడు ఎరిక అగును పిండితార్థమున ఎరిక == శ్రీమాన్‌ ఆను అర్థము కలుగును ఇక తక్కిన రూపములు దాని వికృతులే యగును

లి

శే0 తెలుగు మణుగుల ఎహువుల (ఎహువల ఎహావ్పళ ఎహువుళ) = దవ్వ కుల కాలమున ఆఅతివి స్పృతముగ పూజలను పొందిన ఒకదేవుని నామము ఆ "పేరును ఇఇ్వుకు వంశపు 1(పభువులలో కొందరు తమ నామములందు అంతర్భాగము చేసికొనిరి ఉ ఎహువుఎ చాతమూల ఏలి ఎహువుల చాసంనక కి శ ర59డవ మూడవ శతాబ్దములలో తెలుగుదేశమున అత లిక్‌ భాగమును పాలించిన ఇష్యాకు రాజవంశమున మూడవ తరముఐాడు వాబస్టీప్పుత ఎహువుల చాతమూఎుడు ఏ ఇ ఇని పు 29 ఈ ఎహువులయే కొలది మార్ప్చులతో-ఎహువల ఎహవుళ ఎపువుళ అను వికృతులుగ-ఆ ఇవ్వాకుం జుల ఇతర శాసనములందు కననగుచున్నది సంస్కృత ,ప్రాకృతములకు చెందకి దేశ్మపజలందు వ్యాప్తిలో ఉన్న ఒకి దేశీయ నామమునకు (బాహ్మీలిఎలో లిఖితరూపము కల్పించుఎలో ఏర్పడిన వికృతు లుగ వానిని భాఎంపవచ్చును ఈ ఎహువుల పదపు ఆర్థమును (గహించుటలో మనకు సాయపడు వేరొక పదము ఇక్వాాకుల కాసనములందొకచోట కలదు ఆది ఏరి ఎహువుల దాసంనక అను పదము (ఎఇ ఇననాపు ౧) ఇష్యుకు కుటుంబమునకు చెందిన ఒక రాకుమారుని శీరడి ఏలి ఎహువుల దాసుడు అని దాని అర్జమనుట సుస్పష్టము ఆ కాలమున వీలి ఎపహువు లను దేవీ దేవమూర్తుల పూజ దేశమున వ్యాప్తి యందుండెనని భావించవచ్చును ఈ ఎహువుల పదము తరువాతి కాలమున పొందిన పలు మార్పులను గురించిగాని ఆ పదపు వ్యుత్పత్తిని గురించిగాని తెలిసి కొనుటకు ఆధారములు ప్రస్తుతిమున లభించుటలేదు అయినను ఇత్వాాకుల రాజధాని యగు విజయపురి (నేటి నాగార్జునసాగర్స్కొ 1పాంతమున పూజలను పొందుచున్న “వలేశ్వరుని సేదన ఎహ వుల పదము గర్భితమై ఉన్నదని భావింపవచ్చును

శాసనములలోని పదాలు శ ఎహవుల పదమే పళ్చిమాంధమున క&బంఎ గా వపరిణ మించీ తరువాత అహోబలగ సంస్కృ్బృతీకరింపబడెననియు తోచుచున్నది కెలుగుదేశమున పెక్కుతావులందు కిననగు ఏలేరు వీలూరు పదములును ఏలపాట లను జానపద గీతములును ఆ వలి ఎవు వుల ఒకనాటి [పళ స్తిని తెలుపు అవశ్రేవములు ఏలి చూ ఎహువుల కొట్టిశర్మ కాట్టుదేవుని పేర ఏర్పడిన ఒకి వ్య క్రినామము (ఈ కొట్టు దేవుని పూజ తెలుగుదేశమున ఒకప్పుడు విరివిగ ఉండెడిది) తొలి పల్టవులలో ఒకడగు కుమారవిష్ణువు ఇచ్చిన ఒక దాన కాసనమున కన్పట్టు [బాహ్మణ నామములలో ఇది ఒకటి ఆ కాసనమున దాదాపుగ నూరు పేరులు కలవు ఈ నామమలలో ఈల నిర్దేకమగ చిఒరన చేర బడిన శర్మ పదమును లెక్కలో నికి తీఎకానక పరిశీలించినయెడల ఆందు దాదాపుగ 60 పేరులు దేశికి చెందినవే తెలుగుదేశపు వ్యక్రినామముల మౌలికార్థ పరిశోధ నకు పూనుకొను జిజ్ఞాసువులు తప్పక పరికించవలణన కాసనమది అందలిపేరులలో కాట్టిళర్ము కొట్టిశ ర్మ తూర్కళర్మ అనువానిని మ్మాతమే గోష్టి చరి ంచినది కొట్టికర్మ పదము వేరుగ మరికొన్ని కాసనములందును కనపడుచున్నది. శాసన పరిష్క్యర్తలందరును దీనిని వ్యక్తి నామము అనిచెబ్బ వదలివేబరేకాని దాని మౌలికార్థమను దాని మరుగున ఉన్న సాంస్కృతిక విశేషములను చర్చించినవారు కారు కొట్టు అనునది (పస్తుతమున తెలుగు నిఘంటువులందు కానరాదు ఆ పదము సాపిత్యమునను కన్స్నడదు దాని వికృతి యగు కాడు (== ఆడవి) అనునది మ తము కనపడుచున్నది ఈ కాడు శబ్దమునకు తొలిరూపము కొట్టు అని థావించుటకు

శై తలుగు మజుగులు

శాసనములందును వ్యావవోరిక భావయందును ఆధారములు కన్పడు చున్నవి ఆ కొట్టును ఒక దేవతా విశేషముగ పూర్వపు తెలుగు (పజలు భావించిరి సంతానము నిచ్చు దేవుడుగ ఆయనకు అత గంతా దరణ పూర్వుమేకాదు ఈనాడును పల్యుపాంతములందు కలదు కొట్టిడునకు దండముపెట్టి ఒక రకపు కోకను నిండు చూలా లుగ ఉన్నన్త్రీ దరించినయెడల శిషపసవము ఏ ఇబ్బందియు లేక జరుగునను విశ్వాసము తెలుగుదేశమున కొన్ని వర్గ్మముల (వజ లలో ఉన్నది కాట్టిడు అనునది కాాకేడునకు. వికృతి. కాట్టు దేవుని దేవరాజుగా భావించిన కాలమున ఇట్టి పేరు ఏర్పడియుండును కాటేసి పూజకై కొన్ని _వదేశములును ఊండినటుల ఆధారములు కలవు ఒకళాసనమున క్నాటేగివనము అను పేరుకఎదు (ఆ సాపప 2 ఏ కొట్టు లేదా కాట్టిదేవునిపేరును బిడ్డలకు పెట్టుకొనెడి వారనుటకు కాట్టిళశర్మయే గాక కాటయ్య కాటయ మొదలగు శాసనస్థనామములును కాటమవజు మొదలగు ఇళ శీతుల ఛామములును నిదర్శనములు

కాట్టు దేవుని పేరునకు సమానమగు తదృవ పదమును ఈూపొందించుటకు వండిళులు చేసిన కృషికి ఫలితమే అడవిదేవర నేడిపుడు అటనట తెలుగుదేశమున కాననగు అడవిదేవర సలైలు ఒకపుడు ఆడవిదేవర అనుకేరున కొట్టుదేవుని పూజకు నిలయ ములుగ ఉండియుండును ఇక కాటమరాజు కథలో ఆ రాజు కాటేశ్వురుని దయవలన జన్మించెనని కలదు అందువలన కొట్టు పదమునకు ఈశ్వర పదమును జోడించి శివుడుగ ఆరి ఏంచుట ఒక కాలమున దేశమున వ్యాప్తియందు ఉండెనని చెప్పవచ్చును

ఈ కాటేశ్వరుడే. తెలుగుదేశమున కాశేశ్వరుడు గ మారి యుండు ననుట నమంజసమ.గ తోచుచున్నధి ఉజ్జయిని యందలి మవోకాలుని ఆరాధనయే అచట ఉద్దిష్టమైనచో ఆ దేవు మహా కాలుడనియే వ్యవనవాగించెడు వారు ఇక కాల అను పదము సంస్కృత పండితుల దృష్టిలో యమునకే వర్తించును. శివుడు

కాననములలోని పదాలు క్షి వారి ద్యష్టిలో కాలకాలుడు లేదా మహాూలుడు. కావున కాళేశ్వర నామము కాటేశ్వర పదమునకు వికృతియే యగును కాళహ్రలోని దేవుడును తాలుళీ కాట్టుగ ఉండీ శివ థావమొంది నామ వికృతిని పొందియుండయను ఇంకొక విషయమును కలదు సల్హవ రాజులకు కాడువెట్టి అను వ వహారము కొన్ని _గంథములందు కలదు ఇదియే తరు వాత కొాడవరాయ గ మార్పొందినది వల్దవులలో తొలి రాజులు థ్రీశవైల ఆగ్నేయ భాగపు అడవిని 2నావాసముగ వూరి ఏరని యెడుంపారంపరింముగ వచ్చు-కథనము కలదు ఆ | పాంతమున కొట్టు పూజ అధికము ఆ కాట్టు దేవుని భక్తులుగనే కామా రాజ మును పాలించుచుండినటుల _ చెప్పుకొనుటకే కాడువెట్టి కాడు-1- వెట్టి = కాట్టు దేవుని దాసుడు అను బిరుదును ఆ (పథు వులు ధరించియందురు ఇందులోని వెట్టి పదము రుచించని తరువాత రాజులు కొడవరాయ (== వనరాజృ పాలకులు అను రీతిగ దానిని మార్చుకొనిరి కిలారము (కిలరము) పాలిచ్చు పపవుల మంద తెలుగుదేశపు శాసనమ.లలో దేవాలయములందు దీపారాఢ వాదులకై. నిత్యము నేతిని ఆందింపజేయుటకై. దాతలిచ్చెడు పళువులు కిలారమున కు చేర్చబడెడివనుట కననగుచున్నది (సౌ ఇ 1 0 0) ఇది దేశ్య పదము కాదనియే కాసన పరిష్క్లర్తలలో పలు వురు భావించిరి సంస్కృత మునుండి దీని ఉత్పత్తిని హెధించుటకై కృషిచేఎన. వారిలో ఒక పండితుడు కిలాల (ఒక జంతువు) సదమం.నుండి కిలార పదము రూపొందెననెను వేరొకరు శ్షీరారామ పదనునుండి దానిని సాధింప యత్ని ంచిరి కాని ఆది వారికే సంతృప్తిని కలిగించినది కాదు సంస్కృతమున కిలాట అను పదము కలదు ఇది అంత్యా క్షరపు కొలది మార్పులతో స్ముశ్రతుని వై ద్యసంహితయందును

కేశ తెలుగు మజుగులు వారి వంశమునను భవిష్య పురాణమునను కననగుచున్నది దీనికి చిక్కి ఐబరచబడిన పాలు అని నిఘంటువులు ఆర్థమును ఇచ్చినవి ఇందులలన త్షీర అనునది సంస్కృృతముననే కొంత కాలమునకు కిల గ ఇమార్పొందెననుట స్పష్టము అట్టి పాలను విరివిగ సమ కూర్చు సైతము కిలారము భండార శబ్దమువలెనే ఈ కిలార మును రూపొందినది ఠతూర్చు ఇరాన్‌న (1పష్మ్యపధమ ఆర్యరాజ్యమును నెలకొల్పిన కురున్‌ చకవర్తి శిరునకు దత్నిణభారతమున కలిగిన వికృతి ఈ కూర్చు నామమును పల్లవ రాజొకడు వహించెను ఇరాన్‌ నుండి వచ్చిన పహ్హ వుతే దక్షిణభారతమున పల్లవుల్సై రాజ్యస్థాపకులైరి పల్హవులు ఎవ్వరు? అను విషయము చర్మిత పరిళశోధక్ష లలో పలు వివాదసులకు దారి తీసినది పల్లవ శబ్దము తెలుగ్వ తమిళ పదములందు దేనికిని సరికుదరదు ఒకవేళ సంస్కృత పదమనుకొన్నను ఆ రాజవంశమునకు ఆ జేరు కలిగిన రీతిని వివరించుట అసాధ్యము సాతవాహనులకు శక తతపులతో నంబంధ వాంధవ్య ములు ఊండెడివను విషయమ. కాసనముల వలననే రుజువగ్వ చున్నది శక క్యతపులతో పాటుగ పస్హావులును క్లైరిస్తవ శక్తా రంభముననే భారతదేశమునకు వచ్చిరి అట్టివారికి సాతవాహన్స్న అతో తప్పక వంిచితియా తగు ఉద్యోగములును లభించ్చి యుండును ఇట పహ్హవుల గురించియు. ఇరాన్‌ను గురించియు కొన్ని విషయములు చెప్పవలసి యున్నది ఇరాన్‌న తొలి ఆర్య సామా జ్యమును నెలకొల్పినవాడు కురుస్‌ (శీ పూ 525) [పాచీన ఇరానీయల. భాష వైదిక భాషకు అతి సన్నిపితము కాని వైదిక భాషలో నామవాచకముల సుబంతము విసర్లగు మారగ ఇరానీయల థభాషయందు మాతము మారెడిది కాదు కావున

కాసనములలోని పదాలు క వైదికి భాషలో కురు శబ్బమువంటిదే ఇరానీలోని కురున్‌ శబ్దము కురున్‌ తో ఆరంభమైన రాజవంగబ్ష్ల [క్రీపూ శికి లో గీకు విజేత అలెగ్జాండరు అంతప్వ్పెబ్ప్రబ్టై [గీకుల పరిపాలనను నిలకొల్పెను గీకులను కకీపూ జ! పార్థవులు (పార్తియ చలు) తరిమివై చి ఇరాన్‌ను వళసంచుకొని పాచీన ఇరానీ భాషా సంస్కృతులను పునరుద్ధరించి తాము కురున్‌ (వభువంశము నకు చెందినవారమని చెప్పుకొనిరి ఆంతేగాక తమ కులమును ఇరాఎయులలో ఒక అ్మగకులముగ సరిగణి-చి దానికి పహ్ద్హవ ఆమ పేరును కల్పించిరి తాము అభివృద్ధి చేసన (ప్రాచీన ఇరానీ భాషకు పహ్ల్హవీ అను పేరును కూడ ఏక్పరచిరి పస్టావ శబ్దము సంస్కృతములోని [పథమ శబ్దమునకు సన్నిహితము [పథమ నుండి పహ్‌లా అను పదమ ఊత్తరదేశ భాషలలో రూపొందినటు అనే ఇరానీలో పహ్హవ ఏర్పడినది

ఆ పహ్ష్హవులు యోధులుగ సాతవాహనులు మొదలగు భారత రాజనంశముల పొపును ఆర్జించి భారత సంస్కృతితో వేళశనమందినను తాము అగకులమునకు వెందినవారమని భావించు చునే ఉండిరి అందువలన వారు రాజ్యమును ఆర్జించిన వెనుక్‌ సైతము వై డికమతమున అగకులమునకు((బాహ్మణ కులమునకు.) చెందినవారుగ పరిగణనను అర్డి ంచిరి ఆ రాజులను ఆశ యించిన పురోహితులును పహ్హావులు అవలంబించిన క్ష్యతధర్మమును గుర్తించి క్మతధర్మమును అవలంబించిన [దోణుడను బాహ్మణుని వంశమువారుగ వారికై నంశవృషమును తయారుచేంరి ఈ వంళవృక్షమే వాయలూరు వేలూరి పాశియమ్‌ కాళగుడి శాసనము లలో అచ్చటచ్చట కొలది మార్పులతో కాననగుచున్నది

ఇందు ముఖ్యమ.గ గమనింపదగిన విషయము ఒకటి కలదు వీరకూర్చుడను పల్ప్వవ రాజకుమారుడు నాగరాజ ప్కుతికను వివాహ మాడి ఆమెతోపాటుగ నాగరాజునుండి రాజ్బమునుగూడ గహిం చెననియ అంతటితో పల్లప రాజ్బృపాలన మొదలయ్కెననియ

ఎగ మబుగులు ఎ వంఎన తెలి ._చ ష్య త ఈ ని ఉనికి దరి వ్నైతావులందలి శా ఎ వం కూడ రుజువగు చు "కూళ్ళ పదము 6 పాకృత దేశభాషాపదము లలో చా సముగ ఉర తచొ కన్పబ్దదు. ఎఘంటువులు ఆ ఒదిమ. న్తక్తు పల్టుదొము పుడకి స్నా చీపురు మొ అర్థములను మోతమే చి బనవి పహ్హవులు దశ్నిణ భారత...నకు వచ్చి పల్లవ నామమును పైందినను తొలుతటి వారి” కురున్‌ సంతతికి చెందినవారమను విషయము జ్ఞప్తి యందుం .ఎండును ఆందువలననే పల్టవరాజ్య మును స్టాపించినవాడు ేరును కురున్‌ గ వ్యవహరించి యుండును అదియే ౪ షలో కురుచ గన్నై కూర్చుగ సంస్కృృూకీకరింపబడి వంళ నునకు ఎక్కియుండును కావున పహ్హవులే వఎగ వృవహృతులై వైదిక సంస్కృతిని (గహించిర వారి తొలుతటిరాజు పల్లవులు మూలపురుషుడుగ భావించు. రున్‌ పేరునే ధరించగా ఆదియే కూర్చుగా నంస్కృృతీకరిం. ననియు థావింపవలసియున్నడి కొండ విపణి వర్తక స్థావరము తెలుగు దేశమున పశ్చిమ గొదావరి జిలాయందలి పెను గొండవంటి [గామమల నామములలో చివరన కొండ అను పేఠు న్నను ఆ పరిసరములందు కొండలు ఏవియు కనబడవు ఈ 'పెన్స గొండియు శాసనస్థపదమే (సౌఇఖఇ1+ నాం 7) సమీపమున కొండ ఎట్టి'యు లేనపుడు ఆ [గామముల పేరుల చివరన కొండ ప్ర విధముగి తావు కల్పించుకొన్నది ఈ చర్చా సందర్భమున అట్టి వేయగు ఉప్పుగొండూరు మొదలగునవియు (పసకికి వచ్చినవి ఈ కొండ అనునది కొను ((గహించు అను ధాతువు నుండి రూపొందినదని గోష్టి నిర్ణయించినది అందువలన ఎను

కాసనములటోని పదాలు క్ష? గొండి వంఎ, మ నామములలోని కొంట క-వబ్బువు -నన్నిటిని (గ్రహించి ఒకహోట చేర్చిన స్థావరము విపణీ ఎఒ_ర్తకస్టా ఠము అను అర్థి.. ఎ ఏక్పడుమన్నవి |పసక్తమగు పే ెంక (ఎముఖి మగు వర్తకస్థావంబిగుట శాసనములవలనను పా =_ వంఎనను తెలియనగుచున్నది కావున ఆ అర్థమచట సరికుదురును ఓ శ్‌టీదే ఉప్పుళశొండూరు ఈ (గామము ఉప్పలముల (ఉప్పే పండు భూముల కు అతి సమిపమున ఉన్నది ఉప్పలములలదలి ఉప్పును వర్తకులు సేకరించి ఇచ్చట నిలవయుంచి అమ్మెడువార్‌ ఆ సమీపమున ఇరువది మైళ్ళవరకు కొండ ఎట్టిదియు కన్పట్టెదు తమి"ములోని గంగైక్కాండ పదమునందలి కొండయు అట్టిదే గంగవరకు ఉన్న భూమిని తన రాజ్యముగ (గహించినవా డని దాని అర్థము కొండ అను పదమునకు ఊన్న ఈ విశిష్టార్థము ఇప్పటివరకు ఎఖుంటువులకు ఎక్కినదికాదు కానన పరిష్క ర్త లును దానిని (గ్రహించినవారు కారు కొట్టిశర్య (కొటియశర, తే ) కొట్టిదేవుని లేదా కొటియ దేవుని "పేర ఏర్పడిన నామవిశేషము నెల్లూరు జిలాళోని పాటూరు (గామమున లభ్యమై కాసన సంపుటములలోచేరని ఒ కాసనమున ఈనామము తొలుత కానవచ్చు చున్నది ఆ కాసనమును ఇచ్చినది తొలిపల్లవులలోని ఎంహవర్మ అతడు [కీ శ అయిదవ శతాబ్దికి చెందినవాడు ఆ కాసనమును పరిష్కరించి భారతిలో డాపువా సర (బహ్మళాస్తి (పచురించెను అందు దాన పరి[గహీతలుగ (వాహ్మణుల నామములు దాదాపుగ నూరు ఈయబడినవి ఇందులో పెక్కు పేరులు దేళ్ళములే వానిలోనిదే కొట్టిోర్మ కొన్నితావుఎందు ఇది కొటియగ కూడ (వాయబడినది

18 తెలుగు మలుగులు కొడి అను దానికి నిఘంటువులు దీపశిఖ అని అర్ధము ఇచ్చుచున్నవి ఈ కొడి కి పూర్వ రూపము కొటి అని తోచుచున్నది కొట్టకొన ఆను పదమున ఈ అర్థము నిలచియే యున్నది సంస్కృతమునందలి కోటి కొన తో దీనికి గల సంబంధము విచారణీయము ఈ కొటి లేదా కొటియ పదము పర్వత శిఖరము నకును వాడబడినటుల _ కొట్కదొన పదమువలన తెలియనగు చున్నది గుంటూరు జిల్లా యందలి నేటి కొణిదెన. ఒకప్పుడు కొట్యదౌొన అనబడెడిదని శాసనముల వలన విటితము_ కౌట్య (కొటియ దేవుని దొన (కొలను ఉన్న [(వదేశము అని దాని అర్థము. దానిని అనుకొనియే కోటప్ప కొండ కలదు అందలి జేవుడు కోటయ్య ఈ “కోటయ యే కొట్య దేవుడు అనగా పర్వత శిఖఇరమును దేవునిగ భావించి దానికి రూపకల్పనము చేన్స కొటియ లేదా కొట్టి దేవునిగ [ప్రజలు తొలుత ఆర్బించి యుందురు. పర్వతమును లేదా పర్వత శఖరమును దేవున్సిగ భావించుట తెలుగు దేశమున “రిపాటిగ కాననగును ఆ కొట్ర లేదా. కొటియ.. దేవుని పేరునే. కొట్టికర్య అనునది రూ్పు గొనెను ఆ కొడబలి నదీసంగమము కూడలి దీనిని ఒక దేవరాస్థానముగ పరిగణించి |పాచీనులలో కొందరు తమ నామముగ (గహించిరి ఇశ్వాకుల శాసనములలో ఒక చోట కొడబలి బరి అను "పేరు కానవచ్చుచున్నది ఆమె వీరపురువదత్తుని పుతిక వనవాస రాజ్యపాఎకుని పెండ్రాడినది. రి అనునది స్రీనాచకిముగ ఆట చేర్చుబడినది మిగిలిన కొడబలి కి ఆర్థవివరణ చేయుటకు కాసన పరిష్కర్తలు (వయత్నించినవారు కారు

శాసనీములలోని పదాలు రి కొడ అను పదమునకు తెలుగున ఒక చోటికి కూడిన నీరు అను అర్థము కలదు తరువాతికాలపు కాసనములందును కొడ మరవ అను పదము కానవచ్చును దీపకి చెరువుతూము అను అర్థము ఆచట సరికుదురుచున్నది ఈ కొడ ఆనమనదియె నేటికాలమున కోడు అనుపేర జలాశయమనకు పర్యాయ పదముగ_ తెలుగుదేశపు కొన్ని [పాంతములందు వాడుకలో ఉన్నది ఇవ్వాకు శాసనములు (బాహ్మీలిఎలో [వాయబడినవి కాన అచట కొడ ను కోడ గా చదువుటకు వసతి కలదు ఇక బలి అనునది వెల్లువకు తొలిరూపమని తోచు చున్నది వెల్లి వెల్లువ లు సమానాక్థకాలు వెల్లికి ఐలి తొలి రూపము కావచ్చును లేదా దేశిపదమును (గ్రహించుటలో వకు బదులుగా బను ధ్వని సారూప్యమ.ను బట్టి వాడవచ్చును ఆంతే కాదు ఉబ్బలి అన పదమునందలి బలి నీటివెల్లువను నేడును సూచించుచున్నది అందువలన కొడబలి కి ఒకచోట కూడిన (పవాహమ.లు అను అర్థము ఏర్పడును అనగా నేడు సంగము ఆని వ్యవహరింపబడునదియే అనాడు కొడబలి గా తెలుగున ఉండి యుంకును నదీ సంగమములను పుణ్య క్మేతములుగా భావించుట సంగయ్య సంగమ్మ పేరలను పెట్టుకొనుట ఇప్పటికిని తెలుగు దేశమున కలదు ఇక కుడలి కొడాలి కోటిపల్లి కోటిఫలి = పేరులు అన్నియు కొడబలి కి కాల్యకమమున వచ్చిన వికృతులుగ తోచు చున్నవి వీనిని వేరొక తీరున వివరించు మార్గము కన్పట్టుట లేదు బాతమూట (చాంతమూల చతమూల చతముల చన్త మూల) చాత దేవుని దాసుడు- ఈ నామమును ఇఇ్వాకు రాజులలో ఇరువురు కలిగియుండిరి

తేలుగు మజుగులు నాగార్జున కొండ [(తవ్వకములలో లభించిన ఇజ్వాకు రాజుల శాసనములను పరిష్కరించి పరించిన చార్మితక పరిశోధకులంద రును చాతమూలను తద్భువ పదము.గ భావించి దానిని కాంత మూల అని సంస్కరించి ఆ రాజవంశ చరి్మితలను (నాసిరి కాని ఇది సంస్కృత [ప్రాకృతములలో దేనికి చెందినదియు కాదు ఇందులకు రెండు కారణములు కలవు -- ఇవ్వాకు రాజులు కొందరును వారికి సన్ని హితుడగు ఆభీరవసుషేణుడును ఆ కాల మున కొన్ని సంస్కృత శాసనములను కూడ ఇచ్చినటుల అచటి (తవ్వకముల వలన తెలియనైనది వాని యందు ఈ రాజ నామము కాంతమూలగ 'పేర్కొనఐబడలేదు పెగా అందొక దానిలో చన్తమూల అనికలదు 2 అది (పాకృత పదమే అయి యుండు నెడల అనాటి లేఖకులు [పాక ఎతముతో చక్కని వరిచితి కలవారగుట వలన ఆ నామమును ఒక తీరుగనే వాసి యుందురు అటుల గాక ఆ పదమును వివిధరీతులలో చాతమూల చాంతమూల చతము ల చతముల చన్తమూల అని _వాయుట జరిగి యుండదు అందువలన బాత అనునది దేళభాషలో ఒకదేవుని శేగ్ర ఉండుననియ ఆ పదమ.న చా త ల మధ్య ఒక విధమగు అన్ను నాఎక ధ్వని ఉండెననియు. దానిని (ాహ్మీలిపిలో రూపొందించ టకు లేఖకులు చేసిన (ప్రయతృముల ఫలితములే పై వివిధ రిత్స లుగ పరిణమించెననియు చెప్పవచ్చును చాత దేవుడే తమిళ [(పాంతమ.న సత్తన్‌ అనుత్షు దదేవతగ కొంతకాలము ఆరాధన లను పొందెను తెలుగు దేశమున ఈ ఆరాధన ఇప్పుడు కనబడదు కాని చాతబడి అన అభిచారిక [క్రియలో ఆ దేవుని పేరే ఇపు డును కలదు కాల[కమమున ఆ దేవుడు వ్యదదేవత గ లెక్కింపబడినను [కీ శ వలి శతాబ్దములలో ఉత్తమ దేవతగనెే ఊండి యుండును దేవతలకు ఆపాదించు మషమ్మద ఉత్తమ భావ నలు నె 60ఘిక పరిణామగతిలో అంతటంతట విపర్యయములను

కాసనములలోని పదాలు లి పొందినవి స్కంద (కుమారస్వామి) పదమునకు నిఘంటువన అభించు అర్థము దొంగల దైవము కాని ఆ దేవునికి కాల్మకమమున ఉదాత్తత లభించెను ఇక మూల అను పదమును దేశ్యపదమే దీనికి ఇజ్వాకు శాసనములలోనే ముల అను రూపమును ఈయబడినది (ఎ ఇ నః? పు ఏ) కావున ము ల-లమధ్య ఒక విచ్శితదేశీయపు ధ్వని విశేషము ఉండుట వలన దానికి (వాహ్మీలిఎ సరియైన రూప మును ఈయలే౩ దానిని దీర్ణ స్వరముగ భావించి మూల యని ఒక పర్యాయమును దానిని వదలివేణ ముల అని వేరొక పర్యా యమునను లిఖించియుండును తూర్చుచాకుక్యుల తొలి కాసనములలో కొన్నింట ముట్ళు అను పదము కన్నట్టును దానికి దాసులు పనివారు భృత్యులు అను అర్థము సరికుదురును ఈ ముట్ళు పదము క్రీశ "వ శతాబ్ది శాసనములలో కలదు ఇక దీనికి మూలమగు కజ్ద మొకటి దానికి సన్నిహితమగు రూసమున కీ శ ని 8 శతాబ్దము లందు తెలుగు దేశమున ఉండగా అదియే మూల లేదా ములగా ఇష్వైకుల శాసనములలో లిఖీతమై ఉండును ముల పదమను దాస అను అర్థమున ,[ప్రాకృతము (గహించినటుఎ ఒక శాసనము (చ. ప క864) లోని పాద ములిక అకు పదమువలన తెలియనగుచున్నది ఇందువలన చాతమూల అను పదమునకు అర్థము చా తదేవుని దాసుడు ఆని ఏర్పడును ఇష్వాకు రాజుల కుటుంబమున ఒకని కశేరు ఏలి ఎహువుఎ దాసనక ఆశియు కలదు కొవున చా తదేవుని దాసుడు నాం. మనుట సముచితము య న టో గ శి / వ్ర వ. వ్ర జొసం ఏం టో క న జీ ణీ

లివి తెలుగు మణుగులు చితర థ శివుడు క్రీశ కవ శతాబ్దికి వెందిన తెలుగుదేశపు సాలంకాయన (వభువుల శాసనమ.లలో చితరథస్వామి పాదాన.జ్షాతస్స అను సమాసమన ఈ పదము కననగుచున్నది దీనికి కాసన పరిష్కర్త లందరును చితరథ == సూర్యుడు అన అర్థమునే ఇచ్చిరి తొలుత ఈ కాసనమును పరిష్కరించిన ౬క పాళ్చాత్యవండితుడు ౬కి నిఘంటువు చ్మితరథ వదమ.నకు ఆర్థముగ సూర్యు అఆనుదానిని ఇచ్చెనని చెబ్బ ఆ అర్థమ.నే ఈయగ తరువాతివారందరు దానిని అనసరించిరేగాని ఆ ఆర్థము అచట సరికుదురునా యను విష యముకు ఆలోచించినవారు కారు చ్మితరథ పదమునకు సూర్య అను అర్థము నిఘంటువు లందు ఉన్నమాట నిజమే కాని ఆ అర్థమే గాక మరికొన్ని సిఘంటువులు వేరుగ ఆద్ధములను సైతము ఇచ్చి యున్నవి చ్చితరథ అనునది ఒక నమాసము చ్మతమైన రథముకలవాడు అసయే దాని అర్థము కావున అట్టిఐ రందరికిని ఆ పదమును వర్తింపజేయవచ్చును. వేదములందు చ్యితరథ పదము అగ్ని కి పర్యాయ నామము కొన్ని పురాణములందు దుర్గకును సేకగ ఆ పదము కననగును ఒక గంధర్వునికిని అది పేరుగ ఉండినటుల మవీభారతమునందలి ఆరణఇపర్వములోని ఒక కథ వలన తెలియవచ్చుచున్నది ఇంతేకాదు చితరధ పదమనకు ఆ సమాస వి[గహమునకు భంగమ కిలుగని రీతిలో పెక్కు అర్థము లను సాధింపవచ్చును

ఇటుల ఒక పదమునకు నానార్థములు ఉన్నపుడు సందర్భ

షద్ధికి భంగము కలుగని రితిలో దానికి అర్థమును కల్పింపవలెను సాలంకాయన కశాసనమున ఒక మహారాజునకు వికేషణముగ చ్చిత్ర రథసా;మి పాదానుజ్షాతస్స అనునది వాడబడినది ఆ మహా _నకే వర్తించు తక్కిన విశేషణములలో పరమమాహేస్పరస్ప ఆనునడేయు- అందే కలదు (ఎఇ 5 పు 58) పరమమహే శ్యరులు అనగా శివునిదప్పు వేరుగ నెవనిని పూజింపని వీరశై వులు

శాసనములలోని పదాలు న! ఆందువలన చ్మితరథ అను పదమునకు శివుడు అను ఆర్థమునే ఇట తప్పక ఈయవలసియుండును

చ్మితరథ అనునది శివునికి వర్తింపజేయటలో అనౌచి త్యము ఎట్టిడియు లేదు (తిపురాసుర సంహారకాలమన భూమి పరమేళ్వరునికి రథమైనది సూర్యచం్మదులు దాని చకములైరి ఇంతకన్న చి[తమగు రథము వేరొకటి యెచట నుండును శివుని లీలలలో (శిపురాసుర సంహారలీల శై వులకు అత్యంత ఆదరణీ యము అందువలననే కైవులగు సాలంకాయనులు తమ ఇష్టదైవ మును చ్మితరథ నామముతో (పతిష్షించి సేవించి యుందురనుట సమంజసము

ఆంతేకాదు ఆ కాసనపు కాలమున తెలుగుదేశమున సౌర మకానుయాయులుగాని సౌారాలయములుగాని ఉన్నటుల నిదర్శున ములు ఎట్టివియ కన్ప్సట్టవు కావున చ్మితరథ అనగ శివుడు అనియే ఇచట అర్థము చెప్పకొనవలబయున్నది

ఇన్‌ రాగి (లోహము) శ్రీ కోభావంతమగు

తెలుగు శాసనములందలి కొన్ని తెలుగు పేరులలో స్థల నామాదులందు పూర్వుభాగమున కననయ్యెడు ఈ పదపు వ్యుత్ప తిని గురించియు ఆది యార్లించిన విస్ర్రతార్థములను గురించియు గోప్ట్‌ చర్చించినది “చెంటోలు (సౌఇ *1 02) చెన్సె అువు (భా 0- 29) పదములు ఈ విషయమున తొ ఐత గమనింపదగినవి తమిళమున శన్‌ అను పదము రాగిని తెలియ వేయటవలన తెలుగున దాని (పతిరూపముగనే చెన్‌ ను (గ్రహించి

చెంబోలు ను త్మామపురి గ మధ్యయుగముల పండితులు

సంసష్ట్రాతీకరించిరి ఆదిమ మానవునికి తొలుత లభ్యమైన లోహము త్యామము మ్మాతమే అగుటవలన అట్టి లోసోత్ప తికి లేదా అట్టి లో చోత్చత్తుల (కయవికయమలకు వసతులగల స్థల

లీ. తెలుగు మబుగులు నామబిులలో చెన్‌ పదమ. పూర్వు భాగముగ చేరియుండునని ఓక్‌ (ప్రముఖ వండితుడు _పతిపాదించిన వాదనయు కొంతవరకు సమంజసమే కాని ఆవు త్పత్త ర్థము ఆనతికాలముననే విస్తృతీ కరింపబడి చెన్‌ = ఎజుపు అను అర్థమును పొందినటుల చెన్నె అువు పదమువలన స్పష్టము ఇక కన్‌ పదము కన్ను గా మారి నటులనే చెన్‌ పద మును చెన్ను గ మారగా శోభ శ్రీ_అను అర్థములు కలిగినవి సాహితృ్మమున ఇందులకు (సమాణములు కోకొల్లలు చెన్న కేశవ చెన్నమల్లు అను దేవకానామములలో విశేషణముగ వాడబడిన చెన్న పదము భ్రీకి పర్యాయ రూపమగుట సుస్పష్టము సంస్కృ తము నందలి థ్రీ పదమునకు పర్యాయపదమ.గ తిరు పదమ వలెనే చెన్న అను పదము కూడ ఒక కాలమున వాడుకయందుంచ ననియు తదనంతరమున వాడుకనుండి వై దొలగెననియ ఇందు వలన తెలియవగుచున్న ది తలవర (పముఖుడు ఇషాం్రకురాజుల కాసనములలో (ఎ ఇ ౫౮౬ =") మవ తలవర అను సమాసమున భాగముగ ఈ పదము తొల్పం కననగుచున్నది ఇందలి ఆఅంత్కాక్షరము అప్పటికి లేఖనవ్నున్ల ఒక స్థిరరూపమును నంతరించుకొనక పోవుటచే తలవరియ తలవరీపా తలవరీయ రూపములతో ఈ పదపు కొన్ని వికృత్త లును అఆ శాసనములందే కలవు [పాక్స్ఫోత కా“ాననములల్రో దే? పదముల లేఖనమున అంత్కా కరము ఇట్టి వికృతులను పౌంద్స తరచుగ ఉండెడిది అంత మున ఉండెడి ఒక దేశి స్వర విశేక్వు నకు సరియగు లిఖిత రూపగును (బాహ్మీలిఎలో కల్పించుటలో లేఖకులు పడిన తబ్బిబ్బులను మ్మాతమే ఆ వికృతులు తెలియ జేయును

కాసనములలోని పదాలు కిర్‌

ఇష్యూకు కాసనములందు మ్మాతమేగాదు ఆంతకు చాల పూర్వపువిగం కి పూ ఒకటవ శతాబ్దానికి చెందినవిగం భావింప దగు కొన్ని ఆంధదేశీయ నాణెములమైనను మహాతలవర పదము కననగుచున్నది ఈ నాణెముల (పతిరూపములు అమ్ముదికాలు ఆందుకొన్నిడా పివి పవ్యబహ్మళాన్త్రీ గారి సేకరణ యందును కొన్ని బిరా మ్యూజియమునను మరికొన్ని రాష్ట్ర [ప్రభుత్వపు మూజియమునను వెలుగులోనికి రాక పడియున్నవి

ఇందువలన తలవర పదము అతి (పాచీనత కలిగిన తెలుగు పదముగ విదితమగుచున్నది నాణెములందలి మవి తలవర ఒక మాండలిక (ప్రముఖుని హోదాను తెలియజేయ పదము _ కొందరు తలవరులపై అధికారము కలిగినవాడే మహా తలవరగ లెక్కింపబడియుండును కావున తలవర అను పదము ఓక [గొమము పైననో లేదా కొలది (గామాలపైననో అధికారము కలవానిని తెలియజేయును

ఈ తలవర పదమును కినైల్‌ పండితుడు సంస్కృతము నందలి స్థలావారక నుండి సాధించుటకు యత్నించెను స్థా వారక అనునది (పాచీన రాజ పరిపాలకోద్యోగులలో ఎచటను అశోకుని కాలమున గాని తదనంతర కాలమున గాని = (పాకృత రూపమున సైతము కానరాదు కావున ఆ (వయత్నము దోషయిుతము

తలవర కబ్దమున తమిళము నందలి తలై యార్‌ కు [పతిరూపముగ కొందరు భావించిరి ఇదియు ఆసమంజసమే. తలైయార్‌ పదమునకు తెఎయగున (పతిరూపము తలారి మాతమే కాగలుగును _ ( ఎశ్లైయార్‌ అను తమిళ పదము పిళ్ళారిగ తెలుగున ఇటులే రూపొందినది కావున ఆతి (ప్రావీన కాలముననే తెలుగున రూపొందిన తలవర పదమునకు తలారి పదముతో ఎట్టి సంబంధమును కల్పించుట సాధ్యము కాదు

0! తెలుగు మటలుగులు ఇక దీని వ్యుత్పత్తి తెలుగున నేర్పరి చదువరి మొదలగు పదముల వలెనే తలవరి పదము రూపుగొనినడి నేర్చు చదువు మొదలగు విశేష్యములమై అరి (పత్యయము కూడగ నేర్పరి ఇత్కాదులు ఏర్పడినవి అటులనే తలవు-[- ఆరి = తలవరి అయినది. తలను అను దేశి పదము నేడును సాహిత్యమున కననగుచున్నది తలమే (హ్మకునైన సినగమహ_త్త్యంబెన్న = అని మనుచర్మితయందు తలము అనునది సాధ్యము అను అర్థమున (పయుక్తము ఈ తలము నకు (ప్రాచీన రూపమే తలవు కాదగును కొవున తలవరి అనగా ఇందువలన ఒక్ష పనిని సాధించు నేర్చుగలవాడు లేదా సమర్థుడు అను అర్థము కలుగుచున్నది ఆందువలననే స్థానిక పాలకులకు ఆ కాలప్ప (వభువులు ఆ ఉ ద్యోగనామమును కల్పించియుందురు ఇక క్రీ శ 0వ శతాబ్ది మొదలుగ చాపక్య-చోళ బంధు త్వమువలన చోళదేశపు పరిపాలన పద్ధతులు దేవాాయము లందును దేశమునను వా ప్తిలోనికి రాగా తమిళదేశపు తల్తై యార్‌ పదము తలారి గ తెలుగుదేోమునను చొరబారినది అదివరకే తెలుగ దేశమున వా బలో ఉన్న తిలవర (త*వర) శబ్దము ఉచ్చారణ లోని సాన్నిహిత్యమువలన తలారి పదముతో ఏకిరూపతన్న సంది ఊరుగాపు ఆరెకుడు అను అర్జములను సంతరించ్చ కొనినది కాని తలవర తలారి పదములు వేరువేరు కోవలక్ర చెందినవనుట పె చర్చవలన సువివితము తూర్కుశర్మ తూర్కు అను దేశీయ దేవత పేర ఏర్పడిన క్త వ్య క్రినామము తూర్క యే దుర్గ గ సంస్కృత్రీ రింపబడినది తొలి పల్పవులలోని కుమారవిష్ణువు ఇచ్చిన ఒక దానకాస నము చూ పు ర)ననే గాక తరువాతికాలమున ఈడేరు కాసన మున (ఎఇ 7 8- 22) _సెతము ఈ పేరు కానవచ్చుచు

కాసనములలోని పదాలు లి?

న్నది అంతేకాదు ్రీనాథుిచేత ళ ంగార న్నైవధమును కృతి నందిన మామిడింగని పూర్వుంలో 'పెద తూర్యూన యనునతడు ఒకడుండెనని ఆ (గంథమువలన ఆలియుచున్నది (శృంగార నైషధము ఆ ప £0 ఈ తూర్క శబ్దము కీర్తిశేషులు చేదం వేంకటరాయ కాస్త్రిదృష్టిని కూడ ఆకర్షించినది తశ నిఘంటు కతిపయములు లో ఆ పండితుడు కొన్ని పద్మగంథులను చర్చిం చుచు వ్యుత్పత్తిని సాధించుటకు ఒలుపడని కొన్ని వదములలో తూర్క శబ్దమును కూడ చేర్చెను

నేటి పౌరాణిక దేవతలలో దుర్గ అనివ వహృతయగు డేవి ప్రాచీన దేశీయ దేవతయగు తూర్క యే అని గోష్టి తన చర్చల వలన నిర్ణయించినది దుర అనార్యుల దేవతగనే తొలుత సంభా వింపబడినది ఈనాడును అచ్చపు ఆర్భావర్తమునకు కడయంచున ఉన్న వంగ (వె చ్యభారత ఆంధ కర్ణాటముఅందు మ్మాతమే దుర్గొపూజకు అత్యాదరణ కలదు ఇక దుర్గ పదమునకు దేవీ పరముగ అనువైన యర్ణమును సంస్కృతమున సాధింపవలను పడదు

తెనుగున ఈ తూర్క పదమునకు దేవీపరముగ సముచి తార్థమును సాధింప వీలుకలదు తూర అను పదము తెలుగున వర్షమును తెలియజేయును తూర జల్పనగను ధారాభిధానమౌ (ఆంభా =9ిర్స్‌ ఈ పదమే తువర గ తరువాత మార్చొంది నది

తూర పదమునకు సన్నిహితమే తూర్కు పదము ఈ పదమును వర్షాధిదేవతను సూచించుటక్తై (పావీనులు వాడియం దురు ఆ వర్జాధిదేవతా నామమునే సంస్కృత పండితులు దుర్గ గ మార్చి పౌరాణిక దేవీమూర్తిగ అమెకు ఆదరణను కల్పించిరి ఆయినను ఆంధదేశమున క్రీ శ లివ శతాబ్టివరకు తూర్క అను (ప్రాచీన దేవీనామము కూడ పండిత లోకమున ఆద రణను పొంది మనగలిగినది

28 తెలుగు మలుగులు

పన్నస (పనాన పన్నవీస పన్నశ పన్నాశా పన్ననస్స

పంనసన పనస) లాంబూల సహితముగ ఇచ్చిన భూదానము

పన్నస పదము తొలుతగ రేనాటిచోళుల ఎ్యరగుడిపాడు కాసనమున (ఎ ఇ ఎల11 225-220 కననగుచున్నది తెలుగు శాసనములలో తొలుతటిది ఈ కాసనమే యనియు ,కీళ ఆరవ శతాబ్ది చరమపాదమునకు చెందినదదియుాయు కొందరి నిర్ణయము పన్నస పదమునకు రూపొంతరములుగ పైన తెలుప ఐడిన తక్కిన పదములు తదనంతర కాలమున అంతటంతట వివిధ ళాసనములందు కననగునవి ఎరగుడిపాడు కాసనమున ఒక భూదానమును తెలియజేయు సందర్భమున ఇచ్చిన పన్నస ఇరువది యాది నొట్కి మలున్తుజ్జునేల అని కలదు రేనాటి చోళకులదే యగు మాలెపాడు కాసనము (సౌఇ ౫ 606ొన ఇతి భూదాన సందర్భముననే ఇరువదియది ఏనుమణున్తు [జ్ఞ] రాచ మానంబు నా ఇచ్చినదత్తి అని కిన్సట్టుచున్నది కావున రేనాట్ర చోళులు దత్తి పన్నస అనువానిం్‌ సమానార్ధకములుగ [గషహిం చిరని స్పష్టమగుచున్నది ఈ విషయమును పండితులు అందర్య అంగీకరించిరి ఇక పన్నస పదమునకు వీతీరగ దత్తి లేదా దత్తవ్సు

అను అర్థము కలిగినది? ఈ విషయమున పండితులు ఒక నిర్ణయ మునకు రాలేక దాని? దాదాపుగ గాలికి వదలివేఎరి సూంఆ ని ఈ సదమును కన్నడము.లోని పణ్ణియ నుండి సాధించి వరిపండ్షు శేల అని ఆర్థమొసగినది ఇందు ఈ నిఘంటువు సోమశేఖరశర్మ వాదమును అనుసరించినటి కాని సీరునేలకు [పాబన కాస్యన లందెల్ల కొలమానమున మలుతుర్లు ను వాడుదురు కాన్సి కొన్ని పన్నస ఇచ్చిన భూములకు పుట్టమానమును వాడుట క్రాస్యన్వన్న లందు కనృట్టుచున్నది సూఆని పన్నస పదమునకు లక్యముగ ఇచ్చిన కాసనముననే సౌఇ 3 0) ఖ౧౪ ఈ పన్నన అని కలదు కావున అది వరిపండునేల కాదనుట తేఎతెల్లము

శాసనములలోని పదాలు డర ఇక కొందరు పన్ను చెల్లింపనక్కరలేని భూమి పన్నన అనిరి (పాశాపు 87/7) రేనాటి చోళుల కాలమున పన్ను అను పదము భూమిశిస్తు అను అర్ధ్థమున వ్యాప్తిలో ఉండెనా లేదా అను విషయమును మైతము వారాలోచించలేదు ఇక పన్నసలో పన్నుపై ఆళలేదు - అను అర్థము ఎట్టిముడునో వారు తెలుపలేదు సంస్కృత పండితులు కొందరు దీనిని పంచాశత్‌ ఆను సంస్కృత పదపు (పాకృతరూపమగు వజ్ఞాసా నుండి సాధింప యత్నించిరి పన్నస ఆనగా ఏబది కొలమానముల ఖూమి అని ఒక వింత అర్థమును తద్వారా వారు సాధించిరి పన్నస ఇచ్చిన భూమి ఒక నిర్దిష్ట [సమాణమున ఉండవలెననుట శాసన ములవలనగాని కాస్త్రములవలనగాని రుజువగుటలేదు కావున ఈ వాదము నిరాధారము ఇక పన్నస పదమునకు వ్యుత్పత్తిని పాశీభాష నుండి మా(తమే సాధింప వీలగుచున్నది ఇట ఒక విషయమును చెప్ప వలబయున్నది తత నమ రూపములుగ పాళీలో కన్పట్టు కొన్ని సదములు సంస్కృతమున ఆ అర్థమున ఎచటను కన్పట్టవు అట్టి పదములలో పర్ణాకార అనునది యొకటి దీని ఆర్జ్హము దానము అని రైస్‌ డేవిడ్స్‌ సంకలితమగు పాశీ-ఆంగ్ల నిఘంటువున ఈయ ఐడినది ఈ అర్ధము ఆ పదమునకు ఎటుల కభిగియుండునా అను విషయమును రైన్‌ డేవిడ్స్‌ చర్చించి దానవివరములను ఏదియైన ఒక అకుపై వాు ఇచ్చు ఆచారము బౌద్ధుల కాలమున ఉండి యుండునా అని శంకించెను ఇకి పాశీలోనే పజ్జ పణ్ణసన్న పదములును కలవు ఇవియు దానము నకు పర్యాయ పదాలే కాని పజ్ఞన్న విషయ మున ఒక విశేషార్థము - దానభూమి హద్దులను సూచించు అకుల ముడి అని ఊయబడినది

తీ0 తెలుగు మలుగులు

పణ్తాకర వబ్ల వణ్జపన్న - పదములు దానమును

ణు ణు లి సూచించునపుడు వానియన్నింట సామానృ పదముగనున్న పణ్ఞ (పర్జృమునకు దానముతో సాంప్రదాయిక సంబంధము ఉండుననుట స్పష్టము భారత దేశీయ సం్యపదాయమునుబట్టి చూడ ఈ పర్ణమ తాంబూల ప్యతమే కాదగును ఉత్తర హిందూదేశపు భాషలలో పాన్‌ పర్ణ అనునది ఈనాడును తమంఎపాకునే తెఎపుచున్నది కావున బౌడ్డుల కాలమున దానభూమియొక్క_ హద్దుల సంధులందు తాంబూలమును పెట్టుట ఆచారమై యుండెనని థావింపవచ్చును పర్ణాకార పదముకూడ ఈ అర్థమునే- పర్ణముఎచేత జ్ఞరపడిన ఆకారముకలది - ఆని తెలియజేయుచున్నది. పర్దాకారకు సంక్షిప్తరూపమే పణ్ణ అయి యుండును

పజ్జసన్న లో అంతము నందలి ద్విరుక్త నకారము కాల్యకమమ.న _ దేశీయుల ఉచ్చారణలో [దుతరూపమెంద్ప లోఎంపగ పన్నన అను పదము రూపొంది దానమునకు పర్యాయ రూపమయియుండును దాదాపు వేయి సంవత్సరములు పాశీభాన్ష ఆంధదేశమున మతధర్మ (పచారభాషగ రాణించినది ఆ భాషలో నుండి దేశభాషలోనికి చొరబారిన నూర్హ కొలది పదములల్రో ఈ పన్నస ఒకటి

పొడి ధర్మము (పాడి అను పదము ఒక [పాకృత భాషా పదప్ప

వికృతియేగాని (దావిడభాషా పదము కాదు)

పాడి అను పదమునకు ధర్మము లేదా ద్రాన్సిత్తి సన్ని హితములగు అధికారము. నిస్దేేము వంటి అర్ధములు క్రలవన్సి శాసన వపరిష్కర్తలు ఆందరును అంగీకరించిరి కాని పాడి పదమును (దావిడభాషా పదముగ భావించి వ్యుత్పత్తిని సద్ధించ్చ టకు వారు యత్నించిరి [పప్రాకాపు 884) సూఆ ని కూడా ఈ పదమును దేళ్ళముగనే (గహించినది

శాసనములలోని పదాలు క్ర యథార్థమున పొడి పదము (పాక, ఎతమందలి పాళి పదము నుండి రూపొందినది ఇచ్చట పాళిని గురించి కొన్ని వివరములను తెలుపవలణ యున్నది పాళి అనుదానిని నేడు పలువురు పండితులు సైతము ఒక భాషా నామముగా థావించి పొరపడుచున్నారు. కాని పాళి అనునది బౌద్ధుల పరిభాషలో ఎటక్‌ (తయమునకే ఒక విధపు మారుపేరు [కిశ 4వ శతాబ్ది వాడగు బుద్ధ ఘోషుడు పాళీ ధర్మానుశాసనమ్‌ ఆని విస్పష్టముగ నిర్వచించెను (పాక్స్ళత భాషలపై సమ్మగ వరిశీలన జరిపిన (పథ్యాత పండితుడు మేడేవల్లి వెంకట రమణాచార్యులు స్వరచిత మగు ప్రాకృత భాషోత్వత్తి యందు ఈ విషయమును చర్చించుచు దక్షిణ మందుండు బౌద్ధులు తమ పవ్శ్మిత మత (గంథములకు పాలీ అని పేరిడిరి ఈ సంజ్ఞ మొదట వారి వేద (గంథములకే వర్తించి తరువాత మూల[గంథభములకు వ్యాఖ్యాన (గంథములకు గూడ వ్యాఎంచెను (పు రొ అని తెలియజేసెను వేదములందలి భాషను వైదికభాష యన్నటులనే పాళీ (ఎటకాదుల్సిలోని భాషను పాశీ అనుట తరువాతి కాలమున పరిపాటియై ఆపార్థతకు తావు కల్పించినది కాని బౌద్ధులకు సంబంధించినంతవరకు పాళీ పదపు అర్థము ధర్మానుశాసనమే ఆ బౌద్ధధర్మము తెలుగు దేశమున దాదాపుగ వేయిసంవత్సర ములు (పజల ఆదరణతో మనినడి. ఆ కాలముశ పాళి పదము పాడి గ పరివర్తన చెంది ధర్మానుకాసనమునకు పర్యాయపదముగ రూఢతను అఆర్జించినది. ఇట్టి పాడి నుండి పాటిమూర వంటి పదములును తెలుగున రూపుగొన్నవి పొం _బాహ్మణుడు రేనాటిచోశుల తొలికాసనము ఎ ఇ ౫౮౯1 226 88)ల కాలమ మొదలుగ తెలుగు శొాసనములలో పెక్కింట ఈ పదము

కివి తెలుగు మజుగులు కాననగుచున్నది (వథమా విభదక్తిని తెలుపు (వత్యయముతో పాజయుడు అనుపదమగ సూ ఆ ని యందును ఈ పదము కలదు దీనికి (వాహ్మణుడు అని ఆర్థమనుటలో అందరును ఏకీభవించిరి కాని దాని వ్యుత్పత్తి ఎట్టిది జ కొందరు _దావిడ భాషా పరిశోధక పండితులు దీనిని పారు. (=చూచు. పరిశీలించు) అను ధాతువుతో మడడివెట్టిర కొని పాలు పదమునందలి శకిటరేఫ అందులకు అడ్డుతగులుచున్నది రేఫ శకటరేఫల (పయోగములు స్థ్ఞరరూపమొందక తబ్బిబ్బగు చుండిన తొలిదళశకు చెందిన పదము కానోపునని వారు సరిపుచ్చు న్‌ కొనిరి (పాశాపు 886) తమిశమున పాత్‌అమ్‌ అను (ప్రావీన పదము సాహిత్య మున కలదు దాని అర్థము మంత్రము (దా ని ఆదిమ మానవ సంఘమున మంత తంతములతో రోగాదులను శమింప చేయువానికి గౌరవ్యపతిషస్టలు అధికముగ ఉండెడివనుట చారిత్ర కులు అందరును గుర్తించిన విషయము ఆర్య సంస్కృతి తెల్పగృ దేశమున (పవేశించుటకు పూర్వమున దేశీయ సంఘమునందు ఇట్ట మాంతికుడు పాణ అనుపేరున అగస్థానమున ఉండియుండునే ఆర్యసంస్కృృతిలో అ్మగస్టానమున ఉండిన [దాహ్మజణునితోొ స్థాయిని అనుసరించి పాొజ కును నమానత్వము ఏర డగ హెజ్య పదము (వాహ్మణ కు పర్యాయరూపమై యుండును పాత్‌అమ్‌ పదము (ప్రాదీనపు తెలుగునన ఉండ్రియ్వంగ ననుటకు ఒక నిదర్శనము కలదు ఈనాడును మం[తము పౌశ్రినద్ష అను (పయోగము. తెలుగుదేశమున విననగుచున్నది బ్యా మం] తశ పనిపయు పాజఖు అను (క్రియ య్య క్రితో వనిచే అన్న అర్థమున వాడబడినది పొటు ([కియకు ఉన్న ఈ ఆర్భవిశేషమును తెనుగు నిఖుంటువులు గు _ర్తించినవి కావు

పుణరు పుష్యమ్చు బృహస్పతి హోర బృహస్పతి వోరా కాలమున పునర్వసు నక్ష్మతకాంము ఆంతమొంది పుష్యమి వచ్చినపుడు రేనాటి చోళుల తిప్పలూరు శాసనము (ఎ ఇ 2౦౨౦౫ ఉత ఎ౨త4ఉి న కననగు పదసముదాయమిది ఈ శాసనము (క్రీశ ? వ శతాబ్దిపూర్వార్థపుది ఆ కాలమున్లీ తెలుగుదేోమున వాడుక యందుండిన కాఎపరిగణనకు సంబంధించిన పారిథాషికత అందలి అర్థమును స్పష్టముగానీక శాసనపరివ్క ర్హలను తబ్బిబ్హ్మ్న వరచినది ఆందు చీకున బిదియ సోమవారంబు పుణరు పువ్యమృు బృహస్పతి చకోర ఆని కలదు ఇందు చీకు = బహముళపషము బివియ జూ విదియ సోమవారపు అర్ధమ. సుశ్పష్టము ఇక తక్కిన భాగమే పరిష్కర్తంను తబ్బిబ్బిపరచినది ఈ భాగపు అర్థమును గుత్తెరుగుటకై. ఆ కాలపు జ్యోతిళ్ళాస్త్ర పరిజకిని సంప్రదాయ ముఘ మనము తెలిుఎకొనవలం యున్నది వారముల పేరులు ఏర్పడుఎకు హోరా విభజనము [క్రీశ 5వ శతాబ్దిలో దారి తీఎనది దినమునకు ఐక పహోరలుగ విభజిం చుటలో (ప్రావీన [గీకులు మార్గదర కత్వము వహించిరి వారు అట్టి విభజనను తమకు పూర్వమున వర్ధిల్సిన బేబిలోనియన్‌ సంస్కృృతినుండి (గ హించిరనువారును కొందరు కలరు అది ఎటులున్నను ఈ హోరా విభజనమువలన కాల నిర్దేోము కొంత సులువైనది అప్పటిలో తమకు తెలి్యయుండిన అయిదు [గ్రహము లకు సూర్యచం్యదులను చేర్చి ఆ హోరలలో ఏడింటికి కమమున శని గురు కుజ రవి శుక బుధ సోమ నామములను ఆ (ప్రాచీ నులు ఏర్పరచి వానినే తక్కినవానిక్రిని పునరావృత్తిలో వర్తింప వేఎరి ఈ ఏర్పాటు క వ్యాబ్ధతిని బట్టీ జరిగినది ఇక సూర్యోదయ కాలపు హోరతో ఆ దినపు వారనిర్ణయము జరుగవలెనను సంప దాయము అందుండి (కిమముగ ఏర్పడినది ఆదివారమున ఆ

ల! తెలుగు మబుగులు విధముగ సూర్యోదయము. సూర్శహోరలో జరుగునెడల హోరా వృత్తి వలన మరునాటి సూర్యోదయము సోమహోరలో జరిగి ఆ దినము సోమవారమగును ఆ విధముగనే తక్కిన వారము లుగు నిర్ధారితములు

(పసక్తమగు కాసనమున_ సోమవారమున దానము జరిగి నది ఆనాటి సూర్యోదయ కాలమున వ _రిల్లినది సోమళశోర దానము బృహస్పతి హోరలో జరిగినది కాని హోరా (పవృత్తిని బట్టి బృహస్పతిహోర సోమవారమునాడు నాలుగుసారులు వచ్చును ఆందువలన ఏ బృహస్పతి హోరయో నిర్దేశంపవలన వచ్చినది ఆందులక్తై నక్యతముల గతిని సాయముగ (గహించి పునర్వసు గడచి పుష్యమి వవ్చెడు బృహస్పతి హోర ఆని నిర్జిష్టము చేయుట జరిగినది తగ్గినడి తిథి వార నక్ముతములక్షుతోడుగ యోగ కరణములున్న వ్యాప్తిలోనికి వచ్చి ఈ పంచాంగ ముల సాయమున కాలనిర్లేశమృన్స

ట్‌ ఘటికా విఘటికలలో చేయట విపుల (పచారమునకు వచ్చి ఈనాడును అమలులో ఉన్నది ఇ పులుమావి కుమారస్వామి - ఈ దేవునిపేరును తమపేరుగ స్త్వ వాహన [పభువులలో నలువురు కలిగియుండిరి శాసనస్థ పదములలో తొలుతగ తెలుగుగోష్టి చర్చించిన వదమిదియే సాతవాహన [పభువులలో మొదటి పులుమావిక్రి వెందిన నాణెములు లభించినవి అందు (పతియొక నౌజెముషెనన్సు 1పాక్సత దేశీయభాషల రెండింట (బాహ్మీలిపిలో [క్రమముగ రజ్టో వాబట్టీ పుతస సిరి పులుమావిస అనియు అరహణకు వాహొట్టి మాకిజకు తిరు పులుమావికు అనియు వక్కాణములు కాననగుచున్నవి రాజనామము పులుమావి అని ఈ రెండింటి

శాసనములలోని పదాలు లిల్‌

వలన సుస్పష్టము (ఎ ఆ శ పు ౨4&8 ఇందువలన మత్స్య వాయు పురాణములలో ఇచ్చిన పటుమావి పులోమావి పులోమ=అనువానిలో వచియు ఆ రాజు నామము కాదనియు పులుమావి యే ఆ పేరనియు రుజువైనది

ఈ పులుమాూవి పదము సంస్కృత (పాకృత థాషలలో దేనికి చెందినదియు కాడు పులుమావి 5౪ లమునకే-[కీ పూ ఒకటవ శతాబ్దిలో -దేళ భాషయు లేఖన పరనములకు తగినటుల అభివృద్ధిని సాధించి యుండెననుటకు ఆ నాజెముమై దేశభాషలో ఉన్న వక్కాణమే విస్పష్ట నిదర్శనము ఆ దేశభాషకు ఆ కాలమున అంధక అను పేరుండినటుల బౌద్ధ సారస్వతమువలన వేద్యము చూ అంధక) ఆది తెఎగునకు తొలిరూపము

పులుమావి అను పదమునకు సరియగు వ్యుత్చ తిని తెలుగున మ్మాతమే సాధించ వలనవడుచున్నది పులు జ టెల్లు మావి = గర్భస్థశికువును కబ్బయుండు పౌర జరాయువు పిండి తార్థమున పులుమావి అనగా టెప్పునుండి జన్మించినవాడు అని స్పష్టమగును కుమారస్వామి శరజన్ముడు (జెల్టునుండి జన్మించి నవాడు) అగుట పురాణగాథలవలన తెలియనగుచున్నది పులు నుండి కుమారస్వామి జన్మించెనను గాథ తెఎగుదేశమున విపుల (ప్రచారమును చాలకాలమువరకు కలిగియుండెననుటకు 6వ శతాబ్దివాడగు అల్లసాని "పెద్దన కనుపపులు వేల్చుపడవాలు గన్నచోటు అని మనుచర్మితమున [వాయుటయే నిదర్శనము

సందర్భవశ మున ఇక్కడ ఇంకను కొన్ని విషయములను తెలుపవలబయున్నది. పై నాణమునందు దేళభాషలో కనృట్టు వక్కాణమున పుఎమావి. పదమేగాక అచ్చుపు దేశభాషా పదములు మరి మూడు కలవు అవి మాకణ తిర కు అను వష్ట్మీపత్యయము ఇందులో మాకణ లోని అంత్య ణ కారము గౌరవవాచకిము కొగా మాక అను పదము తెలుగులోని

శ లెలుగు మలుగులు మగ కు తొలిరూపము మగ అను పదము నేడు తెలుగున పురుషపరముగ వాడబడుచున్నను కీ శ పదవ శతాబ్ద్టిదనుక శాసనములందు మగన్దు అను పదము కొడుకు అను అర్థమును కలిగియండినది (సా ఇ ౫ 628 ) తిరు పదము తరువాతి కాలమున శివకవుల రచనములందును ఆ తరువాత వైన్టవుల (వయోగమ.లందును కాననగుచున్నది కు అను విభక్తి (ప్రత్యయము ఇందు ముఖ్యముగ గమసింపదగినది ఒక్క షష్టీవిభ క్రి [పత్యయమ.గ మ్మాతమేగాక (పథమేతరములగు తక్కిన విభక్తి (వత్యయములకు వర్యాయరూపమ గ ఆంధ మహాభారత రచనాకాలమున మైతము విరివిగ తెలుగున వ్యాప్తిలో ఉండిన విభక్తి పత్యయమిది పె పదములలో కొన్ని తక్కిన దషిణదేశ భాషలలో కూడ ఏదియూో ఒక రూపమున కాననగు చున్నను పులుమావి మాతము తెలుగుపదమే అనుట ఎవరును కాదనజాలరు ఈ విధముగ తెలుగునకు తొలిరూపము ఆ వక్కాఖ మున కనబడుచున్నది ఈ విషయమును ఇందలి ధాషా సాంస్కృతిక (పాముఖ్యమును తెలుగు భాషా చారి తకులలో ఎవ్వరును గమనించకుండుఓట శోచనీయము సాతవాహనులు కౌత్తరాహులే యయినను తెలుగుదేశమ్సన చేరిన తరువాత తెలుగుదేశపు సంస్కృతితో చక్కటి మేళశనమున్స సొందిరనుట ఈ నాణెమువలన రుజువగుచున్నది "పెరుంఫల్లి మహావిహారము తెలుగు కాసనములందు కొన్నింట ఈ పదము కానవచ్చు చున్నది (సౌ ఇ ౫ 65) దీనికి ఒక కాసన పరిష్కర్ర 'ెరుంపల్టిని == మోక్షమార్గము. లో - అని అర్థము నిచ్చెను 1పాళాపు 899) ఆ అర్థమును ఆయన కిల్చించుటకుగల కారణమేదియో తెలియకున్నది కాని ఆ అర్ధము సరిక్షదురదనుట సుస్పష్టము. కొందరు పరిష్కర్తలు పెరుంపల్లిని ఒక స్థల నామముగ భావించి వదలివేణరి క

శాసనములలోని పదాలు లి కాని పెరుంపల్లి అనునది దాక్షణాతృ్క బౌద్ధ సంస్కృతికి చెందిన ఒక (పాచీన నామము మహాోవిహారము అని దాని అర్థము (బద్ధ చారి[తక పరిశోధకుడగు టి యన్‌ రామచం[దన్‌ తాను రచించిన బుద్ధిస్ట్‌ ఇండియా ఆండ్‌ ది రెస్ట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా అను బృహద్‌ వ్యాసమున చోళ సార్వభౌముల గౌరవాదరణలను ఆర్జించిన మలయా బౌద్ధులు [కీళ వ శతాబ్ది ఆరంభము కనీసము. రెండు బౌద్ధ విహోరములను - రాజరాజ పెరుంపల్టి రాజేర్యద చోళ 'పెరుంపల్లి అను వానిని నిర్మింవజేఎరనియు ఆందు తొలుతటిది రాజరాజ 1 కొలమునను రెండవది రాజేర్యద చోళ] కొాలమునను వారివారి 'పేరులతో సిర్మితములయి యుండుననియు స్పష్టముగ తెలిపెను= కొవున దక్షిణ భారతమున మహావివోరమును దేశథాషలో పెరుంపల్లి అని వ్యవహరించుచుండిరని తెలియు చున్నది పలి అనునది మతధర్మ సంబంధియగు కట్టడమునకు దశిణ భారతమున వాడుకలో తొలుత ఉండియండును తమిళమున ఈనాడును మందును కాజిపల్లి అనుట కలదు కొజీ (ఇస్టామిక మతాచార్యుడు వణంచు ఆరాధనమందిరమని దాని అర్థము తెలుగుదేశమునను మహావిహారములకు పెరుంపల్లి అను వ్యవహారము తప్పక ఉండియుండును తూర్పు చాళుక్యుల కాలమున బౌద్ధము నామావశిష్టమైనది అందువలన పెరుంపల్లి లును శిథిలతను పొంది పేరున మాతము కొంతకాలము నిలిచి యుండినవనుటకు తొలుత తెలుపబడిన కాసనము ఒకి అక్యము ఒక్కొం చోట పెరుంపల్డి పెదపల్లిగ మారియుండును ఆంతే కాదు బాపట్ట యందలి పెరుంపల్లి నామము [భంళ మొంది (పేంపల్లిగ మారినది అందువలననే ఆ విహారపు శిథిలములపై వెలనాటి చోడుల కాలమున రూపొందిన భావనారాయణస్వామి ఆఎయముకు (ప్రేంపల్లి ఆలయముగ కాననములందు. పేర్కొనుట జరిగినది

808 తెలుగు మణుగులు బౌద్ధుల కాలమున విహారము విద్యాబోధనకును నిలయముగ ఉండెడిది ఆందువలననే పల్లెకూటము అనగా విద్యాశాల అను అర్థము వ్యవహారమున బ్ఞరతను ఆర్జించి నేడును తెలుగుదేశపు (గామములందు వా ప్రిలో ఉన్నది "“పెర్మాడి (పెరమడి పెర్మడి) =|(పభువు నాగార్జునకొండ శకాసనములలో ఒకదాని (ఎ ఇఇ 30567 పుట 28 ) యందు. పెరమడి అను రూపమున కన్పట్టు ఈ పదము కడకు పెర్మాడిగ శాసనములందు స్థిరతను ఆర్జించినది పెర్కాడి అను దేశిపదమును [బాహ్మీలిపిలో (వాయుటలో ఏర్పడిన ఆఅవకతవకలేి తొలుతటి అభ్ఞర రూపములక్ష కారణములై యుండును (పస _కమగు నాగార్జునకొండ శాసనము యుద్ధ నిహతుడై న ఒక వీరునికై నిర్మితమగు ఛాయాస్తంభమున కలదు ఆంద్ర పెళకమడి భటను ఒక నామ విశేపముగ పరిగణించి కాస పరిష్కర్తలు వదలివేఎరి ఈ పదమే తరువాత నాలుగు శత్రాబ్ద ములకు పశ్చిమ గాంగ [వభువులలో ఒక బిరుదముగ గంగ 'పెర్మాడి న్‌ (పత్యతమైనదనుటను ఆం పరిష్క_ర్షల్స గుర్తింపరైరి పేర్మాడి అనునది ఆఅర్థవంతమగు ఒక విరుదము దినిని పెరు-- మాడి అని విభజింపవచ్చును మాడి అనునది మూడ్ష్య నకు తొలిరూపమై యుండును (నుడి నుడుపు-ఇట్టివ్వే ఆపుడు పెర్మాడి == పెద్దమేడ (కలవాడు) అను అర్థము ఏర్పడ్షున్స ఆదిమ సంఘము ననేకాదు నాగరిక యుగపు తొలిదళలలో సైతన్స్స సాం కముగ ఉన్నతస్థాయి యందున్నవానికి మ్మాతమే పెద్దఇల్లు ఉండె డిది రాజగృహంబుకన్న నభిరామమ.గా నిలు కట్టగూడదు అనుట మవ భారతమున తెలుపబడిన పౌరనీతి రాజభవనమ.కన్న పెద ఇంటిని నిర్మించుకొనుట ఒక నేరమగ సైతము సరిగణొంవం డెక్షిది

కాసనములలోని పదాలు విం

పతిదేశపు సభ్యతాచర్మితలో ఒక ఘట్టమున ఈ ఆచారము అమలులో ఉండెడిదనుటకు నిదర్శనములు కలవు ప్రాచీన ఈజిప్టును పాలించిన రాజులకు సామాన్యవాచకముగ 'పేఠో అను 'పేకుండెది ఈ పదమునకు-పేర్‌ = పెద్ద ఓ =ఇల్టు కలవాడు) అనియే అర్థము సంస్కృతమున (ప్రభు శబ్దమును ఇట్టిదే పెద్ద ఉనికి కలవాడని దాని యర్థము

పె చర్చవలన పెర్మాడి అనగా (_పభువనియ 'పెరమడి భట అనగ (వభువునకు ముఖృభృత్యుడు అనియో లేదా (పముఖుడగు భృత్యుడు అనియో అర్థము వర్పడును

-పీరామణి పున్నమ వైళాఖ పూర్ణిమ

శీ శ పదవ శతాబ్ది ఆరంభకాలపు దరిదాపులలోని దగు కొరవి కాననము (తె కా 1 68)న ఈ పదము కననగు చున్నది దీనికి పరిష్కృ_ర్తలు [(శావణ పూర్ణిమ అను అర్థమును ఇచ్చిరి ఆమణిని ఆవణిగ (గహించి వారు ఆ అపార్థమును కల్పించిరి ఆవణి అనునది తమిళ దేశమున (కావణమాసము నకు పర్యాయరామము ఆ ఆవణి పదము తెలుగున ఎచటను కన్సడదు

కాసనమున ఉన్నది ఆమణి అశకుపదము ఇది ఆమిికి రూపాంతరము ఆము ఆనగ వసంతబుతువు వసంతబుతువున రెండు. పూర్తిమఎ-చ్యైతపూర్ణిమ.. వైశాఖపూర్జిమ -మ్మాతమే కిఎవు కావున పేవామణి పున్నమ ఆ రెండు పూర్ణిమలలో ఒకటి మ్మాతమే కాదగును

వైళాఖి పూర్ణిమ బారతసాంస్క్పృతిక చర్మితలో ఒక (వతే క విశిష్టత కలవి బుద్ధజయంతిగ ఆ దినము బౌద్ధుల కాల మున-దాదాపు వేయి సంవత్శరాలు-తెళలుగు దేశమున ఆదరణను

శీర తెలుగు మలుగులు ఆకర్టించినది ఇక పౌరాణిక యుగమున మసైతము వైశాఖపూర్ణిమకు జరుగు వైళాఖోత్సవములకు ,పాముఖ్యము ఉండెడిది కావున 'పేరామజి పున్నమ ను వైశాఖ పూర్ణిమగ (గహించుటయే సము చితము

ఇంకొక విషయమును కలదు ఆ కాలమునే చై్యతపౌర్షి మకు అర్మపున్నమ అను వ్యవహారము ఉండెడిది (వాసుదేవ పర్మబహ్మ కాని రచికమగు తెలుగు కాసనాలు ) కావున పేరా

మణి పున్నమ వైశాఖ పూర్ణిమయే యసును మణుతుంు (మజుతుడు మణజుతురు మణుతుబ్ఞు ము త్తరు) సీటిసాగు నేలయొక్క_ వై శాల్యమును తెలుపుటకై కాసన ములందు. వాడబడిన ఒక భూపరిమాణ విశేషము ఒక నిర్దిష్ట్రపమాజమ్సు గల నీటిచే తడుపబడు భూమి - అని దీని మౌలికార్థము గ్రిన్సిన్తె సంస్కృతమున నివర్తనము అని వ్యవహరించిరి మజుతురు అనగ్గా 26 దండముల వైశాల్యపుభూమి అని కొన్నిట తెలుపబడినను ఠః

పరిమాణ విశేషమున నిర్దిష్టత క న్పృట్టదు కొందరు £0 దండములనిం

వ్యుత్పత్తిని నిర్ణయించు విషయమున శాసన పరివ గార అలో పలువురను తబ్బిబ్బు పరచిన పదమిది ఒకరు ద్రాన్సి సంస్కృతపు మ్మాతా (ఒక కొలత) నుండి సాధి ప యత్నిం్చ్వి ఒక (దావిడ శబ్ద కాస్త్రజ్జుడు దీని (దవిడభాషా పదమగ్గ మగ్‌ నుండి సాధింప యత్నించెను((పా ౯ 485) కాని మలుత్పుల్న వదమునందలి శకటరేవల ఉనికిని ఆయన వివరించలేకప్రోర్ష్య్యా మలుతుజు వదనగు కాసనములందు అన్ని సందర్భము లలో నీటినేల కొలతకే వాడబడినది కావున దీనికి చెరువునిటి సాగులోని పారిభాషిక పదములతో సంబంధము ఉండ ననుట సుస్పష్టము ఇందువలన పూర్వకాలపు పంట చెరువుల నిర్మాణ

కాసనములలో ని పదాలు థీ మును పరిశీలితము పంట చెరువును నిర్మించిన తరువాత తూమును ఒక చోట ఏర్పరచి దాని కెదురుగ చెరువు వెలుపల కొలది దూరమున వలయాకారమున ఒక కట్టను నిర్మించి ఒక చిన్న చెరువును తూమునకు ఆంటియుండునటుల నిర్మించుట కలదు కొన్ని చోటులందు ఈ చిన్న చెరువు కట్టలను రాతితో నిర్మించు ఓయు కలదు గుంటూరు జిల్లా చ్మేబోలునందలి చెరువును ఆను కొని ఇట్టి కట్టడము చాల కాలము నిలిచియుండినది ఈ చిన్న చెటువే మఅుతురు దీని నుండి నీరు వెలువలికి పోవుట్టకై జలమార్గమును చెజువు తూమ.నకు ఎదురుగాగార వేరొకవై పున ఉంచెదరు ఇందువలన ఒక ముఖ్య (పయోజనము కలదు చెరువు నిండియున్న పుడు వేగముతో వచ్చు నీరు కాలువలను తెంచుకొని మాగాణి భూమిని కోఎవేయకుండ దీనివలన ఆపి, చేగమీను తగ్గించి వేరొక దిళకు దానిని మళ్ళించి నీరు మెల్లగ పారునటుల చేఎ భూములను కాపాడుటకు వీలగును మయుతుయి అనగా నీటి వేగమును తగ్గించి వేరొక దిశకు మరల్చు చిన్న మడుగు అనియే అర్థము (తుజు అనగా తటాకము) సంస్క్యృతమ.నందలి నివర్తనమునకు ఇదియే అర్థము ఈ మలుతుణు పదము [కమ ముగ న! త చెంది రాయలనమ మొదలగు చెరువుసాగు ఎమలలో మర్తవ మరవలుగ పరిణమించినది మజుతులు నకు వేరొక (వయోజనమును కలదు మజు తుజును ఒకసారి నింఎన తరువాత చెరువు తూమును కట్టివేఎ వమజుతులు లోని నీటిని పారించి తడుపగలుగు నేలకే మలు తులు అనునది వైకాల్య దృష్టిలో తొఎయత ఏర్పడినది ఇది యొక నిర్జిషపు కొలత కాదనుట యశార్థమే కాని కొల [పమాణములు రూపొందని కాలమున అన్ని లెక్కలును ఇబ్దే ఉండినవి ఉదాహ రణకు [కోళము గవాతి యోజనములను పరిశీలింతము ఇందులో [కోళము అనగా మానవుడు పెద్దగా ఆరచిన వినఐడు దూరము గవ్వ్యూతి అనగా ఎద్దుణంకె వినఐడు దూరము యోజనము అనగా కాడినుండి విడువకుండ జత ఎద్దులు పయనించు దూరము

శ్తీల్త తెలుగు మణుగులు ఇట్టి కొలతలు అన్నియు అనిర్జిష్టములే మానవుని సాంస్కృతిక వికసనపు తొలి దశలో పతి చోటను ఇట్టిదే జరిగినది గణిత పరిజ్ఞానము "పెరిగి దండములు హస్తములు మొదలగు నిర్దిష్ట (పామాణిక మానములు ఏర్పడిన తరువాత కూడ ఆ కొలతలకును [కోకాది నామములు ఆర్థవిరహితములే యైనను వాడబడినవి

మణుతులు విషయమున కూడ ఇట్టిదే జరిగినది తొలుత

స్థూల రీతిలో మటుతులు సీటిసాగు భూమికి మజుతులటు అను జరు కలిగినను తరువాతి కాలమున గణితరితిలో ఏర్పడిన స్థిర వై శాఖ్యమునకును ఆ ఉీఠే నిలిచినది

ముత్తురాజు(ల్‌ ్స మహారాజు

అనాటి రేనాటి చోళుల శాసనమలందు ఈ పదము కనబడ్షృ

చున్నది దీనిని వ్యక్రినామమని కొందరనిరి అట్టిదది కాదన్సట కేనాటి చోళుల చరిితవలన సుస్పష్టము (చూ ఎరిగల్‌్‌ కుత్త పదమునకు ముదుసలి ఆను అర్థమును మ్మాతమే ఇచ్చి ఆ వడ్ల మునకు నిఘంటువులు అన్యాయము చేఎనవి ముత్తుపల్లి మొదలగ్న స్థలనామములకు ఈ అర్థము సరికుదురదు ముత్తుజ= మహా ఆన్న అర్థమే చక్కగ సరిక.దురును అంతేకాదు. రేనాటి చోళుల శాసన ములలో ముత్తుకాజుల్‌ నచ్చిన చోట మహారాజ పదమ్స కన్పడదు మహారాజు పదమును వాడిన శాసనమున ముత్తు రాజ పదము కనబడదు కావున మహారాజు ముత్తురాజు పదమ్షుల్న సమానార్థకములు

మున్నూరు సొనులు మున్నూరు అయ్యలు దైవ సన్ని

ధిన ఉండి ఊరేగింపు సమయమున ముందునడచుచు నాట్యమాడు దేవ

దాసీ గణము జం[తవాద్యముల మేళగాం[డు

శాసనములలోని పదాలు శ్రీకి సంథ్యావాచకము కాకపోయినను నంఖ్యావాచకమ.గ భావింపబడి కాసన పరివ్క_ర్తలను తబ్బిబ్బుపరచి అపార్థమ.నకు లోనై నది పె వద సముదాయములోని మున్నూరు పదము సూ ఆ ని యందును ఈ పదము చర్చింపబడి మూడు వందలు అను అపార్థమే ఈయబడినది చేబోలు కశాననమున (సౌఇ 1? 0 ) ఒక దేవాలయమునకు ఇచ్చిన దాన వియయ మున ఈ పదసముదాయము వాడబడినది దీనికి మూడువందల దేవదాఎలు మూడువందల మేళగార్యడు ఆను అర్థమును కాసన పరివ్యర్తలు కల్పించిరి ఒక దేవాలయమున మూడువందల దేవదాసీలును అదే సంఖ్యలో మేళగార్మడును విధిగ ఉండి తీరవలయునను నియమము ఏ ఆగమమునను కిన్పట్టదు అట్టి సంప్రదాయము ఉండినటుల ఆంధదేశములో మ్యాతమే కాదు తక్కిన దక్షిణ భారతీయ రాష్ట్రములందును వినరాదు దాదాపు (కిశ 0 వ శతాబ్ద ములు మొదలుగ నిరంతరాయముగ పూజాదులు నిర్వహింపఐడు చున్న దాకఇురామాది క్షేతములందుగాని తమిళనాడులోని బృహదీశ్వరాలయమ. నగాని ఒక్‌ నిర్దిష్ట సంఖ్యలో తౌర్య(తికులు ఉండినటుల ఎవరును ఏనాడును పేర్కొనలేదు _ప్రఫక్త్రమగు శాసనము కన్పట్టిన చేబోలున గూడ అట్టి సం్య్యపదాయము విన రాదు కావుళ మున్నూరు సానులు లోని మున్నూరు పద మును సంథ్యావాచకముగ (గ్రహించుట సంప్రదాయ విరుద్ధము హేతువాద వ్యతిరేకము అంతేకాదు మన్నూరు అను పదమును సంఖ్యావాచక విశేషణముగ మానవులకు వాడుంఎ వ్యాకరణ విరుద్ధము. తెలుగు పలుకుఐడికి ఆది సరిపదురదు మానవులకు విశేషణముగ దానిని వాడునపుడు మున్నూర్వురు అను రూపమును అది ఆర్జించును కాసనస్థ పదమునందలి ఈ అసంబద్ధతను గుర్తించియే సూతఆని ఆ పదమున ర్వ అనునది లుస్తమైనదని భావించి దానీని

తెలుగు మణుగులు. అచ్చట (వాకెట్టలో చేర్చినది కాని ఆ పదము ఆ తీరుగనే మున్నూరుగనే బాపట్టలోను ఇతరములందును లభించు కాసనము లందు కన్పట్టుచున్నది కావున ఆ పదమును ముచ్న్నూర్వురు అని సవరించుట ఒక ఆపచారము కాగలదు కావున ఆ పదము సంఖ్యా వాచకము కాదని నిర్ణయించుకొని వేరుగ హేతుఐద్ధమగు తీరున అర్థమును సాధింపవలణ యున్నది మున్నూరు పదమును మున్ను -+- ఊరు అని పద విభజన చేయవచ్చును ఇందు ఊరు అనునది (కియాజన్యమగు విశషణము ఈ (క్రియ దాని వ్యతిరేక క్యార్థక రూపమున ఊరక _ అను తీరున మ్మాతమే తెలుగున నిలిచినది మౌలిక శయ యగు ఊరు వ్యవహారమునుండి లుప్తమైనది న్నీ ఊరుట దుంప ఊరుఎ మొదలగు కొన్ని వృవహారములందు ఆ (క్రియ నిలిచియన్నను దాని తొలుతటి అర్థములన్నియు. నేడ్సృ వా ప్తిలో లేవు అంతేకాదు నీరు ఉరుటలో ఉన్న శ్రర [కియలో అంత్యాక్షరము శకిటరేఫ అని అప్పకవి ఆభ్మిపాయన్సు కావున ఊరక అను వ్యతిరేక క్వార్ధకమునకు మూలమై స్పార్ధా రణ రేఫాంతమగు ఊరు అను [కియ తెనుగున భారత రచనా కాలమునాటికే దాదాపుగ లుప్తమై మున్నూరు పదమ మ్మాతమే నిలిచియండెనని థావించుటకు ఆస్కారము కలదు ఈ శ్రీయ యొక్క అర్భమును ఊరక ఆను పదప్ప ఆఅర్థమునుండి నమునము ఊహింవవచ్చును ఊరక అనగా కద లక పలుకక నిళ్శబ్దముగా అను అర్థములు కలవు అందువలన ఊరు అను [కియ కదలుట పలుకుట ధ్వనిచేయట ఆన్స ఆర్థములన కలిగినటుల నిర్ణయింపవచ్చును అపుడు మున్న్నూర్తు పదమునకు ముందుగా (అనగా దేవునికి ముందర పోవుచు) గాన నాట్యాదులచే ళద్దోదులను కలిగించు అను అర్జము ఏర్ప డును దేవదాసీలును మేళగాం(డును చేయ పనులు ఇవియే గదా

శాననములలోని వదాలు శ్రీల అంతేకాదు సొ ఇ శాసనములలోని 1” 989 యందు వింద్యసాని మున్నూర వసమున అని కలదు ఇచట మున్నూర విశేష్యము ఇచట నంథ్యావాచకార్థము ఏ విధముగను సరి కుద రదు ముందుగ నాట్యాదులను చేయట కులవృ త్రిగా కలది అను అర్థము మ్మాతమే సరికుదురును ఇక కొన్ని కాసనములందు మున్నూటి అనియ రూసము కనవచ్చుచున్నది దానిని ఆయా నందర ములను బట్టి అర్జకల్న న చేయవలసి యున్నది ఒకవేళ అది దేవదాఎకేవ రించిన సంద్ర రేఫ-- కావేటిరంగా ఇత్యాదులందువలెనే టి గా మారియుండును చేవాడు పార ణ్యరాష్ట్ర పదపు తెనుగు రూపమిది ఇది ఒకి [ప్రాంతపు నామముగ ఆంధదేశ చర్మితయందు కననగుచున్నది తెలుగు చోశలు తమ కాననములందు తాము పాలించు (పాంతమ.ను_ రేనాడు ఆని వ్యవహరించిరి వారికే చెందిన దొంగల నంద్యాల తామ ఫలకమున ఆ రాజ్యము హిరణ్య రాష్ట్రము గ పేర్కొనబడినది ఈ పదములు రెండును పర్యాయ పదములే అని గోష్టి నిర్ణయించినది రేనాడు నకు ఆర్ధ కల్పన చేయుటకై కృషి చేఎన కొందరు దానిని రేగడినాడు రేవుఅనాడు రేగులనాడు అను రూపము లతో వివరించుటకు యత్నించిరి వానిని అర్థరహితములనియు రేనాడు స్వభావమును అవి వివరింపజాలవనియ గోష్టి వానిని తోఎ పుచ్చినది ఇవష్వాకుల కాలమున హిరణకులు పూగీయులు మొదలగు వారు వారి సామంతులుగ ఆంధదేశప్పు వివిధ (సాంతములను పాలించినటుల వారి శాసనములు తెలుపుచున్నవి పూగీయుల 'పేర పూగినాడు ఏర్పడ నటుల ఆ కాలమున హిరణకుల పేర

న! తెలుగు మలుగులు హిరణనాడు కూడ ఏర్పడి యుండుట సహజము హరణ అను సంస్కృత పదము అకణ గా తెలుగున రూపొందినటులనే హిరణ పదము ఇరన గ మారును తరువాత స్వర వ్యత్యయము వలన ఇరన యే రేన గ మారగ నాడు తో కలసి అది రేనాడు గ పరిణమించినది హిరణనాడు యొక్క సంస్కృత రూపమే హిరణ్యరాష్ట్ర ముగ దొంగల నంద్యాల ళాసనమున పేర్కొనబడినది

శాహి (శహి) మొదలై జరుగుచుండగా వర్తమానాబ్దము కాగా

శాబడగ

తూర్పు చాళుక్యుల కాసనములందు ఈ పదముకానవచ్చు చున్నది గుజరాత్‌ (పాంతపు చాళుక్కుల నుండి ఈ పదము పీరిక్రి సం[కమించినది ఈ పదపు ఆర్థమును గురించి కాసన పరిష్ట ర ల్పు విభిన్నాభ్మిపాయములను వెలువరించిరి కొందరు (శాహి యన్ననద్ద థ్రీ కిమారు రూపమని తలచి పవ్వితమైన ఆను అర్థమిచ్చిర్ర వేరొకరు పంటడెండు నెలల కాలమును ఆ పదము తెలియజేేద్వ ననిరి ఆ అర్హములలో ఏదియు శాసన పారములను ఆరవు చన స! థ గ. కొనుటకు ఉపకరించదనుటకు ఈ [కింది పారములు లతక్యముల్సు స్వస్తి (యపవర్థమాన విజయరాజ్మ సంవత్సర ౭ [శాహి విష్ణు సంకొంతి సందర ఖమున (రాజ మండి శాసనం ఎఆర్‌ నెం ఉ00 982) లి స్వస్తి (ప్రవర్థమాన విజయరాజ్య సంవత్సర ములు మూడగు (కహి గంగ్గంగొండ్డ చోడవల నాంటి సర్పవరం కాసనము సౌఇ [16 లి తి బాపక్య వ్మికమ సంవత్సరములు ర్‌ (శ్రాహి

థ్రీ యమేశ్వర మహాదేవరకు (దాశారామ కాసనము సౌఖఇఖ 17 తి 7

శాసనములలోని పదాలు 4 పై వానిని సనరిశీలింపగా తొలుతటిదానిలో పుణ్యతిథికి ముందునక్తు శెండవదానిలో దేశభాగమునకు ముందుగను తరువాతి దానిలో థ్రీకారపు ముందునను గొపి (శవ పదము కన్చడు చున్నది అన్నింటను పరిపాలన వత్సరపు సంఖ్యకు తరువాతనే అది కలదు ఈ అన్ని సందర్భములకు పై పరిష్యర్తల అర్థములు వవియు సరి కుదురవనుట సున్పష్టము. కావున వేరుగ అర్థమును వెదకవలసి యున్నది పరిపాలన వత్సరమునకు తరువాతనే సదా ఈయబడుట షు న్‌ంన సందర్భమును బట్టి మొదలై జరుగుచుండగ లేదా వర్త మానాబ్దము కాగా అను అర్థము మ్మాతమే కాసన పారములందు అన్నింట సరికుదురుచున్నది. దీనిని ఇలపరచు వేరొకి అంశమును కలదు గుజరాత్‌ చాళుక్యులకు పారసీకులతో నెయ్యముననో = కయ్యముననో సాన్నిపాత్యము ఉండెడిది పారసీక భాషావదములు ఆ కాలమున పళ్చిమ థారతమున తద్వారా వ్యాప్‌ించినవి అట్టే పదములలో శురుహ్‌ అనుదాని వికృతియే [శాహి కావచ్చును శరుహ్‌ అనుదానికి మొదలిడుట అని పారశీక భాషలో అర్థము ఈ విషయమింకను పరిశీలింపవలబనదే అయినను (శ్రాహి ౬=వర్త మానాబ్దము ఆనునచియే. కాసన పారములకు అన్నింటికి సరి కుదురునది

1! సాంస్కృతిక వ్యాసాలు శ. తలుగు పుటు పూర్వో తరాలు క ట్‌ నుర _-రాంభ ళ్లు కృ ప్టమూ ర్తి ఏ దేశ చరిత చూణనా ఏమున్నది గర్వకారణం ఇది ఒక కవిసూక్తి ఆ కవి దీన్ని తెలుగువారి నల్చ కాణపు నాలుకల మీద నికిత ళాణంతో చెక్కి పారేశాడు ఆ లెక్కన జాతి చర్మితే కాదు భాషా చర్విత కూడా గర్వకారణం కాదు కవి వీది మనోవై క్రిబ్యంతో ఆ మాట అన్నప్పటికి (పతిచర్మికా ఆయా జాతికి నిజంగా గర్వ కారణమే ఆంకేక్షాని నిరాశ పడవలణన పని ఆసలులేదు ఇంతకీ చర్విత ఆంటే బయ్మోగఫీ హిస్టరీ కాదు హిస్టరీని ఇతిహాసం అంటారు ఈ మాటల నుంచే మన కో విశేషం తెలుస్తుంది కాల్మకమాన పాతమాటలకు అర్థాలు మారుతూ వుంటాయ కొత్త అర్థాలతో కొత్తమాటలు పుట్టకొస్తూ వుంటాము ఈ సంగతి చాలామంది వరిశోథకులకు తెలీదు ఏమయినా చర్మిత అన్న మాట పాస్టరీ అన్న ఆర్థంలో రూఢం అయింది కనక ఆ మాటనే వాడుకుందాం ఇంతకీ అభ్మిపాయ (వ్రకట్వ మేవ భాషాభ్మిపాయం అన్న నుడికి కాలదోషం పట్టింది భాషాభ్మిపాయ్యం సంసంగం అంటే కమ్యూని కేషను కమ్యూనికేట్‌ కానినాడు భాష బడ బడాయ మాన శబ్దం మ్యాతమే ఒకే వాస్తవాన్ని చరి్యితకారులు రకరకాలుగా వ్యాఖ్యానిస్తారు ఆ వ్యాఖా వీ నొల వెనక శారికో నిర్ధిష్ణ దార నిక దృష్టి వుంటుంది అ దృష్టి వెనక ఒక లాభం వుంటుంది పాలకపక్షంవారు అలాంటి లాభదృష్టితోనే చర్మితలు రాకార్వ పశ్చిమ దేశాలవారికి మా్యాతమే భారతదేశ పాలనాధికారం వుందని చెప్పడంకోసం విన్సెంటు న్మిత్తు ఈ దేశానికి ఆర్యుల నుంచి ఆంగ్లేయుల రాకవరకూ ఏకరువు 'పెటాడు ట్‌ అందుకు (పతికియగా చరితను వ్యాఖ్యానించాడు బాలగంగాధర తిలక్‌ బ్రన్వల్బు ఆర్యులు ఉత్తర ధుు వాసులన్నాడు అక్కడి నుంచే వారు యూరోపంతా వ్యాపిం

సాంస్కృతిక వ్యానె లు శ్రర చారు ఆర్భాణా అంటే ఇరాన్‌మీదుగా భారతదేశానికి వచ్చారు ఇక్కడే వారి జ్ఞాపకాలను పొదువుకున్న వేదాలు పెంపందుకొన్నాయి వేదాలు అజాలు వైది కార్యులు అజులు ఈ పు్య భారతభూమి అజనాభం యూరోఎయులకు అబ్బిన తెలివితేఎలకు భారతదేశమే కారణం-ఇలా సాగుతుంది తిలక్‌ దార్శనిక దృష్టి ఆ చూపును బలపరిచాడు జయస్వాల్‌ ఇంగ్లీవవాళ్ళు ఇంకా చెస్తు దిగడం నేర్చు కోనినాడే భారతదేశంలో [పజాస్వామ్య గణ రాజ్యాలుండేవని ఆయనన్నాడు ఆనాడు ఆ దార నిక దృష్షిగల వారికి ఈ వాదాలు గర్వకారణా లయ్యాయి ఈలోగా ఇంకో విశేషం బయటపడింది హరప్పా మొహంజోదారో నాగరికత వెలుగులోకి వచ్చింది ఆది ఆర్య నాగరికత కన్నా గొప్పది అంత గొప్ప నాగరి కతను ఈ దేళంవాళ్ళు సృష్టించడానికి వీల్దేదు కనక వారిక్కడివాళ్శయి. వుండరు అని పండితులు నిర్ణయించారు ఊహా పరిశోధనలు మొదలుపెట్టారు. వారు యూరోపియులు కాకపోయినప్పటికీ మధ్యధరా (పాంతం నుంచి వచ్చిన ఆనయన్గు అని తేల్చారు మరి ఆర్బేతరులు ఇక్కడ వున్నప్పుడు సంస్కృృతేతర భాష కూడా వుండాలి కదా అందుకని బిషప్‌ కాల్‌డ్వెల్‌ ఓ కొత్త భాషాకూటాన్ని కని "పెట్టాడు వైదికార్యులకు పూర్వం వున్న జనానికి (దావిడులని అదివరకే పేరు 'పెటాలు ఇంగ్లీషు బార్నితకులు కనక కాల్‌డ్పెల్‌ కనిపెట్టిన భాషా కూటానికి కూడా అదే పేరు ఖరారు చేగడు _దమిశ (ద్రవిడ (దావిడ అన్న పేళ్ళు తమిళానికి సంస్కృతీకరణాలు ఈ 'సీగతో తమిశుఎ అలతీశయం పెరిగింది అదివరకు జనని సంస్కృతంబు సకల భాషంకును అనుకునేవారు మన ఛాందస పండితులు బిష ప్రుగారి కొ త్తవాదంతో దవిడ భాషలకెల్డి తమిళమే శల్చి అని మన తంబులు సగర్వంగా చెప్పుకోసాగారు

దావిడ భామఎన్నీ ఎక్కువ దక్షిణాదిలోనే వున్నాయి ఒకే ఒక్క భాష (ాహాయీ సంధుకు వాయువ ౦గా బలూచిస్తానులో వుంది ఆ మధ్య చెకోస్లో చేకియా. పండితుడొళకడు ఊత్తరాదిన మరో దావిడ భాషను కనిపెట్టాడు (బాహాయీ ఒక బలూచిస్తానులోనే కాదు అక్కడి నుంచి అహ్హైనిస్తాన్‌ ద్వారా ఇరాన్‌ వరకూ పాకింది అయినప్పుడు ఇరానుకిన్నా అవతలున్న ఏదో దేశం (చావిడ భాషలకు పుట్టిల్లు అయి వుండాలి లేకపోతే భారతదేశం ఆవల పశ్చిమాన దీవుల్లాగ |[బాహూయీ భాషా (ప్రాంతాలు ఎందుకుంటాయి

హరప్పా మొహంజోదారో నాగరికత (సష్టలు మధ్యధరా (పాంతంవారని అన్ని దార్శనికతలకూ. చెందిన చారిితకులు ఒప్పుకుంటున్నారు. కాని (ద్రావిడ

ఉ)

ర0 తెలుగు మణుగులు భాషలకు మూలం అఆక్కడుండేది అనడానికి వారికి ఆధారాలు దొరళలేదు దొరక లేదు అనడంకన్న దొరకపుచ్చుకునే ఇష్టం లేదంటే సమంజసంగా వుంటుంది అలాంటి ఇష్టం వున్నవాడూ ఆ యిష్టాపూర్తికి కావలఎన సాధన సంపత్తి గలవాడు ఒక చెకోస్టోవేకియా పండితుడు అతడిపేరు బెడిక్‌ హోబ్ని స్వయంగా పురాతత్వ శాస్త్రవేత్త ఆయా మైనరులో హిట్టయిటుజ తి అవశేషాలెన్నో తవ్వి తట్టలకెత్తాడు హిస్టయిట్లు తమ థాషలో ఖ త్తీలని ఎలుచుకుంటారు ఈ ఖత్తీ నుంచే సంస్కృత క్ష్యతియ శబ్దం పుట్టిందని ఆయన వాదం ఖ_త్రీభాషను ఆయన క్షుణ్ణంగా ఆధ యనం చేళడు అఏ సంస్కృత కూవానివి కనక సంస్కృత కూటాలి చెందిన అన్నెభాషలనూ నేక్చుకున్నాడు ఆ నేర్చుసాయంతోనే. నేటి సంస్కత భాషల (పాచీశార్యాబీకత్వాఅ జొతకాలు గుణించాడు అన్నింటికన్నా ఆతి ప్రాచీన సంస్కృృతభాష ఖఇత్తీ అయితే ఆత ౦తాధనిక సంస్కృత భామ్ష రష్యన్‌ అని ఆయన తేల్చాడు తమిళానికి సంస్కృృతీకరణం ఆయిన (దావిడ శబ్దాన్ని దక్షిణాది భాషలన్నింటికీ ఆంటకట్టడం బిషప్పు కాల్‌ డ్వెల్లుగారి దొరతనంత్రి వచ్చిన ఆరయమికి తార్కాణం అన్నాడు నిజానికి ఈ థావలన్నింటికీ సుమేరో' ఆనరియన్‌ భాషలు ఎతరులన్నాడు ఆ తర్వాత కొందరు రష న్‌ పండితులు కూడా అడే నిర్ణయాసికి వచ్చారు ఒక భాషాకూటం నస్యరూప స్వభావాలను నిర్ణయించడం కోసం ఒక శబ సామ ౦ మ్మాతమే సరిపోదు అలా అయితే పెట్టు నుంచి ఇంగ్లీషు పుట్‌ వచ్చింద్రబ్ది కొట్టు నుంచి కట్‌ వచ్చిందనీ వాస్యానిక్షై అడవి బాఎరాజు అన్నమాటకు అచ్చం కాస్త్ర పతిపత్తి వచ్చేస్తుంది రావడమేమిటి- ఆలా యిచ్చినవారు కూడా ల్రే క పోలేదు తెలుగులోని నలిపెయ్‌ అన్నమాటే ఇంగ్లీషులో నల్టిఫై అర్వం దని వాదించిన ఉద్దండ పండితులు మనకున్నారు ఇటీవల ఒక యువకుడు [పప ంచ భాషలన్నీ తెయగునుందే పుట్టాయన్న కొత్త ఎద్ధాంతం తయారుచేశాడు ఆందు కోసం అతగాడు తొంభై ఆరు ఫొర్ములాలు కనిపెట్టి (ప్రచారం కోసం ష్యతికల చుస్తూ (ప్రదక్షిణలు చేస్తున్నాడు ఇంతవరకూ ఏ ప్మతికా అతగాడిని కనికరించి నట్టు కనిఎంచదు ఈద అద ల ఇద సుమేరు సంస్కృతి సుమెరు ఆంటే అర్థం ఏమిటో ఇంకవరకూ తెలీదు కాని వారి భాక్షల్రో మేరు అంటే ఎరమిడు అని అర్థం ఎరమిడు నిక్మాణ పద్ధతినీ సంస్కృతినీ

సాంస్కృతిక వ్యాసాలు త్‌! ఈజిస్టియన్లు సుమేరులనుంచి. తీసుకున్నారు కనక ఈజిప్టియను భాషలో కూడా పిరమిడుసు మేరు అంటారు ఆ మాట మన భావలో వాడుకలోలేదు కాని మన భాషనుంచి ఎంతో పరిపుష్టి పొందిన ఎంస్థ్రృకం ఎలివేషను కి మేరుపస్థారం అని బరు పెట్టుకుంది తంతశాస్త్రంలో అనేక యంతాలున్నాయి అన్నీ బూపింటు స్థాయిలో మ్మాతమే వుంటామి. ఒక్క ్రీచ్యకానికి మతమే మేరు.పస్థారం వుంటుంది సంప్రదాయం తెగిపోయినందువల్ల దళానికి కోణానికీ సాంకేతికార్థాలూ రూపాలూ లుప్తం అయిపోయాయి. దళాలంటే తామరరేకుల ఆకారంలో గీయడం చెక్క డం ఇప్పటివారు చేస్తూవుంటారు- విందు [తికోణ వసుకోణ దళశారయుగ్మ మన్యస నాగదళ షోడళ ప్మ్యతయుక్తం వృత్తతయంచ ధరణీ సదన్నతయంచ థ్రీచ్మకరాజ ఉదిత పరదేవతాయా. అన్న ళంకరుని శ్లోకాన్ని తమ ఊవాకు తోచినట్లు రూపకల్పన చేస్తారు నేలన చౌకంగా వున్న పిరమిడు పెకిలేచి ముక్కో ణంగా మారేట్టు రాత్తో కట్టాలంటేనే అప్పుడు కోణాలూ దళాలూ పషతాల స్వరూప స్వభావాలు తేలుతాయి. ఇప్పటివారికి భక్తితప్ప ఆ మ్మాతం ళద్ధ వది? పైగా ఆ జిజ్ఞాస ఎక్కడుంది

సుమేరులు ఏ కారణంవల్లనో న్లైలునది ఉత్ప త్రిస్థానంవై పు వలస వెళ్లారు ఆలాంటివారిని పురాతత్వ శాస్త్రవేత్తలు మేరోలన్నారు వారు తమ సంస్కృతినీ దేవుళ్ళని ఈజిఫ్ట్రకిచ్చారే కాని ఈజిప్టునుంచి ఏమీ తీసుకోలేదని వారంటున్నారు మేరోలు నల్టవాష్మ వారిని ఎథియోపియన్లన్నారు (గ్రీకులు ఎథియోపియన్లంపే దగదేహులని ఆ భాషలో అర్థం ఆరబ్బులు కూడా వారిని దగ్ధమ.ఖులన్న మాటతోనే పిలిచేవారు మేరోలను వారి భాషలో సూడన్టనేవారు సూడన్‌ అన్నా ఆర్థం అదే మనకో సామెత వుంది- చూచిరమ్మంటే కాల్చివచ్చాడని బుద్ధున్నవాడెవడై నా ఈ పనిచేస్తాడా గిరీశం అన్నట్టు ఇది - (గాన్‌ ఇన్మ్‌గాటిట్యూడ్‌ కాదా? ఒకప్పుడు సూడు ఆంటే కాల్చు అన్న అర్థం తెలుగులో వుండేఏ ఇప్పటికీ అరవంలో వుంది థ్రీరాముడు హనుమంతుడిని పిలిచి లంకను సూడు అన్నాడు ఆయన యజమాని మాటను తూచ తప్పకుండా ఆమళలుపరిచే బంటు కనుక లంకను సూడి వచ్చాడు అందుకే సూడమన సూడి వచ్చెను అని మొల్డ చమత్క రించింది మనకు మాటల్లో చమక్కారం౦ ఆంతరించింది-కాని సామెత మ్మాతం మిగిలింది క.

సుమేరు అణరియా.. భాషల్లో. మెరక నేల్నిలకని. ప్లమన్న మా _ తుురు అనీ పిలిచేవారు మేరోలు ఎగువన్నైలు కాస్థ డదు బండల్లుగ్యల్భచోట న్యా

/ ళం చీ ౮ మిల ఇవ | అ. ఎ

ర్‌ల్లి తెలుగు మలజుగులు శే తమ రాజధాని కట్టుకున్నారు ఆ పచ్నానికి క్మురు అని పేరు కాబ్బయన్‌ సముుదం పక్కనున్న పల్లపు దేశాని తరు అస సేడు అసుర భాషలో కి ఆంటే భూమి కనక కాసృఎతీరపు పల్పపు భూమికి తుర్కీ అని పేరు వచ్చిండి అదే నేటి తుర్కొమేనియా . గోలుకొండ నేలిన కుతుబ్‌షాలు తుర్యీ నుంచి వచ్చారు కనక ముబ్ద్బంలను తొలుత మనం తురకలని పిలిచాం ఇప్పుడెక్కిడి నుంచి వచ్చినవారినై నా ఆదే పేరుతో ఎలుస్తున్నాం పైగా కుతుబ్‌షా తుర్కీలో కారాకురేలూ తెగవాడు కారాకురేలూ అంటే క్యరికరమ అని అర్ధం అంటే నల్ప గొ(రెల కాపరులన్న మాట కనకనే వారు మన గొల్హగొండకు పేరు మార్చ కుండా ఆ పేరునే పదిలంగా కాపాడుకున్నారు గోదావరి డెప్హా (ప్రాంతంలో పల్పపు [గ్రామాలకు త్కురులసీ మెట్ట (గ్రామాలకు క్కురులసీ పేర్దు నేటికీ కనిఎస్తాయి ఆద్యురు మొగల్సుురు 'శేశనిక్కురు జోడసక్కురు పేద్ద అలాంటివే తెలుగునాడు ఆంతటా కురులు కుర్తులుగానూ త్మురులు తుర్తులుగానూ మారిన వూశ్హైన్నో వున్నాయి ఐహుళా ఆ [గామాలవారి ఇంటి పేర్దు తిరిగి ఆ [గామాలకు పోర్సు ఆ వూశ్చ పేరుగా మారివుంటాయి. ఇది పండిత పైత ంవల జరిగిన పమాదం ఆంత్తే కాని జనసామాన్యం చేఎన మార్చు మాతం కాదు తెంంగాణాలో ఏ పల్లెటూరి పెద్ద మనిషిని ఆడిగిశా దోరణగంటి పోయెస్తై ఒరుంగంటికి పోతున్నా ఆంటాడ్ష్య అదే చదువుకొన్న వారి నడిగితే డోర్నకల్‌ పోతా వరంగల్‌ వెళ్లాస్తా ఆన్ని జ్వ బిస్తాడు తెలుగు కురు తురులు సంస్కృత నిక్కూడా వెళ్లాయి. కరు భూవ్సల్ర తుర్వసులూ ఆలాంటివె చర్మితకు తెలిఎన తొలి వర్గ ఎమాజం నుమేరియాలో వెలబంది ఆది స్పజ్హ రాజ్యవ వస్థ నాటి క ఇల్లూ కో ఆటా కూడా దేవాలయమే కో అంచ దైవం రాజు అని కూడా అర్ధం కో ఇల్లు కోవెల అముంది కో ఆట కోట అయింది తర్వాత ఒకటి దేవాగారానికి ఇంకోటి రాజు నీవాసానికి రూఢం ఆయ్యార్చి వక రాజ్య వ్యవస్థలో రాజూ పురోహితుడూ కూడా ఒక్కడే అతడిని సుమేరియ్వన్త నంగ అనేవాడ ఈ సంగ దేవునికీ మానవుకీ మధ్య వ్యాథా తగ్గా (పతినిధిగా వుండేవాడు సుమేరు (వభావం జెంద్‌ అవెస్తా మీద కూడా వుంది దైవ (పతినిధిని వారు. నెయిరో సంగ అంటారు తర్వాత ఈ మాటకు ఆగ్ని అన్న ఆర్ధం వచ్చింది నెయీరోసంగ-అన్న మాట రుగ్వేదంలో నారాశంణ అయిందని పండీక హెదం నారాశంణ అంటే అగ్ని హవిస్సులు కొనివొయేవాడూ దైవానికి మనికి ఛి

సాంస్కృతిక వ్యాసాలు ర్‌తో. మధ్యవర్తి అగ్నే కద కర్వాత నారాశంసి అన్న మాటలకు వేదపండిళులే అర్థం మార్చేశారు అవి వేరే సంగతి వకరాజ్య వృవస్థ దైశ్రరాజ్య వ్యవస్థగా మారిన తర్వాత దేవాయ అధిపతీ పురోహితుడూ సంగగానే వున్నాడు రాజు వేరయ్యాడు అతడిని పటే అనేవారు ఏశేశ్వర మతాలు బానిస రాజ్యవ్యవస్థ సుమేరియాలో పుట్టింది అక్కడా అబరియా ఈజిప్ట (గీసు రోమ్‌లలో కూడా వర్ధిల్లింది తూర్చుదేభాల బానిస రాజులు నిరంకువఎ అంటే డెస్పాట్స్‌ పళ్చిమదేశాలవారు (కూరులు అంటే టైరెంట్స్‌ ఈ బానిన రాజ్య వ్యవస్థ వాస్తవింత నుంచే అక్కడ ఏకేశ్వర మతాలు పుట్టాయి నిరంకుశ (కూర పాలకులను ఎదిరించే వారెప్పుడూ వు టారు అదికూడా నాటి వాస్తవమే అందు వల్లనే జహోవా గాడ్‌ అల్లా అహుర్‌ మజ్జా-వీరితో పాటు లూబఫర్‌ డెవిల్‌ ైశాన్‌ అం(గమైన్యులు కూడా అవతరించారు అధికారానికి అడ్డులేని ఈ దానిన రాజులనే వేదాలు పరమేష్టి అన్నాయి అనాడు స్మామాజ్యం భోజ్యం స్వారాజ్యం వై రాజ్యం పార మేస్టి రాజ్యాలుండేవి మన దేశంలో ఆ రాజ్యాధిపళుల్ని స్మ్యమాట్‌ భుక్త స్వరాట్‌. విరాట్‌ పరమేష్టి అనేవారని వేదాల వల్ల తెలుస్తుంది అయితే పారమేష్టి రాజ్భం సంగతి తెలుసునేకాని ఆదిక్కడ వుండేదికాదు. భారత దేశంలో బానిస రాజ్బ వ్యవస్థ విస్తారంగా లేదు కనుకనే మన మతంలో ఏకేళ్వరుడు కూడా లేడు ఈశ్వరునికి (పతిద్వంది. కూడా లేడు ఆయితే సుమేరో అబరియా భాషల వార యిన దాక్షిణాత్యులు ఆ బానిస వ్యవస్థను మరవలేదు ఆ ఏకేశ్వరత్వాన్నీ మరవ భేదు బై బిఎ ఏక్రేశ్వరులను పరిశీలిస్తే వారి అసహనత్వ్యం నికంకుశత్వం [కూరత్యం ఆర్థం అవుతుంది నల్లఎ్యు దై వాన్వేషణ అన్న శ్చీక్రత్రో బూర్జ్‌ షారాబనన పుస్తకం చ*వితజే ఆ ఏకేశ్యరుల వై నాలన్ని ఆవగతం అవుతాయి దక్షిణాదిన శైవ వైష్ణవ మళాలు రెండూ ఎకేశ్వర మతాల్డాగే వీరమతాలు

ఆ మఠాల వారు తాము ఠణ్వురుని లె కలమనీ విష్ణువుకి కింక రుళిమనీ సగర్వంగా చెప్పుకుంటారు. వైష్ణవం కన్న తైవం (ప్రానీనమయింది ఆ మత (ప్రవక్త బసవేశ్వరునికి అభినివేశం కిల్చించిన వాడు సంగమయృ్మ సంగ శబ్దం సుమేరు భాగషదైనా దాని కప్పటికే ఆర్థం మారినోయిది నదీ సంగ మాన్నే సంగం అనే శ్చీర ఎలిచేవారు. కనక సంగం ఆశే మాఎకు తమపు తోచిన అర్థాన్ని జోడి చీ

ర్‌క తెలుగు మణుగులు కూడలి సంగమయ్య అన్నారు ఐస వేశ్వరుడు అక్క మహాదేవి మొదలయిన వారు చెబ్బన వచనాంన్నీ ఈ కూడలి సంగమయ్యకే అంకితం ఇలాగ సుమేరు మాటతో పాటు సం్యపదాయం కూడ మనలో నేటికి కనిపిస్తుంంి సుమేరు సంగుని హెమిటో సెమిటిక్‌ జాతులవారు నవీ అనేవారు బైబిఎయలోనూ ఖురానులోనూ [పవ క్రలకు ఈ "పేరే వుంది మన దేశంలో వైష్ణవ ఆళ్వారులకూ అర్బకులకూ కూడా నంబి అన్న కేరుంది. సుమేరు అఆణరియాల్లోని సంగునికి తర్వాతి కాలంలో ఈ పేరు వచ్చి వుండవచ్చును సుమేరు చర్మిత పరిశిలిస్తే ఇంకో విశేషం తెలియ వస్తుంది. ఆ దేశ రాజధాని పేరు ఊరు అక్కడి |పధాన దేవత ఇస్తర్‌ ఈమెనే (గీకులు అహ్హైర్తి ఆనే వారు. ఆణరియా రాణి తొలుత ఈ దేవఠా వ్మిగహాన్ని బంగారంతో చేయించింది ఆవ్మిగహ నిర్మాణానికి రెండు వందల యాభై టన్నుల బంగారం పట్టిందని చరిత చెబుతున్నది అప్పటి నుంచీ ఇస్తారు దేవతకు బంగారమ్మ అని అర్థం ఇచ్చే పేరు వచ్చి వుండవచ్చును ద్రాన్లి ఆవశేషమే తెలుగునాటి బంగారమ్మ పైడితల్లి అయివుండవచ్చు

ఆనాటి దేవతాస్తుతుల సాహిత్యాన్ని సంగులు సృష్టించేవారు దాన్ని దేవాలయంలోనే భదపరిచేవారు దానికే సంగం సాహిత్యం ఆని స్పేర ఆ పేరుగల సాహిత్యం నేటికి తమిళంలో వుంది. కాని వీర తమిళవాదులె న అక్కడి పండితులు సంగం అన్న మాటను నంస్కృృతీకరించి సంఘం చేశారు సంగం సాహిత్యానికి దివ్య (పబంధాలన్న అలు అర్థాన్ని చెరిపే కవిసంధృ కృతుల9ి అర్థం చెప్పుకుని సంతృ్ర పడుతున్నారు ఇది వారికి బిషప్పు కాజ్ట్యెల్ర్‌

గారు పెట్టిన భిక్ష గంచేస్తాం? గ

పురం = మాందాతు

అనాడు కో ఇంటినీ కోటనీ నిర్వహించడానికి కొన్ని భూములుండేవి సృ

పటేణల భోగవిలాసాల ఖర్చులకు మరికొన్ని భూములుండేవి మొదటి భూమ ఉమ్మడి ఆస్థి వాటి మీద హక్కెవరికీ లేదు రెండో రకం భూములు పెయివేట ఆ_బ వాటికి పురోహితుడూ రాజూ హక్కుదార్జు అ భూముల మీద పనిచే సేవ్రార్ర వొనిశభాకిరీ చేయవలసిందే కాని అందులో ఒక్క గింజ కూడా వారికి ముటదు మొదటి రకం భూములను పురాలనేవారు రెండోరకాన్ని మాందాతు అనేవార్ర ఉమ్మడి కుటుంబాల్లో కండగల (పతివానికీ సొంత బాధ్యత మీద సాగుచేయడానిక్రి

సాంస్కృతిక వ్యాసాలు ర్‌ర్‌ పురాన్ని అప్పగించే వారు ఇలా అప్పగించిన మడి చెక్కలమీద వారికి మమత పుట్టకుండా వుండేందుకు (పతి యేడూ లాటి వే భూములిచ్చేవారు పండిన పంటను రాఎపోఎ కోట కోవెల ఖర్చు వెచ్చాలకు కావలణంది తీసుకుని మిగిలిన గింజల్ని అందరికి సమానంగా పంచేవారు ఉమ్మడి భూముల్ని ఇలా పాచికలువేణ పంచిపెట్టే సంప్రదాయం చాలాకాలం వరకూ సాగింది మన దేళంలో కూడా ఆ పద్ధతి బహుళ (వచారంలో వుండేది ధర్మజుని రాజసూయయాగ సమయంలో థాండవద హనం త్వదారా కొత్త భూములను సాగుకు లాయకు చేయడం ఆ తర్వాత పాచికలు వేయడం ఇవన్నీ [శౌత స్యూతాల్లో చెబ్పన రాజసూయ విధులు అయితే భారత రచనాకాలం నాటికి వాటిఆర్థాలు మారాయి కథ ఆడ్డం తిరిగింది ఆందుకనే భూముల లెక్కల్ని నిన్న మొన్నటి వరకూ అక్ష పటలాలు అని పిలిచేవారు పొచికలు వేం పంచిపెట్టిన భూముల చిట్టా కనక దానికి ఆదిలో ఆ పేరు వచ్చింది తర్వాత్‌ అర్థం మారినా ఆ శ్పేకే మిగిలింది పురం అంటే నగరం పట్నం అన్న అర్థం ఇప్పుడుంది పండితులు ఈ

అర్థాన్నే వేదాల్లో ఆసుర (ఆసీరియా. పురాలకు ఆంటకడుతున్నారు. అలాగ వేదాభిమానులే వేదాల ఎక నులుముతున్నారు వేదాల్లో వకథపాలక ఆర్యగణాల యుద్ధనాయకుడు ఇం(దుడు పకపొలకులకూ వ్యావసాయికులకూ నాడే కాదు నేడు కూడా చుక్కెదురు ఆలమందలు పొలాల మీద పడినప్పుడు వాటిని అదిలిస్తే ఇందుడు వెళ్ళి పురం మడిచెక్కల్ని తొక్కి ధ్వంసం జేసేవాడు కనక ఆయనగారికి పురందర పురహంత అన్న బిరుదులు వచ్చాయి కంఎకారి కషాయం అంటే పాత చెప్పుల్ని ఉడకబెట్టి ఆ నీరు కాగిన పండితుని లాంటివారు కొందరు బయలుదేరి హరప్పా మొహంజోదారో పురాలను ఇం(దుడే ధ్వంసం చేశాడనే బద్దాంతం చేశారు. దాన్ని ఆచ్చువేణ దేశ విదేశాల్లో విర జిమ్మారు కూడా ఇంతకీ రుగ్వేదంలోనే ఒకచోట నవళాకం నవతి పుర ధ్వంసీ దశ వేళ్మాని అం ఇందుని యహాస్తి వుంది ఆంటే ఇందుడు తొంబై తొమ్మిది పురాలు ధ్వసం చేబ పది యిశ్ళ పట్టుకున్నాడని దాని అర్థం పురం పట్నమే ఆఅమితే ఇందు౨కి ఇంటికోనే పనివుంటే తొం ఖై తొమ్మిది పట్నాల్లోనూ పదిళ్లని మ్మాతమే పస్టుకొనడం ఏం కర శై ఇందుడానాడు “*టమెత కయ మెరి పుచ్చకయ ఏమైనా తిన్నాడా ఏమో అ సంగతి ఆ పండిత భిషక్కులకే ఇభియాలి

రగ తెలుగు మఖుగులు వళుపాలక గణాలకు చాలా కాలం ముందే సుమేరియా అణబరియాలు వర్గ సమాజంగా పరిణమించాయి వ్యవసాయాన్ని పెంచామి. ఉమ్మడి భూములతో హెటు [గైయివేటు భూములను కూడా సృష్టించాయి. పురం అనే ఉమ్మడి అసుర భూముల పస్తావనే కాక మాందాతు అన్న (ెయివేటు భూమి (వసకి కూడా రుగ్వేదంలో వుంది. భూమి మీద సొంత యాజమాన్యం సంపాదించే విషయంలో అశ్వినీ దేవతలు మాంధాతకు సాయం చేశారని రుగ్చేదం (పథమ మండలంలో వుంది దీన్నిబట్టి [పెయివేటు యాజమాన్యం గల భూమికి మాందాతు మాటకీ వున్న సంబంధం కూడా వేదాలకెక్కిందని మనం నిర్ధారించ వచ్చును అంతేకాదు సుమేరో అబరియా ప్రభావం వేదాల్లో ఆనేక రకాలుగా కనిపిస్తుంది ఒకప్పుడు ఛందస్సు అయిన రుగ్వేదంలోనే వుండి తర్వాత ఆధర్వాం గిర సంహితగా విడినడ్గ ఆధర్వణ వేదంలో ఆర్షీ ఛందస్సుతోపాటు ఆసురీ ఛందస్సులు కూడా వున్నాయి. ఆసురీ గాయ్యతి ఆసురీ అగుష్టుప్‌ వగైరాల పౌదాలెన్నో మంకాల్లో కనిఎస్తాయి శా పురం వ్యవసాయ పదం వ్యవసాయానికి చందగతిగణితం చాలా ముఖ్యం కనుక మనదేశంలో వ్యవసాయదారులు బఎంపాసనాలెక్కి నప్పుడు పండితులు వారిన్సి సోమవంళ క్మతియుల్ని చేల పురు నంశానికి తాపడం చేశారు సుమేరో అనబరియా పురు శబ్దమే పురో బుర పురు బురు అనే రూపాల్లో బైవిఎయల పాత నిబంధనలో కూడా కనిఎస్తుంది అబరియాలో ఆసుర్‌ఒనీపాల్‌ కుండపెంకు (గంథాలయం బైటపడినప్పుడు మన దేశీ మార్గీ కవితల్హాంటి రెండు రకాల సాహిత్యాలు క్రృష్ట్వి బాయి. ఒకటి పల్లెం వ్యవసాయానికి సంబంధించిన సాపాత్యం దీన్ని పురం సాహిత్యం ఆని ఆనాడు ఎలిచేవారు. రెండోది నాగరిక వ వహారాలను వరించే సాహిత్యం దీనికి వారు ఆగం సాహిత్యం ఆ9ి పేకుపెవారు. అసుక బ్రాష్ష్య* ఆగం అంటే నగరం ఇప్పుడు అరవంలో కూడా పురనానూరు అగనాన్సూక్ర అన్న రెండు రకాల [ప్రావీన సాహిక్య (గంథాలున్నాయి ఈ మాఎలన్స కూడా వీర తమిళవాదులు సంన్యృత భాషలోనే అర్థం చేసుకుంటున్నారు పుం అంఛ్రే బాహిర జగత్తుకు సంబంధించిన సాపొత్యం ఆని ఆగం లేదా అహం అువ్రే ఆంతర జగత్తుకు సంబంధించిన సాహిత ౦ ఆనీ అర్థం చెబుతున్నారు అంటే చందరేఖా విలాపం రాధికా సాంత్వనం లాంటి మార్గి కవితలో వారు వేదాంత ఆర్ధాలన్స్న వెతకటానికి [పయత్నిస్తున్నారన్నమాట అచో ఎంతటి దౌర్భాగ్యం “

సాంస్కృతిక వ్యాసాలు 57 'సెమిరామిన్‌ ఆబరియాను పాలిస్తున్నప్పుడు విషాదంగా పరిణమించిన ఒక (పేమగాథ (పంచ విషాద నాఎకాలకూ కధలకూ మూలం అని చెప్పుకోవాలి అది. పెరామిన్‌ ధ్చ్చా అనే పేకుతో (గీవ పుంాణాల్లో వుంది స్థలా భావంవల్డ ఆ కథనంతా ఇక్కడ వివరించడం సాధ ౦ కాదు ఆ పెరామిన్‌ తెబ్బలిద్దరూ ఆత్మహత్య చేసుకుంచారు. వారి నెత్తురును తెల్ల మల్చరీచెట్టు పీల్చుకుంటుంది ఆనాటి నుంచీ మలళ్చిరీ పండు నలు పెక్కుతుంది విరిచిచూస్తే లోన వగా వుంటుంది అచ్చం ఇదే కథ శేదారగౌరి. పేరుతో తెలుగునాట (వచారంలో వుంది ఇక్కడ మల్చరీకి ఐదులు తెల్లనేరేడు చెట్టుంది వారి గుండెనెత్తురు పీల్చి తెల్ల నేరేడుపండు నలుపెక్కి-ంది చిదిఎతే లోన ఎ్యరగా వుంటుంది అంతేకాదు తమ వైవాహిక జీవితం వారిలాగ విషాదం కాకూడదని మనవారు పెళ్ళిళ్ళలో నేరేడు రాటను పాతుతారు లేదా కనీసం ఒక కొమ్మనో రె్మునో పండిరికి కడతారు. ఇది కళింగ మండలంలో నేటికి వుంది నాకు సుమేరో ఆబరియను సాహిత్యం మూలం దొరకలేదు చర్మిత వివ రాలు కూడా అందుబాటులో లేవు కనీసం ఈ వ్యాసం చదివిన ఉత్సాహవంతులు ఆ భాషమీదా నాగరికత మీదా సంస్కృతి మీదా పరిశోధనలు చే మన ఖాషకు సుమేరో ఆనంియన్‌ భాష అన్న పేరును నిలబెట్టళలరన్న ఆః వుంది మన రామాయణ భారకాల్లో వున్న రువ్యశృంగ గాథకు మూలం సుమేరియన్‌ గిలమేళ పురాణం. బైబిలులోనూ. కతపథ (బాహ్మణంలోనూ వున్న మహాలయానికి కూడా మూఎం సుమేరియాదే ఆంతేకాదు కాలానికి యుగ విభజనను కూడా మనం సుమేరియా. నుంచే తీసుకున్నాం పురాణాల పంచలక్షణాలను కూడా అక్కడినుంచే ఎరువు తెచ్చుకున్నాం అరవై సంవత్సరాలూ పంగెండు మాసౌలూ ఏడు వారాలూ వాటి పేర్దూ వగ్రైరాలన్ని ఆబరియానుంచి తెచ్చుకున్నాం. పైగా అసురుల ఆయ పురాలూ కాంస్యపురాల ప్రస్తావన వేదాల్లోనూ. పురాణాల్లోనూ కూడా వుంది కంచుతోనూ ఇనముతోనూ గోడలు కట్టిన పట్నాలని మన పండితులు అర్థం చెబుతారు. కాని కంచు పనిముట్ట్లతోనూ ఇనప పనిముట్టతోనూ సాగుచేసే పొలాలని ఆ మాటల అసలర్థం ఎక్కువ సాధనాలు ఆవసరం లేశ పసపాలక ఆర్యులకు అనేక సాధనాల అవసరం అయిన అసురులను చూస్తే భయం అందునా ఇనుమును చూస్తే మరీ భయం _ చేతివృత్తులను వారు మాయలనే వారు ఆవృత్తి పనివారిని మాయావి అనేవారు నేడు ఇంగ్లీషులో

58 తెలుగు మణుగులు కూడా చేతివృత్తిని న్రాఫ్ట్‌ అంటారు వృ త్తినై పుణ్యాన్ని టాస్టీ ఆంటారు శాఫ్టీ అంటే మాయావి అని వేరే చెప్పనక్కరలేదు ఇనప సాధనం గల (వతివాడూ వై దికార్యుల దృష్టిలో అసురుడే ఇందుడు ఇస వముళ్శ గదను పట్టినప్పుడూ వరుణుడు ఇనుప (తిహలాన్ని పట్టినప్పుడూ వారిని మహాసురులని వేదం వర్ణించింది సుమేరియా అస యాల నుంచి ఇంత సంస్కృృతినీ ఇంత భాషనీ సౌంతం చేసుకున్న చేదాలమీద వై దికార్యులతో సంబంధంలేని మన [పభావం ఎంత ఉందో సులభంగా ఆర్థం అవుతుంది. హరప్పా మొహంజోదారో లోతాల్‌ లిపులనూ వాక్యాలనూ సంస్కృతంలో ఊహించడానికి చేసే (ప్రయత్నాలు మాని సుమేరు అఆణరియా భాషలో ఊహించడం మొదలుపెడితే ఆ చర్మిత ఆవగతం కాగల ఆవకాశం వుంది అప్పుడు మన దేశచరి[కా సంస్కృతీ ఇంకా ఎక్కువ పుష్మి లబ సంతరించుకుంటాయి. మన చరిత మనకు గర్వకారణం _అవుతుంది. కారు తెలుగు నాలుకలమీద చెక్కిన కాసనం చెరిగి మెదళలో పేకకున్న షౌక్షృడ్ష పోయి మకం మంచికోజులకోసం పాటుపడ్డం నేర్చుకుంటాం ని మల్లియ "రేచన - మొదటి తెలుగు రచయిత _-పుచ్చా వాసుదేవ పర (బహ్మ శాస్త్రి తెలుగు థందో (గ్రంథమ లలో కవిజనశయము (పాచీన మైనదిగా పరిశో కులు భావించుచున్నారు దీని కొర్తృత్వమును కాలమును గూర్చి రెండు వాదములు గలవు ఇప్పుడు కవిజన్మాశయ [పతులు రెండు ఉపలబ్ధమగుచున్నవి జయంతి రామయ్యపంతులు కాకినాడ ఆంధ సాహిత్య పరిషత్తున 9 7లో మొదట (వచురించిన దొకటి నిడుదవోలు వెంకటరావు విపులమగు ప్రిగజ్రశ్రో 950లో వావిళ్ళ వారి ద్వారా (వచురించినది రెండవది ఇందులో మొదటి దానికి

సంస్కృతిక వ్యాసాలు రం జయంతి రామయ్య సంతుఎ ఎరిక (వాయుచు కవిజన్మాశయ క ర్త వేములవాడ భీమకవి యని నిర్ధారించెను ఈ భఖీమోవిని శ్రీరాథుకు స్మరించి యుండుట గన వచ్చును వచియింతు వేములవాడ భీమనభంగి నుద్దండ లీల నొక్కొాక్కమాటు (కాశీ అవ ) అని యుండుటనుబట్టి వేములవాడ భీమన భ్రీనాథునకు అనగా కీ ₹ శ వ శతాద్దాంకానికి కొంత ముందువాడ్డై యుండవలెనని చెప్పవలెను కాని ్రీనాథుడు వేవ లవాడ భీమన కవిజర్యాశయము రచించెనని చెప్పలేదు క్రీ 7వ శతాబ్దమువాడ్రైన అప్పకవి యీ విధంగా చెప్పెను వికటకవులు కొన్ని వింతలు కల్పించి కవిజర్యాశయమున గలిఎనారు వాని గ్లైకొనంగవల ద్యృపయు _క్తములేల సెప్పు భీముడెటి గి యెటి గి (అప్ప తృతీయ పద్యము ౨70) కనుక అప్పకవి నాటికి కవిజన్మాళయమును ఖీమకవి రచించినట్లు పండిత లోకమున (పచలితమగుచుండెనని తెలియుచున్నది కాని దానిలో వికటకవులు కొన్ని వింతలు చేర్చినట్టుగా కూడ తెలియుచున్నది వేములవాడ భీమకవి కర్త్పృక్వాన్ని బలపరిచే బహిరంగ సాక్ష్య్యమిది ఇంక అంతరంగ సాక్యముగా (గంథములోనిదేనని చెప్పదగ్గ వేరే సాక్యములేదు (పక్మిన్త పారంగా ఒకే (వాత (వతిలో గనుఎంచు కొన్ని అధికమగు అవతారిక పద్యములు జయంతివారి (వతిలో కజేర్చబడినవి అందున్న ఆరు పద్యములలో కం _ చేములవాడను వెలబన ఫీమేళ్యరు కిరుణగల్లు భీమసుకవి నే గోమటి రేచన మీదను నీమహి గవులెన్న ఛందమెలమి రచింశున్‌ కం నిను నీవె పొగడు వైఖరి నొనరించెద దెకుగుబాస నొప్పగ ఛందం బును గనక కవిత చెబ్బన వినవే లచ్చనమువాడు వెంగలిరేచా కం ఆ చంద తారకంబుగ భూచ్యకములోన సుకవిపూజిశమగుచున్‌ ఏ ఛంద మమరుచుండును నా ఛందము నీదు పేర నమరును రేచా

60. తెలుగు మటుగులు ఇత్యాది మఠి మూడు పద ములు ఆ (వషిష్తావతారికలో గలవు ఈ పద్యములు (గంథములోని వేనని చెప్పదగ్గ సాక్ష్యము లేదు. పైగా శ్రీనాథుని వంటి మహాకవి పొగ డ్రకు ప్యాతమైన ఉద్దండ లీల యీ పద్యాల్లో కనుఎంచదు భీమకవి కోమటి రేచన యిచ్చెడి బహుమానములకు లోబడి తన (గంథాన్ని అమ్ము కొంటాడా అప్పకవి చెబ్బనట్టు వికటకవులు కల్పించిన వింతలలో ఈ ,పక్షిప్తా వతారిక పద్యాలు గూడ గలవా అంటే అప్పకవినాటికే కవిజన్నాశయ క_ర్పృత్వంలో కూడ మార్పు వచ్చియుండెనా అనే సందేహములు కలుగుచున్నవి ఈ అంత రంగ సావ్యాన్ని యథాతథమ.గా బ్వకరించ వీలుగాకున్నది ఇంక రెండవ పక్షమున మల్లియ రేచనయే క విజన్నాశయము రచించెను ఈ వాదాన్ని వేటూరి ప్రభాకర కాని (రాజరాజనరేం్యద సంచిక నిడుద వోలు వెంకటరావు పరిశోధించి నిర్ణయించిరి రేచన కాలము కనీసమ్సు క్రీ శ లవ శతాబ్దికి పూర్వమై యుండునని చెబ్బ్పరి ఈ వాదమును బలపరచు నట్టి అంతరంగ సాక్ష ములు రెండు మూడు (గంథములో నున్నట్లు నాకు కనుఎంచుచున్నవి ఈ (గంథ రచయిత (కావకాభరణుడు అంటే జైన మతాను యాయి. వాడీ _ద చూడామణి యను బిరుదు వహించిన ఒక డైన విద్వాంసునక్షు శిష్యుడును కవిజన్మాశయ బికుదనామధారియు నగు నొక [శావకాభరణ డు ద్రీన్ని రచయితగా అధికరణాంత గద ములలో చెప్పబడుచున్నది ఇది వాడిం;ద చూడామణి పదసరబరుహ మధుకరాయమాణ కవిజన్యా య (శ్రావకాభరణా కక్ష విరచితంబైన కవిజన్నాశయంబను ఛందంబునందు సంజ్ఞాధికారము కనుక [గంథ కర్త జైనుడనేది స్పష్టము ఇంక అవతారిక పద్యాల్లో మొదటిది సర్య ప్రీ (ప్రార్థన ఆది జైన సంప్రదాయము వేజొత సదృంలోతకు ్పి న్‌ సహాయంతో ఈ (గంథాన్ని రచించినట్లు చెప్పుకొనును న్‌ కం అసమాన దాన రవి తన య సమానోన్నతు డు వాచకాభరయ డు పా ఇజసమాన మ్మితు డీ కృతి కి సవాయు డుగా నుదాత్త కీర్తి (ఎతిన్‌ ఇందు అతనికి సహాయము చేఎన మ్మితుని పేక చెప్పబడలేదు వాచకా భరణుడు అను బిరదము మ్మాతము చెప్పబడెను జైన మత (పచారకులను వాచకులంటారు అట్టి వాచకులలో [శేష్ట డొకడు మల్లియ రేచనకు మ్మితుడుగా ఈ కృతికి తోడ్పడెనట ఈ వాచకాభరణు డెవరో %సరించుటకు యత్ని ంచుదము

సాంస్కృతిక వ్యాసాలు డ్రి ఇటీవల కరీంనగరు జిల్హాలో జగిత్యాలపోవు రోడ్డుపక గన కుర్కా్యాల [గామంవద్ద బొమ్మలగుస్త యను కొండమిద కొన్ని జైన్మపతిమబు ఒక పెద్ద శాసనము బయల్బడెను కన్నడంలో ఆదికవిగా కీ _ర్తించబడుచున్న పంసమహా కవి సోదరుడు జెనవల్లభుడను ఒక జైన విద్వాంసుడీ జైన తీర్థమును కల్పించి ఆ పెద్ద కశాసనమును జైన్మపతిమలను మలిఎ౨చెను ఆన్నయగు పంపకవితో తనుకూడ -వేములవాడ రాజధానిగా ॥ీ శ 980950 మధ పాలించిన-రెండవ ఆరికేసరియను ఒక గొప్ప రాజు ఆస్థానములో విద్వత్కవిగ ఆదరింపబడుచుం' డెడివాడు ఈ సోదరుల తాతలనాడు వీరి కుటుంబము తెయగుదేళంలో గుంటూరు జిల్లా బాపట్ల తాలూకాలోని వంగిపజ్జు (_గామంలో నివసించుచు రాజ్యాళ యము కొరకు వేముంవాడ చాళుక్యరాజగు అరికేసరి ఆస్టానము నలంకరించెను పెచెబ్బన కాననం సంస్కృతం కన్నడం తెఎగు మూడు భాషలలో (వాయ బడింది అందు పంపకవియొక్క- ఘనత _జినవల్లభునియొక్క. ఘనత కీర్తింప బడెను జినవల్దభుడు గొప్ప విద్వాంసుడనియు మహాదానశీలి యనియు కవిత్వ తత్త్య మెజిగిన మనీషియశయు. వాచకాభలణుడిను పొగ డ్రకు ప్మాతుడనియు క్రి ర్రింపబడెను ఆ వృషభత్రైల మాతని కీర్తిని చాటుచున్నదట అజస జిన వన్దనాగత మునీశ్వర (శావక (వ్రజాస్తవ రవ (పతిధ్వనిత శబ్దకోలాహాలై అధిష్టిత దిగంబరో వృషభ శైల ఏష స్వయం వరాం వదతి వాచకాభరణ కీర్తి మాకల్ప్చత ఇందు వొచకాథోలిణు డని విశేష వీరుదుతో జినవల్లభుడు కీ ర్తింపబడెమ ఆ కాలపు శాసనాల్లోగాని కన్నడి వాబ్మయంలో గాని వాచకాభరణు డని (పబద్ధి గాంచిన వేశాం జై నవిద్వాంసుకు లేడు అంతెగాక జినశల్పభుడు కవిక్వత త్త మెటిగినవాడని యీ కన్నడపద ౦లో కీర్షింపబడెను చదుర మయ్మెయ సత్కవిత్వద సన్ఫ పంపనతమ్మ నొ ర్వుదె పొగత్తెయె బాజిస లయ ల్భవిత్సదో తత్పదొ ళ్చుదిదు నేర్వడె పేజలుర్విగ పూర్వుమాగిరె బల్గొన ప్పుదరి నొర్వనె వాగ్వుధూవరవల్టభం జినవ ల్టభం

రికి తెలుగు మలుగులు కవిత్వ తత్త్యమెరిగిన వాచకాభరణుడు _జినవల్లభుడు తప్ప వేజొకడు తెలుగుదేళములో ఆ కాలంలో లేడు తెలుగుదేశంలో చేములవాడతస్ప వేజొక కైన విద్యాకే్య్యదము లేదు వేములవాడలో అరికేసరి రాజ్యాశయమున పంపమహి కవి జినవల్లభుడు సోమదేవసూరి ఆతని శిషు లు అనేక విద్వాంసు లుండువారు కవిజన్మాశయ కర్తకు వేములవాడతో సంబంధమున్నదని (పతివాదులు కూడ అంగీకరించిన విషయమే కాకపోతే వేములవాడ భీమకవిని కర్తగా వాదిస్తున్నారు జీనవల్స్లభుడు మహాజ్రైన విద్వాంసుడు అట్టి కవిత్వ తత్త్వవేత్త సహాయంతో మల్లియ రేచన తెలుగు ఛందో లక్షణ (గంథాన్ని రచించాడు ఈ కాసనంలో మూడు కందపద్యాలుకూడ గలవు అవియే మొదటి తెయగు కందపద్యాలని పరిశోధ కుల ఆభ్మిపాయము. జినవల్లభుడు తెలుగు కవిత్వముగూడ చెప్పనేర్చినవాడు రాష్ట్ర్రకూఎ రాజులకాలములో [కీ ఈ 9- 0 ళతాబ్టుంలో సంస్కృత జై నవిద్వాం సుల సాంగత్యమున కన్నడమున కవిత్వము చెప్పగల పంపక్షవివంటి మవాక్రవులు బయలుదేరిరి వారి సాంగత్యమున తెలుగులోకూడ కవిత్యము చెప్ప కొందరుదళ్ల మించిరి ఆగ్భధ భారత రచనలో నన్నయ నారాయణవట్టు సహాయము పొందెను కదా అప్లే జినవల్పభుని అంటే వాచకాభరణుని సవాయముతో మల్లియ. రేచన తెలుగు ఛందోలక్షణ (గ్రంథాన్ని రచించెను అప్పటికి లక _గంథాలుందేకదా లక్షణ్యగంథ రచనకు పూనుకొనుట ఆన వచ్చును జైనకవులు రచించిన కొన్ని తెలుగు లక్ష (గంథము లుండియుండున్స జ్రైనమతంతోపాటు ఆవి కూడ నశించియుండను కవిజన్నాశయమునకు కూడ అట్టి దుర్గతియే పజైను ఆస్పకవిచెబ్బన వికటకవులు కొన్ని వింతలు కల్పించి కవిజన్మాశయమున గలిఎనారు అను పద్యపాదమునందలి వింతలలో (గంథక ర్త త్వాన్ని కూడ మార్చుచేయటం ఒకటి కావచ్చును అప్పకవినాటికే ఆ మార్చు జరిగియుండును ముగింపు కవిజన్నాశయకర్త మల్లియ రేచనయేగాని వేములవాడ భీమ కవి కాదు మల్లియ రేచన వ్లైన్మశావకుడు వాచకాభరణుడనే (వబద్ధ బిరుద నామముగల జీనవల్టభుని సహాయముతో ఆతడీ తెలుగు ఛందోలషణ (గంథము రచించెను ఈ రచన కరీంనగరు జిల్హాలో వేములవాడ యన (ప్రాచీన జైనవిద్యా శేం్యదములో కీిశ 940 (ప్రాంతనములో ఉరిగియండును (గ్రంథాంతర్మత

సాంస్క్బాతిక వ్యాసాలు రికి సాక్ష్యము ఈ యూహను ఐలపరచుచున్నది వాదీభఎంహ వాదీభపంచానన ఇత్యాది బిరుదులుగల జైన విద్వాంసులు అనాడు అరికేసరి ఆస్థానములో నున్నట్లు ఆధారాంతరములనుబట్టి తెలియుచున్నది. కాని మల్పియ రేచన గురువగు వాదీర్యద చూడామణి యెవ్వరో తెలియదు తి. ధాన్యకటకవు అవురావతిగ అచ ఎపుడు వూర6ను? ---చీమకు ర్తి శేషగిరిరావు గుంటూరు జిల్లాలో కృష్ణానఎకి పశ్చిమపు తీరమున నుండి అచటి [ప్రాచీన సూప శిల్పాదుల వలన నేడు అంతర్జాతీయ ఖ్కాతిని ఆర్జించిన అమరావతి (ప్రాచీన యగమున బౌద్ధుల వలన దజుకడ. లేదా ధన్దుకడ అను పేరులబే వ్యవహృతమైనది తరువాత మహాయానముగ బౌద్ధము పరివర్తన చెంది సంస్కృత మునకు ఆదరణ లభించినపుడు ధాన్మకటకి గ ధాన్యవాటిగ అది సంస్కృతీక రింపబడినది పల్లవుల కాలమున అచటికి ఆత్యంత సమీపమున ఒక కోట నిర్మింప ఐడగ అది తెలుగున ధరణికోట గ పేరొందినది నేటి అమరావతి ఆ కాలమున ధరణికోట నగరమునకు చెందినదిగనే లెక్కింపబడినది మధ్య యుగములందు ఆ ధరణికోట రాజధానిగా అతి దీర్హ కొలము ఆ (ప్రాంతమును మాండలికులుగ పాలించిన కోట వంశీయులు నేటి ఆమరావల [ప్రాంతమును ధాన్యకటకము గనే తమ శాసనములందు పేర్కొనిరి వారు అమరేశ్వర పాదభక్తులు అమరేశ్వర దేవాలయము. అచట ఎపుడు నిర్మింపబడెనో తెలియదు వపంచారోమములందలి తక్కి-.న ఆలయముల వలెనే తూర్పు చాశుకు ల కాలమున అది రూపుగొనెనని సంథావించుట సహేతుకము కొని విమతానుయాయుల దండ య్యాతల వలన ఆ ఆలయము ఎడనెడి ధ్వంసమైనందువలన అచట రెండు

గ! తెలుగు మఠుగులు పర్యాయములు పున (ప్రతిష్టలు జరిగినటుల ఆచటి కాసనముల వలన తెలియు చున్నది ఆందు తొలుతటి దానిని కీ శ తిరి లో కొండవీటి రాజ పాలకుడగు అనవేమారెడ్డి నిర్వహించెను రెండవ దానిని [కీశ 6826న జుజ్జూరు [గామ వాణయగు ఆండికె పెద్దప్ప జరిపెను వారి కాసనమలందు ఆ స్థలము ధాన్య కటకమ.గనే పేర్కొనబడెను అమరావతి పేరు కానరాదు ఈబ్బండియా కంపెనీ వారికి ఉత్తర సర్కారులు వళమైన కాలమున ధరణికోట తన పూర్వ (పతిష్టను కోల్పోయి చింతపల్లి జమీందారీలో చేరియుండెను చింతపల్సి జమీందారగు వా౪రెడ్డి వెంకట్మాది నాయుడు కంపెనీవారి ఒత్తిడిక్తి లోనై చింతపల్లిని వదలవలణ వచ్చెను ఆప్పుడతడు తన ఇష్ట దై వమగు అమరేశ్వరుని ఆలయమున్న ధరణికోట పరిసరములకు తరలి అఆవటికి పలు (ప్రాంతపు వర్తకులను చేరదీఎ. వారికి ధన సాహాయ్యమును నివాస వసతు.ను కల్పించి ఆట ఒక నగరమును నిర్మింపజేసెను తనకై ఒకి రమ్మ భవనమును కూడ అతడు నిర్మింపజేఎకొనెనుు ఆ హర్మ్యమ తరువాతి కాఎమున శిథిలమెనది ఆ శిథిలములను తొలగించి పువాతత్వశాఖవ రు కొలది సంవత్సరముల [క్రిందట మెగించిన (తవ్వకముల వలన ఆ వెంకట్నాది నాయుడు తన నివాసమ.నకు వెజ యంతి అనియు తన ఉదా న వనమునకు నందన వనమనయు శేరు లిడినటుల తెలియవచ్చినది _ఇందుని భవన _ ఉదాన వనముల పేరులవి నాయుడు తనను ఇం్మదునిగ భావించుకొని ఆటుల పేరిడియండును అందువలననే అతడ్వ తన రాజధానిక్రి ఇం్మదుని ముఖ నగిరమగు అమరావతి నామముకు [గహించెను ఇది అంతయు 785 98 లో జరిగెను జమిందారు యొక్క నెలవగుట వలన సర్కారు లెక్కులలోను ఆ పేరు చేరినది 797లో ఆ నగరమును దర్శించిన కర్నల్‌ మెకంజీ అనులున ఉన్న _ఆమరావతినే స్థలనామముగ పేర్కొనెను అం కన అత్య అంతట అచటి స్తోప శిల్పములును అమరావతి స్తూప శిల్పములుగ వవహృతాలై (పాబీనపు ధణాకడ ధాన కటక నామములు [పజల స్మృతి వథముల నుండి దాదాపుగ లుప్తములై నవి ఛి * యు రోం వ్‌ ప 7 విగాన. చలు ఉం జం చాతక షే శ శ్వ పం ష్‌ బా (సో తహ శనగ ర. వ్వ కైగరిశశ్తకరర్‌

“టక ఉన స గాటన స్ట్‌ పు మరం మ సట ( (న గల్‌?! న న స లా ఖ్‌ ర శక. 2 అకట నాం గ్ర... టం... 1 న య మం భో న న ఆటల! స. న చ న. శ్‌ చీ ల్‌. మీ వయం ల అతా తము స న స్తు నంత ర్యా నాం. సరం బత, క్‌ ఏ కల వము... ర ల్‌ జ ళళీ వ గంటల. టాం రాం నాట వ్హా న షి లో ణా! (క టు! సో తో గ్గ స్పాడిక జి ఫం ధలు సామ ్నె న్‌ స్‌ ల నా ప. బం టి ల (క యయ త... టే | సో నం మైల న స్నా కం. మ టు! ల వ? మ టే 4. శ న న మ న. యల చనా త టలు! యే త చ నాలి టు న. మళ తస యయిన. ల ల, హే క్‌ యం న నా మం క ర వనం నా అల్‌ ఏ సప రైతా... | నట్‌... సపది ర టో క

ట్‌ ట్‌ ల క యత య న / లం మంగే స ఫో ల నా ర టనసిడ యన లో మనే చు ఆజా ర స్య స సు నం టో శ కుమా భ్‌? తిం (| న యో వే తయన శాం క స వచ న్ను న య బలో చ. వస బేంక్‌ ము ను షే మలి న్‌ ణే 110 సనన్‌ త తూ గేద త ఈ (ప... గ ప త ల! న న తో 1! న స్య!

రమ లే యం లట క్యు టో. కల గ్‌ [సగ .,-. శే ౯ లన మంటల స్య. 1 సూ న న... కం చం? సం ఇళాట న న పళ గ సక త సట లన [1 ల ॥ ఫీ లౌ స్టే (1 ళో ఉప నటన! ల్‌ క 7 లోవ త మల! పలు నే స న త త లాంబ ఛి |. టే. సన స

టయ మానా. గ్‌ నలై గక కె ట్‌! 0 వై ' శ న నస్‌ జు నట జ.

[హా ర. జ ట్ర శ్రీ + తి తుల్‌ ఆయనే సంతో వనం! అజం టం ర గీ ల సు టు ల ము లే ల వల టీ. సంలు! అ హితం న వుట త. స. సం! త న ము పళ పోలో యన. ం శే టం! (ఇ గ మద హోరా. / ట్‌ నా. ను (వో సం మా స ల ముల టో స ల. ల క్ష”. ల లీ శన. జీ హ్‌ ట్‌ ట్‌ టం మ్య. న