Telugu Srimadbhagavadgeetha Yothatwa Rahasyamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
ల న. ల రాజ టట్రట్తకాత ఆ క్యగ్యతర్థ కళ్యా నుం అల! గో బోలో గ్ల రానాకు (సళ్ళ గ ల జ నా న. క. . న. . లం (స టో న యం. మం? జ హన 1 గళ న స. / టి న వ శ. ఈ. శ న. న. . గ నలో. న | ॥ య.
న్‌ న. . ఫట ఇకో న ౯ న. నర క కి ం | | | ఓ న పైనే |. క్‌ | . ఆ లు ళీ ? % , క ఇ [ నట | నీ / | / పవన 11 | ను... | ల్‌ శి ॥ యో ॥ శ 9 |. / న యు శ" " + | [1 /. .
గ య ఖం / గ / / ౯. లప్‌ 1 1 జ్‌! [| ల న . ల్‌
క + | ఓ! / [9 .
ప్‌ | స / | న. . ః ! " . ; బైష .. నా లస ॥ .
11 1 = న గ్‌ ౧ . | క | య. /. ల
( | ర్చాద్య టె | ప. జ. (1 లి నీ / " | | ఓ లి ల సని | /” ॥ .
నం. ౮ శస గ్‌ా ఖ్‌ క. న. బల చలి టి. | గన ౫ ళు భీ . టా న్‌ా. 1. 2 ప" శ | స. 4] (| ను రాలా ఇ | . . జ మ. త ॥ . థి థః 1 లం త వేసు మ టి గా య. గట్ట క నన త భి /' , | , టి లి ల ల టల
7" ల | / తత్సత్నర (బమ్ము ణేనముః శ్రీమద్భ గవద్గీతా యాగతత్త్వ రహస్యము అణాల (శ్రీ సుజ్ఞానానందస్వామి అను కోనేటి. నారసింహదాస్‌ విరచితము. (0022౯ 7ట్లోలీ కొకంగ్రంట 660 జానానందనచమూజి హా ల్‌ నత్యనిశేతన ఆశ్రమ * 2 తిరుపతి. కపిలతీరము, ౨౫" ప శ $
- . ము |
బో మొదటి హూర్పు 1000 (ప్రతులం (టం స ఈ 5. నరళ౨తంతగఉంం4 శ నంగెన్‌, 00201100, ఏటటం:003 శ 6లుఅం1! మమలుం02063 మనత ననము!1, (సంం06 ఏట) రర తోు క కాక్క 2 దయం లో న్నున. స జ్‌ కమ్‌ సర్వసా, నమ్యు నన్‌... 1004230008, 2 వః6క9, రేతీ2ర!25, చంళలిఠరము 206 96009104 69 250 106 2 048.
కడై నడత డై కతునంచాశయ లీలలంవగిలి క న్నావమ్ము ! న న్నీభువిం, గాన్‌, నీదు ముదమ్మునాకుం గడు దుః శి ఖం బే యొనద్బం గదా! 'యోనింబుట్టిన కర '్రబీవనమున సే ఈ్య్యూ! వాంతి (వాష్కించునే? కాన౯ళొ నాకిక నిట్టి జన్ఫుముల నీ కంగాచి రథత్నీంపవే! భొనయి[త్రింగని (ప్రేమనో, జగములళ సాధించి యాడింపనో, జనముల్‌ మాయను మున్గనో, కడకునీ నంతోవషముం జూటనో, ననునసీ కర '్రోరీక కీవామున వెనం దడావ(్యత్రయావస్థ జెం దను ఫుట్టించిక వింకంజూలు వలదో తండ్రీ | ఫునర్జన్మృముల్‌ ॥ నా నడత
ఓమ్‌ రి ణు త్య 0 ం. నో (గభగ ౦ న! 19 ఓ జో 0 గ న స. సవం... న. టే న ల గ షట ట్స శ్‌ ఇ హయ. శం, రు ఫా. /. న. వ శ్రీ సామి నుజానానంద ఈ శ్వా |
పెఠిక
“వేదవ్యాసో నారాయణో హరిః” --- జగ(ద్రతకుండగు (శ్రీమ న్నారాయణననా _ర్సియీ చాదరాయణావ తారంబున జన్మించి విశ్వ శల్యాణమున క్రై "వేదములను బుగ్యజుస్సామాధథర్వణములనుగా విభ జంచెను ఆ వేదసారమునే మహాభారత ఫురాణమున గుప్పించి పంచమ వేదముగాం (బసిద్ధికి. బెచ్చెను. నిఖలశాన్ర్ర వురాణేతి హోన (పముఖంబగు నా భారతనంహితలో భీవపర్వమున నంఫఘ టింపంుడిన (శ్రీ కృష్ణాథ్జున 'సంవాదమూపకంబగు వేడాంతసార నం[గవామే శ్‌ నుద్భ గవద్లీతె,
భగవద్లీత నర్వజన మనోరంజనము, వివిధ జీవిత నాకా యాూానమునకు ధృవనతు (తము, అధ్యాల్మిక 'యోగవిద్యాతరంగిణి,
కదనరంగమున బంధు నందర్శనమున ఏరండగు అద్ధనుండు కరుణార్జ ల హృదయుం డై,
వ్లో॥ సీదంతి మమగాగ్రాణి ముఖంచ పరిశుష్యతి,
వేపధుశ్చశరీరేమే రోమహర్షశ్చుడాయ తే॥
శ్లోః గాండీవంస్రం సకేహస్తాత్‌ త్వక్రైవ పరిదహ్యత్వే
నచశక్నోమ్యవస్టాతుం భ్రమతీవచ మేమనః॥
“కృష్ణా! ఈ (వియాస్సులను జూచినంత నే నాశరీరము గడ గడ వడకుచున్నది, నో ఆండిపోవుచున్నది, ఫులకాంకితమై శరీరము శిధిలనుగుచున్నది. గాండీవము హస్త్వమున నిలుచుటలేదు, శరీరము బగబగమండుచున్నది, మనస్సు త_త్పరవడుచున్నది* నే నిచ్చట నిలువజాలను” అని విపాదముతో పలికిన వచనము లెట్టి గృహస్థుని మనస్సును కరగింపవు* కంటివెంట సీఠు 'జెల్పింపవు! ఇట్లు భయపడి విలపీంచు అక్జునునిగాంచి కృష్ణుండు,
ల్లో అఆవ్యక్షొదీని భూతాని వ్య _కృమధ్యానిభారత1
అవ్యక్త సిధనాన్యేన తత్రకాపరిదేననా ?
న్‌!
శ్లో॥ నైనం ఛిస్పప్రిళస్త్రాణి నైనందహతిపావక
సవైనం శ్లేదయన్స్హ్యాపో నశోష యతిమారుత !
“అర్జునా ! పౌరుషవంతుండవగు సీ వింత భీరువని నే నెటుం గక పోతినిగచా ! నీవు యదార్థమగు సత్యమును '(గహింవలేక పిచ్చి వాండవగుచుంటి వే, నిజముగా సీవు నీ బంధువులను జంపుచుంటివా ? తేదుగచా ! (భమపడుచుంటివి సుమో ! ఇటుజూడుము,. నావిశ్వరూప మున సర్వ(ప్రపంచమే స్వరూపమును ఇచెందుచున్నదో ! జీవ లేమగు చున్నవో కనుగొనుము. శరీరము మూత్రము జీర్ణించునది, ఆత్మ నళించునడిగాదు. ఆద్యంతము "బెజుగకవడక మధ్యలోంగలిగిన యాః -జీహామునకు చింతించుట వివేకి లతణమూా ! అంతయు నాలీల, స్వ నిమి _తృమాత్రుండవు, లెమ్ము. యుద్ధము. జేయును”” అని ధైర్యముం జెప్పి అర్జునునిచే యుద్ధముం జేయించిన కుని వచనము లెట్టివారిని రంజింపవు * కథారూపముగా విన్నను యి గీతాభాగ మత్యంత రన వంతమై చదువరుల హృదయము నానందమున ముంచుచున్నది ?
కథారూపమగు గీతలో నర్జునుని యుద్ధమునకుం (చేేపషించు భ గవంతుని వాక్యములను వినుచుండంగా (ప్రతివ్య _క్తికిని తన విధ్యు _క్తో ధర్మమును తాను నెర వేర్పవలయునను నీతి తసంతట'నే కలుగును, శై ర్యలనీ యుత్ప్సన్నమై చదువరులను వరించుచుండును,
కథాభాగము (పాథాన్యముగాం దోచుట సామాన్యదృష్టిక మాత్రమే, చక్కగా వివారించి క్షానవేత్రమున విలఖీ.ంచిన గీత్రా మాహోళ్మే శ్టము కధకన్న మించి భావగర్భితమగు జీవితకథగా క్యూ బడునుః అత్మ విద్యాతరంగిణియని న్పష్టమగునుః
శానురాను భగవంచునియందు విశ్వాసము తగ్గుచున్నద్రి, నౌ స్తీ కమత మభివృద్ధిలోనికి వచ్చుచున్నది. దైవము చైవభ కలు నిందెంపండు కాలము దాస్టురించినది, విశ్వానముచే యుప్పాంగి యఖభివృద్ధి బెందుచుండిన టైవ_త్త్యము మానవులందు నళిం చుచున్నద్షి, జి వనంపద్దుణముల మానవహృదయముల నాటుచుండేన "చేవాల్వ స్థానములు వివిధ నూతన సనూ వేశము లా(క్రమించుకొనుచున్న వి,
కె ఇట్టివానిఫలితములు బుధుల మనస్సునకు. దోచకపోవు. విచ్చల విడిగా నభివృద్ధియగు నీ నాస్తిక మతపిశాచమును 'బారదోలుటశే భగవద్దీతయందు భగవంతుంయ, ల్లోః యదా యడాహి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి భారత ! అభ్యుక్థాశమధర్మస్య తదాత్మానం సృడామ్యహహమ్‌॥ ళ్లో॥ పరిశ్రాశాయ సాధూనాం వినాశాయచ దుష్కృతాం ధర్మసంస్తాపనార్దాయ సంభవామి యుగేయుగే! 6*భ్ధర్ర శ్రమునకు పోనిగలిగి అధర ము “"చెలనేగి లోకమున కుప్మ[ద్రవము గలుగు నమయములందు దుర్భార్గులను శివ్నీంచి నజ్జను లగు నా భక్తులను రథవీంచుటకు నే నవతరించుచుందును” అని భగవంచుడు తనన్వహాపమును, నే _ర్హవ్యమును వ్య _వృపర చెను, బేవుడు కలండా లేడా యని నంచేహించువారలకు నమ్మకముం గలిగించుట్నకె ఛభగవంతుండే న్వయముగా తన యనతారన్వయాపమును నుడివినాదు. “టైనం మానుషరూ వేణ?” (పతిమూనవునియందు నంత ర్యూతమై యున్న దైవశ క్రి సాధనచేం కివచ్చినపుడు మానవుండే -జీశ్చం డగుచుండలా "బేశ్చని (వత్యేకించి మయూస్తమనిన న్వు యూప నగును ? క్షాననే్యత్రమున్న దర్శింపవచ్చునుగాని భాతికనే్యాంధుని శేవి నోచరమగును ? మానవులం దప్పుడప్పుడు భగవంతుం డావిర్భవించుచుండుటను గుర్తించుమని వాటుటలో భగవద్లీత అద్వితీయ మైనది, భగవదవ తారముల నిరూవించుట యీగాక (వతివ్య_క్రియందు నంతర్భూతముగా జరుగుచుండు యుద్ధమున విజయము పొందుట వురువ్వుని క _ర్తృవ్యమనియు ధ్య్వనిరూపమునం జూటుచున్నది. ఈ భౌతిక "బేవామే కృష్ణార్జును లధిప్టీంచిన దివ్యరధము, అంతఃకరణ చతుష్టయ మశ్వనమూహము. నకల దైవనంపద్ద్గుణములు పాండవెన్యము, దుద్డుణ నమూవాము కౌరవసై న్యము. ఈ ెండుపై న్యములకును యూుద్ధమిా 'బేహామను వేత్రమునం జరుగును, (సన్మార్లవ_ర్తిమైన ధర్మువే్యత్రమును
ఆ
దుర్మార్గవ_ర్రియైన కురుమేత్రము నగుచున్నది,) (శ్రీ! కృష్ణాజ్జునులను జీవాత్మా పరమాత్మ లీ చేహావేత్రమున విజయముంబొంది మొక్య సిద్ధిని బొందుటయలే శ్రైవల్యము, ఈ సూత శ్రమును బుద్ధిచే ఆతహించి అధ్యాత్భమార్లము నవలంబించుడని భగవద్షిత ధ్వనించుచున్నది.
పైన వివరించిన ేహవేత్రమునందు (ప్రతివ్య_క్రియను శ్రీకృష్ణుడు బుద్ధియను అద్జునునిచే యుద్ధమను జీనితయుద్ధమును వేయించవలయునుః _ భీడులై యుద్ధభూమినుండి విముఖత్వము నొంద రాదు, డ్రైర్యసాహసములతో సత్యమును న్యాయమును పాటించి ధర్మసం(గామ మొనరించి విజయము పొందవలయును, విజయ లమ్మీయే ము_క్తికాంత. ము_క్షికాంతను వొందుటయే జీవిత ధ్యేయము అదిచీ: 'మానవజన్నృసార్థకము. దానిని భ_క్రియను_పమతో పొంద వలయును, భ_క్షిమార్లమును ఉప టేశించునది గీతామాహోత్మ్య్యము.
భక్తి యనంగా నంసారమును విడనాడి నన్నా్యాసము న్వీక రింపవలయుననిగాన్తి భ_క్రిమార్లమునకు నంసారము (పతిబంధకమని గాని అర్థము కాదు, భక్షక కర్శమూలమనియు, క ర్మాతీతులగుటకు సాధ్యము గాదనియు గీత (ప్రబోధించుచున్నది. ఈ కర్శ '(పౌగాన్యము కర్శత_త్త్వ రహస్యమున విశదీకరింపండినది.
శేవల మూఢమార్గక ర్మాచరణము (వమాదకరమగుటచే జ్ఞాన మత్యవసరమని క్ఞానత త్త్వరహన్యమున వ్య క్రపపపయంుడినది. జాన బలమున క ర్మాకర్శములను, యుక్రాయు_కృములను టెలిసికొని విహిత మగు ధరుము నాచరింపవలయునని జ్ఞానమార్గమున! జూప బడినది.
కర్మ జ్ఞానయోగములు రెండును యమోగమార్షమున కత్యవ సరములనియ్కు యోగమునకన్న వేరొండుమార్షమును గీత (ప్రబో ధించుట లేదనియు, అళ్మసామో క్కారమునకు యోగమే మూల సాధనమనియు యోగత_త్త్య రహస్యమునం జూపంబడినది.
'బేహామనువే[త్రమున నంభవించు నం[గామమున యోగమను ఖడ్దముయొక్క సాహాయ్యమున విజయము: బొందవలయునని గీత ప్రబోధించుచున్నది:
ఏక మృత్యుముఖమునుండి తప్పించుకొనుట కెవ్వరికిని సాధ్యము కాదు, అందుచే మృత్యువునవై భయపడరాదు, భయపడినను భయపడకపోయినను వావు నిక్కము, భయపడీ జీవితమును తపింప 'జేసి మరణించుటకన్న ్రె ర్యముతో వైవనల్యము నొందుట మేలు, ఒక వన్ర్రము జీర్మించిన మరియొక నూతనవ(శ్ర్రృము ధరింపబడును, అళ్లు ఒక కరీరము నళించినవెంటనే మరియొకశరీరము వచ్చును, పవిత్రజన్ముసాహాయ్యమున నాళ్ళసాతా జ్ఞారము సిద్ధించుటచే జననమరణ(ప్రవాహమును తరింపవచ్చును, అను నిట్టి జీవితరవాస్య ముల నెన్నింటినో భగవద్లీత (దబోధించుచున్నది. నకలనం చేహముల నిర్మూలించి, మనఃపారిశుద్ధ్యము నలవడ చేస్తి జీవిని తరింపంచేయు భగవద్దీతను చదువుటకును, పారాయణ చేయుటకును సర్వమానవులకు స్వాతం(త్ర్యము కలదని చూవుటయే గీతాధికార త_త్త్వరవాస్యముయొక్క_ యు ద్రేళ్యము. గీతను కొందజుప యోగింపరాదనుటకు (పత్యష (ప్రమాణములు లేకుండుటచే నీ గీతాధికారత_త్త్యరహన్యము వ్యర్థమని తోచ వచ్చును, కాని యీకారణముననో (వ్రజలందు. నొందటికి గీతను చదివిన కీడు మూడునని భయము గలదు, గీతోపన్యాసముల గావించుచు నాప్రత్యవానుభవములో నీవిషయమును (గ్రహించుటచే నిట్లు (వాయడమైనది. మజీయు నిందు కులనిర్ష యాదివిషయము లనవనరముగాం దోచవచ్చును: కాని సమ_స్తవర్శ ములవారును లింగభేదము లేక మోమోథ్హలనియుు. అందుచే గీతా పారాయణము భయావహముగాదనియుం. జూపట్టుట కట్టివిషయములను వివారింప వలసివచ్చెను, ఇట్టి గీతామాత నర్చించు భాగ్యము నాపూర్వఫుణ్య పరిపాక ముననే లభించినది. కాన ధన్యుండను, ఇట్లు, సుజన విభేయుండు, థీ నుజ్ఞానానందప్వొమి,
వీజాపన. అయా మ్మ అపటలాలననతానానానావానానానను గీత భగవద్వాక్యము. వ్యాసరచితము, ద్ర్వైతాట్ర్వైత విశిష్టాదై స్వత బీజ(ప్రదులగు [క్రిమతాచార్యులు మొదలు తిలక్‌, గాంధి మున్నగు మహోావురుషులచే విరివిగా ననేకరీతుల వ్యాఖ్యానములు గావింవంబడినది, జీవిత పరమావధి, పరమ పవిత్రము,
అట్టి లోకోత్తర (గంథ భావమును, విమర్శను (వాయసాహ సించితిని, కాని యియ్యది. మేరు. పర్వతమును గదల్పనీక ఢీకొని సట్లును, లోతుంజూచుటకై సముద్రమున నేతము వేసినబ్లును, ఆకాశ మునకు నిచ్చెన వేసినట్లును నున్నజేమోయని మొక నంశయము, ఐనను ఫలాకాంతు లేని (ప్రయత్నము పపిత్రముగదా యని యొక
"కాసి యిందులో నా సావానముగాని (ప్రయత్నముగాని యెంత మూ(తములేదు.
“ఈశ్వర న్పర్వభూతానాం” ఈశ్వరుంయ నర్వభూతములయందు నున్నాడు, స్వేం్యద్రియము 'లెవ్వని యధీనమునం (బవర్హించు చున్నవో, మతెవ్వండ వస్థాాత్రయసావీ, యో, ఎ వ్వండు (తికాలా వాభ్యుండై, అద్వితీయు.డై, ఏకమై, యున్నాడో, ఎవ్వని లీలాపాంగ నందృష్టీచే సూర్యచంద్ర నత ఖనోళాదిగాలగల (ట్రహ్మ్టీండ భాండంబు తటస్థృమా(త్రముగా నున్నదో, ఎవ్వం డిట్టివాని కన్నింటికిం గారణమై క_ర్తగాకున్నాడో, , ఎవ్వనికిం (దిలింగ భేదములు లేవో, ఎవ్వండు నిత్యమై,. అచలమై, అనంతమై, శాశ్వితమై యున్నాడో, అట్టి మహామహుసని అనంతవిభూతిలో "నే నెంతవాండను? ఏమని నుడువువాండను ? నే నెవ్వరో పరు లెవ్వరో * మథెవ్వరికి 'నేనుతెల్పు టబయూ! అజ్ఞడనగు "నేనీ సూత్మము నెట్టు నిర్ణయింపంగలను 1 సర్వమయుండగు నా భగవంతుని యాజ్ఞ చేతనే యూ (ప్రయత్నము జరిశీయుండవలయును; అన్నింటికిని కర్తయు భ శత్తయున్వై న యాభ్గ
చ
వంతుని లీలయే యగును, మూనవనూ(తుండనగు నా యత్నమనుట 'వెజ్తితనము, వ్యంథముననైై నను గుణదోపములే యుండునుగడా ! ఇందలి విజ్ఞానగుణములు సర్వజ్ఞుండగు పర మేశ్వరుంవి, దోవము లన్నియు మానవమాత్రుండనగు నాయవి. కాన పారకమహాశయులు గణగహణంబున వమూనవునిదోషంబుల సై రింతుళుగాత !
వ్‌ తద్దొంధంబున నెర సులుండినను యుండవచ్చు నేమో | ంథరచన యిరువదిరెండు దినంబులలో, బూ ర్తిజేసి తదనంతరము పదిరోజులలో గీతావిమర్శను రచించి పిదప యద్రానిని నిరిచూచుట కైన నవకాశములేక విన్వెంటనే ము దణమున థొనంగుటవలన నింజేవై న దోమంబులుండిన పాంకమహాశయులు మన్నింప (ప్రార్దన.
(వాసి పూ _ర్తియైనచే తడవుగా నచ్చొ _త్తించుటకు పెక్కురు భక్తులు శాచుకొనియుండిర, కాని చింతామణి వా_న్తవ్యులును, వై శ్యకుల నంభవులును, (గ్రంధి శిలగోత్రోద్భవులునునగు ్రీయత కారుపాకుల _సుబ్బరాయప్ప(శేస్టిగారి ద్వితీయ కువూరుండును, చిన్న నాటినుండియు దై వభ క్తుండునునగు (శ్రీయుత(శ్ర్ర రామయ్య (శేస్టీ గారు ఈ (గంధమునుచూచి నేనచ్చొ _తించెదనని వాగ్దానము జేసిరి, ఏరి తం(డ్రిగారును, *ఈ (గ్రంధమున శంత ఖన్వ్టైనను మేము భరించి యచ్చు వేయించగలమా”ని నిరాటంకముగా నుడివి నా కానందము నొలిపిరి, నత్కార్యము లరుదుగా చేయంబడును, చేసినను వానికి ' విఘ్నములు వేనవేలు గలుగుచుండును, కాని పీరు పట్టుదలతో పూనుకొని కార్యమును సాధించుట భగవదను[గహము, నద్ద్రంథ మును లోకమునకుం (బ్రసాదించుటచే (శ్రీ కృష్ణపరమాత్మ వీరిని సర్వడా రత్నీంచుగాత |!
ఓమ్‌తక్‌ సల్‌ శాంతి$ శాంతిః కాంతి? ఇట్లు? సర్వజన నుఖాఖభిలామ్‌) శ్రీసుజ్లానా నందస్వామి.
ఓమ్‌ ఓమ్‌ నమోభగవతే మాతృ దేవోభవ ఓమ్‌ నమోభగవతే పితృ దేవోభవ ఓమ్‌ నమోభగవతే సద్గురు దేనోభవ ఓమ్‌ శ్రీంబంక్లీం టీం ఓం (శ్రీ కన్యకావర మేళ్వరీ భ్యోన్నమః న్లో! ప్రీంకారాసనగర్శి తా నలశిఖాం సౌ౪క్షీంకళాం చ్‌భతీం. సౌవర్షాంబర ధారిణీం వరసుధాధాతాం (తికేత్రోజ్జ్వలాం, వంటే ఫు నృ కపాళశమంకుశధరాం (్రగ్ఫూపి. తాముజ్జ్వలాం! 'తాంంగౌరీం (తిఫురాం పరాత్పరకళాం (శీచ(క నంవారిణీమ్‌ గురుధ్యానం న్లో! వచ్చేగురూణాం చరణారవించే సందర్శితస్వాత్మ సుఖావబోభే, జనస్యయే జాంగలికాయవూానే నంసార హీలాపహూల మోావాశాంటతైె వి నందే గురుపదద్వంద్వ మవాజ్శాననగోచరమ్‌, ర కృశుక్ల 'ప్రభామి[శ్ర మ తర్మ్య్యం త్రై పురంమహః. గజేశపార్థన త్లో॥ ఉద్యద్ది నేశ్వరడచిం నిజహ_న్తపదై తి పాశాంకుశాభయవరా౯ దధతంగజాస్యం రశాంబరం సకలదుఃఖహరంగణేళశంధ్యా యేత్చ్రనన్న మఖిలాభరణాభిరామం, ఉ॥ తుండము నేకదంతమును తోర ఫుబొజ్జయు వామహ_స్తము౯, మెండుగ (మోయు గజ్జెలును మెల్ల నిభూపుల మందహానము౯ా
౯ నొండక గుజరూపమున కోరినవిద్యల కెల్ల నొజ్జవై జి ౧౧౫ జరా యుంజెడు పార్వతీతనయ ! ఓయి గణాధిప! సీకు (యొక్కెదన్‌ గణేశ గాయి ఓమ్‌ తత్పురుపాయ విద్ధహే వ(క్రతుణ్ణాయ ధీమహి తన్నోదస్తిః (ప్రచోదయాత్‌. “వ([క్రతుండై క దంప్ట్రయ క్లీం హ్రీం శ్రీం గం ' గణపతే వరవర నర్వజనం మేవశమానయ స్వాహా!” దురాదేవిప్రార్హన చి ళా శ్లో! “ళర చ్చం(వ కాంతిర్వరా ఛీతిళూలం నృణిం హ_న్తపదై ౪జీ ఛానాంబుజస్థాం విధూషాం వరాధ్యాది యజ్ఞ పవీతాం ముదాధర్వపు(త్రీ కరో త్వానురీనః,
ఉ॥ అన్ములగన్నయమ్ము, ముగురమ్మల మూలపుటమ్మ, వాలబి ద్దమ్మ: సురారులమ్మ, కడుసాఅడి బుచ్చినయమ్ము, తన్నులో నమ్మిన వేల్పుటమ్మల మనమ్ముల నుండెడియమ్మై, దుర్గ, మా యమ్మ, కృ తాబ్ధియిచ్చుతమ హత్వకవిత్వ పటుత్వ నంపదల్‌ =
దురాగాయతతి రి ఓమ్‌ కాత్యాయ నాయవిద్భ నే కన్యకూ వూరీధీమహి తన్నో దుర్లిం [ప్రవోదయాత్‌ , శుహ్మటపార్థన
ఉ! ఆతత సేవజేసెద సమ_న్త చరాచరభూతనృష్టి వి క్టాతకు, భారతీహృదయ సౌఖ్యవిధాతక్కు వేదరాళిని నేతకు, చేవతానికర నేతకు, గల్మవ జేతకుళ, నత (తాతకు ధాతకు౯ా, నిఖల తాపనలోక శుభ(ఫ్రదాతకున్‌ *
౧౦ అహ్మ,గాయతతి ఓమ్‌ వేదాత సాయ విద్మ హే హిరణ్యగర్భాయ సరస్వతీపార్థన న్లో ఘంటాశిరళ్ళూల మసింకరాగై 9); మ్‌. రె సంబిభతీం చం(ద్రక ళావతంసామ్‌ (వమంధతీం పాదత లేవశుం తాం భచేముదా సీల సరన్వతీశామ్‌,
శా॥తల్లీ నిన్న దలంచి పుస్తకము ఇేతం బూంనితి౯ సీవునా యుల్లంబందున నిల్చి జృంభఛణముగా నుక్తుల్‌ సుశబ్దంబు శో భిల్ల ౦ బల్కుము నాదువాక్కు నను నం్రీతి౯ జగన్మోహినీ ఫుల్లాష్టాతీ. సరన్వతీ! భగవతీ | పూశ్షేందు చించాననా |!
ఊ॥ మోశితలంబు నెన్నుదుకు సోశంగ (యొక్కి నుతింతుసై కత శోణికిల జంచరీకచయ సుందర వేణికి రతతామర (ేతికిల దోయజాశభవ చి _త్తవశీకర నై. క వాణికికొా, వాణికి నమదామశుక వారిజ ఫు _స్తకరమ్య పాణికిన్‌,
ఉ! శారద సీరజేందు ఘన సారపటీర మరాళమల్లి కా "' హోరతుషార ఫేనరజ తాచలకాశ ఫణీకకుందమం దడారసుధాపయోధి సిత "తామరనామరవాహిన, శుభా కారతనొప్పు నిన్నుమదిం గానంగ నెన్నండుగల్లు * భారత్రీ |
ఉ॥| అంబనవాంబు జోజ్జ్వలక 'రాంబుడ శొర దచం([ద్రచం[దికా డంబర చాడమూర్తి (ప్రక టస్ఫుటభూమణరత్నదీవికా చుంబితదిగ్వి భాగ శ్రుతి సూక్తవివి క్తృనిజప్రభావభా వాంబర వీధివిశుతవి హారిణిన౯ గ స్రపంజూడుభార త్రీ!
౧౧ విష్ణుషప్రార్థన
శ్లో! శాంతాకారం, భుజగశయనం పద్మనాభం సుళేశం, విశ్వాకారం గగనసదృశం, మేఘవర్షం సుభాంగం, లజ్నీ శ్రౌంతం కమలనయనం, యోగిహృస్ట్యానగమ్యాం, వం బేవిష్ణుం భవభయహరం, సర్వలోవై కనాధమ్‌,
.ఉ! ఓ కమల్నాప్త! యోవరద! యో (ప్రతిపవవిపత దూర! కు య్యూ కవి యోగివంద్య ! సుగుణో త్తమ | ఆఊ్‌ా శరణాగళతానురా నోకవా! యో మునీశ్వురమ నోహర ! భూ విమల(పభావ ! రా వే కరుణింపవే తలపవే శరణార్థిని నన్నుగావవే !
చ! జయజయ శంఖ చ([క్రవర శౌజ్ఞ౯ల గదా విలనత్క_రాంబుజూ / జయనిజ నేవశేప్పీత (ప్రశస్థ దురాసద కార్యదాయకా | జయభువన[త్రయ (ప్రచుర జంతుమనోజ్ఞ ర మేళ రాఘవా | జయ [రఘురామచం(ద్ర గుణసాం[ద్ర! నిను౯ శరణంబు వేడెదళ౯.
వి వ్దు గాయ తతి శీమ్‌ నారాయణాయవిద్శ హే వాసుచేవాయధీమహి తన్నో విస్లుః (ప్రచోదయాత్‌ , లక్ష్మిదేవిప్రార్థన
శ్లో! లక్ష్మీం వీరసము[దరాజ తనయాం శ్రీరంగ ఛా మేశ్వరీం డాసీ భూత సమన్తచేవ వనితాం లోకై ॥ దీపాంకురాం (శ్రీమన్మంద కటాతమలబ్ధ విభవద్చ్రంహేం[ద గంగాధరం త్వాంతై )లోక్య కటుంభిసీం నరసిజాం వంేముకుంద [వియామ్‌,
శ్లో! అమ్మనక్పర ళూగేషు కులిళశం పదంధనుః కుండికాం దండంశ క్రి మసించ చర ్రడలజం ఘరట్టాం సురాభాజనమ్‌ శూూలంపాశ సుదర స్‌ నేచ దథతీం హాస్తైః (వవాళ (వభాం పేవేసై రిభమర్హనీ మహోలశ్షీ శ్ర జరోజస్త్రితామ్‌,
౧౨ మహాలక్మ్యష్టకప్రారంభః 1, నమ_స్తే= స్తు మహామాయే ్రీవీరే సురపూజితే శంఖచ(క గదాహ స్తే మహాలశ్న్మీ నమో౭-స్తుతే, ౨, నమస్తే గరుడారూ జే డోలాసుర భయంకరీ సర్వపాప హలేచేవీ మహాలక్ష్మీ ఆ నమో స్తుతే. లి, సర్వే సర్వవర బే సర్వదుష్ట్ర భయంకరీ సర్వపాప హశేజేవీ మహాలక్ష్మీ నమో. స్తుతే, 4, సిద్దిబుద్ది ప్రదేదేవీ భుక్తిము క్రి (ప్రదాయినీ ధ్‌ ధి చా ల మం[త్రమూ నే సచా చేవ మహాలల్మ నమో*- స్తుతే. 5, అద్యంత రహితేబేపీ ఆద్యశ శే మహేశ్వరీ యోగజ్ఞేయోగ సంభూతే మహాలక్ష్మీ నమో౫-స్తుతే, గ్గ పద్మానన స్థిలేచేవీ పర(బహ్మ స్వరూపిణీ 8, శ్వేతాంబరభశేచేవీ నానాలంకార భూమీ తే ఫ్ర మహాలత్ష్య్యష్టకంస్తో(తం యఃపరే దృ క్షి యోన్నరః సర్వసిద్ధి మవాప్నోతి రాజ్యం[ప్రాప్నోతి సర్వదా, 10, వకకాలే పరేనిత్యం మహాపాప వినాశనమ్‌ ద్వి్‌కాలం యః పరేన్నిత్యం ధనధాన్య నమన్వితః, 11. (త్రికాలం యః పరేన్నిత్యం మహాశ్మతు వినాశనమ్‌ మవోలక్ష్మీ ర్భ వేన్నిత్యం (ప్రసన్నా నరదానుభా, 12, ఇతీంద్రకృత మహాలశ్న్మ్యీష్ట క_స్తవసృంపూర్జ మి! వారికిం బట్టపు చేవి, ఫున్నెములప్రో వర్ధంపు బెన్నిక్కచం దువతోబుట్టువ, భారతీ గెరసుతల్‌ దోనాడు పూబోడిదా మరలం దుంజెడి ముద్దరాలు, జగముల్‌ మన్నించు నిల్లాలు భా సురతన్‌ లేములునావు తల్లి, సిరి యిచ్చు నిత్యకల్యాణముల్‌ ||
౧౩ ల క్షీ మం [తః శం (శ్రీం హీం (శ్రీం కమ లేకమలాల యే[ప సీద్మపసీద (శ్రుం (హీం (శ్రీం సీం మహాలక్మ్మీనమః, శంకర[పా ర్ధ స
శ్లో! వంచేశంభు ముమూపతిం, సురగురుం వందే జగత్కారణం, వంజే పన్న గభూపణం, ఛళిధరం వంచేషళూనాం పతిం, వంటే నూర్యశ శాంక వహ్నినయనం, వంచే ముకుంద[పియం, వంబే భ_క్తజనాశ్రయం చవరదం, వంటే శివం శంకరమ్‌,
ఉ॥ ఎవ్వనిచేజనించు జగ మెవ్వని లోపలనుండు లీనమై, ఎవ్వునియందుడిందు పర మేశ్వరు 'జెవ్వండు మూలకారణం 'ఛెవ్వండ నాదిమధ్యలయుం డెవ్వండు సర్వము. దానమయైన వా డెవ్వండు వాని నాత్ముభవు సీశ్వరు నే శరణంబు వేజెదక్‌,
లి ౦గా ష్ట్ర క[షపార౦ం భః
- ఓమ్‌ (బ్రహ్మమురారి సురార్చితలింగమ్‌, నిర్ణుల భాసుర శోభిత లింగమ్‌, జన్ముజదుఃఖ వివాశకలింగమ్‌, త్మత్పణమామి నడాళివతింగమ్‌, ౨, "చేవముని (ప్రవార్చితలింగమ్‌, కామదహన కరుణాకర లింగమ్‌, రావణ గర్వవినాళకలింగమ్‌, తత్ప్రణమామి నదాశివ లింగమ్‌.
8, నర్వసుగంధి సులేపితలింగమ్‌, బుద్ధివివర్ధన కారణలింగమ్‌, సిద్ధసురాసుర వందితలింగమ్‌, త్మత్చ్రణనూమి నచాశళివలింగమ్‌, శీ దవసుయజ్ఞె విశాశనలింగమ్‌, కనకమహామణి భూమీతలిం గమ్‌, _ఫణిపతివేష్టన శోభితలింగమ్‌, తత్ర్రణమామి నదాళివలింగమ్‌,
5, కుంకమచందన లేపితలింగమ్‌, పంకజపహారసు శోభితలింగమ్‌; సంచిళథ ఫాపవినాశకలింగమ్‌, త(త్పణమామి నదాళివలింగమ్‌,
దళ 6, 'చేవగణార్చిత 'సీవితలింగమ్‌, భావై. ర్భ _క్రిఖలేవచలింగమ్‌, దినకర కోటిప్రభాకరలింగమ్‌, తత్ప్రణమామి సదాశివలింగమ్‌, ॥ అష్టదళో పరి వేస్టీతలింగమ్‌, సర్వసముద్భవ కారణలింగమ్‌, అష్టదరి[ద వినాశితలింగమ్‌, త[త్ర్రణమూామి నజాశివలింగమ్‌. వ్‌] 89, సురగుడు సురవర పూజతలింగమ్స్‌, సురవన” సుష్పనదార్చిత ' లింగమ్‌, పరంపరం పరమాత్మకలింగమ్‌, తత్ప్రణమామి నదా ఇవలింగమ్‌, ర్ట లింగాష్ట్రక మిదంపుణ్య యఃపరేచ్భివసన్నిథ" శివలోక మవాప్నోతి శివేన సహమోదలే! ఇతి (త్రీ లింగాష్ట్రక సోతం నంపూర్మమ్‌, శంకరగాయతి ఓమ్‌ తత్పురుషాయ విద్మహే, మహా దేవాయధథీమహి తన్నోరు(దః (ప్రచోదయాత్‌ , పార్వతీదేవిప్రార్థన శ్లో గ్‌ర్వాణ సంఘార్చిత పాదపంకజా గదణ(ప్రభా చాల శశాంకాకేకరా ॥ రకాంబరా లేపనపఫుష్పయుజ్‌ ముచే సృణిం నపాళం దధతీశివా స్తునః, అయిగినినందిసి నందితమోదిని విశ్వవినోదిని నందిను లే, గిగివరవింధ్య శిరోధిని వాసిని విష్ణువిలాసిని జిమ్హును తే, భగవతి హే శితికంరకుటుంచిని భూరికుటుంబిని భూరికృ తే, జయజయయేా మహిషాసుర మర్ధనిరమ్యుక పర్డిని శె లసుతే. థి థ్‌ ్డ్లు అయిజగదంబ కదంబ వన(వియవాస విలాసిని వానర తే, శిఖరి శిరోమణి తుంగహిమాలయ శృంగని జాలయమధ్య గ తే, మధుమధులే మధువైతవ భంజనివైట భభంజనిరానర లే, జయ జయహే వుహిపా సురమర్థని రమ్యాుకపర్టిని శ లసుతే.
౧౫ త్తీ కృష్ణృపార్థన శ్లో “జీన పాలక ! పేక్ళపాజలని భే! హేసింధుకన్యాప లే! కూకంసాంతక! హేగ జేంద్రకరుణా పారీణ హేవూాధవా! కూరామానుజ! హేజగ త్త్రయగురో! కూప్రండరీకామవమూం! “'హీనోపీజననాధపాలయపరం జూనామిన త్యాంవినా” న్లో॥ “శ త్రుచ్చేదై కమం(తం, నకలముప నిపద్వాక్య నంపూజ్యమం(తం, సంసారోత్ర్త్రారమం[తం సముపచితత మన్పంగ నిర్వాణమం[తం, సరై ్రశ్వవై సక మంత్రం వ్యననభుజగ నందష్ట్ర సంతాణమంత్రం జహ్వే (శ్రీకృష్ణముంథ్రం జపజప నతతం జన్టుసాఫల్యమంగత్రం 99 ఉ॥ “కోమల సుందరాకృతియు, గొవ్న కనుంగవ, కెంవుమోవియు, నో సేమున్యవేలుముంగురులు, నూత్నవిభూవణ భూపి.తాంగము, వ్రానుది గంబరాకృతియు, దాల్చిన వెన్నునిం జన్ని బాలుని౯ (శ్రీమెరయకా భజింతు నతసీ సుమభాసుని నంద సూనుని౯ ”” ఇా1'“లావణ్యాంబుధి చర్మద్రబింబముఖ లీల౯ాల్చి వంశీనినా చావిర్భూత సుథా[పవాహముననోలాడం (బవర్తిల్లునా బెవాశారము నావచవోవీహరణ ఫ్టనంబు నాప్రుణ్యన ద్భావం'బౌరం (బ్రసన్యమమయ్యెను యకోదాఫు(త రూపంబునళా” శ్రీరామధ్యానము
- నిఖల నిలయమం[తం నిత్యశ త్వాఖ్య మంత్రం భవకుల హూారమం[తం భూమిజా (పాణమం[త్రం పవనజనుత మంత్రం పార్వతీ మోతుమంత్రం పశుపతి నిజమంత్రం పాతుమూం రామనుంత్రం, .
వా
ల్సి (ప్రణవనిలయమంత్రం (పాణనిర్వాణమం(తం (వ్రకృతి పుదమమం[త్రం (బ్రన్మారుందేంద్రమం త్రం (ప్రకటదురితా రాగ'ద్వేష నిర్నాశమంధత్రం రఘుపతి నిజయం[త్రం రామరామేతి మంత్రం.
8, నంసారసాగర భయావహ విశ్వమం[తం సాతొన్ముముక్షు జనసేవిత మంత్రం సారంగహన్త ముఖహస్త నివాసమంతం వై వల్యమంత్ర మసనిశం భజరామమం(త్రం,
ఉ జయతు జయతు మంగత్రం జన్ముసాఫల్యమం త్రం జననమరణ భేదశ్షేశ విచ్చేదమం[త్రం
న్‌
నకల నిగమమంగతం సర్వశాస్త్రైక మంత్రం రఘుపతి నిజమం(త్రం రానుశామేకి మంత్రం,
క, రఘుపతి నిజయం(త్రం రామరామేతి మంత్రం దళరధ సుతమం[తం దై త్యసంహార , మంత్రం విబుధ వినుతమం[తం విశ్వవిఖ్యాత మంత్రం మునిగణ నుతిమం[త్రం ముక్రిమాస్గెక మంతం రఘుపతి నిజయం[తం రామరామేతి మంతం,
ఖల
' రఘ్యుపతి రాఘవ రాజారాం పతీతపాపన సీతారాం. సుందరవి[గహ 'మేఘశ్యాం గంగాతులసీ సాల(గ్రాం, భద్రగిరీశ్వర సీతారాం భ_క్త్రజన(ప్రీయ వీతారాం, జూనకిరమణా సీతారాం జయజయ ఘవ సీతారాం. (శ్రీరామ రామరామేతి రమేరామే మనోరమే నహననామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే. (శ్రుగామచందడ్ర కరుణాకర దీనబంధో నీతానమేత భరశా్యగ్రజ రాఘ వేళ
౧ పాపా_ర్టిభంబన భయాసవా సత్యసింధో పాపాంబుధా పతిత ముద్ధరమామనాథ, వాళేరానము! వాళశేరాము! రామ! రావు! వాశేవాశే, సూర్యథ్యానము శోణాం భోకుహసంస్థితం ్రినయనం వేద్యత్రయీ వి[గ్రవాం చానాంభోజ యుగాభయాని దధతం వాపైః (పవాళ(వభం "శీయూరాంగదహోార కంకణధరం కర్టోల్ల నత్కుండలం లోకోత్ప త్తి వినాశపాలనకరం సూర్యంగుణాబ్ధిం భ్‌ చే, సూర్యాష్టకం 1, ఆదిచేవ నమ స్తుభ్యం (ప్రసీద మమభాన్కర, దివాకర నమస్తుభ్యం (ప్రభాకర నమోస్తుతే, వ్ర స ప్రాశ్వర థమారూఢం (ప్రచండం కళ్య పార్మజమ్‌, "శ్వేతపద్ధ ధరంేవం తం సూర్యం (ప్రణమామ్యహమ్‌, 9. లోహితం రధమారూఢం నర్వలోక వీితామహమ్‌, మహాపాప వారంబేవం తం సూర్యం (వపణమామ్యవామ్‌, ఉ త్ర్రగుణ్యంచ మహాళూరం (బవ్మావిష్ణు మహేశ్వరమ్‌, వముహాపాప వారంటేవం తం సూర్యం (ప్రణభూమ్యహమ్‌. ర్‌, బృంహితం 'లేజ; ఫవుంజంచ వాయురాకాశ మేవచ, (పభుత్వం సర్వ్యలోకానాంతం సూర్యం (ప్రణమామ్యవామ్‌, 6, బంధూకవుష్పనంకాశం హోరకుండలభూపితమ్‌, వఏకచ(క్రధరం దేవం తం సూర్యం (ప్రణమామ్యహమ్‌, 7తం సూర్యం లోశకరారం మహాలేజః (ప్రదీపనమ్‌, మహాపాప వారం బేవం తం సూర్యం (ప్రణమామ్యహమ్‌, . 8, తం సూర్యం జగతాంనాధం క్ఞానట్రాకాశ మోమజమ్‌, మహాపాప వారంచేవం తం సూర్యం (ప్రణమామ్యహమ్‌,
౧౮ రి సూర్యాష్టకం పరేనిత్యం (గవాపీడా (వణాశనమ్‌, అఫుతో లభతే ఫు _త్త్రరో దరిద్రో ధనవాన్ఫ వేత్‌. ॥ 10. ఆమిషపం మధుపానంచ యఃకరోతి ర వేర్చినే, 11, స్ర్రీతై ల మధునూంసాని యేత్యజంతి ర వేర్చినే నవ్యాధిశోకఠచారిద్యం సూర్యలోకంచ గచ్చతి, న ఇతిసాంబవురాణే రోగావనయననే సూర్యాష్టకం నంపూర్షమ్‌, నూ ర్య గాయత్రి “శ్షుక్ష్‌ భాస్కరాయవిద్శ కే మహద్ద్యుతి కరాయథీమహి తన్నో అదిత్యః (పచోదయాత్‌ ,** జహహ
గీతాయోగ తత్త్వ రహస్య ము అలీ విషయసూచిక విషయము, ఫుట్‌, క్ష కర్మత_త్త్వ రహన్యము ఏం జం ఎం ౨౧ ల్సి క్లానతత్త్వ రవాస్యము క. 4 ఈం 8, యోగత_త్త్య రవాస్యము లం ల ఏ ఉ* గీతాధికార తత్త్వ రవాన్యము _ ... ఎం ౮౧ ర్‌, గీతా మాహాళ్ళ్య్యము థల న క్షే (శ్రీ స్వామి సుజ్ఞానానంద సూ(తవాక్యములు ఉం గ 6, అనన విషపావదయోగము ఎ, అ శే, లలి 7, సాంఖ్యయోగము 4, అ వీ ,,, కిక్‌ 8, కర్ణ యోగము 66 లః తి ఇళ 65 రి, జ్రానయోగము 44 అ జ, 8కి 10, కర్ణ సన్నా్యాస యోగము ఎం అ 5 ౨౨౨ 101 క్షే, అళ్ళా నంయమ యోగము ఎం అం 6 ౨ 1కేకీ 12, విజానయోగము ఎం అ, 7౨౨౨ 18కి త్తు 18, అమర పర (బ్రహ్మా యోగము ఎ. అ ఈ, 14 క, రాజవిద్యారాజ గుహ్యుయోగము ౨, అ 9... 160 15. విఖభూతియోగము ఎ, అ 10, 181 16, విశ్వరూప నందర్శన యోగము ఎ. అ 11... 196 17. భక్తియోగము ఎం. అ, 15 4. ౨18 18, వేతవేత్రజ్ఞ విధాగయోగము ... అ 18... ౨87 19. గుణ్యతయ విభాగయోాగము ఎం. అ, 4 ఎ, వైరటీ ౨0. పురుషోత్తమ (పావ్టియోగము. ... అ, 15, 265 వీకే, కైవాసుర సంపద్విభాగయోగము .., అ, 16 ... వ8ి బిల్లీ (శన్ధాత్రయ విభాగయోగము 4, అ, 17.౨౨౨ విరరి ల$, మోంత్స సన్నాాస యోగము -ం, అ, 18. తి01
ఓమ ఖీత్రీ ఆ్ర గితావిమ ర్శ
(శ్రీనుద్భ గవద్లీత భరతఖండంబున నుద్భవించుట భరతమాత సుకృతము, "వేదములు ఉపనిషత్తులు ఫురాణముల్పు ఇతి హానసములు మొదలగు హిందూమత (గ్రంధిములందు (ప్రధానమైనది గీత, విద్వజ్ఞ నులచేతను, ్రిమతాచాద్యలచేతను, సిద్ధయోగ బృందములచేతను, మహాోత్ములగు పరమహంనలచేతను, తదువబేశములు తమ నిత్య జీవితమున ననుసరింపంబడినవి, అనుభవైక సిద్ధములగు వారి వాక్య ములవే గీతా (ప్రాముఖ్యత యిట్టిదని లోక మెలుంగనిదిగాదు,
హిందూనముతము విశ నమత విరోమణి యనుట అతిశ యోకిగాదు, వివేకానందుండు (మోగించిన హిందూవు తాధిక్య విజయభేరి నేటికిని 'పతిధ్వనించుచున్నదిగదా ! మజి భగవర్గీతయన్ననో అట్టి హిందూ మత సకల (గంథసారము, భగవంతుడగు క్రీ కృమ్ణుండే,
బ్లో సర్వ శాస్త్రమయీగీకా, సర్వ వేదమయోహరిః,
సర్వతీర్థమయీ గంగా సర్వధర్మమయోమనమనుః
అని నిర్వచనముం జేసియున్నాడు, కాన గీత నకల ధర ఇౌతు రహన్య తరంగిణి, మజియు,
ల్లో సర్యోపనిషదోగా నోదోగ్ధా గోపాలనందనః,
పార్టోవత్సః సుధీర్య్ఫోక్తాదుద్ధమ్‌ గీతామృుతంమహత్‌ ॥
అను గీతా సూ(త్రప్రమాణమువలన నమస్తోపనిషత్తుల సార మే గ్‌ా రవాస్యము,
భారతీయులకే గాక పాశ్చాత్యులకును, ఖండఖంజాంతర వాసులకును సర్వమత సారనంగ్రహంబగు భగవద్గీత జ్జనన్వరూప
౨టి
(మగు దివ్యజ్ఞ్యోలిమై, అజ్ఞానాంధకార మునుండి విమ్నుకిండేస్రి మన శ్నుద్ధిని, చిత్తశాంతిని, జీవిత విజయమున కనుగుణమగు మనోబల మును, (ధైర్యమును పెంపొందించి. ఆత్మ సామూత్కారమును, మావముము,, బొందిెంప మూలమై విలసిల్లుచున్నదిః
కాది పవి్మిత్రమగు భగవద్లీత నంగీకరించి యనుసరించిన భారతీయా స్త్పికమహాశయులు భావగాంభీర్యముగను, అర్ధ బాహుళ్య ముగను అనేకరీతుల వ్యాఖ్యానములు గావించుటలో ఒక్కొక్క రొక్కొ_క్కరీతిగా విమర్శించిరి. కర్ష్మప్రాధాన్యమని కొందతి అభి (పాయము, జ్ఞానమవశ్యా చరణీయమని మజికొందలు, (పధానమగు నీరెండు (తోవలను అనునరించినవారు కూత్రువులు. వింవిగా మాష్టుదురు, కర్మమార్ల(ప్రచారమును వినిన కర్మాచరణమే మాశడాయకమని తోచును, అస్లు జ్ఞాననంబంధములగు తర్క వ్యాఖ్యానములను విమర్శించిన జ్ఞానము పరమసాధనమని నమ్ముకము కలుగును, లెండువిమర గలను పరామర్శించిన వాని తార తమ్యువివాదము లచే విషయము నిర్ష్ణయమునకు రాదు, ముముమువు కటికచీకటిలోబడి చారితెలియనివానివలె పరితవించును, దివ్యజ్ఞానమును (పసాదింప "వెలువడిన గీత ఏిశేవవిపరీత వ్యాఖ్యానములచే వెలుంగనకు. బదులు అంధకారమును వ్యావీింపంజేయుట యెంతేయు విషాదకరము, ఇట్ల నుటచేత విమర్శకులు తప్పుచేసిరని భావింపరాదు. ఎవరెట్లు (గ్రహిం తుకో వారట్లు వ్యాఖ్యానము: “'జేయుదురు, అందు దోపములేదు, భావము 'స్వేచ్చావిహారి, కాని స్మక్రమపద్ధతి ననుసరించుట ఉత్తమ లవణము, అట్టి స్మశమపద్ధతిని విశదీకరించడమే యీ గీతా యోగత_త్త్వ్వరహస్యముయొక్క_ మువ్యూ ద్రేశము,
కర్మతత్త రహస్యము అవత (త శ్రీ భోః “కర్మదబ్రహ్మోద్భవం విద్ధి బ్రహ్మాతీర సముద్భవమ్‌.”
అను గీతాప్రమాణము ననుసరించి కర్మ వేదములవలన
జన్మించినది, "వేదములు పర మేశ్వరునివలనం బుట్టినవి, అందుచే పర ౨5 16
ను!
'మేశ్వరుందును కర్మాతీతుండు గాడు, ఆతండును కర ్ఞ ననుసరించి యుండును, నృష్టికర్తయగు (బహ్మకును, -వేదములకును, కర్శకును పరస్పరసంబంధము గలదు, వీనియం బేదిలేకున్నను మరియొకటి యుద్భవింపదు,
వి బ్లోః నహి కళ్చిక్‌ కణ మపి జాతు తిష్టత్య కర్మకృత్‌,
కర్మ-చేయక ఎట్టిజీవియును తుణమైనను (బతికియుండంజూలదు, (పకృతి కర్మాధీనము, ఎట్టిభూతములై నను (పకృతి నతికమించినవి గావు. అందుచే కర్మాధీనంబులే యగును, కర్మలేక జన్మము లేదు, కర్మాధీనులై (తిమూ ర్తలుపై తము సంచరించుచుందురు,
ఇట్టి కర్ణుమార్గమున నవీనశా్త్రపరిచయముగల కొందజు సులభముగా విశ్వాసము విడచుచుందురు, కాని చాగుగా విమర్శించి మహాచిన సత్యము మనోనేత్రమునకు గోచరింపకపోదు. భూమి సూర్యునిచుట్టు తిరుగుచున్నదనుట (ప్రాధమిక పారశాలా చాలచాలిక "లెటుంగుదురుగడా! భూ్యూభమణమువేతనే రాత్రింబవళ్లు బుతువులు నంభవించుచుండును, భూమి నియమముగల దై ఒకచరేఖయం దిక్తుల సంచరించుచుండవ లెను? ఒకప్పు డొకవిధముగను, మజియొకప్పుడు మజటొకవిథముగను తనయిష్టమువచ్చినట్లు వల నంచరింపరాదు ? పరస్పరాశ్రర్ష ణశ_క్రిజబలమువలన ఖగోళములు తమతమ స్థానము లందు తటస్థమాత్రముగ నిలిచియున్నవని ఇాశ్ర్రములహఘోప. ఆశక్రినే “కర్మ” యని గీత (ప్రతిపాదించుచున్నది,
భూమివలెనే గహరాళి, నతు[త్రమండలము, తుదకు (శ్రహ్టిం డము, ఒక్క క ర్మాధీనమువేతనే తమతమ స్థానముల నావరించునొని నమ_స్తగోళములు నిలిచియున్నవి. అట్లగుచో ఒక్క భూగోళములోని జీవ్రలు కర ల నెట్లు తప్పించుకొనగలను * అందుచే జీవులం దొకం డగు మానవుం జెట్లు కర్మాతీతుం డగును? కర్మను మారుట శెట్టి జీవికీని అధికారములేదు, నవీన కాన్త్ర వేద్యములగు సత్యములను గీతయందు నిర్వచనముచేసియుండుట కొక్కుభ గవంభున కేం జెల్లి నది.
తికి | శ్లో నియతం కురుకర్మశ్వం కర్మణ్యా యోహ్యకర్మణః. నియమితమగు నై మిత్యకర్శృములను , నిత్యము చేయుచుండ వలయును. కర్మములను నదలుటవలన (ప్రయోజనములేదు, సుకరము లగు కర్శములం "జేయవలయును, 8 శ్లో తదర్హం కర్మకౌంతేయ 1 ము క్తన్సజ్ల స్పమాచరం ద్ధ్‌్ణణ థి అవ కాగి చేయవలసిన కర్ముముల చేసియే తీరవలయును, కర్ణుల చేయని వాడు కర్శబద్ధు లగుదురు. కర్భాచరణముచేతనే ముక్తనంగులు గావలయును, కరాణ్ఞనళ్యకతనుగూర్న్చి విమర్శించు శ్లోకములు భగవద్లీత యందు అనేకములు గలవు, కొన్ని యీ[్రింద నుదహారింపంుడినవి, శ్లో॥ 18 సహజంకర్మ కౌంతేయ సవోషమ పినత్యచేత్‌, య సర్వారంభాహిదో షేణ ధూమేనాగ్నిరివావృతాః. ఫే యతః ప్రవృ త్తిర్బూకానాం యేనసర్వమిదంతతమ్‌, స్వకర్మణా తమభ్యర్చ్యసిద్ధిం విందశిమానవ౩, క నియకంకురుకర్మత్వం కర్మజ్యాయోహ్యకర్మణః, శరీరయాశ్రాపిచ తేన వ్రసిద్ధ్యేదకర్మణః॥ షీ కర్మతైవహి సంసిద్ధి మాస్థితాజనకొాదయః లోకసం గ్రహ మేవాపి సంపళ్యకాకర్తుమర్హసి॥ స్తే నమేపార్ధా౭-స్తి కర్తవ్యం (తిషులో కేవుకించను నానవాస్త మవాస్తవ్యం వర్పయేవచ కర్మణి॥ క కర్మణస్సుకృతస్యాహు స్సాత్త్వికం నిర్మలంఫలమ్‌, రజనస్తు ఫలందుఃఖ మక్జానంతమసఃఫలమ్‌॥ ష్ణ యశ్శాస్తవిధిముత్స శ్రజ్యివ ర్తతే కొమకారత॥ నససిద్ధిమవాప్నోతి ననుఖంనపషరాం గతిమ్‌ ॥
తి 16 తస్మాచ్చాస్తంప్రమాణంతే కార్యాకార్యవ్యవస్థికా, నైట జ్ఞాత్వాళా స్రవిధానో కం కర్మకర్తుమహార్హ సి॥ ౪7 అళాస్త్రవిహితం ఘోరం తస్యంతేయే తపోజనాః. క్‌ దంభాహంకారసంయుక్తాః కామరాగబలాన్వితాః॥ ఫై యజ్ఞేతపసి దానేచస్థితిన్నదితి చోచ్య తే కర్మబై వతదర్థీయం సదిత్యేవాభిధీయ తే॥ ఫే యజ్ఞదానతపఃకర్మ నత్యాజ్యం కార్య మేవతక్‌, యజ్ఞోదానం తప్మ్షైవ పావనాని మనీషిణామ్‌॥ ఇట్టి గీతాసూ[త్రములనుండి [గహింపందగిన రహన్య మెయ్యది? కర్ణము మూల బీజమని [పదారముచేయువారి సూత్ర మెయ్యది ? నిత్యకర్శములను తప్పక 'చేయుచుండవలయును. క్షర్య ్రంబుల వదలిన వారు చిత్త్స్త్యభమణము విడువలేరు, అందుచే అవ్యయమగు శాంతి లభించదు, చేహ యా తావళ్యకంబులగు కర్ణుంబులను చేయ వలయును, నిత్యానుస్టానములను విడువరాదు, శకానిక ర్మ్మానుస్టాన ములో ధర్మాధర్మ 'శ్రముల పాటింపవలయును,. నా్య్థాయమగు బుజు మార్గము నవలంచింపవలయును, క ర్మాకర్శముల భేదముల నెజబుంగక వానిని నూనుదురు, అట్టివారభయ (ష్టులగుదురు, లోకమున కప కారము వేసినవారును అగుదురు, కర్శ ములు వదలించుకొనరానివి, శ్లో! “నర్వః (ప్రకృతి వెట్తతై*” నమస్తృమును (ప్రకృతి తనంతట'నే వశముజేసికొని కర ముల జేయించుచుండును, కాన కర '్రములను జీవు లెట్లు వదలగలవు? క'ర్మాతీతమగు స్వాతంత్ర్యము జీవరాసులకు లేదు, ఐన కర శ్ర యేది? కూర్చుండుట, "లేచుట, మాటలాడుట, నడచుట, భుజించుట, (ఆాగుట, సయసనించుట, ఉచ్చా వ్రననిశ్నా స్రనములను వదలుట మున్న గునవన్నియు కర్శములే, ఈ సామాన్య వ్యవహారములను మౌానినవా, డెవ్వండు ? ఒక్కడునులేడు, కాన నర్వజీవులును కర ై" జేయుచునే యున్నవి, దీలిని నిమర్శించి మూాఫవుటకే భగవంతుండు,
తిన జ్జ న మేపార్థాస్తికర్తవ్యం తిమలో కేఘకించన, నానవా_ప్తమవా_ప్తవ్యం వర్త ఏవచకర్మణ్‌॥ అని నుడివియున్నాడు, ళథర్ట్‌ అక్జునా! నాకీ మూడులోకములందును చేయవలసిన దొక్క_టియునులేదు, చేయింపవలసినదిగాని, అనుభవింపవలసినది గాని "లేశమైననులేదు కాని లోకహితార్థమై. నేను కర్శముల 'జేయుచున్నాను.”” భగవంతుం డవ్యయుండు, (తిగుణాతీతుండు, (ప్రకృతికి భిన్నుండు, కర్మ నతి(క్రమించియుండువాండు.. ఐనను కర్శమూానడు, ఆతని యుచ్దేశ 'మేమైయుండవచ్చును ! లోకమునకు మార్షదర్శియై హితము చేయటయేగచా ! ఇదియేతన ధర్మముగా పాటించియున్నాడు, మానవుండును కర్మరు తన ధర ్రముగా పాటింపవలయును, [ప్రకృతికి లోబడియుండుటచేత కర చేసి తీరవలయును, సత్క_ర ్రములుచేయుట తన ధర్భమను భావము గలిగియుండుట (శ్రేయస్కరము, శ కర్మణై వహి నంసిద్ది, మాస్టితా జనకాదయః, 20 యా ఐం అ లోకనం[గ్రహ మేవాపి సంపశళ్యకా క ర్తుమర్హసి॥ కర '్రరహస్య త _త్తప్రమును గుర్తించియే జనకుండు, అశ్వపతి మున్నగు నముహసీయు లందజును, లోకసంరతణ భారమును మది నూహించి, చేయవలసిన కర ్రములను తమ క_రృవ్యములుగా నెంచి, కర్ణములనొనర్చి, జన్మ రాహిత్యమగు దివ్య పదంబధిస్టించిరి, కావున బుద్ధిమంతులై న మనుజులు ఫూర్వుల ననునరింపవలయును, వారి వలనే కర్మలను తమ ధర్మములని మొనర్పవలయును, వారివలెనే యుచిత కర ల వాచరించి దివ్యపదవిని జెందవలయును, మ్య్‌ శీ నియతస్యతు సన్న్యాసః కర్మణో నోవపద్యతే। నియతమగు నిత్యనై మి_త్తికాది కర్ముంబుల విడువక చేయు చుండనలయును, చేయవలసిన నత్కర ల "జేయక మానునతండు
లిక. మోహసాగరమున మునిగి ఆందుమూలముగా నంధుండై పద(భష్టుం డగును, షే కర్మణ్య కర్మయః పశ్యేద కర్మణి చకర్మయః, సబుద్ధి మాన్మను ష్యేషుసయు క్తః కృత్స్న కర్మకృత్‌॥ కర్శమార్గమునంద కర్ణువ_త్తియు, అకర్శమార్షమనందు కర్మ భావమును పాటించునట్టి బుద్ధిమంతుండు సర్వ కర్శాచరణుండయ్యు నర్వ కర్మవర్థితుండే, కర్శములను వదలందలచుచాసికంరు కర్ణుల నాచరించువాండు పండితుండు. కర్మల నాచరించుటవలన మనశ్ళుద్ధి 'యేర్చడును, ఇంద్రియ నిగ్రహముగలుగును. నిరుపమాననుగు దివ్యజ్ఞానము జనించును, కర '్రలంజేయుచుండిన నీ కర (్ర ఫలములు శమంతటనే కలుగుచుందును, కాన నుత్తమ తత్త సవేత్తలు చిత్త శుద్ధికై చేయవలసిన కర ్రముల నన్నింటిని లోకహితార్థమై చేయు చుందురు, స్మ యద్యదాచరతి శ్రేష్ట స్టత్స దేవేత రోజనః ఉ_త్తము డనివించుకొనిన సత్పురుం జాచరించు కార్యముల'నే సామాన్య వమానవులును చేయుచుందురు, ఇది లోక సాంప్రదాయము. సత్చురుష కార్మాచరణము సామాన్య మానవ ధర్మ సిద్ధాంతము. కావున సత్పురు షుండు చితకర్శ్ణల పర హితార్థ మా-చరింపవలయును, “నేను కర్మా తీతుండను, నాకు కర్ణులతో నవశ్యము లేదని తలంచి సత్పురువుండు కర్మల వదలినవో సామాన్యు లాతని వాక్యములనే వేదో క్తులుగా పాటించి అతని పద్ధతినే జీవగజ్ఞగా బూసి కర లి విడనాడుదురు, అందుచే లోకమునకుప్మద్రవముగలుగును, శాన నత్పుదుషుండు కర్ణులను వమవూనరాదు, ప్రే సదృశం చేష్టకే స్వస్యాః ప్రకృతేర్ణానవానప్ప, ప్రకృతిం యా న్లిభూకాని నిగ్రహ+కిం? కరిష్యతి! ఎంత వివేక సంపూర్ణ జ్ఞానవంతుండై. నను పూర్వ పాపపుణ్య ఫలవాసనలకుం దగినట్లు తనకుం దెలియకనే తాను కర్ణుల నాఛరించు
వది చుండును, ఇంక మూర్టులమాట వెప్పనేల? తమతమ (పళృతినిబట్టి ఇం[ద్రియములు బహుళ విషయంబులప్రై లాగుచుండును, వాని నిర వధిక శ_క్తిముందు మానవుని చకిత నిగవాం బేమి చేయగలదు ? బలవ_త్తరమగు మాయా(ప్రకృగి ఎంతటి ధీమంతులనై నను తల్లడిల్లం 'జేయుచుండును. కాన మహోమాయానిబద్ధులై న మానవులు క ర్శ ముల వదలితిమని తలంచినంత మాత్రమున అవ్యయమగు శాంతిని బొందజూలరు, జీవితమున పతితులగుదురు, ష్ష్‌ (ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుటైఃకర్మాణి సర్వశః॥
(ప్రకృతి తన గుణంబులచేత ఎంతటివారినై నను తన వశముం 'జేసికొని కర స్రములను వారిచేతనే చేయించుచుండును, దై వీకంబులగు కర్మంబులం దప్పించుకొనుట శెవ్వరికిని శక్యముగాదు,
జ మన్మనాభవ మద్భక్షో మద్యాజీ మాం నమస్కురు॥
అన్ను (ప్రమాణంబున భగవద్విషయమై చేయంబడు కర్మ లన్నియు కర్మ లనిపించుకొనజాలవు, కావున నో యడ్జునా ! నాయందు మనస్సుంచి నాకు భక్తుండవై నన్నే పూజించి నాకే నమస్క రింపుము, నాకు మించిన అన్యశరణ్యయి నీ శెయ్యదియును "లేదు, నన్నుగూర్చి సీ వేకార్య మొనర్చినను అది సత్కర్మ యని 'యెజుంగుము.
పే మత్యార్మ కృన్మత్ప్సరమో మదృషక్త స్సంజ్ఞవర్ణితః॥
ఎవండు నానిమి_త్తమై కర్త (్రములం జేయునో అతండు కర్మల 'జేసినవాండుగాడు, అతనికి పరమోత్కృష్టమైన ైష్కర్మ్య్య సిద్ధి నమకూరుటచేత నాతండు నన్నా(శ్రయించి నన్నే బొందంగలడు, వురుహార్థమగు నిట్టి సత్కర్భులను మాని కూపస్థమండూకమువ లె నుండి కువాదములను పెంచుకొనిన లాభమేమి ? ఎడ్దువలె లెన్సగా మెక్కి మొద్దువలెగూడ్చుండి వాదములు పెంచుకొనుచుండిన కర్ణ రాహిత్యమగునా ? దీని ననుభమై క వేద్యులుకానిశాన్రు వేత్త లంగీక్‌ రింపలేమో శాని భగవల్సీ్రీత్యర్థములగు సత్మర్భుల ననుస్థింప
్తాతో వలయును,” _తర్కో2- ప్రతిష్ట” తర్కము కేవల (ప్రతిష్ట శేగాని తన్ను ద్దరింపంజేయునదిగాదు, ధి ఫై నద్వేష్ట శ్రరుశలం కర్మకుశలే నానుషజ్జతే॥
శాశ్ర్రుపరిశోధిత (ప్రాజ్ఞలైన పండితులు. ఎంతటి దుర్హృట కర్భంబుల్ననై నను 'జ్వేషింపరు, సుకరంబులై న కర '్రంబులవై యపేక్ష వహింపరు,
శ్లో అత్మ హేతోః పరార్టే వానర్మహాస్యా శ్రయౌాత్తథా,
యేమృషానవద స్తీహ తేనరా స్ప్వర్షగామినః॥ ప్త స్వార్థముననై నను, పరహితమునకె నను, హోస్యమునకై_ నను, థి నమా ఎ. య మజెక్కడ్ననె నను, పకారణమునకై నను పప్రురుషుం డనత్య మాడతటో యాతనికి స్వర్ష్యప్రాప్రియగునని శాశ్రువే త్తల నిశ్న గి వావి జాని ఖ్‌ యము, సిద్ధమగు తా త్ర్వికసిద్ధా నము, తనవాక్యమునై నను ేక తన(ప్రతిజ్ఞనై నను పరిపాలించుట సత్యములో నంతర్భూతంబగును, హిమా-చలమైనం గదలికనొందినను పొందవచ్చును. అగ్నిమైనం జల్లందనము నొందవచ్చును, సనము(ద్రము లింకినను యింక వచ్చును, కాని మావాక్యము లన్యధా శానేరవని హారిశ్చం[ద్ర, (శ్రీరామ, వ్‌ త + కో నీతా దేవీ, బలిచ(శ్రవర్తి (శ్రీకృష్ణ భీష్మాచా ర్యాదులు ప్రతిజ్ఞలు జేసిరి, భర్పృవారిపై తము, శ్లో॥ తేజస్వినస్సుఖమసూనపి సంత్యజంతి, సత్యవ్రతన్యసనినోనప్పః ప్రళిజ్ఞామ్‌॥
"కేజబోవంతుంయు. సంతోషముగం (శాణములనైన వదలును శాని తనమనః పూర్ణ ముగా జేసిన ప్రతిజ్ఞను మూత్రము విడువడు, ళ్లోః ద్విళ్ళరం నాభిసంద త్తే రామో ద్విన్తాలి ఛాహతే! (శ్రీరామ చందద్రునియొక్క_ యేకపత్నీ[వతముతో సమానముగ నేకచాణ [(వతమును నేకవచన(వతమును (ప్రసిద్ధములు, సత్యమన్నిటిలా న్య్రగణ్యము, కాన సత్క_ర్మానుష్ట్థానమన్ని (టిలో (శేషఘ్టమగును,
ల్‌ షీ కొర్యమిత్యేవ యక్కర్మ నియతం క్రియతేఒర్డునః స్వభావజన్యంబులై న కర '్రంబులను, చేయవలసిన సత్కృ త్యంబులను వదలరాదు, ఫలాపేత లేక సాత్త్విక త్యాగియె ధర శై విరుద్ధము లేక విహితకర ్రంబుల మేధావితనంబున చేయుచుండవల యునుగాని కర '్రముల వదలరాదు, వి యజ్ఞదాన తపఃకర్మ నత్యాజ్యం కార్యమేవతత్‌, యజ్ఞదాన తపశ్ర్రైవ పావనాని మనీషిడోమ్‌॥ యజ్ఞములు, దానములు తపస్సులు విడువరాదు, ఇవి సత్కర స్టమూలగుటచేత మనస్సును పరిశుద్ధపరేచి పండితులంజేయును, కాన విడువరాదు, కి యతః ప్రవృత్తి ర్ఫూతానాం యేన సర్వమిదం తతమ్‌, స్వకర్మణా తమభ్యర్చ్య సిద్ధిం విందతి మానవః॥ వ్‌ పరమాత్మవలన భూతముల (ప్రవృత్తి జరుగుచున్నదో, వ్‌ పరమాత్మ యీ (ప్రపంచమంతయును నిండియున్నాడో అట్టి పర నూత్మను పొందంగోలెడివారు తమ స్వకర్శంబుల చేత పూజించిన వమూనవులు కర్మసిద్ధిని బొందలగిలరు, కర్ణృములయొక్క_ మర్థముల నెజింగి అహంకార డంబమోహంబులకులోనుగాక ధర ్రంబ నెడి సత్యముమోద ఆధారపడిన కర్శంబులన్నియు లోకవిహితమునై ఇాన్వితపదంబు నొనంగును, కర ్రనంసేవ్యం బైన సుకరమార్షంబుల నవలంబించక కర్మంబులను వదలుటవలన కర్శబద్ధు లగుచున్నారు, సూ॥ సత్య'్రతిష్టాయాం క్రియాఫలాశ్రయత్వమ్‌॥. అను పాతంజలి యోగశాస్ర్రప్రకారమున సదా సత్యమునే బల్కువా డగ్నిష్టోమాది కర్మములు "'జేయకపోయినను వాని కాయాకర్మఫలనులు లభించును, ఇట్లనుటవలన కర్మము లనవసరమని అర్థముగాదు. “న్సహాజనో యేన గత్ర స్పంపదాఃొ పూర్వీకులగు మవోత్ము లేమార్లమనుసరించి (పన ర్మించిన అచీంతై్యశ్వర్య చేదిగలదో యానూర్షను ననునరించుటయే
రిం మానవులధర్భము, “అహింసా సత్యమ స్తేయం” మొదలగు తద్ధర్దువిధుల నతి[కమించక కర్శాకర్శముల నిర్ణ యార్థమై అనర్ధయూహాపోహలను "జేయక యధ్యాత్ముమాగ్షమహ తృ్వము పూర్మముగా 'చెలిసికొనుట్నై కర్త ము ననుష్టింపవలయును, “అక్కే న్మధువిం దేత కిమర్దం పర్వతం వ్రజేత్‌” తానున్నస్థలమునం దే లే నె దొరకునేని తే నెపట్టును వెదకుటకై పర్వతశిఖరముల [ప్రాకులాఢడవలయునా? మనుజునిచే చేయయంిడు కర ్రములన్నియు దుఃఖనివృ త్తివై నను అధవా సుఖ(పా _పివై నను శారణముగా నుండవలయును, ఐహికసుఖము ఇాస్వితసుఖము గానేరదు, వసుఖము లభించిన కావలసినది నముజియొకటిలేదో అది లభించు పర్యంతము తాను జేయవలసిన సత్క_ర ్రములం "జేయుచుందె వలయును, జి శ్రేయాకా స్వధర్మో విగుణః పరధర్మా త్స్వనుప్టికాక్‌, స్వభావ నియతం కర్మ కుర్వన్నాప్నోతి కిల్చిషమ్‌॥
వాగసగా నాచరింపండిన పరధర్శములకం కె గుణహీనము ైనను స్వధర్య ము లాచరించుట మేలు, కావున న్వభావవిపితము లైన కర్ణములవలన అనాది జన్ఫృబంధములు సైతము దగ్ధమగును. ఎవ్వని మనస్సు అహంకార (_పేరితముగాక మాయాడంబరమును బొందక _మిధా్రవారములేక యుండునో అతండు ఫలవర్టితుం డై" శాత్ర్రువిహితకర్శంబుల నాచరించుటవలన మనో న్షేశ బంధములవిడిచి చిత్తశుద్ధి గలిగియుండును, అన్నమును భుజించక యే, "నే నన్నమును భుజించినవో నాకలితీదడునని చెప్పు మాటలవలన మేుద్చాధ నివ ర్మింపయగలడా?, అస్లు కర సిద్ధినొందకయి కర్మసిద్ధాంతము నాన్నే వించువారి మతము వ్యర్థమగును, ధర్మ (ఫో ధితంబగు కర్మంబులు తన "శీగాక లోకమున కంతటికిని మేలొనర్చును, సామాన్యజనుల మనం బులకుం గర 'ఖ్రంబులం చేయుటవలన ధర ్రమూర్ల్షములోం (యబ వేశించు టకుం (బేనేపణ కలుగును. కర చేయుట శుఖేచ్చకు మూలకార “ణము, కర్శచేత'నే జనన మరణములు కలుగుచున్నవి. కర ్ర లేసి చారికి జన్మ యే లేదు, జన్మించిన వారందజును కర్ణసంభవులే,
కేం అందుజును యోనినంభవు లే, అయోనినంభవు లెనడుగలరు ?! పంచ భూతములచే నేర ఏడు నకల చరాచరంబంతయు కర్మాధీనం బై యున్నది. [కతిమూ ర్తులుపై తము క ర్మాధీనులు, క్ర ల నతి(క్రమించు టకు హారిపార హిరణ్య గర్భాదులకును శక్యముగాదు, సత్కర్భు ముల జేయుటనలన ఆగాన్యుసంచిత (ప్రారబ్ధములు దహింపంబడును, బంధవిము_క్రి గలుగును, కప్టైల క్టైలచేతనే దహింపవలయును గడా! కర శ్ర కర్య ్రచేతనే నంన్కరింపం బడవలెను, జెవమధమును మూచుచున్నంత మూ(తమున రోగికి రోగము నయముగాదు. పధ్య మును పాటించుచు బెవథమును సేవింపవలయును. వారణాసికి యాత చేయవలసినవాండు వేయి నంవత్పరములు కాశి కాశి యని కలవరించినను అచ్చటికిపోయి. పరమశివుని దర్శింపం గలుగునా + కాని, (ప్రయత్నముచేసిన పోగలడు, అళ్లు వుతుషార్థంబగు కరలం 'జేయక'నే పర(బవ్మాన్వరూప లత్షణమును లక్షీంపకయే “నేను (శ్రహ్మ-నేను (శ్రవ్మాఖ యని కలవరించి నంతమా[తమున తాను (్రువ్మ గాజాలడు, స్తే కర్మణ్యే వ్యాధికార-స్తే మాఫలేషు కదాచన మాకర్మ ఫలహేతు ర్భూర్మాతే సళ్లో స్త్వకర్మతి, నిళ్యనై మి_త్తికాది కర్టములంచే అధికార ముండవలయును గాసి ఆకర ' ఫలములయం దధికార ముండరాద్యు కర్మఫలముల నపేవీ,చిన యెడల బంధమునకు కారణమగును, కనుల కర్మఫల ములం నిరసించి కర్మముల విడువక జేయవలయును, ల్లో శృణుబుద్ధించయాంజ్ఞాత్వా సర్వత్ర విషయోమమ నాహమాత్మార్థ మిచ్చామి గంధాకా ఘానగతానపి నాహమాత్మార్థ మిచ్చామి మనోనిత్యం మనోంత'ే మనోమే నిర్జితం తస్మాద్వ శేతిష్టతి సర్వదా, (మహాభారతము శొం, వ్ర, వి()
డా వవై రాగ్యబుద్ధిని మనంబున సిడుకొసి ఏనర్వవిషయముల నీను సేవించుచున్నానో దానిని నీకు జెప్పుచున్నాను. అత్మార్థమై నాసికచే గంధము (థ్రూణించుట లేదు, 'నేశ్రములచే నాళా్దర్థమై భూచుటలేదు. మనస్సు నాత్మార్థమై చూూచుటలేదు, మనస్సు నాత్నర్థమై యుపయోగించుటలేదు గనుక సెర్యేంద్రియములను మనస్సును జయించుటచే అవి నాయధీనములై యే యున్నవి, (స్యా భూ,) అట్టి సశ్వే్యద్రియ విజయము '(ప్రా్తించు నంతవరకు కర ముం 'జఉేయుచుండవలయును, శీవల మీంద్రియవృ త్తిని మాత్రము నిరోధించుకొని మన స్పువే విషయచింతన 'జేయువాండు దంభుండగును. మనోని([గ్రహముచే గామ్యబుద్ధిని జయించి లోకసంగహార్థముగ సత్కర్భుముల "జేయు వాం. (శేస్టుండగును. శీవల వాచ్యార్థములవలన 6 అపూం (బ్రహ్మీస్మి” అనుటకం శే “అహం(భ్రమాస్మి” అనిన సు ప్రసిద్ధంబగును, న్నీ యేమే నతమిదంనిత్య మనుశిస్ట్ర స్త్‌ మానవాః శ్రద్ధానన్తోఒనసూయన్ల్తో ముచ్య న్తేతేఒపి కర్మథిః, ఇదివఆకు నేను ఇెప్పిన కాన్ర్రవిపిత ధర్మక ర్చ మార్షంబుల (శ్రద్ధగలవార్వై అసూయా హంకార భావములనువిడచి, యుక్తాయుక్త ములను బుద్ధిబలముచే పరిశీలించి, క ర్మానుఫ్రానముం "జేయువారు ధర్మాధర్మ రూపములగు కర్శంబులందుండి విముక్తులై యఖండ పర(బవ్ముమును బొంద గలరు... గ్‌ కర్మణో హ్యూపిటోద్ధవ్యం బోద్ధవ్యంచ వికర్మణః ఆకర్మణశ్చ బోద్ధన్యం గహనా కర్మణో గతిః. శా శ్ర్రుసమ్మతములై న కర్మల స్వరూపమును, వాని ధర్మము లను ెలిసికొనవలయును, అశు శా స్రువిహితములుగాని నిషిద్ధకర్య ల సంగతియు. నెరంగవలయును, కర్శయొక్క యు, వికర్శయొక్కయు, అకర్మ్శయొక్క_యు యధార్థంబును (గ్రహించుట సులభము గాదు, శాశ్ర్రవిహితము లగుటచేతను, ధర్మ బద్ధములై న్యాయవిచ
ప్ర శణయు_క్రము లగుటచేతను, బంధములుగాని కర్శములన్నియు నకలవిధములచేత నభివృద్ధి నొందుచుండును, ఫలా పేత్స లేని కర్ణులు బుష్యాదులచేత'నే ఉపనిషత్తులయందు (్రేఘ్రములని "తెలుపయిడీ యున్నవి, కర లే _త్త్వము నెంత యొజీంగిన పండితుల కైనను నంబే వాము కలుగుచుండునెడల కర '్రల జేయనివారికి వానిన్వరూప మెంత మా(మును బోధపడదుగడా |! 6పూన్లా కర్మణోగతి:”
కర ల విషయము ెలిసికొనుట చాలకష్టమనుటవలన, కర్ష లః "జేసి ఫలములం గోరకుండుట మే కర ్రలలోని గహానమైన విషయము: అహంకార మమకారములను, బలమును, దర్పమును, [కోధమును విడనాడి కర్మఫల త్యాగముం జేసి, కర ఫలములను జింతింపక న్యాయ బుద్ధితో యథాలాభ న౦ంతుష్టివలన కర '్రలం చేయవలయును. కర్మము లనేకవిధములై యుండినను ఫలావాంఛ లేక నిష్కూమంబున చిత్త నిన్న త్రిక చేయంబకు కర్మంబులు (శేయోడాయకములు,
జే యస్ప్సనసర్వే సమారంభాః కామసజ్కాల్బ వర్టితాః.
శాను నంకల్పించు సంళల్చ్పములన్నియును కర్శలకుళూ త్రమే నంబంధించి యుండ వలయునేగాని కర 'ఫలమునకు నంబంధించి యుండరాదు, అప్లే సత్క_ ర్మానుస్రాన మే శామింపందగునుగాని, తత్కర్భఫలా శాంత, శామింపందగదు,
““జ్ఞానాగ్నిదగ్ధక ర్మాణం”” కర్మఫల రాహిత్యమైసట్టి యధార్థ కర్మయే జ్ఞానమనయుడును, కర్శ్మాచరణమునలన సంభవించిన జ్ఞాన మును అగ్నవలన కర్ణుబంధములను శకారడవులు దహింపంబడునుః ఆత్మశక్తి స్వేచ్భగా నిరాటంకగకముగా పెంపొాందింపలయికును,
న ఏవం జ్ఞాత్వాక్సతం కర్మ పూర్వ్వైరపి ముముథుఖిః, కురుక ర్మ్మై నతస్మాత్వం పూరై్వైః పూర్వతరంకృతం.
అను [పమాణము (ప్రకారము పూర్వము మవహవాసీయులనేకులు అనంగగా మోశతమును బొందగోరిన వారందరును శాశ్ర్రవిహితనుగు
9
పెళ
కర్మములం బేసి పరంధాముని అవ్యయనిలయంబును బొందిరి. కర ల వదలిపెట్టవలయునను (ప్రమూదమగు మౌర్లమును చింతింపక్క కర శ ఫలములం 'దెంతమా[త్రము వాంఛనుంచక స్వార్థ శ్యాగమున, న్యాయ మునకు, నత్యమునకు్కు శాంతమునకు విరుద్ధము లేని సత్క_ర్భానుస్టానం "బెప్పుడును చేయుచుండవలయును, ఫలములను త్యజించుచుండున ప్పుడు కర్శ్శల "నేల చేయవలయునని తలంపరాదు, కర్శాచరణమునం దనంకు గావలసిన దేదియులేక పోయినను, పరహితమతులై ధర '్రనంస్థాప నార్ధముగా కర్మలం 'చేయుచుండవలయును. నకల ధర్మశాస్ర్రంబు లందును కర్మ అవశ్యముగా జేయందగినదని అంగీకరింపబడుచున్న ది* అందును కర్మలంజేయుచు వానిఫలములను గోరకుండుట మహత్తర మైనదని అనేక మహాత్ళు లంగీకరించుచున్నారు. పనిచేసిన ఫలితము తనంతటనే వచ్చును, పనిచేయక ఫలితమును వాంఫంచినను నమ కూరదుగచా !
వాల్మీకి వ్యానకాళిదాసాది మహాకవుల గీర్వాణఛాపా బాంధ ముల నెట్లో నంపాదీంచిన ఒక బాలకుడు “ఈ (గ్రంధముల సర్వ ధర్మములు నున్నవి. ఇవి ఉత్క్పష్టమైన మహాగంధ ములు, ఇవి నాపి, అందుచేత నేను మహోాపండితుండను, (గలధములే నౌవ్వైనప్పుడు నేనేల పరింపవలయును?౫ అని మూర్థృత్వమునం జింతించినట్టు, కొంద అజ్ఞానులు, గోడ్జానమువలన మేము (శ్రవ్మామైతిమి, మేమేల కర్శలం 'జేయవలయును *” అని తలందుచు తాము వెడిపోవుటయేగాక లోక ట్రోహులును అగుచుందురు,
పాలయందు వెన్న గర్భీకృతమై యుండుటచేత పాలను ముందర నుంచుకొని వెన్నయున్నదని నిశ్నయించుట అవివేకము గదా! పాలను ముందుంచుకొని కరార్చుండిన వెన్నవచ్చునా! "వెన్నకు బదులు షాలు విరిగి వులిసి కంఫుకొట్టును, కాన పాలను కాచి కర చే వెన్నదీయ వలసియుండును. /
డి శై నితళ్యస్సర్వగత స్థాణు శచతోయం సనాతనః॥ జ్తీ (బ్రవ్మాము సర్వగతస్థాణువై, అచలమై, ననాతనమై, భేం చేతను నాశనముంబొందక (శ్రైహ్మ్మండమంతయునిండి నిబిడీళ్ళృతమై యున్నాడు, ఆ పరబ్రహ్మము తనచే నృస్టింపబండిన (ప్రతిజీవాణువు నందును గర్భీకరించియున్నాడు. అతండు వ్య క్రీగతముగా సకల జీవ రాసులయందును మానవులయందును నిండియున్నాడు, పాలయం దొకభాగమున వెన్నయున్నదని నిర్ణయించి చూవుటకు ఎట్లు వీలు పడదో, అశ్లు వ్యక్తిగతమ౫ (బహ్మలేనము మానవునియం దెచ్చట నుండునది నిర్ణయించి చెప్పుటకు సాధ్యముగాదు, క క్రైయందు వ్‌ భాగమున అగ్నియున్నదని చెప్పుటకు వీలగును ? కాని (క్రియానమ్మి ళత్రముచే కక్స్టైయే అగ్నిగా మారును, కృషీనుూూలమున పాల నుండియే వెన్న బయలువడును, అక్ష చేహమనెడి నుటమున ఇం[దియములను పాలను అంతఃకరణమును కవ్వమును సోవాంబ నెడు (తాటిచే వై రాగ్యమను వురుషుండు న్వకర్య చే దధించి బస సామోత్కారంబున తానే (శ్రహ్మామగును. 8 *ోనవినరః కర్మనంచిత: 9 త్త "మ కర '్రమూలముననే (బ్రహ్మా లభించును. కర్ణ స్వరాపమును, ధర్భమును గుర్తించి, ఫలాపేత లేక ఆచరింపంయుడు కర ము ధర్మమే యగును, వీ సయుక్షః కృత్స్నకర్మకృత్‌॥ యు క్రమగు సర్వకర్శంబులను 'జేసియు, కర్ణాఫలంబులన్ను గోరకయుండుటవలన నర్వకర్శాతీతుం డగుచున్నాడు, ళ్జే త్య ర్యారర్మ ఫలాసంజ్ఞం నిళ్యతృప్తోనిరాశ్రయః. శర్మణ్యభి (ప్రవృతో2పి నై వకించిత్క రోతిసః॥ ఎవండు కర్శములం దభిమానమును, కర్ణఫలాన కిని విడిచి నిత్యతృ _ఫుండై సత్క్‌ర్జుంబుల లోకహితంబునన్వై చేయుచు ఇఆ[శ్రయా
పెడ రహితుండై ఇా స్ర్రవిహితధర్ముంబుల ననునరించునో వాండు కర ల చేత బంధింపంబడడు, శీ "వద్మపద్ర మివామృసా” సీటియంచే యుద్భవించి, సీటియంచే పెరిగి సీటియంఆజే యున్నను, ఆ సీటిచేత తామరప్యత్రము ఎంతమాత్రము అంటువడదు, అఫ్లు కర్మ చేవుట్టి కర్మచే "పరిగి కర్ముచే కర్మంబులం జేసి ఆ కర్మలచే బంధితులుకానివాే యథార్థ త _త్వక్షానముంగల పండితులు, శ్‌ ద్రిహ్మణ్యాధాయ కర్మాణిస జ్ఞంత్యక్తాా కరోశియః॥ (్రవ్మాసామోత్కారమున క్రై 'యెస్వండు కర 'స్రంబులం జేయుచు, కర్శఫలంబులను త్యజించి (ట్రహ్మమునందు లమ్యముంచి పర మేక్వర శ్రీకగా కర లం 'జేయుచుండునో అతండు కర ్రలవలన బంధింపయడడు, కర్ణుల వలదనువారును శర్మల "బ్వేష్‌ంచువారును కర్మ ఫ్ర బద్ధులగు చున్నారు. 1తస్యాహం సులభ:ఃపార్థః1 ఈ మార్గమున కర్ణఫలా-వేతు "లేక కర్ణులం జేయుచు పర మేశ్వరార్పణము గావించుచు నెవ్వం డుండునో అట్టి యోగి సిత్యాభియు కుండ దివ్యమైన జన్మరాహిత్య మును బొందును, *యం(ప్రాప్యన నివ_ర్శ_న్హే” - కర్ణ రహాస్యం బైన నిష్కామ్యుమార్షము నవలంబించిన సర్వకర్మబంధములు నీము క్రి యగును, స్టే విరాశీర్యత చిత్తాత్మాత్య క్త సర్వపరిగ్రహః॥ కర్మఫలములయందు నిరాశంజెంది, నియతమైన చి _త్తంబున సర్వమును పరిత్యజించి, అపహాంకార క్క్తృత్వ మమకారములను వదలి అకర్శ ఫత్వీంబున చేయదలచిన యజ్జ్ఞార్ణంబులై న కర్శంబులం 'జేయుచుండవలయును. ఇథి ఢీ న అనాశ్రీతః కర్మఫలంకార్యం కర్మకరోతి యః॥ యథార్థత _త్త్వమున. (బ్ర వేశించి కర్మపలముల న 'పీక్సింపక చేయనలసీన నిత్యనైమి _త్తికాది కర ్రంబులం జేయుచుండు నట్టివాయ నన్యాసులలో (కేన్టుండగు యోగి గాగలడు, అగ్నిహో(కాదులగు
వజ కర ్రలను త్యజించినంత నూ(త్రమున నన్యాసియు యూగియును కాజాలడు, $ ఆరురుక్షోర్మునేర్యోగం కర్మకారణ ముచ్యతే॥
జ్ఞానమును 'పెంపొందంచేయందలంచిన మనళ్ళీలునకు కర్మ సాధనమని వెప్పబడును. కర '్రసాధనయును లేక శరీరపోపుణయును లేక సేవయు భగవల్సేవయు లభింపనేరవు, ఎట్టి పని జేసినను స్వార్థత లేక పరహితమతితో నీతి నియమము లవలంబించి స్వచ్చన్నగుణళీలుండై. పవి[తభావంబున శై ర్యమును సత్యమును కాంతమును దయయును మున్నగు నుగణంబులన్నియు గలిగి (వవ్నర్తింపవలయును, ఈ గుణములన్నియును కర్య్గాధినము లగుటచేత కర్య న్‌ అవశ్యాచరణీయము,
క్‌ కర్మజంబుద్ధి యుక్తాహి ఫలంత్య ర్యా మనీషిణః
సమత్వబుద్ధిబలంబున వివేక ధురంధర (పాజ్ఞలగు పండితులు కర్మంబులవలన గలుగు ఫలంబులను త్యజించి కర్శంబు లాచరించుచు జన్మబంధములను తప్పించుకొని పర మేశ్వరుని బొందుచుందురు,
కి న కర్మణా మనారంభా నై ష్కర్మ్యం పురుషోబ్నతే॥
కర శ్రఫలత్యాగముంజేయక కర్మలను చేయుచుండువాడు ఎట్టి వారైనను తత్త వ్రనంసిద్ధమగు జ్ఞానమును పొందంజాలరు,. కాని ఎవ్వరు కర్ణలను చవేయకుందురో వారు చంచలహృదయ్నులై అన్ని నూర్గములను చెడిపోవ్రచుందురు. నము(్రమును దాటవలయునన్న నావ యొంత అవనర మో బంధములను దాటవలయునన్న కర్ణుయు నంతఆవనర మే, "జ్యేపషము, క్య్థారత్వము, అభిమానము, అవాంకారము, గర్వము మొదలగు దుష్టన్వఫావములను వదలక కర ్రంబు సిద్ధింప 'నేరదు, క ర్మానుష్టానంబు లేక దుర్గ్ణుణంబులు వదలవు, ఎవళు నివృత్తి మౌర్గమున ఫలాపేత.లేక శుచిత్వహృదయంబున సమత్వబుద్ధిగలిగి శుభాశుభంబులను త్యజించి సర్వము టె వాథీనంబుగా దలంచి చేయవలసిన సత్కర్జుంబులల. 'జేయుచుందరో అట్టి సత్పురుములే
విదా జీవన్ము కు లగుదురు, కర్యానుస్టానమువలన ననంతమైన శ్రి జ్జనము, వైరాగ్యము, చిత్తశుద్ధి, ధైర్యము, దివ్యజ్ఞానము, నిర్భయము మున్నగు సద్దుణంబులు సమకూరును. ఆత్మసామోత్కా.రమును సిద్ధించును.
షే సక్తాః కర్మణ్య విద్వాంసో యధా కుర్వస్తి థారత 1
మూఢులు అజ్ఞాననశ నద్ష్తలై కర '్రఫలంబులం చాన క్షువై కర్మంబు లెట్టు చేయుదురో అకళ్ల్లు వండిళులు కర్శృసలంబులం చాన క్రిలేక కర (్రంబులం చేయుచుందురు.
కలన బుద్ధి భేదంజనయేం.”
కర్ములం 'జేయుచుండు వారలకు బుద్ధి భేదము. గలిగింపరాదు. అట్లు కలిగించిన యెడల వారు చేయు సాపంబులకెల్ల వారిని యాశ్నే. వంచిన యాతండే కారకుండై “యుండును.
షె ఉతక్సిదే యురిమేతోకా నకుర్వాం కర్మచేదహ౦,
సజ్యరన్య చ కర్తాశ్యా ముపహన్యామియౌాః ప్రజాః॥ ఛగవంతుండగు (శ్రీకృష్ణపరమాత్మ అర్జునునితో సిట్లనియె. 54నేనే క్రగ్ర ్రలంబేయుట మూానుకొనినయెుడల లోకములోని జనులందరు నామార్షను'నే యనుసరించి వెడిపోదురు. అందుచే అల్లకల్లోలము కలుగును, తన్వూలమున జనులందజేని జెరిచినవాడనగుదును.”” క "ఉిషుతోకేవు కించనః”॥
“మూధఢులోకములందును నేను వొందవలసినదియు నాకు కాపలసివదియు, నేను చేయవలసీనదియు అణుమూ[తమైనను లేదు. అట్లుండియును. నేను కర్మల వదలలేదు, కర్మల నాశ్రయించి కర శై లనే యాచరించుచున్నాను. గనుక నన్ను పొందంగోరు ధన్యాత్ము లందరును కర్ణఫలంబుల నోరక్ష కర్మంబులం చేయుచు కర్మాతీతుై నిప్కామముతో నుండపలయును. అట్టి నిష్కామ కర్మాచర ణము చేయువారు కర్మాతీతుళై పర బహ్మమగు నన్ను బొందంగలరు.””
వణ
కావున కర్మయే నమ_స్తమునకు నూలసాధనము, మాతు చాయకమగు కర్శమార్షమునకన్న ను_త్తమమగునది మజియొండు నూర్లములేదు. అట్టి కర్ణమార్షిమును తెలువు వేడాంత్యగంధ మే భగవవ్లీత,
మైని వివరించిన కర, ్రనూర్లమును వ్యోఖ్యానించిన పండితు లనేకులు భగవద్లీతను కర్మ శాశ్ర్రుమని సిద్ధాంతీకరించిరి. అందుచే భగవద్గీత శేవలము కర్మశాస్ర్రమనియు, భగవద్లీతో పబేశక_ర్రయగు (శ్రీకృష్ణపరమాత్మ కర్మ యోగియనియు నంగీకరించిరి.
గితను కర యోగశాశ్ర్రంబని సిరపరచి నిపాముమూన్షంబున
ఖి శా ణి ఫలా చేతు లేక చేయనలసిన నత్క_ర్భంబులం జేయుచు భగవదార్చ ణము గావించువాండే యధార్థము నెజింగిన మహోత్ముండగును, కనుక సర్వదా వేదవిపాతధర్భకర్నంబుల ఫలా సేత లేక కర్మలం 'జేయువాండు. సకల కర్మబంధ నివృ త్తినిబొంది ఫునరావృ త్తిలేని వైవల్యముం బొందగలడు, ఓమ్‌ తత్సత్‌ ఓమ్‌ శాన్తిః శాన్తిః కాస్ట్‌,
భా నతత్త వి రహ స్య ము జానమనంలా ెలిసికొనజము. అెలిసికొనడమనలా సిని గురించి “కెలిసికొనడము? -తెలిసికొనవలసిన విషయము లనేకములు గలవు. సృష్టియందుగల నమ _న్తమునుగురించి 'ెలిసిఫొనుటకు ఒక్క. జీవితము వాలదు, ఒక్క. జీవితమున [గ్రహించిన విషయములు మరుజన్మృమున మాయచే కస్పబడి మరుగ్నై జ్ఞాపకము 'తేకపోవుట వలన అఆయాజన్మములందు త్రహించిన పిపషయము లాయాజన్థుము లశే అంతమగుచున్నవి, అందువలన నేజన్ట్హయందై నను అన్నివిపషయ ములను తెలిసికొనుట అసాధ్యము, జీవిత కాలము చాలదు. కొన ముఖ్యమైన విషయములను గురించి తెలిసికొనవలసి యున్నది వీవిషయములను తెలిసికొనిన ఇతరవిషయములను ెలిసికానవలసిన అవశ్యకత లేదో, ఎట్టి విషయములను లెలిసికొనిన యెడల నముస్త విషయముల విశేషములు బోధపడునో, ఎట్టివిషయముల నంగతి 'కెలిసికొానిన తక్కుంగల అన్నివిషయములను "తెలిసికొనుటకు నమా నమో ఏవిషయముల ననగాహనము చేసికొనినవో నర్వభూతభ విష్య ద్వర్రమానములు దృగ్ష్లోచరమగునో, ఏవిషయముల నర్థము చేసికొనినచో విషయాదులకు దేటోదులకు కారణభూతముగానున్న జనన మరణములు లేకపోవునో, అట్టి పవి'తమైన, అపూర్వమైన, ఉత్కృష్టమైన అమూల్యమైన విషయములను తెలిసికొనవలయును. అట్టివిషయ నం[గ్రహణంబునకే ఎజుక యనిపేరు, అట్లయినవో ఎజుకచేత (గహింపదగిన అమూల్యమైన పఏషయము 'లెయ్యవి * 'తానెవ్వద? ఎచ్చటనుండ యిచ్చటికి వచ్చితిని * ఇచ్చట నెట్టున్నాను? ఏమిచేయుచున్నాను * వఏమిచేయవలయును ? ఇచ్చట నుండి ఎచ్చటికి పోవుచున్నాను
ఈం తే॥ గీ. పుట్టుకకు పూర్వముండిన ధూమియేడొ ౩
ఎట్టిరూపాన నె సెట్టు లేమిమయేమి
ఎప్పు డెవ్వారితో నానరింపబిడెనొ ?
ఇవ్వుడెయ్యది తెరియంగ యెరకవడదు,
ఈే॥ గీ॥ ఇంక నిటనుండి యెచ్చోటి కేగవలెనా?
ఏదియెన్ను డెవ్వారితోడ నెట్టులెట్టు
లాచరింపగ వలయునో అరయరాదు,
ముందువెనుకలు చీకటిణా మునిగియు౦డె,
అని తన్నుగురించి తాను విచారించుకొన్నచో ఎజుంగవలసిన విషయములు స్థిరపడును, ద్‌నిశే ఆత్మవిషయమని పేరు. అత్మవిసయ మనంగా సొంత విషయమని యర్థము, సొంత విషయమును లెలిసి కొనుట యనంగా తన్నుతాను తెలిసికొనుట, యత్నించినయెడల తన్నావరించియుండు తనవంటివారిని గురించియు, ఇతర చరాచర ములను గురించియు. చరాచరముల శాధారముగానున్న భూగోళ మును గుకించియు, పంచభూతములను గురించియు భూమ్య్యూది ఖగో ళముల గర్భీకృతము చేసికొనియున్న (బ్రహ్మండ భఛాండమును గురిం చియు యెటుకపడును. వె నుదహరించిన విషయములను గుతించి ెలిసికొనవలయు
నను ఉత్సావాము, జిజ్ఞాస, జీవిత పరిమాణమును గుర్తించిన (పతి న్య క్తికిని ఒక నమయమున గాకపోయిన యింకొక నమయమునం దై నను మనస్సునకు తోచును. కావుననే ““అహారమున్నంతనూ[త్రమున మానవుడు తృ ప్రిపడజాలడొ”ని వసు క్రీస్తు వ్యగృపరచినాడు, మాన వుండు పంచకోశములను అనగా విజశ్తాన మయకోశమును అధిక ముగా కలిగిన వాడగుటచేతనే ఇునీబదినాలుగుకోట్ల జీవరాసుల యందు పవిత్రమును, ఉితృష్టమునైన జనుకలవాండని చెప్పు చున్నారు. వా_స్తవములో మానవుడు యెనుబదినాలుగుకోట్లి యోనులయందు. నుత్ప్తియై కడపటిదగు నరజన్మమును సంస్కార ముకొజకు పొందుచున్నాడు, కావున సీజనుమును గురించి తెలిసి కొనడమే జ్టానము,
"క జన్మ నంస్తా_రము కొజుకు (పసాడింపబడిన యా మానవ జన్మము అజ్ఞానావృత మై, నూయామోహితమై అంధకారములో మునిగి వృధా వ్యయమగుమున్నది. తల్లి గర్భమునుండి జన్మించినది మొదలు మానవుడు మాయాకల్ప్చ్పితమైన యీ (ప్రపంచమునందు శాంతి యుక్తుండై యుక్తాయుక్త వివేకరహితు.డగును, అజ్ఞాన వూవరింయకొని యుండుటచేత వావ్విత పదార్థమునుండి అతాశ్విత పదార్థమును నూనవుండు వేడుపరుపజాలయం. “తాను” అను ఒక ద్వీపమును గట్టుకొని అహంభథావ (్రేరితుంతై. స్వలాభ పరాయణ త్వమున నర్యమును లవ్మేంచుచుండును. అందువరాలమునం జాను (ప్రపంచమున శాశ్వితముగా నుండగలనని సంభావించును. తనతో గూడు తనభార్య, బిడ్డలు, తల్లి దండ్రులు, అన్నదమ్ములు, చుట్ట పక్కాములు, భూమిబు(ట్రలు,- మి ద్రైమేడలు మొదలగునవన్నియు (ాంతుడై శాశ్వితముకా నుండునని భావించును. లేదా తన్నును, తన్నావరించియుండు 'శ్రకృతి జూలమును నగురించియు చింపింప నేరండు. విజ్ఞానమయకోశములేని చతుష్పాత్తులవ లె పొట్టకూటివై సంసార బోలాహలమున మునిగిపోయి దరిగానక 'పాకులాడుచు జీవిత మును వృధాచేసికొనును, కర్మతంత్రమున మరల "దేహధారిమొ మునుపటివలనే కర్శలం జేయుచుండును, అందుచే జననమరణ (ప్రవాహమునుండి తప్పించుకొనంజాలక అంబేంబడి యీాదులాడు మండును, కాని ఛగవంతునిచేత (పసాదింపంబడిన జానముపలన నత్త నుండి అనత్తును, సత్యమునుండి అనత్యమును (గపోంచుకొని వాశన్పిర్షత మైన శాంతిపథంబనుసరించుటయే మానవుని ముఖ్యక _రృవ్యము, ఫరీర ములు శానితమని నమ్ముట (భాంపి__మన కన్ని లముందట నెందరో నృుతినొందుచుండగా మనము మూచుచున్నాముగడా |! ఎంతగొప్పంవాండై నను, ఎంత ధనవంతుండై నను రాజై నను తుదకు చక్రవ _ర్తియెనను, మృత్యుముఖంబునుండి తప్పించుకొనుటకు వ్‌లు
౪3 "లేదుగడా ! ఈ దినము గానకపోయినను, ేవుగాన్‌, లేక మటియొ*ళ నాడుగానసీ మృత్యువు వున్నదిగచా!
ఉ॥ తావక పుత్రదార తలితం[డడ్రులు నన్నలు తమ్ములుకా జెలుల్‌ దానలు చుట్టముల్‌ సఖులు బంధువులెవన్వరు వెంటరారు యూ జీనముకాన్తటోతె మరిజేరరు దగ్గరనెంత ప్రాణసం జీవప్రయా ప్తులై న కరుణించరు శీఘమ పట్టమందురో దేవుండ !' కాళహస్తి జగదీశ్వర ! సాంబ+వా । మహాలో:
నశించునట్టి యీ "చీహూదులను నమ్ముకొనడము ఉన్మాదము గదా! జేహాదుల శాశ్వితమను నత్యమును (గ్రహించినయెడల నింక "బేనివ్వై భీతిల్లవలయును ? అశాశ్వితమైన యీ ేవాధారణకుగాను మానవజన్మ (పసాదింపబడిన కారణము. విఫలమగుచున్నదిగడా |! అర ణ్యములందు పచ్చిళమేసి (పవానహాములందలి నీరుద్రావి (పాణ వాయువును నిల్పుకాను మృగముల జీవితములే యీ నూనవజీవుత ములకన్న మేలై నట్లు కసబడుచున్నవిగచా |! అయ్య య్యా? యంతటి ఆశ? యెంతటి వ్యామోనాము? అకారణముగా వ్యాజ్య - ములు కల్పించుకొని యూుద్ధములుగావించి శాంతియుతమైన యా (ప్రపంచమును ర_క్తపాతమునముంచి నరక్యప్రతినూనము గావించి దుఃఖనము(ద్రములో ముంచి వేయుచున్నారుగదా |! ఎందరో మహాను భావులు విజ్ఞాన వేత్తలు తపస్పంపన్నులు క్లానబీపములను ఇాళ్వత శౌంతివృతములక్షై నాటిపోవగా శాంతికిబదులు విపవృతుములే (పపంచమున విరివిగా యఖభివృద్ధి అగుచున్నవిగచా | బుద్ధ బేంవ్రడు అహింసా[వత సిద్దాంత వీజములను శాళ్యతశాంతివై నాటిపోయి నాడు, ేసుక్రీ స్తు, సోదరత్వము. ననేకరీతుల (ప్రబోధించినారు, శంక రాదిగన్యాసులు నై రాగ్యమును సూరిపోసివాడు, గాంధీనంటి మహనసీయులనేకులు జీవితపధ మును కరతలామలకముచేయుచున్నారు. కాని (ప్రవపంచవమోభ అణగలేదుగడా ? యిట్టి భయో త్పాదముల కన్నింటికిని తాను, తన సంసారమునను స్వలాభపరాయణత్వ మేగదా
ళళ కారణము? ఇట్టి సంసారము సారవిహీనమైనదవిగహించి నే; (పస్తోదుండు, ఊ॥ ఎల్ల శశీరధారులకు నిల్లను చీకటి నూతితోపలం (శ్రైెక్లకమీరు నేమనుమతి భ్రమణంబున ఖిన్నులై (ప్రవ ర్టిల్లక సర్వమున్నళని దివ్యకళామయమంచు విష్ణునం దుల్లముంజేర్చి తారడవి నుండుట మేలు నికాచరా(గ్రణీ। అశాశ్వతమయిన శరీర వ్యామోహమునంబడి అవ్యయం టైనట్టియు. శాళ్వతంటై నట్టియు అత్సపదార్లమును ముర చిపోవు 6. ఉట రా టీ అ థి చున్నారు, ఆత్మయెప్పుడు నశించునదిగాదు, ల్లోః నైనం చఛిన్షన్తి శస్త్రాణినై నం దహతిపావకః నవై నంక్లే దయంత్యా పోనఠళోష యతిమారుత౭॥ ల్లో అచ్చ్భేద్యోఒయ మదాహో్య2ఒయ మశ్షేద్యోఒ శోష్యఏవచ నితస్సర్వగత:ః స్థాణు రచతోఒ యం సనాతన;॥ అత్మ అగ్ని వేత కాల్చ్పబడునదికాదు, ఎండకు ఎండిపోవునది కాదు, వానకు తడయునదికాదు,గాలిచే శకోషింపబడునదికాదు. ఆత న్‌ నిళ్యమైనది. ఏమాద్చలకు మారక సత్యమె, నిర్వికల్ప నిరాకార నిరంజన నిర్షుణంవ 9 శా సాక తముగా నుండునది ఇదియిం దై వస్వరూపము, గర్భీకృతముగ అంతర్జీనముగా నకలచశా చర జడపథార్థ జాలములందు నిబిడీకృతమై ఓంకార నాదంబున నిరంతరము ఆాండవించుచున్నది, ఆ దై వన్వరూపమే మూనవులందు నున్నద్షి, కథ న ఊర్థ్వశ్చ నారాయణ, _అధశ్చి నారాయణ, దిశశ్చ నారాయణ, అంతర హ్బిశ్చనారాయణ, సర్వతోముఖశ్చనారాయణ, 93 ఏకాకారంబున భగవత్స్వరూపంబు సూదిమోపను తావు నే వైనను, [క్రిందిఫభాగంబునను సర్వదిశలయందును లోపలను
ఈ౫
వెిలుపలను సరస్పముఖములను (బహ 1ండమంతటను నిండియున్నది, అట్టిచో తానెవ్వరు * పరులెవ్వరు ? ఇతర జంతుజాలంబు లెయ్యని * ఉపాదిదోషంబున భిన్న భిన్నరమాపంబులుగా కనబడుచున్నను అన్ని రూపంబులకు మూలాధారం. రీకాక్ళతితో నిరంతరాయముగా (ప్రజ్వలించుచు (బహ్వాస్వ్తహమాపము తటస్థనూ[(త్రముగా నున్నది, పరవూత స్వయాపమైన అ దివ్యజ్జ సతి నందర,నమే అత్తసాతమా
ను దె . ఢీ త్కాారము, అదియు మోతవము,
అట్టిమోచుమును నంపాదించడమే జీవిత పరమావధి, మోతు సామాజ్యమున పట్టభ(దుండు కానలసియున్నచో వై రాగ్యమను ఖడ్డమును 'జేతబూని మాయామోహితమ్ములై న నంసార బంధములను 'తెగనోయవలయును,. తాను చేరు వదులు వేరను భిన్నభావము నశింప జేసుకొని అదై ్యతమూ- ర్హియై తాను, తనయాలు, ఆత్మసంతా నము బంధువులు మిత్తు?లు "దేశము సమ _న్తమును తానేననిభావించి తన యపహాంకార మమశారములవదలి అరిపడ్వర్లములను పార దోలి, యమనియమాననాది అష్టాంగయోగము నవలంబించి నర్వ విధములై న కర్శములను క్ఞానయజ్ఞమునం జాహుతిగావించి. నర్వ సంగ పరిత్యాగియై వేపధారితనమును శరీర వ్యా మోహమును నూని అవస్థా_త్రయ వాసనాాతయముల కళతీతుండై నిర్ణన (ప్రబేశము
౬. జ నంబే కాకిమై యుచితాననంబునం గూద్చుండి సదా ఆత్మధ్యానముః జేయుచుండుటయే క్షానిలమణమను. ఇదియీ శంకరాచార్యులవారు స్థాపించిన సిస్ధాంతము. యిట్టిజ్ఞానము నలవరచుథొని (వ్రజ్వలింప జేసి నర్వవిధ కర్మల నందు దగముజేసి ఆత్సజిజానుల అత్సయందు యా న (క్రీడించుమని భగవద్గీత (ప్రబోధించుచున్నది. శ్రేయోహిజ్ఞాన మభ్యాసాత్‌ ౪
నకలవిధములై న కర్మలు బంధయు_క్తము లగుటచేత వాని
నన్నింటిని విడిచిపెట్టి పర ోూల్క్చ్చేష్టమైన అ తజ్ఞ్వునమును పొందుటయే రు లురూాా ఎాశ్రప్లా
శేయస్క) ము,
ళ౬ శ్షే శేదూ? ద్రవ్యమయాద్యజ్ఞాత్‌ జానయజ్త్వః పరంతప, షా ళో సర్వం కర్మాఖిలం పార్ట జ్ఞానే పరిసమాప్యతే, భా 'వపంచములో ధనార్జన జేసి యజ్ఞ ములజేసిన ఫుణ్యముకలుగు నని చెప్వదుడు, పాపభూయిస్టు వైన (ద్రవ్యముచే జేయయుడు యజ్ఞ ములకన్న డ్లానముచేం "జేయంబడు క్ఞానయక్డి ము ఏక్నో విధముల మేలైనది అన్నికర్శములను వదలి జ్ఞానయజ్ఞ ముచేసిన అన్నికర్శ లనుచేయుటవలన కలుగుపుణ్యము లభించును, స్టే తడ్విద్ధి ప్రణిపాతేన పరిప్రశ్నేన సేవయా ఉపదేక్ష్య స్త తేజ్ఞానం జ్ఞానినస్త్యత్త్వ దర్శినః న స్తువిషయపరిజానమువ ౨ అత్త్నజ్తానము " సులభోపాయము కా చు ఆక జ్‌ గాదు, అనుభ వైకవేద్యులై న యొజుకగలమహసియునలైన గురు వులవారియొద్ద శుశ్రూపులువేసీ వారి యను(గ్రహమునువడసి జ్ఞానోప “జీళమును పొందవలయును. షే యద్ధాశ్వాన పృనర్మోహ మేవం యాస్యసి పౌజ్ఞవ, యేన భూతాన్య శేషేణ ద్రక్యస్యాత్కన్యరో మయి॥ పరమపావన మైన అత్మజ్ఞాన మలవడినయడల వేరొండు క్ఞానముతో అవళ్యకతలేదు, జ్ఞానోదయమైనవెంటనే సూయా మోహితమైన యీ (ప్రపంచము కలలోని పింతగా స్పష్ట్రపడును, సకలచరాచరంబులందు తన స్వరూషమును తన అత్మన్వరూపంఎి నంచే చశావరంబులను ఆ క్షానమే దర్శింపంజేయును. కి సమం సర్వేషు మూతేషు తిష్షన్తం సర మేశ్వరమ్‌, క్‌ ష్ష్‌ విసళ్యత్స్వ వినళ్య న్తం యఃపశ్యతి నపళ్యతి॥ సర్వభూతములయందును పర మేశ్వరుండు సమానముగా నున్నాడు. ఘోతరాశి నశించినను నాశనముజెందక నిశ్చయుం డై
౪౭ అవ్యయుం డై యున్నాడు, అమ్మహాశయుని నందర్శించుటకు జనమే మూలసాధనము, కావున జ్టానము కర్మమార్లమున లెగాక ఉత్కృష్ట మైన మోతమునకు ఆధారముగా నున్నది, ( సక్వఘోతస్థ మాత్మానం సర్వభూవాని చాత్యని, ఈతతే యోగయు క్తాత్మా సర్వత్ర సమదర్శనః॥ ఆత్మృజ్ఞానసిద్ధనుండి నవమూ=హి తాంతఃకర ణముగలవాండు సర్వ భూతములందు తన ఆత్మన్వరూపమును, త్న అత్మయం చే సర్వ భూతములన్వరూపమును సందర్శించి అభేదమూర్సిమై సమ త్త స్రబుధ్ధి నలవరశయుకొని నమ_న్తమును వకశాకారంబునం జూచును, అట్టి దృష్టి! జ్ఞానమేమూలము. కాన జ్ఞానము శేప్టమెనది. పై సశ్వాధర్మాళా పరిత్యజ్య మామేకం శరణం[వ్రజి॥ తనివి చెందింపంబడరాని యిం[ద్రియములు 'బేనిచేతను తృప్రి నొందవు; యిం[దియవ్యాపారములు అనుభవ్‌ంచుకొలది అభివృద్ధి యగుచుండును, ఇం[దియవిషయవాంఛిలు కర్చ సంపర్క ములు, కర్మ'చేయునంత కాలను కర్మబద్ధుండ జననమర ణ(పవాహమునుండి తవ్పించుకొనజాలక తపించుచుండును. కావున నర్వవిధములై'న కర లను వదలి శుద్ధన త్త సపరిపూర్ష మైన (శ్రహుజ్ఞాన మవలంచించు కొననలయును, నము_న్తమునకు నాధారభూతుండుగానున్న న స్వే ఛ్వరుం డొక్క జే శరణ్య మని నమ్మి యాతని ధ్యానించువారికి అట్టి (ట్రవ్మాజ్ఞాన మలవడును, గే యస్య సర్వే సమౌారమ్భాః కామసంకల్చ్ప వర్టితాః, జ్ఞానాగ్ని దగ్ధకర్మాణం తమౌాషహుః సండితం బుధాః॥ కర ్రము లన్నియు కామనహితములు , కామమునకు సంకల్పము మూలము, సంకల్చ్పరాహిత్య మే మోతము, కొన నంకల్పయు_క్రమైన కర లు మోాత.దాయకములు కావు, కావున కర ' రాహిత్యమైన క్ష్‌న మునుపొంది కర్ణుల నాజ్ఞానాగ్నిలో దహింవ జేసినవా లే నిశ్చలమైన వండితుండు,
'ళ౮ా ఉ యథ థాంసి సమిద్ధోఒగ్ని రృస్మసాత్కురుతే2_ర్జున, ఫ7 స సా జ్ఞానాగ్ని స్పర్వకర్మాణ్‌ భస్మ త్కురుతే తథా॥ శే నహిజ్ఞానేన సదృశం పవిత్ర మిహావిద్యశే, తతి గా తత్స్వయం యోగసంసిద్ధః కాలేనాత్మని విన్షతి॥ అగ్నిసంస్కారమువలన నమిధథలు భస్మీకృతమగునట్లు (ప్రజ్వ రిల్లుచున్న జ్ఞూనాగ్నివలన కర్మంబులన్నియు భన్మృమగును కాన జ్ఞానముతో సమానమైన తేజశ్శ క్తులు గల పవిత్రమగు పడార్థము వేరొండులేదు. కర్మ యోగముచేతను సమూాధియోగముచేతను సంస్కరింపబడిన తదనంతర మే చాలకాలమునకు అట్ట జ్ఞానత త్వార్థ్‌ రహన్య 'మెజుకబడును, చ్చే త్య కర్మ ఫలాసజ్జం నిళ్యతృప్తో నిరాశ్రయః, కర్మణ్యభిప్రవృడ్తో౭.పి నై వకిజఖ్చి తృ్యరోతినః॥ నే నిరాశ్రీర్యత చి శ్రాళ్మా త్య క్తసర్వ పరి్యిగ్రహ౭, శారీరం కేవలం కర్మకుర్వ న్నాప్నోళి కిల్చిషమ్‌॥ జీ యదృచ్చాలాభ సన్తుష్టో ద్వన్ద్వ్యాతీతో విమత్సర:, నమస్పిద్ధావసిచ్చాచ కృళ్వాఒ పిన నిబధ్య వే॥ షే గశసజ్ఞస్య ముక్ష్తన్య క్లానొవస్థిత చేతసః, యజ్షాయాచరతః కర్మ సమగ్రం ప్రవిలీయతే॥ కర్మయోగమువలన మాతము సిద్ధించును. శాని అభిమూన ఫలాగ_క్రిరాహిత్యమైన యోగమే. నిజమైన కర్మయోగము. అట్టి కర ౪ యోగమునుచేయుటసా ధ్యము, అందుచేత జ్లూానము నలవజచు కొని నిత్యతృస్తుండై ఆశ్రయరహితుండ్రై. యుండినయడల మోతు సెద్ధిని బొందును, కర్ణయోగము తవ్చించుకొనుటకు వీలుకాని దగుట చేత శరీరయా[త్రకావళ్యకమైన కర గను. చేసియే. త్రీరవలయునని వాదింతుడు. కాని నమ _స్తకోరికలను విడిచి పరిశుద్ధమైన అంతఃకర ణముగలవాండై ఆ క్మానుభవమున ఇుట్టిడానితోను ఏవిధమైన
ఈ సంబంధము శలుగంజేసికొనకున్న చో పవిత్రజ్ఞాన మలవడును, "దేనితో నంబంధములేక యభాలాభ నంతుష్టంబున సుఖదుఃఖాది ద్వంద్వములను లక్ష్య పెట్టక కామ(క్రోథాదిగుణంబుల పారదోలి నిరం తరము ఆళ్ళ జిజ్ఞాస చేయువారికి సర్వకర్శలు పాముకుబునమున అ తమంతటనే విడిపోయి పవి[తజ్ఞాన మలవడును,ః ధర్మాధర్శంబులకు మూలమైన బంధంబులలో తగులుకొనక విర క్ర్‌చే సమ_స్త్యపపంచ ధర ్రంబులయందు ఆన క్తీవిడిచి క్ఞానమునందుమూ (త్రమే దృష్టిని కేంద్రీకరించి యజ్ఞముచేయు యోగికి జ్ఞానము తనంతటనే యలవడీ సూర్యరస్మిచే మబ్బు తెరలు వీడిపోవునట్లు కర ్ర బంధములు తమంతటనే విచ్చిన్నమగును. కే బ్రహ్మార్చణం బ్రహ్మహవి రృ్థహ్మాగ్నా బ్రహ్మణాహుతమ్‌, ద్రిహ్మైవ శేన గ న్తవ్యం బ్రహ్మకర్మ సమాధినా॥
తన బేహమున్సు ేహామునకు సంబంధపడిన ఇం(ద్రియములను, అంత:ఃకరణములను, తన్నావరించియుండు నమ _న్తచ రాచరమును, నమ_న్తచరాచరమునకు నాధారముగానున్న భూగోళమును భూనమ్యూది ఖగోళములకు పక్సైన (బ్రహస్ట్రేండమును అ త్మావలోకనముచే ననుభ వె కవేద్యుండై న యోగిఫ్రంగవునకు నిశ్చలజ్ఞాన మలవడును,
అట్టి జ్ఞాన యోగి యజ్ఞ పాత్రము, హవిస్సు, అగ్ని పశోవమము చేయువాళు హోనుము నమ_న్తచరా చరములును (టబ్రహ్మామయముగా భూచును, తనయంచే సమ_న్తచరాచరమున్సు నకలభూతరాశి యందును జడపదార్థములందును తన స్వరూపము ,(ప్రతిబింబించు చుండుటను భూచిి తనలో తాను ఆనందము జెందుచుండును, అట్టి శనికి (ప్రపంచమున కావలసిదికాని చేయవలసినదికాని ఒక్కటి యునులేదు, అందుచే క క్యాతీతుండగుచున్నాడు, కర్యాతీతుండగుట కును మోషసామాజ్యమున ఆనంద లఖ్మీతో "శాండవించుటకును జ్ఞానమే సాధసముకాన జ్ఞానయోగము' (శేష్టమైనది?
శ
చిం నే అపిచే దపి పాపేభ్య స్పర్వేళ్యః పాపకృ త్తమః, సర్వం జ్ఞాన ప్లలే నైవ వృజినం సన్హరిష్యసి॥
పాపాత్తులలో యెంత పాపాత్తుండైనను ఇరువదియొక్క_ నరకములు జేసినవాండై నను ఆపాప మహార్శవమును తరించుటకు జ్ఞానమే తెప్ప, కర్మ యోగమువలన మోతము సిద్ధించును. అనలా కర్మలను చేయుచుండిన మాశ్రమున క _రృబంధములు విడిచిపోవు, కర్మలు చేయుకొలంది క _ర్మృఫలములందు అసక్తి విజృంభించి విషయ వాంఛలు పుట్టుచుండును, విషయవాంభా పరిపూ _కివై. అనంతమైన క_ర్మములందు మసస్సు లగ్నమగును. మనోవికారము బలవ_త్తర మైన శ_క్థిగలది. ేసియందై న నొక్కదానియందు లయమైనవిమ్మట' అచ్చటనుండి మరల్చవలయునన్న సాధ్యముకాదు, ఛిన్నాఖిన్నము లుగానున్న (పపంచ విషయసుఖములయంద్యు తగులుకొని నానావిధ ములుగా।పరు గెత్తుటకు 'పారంభించిన తర్వాత మనస్సును లాగబట్టు టసాధ్యము, కళ్లెములేక గుజ్జపుసవారిచేసిన (ప్రమాదము తప్పదు గడా |! సుఖమునకు బదులు (ఫపయానయే ఫలమగునుగచా | కర్యా చరణమువలన _ నానాముఖములుగా పదౌత్తు మనస్సుతో నిష్కానుక _ర్యము చేయుకెట్లు ? ఒకవేళ నిప్కావముక ర్మ మే సాధ్య మైనను కర్మఫలములను వదలుకెట్లు ? లేనెదీసినవారు రుచిచూడ కుందురా? క్ర ర్మ ఫలములం చాన క్రి లేనివారు కర్మములనేల చేయ వలయును! మార్షదర్శకుండై. (ప్రపంచముకొరకు క ర్యచేయవలయునని సమర్థించుకొన్నను తన్ను బంధించుకొనక చూచుకొనవలయునుగచా! తన్నుమాలినధ _ర్మమును, మొదలుచెడ్డ 'బేరమును కలదా ? కావ్రన నెటుమూాచినను కర్యాచరణము బంధమూలమగుటచేత నకలవిధము ఫౌన కర్మలను వర్చించి నశించునట్టి యీ ేహాదులమిద అస్థమాని శీవల వై గాగ్యపరుండై యమనియమాన నాది అష్టాంగ యోగము నలవరచుకొని ఆశాపాశములను 'తెగదృంచి ముక్తసంగున్నేడై సర్వక _రృలను క్లానాగ్నియందు దగ్ధమ్నుచేసి జ్ఞానయోగము సనునరించుట (శేయస్క_రము. ఇట్లు ెప్పంబడిన జ్ఞానయోగము
ఎం
క_రృయోగముకన్న నెన్నో రెట్లు గశేస్టమైనది. జ్ఞానయోగము ననున రించుటవల్ల మోతుము సులభోపాయమనియు, మోావాచేతు గల ముముమువునకు క్రర్యయోగము అవనరములేదనియు నొక వేళ క_ర్షయోగముతో (ప్రారంభించినను క_ర్శపరిపాకము చేసికొని, క _ర్మయోగమునుండీ జ్ఞాన యో గమునకువచ్చి మోాతుసిద్ధిని పొంద వలయుననియు భగవద్గీ తా యోగత _త్తరహన్యము నిదర్శనములతోం జూపట్టుచున్నది. ఇట్టి ఉత్కృష్టమైన డ్గానమే (వధానమైనదని ఉప నిమత్తులు వేదములు సూచించుచున్నవి, కావున జ_నృసాఫల్యము కొరకు మానవుండు క_ర్యయోగముననుసరించినను జ్ఞానముచేతనే మోతుసిద్ధిని లొందవలయును,
జా నేం్యద్రియ కల్మేం్య్యద్రియ పంచతన్మా([తలయు మనోబుద్ధుల యొక్కయు వ్యాపారములందు కర్త ఏ శ్వాభిమానముల నుంచక అ కర్త ్రల్వేంబుననుండిన కాని క రృబంధముల బొందనేరడు, పాపములు వాని నంటవు. నీరుద్రావుటనై (భమించి యెండమావులశేగి అచట సీదు లేదని (ప్రత్యతానుభవముతో (గ్రహించి భగ్నమనోరథుండై చింతించువానివలె క_ర్షృళత్వాఖిమానములచే విఫలమైనపవుడు దుఃఖము కలుగునని భగవంతుంజే అంగీకరించి అడ్జునున, కప బేశిం చుటవలన క_ర్మసిస్ధాంత మెందుల కప యో గమని (వతివాదము వచ్చును. భగవంచతుండగు (శ్రీకృష్ణుడు జ్షానము 'వధానమని యుపజే నీంచెనుగాని, క _రృసిద్ధాంతమును (పకటించి యుండ లేదనియు, న్యృతి ధర్మములును క్ఞానమునే (పతిపాదించుచున్నవనియ్యు ఆ జ్జానము సులభసాధ్యము గాదనియు తలంతురు,
నీ బహూనాం జన్మనా మంతే జ్ఞానవాకా మాం ప్రపద్యతే, వాసుదేవ స్సర్వమితి స మహాత్మా సుదుర్లభః॥
అనేక దన్మములు గడచిన తడువాతగాని సర్వము భగవం తుయే యని (వత్యగా ల స్వరూపంబగు అవ్య _కృమూర్తిని యదార్థ ముగా నెజుంగుట దు_స్తరము, వముహనీయుండో కోటికొక్క_ండట్టి జ్ఞానవంతుం డుండును, అతండే భగవత్ప్వరూపుండు,
౨గ్రి॥6
ఏలి
బహుజన్మ సంస్కార లబ్ధంబగు డ్హానమును విడిచి కర్మాచర ణముయీనిన పద(భష్టత్వంబున భేదసం(ప్రాప్తమేగాని సుగతిని మోదమెట్లు నమకూరును ?
మజియు, |!
త్త ఆధ్యాత్మక్ఞాన విత్యత్వం తత్త వక్లానార్ధ దర్శనమ్‌,
ఏళత్‌జ్ఞాన మీతిప్రోక్త మక్షానం యదతోన్య.థా. ఖా అవాలి ళా
జ్లానస్వరూప మెట్టిది ? నిత్యమును ఇావ్వతమైనమోతు సా్యమాజత త్త స్వరూపమును నిర్ణయించి, ఆ మోతసావూ
వాని | జ్యము సధిష్టించుట కనువగు సులభోపాయ మూలసాధనములం జాపట్టు అధ్యాళ్ళృజ్ఞానమే జ్ఞానము, అది పరివోత్కృష్ట్ర యమెనది, అధ్యాత్మ విషయేతర (ప్రభబోధమగునది క్షానమనివించుకొనదు, పవిత్ర
- జ్ఞానముకంశే మించిన గత్యంతరములేదు,
గీ షో ప్రకృతిం పురుషంచైవ విద్ధథనాదీ ఊఉ&భావసి
“= ఏికారోళ్చ్ళ గుణొంత్చైవ విద్ధిప్రకృతి సమృవాకా.
(ప్రకృతిపురుషు లిద్దరును ఆదిలేనివారు. చేహేంద్రియాది వీశారములు సత్వ రజ_స్త్వమోగుణముల్పు ఆ గుణములయొక్క_ పరి కొమములు, సుఖదుఃఖాదులన్వి యును (వకృతి నంభవములు,
(ప్రకృతి జన్యమగు వడ్భావ వికారసహితమగు "దేహాపుంజ మునకు జననమరణాదులు నసహూజములు, (ప్రత్యగాళ్ళ స్త్రయగు వపరవూత “క్‌
[ కట్టివానితో నెట్టి సంబంధమును లేదు,
ర అజో2_సిసన్న వ్యయాత్మా భూతానా మీశ్వరోపిసళో
ప్రకృతింస్వా మధిషస్టాయ సమృవామ్యాతృ్మమాయయా, భగవంతుండు జననమరణా ద్యవస్థాతీతుండు, జ్షానమే స్వభావ శక్తి న్వరూపముగాం గలవాండు, సర్వభూతములకును [పభువు, ఐనను నత్వరజ నమో గుణాత్మకమగు మహా మాయను నృజంచిి, చాని నావరించీ, అజ్ఞానమును చేద్చకొనుటవలన లోకమునకు
న! శానును అవస్థలకుం జిక్కినట్లు తోచుచుండును. కాని పరమాళ్మ అనంతశ క్రిని జ్ఞానముచే విచారించిన అంతయు (పకృతి మాయా విశేషముదప్ప పరమాత్త సశెటి నంబంధము లేదనియు, నతండు నర్వదా అఖండానందు.డై నిండియుండువాండనియు 'లెలియును, శై “సమం సర్వేషు భూతేషు,”
సర్వభూతనముండగు పర మేశ్వరుని ఆవరించిన శరీరాదులు నశించినను తాను జ్లానస్వరూపంబున నయయముగా నుండును, ' అట్టి వానిని జ్ఞానముచేత నే యెజింగి, జ్ఞానమయుండై న త _త్త్వకోవిదునకు కర (్రము లనవసరము,
ఫ్లై “*ఫకృతై ్యవచ కర్మాణి”
(పకృతిచేతనే సకల కర్శ్ణంబులును జరుగుచున్నవిగాని తట స్థుండగు అత్మ ఎట్టి కర్శలను "జేయుట లేదని ధర ్రసూత్మమును (గ్రహించి, నేనాత్మయగుటవలన నాకును కర ్రలకును సంబంధము "లేదని యొజింగి కర ్రవర్టితుండై యుండవలయును, అట్టివానికి క్ష్ఞానమే గదా సర్వమును | "
టే “యథాసర్వగతం సౌతక్మా్యాదాకాశం నోపలిప్యతే.”
సర్వగతంబగు ఆకాశము సూత శ్రగనంబున "ేనిచేతను యెట్లు -భేపనముం బొందుట లేదో, అశ్లు అత శ అన్ని చేహంబులందుండియు ఆ ేహాగుణాదుల కర ్రదోషములకు నంబంధము లేకుండుటవలన ఆత్మజ్ఞాన సంపన్నుండగు మహనసీయుం జేల కర్శచేయవ లెను?
ఫ్రై తేత్ర కేశ్రజ్ఞ యోరేవమనన్తరం జ్ఞాన చతుషా,
శత వేత్రజ్థులకుంగల తారతమ్యములను జ్ఞానదృష్టిచేం "జెలిసికొనిన విజ్ఞాననంపన్నులను ఆగామనంచిత (ప్రారష్టిము లాపా దింపవు, అట్టి మహనీయుల కఖండమగు ఆ _త్తసిద్ధి కలుగుటవలన క _రములతోగాన్సి, క_రృఫలములతో గాని ఎంతమా(త్రమును నంబం ధము లేదు,
30 వ్ర కేద్ధావాకా లధకే జ్ఞానం తత్పరస్సం యకతేస్ద్రియః క్లానంలబ్ధ్వా పరాంశాంతి మచిరేణాధి గచ్చతి.
డ్లాననముపార్టి తమున దృష్టీని కేంద్రీకరించి ఇంద్రియ వ్యాపా రముల నడచికొని స్వాధీనముచేసికొనిన (బ్రహ్మజ్ఞాని. పరమో త్క్బృష్టమగు జ్ఞానసంపదచే శాళ్వతమగు శాంతిని బొందుచున్నాడు, కావున జ్ఞానముతో సమానమైన సులభమార్షము వేజూండులేదు, శ్రుతి న్యృతులు క్ఞానమసమాన మోతసాధనమని గీతాసూ(త్రము లతో నేశీభవీంచు చున్నవి. తత్త్వ జ్ఞానవేత్తలకు సంచేహము లుండవు, మానాభివూనములను, శీత్రోప్ల సుఖదుఃఖములను, లా భాలాభంబులనుు జయాపజయంబులను నమానముగాం దలంచి భఇావభిన్నములేక క రృములకు లోబడక జ్ఞానమే న్వగూవపముగా గలిగి గుణస్వరూపములకు విశారములకు లోనుగాక నిత్యతృప్తులై. మహదానందముతో నుందురు. ఆ జ్రానముచే జీవన్ను క్తులగదురు. కనుక జ్ఞానము సర్యోత్కృష్టమెనది, అట్టిచో నిక క ర్యమువలనం టఅయోజనచమేేది ? ఆ మజేయు, అనిర్వచనీయ నిర్వికార పర(బ్రహ్మామును పరివూర్హ జ్ఞానము చేతనే పొందవలయును,
1 జ్ఞానంకేజహంస విజ్తానమిదం వకత్యామ్య శేషఠ;॥ ఇ /
జేనిని 'తెలిసికానిన తడివాత సీ లోకంబున మజాక్క_టి “ కెలిసికానపలసిన అవసరము లేదో అట్టి అనుభవజ్ఞానముతో నూడిన శాస్రుజన్య జ్ఞానముగల (బ్రన్మాజ్ఞానవే త్త తత్పద._త్వంపద-అసివద
ర్త ఆ
ముల లత్యము లేకమై భిన్నత్వములేదని యొతింగి,
క్ర “ఏక స్తధా సర్వభూతాంతరాత్మా”
శ్రు॥ *ోఏకోవళ సర్వభూతాంతరాత్మ””
(శ్రు॥ “*ోఏకంవీజం బహుధాయః కరోతి”
అను (కుతి సూత్ష్మములచే సర్వభాతాంత రాత్మయగు భణ వంతుం డొక్క జే యన జ్ఞానముచే (గ్రహించి అవస్థా(త్రయసాక్షి
కా. చిద్విశిష్ట శుద్ధవై తన్యుండై యున్న ఫురువున శెట్టి కర్ముబంధనులు గాని అంటువడవు, నుజియు, జే గళసంజ్లన్య ముక్తస్య జ్ఞానావ స్థితచేతసః; భూతభవివ్యు ద్వ_ర్తృమానములందు. బేనితోను ఎట్టి సంబం, ధములేదని నిశ్చయించి, జే “త్య న్వాకర్మఫలాసబ్లం” షే “నిరా శేర్యత చీ త్తాత్మా” నిష్ఫ్ర్యియాపరుండై, (బహ్మ్టత్మ దర్శనమిం గలవాండ్రై, కర్మ ములను కర శ్ర ఫలంబులను త్యజించి, శామ(క్రోధాది గుణంబులకు లోనుగాక, జ్‌ “ప్రశాంత మనసం “హ్యేనంగ (పశాంతమగు చిత్తముతో నితర కోరికలు లేక జ్ఞానమునం బే దృష్టియుంచి [పాప్తాాపా_ప్పంబులకు వ్యథనొందక, ఓ “జ్చానానాం జ్రానము తమమ్‌”” క గా జూం శే “స్త త్ర్వా తృంజాయతే జ్ఞానం జ్ఞానములో ఆత్మత త్త దర్శనముంజేయు జనము _తృమంబని నిశ్చయించి, అందులో సా _త్వీకజ్ఞానమున రజ_న్తమోగుణంబుల వారించి శాంతసాత్విక జ్ఞానభాస్కరుండైై (ప్రకాశించు నతని కెట్టి కర ్రములవలనగాని (ప్రయోజనము లేదు, శ్రు॥ యస్తు విజ్ఞానవాకా భవతి చలనములేని శుచిత్వ మనస్ప్వాధీనముగల విజ్ఞాని పునరాన్ఫ త్తిలేని శ్ర విజ్ఞాన సారధిర్వస్తు మనః ప్రగ్రహవాన్నరః ఫోఒధ్వన;పారమాప్నోతి తద్యిష్టోః పరమం వదష్‌॥
ఏ౬ అను కరోవ[్రుతి నిర్ణయంబున చేవామునెడి రధమున ఆత్మను రాజుణాదలంచి విజ్ఞానమ నెడి బుద్ధిని సారధిగా నేర్పరచుకొని మన స్పనెడి పగ్దమునుగట్టిగా పట్టుకొనిన జ్ఞాన వేత్త పరమపదమగు కైవ ల్యమును శ్లానముచేతనే పొందంగలండు, ఖే ఇతితే జ్ఞానమాథ్యాతంగు హ్యాద్దహ్యతరంనుయా॥ అద్ధనా! మిక్కిలి గోప్యమగు క్లానత_త్త్వ రహన్యమునంతయు నుపచేశించితిని, ఈ జ్ఞానమార్గమును బాగుగా నాలోచించి నీ కిష్ట మగునట్లు చేయుమన్ని భగవంతుం డుపేశించెను, మజియు, శః అసంగోఒహాం చిదాక్మాహ మిళిప్రత్యగాత్మని నివేశితి వృత్తిరహితే నంస్కారశేషమాత్ర తయా సూక్మరూపణావస్థితే చిత్తే ఆత్మనః స్వరూప భూత పరమానన్షో నిర్వన్హరం సమ్యగావిర్భ్బూయాత్‌॥ ఆళ్ళ పరత_త్త్వంబున నేననంగుండను, పుఠరుషుం డగుటవలన చిచాత్శయ నెడి ప్రత్యగాత్త స్టయందు కళంకవ్య త్తి రహితమై సంస్కార "శ్‌ మాఠత్వముగను, నూత్త శ్రృొసముగను. స్థంభించియుండు చి తృ్తముసందు ఆత్మయొక్క న్వదూప భూతమైన పరమానంద మెట్ల ప్వుడును జ్ఞానమువేత (పకాళించుచుండగ కర్శంబులనవనరము ళు ఢీ గదా! శః “సర్వాణ్యేకావి ప్రజ్ఞానస్య నామధేయాని భవ న్లీతి వాక్యేన దేహే స్ట్రియాది సాషీరూపంయత్ప్ర)జ్ఞానం త్వంపదార్థరూవం నిర్జీతం తదేవైష బ్రహ్మేశ్యాది వాక్యేన జగత్కారణతయా నిర్ణీతం పరం ద్రిహ్మన చానయోరీషదప భేదోఒ.స్తీతి ఐకలేయమహావాక్య జన్య జ్ఞానసిద్ధి ర్నిర స్తరంభూయాత్‌ అ ఎతెరేయోపనిమ (త్రమాణంబున ('ప్రజ్ఞానంబై న నామభే యంబు లగుచున్నవ నెడి వాక్యములచేత "జే'హీం(ద్రియాది శుద్ధ వైతన్యసావీ స్వరూపమైన ఏ (ప్రజ్ఞానమువలన త్వంపదార్థ స్వరూ పము నిర్ణయింపంబడినదో ఆ (ప్రజ్ఞానమునశే “అజే యిది (బహృము” గ (ప్రజ్ఞ ఢి
౭ అను నీ మొదలగు త త్స్వ్యమహావాక్యములచే జగత్కారణముగా నిర్ణ యింపంబడిన పరమ(బ్రవ్మాంబగును, మై ని జెప్పిన ెంటికిని భేదమే "లేదనెడి (శ్రుతిజన్యజ్ఞానసిద్ధి నిరంతరము గలిగి (బ్రవస్టీకై సక్య న్వరూ పములో నుండునప్పుడు కర్ణములవలనం (బయోజన మేమి క్ఞానముచేతనే కర్శాతీతులగుదురని ఉపనిషత్తు లుద్ధోవంచుచున్న వనియు, క్ఞానముచేతనే సులభముగా జీవించియే అఖండ్రైశ్వ ర్యము. బొందవచ్చుననియు, (శ్రీ కృష్ణ పరమాళ్మ గీతలో క్లానమునే (పతిపాదించెననియు, గీత జ్రానశాశ్ర్రముగాని కర్మశాన్ర్రము గాద నియు, కొందజు ముముక్వువులు జ్ఞానమార్ల నరణిని వాదింతురు, జ్ఞానమున్నాశయించి యేతప్ప మోాతమునకు వేరుమవూర్లములేదని నుడువుదురు, పవి్శతమగు డ్లానము మోతుమునకు జీవగజ్ఞయని చెప్పు ఈ మార్గమును కర్మే మూలమని తెలుపు కర్శసిస్ధ్థాంతమును పర స్పర విరుద్ధములై నవి, వీనిని గూర్చి వాద్యపతివాదములు 'హెచ్చుచుం డుట నపహజము, కాని బుద్ధిమంతుండు భగవద్గీతయొక్క యధార్థ తత్త్వము 'నెజుంగుట ముఖ్యక _రృవ్యము, కు! ఓమ్‌ అప్యాయన్తు వమ మాడ్గాని, వాక్చ్రాణ శృతుశ్రోత్ర
మధోబల మిస్ట్రియాణి చ సర్వాణి; సర్వం బ్రహ్మాపనిషదమ్‌;
మాఒహం బ్రహ్మనిరాకుర్యామ్స్‌ మామా బ్రహ్మనిరాకరో
దనిరాకరణ మ _స్ష్వ నిరాకరణం మేఒస్తు
తదాత్మనిరతే య ఉపనిషత్సు ధర్మా, స్తే మయిసన్తుతే మయినస్తు,
ఓమ్‌ శృాన్లిశ్ళాన్తి క్యానన్లిః
యోగతత్త్య రహస్యము అవాలి
కర్శసిన్థాంత హేతు వాదశ్రవణమున కర్మ అవశ్యాచరణీయ మనివిరంచును, భగవద్లీత కర్ణునుద్య్చోథించుచున్నదని తోచును కృష్ణుడు. కర్ణుమూచరించెననియు భగవంతుడును కర్శాతీతుండు గాడనియు నిశ్చయము కలుగును, కాని జ్ఞానసిద్ధాంతము గర శ్రసినాంత మును ఖండించుచున్నది. క్షానమే మోాశ,సాధనమని నిర్ధారణపరచు చున్నది, క్షానమే పర బ్రహ్మమని నిమూపించుచున్నది, ముముమతువ్చుల కీ సిద్టాంతమువలన కర్శసిస్ధాంత మహాసౌధము చప్పునం గూలి పోవును, క్ఞానమువంక దృష్టిసాగును. గీత కర్త కాన సిన్ధాంతులకు మాత్రమే యనువై నడా ! ఈ "రెండు (పధానశాఖలకు మాత్రమే మూలబీజ మైయుండిన గీత నేటి మతవై పుమ్యములకు దారితీసి యుండదు, క్రాన్సి చేయిబెట్టిన డార్భాగ్యుని "మొదలు సర్వసౌభాగ్య మహోఫ్పురువ్వునిక్షి మైతము అన్నో యిన్నో జాతిరత్నముల నొనంగు మహానము[డముగడా గీత |
(తిమతాచార్యులు నువ్వురు మూడు(తోవలే, ఈ మూడు సిద్ధాంతులకు మూలము గీత, వై్య్ఫతము,అదై్వెతము, విశిష్టాదె గతము నను సీ మూడు రుచిరూపభిన్న త్యశాఖలను గల మహావృతము శీత, వివిధ మతశాఖలకు పునాదియగుటకు గీతలోని దోమమా 1 లేక మృత (ప్రవ_కృల నంకుచితజ్ఞానమా ? ఒక్క రామచంద్రుని గుణవర్ష నము సా(శ్రయించియే కవికోకము జీవించు చున్న అందు రామచం (దుని లోవ మేమి ఆతని సుగుణసంప తీ ప్రభావమేగదా ! అళ్లు భగవద్లీత ఒక్క "దేశమునకు, ఒక్కజాతికి ఒక్క కాలమునకు నంబంధించిన విషయము లనేగాక విశ్వమానవ నిత్యజీవిత (ప్రత్యక మత సూత్రములను అన్ని "కాలములందు నుపయోగపడునట్లు జాటుచుండు సకల వేదశాన్ర్రు తత్త 0 తరంగిణి యగుటచేతశ్స అన్ని శాఖలచారికిని అనుకూలించుచున్న ది, ఎవ్వ ేభావముతోం జూచిన తడ్భావములే యందు (ప్రతిబించించు
ఏ౯
చుండును, ముక్క_ద్దము 'లేరంగులోనున్న సర్వము నావర్ష మయమై కనిపించునుగడా ! ఇందు కన్నులదోసముగాని వ స్తుపరిణామముగాని 'యీమైననున్న దా ! ఉపాదులకు అద్దము లట్లు గన్పండ జేయుచున్నవి. సే జ్యోతిపై “నేరంగుగల గాజుపా(త్రమునుంచిన ఆ జ్యోతియు నారంగుగల వెలుతుడును వెదంజల్లుచున్నది. కాన యిందు - జ్యోతి దోషమేమైన యున్నదా? తన సహజ లేజస్సుయొక్క_ కాంతిమారి నదా ? ఉపాది నంబంధమున నిజవర్ష మునకన్న భిన్నమగు రంగుగల వెలుతురు వచ్చుచున్నది. ఇంతేగదా! దీని సూత ్రము నెజుంగక వెలుతురు వర్ష మునుబట్టి జ్యోతివర్ష మును నిర్ణయించుట తగునా ? నిర్ణ యించువారు సంకుచిత బుద్ధిగలవారనిన దోషము లేదుగడా |! అబ్లై భగవద్లీత నిజములో ఒక్క సిస్టాంతమునే వాటుచున్నదిః ఆ సిద్ధాంతము జ్యోతిస్వరూపమువ లె స్వచ్భందముగా శేమాప్పను తేక వెలుతురువంటి రాజనూర్లమును [ప్రకాశి-చుచున్నది. అంతేగాని భగవద్గీత విమర్శకులు పోయినన్ని మార్లిములం జూపట్టుట లేదు. , ఏ రంగుగల అద్దములో జ్యోోతినుంచిన ఆ రంగుగల వెలుతురు నిచ్చు నట్లు వ్‌ సిద్ధాంతమును మనసున నుంచుకొని భగవద్లితలోం జూచిన ఆ సిదాంతమే దొటజుకును, తుదకు గ్‌త పూర్తిగా ఆ సిదాంతముగనే తోను, ఇతర సిద్ధాంతముల ప్రై "బ్వేషము గలుగును. కాని ఇదంతయునంకుచితజ్ఞానము అళ్ళ స్టనిక్ష య సిద్ధాంతమునుబలపజచుటచేం గలిగిన (ప్రనూదముః
అశ్షైన భ్‌ గవద్లీత యేశాన్ర్రము? వ్‌ ముఖ్యసిద్ధాంతము గీతాబోధనావృుతము 1? అన్ని సిద్ధాంతములను (క్రీందుపజచిన సిక నూతనముగ గీతవలన నిర్ణయమగు నూర్ల మెయ్యది? వజే నొక నూతన _ సిద్దాంతమను గాజుప్యాతనుదీసికొనివచ్చి భగవద్గీతయను జ్యోతికి: దగిలించి యూ నూతనరంగలో (ప్రపంచమును జూడు మనియా? కాదు, అట్లుచేసిన ఉన్నరంగులతోంబాటు చుజొక రంగును అధికముగాంజేర్చి ఉన్న " మనోవికారవిషయ వి్రాంతిని బలపజచుటయేగడా + అంధువలన నపకారమేగాని ఉపకౌర మేమి!
౬౦ "కాని ఉన్నగాజుపాాతముల నన్నిటిని మైకెతత్తి వాసి నిజత_త్తగ్రములను బయలుపజుచి, జ్యోతి సర్యయం[(ప్రకాశమును 'వసరింవంజేసిన నకల సంశయ విచ్శేదమ%సనుగచా | కావున భగవస్లీత యధార్థ తత్త్వ రవాన్యమును పరికంచుటయీ క _రృవ్యము. ఖీ తపన్విభ్యో౭ధికోయోగి జ్ఞానిభ్యోఒ.పిమతో2_ధికః, కర్మభ్యాళ్చాధికోయో గీ తస్మాద్యోగీభవార్డున ॥ తపస్సుచేసిన శపోవంతునికంకశును, వేదవేదాంగ శాశ్రు పరిచయ పాండిత్యముగల శాత్రృు జన్య జ్ఞూనికం కొను, యజ్ఞయాగాది సత్క)తువు లాచరించిన నత్క_ర్మానుస్టాన పరునికంకును ఊమోగ్ని అధికుడు, 0 కీ అనన్య చేకాస్సతత౦ యె'మాంస్మరతి నిత్యశః, తస్యాహం సులభఃపార్థ 1 విత్యయుక్తస్య యోగినః ॥ కంచి ఇతర చింతలుమూని ఎల్లప్పుడును నివృ్రిమార్లము ననున 0 టో! యక లని జిజ్ఞాస చేయుచుండు మహనీయుండు. నిత్యాఖి న్తంక్షై భగవంతుని సులభముగా వశముం జేసికొనును, రిం క్ర మాము పేత్వ పునర్జన్మ”--- స్ట చలనము జ్ఞా నేర్యదియ తన్మా_తాంతఃకర ణములవలన అత్త కయుండు బుద్ధితో నెవండు. యోగము నభ్యసించునో (ందజిలా* నధికుండై. దివ్యపథంబు నధిష్టి.ంచును. ఖై “విత్యయు క్రస్స్య యోగినః” చితుండె ట్తో ని చాహ్య్యంతర వ్యాపారంబులప్పె నిచ్చలేక నిశ్చల హా ల్లిండు నతండు యోగి యనంబడును, బ్ది క్షత్ర యోగస్థః కురుకర్మాణి సజ్షంత్య క్త్వాధనజ్జయ | శీత లాభా లాభములయందును, జయాపజయములయందును, న్ల్‌ సుఖదుఃఖములయందును, చలింపక నై ర్యముతో ఖేదమోద
౬౧
ములకులోనుగాక పర (శ్రన్మామును చింతెంచుచుండవలయును.. ఇట్టి చింతనమే మయోగమనంబడును. అనంగా విని యోగింపందగిన యావజ్జీవ చృక్తులను పం మాత్మయందు లీనము, జేయుచుండుటోయే యోగము, యోగమునకు మించిన ఉత్తమనమూర్లము మజియొకటి లేదు,
ప్పి బుద్ధియుక్తోజహాతీహ ఉభే సుకృతదుష్కృతే |
ద్యంద్వంబులవర్టించిన సమబుద్ధింగలవానికి పాపవు ణు బంధములు లేకుండుటవలన నట్టివాండే యోగి యనయుడును, అట్టి యోగి యోగమాన్లానువ_ర్రియై యాచరించుకర్మములు కర్మములు గావు, కర్ముములవలన గలిగెడి ఫలములను జ్ఞునముచే త్యజింపంబడు చుండును,
న్‌ కర్మజంబుద్ధియు కాహి ఫలంత్య వ్యామనీషణః ॥
నకల ధర్మశాశ్రు త_త్త్వ్వంబు లెజిగిన (పాజ్ఞలు నివృత్తి వార్షము ననునరించి కర్శముల ఫలాపేత లేక యోగమార్షంబునం "చేయుచుందురు,
లై తస్మాద్యోగాయ యుజ్యన్వయోగః కర్మసుకౌశలమ్‌.
థర ్రవిదద్ధము లేక సర్వభూతములందు సమానబుద్ధిగలిగి జాన మార్షంబున దురంధరులై న యోగనంసిద్ధులు కర ్రంబుల నక_ర్తృ త్పంబునంజేయుచు, అఆ సుకరంయబులగు కర, ్రంబులవలనం గలిెడి ఫలంబుల జ్ఞానముచేతనే త్యజించి యీ భిన్న_త్త్రమునులేక తమలో "తాము ని త్యానందముతో నుందురు,
మోాతువును (బహా బ్హనందమునందుటకు (బ్రహ్మమను ఫల మొకటి గలదు, ఆ ఫలము నిష్కావుమను వృతమున నున్నదిః దానిని భుజింపందలంచు జీవుండను వపరమవాంనకు కర ము, జనము అనులెండు పతేములు గలవు, ఈ పతముల సహాయమున వాంన ఫలమును భుజించవలయును, ఈ 'రెండింటియం బేది లేకపోయినను:
౬౨
వాని ఆెంటికి సహకారభావము లేకున్నను పహాంన మెగుర(జూలదు, అక్లు కర్శజ్ఞానముల నహాయమున యోగముసిద్ధించినచో జీవుడు పరవ్వూళ్తై క్యానునంధానము. బొందును (బహ్ముచింతనముచేయు (ట్రహ్మజ్ఞునికి
[(1) ఈశావాస్య విద్య, (5) నాచిశేత విద్య, (8) అంగుస్టు (వమిత విద్య, (4) సత్యకామ విద్య, (5) అతరపరమ విద్య, (6) అనందమయ విద్య, (7) పురుష విద్య, (8) సద్విద్య, (9) అ_న్త రాదిత్యవిద్య, (10) ఆశాళ విద్య, (11) (పాణ విద్య, (12) పరం జ్యోతిర్విద్య, (18) శాండిల్య విద్య, (14) ఉపకోనల విద్య, (15) టగ్వౌనర విద్య, (16) భూమ విద్య, (17) దహర విద్య, (18) మధు విద్య, (19) సంవర్ల విద్య, (20) పంచాన్ని విద్య, (21) ఉడ్రాల కాంతార్యాది విద్య; (22) గార్ల్యవయర విద్య, (౨8) జో్యోతిపాంజోతి ర్విద్య, (వి) మై్యతేయీ విద్య, (25) ఆదిత్యమండలస్థ సత్య బవ్మా విద్య, (౨౮) అక్షిస్థ సత్య్య్రహ్మ్హ విద్య; (27) ఉమ_్తికహోళ విద్య, (28) (ప్రతర్థన, విద్య, (29) 'బాలాకి విద్య, (80) అజావిద్య; (81) న్రవిద్య, (39) చతుర్ముఖ విద్య.)
అనుసే ముప్పదిరెండు విద్యలును సాధనములనియు మోత మున శేచేనిమ్సాళ్క విద్యమైన అవలంబించవలయుసనియు. ఉిపని మరులు ఫరోషించుచున్నవి. ((గ్రంధవి_స్తర ఖీతిచే సీ విద్యలు విఫుల ముగా వివరింపబడ లేదు]. ఇందు ఛాందో్యోగ్యోపనిమత్తునందు పదు మూడు విద్యలు గలవు తక్కిన విద్యలు__..-.ఈశావాన్య, కరోప, (ప్రశ్న, ముండక, తైత్తిరీయ, ఐతరోప, క్వేతాశ్వతర, కౌపీతిక్రి బృహదారణ్య _- ఉపనిమత్తులందు. విస్తరించి చెప్పబడియున్నవి, ఉపనిమ్మశ్చతిపాదితములగు సీ (ట్రవస్తవిద్యలను అనలా (బ్రపర్మో పాననా[క్రమములను (ట్రవ్మాజ్ఞాని ఉపాననచేం గలుగలబోవు ఫలంబు లను త్యజించి నిపష్కామముతో (్రహ్మనిమి_త్తమగు 'యోగమభ్య సించుటయే జ్ఞాని లవణము, అటి నతృళావయోగమారమే కర' ర కక్‌ లు ఏ గ అ మనం చెల్లును,
౬5 ఫ్‌ ఆరురుకే ర్మునేర్యోగం కర్మకారణముచ్యతే, యోగారూఢస్యత స్యైవ శమఃకారణ ముచ్యతే జ్ఞానమును బొందందలంచిన మనళ్ళీలునకు నిష్కామ కర్శ్మ సాధన మనశ్యమైనది. అట్టి నిష్కామకర్మ 'యోగారూఢునశే సర్వ కర శ్‌ నినృ త్రీయగును, శీ తస్మాత్త్వ మిస్ట్రియాణ్యాదానియన్యు భరతర్షభ 1 పాప్మానం ప్రజహిహ్యేనం క్రానవిజ్తాన నాశనమ్‌ ళో వో ఇం[దియములను స్వాధీనపజచుకొని (శేయః(ప్పాప్షికి కారణం బగు మార్షంబును మజువక ఆత్భసంయమచిత్తుండై యోగమభ్య సింపవలయును. అట్లుగాక పామర బంధ దుఃఖహేతువగు కావమముచేం గట్టువడిన జ్ఞానవిజ్ఞానములు నశించుటయేగాక మూఢత్వంబున నంధుండగును. శ్రు॥ తాంయోగ మితిమన్య్తే స్థిరామిన్ట్రియ ధారణమ్‌, అప్రమత్త స్తదా భవతి యోగోపా ప్రభవాష్యయౌ ॥ అను కరోష[గుతి నిర్ష్మయంబున న ర్వేం్యద్రియముల న్నిగహించి సమత్వబుద్ధిగలిగి యీచానికై నను చింతింపక కై ర్య స్థైర్య 'శేచోవంతు జైంన ఫురుషుండే యోగియనయుడును, యోగ మన్ని మార్లములందు నుత్తమమైనది. శు! ఉత్ప త్తి మాయతింస్థానం నిభుత్వంచై వపంచధా | అధ్యాత్మంచై వప్రాణన్య వీజ్ఞాయామృత మచ్నతే ॥ అను 'ప్రకో షృవనిస[త్ర్రమాణంబున పంచ(పాణులయొక్క ఉత్పత్తిలయస్థానంబులను శరీరత_త్తపరిశోధసమూలమున_ నెటింగి (ప్రాణులకు విభుండును నర్వవ్యాపకుండునునగు పరమాత్త స్తను అధ్యా త్మిక విజ్ఞానమునం 'చెలిసికొని అూగమువే నమృుతమయంబగు మాతుమును బొందుదురు,
౬౪ శ్ర॥ “సయధా సోమ్యవయాంసిో" శ్రు॥ ఏషహిద్రష్టా స్ప్రష్టా శోతా ఘ్రాతా రసయితా మంతాబోద్ధాక ర్తా విజ్ఞానాత్మా పురుషః సపరేక్షర ఆత్మని సం(ప్రతిష్ట తే॥ అను (ప్రశ్నోప నిషత్స్రమాణంబున నీ జీవాత్మయే చూచు వాడు, నృ ఫశీంచువాండు, వినువా,డు, వాననం జూచువాండు రించి 'నిజుంగువాంయు, అనేక సంకల్చవికల్పంబులం "జేయువాడు, నర సృమును 'ఇెలిసికానువాండు, కర్తగా పనులు జేయువాడు, డ్ఞానస్వహఫుండు, అమరుండు నాశనములేనివాండు నగు పరమవురుషుండు ఎల్లప్పుడును పరవాత్మయందే యుండుసు, పరమాత్మను 'జేరుటకు యోగనం(ప్ర తిష్టుంబు: జేయవలయును, శ్ర॥ “పర మేవాక్షరం ప్రతిపద్యతే” శ్ర “విజ్ఞానాల్మా సహదేవైశ్చ”.- అను ఇత్యాది(శ్రుతులవలన _ చిత్స్వరూపుండైన జీవుండు ఇంద్రియముల సిగ్రహించి అవ్య క్రంబగు నతురపర్ట? శ్రాబును యోగమార్షముచే నెవ్వండు సాధించుచున్నాడో అతం డందజిలో స్మగ్రగణ్యుండగును, థః అవిద్యాయా మ స్తరేవర్తమానా స్వయంధీరాః వండిఈళం మన్యమౌనాః ॥ అను ముండక శుక సిర్ణయంబున అవిద్యా అజ్జానాంధకాం తిమిరనిమగ్న లై కొందజు పండితులమని తలంచి నంసార సాగరం బును దాటక కుమతులు కుటిలమార్ష(వేరితులై “కాననివాని నూత గొని శాననివాండు విశిష్ట న స్తువుల్‌ కానని భంగి, యదార్థ తత్హర్థంబు నెజుంగ లేక పండితులను సహిత మజ్ఞానమునంటే (సాకు లాడయగేయుదురు, సూ॥ “నిర్విచార వైశార ద్యేఒధ్యాత్మ ప్రసాదః”'_ అను పతంజలయోగసూ(త్ర సిర్ణయమున నిర్విచార యోగ సమాధియొక్క అభ్యాసమువలన అధ్యాళ్ళ వి వేకజన్యసం ('ప్రజ్ఞానము
౬౫4 కలుగును, దానిచే మాలిన్యములు దూరముగాం దొలంగును, బుద్ధికి నిర్జుల_త్త్వము కలుగును, నవితర్క్మ_ మునకు ఫలము నిర్వితర్క_ మసియు, నిర్వితర్క మునకు ఫలము నవిచారమనియు, నవివార నిర్వి ఇవారములకు ఫలము అధ్యామ్ట్రక (పాధాన్యంబని చెప్పంబడును, 1, అధ్యాళ్ళ (పసాదము -ా (వపంచములో జరిగిన నకలవ్యాపార ములు యోగశ క్రివలన ఒక్కమారు తనలో స్ఫురించుట, ల్సి వై శారద్యము - యోగబలంబున నిర్శల_త్తం బేర్చడిన యొడల చిత్త స్థెర్యము, బుద్ధి [పకాశము, మనోచార్థ్యము, ఆళ్ళ రా పారిశుధ్యము గలిగియుండును. అందుచే గీ లాశాశ్ర్రంబున, షె నతుమాంశక్యసేద్రస్తు మనేనై వస్వచత్షషా, దివ్యంద్వదామి తేచత్తుః పళ్యమేయోగమైశ్వరమ్‌ ॥|
“చర్జుచమువు (బాహ్యమైన సాధార ణదృష్టి)తో నీవు నన్ను. జూడ(జూలవు. ఐశ్వర్యములలో యోగంబను అఖండ. శ్వర్య దివ్య దృష్టిని వీ కొనంగెదను, ఆ దివ్యయోగదృష్టి చే నాయనంత విభూతి లీలావినోదంబులను నాయఖుట విఘటనా యోగమహాత్తర నమిర్థ త్వంబును చూకము,”
అని భగవంతునిచే నుడదువంబడుటవలన యోగము దివ్యదృష్టి వసాదితింబనియు,. పర మోత్కృష్టమైనదనియు 'తెల్లమగుట లేచా ! షీతయును యూోగశాస్ర్రమని (శ్రీకృన్లుడు వేజచెప్పవలయునా ! కావున కర (్రగత్రునునియు జ్ఞానశాన్ర్రమనియు వానోపవాదముల. 'జేయుటవలన లాభమేమి*+ ఈ ఒక్క నిదర్శన మేగాక భగవద్లీత యోగశొన్ర్రువునుట కందులో నెన్న నిదర్శనములు లేవు ?
(1) అష్జునవిపాద-యోగః, (వా సాంఖ్య-యోగః, (8) కర్ము- యాగః, (4) జ్ఞున-యోగః, (5) కర్మసన్యాస _- యోగః (4) ఆళ్ళ నంభయమ - యోగః, (7) విజ్ఞాన - యోగః, (8) అతరపర (బవ్మా- యాగం (9) రాజవిద్యారాజగువ్యూ - యోగ, (10) విభూలి -
క్‌
౬కి
యాగ (11) విశ్వరూపనందర్శన - యోగః (వు భక్షి _ యాగం (1) వేత్రమ్నేత్రజ్ఞ _ యోగః, (14) గుణ్యతయవిభాగ- యోగ్క్క (35) వురుపోత్తమ (ప్రాప్పి. యోగః, (16) బై వాసుర సంపద్విభాగ _ యోగ, (1౧) తన్టాధతయవిభాగ _ యోగః, (18) మోవతనన్యాన - యోగ$్క అని యీరీతి (వభి అధ్యాయమును ఒకయోగమని జేర్కొనంబడినది,. కర ్రయోగః అని కర్మ '్ర యోగ మును జ్ఞానయోగః అని జ్ఞానయో గమును పేర్కొ నంబడిన నేగాని గీతలోని అధ్యాయము లన్నియు కర్త ్ర యోగములనిగాని జ్ఞానయోగ ములనిగాని పేర్కొ నంబడియుండ లేదు, అట్టి గీతయంతయు కర శ్రౌత మనిగాని జ్ఞానశాశ్ర్రమనిగా ని నిర్ణయించుట యొట్లు 2 అధ్యాయము లన్నియు యోగములగుటవలన గీత యోగశాశ్ర్రముగాక తదన్య మెట్లను 1"
ఇంతయే.ల? ప్రతి అధ్యాయాంతమునను, “ఇతి (శ్రీముద్భగ వ
యకం వా న్లూా ఏ, స
సంవాబే” యని (వయోగింపయడియుంటవలన గీతలోనే యోగ శాశ్రుమని విశదముగం దెలుపబడియుండలేదా ! దీనిని గమవించక గీత్‌ ఆ శాశ్ర్రము, ఈ శాన్ర్రమని తగవులాడిన లాభమేమి? కంప శోమయు మసస్తాపమును ఫలొంచునుగదా !
యధార్థముగా నెన్నివిధముల యోచించిచూచినను యోగ మాహాత్మ్యమునుదప్ప "వేతొక్క్ల సిద్ధాంతమును భగవద్లీత ప్రబో ధించుటలేదు, బీజాంకురంబున వృతునమూల మావిర్శవించినట్లు 'యోగంబున సర్వకర్మంబులు, నమ _నృధర్శంబులు, క్షనమార్షము, భక్రియు, అణిమూద్యష్టసిద్ధులు, వివిధముతములవారి అఆత్మస్వాతం (త్యము మహత్తరముగా నిమిడియున్నవి.
శీ పీజంమాం సర్వభూతానాం విద్ధిపార్థ సనాతనమ్‌ ॥
“నమ న్తభూతంబులకు ననాదియగు ఉత్ప త్తికారణ వీజంబును నేనే బుద్ధిమంతులయొక్క బుద్ధియు, 'తేజశ్శాలురయొక్క తేజస్సును
౬౭
భగవంతుండనగు నా సంబంధమే యగును, ఇట్టినా యనంతలీలా వినోచాద్భుతంబులను యోగమువేత నెబుుగనననుగాని మతి యీ యితర సాధనమువలనను సాధ్యముగాదు.”
స్త అభ్యాసయోగయు క్షేన చేతసా నాన్యగామినా ॥
““కావ్రన నీ వితర మార్గములందు. (బ వేశింపక అభ్యాసముచే "యోగము నలవజచుఫొని నన్ను బొందుము.”
8 శక్‌ అగ, అ 0%
7 తస్మాత్సర్వేషు కాబేష్యు”'-___
““అన్ని కాలములయందును జీవబంధవిము_క్రివై మదిముజువక అూగమునే అ భ్యసింపుము,
జీ “నిత్యయు క్రన్య యోగినః ॥
శ్రీ “సక్వద్వారాణి సంయమ్య మనోహృది నిరుద్యచ.''
నిత్యమును యు_క్షితోంగూడిన సుకరంబగు యోగమార్గము నభ్యసించుము. యాగము నభ్యసించువాడు, ఇం[దియములను, ఏకాదశ ద్య్వారములను బంధించుకొని మనస్సును హృదయమునందు నంధించి 1పాణవాయువును (భూమధ్యమందుంచి యాగ స్రర్యంబుచే థారణచేయుటవలన వారికి యోగము సిద్ధించును. మజియు,
6 “సమంకాయశిరోోగివం ధారయన్న చలంసిరః.”
13 టం ౫ "టో
శరీరమును కంరమును, శిరస్సును, నమానముగా కదలకుండ నిలిపి స్థిర బుద్ధితో నాళ్మను సంయమముం చేయుచు, ధిక్కులయందు దృష్టిమాని నాసికాగమునే లవీ,0ంచుచుండవ లెను,
బ్‌ స్పర్శాన్‌ కృత్వా బహిర్చావోన్‌శ్చతు వ్ర్రైవాంతరోభ్రువోః ॥
వాహ్యానిపషయంబులను వదలి అంతరిం[దియముల నిగ్రహించి (భూమధ్యమున దృష్ట్రినిలివి (ప్రాణాపాన వాయువుల నాసి కాభ్యంతర
౬తొ మునందు నంచరించులాగున “*యోగభధారణాత్‌ *._యోగము వలన అతరోపానన ధారణంజేయుచు నే యోగయుండునో ఆతండు, జే లభ న్హేబహ్మ నిర్వాణ మృషయః ఉీణకల్మషా? (శ్రహస్టీత్మైక్య మయోగభారణంబువలన అనాదినంసిద్ధములై న (పారబ్ధ ఆగామినంచితక ర్భంబులు శీణింపంబడి జీవించియీ" (హ్మ్‌ ఖై “ఏవము న్హ్యాతతోరాజన్‌ ।! మహాయోగీళ్వరో హరిః *” మహో యోగీశ్వరుండగు హారి ((శ్రీ/ కృష్ణపరమాత్మ) తన యొక్క అచిం్యత్యెశ్వర్య లీలావిశ్వభూతిని యాగబలంబున నక్థునునకుం జూపించెను, యోగబలములననే తన అసంతరూపమనులను జూపం గలిగెను గాని కర్మము చేతగాని క్ఞానముచేతగాని గాదు, యోగము చేతగాక నితరములచే 'యప్పుడును అట్టిశ క్రి కలుగదు, కాని కర్మ క్లునంబులు సమానముగా లేకున్న యోగసిద్ధి గలుగదు, ఫ్ర॥ “యతోవాచో నివర్త నే అ్మపాప్యమనసాసహ” ఎద్దానిబొంద యత్నించియు మనస్పందుండి విముఖ_త్త సము నొందుచుండునో, తు॥ “ఆనందంబ్రహ్మణో విద్వాన్‌" అట్టి ఆనందమయ _ (పా్రిహేతుకంబగు (శ్రహ్మ_త్త్వ్వంబుం జెందను యోగమార్ష మే (ప్రాముఖ్యమైనది. షై యోగేశ్వర తతో మేత్వం ధర్మయా2_2.త్మానమవ్యయమ్‌॥ అందుచేతనే అద్జనుడు సైతము శ్రీకృష్ణుని “యోగీశ్వరా”” అని నంయబోధించ్హి సీ యసంత కల్యాణ దివ్యరూపంబు. జూప్రమని (ఫార్థిం చెను. “కాన (శ్రీ కృష్ణుండు యోగీశ్యరుండనుటకు నందియ ముండగూాడదు గదా |
౬౯ లే యుజ్ఞన్నేవం సదాత్మానం యోగీవిగతకల్మషః, సుఖేన (బ్రహ్మసంస్పర్శమత్య న్హం సుఖమళక్నుతే॥ యోగాభ్యానముచే చిత్తినృత్తుల నిరోధించుకొని పాపవర్టి తుండై సుఖముగా (బ్రహ్ముసంస్పర్శసుఖము ననుభవింప వీలగును, బూ॥ “యోగః చిత్తవృత్తి నికోధఃొ అను పాతంజల యోగస్మూూత్రంబువలన నంతఃకర ణవృత్తులను నిిగహించుట శీ యోగమనయిడును, సకల వ్యవహార యోగ్యమైన చిత్తవృషచ్తుల సగ్రహమే యూోగమనంబడును. నిగహమనంగా చిత్త వృత్తుల నన్నిటిని మాని బుద్ధిని ఆత్మయందు లయింపజేయుట- బుద్ధిజాడ్యమును మాంద్యమును వదలి న్ప్తభూమికల సతికమించి చాూతమే పరమానధియని నిశ్చయించియున్న వాండే యోగి యనం బడును, యోగి మనస్సు (ప్రశాంతమై -జీనివలనను చలింపదు, శ్రీ “యథాదీపోనివాతస్థో”__ న! గాలిపీవని (వ్రజేశమున నుంచంబుడిన దీపకళికవలె యోగి మనస్సు నిశ్చలనముతో నేక్యాగతను 'జెందియుండును, నీ “నిరుద్ధం యోగసేవయా” ూగానుస్టానముచే చిత్తవృత్తులను నిరోధించి మనో మాలిన్యము లేక శుద్ధమగు బుస్ధితో -జీ కాలమునందుపర తినొందునో ఆ వణమునంబే నమాధి పరిశుద్ధమగు అంతఃకరణము వశమగును, అఖండ దివ్యజ్యోతినిబొంది చలనములేకయుండు స్ధితి యోగము చేతనే సిద్ధించును. జ్మీ స యోగీబ్రహ్మనిర్వాణం బ్రహ్మభూతోఒథి గచ్చతి! ఆత్మయంచే సుఖముంగలవాం్రై ఇం(ద్రియ(భంశములేక అత్మ(ప్రకాశముగల యోగి (బ్రహ్మభూతుండైై అభేదంబను జీవన్ను క్ష్‌ని బొంది (శ్రైహ్టునంద మనుభవించుచుండును,
20
7 “మనుష్యాణాం సహస్రేషు".
వేలకొలది నునుష్యులు మోశుమునన్లై (ప్రయత్నించినను అం దొకానొకండు మాత్రమే 'యోగవార్షంబు నెత్‌ంగి అవ్యయం బగు దివ్యపదంబును బొందలలండు,
ఖీ “యో మాంపళ్యతి సర్వత్ర సర్వంచ మయిసళ్యతిొ"
ఎవండు నమ _స్తభూతములను నాయందును సమ _న్తభూతముల యందు నన్నును, (బ్రహ్టీలే జ్య యోగంబునల జూచుకో అట్టి సచ్చిదానందమయుసకు భగవంతుం డపరోతముగా నుండడు, అతందు భగవంతున కవరోథతముగా నుండడుః
బీ యదాసంహరతేచాయ కూర్మో౭-_0గా నీవ సర్వళః॥
యోగమార్గమునందుండు యోగి "తాబేలు తన అవయవము లను లోనికిముడుచుకొనునట్లు తన న ్వేర్యదియములను వశమునం
ఖే (శేయాకా స్వధర్మో విగుణః పరధర్మా త్స్వనుష్టిఠాత్‌ ॥ సంశేచూభావంబున స్వధర్థునిత్య వై వల్య(పా_వివై యోగ మౌార్షంబున అంతఃకరణ సె్వేయదియముల ని్గ్గహించి శతుణశాల మాచరింపంుడిన యోగము స్వల్పమైనను (కేస్టమగును ఇంద్రియ ని్మగహములేక 'చాహ్యక్రియ లెన్ని యొనర్చుచుండినను వానివలన భయముడప్ప మజే లాభమును లేదు.
“పరధర్మో భయావహళి” అను వాక్యము నాథారముగాం గొని స్వీయమత విరోధధర (్రంబులు పాసభయావహంబులనియు, గుణహీసమైనను స్వధర్భంబులు (శేషస్టములనియు నర్థమును సం్యగ హీంచి వారి వారి మతావారముల వారు చేయుచుండవలయునసి భగవద్గీత బోధించుచున్నట్లు వెల్లడి చేయుచుందురు. కాని యిది సరియైన మార్గముగాదు, యథార్థముగా భగవద్టీతాళావ మట్టిది గాదు, వై శ్లోకమునకు నరియగు,
2౭౧
వి శ్రేయాన్‌ స్వధర్మోవిగుణ: పరధర్మాత్స్వనుష్టితార్‌ ,
స్పథాపనిల.తంకర్య్మ కుర్విన్నాప్నోతి కిల్చిషమ్‌ ॥
ఈ న్లోకమునను పై నుదహరించిన త్నత్త్వమునే (పతిపా దించుచు, న్వభావనియతమగు 3రి శ్రంబు లాచరించువాంకు 'పాపముల బొందండని తెలుపుంబడియున్నది. కాని యిది సాధారణమగు చఛాహింరము, ఐన నిశ్శ్యయార మేది ? “*నంభావ నియంతకర్శి?
. ప క ట్‌ లి యనంగా ఇం(ద్రియ వ్యాసాం థర్మం బులన్నింటిని తమ న్వభావముల నుండి నియుమింపం జేస్తి భగనంతుండే గతియని యెవ్వ డు నిర్ణలమగు యోగమాచరించునో అతండ్కు *కుర్వన్నాప్నోతి కల్చిపమ్‌””--- సర్వదుఃఖం హితుంటై యోగసిస్థవలన పరనూనంద పదపింజెందును.
శ్ర॥ యత్ర రుగ్రేశ్య మగ్రాహ్యామ గోత్రమవర మచకు శ్మోత్రం తదపాణిపాదం నిత్యం విభుం సర్వగతం సుసూశ్మం తదవ్యయం యద్భూకయోనిం పరిపళ్య స్త్రి ధీకాః ॥
ఏ. పర(బహ్మ్‌ మఖండమైనను అవ్య క్తమని ెప్పణిడు చున్నదో, ఆ పర్యబహ్మము జ్ఞా నేంద్రియముల చేతగాని, క రేం్యద్రియ ములచేతగాని (గ్రహింప శక్యముగాదు. ఆ పర (బ్రహ్మమునకు రూపము, నామము, గో(త్రము, వవియును లేవు, (శ్రావ్మాణాది వర్షములు లేనిదిః చయ శ్నో(లేంద్రియములతో సంబంధము లేనిది. నిత్యమై, శాశ్వితమై సర్వ (త్ర వ్యాపించి నిండి నిబెిడీక్సతమై యున్నది, అతి సూత్మమైనది వ్యయముగానిది. అట్టి అవ్య _కృమగు పరబ్రహ్మమును తత్త సవివేళ ధీరులు నర్వభూతములకుం గారణంబడియేనని ,యెజింగి యోగా రూఢథ్నులై యుందురు,
ఖ్రు॥ “యధోర్డ నాభి స్పృజతే.”
సాలెపురుగు తంతులను నృజించి లోపలికి లాగుకొనునట్లు నర్యవ్యాపకమైన పర(బ్రహ్మమునందు నకలచరాచరంబు లుద్భవించి నను అంచే అయమగుచున్నవి.
౭౨ శ్రు॥ *యధాసదీప్తా శ్చావకాద్విస్ఫులింగా.”
(ప్రజ్వలంచుచుండు అగ్ని హో(త్రమునుండి అగ్నికణంబులు వేన వేలుగా తదంశంబునుండింీ. వేరై నట్లు పర (బ్రహ్ముమునందుండి యే నానారూసము లేర్చడుచుండును, ఆ పర(బహ్మ్మమును నాందంగో రెడి వారు, అగ్ని నంస్కారంబువలన నంగార మగ్నిరూపమును ధరించు _ నట్టు, యోగనంస్కా రమువలన బహుజన్ముపాపములను దహింపంజేసి (బ్రహ్మమును బొందవలయును,
వ్‌ వివిక్త 'సేవీలభ్యూశీ యతవాక్యాయమానసః ॥
శుద్ధమగు (ప్రచేశమందుండువాండై. వాక్కును, శరీరమును, మనస్సును నియమించుకొని నిత్యమును భఛ్యానయోగమునందాన క్రై, అహంకారమును బలదర్పములనుి కామ[్రోధములను వర్టించి శాంతచితుండె యోగము నభ్యసింపవలయును.
ఆది ర
క్రై శ్రేయోహిజ్ఞానమభ్యాసార్‌ జ్ఞానాధ్యానవిశిష్యతే,
ధ్యానాత్మ-ర్మఫలత్యాగీ త్యాగాచ్చాన్తిరన_న్తరమ్‌ ॥
(ప్రపంచమున నన్నిమార్షముల ననుసరించి జ్ఞానమును నంపా దించుట అన్నిటికంయె. (శేస్రము. పవ్నిత్రమైన జ్జానము లభించి నందులకు భగవంతుని ధ్యానముంజేయవ లెను, ధ్యానముం జేయు నప్పుడు ఫలమును త్యజించి నిపష్కాముండైయుండీన మనళ్నీలుండగు 'యోగ్మి పరమకెౌంతిని ఛాందును,
శ్రే "అనన్యాళ్బిన్త యన్తోమాం ”
ఇతరములగ్స చింతలుడిగి భగవంతుని ధ్యానించుయోగి భగ
క “జగదవ్య క్రమూర్తినా*”
ఇంద్రియములకు గోచరముగాని అవ్య _క్రమూూ_ర్తియగు భగ
టే జాని వంతుండు జగమంతయును నిండియున్నాడు, వెవయు యోగమార్షం బున నవ్య _క్రపదంబును జెందునో అతందే భగవంతుండగును,
23
జ్ర “సంతుష్టస్సృతతంయోగీ ॥ ॥
దుఃఖములకు చలింపక నిత్యసంతోషియమొ దృఢథనిశ్చయముగల యోగాభ్యాసికి త్వరలో (బవ్మాసామోత్కారము గలుగును,
క్ట “యోనహృష్యతి నద్వేష్టి...........”
(వీయమునుబాంది సంతోషమును, అ(వియమునుబొంది "జ్వేష మును (దుఃఖమును) లేక శుభాశుభంబుల పరిత్యజించి, గర్వమును, డంబమును వదలి,
క “తుల్యనిందా స్తుతి రాని".
నిందించినను, _ స్తుతించినను నమానముగా న్వీకరించి. భీతి నొందకు రై ర్యంబు వీడక యోగారూఢుండైై. ఇంద్రియముల జయించి (పశాంతిచి_త్తంబున (శమ[క్రమముగా యోగము నభ్యసించు నతండు,
క “ఏతుధర్మాా మృతమదం”.___
ధర ్రమాన్తానువ _ర్హియగుటనే నమృతమయంబగు ఆనందమును బొందును, _ ,
శు! “ఆప్నోతి స్వారాజ్యమ్‌ అప్నోతి మనసన్పతిమ్‌”.___
అను తె త్తిరీయ (శ్రుతినిర్ణయంబున జీవుంయు. (పకృతినంబంధ ములగునే యింద్రియములకు. గట్టువడక అకర్శవళ_త్త్వంబున సస్వేం [దియ వ్యాసారనంకల్పమూాత్రంబున + జరుగుచుండునని యెజింగి ఆ. సంకల్పముల నెవ్వండు యోగమార్షంబున దహించునో * అతయడు జీవన్ము క్తుండగును,
శ్రుః భిద్యతేహృదయ (గ్రన్థిశ్చిద్య న్హే సర్వసంశయాః, శత్షీయ_న్హే ఛాస్యకర్మాణి తస్మిన్‌ దృ ప్టేపరాపరే ॥
అనేకజన్నృ పాపాధిక్యమున రాగబ్వేషములచే. (త్రిగంధులు గంటువడి వృాదయకమల _ మధ్యంబునందుండ యోగమార్ష మనెడి హోమాగ్నివే నిత్యమును దహించుచుండునట్టి వాయ
2౪ హృదయ[గంధులనన్నింటిని నశింపంజేసి, నంచేహములను భేదించి, అనేకజన్మ కర్ణములను వీణింపంజేసి తుల్యమగు (బహ్మా(ప్రా_ప్తని బొందును. సరో్యోపనిమత్తులందు యోగవమార్గమన్నింటిలోను (శేస్టు మైనదఏ తెలుపయిడియున్నది, ఆ ఉ.నిషచ్చుల సారమనసు భగవ ద్లీతీయు నా యుపనిషత్తులతో నెట్టు ఏకీభవింపదు? కాననే తుదక్కు త $ పయత్నాద్యతమానస్తు యోగీసంభుద్ధకిల్చిషం, అనేకజన్మసంసిద్ధ స్థతోయాతి పరాంగతిమ్‌ ॥ అధిక[ప్రయత్నమువలన (పవృ త్తినూర్లి మునందుండి నివృత్తి మౌార్షంబునం (బి వేశించిన "మోగి అనేశజనములనుండివచ్చు నంస్కా రమువలన ఉ_త్తమగతిని బొందును. ?... యోగీనామపిసర్వేషాం మద్గతే నాంతరాత్మనా ॥ కర 2 జ్ఞానమాన్తానుసాడులకం మె 'యోగికడుంగడు (కే ఘ్రయ "జేవతలు చేరు వేరని భిన్నత్తర్థంబున బెడిపోక పర మేశ్వరుండొక్కండే యని నిశ్చయించి అఆతనియం బే ఆంతఃకరణమునుంచి నదా నంయమ 'యోముగం జేయుచుండవలను, కనుక యోగి అందజిళో నగ గణ్యుండు, భగవ(త్చియుండు. శ్రీ వై తేసృతీపార్ధజానన్‌ యోగీముహ్యతి కశ్చన, తస్మాత్సర్యేము కాలేష యోగయుక్తో భవార్జుస /.. మోశుమును బొందగోరి మనళ్ళీలుండై ధూమాదిమార్షంబు, అర్బ్చ రాదిమూర్షంబు - అను నీ కెండుమూార్లంబులం 'జెలిసికొన్న "'యోన్ని వుంగవు;డు మోహమునుబొందండు, బేనికినివెజవడు. నర్వచా 'యోగానందనుయుండై యుండును. ఈ సిద్దాంతమునే భగవంతుండు అద్ధనునకు పచేపచే యుపబేశించెను. కావున భగవద్గీత యోగ శాస్రుమని నిర్ణయింపబడదా | స్తీ “యంలబ్థ్వాచాపరంలాభం మన్యతేనాధికంతత ?,” (ప్రాజ్ఞైలగు యోగీశ్వరులే లాభమునుపొంది యితర లాభముల నంతకన్న యెొక్కు.వగాందలంపరో అట్టి ఆత్మత_త్త్వ యోగంబునం
22%
దున్నవారు ఎట్టి కష్టదుఃఖములు (పా_ష్తంచినను చలింపకుందురు,
ర్‌ “తంవిద్యా దుఃఖసంయోగ”'___
కావున నట్టి అత్చత_త్త్వి సాధకంబగు యోగమును ధృఢ మనస్కు లై పట్టుదలతోం జేయవలయును. దీనినే కృష్ణు డద్దునున క్రసేకవిధముల బోధించెను,
4 ఏవం పరంపరాప్రాప్త మిమంరాజర్షియో విదుః;
సకాలే నేహమహాతా యోగోనష్టః పరంతవ ॥
అప్టునా! పరంవరముగా వచ్చిన అద్భుతమగు నీ యోగ నూర్షంబును రాదద్ధలును మహాోత్ములును ఎజింగి అవలంబించు చుండిరి, కాని (శ్రహ్ముప్రా్తి శృంతుకంబగు నీ యోగము వాల కాలమునుండి నశించివోవుచున్నది.
శేవలము శ్ఞానమార్షమని యేగాక యోగమార్షమని యిచ్చట ఆోహింపందగును.
శ సఏవాయం పయాతే౭_ద్యయోగః (ప్రోక్తః పురాతనః,
భక్షోసి మేసథాచేతి రిహస్యం 'హేతదుత్తమహ్‌ ॥
నీవ్రనాకు భక్రుండవనియు, మి[తుండవనియు వాల పవిత్రమైన యా 'యోగవిద్యను నికుగెవ్పితిని, ఇది మిక్కిలి రహన్యమైనదిః ఉ_త్తిమమెనది. చాలకాలమునుండి సనరిమైన ఆచరణయందు లేక నశించిపోవుచున్నది. అని యీరీతి భగవంతుండగు (శ్రీ కృష్ణపర మాళ్ళ యోగమార్లమును 'దెలుపుచుండ అన్యనూర్లము లెట్లు (శ్రేష్ట ములగును ? జరామరణంబులనెడి అంటుజాడ్యమునకు 'యోగమ సెడ్‌ చివ్యాపధంబు భగనంతునిచేతనే నియమింపంబడినదిః
64 కాం జఫ బి 99
కా యుక్రాహార విహారన్య ఉల ః 8
ఉచితమగు ఆహారము, కర్మములం దు_త్తమవ్యాపారము, నరియెనని[దు సాధారణమైన జూగరణగలవానిశే. యోగము
9... 6.
సిద్ధించును.
ళ్‌ పథ జడ వి ల!
46 నాత్యశ్నత స్తు యోగోపస్తి. న.
పా.
ఎక్కువగా భుజించువానికిని బా _త్సీగా భుజించనివానికిని, గాఢనిదాపరునికిని, నిద్దురబోవనివానికిగాని యోగము (వాసం చదు, యోగము నభ్యసించ్చువారు గృహస్థులు గాగూడదవిగాని, సంసారమును విడనాడవలయుననసిగాని యెంతినవూ[తము నిబంధన లేదు. సంసారమందుండినను యుక్తాయు క్తములెజింగి చేయవలశిన గృహకృత్యములను సా_త్హిికభావముతో నిర్వ _ర్హించుకొనుచు లాభా లాళభములందు శీతోస్ణ సుఖదుఃఖాాదులందు సమ _త్త్విబుద్ధిగలిగి యోగము సభ్యపించువాడు గొప్పవారగుదురు. శ్రీరామ, హరిశ సంద నలరా్వా జనక్ష చక్రవ ర్తలును, కృషస్టాద్ధునులు మున్నగు వారందజును గృహస్థాశ్రమములందుండి యీ యోగమును సాధించి సర్వ ఎనాదర్శ (పాయ్యులెరిగదా ! అఆశ్రమములందు గృహస్థాశ్రమము (శేష్టము. ధర్జుశాన్ర్రము 'లెభ్యువియును సన్యాసాశ్రమమే మోశమునకు మూలమని చెప్పట లేదు _ మహర్డులు, యోగుల్సు సిద్ధులు మునులు యతులు సన్యాసులు, విద్వాంసులు, రాజులు _ అంది జన్ఫృము లును గృహస్థాాశమవాసులవలన గలిగినవే గాని యితరాశమ వాసులవలనంగాదు. నము _న్తమునందును వ్యాపించియున్న (బవా శి సర్వాధికుండై నటు గృహస్థాశ్రమ ధర్మము సర్వధర్శములందు త్తమ యెనది. పవ్మిత్రమగు గృహస్థాశమమును నిందించుట అవివేః లత్సణము, గృహాస్ధ్థాశ్రమమును నిందించువాడ మాతృవిచ్వేషులు, గృహస్థాశ్రమ పద్ధతులను, అందలి సత్యమును (గ్రహించకపోవ్రటచే కొందటి కయ్యది నీచఛముగా (దోచవచ్చును. అది వారల భావ దోషమేగాని గృహస్థాశ్రమ దోషముగాదు, వేదశాన్ర్ర ధర్భుంబు లన్నియు గృవాస్థులపైై నాధారపడియున్నవి, గృహస్థులకును "మూగ మార్గ మవసరము, వివిధమతముల వారిేేగాక మోనూన కలన ముముమయువుల కందటికి యోగమే (పాముఖ్యమైనది. యోగము చేయుచుండి మధ్యలో భిన్నమైనను దోషము లేదు,
జీ ప్రావ్యపుణ్యకృతాం లోకానుషిత్వా శాశ్వతీస్సమాః
శుచీనాం శ్రీమతాంగేహే యోగభ్రష్టోఒభివాయతే 8
రట
యోగముంజేయుచుండి మధ్యలో (భష్టుండై మృతినొందినను ఫుణ్యముచేసినవారు బోవు న్వర్గలోకమునకుంబోయి, అనేక సంవత్స రము లచ్చట న్వన్లోవ భోగము లనుభవించి, వీదప నాబారవంతు లగు (శ్రీమంతుల యిండ్ల యందు జన్మింతురు. లేజా రాజాధి రాజుల -జన్మింతురు,
శ్‌ అధవా యోగినామేవ కులేభవతి దీమకామ్‌,
ఏతద్ధి దుర్గభతరంలోకే జన్మయదీ దృశమ్‌
(శ్రీమంతులగు వారి యిండ్లలో. బుట్టుటకన్న దర్శద్రులగు సత్ప్చవ_ర్తనా వారశీలురగు ూగుల యిండ్లలోం బుట్టుటయే చాల (-కేఘ్టము. ఎట్లనిన పవిత్రమగు మానవ జన్మము దొజకుట దుర్తభము, బహుజన్మృములకై_ నను మానవజన్మము దొజకదు గనుక భగవద్భ క్షు లగు వారి యిండ్లలో పుట్టుట గ(్రేయస్కరము,
స్రీ “తత్రతం బుద్ధి సంయోగం”.
యోగ్యభష్టుండై. మరణించినవాండు తిరుగ యాగివుంగవుల గృహములందు జని సంచి పూర్వబన్నార్టితంబగు యూ,గఫలంబున నిర్దలమగు బుద్ధితో తనంతటనే యోగముంజేయుచుండును. పూర్వ జన్హు నంస్కారంబునుబట్టి కర్మ జ్ఞాన యోగములు సిద్ధించుటకు ధర్శ యూగ మార్గంబునం (బ వేశించును, ఇతర కర్మంబులన నేక సంవత్సర ములు చేయుటకంకె నైష్కర | వ్ర్‌సిస్ధిచే బుద్ధిం యోగమును తణ శాలముంజేసినను అఆ యోగము మహత్తరమైన శ క్తినొనంగును.
బీ “జిక్ఞాసురపియోగస్య శబ్దబ్రహ్మాతివ ర్హతే_”
పాపాత్ముండ్రై నను అట్టి యోగ్యభష్టుని పూర్వ జనా భ్యానము బలవంతముగా లాగును, కాబట్టి 'యోగన్వరూపంబు సెజింగినవారు వేదో క్త కర్టంబుల నాచరించిన నారి నతిక్రమించి (శ్రేఘ్టమైన దివ్య పధంబు నధిష్ట్రంచి (బహ్జానందము నొందుదురు. “జిజ్ఞాసుర వీియోగన్య” తనలోతాను యోగమార్షమున జిజ్ఞాస వేయుచుండవ లను,
సూ॥ “*ఆధాతా బ్రహ్మజిజ్ఞాసాత్‌"” అను బహ్మసూత్రముచేతను.
2రో సూ! “వృ త్తినారూప మితరదత్ర” సూ సత్త్వపురుషయోళ్ళుద్ధి సామ్నే కైవల్యమ్‌ో అను పతంజలసూ(త్ర (ప్రమాణములవేతను, అంతఃకరణ వృ లన్నియు నిర్వర్తించి చిత్తముయొక్క స_త్త్వ్యమునకును ఫుఠరుషునకును నిర్శల_త్త్వము యోగముచే నేరృడును, ఏ కాలమునందిది గోీ-ర్ప డునో ఆ కాలమునంటే నై వల్య(ప్రాస్తి సిద్ధించును. అనంగా చి_త్తిము నందలి సత్త్యమునకు క_ర్హృ త్వాఖభిమాన గుణములన్నియును లయమై. యే వికారములును లేశ స్వకారణ తన్మాత్రుంచైన ఫురు షునియందు ఆరోపితమైన భోగము నివృత్తియె ఒక కేస్థితి కలుగు టయీ నిరతిశయానంద! వైవల్యము, కనుక శేవల కర్ణాధి కారులకం మెను, కేవలజ్ఞానాధి కారుల కంజకెను, కర్మజ్ఞూన త_త్త్వరహన్యముల సూత్మబుద్ధిచే (గ్రహించి, సమ త్త వ్రబుద్ధిగలిగి యోగము నభ్యసించు 'యోగీశర్షడుండందతిలో నధికుండు, (ప్రవృ త్తిమార్గములోనుండి నివృ్తిని, నివృత్తిమార్ల ములోనుండి (ప్రవృత్తినిజాచుచు యోగమార్లమున నన్వేంద్రియని (గ్రహముగలిగి యోగము సభ్యసించు యోగీశ్వరుండు సమస్త యతి ధర్శంబులలో నుత్తమ ధర్మము నాచరించినవాండు, శ్‌ వేదేషు యక్లేమ తపస్సువైవ దానేషు యత్పుణ్యఫలం ప్రదిష్టమ్‌, అక్యేతి తత్సర్వ మిదంవిదిశ్వా యోగీపరంస్థానముపై తి చాద్యమ్‌. వేదాధ్యయనమరిం జేసిన వారికంయెను, యజ్ఞ యాగాళ్వ మేధ ములువేసిన చవారికంకును, తపస్సుచేసిన వారికంకును, లెక్కకు మిక్కుటమగు దానములు జేసిననారి కంకును, యోగియగువాండ సర్వోత్కృష్టమైన సునరావృ త్తి లేని దివ్యపదంబునొందును, "వేదములలో. "జెప్పిన ఫలములబొాందు వానికంకొ యోగి (శేస్టపదంబును బొందును, శ్‌ “*ప్రయాణకాలే మనసాచలేన''
లీ
అనుటవలన మరణకాలమునం దై నను మనస్సు స్థిరపరచి భ్క్తియు కృంబగు యోగబలంబున (భూమధ్యంబున దృష్టినిలిపి (పాణ ములనువదలిన పరమఫురువుండు పరమాత్మనే బాందును,
భగవద్దీతను యొన్నివిధంబుల పరిశోధించినను, యోగమునే అగ గిణ్బమని చాటుచున్నది. మయోగమ నెడి పరనమువాంనకు కర్శ్శ జ్ఞానము లనునవి రెండును ెక్కలనంటివి, ఈ రెండు గెక్కల యాధా రమువేతనే యోగమనెడి పరమహంన (బ్రహ్మమ నెడె పండును భుజించి (శ్రహ్టీనందమును గొందును.
18 న
ఫ్రై యత్రయోగేశ్వరః కృష్ణ్టోయతక్రపార్లోధనుక్థ: ౭,
త్ర శ్రీర్విజయోభూతి ర్థ్రంవానీతిర్మతిర్మమ అను [పనూణంబువలన నేస్టలంబున యోగ యోగీశ్వురుండగు అభ అధ ళ్‌ ట్‌
కృష్ణుండును, మహాధనుర్ధ రుండైన అష్టనుండును నుందురో అచ్చట సంపద, జయము. ఐశ్వర్యము, స్థిర మైననీతెయు, ఎల్ల పృ్రడునుండును, అనలా చేతనాకోట్ల జీవరాసుల నుద్ధరింప భగవంతుిండగు ్రీకృష్ణుయ భోధించిన గీతామృతమును తత్త్వ్యయోగనూర్లిమున నెవ్వ,డనున రించునో అట్టి యోగీశర్టరుందుండు స్థలమున సంపద, జయము, ఐశ్వ ర్యము లోకహిత మైన సీతియునుండును. లీ కృష్ణా స్టను లనుభవించిన అఖండానంద మచ్చట 'తాండవించుచుండును, కనుక సర్వంేయో చాయకంబగు యోగమార్షం బనుప్లించినయెడల ముముమష్షువులకు వంతము సులభోపాయము,
ఇట్టి (వమాణముల మూలమున నింతవటుకు నిరూవింపయిడిన విషయ మేది* భగవంతుండగు శ్రీ కృన్ణపరమాత్త ౯ గూూగయోగ్‌ీ థ్వడుండు”” అతండు తనమి[తుండగు అస్టునున కప ీకించినది కళ యోగ మార్గము” అందుచేత ఛగవన్లీత ఉత్తనూ_త్తమమగ “యోగ
హరిః ఓమ్‌ ఓమ్‌ వారిః హరిః ఓమ్‌ ఓమ్‌ తత్సత్పర (బ్రహ్మ ణేనమః ఇాన్దిః శాన్తిః ళాన్దిః
ఇ వళ |, మనోబుద్ధ్యహంకార చిత్తానినాహం నచశ్రోత్రజిహ్వేన చప్రాణ నేథత్రే నచవ్యోమ భూమిర్నతే జోనవాయు శ్చిదానందరూపః శివోహం శివోహమ్‌. గ నచప్రాణ సంజ్ఞోనవై పంచవాయు ర్నవా స్వప్పధాతుర్నవా పంచకోళ: నవాక్సాణి పాదం నచోపస్థపాయు శ్చిదానంద రూపః శివోహ౦ శివోహమ్‌. 8. నమేద్వేషరాగా నమేలోభమోహౌ మద్యోనై వ మేన్నైవ మాత్సర్యభావః నధర్మోనచార్జో నకామోనమోక్ష శ్చిదానందరూపః ?నోహం శివోహమ్‌, కీ నపుణ్యం నాపాసం నసౌఖ్యం నదుఃఖం నమంత్రోనతీర్లం న వేదానయజ్ఞ ః థి య ఆహం భోజనంనై వ భోజ్యం నభోక్రా శ్చిదానంద రూపః శివోహ౦ శివోహమ్‌, ర్‌ సమృత్యునళంకా నమేజాతిభేద? పిఠాన్తైవమే నైవమాతా చజన్మ నబంధుర్నమిత్రం గురుర్డైన శిష్య శ్చిడానందకూపః శివోహం శివోహమ్‌ 8 అహం నిర్వికల్పో నిరాకొరరూపీ విభుళ్వాచ్చసర్వదత్ర సర్వేందియాణాం నజొసంగతం నైవముక్తిర్నమేయ శ్చిదానందరూపఃశ్చివోహం శివోహమ్‌,
గీతాధికార తత్తరహస్యము
గీ తా_పాముఖ్యము కర్శత_త్త్వ్రరహనస్యమున నించుక చూపట్టం బడినది. గీతామాహాత్మ్యమే యనిర్వ చనీయ గీతా.ప్రభావమునుం జాటుచున్నది. నర్యోపనిమత్సార నం్యగ్రవాము గీత, ఒక్క హిందూ మతమునకు హిందూ దేశమునకు మాత్రమేగాక (పపంచమునందలి మతములన్ని6టికి ఫునాదిమైనది గీత, హిందూమత వేదనూ(తము లిందులో గలవు, మహమ్మదీయ కొరాను మతసిద్ధాంతము లిందు గర్భీకరించియున్నవి, క్రైస్తవుల మూలమత్యగ్రంథమగు భైబిలు ధర్థుము లిందు విలసిల్లుచున్నవి, ఇంతేగాదు, పవిత్రమగు బుద్ధ ధర్ధుములు, ఎేననూ(త్రములు, ఇం దిమిడియున్నవి, ఇట్టి పవిత్ర (గంధ రాజముమొక్క్ల విలువ యింతింతని నిర్ణయింపనేరితరము * (స్తుతము పాశ్చాత్యులు పై తమి (గ్రంధమును తిలకించి యద్భుత వడి ఆంగ్లేయమున వ్యాబ్యానములు సైతము గావించుచున్నారు. అంగ్రేయ 'భాపాచేవతచే కన్నులు విప్పబడిన కొందజు భారతీయులు భగవద్లీ తాధికత్వము నంగీకరించి జీవితమున పరమావధిగా వినియో గించుచున్నారు. శాని అనాదిగా వచ్చుచున్న గుడ్డినమ్ముకము లింకను జనుల నెడచాయ లేదు, జనసామాన్యమున (వతి రక్తనాళ మునను (వనరించుచు, (ప్రతి నెమ్మునందు చట్టుగట్టుకొని గూడుటారి యున్న గుడ్డినమ్మకములు పిల్లలు బెట్టుచున్న వేగాని యంతరించుట లేదు. ఈ అజ్ఞానముతోగూడిన నమ్మకములు మహో త్పాదకర ములు, దోవడొంకలులేని యీ 'పెడనమ్ముకములు కారణనహిత ములు గానివి,
అట్టివాని యందొక్క_టి భగవద్గీత విషయమునను గలదు, పరమపావనమగు గీతాపారాయణము (శాహ్మణాదులగు అ(గజూతుల వారికే యుచితమనియు ఇతరజాతులవా రర్హులుకారనియు నొక గొప్ప అంధవిశ్వానము (పజలండు చాలమందికి గాటముగా, మన
0
త్‌శ
స్పున నాటుకొనియున్నదిః విశ్వమతసిద్ధాంత శిరోమణియగ గీతా మాత నర్చించు స్యాతం[త్యము భార తఫ్పుుతులందు కొందటజికి "లేదనుట యెంత విపాదకరము 1. ఎంతసీచము? ఈ దురభిప్రాయ మవుహో విష వృతము చాలకాలము [క్రిందట నంకురించి, దుుష్పచార సార బలమున వేదపారి, మహావృతమై. నేటికి పూతబూసి కాయలు: గాయుచున్నది, నూతన నాగరికతా మహా కురారమైనను వీనిని ఖండించుట లేదుగడా, అహాహా! దుషప్రచారములచే _బలపడిన్న యీ దురభిప్రాయము భారతీయులి శెట్టి యుపదారము జేసినది ?
ఈ దురభ్యిప్రాయము కులభేదముల మోాదనే యాధారపవడి యున్నది గచా ! వచేళమునను లేని "లెక్కలేని జాతులకు మతము లకు అవకాశముం గలిగించిన భరతమాత యెంత ధన్యురాలో కాని తన మతసహనమే తన మతవై పీశ్యుములకు దారితీసి ఐకమాత్య మునకు భంగకారణమై తనశే హోనికరమగుట భరతమాత దుర దృష్టవంతురాలు గాజోలు ! ఈ కులభేదముల వైషమ్యమే భగవద్దీత కొందతి సౌమ్మునియు మజి కొందజి కందు "లేశమైనను హక్కు లేదనియు నొక దురభిప్రాయమును బలపజచినది.
కులభేదములమూట యటుండనిచ్చి భగవద్లీతను పారాయణ చేయట కొందతికి మాత్రమే అధికారముంగలదని (ప్రమాణము 'లేవైన గలవా? లేక భగవద్దీతయే, “నేనొకరి సొమ్ముమాత్రమే వారు తప్ప నితవలకు నాయందు స్వాతంత్యము లేదు, అట్టు నా యాజ్ఞమిరిన పాపముల బొందుదుూ*రని యుంజై నను వెప్పు ఇగ గా?' నకలావార వొతకల్పనృతమగు గీత పతపాతము గలడా ! ఒకవేళ పతపాతముగలదని తాను వచెప్పనను, లేక యితర (ప్రమాణము లేవైన స్థిరీకరించినను యీ దురభిప్రాయము సదభి (పాయ మనంెల్లును, కాని తన్నుగురించి తానేని గీత్‌ వచించు చున్నదో యించుక యెజింగిన యిట్టి ప్రమాదకర మైన దుర భిిప్రాయ ములు దూరమనగును,
తాకి
తాను సమ_న్త వన్హాశమములవారికి నుపయోగింపను అనుస రింపను వీలగుచున్నానని భవద్లీతయే వా[క్రుచ్చుట లేదా!
ఖ్రీ మాంహిపార్థ : వ్యపాశ్రిత్యయేఒపిస్యుః పాపయోనయః,
శ్రీయోవైళ్యా స్తధా శూద్రా స్తేఒపీయాల్సి పరాంగతిమ్‌.
అడ్ధనా ! ఎట్టి సీచజన్టుములందు. జన్మించినవారై నను, వుజటియు (శ్రీలు వై శ్యులు, శూ దులు మున్నగువారందజును భగవంతుండనగు నన్ను సేవించి పరమానందముతో గూడిన మోత మును బొందుదురు,
ఎట్టి సీచజన్ము.లై నను భగవంతు నాశాధించ వీలున్న దనియు, ఆరాధించి మోవమును బొందవచ్చుననియు నంగీకరించిను సీచ జూతులు గీతాపారాయణము జేయుట కర్షృత లేదని బుద్ధిమంతులు తలంతురా 1
సీచజన్టుము లనలా మానవవర్షమునకుం. జేరిన యేజాతి వాండ్రైనను సరియే, మరియు నీచులైనను, (దోహులై నను, వండాలునరై నను, దుస్తాతులగు కిరాతులై నను భగవంతుని నమ్మి భజించినవారి పాపములన్నియు పటాపంచలగుట యేగాక్ష వేదాధ్యయ నాది కర్మంబు లాచరించినవాలే యృుత్తమగతిని బాందుదురో ఆయు _తృమస్దానమునే "జేడుదురు, దివ్యు-డగు భగవంతుండు నర్వ నముండు, ఆతనికి జూతి కులభేదములతో నక్కర లేదు, నిశ్సయ భక్తియే (ప్రధానము, అది గలవాండెంత కిరాతుండై నను అతని 'జేరును. అట్టియెడ గీతాపారాయణము జేయుట కర్ణృత లేదా?
శ్రు॥ స్తేనోహిరణ్యస్య సురాం విబక్‌ శృగురో స్తల్బ మావసకా బ్రహ్మాహాచ ఏతే పళన్సి చత్వారః పం చమళ్చా చరగ్‌ పైరితిః
బంగారము దొంగిలించినవారున్ను సురాపానము. జేసిన
వారున్సు (బ్రహ్మహత్య యొనర్చినవారునుు గురువల్నితోం గూడు
నార వారున్సు ఈ వై నలువురితో. జేరవాదను పంచ మహాపాపములచే పతితులై నవారు, థు॥ అథహయ ఏఠానేవం పజ్బాగ్నీళా వేదనసహతై రప్యాచరకా పాష్మనా లివ్యతే కద్ధ 8 పూతఃపుణ్య లోకో భవతి యఏవం వేద ఏవంవేద॥ పంచ మహాపాతకముల. జేసినవా డైననుస దాచార సంపన్ను డ్రై . భగవద్భ క్రీ పడుండయ్యెనేని పాపములనుండి విమ్హుక్సింజెంది వుణ్య లోకమునకుం బోవును, పంచ మహాపాతకులు సై తము భక్రిచే మోతమున కర్ట్ములని ఛాంద్యోన్యోపనిషత్తు (గ్రుతినిర్ణ యము, అట్టిచో భగవద్గీతా పారా యణము సైతము మనో నై ర్థుల్యమునకు, యోగసిద్ధికి కడకు మోతు మునకు సాథనమనిగడా |! కాన భగవద్గీత ఒక్కరి కే యెట్లు నంబం ధించును? ఇతరులు పారాయణ చేయరాదని యెట్లు నిక్షయింప వచ్చును? * ఇదినజులో మై నుదహరించిన శ్రీ వ శ్లోకమున “స్తియోవైళ్యా స్పథాళూద్రా స్తేఒ-పి యానన్తిపరాంగతిమ్‌'__ (శ్రీలు, వైశ్యులు, శూద్రులు మున్నగువారు సీచజన్నులని తెలుపబడేయున్నది. వైశ్యులు, ఛూ్యదయలు చతుర్వర్ష ములందు శెండుజాతులు, పీనివిషయము కులములనుగురించి వివారించున వుడు తర్కింతము, కాని స్రీ లెట్లు సీచజన్నులై రి? ఈనీషయము మన 'పథధానవిషయమున కంత నంబంధముగలది గాదు, ఐన నిది మూన వత్వమున 'పధానసమన్య లందొకటి గావున కొంచెము విచారించు టలో దోషముచేదు, శ్రీలు ఒక్క వర్ష మునంచేగాక అన్ని వర్ణ్షములందు నున్నారు. వాదలేనిది వవర్షమును లేదు, స్రీ లేని మూనవజాతిలేదు. (ప్రపం చము స్ర్రీనుండి యుద్భృవించుచున్నది ? అట్టిచో స్త్రీ నీచజాలిమొన వారియం దుద్భవించిన నారందజు నీచులుగాక పప్‌తులెట్లగుదురు?
శే
(స్ర్రీయందు జనించి శ్రీని దూవీ.0చు వురుషుని బెంత సావానము ! భగవద్లీత యంబేగాక శ్ర్రీదూషణమున నితర (ప్రమాణములును గలవు,
ల్లో అన్నతం సాహసంమాయా మూర్థత్వమతిలుబ్ధఠా॥
స్రీలు, కల్లలాడువారు, సావానముతో నెంతటి దుర్మార్గము నైనను చేయువారు, కవటులు, మాయమాటలచే నత్యము నసత్యము గను అనత్యమును నసత్యముగను జూణత్వమున (త్రిప్పంగల నివుణులు, స్వభావజన్ముములచే నూర్థులు, నరళభావములేని లుబ్ధులు..
ఇట్లు (శ్రీలను (వత్యేకించి తిట్టుటలో స్వారన్యమేమి? లాభ మేమి ? లేక ఆనందమేమి? శ్రీ లిట్టి దుద్దణులైనచో ఫురువులు సజ్జనులా? వారియందు పోషములే లేవా? అందటజును సత్యహరి శృం[దులేనా ? అందజును సన్న్మార్లపవ_ర్వకులై యెట్టి అన్యాయము లకు సావాసించని యోఖణప్రంగవు లేనా ? కపటత్వముగలవా _ రెవ్వ రును పురుషలోకమున లేరా? కొంజెములు సెప్పి న్యాయా న్యాయ ముల తారుమారు జేసి (ప్రపంచమున దుర్శిషమును గలిగించువారు శ్రా ఫురుషులా 1! ఫప్రఠములందలును "తెలివిగల పండితులేనా? ఫురుషు మూళ్ణులుు పశ్ముప్రాయులు లేరా? అశ్హైన (ప్రపంచము వె కుంరమై యుండునుగచా |! “తప్పులెన్నువారు తమతప్పు లెజు గరు.” వురువులలో వివిధ న్వభావులున్న క్లు (స్ర్రీలోకమున నున్నారు. వారిలో కొందజు దు(పవృవ_ర్తకు లుండవచ్చును, కాని సన్గార్లు "లెందజులేరు ? స్రుడువులకు బుద్ధి జెప్పి (ప్రపంచమున కాదర్న(ప్రాయు లైన నారీమణు "అెందజులేవ ? వీనిని పాటింపక స్త్రీ దూపషణము చేయుటతగునా ? ఇంతటితో విడిచిన బాగుండును. శాని కొందరు,
ల్లో; బౌదంబరాణి పుష్పాణి శ్వేతవర్జంచ వాయనం
జలేమత్స్య పాదేన్నరః నారీహృదయ మస్థితం.
అను శ్లోకములను 7 కొని, మేడిఫువ్వును, తెల్ల కాకిని, నీటి
లోని చేపలజూడను కనిపెట్టవచ్చునుగాని (స్ర్రీహ్బదయమును కనిపెట్ట
శాక రాదు, శాన స్రీలు నమ్మాదగనివారు. అని యీరీతి నిందించు చుందురు. ఇట్టి న్లోకముల నాభారముగానాన్ని ఉ॥ అంగన నమ్మరాదు తనయ; కెకురాని మహాబలాథ్యువే భంగులమాయలొడ్డి చెలుపందలపెట్టు, వివేకియైన సా రంగధరుం బదమ్ములు కరమ్ములు కోయంగ( జూచెతొల్లి చి (ర్రాంగి యనేకముల్‌ నుడువరాని కుయు క్తులుపన్ని భాస్కరా £ కవు లనేకరీళుల (గ్ర్రీలను నిందించిరి, కాని శ్రీలేమి చేయం. గలరు? శావ్యకర్తలు వుపవులు? అన్నివిధముల (స్రీ నణల (దొక్కి చాసులనుం జేసికొని పఫూర్వమునుండి ఫురుషుం డథధికారము చెలాయింవెను, (శ్రీల శెట్టి స్వాతం[త్యమునిన్వక బూబులండజేసి తెరలవాటున డాపయుంచిన ఫురుషుని “యసూయ ్హ్రీలయందు శ్రైరుయై, (గ్రా న్నదా |! ఫ్రవముల స్వేచ్ళగా వదలిన స్రీలు మూరు లెట్లగుదురు ? కవిత్వముచేసి గ్రంథములు(వ్రాయు స్వాతంత్ర్యము, అవకాశము (శ్ర్రీలకే యుండినయెడల వారు. వురువులను నిందించుటకు చోటు దొరికియుండును, చి(తాంగికిమించిన కీవకాది కామాంధులను ఉడా హరించుటకు వారికిని మానవచర్శితములో ఫుడుష(ద్రోహులరు టై యుండరు, ఒకసమయ మెట్టి యవకాశము దొరికియుండినను వారు చేసియుండవి. వీలయన (శ్రీలు స్వభావముచే సౌజన్యముగలవారు, ఇతరులలో న్వుండ్స మంచిగుణమునే తలంచి నంతోవీంచువారు, వారి ఓజ్బ యింతింతనరానిది. స్రీ తన పాత్మివత్యముచే యమోఖభు ములగ కార్యము లాచరింప శ_క్రిగలది, అనసూయాదు ల్లు మరఫ్టు నకు రాగలదు ? ఇట్టి పవి(త్రగుణము లన్నియు నుండంగా (స్త్రీలను చులకనగాం జూచుటుచితమూా ? నిజములో లింగమా[తముచే. భేద మున్నను సౌజన్యాదిగుణములు (శ్రీ వుదువులకు నమానములు. (శ్రీలోకమున మంచిచెడుగు లున్న ళ్లు ఫపుదష(ప్రపంచమున నున్నవి. అం తేగాని ఒకరెక్కువ ఒక్క తక్కువయను మాట లేదు. అందును మోకమోథ్ధ్య లే, ““ ఈశ్వర స్పర్వభూతానాం””__నర్వభూతములందు
ఛోళి సీశ్వడుయుండ హెచ్చుతగ్గులు న్ర్రీఫుడువులందు మా(త్రమున్నవనుట దోపముగదా |! కావున (శ్ర్రీలును వురుషులట్లు మోత్రార్హ్యలు (శ్రీవుదమ నమానత_త్త్వము నంగీకరింపని 'శోత్రియులున్నను ఉండవచ్చు, కాని (్రీలకును మోవమున్నదని భగవద్లీత యే నుడువుచున్నది గదా |! ఇంతకంకె మించిన [పమాణము లీవిషయమున ననవనరము, వైశ్యులు వాణిద్య మాచరించి జీవించువారగుటచే తఆచుగా నబద్ధము "చెప్పపలసి యే యుండును, అందువలన పాపములను నంపా దించుకొని చెడుదురు, కాని అట్టివారై నను భగ వద్భ _క్రిచే పాపముల రూసుమూపవచ్చును, అందువలన మోమోక్డ్ములగుదురు. శూద్రులు మూంర్థత్వంబున నలిలుబ్ధులై కాను [కోధాదులచేం 'జెనలగలాడుచు నర్వదా దుర్వ్యుననములకులో నై పాపముల్య నంపా దించుకొనుచుందురు, అట్టివావై నను యోగాఖ్యాసమున భ్‌ గవద్భ క్కి సాధించిన మోవమును బాందుదురు, వై శ్యులు శూద్రులు హీనజూాతులనుట నమంజనముగాదు, ీతాభిప్రాయమును అట్టిదిగాదు. అఆయాక్రియ లొచరించువారై నను భక్తిచే మోవాద్హలనియే గీతాభావము, జాతి కులభేదముల నంగతి మున్ముందు వఏవారింతము, వాణిజ్యమూలమున వైశ్యులు "జీఛమూత కమోఘమగు సేవ జేయుచున్నారు, శూద్రులు పరిచర్యలచెే, “మూనవ సవయీ మాధవసేవియను ధర ్రమును పాటించుచున్నారు. శూద్రుల మోదనే చేశము జీవించుచున్నది, అట్టిచో వారధములుగారు. (ప్రపంచ మున నేపనియును నీచముగాదు, పఠులకు హోని గలిగింపక శ(్ప వర్తనమున నొనరింపండు (క్రియలు పవి(త్రములు, అపవి[(తమైనది (దోహతలంవుతోం గూడినది రాజుమొదలు పాకీపనివాని వజకుంగల వారందజు చేయుపనులన్నియు పవి[తమూలై నవియే, వానియం టెంతే వజకు ధర్మము పాటింపంబడుచున్నదో అంతవజకు నవి ఉత్కప్టమై నవి, కావున జనులందజు నమాన్గులు, ఒకరి వాక్కు. మజియొకరికి
చతొ గలదు, భగవద్గీతను జదువు హక్కు నర్వమానవులకు సమానముగా గలదు, ఇందుకు (పనూణము 'లెన్నియేని గలవు, శ్రే ఆపిచేదపిపాపేళ్యః సర్వేభ్యః పాపకృ త్రమః, సర్వంజ్ఞాన ప్ల వేనైవ వృజినం సంతరిష్యసి॥ పాపాత్ములలో మిక్కిలి పాపాత్ళుండ్రై నను దురాచార నీచ జన్న్ముండై నను, భగవంతుని ఆశ్రయించి దానమను "తెప్పచే తాను గావించిన పాపమను సము(డ్రమును అవలీలగా డాటవచ్చును, పాపాత్తులలో మిక్కిలి పావులనలగా, మాతావితృ (దోహము చేయుట శీక్ళు శ్రీ (ఛావ్మాణాది వాత్యగావించుట, నిప్పుసెట్టి గృహములు కాల్చుట్క, విషముపెట్టుట, ని(ద్రించువారిని క త్తిచేం చంవుట్క మోనముచే పర ్రీలను పరధనము నపపారించుట, అన్యాయముగా పరభూమి నా(క్రమించుట్క సత్యము నసత్యమువచేసి మెప్పునొందుట మొదలై నవి, ఇట్టి ఘోర కృత్యము లాచరించినను, నత్చాంగత్యమున నద్దంధ(శ్రవణమున సులభముగా పాపములనుం బోగొట్టుకొని తరింపవచ్చును. మజియు గీకామూహోత్స్యమున, ట్‌ న ఆ పే గక్రార్థశ్రవణా సక్షోమహాపాపయు తోపివా, వైకుంరం సమవాప్నోతి విష్ణనాసహ మోదతే, గీశార్థములను వినుటయండా సక్రిగలవాం జెట్టి దుర్యాద్డుం టైనన్కు పాఫ్టలలో మహాపాపాత్సుడై నను వై కుంరమునకుబోోయి వౌాలకాలము విష్ణుచేవునికడ సంతో షీఏచుచుంయను. (20 చూ)
4 ఇట్లు భగవంతుండగు (శ్రీకృష్ణుడు అద్జనునకు మోాతవిషయ మున భేద మిసుమంతయు లేదు, అందజును సమానులని జోధించి యుండ భగపద్గీతాపారాయణము వనూ(త్రమందతికి హక్కు లేదనుట సమంజసమా | ఎట్టివాండ్నెనను గీతను పారాయణచేయను ఇతరులకు దెలియకున్న వివరించిచెప్పను స్వాతంత్ర్యము గలదు, ఇందెంత మాత్రము దోపములేదు, దోపషమున్నదనుట అవివేకి లషమణము,
ఛా౯్‌ షి అపిచేత్సు దురాచారో భజతే మామనన్యభాక్‌, సాధురేవ సమంతవ్య స్పమ్యగ్వ్యవసితోహిసః. ఎంత ఘోరపాపకృత్యములు. వేసిన దురాచారుండైనను పశ్చాత్తాపపడి వి వేకియె "తాను గావించిన అపరాధముల శా పరం ఛాముందే శెరణ్యంబని సర్వము నాతని యధీనముంజేసి భ క్తితో నాతని సేవంజేయుచుండిన తన పాపములను బోగొట్టుకొని వావ్ముణ తుల్యుంతై సాధువగును, భగవంతుని నమ్మిన జ్ఞానమాన్లానువ రులు గాని కర్శమాన్తానుసారులుగాని, భ_క్రిమారగ్లము నవలంబించినవారు ధన్యుల్లై భఛభగవంతునిం జేరుదురు, న్‌ & ప్రంభవతిధర్మాత్మా శశ్వశ్చాన్తిం నిగచ్చతి, కన్హేయ ప్రతిజానీహి నమేభక్తః ప్రణశ్యతి, అష్టునా ! వేయిమాట లేల? ఎట్టి దురావారుండై నను, ఎట్టి నిచకుల నంజూతుంచై నను న్వన్వరూప నంధానభావ జ్ఞానముగల వివేకి (ఛక్తుండు) పర 'మేశ్వరుండనగు నన్ను ఛ్యానించుటవలన నిర ల మగు శాంతిని బొందును, నన్ను నమ్మిన భక్తుండెన్నటికిని "బేనిచేతను ననించడు, ఈ విషయమును నేను సీకు నిజముగా 'ప్రలిజ్ఞంచేసి వెప్పుచున్నాను. సర్‌ “ఈశ్వర సృర్వభూతానాం”_ న ర్వాధికారుండనగు నేను నర్వాంతర్యామి నగుటవలన నాకు వారువీరను భేదము లేదు, వ్‌ “పర్వన్యచాహం హృదిసన్నివిష్టో”__ సర్వభూతముల పృాదయాంతరాళముల నే నధివసించి యున్నాను -__నావలననే (శ్రుతి న్స ఫలిజ్ఞానము కలుగుచున్నది, అన్ని -వేదములచేతను తెలియందగినవాడను నేనే, వేదార్థముల చెటింగిన వాండను నేనే. అన్నియు నాయం దిమిడియున్నవి, నే నన్నింటిలో నాప్‌ర ఛనించియున్నాను.
౯౦
అజ్ఞలు భేదభావమున '"“కోధాసూయల కొండదారిలో”బడి భగవంతుని అఖండై శ్వర్య విభూ3ె నెజుంగకున్నారు ఛభగవంతుండు సర్వనముండు, నర్వమతసమోనుండు. నర్వభూతమయుండు.. అట్టి మహనీయునికి మహైందవుండని, మవామ్ముదీయు, దని, చండాలుండని భేదమున్న దా 1? ఎట్టివాండు న్మరించినను వానికిం దగిన ఫలమిచ్చు చుండును. అట్టిచో భగవద్దీతను కొందజు పారాయణ వేయ రాదనుట యొంత నీచము? ఎంత (దోహము?
(ప్రస్తుతము గమసింపయిడుచున్న కులములున్నవసి యే తలంచి నను, యిడినజకు భూపంబడిన నిదర్శనములపలన అన్ని కులముల వారికిని మోక్షమును బొందుట కర్ష్హతకలదనియు, అందువే గీత సెట్టివారై సను పరింపవచ్చుననియు విశదమగుచున్నది, కాని నిజ ములో యిన్నికులము లున్నవా* అవీ భగవంతునిచే నృష్టింపం బడినవా * మానవు లేర్చరచుకొనినవా + (ప్రస్తుత మిన్ని కులములుగా భారతీయులు విభజింపంబడియుండుటకు హేతువేమి? కులములను గురించిన నత్యమేది!
గ్రే బాతర్వర్ష్యం మయాసృష్టం గుణకర్మవిభాగళః,
'్రవ్మా - తమ్మత్రియ - వైశ్య - ఛూద్రులను నాలుణఏ వరముల వారును వారి వారి కర్శములను గుణములనుబట్టి నావే నృష్ట్రింపం బడిరి, (అని భగవంతుడు) పల్కెను,
ఈస్లోకము నాధారముగాగొని కొందజు కులభేదములు భగ వంరునిచేతనే నియమింపబడినవని ఉపన్యాసములు గానవింతుఠు, “ాతుర్వర్ష్యం మయానృష్టం” అను నర్ధపాదమున కిచ్చిన (పాధాన్య మును తక్కిన అర్థపాదమున కిచ్చుట లేదు. కొందజు దానిని అర్ధము చేయుటలో ఫూ లిగా సులభముగా వదలి వేయుదురు. కాసి నిష్ప. పాత బుద్ధితో విమర్శించిన వర్షములు భగవంతుండు విభజించియుండ "లేదని విశదమగును, 1౧పణకర్మ విభాగళ అను ఉఊ _త్తీరార్థమున కర్ణగాంభీర్యము నొనంగవలయును, వారివారికి స్వభావముతోను
౯ం అలవాటుతోను వచ్చునట్టి స_త్త్వరజ_స్తమో గుణంబులనుబట్టియు: ఒనరించు అచార వ్యవహార ములనుబట్టియు నాయా నామము లొనంగంుడినవి. నచాభార న _త్త్వగుణ నంపన్ను.డైన తాహ్యణుం డనియు, న క త్తర్రరజోగుణంబులం గలవాడు త(త్రియుండనియు, రజ స్తవెా గుణములు గలవాండు వ్రైశ్యుండనియు. కేవల తమోగుణ (ప్రధాని శూ దుండనియు వ్యవవారింపబడుదురు, ఈ గుణభేదములవలననే గాక ఆచార వ్యవహారములనుబట్టియు నామధేయము లివ్వంుడినని, అంతియేగాని జన్మముతోనే (బ్రవ్మామ్‌ క్రియ వై శ్యళూద్రులను విభజన గావింపండ లేదు, జన్ముముతో నందజు యోని నంభవులగుట వలన మానవజాతికిం చేరినవారు, శ్రీ వురువజాతులం దొకచానికిం 'జేరినవారు. పిమ్మట గుణకర్ణొములచే వివిధ 'తర గతుల[క్రిందం జేర్చ బడుదురు, ఖ్లో॥ శూద్రో బ్రాహ్మణతామేతి బ్రాహ్మణ శ్ర్రైతి శూద్రరాష్‌, క్షత్రియ జ్ఞాత మేవంతు విద్యాద్వైళ్యా త్తరై వచ॥
అను మను[శుతి (ప్రమాణంబున, శళూదులయం దుత్పన్న మైనను (వాహృణ-వత్రియ-వై శ్యులవంటి గుణకర్శములు గల వారైన పైతరగతులయంటే వేరినవా రగుదురు. (శ్రైవ్మాణ - తు(త్రియ - వై శ్యకులములందు జస్మించినను నచాచారములేక నీచ కృత్యములు గలవావై ేని ఛూ ద్రులగుచున్నారు,
ఒక్క వర్ష మునంబే నాలుగు జూతులున్నవి. (యావ్మ్హైణ వంశమునందు జన్మించియు దురాచార (ప్రవర్తనులై పాపకార్యము లొనరించువారు ఛభూ(దు లగుదురు. వ్యాపారాది కృషి కర్తవ్యము లాచరించువారు వైశ్యులు, ధర్భున్యాయస్థానాధి కారుల దండ నాష్ట్టల శివ్షీంచుచు. పరిపాలించువారు. తత్రియులు, శీవల డన విజ్ఞానమూ రల అధ్యాల్మీక త_త్త్వ సంపన్నులై నవాశరే (వాహ లందు (చాహ్మాణులు, అస్లు తక్కిన మూడు వర్ష + లందు నాయా గుణరకర త _త్త్వ్వ్రములనుబట్టి ఆయా క్షలములకుం జేరుచుందుగు.
౯౨
శీవలన _త్వగుణ (వ్రధానిమైన వాం డాగుణమువేత స్నాన సంధ్యాద్యనుష్టాసములు, 'వేదసరనము, శుచిత్వము, త్యాగము, సత్య వాక్కు. మున్నగు నద్దుణంబులుగలిగి సదానత్కర్భుము లాచరించు చుండును, ద్రైవభ_క్రిపడుడై యుండును, అందుచే “'బాహ్మణుండు” అని పిలువంబడును,
న _త్వ్వరజోగుణ స మ్మేళనముం గలవాడా గుణపథావమున శౌర్యము, పౌడుపము. గలవాండై, ప్రతాపషమున కొందటి కథి కారిమై, తన యేలుబడినున్న వారి నహాయమును సేవ నపేత్నించి వారిని రథీంచుచు గాంభీర్యవంతుండ్లై యుండును, వేరు (ప్రఖ్యాతులు వహించును. అట్టివాడు “క్షత్రియుల” డనంబడును,
రజ_సమో గణ(ప్రధానుండగుతి మానవుండు తద్ద్గుణమూల మున చమత్కారము, యు కీ ఆదాయమారాను నరణోపాయము మున్నగువానితో నొకఠి దోలికిబోక వ్యవసాయ వ్యాపారాదులం జేసికొానుచుండుటచే, ౨వె భ్యులి డనయిడును,
కేవల తమోగుణముచే నంధు, డై నవాండు ఒకరికి దాసుండై స్వతంత్రత లేక ఎల్లప్పుడు నొకరి నాశ్రయించి సేవంజేయుచు వారికి లోబడియుండును, అందుచే “గూ దు లి డనంబడును,
కంతేగాని యీ నాలుంం ఆెగలవారును భగవంతునిచే సృష్టింపంబడి యుండలేదు. ఎందుకనగా,
ళ్లే “న్య కర్తారమపిమాం విద్ధి క ర్తారరవ్యయమ్‌”__
నాలుగు వర్ణములవారి కర్మములకు నేను క_ర్తనై నను యథార్థముగా క_ర్తనుగాను, -వలయన నేనవ్యయుండను, మజియు, సే “నక _రృత్వం నకర్మాణి లోకస్యసృజతిః (ప్రభుః ---నేను క ర్త త్వ మునుగాని, కర్శములను గాని వహీంచుట లేదు, కర *తంకరుంబుల నేసధికారయుగోను. ఈ ఖగ గ్తంబులకు
అని యిట్లు భగవంతుండు తనకు క_ర్సృత్వమే లేదని ెప్పు చుండ కులములను సృష్టించు క_రృత్వమును మా[త్రమెట్లు వహ్‌ిం
౯౩ చును? యదార్ధముగా పరిశీలించిన ఆచార వ్యనహారములచే నాలుంస. తెగలుగా లోకులేర్పరచుకొనినవేగాని భగవంతునిచే నియమింపంబడినవ్‌ గావు. సూ॥ ధర్మచర్యమా జఘన్యోవర్ష;ః పూర్వం పూర్వంవర్ణమా పద్యతేజాతి పరివృత్తౌ ఆఅధర్మచర్యయా పూర్వోవర్డి జఘన్యం జఘన్యం వర్ణమాపద్యతే జాతిపరివృత్తౌ. అను ఆపన్తంభ సూ(త[పకారమున నిమ్నుజాతివారై నను ధర్మాచరణ నత్క_ర ్రఎచేత నున్నతవర్శముగలవారి స్టానమునే యధి వ్చీంతురు, ఏవర్షమునః కెవండు యోగ్యుండో. వాని నావర్షమున శే 'జేర్చవలయును. ధర్జుమార్ల్గమును దప్పిన నున్నతవర్షములవారై నను పూర్వము నీచజాత్రుల క్రిందనే జేర్చంబడిరి. మజీయు సీచవర్షము లందు జన్మించిన నద్గుణవంతు ల(గ్రజాతులయందు. 'జేర్చబడిరి, కులములన్నియు నిలుకడ లేక మారుచుండును, గుణకర (్రంబులనుబట్టి నిమ్నాన్నత స్థితుల నన్ని జాతులవాదను బాందుచుందురు,; ఒక్కసారి ైహ్మణుం డనివీంచుకొనినవాని సంతతివారందరు (్రాహ్మాణులే గదా? అని యడుగవచ్చును, నిజమే నత్త్వ్వగుణ వంతునికి జన్మించినవాడు స _త్స్వగుణవంతుండేమైన నాతండును (చాహ్మణుం డనబడును. కాని న_త్త్యగుణునకు న _త్వ్వగుణుండే యుద వించునని ే:మి నిజమున్నది? “విత్తొక్కట్‌ వేసిన చెట్టాకటి బుట్టునా *” అందులేమా కాని. గొప్ప మేధావియగు గణితశా శ్ర క్లెనికి అట్టి మేధావియగు గణితశా శ్ర్రజ్ఞుడే బుట్టునని యీమి నమ్ము కము * 'పేర్వడసిన ఎందతీ మేధావుల గర్భంబున నిరత.రకుడు లెందజు జన్మింపలేదు ? అళ్లు సత్ష్వగుణ సంపన్నుండగు (బావ్వాణుని యింట తమోగుణ దురావార దుర్విదగ్ధుండగు తయుదుండు జన్మింప వచ్చును. అట్టివాండు చంజాలాధము. డా (శ్రాహ్మాణుండా! మజేయు తమోగుణ(ప్రథధా నుండును అచారళూన్యుండును అగు చండాలుని గర్భంబున న_త్త్వగుణ 'తేజస్పంపన్నుండగు వుత్రుంయ జన్మించి సద్గుణ
లో వంతుండై న నాతండు (శ్రావ్మాణుం జేలశాకూడదు? ఈ ధర శ్రసూష శి మును భగవద్వాక్య రహాన్యమును పాటింపక ఇాతుర్వర్ష ంబులు ఛగవంతునిచేతనే నృష్టింపంబడినవన్లి కులభేదము లెంచుట యెంత యజ్ఞానము* అజ్ఞానముచేత "కెలియకుండుట యొకవిధము, కాని డ్ఞానవంతుల్నుసై త మిందలి రహస్యము సనెటింగియుండియు. దానిని కప్పివుచ్చుట (దోహముగదా ! అంతకంయె మించిన ఘోరపాపము గావలయునా |! శ్లో! బ్రహ్మశ్షత్రియ విట్ళూద్రాంళ్చాళుర్వర్డాకా గుణాత్మకాకా విప్రళ్ళుక్లోన్నపోర_క్తః, పీతో వై ళ్యోఒన్మ్య జోజసిత:॥
(శ్రహ్మ = త్యత్రియ -- వైశ్య - శూ(దాదులగు. నాలుంగు వర్షములవారును వారివారి గుణకర, ్రముల ననుసరించి 'విభాగింవం బడిరి, మజీయు ్వేతవర్షముంగలనారు (ావ్మాణులనియు, రక్త వర్షముగలవారు త్శతియులనియు, పీతవర్షముం గలవాగు వ్నైశ్యు లసియ్యు నల్లనివర్షముం గలవారు. ళ్ళూదులనియు ప్రై శ్లోకమ్భువలన నేర్చదుచున్నది. ఇట్టి నర్షములుగలవా రన్నిజాతులలో నుండుట వలన క్లోశార్థము వ్యలి-రేకంబగును, కాసి శ్లోకభావ మట్టిదిగాదు,
స_త్త్వగుణము కెల్లనిదనియు. రజోగుణ మెజుపువన్నెగల దనియు, రజ_స్తమోగుణములు మిశ్రమము పసుఫువర్శము గలదనియు, తమోగుణము నల్ల నిదనియు ఇాస్ర్రుసమ్మతమ్ము, కాన నీగుణవర్షముల ననుసరించి వర్షములు విభజింపంబడిన వేగాని మానవ శరీరచ్భా యనుబట్టి గాదు,
న్లో వి సృృత్యధర్మళా స్రేహి తేషాంకర్మనమీరితం॥
ఏక్రస్మి న్నేకనర్లేళు చాతుర్వర్హ్యం గుణాత్మకం॥
ఇత్యాది 1ప్రమాణములవలన నాలుంగు వర్షములవారి జన్మ స్వభావకర్శ 1 ధర ్రములు ధర్మ శా స్ర్రంబులందు 'ప్రసిద్ధంబు లై యున్న వని "తెలియుచున్నది. ఒక్కొక్క జాతియందు వారివారి గుాకర్భం
౯ బుల ననుసరించి నాల్నుగు వర్షము లేర్చడినవిగాని యధార్థ మైనవి గావు, మటియు,
క బ్రాహ్మణ తక్షత్రియవిళాం శూద్రాణాంచ పరంతప
కర్మాణ్‌ (ప్రవిభ్తూని స్వభావ ప్రభ్నవెర్షుణె;॥
(బ్రహ్మ మ్రియ చెళ్య శూద్రులను నాలుంగు వర్ణముల వారికిని వారివారి న్వథావమువలనం గలిగిన న త్త్వాదిగుణముల ననునరించి కర్మ లేర్చజుపంబడియున్ననవి, అనలా, “నీవు (ైూవ్మా ణుండవు, నీవ్మ్న య(త్రియుండవుో అని యిట్లు వే్వేరు జాతులవారినిగా భగవంతొండు. వుట్టించియుండలేదు, ఇారిని ఫలానికర్శలను చేయ వలయుననియు నియమించియు నుండెలేదు. కాని జన్మించిన మాన వుండు (తిగుణములం దొకదానినో, కొన్నిటి స మ్మేళనమునో కలిగి తదనుసారముగా కర్మ లాచరించుచుండును. ఈ కర్మాలనుబట్టి సంజ్ఞా ర్ధె ఒకొ్క్క-ర్క రొక్కకా వర్షము[క్రిందం జేర్చబడిరి. అంతయేగాని కులములు భ గవన్నిర్మితములు గావు, భగవంతు,డు నివ్పకతపాతి నర్వనముండు,
హే శ మోదమ,స్తు పళ్ళౌచం కొంతిరార్డవ మేవచ,
క్లానం విజ్ఞా సమా _స్పిక్యం బ్రొాహ్మంకర్మ స్వభావజమ్‌॥
నమము, దమము, తపస్సు, శుచిత్వము, ఓద్చు, అర్జవము, క్షానము, విజ్ఞానము, ఆ_స్తిక్యము, నత్యము అను ,నీపదిగుణంబులును (శౌహ్మాణ స్వభావసిద్ధములు, అవి లేనివారు బావా సలు శాజూలరు,
(శ్రాహ్మాగణేతర జన్నుండయ్యున్ను వైగుణంబులు గలవాండయ్యె జీని అతండు వాస్తవముగా (నావ్మాణుండు, ఈవిషయమై అ, 16_ 1, 2, క, శ్లోకములందు. దై నసంప్పత్తి వర్షింపంబడినది టై వనర్గుణ నంపన్నులందజు (గావా జ్రకులనుట నిర్వివాదాంశము
1, భయ రాహిత్యము, లి చి _తృశుద్ధి, క్‌, అత్మజ్ఞానోపాయ మగు నిష్ట, ఓ దానళీలము, 5, న న్వేంద్రియ నిగ్గహము, 6. నిస్టామ యజ్ఞాచరణము; //, (ట్రహ్మయజ్ఞాది జపయజ్ఞము ( వేదాధ్యయనము, )
౯౬ 8, తపస్సు; ర, బుజుత్వము, 10. అహింన (ఇతడిలను నొప్పించ కుండుట); 11, సత్యవాక్యము; 19, కోవము లేకుండుట 18, సా _త్త్విక త్యాగము, 14. చిత్తశాంతి, 15. పరోతమునగాని అపరోతమున గాని పరులను నిందింపకుండుట, 16. భూతదయ, 17. లోభత్వము "లేకుండుట్క 18, మృదుభామణము, 19. లజ్జ, 20. చపలత్వము "లేకుండుట, 91, (పాగల్బ్యమును వదలుట, 2౨2. ఓర్పు, లత. ఖశ్రైర్యము; వ్వ, 'చాహ్యభ్యంతరశుద్ధి, 25, పరులకు (దోహముచేయకుండుట; వి0, అతిమానిత్వము (గర్వము లేకుండుట) అను నీ యిడువదియాజు సద్గుణములు దై భసంప్తినిగూర్చి వుట్టినవారికి. గలుగుచుండును. ఈగుణములు గలవా ెవరియందు జన్మించినను దై వన్వరూఫవు మై (ప్రకాళింతురు, (శావ్మాణకులమందు జన్మించినను నద్దుణనంప త్తి లేకున్న యెడల (రాహ్ముణులు కాజూాలరు, మజీయు భారతమున అను సాననిక్ల పర్వమునను, ఉ॥ ఆపదందూలపోక, సిరినందిమదింపక, శార్యవృ త్తిమై 6 చాప్పులభగెల్చి, యార్జవము బంధుజనాలికి నార్యకోటికిర జూప్పుచు దీనులం గరుణం(జూచి తగంగల మాత్రబోభుచుం గోపములేక మన్కి గలుగుకా దివిజాంశమేనం జనించినకా॥ స_త్త్వరజోగుణ (సథానులగు త(త్రియులకును, రజ_న్తవోగుణ సంభూతులగు వై శ్యులకును, తమోగుణ (పథధానులగు ళూ(ద్రులకును స్వథావములగు గుణములను 16 అ. 4కి 44 శ్లోకముల జూడదగును, కొందజు ఫుఠథుషసూ కము నాధారముగాంగొని నాలుగు వర్శములును భగవంతునివేతసే నృష్టింపబడినవని వాదింతురు, పురుషసూ క్షమున ““ యావ్మాలోఒస్య ముఖమానీత్‌ * = భగవంతుని ముఖం బున (వాహ్మాణులు జన్మించిరి, “'మాహోరాజన్యః కృతః క చాహున్సలందు తత్రియులును, ॥ః ఊరూతదస్య దై వి దొడలందు వైళ్యులున్వు ౪ పడ్య్యాగ్‌ం ళూదో అజాయత *”” పాదములందు
౯౭ శూూద్రులును జన్మించిరి. అని యీరీతి "ెస్పంయడియుందుటచే వర్ష ములు భగవన్నిర్మితంబులనియు, ఉ_త్తమాంగంబగు ముఖమున జన్మించుటచే (యావ్మాణు ల్యగగణ్యులనియు వాదించుచుందురు, కాని నా రాయణోపనిషుత్తునందు,
శు॥ నిష్క్రళంకో నిరజ్ఞునో నిర్వికల్పో నిరాఖ్యాతళ్ళుద్దోవ
ఏకోనారాయణ:॥
అని భగవంతుని లవణము వేర్కొనంబడియున్నది. నిష్క_ ళంకుండు, నిరంజనుండు, నిర్వికల్పు-డు, నిరాఖ్యాత శుద్ధుందును, రూప నామ [క్రియా శూన్యుండై న ఒక్క శుద్ధపర (బహ్మమున కంగవై శల్చ ముల నాపాదించుట యెట్లు?
మజియు నా ఫురషసూ_క్రమునంబే,
““ముఖం కిమస్య కౌచాహు కావూరూపాద ఉచ్యక్తే” భగవంతు నికి ముఖము, వాహువులు, ఊదవులు పాదములులేవ్ర,. సవియులేని వాని కాయా అంగము లెట్లు గలిగినవి ? అందెట్లు నాలుగు వర్ష ములు నుద్భవించినవి? ఒకనమ యమంగములున్నను అన్నియు నొక్క. భగవంతునియం చే యున్నవిగడా ! న అంగములేకున్నను కొదువయీగడా !' కావున నాలుగు నర్షములవారును సమానులే యగుచున్నారు,
ఎవసియందు నత్యము శాంతము మున్నగు నద్దుణంబులుండునో వాండు న్యద్బాహ్మ్హణుం డనందగును, అట్టివాడు భగవద్భ క్తుండై యుండును, (యావ్భాణవంశమునందు జన్మించినను నీచు,డ్రై. పాప కార్యము లాచరించుచుండిన నతండు చండాలాధముం డనంబడును.
మజియు ఒక్క_మనిషియే నాలుగు వర్షములకు నంబంధించిన వాండగును, వయస్పునుబట్టి చాల్యయావనాది అవస్థలట్లు గుణము లనుబట్టి (యూహ్మ్‌ణాది వర్ష ము "లేర్చ్పడుచుండును, తమోగుణ[వభా నుండ్రై దాన్యము, పాపకా ర్యాచర ణము చేయుచున్న ంతవజకు సెట్టి వాండ్రైనను శచూద్రుండు. అనలా నీచుడు, అతంజీ కొంత తమో
7
శ్‌ధా
గుణమును మానుఫొని రజోగుణనంపర్క మున వ్యవసాయాదికృత్యము లాచరించిన మై శ్యుండగును, ఆతంే వీర్యవంతుం డై పారుప కార్యము లాచరించి రజస్సత్వగుణముల నలవణజచుకొనిన త(త్రియుండ గును, లేక తన రజోతనమస్సులను వదలించుకొని కేవల న_త్త్వగుణాము నవలంచబివంచి సదాచారుండై భగవద్భ క్తుండై నయెడల ఆాహవ్మాణుం డగును. కావున వర్షనియమము ఫుట్టుకవలన రాదు, కర్మాచరణ మునే వచ్చును, మజీయు,
ల్లో॥ జన్మనాజాయతే శూద్రః కర్మణాజాయతే ద్విజః,
వేదపారేన విప్రాణాం ద్రిహ్మజ్ఞానంతు దబ్రాహ్మణః॥
అను (ప్రమాణంబువలన ఫవుట్టుకతో నందజును యోనినంభవు లగుటవలన ళూ(ద్రులనంయడుదురు. కర్మంజేయుటనలన ద్విజులనం బడుదురు, వేదాధ్యయన మాచరించిన వి(ఫ్రులగుదురు. కాని (బహ్మా జనమును నంపాదించిన తదవాతనే (దాహ్మాణు లనంబడుదురు.
శావున (్రాహ్మణు లెవ్వరు? ఛూద్రు లెవ్వరు * జన్ఫముతో నంద శూ దులేగచా | అవ్యయమగు పర (బ్రహ్మమును "జేరటకు చితమగుజ్ఞానము, అన గా న త్యానత్య వివేకమున జీవితో బ్రేశమును చక్కగా. నెతింగి శాశ్వికానందమును. జెందవలయునను (్రువ్మా క్షానములేని వెజ్టివెంగళప్పలు “మేము (వాహ్మణులము __ మేము (చాహ్టైణులము”'__అని పలవరించిన లాభమేమి? అనివేశమునకు 'శ్రమయేగచా ఫలము |
- సవర వేదో మనుజః”.___నూనవవర్లము వారందటజును ఒక్కమతమునకు జేరినవారు కాని వారివారి క ఎవీధర్భుముల ననున రించి వ్య త్యానములు గలుగుచుండును,
ఒక్కతల్లికి నలుగురు కుమూరులు జన్మించి రనుకొందము, ఒకడు రాజగును, మజఠొకంు మం(త్రియగును, మూడవవాం డుపా ధ్యాయుండగును, కడపటివాండు వై, ద్యుండగును, వారు వారుచేయు కార్యములను బట్టి లోకులవే రాజనియు, మం[ియనియు, ఉపా
౯౯ భధ్యాయుండనియు, వె ద్యుండనియు వారు పీలువయడుచున్నారు, అంతటితో వారు "వేల్వేరు కులములందు జన్మించినవారా! "లేక నలు గురును నాలుగు జూతులకు నంబంధించినవారా ? వారందజణు నొక్క తల్లి గర్భంబుననే జన్మించుటచేత ఒక్కజూతివాలేగారా!. వారే యేపనులు చేయుచున్నారో అయా పనులనుబట్టి ఆయా విధములుగా లోకులచేం జూడంబకచున్నా లేగానసి తల్లి దృష్టిలో సీనలువుడును సమానవాత్పల్యమున కద్హ్యలగు కువూరులే, తల్లికి ఒకరక్కువ మరొ కరు తక్కువగాదు, అశ్షే (ప్రపంచమునందలి జనులు వివిధకర్శములం జేయువారిని వివిధజూాతులకు నంబంధించిన వారిని గాదలంచి పౌచ్చు తక్కువలు పాటింతురుగాని భగవంతునికి నూనవులందజును ననూనులే. పూర్వము జ్ఞాననూర్షంబున యోగీశ్వవ లై నవారి జన్మముల ననునరించి కులములను విచారించిన నగజాతులకును ఆంత్యజాతుల కును భేదమెట్లు కనిపించును ? బుమీశ్వరు లాదర్శ[ప్రాయులు, పూజ నీయుల్కు వారుపెట్టన భికమచే- లోకమునందలి జ్షానము: యూగ మార్గము వారిచే నువబేశింపంబడినది, వారందటికిని గురువులు, కాని వారికులము 'లెట్టివి ణి వో, ముష్యషృంగోమృగోజాత, కొళికోగాధినందనః జంబుకో జంబుకోత్పి గౌతమా గౌతమనంభవః వాల్ళీకోళం భోత్సట్తి అగస్థ్య్యఃకుంభసంభవ: వ్యాసోయిబ్ధక సంభూతోవసిష్టో ఊర్వళశీసుత నారదోరజకీ పుతో కౌండిన్యోముండకీసుతః మతంగస్య మతంగస్యాత్‌ మాండవ్యోమండుకీసుతః సాంఖథ్యాయ స్వపంచభూతాగార్లే యోగార్థభసుతః శునకీగర్చుసంభూతో శౌనకాది మహామునిః॥ అను మనుస్మృతి నిక్ష్వయంబున జుష్యశ్ళంగమహార్షి జింక గర్భంబునను, కాశిక్రమహార్షి గాధిమహారాజునకును, జంబుకమవార్జి నక్క_గర్భంబునను, గౌతమమహర్షి గోవుగర్భంబునను,. వాల్ళ్మీక
౧౦౦ మహార్షి బోయకులంబునందును, అగ_న్య్యమవార్షి కాండమునందును, వసిషస్టమహార్షి వేశ్యయగు ఊర్వశిగర్భంబునను, నారదమహర్షి చాకలి దాని గర్భంబునను, మతంగమవార్షి చండాల శ్రీ గర్భంబునను, మోండవ్యమహార్షి కప్పయొక్క_ గర్భంబునను, సాంఖ్యమవార్షి మాదిగ స్రీ గర్భంబునను, గాన్లేయమహళర్షి గార్టభఎబునకును, శన కాదిమహద్డులు శునకగర్శంబున జన్నించినట్లు నిర్ణయము: జేయబడి ఖ్శి ఆ ౫” ”ణ
యున్నది,
వీరందజు మహాద్ధులు, వీరనిన యెవరికి గౌరవము లేదు? ఏీరెవ్వరికి గుదువులుగాడు * వీరికి నమన్కరింపని వాలెవరు ? రాజ వంశమున జన్మించిన విశ్వామి[త్రుండు ఇం[దునిపై. కోవించి (పతిన్వర్ల మగు [తిశంకులోకము నెట్లు సృజింపంగలిగెను ? కిరాతులగు బోయ వారిండ్రయందుం బుట్టిన వాల్మీకి మహాకావ్యమగు రానవూయణమును "చేవభాషలో నెట్లు వ్రాయంగలిగెను ? అగస్త్యుని మహిమ తెలియని వారుండరు. ఆతండు ఫాండమున జన్మించ లేదా | వసిష్టుడు రఘుకుల తిలకుండగు రామచం(ద్రాదులకు గురువు, ఆతండు నటియగు ఊోర్వుశికి బుట్టి గుటువును మహర్షియు నెట్లాయెను* నారదుండు (తిలోళనంచారి, హరి క్తుడు, ఇూగిప్రంగవుండు అట్టివాడు చాకలికులమున జన్నిం చెను, అందుచే సీచుడుగాక మహర్షియగుట యెట్టు* మనలో వసిష్ట వాల్మీకి విశ్వావి[త్ర___మున్నగు గోత్రములు పవి(త్రములని యెంచంిడుటలేదా ? కట్టి ఉదాహరణములైై కొనిన నిజములో కులములున్న వా?
మౌానవులకన్న హీనజాతులుగా నెన్నంబడు మృగాదుల యందు జన్మించినవాే మహదర్దులైయుండ నూనవులందు జన్మించిన వారు ధన్యులు మహాపురుషులు కాజూలరా! దీనిని పాటింపక మానవు లందు 'భేదముల పాటించుట యొంత అబజానము? ఎంత సీచము? కులభేదము అెంచుచారు ఘోరపావమురీ పాలగుదురనుట నిర్వి వాదము, వలయన వారు నత్యము ననత్యముంజేయ సమకట్టుదురు, “ఎట్టి దుష్కర్ముని నే భరించెదగాని సత్యష్‌ానుని మోవజాలననుచు,
౧౦౧ వలుకేతొల్లి భూబేవి (బవ్మాతోడ” అను భాగవతవాక్యము ర త్తవోదు. స్‌
అజ్ఞానులకు, వతృపాతము గలవారికి, అసత్యవాదులకు మూ[తమే కులభేదములు గన్పట్టును. బుద్ధిమంతు 'లెప్పుడును జన్మము వలన కులనిర్షయమును వేయరు,
శ్లో! అంత్యజాతిద్విజాతిశ్చ యేకయువసనహోదరః ఏకయోనింప్రనూతశ్చ ఏకశా ఖేనజాయత;॥
చండాలాదిగా గల సీచజాతులవాడను, (చాహ్మాణాది అగ జాతులవారును, యోనిసంభవులే యగుటవలన నన్ని జాతులవాదను నహోదరులు, ఒకరెక్కువ ఒకరు తక్కువలేదు. ఒక్కర చండాలు నైన జన్మముచే నందజు చండాలుకే, కాననే వేమనయోగి
“మాలకులమున బుట్టి మాలలమాషింప
ద్విజుల కేల యిట్టి ద్వేషబుద్ధి ఆదిబుట్టినవారి నరసివీకింపరా విశ్వదాభిరామ ః వినురవేమ :
అని నిపష్పావీ.కముగా ఉన్నదున్నట్లు పలికినాడు, మాలవా రనంబడువారు చండాలురై న నందజు చండాలు చే, జన్మముచే నందజు చండాలు లే, శాని కర్మాచరణముచే చేద వేడు జూతులవా రణగుదురు, మజటియు శంకరుండు,
“నమృత్యునళం కాన మే జూతిభేదః””__ముముమువై నవాండు ఎట్టిదానికిని భయపడరాదు, జాతిభేదములను గురించి యెంతమా్ర మును చింతింవరాదు, వజాతివాండై నను మోమాద్హంయం, భగ వంతుండు నర్వనముండు, అని నుడివినాడు, భా/వతమున,
“యవనవ్యాధ పుళిందహూణకషకం కాఖీరచండాల సం
భవులుందక్కిన పాపవర్పనులు నేభద్రాత్ము సేవించి భా గవత శ్రేష్టులడాసి శుద్ధతనుల్లై కల్యాణులై యుందురు”
౧౦౨
అను వచన(ప్రకారంబున నెట్టి పాపవ్నర్తనులవై నను భగవ ద్భ క్రిచే మాతము సులభసాధ్యము, ఇట్టిచో కోలభేదముల సాటించు చెంత అజ్ఞానము! భగవద్దీతను పరించుటకు కొందటికి మాత్రమే అధికారముగలదని వాదించుట యొంత సీచము? కనుక నమన్త శాడ్ర్రాధి కారములవలనన్కు న్యాయము, ధర ము, జ్ఞానము ఆచార మునుగల ఎట్టివారై నను పారాయణము చేయుట కథికారము గలదు, ఆచారవంతునశేగాక ఎట్టి చండాలునవై న స్వాతం(త్యము గలదు, ఏలయన చండాలత్వము నళించుటకే భగవద్గీతను పారాయణ చేయుట, ధనమున్న వానికి వేలులాభము నచ్చినను రాకపోయినను లెక్కలోనికిరాదు, అధనముయొక్క విలున ఆతనికి చాల తక్కు వ, అకలిచే మలమల మాడు విల్లలుగల అనాధయగు శ్రీచేతులో నొకదమ్మడియును మిక్కిలి విలువమొనది. అన్షు పాపములచే తపించు చండాలు కే పారాయణచేసి వానినిం బోనొట్టుకొనవలయును. ఆచార వంతులకు వుణ్యవంతులకు జ్ఞూనమున్నది, అందుచే పారాయణము 'లేకుండినను ఇతర సాధనమేలచే ముందునకు పోగలరు. కాని పాపా త్ములశేదారియు లేకుండుటచే నిదిమైనను కొంత సాయపడగలదు, అందుచే అధమజాతులవాదన్కు చండాలురును, పాపాత్ములును గీతాపారాయణం "జేయుటకు యొుక్కు వ ఉధికారముః గలవారు, అ గున్టీలో బారువారిీ భావము గీతార్థమున కించుక వ్యతి
ని న్నే! స్పను: ఎట్లనిన, టీ భోః ఇదంకేనాతపస్కాయనా భ క్తాయక్రదాచన, నచాళుళ్రూషవేవాచ్యం సనచమాంయోభ్యసూ మయతి॥
భఛభగవంతుండనగు నన్నుగురించి. తపస్సు వేయనివానికిని, నాయందు భక్రిలేనివానిక్రి నాశు[ళూప. వేయనివానికీని నా_స్తికునికిని గీతార్థము నుప టేశింపవలదని కృష్ణు. డద్డునునికి. జెప్పియుండుట చే కొందజు పై గుణములు గలవారికి గీళతాధికారము లేదని చెప్పుదురు, సత్యమే, భగవంతునియందు విశ్వాసమే లేనివానికి గీతయందు విశ్వాసముండదు. నమ్మకము లేనివాని కెంత బోధించి మా[త్రమేమి
౧౦౩
(ప్రయోజనము కాని భగద్విశ్వానముంగల చండాలుండై నను గీతాధి ఫారము. గలిగినవా, దే యగుచున్నాండు,
భగవంతుండు నర్వవ్యాపి, నర్వసము,డు, ఎట్టివానై నను అతనిని పూజించిన వాకే ఆతనికిం (బియులు,
ఫి మత్తఃపరతరంనాన్యత్‌ కించిద స్తిధనంజయ,
మయి ఫర్వమిదం[ప్రోతం సూశ్రేమణిగణాఇవ॥
అదునా |! ఈ చరాచర (ప్రపంచమున కంతటికిని పర మేళ్వ రండనగు నేనేకారణము. నాకంకు 'వేరొండె య్యెదియును లేదు. మణులన్నియును నూ(తములో (గుచ్చంబడినట్ట్లు జగవుంతయు నాయం చే కూర్చబడయున్నది. మజియు,
క అహంసక్వస్యప్రభవో మ త్తస్సర్వం ప్రవ వ్రతే॥ అన్నింటికిని నేనే (పభుండను. సర్వమును నాయంబే (ప్రనర్హించు చున్నది.
ఇట్టి భగవంతుని న ర్యాంత ర్యామి తత్వమును సూత్మబుద్ధిచేం (బత్యషమముగ పాటించిన త_త్మి వేత్తలకు వాడువీరను భేదమును అఆజూతి యాజాతి యను వృ త్యానమును ఎట్లు కనంబడును?
సర్వమునకు భగవంతుందే కారణమైనఫుడు అన్ని మతముల వారును భగవంతునికి సమానులుగారా ? భగవంతుని కందజు నమానులైన ఛ గవన్నిర్భితంబులగు వేదాదులు అన్నిమతముల వారికిని భాధ్యతగలవిగావా? మజియు, అ క, న్లో ౨9 80, తక యందును ఎవం నర్వభూతములందు భగవంతుని, భగవంతుని యందు నర్వభూతములను, చూచుచున్నాడో, వాండు సులభముగా భగవ త్చాన్నిధ్యముం జేరంగలండని తెలుపయిడియున్నది.
ఫ్టు అథవాబహునైై తేన కింజ్ఞాతేన తవార్డున।
విష్ణభ్యాహమిదం కృత్స్న మేకాంశేన స్థితోజగత్‌॥
అద్జునా ! నీవు వేరు వేరుగాం బెలిసికొానుటవలన నేమి లాభ మున్నది? ఈ జగత్తంతయు. నాయొక్క అంశముచేతనే నిండి యున్నది, నాకంకె వ్యతిరేకమైన దణువై నను లేదు,
౧౦౪ . ఎవ్వసికి భేదభావమున్న వానికి జన్మకడ "లేరదనియ్సు. కనుక భేడరాహిత్యంబున మానావమా నములు పాటింపక నర్వ్వమును భగవ దధీసనమనియు, నిశ్చయించి సర్వదా నాభగవంతుని మరువకుండ నలయును, అని యీరీతి భగవంతుండు బోధించుటవలన (_వాహ్మాణాది చాతురర్వంబులందును అంత ర్యామిమైన వాడెవడు? ఒక్క పర మూల్మయె పరమాళ్ళ్మ నావరించియుండు శరీరములు భిన్నరూపము లైనవి, భిన్నరూపములై న యీ శరీరములు ఎప్పుడైనను నశించు నవిచే-, పకరూపముననున్న పరమాళ్మ మా[తము నశించునదిగాదు, ఇందుకు అ. ౨ శ్లో, 16 17, 18 19 20, 21, 22, ౨3 వ 25 లు (ప్రమాణములు, మటీయు, ష్ణ సమంసర్వేషు భూతేషు తిష్టన్తం పర మేశ్వరం॥ ఎవ్వయ _సర్వభూతములందును సమానముగానుండు పర మౌళ్ళ ఒక్కండనియు,. ఆ పరమాళ్మ నావరించిన శరీరాదులు నళించినను పరమాత్మ సనశించండనియు, జ్ఞానదృష్టితో చూచునో వాలే 'చాగుగా. పరమేశ్వరుని. జూచువాండగును.. 1, “సమం పశ్యక౯హి సర్వ్యత”._అను ప్రమాణంబున సర్వభూతములందు నమానముగానుండు స్వేశ్వరుని 'తెలిసికొనిన వానిబుద్ధి యీకార ఇము చేతనై నను చలింపదు, కనుక బుద్ధియుక్తులగు జ్ఞానులు సులభ ముగా మోవ్రమును బొాందంగలరు, ఇట్టు వేయికరీకుల మానవ సమానత్వమును భ గవంతుం డద్దనునకు జోధించియుండణలా భేదములవాంతరముగాం గల్పించి సామాన్యజనులు జ్ఞానమార్గంబునం (బ్రవేశించునవుడు బాసహ్మణాదు లగు బుద్ధిమంతులు వారికి భగవద్గీతా శాస్త్రాధికారము లేదని వాదించి అధఃపతితులంజేయుట న్యాయమా | తల్లి తనశిశువుల ఫురోభివృద్ధిగోరి యెట్లు పోషీంచునో అళ్లు సత్పుదపాగ్రేసడలగు (చావ్మాణులును అన్యులను తమ బిడ్డలనుగా భావించి మంచిమాగ్గములలో.. (బైవేశింపం (బోత్పహింపపలయును
౧౦౫ గాన్ని వారిని నిరు త్సావాపజచి ఛభయపెట్టుట యెంత ఘోగకృత్యము? చోనికంఠచ హింన వేరెయున్నడా 2 మతములన్నియును _ అంధ విశ్వానములేగదా ! మానవాదుల వతము మానవత్వము, మాన వత్వము .ద్రైవమతము, కావున జూతిముత భేదములు కూడను, ఇన్ని నిదర్శనముల జూపిన పిదప హిందూ-మహమ్ముదీయులకు సైతము భేద మిసుమంతయువేదని (వత్యేకించి భరాపట్టకున్నను చదువరు లీధర (మును పాటింతురుగాత ! కావున జూతులనాదిగా భ గవన్నిర్థితంబ్బులై వచ్చినవి గావు, జన్మించినప్పు డెవ్వండును “రామ, కృష్ణ, రంగ” యను ఉర్లతోం బుట్లలేదు. నామము నంజారమె వముధ్నలో వ్వ కి కివయుడినది లట నష ట్ర ట్ర్‌ స్‌ అళ్లు (ప్రస్తుతము పరిగణింపంబడుచుండు జూతులన్నియు (పథమమున లేవు, [క్రియావిశేపముల బట్టి సంజ్ఞార్థము మధ్యలో వచ్చినవే, అంగభేదమునుబట్టి “శ్రీ” అనియు *ఫురువులి డనియు మానవ లోకమున రెండు జూతులున్నవి, ఈ జాతులందున్న పరమాత్ముయు నొక్కండే యగుటవలన నర్వులు నమానులు, శావున భగవద్లీత నర్వ్వమానవ బృందములకు సమౌాన చాధ్యతగలది. భగవద్గీత సర్వ వేదోప నిపత్చారమని (ప్రథమముననే నిర్ణయించితిమి. బుగ్యాాది చతు శ్వేదములందును. బుగ్యోోదము ౨1 శాఖలును, యజుర్వేదము 109 9 సామవేదము 1000 39 అధర్వణ వేదము ర ఫం మొత్తము. 1180 .. వాఖలుగా విభజింపంబడి మొత్తము 1160 ఇాఖలయ్యెను. ఇందు 108 ఉపనిషత్తులు (ప్రథధానములై నవి. ఈ 108 ఉపనిమళ్తు లును పరిశీలించుట సులభసాధ్యముగాదని (త్రిమతాచాద్యలు దకోప నిషత్తుల 'నేర్పరచిరి. (బహ్య్మసూత్రములు, దకోపనిమత్ర్తులు, భగవద్గీత (వస్తాన్యతయమని పిలువంబడును, ఉపనివక్తులు (శ్రుతులనియు,
౧౦౬ భగవద్లీత నృతియనియు వేదాంతసూ[త్రములందు. శేర్కొన్వబడి యున్నది, అందుచేతనే గీతాయోగ ఇాశ్ర్రృమునందు, ళో సర్వోపనిషదోగావో దోస్దా గోపాలనందనః, పార్టోవత్సః సుఠీక్యోక్తా దుర్గం గితామృతంమహత్‌ ॥ | అను (ప్రమాణంబున బుగ్వేదాది చతుశ్వేదములలో పరిణ మించిన సర్వోపనిమత్తులసార మే భగవద్లీత్‌ యనంబడును, భగవద్లీత యందు నకల ధర్మంబులు నెలకొనియున్నవి. |; నర్వశాన్ర్రమ యిగీతా సర్వ వేదమ యోహరిః,* సర్వ వేదమయుండిగు నారాయ తాంశ నంభూతుండగు వ్యానభట్టారకుండు లోకకల్యాణమున కై యొనరించిన భగవద్లీతాశాన్ర్రము నర్వమతములకు సరరమానవులకు నాదర్శ(ప్రాయ మైనది, కనుశ నట్టి య.త్కృృష్ట్యగంధమ ను **'వారు వీర*ను భేదము లేక సర్వ మానవ(ప్రపంచమును పారాయణచేయుట కధికారము గలదు. లేదనుట దోపమును, పాపహేతువును అగును. భగవద్లీతా యోగశాన్ర్రము (శ్రావ్మాచేతవలకును అధి కారము గలదు, ఇం దిసుమంతయు నందియములేదు. అనత్య మును పల్కి మహాదై శ్యర్యంబుల ననుభవించుట కంశకెను ఉన్న దున్నట్లు సత్యమును బల్కి. గంజి (దాగుటమైనను మేలు, శ్రు॥ సత్యమేవ జయతేనానృతం సత్యేన పన్ధావితతో 'దేవయానః యేనా౭. ౭ క్రమం త్క్బృషయో హ్యో ప్తకామా యత్ర తత్సతస్య పరమ౦నిధానమ్‌॥ అనుముండక శ్రుతినిర్ణయంబున సత్యమే జయించును. అన త్యము జయమును బాందదు, సత్యవాక్కుచేతనే అవ్యయమగు దివ్యపదంబును బొందవచ్చును. అనత్యముచే వాదమున జయించుట కంకశును నత్యమును పల్కి. వ్యాజ్యమున నోదుటయోగ్యము. ఇందు. జూపట్టిన మార్షంబు "లేవియు (టావ్మాణ చ్వేషములుగావు, నిష్పత.పాతులగు చదునురు లిందలి యధార్థమును (గహింత్యురుగాత ! (సమా)
చే శ్రీగామాయనమః తత్సత్‌. పరబవ్మాణే నమక శ్రీ భగవర్గితా మాహాత్ర్య ము గ్‌ జీ అనానావానవనాప్రప్రలాప్రలలలలు. ధరోజఒవాచ = భూదేవి యిట్లనియె శ్లో॥ భగవన్పరమేశాన భక్తి రవ్యభిచారిణీ | (ప్రారబ్ధం భుజ్యమానస్య కధంభవతిహేప్రభో? 1 పర మేశ్వరుండవును, ని్యగహాను[గవా నమర్థుండవున్ను నర్వరమకుండవును నగు ఓ భగవంతుడా ! అనాది సంసిద్ధమైన (పారబ్ధకర్శము సనుభవించుచున్నవారల కశకచంచలమగు భక్తి యెుట్లుగలుగును | విష్ణురువాచ = శ్రీ విష్ణుదేవుం డిట్లనియె శ్లో॥ (ప్రారబ్దంభుజ్యమానోఒ-పి గీతాభ్యాసరతస్సదా, సము_క్తస్ప్ససుఖీలోకే కర్మణానోపలిష్యతే ॥ శి అనాది నంసిద్ధమగు ారబ్ధకర్ణము లనుభవించుచున్నవ్నా శై నను, ఎల్లప్పుడును భగవద్గీ తాశాశ్ర్రమును పొరాయణచేయు టయం చానక్తిగలిగినవానై నచో లోశములో ము క్తులున్నో సుఖను గలవారును నగుదురు, కర్మబంధములు వీరికి లేవు, ' (పారబ్ధకర్ణుము లనుభవించుచు సుఖదుఃఖ విశేవముల6 టొందుచుండినను కర్శతంత్రంబగు "బేహంబున పర మేశ్వరుని నావను మరువక సర్వ కాలన ర్వావస్థ్టలయందు ఛ్యావించుటవలన
| (శ్రీ భగవర్లీతా మాహాత్మ్యము ననాది సంసిద్ధంబగు (పారబ్ధకర్థుంబులు నహా దహింవంబడును అనంగా “జ్ఞానాగ్ని దద్ధక ర్భాణం” పర మేశ్వరనామమును ధ్య్యానిం చుటవలనం గలుగు జానంబనెడి చాహనగ్నిచే అనాది నంసిద్ధంబు లగు (ప్రారబ్ధకర్శంబులు దహింపంుడును, “జ్ఞాననిర్ధూతకల్మ పాః** సంపూర్షజ్ఞానమువలన్న సికల్యనంశయముల నశింపం జేసికొని (్రవ్మ మునందు బుద్ధియుంచి (బవస్హ్రమే గతియనుకొనుటవలన ముక్తి యును సుఖమును కలుగును, ముక్తత్వము సిద్ధించిన వారలకు కర్మ బంధమును లేదు, కర్మములు వారి నంటవు,
కొందలు ప్రారబ్ధమును తప్పించుకొనుటకు సాధ్యము లేదు, అనుభవింపకతీరదు,. అని వచింతురు," (పార బ్ధకర్శంబు లనుభ వించుచుండినను పర మేశ్వరుని జిజ్ఞాస చేయుటవలన, (ప్రారబ్ధకర్మ సుఖదుఃఖములు కర్ణుతం్యత 'జేవామునకు సంభవించుచుండుట వలనను, తాను" వాసన్యతయములనే మటచి ' పరమేశ్వరుని అచంచలభ క్రితో ధ్యానించుటవలనను సుఖదుఃఖళీతోనస్తములు తనకు 'బెలియకే కర్ణ శరీరమునకుం గలిగి శరీరమునశే సుఖ దుఃఖమ్ముల గలిగించునోగాని అత్మారాముండైన తన్ను బాధించ జరప, (ప్రారబ్ధము నన్గుభవించుచుండినను, పరమేశ్వరుని మరు వశ చింకించువారలు (ప్రారబ్ధముచేం గలుగు సుఖదుఃఖములకు భయపడరు, (పారబ్ధమును తవ్చించుకొనుటకు సాధ్యము కాదు, (పారబ్ధమువలన హరిశ్చం[క్రు నలరాజ్క వురూరవ, ఫురుకుత్చ, సగర, - శార్తవీర్యార్టున, (శ్రీరామచం[ద్ర పాొండవాదు లనేక కష్టములం జెందిరి, ఘోర కష్టములకుం శకాల్చడీరి కాని పర మేళ్వ డని మదవక తమకు గలిగిన కష్టంబులను నహానశ _క్రిచే సహిం చుచు తమతమ (వతంబులను మూనకయుండుటవలన లోకములో పూజ్యులును నత్కీ_శ్తిపడులున్ము పర మేళ్యర సంభానక_ర్తలును
(క్రీ భగవద్లీతో మాహాత్మ్యము థీ అగుటకు కారణమైనది. పర మేశ్వర భ_క్రియు కలె నవారు కష్టములును దుఃఖములును సంభవించినప్పుడు పర మేశ్వరభ క్రి వదలరాదు, అట్లువదలిన వాద భయ(భష్హలగుదురు, ఘోరకష్ట ములు సంభవించినను పరమేశ్వరు నచంచలభ _క్రీతోధ్యానీంచుటో వలన జన్ముజన్నాంతర వాననారూపమగు (ప్రారభ్ధము సహా నళిం చును, పర మేశ్వరునియం దై క్యమగుటకును, శాళ్వితకీరి గడించు టకును అవకాశము గలుగుచున్నది, [పారస్ధకర్శుము లనుభవించు చున్నను పరమేశ్వరుని మడవక ధ్యానముంజేయుటవలన అళ్ళు సౌజన్య సౌఖ్యమును, ము_కృత్త వ్రమునుపొంది క్‌ ర్థుబంధవిము కడై. కర్ణుల కంటక క ర్మాతీతుం డగును, కాన నెట్టికష్టములం దుండి నను భగవంతుని ధ్యానముంజేయుట ముఖ్యక్షర్తవ్యము, ఇందు వలన నఖిలబంధవఏిము క్షిని అవ్షయత్త్యమును బొందవచ్చును,
ల్లో మహాపాపాొదిపాపాని గీతాధ్యానంకరోతిచేత్‌, క్వచిత్స్పర్భ్శం నకుర్వంతి నళినీదళమంభసా ॥ త్రి భగవద్లీతలను నతతము ధ్యానము వేయుచుండినచో మహో. పాపములన్నియు నశించును, సీఠడ తామారాకునంటనట్లు భగవ న్లీతా పారాయణము వలన నకలపాపములును వీరి నంటవు, ల్లో! గీతాయాః పుస్టకం యత్ర యత్రపారః (ప్రవర్తతే, త్‌ (త్రసర్వాణితీర్జాని (ప్రయాగాదీనితత్రవై ॥ శీ (శ్రీ భగవద్లీతా వున్తకములుండు చోటను, తచ్చాత్ర్రు) ములను (శద్దాభ_క్రితో పొరాయణచేయంబడు. స్థలములందుని; (పయాగాది సర్వతీర్థంబులును నివసించియుండును, ఇందువలన పాపరాహిత్యంబును, ఆ స్థలంబులలో మహత్తరమైన థ్‌యు గలుగుచుండును, గీతా శాస్ర్రములన్లు చదివినంత మ్రాశ్రముననే
య్యూఫలమున్నదసి తలంచరాదు, గీతలలోని “యర్థము. నెజింి ానిని ముననముం జేయుచు నావారపఠుండై గీతలను పరించినచో యట్టి ఫలము తప్పక కలుగును. ఫలాపేత లేక నియతచి_త్తముతో ఫౌరాయణం 'జేయవలయును, శ్లో! సర్వదేవాశ్వ బుషయోయోగినః పన్నగాశ్చయే, గోపాల గోపికావాఒపీ' నారదోద్గవపొర్షదై ః సహాయో జాయతే శ్మీఘంయత్ర గీతాప్రవ రృతే॥ 5 ఎచ్చట గీతా విచారము జరుగుచున్నదో, ఎచ్చట గీతలు (్రవర్తింపంబడుచున్నవో అచ్చట సర్వచేవతలును, బుషులును, 'ూగీశ్వడలును, 'పన్నగులును, సకలగోపాల గోపికాసముడాయ మును, నారదుండు, ఉద్ధవ్రండు, పార్ష దాది విమ్ణు ద్వార పాలకులును సహాయులుగా నివసించుచుందురు, పామహావునముం డచంచల భక్తివై రాగ్యమున మనస్సును బగహింటి' ఫల త్యాగమునం దనలో. దాను ఆత్నారాముండైై ఆత్మ[ప్రకాశముగలవాంద్షై యుండునో ఆ స్థలమున నర్వ దేవతలు సివసీంచుజ, ల్లోః యత్రగీతా విచారళ్ళ పరనంపారనంశ్రుతమ్‌, తశ్రాఒహం నిశ్చితం సృథ్విః నివసామి సద్రైవహి॥ 8 ఓ. ఓ భూడేప్‌ [గత ఎచ్చట విచారము చేయంబడుచున్న దో, ఎృర్హట ;చదువంబ్లడుచున్నదో, ఎచ్చట వానిని భదివించుచున్నారో, ఎచ్చట వినుచున్నారోో అచ్చట నేను న్వయముగా సవసించు పాంచభౌతిక "జీవా ఫప్రుంజములోని పంచ(ప్రాణములను పషంచతన్నా్యకాది చిత్తచతుస్టయమును నిరోధించి కర్తృ _త్త్స్యమ-
(శ్రీ భగనద్లీతా మాహాత్మ్యము క్ట మకారములు లేక శుద్ధ బుద్ధితో నుండినవారి హృాదయమంచా స్వయముగా (వకాశించగలను,
శ్లో! గీతాశ్రయో=ఒహంతిష్టామి గీతామేచోత్తమంగృహమ్‌, గీతాజ్ఞానముపా శ్రిళ్య 'తీన్లోకాన్నాలభూమ్యహమ్‌ 17 ఎల్లప్పుడును నేను గీతల వాశ్రయిం చియుందును, గీతయే నా కత్యు త్తమగ్భహము, గీతలందు. జెప్పంబడిన ్షానము నాశ్ర యించియే నేను ముల్లోకములను పరిపాలించుచున్నాను, ఎవ్వని వృాదయము కళంకంబులు లేక పరిళుద్ధంభచై యున్నదో యాతని వృాదయమే గీతా స్వరూపముగాన దయగలవృాదయంటబే నా నిలయము, ల్లో! గీతామే సరమావిద్యా [బ్రహ్మరూపా నసంశయజ అర్థమా శ్రాక్షరానిత్యా స్వనిర్వాచ్యపదాత్మికా ॥ గి అర్ధమా(తా స్వరూపము, అమరమ్యు నిత్యము, అవ్య _క్తృము, నిర్వచనముంజేయ ఏీలుకానిది అగు గీతాశాశ్ర్రము (బహ్ముస్వరూపమగు పరమ విద్యయని చెప్పుట శెట్టి సందియమును "లేదు, (గ్రంధి్యితయనిర్న్బూలం టై న వృాదయంబే (బ్రహ్మానిష్టకు- నిలయంబగు, శ్లో॥ చిదానందఘనేకృ స్టేనోక్తా స్వముఖతోఒర్లునమ్‌, ౧౦ ణు ఎవి జ వేదత్రయీపరానంద తత్త్వార్హజానమంజసా! 9 జావింంగ్లు టు నచ్చిదానంద స్వరూవుండగు శ్రీకృష్ణపరమాళ్శ అర్జునున కుప బేశించిన పరమవిద్య యేయిది, ఇది సర్వ వేదసారము,. జాళ్యిత జ్ఞానమును, అఖండానందమును (పసాదించునట్టి ఉత్కృష్టమైన, విద్యయు నిదియే, నద్ధన, చిద్ధన, ఆనందఘనంబులక? సాథ్మీ?
శ శ్రీ భగవస్లీతా మావోళ్ళ ము మూ[తుం శగు పరమేశ్వరుని జ్ఞానంబున నరింగి తె బుద్ఞ్యా తె ఆ థ్రైసంధానముం 'జేయవలయును, ల్లో యోఒష్టాదళజపేన్నిత్యం నరోనిశ్చలమానసః, జ్ఞానసిద్ధిం సలభతే తతోయాతి పరంపదమ్‌ ॥ 10 చలనము లేనిమనసుతో సంపూ ర్షమగు భక్షిగలిగి (శద్ధతో వదునెసిమిది అధ్యాయములను నిత్యమునుపరించువాండు అవ్యయ మగు జ్ఞానమును సంపాదించి పరమపదమును బొందును, పదునెనిమిది అధ్యాయములను (పతి నిత్యము పరించ వల సిన (ప్రయానగలుగును. గాన పదునెనిమిది తత్తే ర్థంబులతో చేరిన లింగ శరీరమును భంగముజేయుము, లింగ శరీరము భంగమైన (బ్రహ్మము తానై ప్రకాశించును, ల్ల పారేఒసమర్థస్సంపూర్తే తదర్ధంపారమాచరేక్‌, తదా గోదానజం పుణ్యం లభతేనా౭త్ర సంళశయః॥ 11 నిళ్యమును పదునెసిమిది అభ్యాయములను నే క్తితో పఠింపకక్రిశేనివావు గీతలోని సగమును నిశ్చలమనస్సుతో పఠించిన నోడానముం జేసిన ఫుణ్యము లభించును. ఇది నిస్సం' శయృమ్ము, ఇం[దియముల నెడి గోవులను విషయాదుల నుండి విము ఖముం జేయుము, అందువలన దుఃఖము నివ ర్తించి శేవల సుఖ 'హొ్తి కలుగును, శ్లో త్రిభాగం పరమానస్తు గంగాస్నాన. ఫల్వంలభేత్‌ షడంళం ,జపమానస్తు సోమయాగఫలంలభేత్‌ ॥ 182 గీతలో యూడవభాగమును చదువుటచేత గంగాస్నాన ఫలమును ఆజవభాగమును పఠించుటచేత సోమయాగ ఫలమును లభించును,
(శ్రీ భగవద్గీతా మాహోత్మ్య్యము ఖ్‌ 'తిగుణములను జయించుటవలన నిత్యగంగాస్నాన వలం బును కామ[కోధాది అరిషడర్పర్లము లరికట్టి హాంతనుమనస్కుం జైన కయుడల సోమయాగపలమును లభించును, శ్లో ఏకాధ్యాయంతు యోన్నిత్యం పరతే భ_క్తిసంయుతః, రు[ద్రలోకమవాప్నోతి గణాభూత్వావ'సేచ్చిరమ్‌ ॥ 18 ఒక అధ్యాయమైనను నిత్యమును భ _క్రితో పారాయణ జేయువారు. ర[దలోకమునకుబోమి. (ప్రమథగణముతోం జిర కాలము సౌఖ్యముల ననుభవించుచుందురు, ఒక తణమైనను నిశ్చలముగా మనస్సు నిల్పిన వారి కాఫలము లభించును, ల్లో అధ్యాయ శ్లోకపాదంవా నిత్యంయః పరతేనరః, సయాతి నరతాంయావ న్మనుకాలం వసుంధరే॥ 14 ఒక అధ్యాయములో నాబ్లవ భాగమును నిత్యమును పఠించు నవారు మన్వంతరమువజకు మానవజన్హుమునే ఎత్తుచుందురు, అంతకంఆు అధమజన్మము నె త్తజాలరు, అంతరిం(ద్రియనిగ్రహమున కామ్యబుద్ధిని జయించి పరి శుద్ధమనంబున అఖండా కారవృత్తిని (చిన్టయత్వమున్యు) బొందిన వారు నున్వంతరమువరకు స బేవాంబున జీవింతురు, శ్లో॥ గీతాయా శ్లోక దళకం స్పష్ట పంచచళుష్టయమ్‌, ద్విత్రిరేకం తదర్ధంవా శ్లోకానాం యః పరేన్నరః॥ 15 పరమపవి్య(తమగు గీతాళాస్త్రమునందు పదిశ్లోళముల నైనను, ఏడుక్లోకములనై నను, ఐదుక్లోకములనై నను, నాలుగు శ్లోకములనై నను, లేక మూండు, రెండుక్లోకములనై నను, లేక ఒక్కన్లో కమునై నను, అధవా అర్థళ్లోకమునైనను, నిత్యమును భక్తితో పఠించువారు, -
వ్ర (శ్రీ ఛగవద్లీతా -మోహాళ్ళ్య్యము శ్లో॥ చం్యద్రలోకమవాప్నోతి వర్షాణామయుతం(ధ్రువమ్‌, గీతాపాఠసమాయుకోమృతోమానుషతాం (వజేత్‌॥ 16 చం[ద్రలోకమును జేరి పది చేలసంచత్పరము లందు సుఖంవం గల్ల పలితమును బొందుదురు. పారాయణముంజేయు. కాలమున మరణించిన పుణ్యాత్ములు శాశ్వతవముగు దై వత్వమును బొందుదురు, యోగాభ్యానమువలన నింద్రియములను స్వాధీనముం జేసి కొని బుద్ధిచే మనస్సును జయించి శుద్ధబుద్ధిని అళ్ముయందుంచి లయము జేయుటవలన (బవ నందము కలుగును, ఆ యానంద మునకు కాలపరిమితి లేకయుండినను తణకాలమునకు పదివేల సంవత్సరము లగును, ఇట్టి (బ్రహస్టినందసుఖ పా_ప్లికి చం(డ్రలోకం బని పేద, అట్టి అభ్యాసము జేయుచుండి మధ్యలో భాతికమును త్యజంచినను, యాతశనికి (ట్రహ్ముత్వమే సిద్ధించును. శ్లో గీతాభ్యాసంపునః కృత్వా లభతే ముక్తిముత్తమామ్‌, గీతేత్యుచ్చార సంయుక్ష్తో మియమాణో గతింలభేత్‌ ॥ జన్మమునొందినను మజల నాగీతలనేపరించుటచేత ఉత్తమ మగు . మోశతమును బొందును, మరణకాలమునందు మరువక గీతలను స్నరించిన వాండు (శ్రేఘ్రమగు అవ్యయస్టితిని బొందును, ఆ అ ర్ట యు త్లో॥ గీతార్థశ్రవణాసక్షో మహాపాపయుతో౭-పివా, వై కుంరం సమవాప్నోతి విష్ణనాసహమోదతే! 18 న! సీతార్థముల వినుటయం దాస క్షిగలవాండు మహాపాపాది పాపముల్వం జేసినవాందై నను వైకుంరముం జేరి విష్ణువుతో గలసి యానందించుచుండును, సర్వనంగపరి క్యాగమువలన నకలదుఃఖములు నశించును, సంకల్పరహితుం డగుటవలన యాతనిహృదయమే మైకుంరం బనంబడును, అందుచే సర్వడా (శ్రుహ్మ్తునందంబుతో నుండును,
(శ్రీ భగవద్‌ తా మాహోళ్ళ్య్యము శ్రీ ళ్లో॥ గీతార్హం ధ్యాయ లేనిత్యం కృత్వాకర్మాణిభూరిళః జీవన్ము క్రస్పవిజ్జేయో దేహాంతేసరమంపదమ్‌!॥ _ 10 నిత్య నై మి_త్తికాది కరముల నాచరించుకొని భక్రిగలిగి గీతార్థముల ధ్యానించునట్టివాండు జీవించియుండీియు. జీవన్ము_క్తుం డగును, చేహమును విడిచినంతనే మరల జన్మించక అవ్యయమగు ప్రరమపదమును జెందును. చంచలము లేనట్టి వి వేకమువలనంగలిగిన పరిశుద్ధజ్ఞాన మే బుస్ధ్యాత్మల నంయోగ రాజయోగము, బుద్ధ్యా త్థుల నంయోగమువలన జ్షాతృత్త్వ కర్తృ త్వాది అభిమానములు డుగును, రజ_నస్తమోగుణములయొక్క సంబంధము లేని శుద్ధ న్త్త్వ్‌ (థధానమై బుద్ధి అంతర్భుఖముగా చిచ్చక్తియందు విశ్రమించును, అందువలన దృశ్యము లెల్ల నివర్హించును, ఫై విధమున సర్వదా తా ేకన్వరూపమై యుండు పే వ్షైవల్యము (జీవన్ను క్రీ) అనంబడును, శ్లో! గీతామా శ్రిత్య బహవో భూభుజో జనకొదయః, నిర్దాత కల్మషాలోకే గతాహ్యంతే పరమంపదమ్‌ ॥20 పూర్వము మహామహులగు జన కాదిరాజక్టులును గీతార్థ ముల న్మాథయించియే తమ కల్ముపుముల నన్నింటిని రాహిత్యము జేసికొని తుద కవ్యయమగు శాళ్వతవదంబును బొందిరి, శ్లో గీతాయాః పరనం కృత్వామాహాత్మ ్యంనై వయఃపరేశ్‌ వృధాపారోభ వేత్తస్య (శ్రమయేవ ఉదాహృతః ॥ ల గీతలను మాత్రము పారాయణజేని, గీ తామాహాళ్ళు ్య మును పరింపసనివారికి పారాయణము చేయుటవలన లాభములేదు, ఫలము లేక వృథాశమను జెందు చున్నాడు, శ్లో; ఏతన్మాహిత్మ్య సంయుక్తం గీతాన్యాసం కరోతి యః, సతత్భలమవాప్నోోతి దుర్లభాం గతిమాస్నయాత్‌ ॥ 22 లి
10 (శ్రీ భగవద్దీా మాహాళ్ళ ఖ్ట్‌ము ఈ గతా మాహాళ్ళ శ్రముతోపాటు గీతలను పారాయ ము చేయుటవలన నాయాఫలములు లభించుట యేగాక తుదకు వోడు మును సం[ప్రా_వ్లించును, సూత ఉవాచ= మాతు డిట్లనియె. శ్లో మాహాత్మ్య మేతద్గీతాయా మయాప్రోక్తం సనాతనమ్‌, గీతాన్తే చ పరేద్యస్తు యదుక్తం తత్ఫలం లభేత్‌ 28 (ప్రాచీనమగు పరమపవిత్రమైన గీతామా హోళ్ళు స్రమును చెప్పితిని, ఈగీతా మాహాగ్భ్యమును గీతలతోడ భక్తితో పఠిం చిన వా రాయాఫలములను తప్పక పొందంగలరు, ఇతి [శీ వరాహవురాణే శ్రీ గీతామావళళ్ళు ఫ్రమ్‌ సంపూర్ష మ్‌, ఇట్లు వరాహ ఫురాణమునందు వచింపబడినట్లు గీతా మాహాల్మ్మ శ్రిము సంపూర్ణ ము,
శు
(శ్రీ స్వామీ సుజ్ఞానానంద సూత్ర వాక్యములు క్షే నత్య మే పర(బహ్మము ౨, శాంత మే మోతము క్‌, వె రాగ్యుమే మహాభాగ్యము 4, దయయీ నర్వలోక శరణ్యము 5, ేశసేవయీ ేవునిసేవ 6, ఆత్మరషమణమే వమహాలతుణము 7, సంకల్పరహితమే వైకుంరము 8, భీదరహిశమే ౩ై లానము 9, క్ఞానానందమే (శ్రైవ్మాలోకము
శ్‌ తతత శ్రుగామాయనమః తత్సత్‌ పరబ్రహ్మణేనమః (శ్రీ మద్భగవద్గీతా యోగతత్త్య రహస్యము ధ్యానము ఓం నమో భగవతే మాతృదేవోభవ ॥ ఓం నమో భగవకే పితృదేవోభవ ॥ ఓం నమో భగవతే సద్దురుదేవోభవ |” గురుధ్యానము వందే గురూణాం చరణారవిందే సందర్శితస్వాత్మ సుఖావదోధే, జనస్యయే జాంగలికాయమానే సంసారహాలాహల మోహశాంతై్యై ే నందే గురుపదద్వంద మవాజ్తానస గోచరమ్‌, ర_క్తళశుక్లు (ప్రభామిశ్ర మకర్క్య్య శ్రైపరంమహః॥ ౨ లక్ష్మీనాధ సమారంభాం నాథయా మునమధ్యమామ్‌, అస్మదాచార్య పర్యంతాం వందే గురుపరంపరాం॥ అన్మద్గురు సమారంభాం నాథయామున మధ్యమా౦, లక్ష్మీవల్లభ పర్యంతాం నందే గురువరంపరాం ॥ శ్రీ ఇత్యాది తత్తత్పం్యప్రదాయానుగుణం గుడు పరంపరాను నంధానానంతర మనునంభేయాః! ఫ్‌
న స్తోత శ్లోకములు సై త్రల్లో కాః శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్‌, (ప్రసన్నవదనంధ్యాయే తృర్వవి ఘ్నోపళాంత మే ॥1 ్షే యస్యద్విరద వక్రాద్యాః పారిషద్యాః పరశ్శతమ్‌, విఘ్నం నిఘ్నంతి సతతం విష్వక్సేనంతమా(శయే 1 సమ్యజ్నా్యాయకలాపేన మహళకా భారతేన చ, ఉపబృంహిత వేదాయ నమో వ్యాసాయ విష్ణవే ॥1 త్రి వ్యాసం వసిష్ట నప్తారం శక్తేః పొత్ర మకల్మషమ్‌, పరాశరాత్మజం వందే శుకతాతం తపోనిధిమ్‌ ॥ శీ వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే, నమోవై (బ్రహ్మనిధయే వాసిష్టాయ నమోనమః ॥ శ మునిం స్నిగ్ధాంబుదాభాసం వేదవ్యాస మకల్మషమ్‌, వే సంస అధ దవ్యాసం సరస్వత్యా వాసం వ్యాసం నమామ్యహమ్‌॥ 6 అచకుర్వదనో బ్రహ్మా ద్విబాహు రవరోహరిః, అఫాలలోచన శృమ్భు రృగవాజా బాదరాయణ: ॥ 7 కృష్ణం కనులసత్రాకం పుణ్యశ్రవణ క్షీర్తనమ్‌, వానుదేవం జగద్యోనిం నౌామి నారాయణం హరిమ్‌. 8 కృష్ణాయ యాదవేంద్రాయ శ్రానము[ద్రాయ యోగినే, [వ నాథాయ రుక్మిజీశాయ నమో వేదా న్తవేదినే ॥ ( 'ప్రవన్న పారిజాతాయ వేశ్రతోత్రైకపాణయే, జ్ఞానముద్రాయ కృష్ణాయ గితామృతదుకూనమః ॥ 10
సో్యత శ్లోకములు 15 సారధ్య మర్దునస్యాదౌ కుర్వజా గీతామృతం దదౌ, _ లోక్కతయోపకారాయ తై కృష్ణాక్మనే నమః॥ 11 సర్వోపనిషదోగావో దోగ్జా గోపాలనందనః, పార్లోవత్స స్సుధీర్భోక్తా దుగ్ధం గీతామృతం మహత్‌ ॥ పార్టాయ (్రతిపాదితాం భగవతా నారాయణే న స్వయం, వ్యా సేన(గ్రధితాం పురాణమునినా మధ్యే మహాభారతమ్‌, అదై్వైతా మృతవర్షిణీం భగవతీ మష్టాదశాధ్యాయినీ, మంబ: త్వామనుసందధామి భగవర్గీతే భవద్వేషిణీమ్‌॥ గీతాళాస్త్ర మిదం పుణ్యం యఃప'రేత్‌ ప్రయతః పుమా౯ా, విష్ణోః పదమవాప్నోతి భయళోకాది వర్షితః॥। 1. భారతామృత సర్వస్వం విష్టోర్వక్తై ద్వినిస్పృతమ్‌, గీతా గంగోదకం పీత్వా పునర్జన్మ నవిద్యతే ॥ 15 గీతాఃసుగితాః క_ర్తవ్యాః కిమన్వ్యైః శాస్త్రపం[గహైః, యాః స్వయం పద్మనాభస్య ముఖపద్మా ద్వినిస్సృతాః ॥ గీతాధ్యయన శీలస్య [ప్రాణాయామ పరస్యచ, నైైవసంతి హి పాపాని పూర్వజన్మకృతాన్యపి ॥ 1/1 అక్కృత్య మపి కుర్వాణో ఖభుంజానోవాయత స్తతః, "ఘోరం వై వస్వతస్థానం గీతాధ్యాయా నపళ్యతి ॥ .8 మలనిర్మోచనం పుంసాం జలస్నానం దినే దినే, సళృద్షీతాంభసిస్నానం సంసార మలమోచనం॥ 9 శ్లోక మేకం తదర్భం వా పాదం పాదార్థమేవవా, నిత్యం పఠతియోభక్త్యా స మోక్ష మధిగచ్చతి॥ 20
16 స్తోత్ర శ్లోకములు సర్వశాస్త్రమయీగీతా సర్వవేద మయోహారిః, సర్వతీర్థమయీ గంగా సర్వధర్మ మయోమనుః॥ ౭1 ఏకంశాస్త్రం దేవకీపుతగీత మేకోదేవో దేవకీ పుత్ర ఏవ, ఏకోకుండత్రో దేవకీపుత్రనామ కర్తా ప్యేకం దేవకీపుత్ర సేవా॥ శ్రీ కృష్ణదేవతా మహామంత్రము ఓమ్‌. అస్య (శ్రీభగవద్గీతా శాస్త్ర మహామం (త్రస్య వేదవ్యాసో భగవాకా బుషిః, (ప్రాయేణా నుష్టుప్‌ఛందః, క్వచిన్నానా ఛందాంసి, (శ్రీకృష్ణః పరమాత్మా దేవతా, “అళోచ్యానన్వశోచ స్త్వం (పజ్ఞా వాదాంళ్చ భాషసే" ఇతి బీజమ్‌, న ష్‌ “సర్వధర్మాకా పరిత్యజ్య మామేకం శరణం (వజ'___ ఇతిశ కి98, 18 న రె “అహంత్వా సర్వపాపేభ్యో మోక్షయిష్యామి మాళుచః”_ ఇతి కీలకమ్‌, వేరి క కరన్యాసః “నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి వైనం దహతిపావకఃి.___ ఇతి అంగుష్టాభ్యాంనమ:, శే “నవైనం శ్రేదయంత్యాపో న శోషయతిమారుతః”__ ఇతి తర్జనీభ్యాం నమః, శి “అచ్చ్భేద్యోఒయ మదాహోోఒయ మ క్షేద్యోశళోష్యఏచచి ఇతి నుధ్యమూాభ్యాం నమః, జే
స్తోత్ర శ్లోకములు వేగ “నిత్యః సర్వగతఃస్థాణు రచతో=.యయం సనాతనః... ఇతి అనామికాభ్యాం నమః, న “పళ్యమేపార్థ రూపాణి శతశోఒధ నహస్రళః"..... ఇతి కనిస్టి. కాభ్యాం నమః, ఫై “నానావిధాని దివ్యాని నానొవర్షా కృతీనిచి...- ఇతి కరతలకరపష్టాఖ్యాం నమః, కై
అధ హ్యృదయాదిన్యానః
“నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దహతిషావకః"_ ఇతి హృాదయాయనమః, “నవైనం శే ద యంత్యాపో న కళోషయకి మారుతఃి-- ఇతి శిరసేస్వాహా, “అచ్చేద్యోఒయ మదాహోోఒయ మక్షేద్యోఒళోవ్య యేవచి.ఇతి శిఖామైవమట్‌, “నిత్యస్సర్వ గతఃస్థాణు రచలోయం సనాతనః... ఇతి కవచాయజాుుమ్‌, “పళ్యమేపార్ధరూపాణి శతళోఒధ సహ్రళః"... ఇతి నేేత్యతయాయవమటొ, “నానావిధాని దివ్యాని నానావర్షా కృతీనిచ'.. ఇతి అస్త్రాయఫట్‌, భూర్భువస్సువరోమితి దిగ్బంధః, కేం శ్రీకృష్ణ ప్రత్య్ణే గీతాపారాయనే జఛీవా వినియోగః వి
పై పత శ్లోకములు ధ్యానమ్‌, ఓమ్‌ పార్ధాయ(ప్రతిబోధితాం భగవతా నారాయణేనస్వయం, వ్యాసేనగధికాం పురాణమునినా మధ్యే మహాభారతమ్‌, అదై్వ్వైతామృతవర్షిణీం భగవతీ మష్టాదశాధ్యాయినీ, మంబ: త్వామనుసందధామి భగవద్గీ తేః భవద్వేషిణీమ్‌ ॥ నమోస్తుతేవ్యాస విశాలబుద్ధే పుల్లారవిందాయతపత్రనేత్ర, యేనత్వయా భారతతై లపూర్షః 'ప్రజ్వాలితో జ్ఞానమయః ప్రదీపః॥! ౭2 (ప్రపన్నపారిజాతాయ తోత్ర వేశ్రైకపాణయే, జ్ఞానము(ద్రాయ కృష్ణాయ గీతామృతదుహేనమః॥ _ 8 వాచకఃప్రణవోయస్య (క్రీడావస్ట్యఖిలం జగత్‌, శ్రుతిరాజ్ఞావపుర్జానం తం వందే దేవకీసుతం॥ శీ ళ్‌ సర్వోపనిషదోగావో దోగ్జా గోపాలనందనః, పార్థోవత్సః సుధీర్భోక్తా దుగ్ధం గీతామృతం మహత్‌ ॥ వసుదేవసుతందేనం కంసచాణూర మర్దనం, 'దేవకీపరమావందం కృష్ణంవందే జగద్గురుమ్‌. 6 "ఫేష్మర్రోణతటా పయ(ద్రథజలాగాంధార సనీలోత్సలా, శల్య(గ్రాహవతీకృ పేణ వహినీ కర్షేన వేలాకులా, అశ్వత్థామవికర్ణ'ఘోరమకరా దుర్యోధనావర్హినీ, సో త్రీర్జాఖలుపాండవై రణనదీ కైవర్తకేకేళ వే, 7 పారాళర్యవచస్సరోజ మమలం గీతార్థగంధోత్కటం, నానాఖ్యానక కేసరం హరికథాసంటబోధనాబోధితమ్‌,
పోత శ్లోకములు 19 లో కేసజ్జనషడ్చదై రహరహః వేపేయమానంముదా భూయాద్భారతసంకజం కలిమల(ప్రధ్వంసినశ్మేయ సే. 8 మూకంకరోతివాచాలం పంగుంలంఘయకేగిరిమ్‌, యత్క్బృపాత మహంవందే పరమానంద మాధవమ్‌. $ యంబ్రహావ రుబేంద్రరు.ద్ర మరుతః స్తున్వంతిదివ్యైః స్తవై ర్వేదై స్సాంగపద(క్ర మో పనిషదై గ్లాయంతియం సొమగాః ధ్యానావస్టితతద్గతేనమనసా పశ్యంతి యంయోగినో, యస్యాంతం న విదుస్స్పురాసురగణా దేవాయతసై ్మనమః+
అంతఃపరం యధార్హ్హం నంపూజ్యపారాయ ణాదికంకార్యమ్‌, మూలమ్‌, ఓం (శ్రీం 'హీం క్చృస్టాయ నమః, వారిః ఓం శావన్తి శాన్తి,
శ్రీ భగవస్సీతా యోగతత్తరహస్యము నం గంకాంలే | అంగ” రాయు .! టి రా | ఉక... ఆల నో న
(మొదటి ఓమ్‌ తక్సత్‌ శ్రీక్ళన్ణ పర్మ్యబహ్మ కేనమః (శ్రీ భగవద్గితా యోగతత్త్యరహస్యము పథమోఒధ్యాయః కాాసాకా- అద్జున విషాదయోగః అర్జున విషాదయోగము ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ; ధృతరాష్ట్ర. డిట్లనియె. శ్లో॥ ధర్షతేతీ కురుక్షేతే సమవేతా యయుత్సవః, మామకాః పాండవాశ్చెవ కిమకుర్వత సంజయ॥ ే ను! సంజయా! ధర్మఫుణ్యములకు వ్నేతమగు కురు మేేత్రములో యుద్ధసన్నద్ధులై నిలిచిన పొండవులును నా కుమారు లగు దుఠర్యోధ నాదులును యేమిచేసిరి ? ఆంకఠరార్థము:__ ఇచ్చట “ధర్మ త్నేతే కుదుతేకే' అను (ప్రయోగమునకు సరిగా 1శ-వ అ, ౨, 8 శ్లోకములలో వ్నేతమనంగా నీదేహమున కంటె వేరై నది శాదని నూచింపయిడియున్నది. ఈ ేహమను మత్రమే సాంతనమదనూది ధర గుణముల శాలవాలంమై నచో నిర్జ్గు లముగానుండు ధర్మ వేత్రమగును, కాని అయ్యాది అరిపడ్వర్ల ములకు లోనై యీషణ[త్రయమునకుం. జిక్కిన కురుమ్యేత ఎంత ను. - 'ఇదంకరీర్దం (కాశ్తేయ !) వేత్రమిత్యభిధియ తే? అని ఖల భగవంతునిచే, 'ష్రతిషద్టింపంబడియున్నది, ఈ 'చేహమే్యత్రమున య | పర మేశ్వకుండు, మేశజ్ఞ గజి సర్వసాతీగా నున్నాండు, నసకలబంధ శ "ముల జయించి ము 'క్టంయగానున్న నంజయునియొద్ద అంధుండైైన క 2. నో క్‌ ు. న. మ సళ్ళ ధం చలే భు న యహ.
అధ్యాయము] అడ్జున వీపాదయోగము వీత ధృతరాష్ట్రాండు నంచదేవాముల నడిగి లెలిసికొని ముముతఏవై ఘు క్షుండగుటకు (పయత్నించుచున్నాండు. కాన కురుధర్మ మేేత్రము "బీహ మేయనియు, సంజయధృత రాష్ట్రాలు గురుశిష్యులనియు, భారతయు.ద్ధము సుగుణదుర్లుణములకు "బేహమునం టే సంభవించు చున్నదనియు నెటుంగవలయును, (ఈ విపాదయోగమున నిళ్లు 'ప్రతి శ్లోకముసకు నంత రార్థ మూహింపవలయును,) సంజయ ఉవాచ = సంజయుడు చెప్పుచున్నాండు. న్లో॥ దృష్ట్వాతు పాండవానీకం వ్యూఢం దుర్యోధన స్తదా, ఆచార్య ముపసంగమ్య రాజా వచనమబ్రవీత్‌ ॥ ల్లి రాజూధిరాజైన దుర్యోధనుండు వ్య్యూహోాకారముగ నమర్చం బడియున్న పాండవులసేసను జూచి తన గురువగు (దోణాచా ర్యునియొద్దకు: జోయి యిట్లని వచించెను, న్లో పశ్ర్యైతాం పాండుపుశ్రాణా మాచార్య మహతీంచమూమ్‌, వ్యూఢాం (ద్రుపదపు(శ్రేణ తవశిష్యేణ ధీమతా | శ్ర గురువర్యా [ని శిష్యుండును వివేకవంతుండును, [దుపదుని కుమూరుండును, బుద్ధిమంతుండును అగ ధృష్టద్యుమ్నునిచే వ్యూ పాముగా సియమింపంబడిన అద్భుతమగు పొండవుల సైన్యమును వూడుము, న్లో॥ అత్రశూరా మహేష్వాసా ఫీమూర్డున సమాయుధి, యుయుధానో నిరాటశ్చ [ద్రుపదళ్చ మహారథాః॥ శీ ఆ పాండవసేనలో భీమాద్డునులతో సమానముగ యుద్ధము సీయంగల పీఠులును, ధనుర్ధదలును, అసమాన (ప్రజ్ఞాధురం ధరులును అగు యుయుధానుండు విరాటుండు, మవోరథుండగు '(దుపదుండు నున్నాద,
వ్ర అణ్జిన విపాదయోగము (మొదటి న్లో! ధృష్టకేతు శ్చీకికానః కాశీరాజళ్చ వీర్యవాకా, స్పరుజి త్కు న్తిభోజశ్చ శై బ్యశ్చ నరప్పుజ్ఞవః॥ ర్‌ మహాపీడలగు ధృష్ట్రకేతుండు చేకి తానుండు వీర్యవంతుం డగు కాళిరాజును, ఫురజిత్తుండు, కుంతిభోజుండును, ఫుడువ్యకేమ్టుం డగు వై బ్యుండును, మజీయు, శ్లో! యుధామన్యుళ్చ విక్రాన్త ఉత్తమొజాశళ్చ వీర్యవాకా, సౌభదో (ర్రౌపదేయాశ్చ సర్వఏన మహారధాః॥ 8 మహితవిరడ్రాంతుండై. న యుధామన్య నృపతియు, మహాబల పరాక్రమ నంపన్నుండగు ఉ_తత్తమాజాధిపతియును. (చాపతి సూనులగు ఉపపాండవులును, సుభ్యదాతనయుండగు నభిమన్యుం డును మసహారథు లై ముఖ్యస్థానముల నాశ్రమించి నిలిచియున్నాఠు, న్లో అస్మాకంతు విశిష్టాయే తాన్నిబోధ ద్విజోత్తమ ః నాయకా మమసై న్యస్య సంజ్ఞార్థం తాజాబ్రవీమితే॥ (టూహవ్మాణోత్తమా |! (ఇంతవజకు పాొండవసేన యందలి నాయక (ప్రముఖులను జెల్పితిన్సి ఇప్పుడు మన్నసై న్యమునందు 'పఖ్యాతివడసిన నాయక 'ేమ్టలను సంజ్ఞార్థ ముగా చెప్పుచున్నాను, న్లో భవాకాఖీష్మళ్చ కర్ణ శ్చ రృపళ్చ సమితిష్టయః, అశ్వక్థామా వికర్ణశ్చ సోమదత్తి _న్లధైవచ॥ 8 ఆచార్యువర్యుండవగు నీవును, శ స్ర్రవి ద్యాకోవిదుండగు భీన్ముడును, కద్ధండును, రణవిద్యావిశారదుం డగు కృష్రుండును, సీ “కుమూరుండగు అశ్వ శ్ఞామయు, దృథబలవంతు.లైన సోమదత్త వికశ్హాదివీడలును కలద,
అధ్యాయము] అద్జున వీషాదయాగము లిక న్లో అన్యేచ బహవజ్ళారా మదర్ధే త్య క్తజీవితాః, నానాళస్త్ర (ప్రహరణా స్పర్వేయుద్ధవిశారదాః॥ రి నా కొజువైై తమ [పాణములయందు సైతము అఆశమాని మజియు. పెక్క_౦(డు ళూరులును, మహాబలవంతులుు, వివిధ శస్తా్రాస్ర్రనివపుణులు, యుద్ధవి వేక వి శారదులు నగువారు రణ భూమియందు నిలిచియున్నారు, వ్లో॥ అపర్యాప్తం తదస్మాకం బలం ఫీష్మాభిరక్షితమ్‌, పర్యాప్తం త్విద మే తేషాం బలం ఖీమాభిరక్షితమ్‌॥ 10 నమర విడ్యాకోవిదుండగు భీమ్మునిచే "నేర్చరుపంబడి రథీంపంబడుచున్న మనసై న్యము మితిమోజినది, అధికనంఖ్యం గలది, కాని భీమునివే రతీ.0ంపంబడుచున్న పరమై న్య మల్చనంఖ్య కలది, శ్లో॥ ఆయనేషు చ సర్వేషు యథాభాగ మవస్టితాః, భీష్మ మేవాభిరక్షన్తు భవన్తస్పర్వ ఏవహి॥ 1] నియమింపంబడిన మీ స్థానములందు మిరు జా(గ త్తశల వారలై నిలిచి భీప్మాచార్యుని నంరథ్నీంచుచు వ్యూహా(ప్రవేశ నూర్షముల గని పెట్టి యుండవలయును, శ్లో॥ తస్యసజ్ఞనయకా హర్షం కురువృద్దః పితామహః, ళా జో ల్కు థి సింహనాదం వినద్యోచ్చ్చై శంఖం దద్తా (ప్రతాపవాకా॥ [12 (దోణునితో నిట్లు బలుకుచుండు దుర్యోధన మహో రాజునకు సంతోషము కలుగునట్లు, ళూరో త్తంసుండును, రణనిశారదుఐ డును, కురుపితామహుండును నగు భీమ్మండు దిక్కులు. (పతిధ్వ నించునట్టు భయంకరముగా సింహనాదనుం జేసి శంఖమున్తూ దెను, ణ్‌
వీరీ అడ్జున వీపాదయోగము (మొదటి శో॥ తతక్థ్శృజాళ్చ భేర్యశ్చ పణవానక గోముథాః, సహసై వాభ్యహన్య న్త సళబ్దస్తుములోభవత్‌ ॥ 19 అట్లు సై న్యాధిపతి శంఖనాదముచేయుటయీ తడవుగ, తక్కినవారును శంఖముల్తు భీరులు, పణవములు, అఆనకములు, గోముఖములు మున్నగు వాద్యనుల నొక్క_సారిగా (నోగించిరి, అ ధ్వని అవ్య క్తసంకలమై దిక్కులన్నియు వ్యాపించెను, శ్లో॥ తత శ్ళ్వేతై ర్హయైర్యు క్షే మహతిస్యన్దనే స్థిరౌ, మాధవః పాండవక్షైవ దివ్యాశంఖౌ (పదధ్మతుః॥ 14 తత్సమయమున తెల్లని గుజ్జములచే సీడ్వంబడు గొప్ప రథము నధిరోహించి నరనారాయణులు దివ్యశంఖా రావముల. గావించిరి, శ్లో॥ పాఖ్బజన్యం హృషీకేశో దేవద త్తం ధనజ్జుయః, పొండ్రం దధ్మా మహాశంఖం ఖీమకర్మా వృకోధరః॥15 (శ్రీ కృష్ణభగవానుండు పాంచజన్యమును, అక్జునుండు 'జేవద్నత్తమను మహాశంఖమును, ఎప్పుడును భయంకరవ్యాపసారము గలవాండును, అరిభీకదండును నగు భీముండు పౌం(డ్రమను మహో శంఖమును [కశమముగాం బూరించిరి, శ్లోః అన్నన్తవిజయం రాజా కున్తీపుతో యుధిస్టిరః, నకులస్సహదేవళ్చ సుఘోష మణిపుష్పకా॥ + 18 కుంతీ దేవి సువుతుండును, యుద్ధమునందు , స్థిరముగా నిలుచువాండును నగు ధర్మరాజు అనంతవిజయ మను శంఖమును, నకులుండు సుఘోషు మను శంఖమును, సవాబేవుండు మణివువ్చక మనుగశంఖమును (ప్రచండముగా నూదిరి,
అధ్యాయము] అర్జున విపాదయోగము బి శ్లో కాళ్యళ్చు పరమేష్వాస శృఖణ్జీచ మహారథః, ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకి శ్చావరాబిత?॥ 1 అ(ప్రతిహాత _ధనుర్ధరుండగు కాళీరాజు మహారథ్రుండగు శిఖండియు, ధృష్టద్యుమ్నుండు, విరాటుంు,. శత్రునసంహనన శౌానలుం డగు సాత్యకియు, వమజియు, న్లో (ద్రుపదో దద్రాపదేయాళ్చ సర్వశః పృథివీవతే, సౌభదశ్చ మహాదాహు శృష్థాణా దధ్య్ముఃసృథక్పృథక్‌ ॥ రాజూ! [దుపదరాజును, (చాపదికుమారులును, మహాబల వంతుండగు అభిమన్యుండును మున్నగువారు "వేద వేరు సంఖ్లములః బూరించిరి, వ్లో॥ సమోషో ధార్హరాష్ట్రాణాం హృదయానివ్యదారయత్‌, నభశ్చపషృధివీంచైవ తుములోవ్యనునాదయకా॥ 10 ఇట్లు పాండవాసీకమునుండి. వెడలిన గొప్పశబ్దము భూమ్య్యా కాశముల (పతిధ్యనిం చెను, దిక్కులు వీక్క-టిల్ల జేసెను, ఆ భయంకరమగు నంకులధ్వని దుఠ్యోధశాదుల హృదయముల న్లో॥। అధవ్యవస్థ్టితాకా దృష్ట్వా ధార్తరాష్టా౯ా కపిధ్వజః, (పవృ త్తేళస్త్రసంపాతే ధనురుద్యమ్య పాణ్జవః॥ లి0 హృషీకేశం తదావాక్య మిదమాహ మహీపతే ? మహారాజా! అటుతడవాత శ స్ర్రయుద్ధము (ప్రారంభము కాగా పరభీకరుంటై న అర్జునుండు అచ్చట నిలిచియున్న దుర్యోధ నాది కౌరవవీరులవై దృష్ట్రీపరవి, విల్లు నెక్కు పెట్టి (శ్రీ కృన్ణభగ ఇానునిగాంచి యిట్లనియె,
లగి అద్జున విషహాదయోగము (మొదటి అర్జున ఉవాచ = అర్జునుండు చెప్పుచున్నాడు. శ్లో॥ నేనయో రుభయోర్మధ్యే రథం స్టావయమేచ్యుత : 21 శ్లో యావదేకా న్నిరీకే2-హం యోద్దుకామానవస్టితాజా, శ్డైర్మయా సహయోద్దవ్య మస్మిళా రణసముద్య మే॥22 కృష్ణా! ఈ యుద్ధభూమికి సమరము సేయునాన క్రితో నెవ్వరెవ్వరు. నచ్చియున్నారో, ఎట్టివారితో, నేను యుద్ధము శేయవలసియున్నదో యెజుంగ నాహృదళయం బువ్విళ్లూరుచున్నదది, కాన యుద్ధభూమినంతటిని సమ్మగమముగాం జూచుటకు రథ మును "రెండు సేసలమధ్య నిలువంబెట్టుము, శ్లో॥ యోత్స్యమానానవేక్షే-హం య ఏతే2-(త్రసమాగతాః, ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్చుద్దే ర్యుద్దే (ప్రియచికీళ్షవః॥ 28 ఇవెడ్డన్వభావనుం గలవాడును, దువ్చ్రవ_ర్పనుండును నగు దుర్యోధనుని మనస్సును రంజింపంజేయుట నై యుద్ధముం "జేయ వచ్చిన వారి నందటిని నేను చభూడవలయును, సంజయ ఉనాచ = సంజయు,డు చెప్పుచున్నాడు న్లో॥ ఏవముకో హృషీకేళో గుడాకేశేనభారత : "సేనయో రుభయోర్మ ధ్యేస్టా పయిత్వా రధోత్తమమ్‌॥ 44 కురుకులవతంసా! (శీ కృష్ణభగచానుండు భ_క్తవత్సలుండు గాన అర్జునుని 'ఫార్థనమాలించి తదీయరథమును నెండుసేనలకు మధ్యభాగమున నిల్బెను, శ్లో! భీష్మద్రోణ ప్రముఖత సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్‌, ఉవాచ పార్ట్‌ 1 పశ్ర్యైతాకా సమవేతాకా కురూనితి॥ 25 భీష్ట్రద్రోణాది (పఖ్యాతివహీంచిన వఫురుములు కౌరవపషయము నుండి భచూచుచుండ నర్వనరపాలకుల యొట్టియెదుట కృష్ణభగ
అధ్యాయము] అద్జున విషపాదయోగము లిం వానుండు రథమును నిలివి “అడ్జునా ! సమరసన్నాహముళతో నే తెం చిన యీ కౌరవబలమును చూడుము అని చెప్పెను, న్లో తశ్రాపళ్యత్‌ స్టితాకాపార్థః పిత్తూనథ పీకామహోాకా, ఆచార్యాన్హాతులా౯ా (థాతాకాపుత్రాన్నాత్రాకా సఖీం _స్తథాః। ఆ సమయమున విజయుండుభయ సై న్యముల: గలయ జూచి, తాతలన్సుతం(డ్రులను, సోదరులను,కుమాడలను, ఆచార్య వర్యులన్యు మనుమలను, హితులను, మేనమామలను మున్నగు బంధువులను చూవెను, ల్లో॥ శ్వకురాకా సుహృదక్ష్రైవ "సేనయో రుభయోరపి, తాకా సమీక్ష్య స కౌశ్తేయ స్పర్వాకా దిన్టూ నవస్టితాకా॥ కృపయా పరయా విష్టో విషీదన్నిదమబవీత్‌ ! 27 యుద్ధనన్నావహాపరవశు లై వచ్చి నిలిచియున్న బంధుజనుల నుభయసేనలయందు. జూచి, అడ్డనుండు తన మృదులవృద యము నవసీతమువలె కఠుగంగా మిక్కిలి విచారవిపాదనులు పెళొన కృష్ణపరమాళ్ముతో నిట్లనియె, అర్ధన ఉవాచ - అర్జును( డిట్లనియె, శ్లో దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ! యయుత్సుం సముపస్థితమ్‌, సీద్పన్హి మమగాత్రాణి ముఖంచ పరిశుష్యతి, వేపథుళ్చ ళరిరేమే రోమహర్షశ్చజాయతే॥ వ్ర పరమదయానిభే ! కృష్ణా ! యుద్ధముచేసి జాంధవ రక్త మును భౌగించుకొనవచ్చిన యీ స్వజనమును భూడ నా శరీర వమూపాదనమున్తకము కంవీంచుచున్నది. నో శిండిపోవుచున్నది. ఫరీరావయవములు శిధిలము లగుచున్నవి, "జీహూామున గగుర్పాటు వొడము.చున్నది, _
ఫ్‌0 అడ్జుస విపాదయోగము (టొొదటి శ్లో గాణీవం (సంసకేహసా త్వకై ఎవ పరిదహ్యుతే, ళం (౮ క్ష స యా. నచ శక్నోమ్యవస్థాతుం (భమకతీవచమే మనః॥ త్రి0 అక్క_టా ! ఈ గాండీనము హొన్సమున నిలువక జూరి పడి పోవ్చచున్నది,. బేహమంతయును దహించుకొని పోవ్రచున్నది, కృష్ణా! మతి[భమణంబున నాశకేమియును తెలియిట లేదు, కాబట్టి నే నీ సమయమున నిచ్చట నిలువజాలను, శ్లో॥ నిమిశ్రాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేళవ ః నచ (శ్రేయోనుపశ్యామి హత్వాస్వజనమాహవే॥ 981 కృష్ణా ! ఈ సమయమున నాకు దుర్నిమి_త్తములు పొడ కట్టుచున్నవి, యుద్ధమున బంధువర్లమును నంహరించి నే నెవరి కెట్టి మేలుచేయవలయునో నాకుం చెలియుట లేదు. ల్లో॥ న కాంక్షే విజయం స. న చ రాజ్యం సుఖానిచ, కిన్నోరాజ్యేన గోవిస్ణ | కింభోగ్రై ర్జీవి తేన వా? తలి కృష్ణా ! నాకు విజయము పొందవలయు నను కోరిక లేదు, "రాజ్యము పరిపాలించవలయు నను యిచ్చకూడ లేదు, సుఖము నందును అంతకుమున్నే యిష్టము లేదు, గోవించా |! బంధువ్రల నందతిని యుద్ధమున గోల్య్పోయినపీదప రాజ్యసుఖము, భోగ భాగ్యు ములు మున్నగువానివలన లాభ మేమి * తుదకు (బదికియుండు శేమి ఫ్రయోజనము శై ల్లోః యేషామర్దే కాంకితం నో రాజ్యం భోగాస్సుఖానిచ, త ఇమే=-వస్థితా యుద్ధేపాణాం_స్ట్యకా ధనాని చ॥ 88 ఎన | యుద్ధముచేసి గెలుపొంది నకల సౌభాగ్యసంపదల సెవ్వరికిం గార్చం దలంచుచుంటినో అట్టివాశే నర్వధనములను, (పాణములను త్యజించి యుద్ధభూమినివచ్చి నిలిచియున్నారు.
అధ్యాయము] అద్ధన విపాదయోగము' రీ శ్లో॥ ఆచార్యాః పితరః పుశ్రాస్తదై వచ పితామహాః, మాతులాళ్ళ్వశురాః పొత్రాస్సా శలా సృమృన్థినస్త థా॥ లశ ఆ బంధువు లెవ్వరనంగా ఆచార్యవద్యలు, తండ్రులు, తాతలు, కొడుకులు మనునులు, మాములు), మేనమూమిలు, బావలు, నుజనులు మున్నగువారు, ఇట్టివా రావ్తులుకారా! శ్లో ఏతాన్నహన్తు మి చృ్భామిఘ్నతో=-పి మధుసూదన ! ఆపిరై ౨లోక్య రాజ్యన్య హేతోః కిన్నుమహీకృతే॥ 85 మధుసూదనా ! అట్టి ఆ ఫులు నన్ను సంగరముననోడించి కారాగార బద్ధునిం జేసిశను నశే, లేచా, వారిని నేనే యోడించి ముల్లోక ముల నేలగల్లియుండినను నే! వారిని సంహరించుటకు నామనస్సు యిష్ట్రపడదు, అట్టిచో తుచ్భమగు సీరాజ్యసుఖమునుం గోరి వారిని. జంపందలంతునా ? శ్లో॥ నిహత్యధ్వార్తరాష్ట్రాన్నః కా్రీతిస్స్యా జ్ఞనార్దనా! పాపమే వాజ్మశ్ల యేదస్మా౯ా హత్వైతా నాతతాయినః॥ 86 రా వ_ర్తనులు, ఆత తాయులు, అట్టివారిని వధించుటచేత మన శెట్టి లాభము గలుగును ? ఎట్టి సుఖముగలుగును! వదియుబేదు, కాని ఆ పాపాత్ళులను చంపుటచేత మనకును పాపములే ఆపాదించు జో॥ తస్మాన్నార్హావయం హన్సుం ధార్త రాష్ట్ర్రాన్సబాంధవాకా స్వజనం హికథంహత్వా నుఖినస్సా్యామమాధవన! 8 మాధవా! సకలబంధున మేతులై న కౌరవులను చంపుటకు మన మూహీంపరాదు, అట్టిది ఘాతుకకృత్యము, దానికి మన
ర్ట్‌ల్పీ అష్టన పీహిదయోగము (మొదటీ మథ్టలముశాము, బంధువులను సంవారించి దుఃఖనరకములను గాక సౌఖ్యములను మనమెట్లు పొందంగలము 1 శ్లోః యద్యప్యేతే నపళ్య ని లోభోపహతచేతసః కులక్షయ కృతం దోషం మిత్రదోహేచపాతకమ్‌॥ 88 మహాలోభులగు యి దుర్యోధనాదులు చిత్త భమచే మతి లేనివారలై కులక్ష్షయమువలన గలుగు దోషమును మిత (దోసామువలన సంభవించు మహాపాతకమును తలంచుచారు కారు, శ్లో॥ కథంనజ్జేయమస్మాభిః పాపాదస్మాన్నివర్రితుమ్‌, " కులకయకృతం దోషం (ప్రపళ్యద్భిర్హనార్దన।। త్రి సర్వరతుకుండవగు 7 జనార్షనా! కులక్ష్షయమువలన గలుంగు మహాపాతకంబులను దోషంబులను తెలిసిన మనము అట్టి పాప ములనుండి విముఖులగుట యు_క్తమని యెజుంగుట (శేయ స్థరము, శ్లో॥ కులక్షయేప్రణళ్య న్హి కులధర్మాస్సనాతనాః, ధర్మేనష్టే కులం కృత్స్న మధర్మోఒభిభవత్యుత॥ శీ0 ఎందులకన.:గా కులము శీణించిన తోడే ఆకులముయొ క్ష సనాతన ధర్మములన్నియు నశించుచున్నవి, ధర్జుము నళించినవిదప కలము సర్వమును అధర్దుమార్లమునం (శువేశించి పతనమగును, ళ్లో॥ అధర్మాభి భవాత్కృష్ణ ! (ప్రదుష్య స్త్‌ కులస్త్రియః త్రిషు దుష్టాసు వార్జేయ। జాయతే వర్ణ సజ్కరః॥ 41 న్‌. అధర్మము హెచ్చుటవలన తక్షణమే సుళీలురగు కల (్ర్రీలు వెడుదురు, (శ్రీలు ఇచెడినతోడ శే వర్ణసంకరము కలుగుచున్నది, ఇది నిన్సంశయము,
అధ్యాయము] అర్జున విపాదయోగము లికి ల్లో॥ సజ్కరో నరకాయైవ కులఘ్నానాం కులస్యచ్‌ పత్తి పితరో హ్యేషాం లు_ప్పపిండోదక (క్రీయాః॥ మ శేరి అట్టి సంకరముచే కులమునకున్కు కులపాతకులకును నరక దోపంబులు నంభవించును, మజీయు వీించోదక[క్రియలు లేకపో వుటచేత పితృ చేవతలు పతితుళై యధోలోకమునకుం బోదుర్లు, శ్లో దోషెరేతై కులఘ్నానాం వర్షసజ్కరకారకై9 ఉత్సాద్య న్సే జాతిధర్మాః కులధర్మాశ్చ శాళ్వతాః॥ 48 కులమును జెజుచి భష్టత్వము నాపాదించువారు వర్మ నంకరదోమలగుదురు, అట్టి దుర్భార్గుల దుండగములచే శాళ్వి తముంలై వంశపరంపర గావచ్చు కులధర్భుములు, సాంప్రదాయ ములు, ఆచారములు చప్పున గాలిపోవును, శ్లో॥ ఉత్సన్న కులధర్మాణాం మనుష్యాణాం జనార్దన ! నరకే నియతంవాసో భవతీత్యను శుశ్రుమ! శశ జలజాతా! కులధర్భుముల నశింప జేసిన ఫురుషులు నరకము నం బెల్లి ప్వుడు తప్పక నివసీంపవలయునని పెద్దలు చెప్పుదురు, శ్లో॥ అహో, బత; మహత్సాపం కర్తుమ్‌ వ్యవసితావయం యద్రాజ్య సుఖలోభేన హన్తుం నస్వజనముద్యతాః॥ 45 అయ్యో! కృష్ణా! మనమీ నమయమున నెట్టి ఘాతుక కృత్యమునకుం దలకొంటిమి * తుచ్చమగు స్‌ రాజ్యసుఖము నభిల మీంచి లుస్థులమై పేరాశచే కట్టువడీ (ప్రియ బంధుజనులం జంప నుంకించుచుంటిమిగచా | న్లో॥ యదిమామ (ప్రతీకార మళస్త్రం శస్త్రపాణయః ధార్తరాష్ట్రారణీ హన్యు స్తన్మే కేమతరంభవేత్‌! 46 ఠ్‌
ప్రక అద్ధన విపాదయోగము సర్వశస్త్రా(స్ర్రముల సన్యసించి (ప్రతివీదలవై నెదుర్కొనిన నన్ను సర్వాయుధ నంశలితులగు దుర్యోధనాదులు చంపి రేని అయ్య]ది నా కత్యంత శేయో డాయకమని తలంచెదను, సంజయ ఉవాచ = సంజయు. డిట్లనెను శ్లోః ఏవముక్త్వా ర్జునస్పంఖ్యే రథోపస్థ ఉపావిళత్‌, విసృజ్య సళరం చాపం శోకసంవిగ్నమానసః॥ 47 దుఃఖసాగ రనిమగ్నుండై యర్జునుండిట్లువచించి, నంగరము సేయ నొల్లక విముఖులై, శరణాపంబులను జూజవిడిచి నిరు ౧... 'త్సావా దుఃఖములతో రథమునం గాద్చుండెను, ఇతి (శ్రీమ దృగవద్లీతా సూపనిషత్సు (బా విద్యాయాం యోగ శాస్త్రే (శ్రీకృష్ణా జన సంవాబే అద్జున విషాద 'యోగోనామ (పథమో౭ఒ థ్యాయః ఇట్లు ఉపనిషదర్థ (వతిపాదకంబును (బ్రహ్మవిద్యయు, యోగ ఇాశ్ర్రమును, (శ్రీ కృష్ణార్జున నంవాదంబును నగు (శ్ర్రీమ దృగవద్లీతలో అర్జున విపాదయోగంబను (ప్రథమాధ్యాయము,
ఓమ్‌, (శ్రీగామజయం న్దీ మదృ్భ గవదీతా యోగతత ర రహస్యము ల కో నూలి ద్వితీయోధ్యాయః సాం ఖు యోగః సాంఖ్యయోగము. సంజయఉవాచ = సంజయు. డిట్లనియె, న్లో॥ తంతధాకృపయా= ఒవిష్టమ శ్రుపూర్ణాకులేక్షణమ్‌, విషీద్నన్నమిదం వాక్య మువాచ మధుసూదనః॥ 1 అట్లు బంధువ్రలయందు. గల కృపచే పర వశుండై 'సేేశ్రముల నుండి అ్యశుజలము (ప్రవహించుచుండ. నిర్భర దుఃఖసాగర నిమగ్నుంజై. పరితపించుచున్న అర్జునుని గాంచి (శ్రీకృవ్ణపరమాళ్ళు యిట్లనియె, భగవానువాచ = (శ్రీకృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె. శ్లో కుతస్తాకళ్మ్ళలమిదం విషమే సముపస్థితమ్‌, అనార్యజుష్ట మస్వర్ల్య మక్సిర్హి కరమర్డుస॥ ణి విజయా | పరా(కమనంపన్ను(డవైన న్‌వ్చు = భీజవు' నకు సహజిమైనదియు, ఆర్యులచేం దిరస్కరింపంబడినదియు, 'అప ఖాఫ్టతికిని నరకమునకును అస్పదమైనదియు, స్వర్ల ద్వారమునకు బంధమైనదియు, అనవ్యూకర మైనదియు నై న యిట్టే .దుఃఖముతో గూడిన పిరికి గుణమున శెట్లుం చాల్చడిలివి! ఖ్లో॥ క్షైబ్యం మాస్మగమః పార్థః వైతత్త్వయ్యుపపద్యతేః కుద్రం హృదయదార్సల్యం త్యక్యో త్రిష పరంతప॥ శ్రి
86 సాంఖ్య మూగము [రెండవ పరంతపా ! పౌదపవిహీనములై న గుణములు నపుంసక లక్షణములు, మహాపరాక్రమవంతుండవని పేర్వడసిన నీ విట్టిపిరికి మూట్నబ్యు ఇెప్పందగునా 1 సీచాతిసనీచమైన యావృాదయచార్చ ల్యమునుండి విను క్ర్తుండ వై త్ట్మ్‌్ణమే పరులడై. బగసాధింపును! అర్జునడఉవాచ = అర్జును డిట్లనియె, శ్లో; కథంఖీష్మ మహంసళ్థ్యే (దోణంచ మధుసూదన, ఇషుభిః _ప్రతియోత్స్యామి పూజార్దావరిసూ దన॥ శీ యుశ్రాయుకృ వివేక సంసన్నుండవగు నో కృష్ణా! కరు కులమున కంతటికిని. బూజనసీయుండు, వృద్ధుండు నై న తాతను భీష్మూచార్యుని నే నెట్లు వధించుటకు, (బయరల్నింతును? మజీయు చుదీయ గుడ(కేష్టుం డగు ద్రోణాచాద్యనివై నే నెట్లు చే యెత్త గలను? వీరిని (ప్రతిఘటించి బాణ్య(పరకూగము “నెట్లు చేయగలను! న్లో గురూనహత్వాహి్‌ మహానుభావాజా (శ్రేయో భోక్తుం ఖై క్యమహీహలోకే, హత్వాఒర్థకామాం స్తు గురూ నిహైవ భుజ్జీయ భోగాకా రుధిర ప్రధిగ్దాకా॥ ర్‌ మహానుభాన్రలగు అచార్యవర్యులను వధించుట కంక సీప్రపంచమున భితొటనముం జేసి జీవించుట నాకు శ్రేయోదాయ కము గడా |! అట్టిచో అర్థకశామములను గురువులను వధించి ఆ నెత్తు టితో దడీసిన భోగభాగ్యముల ననుభవింప నభిలమింపందగునా ? శ్లో నవై తద్విద్మః కతరన్నోగరీయో యద్వాజయేమ యది వా నో జయీయుః, యానేవహత్వా న జిజీవిషామ స్తే-వస్థితాః ప్రముఖే ధా _ర్తరాస్ట్రాః॥ 6
అధ్యాయము] సాంఖ్య యూగము వ్‌ కృష్ణా | అదియునుగాక యుద్ధము సేయుటలో మనమే వారిని జయింతుమో, లేశ వారే మనలను జయింతురో నిర్ణ యింపంజూలము, ఇట్లు చేయుటవచేత యిది మంచిదనియు నిది ఇెడ్డ్దదనియు మనకుం టెలియదు, అంతేగాక వధార్తరాష్ట్రల మనమోడింప నిశ్చయించుకొని యున్నామో అట్టివారే (పాణ ములనుగూడ, ద్యజింప సంసిద్ధులై యీయుద్ధభూమినివచ్చి నిలచి యున్నారు, న్లో॥ కార్పణ్యదోషోప హతస్వభావః
పృచ్చామిత్వాం ధర్మసమ్మూఢచేతాః,
య్యచేయస్స్యా న్నిశ్చితం (బూహ్‌ి తన్మే,
శిష్య స్తే-హం శాధిమాం త్వాం 'ప్రసన్నమ్‌॥ 7 , కృష్ణా ! ఈ సమయమున కార్చణ్యదోమముచే.. నేను కొట్టంబడియున్నాను, అందుచే ధర్మాధర్మ వివేకవిహీనుండ న్వై “ఇదమిళ్ణ మని నిశ్చయింప లేకున్నాను. ఈ నమయమున నీవే నాకు శరణ్యము, నీకు మించినవా "రెవ్యడును లేరు: నా నంచేహా మును దీద్చము, వీరితో నిప్పుడు యుద్ధముచేయు టుచితమా + లేక మానుట మంచిదా? నన్ను సీ శిష్యునిగా నన్యుగహించి యుప బేశింవుము,
శ్లోః నహి ప్రపళ్యామి మమాను సద్యా
ద్యచ్చోక ముచ్చోషణ మిన్దియాణామ్‌,
అవావ్యభూమా వసపత్నమృద్ధం
రాజ్యం సురాణా మపీచాఒధిపత్యమ్‌॥ రి,
అడ్డులేక భ(తువుల నుక్క_డగించి అఖండ రాజ్యసుఖముల
ననుభవించినను, 'జేనలోకమునందలి యిం(ద్రపదవి దొరకినను
శం సాంఖ్యయోగము (ెండవ నా యిం[దియములను శోషీంపం 'జేయునట్టి యీ దుఃఖమును బోగొట్టి శాంతిని గలుగజేయువ స్తువేదియును గనంబడ లేదు, కాన నా యీా దుఃఖమును తీర్పదగిన జేదో దానిని నాకు నిశ్చయ ముగా తెలుపుము, సక్టయఉవాచ = సంజయుం. డిట్లనియె. న్లో ఏనము క్యా హృషీకేళం గుడాకేళః పరంతపః, [ ౧ఎబమావవ నయోత్స్య ఇతిగోవిన్ష ముక్త్వా తూసష్టంబభూవహ॥। రి అర్జును. డీవిధముగా యుద్ధముసేయ నొల్లనని (శ్రీ కృవ్ల భగవానునితో. జెప్పి, యుద్ధవిముఖుండై కృష్ణుని నమాపమునం గూర్చ్పండెను, || ల న్లో తమువాచ హృషీకేశః ప్రహాసన్నివభారత, "సేనయో రుభయోర్మధ్యే విషీద్నన్త మిదం వచః॥ 10 ధృతరాష్ట్రా ! విపాదహ్ఫృదయుంతై. అట్లు రెండుసేనల మధ్య రధమునందు గూర్చున్న అకునునిజూచి పరిహాసము జేయు వె వష వానివలె (శ్రీకృష్ణుండు చిదనగవుతో నిట్లనియె, శ్రీ భగవానువాచ = శ్రీకృష్ణుం డిట్లనియె. న్లో! అళోచ్యానన్వళోచ స్త్వం (పజ్ఞావాదాంశ భాషసే, గతాసూనగతా సూంళ్చ నానుళోచ న్తి పజ్జీతాః॥ 11 అడ్జునా | స్రీ చుఃఖంపందగనివానినింగూర్చి దుఃఖంచు చున్నావు, వేదాంతత_త్త్య విజ్ఞానపరుండగు పండితునివలె మాట లాడుచున్నావు, బేవోళ్ళస్వరూపములం -జెలిసిన్యప్రాజ్ఞులు జీవించు చున్నవారిని గురించిగాని, మృతినొందినవారి నిమి _ల్సేముగాని దుఃఖంపరు,
అభ్యాయము_] సాంఖ్యయోగము వ! శ్లో నత్వేవాహం జాతునాసం నత్వంనే మేజనాధిపా?, నచ్చై వనభవిష్యామ స్పర్వేవయ మతఃసరమ్‌॥ ల్లి పరమాత్మ స్వరూఫుండనగు నేను ఒకప్పుడును లేనివాండను గాను, నే నెప్పుడును శాశ్వితముగా నున్నాను, నీవును నళ్లు, ఈ యుద్ధభూమియందు నిలిచియుండు రాజులందుజును, తదితరు లును లేనివారలుకార, అనలా నింతకమున్ను వీరందణును "లేకపోలేదు, ఇకమిదట మన మందజమును లేక సోము, -జీహాములు నశించినను పరమాళ్ళ స్వరూపమగు మనయాత్మ నశించునది కాదు. కనుక పరమాళ్ము జీవాళ్ళులు నిత్యములు, న్లో॥ దేహినో=స్మికా యథాదేహే కొమారంయొవనంజరా. తథాదేహాన్హర ప్రాప్తి ర్టీరస్తత్రనముహ్యతి॥ 18
ఈ స్థూలశరీరమునకు చాల్యము, యావనము కౌమా రము, వృద్ధత్వము మున్నగునవస్థ లెట్లు కలుంగుచున్నవో అకు ఆళ్ళకు నన్య చేహ (పా ప్రి కలుగుచుండుట నైజము, ధీదలగు పండితులు ేహనాశాదులనుగూంర్చి యెప్పుడును (భాంతిం జెందరు.
న్లో॥ మాత్రా స్పర్శాస్తు కౌన్తేయ £ శీతోష్ణ సుఖదుఃఖదాః, ఆగమాపాయినోనిత్యా స్తాం స్తితిక్షస్వ భారత :
ఓ అర్జునా ! శబ్దర్పర్శరూపరసగంధంబులు అంతఃకరణ (వేరితంబునై. యిం[దియ చలనము. జేయుటవలన శీతోఫ్ల సుఖదుఃఖ ద్వంద్యములు గలుగుచుండును. ఈవిమయ సుఖదుఃఖ వ్య త్యానముల శాశ్వితములు, ఉత్స త్తినాశంబులు గలవి. ఎన్ని విధముల ననుభవించినను తనివి నొందనివి, మాయాహోాహ్‌ి తములుగాన వీనిని నహింపుము, (4-22-చూూ)
శ్రీ(్రీ సాంఖ్యయోగము (రెండవ శ్లో! యంహినవ్యధయ న్త్యేతే పురుషం పురుషర్షభ / సమదుఃఖసుఖం దీరం సోఒమృతత్వాయ కల్పతే॥ 15 అర్జునా ! పంచతన్నాత్రల వలనం గలులస సుఖదుఃఖంబుల నమానముగాందలచి మనోవికారముల నొందక సిశ్చలుండైన ఫుఠువ్యకేమ్టుండు మోమోద్దుండగును, ళ్లో॥ నాఒసతోవిద్యతే భావో నాఒభావో విద్యతే సతః, ఉభయోరపి దృష్టోఒ_న్హస్త్వనయో_స్త్ప త్త్వదర్శిభిః॥ 16 అనత్తగుజేహోదుల నెన్నివిధంబుల రథతీ.ంచినను నశించును, సద్వస్తువై న అత్యకు నాశనములేదు, సద్వస్తువగు అత్మ అనద్వ స్తువగుచేహంబునందు నిత్యత్వంబున నున్నదని అత్మ త్త కోవిదులగువా చే యానరెంటియొక్క నిశ్చయను నెజింగి యున్నారు, క్లో॥ అవినాశితుతద్విద్ధి యేనసర్వమిదంతతమ్‌, వినాశమవ్యయస్యాస్య నకళశ్చిత్క్మర్తుమర్హతి 11 | నకలభూతములయందు నర్వభువనమ్ములను వ్యాపించి యున్న అత్మతత్వంబునకు నాశనములేదు, జేనవేతను నాశనము నొాందజాలసి అవ్యయమగు నాళ్మును ఎట్టవారును నాథ మొనరింపం జాలర, (హై, బ్ఫ్‌ అ. చూడుము, బ్లో॥ అన్హవన్ద ఇమేదేహి నిత్యస్యో కాళ్ళరీరిణః, అనాశినోఒ (ప్రమేయస్య తస్మాద్యుధ్యస్వభారత॥ 18 పార్థా! ఆళ్ళ అ(ప్రమేయుండు ; అవి నాశితుండు ; సర్వ శాలములందును నిత్యమైసవాండు, అట్టి అత్మవసించు నీ పాంచ
అభ్యాయము ] సాంఖ్య యాగము డ్డ భాతికచేపాము మాతము నీటిబుగ్గ వంటిది. తమణభంగురము, నాశనమును తప్పించుకొనునది కాదు, ఎప్పుడో ఒకప్పుడు, నళించు సీజేహూామునం దాశవదలి విరికితో6 గూడిన అల్బగుణమును మాని రణమొనడ్చుము. శ్లో యఏనంవేత్రిహ న్తారంంయశై నం మన్య తేహతం, ఉభౌరా న విజానీతో నాయం హన్తినహన్యతే॥ 10 అవ్యయమగు నీ యాత్మును చంపవలయునని (ప్రయత్నించు చవాండును, అట్టి యాళ్ళ పరులచేతం జంపంబడుచున్న దని తలంచు వాండును, అత్మ్మతత్వ మెబుంగనట్టి అవివేకులు, ఎందుకనంగా ననాతనమగు నీ యాత్మ ఒకరిని చంఫునదియుంగాదుు ఒకరి చేత చంపంబడునదియుంగాదు, శో సజాయతే(మియతే వాకదాచి న్నాయంభూత్యా భవితా వానభూయః, అజోనిత్యశ్శాశ్వతోఒయం ప్పరాణో నహన్యతే హన్యమానే శళరీరే॥ ౭0 ఆత్మ జననమరణ రాహిత్యమైశది, కొన్నాళ్లుమూ్యత మో (పపంచముననుండి మరల ఉండక పోవునది కాదు, (ప్రపంచ మున ేకుండి కొన్నాళ్ల కుద్భవించు నట్టిదియుంగాదు, ఎందు కన ఆల్మే మిక్కిలి స్థివమైనది. అన్ని నమయములందు చంచ లములేక నొక్క_రీతిగా నుండునది, జననమరణాది అవస్థలకుం జిక్క_నిది. దాని నావరించియుండు శరీరము నళించినను అది నళించదు, ఖ్టో॥ 'వేదావినాశినం నిత్యం యఏన మజమవ్యయమ్‌, కథంన పురుషఃపార్థః కంఘాత యతి హన్తికమ్‌॥ 21 6
- సాంఖ్యయోగము [రండవ ఓ సవ్యసాచీ ! అత్మవినాశనము కానిదనియు, అన్ని కాల ములయందు నుండునది యనియృు, జన్మ రాహిత్య మైనదనియు, హింసింపయబడని దనియు, అవ్యయ మైనదనియు ఏ మానవుండు హించుచున్నాండో అట్టివాండు ఎవ్వరిని హీంసింపవలయునని దలంచును? మగరెవ్వరిని యొవ్వరిచే నెట్లు చంపించును న్లో. వాసాంసి జీర్ణాని యథావిహాయ నవాని గృపహ్హాతి నకో౬పరాణి, తథాశరీరాణి విహాయజీర్జా న్యన్యాని సంయాతి నవానిదేహీ! లని అజ్జనా ! మానవుండు తాను కట్టుకొను వ(స్ర్రునులు చినిగిపోయినంత నే వానిని విడిచి క్రొ త్తవానినిగాని ధరంచును గడా! ఆ నూతన వశ్ర్రములును వానివాని అర్ధ సౌందర్యముల ననుసరించి యుండును, అక్లు ఈ యాత్మ ఒక చేహము నళించి పోయిన వెంటనే మజీయొక -జేహూమునీ ధరించుచున్నది, ఒక శరీరమునందుండి మయొనరించు పాపపఫ్రుణ్యములను ధనము మిోదను, విజ్ఞానమను సౌందర్యముమిదను, నూతన ేహాము లాధారపడి యుండును, అనంాా నత్క_ర్జువలన నుత్తమ జనమును, దుష్క_ర్భు వలన పాపీ జనమును కలుగుచుండును, న్లో; నైనం ఛిన్హన్తి శస్త్రాణి నై నందహతిపావకః, నవై నంక్షేదయ నా శిపో నశోషయతి మారుతః॥ 8 మవముజీియు నా యాత్మ న్వరూవ మెట్టిదనంగా, నయ్యది ఆయుధంబులచే. భీదిందంబడి ఖండింపణుడదు, అగ్నిదానిని కాల్చంజూలదు, అక్లు నీవను తడుపంజాలదు, గాలియును శోవషీంపంజేయ లేదు, అనలా నా యాళ్ళ పంచభూతములకంకు నతీత మైనదని యెజుంగుము. (గై చూడుము,
అధ్యాయము] సాంఖ్య యోగము శ్తీఫ్రి శో అచ్చేద్యోఒజయమదాహో్యోఒయ ణం మ క్షేద్యోఒళో స్యయేవచ, నిత అర, య ల త్యస్పర్వగతః స్టాణు రచతో2యం సనాతనః ॥ దిశ ఆత్మ అగ్నిచే దహింపంబడదు, శస్త్రాశ్ర్రములచే భేదింపం బడదు, ళశీతోస్తములకు చలింపదు, మాద్చంటెందదు. వికా రము వడయదు, ఎల్లప్పుడును ఒక్కరూపంబున నర్వ (1పపంచము లందంతటను వ్యావీంచియున్నది. స్థిరమై, సరాతనమై, చలనరా హిత్యముకలదై (టైహట్హండమునంతయు నావరించి యున్నది. శ్లో అవ్యకోఒయ మచింతో $౭.యమవికార్యోఒయముచ్యతే, తస్మాదేవం విదికై శనం నానుళోచితుమర్త సి॥ ర్‌ యా బా ఆ యాళ్ళ త_త్స్యమును జ్ఞానేంద్రియములచే కని పెట్టుటకు వలనుపడదు. మనసుచే చింతించి లేచా చర్చించి యిట్లిదని నిర్ణయించుటకు వీలుకాదు, ఎట్టి వికారములుగాని ఆయాళ్ళుకు "లేవు, ఇట్టి ఆత్మరవాన్యమును గ్రహించిన తరువాత దానిక్రై దుఃఖంపక్క యుద్ధమునకు లెమ్ము, ఈవిషయమై షే అన ధ్యాన సొంఖ్య కర్మ యోగములను స మరాడింటిలో "బేనిచేతనై నను ఆత్మను 'తెలియవచ్చునని చెన్పం బడియున్నవి, పై న్లోకమున కియ్యది భిన్నముగానున్నదని తలంప వచ్చును, కాని భావమట్టిదిగాదు. క్రీ ము (ప్రకారముగా బుద్ధిచేత సమస్త ధర్మాధర్థుములు 'తెలియవచ్చును. బుద్ధికి ఆళ్ళ సొమీగా నున్నదిగాన బుద్ధివలన అత్మృనునిశ్చయించి దానియం దై క్యమగుట కును పరమార్మ్మయి ట్టివాండని -ఇలియటకును శారణమగుచున్న ది,
శీ సాంఖ్యయోగము [5ండవ శో అధదైనం సిత్యజాతం నిత్యంవామన్య "సీమృతమ్‌, తథాపిత్వం మహాబాహో । నై, వంశోచిడముమర్హసి! 26 మహాబాహుబలనంపన్నా | అక్జునా | ఇంతవనజ కు నేను చెప్పుచువచ్చిన అత్మస్వరూపము "తవియక జన్మించుచు మురణించుచు ఉన్నటువంటి యీ చేపామునే అత్మ్భయని తల పోయుదు'వేని అప్పుడుగూడ నీవ్ర దుఃఖంపవలసిన అవనరములేదు, న్లో జాతస్య్మహి ధృవోమృత్యు రవం జన్మమృతస్యచ: తస్మాదపరిహార్యేఒర్దే నత్వం శోచితుమర్హసి 11 2 (ప్రపంచమున నేది జన్ఫించుచున్నదో అది తప్పక నశించు చున్నది. ఈ విషయమెట్లు నిశ్చ్వయమో అనక్లు నశించినది మఅల జన్మించు టయు నిశ్చయము, ఇప్‌ రెండును యొవరివశమునందును "లేక తమంతట తాము నంఛవించుచు నే యుండును, ఇట్టి అనివార్య సంఘటనమునుగూంర్చి నీవు దుఃఖంచుట న్యాయమా * శ్లో॥ అవ్యక్తా దీని భూతాని వ్యక్తమధ్యానిభారత ; అవ్యక్త నిధనాన్యేవ తత్రకాపరిదేవనా ? 2కి సవ్యసాచీ | (ప్రపంచమున శరీరధారులగు యుల్ల భూత రా సులయుక్క వృత్తాంతను పూర్వమిట్లుం జెనసి యొబజుంగుట కలవి గాదు, అక్షు వాని ఉ_త్తరావస్థయు. తెలిసికొనుటకు సాధ్యము కాదు, కాసి మధ్యావస్థ వూతము వ్య_క్రమగుచున్నది. కాన నట్టి భూతములనుగూర్చి సి వింతగా దుఃఖంపనేల * ఈ శ్లోకము. పూర్వోత్తర జన్ముంబులం. బెలిసికొనుటకు సాధ్యము కాదని 'తెలుఫుచున్నది. కాని క్టీ అ, న “నేను అన్ని జన్హు ముల నెటుంగుదును, సీ వెబుంగలేవి ని న్తీ కృష్ణపరమాత్మ
అధ్యాయము] సాంఖ్య యోగము శీ అధ్జనునికి తెల్పియున్నాడు, ఇందువలన అజ్ఞులు పఫూర్యో త్తర జనుంబు లెజుంగ లేరనుట న్పష్టము, మధ్యలో వ్య _క్తంబగు జనము నంటే సుఖదుఃఖము లనుభవించుచు మోహపరవశులగు చున్నారు, సర్వష్థులు ఇంతకుముందు తామే య్‌ జన్మము "లె త్రినది వయేరీతి చరించినది యెొతింగి యింక రానున్న జన్ముములంగూడ "తెలిసికొని అట్టి జన్ముకర్హృములకు బడ్డులుగాక సర్వబంధ విముక్తులై నితాంత మగు శాంతిని బొందియుందురని తెలియవలయును, న్లో ॥ ఆశ్చర్యవత్పశళ్యతి కళ్చిదేన మాశ్చర్యవద్వదతి తదై వచాన్యః, ఆళ్చర్యవవైై ఎవమన్య శృణోతి శృత్వా ప్యేనం వేదన చైవకళ్చిల్‌॥ ఓల ఎన్నండును చూడని వింతవ స్తువునుం జూచినట్లు ఒకా నొళండీయాత్త స్తేను ఆశ్చర్యముగా. జూ-చుచున్నాడు, చూచినదానిని ఆశ్చర్యముగాం. జెప్పంగా మజియొకండు. ఆశ్చర్యముతో విను చున్నాడు, కాని యిట్టి వారలలో ఆత్మయొక్క నిశ్చలతళ్వ మెజీింగినట్టి వాం డొక్కండునులేండు. ఇచ్చట ఆత్మను ఆశ్చర్యముగాంజూచువాండును, చెప్పు వాండును, వినువాండును ఆత్భనిశ్చలత_త్త గముంటెలియని వారని (పతి పాదింపంబడియున్నది. ఈ అధ్యాయము శ్లో శ్లోకములందు ఆత్మ అఖండవ్యాపకమై స్థిరముగా సర్వభూతములయందును నిండీ యున్నదని నిర్ధారణ చేయంబడియున్నది, నుజిము?న దారము నందు పూసలుకూర్చంబడినట్టు సర్వభూతములును నాయందే యున్నవనియును నాకం అన్య మణువైనను "తేదనియు. తేలుపం బడియున్నది. బ్టీఆ,న అన్నింటికిని భగవంతుండనగునే నేకారణముః
జీ సాంఖ్యయోగము [రండవ నావలన'నే సర్వమును (ప్రవ_ర్పింపం బడుచున్నది అని ఛభగనంతునిచేం జెప్పంబడియున్నది, ఇందువలన, అత్మృఒక్క_ కేయని "తెలిసిన తత్వ జయ వినువాండు వేరు, చెప్పువాండు వేరు, చూచువాండువేరను భిన్న భావములు లేక నర్వము తా నేయని నిశ్చలమగు తత్త సముతో నుండును, (ఈ విషయమున మజియు ,] కీ చూడుము, ఆత్మత_త్త్వ వేత్తలకు భిన్న భావములు లేవు, శ్లో దేహీనిత్య మవధ్యోఒయం 'దేహే సర్వస్యభారత : తస్మాత్సర్వాణి భూతాని నత్వం శోచిలుమర్హసి॥ త్ర అక్జునా! ఇంతవజకును నేను వివరించిన ఆత్మసీయందును నాయంచును భీష్మాదులయందు వమూతమేగాక వివీలికాది (శువ్మా కోటి పర్యంతమును, వకముగా నిండియున్నది. అయాళత్మ్మ భీమ్మూ దులలో. జచ్చునని సీవుదుఃఖంచునప్పుడు తక్కిన జీవరాసుల యందున్న ఆత్మృయు మృతినొందునని నస్రు దుఃఖంపనలయును గచా |! అట్లు నీవ్రచేయయగలవా ? అట్లు చేయందగునా ?
ఈ విషయమున క్షీ అ, న, ““నర్వ్యభూతములను నా శక్తిచే యం(తముల గిరగిర (త్రివ్పినట్లు [తిప్పుచున్నాను. నేనే -ఈశ్వ ఠతండను, అందజటీలోనున్నాను, కాని నూయాకల్పితమగుటచే ఈ రహాన్యము తెలియుట లేదు, ఇందువలన ఆత శ్ఞేన్వరూపుండనగు నన్ను తెలిసిన తవపచవాత దుఃఖముండరాదొని యుండుటచే నీ "రెండు న్లోకములును యేకీభవించుచున్నవి,,
శ్లో॥ న్వధర్మమపిచా వేక్య నవికమ్చితు మర్హసి, ధర్మ్యాద్ధియుద్ధాచ్చేయోఒన్యక్‌ క్షత్రియస్యనవిద్యతే॥ అడ్జునా! ఈ సమయమున నీన్చ ప్రీ స్వథర్థుమును గూడ 'యోచింపవలసియున్నది, నీవు తతియుండవు, యుద్ధము వేయుట
అధ్యాయము] సాంఖ్య యోగము శ్రీకి మా్యత్రధర్మము, తు(తియునికి యుద్ధముం జేయుటకంకు మించిన కార్య మొక్క టియు లేదు, నీ ధర్జుమునకు విరుద్ధముగాంబోక, ఆలోచనలో మునింగిచలింపక, యుద్ధముసేయుటయీ నీకు పరమ టేయోదాయకము. (ఈ సందర్భమున 18 అ. ఉకి చూడుము.) న్లో యదృచ్చయాచోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృతం, సుఖినః క్యత్రియాః పార్ధ: లభ_న్తే యుద్ధమీదృళమ్‌॥ 82 పారా! న్వర్ల ద్వారము తనంతటనే "తెదవంబడి జనుల నాహ్వానించునట్రి యా నదవకాశము నత్పురుషులకేగదా లభిం చును, అఫ్షే అ్మ(ప్రయత్నముగ తటస్థించిన యా యంద్ధము సుఖ ఫురుషులును, అదృష్టవంతులునునై న రాజఫ్రుంగవుల శే లభించును, శ్లో॥ అధచేేత్త్యం ధర్మ్యమిమం సం[గ్రామం నకరిష్యసి, తరస్స్య ధర్మం కీర్తించ హిత్వాపాపమవాప్ప్యసి॥ లికి అడ్జునా |! ఇది ధర్మ యుద్ధము, ఇట్టి ధర్భయుద్ధమును స్‌ు చవేయచేనిసీ విధ్యు క్‌ ధర్మమును సీవ్చు తిరన్క్మరించుచున్నావు, అందుచే నీ విదివజకు నంపాదించిన మహాశస్త్రాన్ర విద్యాకోవి దుండను పేరును కీర్తిని బోగొట్టుకొనుచున్నావు, అపకీ ర్హికి పాలగు చున్నావు, మజీయు న్వధ రా చరణ విముఖుండవగుటచే పొపము లనే బొందుచున్నావు, శ్లో అకీర్తించాభిభూతాని కథయిష్య న్తితేఒవ్యయామ్‌, సమావితస్యచాకీ ర్తి ర్మరణా దతిరిచ్యతే॥ ల సీక్సీర్హికి యింతకు ము న్నెప్పుడును లోటుకలుగ లేదు, కాని యిప్పుడిట్లు యుద్ధవిముఖుండ వగుటచే అట్టికీ రికి భంగముకలుగు చున్నది. అడ్జునుండు రణభీకువని లోళకమంతయు నీ యపకీర్తిని జెప్పికొనును. సత్కీ_ర్పివడసిన మహావురుషునకు అపకీర్తికంకె
శేరి సాంఖ్యయూాగము [రండవ మరణము మేలుగదా! అపకీర్తి మరణమునకంకె మించినదని యెజతుంగుము, శ్లో॥ భయ్యాద్రణాదు పరతం మన్య న్తేత్వాం మహారథాః, యేషాంచత్వం బహునుతో భూత్వాయాస్యసిలాఘవమ్‌॥ యుద్ధమునకు జడిసి భీరువై యుద్ధము సేయక మరలితివని సీ కీడుగాని మహారధులుగూడ నిన్నపహసింతురు, ఎవ్వరిచేత గారనమర్యాదల నిదివజకుం బొందుచుంటినో అట్టివారి చేతనే యిప్పుడు పరిహానముగాను చులకనగాను భూడంబడుదొవు, న్లో॥ అవాళ్చ్ళవాదాంశ్న బహూన్యదిష్య న్తితవా=ఒ-హితాః, నిస్టన్త స్తవసామర్థ్యం తతోదుఃఖ తరంనుకిమ్‌. 81 నీ మిత్రులగు మహారథులేగాక సీ శతువులుగూడ సీ (పతాపగుణములకు కళంకము వాటిల్లి నట్లు నిన్ను గేలిసేయు దురు, అట్టి విషయమున శ (తువ్చలను జూచుచుండుటక ౦కె వేరు దుఃఖము గలచా ? న్లో హతోవాప్రాప్ప్య సే స్వర్శం జిత్వావాఖోత్య సేమహీమ్‌, లా గి తస్మాదు త్తిస్టకౌ న్తేయ । యుద్దాయకృతనిశ్చయః; 87 వణటీ అణాల జో యుద్ధమున ఫలిత మేమియు లేదంటివి, అక్జునా ! నీవు శతువులచేతంజిక్కి. మరణించితి వేని ఏర న్వర్లమును బొందు దువు, లేదని వారి నోడించితి వేని యిహలోకరాజ్యభోగము లనుభవింతువు. ఇంతకంకతు వేశేమి కావలయును ? కాబట్టి నందియములన్నియు విడిచి యుద్ధము 'సీయుటకు లెమ్ము, శ్లో సుఖదుఃఖేసమేకృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయొ, తతోయుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవంపాపమవాప్ప్యసి! 88
అధ్యాయము] సాంఖ్యయోగము జీరో యుద్ధముసేయుట యంచేగాక యే కర్శయందై నను భావ శుద్ధియున్న యెడల తత్కర్భువలన పాపము లంటవు, కష్ట్రసుఖ ములను, లాభసనష్టములను, జయాపజయములను సమానముగా నెంచి యుద్ధము. 'జేసినయెడల దానివలన పాప మొక్కింతయును బొందవు, (పాణాదిభయ మాళ్ళ్మకు 'లేదుగాన మనము ధర్శుము నుద్ధరించ వలయును, ఖ్డో॥ ఏషా తే2 భిహితాసాజ్ట్యే బుద్ధిర్యోగేత్విమాం శృణు, బుద్ధ్యాయుక్షో యయా పార్థః కర్మబన్ధం వహాస్యసి। 80 అష్జునా! ఇంతవజకును (గాహ్యమైన ఆత్మ నిత్యత_త్త్వ బుద్ధి విషయమై సాంఖ్యముగా వివరించితిని, క ర్భానుస్టానంబువలన కర్మబంధ విముక్తిగలుగు బుద్ధి సూత్మమును 'జల్చెదను వినుము. జ్ల్ఞానమువలన ని త్యానిత్యంబును (గ్రహించి సత్కర్భూ నుస్టానపరుందైై క ర్టబంధంబును దప్పించుకొను ఉపాయము: "జెల్చదను, న్లో॥ నేహాభిక్రమ నా శో స్తి (పత్యవాయో న విద్యతే, స్వల్ప మప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతోభయాత్‌॥ కర చేయ టక రయచారంభించి కారణాంతరములచే నట్టి దానిని పరిసమా_్రి చేయక మధ్యలో నిలిపినను అట్టి యోగమువలన దోషములేదు, మనుజుని సంసార బంధమునుండి విముుక్టింజేయు టకు కర్మయోగ మెంత చిన్నదై నను (శేస్టమగును, అనంగా ఎంతే గొప్ప జ్ఞానవంతుండై నను నత్క_ర్భానుస్టానము 'లేశ్రయున్న తరించుటకు మార్షములేదు, సంపూర్షజ్ఞానముతో గూడిన అంతే రంగ కర్భానుష్టానంబువలన తాను తరించుటకును, లోకోప కారము చేయుటకును వ్లూర్ణ మేర్చడును, కనుక కర్మానుష్టా
ర్ట సాంఖ్యయోాగము [రెండవ నము గొప్పది, (క్షీ అ, చూడుము,) ఎట్టి జ్షానవంతుండై నను కర్శానుష్టానము లేక కర్ణబంధ విముక్తుండగుటకు సాధ్యముకాదు, కర్ణుములం జేసి కర్మ ఫలంబులం ద్యజించి నిప్కామిమై యుండుకు త _త్వేక్షాని లతణంబగును, శ్లో వ్యవసాయాత్మికాబుద్ధి రేకే హూ కురునన్షన : బహుళాఖా హ్యన న్లాళ్చ బుద్దయో ఒవ్యవసాయినామ్‌॥ ఓ అర్జునా, ఇట్లు వెప్పంబడిన ముక్త స్థితికి అత్భసామోత్కాా రము నభిలమీంచు మహనీయుల ఆశయము, ఛ్యేయము ఒక్కళు, అట్టి వా కెట్టికర్ణుల నాచరించుచున్నను బుద్ధి 'యేకముగనే యుండును, ఇట్టి నిశ్చ్వయములేని 'వేజభి.పాయములుగల వారిబుద్ధులు కర్మాపే తనుబట్టి వాఖోవళాఖలుగాం జీలియుండును, అట్టివా "రట్టడానిని సాధించుటకు శక్ష్యులుగారు, (జ అ, చూడుము) నర్వభూతములను సమానమైన బుద్ధితో నెవ్వండుచూచునో వానిబుద్ధి నిశ్చలమై యుండును, ఇట్టివారుకర్ణుముల జేసినను వారికింగర్భు బంధము లేదు, శ్లో యామి మాం పుష్పితాం వాచం (ప్రవదన్త ్యవిపళ్చితః, 'వేదవాదరతాః పార్థః నాన్యద స్తీతివాదినః॥ శ్రీని అడ్జునా ! చేదములయందు (వతిపాదింపబడినట్లు స్వర్గమున కన్న మించిన సౌఖ్యమేలేదనియు, అట్టివారిక్షై తగు కర్మల నాచరింపవలయుననియు, లేనెలూదనట్లు పుష్పీంచిన లతలవో ఆ కొంద జెల్ల ప్పుడును చర్చలయం చే అనక్షిగలవారై. వాదనులం "జేయుచు. (ప్రదారమ్ముచేయుచుందుడ, శాని తాము మాత్రము కోర్మానుహ్రానము చేయట, ఇట్టివా రవివేకులలో హీనులేగాని జ్రానులుగాడు,
అధ్యాయము] సాంఖ్య యోగము క్‌1 శ్లో॥ కామాత్మాన స్ప శగ్గపరాజన్మకర్మ ఫల(ప్రదామ్‌, (క్రియా విశేషబహుళాం భోగ్చై శ్వర్యగతిం (పతిః 8 న్వర్ల్గభోగముల నపేమీంచి. కామతృష్ణా పరిపీడితులై యొల్లప్పుడును [క్రియావికేష. శఈూన్యంచై న బహుళమగు వాక్యము లను చెప్పుచు జన్ముకర్శ సుఖదుఃఖంబుల ననుభవించుచుందురు, అనంగాం గొండంతయాశతో న్వర్ల ఫలంబులగోరి (క్రియ లేని వాక్య ములవలన మతి చెడి(భవింంచి జీవితముల వ్యర్థము, జేయుచుందురు. స్వర్లభోగంబులు గలిగనను కొన్నిదినములుండి మజికొనాష్నళ్ళకు తీణించుటవలన జనుము లెత్తవలసినచ్చును. (గీ అ. చూడుము.) యధార్థ తత్త రం బెతింగిన వారు స్వన్తాదిభోగ ఫలంబుల న పేజీంపక జన్హు రాహిత్యంబగు మోతమార్షము నందుదురుః శ్లో భోగ్రైశ్వర్య ప్రసక్తానాం తయాప హృతచేతసొమ్‌, వ్యవసాయాత్మికాబుద్ధి స్పమాధౌ న విధీయతే! _ 44 ఇవహాభో గై శ్వర్యములయందు ఆ నక్తులై వానినాశ్రయించి కోర్కెలచే. చిత్తచాంచల్యమున మనసు నపహృతము_ చేయు చున్నావ, ఇట్టి యిహలోక భోగలాలసులై నవారి కెప్పుడును వవిధముచేతగాసి ఆత్మత_త్త్వవిజ్ఞాన రహన్యమును “'దెలియంబఅచు బుద్ధి పట్టువడదు, (ే చూడుము.) రజ_న్తమోగుణంబులవలన రాగమోవా శోకంబులు గలుగును, అందువలన నిశ్చయాలత్ముక మైనబుద్ధి యుండదు, ల్లో త్రైగుణ్యవిషయావేదా నిస్తెగుజ్యో భవార్జున నిర్జ్వ్యంద్యో నిత్యసత్తస్థో నిర్వాజ్హోలస్ట సరన న్య అధ్జునా ! వేదములు సత్వరజ_్హా. క చముల మూడీరాజో టిని వివరించుచున్నవి, వానిమోదనే 'వే్మేవ్ల లతలా ! రి ఆపన లాం నలో
ళ్‌ సాంఖ్యయోగము [రెండవ అట్టి (తిగుణములను వదలవలయును, కొని నిత్యనత్వమును .నూ(త్రముపూనవలయును, ఏలయన సత్వగుణమున కి తరగుణముల స్పర్శకలిగినప్పుడు సత్వగుణము నశించి మిగిలినవి బలపడును: అందుచేతనే ద్వంద్వగుణములనుగాడ వదలవలయును, ఒక్క_ స్తత్వగుణనును మాత్రమే ఫూనవలెను, అట్లు నత్వగుణమవలం జన క్క బించి యోగ వేమముల విడచి కర ్రనలుపవలయును. (క్యా వరాడుము,) నత్వగుణంబునందు( (బైవేశించిన (కమముగా నాస_త్తర్పమును గూడ వదలిన (తిగుణాతీతుండై పర(బహ్మ మై (శ్రకాళించును (మతియు శ్‌ అ, చూడుము.) శ్లో యావానర్లఉదపానే సర్శ్యత స్నృంప్తుతోదకే, వావాకా సర్వేషు వేదేమ (బ్రాహ్మణస్య విజానతః॥ 46 నర్వముఖములనుండి ఊటగలిగి జలనమృుద్ధ మైన తటాశము నుండి డాహముగలవాండు తనకుం గావలసినంత మాత్రమే స్వీక ర80చి తనదాహమును పోగొట్టుకొనుచున్నాడు, అళ్లు ఆత్మజ్ఞాన నిర్జులుంతై న ముముతువు (వాహ్మాణుండు) సర్వార్థ సావీ.మైన 'వేదరాశినుండి తన శెంతమా[త్రము (ప్రయోజనమా అంత వమూతమే తహించి కొనుచున్నాండు, ల్లో కర్మణ్యే వాధికార స్తే మాఫలేషు కదాచన, అదన అన అద మాకర్మఫల ఠాతుర్భూ ర్మాతే సజ్లోఇ-స్త్వకర్మణి॥ త్త కర్మచేయుటయం దే నీ కధికారముగలదు, కాని సివు నిమిత్త మాతుండవే. ఆకర ఫలమునందు సీిట్టి అధి కారముగాని నంబం ధ్రముగాసాలేదు. అందుచే నీకు ఫలా-పేకమయు కూడదు, కర్మ సఫలీ కృత మైనదని * య్రూనచిధ్రమును, విఫలవైంనదని దుఃఖమును. నీకు వలదు, విఫలమైసందుక్టోతగాని లేక మెళశేశారణమువేతగాని "కర్మను వదలవలయపే నను సంకల్బమునకు నీవు లోనుకాగూడదు,
అధ్య్యాయను] సాంఖ్యయోగము కక్‌ కాని క ర్టాచరణమునకు యుకాయు క్త వివేక ముండవల యును, (హే అ, మూడుము.) శాశత్ర్రవిధిపమాణముల గుల్తె అంగి యుచితకర్శుల నాచకింపవలయిను, మజీయు ర! శ్లోకముల: జూడుము,) కర్మ చేయువాండు కర్ణయోగియె నంగ నిర్ముక్త కర్శంబుల నలుఫుచు అళ్మసంగప్రా_ప్రిని బొందును. సర్వ కర్ణములు నాయం బే యుద్భవించి నాయంజచే లయించుటచేత సీవ్రు నిమి_త్తమా[తుండ వేగాని క్నర్తవుగావు, కావున కర్ణుఫల త్యాగినై యుద్ధము సయుము, _ శ్లో॥ యోగస్థః కురుకర్మాణి సజ్లం త్యక్తా ధనంజయ | సిద్ధ్యసిద్ధ్యో సృ మోభూత్వా సమత్వం యోగడఉచ్యతె॥ ధనంజయా ! తాను జేయుకర్ము సిద్ధించినదని నంళలో*ేపమును, సిద్ధింప లేదని దుఃఖమును పొందక ఎల్లప్పుడును సమత్వముగలిగి మనోవి కారము లేకయుండు కే మయూోగమనయుడును కావున నీవు కర్మఫలాదులయందు "లేశ మైనను మనస్సునుంచక నిప్కా-మివైై నంగపరి త్వాగివై యుద్దముంజేయుము, (ఈ విషయమున స్రీ అ, ఖీ యా ధి నేప చమూడుము,) ఇట్టి సమత్వ యోగము సిద్ధి కావలయునన్న ఫురుషుని సృాదయము గాలిపీవని (ప్రదేశమున నిశ్చలముగా వెలుంగు దీప కళికవ ఆ అతి సిర్ణలమై (వశాంతముగానుండి కర్ముసిద్ధికి తద్వస్ట తిరిక్తమునకు నెంతమూ[త్రము చలింసకుండవ లెను, (ముజియు నీ విషయమునందు, జ్త్‌ అ,ను, శ్‌ అః ను చూడుము, శ్లో ॥ దూరేణహ్య పరంకర్మ బుద్ధియోగా ద్ధనంజయ | బుద్ధా శరణమన్విచ్చ కృపణాః ఫలహేతవః॥ 48 ఫలమునాళించి కర్ణము నాచరించుట సీచము, కాన్యు రహితమగు కర్ణునాచరించు. యోగము బుద్ధియోగమునక న్న
ర్‌శీ సాంఖ్య యూగము గ్రండవ (ేస్టము, ఫలాపేతుచే. కర్ణలంజేయువారు. నీచులు, కాబట్టి శి ధనంజయా |! బుద్ధిచే యుక్రాయు_కృముల నెజింగ నిప్కా మపరుం డవై నత్క_ర్శముం. జేయుము. (ఈ విషయ సంశయవి చ్చేదమునకు జా ఢీ షే అ. వ శ్లోకమును చూడుము.) ద్వంద్వముల విడచి యదృచ్చా లాభ నంతుష్టంబున దొరకినదానితోం చదృప్తిబొందుచు సుఖ దుఃఖంబులను లత్మ్యు పెట్టక కర ముల జేయుచు కర బ్ర ఫల త్యాగముం "'జేయవలయును, శ్లో బుద్ధియుక్షోజహాతీహ ఉఖే సుకృత దుష్కృతే, తస్మాద్యోగాయ యుజ్జ్యస్వ యోగః కర్మసుకౌళలమ్‌॥ 50 నమదృష్టిగల బుద్ధిమంతుండు సుకృత దుష్కుతముల రెంటిని విడనాడును. కర్శఫలాఫలములకుం. జలింపక నిర్జలమన స్సుతో నిశ్చలముగా నుండుకే కర్ణ యోగము, ఇట్టిది బుద్ధి యో గమువేతనే సిద్ధించు చున్నది. (స్వే; సీలు ప్లైఅ, క్షీ అ, చూడుము, (శవుము పొటించుము,) కర్శము లనేశక శాఖోపశాఖలుగా నున్నపి, కాని ఫలా పేతతోలవాడినవి కర్ణములు గావు, ఫలమును త్యజించి చి _త్తశుద్ధి కలుగుటకొజు కై వేయుకర్మ సత్కర్భం బనంబడును, ఈ సత్క_ర్శా నుహ్టైనంబువలన నలి శామరాకు నంటనట్లు తనకు కర్మ బంధము ర్‌ "లేకపోవును, (శృ అ, చూడుము) శ్లో కర్మజం బుద్ధియుక్తాహి ఫలం త్యక్త్వా మనీషిణః, జన్మబస్థ వినిర్ముక్తాః షదం గచ్చ_న్యనామయమ్‌॥ 51 జ్ఞానమును నంపాదించు శే బుద్ధిమంతుని లతణము, ఆజ్ఞా నముచేత యుశ్రాయుక్త కర్మపరిజ్ఞానము నెజుంగును, కర్మఫలము లందు పూర్ణముగా శాంతవిడీచి కర్మ చేయును, ఇట్లు చేయుట
అధ్యాయము] సాంఖ్యయోగము శక్‌ వేత జననమరణాది అవస్థలకు జిక్కక (కేసఘ్యమైన మోశతపదని నందును, (క్షే అ, భూ,) కర్శ్యలయం దభివమానమువదలి నిత్యతృ ఫ్పుండై. ఫలానక్తి లేక ఆత్భృసంధానంబగు కర స్త చేయుట క్షానిలతుణ మగును, శ్లో యదాతే మోహకలిలం బుద్ధిర్వ్యతి తరిష్యతి, తదాగన్హాసి నిర్వేదం (శోతవ్యస్య (శుతస్యచ॥ రర
అడ్జునా! సీ బుద్ధి మోవామునుండి, కర్శఫలా పేతునుండి దూరముకావలయును, అప్పుడే నీవు వినదగు దానినుండియు, విన్న దాని నుండియు విర క్రిం జెందగలవు, (శీ అ. చూ,)
శ్లో॥ శ్రురివిప్రతిపన్నా తీ యధాస్థాస్యతి నిళశ్చలా, సమాధా వచలాబిుద్ధి _సధాయోగ మవాప్ప్యసి! ఈ
'వేదములందు వివిధవిషయములు గలవు, వానిని వచించుట చేత, వినుటచేత, చర్చించుటచేత మనను వికలత్వము నొందు చున్నది, బుద్ధి నంచేహములవే చలించుచున్నది, కాని వేదార్థ ముల నెట్లువిన్నను బుద్ధిని చెడరనీయక నిశ్చలముగా. నెప్పుడు నిలువలగలవో అప్పుడే సీన్చు నిజమగు బుద్ధి యోగముం జేయు చున్నావు, అనంగా నన్ని వేళలందును బుద్ధిని స్థిరముగా నిలుప వలయును,
నమస్త ధర్శ్మాధర్థుములయందుండి నిశ్చయించిన సీ బుద్ధి వలన నర్వసాత్నీయగు పర మేశ్వరుండను ేనొక్కండనే యని సం కల్పర హితుండ వై యుండుము, సర్వ శా్ర్రములు నావలన'నే జనిం చినవి, శాస్ర్రములన్నియును నన్ను గూర్చియే పలుకుచున్నవి, కనుక శాశ్ర్రుంబులపై మోహంబును వీడి సర్వ కాలములయం దును పర మేశ్వరుండ నగు నన్ను స్టృరించుము, (బీ ట్ల అ, చూ)
కర్రీ సాంఖ్యయోగము (ర౮౦డవ అర్జున ఉవాచ = అర్హును( డిట్లనియె. శ్లో స్థిత్యప్రజ్ఞస్య కాభాషా ? సమాధి_స్తస్య "కేశవ : స్టితధీః కిం ప్రభాషేత? కిమాసీత? (వజేత కిమ్‌? 64 (శ్రీశృష్ణా |! ఇంతకుమునువు నీవు చెప్పిన యోగనమాధి యందు నేనే 'శ్రువ్మాంబను నిశ్చలమైన బుద్ధిగల స్టీత(వజ్ఞుని లవణం 'ఇెట్టిది ! ఎట్లుండును! వ విధముగా మూటలాడును వ ఛ్రావ ముతో కూర్చుండును? ఖునీభవించిన క్షానస్థిత వజ్ఞుండు “అహం (బ్రహ్మాస్మి అను మహావాక్యమున కరు చై నయడల వాని న్విభావ సిద్దమైన లవ్ష్మ్యుము "లెట్ల్టుండును * రుషా ణ్‌ శ్రీ భగవానువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె శ్లో (ప్రజహితి యదాకామాకా సర్వాజా పార్ధ: మనోగతాక్షా, జ చిన క జ్య న ఆత్మనే వాత్మనాతుష్ట స్టితపజ్ఞ _స్రదోచ్యతే॥ ర్‌5్‌ పాన్ధా | ఎప్పుడును (ప్రత్యగాత్మయం బే తన అంతః కరణ ములను లయింపంచేసి తనలో ఆతా నానందించుచు చలనము "లేని మనసువలన కోరికలను వవలి నిర్భయుం డ్రై సుఖదుఃఖము లను లథ్నీంపక సిర్జులంబగు జ్ఞూనంబువలన తనలోంచా వై నించా నిందలను పాటింపక సమానస్థితిలో నుండు నాతండు స్థిత(వజ్ఞుండవి త_త్త్వజ్ఞానులభే ఇప్పంశబడును, (ఇందుకునరి గా ఖై అ, చరాడుము,) న్లో॥ దుఃఖేస్వనుద్విగ్నమనా స్పుఖేష విగతస్పృహాః, వీతరాగ భయ్రోధ స్థిళధీ ర్మునిరుచ్య తే॥ ర్‌ి దుఃఖములు గలుగునప్పుడు వికృతదోపమును, సుఖములు నంభవించినప్పుడు ఆనందపర వశమగు ఇావమును పొందక కోవళరా గాదిభయములను వదలిన వాండే స్థిత(పజ్ఞం డనంబడును, అనంగా
'అభ్యాయము] సాంఖ్య యాగము; న్‌్‌ కామాదిషడ్గుణంబులును, భయమునువదలి [మనళ్ళీలుండై సదా ఆ క్మానుసంధానము. 'జేయునతండు స్థిత(ప్రజ్ఞుండని శెలియుము, శ్లో॥ యస్సర్వత్రా నభిస్నేహస్త త్తత్చాాప్య శుభాళుభమ్‌, నాభినన్దకి నద్వేష్టి తస్య (ప్రజ్ఞా ప్రతిస్టితా॥ _ ర్‌? ఎవండు న్నేహాభిమానంబులులేక అన్నింటియందును వోరి కలు విడిచి శఘుభముగలిగినప్పుడు సంతోవమును అశుభము గలిగి నప్పుడు దుఃఖమును లేక, చేనిని ్వేవీంపక సమానమైన దృష్టీ గలిగియుండునో వానిప్రజ్ఞ స్థిర మై (ప్రతిష్టింపయుడును, (క్రాఅ,చూ,) శ్హా! యదాసంహరతే చాయం కూర్మోఒజ్షానీవసర్వళః, అనీ జట ఆనా 9, ఇస్ట్రియాణీస్టియార్ధేధ్య స్తస్య పక్టాప్రతిష్టితా! 68 "తాబేలు బహిర్ముఖమైన తన అవయవములనులోని కెట్లు మరల్చుకొనుచున్నదో, అళ్లు యిహలోక విషయసుఖము లంట కుండ వమనుజండు తన ముం[దియనుల నన్నింటిని తనయం బే అణచి లయింపంజేయవలయును, అట్లు యిం(ద్రియముల జయించి వశము చేసికొను వాని ప్రజ్ఞ విశేషమైనది, శ్లో॥ విషయా వినివర్హ న్తే నిరాహారస్య దేహినః, రసవర్దం రసోజఫ్యస్య పరందృష్ట్వా నివర్తతే! 59 ఎప్పుడు యిం[ద్రియపటుత్వమునుం దనలో నణంచి వాంఛ లను జయి ౦చుచున్నాండో అప్పుడే వాని కాహార ముగానున్నవిషయ సుఖములన్ని యు ఏీడిపోవ్సను, నిషయసుఖముటు విడిచినప్పుడు ఇది యములవలన బాధలేదు. కాని బాధ లేనంతమా[త్రమున నే యవి తమసుఖములను విడువవు, అనంగా విమయశాగ మంతటితో విడిచి పోదు, అయితే స్లికివజ్జుండై న మహనీయుని కాళ్టుసాతా త్కా- క్ష థి క్షా లా
కరి సాంఖ్యయోగము (రండవ రమువలన నట్టి విషయరాగమును నశించును, ఇట్టివాండే. నిజ మగు జిలేం[ద్రియుండు, అట్టివానికి చేనివలనను భయము లేదు, .శ్లో॥ యళతతో హ్యాపికౌ _న్హేయ ః పృరుషశ్చ విపళ్చితః, ॥ ఇస్పయాణి (ప్రమాధీని హరి (ప్రసభం మనః॥ 860 సవ్యసాచీ | క్లానిమైనవాండు స్థిర బుద్ధి గలవాంజై యింది యనులను జయించునిమి_త్సము నర్వ(ప్రయత్నములను నలుపు చుండును, వానిని వశముంజేసికొనునంత స్థితికి రావచ్చును. ఇంక ఆళ్మసామో క్కారమునుగూడ త్వరలో నే పొందవచ్చును. కాని ముల్మద్రియములణిగి నట్లుండి మరల లేచునట్టి స్వఫావము గలవి, మాయామోహితములు, దగ్గజణకు సమిోవించిన పండీతుని శూడ వానిధృష్టిపథమునుండి మరల్చి మజల తమడాసుని జేసి కొనును, అనంగా నిం(ద్రియములు పండితులైన క్షానులనుగూడ ఒక్కొ క్క_ప్పుడు విషయ సౌఖ్యములకు (దిష్పుచుండును, శ్లో॥ తాని సర్వాణి సంయమ్య యుక్త ఆసీతమత్పరః, వశే హి య స్యేస్టియాణి తస్య (ప్రజ్ఞా (ప్రతిష్టితా॥ (1 ఇంద్రియములను జయించుట మిక్కిలి కష్టము, దీనికి పలువురు పలువూార్షముల ననుసరింతురు. కాని నాయందు మన సును లీనముంజేసి యంచజే బుద్ధినిలువుకే అట్టి మార్ల్గములందు రాజనూర్లము. ఈ మార్షమునువిడిచి యన్యపథంబుల (దొక్కాన సులభముగా నిం్యద్రియనులను జ ముంప'లేరు,జయించిననుపూ ర్తి గూ కడవరకు సాధించ లేరు, మధ్యలో షతితు లగుదుదు, కావ్రన బుద్ధి మంతులు నాయంచే బుద్ధినిలుఫుదురు, 9ఇట్టివాే స్థిత్వపజ్ఞులు, వీరిపట్టుదల నిశ్చయమైనది, అడి యొప్పుడును చెడదు, (ఇందుకు జీ అ, చూడుము,) అన్యచింత లుడిగి నచా న న్నేధ్యానముం
అధ్యాయము] సాంఖ్యరమదూగము క్ట "జేయుచు నాయం చే బుద్ధినిలుపువారి (పజ్ఞయే 'పజ్ఞ, చారియోగ మే యోగము, అట్టివారియందు శీనే నదా తాండపించుచుందున్ను జ్లో॥ ధ్యాయతో విషయాకా పుంస స్పజ్ష స్తేషాప జాయతే, - సక్షాత్సజ్జ్టాయతే కామః కామాత్కో్రిధో౭-భిజాయే॥ (పపంచముననున్న వస్తువులన్నియు ఆకర్ష ణతో గూడి యున్నవి, (బ్రహట్హండ భాండమునందలి గోళము లెట్లు ఒక దాని నొకటి యాకర్షించుచు తమతమ స్థానములందు స్థిరముగా నిలిచి యున్నవో అక్లు భూగోళముననుండు వ స్తువొక్కొక్క-టియు మరి యొక్క_దాని నాకర్షించుచున్నది, శొవున మానవుడు. కాను (ప్రపంచములో వ స్తువులను చభూచుటచే తను, వానినిగూర్చి వినుట్ట చేతను పరస్పర ఆకర్ష ణము గలుగుచున్నది, అందుచే మానవుండు నంగము కలవాం డగుచున్నాండు, నంగ బల దోవమువలన తన యిష్ట్రవ స్తువులను మనసున మననము చేయుచున్నాండు, నుననము నుండి ఆ వస్తువును పొందనలయు నను ఒకకోరిక కలుగుచున్నది.' అనంగా కామోత్స త్తి కలుగును, ఆ కామమును దీర్చుకొనుటకు (పయత్నముచేయను, (ప్రయత్నమే కర్ణు. పట్టుదలగల తన' కర్మ ఫలము తప్పినప్పుడు తన (ప్రయత్నమునందలే (శ్రమ వృధామైన దని కోపమును జెందుచున్నాడు, శ్లోః క్రోధాదృవతి సమ్మాహ స్పమ్మోహాత్మృృతివిప్రమః, స్మృృతి(భ్రంశా ద్బుద్ధినాళో బుద్ధినాళా త్ప్రణళ్యతి॥ | 68 ఇట్లు జనించిన కోపనమువలన ధళ్మాధర్ముములను న్యాయా న్యాయములను మరపింపంజేయునట్టి ఒకవిధముగు మోహతమస్సు కప్పుచున్నది, అట్టి మోహమువలన తేన కిదివటకుం _ బెలియు ఛుండిన, సీతిమూర్గ్షముగూడ అెలియకపోవును. అనంగా (గిందు
60 సాంఖ్యయోగము [రెండవ మోందులుగూడ జానరానిఅవస్థ యేర్పడును. అట్టి అవస్థ చేత బుద్ధి నశించును, నళశించినంతనే అదివజకుం చానుండిన స్టానమునుండి తొలగిపోయి పద(భమ్షుండగుచున్నాండు. అనలా ఒకచాని నుండి ఘజీయొక దానికిదిగి అధోగతిపాలై వమూనవుండు విషయ సౌఖ్యము లకుంజిక్కి. యిం(ద్రియములకు సేవకు: డగుచున్నాడు. శ్లో రాగద్వేషవియు శ్రెస్తు విషయా నిస్టియైశక్చరకా, ఆత్మవశ్ర్యై ర్వి ధేయాత్మా (ప్రసాద మధిగచ్చతి॥ 64 ఇం(దియములకుం జిక్కిన పైని జెప్పినట్లు పద(భమ్హుం డగును, వాన్సిని వశముండేసికొనిన ఉ_త్తమస్థితి లభించును. ఇంధద్రి యములు వశమైనంత నే రాగ చ్వేషములు నశించుచున్నవి, రాగ "జ్వేషములు నశించిన మనసు వశమగును, మనసు వశ మెనప్పుడు కర్మపలములనుగూర్చి దుఃఖముగాని నంతోపషముగాని కలుగదు, సుఖదుఃఖముల నెంచనప్పూడే సమత్వము కలుగుచున్నది. అనంగా అన్నిభూశములనుండు ఆత శ్ర దకానే యనుభావము కలుగుచున్నది, అప్పుడేఆత్భసాయోత్కారము లభించుచున్నది. (శ్రీ అ,.చూడుము,) సమ _న్తభూతములయందు నేకత్వమున వసించు నన్నుగని భజించు సట్టియోగి యెన్నివిధముల వర్షించుచున్నను నాయం బే వర్తించు చున్న వాండగును, ఇట్టి భగవత్ప్వరూపమును నర్వమందు నమ త్వముగ జూడవలయునన్న రాగ చ్వేపముల వదలనలయును, జిలేంద్రియుండు కావలయును, లో! ప్రసాదే సర్వదుఃఖానాం హానిరస్యోపజాయతే, 'పసన్నచేతసో హ్యోళు బుద్ధిః పర్యవతిష్టతి! ఢ5 ఇంద్రియములను జయించినంత నే మనసు వళ మగుచున్నది, చి _త్తీనై ర్ధల్యము, శాంతియుం గలవానికి సర్వదుఃఖములు సులభ ముగా శమించును, బుద్ధి నిశ్చలమై స్థిరముగా నిలచుచున్నది,
అధ్యాయము] సాంఖ్య యోగము యే శ్లో॥ నా_స్టిబుద్ధరయు_క్తస్య న చా యు క్రస్యభావనా, న చా భావ యతళ్ళాన్హి రళాన్తప్య కుతస్స్పుఖమ్‌! (0 ఇం[దియ న్నిగవామే వాశ్విత సౌఖ్యమునకు మూలా ఛారము, ఎట్లన, ఇంద్రియముల ని(గహీంచు శకి లేనివారు యెట్టి శఊూగమునుగాని చేయంజూలరు, యోగము చేయనంతట భావపరి శుద్ధమైన డ్జానము లభింపదు, క్షైనము లేనివానికి అళ్చానుభవము కలుగదు, అత్భానుభవ ళూన్యులకు శాంతి కుదురదు, శాంతి 'భేకయున్న సుఖమునకే చోటులేదు. అట్టిచో ఇాళ్వితసుఖ మెట్లు: నమకూరును ? కావున జిలేంద్రియత్వ మే సర్వసౌఖ్య్రసాధనము, శ్లో॥ ఇన్టియాణాం హి చరతాం యన్మనోఒనువిధీయతే, తదస్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయుర్నావ మివోమృనసి! 6 చంచలములేని స్థరయనస్సు కుదురుట చుస్తరము, నున స్థెర్యము లేక యిం[దియములను జయించు టసాధ్యము, ఏలయన సీట్రిమాదం చేలి యాడుచున్న పెద్దపడవను గాలి యిటునటు కదల్చి చానిస్థానమునుండి నురల్చునళ్లు, స్థిరములేని చిత్తము ఫురుషుని యింద్రియనులను విషయసుఖనులలోని కీడ్చుకొనిపోయి (శ్రిందుమోందుగాం (దిప్పుచుండును, శ్లో! తస్మాద్యస్య మహాబాహో నిగృహీతాని సర్వశః, ఇన్ట్రియాణీస్టియార్థేభ్య _స్తస్యప్రక్షా (ప్రతిష్టితా॥ 68 ఇం(ద్రియ ని్మ[గవాము సర్వ(ేయోభిన్తూలము, కాన నట్టి ఇం[ద్రియములను జయించుటకు వలయుమార్షముల నన్నింటిని అను నరించి సాధించవలయును, అట్టివాందే. గట్టిపట్టుదలయా, చిత్తే ఇ స్టైర్యమునుగలవాం డగుచున్నాడు. వానిబుద్ధియే స్థిర మైనది,
6్రి సాంఖ్యయోగము (౮౦డవ అట్టివానికి సులభముగా ఆత్భసాయా త్కారము కలుగుచున్నది. (క్మ్‌ అ, చూడుము.) అతిచంచలమును, అస్థిరమును నగు మనసు ేని వైపునకు. బోవునో దానినుండి మరల్చి ఆత్హయందు వశముం జేయవలయును, ఇట్లు చేయుటచేత ఇం(దియసని(గహము గలుగును,
- శ్లో! యానిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్హిసంయమీ, యస్యాం జా్యగతిభూతాని సొనిళా పళ్యతో మునేః॥ 60 యోగసిద్ధిగల మునీశ్వరులు సర్వసాధారణ (పపంచములో నుండియు తద్వ్య్యతిరి క్తముగా నుందురు, అందణును పగలని బేనిని మూచి జాగ్ధ_త్తకలవారై యున్నారో అఆ నమయమును రాతి గాను, రాతిని పగలుగాను చూచుచుందురు, అనలా ఆత్మ క్షానళూన్యులై న నర్వ(ప్రపంచ (పాణులన్నియు ఆత్మజ్ఞూన (వకా శమును దర్శింపలేక అజా[గత్తలో నున్నప్పుడు యోగి న ర్వేంధద్రి యములను జయించినవాండగుటచేత సర్థయం[ప కాశమును దర్శిం చుచు జా(గ_త్తలో నుండును, అఫ్లు నర్వ(పాణులును జాగదావ స్టలో నున్నప్పుడు "రోగి యిందియములను తనవశము నందుంచు కొని అంతయు కల్లయనియు చీకటియనియు (థఛాంతియు క్ష మనియు దలంచి శాంతితో నుండును, అనలా 'రా్యత్రింబవళ్ళను | భేదము లేక సర్వదా యిం(్రియములను తనవశమునందుం చుకొని (బ్రహ్ఫునుభవమునం దోలలాదుచు సమత్వముతో నుండును, శ్లో ఆపూర్వమాణ మచలప్రతిష్టం సము[ద్రమాసః (ప్రవిశ్నన్హి యద్వత్‌, తద్వత్మామాయం వ్రవిళ న్పిసర్వే సశా_న్ది మాప్నోతి న కామకామీ]॥ 70 సము[ద్రుండు పరిపూర్ణుండు, అతండు జేనిని కోరుట లేదు, శాని నర్యముఖ మ్తులనుండి నదులు (పవాహములుగా జలముల,
అధ్యాయము] సాంఖ్య యాగము రిక్‌ జెచ్చి నింపుచున్నవి, ఆ జలములను తాను తృణీకరించుట లేదు, న్వీకరించినను ముందున్న గుణముల నుండిగాని ఆకారమునుండి గాని యీమాద్చను చెందుట లేదు, అక్ష కామరహితుండగు యోగి తా నేమియు. గోరండు, కామములుతమంత నేనచ్చి మోందండినచో వద్దనండు, వాసిలోం జిక్కి కొనండు. తాను పూర్మముగా నిపష్కా మిమై సము(ద్రునివలె (ప్రశాంతముగా నెల్లప్పుడు నొక్కటిగనే యుండును, అనంగా వచ్చుచు పోవుచునున్నట్టి యిహలోక సౌఖ్య ములు జ్ఞానిని చలింప లేవు, న్లో విహాయకౌ మాజాయస్పర్వాకాపుమాంశ్చృరతినిస్ప్పృహ:, నిర్మమో నిరహజ్కార స్సా్సి మధిగచ్చతి! "గ్ర "జీహాభిమానమును వదలి కామాది అరిషడ్వర్లములను జయించి సుఖదుఃఖములయందు సమత్వము వహించి, నర్వ (పాణికోటులయందు నంతర్భూతముగా వెలుయ 'తేదన్సు ఒక్క-కు యని యెొతింగిన ఆత్మజ్ఞాని శాంతిని బొందును, (క్రీ అ. చూడుము.) వాంచల్య న్వభావముగల మనస్సు నాళ్ళ్యయం దే ఐక్యపజచి చానియం చే శ్రీడసల్పుచుండునట్టి ఫుడషుండే సర్వ కామ్య బంధముల నుండి విముక్తుండై నిశ్చలయోగ మాచరించినవాండు, అట్టివాండే ఇాంతిని బొందును, ట్‌ ఏషా(బ్రాహ్మీస్టితః పార్థః నై నాంప్రాష్య విముహ్యూతి, స్టితాస్వామ _న్హకాలే=-పి (బ్రహ్మనిర్వాణ మృచ్చతి॥ 8 ఈ విధముగా నింతవజుకు జెప్పినస్థితికి (శ్రాహ్మీస్థితియని “వీడు, అనలా పరబ వైస్టక్య సాధనమగు (త్రోవ, ఇట్టిస్థితికి వచ్చిన వాండు మోవాపరవశుండు గాడు, కామములు వాని నంటవుః ఇట్టి జ్ఞానమును మరువక ఆాను పొందినట్టి ఉ_త్తమస్థితినుండీ పతితుండు
రె సాంఖ్యయోగము [రండవ గాక మరణకాలమునందు మైతము చానిని మరువకున్నవాంజే మోతాద్హ్రండు, వాండే మోవమును బొందును, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్లీ తాసూపనిపత్పు (బ్రహ్మవిద్యా యాం వ్‌, జ యోగ శాస్త్రే (శ్రీకృస్ణార్ధున నంవా చే అజ్జున విపాద యోనోనామ ద్వితీ రూూఒధ్యాయః. ఇట్లు ఉపనిషదర్థ వతిపాదకంబును, (బ్రహ్మువిద్యయు, ఇమోగ శాస్త్రమును, (శ్రీకృష్ణార్దన నంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భగవడ్లీతలో సాంఖ్య యోగంబను ద్వితీ యాధ్యాయము,
ష్‌ '్రురామజయం (శ్రీ భగవద్గితా యోగతత్త్వ రహస్యము రృతీయోఒధ్యాయః క్‌ ర్బు యాగ క్‌ ర్మ యోగము అర్జున ఉవాచ = అర్జును. డిట్లనియె. న్లో ॥| జ్యాయసీచే త్కర్మణ స్తే మతాబుద్ది రనార్దన 1 త త్కింకర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేళవః కృష్ణా! కర్టయోగమునకంయె జ్ఞానయోగమే (ేస్ట మైనదని ఉపచేళింతు వేని అజ్ఞాన యోగము నా చేశింపక కర్మ యుట్టిదై నను చేసియే తీరవలయునని కర్ణయోగము నా టేశించు చున్నావు. నీ వాక్యములు అర్దనంతములగు సూ[తములు, కాన నాకు బోధపడుట బేదు సుమో! న్లో॥ వ్యామి।శ్రే థై వవాక్యేన బుద్ధిం మోహయసీవమే, తదేకం వదనిశ్చత్య యేన (శేయోఒహమాస్ష్నయామ్‌॥ కేశవా! ఒక్కప్పుడు చెప్పిన విషయమును మజీయొక్క- ప్పుడు చెప్పక మిషశమవాక్యములచే చిందజువందజుం జేసినాబుద్ధిని గందజగోళములో ముంచుచున్నావు, అందుచే నాకేదియును "తెలియుట లేదు, విషయమును నిర్ణ యింప లేకున్నాను, కాన నాకు (ేయన్కరమగు ఉత్తమ మార్గమును చెప్పము, దానిని నే నవలంచబింతును, ర్త
66 “కర్మయోగము (మూండవీ శ్రీ భగవా నువాచ = శ్రీ భగవంతు డిట్లనియె, వ్లో॥ లో కే౭స్మిణా ద్వివిధానిష్టా పురాహప్రోక్తా మయానఘః జ్ఞానయోగేన సాంవ్యానాం కర్మయోగేన యోగినామ్‌॥ 8 ఓ పాపరహితుండవగు అర్జునా |! ఈ [పపంచమునం దరింహం గోరు వారికి సాంఖ్యయోగము, కర ్ర యోగము నను రెండు విధము లగునిష్టలు కలవని యిదిపజులో-నే చెప్పియుంటినిగడా |! ఆత్మా నాత్మవి వేకము కలిగిన జ్జునులు (ట్రహ్ముచర్య్మవతము నవలం పించి చాల్యమునం చే నన్యసించి కాన యోగమున6 (టబ వేశింతుకు, ఇట్టివారు సాంఖ్యులు, ఏదనివృ్తి నూర్లము ననుసరించినవా రగుచున్నారు, మజిఫొందజు (పవృ త్తిమార్లము నవలంవించి కర్మల న్యాచరించుచుందురు, ఇట్టివారు కర్ణ యగు లనంబడుదురు, (ఢీ అ, చూడుము,) ॥ శ్లో 1న కర్మణా మనారంభా నైష్కర్మ్యం పురుషోఒళ్ను తే, న చ సన్న్యసనాదేవ సిద్ధిం సమధిగచ్చతి! | కర్మలను వదలుటవేత క్షాననిష్టు కలుగదు, కర్మలను పూర్తి గాల జేయకుండుట చేతగాని, కర్మలను చేయుచు మధ్యలో వద లుటవేతగాని, లేక పూ్తిగా సన్యసించుటచేతగాని జ్ఞానసిద్ధి కలుగదు కాన కర్ణఫలా పేచమాని, కర్ణుల జేయుటచేత నే అట్టి జ్ఞానసిద్ధి కలుగుచున్నది, కనుక కర్శలను చేయుచు కర్ష్హ ఫలముల కధికారి కాక నిపష్కామిగా నుండుకే క్ఞానిలమణము, ॥ శ్లో! న హి కళ్చిత్‌ క్షణమపి జాతు తిస్టత్య కర్మకృత్‌, కార్యజే హ్యవళః కర్మ సర్వః (ప్రకృతిజైర్నణై :॥ 5 కర లను మేముేయ లేదని తలంచువారందలును కర లను 'చేయుచున్నవారే యగుటవలన నట్టివా రవివేకు లగుదురు,
అధ్యాయము] కర్మ యోగము | కర్ణనుచేయక ఎవ్వండుగాని ఒక్కనిమివమైనను యూరకుండం జూలండు,ఎందుశనంగా నర్వ(ప్రాణులును (వకృతికి లోయిడియున్న వే గాని చాని నత్మికమించలేదు, అందుచే కర్మ చేయుచుండుట లేదని తలంపవచ్చునుగాని [పకృతికి లోబడియుండుటచే అది కర్ణు చేయించుచునే యుండును, దానిని తప్పించుకొన 'సవ్వరును శక్యులుగారు. కర్ళ (్రలయందు అస్వతంగత్రుంత్రై క _ర్తగాక నిమిత్త వమూ[తంబున కర్శలం 'జేయుచుండుట (శ్రేయోదాయకం బగును, ఖ్టో॥ కర్మేంద్రియాణి సంయమ్య యఆ స్తే మనసాస్మరకా, ఇన్ట్రియార్జా౯ నిమూఢాత్మా మిథ్యాచారస్ప ఉచ్యతే! 6 క క్మేం్యద్రియములచే నెట్టికర్టును చేయకపోయినంతే మత ముననే ఎవ్వండుగాని సన్యసించినవాండుగాడు, క రేయ్యదియముల సులభముగా. దమతవము వ్యాపారమునుండి నిలుపవచ్చునుగాని మనసును నిలువుట మహాకష్టము, క క్మేం(ద్రియములు వ్యాపార ముల మానినప్పుడు (ప్రపంచమున కట్టివాండు నిజమైన యోగింగాం గనంబడవచ్చును. కాని అంతఃకరణమగు మనస్సు లోపలనే పని చేయుచుండునుగడా |! అది ఇం(ద్రియార్థములను స్టృరించుచుండున్ను, అట్టివాండు కపటి, ఆత్మద్రోహి, మోానగాడు, ఇం(ద్రియములతోం చాటు మనను నరికట్టగలవాండదే నిజమైన 'యోగములల వాందు, కాన కర్మ చేత మనస్సును స్వాధీనమునందుంచుకొ నవలయును; శ్లో॥ య్వస్ట్విసష్టియాణి మనసా నియమ్యా రథకేజర్జున, క ర్మేస్టియైః కర్మయోగ మస క్తస్ఫవిశిష్యతే! ౮ ఇం[దియ వ్యాపారముల మౌాన్సుట కష్టము, క ర్టేం్యద్రియ ములకన్న జ్ఞానేంద్రియములను ని(గ్రహించుట్నశేస్టము, మనస్సుచే జ్ఞా నేంద్రియములను నిగ్రహించి కశ్మేయ్యద్రియములచే _కర్భుల
6 కర్మయోగము [మూండవ నాచరింపవలయును, ఆ కర్శలం 'జేయునప్పుడు వాని ఫలములం చాశ విడిచిన ఫుదమండే (శేష్టుండగును, ఇదియే. కర్ణలలోని నేర్చు, కర్మ-చేయవలయునుగాని కర్శుఫలమును థోరక్ష కరాస్హా తీతుండు కావలయును, శ్లో నియతం కురుకర్మత్వం కర్మజ్యాయో హ్యకర్శణః, శరీరయాత్రాపి చ తేన ప్రసిద్ధ్యే దకర్శుణః॥ 8 అడ్జునా ! నీవు నంపాదించిన అనుభవము చేతను శాశ్ర పరిచయమువలనను గలిగిన జ్ఞానముచేత, నియమితకర్శములలో ేషస్టమగువానిని నిష్కామబుద్ధితో నాచరించుము, కర్ణులం జేయ కుండుటకం'కె కర్ణములం జేయుచుండు శు సర్వే యోభి మూలము, ఎందులకనంగా నంపూర్ణ ముగా కర్ములను వదలిన తరు వాత దేహయాత్ర గడువుట కెట్టిజీవికై నను సాధ్యము కాదుగదా! ల్లోః యజ్ఞార్థా తృర్మణో2.న్య(త లోకో2ఒయం క ర్మబన్ధనః, తదర్థం కర్మకౌన్తేయః ముదక్తసజ్లస్స మాచర॥ _ $ పశర్మలం 'జేసినను అందున్వ(ప్రయోజన ముండకపోదు, అందుచే సట్టకర్శలు బంధకము లగచున్నవి, అనలా (పాపంచిక నంబంధవిమయములం జనుర క్ష్‌ని గల్లంజేయుచున్న వి, విర_క్రి మౌార్లములు గావ, శాత్ర్రృములందు జెప్పంబడిన యజ్ఞాది కర్మలల 'జేయుటవేత అట్టిప్రతిబంధక ముండదు, ఎందుకనగా [మస ములు భగవ్శత్పీత్యర్థముగాను, పర్మపయోజనమునకును, ఫలా పేయో రాహిత్యముగాను 'జేయ(బడుచున్నవి, ఇట్టి నత్క రులు ముక్తికి కారణమగును, శ్లో॥ సహయజ్ఞాః (ప్రజాస్స ఫష్ట్వా పురోవాచ (ప్రజాపతి, అనేన 'ప్రసవిష్యధ్వ మేషవో౭స్త్ర్విష్టకామధుక్‌ 10 ఆదిలో సృష్టికర్త (వపంచమును నృజించి అందు వునుజు లను యిజ్ఞ్ఞములను నృష్టించెను, (ప్రజలకు, “మి రీ యజ్ఞృములం
అధ్యాయము] కర్మ రాగము 69 'జేయుండు, ఇవి మికు సర్వశేయోదాయకములును ము క్త సపాతువులు నగుోనని యాష్ఞాపిం చెను, యజ్ఞములనలా స్వలాభ మునకుంగాక పర(ప్రయోజనమునకును భగవల్న్స్రీతికిని యొనరింపం బడునట్టి (ప్రతినత్కర్భుయని యెజుంగుము, న్లో॥ 'దేవా౯ా భావయతాఒనేన తే దేవా భావయన్తునః, పరస్పరం భావయన్హ శ్రేయః పరమవాప్ప్యధ॥! యజ్ఞ ములు 'చేవతలనుగూర్చి చేయంబకుచున్నవి, అందుచే "చేవతల వృద్ధికి యజ్ఞములు తోడ్చడును, చేవతలు నంతో వీంతురు. యజ్ఞ ములు చేసినవారిపై దయగలిగి వారి స్నేవాము నభిలమీంతురు. ఈ లోకనుఖములవై వరాదిఫలములను వసా దింతుజ, మజియు మోశవము నొనంగుదుద, ఇట్లు యజ్ఞములు వేయుటచేత ేవతలును మానవులును పరన్సర న్నేహభొవ ములతో వృద్ధిబొందుదురు, శ్లో॥ ఇష్టాన్ఫోగాన్హివో దేవా దాన్య న్లే యజ్ఞభావితాః, తైర్దత్తాన (పదామయైభ్యో యోభుజ్లే స్తేన ఏవ సః! 12 జను లనుభవించు సౌఖ్యములన్నియు "జీవతలచేం (బసా దింపంబడినవి, జనులు చేసిన యజ మూలమగు కొంత చాన్యమున "శ్రీ "చేవతలు నంతోమంచి చారికో సర్వసౌఖ్యముల నెల్ల కాలము నిచ్చుచున్నాడు. అట్టి సౌఖ్యములందు కొంతభాగ మైనను "దేవ తల కర్పింపక తామే యనుభవించువా "కెల్ల రును దొంగలు సువమూ-_ ॥ శ్లో యజ్ఞశిష్టాశిన స్ఫన్తో ముచ్యన్హే నర్వకిల్పిమైః తే త్వఘం భుజ్జుతే పాపాయే సచంత్యాత్మకారణాత్‌ 118 యజ్ఞ్ఞఫలములను 'జేవతల కర్పించి ఆశేవమును భుజింప వలయును, అట్లుచేయువారి పాపములను యజ్ఞముల హవిస్సుల
70 కర్మయోగము గమూండవ నంగీకరించినక్లు చేవతలు గైకొందుడు, అనంగా యజ్ఞ శేషము లను భుజించువారి పాపములను ేవతలు పోనొట్టుదురు. కాని శమకొణకే పాళకముం జేసికొని భుజించు సీచులు పాపములనే యనుభవింతువ, (ఫ్లై అ, చూ) న్లో అన్నాదృవ స్త్రి భూతాని పర్ణన్యా దన్నసమృవః, యజ్ఞాద్భవతి పర్ణన్యో యజ్ఞఃకర్మ సముద్భవః॥ క్షే భూతములన్నియు అన్నమువలనం బుట్టుచున్నవి, భూత హేతువైన అన్నము వర్షమువలన నుత్స త్తియగుచున్నది, వర్ష ములు యజ్తముల వలన, గలుగుచున్నవి,. అట్టి యజ్ఞములు న్‌ ల ల ళ్తా స కర్శులవలన నా చరింపంబకుచున్నవి, కాబట్టి అక్టునా |! కర్మ ర (ప్రపంచమునకు మూలకారణమనియు అదిలేకున్న భూతజాలమే "లేదనియు నెజబుంగసము, శ్లో కర్మటబ్రహ్మోదృవం విద్ధి బ్రహ్మాక్షరసముదృవమ్‌, తస్మా త్సృర్వగతం (బ్రహ్మ నిత్యం యజ్ఞే (ప్రతిష్టితమ్‌115 భూశాడి సర్వకారణమగు కర్మ (ప్రకృతిసామీయగు. వేద ములనలనం బుట్టినది, ఆ వేదములు అవషరుండగు పరబవ్మాము వలన గలిగినవి, ఆ యతురపర(బ్రహ్మము నర్వాళ్ళు నంగతు. డ్రైనను యజ్ఞ ములందు నిత్యత్యంబునం (శతిస్టితమై యుండును, కావున యజ్ఞములాచరించి యా (శవట్టీనుభవమునుం "చెలియ నగును, (10 అ, 298, 20 దూ, శ్యీఅ, చూ) శ్లో ఏవం (ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయ తీహ యః, అఘాయు రిన్టియారామో మోఘం పార్థః సజీవతి॥ 16 పొన్టా! వై విధముగాం జెప్పశిడిన యా కర్ణ చ[క్రము (ప్రపంచమున (బవ్మాసంభవ మైన వేదములందుం (బ్రతిపాదింపంుడి
అధ్యాయము] కర్మ యోగము 6. యున్నది, అట్టిచ్యకము ననునరింపక తిరన్కరించువాండు పాప జీవనుండు, త,ణభంగురములగు విషయేచ్భగలవాండు: వాని జీవితము వ్యర్థము, న్లో! యస్తాత్మరతిరేవస్యా దాత్మతృ _స్తళ్చమానవః, ఆత్మన్యే వచసంతుష్ట _స్తన్యకౌర్యం న విద్యతే! 1
శానినచా అఆత్భయంచే మనసునుంచి లయింపం జేసి నిరం తరము నంటే (క్రీడించుచు, తన్యూలమునం దృ ప్తి నొందుచుండు వాండును, మజియు నా యాత్మానుభవమునం బే నంతోవమున నోలలాడుచాండును కర్మలవలన వనిలేనివాండు, అనంగా నట్టి వాండు కర్శలను చేయవలసిన అవనరములేదు,
ఇట్టి ఆత్భ(క్రీడాభిరతునికి కర్ణులతోం బని లేదని చెప్పంబడి యున్నది, కాని యీ యధ్యాయమునం దే ఐదవ శ్లోకమున ఒక్క నిమునమైన నెట్టిజీవియును కర్మ చేయక తన్నాతముగా నుండజాలదసని నుడువంబడియున్నది, అయినచో నేది సత్యము 1 అత్మయం దే మనసును నిలిపి దూనందించునాండు చాహ్యముగా యజ్ఞాదికర్ముములం జీయకపోయినను, మనసును లీనముచేయుట, ఆత్మయంచే శ్రీడించుట, నంతసమందుట నను [క్రియలు అంతే ర్థుఖముగా నైన చేయుచున్నాండు, కాన కర్మను తప్పించుకొన నెవ్వరికిని సాధ్యముగాదనుట నత్యము,
శ్లో॥ న్నైవతస్య కృతేనార్ధో నాకృతే నేహకళ్చన, న చాస్య సర్వభూతేషు కళ్చిదర్థ వ్యపాశ్రయఃః 18
ఇట్లు ఇెప్పంబడిన జ్ఞానికి తాను చేయుచున్న అళ్ళుకర్మ కన్న తక్కిన కర్శలంజేయుటవలన శేలాభమును లేదు, ఎట్టి కర శః జేయకున్నను కలుగు దోషము లేదు, అట్టివానికి. దాను
79 కోర్టు రొకాగ్గము _ గమూండవ (ప్రపంచమున సాధింపవలసిన దొక్కటియు లేదు, అందుచేత వ ప్రాణిని యే (ప్రయోజనము కొజకుగాని ఆ(శ్రయింపవలసిన అవ నరము లేదు, (1 అ, యూ నంకల్ప వికల్పములు 'లేనివాత అవ్యయస్థితి గలవారగుటవలన క ర్మ్హాకర్లములు వారికి 'లేవ్రం వ్లో॥ తస్తా దస_క్త స్పృతతం కార్యం కర్మ సమాచర, అసక్షో హ్యాచరకాకర్మ పరమాసప్నోతి పూరుషః॥ 19 కాబట్టి నియమింపంబడిన ఉచిత కర్రలను నిష్కావు బుద్ధితోం "జేయుచుండుము, నిత్యనై మి త్తికాదికర్శులనుూడ ఫలాపేతమూని యొసరింపుము, అందుమూలమున ఆళ్మజ్ఞాన రహన్యము బోధపకును, మోతమును సులభోపాయ మగును, న్లోః కర్మజైవ హ్‌ సంసిద్ధి మాస్టితా జనకాదయ:ః, లోకసం్యగహ మేవాసి సమృశ్యకా క ర్తుమర్హసి॥ 20 ॥ అర్జునా! పూర్వము జనకాది రాజద్డలు సైతము నిష్కామకర్మ నే యాచరించుచు ఆ త్మానుభపసిద్ధు లై తరించిరి, వారన సిద్ధిబొంది జ్జానులై న తదనంతరమున్ను నిస్కాము కర్శ నొనర్చిరి. ఎందునలనననలాాం దాము తరించు మౌార్గమును వెద కుచ్చు యథాశ_క్రికొలది తమతోంజాటు ఇతరులను తరింపంజేయ వలయునను పట్టుదలయే బుద్ధిమంతుల భ్యేయము, -ఈ కారణము చేతనే జనకాదులు అత్మసామోత్కారము నందినతణివాత సైతము కర్మచేసి లోకమునకు మూర్లదర్శకు లైరి, కావున బుధ్ధి మంతుల్లాన మనుజుండు కర్గ్శ్ణవ్‌కువక చేయుచుుడవలయును, కర్శ్హ చేయుచుండుటయే ఉ_త్తమపద్ధకి, శ్లో యద్యదా చరత్మశేస్ట స్త త్తదే వేతరోజనః, స యత్ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే॥ 21
అధ్యాయము] కర్మయోగము బ్ర (శేష్టుండగు మానవు జేయీకర్శల నాచరించునో:! అభ కర్మలే పాధారణ జనులందటు నాచరింతున. బుద్ధిమంతుండగు వాడు. ఆచరణలోేనికి. కొనిన (పమాణములనే తక్కిన వారును గ్లైకొందురు, ఆతండు (పవ_ర్షించినక్షు లోకమును (ప్రవ _ర్హించును, అందుచేత బుద్ధిమంతుండు కర్మలను వదలక లోకోప శారమునకై నను కర్మల నగత్యము చేయవలయును, శ్లో॥ నమేపార్దాఒ_స్తి కర్తవ్యం త్రిషులో కేషు కిజ్బన, నాఒనవ్వాప్త మవాప్తవ్యం వర్త ఏవచ కర్మణి॥ 28 అర్జునా ! నాకు ముల్లోకములందు బేనితోడను , సంబం ధములేదు, నేను చేయవలసిన కర్తవ్య మొక్క_టియును లేదు, పొందవలసిన ేదియునులేదు, అన్నింటికి నసతీతుండను, కాని నేనే ఎల్లప్పుడును కర్మల నాచరించుచున్నాను, ఇంక ఇతడల విష యము సనిట్టిదట్టిదని చెప్పనేల * కావున ఎట్టివాండును కర్మను వూనుటకు ఏీలులేదు, కరనా చరించు టవలన (బహ్మైక్య సంధానము కలుగును, తరివాత అనంగా తన్ను తాను మజుచిన తరువాత చేయవలయుననియ్యు వేయకూడదనియుు నంకల్పము లేదుగనుక యిట్టివారికి క ర్మారం భముగాని, కర్మ త్యాగముగాని "లేవు. ! వో యదిహ్యహం న వృర్తేయం జాతుకర్మణ్యతన్ష్రితః, మమ వర్మ్మాను వర్త న్తే మనుష్యాః ప్మార్ధః సర్వళః॥2 పాన్ధా! నే నెల్లప్పుడును విధివిరామములేక కర్మ'చేయు చుండుట చేత నే (ప్రపంచమున జనులు నన్ననునరించి కర్మ-చేయు చున్నారు, ఇప్పుడే కొందటు కర్మకూడదని వాదించుచున్నారు. కాన నేను కర్ణుచేయుట మాసిన జనులందటు నామౌర్జము'నే అనుసరించి కర్మ చేయుట మూానుదురుగడా ! 10
గట్ట కర్మ యోగము గమూండవ శ్లో॥ ఉల్సీదేయరిమేలోకా న కుర్యాం కర్మచేదహమ్‌, సజ్కరస్య చ కర్తాస్యా ముపహన్యా మిమాః్యస్రజాః॥ లకీ ముల్లోకములందు నాక జేనిత్రోడ్రను పనిలేదని నేను కర్మ మానిన యెడల (ప్రపంచములోని మానవ్రలందజు నామార్లము నే యనునరించి చెడిపోదురుగచా | అట్లు కర్ణుల మూనుటవలన కర నంశకరమును గలుగుచున్న ది, కర్మ వమూనుటవేత (ప్రజలను చెర చుటలో నేనే మార్గ దర్శకండ నగుచున్నాను. కావున. నేనును కర్ణ నాచరింపవలసియే యున్నది, శ్లో సక్తాః కర్మణ్యవిద్వాంసో యథాకుర్వ_స్త్‌ భారతః కుర్యా ద్విద్వ్యాం _స్తధాఒస క్త శ్చికీర్షు ర్లోకసం్యగ్రహమ్‌॥ న్వలాభపరాయణుండగు అజ్ఞానికి. గర్భ్జయం దెట్టి (శ్రద్ధ గలదో క్షనికి నక్ష్లు యుండవలయును, అజ్ఞాని చేసిన ళ్లు బుద్ధి మంతుండగు జ్జానియు కర్మ చేయవలయును, ఐతే వీత వేయు కర్ములయందు భేదను విశేషముగా నున్నది, అజ్ఞాని ఫలా పేవా పరుండై. కర్మ చేయును, క్షాని నిప్కామిమై (పపంచమునకు వమూర్ల దర్శకుండుగాను, ఆదర్శపుడముండు గాను కర్ణచేయును, శాన కర్మ నెవ్వరుగాని వదలుటకు వీలులేదు, శ్లో॥ న బుద్ధిభేదం జనమే దజ్ఞానాం కర్మసణ్లీనామ్‌, జోష్మయే త్చర్వకర్మాణి విద్వాకా యుక్త నృమాచరజా॥ ॥ జనులునివిధమార్షముల ననుసరించి కర్ణులం జేయుచుందురన, కర్మలవలన నెట్టిలాభనము లేదని జ్ఞాని యెజుంగును, "తెలిసికొని నంతమ్మాలమున నే కర్ణుల జేయువారిని చేయవద్దని యెన్నడును వెప్పండు, తానును కర్ర శ్ర చేయుట వమూనండు, ఎందుకనంలా ఆత్మజ్ఞాన నంపన్నుండైన తానే కర్శ-చేయుట వమూనిన మూఖథులు 1
అధ్యాయము] కర్ముఈదాగము క తన్నాదర్శముగాం గొని సోమరిపోతు లగుదురని యాతం జెటుంగును, మజి తాను కర్మ చేయనద్దని వెప్పిన సోమరిపోతులు కండని (ప్రజలకు బోధించుచున్నాడు గాన అంతకంశు మించిన దోపములేదు, అందుచే నిశ్చయజ్ఞానము గలయాగి కర్మఫల త్యాగయై కర్శ యొనరించుచుండును, న్లో ్రకృతేః క్రియమాణాని గుజ్లైః కర్మాణి సర్వశః అహజ్కార విమూఢాత్మా క ర్తాహ మితిమన్యతే!॥ 21 వకర్మకుం గాని మనుజు. జెప్పుడును కర్తగాండుః (పకృతి యందు. బుట్టిన సత్వ రజ _స్తమోగుణములను (తిగుణములే సర్వకర్శలను చేయుచున్నవి, ఆకర్శలను నేసే చేయుచున్నానని తలంచువాండు అవాంకారముతో. గూడుకొనిన మూథుడు, (ఈ గుణములకు గుణ్మతయ విభాగయోగముం జూడుము,) (బస్టేన్య) శ్లో॥ తత్త్వవిత్తు మహాబాహో: గుణకర్మవిభాగయోః, గుణాగుణేషు వర్త న్త ఇతిమత్వాన సజ్జతే॥ విర్ర నత్వ రజ _న్తమోగుణముల మూ డింటియొక్క- న్వభావ మును గుర్తించి పయేగుణము వయేకర్ణులం జేయుచుండునో వానిని జ్ఞాని చక్కగా. తెలిసికొనును, ఇంద్రియముల కధిభూ తమునై. వానిని పనిచేయించు గుణములు విషయముల కాధార ముగా నున్న గుణములందు (బవేశించుచున్నవనియు, అందుచే కర్శ్శలు జరగుచున్నవనియు, అత్భన్వరూపుండగు తాను కర్తగాక్‌ నిమి_త్తమా[త్రుంజేయనియుం దలంచియుండుట చేత కర్ణుబంధ ముత నికిలేదు, వానియం దతండు నక్తుండు గాడు, (ఫ్రీ అ, చూం) శ్లో॥ కృతే ర్లణసమ్మూఢా సృజ్ఞన్తే గుణకర్మసు, గ ం తానకృత్స ఎవిదోమన్దా౯ కృత్న ఎనిన్నవిచాలయేక్‌ 112
₹6 కర్ణయోగము (మూండవ (శకృతి యందు. బుట్టిన (తిగుణములవలన బద్ధులై జను అాయాకర్శల నాచరించుచుందురు. వకర్శయుం 'జేయనట్టి వాని కరు కామ్యుకర్శు చేయువాండు మేలు, కామ్యుశర్శ చేయువాంటే కొంత కాలమునకు నిష్కామకర్మ "చేయును. శాయిట్టి జ్ఞానిమైన వాయ కర్మ చేయువారిని, , నికు త్సాహపజుచి వారి బుద్ధిని "వెడం గొట్టరాదు, వారిని చలనముచేయ.ట అవివేకి లతణము, న్లో॥ మయి ' సర్వాణి కర్మాణి సన్న్య్యస్యాధ్యాత్మ చేతసా, నిరాశీ ర్నిర్మ మోభూత్వా యుధ్య న్వ విగతజ్వరః॥ తి0 కాబట్టి అడ్జునా ! ఇంతటితో నీసంచేవామును నూనుము, ఈ యుద్ధము చేయుచున్నది *“నేను' అను క_ర్భృ్యత్వ భావమును వీడుము, యుద్ధ ఫలితమునుగూడ నీవిప్పుడు తలంపవలదు, సర్వ సావ్మీయగు నేను అన్నింటికి క్వర్తయని (గహింఫుము, యుద్ధక రృ త్వమును ఫలభోగత్వమును, (తిగుణాతీతుండ నగు నాయం దుంచుము, నిమి _త్తమాతుండ వె యుద్ధము చేయుము, ల్లోః యే మే మత మిదం నిత్య మనుతిస్టన్తి మానవాః, (శ్రద్ధావనోఒనసూయనో ముచ్య నే తేఒపి కర్మభిః॥81 ఇదివజకు నేను. చెప్పిన పద్ధతిని, తన్ధాభక్తులు గలిగి అసూయాహంకారములు విడిచి, బుద్ధితో యుక్రాయు క్తములెజింగి, కర్మల నాచరించునట్టివానికిం గర్భ బంధములు తమంతట నే పాము కుబునమువీడినట్లు వదలివోవును, " శ్లోః యేక్వే తదభ్యసూయన్లో నానుతిష్షన్తి మేమతమ్‌, ళం జే అలి “ప సర్వజ్ఞాన విమూఢాం. స్తాకా విద్ధి నష్టా న చేతసః॥ ల్లి అజ్జునా ! ఇట్లు ఇంతవణకు నేను 'ఇెప్పిన మార్గమునందు విశ్వాసము లేనివారు నాయందును నమ్ముకము లేనివారు ; ఈ
అధ్యాయము] కర్మయోగము 7 మార్లమునం దసూయాభావ ముంచువారు నన్ను తిరన్కరించు వారు, అట్టివారు వివేకము చాలనివారు, అజ్ఞానులు, మూథఢులు, నంసారబంధ విముక్తికి అధ్హలుకారు. జనసమనళ 'కవాహ మును దాటుటకు సుజ్జునసంయు_క్రమగు కర్మనావను ఏడిచిన వారు, వారెన్నండును దరిజేరలేరు,తరించి మోశతుమును జెంద జూలరు, న్లో సదృశం చేష్టతే స్వస్యాః ప్రకృతే ర్థానవానపి, (ప్రకృతిం యాన్తి భూతాని న్మిగహః కిం కరిష్యతి! తీ8ి ఏవియు ెలియని మొజకువాడుగాని, అన్నియు. టెలిసి కొనిన జ్ఞాననంపన్నుండు గాని, తమతమ పూర్వజన పాపపుణ్య పరిపాకముల కనుగుణ్యముగ్యా సీ (ప్రపంచమున నాయాకర్శల నాచరింపవలసియున్నది. చానిని తవ్పించుకొన నెవ్వరికిని శకష్టము గాదు, ఇదియే (పారబ్ధమనయుడును, (సకృతియందున్న; పతి వ్య_క్రియ. (పకృతి ననునరింపవలయునే గాని దాటుటకు వీలు "లేదు, దానిని (గ్రహింపవలయునన్న (ప్రయత్నము భగ్నముగు టయేగాక వృధాాప్రయాన యగును, కాబట్టి (ప్రతిమానవుండును (పకృతికి లోంబడి కర్మం చేయవలయును, (ఈభావమే క్లీఅ, న "తెల్పంబడినది, మజీయొకసారి దానినిచకూచి విమర్శించుముః ఇట్లనుట చే (ప్రాణికి స్వతం(తాధికారము శూన్యమని చెప్పు చున్నాండు,) జి మె ల, శ్ఞా॥ ఇస్టియ స్యేస్టియస్యార్థే రాగద్వేషా వ్యవస్థితె, | అం చం చని ్ళ తయో ర్నవళ మాగచ్చే త్తాహ్యస్య పరిపస్థినా॥ ల్తీ ఇంద్రియములు శక్లాది పంచతన్నాత్రలయందు సమ్మిళితే మగుటచేత రాగమ్ము జ్వేపము మున్నగునవి_ జనించుచుండును
78 కర్మయోగము [మూండవ శాగ్వేషములకుం జిక్కక మనుజుండు తవ్చీించుకొనవలయును, ఇవియే జీవికి బలవ_త్తరమగు శత్రువులు, పనిని జయించుటలో జీవికి స్వాతంయ్యత్యము కలదు, రాగ్వేషముల జయించినయడల జీవికి కర్ణబంధము "లేదు, కర్మ వచ్చుచు పోవుచుండునట్టి సీటి బుడగ, న్వతం[త్రతగలజీవి నిత్యసంతోపి., కర్ణము లతని నంటవు, కం (లః శరా) ట్లో॥ (శేయాకా స్వధర్మోవిగుణ: పరధర్మా తృ్యనుష్టితాత్‌, స్వధర్మేనిధనం (శ్రేయః సరధర్మో భయావహః॥ 85 విధ్యుక్తమగు తనధర్భ్థాము నర్వ (ేేయోభిమయూలము, అది యెట్లు జరిగనను చానికంశు మించినది వేదవేదు, ఒక నమయ మది విగుణమైనను (చపేయస్కరమగును, కాన తన ర్జు మునకంయక వేర్పైన ధర్జ్దుము నాచరించుట అపాయముల శాన్సదము, చానికంచు నురణమే మేలు, నుజీయు పరధర్మా చరణము నరకాది పాపభయములను కలుగంజీయును, ఆళ్ళ సామాత్కారకరమగు కర్మున్వధర్మము, ఇతరములు పరధర్భుములు, అర్జున ఉవాచ = అర్జునుండిట్లనియె త్లో॥ అధకేన [ప్రయుకోఒయం పాపం చరతి పూరుష్క, అనిచ్చన్నపి వార్టేయః బలాదిన నియోజిత:ః॥ 86 ఓకృష్ణా |! పరమఫురువ ! ఒకానొకనికి పాపమనిన మిక్కిలి భయము, పాపళర్శాన _క్రియేలేదు, కాని ఎట్లో ఒశట్లు పాప 'కార్యాచరణమునకు సీడద్వంబడుచున్నాండుగ చా! వకారణముచేత? పరధర్థాచరణమునం జాన_క్రిగలిగి పాపముల నంపాదించు కొనుటకు కారణమేమి? ఈ విషయములు నాకు బోధపడనట్లు వివులముగాం జెప్పుము,
అధ్యాయము] కర్మయోగము 79,
భగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె.
శ్లో॥ కామ ఏష కోధ ఏష రజోగుణ సముద్భవ,
మహాళనో మహాపాప్మా విద్యేన మిహవైైరిణమ్‌॥ 8 అక్టునా ! కామమను మహాభూతము రజోగుణమునుండీ పుట్టినది, ఎన్నివిధముల దానిని సంతృప్టిపరచినను దానికి నంతోవము కలుగదు, తనివి నొందదు, ఈశకామమే పరధర్భుము నాశ్రయించుచు పాపమునకు గురియగును, మజియు యథాలాభ మున నంతుస్ట్రినాందక తానే (కోథరూపమును ధరించును, ఈ (కోథ మే పరమళ(త్రువని యెజుంగవలయును, ఈ కామ[కోథ ముఠే రాగ జ్వేషముల నుత్చ త్తిజేయునవి, ఇవి నంసార సము(ద్ర మున జీవ నావను ముంచి వేయం జూచుసట్టి యుంయూమారుత
ములు, కాన ఏీనినుండి తప్పించుకొనువాండే జ్ఞాని,
శ్లో॥ భూమే నావ్రియతే వహ్నిర్యథా౭ఒదర్శోమలేన చ,
యథోల్చే నావృతోగర్భ స్తథా తేనే దమావృతమ్‌॥ 88 క్షానము మ్‌ణక్షణమును మరుగున కప్పలయిడిపోవుచున్నది, మజణుగుంబడినంతమా[త్రమున నది లేదని మోనపోవుట అవివేకము గదా! ('పయత్నమున సాధించి సుజ్ఞాన చం(దికల దర్శింపవలయును, అగ్ని పొగ (నివుచుచేం గప్పణుడినంత మా(శ్రముసనే అచ్చట అగ్ని లేకపో లేదు, కొంచెము 'పయత్నముచే నూదిన అగ్ని6 బయటపడును, అద్దము దుమ్ముచే కప్పంబడును. దానిని కడిగి పరిశుభము చేయవలయును, పిండము నూవిచేం గప్పబడి యుండును, దానిని దొలంగించుటబే శిశువును జూడవచ్చును, అశ్షే జ్ఞానము. (ప్రతివ్య క్రీలోను అంతర్భూతముగా నున్నను, కామ్శక్రోధాది గుణములచే నిరంతరమది కప్పంబడి తెలియవచ్చుట
ఓ్‌0 కర్ణ యోగము [ైమూండవ "లేదు, కాని వై రాగ్యమను (ప్రయత్నముచేత మవాూాయామోాహీత మగు గుణములను దూరముచేసిన జాన దీపమును దర్శింపవచ్చును, (ఫ్రైక్షై చూ.) న్లో ఆవృతం జ్జాన మేకేన జ్ఞానినో నిత్యవైరిణా, కామరూపేణ కౌన్సేయః దుష్పూరేణా నలేన చ॥ 89 కామము తృ_ప్రిబొందింపరాని అశ గలది, జ్ఞానమునకు సిత్యశ(త్రువు, కావున కామము జ్ఞానము నావరించియీ యుండును, ఒక్క జ్ఞానమునే గాక తాను నకల[ప్రపంచమును చుట్టియున్నది, కానీ యా కామము అజ్ఞానికి ఊతకజ్ఞవంటిది. "కామ మఘాతమైనది, తృ్తిలేనిది, మానవుని దుఃఖసాగరమునం (దోయుచున్నది, శ్లో॥ ఇస్టి మాణి మనోబుద్ది రస్యాధిష్టాన ముచ్యతే, ఏత్తై ర్విమోహ యళత్యేష జ్ఞానమావృత్యదేహినమ్‌॥40 జ్జాన క ర్మేం్యద్రియములును, మనోబుద్ధి చిత్త అహాంకార ములునుు ఈ కామమునకుం (వాణమి్మితములు, వానినిం దనకు సాహాయ్యముగాంగొని యావిర్శవించి క్షనము నంతటిని యావ రించి శరీరథారిమైన జీవిని అజ్ఞానతిమిర ములో ముంచి మోవా మును కలుగంజేయును. కాన కామము [కోధమున కేగాక మోవా మునకును మకూలము, త్మ తస్మాత్త్య మిస్ట్రియాణ్యాదౌ నియమ్య భరతర్షభ; పాప్మానం (ప్రజపి హ్యేనం జ్ఞాన విజ్ఞాన నాశనమ్‌॥॥41 రీ అడ్జునా ! కానుము సకలదుర్షుణములకు మూలక్షుని చెవ్పంగా వింటివి,. కావున ఇంద్రియములను సాధనచేత సీవళము నందుంచుకొని, శాత్రుజ్ఞానము నేగాక, అనుభ వజ్ఞానమునుగూడ నాశనము. జేయునట్టిదియు, సకల పాపములకు వుట్టిని ఖ్లై నదియు నగు
అధ్యాయము] కర్మ యోగము వ! కామమును నిరూ స లముం జేయుము, కాను మున్నంతవజకు మోతు సాధనమగు మార్షములందొక్కుట కష్టము, 'తొక్కినను త్వరలో పతితుండ పగుదువు, ఇం[దియముల నణచుకే శాముమును నిరూ లించుటకు [(ప్రథమసోపానము, ఇం[ద్రియని(గహములేని వానికి మనశ్శాంతి లభించదు, శ్లో॥ ఇస్టియాణి పరాణ్యాహు రిన్టియేభ్యః పరం మనః, మనస స్తు పరాబుద్ది ర్యోబుద్దేః పరతస్తు సః॥ శీలి 'జేహమునందు ఇం(ద్రియములు (కేఘ్టములు, ఆ యింద్రియ ములకంయకె మించినది మనస్సు, అట్టి మనస్స్నుకం కెను బుద్ధి హెచ్రైనది. బుద్ధికన్నను ఎన్నో విధముల ఘనమైన చే ఆత్మయని యెచబుంగ ము, శకాంబట్టి ఆళత్చానుభ వము కావలయునన్న మూటల చేత వాదములచేత సమకూారునది గాదు, (పారంభమున ఇంద్రియ ములను వాని వ్యాపారములనుండి మరల్చి వళమునందుంచుకొని, మనసును తన అధినమునం దుంచుకొని, బుద్ధి నహాయమున అత్మ సామొళ్కారము నరయవలయునే గాని (పారంభముననే అళ్ళు విచారములో దిగిన అట్టివాని శేవియుం బెలియక నా_స్తికుండగును, శ్లో ఏవం బుద్దేః పరంబుద్ధ్వ్యా సం _స్తభ్యాఒత్చాన మాత్మనా, జహిశత్రుం మహాబాహోః కామరూపం దురానదమ్‌॥ కాబట్ట అద్జనా బుద్ధిసహాయమున మనసును చిక్క_లబట్టి బుద్ధికం కొను మించిన ఆత్మయం దె మనసును లీనముంజేసి మధించి, తన్మూలముగా భరింప శక్యముగాక విచ్చలవిడిగా వివోరము శీయు కామమును శత్రువును రూవుమావుము, అందుచే నీకు అక్మసామయోత్కారము సిద్ధించును, (వవ, అ, 61వ శ్లో 18, అ, 85వ ,శ్లో,.18అ.58వ.శ్లో.ను, చూడుము.) కల్‌
ర్తి కర్ణ యోగము ఇతి (శ్రీమద్భగవద్లీ తా సూపనివత్చు (బ్రవ్మా విద్యాయాం కూగళా స్తే (శ్రీకృష్ణాప్టన నంవాచే కర్మ యోగోనామ తృతీయోధ్యాయః, బట్టు ఉపనిపదర్థ (వలిపాదకంబును (హ్మ్‌ విద్యయు, యోగశానస్ర్రమును, ీళృస్ణార్ణు నసంవాదంబును నగు(శ్రీ,మద్భ గవద్లీతలో కర్ణ యోగంబను తృతీయాధ్యాయము,
శ్‌ శ్రీ రామాయనమః తత్సత్‌ త్రీ కృష్ణషర్మబవ్మా శేనమః శ్రీ మద్భృగవద్దీతా యోగతత్త్య రహస్యము ్‌ అతి చతురోఒధా థ్‌ యః థి డా న యోగః జానయోగము క్‌ శ్రీ భగవా నువాచ = శ్రీకృష్ణ. డిట్లనియె. శ్లో ఇమం వివస్వతే యోగం (ప్రోక్తవా నహ మవ్యయమ్‌, వివస్వా౯ మనవే[ప్రాహ మను రిక్వైక వేఒబ్రవీత్‌ 11 అడ్జునా ! 'ఇప్పుడు నేను చెప్పినయోగ మమోభమైనది, అవ్యయమైనది, అతి రవాన్యమైనది, (పారంభమునందు దీనిని భాన్కదనకుం 'జెలివియుంటిని, పరోప కారార్థదృష్టీతో నాతండు చానిని మనువునకు బోధించెను, అతండు ఇత్యూకుమహో రాజునకుం 'జెలియంశేసెను, ఇట్లు మునుపు ఒకరినుండి మరియొక్క-రికి పరం పరానుగతమైనదానినే మరల యిప్పుడు నీ (శ్రేయస్సు నభిలమీంచి త్లో॥ ఏవం పరన్చురాప్రాప్ట మిమం రాజర్ష యో విదుః, స కొలే నేహ మహతా యోగోనష్టః పర్వన్తపః ౭ గ్‌ అనాథ
నవ్యసాచీ |! ఇట్లు నాఖేం (బ్రస్తావింపయడిన యీ యోగము భూలోకమున - గుర్తపరంషరాభిముఖముగా రాజఘుమలందణజును
84 జానమయోగము [నాలుగవ రా (గ్రహించిరి, చారి మూలముగా .వాలకాలనువజుకు (ప్రపంచమున "'చనునరింపంబడుచుండెను, కాని కాలాతి[క్రమణంబున నిప్పుడు (శమముగా నీయోగము నందజు మరచిరి, శ్లో స ఏవాయం మయాతే=౭ద్యయోగః (ప్రోక్తః పురాతనః, భక్షోజ-సిమేసథాచేతి రహస్యం 'హ్యేతదుత్తమమ్‌॥ 8 ఇది మిక్కిలి రహన్యమైన యోగము, అత్యు త్తృమమైనది, ఈ యోగము బుద్ధిమంతు "అెజుంగుదురు, అజ్ఞుల శెజింగంచినను దానిత_త్త్య మిట్టిదని నిశ్చయింపంజాలరు, సామా న్యజనులకును పామరులకును చెప్పందగినదికాదు, కాని, నీవు భక్తులలో ేన్లుం డవును (ప్రియమి[త్రుండవ్రును, అగుట చేత దీనిని నీకుం జెప్పుచున్నాను, అర్హన ఉవాచ = అరును డిటనియె, జ న! ళం శ్లో॥ అపరం భవతోజన్మ నరంజన్మ వివస్వతః, కథ మేత ద్విజానీయాం త్వమాదొ ్రోక్తవానితి॥ 4 కృష్ణా ! నీవు చెప్పుమవూటలయందు నాకు నమ్ముకము కుదుర లేదు, ఇప్పుడు నాకుం జెప్పుచున్న ఈ యూగమునే నీవు సూర్యునకుం 'జెప్పతి సనుచున్నాండవు, కాని, సూర్యుండు పూర్వమునుండి యున్న వాండు, సీవా! నిన్న మొన్నటివాండవు, నా నమకాలీనుండప్ర, నీవు సూద్యన కె ట్లీయోగమును కెల్పితివి! సీనూటలు ద్వండ్వార్డ మును కలిగించుచున్నవి, సీథాన మిట్టిదని యెొటుంగుట్‌ ఇల్‌ కష్టముగా నున్నది, కఠరుణాకటాతు వీతణమున నన్ను మన్నించి యథార్థమును తెలుపుము, భగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె శ్లో బహూనిమే వ్యశీతాని జన్మాని తవ చార్జున। తాన్యహం వేద సర్వాణి నత్వం వేళ పరంతప శృ
అధ్యాయము] జ్ఞాన యోగమ్యు 85 అడ్జనా ! నీవ వీచ్చివానినలె పలుకుచున్నాండవు+ వట్టి అమాయకుండవుసుమి ! (భ్రమపడుచుంటివి, సీకీ జన మొక్కటియే నని తలంచుచున్నాళ్సుగాని యింతకుముం _బెన్ని యో జన్మ ముల నె త్తితివి, వాని నన్నింటిని సీ వెజుంగ జాలవు, అక్షు నేనును "లెక్క లేనన్ని చన్టుముల నెత్తితిని, వాని నన్నింటిని నే నెంజులను దును, నివెజుంగ లెవు, నాజన్మృములు సీజన్మము లేంగాక సకల చరా చరముల జన్మృములన్నియు నేనెజుంగుదును, నీశేదియను కెలి యదు, ెలుసుకొనునంతశ క్రి ఇప్నటిలో సీక్సు లేదు, " శ్లో అజో=.పిసన్న వ్యయాత్మా భూతానా మీశ్వరోపిసకా, (ప్రకృతిం స్వామధిషస్టాయ సమృవా మ్యాత్మమాయయా॥ నేను జననమరణాది అవస్థల కరఠీతుండను,నాయం-బేసనమయ మునను ఎట్టి మార్పును కలుగదు, (ప్రపంచమునందలి సర్వభూత ములకు సధినాయకుండను, అనంగా (పపంచ భూతనృష్టి స్థితిలయ కారకుండను. బేనితో సంబంధము లేక అన్నింటిని కల్పించు లీలా వినోదమూాసనసుడ నైనను నా యార్మజ్ఞానమును నాశనముః జేసికొనక (పకృతిననునరించి సత్వరజ_స్తమో గుణాల్మికమగు నా మాయానంకల్పముచేత నేనును జన్మించుచున్నాను. ల్లోః యదా యదాహి ధర్మస్య గ్లానిర్భవకి భారతః అభ్యుక్థానమధర్మ స్య తదా=-=-త్మానంసృజామ్యహమ్‌॥ ఇట్లు (పకృతిననునరించి జన్మించునప్పుడు జ్‌ నన్నిజిన్టు ములవలె వృథాదన్మించుట లేదు, ఉ ద్రేళ్యపూర్వకముగా వదో నొకశార్యమును సమర్థి ంచుటకే భూమిపై జన్మించుచున్నాను. వయే సమయములందు ధర్మమునళించి అధర్మము వృద్ధి జెంది (పపంచవృ త్తి చెడుచున్నదో ఆయా కాలములందు అళ్మమాయచే నన్ను నేనే ఫుట్టించుకొని భూమిపై జన్మం చుచున్నాను.
86 జానయూగము [నాలుగవ వ శ్లో॥ పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్‌, ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సమృవామి యుగేయుగే॥ 8 (ప్రపంచమున ధర్మము నశించి, "అధర్జము చెలరేగి న్యాయాన్యాయ వివతత లేక సన్నార్లులకు సాధువులకు కష్టములు గలిగినప్పుడు వారిని సంరథీంచుటకును, ఆ సన్మార్లులకు వాధ గలిగించు దుర్జనుల నుచితరీతి దండించుటికును, ననాతన ధర్మ ములను, ఆవార వ్యవహారముల నుద్ధరించి స్థావించుటకును ఆయా చేశములందు ఆయా కాలములందు జన్మించుచుందును, శ్లో జన్మకర్మచమే దివ్య మేవం యోనేత్తి తత్త్వతః, త్య క్త్వాదేహం పునర్జన్మ నైతిమామేతిసోఒర్జున। రి అద్టునా | రహన్యములలో సతిరవాస్యమును, అతిదివ్య మునునగు శే నవతరించునట్టి జన్ముములను, "నీను వేయునట్టి కృత్యములందలి ధర్భసూత్మమును టహింపంగలిగినట్టి వారికి మరణానంతరము వునర్జన్థు లేదు, అట్టివావ సులభోపాయంబున నవ్యయస్థితినిబొంది నన్నుంజేరి నాలో నై కస్యమగుదుర్లు, భగవ దవతారముల గు_ర్రింపలగలిగిన జ్ఞానులు జననమరణాదుల నతి(క మించి ఛభగవంతునియం వైక్యమగుదుడు, “న్లో! వీతరాగ భయ(్రోధా మన్మయా మా ముపా్యిత్కా, బహవో జ్ఞానతపసా పూతా మద్భావమాగతాః॥ 0 శకావమూాది అరిపడ్వర్హములను జయించి రాగ చ్వేపములకు. జిక్కక నదా నాయందు బుద్ధిచే మననును నిలిపి (పేమజఖేత ధ్‌ యజ్ఞ మొనర్చి పెక్కురు తపసివర్యులు జననమరణ రాహిత్యమగు నాఖావమునే పొందిరి, అట్టివారేనే నగుచున్నాను, (షీ అ, చూ) ఎవరు ఏ వేకజ్ఞానమువలన నాల్ళయం చే రతిగలిగి రాగము,
అధ్యాయము] జ్ఞానయోగము త్రీ కోపము, భయము అను గుణంబులకు లోనుగాక పరమాళ్ళ్మ ఒక్కండని నిశ్చయింతుకో వారు నన్ను. బొందలోలరు, శో యే యథామాం (ప్రపద్య న్తేతాంన్తధైవ భజామ్యహమ్‌, మమ వర్మాను వర్త నే మనుష్యాః పార్థః సర్వళః॥11 అక్జునా! *కండికొలంది రొట్టె” అన్నట్లు ఎవ్వ రెంతవిశ్వా నముతో, (పేమతో భక్తితో నన్నా (శ్రయించుచున్నారో వారిని నేన ళ్లు దయతోంజూచుచున్నాను. అశ్లే యను[గ్రహించుచున్నాను, ఏ యేవిధములం (బ్రవర్తించినను మనుజులు కడపట నన్ను జేరుటకు నావమార్షముల నే యనునరించి నన్ను భజింపవలయును, అనంగా నేను కర్మ చేయుచున్నాను గాన నందజును కర్మ'చేయవలసియే యున్నది, (జ్ర అ, చూడుము, శో కాంక నః కర్మణాం సీదిం యజ న్త ఇహదేవతాః, ౮ అవని క్రి వే అన &(ప్రం హి మానుషేలోకే సిద్ధిర్భవతి కర్మజా॥ , కి ... ఈలోకమునం (జలు సాధారణముగా ఫలాపేషతోం గర్భులం 'జేయుచున్నారు, యజ్ఞయాగాది 'శతువుల మూలమున నేమి, విగహారాధనవలన నేమి, ఛ్యానధారణాది యోగముల వలన జీవి ఫలాపేతతోనే ఇం(దాది చేవతలను బూజించుచున్నారు,; చారి కోరికలు శీఘ్రములో నే నఫలములగుచున్నవి, అనగా కర్మ ఫలము లనుభవింతుకు; కావున నిపాలోకమున కర్ముఫలములను త్వరలోను సులభముగాను పొందవచ్చును, ఫలా పేతుగల కర్ణ వలన నిహలోక సౌఖ్యములను పొందగలరు, ఫల త్యాగము వలన పరసౌఖ్యము నొందుదురు, ఇచే నిపష్కామకర్ణు, స్‌ఛ్చ సర్వత నిష్కామకర్మ నే చేయుము, శ్లో॥ చాతుర్వర్ష్యం మయాసృష్టం గుణకర్మవిభాగళః, తస్య కర్తార మపి మాం విద్ధ్యక ర్తార మవ్యయమ్‌॥ 18
క్రీ జ్ఞానయోగము [నాలుగవ సత్వరజ_న్త్హమోగుణ స్వ భావములనుబట్టియు, కర్మాచరణ మునుబట్టియు మనుజులు నాలుగు తెగలుగా విఛజింపయుడిరి. ఇట్లు ప్రజలను నృష్టించుటచేత నేను కర్తగాం గనంబడవచ్చును గాని 'ఫలాచీష లేనివాండనగుటచేత. నేను క్నర్తనుగాను, నేనేదియుం "జేయుట లేదు, (గీతాధికార తత్త్యరహాస్యమును చూడును) ఇచ్చట (బహ్హూ త్యత్రియ వై శ్య ళఈూ్యదులను నాలుగు వర్షములను భగవంతుండు తానే సృజించినాడని అర్థముచేయ రాదు, అట్లుచేయుట పొరంబాటు,. జాతులు గుణకర్ణుములను బట్టి యేర్చడినవి, అనంగా నదాచార సంపన్నులును, నత్వగుణ (ప్రధానులును, సత్మర్భానుష్టానపరులును నగువారు _త్తమనంశ నంజాతులుగను, శేవల తమోగుణ(ప్రధానులై క్రారకృత్య ములు సేయునాడ సీచజాతులుగను పరిగణింపంబడినవి, కాసి జాతు లెప్పుడును భగవంతుని వే సృష్టీింపయిడ లేదు, (్యఅ.చూ) జీ మభూడుము) శ్లో॥ న మాం కర్మాణి లిమృటన్తి న మే కర్మఫలేన్పృహో, ఇతి మాం యో౭భిజానాతి కర్మభిర్న స బధ్యతే॥ 14 ఇట్లు జనులను నృష్టించిను ఫలా పేతు లేని వాండ నగుటచే కర్శక_ర్తను వేనుగాను, కర్మ బంధము నన్నంటదు, ఇట్టి నా న్వభా వము నెజింగి నా వలెనే కర్ణృఫలములం దిచ్చ లేనివాండ్రై కర్త స్తలం చేయుచానికి కర్ణుబంధ మెప్పుడును కలుగదు, అట్టివాండు నుల భముగా ముక్తిని బొందును, (శ్రీ అ, చూ,) (సే అ, చూ) ఖ్లో॥ ఏవం జ్ఞాత్వా కృతంకర్మ పూర్వ్వైరపి ముముక్షుభి, కురుకర్మైవతస్మా త్త్వం పూరై్వైః పూర్వతరంకృతమ్‌॥ ఇదినజకు్సు గతించిన కాలమున. (బఎపంచమున నెందలో అనుభవజ్ఞులు కర్ణువిషయమై. యోచించి నిష్కామకర్మ (కేవ్య
అభ్యాయము) జ్ఞాన యోగము రి మని నిశ్చయించి చాని నాచరించిరి, ఇప్పుడు నీవును వారి మార్గమునే యనుసరించి ననాతన ధర్మములను పొాడుచేయక కర్మ నొనరింఫుము, అందువలన సెట్టిదోవము లేదు, పూడ్వలు కర్ణమూనియుండిన యిప్పటి(ప్రపంచ మెట్లుండునో నీ వెజుంగవు గదా! ఇప్పుడును (ప్రపంచమున కర్మయే తణమాత మాగి పోయిన నేమగునో నీ వూహించితివా! (స్టీఅ, మూ.) (క్రి అ,చూం, శ్లో॥ కిం కర్మ కిమ కర్మేతి కవయోఒప్యత్ర మోహితాః, త్తే కర్మ (ప్రవక్యామి యద్ధాత్వా మోక్య సేఒకుభాత్‌॥ అదనా ! కర్ణవిషయము నెజుంగుట సులభముగాదు, గొప్పగొప్ప పండితులే యీ కర్యాకర్శముల గుర్తెరుంగలేక నంచేహాములచే వివాదము చేయుచుందురు, ఇది చేయదగినది, ఇది వేయదగనిది అని విషయనిక్ష్ర యము చేయుట మిక్కి.లికష్టము, కావున నెట్టికర్భుము నాచరించిన కర్మ బంధమును (తెంచుకొని సంసారసాగరమును. దాటి మోశతమును బాందంగగలవో అట్టి కర్ణును గురించి సీకుం బెల్ప్బెదను, శ్లో కర్మణో హ్యపి టోద్దవ్యం బోద్దవ్యంచ వికర్మణః, అకర్మణళ్చ బోద్దవ్యం గహానా కర్మణోగతిః॥ || వేదశా(్ర్రుములుదు. ఇెప్పంబడి 'చేయదగినకర్మ్మ _ యిట్టి దనియు చేయందగని నిషిద్ధకర్శ న్వరూప మిట్టిదనియు, అకర్శ్శ మనంగా నిట్టిదనియు కర్మభేదముల గుర్తించుట కష్టము, (ప్రయ త్నముచే వీనిని చక్కంగ్నా సనెజటుంగవలయును, కర్మ, అకర్శ్మ, వికర్శ అను నీఠర్ణుల న్వభావమును గుర్తించి రర నోనర్చ వలయును, పై
ర్రీగి జ్ఞానయోగము [నాలుగవ శ్లో॥ కర్మణ్యకర్మయః పశ్యే దకర్మణి చ కర్మయః, | సబుద్ధిమా న్మనుష్యేషు స యుక్తః కృత్చకర్మకృత్‌॥ కర్శలనన్నింటిని వదలి సన్యసించితినని తలంచువాండు కర్ణవదలిన వాండు కాడు, నేనే కర్ణును చేయుట లేదని తలంచు చుండుశు యొక కర్మ, కాని ఎవండు కర్మ్యయం దకర్శ్శ'భావమును అకర్శయందు కర్ణ భావమును కలిగియుండునో అట్టివాండే. నిజ ముగా _కర్మ్మాకర్శముల తత్వము నెజటింగంనవాండు. వ్యాడే బుద్ధి మంతుండగు యోగి, అట్టివాండే నర్వకర్శముల. 'జేయువాంయను, మవేయనివాండును అగుచున్నాండు, * శ్లో॥ యస్య సర్వే సమారమాః కామసంకల్పవర్జి తాః, జ్ఞానాగ్ని దగ్ధకర్మాణం త మాహుః సణ్ణితం బుధాః॥10 కర్ముఫలములం చాశవిడిచి, కామాది అరిషడ్వర్ల మునకు, జిక్కక్క కర్ణనాచరించునట్టి యోగయే తనకుం గలిగిన క్షానమను అగ్నిచే కర్మనంబంధమునంతయు దద్ధముంజేసినవాండు. ఆతండే కర శే త్త శ్రము నెజింగిన నిశ్చయమైన పండితుండని తెలిసికొనుము, తనయందుండు కోరికలన్నింటిని విడిచి రాగశోక మూహములకు కట్టువడక ఫలాపేత, లేక యథాలాభనంతుస్తుండై యెొవ్వం డుండునో చానికి: గర్భబంథములు "లేవు అతండుచేయు కర శ లన్నియు నిష్కామకర శల శ్లో తృక్షాా కర్మఫలాసంగం నిత్యతృపో నిరాశయః, కర్మణ్యభి (ప్రవృతో౭ఒపి న్లైవ కిజ్బాత్మరోతి సః॥ 20 కర్ట ఫలా పేషమాని నిత్యము నవ్యయుండగు నాత్ధుతోం దృ_క్రినొందుచు, అనంగా అళ్ళను మననమువేయ.ట చేతం గలిగిన యానందమున నోలలాడుచు, పరుల న్నాకయించక తృన్హుండై
యము ? అధ్యాయ క్ష జ్ఞానయోగము రి యుండునట్టి వాం డొనరించుకర్మ యెట్టిదై నను కర్ణుగాదు, దీనిని రూఢిగా సీ మనసున నిల్పుము, ఇదియీ కర్ణలలోని 'నేద్చ, శ్లో! నిరాశీ ర్యతచిక్తాత్మా త్యక్తసర్వపరిగహః, శారీరం కేవలం కర్మ కుర్వన్నాప్నోతి కిల్చిషమ్‌॥ £1 నర్వబంధములకు నాశయమగు ఆశను విడిచి చిత్త నైర్భుల్యముగలిగి, సమన్త కళంక నం చేహములనువదలి, విషయసౌఖ్యములం దన్నిటియందును నాని విడిచి, శీవలను శరీరమును నిలువుకొనుట కావశ్యకమగు కర్మను ఇవేయునట్టి వాని శెట్టిపాపములుగాని పట్టువడవు, (శ్రే అ, చూ,) - ఒర జ్‌ ల్లో యదృచ్చాలాభస న్తుష్టో ద్వన్ద్వాతీతి విమత్పరః, సమ స్పిద్ధావసిద్ధాచ కృత్వాపి న నిబద్ధ క్ట్‌తే!! లి క్‌ ప్రసుఖములు... ఆపత్కల్యాణములు...-అను ద్వంద్వంబు ల నేకముగాం దలంచుచు, జయాపజయములక్క లాభనష్టములకు, నానంద దుఃఖములు లేక, రాగ జ్వేషములకు లోనుగాక, వనమ' యమున శేది లభించుచున్నదో చానితో. డృ్తింజెందె, శామ (కోథాదిగుణములకు లోనుగాక, కర్ణులను చేయుంవాడు కర్శ్గు బంధములకుం జిక్కండు, శ్లో గతసంగస్య ముక్ష్తస్య జ్లానావస్థిత చేతసః, యచ్రాయాచరతః కర్మ సమగ్రం (ప్రవిలీయతే॥ 88 ఖ్‌ (పపంచమునందలి సంగముములన్నింటిని మూని నమళ్వ బుద్ధితో, అనలా *ఇది నాది, వీరు నావారు, అది వారిది అను భీదభావములను పోగొట్టుకొని, సర్వమును (శ్రైహ్మ్‌ లేజోమయ మగుటచే నంతయు సమానమని నిశ్చయించి, తానొనర్చు కర్మ ఫలములందు. బరామరిక లేక, మనస్సును దృఢపజచి, (పశ్యతి
రి జ్ఞానయోగము (నాలుగవ సంబంధమగు యీజేవాధారణకు మాూ్యతమే లోకముమిద నాధారపడి, పఠులకు మార్గదర్శిమొ, చి_త్తచాంచల్యముమాని కర్శ'చేయువాని వురాకృతజన్మ పాపములు నశించును, (జ్హీఅ,చూ,) శః బ్రహ్మార్చణం (బ్రహృహవి రృహాగ్నౌ (బహణాహుతమ్‌, “ది, అస అ (బ హైవతే న గన్తవ్యం (బ్రహ్మకర్మ నమాధినా॥ 4 యజ్ఞ ముచేయునప్పుడు నర్వము (బవ్యా శ మయమసి యొంచవలయును, అంతయు (శ్రహ్మాశే అర్పింపవలయును, యజ్ఞ ము, హోమము. జేయునట్టి పా్యాతము, అందు (వేల్చునటు వంటి వివిధవ స్తువులు, అగ్ని, యజ్ఞ మొనరించువాండు, యజ్ఞ ఫలము సనుభవించువాడు--. మొదలగున వన్నియు (బ్రవ్మామే యసి శలంచి కర్ణయొనరించువాండు అట్టి (టవ్మాస్థితినే పొందును, సదు బ్దేశముతో. జేయంబడిన (పతిసత్క_ర శ్రయు యజ్ఞ మేం గనుక వానిని. చేయునపుడు (బవ్మాభావముతోం జేయవలయును, అళ్లు అంతద్మఖముగా కర నొనరించునపుడును (శుహ్ముభావమునే కలిగియుండవలయును, అనంగా నర్వ కాలములందు నరార్థంత ర్యామియగు న శ్వేశ్యరుని యంజే మనసును లీనముజేసి మననము చేయుచుండవలయును, ఇందుకు (నీ అ, భూ,) శ్లో దైవ మే వాపరేయజం యోగినః పర్యుపాసతే, లం ర్త న్య
- '్రిహ్మాగ్నావపరే యజ్ఞం యజ్ఞేనైవోప జుహ్వూతి॥ 25 "బేవతాశాధన రూపమగు య్ఞై మునే ఆచరింపందగిన కర్ట్యయని తలంచి కొందజు క్టానులు అట్టియజ్ఞ ము లాచరించు చున్నావ, కాని మజీకొందజు యోగులు క్షానరూపమగు (బ్రవట్టగ్నియందు ఆత్మనే హవిస్సుగా గొని ఆత్మయం దేయజ్ఞముం 'జేయుచున్నారు,
అధ్యాయము] జ్ఞానయోగము రీ ట్లో తోతాదీ నీస్టియాణ్యన్యే సంయమాగ్నిష జుహ్వూతి, శద్దాదీ న్విషయానన్యే ఇన్టియాగ్నిషు జుహ్వాతి॥ 28 కొందజు. [శో,తాది యింద్రియనులను ని[గ్రవామను అగ్నియందు (వేల్చుదురు, అనంగా జ్లానేంద్రియములను తమ తమ వ్యాపారములనుండి * _క్రిచే నిగ్రహించి మాన్పుదురు? మజటికొంద ఆాయిం[దియ విషయములను అనంగా శబ్ద స్పర్శరూపష రనగంధములను, పంచతన్నా(త్రలను, ఇం(దియములను, అగ్ని యందు హోమము. జేయుదురు. అనంగా సస్వేం[దియములను ని్మగహించి మనసు నేశా(గతపజచి అఖండమగు పరబహ్మూ మును నిరీథీ.0ంచుటయే (బ్రహ్మా వేత్తల మతముగా నున్నది. న్లో సర్వాణీస్టియ కర్మాణి ప్రాణకర్మాణి చాపరే, ఆత్మసంయమయోగాగ్నా జుహ్వాతి జ్ఞునదీపితే॥ | మజీ కొందటు యోగులు ఇం[దియములు చేయు అయా వ్యాపారములను, వాని మి్మిత్రిములను (పాణవాయువుయొక్క- నంఛార (క్రియలను జ్ఞానముచే (బజ్వాలింపంజేయంబడిన అఆహాతి యందు హోమముం జేయుచున్నాళు. అనలా అభ్యాసముచేసి ఇం(ద్రియములను వశముంేసికొని ని్యగ్రవామనుశ క్రిచే క్‌ ముతోం (శకాళింతుడు, శ్లో (ద్రన్యయజ్ఞా _స్తపోయజ్ఞా యోగయజ్ఞా స్తథాపరే, స్వాధ్యాయక్షాన యజ్ఞాళ్చ యతయ స్పంశిత (్రతాః॥ లికి అర్జునా |! పలువురు పలువ్విధములు గాం గర్భుములనాచరించి యజ్ఞములని తలంచుచున్నారు. ధనమును ఖర్చు పెట్టి కర్ణుల నొనద్చుట (ద్రవ్యయజ్ఞ ము, స్వలాళ్లమునకు గాక పరోపశా రార్థమై పా్యతాపా్యళనముల నెటింగి దానముచేయుట, చేవాలయములం
రశ జ్ఞానయోగము [నాలుగవ గట్టించుట, నంతర్పణములు చేముంచుట, 'ఉత్సవాది కార్యములు జరుపుట మున్నగునవన్నియు నిట్టి (ద్రవ్యయజ్ఞ ములని తలంతుఠు మజతియు పూజకువలయు సాధనముల శగహించి "చేవతా శైంకర్యాది[క్రియలు సల్పుటయు నిట్టిదే, అనగా ఈలోకమున గడించిన సొమ్ము సీలోకముననే దాచియుంచుకొని ఇెడీపోక మైలోకళములో డాచియుంచవలయును, నత్క_ర లకు వినియోగము చేసిన ధనము వెడదు, దానిఫలము ఫుణ్యరూపముతో నవ్యయ ముగానుండి యీలోకములో (దవ్యమువలె అది ఉత్తరోత్తం జీవికి దోండగును, మజికొందజు ధనమును వాని కర్మలను తృణ[పాయముగ నెంచి సర్వము మనసుయొక్క_. ఆధీనముగాం దలంచి, డానిని పదిలవజుచి చంచలత్యమును విడిచి పర మేశ్వ రుని మంఠములం దొకదానిని. (వధానముగాం గొని తపస్సు చేయుదురు, దీనిని తపోయజ్ఞ మందురు. మజికొందటు శరీరమున సంచరించు వాయువును వశముంజేసికొని జీవిని ఆత్మయం డ్రైక్య పరచుటకు (వాణవాయువును (శనుముగా నిష్టము వచ్చినప్పు డిష్టము వచ్చినట్లు నిలువుట క ధ్యాసము చేయుదుడు, ఇది యోగ యజ్ఞ మనంుడును, కొందజు వేదములు మున్నగు పవిత్ర (గ్రంథముల నియమముతోం వారాయణవేయుచు అట్టి కర్మునే యజ్ఞ్ఞమని తలంచు చున్నాడు, మజికొందజు విపిధములగు ఇాశ్ర్రృములందుం జెప్పంబడిన భగవత్సరూపమును, ఆళ్ళుత_త్య మును విమర్శించి దానినే చింలించుచుండుట యజ్ఞ మని తలంచు చున్నావ, నుజీళొందజు ఆయా సమయములందు అయా (వత ములను వానివాని(కమము ననునరించి ఆచరించుట యజ్ఞ మని తలంచుచున్నారు, ఇవన్నియ్యను అంతర్ఫ్భూతముగా నాయం బే నిలచియున్నవి,
అధ్యాయము] జ్ఞానయోగము 9్‌ శ్లో ॥ అపానే జుహ్వతిప్రాణం ప్రాణేఒపానం తథాపరే, (పాణాపానగతీ రుద్ధ్వా ప్రాణాయామ పరాయణాః! రి న్లో అపరే నియకాహారాః [ప్రాణాకా ప్రాణీమ జుహ్వూతి॥201 (పాణాయామము నొక్కొక్కు రొక్కొక్కా విధముగా. 'జేయుచున్నారు. (ప్రాణాయామమునకు పూర్వము ఆహారనియ మము కుదుర్చుకొనవలయును, అభ్యానముచే మితాహారనును, ఉచితాహారము నలవజచుకొని, (క్రమముగా సాధనచే వాయు గుణమును హించి (పొణశాయామముః జేయుదుతు, 9ది మూడు విధములు, అపానము అను అగ్నియందు (ప్రాణవాయువును 1వేల్చి హోమముసేయుట. దీనికి రేచశమందురు, (ప్రాణ మను అగ్నియం దపానవాయున్సను పోమముంజేయుట, దీనికి పూరశమని చీరు, శేచక ఫూరకముల నతి[కమించి వాయువును లోపలనే నిలిపి బంధించుట, దీనికి కుంభకమని పేరు. ఇట్టి శేచక కుంభక పూరకములతోం గూడినచే పూర్ణ్చ్మప్రాణాయానుము, ఇదియు నొకయజ్ఞ్య మే, న్లో ॥॥ సర్వేజప్యేతే యజ్ఞవిదో యజ్ఞక్షపిత కల్మషాః॥ త0 శ్లో॥ యజ్ఞశిష్టా మృతభుజో యాని బ్రహ్మసనాతనమ్‌, " నాయం లోకోఒ_స్త్య యజ్ఞస్య కుతోఒన్యః కురుస్త్తమః పాండవో_త్సమా ! ఇంతవజకుం జెప్పంబడీన యజ్ఞ్ఞములం జెట్టివాని నాచరించినను ఒక్క శే, ఆ యషజ్ఞములచేసిన వారంద జఅును తము పాపములను సనళింపంజేసికొనినవారగుచున్నారు. ఎట్టి యజ్ఞ మునుచేయక యజ్ఞావశిష్టనుగు అమృతమును భుజింపని చారు యిహళలోకముననే స్థానము లేనివారు, అట్టిచో పరలోకమున శెట్లర్ము లగుదురు? యజ్ఞ ములంజేయని వారు (శ్రహ్మమును బొందుట కర్దులుకారు, (జ్ర అ, మూడుము)
96 జ్ఞానయోగము (నాలుగవ న్లో ఏనం బహువిధా యజ్ఞా వితతా (బహ్మణోముఖే, కర్మజా న్విద్ధితాజా సర్వా నేవం జ్లాత్వా విమోక్య'సే॥ 82 ఇట్లు చెప్పంబడిన యజ్ఞ్ఞృములన్నియు చిత్తశుద్ధికి సాధన ములు, వేదోకృములు, అందుచే (టబ్రహ్ముకల్పితములు, (క్రియలవలన జనించినవి, అత్మతో సంబంధములేనివి, ఇట్టి యజ్ఞ తత్త్వమును గుర్శించి కర్భుల నాచరించినచో కర్మబంధము పట్టువడదు, ఆళ్ళ సాయాన్హారమును సులభముగా లభించును, కర్ణులం దు_త్తమమగు నిప్కా_మకర్శంబునందు (ప్రవర్తించుటనలన కర్శబంధములువీడి పర మేశ్వరై కము బొందుట కర్ష్యులగుచున్నా రు, న్లో॥ శేయాకా (ద్రవ్యమయా ద్యజ్ఞాత్‌ జ్ఞానయజ్ఞః పరన్తపః సర్వం కర్మా౭ఖిలం పార్టః క్షానేపరి సమాప్యతే॥ త్రి అర్జునా |! [ద్రవరూపమగు యజ్ఞ ములకంయెను, మణియితర యజ్ఞ ములకం కొను, క్లానయబ్జ మే గేఫ్టమెనది, సర్వకర్శములు నంటేబేర లయించుచున్నవి, ఇట్లనుటచేత జ్ఞైనయజ్ఞ్ఞ మే చేయ వలయుననియు, నితరయజ్ఞ ములు చేయరావనియు భావించరాదు, నరివిషయ సం్యగ్రహుండైన జ్డాని క్లానయజ్ఞ ము వేయుటకన్న ను _త్తీమమగుయజ్ఞ మెయ్యెదియు లేదు, అది తెలియనివా రూరకుం డుటకన్న నితరయజ్ఞ ములు'వేయుట ేస్టము. అన్నియు. బెలిసి జ్ఞానయజ్ఞము చేయువాజను యితర యజ్ఞ ములు చేయుటనలన దోమము లేదు, చేయట మంచిది, తనలో తానంతద్ముఖముగ- వేసికొనుటచేత సులభముగా తాను తరింపవచ్చునుగానసి పరోప శారి కొజూలడు, జ్ఞానయజ్ఞ ముతోంఛాటు మార్షదర్శకుండై యితర యజ్ఞ ములను చేయుటచేత ఉభ యోద్దారకుండగును, కాన జ్ఞాన యజ్ఞ మునకన్న నితరములగు యజ్ఞ ములం జేయువానిని 'తలియని
అభ్యాయము] జ్ఞానయోగము రి వాండని యెంచరాదు, అట్టివాడు మహసనీయులలో (శ్రేష్టుడు. తనతోంయాటు యితఠతులకు మార్లము, జూవుచున్నాడు, ఇట్టిమహ సీయులే పూర్వపు బుమీశ్వరులు, శ్లో॥ తద్విద్ధి ప్రణిపాతేన పర్విప్రశ్నేన సేవయా, ఉపదేక్య న్తి క్‌! జ్ఞానం జ్ఞునిన స్తత్వదర్శినః। 84
అడ్జునా |! యజ్ఞాదికర్థముల నాచరించుటకు పూర్వము జ్ఞానము సంపాదించుట సీక _ర్తవ్యము, అట్టిది మాటలవేతరాదు, చదువులచేత రాదు, చర్చలచేత విమర్శలచేత తల్మపాణము తోకకు వచ్చునట్లు (గుద్దులాడుకొను వండితులవలన నీ వెజుంగంజూలవు, కాసి జ్ఞానమును పూర్తిగా న్యాశ్రయించి సిద్ధింబొందిన అనుభవజ్ఞు లగు నద్దుడువుల నాషశ్రయించవలయును, చేయగలిగినన్నివిధ ముల చేతను వారిసేవం చేయవలయును, సంబేహము వచ్చినప్పు6 డుచితరీతిని (ప్రశ్నించి యడిగి రహన్యమును తెలియవలయును. వారికి. బూజ యొనర్పవలయును, వలయు నెడల సాష్టాంగ(ప్రణా మము లాచరించి వారి మనసును రంజించి ఇార్సల్యపూరితమగు వారి వాక్కుల సెజింగి యధార్థమును (గ్రహింపవలయును,
శ్లో॥ యడ్జాత్వాన పునర్మోహ మేవం యాస్యసి పాజ్ఞవ: యేన భూతా న్యశేషేణ (దశత్యస్యాత్మ న్యధోమయి॥85
అడ్జునా ! గుఠువు నుపాసించి పొందునట్టిజ్ఞానము మిక్కిలి స్థిరమైనది. నిజమగు యెజుకను గలిగించునది. తుచ్చమును బంధకమును నగుమోహమునుండి విడదీయునది, అట్టి క్షనము పరమాత్మయగు నాయందు సర్వభాతము లుండున క్లే (ప్రతివ్య క్రీ యందు నన్నిభూతము లుండునట్లు తెలియంజేయును, మజణీయు నాజ్ఞాని సర్వభూతజాలమును తనయందు. జూచ్చును, ఇట్టిల_త్త్వే
జై
ర్రిర్రీ జ్ఞానయోగము (నాలుగవ జలు భేదభిన్న భావములు లేక నర్వము (బ్రవ్మామయముగా శ్లో అపిచే దపి పాపేభ్య స్పర్వేభ్యః పాపకృ త్తమః, ళాంి సర్వం జ్జాన ప్లవేనైవ వృజినం సన్తరిష్యసి॥ 86 పాపాత్ములలో మిక్కిలి పాపాత్ళ్ముండ వై నను నీవు అథధెర్య పడరాదు, పట్టుదలతో జ్ఞానము నంపాదింపవలయును, అది స్‌క్రు నర్వనహాయ కారి, ఈ పాపముల కునికిపట్టగు నంసారనును మహా సము(ద్రమును తరించుటకు జ్ఞానమనునావ సాధనము, కాన జ్ఞానము సంపాదించుట కర్తవ్యము (శ్రీ అ. చూడుము,) ళా లావి 0 న్లో యథ్రై ధాంసి సమిద్ధోఒగ్ని రృస్మసా త్కురుకేఒర్జునః జ్ఞానాగ్ని స్పర్వకర్మాణి భస్మసా త్కురుతే తథా! 87 ఎన్ని క్టైలు వేయుచున్నను అగ్నియందు భన్మృమగును, ఒక్క_టియును నిలువదు, జ్ఞానమనుఅగ్ని (పజ్వలించిన అన్నిపాప ములను పోగొట్టును, పాపములకు మూలమగు కర్ణుల నశింపం "జేయును, అగ్నికి చెద లంటనట్లు పాపములు, కర్ణులు జాని నంటను, ఒళకనమయము కర్మబంధము లుండినను అగ్నిలోం జెదలవలె నవి భస్మీకృతమగును, ల్లో నహి క్లానేన సదృశం పవిత్ర మిహవిద్యతే, తత్స్యయం యోగసంసిద్గః కాలేనాత్మని వినతి! 388 డా యల్‌ జ్ఞానముతో నమానమగు వస్తువు [ప్రపంచమున మజా కటిలేదు, మిక్కిలి పవిత్రమైనది, తేజోవంతమెనది, అది కర టై టై అ యూగము సిద్ధించుటవలనను, నమూాధియోగము పరిపూర్షమగుట చేతను నీవు కోరకనే తనంతటతానే లభించుచున్నది, కాన మూలము, ॥ జ్ఞానము కర్మ ల కర్శలంజేయుట క్షానముకొఆశే జ్ఞానము
అధ్యాయము] జ్ఞానయోగము 09 విస్తరించి పలుకుటకుంగాదు, పరమేశ్వరు. నేకాగచి _త్తముతో ధ్యానముం జేసి అం దైక్యమగుట జానముకాని చిలుకపలుకులు పలుకుట కాదు, ళా వ్లో॥ (శ్రద్ధావాకా లభతే జ్డానం తత్పర స్పంయ తేస్ట్రియః, జ్ఞానం లబ్ద్వా పరాం శా్తి మచిరేణాధి గచ్చతి॥ వ్ర్‌0 ఆ జానము ఊరక లభించునదిగాదు, జ్ఞానసిద్గి కావలయు గు కా ధి నను భావముతో నిప్కామిమై యింద్రియములను జయించి (శద్ధతో నభ్యానముంజేయు నతేంయ జ్ఞానముం బొందును, అట్టి జ్ఞానమువలన నే దుఃఖ రాహిత్యమగు మోవము లభించును, మోవమువలన ఇాళ్వ్యితమగు కాంతి యలవడును, న్లో అజ్ఞళ్చా శ్రద్ధధానశ్చ సంశయాత్మా వినళ్యతి, నాయం లోకోఒస్తి న పరో న నుఖం సంశయాత్మనః॥ నంఛయము నర్వాపదలకు మూలము, నంశయించు చుండుటచేత నిందియములని[(గ్రహించు దృఢత్వము కలుగదు, మనసు నిశ్చలముగాదు, అందుచే జ్ఞానమునందు గద్ధ యలవడదు, అట్టి వాండున్న క్ఞానమునుగూడ నళింపంజేసికొని అజ్ఞానముచే నావరింపంబడి పతితుం డగుచున్నాండు. వానికి యీ లోకమున సుఖము లభింపదు, పరలోకమునను స్థానము లేదు, శాన ఉభయ (భమ్షండగుటకు నంశయమను కారణను, శ్లో యోగసన్న్య స్త కర్మాణం జ్ఞానసబ్భాన్నసంశయమ్‌, ఆత్మవన్హం న కర్మాణి నిబధ్న్తి ధనజ్జుయః శీ! (శ్రన్టాభ క్తలతో గురువు నుపాశ్రయించి సంపాదించుకొన్న జ్ఞానముతో. దన నంశయములను పోగొట్టుకొన్న వాండును, యోగాభ్యాన నిరంజనుందై సదా.అందే తృ _వినందువాండును,
100 క్షానయోగము చంచలము లేని స్థిరత్వముగల నునసు కలవాండును, ఎట్టి కర ల కును బద్ధుడయగాండు, అతంజే జ్ఞాని. ఇట్టివాండు పరుల నిందించడు, ఒకనమయము తన్నెవరైన నిందించిన తాను దుఃఖము నొందక సాంతిగల మననుతో నానందమున నుండుడు, న్లో, త స్మాదజ్ఞానసమ్భూతం హృత్‌ స్థంజ్ఞానాసినాఒఒత్మనః, ఛిత్త్వనం సంశయం యోగ మాతిషోతిషభారత। 42 వు 0==౨౧ కాయిట్టి ఓ అడ్జునా! ఇప్పుడు సీవు యుద్ధవిముఖు;డ వై కర్మంజేయననుటయ., చేయవచ్చునా ? చేయరాదా ? అనునంళ యమును, నీ కజ్ఞానమువలనం గలిగినవి, ఆ అజ్ఞాన మను నంశయ మును, జ్ఞాన మను ఖడ్డము చే ఛేదించుము, శ్రైర్యమును బూనుము, "నేనేదియుం జేయువాండని గానని క _ర్త ప్రత భావమును వదలి యుద్ధముచేయుము, కర్షయోగముచేసి తరింప్రుము, లెమ్ము, అట్లు చవేయుటయే జ్ఞాన యోగమగును, ఇతి శ్రీమద్భ గవద్లీ కాసూపనిషత్సు (బ్రహ్మువిద్యాయాం యోగశా స్తే 'శీకృష్ణాట్దన నంవా జే క్షా నయోగోనావు చతుర్ధోఒధ్యాయః, ఇట్లు ఉపనిషదర్ధ (ప్రతిపాదకంబును, (బ్రవ్మావిద్యయు, యోగ శాస్త్రమును, (శ్రీకృష్ణాత్దన నంవాదంబును నగు యోగంబను చతున్ధా
శ్‌ శ్రేగామాయనమః,
తత్సత్‌ శ్రళృష్ణ పర్మబహ్ము ణేన్నమః,
(శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగతత్త్య రహస్యము నే ఖ్భు మోఒ ధ్యా యః -మాాసాడఫా కర్శనన్యాన 'యూగ;ః కర్మసన్యా సయోగము
అర్జున ఉవాచ = అర్జును6 డిట్లనియెః శ్లో సన్న్యాసం కర్మణాం కృష్ణః పునర్యోగంచ శంససి, యచ్చే య ఏతయోారేకం తన్మేబ్రూహి సునిశ్చితమ్‌॥ 1 క+పూ ! ఒకపుడు '“కరుల నవశనరషము చేయుము”? అని ని నేశించుచున్నావు. మతియొక్‌ ప్పుడు, “కర్మలను నంపూర్ష ముగా వదలుము” అని యా బేశించుచున్నావు, ఇట్లు ఒకప్పుడు ెప్పిన విషయమును మజియొక నమయమున చెప్పక ఖిన్నాళి (ప్రాయములనిచ్చి నాకు చిత్త్మ్యభమణముం గలుగంజేయుచున్నా వే ఇది న్యాయము కాదు, నాశేమియు. 'బెలియుట లేదు, కర్మనాచ రింపమందువా * వదలుముందువా * ఈ నెంటిలో నేది యుత్తీ
భగవా నువాచ = భగవంతు! డిట్లనియె.
శ్లో! సన్న్యాసః కర్మయోగళ్చ నిశ్మేయ స కరావుభౌ, తయోస్తు కర్మసన్నా్యాసా త్కృర్మయోగో విశిష్యతే॥ వ ౧6 11
109 కర్మనవ్యానయోగము [అయిదవ అడ్జునా | జ్దాన యోగమే మోవత(ప్రదమును కర్మయో గము కాదనియు గాని, లేక కర్ణయోగము మాత్రమే ము క్తి హేతు వును జ్ఞానయోగము కాదనియుగాని నేనుచెప్పుట లేదు, రెండును ము క్రి(పదములే; ఐనను జ్ఞానయోగి చేయు సన్యాసమునకంకు నిష్కామకర్మ యోగము (శ్రేష్టమైనది. కర్మ్శపరి త్యాగమునకం క కర్శానుహైనమే మ్మేలై నది. శ్లో! జ్లేయ స్స నిత్యసన్నా శసీ యోనద్వేష్టి న కాంకతి, వ అ జ గ రో నిర్ద్వన్లోహి మహాబాహో, సుఖంబన్దా త్ప్రముచ్యతే!8 అడ్జునా! ఛచిరోముండ నాది కృత్యములం 'జేయించుకొనుట వేతగాని, కాహాయ విభూతిధారణ చేయుటచేతగాని ఎవండును నిజమగుసన్యాసి గాడు, కామో ధాది గుణములను వదలి 'జ్వేమ మునకు రాగమునకు లోనుగాక నిత్యసంతోపి. యగువాండే నిజ ముగు సన్యాసి, అతంజే కోరికలను నన్యసించినవాండు, సుఖదుఃఖ ములను లాభాలా భములను అట్టివాండు నమముగాం జూచును, అట్టివాడు కర్మ చేయుచున్నను కర్ణసన్యాసియే య౫సను, కర్మ బంధములు వాసికి "లేవు, నంపారమున నాతండు చిక్కుకొన్న వాండు గాడు. శ్లో సాజ్ధ్యయోగౌ సృధగ్బాలాః (ప్రవదన్తి న పణ్జితాః, ఏక మప్యాస్థిత స్స్పమ్య గుభయోర్విన్షతే ఫలమ్‌! 4 “కర్మ యోగము వేజు, జ్ఞాన యోగము వేజ్సు అనిభావించు వాద అవివేకులు, కర్మ యోగము 'ేనిజే జ్లూన యోగము లేదు, జ్ఞానయోగము లేక కర్మ యోగమును లేదు, ఇవి పరన్సర నమ్మి భితములు, వీనియందు బేవినైన నొకదానిని శద్ధగాం జేసిన ఇాలును, కొన కర్శములో స్థానమును, థ్ధానములో కర్ణుమును ఇమిడీయున్న వి, పేర్లు వేర్తైనను యోగ మొకటియే యగును,
అధ్యాయము] కర్ణుసన్యాన యోగము 108 శ్లో యత్మా్ట్యైః (ప్రావ్యతే స్దానం తద్యోగైై రపిగమ్యతే, ఏకం సాభ్ధ్యంచ యోగంచ యఃపళ్యతి సపళ్యతి॥ ర్‌ కాస యోగము ననునరించినవా జెట్టి అవ్యయస్థితిని బొందు చున్నాండో కర్మ యూగము ననునరించువాండును అట్టిస్థితి నే బొందు చున్నాండు, కాంబట్టి కర్మనన్యానమగు కాన యోగమును, కర్మ 'రూగమును ఒక్క శు. దిని నెజింగినవాండే త_లత్వజ్ఞాని, ఈరెం డును నవమూానము లని తలంచి ఒక్క_దెని ననుసరించువాండు "కెంటిఫలములను బొందును, శ్లో॥ సన్న్యాసస్తు మహాబాహో। దుఃఖమాప్తు మయోగతః, యోగయుకో మునిర్భ్రహ్మ న చిరేణాఒధిగచ్చతి॥ 6 అవనే కర్మా చరణము లేక కర్ణసన్యాసియగుట కష్టము, ఒక్‌ నమయము కర్మ చేయక విడిచినను దానిని కడవరకు ననునరింపక మధ్యలో చెందును, కాన కర్మల నాచరించుకు (గేస్రము, కర్ణుల "యు ఊహమూాగ్ని త్వరలో అళ్ముసామో త్కారముం బొందును, కర్శ ఫలత్యాగముం జేసి నిష్కామియె నడా కర్మ 'చేయుచుండవ లెను, ల్లో యోగయుక్షో విశుద్ధాత్మా విజితాత్మా జితేస్టియః, సర్వభూతాత్మ భూతాత్మా కుర్వన్నపి న లిస్యతే॥ ౯7 రాగ చ్వేషములు, సుఖదుఃఖములను ద్వంద్వములనువిడి చి ప౦శుద్ధమైన అత్భగలవాండును, చంచలముల నడచి వశముంజేసి కొనిన మనస్సు కలవాండును, ఇం(దియములను జముంచి నిశ్చల ముగా (బ్రహ్మమునందు చి _త్తము నిలిపినవాండును, పంచభూత నిర్జితమగు తన శరీరమునందు (పకాశమగు అళ్ళయే అన్ని భూత ములందు (పకాశించుచుండుటచే నన్ని భూతజాలములు నమాన
104 కర్మసన్యాస యూగము ([(అయివవ మని యెంచి సర్తించువాండును నగు యోగి కర (లం జేయుచున్నను బద్ధుందుగాడు, (ఖ్ఫీ అ. చూడుము.) (జ్ర అ, చూ) శో! నెవ కిళ్చిత్కరో మీతి యుకోమన్యేత తత్త్వవిత్‌, ౧౧ బాన్‌ న్‌ పశ్యకాశ ల్ని ్స్ప ఫళకాజ్నిఘ్రన్నశ్నన్షచ కాస్వపకా శ్యసజా! త_త్త్వరహ న్యమును చక్కగా నెత్‌ంగిన (ైుహ్మాజ్లాని తాను సావీభూతుడు మాత్రమే ననియు, తా నేదియు చేయుచుండుట లేద సియుం దలంచి సమస్త కార్యములు చేయుచుంకును అట్టి యోగి అజ్ఞానునివ లె వినును మాూాచును, తాకును, వాననచూచును, తినును నడచును, నిదించును, ఉచ్చాన నిశ్వానములను విడచు చుండును, మజియు, లో (ప్రలపకా విసృజకా గృష్హూ న్నున్మిష న్నిమిషన్నపి, ఇష్టియాణీస్ట్రియార్ధేషు వర్తన్స ఇతిధారయకా॥ $ ఇతరు లిచ్చినదానిని స్వీకరించుచు, ఇతరుల కిచ్చుచు, ఇతరులతో నంభాపీంచుచు, వారివాకస్థముల వినుచు, కన్నులు -జజచుచు మూయచ్యు, మజియు, పపంచ సంబంధములగు నర న్ర్‌కార్య ములను చేయుచునే యుండును. కాని తాను చేయుచున్నానుగడా! యను అహంభావములేక యుండును, ఇంద్రియములు తనుతమ యిష్టవిషమయములందు. (బ్రైవర్తించుదున్నవి. నాకు వానితోం బని లేదని తనలో దాను నిర్జలమగు పరబ్రహ్మమును అంత ర వ్యముచే లమీ,౦ంచియుండును, ప్‌ న్లో (బ్రహ్యణ్యాధాయ కర్మాణి సజ్గం త్యక్త్వా కరోతియః, లిష్యతే న స పాపేన పద్మసత్ర మివామృసా॥ 1 ఫలాపేవీమాని క _రృత్వభావమును విడిచి అన్నిటిశి నర్వాంత ర్యామియగు (బ్రహ్మమే సాత్సీయు కర్తయు నని తలంచి
అధ్యాయము] కర్ణునన్యాస యోగము [రిక్‌ నర్వసంగపరి త్యాగియె శర్ణములం జేయునట్టి భునుని కోర్టుటంధ ములును పాపములును తామరాకును సీర మంటనట్లు ఎంతమా (తమును నంబంధము లేక యు౦డును, (జీ అ, చూడుము,) (్జే అ, చూ) న్లో॥ కాయేన మనసా బుద్ధ్యా కేవలై రిస్టియై రపి, | యోగినః కర్మకుర్వ న్తి సజ్ఞం త్యక్రాఒఒత్మశుద్ధయే॥! కర్ణ యోగులు మమకారములేనివారు, చి _త్తళుద్ధికొ అక్కు సకలభావ్యా కర్ణుల నాచరించుచుందువు, క క్టేర్యద్రియములచే నాయాపనులంజేయుచు స్నానాదికృత్యములనుగూడ మానక చేయుచుందురు, భగవల్సీ శత్యర్థములగు కార్యముల సీ శరీర ముచే6 జేయుచుందురు. మనసువే, నిత్యము నట్టి కార్యముల నేం "జేయ. జింతించుచుందురు, బుద్ధిచే కాయము మనస్సు మున్నగు నవి చేయుచుండువానిని నిర్ణయముచేసి నన్నార్ల్షమునకుం. (దప్పు చుండును; అళ్ల్లు క్లూ నేం్యద్రియముల చేత నాయాకర్మముల నాచ రించుచునే యుండును, ఇట్లు సర్వ కార్యములం "'జేయుచుండినను: చి _త్తీశుద్ధియందు సంపూర్షమగు దృష్టినుంచియే. గాని వాని; యందలి మమకారము చేత గాదు, న్లో॥ యుక్తః క ర్మఫలం త్యక్తా వ్రళెన్సి మాప్నోతి నైప్పికీమ్‌, అయుకక్తః కామకారేణ ఫలేసక్షో నిబధ్యతే॥ లి కర్మ ఫలములను వదలి కర్ణుల నాచరించువాండు కర్మ బంధ ములచే. గట్టువడండు, నిర్శలమును, అవ్యయమును నగు శాంతిని బొందును, అది నిష్కామకర్మ యోగము చేత నే లభించుచున్నది. కామ్యక్‌ ర్శుల నాచరించువాండు యోగముంజేయ లేడు, ఈరాగము లేకున్న ము క్రి లేదు. ఇళాలోకబంధములచేం, గట్టువడును, వ!
106 కర ్తనన్యాన "రకరాగము [అయిదవ శ్లో సర్వకర్మాణి మనసా సన్న్య్యస్యాఒ స్తే సుఖం వీ, నవద్వారే పృరేదేహే న్లైవకుర్వ న్నకారయక౯ా॥ 18 మనసుబే నన్యసించువాండు ఇం[దియములను లోంబరచు కొనినవాండు, అవి తరువాత నేపనులనుజేసినను చాండు చేసిన వాండు గాడు, అనంగా యిం[ద్రియములను జయించనిజే మన సుతో సన్యసించ లే, నిజముగా సన్యసించిన యోగి సర్వ కర ములు నవచ్వారములుగల యీ 'జేహమునకు విడిచి ఆ బేహమను తొమ్మిది ద్వారములుగల పట్టణమునం చే "జేీనితో నంబంధము "లేక నిశ్చలముగా నుండును, అట్టివాండు "చేహానసంబంధమగు కర లకు కర్త 'తానుగాదని యబజుంగును, (హ్‌ కూడుము,) 18 (7 మూదుము,) జ్లో॥ నకర్తృత్వంన కర్మాణి లోకస్య సృజతివ్రభుః, నకర్మఫల సంయోగం స్వభావస్తు ప్రవర్తతే] _ 14 కర్శగాని, కర్శక_రృత్వముగాని, భోక్తృత్వముగాని, అధికారముగాని, ఫలముగాసి..-. యేవియు అళ్ళ్మకు నంబంధించి నవి గాన్టు, అత్మ వానిని కాంతమీంచునదికాదు, వానిని నడువునది గాదు, ఇవన్నియు ('పకృతినంబంధములుగాన (పకృతివలననే గలుగుచున్నవి, (ప్రకృతికంచె భగవంతుం డవ్యయుండై (పకృతి లోనే యుండినను (పక్ళతికిని పర మేశ్వరునికిని నంబంధము లేదు, (గ్జీ అ, వా ల్లో॥ నాద త్తే కస్యచిత్చాసం న చైవ సుకృతంవిభుః, అజ్ఞానే నావృతం క్లానం తేన ముహ్యన్హి జ _న్దవః! 15 అళ్ళ పాపపుణ్యములం గల్పించునది కాదు, పోనొట్టునది శాదు, వానితో నెట్టి సంబంధములేనిది, పాపవుణ్యములమిది
అధ్యాయము] కర్శనన్యాన యోగము 10? అధి కారముగూడ అత్మకు శేదు. కాని జ్ఞానదీపకళిక అజ్ఞానముచే నావరింపయుడి యుండుటచేత మానవు లాత్మయే అన్నింటికి సామీ. భూతమని తలపోసి యం దారోవించుచున్నారు, కాని జ్షానులు అళ్ళు కెయ్యదియు లేదని యెజుంగుదురు. ఆత్మయనంగా సరమాత్ముం డగ భఛగవంతుండే యగును, న్లో జ్ఞానేన తు తదజ్ఞానం యేషాం నాశితమాత్మనః, తేషా మాదిత్యవత్‌ జ్ఞానం (ప్రకాళ యతి తత్సరమ్‌! 16 జ్ఞానము సూధ్యునివంటిది, సూర్యండు అంధకారమును నశింపం జేయును క్షానముచే నజ్ఞూ నతిమిరము ను ఫుఠడవ (ప్రయత్నమున దహింపవలకును, అప్పుడు సూర్యునివ లె జ్ఞానము స్వయం(పకాశముతో ేనికి నంటువడక వెలుంగును. సూర్యుండు నమ్నన్తవ స్తువులను దర్శింప. జేయును జ్ఞానమును యుక్ర్తాయు క్తములంటెలిపి పరమార్థత _ల్తర్థము నెజుకపజచును, (ఫ్రైఅ, చూ) శ్లోః తద్బుద్ధయ _స్తదాత్మాన _స్తన్నిష్టా స్తతృరాయణాః, గచ్చన్త్య పునరావృత్తం జ్ఞాన నిర్ధాతకల్మషాః! 7 “| ప్రపంచమునందలి నర్వభూతములందు నున్న పరమాత్మే ఒక్కడే, అచే నాయందున్నది. నా కంకు వేరై నదొక్కటియు లేదు, ఎవ్వ'ేమి జేసినను ఆ పరమాళ్శ్ము చేసినశ్లు” యను సమ త్వముగ లవాండునదా ఆత్మయం దే బుద్ధిని నిలిపి నిశ్చలత్వముతో అంజే రతినల్బుచుండును, ““అత్భుకంయెమించినది -వేరొండు లేదు, అత్మ యేగతొయని పరిశుద్ధాత్తుండై ఆత్మను మననము జేయు చుండును, ఇం(ద్రియముల ని్యగహించి మనోదృఢత్వమున నిష్టా గరిష్టుండై ఆళ్ళను పూజించుచుండును, ఆత్మనుపూజించుమే (వత
క్షే03 కర్ణునన్యాన "యోగము [అయిదన ముగాంగొని పరాయణుండై నిర్విఘ్నముగా. బూజించుచుండును, అట్టివాండు 'తాను గావించిన పాపములను బోంగొట్టుకళొని జనన మర్తణ రాహిత్యమై ఫునరావృ త్తి లేని యవ్యయస్థితిని బొందును, శ్లో! విద్యావినయసవ్పున్నే (దాహ్మణే గవిహ స్తిన,
శునిచైన శ్వపాకేచ పజ్జితా స్పృమదర్శినః। 18
త_త్త్వ వేత్తయగుపండితుండు సర్వమును సమానముగాం జూచును, వానికి *శజేను, నాది అనుఖావ ముండదు, కర్తృత్వ భఫావముతో “దీనిని నేను చేయుచున్నానుిఅనితలంచండు, *ఇతండు నావాండుు నాబంధువ్రిఅనిగాని *అది నాది, అతండు నా జంధువ్లు”_ అనిగాని ఎంచండు, అనంగా రాగములేనివాం డగును, మజీయొకరిని పీరోధియని "జ్వేపమువహీంపడు, ఒకండు విద్యగలవా(,డనియ్యు, మజియొకండు. విద్యావిహీనుండనియు గౌరవాగారవములం జూపండు, నద్దుణములతో, (మ కాశించుయోగిమెన (ప్రపంచ జాన ళఈూన్యుండగు మూర్ఞండైన నతనికి సమానులే, (బైవ్ము, మతియ, వై శ్య, ళూగవాది వర్ష భేదము లతనికి లేన, అన్నిజాతులు, అన్ని మతములు నమానములే, హిందూ, వై స్తవ, మవామ్ముదీయ తదితర భేధము లతనికి లేవు, అంతే గాక మానవు లని పశు పతీ మృొాగాది జంతువు లని అతనికి భేదములేదు, మానవుడు గోవు, వనుంగు మున్నగునవన్నియు సమానములే, కుక్కు పీనుంగు, గాడిటె మున్నగునవన్నియు సమానములే, అంతియేగాక కుక్కమూంస మును భత్సీంచు చండాలుండును, సదాచార విడ్యావినయ సంప న్నుడునునగు (తాహ్మాణుయను ఆతనిదృష్టీలో సమానులు, జ్‌న్ధు మాతము చేత గుణభేదములుగలిగిి రూపభీేదములుగలిగి వేరు వేదగాం గనంబడీినంతమా[త్రమున వేరుగాదు, అన్నింటియందును
అధ్యాయము] కర్ణునన్యాస చయోగము 108 సూక్మరూపముళతో సదా (ప్రకాశించు ఆతృన్యరూవి యగు (బహ మొక్క_ండే, బది నిజయమగు ఆ _కృజ్ఞానపండితుల శే "తెలియును, శ్లో! ఇహైవతైర్షితస్సర్లో యేషాం సామే స్థితం మన* నిర్ణోషం హి సమం బ్రహ్మ తస్మా దృ్రహ్మణి తేస్టితాః! ఇట్లు పై నింజెప్పిన సర్వసమత్వము నెవ్యనియందుగలదో అట్టివాండు పాపములనన్ని6టిని బోందుడిచి, జీవించియే జీవన్ము క్రిం బొందును, సర్వమునం దును వ్యావీంచియున్న (శ్రవ్గాసమానుండు. (ువ్మామున శెట్టి భేదములు లేవు, సర్వ భేదములు (వకృతిమా్యత ములు, కాన సమత్వబుద్ధిగలవారు (శ్రవ్మమునం టే యున్న వార లగుచున్నారు, (ప్రకృతిగుణదోవములు వారికి "లేవు? అహం కి శ్లో! నప్రహృ షే త్ప్రియం(ప్రాష్యనోద్వి జేత్చాప్యచాప్రియమ్‌, స్టీరబుద్ధి రసమ్మూఢో (బహ్మవిద్ద్రహ్మణీ స్థితః! ల0 సామరన్యముగల (బహ్మవే త్తక్రు జ్ఞానదీవికతోండై అజ్ఞా నాంధశకారమును హళతమాద్చును, నకలము (్రహ్మమయముగా. గాన్చించుచుండుటచేత నెల్లప్పుండును బవ్మాజ్ఞానిబుద్ది స్టిరమై యా: ల గ అక" ధిఫ టా పర(బ్రహ్మమునంజే యుండును, అట్టివానికి లాభసుఖములచేత సంట్రీతియు నష్టకష్టములచేత దుఃఖమును అ(వ్రీతియు కలుగవుః అన్నింటియందును సమబుద్ధిగలిగియుండును, శ్లో! బాహ్యస్పర్శే ప్వసక్తాత్మా విన్దత్యాత్మనియత్సుఖమ్‌, స (బ్రహ్మయోగయుక్తాత్మా సుఖ మక్షయమవ్నలే!£! యణభంగురములగు సంసారవిమయసుఖములు శొళ్వితే సౌఖ్యము నీయంజాలవు.. అనుభవించుచున్నంతవజ'కే అవి యానం దము నిచ్చును, బెల్లము నోటియం దుండునంతవజే దాని తియ్య దనము నాలుకకు దొరకుచుండును, బెల్ల మయిపోయిన వెంట నే.
110 కర్శనన్యాన యాగము (అయిదవ తీపి నశించును, తీపికావలసియుండిన మజీయొకతూరి బెల్లము నంపాదింపవలయును, అశ్లు విషయసుఖములును అనుభవించి నంతవజశే వాని యానందము, తరువాత యొంత సంతోషమో అంతదుఃఖను కలుగుచున్నది, ధన ఛాన్యములు, పాడిపంటలు, చారాఫ్సుత్రులు, మిథ్ధైమేడలు, బంధుమిత్రులు, సంగీతనాటక ములు మున్నగునవన్నియు తా త్కాలిక సౌఖ్యమును మూత మిచ్చుసవి, కాని ఆత్మయందు నిత్యము రతినల్బుటయును ఆనంద డోలికల నూగు (బ్రహ్మజ్ఞాని అంతరంగమున జే సర్వ సౌఖ్యము లనుభవించుచుండును, ఇది శాశ్విత మైనది. ఎప్పుడు భయమును నాశనములేని మాధుర్యము నిచ్చునది, న్లో! యే హి సంస్పర్శజాభోగా దుఃఖ యోనయ ఏవతే, ఆద్య న్త్వవన్హః కౌన్తేయ! న తేషు రమకేబుధః॥ 22 అర్జునా |! ఇదివజకుం జెప్పిన విషయ సౌఖ్యములు ఆద్యం త్యములు గలవి, తాత్కాలికసాఖ్యము నొనంగినను త్వరలో తీణించి దుఃఖమును గలిగించుచున్నవి, ఇట్టివానికై. (భమపడి మోానపోక పండితులు పఏీనిని తుచ్చ్భములని తలంతుఠు, అవి వచ్చి నను పోయినను వానినిగూర్చి విజారముం బొందఠ. మోద ఫేద ములకు లోనుగారు.తమంత నే కోరినను కోర కపోయినను వచ్చుచు పోవుచు నుండు స్వభావము గలవిగాన వానిని తలంపనే తలంపక యథాలాభ నంతృఫ్హు లై యుందురు, ఎప్పుడును వారిదృష్టీ శాశ్విత సౌఖ్యముప్రై ననే యుండును, (స్తే అ, చూడుము.) శ్లో! శక్ళోతీ హైవ యస్పోఢుం ప్రాకృరీర విమోక్షణాత్‌, కామక్రోధోద్భవం వేగం సయు_క్త స్ప సుఖీనరః! 28 పవి[త్రమగు ఈ వమూనవజ నృమునం దున్నఫుడే ఆయుః పరిమాణమును వృభాచేయక శానూది అరిషడ్వర్గమువలన
అధ్యాయము] కర్ణనన్యాస హూగము |! గలుగు వేగముల నణచి నహించి నమత్వమగుదృష్టితో శాంత ముగానుండుట కెవ్వం డభ్యాసముం 'జేయుచున్నాంజో ఆ సమథ్థండే నిజమగు యోగము నభ్యసించినవాండు, వాండే శాశ్వితమగు సౌఖ్యమునకుం దగినవాండు, ల్లో యోఒ_న్స స్పుఖోఒ_న్దరారామ స్తధాఒ న్తర్జ్యోతిరేవయః; స యోగీ బ్రహ్మనిర్వాణం (బ్రహ్మభూతోఒధిగచ్చతి ॥ బథీ “తన్ను. దా నెటీంగినవాండే' యోగి, తా నెన్వయో, ఎట్లు నృజియింపంబడి 'యయెట్లున్నాండో చానిని గుర్తించి, ఆత్మా 'రాముండై,. అక్సయం'చే. (క్రీడించుచు, అత్స్యయం'బే. జ్ఞానము నంపాదించి అంబే నంతోపమునం చేలుచుండును, అట్టి వివేకము గల పరమయోగయే జీ వార్ము పరమాళ్మల నై క్యముంజేయంగల (హ్ము యోగి, అనంగా అత్మతృఫ్తు: డ్రై జీవ (బప్ర్మాక్యంబున (ైహస్టనందము. బొందియుండును, న్లో ॥॥ లభ శ్తే (బ్రహ్మనిర్వాణ మృషయః కీణకల్మషాః, ఛిన్న ద్ర్వైధా యతాక్కాన స్పర్వభూత హితేరతాః॥ £5 సర్వభూతములయందు సమళత్వముంగలిగి, సాధ్యమైనంత మట్టుకు వానికి హితముచేయుచు, ద్వంద్వములగు రాగ జ్వేహ సుఖదుఃఖాదుల విడిచి నచా మనసు నాళ్ళయం చే నిలుపంగల బుద్ధిమంతులు, పాపముల పటాపంచలుచేసి ఇాశ్వితమగు ఆళ్ళ సుఖము నపారముగా ననుభవించుచున్నారు, (ఫ్లీ అ, చూడుము) శ్లో కాొమ[కోధ వియుక్తానాం యతీనాం యతచేతసామ్‌, అభితో (బ్రహ్మనిర్వాణం వ్నర్హతే విజిశాత్మనామ్‌॥ 28 జి తేంద్రియులై నవారికి ఇవాలోకమనియు, పరలోక మనియు భేదము లేదు, ఈ లోకముననే ముక్తిని బొందుచున్నారు,
కే1ల్లీ కర్ముసన్యానీ "యోగము (అయిదవ అనలా కామ[క్రోధాది దుర్గుణములను జ్ఞానముచే రాహిత్యము చేస్తి విపషయోప భోగముల తుచ్చములుగా భావించి చానిని విడిచి, వనాంచల్యము లుడిగి మనసును సా్వ్యాధీనమునం దుంచుకొని చానిసి ఆత్మయం జే నిలుపుచుండగల కఈకరాగిప్టుంగవులు ఈ లోక మున నుండినను మోతుము ననుభవించుచున్నవారే, వారికి ఎట్టి జాసివలనను ముఃఖము కలుగదు, నదా సుఖమునంబే యుందుదు, అందుచే శాంతిని బొందుదురు, అదియ్‌ీ మోవము, చారు శ్లో॥ స్పర్శాకా కృత్వా బహిర్చాహ్యాం ళ ఏకితై. ఎవాంతరేభువో క్‌ (ప్రాణాపానా సనొకృత్వా నాసాభ్యన్దరచారిణా[ 2 మాటిమాటికి లోపలికి 6 (శు వేశింపం (బ్రయత్నించు థ్దు స్పర్శ రూప రన గంధంబులణగు చకావ్యాసుఖములను తుచ్భములని తృణీకరించి మనసును అంతర్మ్భూతమగుఅతయందు నిలుపంగలుగు టవ్లై [ప్రయర్నించవలయును, యోగాభ్యానము చేశనే మనసును స్థివితముంజేయ ఏలగును, [ప్రారంభమున ఇహలోక వాంఛల నుడుగుటకు దృష్టిని కనుబొమలమధ్య శేందద్రీకరింపనలయును, ఉచి తాననస్థుండై యిట్టిదృష్టి నిలిపి నాసారం[ధ్రముల ద్వారా పానాపానముల రెంటిని నమానముగా నంచరింపం జేయవలయును, 8 మజీయు (ఫ్రే అ, చూడును,) శ్లో॥ యతేస్టియ మనోబుద్ధి ర్మునిర్మోక్షపరాయణః,
విగతేచ్చా భయ।[కోధో యస్పదా ముక్త ఏవసః॥ 28 ఇృం(ద్రియములను జయించినవాండ్రై, -మనస్సును, బుద్ధిని ర బేశముగా మోతపరాయణత్వము గావించి కామము, శోథము, భయము మున్నగుగుణములను దూరముంచేసి
అధ్యాయము] కర్ణునన్యాన మోగము 118 మోతుమునం చాన క్రిగలవాంయడై మన నము6జేయు వాండు అవ్యయమగు స్థితిని బొందును, న్లో థోక్తారం యజ్ఞతపసాం సర్వలోక మహేశ్వరమ్‌, సుహృదం సర్వభూతానాం క్షాల్వా మాం శాస్తి మృచ్చతి॥ అక్జునా ! ఇట్లు నేను తెల్పిననిధముగా నన్నే సర్యాధికుని గను, న ర్వాంత ర్యామిగను, యజ్ఞ ఫలములను, తపోధనములను స్వీకరించువానిసి గను, అనుభవించు వానినిగను, నర్వలో కాధారుని గను, (ప్రభురిగను, లీలావినోద మానసునిగను, నర్వభూతసముని గను, హితునిగను యెజింగి నిశ్చయమగు క్షానవంతులు శాంతిని బొందుదురు. (సి అ, చూడుము,) ఇతి (శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిమత్సు (బ్రహ్మవిద్యాయాం జ్‌, జ్‌ యోగశాస్త్రై (శ్రీకృసష్ణార్తున నంవా జే పజ వమో=ఒ ధ్యాయః, ఇట్లు ఉపనిపుదర (వతిపాదకంబును, ఖై (ట్రహ్మవిద్యయ్య, యోగ శాస్త్రమును, (శీకృష్ణాథ్దున సంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భ గవద్లీతలో కర్మ సన్యాస యాగంబను పంచమాధ్యాయము, 15
ఓమ. శ్రుగామాయనమః, తెత్సళ్‌. శ్రీకృష్ణపరబహ్ము ణేనమః, (శ్రీ మదృగవర్గీతా యోగతత్త్వరహస్యము షష్టోఒధ్యాయః అర్భుసంయమ యోగ; ఆత్మసంయమయోగము భగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె, శ్లో అనాశ్రితః కర్మఫళం కార్యం కర్మ కరోతి యః,
స సన్న్యాసీ చ యోగీచ న నిరగ్ని ర్నచాఒ[క్రియః॥ | కర్మ ఫలా పేక్షవదలి కర్ము-చేయువాండే నిజమైన సన్యా సీయు యోగియు నగును, అగ్ని హో(తాది కార్యములను తది తరకర్శలను వదలినంత మాతముననే యెవ్వండుగాని నిజమగు యోగిలగాని నన్యాసిగాని కాండు. (శ్రీ అ, న కీ భావము వ్యతి రక్తముగా నున్నదని తలంపవచ్చును, కాని జీక్ళిను చూడుము,) భగపంతునిగూర్చి చేయు నత్క రా నుఘ్రైాన మే కర్మమని న్లో యం సన్నా్యాస మితిప్రాహు ర్యోగం తం విద్ధిపొజ్ఞవ 1 నహ్య సన్య స్త సంకల్పో యోగీ భవతికళ్చన॥ ల్లి అద్జునా | డ్జానులు నన్నా్యాసమని బేనిని పీలుచుచున్నారో అదియే కరు మరూగమని 'అెలిసికొనుము, నంళల్ప వికల్పముల
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ యోగము 115 విడనాడనిచే యెవ్వరికిగాని యోగము లభించదు, నంకల్ప వికల్పములచేత ఆధ్యాత్మిక, అఆదిఖాతిక, అదిదైవిక తాపములు తమంతట'నే కలుగుచుండును, అట్టి తాపములను శాంతింప జేసికొనుటకు కర్ణయే శరణ్యము. కాన యోగియైనను, లేక జ్ఞానిమైనను కర్మ్శఫ్లలమును త్యజించి కర్శానుష్టానమున నుండుట (శ్రేయస్కరము, న్లో ఆరురుతో ర్మునేర్యోగం కర్మకారణ ముచ్యతే, యోగారూఢన్య తస్యైవ శమః కారణముచ్యతే॥! మోతుము నపేవీంచు యోగికి కర్శయూగమే గేస్‌ మైనది. మోము సిద్ధించిన ముక్తశీలునకు సర్వ నంగరాహిత్య మగు శాంతి (పధానముగాన కర్ణములతోం బనిలేదు, ఎవండు కర్ణలనుచేయుచు కర్మ ఫలమును కోరక ఆాను తానై ద్వంద్వ ములు వేక ముక్తసంగుండై యుండునో వానికి కర్ణములు లేవు, అట్టివారు “నేను చేయుచున్నాను, చేయ లేదూ”. అను అను మానముం గలిగియుండరు, వారిని బూచిన యితరులు చారికి కర్మ లేదని తలంతురుగాని వాడ తవముకు కర్మ లేదని మాము ఇెప్పఠ, (ఫ్రీ అ, చూడుము,) శ్లో॥ యదాహి నేన్టియార్జేము న కర్మ స్వనుషజ్జతే, సర్వసజ్క-ల్బ సన్నా సీ యోగారూఢ స్తదోచ్యతే, శీ సర్వసంగ వర్టితమునకై విషయసుఖములందును, వానిని గలిగించు కర్ణులయందును ఆళవిడిచి యిం(దియములకు లోను గాకుండవలయను, నై రాగ్యముతో నంకల్ప మమకారముల విడిచి ఫలా పేతును క_ర్పృళ్వ భావమును వదలియ.ం౦డవలయిను అట్టి యోగియే నిజముగా సన్న్యసించినవాండు, (గ్ర అ, చూ,) నన్న్యానమనంగా సంకల్పములు లేకుండుట యే, అట్టి సంకల్బ
116 ఆత్భుసంయమ యోగము [ఆజవ ములు లేకుండుటకు యోగ మత్యవనరము, ఇకూగము కర్మా 'థీనము, ముముత్వును కర్మచేయుచు కర్మను సన్యసింపవలయును, న్లో॥ ఉద్దరే దాత్మనా౭.ఒక్మానం నాత్మాఒన మవసాదయేత్‌, ఆతై్యైవహ్యాత్మనోబన్టు రాశ్చ్మైవ రిప్పరాత్మనః॥ 5 తన అభివృద్ధికింగాని తీణత్వమునకుంాని తానే కార ణము, అత్మయొక్క_ జెన్నత్యమునకుం గాన్మి అధోగతికిలాని మనస్పే కారణము, మనస్సువేత నింద్రియముల జయించి అళ్ళ యందు నిలిపిన ఆ నునస్పే పరమహితుండు, మనస్సు నితరమార్ల ములం జంచలింపం జేసిన నదియే శత్రువు, మనస్సును విషయము లందుం (1 వేశ పెట్టక విషయవిర క్రియందు, (బ్ర వేశ పెట్టుటవలన మనశ్శాంతి లభించును, అందువలన అఆర్మత_త్త్యమును చక్క గా హించి నిర్ణలముగా నుండ వీలగును, న్లో || బన్టురాత్మాఒ౬త్మ న్స్తస్య యేనాఒ త్మైవాఒత్మనాజిత 8 అనాత్మనస్తు ళ్యక్రుత్వే వర్రేతాఒత్ర్యైన శ్మక్రువఠ్‌ ॥ 6 మనస్సుచేత నింద్రియములను జయించినవాని యాత్ముకు అఆ మనస్పే బంధువై యుపకరించును, "చేహేంద్రియాదుల జయింప లేని మనస్సు చంచలమున ఆత్మకు జన్టుశ(త్రువైై యప శారముచేయును, (స్త్‌ అ చూడుము.) కాన మనస్సును స్వస్థతగా నుంచుకొను [ప్రయత్నము మానవుని క_ర్పవ్యముగా నున్నది అట్లుంచుకొనుట క భ్యానము లేకపోయినవాండు దుఃఖములకు లోనై వ్యధంజెందుచున్నాండు, ఆర అధు అద అస 6, తం ల్లో జితాత్మనః (ప్రళాన్తస్య పరమాత్మా సమాహితః, శీతోష్ట సుఖదుఃఖేషు తథామానావమానయోః॥ 7 శీత్రోస్తములకు సుఖదుఃఖములకు మానావమానములకు చలింపక మోద ఖేదనములొందక నమానుండై యుండగల ధీజినికి
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ యోగము 127 సులభముగా నాత్మ్ళసామాత్కా రము సిద్ధించును. (సేం చూం) భిన్నత లేని యోగి హృదయ మఖండ మైయుండుటనలన నెద్దాని వైనను చింతకలుగదు, అందువలన (బన్మాసావమాళ్కారంటై తనలోంచాను (చ్రనాళించుచుండును, క వ్ల క్లాన విజ్ఞాన తృప్పాత్మా కూటస్టో విజికేస్దియః, యుక్త ఇత్యుచ్యతే యోగీ నమలోష్టాశ్మకాఖ్బనః॥ 8 శాశ్రుజ్ఞానముచేతను, అనుభవజ్ఞానము చేతను కలిగిన అనందముచేం దృ ప్హినొందినవాండును, పరిపూర్షమగు వై రాగ్య మున నిం(ద్రియని(గహము గలవాండును సగు యోగి మట్టి పెళ్లను, రాతిని, బంగారమును నమూనముగాం జూచును, హెచ్చుతగ్గులు వానికి లేవ, (శ్ఞఅ. శ అ. చూ) కోరిక లేనివారికి (ప్రపంచ ములో కావలసినది వీనమైనను లేనందున పరిపూర్ణ లై (బ్రహ్మీ నందముతో నుందురు. [బహాో బ్ఞనుభవముగల (బ ఇస్ర వే త్తికు వారు పీరను భేదములుండవు, భేదములేని (బహ తె సక్యసం ధానునికి బంగారమును, మట్టియు సమానముగా నుండును, జప 4 ధ్‌ అద న్‌ లు శ్లో సుహృన్మిత్రా ర్యుదాసీన మధ్యస్థ ద్వేష్యబన్టుషు, సాధు ప్వపిచ పాపేను సమబుద్ది ర్విశిష్యతే॥ రి నజ్జ్ఞనులగు పకోపకారులను, స్నేహితులను, పతుపాతము లేని న్యాయవాదులను, మధ్యస్థులుగానుండి తీర్పుంజేయువారిని, 'జ్వేషముగల విరోధులను, హీతులగు బంధువులను సాధువులను, పాపాత్ములను భీదభావము లేక నమానులనుగం జూచువాండే 'యోగారూఢులలో ను_త్తముండు, (ష్టైఅ, చూడుము,) శ్లో! యోగీ యుజ్జీత సతతమాత్మానం రహసిస్థితః, ఏకాకీ యకచిత్తాత్మా నిరాశీ రపరిగ్రహః॥ 110 మనస్సు నాళ్టయందు లయింపంజేసి మననముంజేయుచు మోమో'పేకుంతై యుండు కే యోగాభ్యాసముంజేయువాని లత
కే18 అఆళ్చుసంయమ ఇరూగము ((అఅవ ణము, అందుకుండగిన విడినస్థలమునుం జేరి, యొంటరిగా నుండు వాండై, 'చపంచ నంబంధములగు వానియందు మనస్ప్సునుంచక, నిరంతరము నా (బహ్ముమునేం జింతించుద్హు అంతఃకరణ చతు ష్టయమును నిరోధించి, చలనములేని నమాధియందును, ఏకాకి యనంగా బుద్ధి 'నేశాగపరచి. చంచలములేక నిర్జులముగా నుండుట, ఇట్లుండువాం డరణ్యములలో నుండినను సరియీ, జన సమూపహములలో నుండినను నరియే, అరణ్యములో నుండుట కంక 1పజలకు హితోపచేశము చేయుచు స్టిరచి తృ్వమున నుండుట మంచిది, (క్లే అ, వ్‌ చూం మనస్సును చలనములేక నిలువు టచే యూగము సిద్ధించును, మనస్సును వశమునందుంచుకొను శక్తిగలవా రెచ్చటనుండినను యోగము సిద్ధించును, ఆ శకి లేని వారికి నిశ్శబ్దమగు విజనస్థలము కొంత నహాయశారి, (పారంభ కుల ావశష్టకము, విజనస్థలముననుండీయు మనశ్చలనముంగల ముముమువుయొక్క_ు సాధన వృథా(పయానస యగును, శ్లో॥ కుచౌ దేశే ప్రతిష్టాప్య స్థిరమానన మాత్మనః, నాత్యుచ్చితం నాతినీచం చేలాజిన కుశో త్తరమ్‌॥ 11 యోగాభ్యాసము "జేయువానికిం దగిన ఆనన మావశ్య కము, మిక్కిలి యె ల్రైనట్టిగాని మిక్కిలి పల్ల మగునట్టిగాని (పచేశము గాక నమానమగు పరిశుభస్థలంబున దర్భాననము వేసి, డాని మోద కృషస్ణాజినమును, దానివై వ(శ్ర్రామును పజచి, చలనము "లేని అననమును గల్చించుకొనవ లెను, విజనస్థలమువ లె అఆననసమును ఇంద్రియ న్మగహమునకో( గొంత యుపకరించును, ఆననము లనేకరీతులం గలవు, చేహ రోగ్యమున శెట్టి యాననములం 'జేసినను దోషములేదు, చేహ పరిస్థితిని బట్టి, ఆహార నియమమును పాటించి ముఖ్యాసనము
అధ్యాయము] అళ్శసంయమయోగము 118 నన్నింటిని. జేసినను చేయవచ్చును, ఆరోగ్యాభివృద్ధి యగును, నూతనరోగము లంటవు, ఉన్నరోగములును నళించును, జాగత గలిగి స్మక్రమపద్ధతిని 'జేయనలయును, అ(క్రమపద్ధతి హానికరము, అపాయకరము, (పారంభఛమున గురుశితుణ మిక్కిలి ఆవళ్యకము, కాసి ముముమువునకు శరీరమునకు బాధ లేనట్టియు,. సుఖముగా నుండునట్టియు చాలసేవ్రుండగలట్టియు. అనన మావశ్యకము, ఇట్టివానిలో పద్భాసన మొకటి, శాని ఆననముననుండియు మనోనివృ _త్తియందు చలనముండిన యోగము సిద్ధించదు. థ్‌ బీ ॥ తత్రైంకాగం మనఃకృత్వా యతచి శ్తేన్దియ క్రియః, ఆహ అన ఉపవిళశ్యాసనే యుజ్ష్యా ద్యోగ మాత్మవిశుద్ధయే॥ వి ఇళ్లుర్చరచుకొన్న ఆసనముమిద గూద్చుండి, ఇంద్రియ ములను తమ తమ వ్యాపారములనుండి మరల్చి, మనస్సును చిత్తమును వేదవానియందు (పవేశింపకుండునట్లు నియమించు కొని ఏక్మాగముగా నిలిఏ అంతఃకరణళుద్ధికై యోగ మాచ రింపవలయును, (ట్ల అ, చూడుము) శ్లో సమం కాయ శిరో(గ్రీవం ధారయన్నచలం స్థిరః, సం(ప్రేక్య నాసికాగ్రం స్వం దిశళ్చా-నవలోకయకా॥ "బేహమును, శిరస్సును, కంరమును వంకరలులేక నమూ నముగాను స్థిరముగాను నిలిపి దృష్టినంతటిని నాసి కాాగమున శేంటవీళరించి య్‌ దిక్కును. జూడక అంబే లత్నీంచుచుండ వలయును, ఈ లత్యమువలన మనస్సు నిర్ణులముగా నుండును, సృదయమునందు. (ప్రకాశ మేర్చడును, దీనివలన మనశ్శాంతి లభించును,
ేరీర్టీ ఆత్మసంయమ యోగము [ఆవ న్‌ అడ షి 9 న్‌ శ్లో (ప్రళా న్హాత్మా విగతఖీ (రృహ్మచారి[వల స్థితః, మనస్పంయమ్య మచ్చిత్తో యుక్త ఆసీత మత్చ్సరః॥14 చలన న్వభావముగల అంతఃకరణ చతుష్టయమును స్థిరముం జేసి, పరమశాంతితో భయమును, అఢ్రైర్యమును విడిచి, (బ్రహ్మా చర్యవతమును బూని, మనస్సు నన్యవిమయములనుండి మరల్చి నాయందు నిల్చి సమత్వముగా ఆననమునంధు గూర్చుండ వలయును, మనస్సును నిగహించనలయును, మనోనిగహము మూటలతో కుదురదు, అది అభ్యానయోగముబేత నే లభించును, అభ్యానము కర్మతంగతంటై యున్నది, కర్మ వమూానవ్చని ఉద్ధ రించును, కాన (పనాంతంబగు అమృతపదంబును పొందుటకు యోగము (ప్రాముఖ్యమైనది, (శ్యీ అ, చూ) న్లో॥ యుజ్జన్నేవం సదాఒజఒత్మానం యోగీ నియతమానసః, శ్వాన్దిం నిర్వాణ పరమాం మత్సంస్థా మధిగచ్చతి॥ 15 ఇట్లాననమునందు. గూార్పుండి, యాగము నొాచరించు వాయు (భాంతిని విడిచి, ఇంద్రియములను నిగ్రహించి, మనో దృఢళ్వము. గలవాల్తై. మోతము నావరించి యుండునదియు, నాయధీనమున నుండునదియు నగు శాంతిని బొందును, భయము, దుఃఖము లేక పరమూానందంబును బొందునదియే ఇాంతి నిర్యాణ శో నాత్యశ్నత స్తు యోగో౭స్తి నచైకాన్తమనశ్నతః, న చాతి స్వవ్నశీలస్య జాగతో నైైవచార్జున॥ 10 అడ్జునా! ఎక్కు వగా భుజీంచు వాసికింగాని, మిక్కిలి తక్కువ భుజించువానికింగాన్సి మితిలేక నిద్రించువానికిగాని, మిక్కి లి న్వల్చ్బముగా నీదించువానికింగాని ఊచూగము సిద్ధించదు,
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ యోగము కేవ శ్లో॥ యుక్తాహార విహారస్య యుక్రచేష్టన్య కర్మను, యుక్త స్వపష్నావబోధస్య యోగోభవతి దుఃఖహా॥ 11 మితముగా భుజించి, మితముగా విహరించి, కర్ణు వ్యాపార ముల యుక్తముగా నొనర్చి, మితని(ద యు_క్తమగు జాగరణము: గలవాడే సర్వదుఃఖములను పోగొట్టుకొని యీ యోగమునందు శ్లో॥ యదా వినియతం చిత్త మాత్మ న్యేవాఒవతిష్ట తే, నిస్పృహ స్సర్వకామేభ్యో యుక్త ఇత్యుచ్యతే తదా॥ 18 ఎప్పుడు నిర్ణులమైన మన స్పేకా(గతతో నాత్ఫ్యయందు శ్రీడనల్పుచున్నదో, అప్పుజే కశామరాగాది బంధములనుండీ ౧ము_క్రిగలిగి యోగము సిద్ధిచుచున్నది, (క్షీ అ, చూదుము,) యథాలాభ నంతుష్టంబు న మనోరతి పర మేశ్యరునిగురించి నల్పుచు శుభాశుభంబుల పరిత్యజించుట యోగంబనంబుడును, (షే అ. హపూడుము) వ్లో॥ యధాదీపో నివాతస్టో నేఒజ్లతే సోపమాస్మ తాః యోగి నోయక చిత్తస్య యుజ్జతో యోగమాత్మనః॥। 18 గాలిచేం గదల్బంబడక నిశ్చలముగా వెలుంగు దీవకళికవ లె యోగాభ్యానముం 'బేయుచున్న వాని మనస్సు నిశ్చలమై యుండును, విషయసుఖ ముల యందలి [భమయనుగాలి మనస్సును కదల్ప: జూలదు, అందువలన తనలోందాను (బ్రహస్టనందం బనుభవించుచు విప యోపభోగంబులకు లొంగక నడా అంతడ్మఖుండై ననూన స్థితియగు శాంతిని బొందియుండును, . శ్లో య్శత్రోప రమతే చిత్తం నిరుద్దం యోగ సేవయా , యం అలల ధి యత్రవై వాఒత్మ నొఒఒత్క్మానం సళ్యన్నాత్మని తుస్యతి॥ 16
కేవ్రి9 ఆత్మసంయమ యోగము [అఅవ యోగము నభ్యాసముం. జేయుటచేత రాగాదిదోపములు నళించును, మనసు చంచలత్వమును విడిచి నిశ్చలమై అవ్యయ మగు సుఖము ననుభవించుచు, ఆ బుద్ధ్యాళ్ళసం యో గము నం చే యెల్లప్పుడును రతినల్ప్బుచుండును, అందువలన (పాపంచిక వివయూపభోగములు తన్నంటవు, (తిగుణాతీతుండై ఆత్మజ్యోతి (పకాశంబున నే దుఃఖములకును లోనుగాక సుఖ యగును, (క్రైఅ, చూ,) శ్లోః సుఖమాత్యన్దికం యత్త దృుద్ధిగ్రాహ్యా మతీన్దియమ్‌, వేత్తి యత్ర నచ్చైవాయం స్థితశ్చలతి తృత్త్వతః॥ 21 ఇూగముచే సిద్ధించు అనందము బుద్ధిచేతనే "తెలియ దగినది, కాని యిం్యద్రియములకు: గోచరించునదిగాదు. ఆ యానం దము సనుభవించుచున్న యోగి చపలత్పమును నూని యంబే తనివినొందుచుండును. (స్రీ అ, భూ,) బుద్ధి ధర్యాధర్థముల నెజుం గుట కాధారమైయున్నది, ఆ బుద్ధిని భగవంతునిపై నుంచి థ్యానిం చిన శాశ్విత సౌఖ్యము లభ్యమగును, క్లో॥ యం లబ్ధ్వా చాపరంలాథభం మన్యతే నాధికం తతః, యస్మికా స్దితో న దుఃఖేన గురుణాపి విచాల్యతే॥ _2£ వ్‌ అవ్టియమగు పరమార్థము లభించిన తఠకువాత చానసి కంక మించినలాభము మజేయొకటి (పపంచమునలేదని యదా ర్ధము గోచరమగునో, ఎన్నిదుఃఖములు కలిగినను లెక్క సేయక చానియం బే ఆనందము బొందుచుండునో, అటి బుద్ఫ్యానం ట్‌ ధి ఖ్ర్‌అ చూ) దాల్యైక్యయోగారూఢునకు శావలసినదిగాని ఫోవలసినదిగాని లేక సిర్జులుంజై నిర్భయంబుతో నుండును,
అధ్యాయము] అత్మనంయమ యోగము 198 శ్లో తం విద్యా ద్దుఃబసంయోగ వియోగం యోగసణ్ఞితమ్‌, స నిశ్చయేన యో_క్రవ్యో యోగోఒనిర్విజ్జ చేతసా! 2 అట్టిదాని నే యోగమని పెద్దలు ఇెప్పుదురు. ఆ పరమా ర్థముచేత'నే నర్వదుఃఖములు సమించుచున్నవిగాన దీని నిశ్చ యార్థము నిెజీంగిన మానవుండు యోగ మాచరించుచు అంబే యానందించుచుండుటవలన (బహ్మమై '(వకాశించుచు, (ట్రే అ,చూ,) శ్లో సజ్కల్చ్బ (ప్రభవాకా కౌమాస్త్యక్త్వా సర్వాన శేషతః, మన-సె వేస్పాయ([గ్రామం వినియమ్య సమ నతః॥ 24 మా నో ళో జావ విషయవాంఛలు, నమ_న్తములగు కోరికల్కు ఆశ మున్న గునవన్నియు నంకల్చ్పమునలస జనించినవి, నంకల్చ్పములు మనస్సు వలనం గలుగుచున్నవి, కావున మనస్సును నిగ్రహించి తన్మూల ముగా నింద్రియములను వానివాని వ్యాపారములనుండి మరల్చ వలయును, దీనికి వై రాగ్యము, నొాధనము, వై రాగ్యా భ్యానములేక మనస్సు స్వాధీనముగాదు, మనస్సు స్వాధీనము అేనివానికి దుఃఖము విదువదు, శ్లో! శనైళ్ళనైరుపరమే ద్భుద్ధ్యా ధృతి గృహీతయా, ఆత్మసంస్థం మనఃకృత్వా న కిజ్బీ దపిచిన్తయేత్‌॥ ఓ (శమముగా విషయసుఖముల కేగం్యయమాకు మనస్సును వాసి నుండి మరల్చి ఆత్మయందు నిలువుట క భ్యాసముం జేయనలయును, అప్పుడే మనసు ని్య(గహింపయుడును, ధైర్యమును, వై రాగ్యమును బుద్ధితోంగలసి పనిశేసిన మనోనిగహము సులభముగా నలవ డును, మనస్సు నము[ద్రములోని తరంగములవ త చలనముంలది, నిలుకడ లేనిది, అట్టిదానిని నిలువుటకు యోగము ముఖ్యమైనది.
[విత్త అళ్ముసంయమ యోగము (ఆటెన శ్లో యతోయతో నిశ్చరతి మనశ్చజ్బల మస్థిరమ్‌, తత_స్తతో నియమ్యైతదాత్మన్యేవ వళం నయేత్‌! ౫ మనస్సు మిక్కిలి చంచలమైనది, అస్థిర మైనది. తమణతణ మునకు మూరుచుండు నస్వభావముగలది, ఇం[దియముల ద్యారా అది (ప్రవేశించు విషయములనుండి చానిని మరల్చి మాటినూటికి అళ్ళయందు నిలువువాంజే బుద్ధిమంచుండును, యోగవిజ్ఞాన వైష్కర్మ్య్య సిద్ధప్రురుషుండు నగును, శ్లోః (ప్రళాన్త మనసం హ్యేానం యోగినం సుఖము త్తమహ్‌, ఉపైతి శాన్తరజసం (బ్రహ్మభూత మకల్మపషమ్‌॥ 21 శాంతముతోంయాడిన మనస్సుగలవాండును, రజ్న్సస్తమో గుణములకు లోనుగాశ శేవల శుద్ధసత్వముతోగూడిన వాడును నగు యోగి కల్టమరహితుం డగుటవలన శాశ్విత సౌఖ్యము ననుభ వించును. (జ్హీ అ. భూ) ఇాశ్వితసౌఖ్యపద మవ్యయ మైనది. చాసిసిం బొందినవారికి [ప్రపంచ నర్వ సౌాఖ్యములును సీచముగాను శుచ్చముగాను తోచును, శ్లో యుజ్ఞన్నేవం సదాళ్మాఒ౭నం యోగ్‌ విగతకల్మషః, సుఖేన (బహ్మసంస్పర్శ మత్యన్తం సుఖమబ్నుతే॥ 28 యోగాభ్యాసమున ననుభవము గలవాంరైై సులభముగా నిశంతరము మసస్సు నాత్ధ్యయం జే మైక్యషరచుచు నమ_న్తపాపము లను నళింపంజేసికొని (బ్రహ్మజ్ఞాని (బ్రహస్ట్రేనుభవముచే (ట్రహ్మ్టీనంద మున నోలలొడుచుండును, (జ్‌ అ,వూ,) (వస్ట్రనుభవానందము లభించినవారికి కావలసినది పోవలసినది నను "రెండును లేవు, సర్వము శానుగానే తోచును,
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ యోగము కేవి5్‌ శ్లో! సర్వభూతస్థ మాత్క్మానం సర్వభూతాని చాత్మని, ఈక్షతే యోగయుక్రాత్మా నర్వత్ర సమదర్శనః॥ 20 యోగయుక్రుండగు (బ్రవ్మాజ్ఞాని నర్వభూతములను నమాన మైన దృష్టీతోం జూచును, సర్వభూ తాల్మ్మికమగు ఆళ్ళ ఒక్క-ళు యని దాని నన్నిభూతములందు: జూచును. అన్నిభూతములను తన ఆత్భ్యయం దే జూచును, అందుచే సమత్వబుద్ధి తనంతటనే యేర్పడుచున్నది, ఇట్టి (బహ్బాజ్ఞానికి నర్వ(ప్రపంచమును తాను గానే చూచుటవలన శ(త్రుత్వ్యమితత్వములుగాని సుఖదుఃఖు మానాభిమానములుగాని లేవ్ర, సర్వము తానేయగుటవలన తన్ను నిందించువారుగాని భూవీంచువారుగాని లేరనియ్‌ అర్థము, త్లో॥ యో మాం పశ్యతి సర్వత్ర సర్వంచ మయిపళ్యతి, తస్యాహం న ప్రణశ్యామి స చమేన (పణళ్యతి॥ తి0 ఎవ్వండు సర్వ్యభూత[ప్రపంచమును నాయందును, అనర్వ భూత్యప్రపంచమున నన్నును గుర్తించుచున్నాండో అట్టివానికి ేను వేరుగానుండను, వాండు నాకు వేటిగా నుండండు. వాయోో నేను, నేనే వాండు, ఇందువలన జీవల హ్రై్మైక్యసిద్ధి గలుగు చున్నది, (షై అ, చూ) శ్లో॥ సర్వభూత స్థితం యో మాం భజత్యేకత్వ మాస్టితః, సర్వధా వర్తమానో౭-పి స యోగీ మయివర్తతే॥ 81 సర్వభూతములలో నఖండమూ_ర్తినై యేకరూపముతో నిత్యము వెలుంగుచుండు నన్ను గుర్తించి భజించుయోగి యేయీ మౌర్గముల నెట్టికర్టులం జేయుచున్నను నాయంచే వర్హించుచున్న వాండని యెజుంగుము, అట్టివానికి భిన్న భావములేక సర్వము భగవదాధీనమని దై ్యతమును వర్టించి నిర్ణలముగా అఖండ భావము లతో అ త్మానందను నొందును, (జ్ఞ అ, చూ)
196 అర్భసంయమ యోగము [(అజవ శ్లో॥ ఆత్మాపమ్యేన సర్వత్ర సమం పశ్యతి యోర్డునః సుఖంవాయది వాదుఃఖం స యోగీ పరమోమతః॥82 అడ్జునా |! నకలభూతములకు నంభవించు సుఖదుఃఖములు తన సుఖదుఃఖములుగా మదినెంచి వానిచే బంధితుండుగాక మాతమునందు బుద్ధి నిశ్చలముగా నిలుఫ్రువాండు ఆఊయూగులలో 'శేస్టుండని నామతము, ఇట్టి పవి[త్రభావముతో నుండువారు సజీవన్ను క్తులై నాయంటే వర్తించుచున్నారు, అర్జున ఉవాచ = అర్జును డిట్లనియె, శ్లోః యోఒయంయోగస్త్వయాప్రో క్తస్సామ్యేనమధునూదన ! గి అధ అద, లి, త్‌, ల్‌! ఏతస్యాహం న సశ్యామి చబ్బులక్యాత్‌ స్థితిం స్టిరామ్‌॥ శ్రి కృష్ణా | నర్వభూతములందు నమదృష్టీగలిగి యోగము జేయవలయునని చెప్పితిని, చంచలమగు మనస్సుగల నాశా యూగను స్థిరముగా నిలువదని తోచుచున్నది, శ్లో చకిలం హి మనః కృష్ణః (ప్రమాధి బలవద్దృథమ్‌, తస్యాహం నిగ్రహంమన్యే వాయోవివ సుదుష్క్టరమ్‌॥ కృష్ణా |! మనస్సు మిక్కిలి చంచలన్వభావముం గలది, అంతేంగాక శరీరమును సశ్వేంద్రియములను తనయిష్టమువచ్చిన ట్రాట లాడింపలోలది, మిక్కిలి బలమై దృఢత్వముం గలది. అట్టి మనస్సును న్నిిగహించవలయునన్న గాలిని మూటగట్రట శెట్తు ట్‌ స! సె ణి వీలుపడదో అశళ్లు సాధ్యము కాదని నేను తలంచుచున్నాను, అసాధ్య మగు ఈమనస్సు నన్ను టోభింపంజేయుచున్నది,. దీని నరికట్ట నలయునన్న ఆకాశమున కెగ రబాకు బెట్లో నశ్షునని తలం చెదను, థీ భగవా నువాచ = భగవంతు. డిటనియె ల్లో అసంశయం మహాభాహో। మనోదుర్ని[గ్రహం చలమ్‌, అభ్యాసేన తు కన్దేయ। వైరాగ్యేణ చ గృహ్యతే॥85
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ మమూగము క్తి
అర్జునా ! సీవు వెప్పినట్లుగా మనస్సు మిక్కిలి బలము గలది, అతిచంచలమైనది. దానిని న్మిగహించుట కష్టమే, ఈ విషయమున సంచేహములేదు. కాని అంత బలవ_త్సరమగు మనస్సునుగూడ అభ్యాన_వై రాగ్యము లను (పయత్నములేత సుల భముగా నిరోధింప వీలగును, నీవు (పయత్నపడి అభ్యాసము చేసిన ఆమనస్సు నీకు స్వాధీనమగును, మాటలతో మనస్సు స్వాధీనముకాదు,
శ్లో అసంయతాత్మనా యోగో దుష్పా్రాన ఇతిమే మతిః, వశ్యాత్మనా తు యతతా శక్యోఒవాప్పు ముపాయతః॥86
మనోని([గహము. జేయ లేనివానికి యోగము సిద్ధింపదు, అభ్యాస వై రాగ్యములచేతగూడ మనస్సును ని్శగహింపలేని శక్తి పీంనులు యోగము చేయలేరు. చేసినను వృధాశ్రమ. కావున మనోని[గ్రహ మ త్యావళ్యకము, అది ఉపాయముతోంగూడిన కర్మ మయోాగమువలననే కుదుదను, సీవెప్పుడును మాటలలో. గాలము గడుపక కర్శానుప్రానముతో శాలము గడువుము, మనస్సు సుల భముగా సాధ్యమగును, (ఫ్రై అ. చూ)
అర్జున ఉవాచ = అర్జును6 డిట్లనియె, శ్లో॥। అయత; శృ్రద్దయో పీతో యోగా చ్చలితమానసః అప్రాప్య యోగసంసిద్దిం కాం గతిం కృష్ణ! గచ్చతి?8/ థు య!
కృష్ణా ! యోూగాభ్యానముచేసి తరింపవలయు నను గట్టి పట్టుదల యున్నది, అందుకు దగిన (శద్ధకుం దక్కు_వ లేదు, పెద్దల వాక్కు ల ననుసరించి 'యోగాభ్యాన మొకండు 'చేయుచున్నాండు, కాని తగిన మనోనిగహములేక మధ్యలో మృత్యు వాసన్నమగుటచే మరణించుచున్నాండు. వానికి యోగసిద్ధి లేదు, అందుచే మోతము 'లేదుగడా ! మజియు వాని శెట్టిగతి లభించునో తెల్పుము,
కేత్తీగ్ర ఆత్మసంయమ యోగము గఆజవ న్లో కచ్చిన్నో భమవిభష్ట శ్చిన్నాభ్రమిన నశ్యతి, అ(ప్రతిష్టో మహాదాహో; విమూథో (బ్రహ్మణః పధి?88 క్లానముబే సర్వమును త్యజించి యో గాభ్యానముం "జేయుచు మనోని(గహము లేక మధ్యలో చెడినవాండు తెగిపోయిన మేఘము వలె బేనికిని సంబంధములేక ఇహపరలోక దూరగుం డగునా ? "లేశ వాండు చేయుచుండిన యోగ మేనూ[తమెన ఫలము నిచ్చునా 1? .ఈవిషయమును విశదికరించి 'తెల్పుము, శ్లో॥ ఏతం మే సంళయం కృష్ణః ఛేత్తు మర్ష్శస్య శేషతః, త్వదన్య స్పంశయస్యాస్య ఇత్తాన హ్యుపపద్యతే॥ 80 కృష్ణా ! భక్తవత్సలా ! నాకుం గలిగిన యీనంశయము (క్రమముగా వృద్ధిబొందుచున్నది. దీనిని బోగొట్ట నీవే సమర్థుం డవు, నీకంశె వేరెవ్వరును లేడు, దీనిని నిశ్నేషముగాం బోగొ ట్టుము, నిన్ను నమ్మినవారి నంశయముల దీద్చట సీధర్ముమగును గాన ఈనానంశయముల దీర్చి రథ్సీంపుము, ఫ్రీ భగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె, ఖ్లోః పార్టః నై వేహనాఒముత్ర వినాళ స్తస్య విద్యతే, నహి కల్యాణ కృత్క_శ్చి ద్దుర్గతిం తాత;। గచ్చతి॥ 40 మునం జే యెొట్టిదోవమును పొందండు, పరలోకమున మాథత్ర మెట్లు నళించును? నర్వశుభముల నొనంగు న త్కా ర్యములంజేయువానికి అశుభము లెట్లు చేకూరును?! ఎందుకనలా భగవన్నిమి_ త్తంబులగు సత్కర్జుంబులం 'జేసినవాండెన్వండును దుర్గతిని. బొందండు, ఒక నమయము మధ్యలో భిన్న మైనను జన్నాంతరమున వాని కావిద్య లభించుట (శేషఘ్ట్రళ్వమును బొందును,
అధ్యాయము] అత్మునంయమ యోగము 120 శ్లో॥ (ప్రావ్య పుణ్యకృతాం లోకా నుషిత్వా శాశ్వతీస్సృమా:, శుచీనాం (శ్రీమతాం గే హే యోగభ్రష్టోఒభిజాయతే॥41 'యోగముచేయుచు (భన్ములెనవారు వుణ్యముంజేసినవారు బోవులోకమునకు. బోయి అచ్చట చాలకాలము నివసించి తరు వాత నదాచారనంపన్ను లైన (శ్రీమంతుల ఇంతలో జన్మింతురు, ఈశ్లోకమునకు అర్థము గర్భీకరించియున్నది. “శ్రీమ తాంచే హే” అను వాక మర్థవంతమైనది. ఎవండు యోగమునందుం (బవే శీంచెనో అట్టివానికి _కేస్ట్రమైన పదవి లభించుచున్నది, అధవా చారు గేఘ్రమగు (ట్రహట్ట్రంశమునందు జన్మించి తరింతురు, స్లో॥ అథవా యోగినా మేవ కులే భవతి ధీమకామ్‌, ఏతద్ధి దుర్గ్తభతరం లోకే జన్మ యదీదృళమ్‌॥ డీ అట్లు గాకున్నను (బవ్మాజిజ్ఞాసాపరు లై నిరంతరము భగ వంతుని సేవించు యోగుల యిండగ్రయందైన జన్మింతురు ఐశ్వర్య వంతులగు ధనవంతుల యిండ్రయందుబుట్టి ధనా 'పేతతో వై వమును మజచుటకన్న దైవభ_క్రిగల దరిిదుల యిండ్రలోయుట్టి తరించుట ధర్జుముగడా! యోగుల యిండ్రయందు జనన మేవుణ్యవంతులకో గాని సామాన్యజనుల కందజీకిం లభించునా * లభింపనేరదు, సర్వభోగ (ప్రదులగు (శ్రీమంతుల యిండ్లలోం బుట్టుటకంటెను చరి[ద్రులగు యోగులలో బుట్టుటయే మంచిది, ఏలననంగా నిట్టి జన్మము లభించుట దుర్తభము, శ్లో॥ తత్ర తం బుద్ధిసంయోగం లభతే పౌర్వదై పాకమ్‌, యతతే చ తతో భూయ స్సంసిద్ధా కురునన్షన॥ 48 అర్జునా ! పూర్వజన్మ ఫలపరిపాక మెన్నండును ఇడదు, ముందు. జెప్పినట్లు యోగుల యిండ్రలోంబుట్టి మునుపు విడిచి శై
ఫష్షగ్ర ఆత్భనంయమ మూగము (ఆజవ నప్పటినుండి (ప్రాంంభించి యోగమును పూర్తిచేసి సిద్ధి బ్యొందు దురు, పూర్వార్జితమగు బుద్ధి మరుజనృమునం దోడై జ్ఞాన ఫఘ్నూర్లమునందు. (టబ వేశిపంజేయును (ఫ్‌ అ, చూ) వ్లో॥ పూర్వాభ్యాసేన తేనైవ హాయతే హ్యవళో౭పి సః, - జిజ్ఞాసు రపి యోగస్య శబ్ద్బబ్రహ్మాతి వర్తతే॥ _ 44 మాయామోహితనమువేశత యీ జన్ముమునందు పూర్వ క్షనము సహాయపడకపోయినను, చంచలమగు మన స్పేతోండగును, పూర్వడన్మమునందు: జేయంబడిన కర టె ఫునకే ఆ మనస్సు లాగు చుండును, కాంబట్టి యోగము నెజుగవలయునని చేయు విమర యే ఒక్‌ విధమగు ఫలితము నొసంగును, కాన స్‌ సద్ధర్మమును గురించి నర్వ కాలములయందును (ప్రయత్నించి యుండుము, ('పయత్నములవలన నీకు బుద్ధి నంయోూగ ఆళ్మసౌదన్యము లభించును, (ఫ్ఫీ అ. చూ,) శ్లో॥ (ప్రయత్నా ద్యతమానస్తు యోగి సంశుద్ద కిల్చిషః, అనేకజన్మ సంసిద్ధ _స్తతో యౌతి పరాం గతిమ్‌ 46 వై రాగ్యముచే అధిక (పయత్నముంజేయు దోషరహీతుం 'డ నేక జన్మృములనుండి చేయుచువచ్చిన సత్క_ర్మానుష్టాన నంస్కా రమువలన పాపముల నన్నింటిని నశింపంజేసికొని 'యోగసిద్ధిని బొంది ఇాశ్వితమగు సౌఖ్యము ననుభవించును, (పయత్నమున మనోని[గహము కలిగి యోగాభ్యాన మొనరించుటవలన నకల పాపములు నళించును, థో తపస్విభ్యోఒధికో యోగీ జ్ఞానిభ్యోఒపి మతోఒధిక్ర (౧౫ కర్మిభ్య శ్చాధికో యోగీ తస్మాద్యోగీ భవార్డున। “తీరి
అధ్యాయము] ఆత్మసంయమ యోగము గ్ష1 అర్జునా | తపస్సుచేయువాని కంయెను, జ్ఞానముగల చాని కొంశును, శాస్త్రాది వేదార్థముల 'నెజీంగన పండితునికంకును, అగ్న హో, తాది కర్ములంజేయువాని కంశచును ముందుంబెప్పిన యోగాభ్యానము. జేయువాండు ఘనుండు, నీవు సీ ధర్మమును నెర వేర్చినచో అట్టి యోగినమానుండ వగుదువు, యోగముతో నమానమగున బేదియు లేదు, అట్టి యోగకర్ణ్యయం దే జ్జాన మును, కర్టుయును, భ_క్రియును గర్భీకరించియున్నవి, అందువలన అన్నింటికంశును (శేస్టమైనది యోగాభ్యాసమని చెప్పయిడు చున్నది. ఇందువలననే ' యోగ "యూ గేశ్వరుంాడని నన్నందురు, (ఫీ అ, చూ) యోగములో నన్నిధర్థములు అవిర్శవించి యున్నవి, ఈ యోగమునశే బుద్ధి నంయోగమనియు అళ్ళ సనంయమ యోగమనియు నాచే సీకు బోధింపంయుడుచున్నదిః న్లో యోగినా మపి సర్వేషాం మద్గతే నాన్తరాత్మనా, (శ్రద్ధావాకా భజతే యో మాం స మే యు_క్తతమో మతః! అక్జునా ! ఆత్మారాముండనగు నన్నే పర(బహ్మాముగా నెటింగి నన్నే ఆశ్రయించి (శద్ధాభ క్తలతో నాయందే మనస్సును నిలిపి భజించునట్టివాడు నమ_స్తయోగులలో ను _త్హముండని "తెలిసికొనుము, (శ్రీ అ, చూ) కాన యోగము నభ్యసించుచు యోగపరస్రహ్మా మొక్క_టియేయని యెజింగి చిత్తనిరోధము వేసికొని బుద్ధిని ఆత్మయందు నంయమమువచేయటవలన నులభ ముగా ఆ_తె్టెళ్యసిద్ధి కలుగుచున్నది. స్ట యోగమునే అభ్య సించుము,
శ్ర ఆత్భనంయమ యోగము ఇతి (శ్రీమద్భ గవర్లీ తో సూపనిషత్చు (వ్మా వి ద్యాయాం యోగళా_స్త్రే (శ్రీకృష్ణా ర్జననంవాచే ఆత్ముసంయ మయాగోనామ షష్టో౭ధ్యాయః, ఇట్లు ఉపనిమదర్ధ (ప్రతిపాదకంబును, (బన్మూ విద్యయు, యోగశాస్ర్రమును, (శీ కృష్ణార్జు ననంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భగ వద్లీతలో అత్మ నంయవు యూగంబను పఘైధ్యాయము,
ఓమ్‌ శ్రుగామాయనమః, ఓమ్‌ తత్సత్‌ శ్రీకృష్ణపర(బవ్మా ణేనమః, శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగత్తత్త్వ్వ రహస్యమ్ము సషప్తమోఒధ్యాయః నలా విజ్ఞానయోగః వి జొ నయోగము శ్రీ భగవా నువాచ = శ్రీ కృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె, _
త్టో మయ్యాసక్షమనాః పార్థః యోగం యుజ్ఞ న్మద్నాశయః
- అసంశయం సమ్మగం మాం యథాజ్ఞాస్యసి తచ్చృణు! అద్జునా! ఎల్లప్పుడును నాయం చే ఆన క్రిగలిగి, మనస్సుతో నన్నే ధ్యానించుచు, నాకంయ[య మించినది వేరొండు శరణ్యము "లేదని నన్నే ఆశ్రయించి యూగముః 'జేయుచుండునప్పుడు పరి పూర్ణండనగు నా స్వరూపమును సమ్మగమముగా నెజుకపరచి సంశయములంచావు నిశ్చయజ్ఞానమును సీకుం చెలువుచున్నాను, (శ్రద్ధతో వినుము. ($ీఅ, శ్హీఅ, చూ,) గడచిన 6వ అం శీరవ గైఖ్లోకమున తపన్సుకంకును శాస్తార్థ పొండిత్యమునకం మెను, అగ్ని హో్యక్రాది [క్రియలకం'కొను యోగ మధికమని బోధించెను. శాన నిట్టియోగము అనన్యమైన భ_క్షితోం గూడిన థ్యానము
ఛోడ'నే లభించుచున్నడని ఛిర్గూవిరచుదున్నాండు,_.
కక4 విజ్ఞానయోగము (పడవ శ్లో జ్ఞానం తేఒహం స విజ్ఞాన మిదం వక్షు మ్య కేషతః, యీ నళ యద్దాత్వా నేహ భూయోఒన్యద్‌ జ్ఞాతవ్య మవశిష్యతే॥ స్నా , అనుభవజ్ఞానముతోం గాడిన ఇాశ్ర్రజన్యజ్ఞానమును నీకిప్పుడు నిశ్శేషముగాం దెలువుచున్నాను, సావకాశముగా వినుము, ఈ జైనము నెజింంన తరువాత లోకములో మతే మయుకటి నీ వెళటుంగవలసిన అవసరపులేదు, ఇశాస్ర్రముల చేత నకల త త్త్వార్థరవాన్యముల నెజింగి అట్టిస్థితినిం బొందుటశై 'రకూగానుస్టాన ముండవలెను, ఇాత్ర్రములన్నియు పర మేశ్వరుని చైతన్యమును తెల్చుచున్నవి, _ ఖ్లోః మనుష్యాణాం సహ్యసేసు కళ్ని ద్యతతి సిద్ధయే, యతతా మసి సిద్ధానాం కళ్ళి న్మాం వేత్తి తత్త్వతః $ మౌనవులందు 'వేయింటిలో చే యొక్కంకో (ైహ్మూ జ్ఞానంబున . మోతసిద్ధివై అభ్యాసాది 1ప్రయళత్నములం జేయు చున్నాడు, అట్లు (పయత్నించు వేయిఫురుషులలో నే యొకా సెకండో నా నిజత_త్త్వము నెజింగి ముక్తిం బొందుచున్నాండు, శొవున నన్నెజుంగుట కష్టము, ఎబుంగవలెనను [పయత్నము నకు వలయునట్టి యింతవజకు నేను చెప్పెనజ్ఞానము సులభముగా బ్రఖింపదు, వివేకము కలిగి ఛాగుగా యోచించినచో త _త్త్వము నెజుంగుట కనుగుణ్యంబగును, | ల్లో॥ భూమి రాపోఒనలటో వాయుః ఖం మనోబుద్ధిరేవచ, అహజ్కార ఇతీయం మే గిన్నా(ప్రకృతి రష్టధా॥ భూమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము అను పంచ భూతములు; వాని' తన్మాత్రలు, మనస్సు, బుద్ధి అహంకారము అను అంతఃకరణములు వేరి (పళృతిరూపమగు నామాయ భొని
అభ్యాయను] వీజ్ఞున యోగము కేఫీర్‌ మిది విధములుగా నున్నవి, (పకృతి ఒక్కొక భూతమునందును ఐదుభూతములుగా నావిర్భవించియున్నది. శ్టో॥ అపరేయ మిత_స్త్వన్యాం ప్రకృతిం విద్ధి మే పరాష్‌, జీవభూతాం మహాబాహో। యయేదం ధార్యతే జగత్‌ ॥ ఇట్లైనిమిది విధములచే భేదించియున్న (ప్రకృతి మిక్కిలి అపరిశుద్ధ మైనది, అధమమైనది. _ కాని సమస్తజగములకు నాధారభూతమై (పాణములకు నిమిత్తమై నర్వఘాతమయమైన (పకృతి మజియొకటి గలదు, ముందు 9ఇదిచెప్పిన (పకృతికృ యె వేరైనది, పరిశుద్ధ మైనది. ఈ (పకృతి భేదనుల్ల సూత్ముముగా గు_ర్పించుము, శుద్ధ్యపకృతి, సూర్యుండు, చంటదుండ్రు తారలు, జ్యోతి, బుద్ధి హిరణ్మ్ఞయ, విశ్వగర్భ, విరాట్టుల నెడి ఎనిమిది విధములుగానున్నవి. ఈ యెనిమిది విధములుగల (పకృతి శుద్ధ మైనది. అమలిననత్వ నస్వ(ప్రకాశముగా (కకాశించు నీళ్ళ క్టి అశుద్ధ (పకృతియందు చేజటవలన భూతసృష్టి కలుగుచున్నది, ఈ భూతనృష్టి అశుద్ధ ప్రకృతిచేత కనంబడుచుండును, న్లో॥ ఏతద్యోనీని భూతాని నర్వాణీ త్యుపధారయ. , ॥ అహం కృత్చ్న్నస్య జగతః (ప్రభవః ప్రళయన్షథా! (6 సర్వఘాతములకు జననమరణాద్యవస్థ "లీ శీతనాచేతన 1ప్రకృతివలన నే కలుగుచున్నవి, ఆ (ప్రకృతి నాయధీనమగుట చేత సర్వ్యప్రపంచ భూతనృష్టి స్థితిలయములకు నేనే కారణమగు చున్నాను, (5వ శ్లోకములో టెల్పిన శుద్ధ ప్రకృతి నిమిత్త మా(తముగా అశుద్ధ ప్రకృతిలో నున్నది, దీనికీ అభాసజ్ఞాన మందురు. ఈ శుద్ధాశుద్ధ్యపళృతుల శంటికిని శే నతీతుండను, నాచే నివన్నియం (బ్రవర్హింపంబడుచున్నవి, నేనే ఈ (ప్రకృ త్యుత్సత్తి నాకములకు కారణము,
కఫీథ వీజ్ఞానయోగము [పడవ శ్లో॥ మత్తః పరతరం నాన్యత్‌ కిజ్బాద స్తి ధనంజయ! మయి సర్వమిదం (ఫప్రోతం న్యూకే మణిగణా ఇవ! 7 ధనంజయా ! సర్వ్యలోకంబులందు నాకంకె మించినది ేరొండు లేదు, అన్నింటికి- నేసే ఆధారభూతుండను, కించి కైనను నాకన్న యితరమైన చెచ్చటను లేదు. ఒక్కజారము మణుల శట్లాధారముగానున్నదో అళ్లు సర్వి్యప్రపంచమునకు నే నాధార ముగా నున్నాను, ఒక్క సూత్రమున మణులు తగులుకొనియున్నట్లు సర్వము నాయం దిమిడి గర్భీకరించియున్నది, (జ్‌ చూ) న. చూడుము.) స్థ వో॥ రసోఒహమప్పు కన్తేయః ప్రభాన్మి ఈ నూర్యయోః, (ప్రణవ స్సర్వ వేదేషు శబ్దః ఖే పొరుషం నృష॥ & స ర్వాథా ఈం డను నేనే. ఎట్లనంగా జలమునందుండు రనము, సూర్య చర్మదులయందు. (ప్రకాశించు తేజస్సు. వేద నిధానమగు [వ్రణవము, నతి శృతుల కాధారమున్ను గగనము నందలి శబ్దమును, ఫుఠుషులకు మగతనమును చేనే యగు చున్నాను, ([్రీఅ, చూడుము, ఫ్ట్రే శో॥ పుజ్యో గన్ఫః పృధివ్యాంచ కేజళ్చాస్మి విభావసౌ,
_.... జీవనం సర్వభూతేషు తప ళ్చాస్మి తపస్విషు॥ 0 ల భూమియందలి దివ్యమగు సుగంధము, అగ్నియందలి (ప్రకాశవంతమగు 'కేజన్సు, సర్యభూతముల యందలి జీవము, మజియు తపసివర్యులు చేయు తపస్సును అంతయు నేనే యయి యున్నాను, (ఫ్లై అ, చూ)
ఖ్లో! బీజం మాం సర్వభూతానాం విద్ధి పార్థః సనోతనమ్‌, బుద్ధి ర్ఫుద్ధిమతా మన్మి తేజ స్త్రేజస్వినా మహమ్‌॥ 10
అధ్యాయము] వీజ్ఞాన యోగము 18 అద్థనా ! నర్వభూతములకు నాధారభూతమగు బీజము నేను, అనాదిగా శాశ్వితమగు ఉత్పత్తికి కారణమును నేనే, మజీయు సన్నార్ష(ప్రవర్శకులకు బుద్ధియు, అన్ని 'తేజస్పులందు నుత్తమమగు తేజస్సు నేనే యని తెలిసికొనుము, (ఫై అ, చూ,) శ్లో॥ బలం బలవతాం చాహం కామరాగవివర్షితమ్‌ " ధర్మావిరుద్దో భూతేషు కామోఒస్మి భరతర్షభ! _ 11 అద్జునా |! కామరా గాది దుర్లుణములను జముించఛిన దృఢ మనస్కులగు బలవంతుల బలము నేను, సర్వభాతములందు ధర్మ విరుద్గముగాక నత్క_ర్నానుషాన హేతువగు కామము నేనేయని ధ్‌ ఆ ్ర్‌ 'ఇలిసికొనుము, నర్వ కారకుం డైన పర మేశ్వరుండు 10వ శ్లోకమున నర్వ మునకు నేను బీజ్యప్రదుండ ననుచున్నాండు, ఒకానొక బీజములో గర్భీకరించిన ఫుస్సములు, పిందెలు, కాయల్సు పండ్లు, శాఖోపతాఖలు, (వేళ్లు ఊడలు అన్నియు ఉండినను చూచువారికి వీజమునం చేమియు లేనట్లు తోచుచుం డును, కాని విమర్శించిన ఆ బీజమునంటే యిమిండియున్నవి, అళ్లు ఛగవంతునియందు నకల చరాచరంబులు నావిర్భవించియున్నవి, శ్లో॥ యేచైవ సాత్త్వికాభావా రాజసా స్తామసాళ్చయే, మత్త ఏవేతితా న్విద్ధి నత్వహం తేషు తే మయి॥ 18 కేవల నత్వగుణ(ప్రధానుండ నై తద్దుణ సంజనితవస్తు వులకే శే నాఢ్యునని తలంపవలదు, రజోగుణమువలన ఫుట్టిన వ స్తుపదార్థములు, తమోగణమున నుద్భవించిన నమ_స్తమును నాయం బే బుట్టినవి, నా యధీనమం చే యున్నవి, కాని వానికి శీ నధీనుండనుగాను. అట్టిగుణములు గలవారికి నేను వేడగా నుండునట్లు అజానులు తలంచుచుందురు. అందువలన వారు లై క! దుఃఖాకులచిత్తుల వాపోవుచుందురు. (జ్ఞఅ, భూ,) శీ
188 విజ్ఞానయోగము (వడవ శ్లో! తిభి ర్లణమయై ర్భావై రేభి స్సర్వ మిదం జగత్‌, మోహితం నాభిజానాతి మా మేభ్యః పరమవ్యయమ్‌॥ [18 నత్వరజ_న్తమోగుణ మయమైన యీ జగ_త్తంతయు ఆ గుణములే నత్యములని నమ్మి వమూాయామోహితమై (భమించుట వలన నా తిగుణములకు సతీతుండను, అవ్యయుండను, పరమ '్రేమ్ష్టుండ నగు నన్ను గనిపెట్టలేకుందురు, (హీ అ, చూ) సాన ెట్టనిదే రత్నము న్వయం(ప్రకాశములేక గులకరాయివలె గనం బడునన్తే మాయతోంగాడిన [తిగుణములు నశించువజకు నా నిజ్ఞపభావమును గుర్తించుట కష్టము, నత్వగుణముచే నన్నెరుగ వీలగును, శ్లో॥ దైవీ హ్యేషా గుణమయీ మమమాయా దురత్యయా, మామేవ యే ప్రపద్యే మాయామేతాం తరి తే॥ 14 (తిగుణములు నావేం గల్పింపంబడినవి, త్రిగుణాత్మిక మైన దే మూయ, అందుచే మూయ నా యంశమై నా యధీనమందున్నది, అది మిక్కి.లి బలమైనది, చాట శకస్థముగానిది. చాని నతి్యక మించ. (బయల్నించువాంరికి నేనే శరణ్యము, నన్నాశయించిన భక్తులు సులభముగా దానిని జాటంగలథడు, (ట్ల అ, చూ) జ్లో॥ న మాం దుష్కృతినో మూఢాః (ప్రపద్య నే నరాధమాః, మాయయాపహతృజ్ఞానా ఆసురం భావమాశిత్రాః॥ 15 ఈ మాయయందు. జక్కుకొన్నవారు మూఢునై పాప కద్డులై , మనుష్యాధము లగుచున్నాఠు, అనంగా మూఢమతు లును, పాపాత్ములును, మనుష్యాధములును నగు అజ్ఞానులే అట్టి మాయాశృంఖల బద్ధులని 'తెలిసికోనుము, అజ్ఞానాంధులగు మూఢులు రాతనభావనుతో సాహసించి ఘోర కృత్యముల
అధ్యాయము] విజ్ఞాన యోగము 189 గావించుచు జవనమరణ (పవావామున సెల్లప్పుడు కొట్టుకొని పోవంబడుచుందురు. గట్టుంజేరి తరించుట్నకె జ్ఞానముతో నన్నుపా సించుమార్లము నరయలేరు. (క్టీఅ, చూ.) మానవుండు తన్ను తనచేత నే ఉద్ధరించుకొనవలయును. అట్లు లేక తన అత్మజ్ఞానమును మటలుచిన వాడు అధథోగతిపాలగుచున్నాంయయ, శ్లో॥ చతుర్విధా భజన్తే మాం జనా స్సుకృతినోఒర్జన! ఆరో జిజ్రాసు రర్షారీ జానీద భరతర్షభ। 16 పాం ఇ గ్గ కా న్‌ అద్ధనా! భరింపరాని రోగభయ దుఃఖములందున్న వారును, నంసార సౌఖ్య విరహితుళై నా స్వదాపము “నెజులో జింతించువారును, ధనథాన్యాది ఫలా పేతుతై (ప్రాకులాడు వారును, నర్వసంగపరి త్యాగ్యులై పూర్వపుణ్యపరి పాఠం బగు క్షానంబున నన్నెజుంగగోరువారును, నను నీ నాలుగువిధములగు పురుషులు నన్ను సీవించుచున్నారు, ఫలాపేమోపడులై. సేవించినను, వదో ఒక విధముగా నాయందు భక్రిగలిగియున్నవారు గాన వారు వుణ్యాత్ములు, వారు సుకృతముచేతనే నన్ను భజించుచున్నారు. (జ్‌ అ, చూ,) (ఖే అ, భూ,) జ్లో॥ తేషాం జ్జానీ నిత్యయు_క్త ఏకభక్తి ర్విశిష్యతే, థ్రియోహి డ్ఞానినోఒత్యర్థ మహం సచ మమటప్రియః॥ ఇట్లుం జెప్పంబడిన నాలుంగు విధములగు భ_క్తిగల వారలలో శ్రద్ధతో విడువక నిత్యము నే కాచి త్తతతో నన్నే భజించు వాండు (శేస్టుండు, ఆజ్ఞానికి నే నత్యంత (వ్రియండను, అత్తండ నాకు పరమాన్తుండు (ట్రీ, చూడుము,) కాన భగవంతోని మరువక సర్వకాల న ర్వావస్థలయందును ఛ్యానించుచుండిన నులభ ముగా ముక్తిం బొందవచ్చును,
1శ0 విజ్ఞానయోగము [పడవ శ్లో ఉదారా న్సర్వ ఏవైతే జానీ త్వాత్మైవ మే మళమ్‌, ఆస్టిత స్పహియుక్తాత్మా మామేవా నుత్తమాంగతిమ్‌॥ ఈ నాలుగు విధములగప భ_క్రిగలవారును ఉత్క్బృస్టుమగు భ_క్రియోగమున నుడారన్వుభావులగు గొప్పవాళే, కాని అందులో క్షానవంతుండై నన్నే నమ్మి ఛజించుజ్ఞూని నాయాళ్శయే యని నా మతము. అట్టివాండు నిష్కామిమైై చి_త్త్సదృఢత్వముః గలవాండ్రై. నన్నుం జేదటకు యోగ మాచరించుచున్నాడు, (స్త్‌, చూ) యోగాభ్యాసమువలన కోట్లకొలది జన్మముల యందు చేసినపాపము నశించుచుచున్నది. యోగ మత్యననర మైనది, (ష్లేఅ, చూడుము.) యోగి ఫలా వేత లేక యోగ మభ్యసిం చవలయును, శ్లోః బహూనాం జన్యనామంతే జ్ఞానవాన్మాం (ప్రపద్యతే, వానుదేన న్సర్వమితి స మహాత్మా నుదుర్లభః॥ 10 ఒక్క-జీవికీ క ర్మానుగుణ్యముగా న నేకజన్ఫృము లున్నవి, (ప్రారంభమున (క్రిమి కీటక పశు పత్నీమృగాది జన్ముములు కలుగు చున్నవి, కర్శుపరిపాకమున కడపట _మానుమజన్మము (పాప్పించు చున్నది, ఈ జన్ఫుములో ననేక పర్యాయములు జనన మరణ ములు కలుగుచున్నవి. ఆయా జన్ముములందు. సత్సంగత్వముచే నమాొర్జించిన క్షానముచేత మాయాబంధములు విడనాడి నర్వ మును భగవంతుడే యనుభావముతో నన్ను భజించి నాలో ఐక్యమగుటకుం (బయత్నించువాండే దివజ్ఞాని, మహోత్ళుండు, అట్టివాండు కనబడుట దుస్తరము, ఇట్టి పవ్మితభావంబుగల యాగయొక్క హృద్భాగమునందు శేశే నివసించుచున్నాను, ఈ భానముగల యూోగులందడ నేనే యగుచున్నాను,
అధ్యాయము] విజ్ఞానయోగ ము. క్షేత్ర 1 శ్లో॥ కొమైస్తైసై ర్లృతజ్ఞానాః (ప్రపద్య న్లేఒన్య దేవతాః భే న అ తంతం నియమమాస్థాయ (ప్రకృత్యా నియతాస్ప్వయాః॥ (త్రిగుణాత్మికమగు మాయాలోలురై యిహమునే సుస్థిర
మని తలంచి తుచ్భృసుఖములక్రై "పెక్కుడు పెక్కు. దైవముల నుపాసించుచున్నా డు, అట్టివారు నామాూాయా కల్పితమగు (ప్రకృతి నతి[క్రమించ లేక డానిచేం గట్టంబడినవారు, వారికి నా స్వరాపము నెజుంగు శ్రి లేదు, ఇందువలన ఛిన్నపహ్బాదయు_లై సంకల్పములం దగిలి దుఃఖచిత్తులగుచున్నారు, (ఈ శ్లోకమున వేరు వేరు దేవ తలని 'తెల్పినను [క్రింది శ్లోకమును ఆయా దేవతలందరు నాయ ధీనములో నున్నారనుచున్నాడు, జీల, లో ఆయా "చేవతలను పూజించినను నన్ను. బూజించినకళ్లు కాని నే నొక్క_ండే నర్వ వ్యాపకుండనను నిశ్చయము వారికి లేకపోవుట చే పునరావృత్తి పొందెదరని "'తెల్పెను, కనుక బేవుం డొక్కండని పూజించిన వారలకు వున రావృ త్తి లేదు, ] శ్డో॥ యోయోయాంయాం తనుంభ క్త శృ0ద్దయార్చితు మిచ్చతి,
తస్య తన్యాఒచలాంశ్రద్ధాం తామేవ విదధామ్యహమ్‌॥ వ ఏ వుదముండు (శ్రద్ధాభక్తులతో నిత్యము నేయే దైవ మును పూజించుచున్నాడో ఆయా ఫురుషునికి ఆయా దైవము నంచే చలనములేక బుద్ధి స్థిరముగా నిలుచునట్లు చేయుచున్నాను, అనంగా నాయా రూపములయందు నేనే యుండి ఆమా పలముల నొనంగుచున్నాను. నన్నొక్క_ండం తెలిసికొనక పోవుటచే దేవత లనేకులుగా తోచుచుందురడు,
శ్లో, సతయా (శ్రద్ధయా యు_క్రస్తస్యారాధన మీహతే, లభతే చ తతః కామాకా మయైవ విహితా౯ా పొతాకా॥ నాచే స్థిరముచేయంబడిన బుద్ధిగల వాండగుట చే నట్టి
వాండును కా నుపాసించు టై వమునందు భక్షి విడువక న్యకమ
| శ్రి విజ్ఞాన యోగము [వడవ: ముగా. బూజించుచున్నాడు, అందువలన నా బేవుని మూలముననే దన యిష్టార్ధములను బడయుచున్నాడు,. ఆ బేవుండే తనకుం (శుసాదించు నట్లా భక్తుడు తలంపవచ్చును గాని వాని కోరికలను నేనే సిద్ధ జేయుచున్నానని యెబుంగుము, అయితే (20, 21, 28 శ్లోశములందు) ఆయా చేవతలను బూజించువారి కాయా ేవతా స్వరూపంబున నాయా ఫలముల నొసంగుచున్నాను, కాని నే నొక్క:డనే దైవమును వశాగ బుద్ధి లేకపోవుటవలన వారలకు పునరావృత్తి కలుగుచున్నది, దైవ మొక్కండని తెలిసికొనిన వారలకు ఫునరావృ త్తిలేదు, గాన ముముతువు సర్వ వ్యాపకుం జైన భగవంతు నొక్కని నుపాసించవలయును, న్లో అన్తవత్తు ఫలం తేషాం తద్భవ త్యల్చ్బమేధసామ్‌, దేవా న్లేవయజోయా స్త్రి మదృక్తాయా న్లి మామపి॥ 28 ఇతరు లుపాసించు జేవతలందటు నాచే నియమింపంబడిన వారు నా యథధీనమందున్న వారు, న్వతం[తాధికారులు కారు, వారిని. బూజించువారందటు నా మూలముగా వారిచే నియ్య బడు ఫలితములతో సంతోషించుచున్నారు మధ్యస్థులగు యితర "దేవతల. బూజించుటచేత వారా జేవతల'నే జేం మధ్య నేయుందురు, గాని నన్ను. "జేర లేరు, నన్ను భజించు నా భక్తులు సులభముగా నన్నుం జేరి సవాళ్వితమగు శాంతి యం దానందమున నుందురు. సర్వ వ్యాపకుండగు పరమాత్మ ఒక్క_ండని తత్త్వ జ్ఞైనంబున నెరిగిన నత్పుడుషులకు భిన్న భావములుండవు, అందు వలన సుకరముగా సజీవన్ను క్తులు గాయగలఠరు, శ్లో అవ్యక్తం వ్యక్తి మాపన్నం మన్య న్తే మామబుద్ధయః, పరం భావ మజానన్ల్తో మమావ్యయ మను త్తమమ్‌॥24 అజాత అవాలి అన్నింటిని గల్పించుచు నర్వాాధారుండ నై అవ్యయుండ నై అవ్య క్‌ మూ _శిటైయున్న నన్ను అజ్ఞానులగువారు [కపంచాతీతమగు
అధ్యాయము] వీజ్ఞాన యోగము శే4ీకీ నా స్వరూపమును గుర్తించ లేక నన్నును శీవల మానవమా్రు నిగా దలంచుచున్నారు, కృష్ణుండు విష్ణుండని "తెలియ లేపగదా, మజియు భగవంతుండనగు శే నందతియందు నున్నాను, కాని శే నిట్టివాండనని తెలిసికొన లేక పోవుటవలననే వేరువేరు దైవ ములుగాం గనయిడుచున్నాను, శ్లో నాహంప్రకాళ స్పర్వస్య యోగమాయాసమానవృతః, మూఢోఒయం నాభిజానాతి లోకో మా మజమన్యయమ్‌॥ యోగమాయంచేం గప్పంుడియున్న నేనును జననమరణా ద్యవస్థల కతీతుండు గాని శేవల మానవుండుగా సామాన్యుల కందటికి. గనంబడుచున్నాను, కాసి నా నిజన్వ భావమును గుర్తించువారరుదు, చావు వుట్టుకలు లేని అవ్యయుండనగు నన్ను గర్మించుట కజ్ఞానులతరముగాదు, ఎట్లన ((జ్ర్యాశాా ల శ్లోక ములలో) ఆత్మకు నాశనము లేదు, స్టింమై అవ్యయముగానున్నదిః ఇది అన్నింటియందును నిండియున్నది. ఇట్టి యాత్మ్మను తెలిసికొన్న వారికి జరామరణ భయంబులు లేవు, అట్టి యాళ్ళను ెలిసికొన లేని వారలకు జరామరణభయంబు లున్నవి, అజ్ఞానులైై దుఃఖంచు చున్నారని యీ శ్లోకములచే నిరూపించుచున్నాడు, శ్లో వేదాహం సమతీతాని వర్తమానాని చార్జున। భవిష్యాణి చ భూతాని మాం తు వేద నకళ్చన॥ 28 అద్జునా ! సర్వ్యప్రపంచ భూతముల భూతభవిష్యద్వ ర్స మూస రూపముల నెజుంగంగలళ క్రి నాశేయున్నది, ఇట్టి నా న్వరాపమును దివ్యజ్ఞాన ళూన్యులగు మూథులు ఆతెలియంజూలరు, (శ్రేఅ, చూ) ఐతే యీ భూత భవివ్యద్వరృమానముల నెజుం గుచు సర్వమునకు సామీ. న్రైయున్నాను, లోకములో ధర్జుమునకు
నా గగ క్షేశీక వీజ్ఞానయోగము [పడవ హోనిగలుగు సమయములందు నే నవతరించి ధర్మమును స్థాపించు చున్నాను, (అః చా ఇట్టే నన్ను మానవునిగా దలంచుట వారి యజ్ఞ'నము, ఇట్టి అజ్ఞానులు నానిజస్వరూపము నెబుంగ లేవ, అక ఆక ఇవ్‌, ట్లోః ఇచ్చాద్వేష సముశ్చేన ద్వనస్హ్వమోహేన భారతః సర్వభూతాని సమ్మోహం స్గే యౌన్సి పర్వన్సపః 2 శత్రు సంహననుండవగు నో యడ్జునా! జన్మించినది మొదలు అఖిల భూతములును రాగ జ్వేషముల కునికిపట్టగు శీతోష్ణ సుఖదుఃఖములను ద్వంద్వములలో. దగుల్కొని అపార మగు మోహనము[ద్రములో మునుగుచుండును, అందువలన స త్యాసత్యంబు లెజుంగ లేక 'బేవ్రండు లేడను ళూన్యభావమునకు లోన్వై పాపమును బొందుచున్నవి, విజ్ఞానులు ఖాతిక చేహమునం దుండియు పరమాత్మయగు న న్నెజుంగుటవలన సుఖ౦ంచు న్లోః యేషాం త్వన్తగతంపాపం జనానాం పృణ్యకర్మణామ్‌, తే ద్వస్వృమోహ నిర్ముక్తా భజ_న్హే మాం దృఢ(వకాః॥£8 జన్నాంతరముగా వచ్చు జ్ఞానమునలన సత్క_ ర్మానుష్టాన పరుల్రై పాపములను నశింపంజేసికొనుచు. సుఖదుఃఖ శీతోష్ణాది ద్వంద్వములనుండి విడువంబడి వోూహమును క్లానాగ్నిచే దహించి బ్గా దృథ్మవతులై నిరంతరము నాయం జే మానన్పుగలవారై నన్ను భజించుచున్నారు. (్యర్మేఅ్కు చూ) ఇట్టి నిశ్చల చిత్తులు నన్ను బొందుట కర్ష్యులగుదురు, మోతుమునకై నిష్కామంబున ముముతువాచరించు కర్మలు కర్మంబులు గా నేరవని భావము, శ్లో! జరామరణమోక్షాయ మా మాశ్రిత్య యత న్తియే, త్తే (బ్రహ్మ త ద్విదుః క్చృత ఏషమధ్యాత్మం క ర్మచాఖిలమ్‌॥
అధ్యాయము పీజ్ఞాన యోగము వ్లైశ్లీక్‌ ఎడ తెగని డననమరణ (ప్రవాహమును తరించుటకు నేనే భయము లేని నావయనియు, ఇతర సాధనములేదనియు గుర్తించి నన్నుంజేవటకు. (బయత్నించి యోగమ భ్యాసముంజేయు ఫుకు ములు, ఆధ్యాత్మికము, నిష్కామకర్మ, (బహ్మున్వరూపము-- అనువాని సరూపములం జక్క_గా నెటుంగలగలద, ఇట్లు నన్నుం బొంబెడి అధ్యాల్మిక నిష్కామక రామును చక్కగాం దెలిసినవాడ పాలనుండి (ప్రత్యేకించిన వెన్నవలె సర్వకర్శవిముక్తులై నా యంశమగు ముక్తిని బొందగలరు, (స్రీఅ, చూడుము.) శ్లో సాధిభూతాధిదై వం మాం సాధియజ్ఞణ్బ యే విదుః, (ప్రయాణకాలేఒసి చ మాం తే విదు ర్యుక్తచేతసః॥ 80 అర్జునా ! సర్వభూతముల కాధార భూతు 6డ ననియు, అనంగా అధిభూతుండననియు, నకల ేవతలకు చేవ చేవుంయననియు, అనంగా అధిబేవుయననియు, నమ _న్త యజ్ఞఫల భో క్రయనియు, అనలా అధి యష్థాండననియు; నా (ప్రభావము నెజింగి నన్ను భజించువారంత్య కాలమున సైతము నన్ను మదవకుందుడు, (శ్యీఅ, చూం కాన సర్వత్ర పరమేశ్వరుండనగు నన్ను మరువ కుండువాండు మానవులలో (ేష్టుండు, ఉత్తమపదవిని బొందం గలందు, భగవంతుని (త్రికరణశుద్ధి గాం (మించి భిన్న భావములు లేక సర్వము దైవలీలా వినోదంబని శుభాశుభంబుల వీషీంచక మనోనిశ్చలముగల భక్తుడుగాని యోగిగాని, కర్శజ్ఞానాధి కాడులు గానినా దివ్యపదం బధిప్టింపగలరు, యిందు నందియంబు లేదు, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిమత్సు (ట్రవ్హైవిద్యాయాం యోగశాత్త్రే (శ్రీకృష్ణార్థున నంవాచే విజ్ఞాన యోగోనామ నమో ఇ-ధ్యాయః, శే్రి
కే46 వీజ్ఞాన యోగము ఇట్లు ఉపనిషమదర్థ దతిపాదకంబును, (్రువ్మావిద్యయు, యోగ శాస్త్రమును, శ్రీకృష్ణార్దన నంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భగవద్లీతలో విజ్ఞాన 'యోగంబను స్త
శీ, ్రుగామౌాయనమ?, కం తత్సత్‌, శ్రీకృష్ణపరబ్రహ్మ శేనమః, (శ్రీ మద్భృగవద్గీతా యోగతత్త్వరహస్యము అష్ట మోఒధ్యాయః టబ అతుర పర(బహ్ము యోగః అక్షర వపరబహ్మయోగ ము అర్జున ఉవాచ = అర్జును( డిట్లనియె. శ్లో॥ కిం తదృహ్మః? కిమధ్యాత్మం? కింకర్మ? పురుషోత్తమః అధిభూతంచ కిం? (ప్రోక్త మధ్గిదైవంకి ముచ్యతేః॥ 1 పురుషోత్తమా! నీవే యాఛారమని నమ్మి భజించు వాండు, (వా; అభ్యాళ్చుము, కర్చు అనువాని నెజుంగునంటివి, (జ్ర అ, చూ) అట్టివాని స్వరూపమును, అధిభూతము, అధి వైనము మున్నగువాని లతణములను తెల్పుము, శ్లో॥ అధియజ్ఞః కధంకోఒఢత్ర ? దేహేఒస్కి న్మధుసూదన, క్‌ 'ప్రయాణకాలే చ కథం జ్ఞేయోఒసి నియశాత్మభిః॥ 2 కృష్ణా ! మధుసూదనా ! యజ్ఞయాగాది (శతువుల కథి కారి యెవ్వండు! ఆతం జెట్టిస్వరూపమున నెట్లు -జీవామును ధరించియున్నాండు! యోగారూఢ్యులైన భక్తులు నిన్ను నమ్మి భజించి అంత్య కాలమున నిన్నెట్లు దర్శింపలలరు ? ఈ విషయము అన్నియు చక్కగాం 'దెలియునట్లు బోథించుము,
148 అతరపర(బవ్మా యోగము (ఎనిమిదవ శ్రీ భగవా నువాచ = శ్రీ కృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె. శ్లో అక్షరం (బహ్మపరమం స్వభావో=ఒధ్యాత్మముచ్యతే, భూతభావో దృవకరో విసర్లః కర్మసంజ్ఞిత ॥ త్రి నాశనరహిత మై, శుద్ధసత్వ(శేష్ట మై, మాయామోాహిత (పకృతి కతీఠమై జగచాధారముగా నుండు వస్తువే (బ్రహ్మాము, ఆ అతర(బహ్మము (పశృతిసంబంధమై భూతస్వరూపముం చాల్చు స్వభావము కలిగినవుడు ఆధ్యాత్మిక మనంబడును, భూతభావ ములు (ప్రపంచమున జన్మించి అభివృద్ధియగుట నై. "దేవతల నుశ్చే శించి చేయంబడు (దన్య త్యాగరూపమగు యజ్ఞ మే కర్మమనం బడును, (జీల చూ ) గాడా ౨. చూం(్రాహాా అచూం ఈ శ్లోకములు కరము చేయుచు కర్మఫలములల ద్యజించి అక ర్మాభావమున కర్శాతీతుండై. యుండవలయు నని తెల్పు చున్నవి ] శ్లో॥ అధిభూతం క్షరో భావః పురుష శ్చాధిదై వతమ్‌, అధియజ్ష్లోఒహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాంనం॥ 4 ఏది నశించుచున్నదో అది అధిభూతంయయనంబడును, అనంగా సీ జేహాది భూతములన్నియు నశళించున్వభావము 'గలవిగాన నివి అధిభూతములు, ఈ చేపోదులకు సామీభూతమై యంతర్భూత ముగా తేజోమయుండగు వుడువుండు అధిదైవము, సర్వ చేహము లందు "నిత్యమువసించు యజ్ఞ ఫోక్తనగు నేనే అధియజ్హ్రము, ఇట్టి నా నిజన్వుభావమును గుర్తెరింగినవారికి నేను సులభముగా లభించును, న్లో అ న్తకాలే చ మా మేవ స్మర న్ముక్తా క శేబరమ్‌, యః (ప్రయాతి సమద్భావం యాతి నాస్ట్యత్రసంశయః॥ 5 మరణకాలమునందు నన్ను నృృరించుకొనుచు క భేబరమును విడుచునవాండు, నాభావమునే పొందుచున్నాండు, అనంగా నాయం
అధ్యాయము] అక్షరపర్య్రహ్మ యోగము కే49ి టై క్యమగుచున్నా,డు, ఇందుకు నంజేహములేదు, (శ్రీఅ. చూం,! ష్హ్‌ అ, చూ,) నర్వ కాలములందును నన్ను మరువక ధ్యానించు వాయు నాయం టై క్యమగుచున్నాండ.. శ్లో! యంయంవా౭ఒపి స్మరకాభావం త్యజత్య న్తేక శేబరమ్‌, తంత మేవైతి.కౌన్తేయ: నదా తద్భావ భావితః ॥ మరణకాలమునం దెట్టిభావముతో క ళేబరమును విడచు చున్నాండో అట్టిభావమునే తదువాత నావ్య క్రిపొందుచున్నాండు, ఆ ఛావమునే అభ్యసించి "తాను మననము చేయుటచేత్క *భమర కీటన్యాయంబుని మరణానంతర మెట్టిభావమే '(పొ_వ్తించును, అనంగా అవ్యయమగు భగవంతునినమ్మ్మి ఆభావము గలభిగియుండిన తత్స్యరూపమును జెందును, ఇహలోక నంబంధమగు భార్యా వు్యుతులపై (భాంతితో (ప్రాణములువిడిచిన మరల తద్వాాంఛా పరిపూర్మిత్తై జన్మించును, ఇతర జంతుజాలములం దపేతతో (పాణమువిడిచిన అట్టి న్వరూపమున జన్మించును. కావుననే అవ్యయమగు భగవన్నామ. సంకీర్తనము నధ్యాసముంజేయవల యును, మరణకాలమునందును దానినే న్థురించుచుండవలయును. మరణమునకు ముందు ధ్యానించు అభ్యాసము లేనివానికి అవస్థలో నట్టి భావమే కలుగదు. గాన జీవితపర్యంతము యోగము నభ్య సించి దానిని మరువకుండవ తెను. అభ్యానముకలిగి యోగసిద్ధిని పొందుటవలన (ప్రాణావసానకాలంబున పర మేశ్వరుని పొందుటకు చిత్త మేకా(గతతో నిలుచును, శ్లో॥ తస్మాత్సర్వేష కాలేషు మామనుస్మర యుధ్యచ, మయ్యర్చిత మనోబుద్ధి ర్మామేవైై ష్య స్యసంశయః! కాబట్టి అర్జునా! నర్వకాల సర్వావస్థలందును మనసును నా యధీినముగానుంచి ధ్యానించుచుండుము, మనసును, బుద్ధిని
3ర0ి అతరపర్మబహ్ముయోగను (ఎనిమిదవ నా కర్పించి నిన్సృంశయముగా నీవు న న్నే చేరంగలవు. (స్రీ అయా) (ష్మ్‌అ, చూ) శ్లో ఆఅభ్యాసయోగయు క్తేన చేతనా నాన్యగామినా, పరమం ప్పరుషం దివ్యం యాతిపార్జా౭నుచిన్హయకా॥ [8 అడ్జునా |! న్‌శ్ర చేయునట్టి ధ్యా నాఖ్యానయోగములందు వివమయచింతలను ఫలాచపేత్‌ను వర్షింపవ లెను, యు_క్రియు_కృముగా మనసునందు నన్నే మననము జేయుచుండుము. సీ వేక్రియ చేయుచున్నను నాయధీనమని నన్నే న్టృరించుచుండుము, అందుచే నాఖావ మలవడి మరణకాలమునగాడ వుఠతువకుందువు, పరమ పురుషు;డను, దివ్య(ప్రభావ సంపన్నుండను, భగవంతుండను అగు నన్నే పొందంగలుగుదువు, (క్రై అ, కీ అ.చూ.)[ ఈ అధ్యాయమున కడచిన (7) శ్లోకమున ఎవండు సర్వ కాలములందు నన్నే నమ్మి భజించుచున్నాండో అతండు సులభముగా నాయం దై క్యము శకాగలండని 'తెలుపంబడియున్నది.] కాన భగవంతు నేశ్యాగ చిత్తముతో నెవరు ధ్యానించలయగలరో వారు సులభముగా ముక్తి, బొందలోలరు, శ్లోః కవిం పురాణ మనుకాసితావ మణోరణీయాంస మనుస్మ రేద్యః, సర్వస్య ధాతార మచిన్యరూప మాదిత్యవర్షం తమసః పరస్తాత్‌॥ రి భూత భవిస్యద్వ రృమాన చరాచరంబుల నేగాక నర్వము నెజుంగు ధీరుండును, నరాతనుంకును, సర్వలోకముల నియమించు అధి కారముంగలవాండును, సూతయ్మైణువునం దతిసూత్ము మైనవాం డును, సమన్తస్థితి సృష్టిపోమణక_ర్రయు, రూపనామళూన్యుంతై చావిథ్స లు అన్డ్‌ (న్‌
అభ్యాయము] అకరపర(బహ్మ్‌ యోగము క్షేస్దక్షే యిట్టివాండని నిర్ణ యింప వీలుగానివాండును, (పకృతికిజెక్క క అతీతుండై నవాండును, సూర్యునివ లె (పకాశించువాండును నగు నన్ను భజించునట్టివాండు, (శ్యై అ. చూూ (నన్ని మనో వాక్కు లతో వర్శించుటకును చూచుటకును శక్యముగాకయున్నను యాగముచేత నన్నుంబాందుటకు ఏలగును, ఈవిషయమును క్రింది న్లోకములో గమనిఎచుము,) శో పయాణకాలే మనసాఒచలేన
భక్త్యా యుక్తో యోగబలే నవ్చైవ
(భువో ర్మధ్యే [పాణ మావేళ్ళ్యు సమ్యక్‌
సతం పరం పురుష ముపైతి దివ్యమ్‌॥ 10
మరణకాలమునందును చంచలము లేని మనస్సుతో భి య్వుక్తుండై అంతవజకుం దానుగావించిన యాూగబలంబువలన నిశ్చలముగా (భూమధ్యమునం (మాణవాయువునునిల్సి ధ్యానించుచు స్వయం(ప్రకాశుండను పరమవురుషుండను నగు నన్ను6 జేరంగలడుః అనంగా భ క్రిచేత నేగాని యోగమువలనగాని, యు క్తి చేతగాని (భూమధ్యమునందు మనోలయంబగుశ క్షి కలిగియుండవలెనని భావము, (క్షీ అ, చూ) శ్లో య దక్షరం వేదవిదో వద్పి
విశస్హి య ద్యతయో వీతరాగా:,
య దిచ్చన్లో బ్రహ్మచర్యం చరి
తత్తే సడం సబజ్బి హేణ (పవక్ష్యే॥ 1
వేదముల నెజటీింగిన వారు బేనిని నాశనరహితమగుఅవరమని
పిలుచుచున్నారో, -జీనినిపొందుటకు రాగ జ్వేషాదుల వదలి ముని వృత్తితో యోగము నభ్యసింతురో, ఇం(ద్రియని గ్ర హామునల్న
కేకల అత్షరపర (బ్రహ్మ యోగము ((ఎనిమిదవీ "జేనిని శెలిసికొనుటకై. గురుకులవాసంబున (్రహ్ముచర్య(వత దీశూపరుల్రైయుందురో, అట్టి పరమపదమును సీకు నం్యగవా ముగా జెప్పెదను, (శప్మ్హాచర్యమనంగా (బ్రహ్మమునందు మనసు నుంచి చునోలయము గలిగియుండుట, (షే అ, చూ)
శ్రో॥ సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనో హృది నిరుధ్య చ,
౧ జూ మూర్ధ్యాధాయాఒత్మనప్రాణ మాస్థితోయోగధారణామ్‌! దృథఢ(ప్రయత్నమున నర్వ ద్య్యారముల బంధించి మనసును
శాంతముగా హృదయమందునిల్సి, (పాణవాయువును (శ్రమముగా (భూమధ్యమున నిలివీ యోగము నాధారబలము.ంగాగొని, (క్‌ అ, చూ (శ్ర అ, భూ) అభ్యాస యోగమార్షమున నిర్దలమగు శాంతిని బొందుటకు వీలగుచయున్నది, శ్లో 1[మి తేకాకరం బ్రహ్మ వ్యాహర న్మా మనుస్మరకా, యః (ప్రయాతి త్యజకా దేహం సయాతిపరమాం గతిమ్‌! (పాణవాయున్సును (భూమధ్యస్థానమున నిల్పి స్టైరముంగల వాండై పర(బవా శ్రనుగు *శ్చీమ్స్‌” శ్రారము నుచ్చరించుచ్చు నన్ను మరు వళ ధ్యానించుచు (పాణముల విడి చినవాండు ఉత్కృష్టమగు శాశ్విత పదవినిపొందును, ఈ ఓంకారాతరమున అకార ఉకార మకారంబు లను మూడుసంజ్ఞలు గలవు, ఏనిని బాగుగా గుర్తెజింగి వాంన ఉాం్టరా అజపముగా జపించినవాండు పరమపదముం బొందగలండు, (ష్‌ చూ, శ్లో॥ అనన్యచేతా సృతతం యో మాం స్మరతి నిత్యశః, తస్యాహం సులభఃపార్థ। నిత్యయుక్తస్య యోగినః 14 అడ్జునా |! నాకంకు యితరములగు వస్తు పదార్థములందు మనసునుంచక నిరంతరము నన్నేసమ్మి నిశ్చలముగా ధ్యానించు
అధ్యాయము] అతరపర(బవ్మా యోగము 1కకీ వానిది పరమ(శేస్టమగు యోగము, అట్టివానికి నేను సులభముగా వళశమగుచున్నాను, (శి అ, భూ) క ఛభగవంతుండనగు నన్నొక్కని నేశాగబుద్ధితో నెవ్వండు ఛ్యానించంగలండో అతండు నన్నే పాొందగలండని (పతి అధ్యాయ ములో (వతిపాదించుచున్నాండు, (జ్‌ అ, చూ,) శాన సర్వధర్మ ములయందును భగవంతుని మడువకుండుటయే ముఖ్యధర్థుము, శ్లో! మాముపేత్స సనరన్మ దుఃఖాలయ మశాళ్వతమ్‌, లాం ఫ్‌ జ్‌ ఈ నావ్నవ స్త్రి మహోాత్మాన స్పంసిద్ధిం పరమాంగతాః॥ 15 (కేస్టనుగు యోగము నాచరించి సిద్ధింబొంది నేని సులభ ముగా నాయం దై క్యమగుదురు, తవవాత దుఃఖభాజనమును, తణభంగురమును నగు జనుముం బొందరు. అట్టివారే చిత్తశుద్ధి గల మహోత్ళులు, ఈ నిర్ణులమగుళ కీ థయళత్నపూర్వకముగా యోగ చుభ్యసించుటవలన సిద్ధించును. (వెం జెప్పంయుడిన న్లోకములోని యర్హమునే యీళశోకము ర్ల లం థి ౧00 లోను (పతిపాదింపంుడినది,] శ్లో ఆ(బహ్మభువనా ల్లోకాః పృనరావ్నర్తి నోఒర్జున ః మాముపేత్య తు కౌన్తేయ। పునర్జన్మ నవిద్యతే॥ 16 స్వర్గలోక మేగాక (శ్రహ్ములోకము (ప్పాక్తించినను అది శాశ్విత సౌఖ్యము సీయంజూలదు, జనుము మటల తప్పక కలుగు చున్నది, కాని నన్ను బొందినవారిక్షి వునర్జన్టుము లేదు, అదియే ఇాళ్విత సౌఖ్యము, పరమానందము, దానికి మించినదిలేదు, లోకములన్నియు మూయానంబంధములు, తన్ను. 'జెలిసిఫొని తనలో. డానై క్యమైనవానికి జన్ఫుము లేదు, (కి అ, చూ) 20
గ్షేకి4 అతరపర(్రునవ్మా యోగము [ఎనిమిదవ శ్లో! సహస్రయుగ పర్యన్త మహ ర్య [దదృహ్మణో విదుః, రాత్రిం యుగ సహస్రా నాం కే-హోరాథత్ర విదో జనాః! కృతయుగాడి వేయియుగములు చేరినయెడల నృష్టికర్త యగు (బ్రహ్మ చేవుని కొక్కపగలు, అట్టి సహ(స్రయుగము లొక్క రా(్రి యగుచున్నవి, ఈ (బవ్మాకాలమును 'తెలిసినవానరే నిజ ముగా గాతింబవళ్ల భేదము నెజుంగంగలవారు, అనంగా రేయి పగళ్లు గలసి రెండు వేలయుగంబులై న (హ్మ్‌ కొకదిన మగును, దిని యదారత త్త మెజింగిన త త్తర్రజ్జు లగుదురు, థి ౨ ఆాఎికా గ్లో! అవ్య క్రాద్వ్య క్త యస్సర్వాః ప్రభవ_న్య్యహరాగమే, ర్యాత్ర్యాగమే (ప్రలీయన్తే తశ్రైవాఒన్యక్ష సంజ్ఞకే॥ 16 ఇట్టి రాాకింబవళ్లుగల (బహ్మా చేవునికిం బగలు వచ్చిన తోడనే అదివణకు నవ్యక్తమగు (ప్రకృతినుండి సర్వభూతములు ఫుట్టుచున్నవి, కాని ఆ (బ్రవ్మాకు రాత్రి సమిోపింపగ నే నమస్త భూతములు నా(ప్రకృతియంచే లీనమగుచున్నవి, (స్టే అ. చూ) (పకృతి అత్మ మాయాకల్పితంబై నది, ఈ మాయయంబే ఆత్మ అవ్య క్రంభై. యున్నది, ఇట్టి కర్మతంతం 'బెరింగిన వారలు (పకృతి సుఖదుఃఖ విషయోపభోగరాగములకు లొంగక (పకృతి కతీతం బగు పర(బ్రహట్హనందంబున సజీవన్ను క్తువై యుందురు. ప్‌కే (బహ్మ్హాయొక్క_ అహోరా్యత్రము లెజుంగువారు, శ్లో! భూత్యగ్రామ స్స ఏవాయం భూత్వా భూక్వా (ప్రలీయతే, రాత్రాగమేఒవశళః పార్టః ప్రభవ త్యహ రాగమే॥10 అద్జునా! పగలు (బవ్మా బేవునికి వచ్చినంత నే స్వాధీనము "లేక జన్మించిన భూతసముదడాయము రాత్రి సమివీంచిన వెంటనే స్వాతం[శ్యము లేక (పకృతియందు లీనమగుచున్నది, రాథతి గడచి
అధ్యాయము అతరపషర బ్రహ్మా యోగము 15$్‌ (బ్రహ్మ వునికి బగలువచ్చిన నజల ఫుట్టుచున్నది. ఇట్లు భూత (ప్రపంచము (బ్రహ్టధీనమై యున్నది, ఆ (శ్రహ్మము నర్వఘా తాం తర్యామిమై (పకృతి కతీతుండై (ప్రకృతియం చే లీశమై యుండునుః ఈ సూత్మూనునూత్మత_త్త్వంబు నెటింగినవాడు (శ్రే అ. చూ,) "రేయింబవక్ల యొక్క 'తారతమ్యుంబు నెజీంగి క్షానదృష్టివలన స్వయం[ప్రకాశులై శ్రశాశింకుద, ల్లో॥ పర_స్త్పస్మా త్తుభావోఒన్యో వ్యక్షోఒవ్య క్ర్తాత్సనాతనః, యస్ప సర్వేషు భూతేషు నళ్యత్సు న వినళ్యతి॥ బి0 ఇట్లు కాలగతినింట్టి భూతస్థితిలయములకు చ్వీ-తువగు అవ్య _కీయోస్త్రకంయె వేరగు ఘతజియొక పర(బహ్మాము కలను, అది పరమపవిత మైనది, ఉత్కృష్ట మెనది, ఇాశ్వితమై మావ్చలు "లేశయుండునది. అగోచరమైనది. భూతరాళి జన్మించినను, నశించినను వానితో నేసంబంధము లేనిది. (ఫ్ర అ, చూం తరా యరముల కతీతుండగు వురుపో_త్తముని తనయం దెవ్వం జెజుంగు చున్నాండో అతండు ఇాశ్వితానందమునుర బొందుచున్నాండు. అట్టివాండు (పపంచోత్ప తి గలిగినను నళించినను మాద్చ లేక తాను పరిపూర్ణ ముగానే యుండును, ల్లో అవ్యక్షోఒక్షర ఇత్యుక్త స్త్రమాహుః పరమాంగకిమ్‌, యం (ప్రావ్య న నివర్త న్తే తద్ధామ పరమం మమః॥శి1 ఆ పర(్రుహ్ము మవ్య _కృమైనది, అతురమైనది, అనంగా అవాజ్ళాననగోచర మైనది. నాశనముకానిది, అదియే ఉత్తమ పదవులళలో పరమోత్తమ మని చెప్పుదు, ఇట్టి ఉ _తృమన్వరూపమే . నేను, అట్టి నన్ను బొందినవారికి దుఃఖభూయిష్ట్రమగు జన్ముము భేదు, (15 అ, లోని 18 ల్లో, న యీ థానమునకు చూచు
156 అతురపర(బ్రహ్మ యోగము (ఎనిమిదవ కొనుము) పువపో_త్తముండు నాశనములేని వాండు. అవ్య కండు, అఖండ మైనవాండు, అతం డందజీలో నున్నాండు, అతనిం బొందిన వారికి పునరావృత్తి లేదు, న్లో! పురుషస్సపరః పార్టః భక్త్యా లభ్య _స్త్వనన్యయా, యస్యాస్త స్టాని భూతాని యేన సర్వమిదంతతమ్‌॥ 22 సర్వభూతము లెవ్వనియం దిమిడి గర్భీకరించియున్నవో, సకలలోకంబు "లెవ్వండు తానుగా నున్నాండో, అట్టి పరమవుణిషుం జైన నన్ను అనన్యసామాన్యమగు వకాంతభ_క్రిచేత నే ఎజుంయ టకు సాధ్యమగును, (కడచిన శ్య్యీ అ, లలో సర్వభూతములందు నే నొక్కండనే నని (ప్రతిపాదించి శ అ.లో సర్వము నాలో సిమిడియున్న!/దనుచు షే అ. లో అన్ని భూతములందు యీశ్వరం డొక్క ండనుచు నిరూపించి సర్వభూతములందు కరుణ గలిగి నాయందు భ_క్రిగలవాండు నన్ను. బొందలగలండని భేద రాహిత్యముగా బోధించుచున్నాండు, ] శ్లో॥ యథత్రకాలే త్వనావృ త్తి మానృ త్తించ్తై వయోగినః, ప్రయాతా యాని తంకాలం వక్ష్యామి భరతర్షభ | వతి యోగాభ్యానరహితుండై న జ్షాని యేకాలమునందు మర ణించిన ఫునరావృల్తికలుగదో ఏకాలమునందు జీవముల విడిచిన జనృముంగలడో అట్టి కాలభేదములగురించి చెప్పుచున్నాను వినుము, ఈ కాలభేదములయందు నత్వగుణసంపన్ను లకున్ను, తమోరాజన గుణ(ప్రధానులకున్ను అవసానకాలఫలము లీ[క్రిండం జెప్పంబడినవి, దానిని త్మీబుద్ధితో (గహింపుము, శ్లో అగ్నిర్జోతి రహళశ్ముక్ష ష్షణ్మాసా ఉత్తరాయణమ్‌, | త(త [పయాతా గచ్చ ్తి (బ్రహ్మ (బ్రహ్మవిదో జనాః!£4 అగ్ని జ్యాలయందలి "తేజస్సున, పగటి వేళ, శుక్ల పయమమున, ఉత్సరాయణ వుణ్య కాలమున, మరణమును నమాపించిన (హ్మోను
అధ్యాయము] అతరపర(బ్రవ్మా యోగము [51 భవముగల (బ్రహ్మవే _త్తీలు పర(బ్రహ్మమగు నన్ను. బొందుచున్నారు, (శ్రైసస్ట్రేనుభవముం గలిగిన (బహ్మ్‌ వేత్త (తిగుణాతీతంబగు అళ్ళ జ్యోతిని దర్శించి పగలను పరిపూర్ణ మునుబొంది, శుక్ల పతమును శుద్ధనత్వము. నాశ్రయించి ఉ_త్తరాయణంబను (భూమధ్యంబున దృష్టినిలిపి నర్వ కాలములందును తన్ను మఠువక వాణముల వదలువాండు నిర్యాణమును బొందునని భావము, (వ్ర్యఅ. చూ,)] వ్లో॥ ధూమోరాత్రి _స్తధాకృష్ణ ష్షణ్మాసా దక్షిణాయనమ్‌, తత్ర చాంద్రమసం జ్యోతి ర్యోగీ ప్రాష్య నివర్తతే॥25 ధూమమునన్తు రా(తికాలమునను, కృష్ణపతుమునందును, మతీియు దథ్సీణయనవు ఆదమానములందును మరణించిన 'యోగ్ని చంద తేజస్సుతో చం(దమండలము నకుంటోయి కర్శ ఫలము వీ.ణించినంత నే మరల జన్మించును, తమారాజనగుణ (పథానులై యోగము నభ్యసించి ఫలములగోరి పై జెప్పిన ' కాల మున (ప్రాణముల వదలినవారు వున రావృ త్తిం దవ్చించుకొన లేరు, శ్లో శుక్షక్ళ స్ట్రేగతీ హ్యేతే జగత శ్శాళ్వతే మతే, ఏకయా యాత్యనావృ త్తి మన్యయా౭ఒవర్తతే పునః!28 ఇట్లు సత్వగణాత్మికమగు శుక్ల గతి ననునరించిన వారు ఫునరావృత్తి లేని శాశ్వితమగు పదవిం బొందుదురు, కృష్ణగతి ననునరించిన మానవుండు జన్మ రాహిత్యమును బొందలేండు, (పారంభమున నుత్తమస్థితిని బొంది కర్మఫలము నళించినంత నే మరల జన్మించును, శాన నత్వగుణంబు న్యాశయించి నిపష్కా- మంబున (పాణంబుల వదలినవారికి జన్మము లేదు, ల్లో॥ నైతే సృతీ పార్థః జానకా యోగీ ముహ్యతి కశ్చన, తస్మా త్సర్వేషు కాలేషు యోగయుక్షో భవార్డున॥ 2
15% అతురపర(బచ్మా యోగము (ఎనిమిదవ ఇట్టి రెండువిధములగు మార్గముల గుంల్పించి. యోగ ఫుంగవులు (భాంతివిడిచి జన్టు రాహిత్యమగు మార్గము ననున రింతుకు, కావున అద్టనా! సీ వట్టిమార్ల్షము నననరించుటక్షై యోగము. నభ్యసించుము, సర్వకర్ణల నాచరించుచుండినను నన్ను మరువక నిష్కామివై ధ్యానించుచుంకుము, నీకు తప్పళ అట్టి 'ప్తావ్లీ కలుగును, భగవంతుండు కడచిన ఆదు అధ్యాయములందును కర్మ ములు చేయవ లెననియు కర (ఇ ఫలంబులం గోరక నిష్కామ కర ్రం బులు చేయుచు పరమేశ్వరుని మకువక నర్వము యీశ్వరార్పిత బుద్ధితో శుభాశుభంబుల త్యజించి యథాలా భనసంతున్టుండై శుద్ధ సత్వగుణ(ప్రధానుం డై ఆళ్ళ సౌజన్య(క్రీడ సల్పుచుండు వాండు నన్ను బొందుచున్నాడని (పతిపాదించెిను, కాన నిష్తామ కర్ణ శేషఘ్టము, న్లో॥ దేవేషు యజ్ఞేషు తపస్సు వైవ దానము యత్పుణ్యఫలం (పదిష్టమ్‌, అత్యేతి తత్సర్వ మిదం విదిత్వా యోగీ పరం సాన ముపెతి చాద్యమ్‌॥ వికి థ్‌ య అర్జునా! ఇంతవటుకుం జెప్పంయడిన గూఢార్థము. నెజింగిన యోగి నజా నన్నే ధ్యానించుచుండంగలండు, వేదాధ్యయనము వలనగాని, యజ్ఞ యాగాది(క్రతువ్రలం జేయుటచేతగాని, తపస్సు చేతగాని, దానమువలనగాని, లభించుప్రుణ్యము ఛ్యానముతో నమాన మైనదిగాదు, ఇాళ్విత సౌఖ్యము సీయంజూలదు, అశాశ్విత ములగు ఫలముల నిచ్చుచుండు నస్వభావముగలవి, ఆ ఫలము శ్మీణించినంత నే , మరల పూర్వస్థాన మే గలుగుచున్నదది,
అధ్యాయము) అతురపర(బహ్ము యోగము 1క్ర9 కావున నే క్షానవంతులు నిష్కామకర్మ నాచరించుచు యోగా భ్యానమున జి తేం(దియలై (ప్రాణముల వశపరచుకొని శుక్ల గతి ననునరించు చున్నారు, అందునమూలమున నన్ను. 'జేరుచున్నారు. (జ్ఞైల, చూడుము.) అన్నిం టిళంశును భఛ్యానము (శేస్రను. మానసికముగా పర మేశ్వరుని ఛ్యానించుచు ధ్యానమునం గలయిగు ఫలమును పర మేశ్వరుని శే యర్చించి కోరిక లేకుండువా రీజన్ముము నంచే ముక్తిం బొందయగలరు, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిమత్చు (బవ్మావిద్యాయాం యోగశాస్తే (శ్రీకృష్ణార్టుననంవా బే అతరపరబహూ శ్ర టొగోనాము అష్టమోఒధ్యాయః, ఇట్లు ఉపనిషదర్థ ప్రతిపాదక౦బును, (ట్రవ్మావిద్యయ్యు యోగశానస్ర్రుమును, (శ్రీకృష్ణాక్టు న నంవాదంబును నగు (శ్రీీమ దృగవడ్లీతలో అవర పర యు హ్‌ యోాగంబను అష్టమాభ్యాయము,
(తొమ్మిదవ ఓమ్‌ శ్రీరామాయనమః,
ఓక్‌ తత్సన్‌ శ్రీకృస్ణపరువ్మా ణేనముః
(శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగకత్తరహన్యము ల వావి నవమో౭ఒధ్యాయః, 'రాజవిద్యా రాజగుహ్యు రరాగః, రాజవిద్యా రాజగుహ్యయోగము, థ్రీ భగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె శ్లో! ఇదం తు తే గుహ్యతమం (ప్రవక్ష్యు మ్యనసూ యవే,
- జ్లానం విజ్షానసహితం య్‌ ద్జాత్వా 'మోక్ష్య సేఒళుభాత్‌॥ అర్జునా | మిక్కిలి రహన్యమైనదియ్కు శా శ్రుజ్ఞానము తోను, అనుభవజ్ఞానముకోను గూడినదియు నగు విషయమును చెప్పుచున్నాను, అది సంసారబంధమునుండి విము క్రి గలిగించి మోతమునకు డారిచూఫవును, సీ వనూయాభావములేని విరుల మనస్సుగల శిష్యుండవుగాన సీకుం 'దెల్పుచున్నాను, (స్మైఅ. చూ.) నేను చెప్పగల వాక్యములను (శద్ధతో నెజుంగుము, అశ్రద్ధ గలిగినవాని కెన్నివిధములం జెప్పినను అర్థముకాదు, (ఫథీఅ, చూ,) శ్లో రాజవిద్యా రాజగుహ్యం పవిత్ర మిద ముత్తమమ్‌, . వాల (వ్రత్యకివగమం ధర్మ్య్యం సుసుఖంకర్తు మవ్యయమ్‌॥2 ఈ జ్ఞానము నమున్తవిద్యలయందు (ేస్టమైనది, పరమ త్త న 6 టా
రవాన్యములలో మిక్కిలి యుత్క్బృష్ట్ర మైన రహస్యము, మిగుల
అధ్యాయము] రాజవిచ్యా రాజగుహ్యు యోగము 61 పవిృతమెనది. ఉత్తమో_త్తమము, నమస్త ధర్మాధర్థములను (పత్యవముగా బోధించు శ_క్రిగలది, ధర్జుమార్గములనుండి తొలలోనిది, అనుష్టించిన శాశ్విత సౌఖ్యము నొనంగునది, -
ఫ్రైల, న *య ఇదం పరమం గుప్యూంగ” అను ప్రయోగము వలన అరువదినాలుగు విద్యలలోను (బవ్మావిద్య 'డేస్రమైనది. రహస్యములలో రహన్యమైనది. దీనిని తెలిసినవా గంకొకటి 'తెలిసికొనవలసిన అవసరము లేదు, అన్నిలాభములలో (శేస్టమైన లాభ మాళ్ళవిద్య యగును,
శ్లో! అ(శద్ధధానాః పురుషా ధర్మస్యాన్య వరన్హప। అ్రాష్య మాం నివ _ర్హ నే మృత్యుసంసారవర్హ్మ్మని॥ 8
అడ్జునా! ఇట్టి పరమధథర్ము రహన్యమునందు శ్రద్ధ లేక వి శ్వానళూన్యులగు వూానవులు దుఃఖభూయిష్టమగు నంసార సాగరమున (పాకులాడుచుందు రే గాని శాశ్వితమగు నా సాదాప్య మును బొందలేరు, ఇందువలన (క్లీఅ. నందు) గురువునందును, పర మేశ్వరునియందును, శాన్ర్ర ములయ౦దును, నమ్ముకము, ఛ_క్ర్రీ విశ్వాసము 'లేనివారలకు (బహ్మవిద్య "'అెలుపరాదు, 'తెలిసినను చారి కర్థముగాదని “తెలుపణుడియున్నది.
శ్ఞో; మయా తత మిదం సర్వం జగదవ్య_క్షమూర్తినా, మళత్‌స్టాని సర్వభూతాని న చాహం తే ప్వవస్టితః 4
ఇంద్రియములకు గోచరింసక (ప్రపంచమునందలి నర్వ భూతములందును నిండియున్నాను, నిఖలభూతములు నన్నాశ యించి నాయం దిమిడియున్నవి, కాని వానిమోద చే నాధారపడి యుండ లేదు,
2 ్న
శగ్రవ్లీ 'రాజవిడ్య్యా రాజగుహ్యు యోగము. (తొమ్మిదవ సల న ఆత్మను ఇం[దియములచేత చూచుటకున్తు మన స్పుచే చింతించుటకును ఏలులేక అన్నింటికి సామీ.గా నున్నదని ఇెప్పంబడినది. (జ్లైల, చూ) ఆకాశము నర్వ (టహట్హండము నావరించియుండునట్లు పరమాత్మ నర్వ భూ తములయందు సూత్టైనువ్నర్తిగా నున్నాండు, (సీఅ,. చూడుము,) శ్లో॥ న చ మత్‌స్టాని భూతాని పశ్య మేయోగమైశ్వరమ్‌, భూతభృన్నచభూతస్థో మమా౭-త్మా భూతభావనః॥ 55 అఖలభూతములు నాయధినమున నున్నవనంగా నేను భూతములయందు బడద్ధుండనై యున్నానని తలంపవలదు, వానిని నృష్టించు భారమును, భరించు బాధ్యతయు నాయధీనమం దున్నవి, నానంకల్చ్పముచేత నే యీకర్శ జరుగుచున్నది, ఇదియే నా మాయావిలానము, అసాధారణమగు నాయఘటవిఘట (పజ్ఞా విశేష మిట్టిదట్టిదని తెలిసికొనరానిది, అయినను క్టూనముచే నెవంగవచ్చును, ((ష్టేఅ, చూ) అళ్మమాయ చేత (పకృతి నధి మీంచి (ప్రకృతికంచ నే నతీతుండనై సర్వమునకు సాతీగా నున్నానసి తెలువుచున్నాండు, నర్వమునందు నిండియుండియు, సర్వములోం డా నంత ర్యామిగా నుండియు భగవంతుండు (పకృతి భూతబద్ధుండుగాండని యెరుంగ వలయును, ] శ్లో॥ యథా౭=కాళ స్టితోనిత్యం వాయుస్సర్వత్రగోమహాకా, తధా సర్వాణి భూతాని మత్‌స్టానీ తృ్యుపధారయ॥ 8 వనంబంధము లేక ఈూన్యా కారముగా నున్న గగనము నాధారముగా. గొని వాయువు నిలుచుచు సంచరించుచున్నది, అఆకే వనంబంధము లేని నన్ను ఆధారముగాం గొని అఖలభూత ములు నాయం దున్నవి, (స్టైఅ, చూ్యూ( అ, చూ) (శ్రీఅ, చూ)
అధ్యాయము] రాజవిద్యా రాజగువ్యు యోగము శం
అత్మ నిత్యమై నకల ప్రాణులకు సౌటతీగా నున్నది, భూత
ములు నశించినను ఆత్మ నశించునదిగాదని పై శ్లోకములందు. 'చెల్బంబడినదిం
శ్లో సర్వభూతాని కౌన్తేయః (ప్రకృతిం యా '_స్రినూమికౌమ్‌,
కల్పత్తయే పునస్తాని కల్పాదౌ నిసృజామ్యహమ్‌॥ 7
అడ్జునా |! స్వతంకాధికారము లేని యీ భూతజాలము
(పకృతియధీనమై నామాయకు లోంబడియున్నవి, (ప్రళయకాల
మున (ప్రకృతియందు లీనమగును, కల్పాదియందు మరలనా
సంకల్పముచే వానిని నృజించుచున్నాను.
(శ్రీ అ, చూ) ఈ అభ్యాయమునం బే అష్టభూత్మములు (వకృతియధీనంచై. (పకృతి పర మేశ్వారాధీనమై. యున్నవని దృథీకరింప:బడుచున్నది, పకృతికి వశముగాక దానిని జయించుట మానవుని కర్తవ్యము. ఇదియే జిలేంద్రియత్వ్యయోగం బన బడును,
శ్లో (ప్రకృతిం స్వా మవష్టభ్య విసృజామి పునఃపునః, భూతగామ మి మంకృత్స్న మవశళం(ప్రకృతేర్వశాత్‌ గి భూతములు స్వతంత్రత లేనివి, (ప్రకృతియధీనమం దున్నవి, (ప్రకృతి నాయధీనమం దున్నది. అ (్రకృతియం[శ్రమును నా హ_న్త్వమున నుంచుకొని, గారడివానివ లె జీవులకు జననమర ణములం గల్పించి మరల మరల బుట్టించుచుందును, (జ్జ అ, చూం ఈశ్వరుండు సర్వ్యభూతములయందును నిండియున్నాడు, ఈశ్వర
న్వతంగత్యశక్షిని (గ్రహించుటకు 'అూగ మవశ్య మైనది.
శ్లో॥ నచ మాం తాని కర్మాణీ నిబధ్నస్తి ధనంజయ:
ఉదాసీనవ దాసీన మన్నక్తం తేషు కర్మను॥ ర్ట
164 'రాజవిడ్యా రాజగుహ్యూ యోగము [ తొమ్మిదవ ఇట్లనుటచేత (థ్రళయకల్పాదిబంధములకు నేను చిక్కితి సని తలంపవలదు, వానితో నాకు సంబంధము లేదు, ఆకర్ణలయం చానపక్షివిడిచి. ఉదాసీన భావముతోం దటస్థమా (త్రుండనుగా నుందును, అవి తమ పనిని తాము వేసికొనుచుండును,
ఈ శ్లోకమున నాత్ముకును కర్శలకును నంబంధము లేదని 'తెలుపంబడినది, కడచిన 5వ శ్లోకమున సర్వకర్శలు తన యధీనమని చెప్పంబడినది, ఈ రెండుభావములు నొకచానికొకటి విరుద్ధముగా నుండునట్లు తోచును, కాని భావమొక్కటియే, మాయాదుఃఖములు లేనివానికిం గర్భ బంధములు లేవు,
ల్లో మయాఒధ్యక్షేణ పకృతి స్పూయతే సచరాచరమ్‌, "'హేతునా౭.నేన కౌన్హేయ! జగ ద్విపరినర్హతే॥ 10 అర్జునా! మాయామోహీతమగు కృతికి నే నధిస్టాన జీవత నగుటవేతనే నమ _నభూతములు డానియం దుద్భవించు చున్నవి, అఆ కశారణమునశనే జగతీచ[క్రమున మరల మరల జీవు లుద్భవించుచున్నవి, (పకృతి నాయాళ్మ్హ మాయ, మాయ సర్వ (ప్రపాచమును నృష్టించుచుండును, నేను సాక్నీగా నున్నాను,
ఇదియ్‌ నాయదార్థ స్వరూపము,
ల్లో! అవజానన్ది మాం మూఢా మానుషీంతనుమా శ్రితమ్‌, పరంభావమజానన్లో మమ భూతమ హేశ్వరమ్‌॥ క్ష నిఖలభూతములకు నధీశ్వురుండ నై, నృష్టిస్థితిలయకర్ణులకు "హీతుభూతుండనయ్యును, అశరీరుండనై నామరూపష్మక్రియలు లేని వాడనగుటచేత అజ్ఞానులగు మూఢమానవ్చులు నాన్వరూపమును గురించ లేక, నే నున్నానను నమ్ముకము లేక న్నాస్టికుతై. "దేవ్రండు ేండని వాటుచు వెవభ_క్రిగలవారిని నిందించుచుందుద, వారి
అధ్యాయము] రాజవిద్యా రాజగుహ్యు యోగము నేక గుణదోషములవలన నట్లుతోచినను వారికిని నే నంతర్యామిమైయే యున్నాను, వారు నన్నెజుంగ లేరు, అందువలన వారు మూర్‌ చిత్తువై న న్నవవూానించుచున్నాడు, న్లో మోఘాశామోఘకర్మాణో మోఘజ్జానావిచేతసః, రాక్షసీ మాసురీంచై వ (ప్రకృతిం మోహినీంథ్రితాః॥ 12 అట్టి నాస్తికులగు మూఢులు నిష్ఫృలములగు కోరికలు గల వారును ఎట్టి ఫలితమును లేని కర్మగలవారును, నిరర్ధథమగు జ్ఞానముగలవారును, వివేశవిహీనులునై. (ఛమచేం గదల్పయిడిన మనస్పుగలవారై. రజ_న్తమోగుణ[పథానమగు (వళ్ళతి మాయాం ధులై దానినే ఆ్యశయించుచున్నారు,
(శక్చతి ఇాశ్విత మైన దనియు, చానికంకు. మించినది 'వేరొండు లేదనియు తలంచి మాయామోహితు లగుటచేత షర (బ్రహ్మమే 'లేండని తలంచుచున్నారు, నా 'స్పికు లగుటచేత ధర్మా ధర్జువివతృత న్యాయాన్యాయవి వేకము విడిచి దుర్మార్లమునం (బ వేళించి రాతనభావమున ఘోర కృత్యము లాచరించుచుందురు. అట్టి దురావాడల సన్మార్లమునకుం (దిప్పుటకును, తిదగకున్న శిశ్షించుటకును, సుహృదయుల రథీంచుటకును నేను భూలోకమున మానవడన్ఫృముతో నవతరించుచుందును, (భ్యే అ, చఇరా,) న్నాప్టి కులకు నే నున్నానను నమ్ముకము బుట్టించుటకును, దుర్చోధచే ఆ_స్తికులం జెరుపకుండుటకును నే నవతరించుచుందును,. ఇట్టి మానవజన్మములో నున్నవాజ మానవుండన్వై వుట్టి నన్నెజుంగ జూల నేని వారికంటకు మించిన మూర్తులు మరియుండరు,
ళ్లో॥ మహాత్మానస్తు మాంపార్థ 1 దై నీంప్రకృతిమా శ్రీతాః భజ్యన్త శనన్యమనసో క్షాత్వాభూ తాది మవ్యయమ్‌॥ ఒపప్‌
166 రాజవిద్యా రాజగుహ్యూ యోగము [తొమ్మిదవ "కాని మహాత్ములు కించిదజ్ఞులవ లెగాక చై వాంశనంబంధ మగు శుద్ధసత్వ(ప్రధాన (పకృతి నాశ్రయించి, నకలభూతముల కధికుండును అవ్యయుడును నేనే యని నిశ్చయించి మనస్సును, పరాధీనముంజేయక, నాన్వరూపము నే చింతించుచుందురు, వారు శరాచుటకు (ప్రకృతి వ్యవహారములం దుండినను (పకృతి నర్వ కర్మల కతీతులై మనసును నాకర్చించియుందురు, (శ్‌ అ, చూ) శ్లో॥ సతతం కీర్తయన్తోమాం యత_న్షశ్చ దృఢ(వ్రతాః, నమస్యస్టశ్చ మాంభక్త్యా నిత్యయు కా ఉపాసతే॥ క్షేశీ ఎల్లప్పుడు నా నామమును సంక్షీర్తనముంజేయుచ్చు. సంక ల్పములుడిగిన దృఢమనస్సుతో నా్యవ్రతముల నాచరింప విషయ ములనుండీి యిం(దియములను మరపింప. (టబయత్నించుచు, మితి మిరినభ_క్రితో 'చేహేంద్రియాదుల నాకర్పించి నమస్కారములు చేయుచు, నిత్యము నన్ను. జింతించుటలో నన్యములం 'జేయమర చుచు పలువురు పలుమార్గముల ననుసరించి న న్నుపాసించు చుందురు, (| అ, చూ) కామ్యోసాసకులుగాక నా నిజభక్టులు నిప్కామయోగంబున నిత్యయుక్తులై "సీవించుచుందురు. శ్లో జ్ఞానయజ్జేన చాప్యన్యే యజన్లో మా ముపాసకే, ఏకత్వేన సృథ_క్ష్యేన బహుధా విశ్వతోముఖమ్‌॥ 15 విశ్వమంతయును సర్వతోముఖముగ వ్యాపించియున్న నన్ను బహువిధరూపములు గలవాండని తలంపక వకన్వరూవుండ నని యజతింగి అంతరద్భుఖముగా జ్ఞానయజ్ఞ ముంజేయుచు "మూగ మొనరించువారును కొందజు గలద, మరికొందరు వేరువేరు భాననలచేత విషయ వాంచాభీల భగ్గవృాదయుై నన్ను సేవించు చందురు,
అధ్యాయము రాజవిద్యా రాజగుహ్యు యోగము 167 శ్లో అహం(క్రతు రహూంయజ్ఞః స్వధాఒహమహమొషధమ్‌ మన్లో92._ హమహమేవాఒజ్య మహమగ్నిరహంహుతమ్‌ ॥ జ్యోతిష్టోమాది (క్రతువులు నేను, వివిధయజ్ఞ ములు నేనే, పితృ దేవతల కర్పించు (ాద్ధము నేనే, ఓపథాదులవలన జన్మించు ఆహారాది పదారములు నేనే, దేవతారాధన కుపయు కృములగు వీజాతర మం(తములు నేనే, యజ్ఞ మునందు (శేల్చునేయి మున్నగు పదార్థములు, అవావసీయాది అగ్నులు, పహోమము'నేనే, ఇంద'నేక విధములుగానున్న వస్తు నంచయమునం దు ఒక్కన్వరూప మే గర్భీకరించియున్నట్లు "తెలుపంబడినది. సర్వాం తర్యామియగు భగవంతుని కొక్కనికే యిట్టి అసాధారణళక్రి గలదు, కిందిన్లో కమును మూడుము (జ్లే అ, చూ); (్య్‌ అ, చూ (ఫో అ, చూ) సర్వమునకు నాతండే యాధ్యుండనియు నర్వము నతనిచేతనే (ప్రవర్తింపంబడుచున్న దనియు ఆభగవంతుని అెలిసి కొని యందు మనస్సునుంచిన వా రాతనినే బొందంగలరని ద్వంద్వ భావములను బోగొట్టుచున్నాండు. శ్లో పితాఒహమస్య జగతో మాతాధాతా పితామహః, వేద్యం పవిత్రమోజ్కార బుక్సామ యజురేవచ॥ 17 మజియు సమ_స్తజగతికి తల్లి నేను, తండ్రినేను, అనంగా నమన్నమును నృష్ట్రంచి, నృష్టింపండినవానిని పోమీంచ్వి పెంచి, "పెద్దవానినింజేసి, సర్వ్యవిధముల తోడ్చడుటలోను, (పేమించుట లోను, తల్లి దర్యడులవంటి వాండను, వారు వారు చేయుకర్ముకుందగి నట్లు వారి వారి కాయాఫలముల నొసంగు అధీశ్వరుండను నీనే, ఎవ్వరెవ్వరెం తెంత పొందుటకు పాథత్రులో వారి కట్టి ఫలములను (పసాదించుచున్నాను, చుజియు నీజగతికి తాతను అనంగా ముసలి
గ్రరి 'రాజవీద్యా రాజగుహ్యూ యోగము (తొమ్మిదవ తనమున నేమియు నెజు/గని బాలకులవ త బాలకులతో నాడు కొను తాతలవలె నృష్టితో లీలావినోద మానసుండనై నమియు నెజుంగని వాండనై. యున్నాను. నమ_న్తవేదములందు. 'దెలియః దగినవాండను నేనే, వమాయామోహితమగు జగత్తునందు. లీలల గల్పించినను జనులలో కొందజీని ముముశత్రువులం గావించి నాకొ ఆకె యత్నించి నన్నుం 'జెలిసికొనవలయునని ఆజ్ఞాపించుచున్నా డను, మజియు సర్వ వేదసారమగు ఓంకారము నేనే, ముముము వులు పరమార్థమునకైై చింతించి వివేకమున నన్గురువుల నా(శ్ర యించి వారిమూలముగా తత్త వ్రయోగంబును దెలిసి నిశ్చయింపం దగిన అవ్యయు,డను నేనే, అనగా కేవలము మాయతోంగూడిన (పకృతియందలి అణువు మొదలు అవ్యయ మైన (టైహట్ట్రండమును భరించియున్న పర్యబహ్మామువ అకు నేనే యని తెలిసికొనుము, (క్రి-అ, ఖ్రఅ, చూ) న ర్వా రాధ్యుండై న నన్ను తత్వజ్ఞానంబున నెరింగి అత్మృసంయమ యోగమున పొందవలయును. శ్లో॥ గతిర్భర్తాప్రభుస్సాక్షీ నివాస శృరణంసుహృత్‌, (ప్రభఃవ ప్రళయస్థానం నిదానం బీజ మవ్యయమ్‌॥ 16 _ జవరాసుల సుగతికిని 'భష్టళ్వమునకును నేనే ఆధారము, నాయందు నమ్ముకముగలిగి తన్టా భక్తులతో జ్లానమును నంపా దించి. తన్మూలముగా సత్క_ర్భానుష్టానపరుండై నచో. వాని కృషమీకిందగిన ఫలముగా సుగతియగు మోతము సిచ్చుచున్నాను, నన్ను మజచి నాయునికిని నతిజేహించి దుష్క_ర్జుములు వేసిన తత్భలముగా వానికి జననమరణ దుఃఖము లా కల్పాంతము వరకు కలుగుచుండును, యట్టివారి గతిక్రిని జేనే ఆఢ్యుండను, -ఈ విశ్వ మునకు నేనే భర్తను, నా *నంకల్పములేని బే గడ్డిపోచయును కదులదు,”” నాయకుని యేలుబడినె 'నేవుకుండుండినట్లు నా యధీన
అధ్యాయము] 'రాజవీద్యా రాజగువ్యూ యోగము 169 మున నర్వజీవులు నన్వతం[త్రముగా నున్నవి, జీవులు మేమే కార్యములు చేయుచున్నామని తలంచినను వాని నన్నింటిని 'జేయించు భర్తను నేనే, విశ్వమునకు సార్వభౌముండను నేనే, దుర్మార్గులను శిషీంచి కవిపండితులంబోవి.ంచి రాజ్యమునుపాలించు మహారాజువల దుర్భాళ్లులను శిశ్సీంచుటకును, న్యాయాన్యాయ వివతతచే నన్నార్లుల పరీశ్సీంచి రథీంచుటకును, ఆయాక్రియల కాయాజీవుల నియమించుటకును, (పభువు నేనే, రాజాజ్ఞ మోరిన 'రాజ[దోహులు శిఖీంపంబడినక్స్షు, నా యాజ్ఞ మోర (బయత్నించు అత్మ[ద్రోహులు నా వలననే శివీంపయబడుచున్నారు. ఈ శియయీ అధవమాధవము జన్మ(ప్రాక్రి హేతువగును, నర్వసామీయు నేనే, చోరులు, జాడలు, (ద్రోహులు, కొండెగాం[డు తమ కార్యములు తప్పులై నను యెవ్వరు చూడ లేదని ధైర్యముతో నిర్భయముతోం "జేయుచుందుర,వారి యవినీతి కార్యములు వారివంటి నవూయామో హితులకు. 'దెలియకుండవచ్చునుగాని, నన్ను నమ్మి భఛజించు నాభక్తు లగు యోగు లిది చక్కగా నెజబుంగుదురు, అపరాధముంజేయు వారి యం చేయుండి సావీ.నై హాచ్చరించుచున్న నన్నుం 'చెలియక యెవ్వడుంజూడ లేవని తలంచి దుపష్కార్యములాచరించు మూఢులు కొందరుగలరు గాని నేను సర్వాంత ర్యామిని. ఈచోటు ఆచోటు అను నియమమును పాటింపక నర్వమందు నేకముగా నిండి యున్నాను, ఒక్కొక్క ఆలయమున నొక్కొక్క. బేవుండనియు ఒక్కొక్క. వేశ్రమున నొక్కక్క. ఛభగవంతుండనియుం. దలంచి భిన్నాభిపాయులై "దేళ్యద్రిమ్మురు లగుచుందుడు, కాని నేను వారి యం జే యున్నాననిగాని వారెచ్చట నున్నారో అచ్చట నే యున్నా ననిగాని తెలియ లేర, టేవుం డెచ్చటనో యున్నాండని తలంచి యథార్థము నెటుంగ లేరు, అణువునందు పరనూణువునై దుహత్తు 2జి
170 'రాజవీడ్యా రాజగువ్య యోగము (తొమ్మిదవ నందు మహత్తునై అంతటను నందులేక నివసించియున్న నన్నె “దేవుని. జూడగోరి పలుదేళశము లూరక చుట్టిచుట్టి, యే దేవుండు గానరామి యొకదేవుండు బేడని నిర్ణయింతు ర ప్పావనమూ ర్తి సర్వజన భావములందు వసించుచుండుటల్‌ భావన సేయలేరుగద ! పాపి జనమ్ములు మూర్జచిక్తులై .”
"నేను సర్వశరణ్యుండను, జ్ఞానులై యోగా భ్యానము. జేయుచు
స్ట్‌ క్ష్‌గొావ్లా నన్ను ధ్యానించు భక్తులకేగాక యితరలకును నేను శరణ్యము, నిష్కామ కర్శానుష్టాన పరులకు మోతమిచ్చువాండను కామ్య్యూ ర్థముగా నన్య దేవతల నుపాసించువారికి వానిని [పసౌదించువాం డను నేను, ( అ, చూ) అట్టివారిశే గాక దుర్భార్లులకు, అజ్ఞానులకుంగూడ నేనే శరణ్యము, ఫఘాోర కృత్యము లాచరించిన మహాపొవీయు, నేనులేదని నన్ను దూషించుచు నాభ క్తుల నవ మానించుచు తిరుగునట్టి యవి వేకియగు నా _స్తికుండును కష్టములు 'సొ్తించినంతనే నాయందు నమ్ముకముగలిగి నాశరణము న్నే
నర్య్థనముండ నైనను వారి వారి క ర్మానుసారము చారికిం జిక్కు మన్నాను, మజియు నెప్పుడును నేను జీవ్రల పషేమమునేగోరి మి(త్రునివలె నహాయపడుచుందును, నాశెన్ని యవపరాధముల. జేసినను కరుణాసము[దుండ నై దానిని కమింతును, అనంగా జీవు లకు మేలుచేయుచుండుట నాన్వభావము (వపంచనృష్టీకిని, తన్నా శనమునకును నేనే హేతువ్స, నా మాయాకల్ప్చిత (ప్రకృతి అధీన ములో సృష్టి స్థితిలయములున్నవి, జీవ్రల పాపపఫుణ్యములం (బోగు చేసి వానికి మరుజన్టమున నంభవించు శుభాశుభ ఫలంబుల గుప్తముగా దాచి యుంచగల ఆధారుండనునేనే, నకల్యపంపంచ నృష్టికి నూయాకల్పిత (పకృతి కారణమైయున్నను, అ(పకృతికిని
అభ్యాయము] రాజవిద్యా శాజగుహ్యూ యోగము 171 తన్మూలముగా నిఖల (ప్రపంచమునకును బీజకారకుండనై ఉత్పత్తి గలిగించువాండను నేచే.(|ా అ, చూ, 'వేదసారమును, (బ్రహస్టం డమునంతటిని వ్యాపీంచినదియు, పర(బహ్మామును సర్భాత్హుస్వరూ పమును నగు ఓంకారమును శేనే. ఇన్ని గుణములచేత గొప్ప వాండనగు నేను నాశము లేనివాండను, ఇట్టి నాపరిపూర్షత_త్త్వంబు నెజీంగిన వారి హృదయమునంచే నేను నివసించియున్నాను, న్లో తపామ్యహ నముహం వర్షం నిగృహ్షామ్యుత్సృజామిచ,
- అమృతంచైవ మృత్యుశ్చ సదస చ్భాహ మర్దున॥ 1 అక్జునా! వర్ష ములుమాన్సి ఉష్ణాధిక్యమునం (బపంచ మును తవీంపంజేయువాండను నేనే, వర్ష ముల గల్పించి చానిసి. బోమీంచువాండను నేనే, దివ్యమగు అమృతము నేనే, మృత్యు వును, నచ్చిత్వరూపుండను నేనే. తణములో నళించినదియు కల్పాంతస్థాయిగా నుండునదియు నేనే, ఈ విధముగా సమస్తము నేనేయని భావించి నన్ను కొందజు సేవించుచుందుడు, మరియు స్ధూలసూత్ము స్రములకు (శకృతి వికృతుల కార్య కారణంబులగు నచరాచర (ప్రపంచమంతయు నేనే యని నొనియాడుచుందురు, శ్లో॥ తై 9విద్యామాం సోమపాః పూతపాపా యజ్ఞై రిష్ట్వా స్వర్గతిం (ప్రార్థయ న్తే, తే పుణ్య మాసాద్య సురేన్షులోక మళశ్నన్రి దివ్యాకా దివి దేవథోగాకా॥ శి0 వేదముల నెటింగిన కొందజు కర్ణుఫలా పేతూపరులై వేధ ముల ననునరించి యజ్ఞాది కృత్యము లాచరించి నన్ను; బూజించి యజ్ఞ శేషమును భుజించి తమపాసములం బోగొట్టుకొని స్వర్లనుఖ ముల ననుభవించుకోరికతో వానిన్రై (ప్రార్థించుచున్నారు. వారికి
క్షి '5'జనిద్యా రాజగుహ్యూ యోగము (తొమ్మిదవ అఆ యజ్ఞములవలన లభించిన వుణ్యములచేత స్వర్లలోకమునుజేరి అచ్చట దివ్యములై న ేవభోగముల ననుభవించుచుందురు, శ్లో! తేతం భుక్త్వా స్వర్గలోకం విశాలం న. జావ గ కీణే పుణ్యే ముర్త్యలోకం విశ స్తి, ఏవం 'త్రయీధర్మ మనుప్రసన్నా గతాగతం కామకామా లభ న్లే॥ ల్లి అట్టి స్వర్గలోక భోగములును ఇాశ్వితముగావు, తన ఫుణ్య మున్నంతవజకు చేవలోకభోగనముల ననుభవించుచుండి అది నళించి నంత నే అచ్చటనుండి మరల భూలోకమున జన్మించును, నత్కర్ము నాచరించుచు కామ్య్యూర్థియగుట వలన మరల న్వర్లమునకుయలోయి కొంతకాలముండి భూమిలో నవతరించుచుండును, ఇళ్లు కర్మఫల "త్యాగి కానివాడు జననమరణ చ(క్రమున, దిరుగుచుండును, శీ కాననే భగవంతుండు (చీక) ఈ శ్లోశములందు కర్మలచేయుచు కర్ణఫలంబులవదలి నిపష్కామిమై యుండవలయు నని బోధించెను. భగవంతుని ధ్యాసించువాండు. ఫలమును గోర కుండ్‌న ము క్తినింబొందును, ఫలమునుగోరిన మరల జన్మించు నని భావము, వ్లో॥ అనన్యా శ్చి న్తృయనో భూం యే జనాః పర్యుపాసతే, తేషాం నిత్యాభియు క్తానాం యోగక్షేమం వహామ్యహహ్‌1॥ కర్మఫలా-పేకునువదలి అన్యవిషయములం "దేవూ[తము ఆశ లేక అనవరతము నాయందు భ క్రీగలిగి న న్నుపాసించు భక్తు లను వారి యోగశ్నేమములను నేనే స్వయముగా. నుద్ధరించు చుందును, అనంగా నిదివజకు వా రార్టించిన పుణ్యమును రథ్మీం చుట యందును ఇకమిద చేయుదాని సభివృద్ధిపజచి కాపా
అధ్యాయము 'రాజవిజ్యా రాజగుహ్యయోగము శల డుట యందును (శ్రద్ధగలిగియుందును. ఈ శ్లోకమున నితరచింతలు లేక భగవంతుని న్ఫృరించుచుండువారిని భగవంతుండే వారి సర్వ కార్యములను ని్యగహించునని (పతిపాదింపయుడినది. స్ట్రోఅ,న కూడ నన్నెవరు ధ్యానించుచున్నారో వారలను నాలో ఐక్యపరచు కొనుటకును రథీంచుటకును తానే కారకుండని తెలువుచున్నాడుః కాన భగవంతుని నర్వ తనిప్కామబుద్ధితో ధ్యానము. 'జేయగల వాడ మోతమును బొందగలరు, న్లో॥ యే=-ప్యన్య 'దేవతాభకా యజన్తే (శ్రద్ధయా=-న్వితాః, తేషఒపి మామేవ కౌన్తేయ ! యజ్నన్ల్య విధిపూర్వకమ్‌! 28 అట్లుగాక యితర చేవతల నమ్మి (శద్ధతో నారాధించు వారైనను నన్నా రాధించిన క్షు యగును, కాని వారు రాజమౌార్ల మును విడిచి చిక్కుతోవలం బోవువారు, అందుచే పునరావృత్తి గలదు, (సాక్ష్య చూ,) సర్వవ్యాపకుండగు టేవుం డొక్క్‌ం డని తెలియక ఛిన్నభావమున దేవతలు వేరువేరను నంకల్పము కలవారికి జన్మృములున్నవి, "చేవుల జేక్తైకనాధుండని తెలిసికొని నిపష్కామహృదయునై యుండువారలకు ఫునరావృ త్రి లేదు, శ్లో అహం హి సర్వయజ్ఞానాం భోక్తాచ (ప్రభురేవచ, నతు మా మభిజాన న్తి త త్తేనా౭త శృ్యృవస్తితే. 24 వివిధ బేవతలనుగుజించి యొనరించు యజ్ఞ ముల స్వీకరించు భో_క్తను జేను, అధియజ్ఞుండను నేను, ఆయాయజ్ఞ ఫలముల నాయా "జేవతల మూలముగా. (బసాదించువాండను నేను. ఇట్టి నన్ను గుర్తించ లేక పోవుటవలన ఇాశ్విత సౌఖ్యములు లభింపక్‌ 'తాళ్టా లిక సుఖములు మా[తము (పాప్పించుచున్నవి, కానినా యథా రము నెజింగంనవారలకు ఇాశ్వితమగు పదవి లభించును?
7డీ శాజవిద్యా రాజగుహ్యు యోగము (తొమ్మిదవ భగవంతుండు (ప్రతిఅధ్యాయమునను సర్వమునకు నేనే ఆధ్యుండను, సర్వము నాయం చేయున్న ది. అన్నింటియందును శేను సాతీగా నున్నాను. (గెల, స్టే, శ్రీల, చా,ఎ)నర్వ వ్యాపకుండనగు నన్ను నిశ్చయముగా నమ్మి సర్వకర్శులు నాయందుంచి ఫలమును గోరక నిప్కాములై యుందువాళరు నన్ను 6 బొందగలరసని వెప్పు శ్లో॥ యాన్దిదేవవతాదేవాకా పిత్తూకాయా న్లి సికృ(వతాకా భూతానియా న్తి భూ తేజ్యా యా_న్హిమద్యాజినోఒపిమామ్‌॥ ఎవ్వశెవ్వరినిం బూజంతురో చార వారినే బొందుదురు, చేవ తల కొజకు (వతములాచరించిభజించువాడు ఆబేవతలనే బొందు దురు, వీళ్ళ దేవతల నారాధించువా రా వీతృ దేవతల నే 'జందు దురు, రుదాదిభూతగుణముల నర్చించువా రా భూతముల నే బొందు చున్నాఠు, కాని నన్ను భజించువారు నన్నే చేరుదురు,
ఈ శ్లోకమున నేయీభావములతో నాయాేవతల పూజిం చువా రా యాభావఫలములతో నాయాచేవతల పొందగలరని ని న్లేశింపబడినది, (ఫే అ. చూ విశ్వవిభూతియంతయు. నేనే, వేరు వేరు భావముల వదలుమని (ప్రతిపాదింపంలడుటపలన 'చేవతలు 'లేరనుభావములు వదలి యీకై కారాధనవేయుట నే భగవంతు డుద్రేశించి గీతలో న నేకసందర్భములయందు వి _స్తరించియునాన్న డు,
న్లో పత్రం ప్తష్పం ఫలంతోయం యోమే భక్తా శఛ్రయచ్చతి,
త దహం భ క్ష్యపహృత మళ్నామి [ప్రయకాత్మనః॥ 28
వున్న్సమైనను, ప్యతమైనను, ఫలమైనను లేక కొంచెము నీరమైనను నాకు చి _త్తశుద్ధితో సమర్చించినదానిని నంతోపష ముతో నేను న్వీకరించుచున్నాను, అది నాకు పరమ్రీతిని కల్లిం
అధ్యాయము 'రాజవీజ్యా రాజగుహ్యుయోగము 175 చును, కాని కామ్యూర్థులె చి _త్తశుద్ధి లేక చేసిన పూజలంత వై ఛభవముగలిగిన.వై నను నాకు వ్రీలినికలిగింపవు, అవి బూడిదలో6 బోసిన పన్నీరగును,సర్వవ్యాపకుండై న 'బేవుడొక్కడని యథార్థ మును తెలిసికొని ఆకై నను, ఫుష్పమైనను, ఫలమైనను నీల్లై నను భక్తితో పర మేశ్వరునికి సమర్పించుటవలన భగవంతుండు్రీతితో స్వీకరించుచున్నాడు, ఇట్టి అఖండభావములు "లేక ఖండఖొవ ములతోం జేసిన పూజలవలన ఫలముగలిగినను వ్యర్థమగుచున్నది, న్లో; యత్కరోషి యదళ్నాసి యజ్ఞుహోషి దదాసియత్‌, య_త్తపస్యసి కౌన్త్సేయ : తత్కరుషస్వమదర్చణమ్‌! 27 నమ_స్తమును నాకర్పింపవలయును, వ్‌పని చేయుచున్నను, భుజించుచున్నను, హోమముచేయుచున్నను, యితథడల కిచ్చు చున్నను, తపస్సు చేయుచున్నను నన్నుమురువక ఆయాపథార్థము లన్నియు నాకర్పింపుము, నీవు చేయుచున్నావను కర్తృత్వభావ మును వదలుము, అన్నింటిని నేనేచేయుచున్నానని నాకర్చింపుము, అందువలన దోపముతీని సీకంటవు, (్రాబ్టాశ ౨' భరాడు,) (జ్‌ అ, చరాడుము) కర్ణులంజేయుచు కర్శఫలంబులంగోరక క్తర్భల నేనే జేయుచున్నానను కర్త శ్వ భావము లేక యుండుటయే క ర్మాతీతుల లతణము, ' శ్లో శుభాశుభఫలై రేవం మోత్ష్యసే కర్మబన్టనై సన్నా్యాసయోగ యు క్రాత్మా విముక్తో మామువైష్యసి! శనుభాకుభంబుల నర్వమును ఛగవంతుండగు నాకర్చి తము: జేయుచువచ్చినయడల నిష్టానిష్టములు లేక సర్వము ఒక్కన్వరూపముగాం దోచును, రాగ జ్వేషములు నశించును: సర్వనమత్వబుద్ధి కలుగును, చిత్తము స్టిరపడును, కర్ణునాచ
176 'రాజవీద్యా రాజగువ్యూ యోగము (తొమ్మిదవ రించుచుండినను వానినుండి వికువంబడిన ము_క్తవగుదువు, ఇదియే సన్యానమను యోగము, దీనివలన నన్ను బాందుదువు. (క్‌ అ చర్యా... చేయు సత్క_ర్భుముల భగవచాధీనము.జేయుటయ్‌ కర్మ ములయందు నేర్పరితనము క _కృ త్వాభిమానము లేక ఫలాఫల ముకైై. చింతింపక చేయంబడు కర్మములు నర్యోత్క్బృ్ట్రమని యటజకంగవలయును, న్లో నమోహం సర్వభూతేషు నమే ద్వేష్యో౭స్తి న్మపియః, యే భజ_న్తితు మాంభ క్యా మయితే తేషు చాప్యహమ్‌॥ సర్వభూతములు నాకు నమానములు, నాకు (వ్రియులు గాని విరోధులుగాని యెవ్వరు లేరు. ఎవ్వరై నను నన్ను భక్తితో సేవించిన వారియందు "నేను నిత్యమునుందును, నాయందు వారుం దురు, ఇదియే మోవము, భగనంతుని దృష్టిలో నొకం జెక్కువ మజొకండు తక్కువగాదు, నద్వంశజాతుండగు (టాహ్మణుండని విలువంయబుడు వాందునుు చండాలజాతివాండని వీలువంజ్తిడువాండును అతనికి సమానులే, ఇతండు ఖండఖండాంతరముల పరిపాలించు. చక వ_ర్తియనియు మతి యితండింటికిటోవు భియకుండనియు నతనికి భీదము లేదు, అస్లే మానవజాతియే గాక జంతు జూలములు సమ_న్త భూతములు నాతనికి నమానములు, అతని దృష్టిలో చీమకును వనుంపనకును భేదము లేదు, కనుకనే స్వజాతీయ విజాతీయ స్వగత విగత భేదరహితుండగు పరమాత్మకు (వ్రియు డగువాండుగాని. బ్వేషిగాని ఒక్కండును లేడు. జీవుల కర్మల ననునరించి హితులును 'బ్వేషులునగుచున్నా థు, వారివారి మనస్సే వారికి సాథతీ, భగవంతుండు సర్వసముండగుటవలన భిన్న భావములేదు, అట్టి అఖండ పర టహ్మామును పొందగోరువారు
అధ్యాయము] రాజనిద్యా రాజగువ్వా యోగము క్ష కుభాశుభంబులును, లాభనష్ట్రములును, కలిమి లేములును, శత్రు విషతులును, మానాఖి మానములును, జయాపజయములును వదలి న ర్వేశ్వరు నారాధించిన ముక్తులగుదురు, ల్లో॥ అపిచేత్చుదురాచారో భజతే మా మనన్య భాక్‌, సాధురేవసమ_న్దవ్య సృమ్యగ్వ్యవసితో హిసః॥ 80 వై దికాచార విహీనుండై నను, నహింపవీలుకాని దురా ఇవారము గలవాండై నను, నన్ను నమ్మి భబించుచుండిన భబుడల వాండు సాధువని యొబుంగుము, (గ్యేక్షై చూ, ఎంతటి పాపాత్ముం చై నను, దురాణారు.డై నను, చండాలుండై నను, ఎట్టి నికృష్ట జాతియందు జన్మించినవాందై నను, భగవంతుని న్మృరించుటవలన వాని పాపములను పోగొట్టి నాయందైై క్యము చేసికొనగలను, (శ్‌ అ. చూ,) అగ్నిచేత సర్వ కాష్టములు దహింపంబడునట్లు భగవ ధ్యానముే సర్వకర్భములు దహింపంబడుచున్నవి, న్లో! &ీసంభవతి ధర్మాత్మా శళ్వచ్చా_న్సిం నిగచ్చతి, కౌ నేయ! (ప్రతిజానీహి నమేభదక్తః ప్రణశ్యతి॥ 81 అక్టునా | దురాభాదండగు వానికి నాయందు నమ్ము కము కుదిరినయెడల నతండు దృఢ(ప్రయత్నముః గలవాండ్రై అథి శీఘ్రుములో శాశ్వితమగు నన్ను బొందును. నన్ను భ క్థితో భజించువారి శెన్నండును ఛయములేదు, నాశనమును కలుగదు, ఇది నిశ్చయమని నమ్ముము, ఎందుకనలా $0వ, శ్లో న నిరూపించిన (ప్రకారమును 82వ ్లోలో నిన్తేశించిన విధముగాను, ఎంతటి ఘోర పాపాత్ళు లైనను, పరమేశ్వరుని నమ్మి భజించుటవలన పాపరహితులగు చున్నారు, (జ్లే అ. చూ.) జ్ఞానంబను తపోగ్నివలన సర్వకర్శ్మ ములను పోగాల్టుకొని పర్య్రహ్ముపదమును పొండంగలరు. ఇందుకు నందియము లేదు, వికి
క్త78 'రాజవిద్యా రాజగువ్యు యోగము (తొమ్మిదవ శ్లో! మాంహిపార్ధ। వ్యపా శ్రిత్యయే*-పిస్యుః పాపయోనయః, స్రియోవైశ్యా స్తధాశూద్రా స్తే-పియా న్హి పరాంగతిమ్‌॥ పాన్టా! ఎట్టివారై నను అనలా నద్వంశమున జన్మించి నను నీచజాతియందు జన్మించినను, (శ్రీలుగాని, వైశ్యులుగాని, (ాడ్రులుగాని, భయపడక (శద్ధతో భగవంతుండనగు నన్ను 'భజించిన మోశతమును బొందుదుడు, నన్నుపాసించు వార “లేజాతివానై నను (ట్రహస్టంశ నంభూతులని యొదుంగవలయును, అందజును యోనినంభవు లేయగుటకతన వారు వీరను భేదమెంత మాత్రము నాకులేదు,. నన్నెరుంగక నదాచార నత్ప్రవ_ర్తన సద్గుణంబులు లేనివారు (వాహ్మణులై నను చంజాలనములు, చండాలుండై నను న్త్త్వగుణ గర్విష్టుండై వై వాభిముఖమైన న్యాయ, ధర్జ )నత్య, సాంతములు గలవాడు నా కందరిలో (వయుం డగును, వాట వారు వేయు గుణకర్భములంబట్టి నాలుగు తెగ లుగా లోకులు వ్యవహా రార్థము కల్పించుకొనిరి, నాకాభేదములు శ్వ, చేను నర్వనముండను నర్యాంతర్యామిని, నన్ను భజించు "ముట్టి సీచకుల నంభూతుండై నను (శావ్మాణుండే యగును, “సత్యమును, శాంతిని దయయును, టైవభ_క్రియు నదాచారిము లేని (చావస్టాణుండైై నను చండాలనముండని తలంచవలయును, న్లో॥ కింపున్యర్చాహ్మ ణా? పుణ్యాభ కా రాజర్ష య_స్తధా, అనిత్యమసుఖంలోక మిమంధప్రాస్యభజస్వమామ్‌॥ 88 ఆచార విరహితులగు చండాలుతే భఛ_క్షిచే నన్ను. బొందం "గలిగిన నిక నచావార నంపన్ను ల (బ్రహ్మ జిజ్ఞానగల (ాహ్మ ణులు, రాజర్జులు భ_క్షియోాగమున నన్నుంగొలిచిన నాయం టైక్య ముగుదురని వేరంజెప్పవలయునా 1 అనిత్యమైనదనియు, దుఃఖభఘా
అధ్యాయను] శాజవిడ్యా రాజగువ్యు యోగము గై యిష్టమైనదనియు, అశాశ్విత మైనదనియు నెంచి యీ [1పపంచమున "దేహధారివయ్యును నన్ను నమ్మి భజించుము. నీ కే సర్వ(ే 'యోఖభిమూలము, అన్యాయమున నకల సౌఖ్యముల ననుభవించుటకం కే యచదార్థముబల్కి. గంజ్యిదాగి జీవించినను మోచంబను వైవ న్లో! మన్మనాభవ మదృకో మద్యాజీ మాం నమస్కురు, మామేవైష్యసి యుక్తై్యవమాత్మానం మత్పరాయణః॥ రా జై అడ్జునా ! నాస్వరూపము'నే నీమనస్సునందు సదానిల్పుము, సిమనస్ప్సును నాయథధీనము. జేయుము, నాయందు భ క్రి గలిగి నన్ను. బూజించి నాకు నమున్క_రిం చినచో శాశ్వితమగు నన్ను. బొందగలవు, (శ్లీ అ, భూ; ్కట్యే చూ.) ఏపని చేయుచుండినను, ఎట్లుండినను, నన్నుమరువక, నాయందు మనస్సు నిలివినవానిని 'నేనన్నివిధములను రత్సించి నాలో నై క్యముం జేసికోగలను, నన్ను. నమ్మిన నా భక్తులకు సకలధర్భములు 'కెలిసినను నరియీ, తెలి యకపోయినను నరియే, నన్ను నమ్మి న డాధ్యానముం 'జేయువారు సకలధర్థములు అెలిసినవారి కంకెను నకల శానశ్ర్రములు చది విన వారకం కును, ఉత్తమోత్తము లగుచున్నాడు, కాన నర్వ కాల్ల సర్వావస్థలయందును భగవంతుని ఛ్యానముచేయుటనలన సులభముగా ముక్తిని బొందగలరు, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్లీ తా సూపనిషత్సు (బహ్ము విద్యాయాం యూగళ్తా స్త్ర) (శ్రీకృష్ణా ర్లుననంవా చే రాజవిడద్యా రాజ బ్‌ గుహవ్యు 'యోగోనామ నవమోఒభధ్యాయః,
1680 రాజవిజ్యా రాజగుహ్యు యోగము ఇట్లు ఉపనిషపదర్థ పతిపాదక౦ంబును, (బహ్మ విద్యయ, ఆూగ శాస్ర మును, (శ్రీ కృస్తార్జననంచాదంబును నగు (శ్రీ వము ద్భృ గవద్గీతలో రాజ విద్యా రాజగుహ్యు యోగం బను నవవూ ధ్యాయము,
శీ శ్రీగామాయనమః, ఓమ్‌ తత్సత్‌ శ్రీకృన్ణపర్యవ్మా శేనమః, (శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగతత్త్యరహన్యము దశమో౬ఒధ్యాయః తనలా విభూతియోగః విభూతియోగము (శ్రీళగవా నువాచ = భగనంతు. డిట్లనియె, శ్లో॥ భూయ ఏవ మహాబాహో ! శృణు మే పరమం వచః, య త్తేఒహం ీయమాణాయ వక్ష్యామి పొితకామ్యయా॥ అర్జునా! శ్రీతిచే నింతవజకు కొన్నివిషయముల "ిజింగిం చితి. మజియు నావిషయములు చక్క_(గా బోధపడుటకుం గొన్ని విషమయములం జెప్పుచున్నాను. ఇట్టి అమోఘరవాస్యమ్లును నీ హితముగోరి 'తెలుఫుచుంటిని. ఇంతవజుకు శ్రద్ధతో వింటివి ఇంక మోందను (శన్ధావంతుండవ్వై వినుము,
న్లో న మే విదు స్పురగణాః ప్రభవం నమహర్షయః, _- అహ మాదిరి 'దేవానాం మహర్షీతాం- చ సర్వళః॥ ల్లి బుమీశ్వరు లై నను ేవతలైనను, _మజెన్వనై నను నాయద్భుత మిట్టిదని జెప్ప లేవ, నా(వ్రభావ మిట్టిదని "ేనే చెప్ప వలసియున్నది, ఎందుకన్వగా నమ న చేవతలకును బుషలకున్తు -జన్టుములం లిగంచి అయా కర్ణుములయందు. నియమించు (ప్రభుం
169 విభూతిచోగము (పదియవ డను నేనే, వాం కాయాశ కులం (బసాదించువాండను నేనే, (ఫఅ, కూ)
(సర్వము భగవంతునిబేత [పవ ర్హింపయిడుచున్నదని ? వ, అ. లోనే స్టీరీకరించినను ఈ అధ్యాయమున నా విషయమునే విస్తరించి విశ్వవభూతి “నేసే యని (శతిపాదించుచున్నాండు.]
ల్లో యోమామజ మనాదించ వేత్తిలోక మహేశ్వరమ్‌, అసమ్మూఢ స్స మృర్హే శ్‌ సర్వపాపైః (ప్రముచ్యతే॥8
నకలళలోశములకు నేనే అధీశ్వురుండను,. అనాది సంసిద్ధుం డను, నర్వమును బుట్టించు వాండను, ఇట్టి నా (ప్రభావము నెజుంగ. గల మనుజుడు మోపహమునువిడిచి వివేకవంతుండై. పాపముల నన్నింటిని నశింపం జేసికొని 'యోగనూర్ల్షంబువ మోతుమును బొందును.
సర్వమును డైవమేనని అమృతదృప్టితో భూతదయా హితుండై. భేదభావములులేక శుభాశుభంబుల: బరిత్యజించి శాంతితో నాత్మ సౌజన్యరతిం జేయుచుండిన (శ్రైహట్టనందంబగు జీవ న్ను క్తినిం బొందలోలర,
న్లో॥ బుద్ధిర్హాన మసమ్మోహః క్షమా సత్యం దమ ళ్ళమః, సుఖరీదుఃఖం భవో౭భావో భయంచా౭భయమేవచ॥ 4
అంతఃకరణములందు (శేహ్రమైనదియు, మన_న్తత్య్వమును మైశేము. నిర్ణయింపణయగలదియు, ఆత్మ నెజుంగుట కుపయోగపడు నదియునగు బుద్ధి; ఆబుద్ధిచే నార్టింపంబడి, యిది వాఖ్వితము, ఇది అశాళ్యితము, దీనియందు. (బవేశించుటచే మేలు, దానియందు (బవేశించుటచే కీడు, కలుగునని నిర్ణయించునదియు మోతసాధన మునగు క్షనము, ఒకవ స్తువునుజూచి దాని యధార్థమును గ్రహింప 'భేక మటియిక వ స్తువుగాం గనివింపయడ్రేయు భాంతి; ఎవళే
అధ్యాయము] వీభూతీ యోగము 188 మనినను, ఏమిచేసినను దానికై నగవక (ప్రత్యపశారమును మన స్పునం దలంపక్క, అంతయును తనకర్శవలననే నసంభవించుచున్నదని నాకర్పించి నహించియుండంగల ఓర్చు; ఎట్టి నమయములందును బొంకక న్యాయనూర్లము నవలంచించియుండు సత్యము; జ్ణాన క ర్మేంద్రియాది చాహ్యేం్యద్రియ ని[గవాముచేయు దమమ్యు అంతే రిం్యదియమగు మనస్సును ని([గ్రహించు శమము , సుఖదుఃఖములు, మసనస్సునందలి ఆనందము, సంకటము, భయము నిర్భయము మున్నగుగుణంబులును వముజీయు, బుద్ధివలన నంపాదింపంబడీన ఆత్త సవిక్ఞానంబుచే చిత్తనిరో ధంబుండజేసి న్యాదయ వ్యాకులము'లేక శుద్ధాంతఃకరణముచేత శాహ్యాంతరింటదియంబుల నిగ్రహించి ని శ్యానిత్యవి వేకంబున నత్యవాక్యసంపన్ను డై, సుఖమఃఖ భయోత్స త్తి లేక యుండ వలయును, ॥ శ్లో॥ అహింసా సమతా తుష్టి _స్తపోదానం యళోఒయళః, భవన్తి భావా భూతానాం మ _త్తవవ పృథగ్విధాః॥ ర్‌ -శీవలము జీవహింనయీగాక మానసిక, కాయిక, వాచిక హింసలును, రాగ జ్వేష రాహిత్యమై నకలజీవులయందు కరుణచే గలుగు సమరనత్వము, సుఖదుఃఖాది ద్వంద్వములయందుసంతృ ఫీ తపస్సు, దానము, క్షీర్తి, అపక్షీర్థి మొదలగు నిట్టి గుణవిశేస ముల నన్నియును జీవులకు నా నంకల్పమువలన నే సంభవించు చయున్నప్‌, పై రెండుక్లోకములందును థుభాశుళంబులును నావలననే (ప్రాణుల కేర్చడుచున్నవని చెప్పినను విజ్ఞానులగువాడు శుళేచ్భా శయ 'త్నాపరులై యుండవలయును, ఎందుక నంగా భగవంతుండు .సాత్సీన్యూ తుండు, కర్ణకొలంది వారికి ఫలములు గలుగుచుండును,
184 విభూతి యోగము [పదియవ అట్టి ఫలాపేత లేక పర మేశ్వరుని జిజ్ఞాస చేయువారు ముక్తిని శ్లో మహర్షయ స్సస్తపూర్వే చత్వారో మనవ స్తధా, మద్భావా మానసా జాతా యేషాంలోకా ఇమాః ప్రజాః॥ | పూర్వము న_ప్తర్టులును,ు ననకాదులు, మనువులు నా మనస్పంకల్పమువేతనే నాభావముతో నంభవించిరి. వారివలన సమ్మ న్త (ప్రపంచమును నృష్టింపంబడియను. అందుచే మానవు లందజును నా నంకల్పమువలననే జన్మించిరసి తలిసికొనుము, నంకల్పమే లోళమునకు మూలవీజము, సంకల్ప విశల్చ్పంబులు నశించిన మానవునకు జనుము లేదు, శ్లో॥ ఏతాం విభూతిం యోగంచ మమయోవే త్తి తత్త్వతః, సోఒవికమ్చేన యోగేన యుజ్యతే నాత్రసంశయః॥। ఇట్టి అనన్యసామా న్యమగు నా మైళ్యర్యమును సామర్థ్య మును (ప్రతిభావిశేషమును నగు యోగము నెన్వం డెటుంగు చున్నాండో వాడు నన్నొాగతణ మైనను వీడక ఊమోగమునందు నిలువును,. ఈవిషయమును గహించినవాండు నాయంతవాం డగుటకుం (బచ్రయత్నించి నాయం టెక్యమాగును, ఇందుకు నంది యములేదు, శ్లో॥ అహం సర్వస్య ప్రభవో మ _త్తస్సర్వం (ప్రవర్తతే, ఇతిమత్వా భజ్నన్దే మాం బుధా భావసమన్వితాః॥ 8 నేను సమన్త జగడాధారండననియు, సమస్తము నా వలననే నడచుచున్నదనియు (గహించిన బుద్ధిమంతులు సర్వదా నన్నే భజించుచుందురు, వారిచిత్త మన్యాయ _త్తీంబుగాదు, (టి అ, భూ,) నర్వభూ తాంతర్యామి నేననియు ఫ్‌ అ, లో
అభ్యాయము ) విభూతి యోగము 185 సకల చరాచరములు నాయం బే యిమిడియున్నవనియు, కిలో సర్వమునకు నేనే కారణమనియు. నన్నే( బూజింపుమనియు, హ్హ అ, లో సర్వ (శ్రహ్టండమంతయు -శేనేే వేరువేరను భావము వదలు మనియును, ఫ్టోఅ, లో నేను సర్వభూతములయందు నున్నాను, సర్వమునకు నేనే కారణమనియును, తన నిజస్వరూపంబును, వక త్వమును యా శ్లోకములందు 'పతిపాదించుచు అడ్జునుని ద్వంద్వములు వోనొట్టుటవైై తన యధార్థమును "తెలిపెను, శ్లో॥ మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణా బోధయన్త్హః పరస్పరమ్‌, కథయ న్తశ్చు మాం నిత్యం తుష్యన్హి చ రమ స్తిచ॥ రి
యధార్ధత _త్త్వము నెటింగిన యాగులు చి త్తమునందు నిత్యము నన్నే ఛ్యానించుచుందురు, సర్వ్నప్రాణములను నా యథ నముంజేసి నాయందు నిల్పుదుడ. అందజుచేరి నా దివ్యగాధలను నా యవతారచరిత్రలను బోధించుకొనుచు చర్చించుచు అనందిం తుఠు, ఇట్టి ఉత్తమకర్ణుల నాచరించుచు కర్మఫలమునం చాస్నక్తి "లేక నాయందు పరవశు లగుచుందురు (క్రీజి దూ) (నర్వ కార్య ములను క _ర్తృశ్వమును మమకారము వదలి కర్మ చేసిన వారికిం గ ర్ముబంధము. "లేదనుచున్నాండు.]
లో; తేషాం సతతయుక్రానాం భజతాం (ప్రీశిపూర్వకమ్‌, దదామి బుద్ధియోగం తం యేనమా ముపయా్తితే॥ 10
ఇట్లు నిరంతరము భక్రియోగము ననుసరించి నన్ను భజించువారు నాయందు దృఢవిశ్వానము గలవారు. అత్యంత 'సేమగలవారు. అందుచే వారిని నేను (పేమించి సూత్మమగు బుద్ధియోగమును (బసాదింతును, బుద్ధిచే జ్ఞానయోగమున నన్ను సులభముగా జెందంగలరు, (శ్మీఅ, చూ.) (నదా నన్ను ధ్యానించు వానిని నే నన్ని విధములను రథ్నించెదనని నిరూపించుచున్నాండు.
ఇళ
తం వీభూతీ యోగము [పదియవ ఊూగమునం బే సర్వధర్థములు సిమిడియుుంకుటవలన కర్మయోగమనియు. జ్ఞానయోగమనియు భ క్రి యోగమనియు అచ్చటచ్చట పర్యాయ పదముల నుపయోగించడ మెనది, న్లో॥ తేషా 'మేవానుకవ్పూర వమపహూ మజ్లానజం తమః, గో క్‌ జ్‌ అద నాశయా మ్యాత్మభావస్థో జ్ఞానదీ సేన భాస్వతా! 11 నాభ కుల నుద్ధరించుట కై. యను[గహముతో వారి బుద్ధి యందు నదా నివాసము. జేయుచు, జ్ఞానదీపమును [పకాళింపం జా జేసి దానితో (ప్రపంచసంబంధమగు అజ్ఞానమును దహించు యందును. వారిదగ్గణ శెట్టి కల్టుసుముల రాసీయను, అందుచే వారు తరింతురు, (శ అ, దూ,) బుద్ధి నాత్ధృయందుంచి నంయ మముంజేయగలవానికి సంసార బంధములును వాపములును తమం తటనే నిర్మూలమగును, అందుచే పరమా+నండపదవి లభించును, అర్జున ఉవాచ = అర్జును డిట్లనియె. జి న! వో పరంబ్రహ్మ పరంధామ పవిత్రం పరమం భవాకా, పురుషం శాశ్వతం దివ్య మాదిదేవ మజం విభుషమ్‌॥ 12 కృష్ణా ! సీవు కేసఘ్టమగు (టైహ్మవు, నర్వ వ్యాపక (ప్రకా శముంగలవాడవు,క ల్వవర హితుండవు,పవి[తుండవు, ఉతృృష్టుండవు పుదవ్మకేస్టుండవు, కశల్పాంతములందును నాశనము లేక ఇాళ్విత ముగా నుండువాండవు, దివ్యస్వరూవుండవు, టేవాది దేవుండవు జననము లేని వాండవు. మటీయులో నై శేశ్యరుండవు, జగత్క శ్యాణ భర్తవుం శ్లోః ఆహాస్తాా మృషయ స్పర్వే దేవర్షి ర్నారద స్తథా: న న్సల్ప దర్మ రద్మా లస అసితో దేవలో వ్యాస స్ప్వ్వ్యయంచైవ (బ్రవీషిమే॥ 18 నర్వలో కాధారుండవు, అధథీశ్వోడుండవు, అని యీవిధముగ సీమహలత్వంబు ననేకవిధములుగా భృగువు మొదలైన నుహా
అధ్యాయము] విభూతి ళూగము 18 బుషులును, నారచాది దేవద్దలును, -జీవలుండు, అసితుండు, 'వేదవ్యాసుండు మొుదలగువారును చెప్పుచుండంగా వింటిని, ఇప్పుం డా దివ్య(ప్రభావమునే నీవును వచించి మరింత ఛన్యునిం 'జేయుచున్నాఫు, న్లో॥ సర్వమేత దృతం మన్యేయ న్మాం వదసి కేళవ ! నహి తే భగవకా వ్య్ర్రిం విదు గ్లేవా న దానవాః॥ 14 శీళవా ! నీవుచెప్పిన సమన్త విషయములు సత్యమని నిక్కముగా. నమ్మితిని, మహర్డులు నిన్నెజింగినవారు. చారు చెప్పిన విషయములకు, మూరు ఇెప్పుచున్న విషయములకు "భేద మేమియులేదు, సీవ్ర వచింపనిచే సీ వభావమిట్టిదని యెవ్వ "రెజటుంగలో లరు ? "దేవడానవులలో నెవ్వనై నను యా రవాన్యము నెటుంగ లేవ, సీ వనంతుండవు. నీ నిజస్వరూపం బిట్టిదని మహా మహులై నను యెజుంగుట దుర్గభము, సీ స్వరాపమును నీవే యెజుంగుదువుగాని చం చలబుద్ధు లెవలగ లేరు, శ్లో స్వయమేవాత్మనా౭ఒత్మానం వేళ త్వం పురుషోత్తమః భూతభావన | భూతేళ! దేవదేవ! జగత్పతే॥ ర్‌ కృష్ణా! పుడపోత్తమా! నర్వభూత్‌ (ప్రపంచమును నిర్జించి, సకల జీవులకు నియామకుండ వై (వపంవాధిపుండ వై "జేవతలకు 'ేవ్రండ మై (ప్రజ్వరిల్లు సీప్రతి భావిశేవమును నీవే యెజా? గుదువుగాని యితరు లెవ్వ ెరజబు(గగలరు! సీజ్ఞానమునకు నరియగూ జ్ఞానముండిన నేతప్ప నిన్నెజుంగుటకు వీలుకాదు, అది సీకాంక్క్లు ని శేయున్నది, అందుచేత నీనొక్క(డ వే నిన్నెజుంగదువు,[ అనంగ నర్వభూతములందుండు ఈశ్వరుం డొక్కండే యగుటవలన ఆ పకో మేశ్వరుని ెలిసికొనినవాండు పర మేశ్వరుందే యగచుండుటచేళ్ల వేణు వేరను భావములు లేవు.)
183 విభూతి యూగము [పదియవ శ్లో॥ వక్తు మర్షస్యశేషేణ దివ్యా హ్యిత్మవిభూతయః, ళగి అటి లా యాభి ర్విభూతిభిర్లోకా నిమాం_స్త్వం వ్యాప్యతిస్టసి॥ 18 వ్‌ మాహోత్మ్యమున సవపంచముల నన్నింటిని వ్యాపించి యున్నావో అయ్యది దివ్యమైనది. డానిని నంపూర్జముగా వచిం =దచుటకు నీవేతగుదువుగాని యితర "లెంతమా[త్రము తీగినవారు కారు. అత్భ్భానుభవము గలిగినవానికి పర మేశ్వరుని తత్త్వము నిర్ణయించుటకు శక్షిగలదు, అ త్యానుభవములేనివాడు పరమే శ్వరుని తత్త్వము నిర్ణయించ లేండు. శ్లో॥ కధం విద్యా మహం యోగికాత్వాం సదాపరిచిన్త మకా, కేషు కేషుచ భావేషు చిన్తోఒసి భగవ న్మయా॥ 11 కృష్ణా! ఎల్లప్పుడును నిన్ను చింతించి సీన్వరూపమును 'దెలియుటకు నే నేమార్లముల ననుసరింపవలయును ? ఎట్లు చేసిన "యోగి నగుదును ? సర్వాంతర్యామివగు ని న్నెట్లుం బూజింప వలయునో వచింపుము, శ్లో! విస్తరే జణాత్మనో యోగం విభూతిం చ జనార్దన | భూయః కధయతృప్పిరి శృణ్పతో నా స్తీమేఒమృతమ్‌॥ అవ ల్టూ ట్‌ నప జనార్షనా సీయోగమావోత్మ్మ్య దివ్య(పభావముల మరల సంపూర్షముగా వచింపుము, ఎన్ని పర్యాయములు. విన్నను అమృతములొలుకు సీమ్భుదుపలుకులు యింకను వినవలయుననియే యిచ్చయందున్నది. మె రెండు శ్లోకములందును ఆూగమార్షంబును (ప్రసా దింపుమని అద్జునుండు కోరుచున్నాండు, యాగమనం:గా నిష్కామ కర్శ్యయే, కర్ష్యమనలా చూగమే, యోగమనంగా క్షానమే, జ్జాన మనలా నర్వనంకల్పవిము క్రి రహితముగు బుద్ధినం యోగ మే, ఇదియే నిజమైన యోగము,
అధ్యాయము] విభూతి యోగము 189 ఛశ్రీభగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె, శ్లో; హృన్దతే కధయిష్యామి దివ్యాహ్యాత్మ. విభూతయః, (పాధాన్యతః కురు(శేస్ట 1 నాస్త శ్నో విస్తరస్యమే॥ 10 అర్జునా ! ఈవిభూతియోగము లనంతములు, అవి లెక్క లేనన్నిగలవు, వానినన్నింటిని జెప్పవలయునన్న సాధ్యముకాదు, కాని వానియందు సులభమగువానిని, ముఖ్యమైనవానిని, శుభ (వదమగువానిని, ఆవశ్యకమగువానిసి. గొన్నింటిని మాత్రము విశదముచేయుదును, వినుము, న్లో! అహ మాత్మా గుడాకేళ ! సర్వభూతాళశయస్థిత అహ మాదిళ్చ మభ్యంచ భూతానా మ_న్హ ఏవచ॥ ౭0 అర్జునా! సర్వభూతములయందు నంతర్భూతేముగా నాళ్ళు న్వరాపముగా నున్నవాండను నేనే. నిఖలఘాతముల ఫుట్టుకకు, నివాసమునకు, లయమునకు కారణము నేనే (శ్రీఅ, చూ) (ఫే అ, చూ,) 'అనంతశ క్షి (ప్రభావసంపన్నుండనగు నేను చరా చర [వప్రపంచమంతయు నిండియున్నాను, "నేను లేక అన్యం బణు వై నను లేదుసుమూ, శ్లోః ఆదిత్యానా మహంవిష్ణు ర్యోతిషాం రవిరంశుమాకా, మరీచి ర్మరుకా మస్మి నక్షత్రాణా మహం శళీ॥ 21 ద్వాద ళాదిత్యులలో విమ్తువనువాండను నేను, (ప్రకాశవంత మగు జ్యోతులందు మిక్కిలి (పకాశముంగల సూద్యండను నేను, న_ప్తవాయువులలో మరీచియను వాయువును నేను, నచలే గణములలో చం[ద్రుండను "నేను, శ్లో॥ వేదానాం సామవేదోఒస్మి దేవానా మస్మివాసవః, ఇస్రియాణాం మనశ్చాస్మి భూతానా మస్మిచేతనా॥ లి ణ్‌
190 విభూతియోూగము (పదియవ చతుశ్వేదములందు (శకేస్టమగు సామ వేదము నేను, దేవ తలయందు ఇం[ద్రుండను నేను, న ్వేం్య్యద్రియములక్రు (చ్రధానమగు మనస్సు నేను, మజియు సమ_న్త భూతములకు చైతన్యము నేను శ్లో॥ రుద్రాణాం శంకరళ్చాస్మి విత్తేశో యక్షరక్షసామ్‌, వసూనాం పావకళ్చాస్మి మేరుళ్ళిబరిణా మహమ్‌॥ 28 రు(దులలో శంకణండను జేను,ు యకత్షరాతసులందు కుబేరుండను నేను, నమ _న్తవస్తువులందు 1ేఘ్రమగు అగ్ని నేను శిఖరములలో నున్నతమగు మేజశిఖరము నేను, న్లో పురోధసాంచ ముఖ్యం మాం విద్దిపార్హ ః బృహస్పతిమ్‌, 'సేనానీనా మహం స్కన్ద స్సరసా మస్మి సాగరః॥ 24 పాన్టా! ఫురోహితులలో బృహన్చతిని నేను, 'సేనానాయ కులలో (ప్రముఖుండగు కువూరస్వామి నేను, జలాశయములందు గంభీరమగు నము(దుండను నేను, శ్లో॥ మహర్షీణాం భృగురహం గిరామ'స్మ్యేక మక్షరమ్‌, యజ్లానాం జపయజ్హోఒస్మి సావరాణాం హిమాలయః॥ లా (క గో మహర్ధులందు గణనీయుండగు భృగుమహర్షి నేను, శబ్ద ములం దత్యు _త్తమమగు ఓంకారనాదము నేను, యస్ఞ్ఞ ము లన్నింటి యందును జపయజ్ఞ ము నేను, పర్వతములలో హిమాలయపర్వ తము నేను, (కి, మూ శ్లో అళ్వక్ట స్పర్వవృతాణాం దేవర్షీ జాంచ నారదః, గన్ఫర్వాణాం చిత్రరథ స్సిద్ధానాం కపిలోమునిః॥; £8 సమ_న్త వృషములలో (పాముఖ్యమగు అశ్వళ్టవృతుము నేను, చేవబుషులలో నాఠరదుండను శేను, గంధర్యులలో చి(త్ర
అభ్యాయము ]] విభూతీ ఊకూగము న! రథుండనువాండు నేను, యోగసిద్ధిగల జ్ఞానులందు కవిలుండను మహాముని నేను, శ్లో॥ ఉవైై్రై(శ్రవస మళ్వానాం విద్దిమా మమృతోదృవమ్‌, కురావతం గజేన్దాాణాం నరాణాం చ నరాధిషమ్‌॥ ౭1 అమృతముకొఆకు శీరనము (ద్ర మును బేవదానవులు మథించినప్పూడు జన్మించిన ఉత్తమోత్తమ (శేస్టంబగు యుద్చై 'శ్రవము నేను, వనుంగులందు ఐగావతమును నేను. మనుజులలో (శ్రముఖుండగు రాజు నేను, శ్లో॥ ఆయుధానా మహంవ(జం ధేనూనా మస్మికొమధుక్‌ , (ప్రజనళ్చాస్మి కన్దర్బ స్పర్పాణా మస్మి వాసుకిః॥ లికి అఆయుధములం దొత్తమమగు వ(జాయుధము నేను, గోవు లందు కామభేనువును, [పజోత్ప త్తిమూ లమగు మన్మథుండు, పన్నగములలో వాసుకి నేనే యగుచున్నాను. న్లో॥ అనన్త శ్చాస్మి నాగానాం వరుణో యాదసొ మహమ్‌, పిత్తూణా మర్యమా చాస్మి యమ స్సంయమతామహమ్‌॥ "వేయి శిరస్పులుగల నాగములలో అనంతుండును, జలా ధిషఫ్టాన చేవతలలో వరుణ బేవుండును, పితృ చేవతలలో అర్యము డును,నియవమ దండనాధికులలో యముండును వేచే యగుచున్నాను, శ్లో॥ (ప్రహ్లాద శ్చాస్మి దైత్యానాం కాలః కలయతా నుహమ్‌, మృగాణాంచ మృగేన్హోోఒహం వైనతేయ శృ పక్షిణామ్‌॥ శాతసులలో (పహ్లాదుంగును, అయున్రాయమును నిర్ణయించు వారిలో కాలుడును (మృత్యువును); మృగములందు రాజగు సింహమును, పషయులందు గరుత్భుంతుండను శీనే యగుచున్నాను,
199 పీభూతియోగము (పదియవ శ్లో పవనః పవతామస్మి రామళ్ళస్త్రభృతా మహమ్‌, రుషాణాం మకరళ్చాస్మి (సోతసా మస్మి జాహ్నవీ॥ -వేగముగలవానియందు. నేను వాయువు నగుదును శత్రు ముల ధరించినవారిలో (న్తీరామచం(దుండును, మత్చ్వనము దాయ ములందు మళరమున్సు నదులలో గంగానదియును నేనే యగు చున్నాను, శ్లో సర్గాణా మాదిర_న్తశ్చ మధ్యం చైవాహ మర్జున £ అధ్యాత్మవిద్యా విద్యానాం వాదః (ప్రవదతా మహామ్‌॥ నమస్త భూతములకు అదిమధ్యాంతములు మూండును నేనే, అడివదినాలుగు విద్యలలో ను_త్తమంబగు అధ్యాత్మ విద్య నేను, నావిపషయ మై చర్చించుచు ఇవాదజల్బవితండ (వతివాదముల మూండింటిలో చాదము నేను, శ్హో॥ అక్షరాణా మకారోఒస్మి ద్వనస్ద్వస్సామాసికస్యచ, అహమేవాక్షయః కాలో ధాతాహం విశ్వతోముఖః॥ అవ్షరములం ద కారమును, నమాసములందు ద్యంద్వనమా నమును, నాశనముభేని ఇాళ్వతమగు కాల్మపవాహమున్ను” సర్యతోముఖుండగు (శ్రుహ్మూ బేవుండును నేనే, శ్లో ॥ మృత్యుష్పర్వ హరశ్చాహ ముదృవశ్చ భవిష్యతామ్‌, కీర్తిఃశ్ళీంర్వాకృనారీణాం స్మ్కృతిర్మేధా ధృతిఃక్షమా॥ 84 సమస్త భూతములను హరించు మృత్యువు, నర్వభూతము లుత్సత్తియగుటకు. జన్మము, ఉత్తమ శ్ర్రీలలోని కీర్తి, లన్నీ కటావము, మృదుపలుకులు, మరచినవానిని డ్ఞాపకమునకుం 'జెప్పించుశక్రి, బుద్ధివిశేషము, కష్టసుఖములకు చలింపకుండు ఓద్స మున్నగునవన్నియు నేనే,
అధ్యాయము] విభూతియోగము 108 న్లో బృహత్సామ తథా సామ్నాం గాయశశ్రీ ఛన్షసా మహమ్‌, మాసానాం మార్గశీర్లోఒహ మృతూనాం కుసుమాకరః॥ సామములందు బ్బ హా త్సా మమును, ఛందస్సులలో గాయత్రీ ఛందమును, మాసనులందు మార్గశీర్ణ మాసమున్సు మజియు బుతువ్చ లన్నిటియందును వనంతబుతునవు నావిభూతి కళాప్రతిభయే నని యెబుంగుము, శ్లో॥ ద్యూతం ఛలయకా మస్మి తేజ 'స్తేజస్వీనా మహమ్‌, జయో=-స్మి వ్యవసాయో౭స్మి సత్త్వం స్తత్త్వవతామహమ్‌॥ వంచనములందు (పశ న్తమగు జూదము, 'తేజన్సులం దు_త్సమమగు "తేజస్సును, స_త్త్వగుణ్యపథానులగు నుజనులం దుండు స్త్వ్వమును, యోగమునందలి జయమును, వుడమ (పయత్నమును నేనే, సాత్వికలయందు. సాత్విక శాంతమును "శీ ననుకొనుము, శ్లో వృష్టీనాం వాసుదేవోఒస్మి పాజ్ఞవానాం ధనష్షాయః, మునినా మష్యహం వ్యాసః కనీనా ముశనాకవిః॥ 8 యదునంశమున నసీరూపముతో కృద్ణుండని విలువంబడు వాండను నేను, పాండవులలో అర్జునుండవగు నీచే నేను, సంయ విాశ్వరులలో (శ్రేఘ్టుండగు వ్యానుండను నేను, మజీయు కవి జనంబులందు శు కాచార్య 'ప్రముఖుండను నేనే,
ఈ శ్లోకమున అర్జునుండుగూడ తానే ననుటవలన కృ్ణుం జెవరికి చెప్పెనను నంచేహము రావచ్చును. సర్వభూతాంత ర్యామి తానే నని అనేకపర్యాయములు గీతలో పేర్కొన్నాండు, కాని గుణదోషములవలన వేరు వేరుగా కనంయడుచున్నారు,
శ్లో॥ దణ్లో దమయితా మసి నీతి రస్మి జిగీషతామ్‌, ౮ మనం చైవాస్మి గెహ్యానాం జ్ఞానం జ్ఞానవథా మహమ్‌॥
1094 పేభూతియోగము [పదియవ పొఫవులను శివీంచుట కుపయోగసాధనమగు దండమును, 1దిగ్పజయానంతరము రాజ్యమును వపరిపాలించుటకు న్యాయా -నాస్రయములంబెలువు రాజసీతియును చాచియుంచందంగిన వాసిలో మిక్కిలి రవాన్యముగ నుంచందగినదగు మానమును, జ్ఞూనవంతుల "జానమును నేనే యగుచున్నాను, శ్త్తా శ్లో॥ యచ్చ్నాపి సర్వభూతానాం బీజం త దహ మర్దన | నతదస్తి వినా యత్స్యాన్మయా భూతం చరాచరమ్‌ 88 అక్జునా! సర్వచరాచర (ప్రపంచమునకు బీజము “నేను, అందుచేత సర్వభూత జన్ముములకు నేనే కారణము, కావున "నేను లేకుండ తనంతటనే ఉత్పత్తియగు స్వతంషత్రముగల జీవ మొక్కటియు లేదు, నే సన్నింటికిని యాఢ్యుండను, (ళఅ, చూ) శ్లో! నాన్తోఒ_స్టి మమ దివ్యానాం విభూతీనాం పర నప । ఏష తూస్దేశతః ్రోక్షో విభూతే ర్వి స్తరో మయా॥ 40 అష్టునా | ఇట్టి దివ్యమైనట్టియు, కల్యాణ(పదమైనట్టియు నావిభూతులు "లెక్కకు మిక్కుటముగ గలవు, వానినన్ని టిని వివ రించిచెస్పుట శెవ్వరికిని సాధ్యముగాదు, కావున సం[గ్రహముగా ముఖ్యమైనవిషయముల సీకుం జెప్పితిని, న్లో యద్యద్విభూతి మతృ్సత్త్వం (శ్రీమదూర్డిత మేవవా, తత్తదేవావగచ్చ్భ్చత్వం మమతేజోఒ.౦ సమృవమ్‌॥ భూతపపంచమున వైశ్వర్యయు క్ర మైనదియు, న_త్త్వగుణ (పధానమైనదియు,. సంపదలతో ౧హాడినదియు, "కేజన్బంపన్న మైనదియు, శుభముల కునికిప క్రైనదియు. నేయవిగలవో అన రా న్నియు నా తేజస్పువలననే జన్లి స్హైంచినవని "తెలిసికొనుము, మజీయు నీ లోకమున సర్వాతిశయముగల నర్వము నా నంబంధమిసి శ్రహీంచుము,
అధ్యాయము] విఘాతి యోగము 1086 న్లో॥ అధవా బహునైైతేన కిం జ్ఞాతేన తవార్డున విష్టభ్యాహ మిదంకృత్న మేకాంశేన స్థికోజగత్‌॥ శీలి అడ్డు నా! ఇట్టు నా (వ్రభావమును గురించి అనేకవిధ ములుగా విస్తరించి పలుకుటలో సీశేమిలాభముగలదు? నమస్త (వపంచములను నా మహిమయందలి అణుమూా[తముచేతనే భరించు చున్నాను, అన్నియునేనే, అన్నియు నాయం బే యిమిడియున్నవి, అన్నింటికి నేనే కారణము. నాకంశు వ్యతి లేక మణువై నను లేదు, భగవంతుని అఖండై శ్వర్యంబగు విభూతి కల్యాణే కొ త్మనుగ్మిఅ, ఫ్తేఅ, క్షీఅ, ,గ్నీఅ, శ్లాట్త్ర్‌ అ బూర ఈ న్లోకము లన్నింటియందు 'జేవ బేవుండై న పర మేశ్వరుం డొక్క డనే యని నిరూవీంచి ద్య్వంద్వమంలను బోగొట్టి నర్వము భగవం తుండే యని స్థిరము చేయంబడినది, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్లీతా సూపనిషత్సు (బవ్మావిద్యాయాం యోగళాస్త్రే (శ్రీకృష్ణాడ్దనసంవా దే విభూతి యోగోనామ దళ మో2-ధ్యాయ:ః, ఇట్లు ఉపనివమదర్థ (ప్రతి పాదకంబును, (శువ్మావిద్యయు,ు యోగ శాశ్ర్రుమును, (శ్రీకృష్ణార్లు న నంచాదంబును నగు (శ్రీమద్భ గవద్లీతలో విభూతి యోగంబను దశమాధ్యాయము,
[(పదునొకండవ శమన, శ్రీరామాయనమః. ఓక్‌ తత్‌ సత్‌ శ్రుశృష్ణపర(వ్మాణేనమః. (శ్రీ మదృగవద్గీతా యోగతత్త్వరహస్యము ఏకాదళోఒధ్యాయః.
విశ్వరూప నందర్శన యోగ 8,
విశ్వరూపసందర్శనయోగము
అర్జున ఉవాచ = అర్జును6 డిట్లనియె, శ్లో! మదన్నుగ్రహాయ పరమం గుహ్య మధ్యాత్మసంజ్షితమ్‌, యత్తయో కం వచ స్తేన మోహోఒయం విగతో మమ॥ కృష్ణా |! నాయం దన్ముగహముంచి పరమ పవి(త్రమును, రహస్యములలో నతిరహన్యము నగు ఆత్మవిద్యను బోధించితివి, అపర మోత్క్బృష్టమగు అధ్యాత్మ విషయమును వినుటవలన నామోహమంతయును నశించినది, అ త్మానాత్మవి వేళ (వబోధ సామృత మధ్యాత్మవిద్య వేద శాస్త్రార్ధత_త్త్వ రహన్యజ్ఞాన సుప బోధనాకుశలుండ వీవు, అట్టి సేమృదూ కుల విని ధన్యుండ నైతిని, శ్లో॥ భవావ్యయొ హి భూతానాం (శుతౌ విస్తరళో మయా, త్వత్తః కమలపత్రాక్ష! మాహాత్మ శ్‌ వుపీ చావ్యయమ్‌॥ కృష్ణా! కమలనయనా! సమ _న్లభూత (ప్రపం చనృష్ట్రి స్థితిలయ జశ్వీ*తువు నీవే యనియు, అట్టి దివ్య(పతిభావిశేషము నెజుంగుట పాధ్యమనియు నీవే వచింపంగా విని తరించితిని, నవు _న్లభూత
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శ న యోగము 107 స్వభావళక్తులను, సీయనంతదివ్యమాహాళ్మ్యమును, భూతరాళికి సకును గల నంబంధమును విని యద్భుతపడి ధన్యుండ నై తిని, శ్లో ఏీవమేతద్యధా౭ఒత్ట త్వ మాళ్మానం పరమేశ్వర ! (ద్రష్టు మిచ్చామి తే రూవ మైశ్వరం పురుషోత్తమ ! 8 పర మేళ్వరా |! చేనబేవా ! పుఠుపోత్తమా ! నిన్నుగూర్చి సీవ్రు వచించినదంతయు నిశ్చయమని దృఢముగా నమ్ముచున్నాను, కాని నర్యాంత ర్యామివగు క్స్‌ దివ్య విశ్వరూపము నొక్కంసారి కన్నులారం జూడంగోరుచున్నాను, దయచేసి నాకోర్కెందీర్తువా? శ్లో॥ మన్యసే యది తచ్చక్యం మయా ద్రష్టు మితి ప్రభో ః యోగేశ్వరః తతో మేత్వం దర్శయా౭.ఒత్మాన మవ్యయమ్‌॥ కృస్తా! 'యోగిఫ్టుంగవా ! అమాయకుండగు ఈ అడ్డు నుండు దివ్యమంగళ వ్య గవాస్వమాపమగు స్స్‌ విశ్వరూపమును దర్శింప నర్దుండగు నేని దర్శనమిమ్ము. అవ్యయమగు నీ నిజరూ వమునా కాశ్చర్యమును గలిగంచునుగచడా ! (శ్రీభగవా నువాచ = శ్రీకృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె. ల్లోః పళ్య మే పార్థః రూపాణి శతళోఒధ సహస్రళః, నానావిధాని దివ్యాని నానావర్జాకృతీనిచ ర్‌ అర్జునా ! కోటానుకోట్లుగా చెప్ప శక్య్యముగానియట్లు నానారూపములు విలసిల్లుచున్నవి, ఆహాపములు పలువిధము._లై న రంగులతోడను, (పకాశవంతమగు కాంతితోడను నిండి బేదీప్య ముగా వెలుగుభుండును, అట్టి రూపములను జూవుచున్నాండ హరాడుము, న్లో పశ్యాదిత్యాకా వసూజా రుద్రా నశ్వినా మరుతస్తథాః బహూ న్యదృష్టపూర్వాణి పళ్యాళ్చర్యాణి భారత ॥ |
1981 విశ్వరూపసందర్శనయోగము (పదునొక ండన్న అక్టునా! ద్వాద శాదిత్యులను, అష్టవసువులను, వకాదళ ఈర(దులన్సు అశ్వినీ చేవతలను, నలుబదిత "మ్మిది వాయువ్హులను, ఇంకను అనేక చి(తవిచ్మితమైన రూపములను నీ 'వెన్నండును వూూడనివాని నాక్చర్యముతోం జూడలోలనవు, వీవినన్నింటిని నా పశ్వరూపమునం బే దర్శింపంగలవు, న ఇహైకస్ట్థం జగత్క్బృత్స్నం పళ్యాద్య సచరాచరమ్‌, వ్‌ ఆల తి, మమదేహే గుడాకేళ! యచ్చాన్యద్దుష్ణు మిచసి॥ అక్జునా! సకల చరాచర(ప్రపంచము నంతంటిని నేను (్రద్మరించు ఒక్క రూపమునం జే దూడంగలవు, అంతేగాక సీవింశేది చూడవలయునో దానిని అంజే చూడుము, అన్నింటిని సంపూర్ణ ముగా తనివిదీర దర్శింపుము, శ్లో! నతుమాం శక్య'సే (ద్‌ష్టు మనేనైవ స్వచత్తుషా, దివ్యం దదామితే చక్షుః పళ్ళ మేయోగమైశ్వరమ్‌॥ 8 అర్జునా! [ప్రకృతి సంబంధముగు యీ ఖౌలిక నే(తంబుతో పర మోత్కృష్టమగు నావి శ్వేశ్యరరూపమును కనుగొనంజాలవు, కావున నాకు నీయందు గల దాతీణ్యభావముచే నన్ముగహించి దివ్యదృష్టినిం (బ్రసాదించుచున్నాను, డాని నహాయముచే నారూ పమునుం జూడుము, చర్థుచతువుతో నన్నుం జూడంజూలవు. నకల లోకంబులను కాచు దివ్యదృష్టి నీకొసం గెడను, దానితో న్లావిశ్వరూపమును చూడుము, సజ్జ్హయ ఉవాచ=సంజయు( డిట్లనియె, శ్లో ఏవముక్తా తతోరాజకా । మహాయోగేశ్వరో హరిః, దర్శయామాస పార్ధాయ పరమం రూపమైళ్వరమ్‌॥ రి ఓ ధృతరాష్ట్రమహో రాజూ | ఇట్లు పలికి (స్తీకృష్ణభగ ' వానుండును, యోగీశ్వరుండును, పరమపావనుండును. నగు భగ
అధ్యాయము] విశ్వరూపసందర్శనయోగ్యము ఈ99 వంతుండు నకలరూపములతో గూడినదగు దివ్యరూపము నడ్డను నకుల జూపును, శ్లో॥ అనేకవక్త్రునయన మనేకాద్భుతదర్శనమ్‌, అనేకదివ్యాభరణం దివ్యానేకోద్యతాయుధమ్‌! _ [0 అనేకవ_క్త్రములు, "లెక్కకు మిక్కుటమగు కన్నులు, అవయవములు, దివ్యాభరణములు, ఉత్క్బృష్టమగు నాయుధఢ ములు కలిగి మిక్కిలి (ప్రకాశమ.తో వెలుంగుచుండు ఒక దివ్య మహోాఫుకుమని అక్జునుం డాక్చర్య ముతో. జూ చెను, శ్లో దివ్యమాల్యాంబరధరం దివ్యగన్ధానులేపనమ్‌, సర్వాశ్చర్యమయందేన మనంతం విశ్వతోముఖమ్‌! రమణీయమగు కంరహారనములును, దివ్యమగు వ్ర ములును, దివ్యగంధమాలాతుతలును గలిగి -చేదీష్యమానముతో తళతళలాడుచు అన్ని.వై వులను ముఖములు గలిగిన విశ్వరూపము నర్జునుండు చూచెను, + శ్లో॥ దివి సూర్యసహ(స్రస్య భవే ద్యుగపదుళ్థితా, యది భా స్పదృశీ సాస్యా ద్భాసస్తస్య మహాత్మనః॥ గగన భాగమున "బేయిమంది సూర్యు లొక్క-సారిగా (పకా శించినయెడల వారినుండి ఒక్కసారిగా వెలువడు కాంతియైనను అదివ్యపురుషుని కాంతితో సమమగునా యని తోభునట్లు భగ వాను(డు తన విశ్వరూపము నద్దునునకుం జొ పెను, ల్లో! త శ్రెకస్థం జగత్కృత్స్నం ప్రవిభక్త్ర మనేకధా, అపళ్య ద్దేవదేవస్య శరీరే పాణ్ణివ ఎ్తదా॥ 18 అనేకవిధములుగాం జెలియవచ్చునట్టి (ప్రపంచమును ఛిన్న రూపములు లేక ఒక్కచోటే యున్నట్లుగా శ్రీకృష్ణుని చేహ మునం దద్ఞ్యనుండు భూచెను,
౨00 విశ్వరాూపనందర్శన యోగము (పదునాకండవ యోగసంసిద్ధపుడుషులగు మహాత్ములు దివ్యదృష్టివలన సర్వము నొక్క_స్థలమునం బేం జూడగలరు, శ్లో తత స్సవిస్మయావిష్టో హృష్టరోమా ధనజ్జయః, (వణమ్య శిరసా దేవం కృతాజ్షులి రభాషత॥ శీ ఇట్టి (సైహస్ట్రిండగర్భితమగు విశ్వరూపమును దర్శించిన అద్జునుండు విస్టయాకులిత మనన్కు_ండై. ఫులకాంకిత గా(తుం డును నిమోలిత నేత్రుండును నై వినయపూర్వుకముగా సాష్టాంగ, నమస్కారము లాచరించి బన్దాంజలిపుటుండైై యిట్లనియె, అర్జున ఉవాచఅర్జును6 డిట్లనియె, శ్లో పశ్యామి 'దేవాం _స్తవదేవ : దేహే సర్వాంస్తథా భూతవి శేషసజ్ఞాన్‌, (బ్రహ్మాణ మీశం కమలాసనస్థం బుషీంశ్చ సర్వా నురగాం శృ దివ్యాణా॥ కేర్‌ కృష్ణా ! 'బేవచేవా ! సీజేహామునందు నమ_న్త చేవతలను, నిఖలభూతములను, పద్యాసనానీనుండై యున్న (బ్రహ్మ బేవుని, రుసదుని, బుషులను, దివ్యములగు సర్పములను చరాచుచున్నాను, శ్లో అనేకబాహూదరవ క్త నేత్రం పశ్యామి త్వాం సర్వతోఒన_న్తరూషమ్‌, న్నాం నమధ్యం నపున _స్తవాదిం పశ్యామి ఏ'శ్వేశ్వర 1 విశ్వరూప । 10 సర్వలోకశరణ్యా | సర్వలోళములు శరణ్యముగాంగల శ భగవంతా |! కృష్ణా | సీ యను(గహవాత్సల్యంబున "లెక్కా 'జేయరాని చేతులు, గర్భములు, వ ్రములు, కన్నులు మున్నగు వానితోం గూడి అనంతమగు సీ నిశ్వస్వరూపమును జూచ్చు
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శ న యోగము వి0న్తే చున్నాను, సర్వతోముఖముగ నిండి నిఖ లేశ్యడుండ వై యున్న సీక్రు అదిమధ్యాంతము లున్నట్లు "తలియవచ్చుట లేదు, న్లో కిరీటినం గదినం చ[క్రిణం చ తేజోరాశిం సర్వతో దీ_ప్పిమ న్తమ్‌, పశ్యామి త్వాం దుర్నిరీక్షం సమన్హా ద్దీప్తానలార్కద్యుతి మప్రమేయమ్‌॥ కే కృష్ణా ! అృపతిమాన(ప్రశాశముతో (ప్రజ్వరిల్లు కిరీటము, గదడాయుధము, చ్మక్రము మున్నగువానితోం గూడి దివ్య లేజస్సున కాకరమై, కాంతింగలిగి యెల్ల యెడల (ప్రకాశించుచు, చూచుట కలవి గాసీయక కన్నులకు మఠరుమిట్లుగొలువుచు, అగ్నిసూర్యద్దీప్తి కంకు మించిన (వకాశములగలదై, అ(ప్రమేయమైయున్న నీ న్వరూపమును, జూచుచున్నాను. శ్లో॥ త్వ మక్షరం పరమం వేదితవ్యం త్వ మస్య విశ్వస్య పరం నిధానమ్‌, త్వ మవ్యయ శృాశ్వతధర్మ గోప్తా సనాతన_స్ట్వం పురుషో మతో మే॥ 116 కల్చాంతములందును నాశనము లేని ఓంకారస్వరూవుం డగు అత్షరపర (బహ్మాము సీవే, ముముతువులచేం బెలియందగిన వాండవు నీవే, నమ _న్త వేదరాశియందును "తెలియందగినవాడనవు నీవే జగడాధారుండ వైన పరమపురుషుండవును నీవే, సరాతన ధర్భ్థునంరతుకుండవు నీవే, అవతారపుకువుండనవు నీవే, అది మధ్యాంతరహితుండనై ననాతనముగా నున్న వురాణవుడు మండనవు సీవే, శ్లో॥ అనాదినుధ్యాన్హ మన న్హవీర్య మన్నన్దబాహుం శశిసూర్యనేత్రమ్‌, సళ్యామి త్వాం దీప్రహుతాళవక్త్రుం స్వతేజసా విశ్వ మిదం తసన్హమ్‌॥ క్ష ప
వి౦092 విశ్వరూపనందర్శన యోగము [(పదునొకండవ కృష్ణా ! నీ వాదిమధ్యాంతములు లేనివాండవు, అంతము "లేని బలపరా[కమో-పేతమైక బాహువులు గలవాండవు, సూర్య చందులనే నేతముసగాం గలవాండవు, మండుచున్న అగ్ని హో్యత్రము ముఖముమోదనే యున్నదా యనిపించు ముఖ్యపకా శముం గలవాడవు, నీ నిజలేడస్పుతోండ నే సమ _న్తవిశ్యమును తపవింపంజేయువాండవు, ఇన్నిగుణముల చేతం (ఎకాళించు స్‌ దివ్య న్వరూపమును దర్శించుచున్నాను, నే నెంత ధన్యు-డను? శ్లో! ద్యావాపృధివ్యో రిద మన్తరం హి వ్యాప్తం త్వమై కేన దిశ శ్చ సర్వాః, దృష్ట్వాఒద్భుతం రూప ము[గం త వేదం లోక్యత్రయం (ప్రవ్యధితం మహాత్మకా | ॥॥ బి0 (వ చేశమంతటిని, సమ _స్తదిగ్భాగములను, (బ్రహ్మ్ముండమంతటివి వ్యాపించియున్నావు, నీ విట్లు నిండియుండు (వపంచములన్నియ్ల ఉ(గ్రమైనట్టియు, అత్యద్భుత మైనట్టియు ని న్వరాపమునుగాంచి ముల్లోకములును భయపడి చికాకు నొందుచున్నట్లు చూచు చున్నాను, శ్లో॥; అమీహి త్వాం సురసజ్జా విశన్తి కేచి బీర? ప్రాజ్జ్ఞలయో గృణ న్లి, స్వ_్దత్యు క్యా మహర్షి సిద్ధసక్హ్రాః స్తువ ప్పి త్వాం స్తుతిభిః పుష్క్టలాభిః! 4 స్‌ భయంకరన్వరూపమునుజూచి జేవతలు భీతచితులె గుంవులుగుంపులుగా నిన్నుసమిపించి సీయం దై క్యమగుచున్నారు, కొందటు ేవతలు దూరమున నిలిచియే వేతులజోడించుకొన్ని
అధ్యాయము] విశ్వరూపళందర్శన యో గము వి0£ భక్తితో జయజయధ్యానములు గావిందుచు రశ్నీంచుము రత్మీంచు మని శరణు వేండుచున్నారు, మహర్దులు స్వ ప్తి వాక్యములు. బలుకు చున్నారు. మటికొందజు సిద్ధులు ఛయకంపితులై బుష్కులము లగు స్తోోతముల, గావించుచున్నారు, న్లో! రుద్రాదిత్యా వసవో యేచ సాధ్యా విశ్వేఒశ్వినా మరుత శ్చోష్మపొళ్ళ, గనర్వ యక్షొసుర సిద్ద సజ్హా ఠా ఇయు వీక్షన్తే త్వాం విస్మితాక్చైన సర్వే॥ లలి వ కాదశరు[(దులు, ద్వాద శాదిత్యులు, అష్టవసువులు, సాధ్యులు, విశ్వ దేవతలు, అశ్విన్‌ చేవతలు, న _ప్పవాయువులు, వీతృ దేవతలు, గంధర్వులు, యతులు, రాతసులు, సిద్ధులు మొద లగువా రందజును గంభీరమగు నీయూకారమునుజూచుచు నికే హ్పాలె కొయ్య బొామ్మలవ లె నిలువయిడియున్నారు. శ్లో॥ రూపం మహాత్తే బహువ_క్త్రనేత్రం
మహాబాహో । బహుబాహూరుపొదమ్‌,
బహూదరం బహుదంష్ట్రాకరాళం
దృష్ట్వా లోకాః (ప్రవ్యధితా _సధాఒహమ్‌! లికి
మసహాచఛాహుబలనంపదగల ఓ కృష్ణా |! గణించుటక్తు
శక్యముగాని అనేకముల్రైన ముఖములు కన్నులు, బాహువులు, పాదములు, ఊరువులు, ఉదరములు భయంకరమగు దంష్ట్రలు మున్నగువానితోం గూడిన సీ గంభీర స్వరూపమును జూచి లోక ములు కంపించుచున్నవి, వానితోపాటు. నేనును మిక్కి-లి భయపడుచున్నాను,
క04 విశరాపనందర్శన యోగ ము (పనునొకండవ ఆల న శ్లో నభస్ప్పృశం దీప్త మ నేకవర్ణం వ్యాత్తాననం దీ ప్తవిశాలనేత్రం దృష్ట్వా హి త్వాం (ప్రవ్యధితా_న్హరాత్మా ధృతిం న విద్దామి శమం చ విష్ణో! బి సర్వలో శేశ్వరుండవగు కృష్ణా! మహోన్నతమగు సీశరీరము గగనమును స్పృశించుచున్నది, "చేదీష్యమానముగా6 (బళాళించు చున్నది. వింతవింతలైన వివిధవర్ష ములతో గూడినది, తెరువం బుడి (టహ్మాండమువ లె గన్పట్టు ముఖముగలది. విశాలమై (పకా శించు. దివ్యనే[త్రములు గలది ఇట్టి గంభీర న్పరాపమునుం జూచుటచేత నామనస్సునందు భయము కలుగుచున్నది. అందు వలన శ్రైర్యమును ఇాంతియును లభించుట లేదు, ఖ్లో దంష్టాకరాళాని చ తే ముఖాని ట్‌ దృ ్ట్వైవ కాలానలపన్నిభాని, దిశో నజానే నలభే చ శర్మ ప్రసీద దేవేశ ! జగన్నివాస £ నిర్‌ కృష్ణా |! సర్వజగన్నివాసా |! "బీవబేవా! మిక్కిలి భయ మును గలిగించు నీకోరలును, (ప్రళయాగ్నిని (గక్కుచున్న నీముఖ ములును చూచినంతనూ[తమున నే దిగ్భగమంజెందుచున్నాను. భయకంవితుండ నై యిచ్చట నిలువంజాలకున్నాను, సుఖముగాని అనందముగాని లభించుటలేదు. కావున నో నన్వేశ్వరా! దయ యుంచి (పనన్నుండవు కమ్ము, -ఈవిశ్వరూపము నుపనంహరిం శి అడ ధ్యి*ు అర్‌ శ్లో అమీచ త్వాం ధృతరాష్ట్రస్య పృత్రాః సర్వే సహైవావనిపాలసంఘైః, భీష్మో (ద్రోణ స్ఫూతపుత్ర_స్తధాఒసా సహాస్మదీయై రసి యోధముఖ్ర్యైః॥ 01
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శ నయోగము $05 ధృత రాష్ట్రాని వ్యుతులగు దుర్యోధనాది కౌరవబలమును, యుద్ధములో నతనికి నపశ+యము. 'జేయవచ్చిన _రాజనంఘము లును, భీమ్ముండు, (దోణుండు, కద్దుండు మున్నగు (ప్రతిపవవీద లును అకళ్లు పాండవపతమున నున్న ధృష్టద్యుమ్నూది యోధ వీఠులును మిక్కిలి శ్మీఘ్రగమనంబున నీలోం (బ వేశించుచున్నారు, ల్లో॥ వక్తాాణి తే త్వరమాణా విశ దంష్టా9కరాళాని భయానకాని, కేచి ద్విలగ్నా దళశనాన్తరేషు సందృళ్య నే చూ్చోత్తై రుత్తమాంగైః॥ శ భీకరమగు సీస్వమాపము. ముంగల నిలువ లేక ఛయవిహ్వ్యూల చిత్తుకై. అతి వేగముగా కోజలచే వికృతమగు నీ ముఖమునందుం (ద వేశించుచున్నాడు, అట్లు [పవేశించువారలలో కొందజు దిక్టు దెలియక సీ కోజలమధ్యం బడి నలిగి ఉ _త్తమాంగములతోం గూడిన తమశరీరములను భూర్ష ము గావించుకొనుచున్నారు. శ్లోః॥ యథా నదీనాం బహవోజఒమ్బువేగా స్పమ్ముద్ర మేవాభిముథా (ద్రవన్తి, తథా తవా మీ నరలోకవీరా విశంతి వక్తా ణ్యభివిజ్వల _న్తి॥ వికి అనేక ముఖములుగా. (బవహించు నదీప్రవావాములు నము(దములో, (శ వేశించునట్లు భయపడిన రాజకువూర సై న్య (ప్రవాహమంతయు. శీీభుముగాం భయంకరముగా " మండునట్లు (ప్రకాశించుచున్న నిముఖమునందు. (ల వేశించుచున్నది.య డ్లానినిం జూడ మిక్కిలి భయముకలిగి నాకు దిగ్గ)మకలుగుచున్నది,
లింగ విశ్వరూపసందర్శన యూగము (పదునొకండవ ల్లో॥ యథా (ప్రదీష్టం జ్వలనం పతక్షా విశ_న్హి నాశాయ సమృద్ధవేగాః, తథైవ నాశాయ విశ న్లి లోకా _స్తవాపి వక్రాణి సమృద్ధ వేగాః॥ వలి విస్తాగముగా మండుచున్న డావాగ్నిలోనికి చావు గోరిన మిడుతలదండు వేగముగాం (బ వీశించి నిముపషముళో మాడిపోవు విధముగా, మృత్యువు నాశించినవానై యా జననమూవాము అతి "వేగముగా (బైహస్టండమగు అగ్నితోంహాడి మండుచున్న స్‌ము ఖమునందుం (ల వేశించుచున్నా రు, న్లో లేలిహ్యసే (గసమాన స్పమన్హా ల్లోకాకా సమగ్రాకా వదన్వై ర్ష్వలద్భిః, తేజోభి రాపూర్య జగ తృమ(గం భాసస్తవో[గ్రాః (ప్రతప్తి విష్ణో ః 80 సాతోద్విమ్షుమూూర్హివగు నోక్ళష్ణా ! సము_స్తళోకములను ఒక్క పెట్టున మండుచున్న నీముఖములతో! నాబ్లువై ఫపులనుండియు (మింగుచున్నాండవు, సీజిహ్వలను వాచి 1పపంచ భూతరాసుల 'వేడిర_క్తముల నాస్వాదించుచున్నాండవు, భయంకర టేదీష్య మూనమగు సీయు[గ కేజస్సు నంతటను విన్తరించి తన్మూలముగా (వపంచమును తపింపంజేయు చున్నావు, క్షో॥ ఆభ్యాహి మేకో భవా నుగ్రరూపో నమోఒస్తు తే దేనవర (ప్రసీద, విజ్ఞాతు మిచ్చామి భవన్హ మాద్యం టి ఇ అభి నహి (ప్రజానామి తవ ప్రవృ త్తిమ్‌॥ త్రి
అభ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శన యోగము వ్త్‌0? హరీ! జేవబేవా! (1పపంచము నంళతటిని మింగి వేయు చుండునట్టి ఉగ్రమైన విశ్వరూపమును ధరించిన సీ చెవ్వరవు * వకారణామున నీ విట్టి భయంక రాకారమును ధరించితివి + నీ విపు యమును [పారంఛమునుండి అంత్యమువజకు సంపూర్ణముగా వినవలయునని కుతణూహలపడుచున్నాను. దయచేసి యావద్వ్భృ 'తాంతము వినిపింప్రముు నమస్కారము నాశేదియును తెలియుట లేదు. రథీంచుము, ((అద్ధునుండు తనకు: గలిగిన దిగ్గ్రమచే నిట్లు వేడుకొనుచున్నాండు, ] (శ్రీవగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె, శ్లో॥ కాలోఒస్మి లోకకయకృ తృ్రవృద్దో
లోకౌకా సమాహదర్హు మిహ (ప్రవృత్తః,
బుఒతేపి త్వా నభనిష్య స్తి సర్వే
యేఒవస్టితాః (ప్రత్యసీకేషు యోధాః॥ లిల్లి
ఈ సమయమున లోకములను నాశనము. జేయునట్టి కాల భైరవుండను నేను, (పపంచ భూతసముదాయముల నాశనము జేయుటయీ యిట్టి నాస్వరాపమునందలి ఉద్రేశ్యము, ఈ సమయ మున నీవు యుద్ధముల జేసిసను లేక మానినను నశించనున్న భూతములు నాయి భయంకర స్వరూపములో. బడి నశించును, కావున నీవు యుద్ధము. జేయకుండినంతే మా[శమున నీభూత ములు శాశ్వతముగా నిలుచునవికావు, అవి నశించవలసివ కాల మున నేరూపముగా నైనను నళించుచున్నవి, శ్లో తస్మాత్త్వ ముక్ర్తిష్ట యళో లభస్వ
జీత్వా శతూజా భుజ్‌ త్వ రాజ్యం సమృద్ధమ్‌,
మయైై వై తే నిహతాః పూర్వ మేవ
నిమి_త్తమాత్రం భవ సవ్యసాొచిన్‌ ॥ స!
౨03 విశ్వరూపసందర్శనయోగము [(పదునాకండవ అర్జునా ! జరుగవలసిన దిట్లుండంగా సీవెవ్వరిని చంపు చున్నానని తలంచుచున్నావు ' సీశ్ర చంపిన చచ్చువారెవ్వరు ? చంపుటకు సీశెట్టి యధికారమున్నది? నర్వము నావే నియమించ. బడిన క్షు జరుగును, కావున లెమ్ము, నం బేహింపకుము, య. ద్ధము సేయుము, వైరిపీఠుల ఇెండాడి విజయలమ్మీని వరింతునవుగాత |! "'రాజ్యసుఖముల ననుభవించుటయీగాక ఇాశ్విత సౌఖ్యమునుగూడ. బొందుదువు, ఇన్నివేయుచున్నను నీవు నిమిత్తవూ(తుండ వని తలంఫుము, ఈ(పాణులందజు నామూలమున నిదివణశే జేవా ముల విడిచిరని తలంపుము, అందజీని నేను చంఫపుచుండంగా నాచేతిలోని సాధనము సీవని తెలిసికొనుము. శ్లో (దోణజ్బ భీష్మజ్బ జయ[ద్రథజ్బ ళర్ణం తథాఒన్యానపి యోధవీరాకా, మయా హతాం _స్ట్వం జహి మావ్యధిష్టా యుధ్యస్వ జేతాఒసి రణే నపత్నాన్‌॥ తిక స్‌ యుద్ధము వేసి 'రోణుని, భీష్ముని, సెంధవుని, కళని, ఇంకను ఆ ఫ్తులగు యాద్ధవీరుల నెట్లు చంపలగల నని దుఃఖంచు చున్నావు, ఏరందటిని నే నప్పుడే చంవితిని, నాచే చంపంబడిన వారిని చంపుటలో పాపము గలుగునని భయపడకుము. దుఃఖ మును మాని కై ర్యముతో యుద్ధము. "జేయుము, శ(త్రువుల నోడిం తువు. రాజ్యమును శాశ్వితమగు యశస్సును బొందుదువు, ఇంతకంళశె సీకు 'వేరొండుమూర్లంబు లేచు, సంజయ ఉవాచ=సంజయు. డిట్లనియె, వో ఏతచ్చృత్వా వచనం కేశవస్య కృతాంజలి ర్వేసమానః కిరీటీ నమస్కృత్వా భూయ ఏవాఒళాకృష్ణం సగద్గదం భీతభీతః (ప్రణమ్య॥ త్‌
అధ్యాయము విశ్వరూపనందర్శనయోగము 200 ఈ విధముగాం జెప్పుచున్న (శ్రీశృష్ణభగచానుని వచన ములను విని కంపమొందుచున్న శరీరముతో అడ్జునుండు సాష్టాంగ నమస్కారము లాచరించి గద్దదన్వరముతో నిట్లనియె, అర్జున ఉవాచ = అర్జును డిట్లవియె. శ్లో స్థానే హృషీకేశ తవ ప్రకీర్యా జగ త్రహృష్య త్యనురజ్యతే చ, రతొంసి ఖీతాని దిశో (ద్రవనన్తి సర్వే నమస్య్తి చ సిద్దసంఘాః॥ . 8 కృష్ణా! నీనామనంకీర్రనముం జేయుచు జగత్తులన్నియు నానందించుచున్నవి, అనురాగమును బొందుచున్నవి, 'రాషవమసులు భయపడినవారై.. నట్టిక్కులకుం బరువెత్తుచున్నారు. సిద్ధసమూ హము నమన్క_రించుచున్నది, ఇట్టి లీలావినోదములు నీ కుచిత మే గచా! శ్లో॥ కస్మాచ్చ తేన నమేరజా మహాత్మక్షా। గరీయసే బహ్మణోఒప్యాదిక ర్త, అన న్ఫ! దేవేళ । జగన్నివాస! త్వ మక్షరం సదస త్తత్పరం యత్‌॥ త్రి శృష్టా 1 సీన్స మహానుభావుండవు. అంతము ేనివాండవు, నిఖల చేవతలకు నధీశ్వరుండవుః నమస్త జగచాధారుండవుః నృష్టిక_ర్హయగు (బపస్టై దేవునికి జనకుండవు. అట్టి నీకు నమస్కా- రము లాచరింపక నిన్ను స్తుతింపక యెవ్యరుందురు 1 అఆ (హా -జీవుండు సైతము నీకు నమస్కరించుచున్నాడుగడా |! నళించని ఇాళ్వితమగు పదార్థ మేదో అది నీవు నచ్చి దానందుండవు; వీని 'కన్నింటికంయచ 'ేస్టమైనవాండవు, 27
£10 విశ్వరూపనందర్శన యోగము (పదునొకండవ శ్లో॥ త్వ మాదిదేవః పురుషః పురాణ స్త్వ మస్య విశ్వస్య వరం నిధానమ్‌, వే త్తాసి వేద్యబ్బ పరజ్బు ధామ త్వయా తతం విశ్వ మన_న్దరూప : తిరి కృష్ణా |! నీవ్టు చేవతలల౮* మొట్ట మొదటివాండవు, వురాలొ ఫురువుండవు, సమస్త జగచాధారుండవు, 1శపంచనును గక్కలా నెజగినవాండవు, [పపంచనునం జలిసికొనందగిన వాండవు, పరమపవితుండవు, అంతములేని రూవముతో నిఖిల ('ప్రపంచముల నిండియున్న వాండవు. ఇట్టిట్టని వర్ణింప వీలు లేక నన్నింటియందు నిండినవాండవు. ల్లో! వాయు ర్యమోఒగ్ని ర్వరుణ శృళాజ్క- 'ప్రజాపళిిస్వం (పపితామహళశ్చ? నమా నమ స్తేఒస్తు సహస్రకృత్వః పునళ్చ భూయోఒపి నమో నమ ్తే॥ 89 వాయున్హ యముండు, అగ్ని, వరుణుండు, చం(దుండు, పితామహుండు,. (ప్రవితామహుండు. మున్నగువా రండజును సీన్వరూపమే.. అట్టి సరమవుఠషుండవగు నీకు వేమారు నము ,సెశారములు, మజి మటి నమస్కారములు, ఇంకను నమ _స్కారములు, ళ్లో॥ నమః పురస్తా దధ పృష్టత స్తే నమోజన్తు తే సర్వత ఏవ సర్వ, అన_న్తవీర్యామితవి[కమ _స్త్యం సర్వం సమాస్నోషి తతోజఒసి సర్వః॥ 40
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శన యోగము వ్‌ ్షేనే కృష్ణా! నీవు న ర్వాత్మున్వరూపుండవు, ముందు(ప్రక్కను, 'ఎనుక్యపక్క.్నను నమస్కార ములు. దిక్కులన్నింటియందును నవ్వు స్కారములు., ఎందుకనంగా ననంతవీర్యము:ంగలవాండ వై; యమొెత పరా్యక్రమంబున నమ_న్తమును వ్యాపించియున్నాడంవ్ను, అందుషే నర్వన్వరూవుండవు ఎట్లు నమన్క-రించినను సీస్వరూపమున శేం 'జేరుచున్నది. ఇట్టినీవు (వపంచమంతయు నిండీయున్నందున స్వే శ్వ్చరుండవగు సీకు అనంతానంత నమస్కారములు చేయు శన్లో॥ సభఖేతి మత్వా (ప్రసభం యదుక్తం, హే కృష్ణ: హే యాదవ: హే సభేతి, అజానతా మహిమానం త వేదం మయా,ప్రమాదా త్ప్రణయేనవాపి॥ శీ] కృష్ణా ! ఇట్టి అనంతమగు సీదివ్య[పభావమును "'డెలియక యిన్నిదినములు నాచెలికాడవగు శీవల మానవుండవే యని తలంచి, **శుయి కృష్ణా! మిత్రమా! ఓయి. యాడవాగి అని యింకెన్ని యో సపేర్త తో: జనవుచేతను, పొరయలాటుచేతను, అజ్ఞానము చేతను, గర్వము చేతను విలచుచుంటిని, మజియు, న్లో॥ య చ్చాపహాసార్ధ మసత్క్య్బృతోజసి విహారశయ్యావన భోజనేషు, ఏకోఒథవా ప్యచ్యుత : త్వత్పమక్షం త క్ఞామయే త్వా మహ మ(షప్రమేయమ్‌॥ శీలి మనమిరువురిముగూడి శయనించునప్పుడును, విహారముం "జేయునప్పుడును, భోజిననమయములందును, అందటి ఇలికాం (డతోలసహాడి యున్నప్పుడునుు ఇతరుల సమతమునన్సు మనహ్సిర్మ
లి విక్వహాపనందర్శనయోగము (వదునొకండవ ఫురమే యీకాంతముగా నుండినప్పుడును, నాన్నేహితుండ వే యసి సరిహానముం జేసితిని. తిరన్కరించితిని, ఇంక నెన్నెన్నో యప శాధముల గావించితిని. కఠుణాసము(దుండవగు నోయచ్యుత" |! నాయపరాధముల నన్నింటిని తమించి నన్ను మన్నింతువని (పాస్థించుచున్నాను, న్లో! పికాఒసి లోకస్య చరాచరస్య
త్వ మస్య పూజ్య శ్చ గురు ర్లరీయాకా,
నత్వత్సమోఒ _స్త్యభ్యధికః కుతోఒన్యో
లోకత్రయే ఒప్యప్రతిమప్రభావ ! శీలి
నిరుపమాన (ప్రతిభావిశేషముగల కృష్ణా! నమస్త చరా చర భూత్మపపంచమునకు నీవు తంగడివి. పూజనీయుండవు, ఆభ్యుం డవు, ఉత్తమగుకుండవు, నీసమానుంజే (త్రిభువనములం దెచ్చ టను లేకుండంగా యింక నీయధికు. జెవ్వండుండును! నీ కంత య ధికు 'లెవ్వరును లేర, అందరికిని నీవే యధికుండ వని "జీ నెరింగితిని, జో! తస్మా త్ర్రణమ్య ప్రణిధాయకాయం
('ప్రసాదయే త్వా మహ మీళ మీడ్యమ్‌,
సికేన ప్ప త్తంస్య సఖేవ సఖ్యుః
ప్రియః (ప్రియాయార్హ్హ స దేవ । సోఢుమ్‌॥ శీత
కావున నమస్త జగచాధావండవగు నీపాదారవిందములక
సాష్టాంగముగా నమన్మ_రించుచున్నాను, (ప్రసన్నుండ వై నన్ను శతుమించవలయునని (ప్రార్థించుచున్నాను, కుమూారుండు చేసీన తప్పులనన్నింటిని తండ్రి తుమించుచున్నాండు, 'న్నేహితుండు గావించు. దుండగములను న్నేహితుండు మన్నించుచున్నాండు,
అధ్యాయము] విశ్వరూపసందర్శన యోగము: వళ (వీయురాలి అపరాధములను 1ప్రియుండు స్తై రించుచున్నాండు, అకళ్లు నాయం దను[గవాముంచి అెలియక చేసిన నాతప్పుల నన్నింటిని మన్నింపవలయునని (పార్ధన 'జేయుచున్నాను, శ్లో అదృష్టపూర్వం హృషితోచస్మి దృష్ట్వా- భయేనచ [(ప్రవ్యధితం మనో మే, తదేవ మే దర్శ్గయ దేవ! రూపం (ప్రసీద దేవేశ జగన్నివాస శ్తేల్‌ "చేవ జేవా! నర్వజగన్ని వాసా |! ఎన్నండును జూడని సీవిశ్వ రూవమును నసాయదృష్ట్రవళ బున నేడు కన్ను లపండువుగా దర్శించి ధన్యుండ నై తినిగాని శా(ద్రగంభీ రాశారమున కోర్వుజ్నాలక భీత చిత్తుండనై నిలువంజాలకన్నాను. "కావున దయయుంచి యారూ పము నుపసంహరింఫుము, ఎప్పటివలె నీ సాధారణరూపమునే ధరించి నాభయమును బోగొట్టి సంతోష పెట్టుము. శ్లో! కిరీటినం గదినం చకహ_స్ట మిచ్చామి త్వాం (ద్రష్టు మహం తధ్రైవ, తేనైవ రూపేణ చతుర్భుజేన సహసబాహో । భవ విశ్వమూ ర్తే ! శశ మహానుభావా! కృష్ణా! సకల చ రాచరభూతజాలములి థరించి సహ్మనకరములతో విలసిల్లు యీ-చేహమ్ను నుపసంహ రించి, ఎప్పటివఅనే చతుర్భ్ళుజుండ వై. కిరీటము,., గ జాయుధము; చ్మకము ధరించి నాకు (బ్రనత్మ్నుండవు గమ్ము. సిపూర్వరూపమునే జూపి నాభయమును_బోగాట్టుము,
ల్షేశ విశ్వరూవసందర్శన యోగము (వదునొకండవ థ్రీభగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె, శ్లో॥ మయా (ప్రసన్నేన తవ్లార్జునేదం రూపం పరం దర్శిత మాత్మయోగాత్‌, తేజోమయం విశ్వ మనంత మాద్యం యన్మే త్వదన్యేన న దృష్టపూర్వమ్‌॥ 4 అద్జునా! ఇప్పుడు నీవ్రచూచిన యీనారూపము (బ్రహ్మాండ "తేజోమయ మైనది. (ప్రపంచముంతటను. నిండినది. (ప్రపంచమును తనలోనే గలిగినది, అంతము లేనిది. అద్య మైనది, ననాతనముగా నుండునది, ఇట్టి దివ్యరూపమును నీయందుగల వాత్సల్యమున (పనన్నుండనై నీకు దర్శనమిచ్చితిని. ధన్యుండ వై తివి, ఈవిశ్వ రూపమును ముందెవ్వరికీని జూవీయుండ లేదు. ఈనాయోగ మాహాత్మ్య్థమును సీవ్రదప్ప నన్యు లెడుంగంజూలరు, న్లో! నవేద యజ్ఞాధ్యయనై ర్నదానై ర్నచ క్రియాభి ర్నృతపోభి రుగై9, ఏవంరూప ళృక్య అహం నృలోకే ద్రష్టుం త్వదన్యేన కురుప్రవీర ః 48 అద్జనా ! (ప్రపంచమునం దెవ్వరుగాని యీ నాయోగ విశ్వరూపమును సందర్శించలేదు, నసీయదృష్టవళంబున నీవ్రమా (తము చూడం౫లిగితివి, వేడాధ్యయసమువలనను, చానధర ముల వలనను, యజ్ఞయాగాది [క్రియలవలనను, తపములచేతను, మశే కర్శులవలనను యూదివ్యరూపము నెవ్వరు దర్శింపరై రి, నాయోగ మాయాబలమున సీవ్రు చూడంగలిగితివి, శ్లో॥ మా తే వ్యథా మాచ విమూఢభావో దృష్ట్వా రూపం ఘోర మీదృజ్మ మేదమ్‌, వ్య పేతభీః (ప్రీతమనాః పునస్త్యం త దేన మే రూప మిదం (ప్రపళ్య॥ 40
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శన యోగము ౨215 ఈ ఛభయంకరరూపమునుగాంచి భయపడకుము, శాంత చిత్తుండవు కాకుము. మోహములో జిక్క-కుము, ఈనీ భయ మంతయు. దొలంగివోవుటవై. సాధారణమైన ఫూర్వరూపమునే ఎప్పటివ లనే చూపుచున్నాను, మూాడుము, సంజయ ఉవాచ = సంజయు( డిట్లనియె, శ్లో ఇత్యర్జునం వాసుదేవ _స్తతోక్త్వా స్వకం రూపం దర్శయామాస భూయః, ఆశ్వాసయామాస చ భీత 'మేనం భూత్వా పున స్సౌమ్యవపు ర్మహాత్మా॥ 50 ఈవిధముగా జెప్పి యొప్పటివలె తన సౌమ్యారూపమును ధరించి కృృష్ణుం డడ్డునునికి 6 గనంబజెను, ఇట్టి శఛాంతరూపమును ధరించి అద్జునునికి. గలిగిన భయము. నంతేటిని బోగొట్టి చిత్త ఫ్రర్యుని జేసెను, అర్జున ఉవాచ = అర్జును6 డిట్లనియె, ళ్లో॥ దృష్ట్వేదం మానుషంరూపం తవసొవమ్యం జనార్దన : ఇదానీ మస్మి సంవృ త్త స్పచేతాః (ప్రకృతిం గతః॥ 51 కృష్ణా ! ఎప్పటివలె సాధారణ మానుషరూపషముతో -సౌమ్యు న్వభావానుగుణ్యమగు సియిప్పటి యాకృతిం జూచుట చేత నాచిత్తమునకు ఫాంతి లభించినది, ఇదివజకుండిన భయ మంతయు పోయినది, (్రీభగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె. శ్లో సుదుర్దర్శ మిదం రూప దృష్టవా నసి యన్మమ, 'దేవా అస్యస్యరూపన్య నిత్యం దర్శనకొాండీణః॥ రి
శం విశ్వరాపసందర్శన యోగము (వదునాకండన అష్టనా! నీవు దర్శించిన ఆదివ్యమగు విశ్వయాపనూ ఇపామాన్యమైనదిగాదు.. ఇతడ లెవ్వరును అ్యబ్రహస్హండరూలి మును చూడంజాలరు, నాదివ్యహాపముంజూడ జీవత లే కాంతో గలిగియుందురు, శ్లో॥ నాహం వేదై ర్నృతపసా నదానేన నచేజ్యయా, శత్య ఏవంవిధో ద్రష్టుం దృష్టవా నసి మాం యథా! 58 ఇప్పుడు నీవు దర్శించిన విశ్వరూపము, తపములు, చాన ములు, వేదాధ్యయనము, యజ్ఞములు మున్నగువానిచేత దర్శిం వుటకు వీలుపడదు, ఎవ్వరును చూడంజూలరు. ఇట్టి నాయనంతే విభూతిని నీవు యోగదృష్టితోం. జూడంయలిగితివి సుమా | శ్లోః భక్త్యా త్వనన్యయా శక్య అహమేవం విధోఒడ్డున! జ్ఞాతుం (ద్రమ్ధుం చ తత్త్వేన (ప్రవేష్టుం చ పరన్తప! ర4 అడ్జునా! ఇతర చింతల నన్నింటిని వదలి సర్వకాల సర్వా వస్థలయందు బుద్ధిని నాయం జే నిలిపి నన్ను మయోగముచే భజించు నారు సులభముగాం చెలియగలవ, దూండగలరు, నన్ను. బొంద (గలరు. వారికి నేను వశమగుదును, అట్టి పర మోత్క్యుష్ట్రంబగు "'యోగంబు నెరుంగ లేని వారలు నన్ను. బొందంజూలరు, శ్లో మత్కర్మకృ న్మత్చరమో మదృక్త స్పజ్షవర్జితః, నిరైైర సృర్వభూతేషు యస్సమామేతిపాణ్ణవ: 5 ఎవ్వండు నర్వకర్శులను నాయథీనమందుంచి నానిమి_త్తేమై కర్ణుల నాచరించుచు, నన్నే నమ_స్తజగదాభధారునిగను పరమా (శయమనుగను తలంచి విమయవాంఛ లుడిగి ఫలాచేయోరహితుండైై. = యుండునో అతండు సర్వభూత సముత్వముగలిగి సంగవర్జితుండ్రై నన్ను బొందలోల్వడు, ఇతరులు నన్ను బొంద లేదు,
అధ్యాయము] విశ్వరూపనందర్శన యోగము వ్ల ఇతి (క్రీమద్భగవద్లీతా సూపనివత్సు (బ్రహ్మావిద్యాయాం యోగతా_ స్తే) (శ్రీక్పష్ణాద్టన నంవాచే విశ్వరూపస౦ దర్శన. ఊజూగోనావు వకాదశో ఇ ధ్యా యః, ఇట్లు ఉపనిషదర్థ (పతిపాదకంబును, (శ్రవ్మైవిద్యయు, 'యోగశాస్ర్రామును, (శ్రీకృష్ణాద్దన నంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భృగవ న్లీ్‌తలో విశ్వరూప సందర్శన 'మయోగం బను నేకా దశాధ్యాయము, ర్సిద్ర
ఓమ్‌, శ్రీగొమాయనమః, ఓమ్‌ తల్‌ సత్‌ పరబ్రహ్మణేనమః. శీ మద్భగవద్గితా యోగతత్త రహస్యము. ల గః అలం, ద్వాదళో౭ధ్యాయః, అయనా మీయూటస్రైమునన్తులావాలాలా. భఛభ_క్రియోాగః భ క్రియోగము అర్జున ఉవాచ = అర్జును, డిట్లనియె. శ్లో! ఏవం సతతయుక్రాయే భక్తా స్వాం పర్యుపాసతే, యేచాప్యక్షరమవ్యక్రం తేషాం కేయోగవిత్తమాః॥ 1 ఇప్పుడు (పదర్శించిన ట్లిందియగోచరంబగు నీకోమల దివ్యరూపమును పూజలువేస్పి సో(త్రములు జేసి భజియించు నగుణోపాన యొకటి, రూపనామ[క్రియారహితుండ వై యతుర పర(బహ్మవై ఓంకారన్వరూపమున నుండు నిన్ను కేవల మాన సికముగా ధ్యానించు నిర్ణణోపాస మజీయికటి. ఈ రెంటియందు నే యో గ ము (శకేష్టమెనది? చేని ననునరించువారి కెట్టిషదవి (స్తాప్టించుచున్నది? ఈ రెండుమూార్ల్షములయొక్క_ ఆారతన్యుము లను నాశెరిగింప (వార్లనలు, థి శ్రీ భగవా నువాచ = థ్రీ కృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె. ల్లీ మయ్యావేశ్య మనోయేమాం నిత్యయుక్ర్తా ఉషాసతే, ద్ధియా పరయోపేతా _స్తేమే యుక్తజంమానితాః॥ 2
అధ్యాయము] భ_క్రియోగము లి1ర్ణు నిరంతరము నాయందు శద్ధంగలిగి మనస్సు నన్యవిషయ చింతనలవరము గాసీయక నదా నాయంబచే నిలిపి నన్ను భజించు భక్తులు _కేవ్షయోగము నవలంబించినవారని నాయఖభి(ప్రాయము, అనంగా నగుణో పాననయందుగాని, నిర్లుళోపాసనయందుగాని నన్ను మరువక నడా ఛ్యావించుచుండువారు శ్రేఘ్టలు,. ఇట్టీ వారికి నగశోపాననయందుగాని, నిర్ణుశో పాననయందుగాని, జను సిద్ధిగలిగించుచున్నాను. నాయందు మనస్సులేక వయోగముః 'జేసినను సిద్ధిబూందరు. నాయందు మనస్సు నుంచుటయీ గొప్ప యోగమని యెజుంగుము మనోవృత్తుల నిర్మూలముగా౬ జేయు మార్గము యూోగముగాన నేను యోగులకు సులభుండ నగు చున్నాను, శ్లో॥ యే త్వక్షర మనిర్దేళ్య మవ్యక్తం పర్యుపాసతే, సర్వ్యతగ మచ్చిన్మ్యజ్బు కూబస్థ మచలం ధృవమ్‌॥ అతరంబగు జీవాత్మ నెటికశబములబేతగాని వర్తించి యిట్టి ౬ ది వ! దని తెలిసికొనపవీలుగానిది, జ్ఞా నేం(ద్రియములచే నిట్టిదని గుర్తిం చుటకు సాధ్యముగానిది. నర్వభూత[ప్రపంచమునం టేగాక "జీవత లందుసై తము నిండియుండునది, మనస్సుచేతగూడ చింతించి యిట్టిదని తెలిసికొనుట కలవిగానిది. నర్వసాధారణమై నిత్య మెనది, చంచలము లేక పరిణామము లేక ' కల్పాంతస్థాయిగ” నుండునది. ఇట్టి ఆత్భత_త్త్వమును బుద్ధిచే (గ్రహించి చానియంటే (కీడించుచుండు వారు, (జ్‌ అ, చూ,) సర్వ కాలములయందును పర మేశ్వరుండ నగు నన్ను మరువక ధ్యానము జేయుచుందురు. అట్లు చేయుచుందువేని సీ వాపరనూళ్మయం దై క్యమగుదువు, ఆ పరమాత్మయే సీయాత్మ. ఆ యాత్మయందు బుద్ధిని నంయో గముం జేయుటనై. ఛ్యానము: జేయుచుండుము. ఆ పరనూళ్మ కే నేను, కాన నన్ను బొందినచారికి జన్ఫుము లేదు, /
వీలి0 భక్రియోగము (పం(డెండవ శ్లో॥ సన్నియమ్యేంద్రియ[గ్రామం సర్వత్ర సమబుద్ధయః, తే (ప్రాప్పువన్తి మామేవ సర్వభూతహితే రతాః॥ 4 సక లేంద్రియములను ని్మగహించి, మాయ చే మోహితులు గాక్క రాగ ్వేపాదులనువిడిచి, సర్వభూతములయందుండు పర మాత్మ ఒక్కయే యని నిశ్చయించి నమరనత్వము కలిగ్య, అన్ని భూతములకు హితముంజేయుచు, నన్ను న్మృరించువారు నన్నేం బొందుదురు, ఇందుకు నందియము బేదు, (హై అ, చూ) [నకల చరాచరములు శేజే నని భేదరాహిత్య ముతో నన్ను ధ్యానించు మని చెప్పుచున్నాండు. ] (శీ అ, చూ). ఎవండు సకలచరాచర ములకు సాత్మీయగు నన్ను త_త్త్వజ్ఞానమువలనం 'జెలిసికొని నాయందు మనసుంచునో వాండు నన్నే పొందును. (హై అ. చూ) ఎవండు నానిమి _త్తమగు సత్క_ర్జుములం జేసి తతృ్భలములుగూడ నాశే సమర్పించి నన్ను ధ్యానించునో వాండు నాయం డైక్య మగును. కాన ఛ్యానయోగము శేస్టను. శో! శ్లేళోఒ-ధికతర_స్తేషా మవ్యక్తాస క్రచేతసామ్‌, అవ్యక్తా హి గతి ద్దఃఖం దేహవద్భి రవావ్యతే॥ ఇం[దియములచవేం బెలియరానిదగు ఆత్హును మనస్సుతో, జింతించుచుండిన చరాగము సులభయమై మనోనిర్దలత్వమును కలి గించును. కోరికలు గలవారికి మిక్కిలి కష్టమెనది, దేహముపై యభిమానము(గల సానూన్యమాసవుల కియ్యది దుఃఖకర మైనది, (శ్రమను గలిగించునది, సులభసాధ్యము గాదు, మానాభిమానములవలన (భమించుచు సుఖదుఃఖములకు చలించుచు బేహచమే తానని నమ్ముకొనువానికి యోగము స్ధిర పడదు, మనస్సు నిలువదు, అందువలన విహ్యూలహృదయులై. మామనన్సు మంచిదిగాదని వారిని వాశే నిందించుకొనుచుందురు ,
అధ్యాయము] భక్తి యోగము వివి] త్రో! యేతు సర్వాణికర్మాణి మయి సన్న్యస్యమత్సరాః, అనన్యేనై వయోగేన మాం ధ్యాయన్త ఉపాసతే! 6 సర్వకర్శలను నన్యసింపనలయును, అనంగా కర్మలను నంపూర్షముగా మానవలయునని తలుంపకుము, అన్ని కర్ణుములం 'జేయుచుండవలయును, కాని ఫలాజేక్ష లేక చాని నన్నింటిని నాశే యర్పింపవలయును, ఒక్కదానికిని నీవ కర్తవుగావని యెజులో వలయును, దృఢముగా నాయందు మనన్సు నిలిపి విడువక యూగ మభ్యసించుచు న న్ను పాసించుచుండవలయును,
(| అ, చూ) జి లేం్యదియత్వమున నర్వకరంబులను చేయుచు కర్మ ఫలంబుల మనస్సువే సన్యసించి నుభాశుభంబుల లవీ,ంచక నవద్యారపురంబగు 'జేవాంబున సుఖముగా. నుండు మనియు, (శి అ, చూ,) సర్వకాలములయందు పరమేశ్వరునే భజింపుమనియు ననుచున్నాండు. (ర్త అ. నూ చూ,) నక్క ర్భృంబులం జేయుచు ఫలా పేశులేక, హృదయమున పీచు విమయ రుంరూవమారుతము నరికట్ట శుభాశుభంబులకు పెరవక బుద్ధి నాత్శృ్యయందుంచి నసంయమముచేయుచు మృదున్వ భావంబున నుండువారికి యోగము సిద్ధించును, వారు సర్వోత్కృష్టమైన నాదివ్యపదం బధిష్ట్‌ంచగలరు.
శ్లోః తేషామహం సముద్ధర్తా మృళత్యుసంసారసాగరాత్‌, భవామి నచిరా త్పార్థః మయ్యా వేశితచేతసామ్‌॥ / నన్నే సేవించుచుండుటవేత నేను వారిని. (శ్రోమింతును. మనస్సు నితరములందు. (బ వేశ పెట్టక యుండుట చేతను, నాయం చే లయింపంజేయుట చేతను వారియోగము స్థిర మైనది, అట్టివారికి నేను సహాయపడి జననమరణాది దుఃఖభూయిష్టమైన సంసార
లలల భ_క్రియోగము [పం(డెండవ మను సముద్రమును దాటంజేయుదును, (0 అ, భూ,) (క్తి అ, చూ నన్ను నర్వ కాలములయందును నంన్ముకించుట వలన చారి నంశయము లన్నియు నణించి నన్ను బొందంగలరు. బహిర్ముఖమున కంశు న ల్వేందియముల న్మిగహించి మనస్సును జయించి బుద్ధి నాత్టృయందు హజ్తించి తణ కాల మనుష్టించినను అద్భుతమైన శక్టికలుగును, దానిచే అవ్యయపదమును. బొందవచ్చును. ఖ్లోః మయ్యేవ మన ఆధత్స్య మయి బుద్ధిం నివేశయ, నివసిష్యసి మభ్యేవ అత ఊర్హ్వం నసంళయః॥ 8 కావున నడ్డునా ! సీమనస్సును నిరంతరము నాయంచే లయింపంజేయుము, నిబుద్ధిని నాపరమే గావింపుము, ఇతరచింత లుడుగుము, ఇట్లు చేసితి వేని పంచభూతనంబంధమగు నీ చేహమును వీడిచినంతనే యితరజన్ముములులేక నన్నుంజేరి నాయంజే వసించుచుంధువు, ఇందుకు నంబేహములేదు, (ని అ, చూ ఎనండు భగవంతుని ధ్యానము. జేయుచున్నాండో వాండు నిన్సం శయముగా భగవంతునే సొందును, ఎవనిమవస్సు చంచలముతో నున్నదో అట్టివాడు భగవంతుని పొందలేంయ. చంచలరహిత మునకు యోగ మత్యవనరము, నత్యమును పలుకుచు, వాద యమున శాంతికలిగ నర్వభూతములయందు. నిజమైన దయ యుంచి, భగవంతు? (_పేమించి హృదయమున జిజ్ఞాన జేయు వాండు యోగసిద్ధిని బొందగలండు, న్లో అధచిత్తం సమాధాతుం నళక్నోషి నుయి స్టీరమ్‌, ఆఅభ్యాసయోగేనకతో మామిచ్చాప్తుం ధనజ్జయ: ధనంజయా ! మనస్సును నాయంు స్థిరముగా. నిలుప నలయునని (పయతల్నించియు నిలుపంజాలవేని యోగాభ్యాసము
అధ్యాయము] ఛ_క్రియోగము వల్లి "చేయుము, దానివలన జితకేందియుండ వగుదువు, మనస్సును సులభముగా. స్థిరముగా వలయుచోట నిలుపవచ్చును, (కీ అం భూ.) ఎవ్వం డభ్యాసముచేత యిం(దియములను వశనుం జేసి కొని మనశ్చలనము లేక పరమఫుఠుముండనగు న న్నుపాసించు చుండునో (శ్రీ అ, చూ) అతండు గాలి లేనిస్టలమున దీపముంచిన ట్లుండును. అభ్యాసముంజేయుటవలన మన స్థెర్యము కలుగును, యా యోగము సిద్ధించును. శ్లో అభ్యా సే-ప్యసమర్థోజసి మత్కర్మపరమో భన, మదర్హ మపి కర్మాణి కుర్వకా సిద్ధి మవాప్ప్యని॥ = 10 అటి యో గాభ్యాసముంజేయుటకును ఇ క్షిలేనివాడచెతి ౬ వాన్‌ రూ వేని నన్నుగురించి కర్మలం జేయ.చుండుము. అనంగా నన్నుం బూజించునట ౫ ౦క ర్యాది (క్రియల. 'జేయుచుండుము, నానిమి ల రా తముగా కరులను జేయుచుండుటచేశత మోతసిద్దిని బొంద లా రో థి గలవు, | అభ్యాస యోగమువలన మనోనిశ్చలముగానివాడు భగవ దారాధనాది కై ౦కర్యములను చేయుచు పర మేశ్వరుని నామము లను జింతించుచు గురు వాక్యమును నమ్మి పరోపకారముల భూత పాతముగాం జేయుచు, ఏకాలమున 'ేది తటస్థించినను దానిని చై వాధీనముగాం దలంచి హృదయతోఛభ లేక సర్వభూతములను చైవముగాం జూచుచు శుభాశుభంబులం జింతించక నర్వమునకు భగవంతుంటే కారణమని తలంచువారు యోగము నాచరించక పోయినను భగవంతుని: బొందలలదు. (షి అ, చమూ) ర్‌ (ట్రై అ. చూ.) ($ అ, చూ శ్రీ అ, ఈ న్లోకమును చక్కగా విమర్శించుకొనుము, నర్వభూతములయందు నమత్వబుద్ధిగల వాండు, యోగా భ్యానముచేయువాండు వ్‌ మోత సా్యామాబ్యమును
వ్రీలిత్వ భ_క్రీయోగము ((పం[డెండవ బొందుచున్నాండో అట్టిమోతు.పదము'నే కర్మోపాసి పొందు చున్నాండు, యోగమైనను సమత్వబుద్ధిమయైనను ఒకటియే యగును. కావున యోగమునై నను సమత్వబుద్ధినై నను అభ్య సించవలయును, ఫలాపేక్ష లేక జేయంబడు కర (్రములును, గర్వము, అవహాంకారము, డంభము లేశ నలుపంబడు భగవద్భ _క్రియును హృదయకు(దకూరము లేక జేయంబడుయోగము నొక్కటిగా నెజుంగవలయును, ఈ మూడింటియందును యోగము నర్యో త్కృృష్టంభై నది, యోగమాచరించ శక్తిలేనివారు, నిష్కామ కర్ణయోగముగాని, భ_క్రియోాగముగాని అభ్యసించినయడల మై యోగఫలము నే, బొందలగలరు, శ్లో అరైవ మప్యళకో=ఒసి కర్తుం మద్యోగ మాశ్రితః, సర్వకర్యఫలత్యాగం తతః కురు యతాత్మవా౯॥ 11 అట్లు చేయుటకుంహాడ సీకు శ క్తి లేకున్నచో నర్వకర్శ్మ ములు నేనే చేయుచున్నా ననియు, ఆకర్మ ఫలములకు నేనే అధి 'కారిననియుం. దలంచి ఫల త్యాగివై సర్వకర్మములం జేయు చుండును, పై 10 వ శ్లోకములో చర్చించిన వీషయమునే యీన్లో కమునందును చెప్పుచున్నాండు, (శ్రే అ. చూ) కర్భములను వేయుచు కర్మ ఫులంబులం ద్యజించి కరముల “నేను చేయుచున్నా నను క_రృత్యభావమును వడలి న _త్త్వగుణంబు నాశ్రయించి అళ్ళన్వస్థతగలిగి సర్వభూతములయందు సమబుద్ధిగలిగి యిీశ్వ శార్చణముగాం జేయుకర్మ మే యోగము, కట్టి పవిత్రమైన భావ గంభీర మే యోగానుభవంబునం గలుగుచున్నది, (శ్తీ అ, చూ) (హా ₹* చూ.) గొప్పమార్లము ననుభవము చే నెటింగిన
అభ్యాయము, భ_కియోగము విరిర్ర నత్పురుషు లేమార్లమున నడతురో అఆమార్షమును సర్వజనంబు లనునరించుట లోకవిదితమై యున్నది, గొప్పవారు వేదవిహిత ముగు సత్క_ర్మ్హుంబుల వదలుటవలన [పజ లధర్థమార్గములో. (బవేశింతురు. కాన గొప్పవారు కర్చుములయందు ఫలమును మమకారమును, క_ర్తృత్వమును త్యజించి నిమి త్తృమా(తముగా కర్ణములు చేయుటవలన కర్మబంధమును "లేదు, కర్మల చేసియు చేయనివా రగుచున్నారు. లోకమున ధర్భుమును స్థావించినవా రగుచున్నారు. అందువలన (ప్రజ లధర్జుమార్లములో (బవేశిం పక న్యాయానువర్తులై (పవర్తించుటకు వీలగుచున్నది. మటీయు యోగము చేయుటకు శక్తి లేక నర్వభూతముల యందును నమత్వభావము 'నేర్చజచుకొనువాడ బేవుండొక్కం డను నమ్మికతో నా బేవ్సని మరువక ఛ్యానించుచుండినను ముక్తి నొందంగలరు, ఈ మూండుమార్గములందు బేని ననుఫ్టి.౦చినను యోగమే యగును, (ట్లీ అ, చూ.) శ్లో॥ (శేయోహి క్షానమభ్యాసాత్‌ జ్ఞానాద్ధ్యానం విశిష్యతే, ధ్యానాత్కర్మ ఫలత్యాగస్త్యాగాచ్చా_న్హి రన్నన్తరమ్‌॥ 12 ఏమియు. బెలియక నేదో యొకమార్గము ననుసరించి మూఢబుద్ధితో యూగముంజేయుటకంయె క్ఞానమును సంపాదిం చుటమేలు, ఆ జ్ఞానమునకన్న ఛధ్యానముచేయు. టు_త్తమము, ఆ ధ్యానమునకన్న (శేయన్క్రరము కర్మఫల త్యాగము, అ కర్మ ఫల త్యాగమువలన నే అవ్యయమగు శాంతి లభించును, (పపంచములో నన్నిమార్గములలోను (పయత్నముచేత జనమును నంపాదింపవలయును, జ్ఞానవంతులై నందులకు పరమే శ్వరుని మరువక ఛ్యానముం చేయవలయును, ధ్యానము చేత 29
లీవిగ్ర భ_క్రీయోగము [పం డెండవ కలుగుఫలమును క్లానముచేతనే త్యజింపవలయును. ఇట్టుచేయు చుండిన త త్త్వవివేకి తనంతటనే శాంతినిబొంది పునరావృత్తి "లేని అవ్యయపదంబుం జెందును, (స్తే అ, చూ) (ప్రపంచములో జ్ఞాసమునకంయె మించిన "బేడియులేదనియ్ర మజియు శీ అ,లో (పజ్వలించు అగ్ని కాస్థ్ట్రములను భస్మీకరించునట్లు క్జనము సర్వ కర్శములను దహించుననియు. [(పతిపాదింపంబ డెను, (పపంచమున క్లైనమునకంయె. మించిన జేదియు లేదని స్పస్టీక రింపంబడినది. కొందటు డ్జానము కలిగిన తదువాత కర్ణము లవనసరము లేదను కొని మందబుద్ధు లగుచున్నారు, ఎంతజ్ఞా నము. గలిగినవా.డై నను తన జన్మాంతర కర్ణుంబుల దవ్పీంచుకొనుటకు వీలు బేక కర్మ బద్ధుం డగుచున్నాండు. ఆకర్ణువే గలుగు శుభాశుభంబులవలన క్లానమునుగూడ మరచుటకు వీలగుచున్నదిని (పీ అ చూ) ఈ (ప్రకృతి (ప్రారబ్ధకర్శతం్యత జీహంబున నెంత జ్ఞానవంతు లైనను పారబాటుం జెందవచ్చును, కాన జ్ఞానమును నంపాదించు కొన్న వారు పర మేశ్వరుని ధ్యానము. జేయుచుండవలయును, ఇట్లులజేయటయే నత్క_ర్మానుష్పానము, (స్‌ అ చూం ఇట్టి 'శేషస్టమెన అళ్ళృనిమి_త్తీమగు కర్మ తమణకాలముం చేసినను అళ్ళు శాంతికలుగునని నిశ్చయింపంబడినది. కొందజు టీకా కారకులు శులధర్మములనుగా భావింతురు, కాని--క్రేయా౯ స్వధర్మోో విగుణః పరధ ర్మాత్సనుస్థ.తాత్‌ *”...అను (వయోగంబువలన ్రేఘ్రమైన స్వధర్య (్రంబగు అ త్మధర్మమును గుణములచేత విమర్శించి వాత్సితమైన పదంబును పొందుట శేది యాభారమో దానిని యణశాల మనుష్థించినను అద్భుతమైనశి క్రి నొసంగుననియు అట్లు గాక అళ్ళవ్యతి శేకంబగు పరధర్భంబుల నా్మశ్రయించుటవలన భయమ్ముదుఃఖము, మోహము కలుగుననియు విమర్శింపంబ డెను,
అధ్యాయము) భ_క్రియోగము 2) ఎంత జ్ఞైానవంతు లై నను ధ్యానముంజేయుచుండవలయును, ఎందుకనంగా జ్ఞైానమువలన నంపూర్షమైన శక్తి కలుగుటకు సాధ్యము లేదు, మజియు. (ప్రకృతి సంబంధమువలన తణవతణ మునకు మనస్సు మారుట చేత వృాదయడార్భాగ్య మాలిన్యమును పొందుటకు వీలుగలుగును, కనుక జనము గలవారు పర మేశ్వ రుని ధ్యానము. జేయుటయే కర్తవ్యము, పర మేశ్వరథ్యానము వలన సకల సంకల్పములు నశించును, మనస్సు వకా[గతతో నిల చును. బుద్ధి స్వస్థతం జెందియుండును, (క్రీ అ. చూ,) గాలి లేని స్టలమున దీపముంచినట్లు జ్ఞానముకలిగి ఛ్యానము చేయుచుండు వాని బుద్ధి నిశ్చలమై యుండును. ఛ్యానముచేయుచుండునపుకు తనంతట నే ఫలము కలుగును, ఆ ఫలమును క్థానముచేతనే 'త్యాగముం జేయవలయును, ఫలము కలిగినను ఆఫలము కొంతే కాలములో నళించునుగాన నశించు. పదార్థములను తా నపేమీం పక త్యాగము జేయుటయే బుద్ధివ వేళము, (బా ౯ మా.) ఇందువలన సంపూర్ష జ్ఞానవంతుండై కర్శములం జేయుచు కర్మ ఫలముల త్యజించి కర్మాతీతుండై యుండవలయును. జ్ఞాన ముచే భగవంతుని ఛ్యానించుటవలన నిర్ణులత్వము, అళ్మళ క్రి శాంతి తెమంతటనే లభించును, (శ్రీ అ. చూ) ఎవడు ఫలా 'పేషలేక పర మేశ్వరధ్యానముం జేయునో వాని కర్ణుములన్నియాు తమంతట నే దహింపంబడుచున్నవి,. (శీ అ చూ) తపస్సు చేయువారికంబను, కాస్త్రార్థ పాండిత్యము గలవారి కంె నుఇతరకర్శ్ణములు చేయువారికం కొను (కేస్టమగు జ్ఞానంబుచే పరమేశ్వరుని ఛ్యానరరూగముం 'జేయువా డథధికుండని శ్‌ అ, లో ననేక జనములలో. 'జేయబడిన సుకృతంబున నిట్టిళ_క్రి కలుగు చున్నదని చెప్పంబడియున్నది, నుజియు (గ్ల అ, చూ). నెప్పు
వీవ8 భ_క్రియోగము ([(పం(డెండన డును పరమేశ్వరుని ధ్యానముచేయుచు ఫలమునుకోరక యుండ వలయునని [ప్రలిపాదిపం బడుచున్న ది ్ఫీనై, చక్కా చేస్‌ణ శోకములందును మజియు క్షే, ఈ శ్లోకములన్ని టింయందును. వకీభవింపంుడిన అర్థమువలన నన్ను మరువక ధ్యానించుచుండిన నన్ను నీవు సులభముగా 'జేరంగలవని అర్జును నికి నిశ్చయమగునట్లుం (శబోధింపంబడినది.
ఈ అధ్యాయమున కడచిన 6,7,8, శ్లోకములందును భగవంతుని మఠవక, ఫలములంగోర క సర్వమునకు భగవంతు. 'జేశారణమని ధ్యానించుచుండవల యునని చెప్పంబడియున్నది ఇట్టి సులభమార్గము నభ్యసింపవలయును, ఈయ భ్యానమున కే యోగ మినిపేడ. ఈ ధ్యానయోగమువలన (్మ్యా అ, చూ) తన్ను "తాను మజుచి నిర్వ్యాణపదంబును 'జెందగలండు, అనగా వునరా వృత్తి రహితమగు మోశతమును బొందంగగలడు, ఇట్టఅభ్యాన 'యోగముం జేయువాంటజే యోగీశ్వురుండనియు జ్ఞాన యోగియనియు కర్మయోగి యనియు. ఇెప్పంబడును, పేర్లు వేరువేరుగా నుండ వచ్చునుగాని యీమూండింటి పరిణామభ్యేయము లొక్కటియే యగును,
సాంఖ్యయోగము, భ_క్రియోగము, జ్ఞాన యోగము, కర్మసన్నా్యాసయోగము, -వేరువేరని తలంచువారి తలంఫులు వేరు వేరై యుండవచ్చునుగాని భగవంతుని అభిిపాయ మొట్టిది గాదు, సాంఖ్యాయోగఖ భ_క్రి-యోగః, జ్లానాయోగః కర్మ నన్నా్యాసాయోగ్క, అని (పతిఅధ్యాయమును యోగము యోగ మని పేర్కొనంయుడినది, మజియు “భగవద్గీతా సూపనిషత్స్చు (బహ్మావిద్యాయాం యోగశా_స్త్రే అని (పతి అధ్యామయాంతం బునను (పయోగింపంబడినది,
అధ్యాయము) భక్తి యోగము ల్ర0
ఇందునలన బీజాంకురన్యాయమున సాంఖ్యము, భక్తి కర్మ, కర్టునన్నా్యానము, సర్వకర్మంబులును, వివిధధర్శుంబు లును యోగమునంచే యిమిడియున్నవి, (గ్‌ అ, చూ.) ఒకానొక బీజములో శాఖోపళాఖలు, నృంధము, (వేళ్లు ఫుష్ప ములు పిందెలు కాయలు, పండ్లు అన్నియు నె ట్లావిర్భవించి యున్నవో అశ్లే యోగ మను బీజంబున వేద శా్ర్రధర్భుంబులును, తదనుగుణ్యంబగు సర్వకర్భుంబులును, ధర్మార్ధ తామమోతుంబు లును, నకలత_త్స్వ్యరవాన్యంబులును, అణిమా ద్యష్టసిద్ధులును, యిమిడియున్నవి, సాధారణమైన దృష్టీతో చూచినవారి కీభావ మర్థము కాకపోవచ్చు నేమో |! అది వారి బుద్ధి లేమితనము. ఎవరు చక్కగా విమర్శించుచున్నారో వారి కీధరుములన్నియు ూగము నంచే యిమిడియున్నవని స్పష్టపడును, గత యోగ శాస్ర్రమని భగవంతునిచేత నే (పతిఅధ్యాయాంతమునను (వయోగింపంబడీ యున్నది గీతాయోగళా _న్త్ర్రమునందు వివిధధర్థుములును, నమస్త ఉపనిషత్తులసారింబును, గంగాతరంగములవ లె ఘోషించుం చున్నవి, ఇయ్యది నిష్కామయోగం బను పూర్మ(ప్రవానాంబునం (బ్రవహించుచున్నది,
(శ్రౌత, స్మార్ధకర్మంబు లాచరిరచినను, తత్భలాపేతు చేయక నిప్కామబుద్ధితో నుండవలయుననియే భగవంతుని పూర్లో బ్రళము, ఎవండు ఫలముః గోరుచున్నాండో అట్టివానికి వునరావృ త్తి కలుగుచున్నది. జన్మరాహిళ్యముననై. ఫలా వేమ "లేకయుండవలయును,
సంపూర్షజ్ఞానము గలిగి యెవ్వండు ధ్యానము. "జేయుచు న్నాడో అతంజే యోగి యగును, యోగి సర్వ బంధములయం ధుండికూడ విడుదల యగుచున్నాండు. ఇట్టి యోగాభ్యాసి ఫల
ల50 భక్తి యోగము (బం(కెండవ ముల గోరకూడదు, కోరినయెడల బంధమున కర్త డగును, బంధవిము_క్తతను బొందగోరుము కసంగుడు ఫలమును త్యాగము జేయుటవలన నితాంతమగు స్వాంత శాంతినిబొంది. అవ్యయుం డగును. ఇట్టివాని మనస్సుభ్యేయాకారంబై యుండుటవలన నతండు సర్వకర్మంబుల కతీతుండై, నర్వభూతములను తనన లె నే చూచుచు నఖండ భావముతో నుండును, ఈయధ్యాయమున ఉమ 16,18 బూ, ఇట్టి అళ్మతృ ఫ్రుండై అత్మాన భవముగలిగి ఆక్మయం దే లీనమైన వానికి నుఖదుఖములుు, కలిమిలేములు, శతుమి(్రులు, దూషణ భూపణ తిరస్కారములు, మూయ అవాంకారము, డంబము మున్నగునవి నశించి సర్వభూతములందుండువాండే నాయందున్నా డను పరిపూర్ణ్మ భావముతో నుండును, (స్టే అ. జ్యా అ, చూ) (హ్మ్యే చూంమజియు నిట్టి పర మేశ్వరుని సర్వభూ తాంత ర్యామిగా నెజీగ్‌ ఆతసియందు లత్యముంచి తనలో తాను జిజ్ఞాన చేయుట వలన పరిపూర్షభావముం బొందును, ($క్ల్‌ అ, దూ,) ఇట్టి (యువ్మ విద్యా దురంధరుండై న యోగి వమరాతరంబుల నతికమించి తానే పుఠుపో_త్తముండ్రై అన్నివిధములను (పకాశించును. ఇట్టి అఖండత_త్త్య చే త్తలు, “విర, మేమాిను ద్వంద్వభావము లను విడచి, (ట్రీ అ, చూ) అహంకారములేక అమృతపూర్ష్మ భావముతో నుందురు, ఇట్టి తత్త్వ నంపద్దుణ మహానుభావు లకు లోకములో కావలసినది ఏీసమైన నుండదు, ఐనను లోక హీతమునవైై._ ధర్మముల (ప్రతిపాదించుదు. నిమి_త్తమా[తమున సత్క_ ర్మానుషఘ్రానంబున నిష్కామబుద్ధితో వీద జీవించియుండియు జీవన్ను కలై నిమి _త్తీమ్మతముగా (పపంచ కార్యక్రమముల జరుఫుచుందుకు, (జీ అ, చూ.) వీ అందజీవలెనే చూచుచు, మాటలాడుచు, భుజించుచు, మూ్ళతఫురీవంబుల విడుచుచు, కర్మ (క్రియలు జరువుచుండినను సర్వక ర్థాంబులకు నతీతుై యుందురు,
అభ్యాయము] భక్తీయోగము 001 కాన గీతాయోగశా_న్త్రము నెన్నివిధంబుల చర్చించినను, (వయత్నముచేత జ్జానమును సంగ్రహించి జ్ఞానమువలన పరమే శ్యరుని ఛ్యానము చేయుచు కర్మ ఫులంబుల త్యజించిన వాండు యా జన్టుమునం దే జీవన్ను_క్రిం బొందుచున్నా డని విశదమగును, ఇందుకు సందియము లేదు, ఎంతటి పాపాత్ళుండైనను యిీశశేస్టు యోగము నభ్యాసము చేసినచో వానిపాసము లన్నియు నళిం చును, (జ్రే అ, లో అ. చూ.) కాన గ్‌ తాళా స్త్రములో అళ్ళ్మ నిత్యత్వమును త త్సామోళశ్టారమున కవళ్యకమగు మార్గములును (వతిపాదింపంబడియున్నవి. నిపష్కాముముతో తానుచేయు నకల సత్క_ర్భంబులును తతృ్భలంబులును పర మేశ్వ రార్చితంబు గావించి ఆపర (బ్రహ్మమును మరువక ఛ్యానించువాండే మహోత్ముండు, " అతండే జీవన్ముక్తుంయు.. అట్టి నిప్కామబుద్ధిమంతుండే నన్ను బొందునని (శ్రీకృష్ణపరమాళ్ళ్మ అడ్జునునికి బోధిం చెను, న్లో॥ అద్వేష్టా సర్వభూతానాం మెతః కరుణ ఏవచ, నిర్మమో నిరహంకారస్సమదుఃఖ నుఖః క్షమీ॥ 18 ఎట్టి జీవియందుగాని 'బ్యేపవముయిీనక, సర్వభూతము లును భగవత్ప్వరూపము లే యగుటవలన తనకంగశు నన్యమొక్ట్హ్‌ టి యును లేదని నిశ్చయించి నిఖలభాతములను నమానముగాం (గోమించుచు, దయంగలవాండైై,. రాగమునువదలి, ఆాంతిని విడిచి, అవాంకారమునకుం జిక్క_క, సుఖదుఃఖాది ద్వంద్వములను నమానముగాం దలంచి, సహనస్వ భావముతో తమగలిగ్మి మజియు నిర్భయుండై మనసును విషయవిముఖను గావించి సమత్వ మవలంబించి యుండవలయును, న్లో॥ సన్తుష్ట నృతతం యోగీ యతాక్క్మా దృఢనిశ్చయః, మయ్యిర్చిత మనోబుద్ది ర్యోమ దృ్త స్సమేప్రియః॥ 4
82 భ క్రి యోగము [పంగైండవ కష్టసుఖములం 'దెంతమా[తము చలింపక నిత్యము నంతృ క్రిగలిగి ఆనందమున నోలలాడుచు, దృథఢమగు (పణ త్నముగలిగి నాయంచే మనస్సునునిల్పి, బుద్ధిని లయిం౦పం జేసి? పాపములను బోగొట్టుకొన్న ఫురషగ్రేస్టుడు నాకత్యం త 'వ్రియుండు,.. వానిని నేను మిక్కిలిగా. (గ్రోమించుచున్నాను? (టే అ, చూం. భగవంతుండు నర్వవ్యాపకుండు. అందజీలో నుండు పర మేశ్వ్యరుంజే తనయందు నుండుటవలన తాను వేరు పరులు వేరనుభావములువదలి సర్వము తానని నంతోవనుతో నుండువాండు భగవంతునికిం (బియుండగుచున్నాండు,. కనుక , భంద్వగుణములు నశించిన ్ర్రీగాని ప్రరుషుండుగాని యోగసిద్ధిని బొందలలద, న్లో॥। యస్మాన్నో ద్విజతే లోకో లోకొన్నోద్విజ తేచయః, హర్షామర్ష భయోద్వేగ్రైర్ముకో యస్సచమే ప్రియః॥ 15 (వ్రపంచమున నెట్టిభూతముగాని, (యనువ్య, మృగ, పతీ? సర్చాదులు) తన శేయపశారము చేయదనియెంచి, ొట్టిదానికి భయపడక, సర్వదా కళంకరహితమైన మనస్సుగలవాండై, తన గుణములవేతను ఛావములచేతను చేష్లలచేతను వభూతముగాని భయముం గలిగింపక, ఎల్ల ప్పుడును సంతోవముతోః గాలము6 గడువుచు, ఎట్టి విషయమునందును (క్రోధాదిగుణములకుం జిక్క_క, మనో వ్యాకులత లేక, నన్ను భజించు మహాత్ముండు నాకత్యంత (వీయుండు, “యద్భావం తద్భవతి” __“తమ మనములం దోచునట్టి'దె యెదుటి వస్తువ్రలయందుం గానంయుడుంగాన సుగుణంబె ఫూనం దగును,"
అధ్యాయము] భక్రియోగము వ$ీ$ ళ్లో॥ ఆన పేక్ష ళ్ళుచిర్షకు ఉదాసీనో గతవ్యధః, సర్వారమృపరిత్యాగీ యో మదృ్శక్తస్సమే 'ప్రియః॥ 16 నర్వాపదలకు మదూలమగు అపేతును వదలి, ఆశను దిగ విడిచి మూాయామోాహితుండుగాక, మనోవాక్కాయ కర్మల యందు పరిశుద్ధత గలవాం డై, కల్టషరహితుం డై, శాన్త్రజ్ఞాన మును అనుభ వజ్ఞానమును గలవాడై, సర్వకర్భ్యముల నాచరించు చుండినను కర్తృత్వ భావమును, ఫలాపేతునువదలి తటస్థమాత్రుం డుగానుండి, దుఃఖరహితుండై, నంకల్పము లేక యుండువాండు నా కత్యంత(ప్రియుండం, మజీయు. వివమయములం దవేత లేక మనోనై ర్భల్యంబుం గలిగిశుద్ధుండై. నిందించినను భూమషీంచినను వ్యధనొందక స రా్రడంబరముల వదలి నకలనసంకల్పమనుల త్యజించి సత్యధర్మ శాంతనిర్భలుండగు వారెవ్వరై నను భగవంతుండనగు నాకత్యంత్మ ప్రియులు, శ్లో॥ యో నహృృష్యతి నద్వేష్టీ నళోచతి నకొజ్జితి, శుభాశుభ పరిత్యాగ్‌ భక్రిమూఇ యస్సమే పియః॥1 వనమయమునందుగాని, ఎట్టి కష్టసుఖముల యందుగాని, నంతోపు నంతాపములం బొందక, ఎట్టిజీవియందును 'జ్వేవమును వహింపక, ఎట్టి విషయమునందును మమక్రారమును గల్నించు కొనక, పాపపుణ్యముల కతీతుండై విలసిల్లు భ_క్త(ేమ్టండు నాకు మిక్కి. లి (వీయమైనవాండు, మజియు తా నొరుల ట్వేమింపళ మమొరు లెవ్వ నేని 'జ్వేషించిన తాను చింతింపక విపషయోపభోగం బులంగోరక శుభాశుభంబుల పరిత్యజంచి యోగయు_క్రంబగు భ_క్తిగలవాండు నాకు (పీయుండు, ఆతనియం బే నేనుందును, న్లో సమశ్శ్రౌచ మ్నితేచ తథా మానావమానమోః, శీతోష్ణ సుఖదుఃఖేషు సమ స్పజ్ఞవివర్షితః॥ 8 వం ల న! ం
చ్రీఫీ భ_క్రియోగము [(పంజెండవ శ్యత్రువులందు జ్వేషమున్సు మిితులందు రాగమును విడిచి యిడవురిని నమానముగాం జూచువాండును, నమూనావమానము లను సమానములని తలంచి, వానివలన చలింపంబడకుండు నాండును, కీతోస్టములను భేదము లేనివానిగాం జూచువాండును, నిజముగా సంగమునుండి విర_క్షిచే ఏిము_క్రిం బొందినవాండు, ఇట్టి ద్వంద్వములను సమానముగాం జూచువాండే నాకు (వియుం
డగు భక్తుండగు చున్నాండు, ॥ త_త్త్వవి వేక యోగ విజ్ఞానులు భత్రుమి(తులందును మా నావమానములయందును శీత్రోప్ట్య సుఖదుఃఖ ద్వ్వంద్వములయం దును లాభనష్థ జయాపజయ శుభాశుభంబుల నొక్కటింగాందలంచి "దేనికిని భిన్నత్వములేశ యుందురు, సర్వభూ తాంతర్యా మి మయొక్కండేయని యెజింగిన సత్పురుషులు చింతించరు, పరబ్రహ్మ సాతాక్కారముగా నట్టి దార్భాగ్యులు కామాదులచేం జుట్టంబడి 'రాజన త మోగుణములతోనిండి ఈప. చృ్యేదములుక లిగి వాక్కుతో తియ్యని జ్లనపుంబల్కుులు బల్కి నను హృదయమున విష ముస్పాంగుచుండుటవలన పతితు లగుచుందురు. నాభక్తు లిట్టివా నికి దూరమగుటవలన నాయం చేమనస్సుంచి నన్ను బొందంగలరు,
శ్లో తుల్యనినాస్తుతిర్మానీ సన్తుష్లో యేన కేనచిత్‌, వశత క్రై
అనికేతఃస్టిర మతిర్భక్తిమాఖా మే (ప్రియోనరః॥ 19 స్తోోతము. జేయువాండును, నిందించువాండును నమాను లని తలంచి వారిని సమానదృష్టితోం జూచువాండును, నిత్య మును నన్ను మనసునందు నిలిపి ధాష్టనము6 జేయగల జ్ఞానవంచుం డున్కు వఏసమయమున ేది లభించుచున్నదో అదియే పరమార్ష ర్తు ముని సంతృప్రిని జెందువాండును, గ్బృ "ఫాల నుమునంయన్నను
అధ్యాయ ము] భ్‌క్షియోగము వశఓ నంసారసాగరమున ముంచి వేయగల విషయవాంఛల నుడిగి, స్ట్‌ మైన మసస్సుచే నన్ను ధ్యానించు వాండు నాకత్యంత (వ్రియుండు, ఎంతవరకు యోగవిజ్ఞాన త _త్తంచేు కుదురదో, నంతవర కును ద్య్వంద్వములు నంతకంత కఓిశయించుచుండును, ఇట్టివారో దృష్టి యొకజానియందును, మనస్సు వముతీయొక చానియందును, బుద్ధి వేజాక దానియందును ోచించుచుండుటయు నేర్చడుటచే నొకచాని కొకటి నంబంధములేక కాలమును వ్యర్థముం జేసికొనుచు కోరికల నెడి దావాగ్ని చే దందహ్యులగుచు నిలుకడలేక పైకి మంచిమాట లాకుచుందురు, ఇట్టివారల కెప్పటికీని యోగము కుదుర నేరదు, చిత్తవృత్తుల నిరోధించుకు యోగ మనంబడుసు, శ్లో॥ యేలు ధర్మ్యామృతమిదం యధోక్తం పర్యుపాసతే, 'శ్రద్దధానామత్పరమా భక్తా స్తే-తీవ మేప్రియాః॥ 20 ఇదివటకు నేను చెప్పిన యీ ధర్మునూర్లము అన్బతము వంటిది, అమృుతపానము చిరంజీవత్వము. (బసాదించును, అప్లే యీ మార్గమును జననమరణములనుండి శరింపంజేసి అవ్యయుండ నగు నన్ను జేర్చును, కావున అర్జునా! ఈ మార్గమును శన్ధా భక్తులతో నిత్యము ననుసరించువారు భ_క్త(్రేమ్లులు, వారిని నేను మిక్కిలిగా (పేమించుచున్నాను, అందువలన నాదివ్యపదంబును బొందలలర, అమృతపానముం జేసిన చేవతలక్రైనను కొన్నిభయంబులు కలుగును, నాయ డార్థత _త్త్వమును చక్కని విజ్ఞా నమున నెరింగి మనోబలమున నర్వేం[ద్రియముల ని(గ్రహించి బుద్ధి నాత్డుయం దుంచి యోూగమార్షంబున నమృాతము. (గ్రోలువారికి (ప్రపంచ ములో కావలసినగి వీనమైననులేదు, నిర్భయమున (ైహస్ట్రనంద
౨86 భక్తి యోగము ముతో నుందురు, ఇట్టి యద్భుతళ క్తి చేవతలనై నను లభించ 'నేరదు, (వయత్నమున నకల కష్టములను నహించి, ద్వంద్వము లకు లోనుగాక, నర్వడా భగవంతోని దివ్యపదంబథిమ్రింప లక్ష్య ముంచిన ముముత్వువ్పుల కియ్యది చివ్యామృతంబగును, ముతియు భగవంతునియందు భక్తి లేక గురు వాక్యమును న్ధు రించ॥క శాస్త్రముల నమ్మక మెట్ట వేడాంతమున. (బవేశించిన వారల కియ్యది (పారంభమున విషమైయుండును, ఇతి (శ్రీమద్భ గవద్లీ తా సూపనిమత్సు (బవ్మా విద్యాయాం యోగశాస్త్రే (శ్రీకృష్ణా క్టననంవాబే భ_క్రియోగోనామ ద్వాదశో2_ధ్యాయః ఇట్లు ఉపనిషదర్థ (తతిపాదకంబును, (యైహ్ము విద్యయు యోగళా _న్త్రమును, (త్రీ కృష్ణార్జున నంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భ గవద్లీతలో భక్తి 'యోాగంబను ద్యాద ఇాధ్యాయము,
ష్‌ 'శ్రుగామాయనమః, శం తత్సత్‌ పర్మబహ్మ్‌ ణేనమః, (శ్రీమద్భ గవరద్గీతా యోగకత్తరహస్యముః త్రయోదళోఒధ్యాయః ాననీలాాా మేషత్రవేశ్రజ్ఞ విభాగయోగః కేత్రక్షేత్రజ్ఞ విభాగయోగము అర్జున ఉవాచ = ఆర్జును డిట్లనియె, శ్లో! (ప్రకృతిం 'పురుషందైవ క్షేత్రం క్షేత్రజ్ఞ మేవచ, ఏతద్వేదితు మిచ్చామి జ్ఞానం జ్లేయంచ కేళనః 1 ఖో న్‌ కేశవా! (పకృతియనంా నేది ఫుడరషుండనంగా నెవ్వండో వ్మేతమనంగా "నేమి? వే్మతజ్జుం డెవ్వుండు! జాూనవమనంగా నెట్టిది* ళ్షా ళా శ్జేయము (తెలియందగినది. అనంగా నెట్టిది! ఈవిమయము లన్నియు నాకు విమర్శించి చెప్పుము, (శ్రీభగవా నువాచ = భగవంతు. డిట్లనియె, శ్లో॥ ఇదం శరీరం కౌన్సేయ ! క్షేత్ర మిత్యభిధీయతే ఏతద్యో వేత్తితం (ప్రాహుః క్షేత్రజ్ఞ ఇతితద్విదః॥ ల్ది అడ్జునా! ఈపాంచభౌతిక 'ేహమే వేత్రము, ఇట్టిశరీర తత్త్వమును చక్క_ంగా నెతింగిన తత్త్వవిదుందే వేత్రజ్ఞడు. స్థూలసూత్మ్హ కారణ శరీరమునకు సాతీమైనవాండు కేశ జండు: ఈవిషయన౫జును (జ్ర అ, చూ, ఇట్టి మేశ్రజ్ఞనిశే స్థిత
ల66 మేక్రవేత్రజ్ఞ విభాగయోగము గ్రపదుమూండన (పజ్ఞండని'పేరు, మటీయు ( అ, చూ.) తురాతమీరములు లోక (పసిద్ధములు, శతుర మనలా చేహమనియా, అత్షరమనలో కూటస్థుండనియు, వేేత్రజ్ఞుండనియుం జెప్పంబడును, న్లో॥ క్షేత్రజ్ఞంచాపి మాం విద్ధి సర్వకే(క్రేషు భారత, క్షేత్ర కేత్రజయోర్ణాన య త్తద్‌శ్తాను మతం మమః॥ తీ వ జ్జ న (వపంచమునందలి వ్నేత్రము లన్నింటటియందును వసించు చు, అవ్మేత త త్వార్ధముల నెజింగిన వేతజ్ఞుండను నేను, వేశ్రన్వరూప లషణమును, వేత్రజ్ఞత_త్త్వ విచారమును తెలిసికొనుటయేి నన్ను. చెలిసికా నుట, ఇట్టిత_త్తముల నెజణుంగంజేయునది జానము, జా ఈజ్ఞానము సర్వమానవ్రులయందు నున్నది. ఎవరు (పయ త్నముతో జన్ముకర్భృంబుల వివారించుకొను వివేక విచక్షణ బుద్ధి గలవారలో వారి మేేతజ్ఞుని "'తెలినికానుశ క్రి కలుగును, శో, ఈ వ్‌! తక్టేశ్రం యచ్చ యాదృక్న యద్వికారి యత శ్చ యత్‌ స చ యో యత్ప్రభావశ్చత త్సృమాసేన మే ళృణు॥ 4 తేతమనంగా నెట్టిన్వహాపము గలదియో యేయేగుణ ములతో నుండునదియో, ఎ స్పైట్టివికారము కలిగియుండున ది యో, వకారణమువలన కలుంగచున్నదో, వయేశేవములం గాడీ యున్నదో, ఆయా వేతస్వభావము నెటింగిన మే త్రజ్ఞండెవ్వండో, అ వేశజ్ఞున కేయేపభావములు గలవో వానిని వివరింతును. వినుము. శ్లో బుషిభి రృహుధాగీతం ఛన్హోభి ర్వివి ధైః పృధక్‌, (బ్రహ్మసూ(క్రపదై శ్చైవ హేతుమద్శి ర్వినిశ్చితై 1 5-
అధ్యాయము] మేత మేేశజ్ఞ్వ విభాగయోగము వీఖీరీ
ఈమే(తమేత్రబ్ఞ త్నత్త్వవిచారము పూర్వ మనేకులచేం 'జెలుపంబడియె. యోగాభ్యాన దురంధరులగు బుమీశ్యరులు పెక్క.0(డు వివిధమార్ల్షముల నిరూపించిరి, (హూ నిర్ణిాతమగు చతు శ్వేదములందును యీశే్యత్ర మేతజ్ఞ విమయము వివుల ముగా చర్చింపంబడియున్నది, వమజీయు (ట్రహ్మాసూ(త్రములందును 'దెలుపంబడియున్నది, ఆవిషయమునే నీకు సం[గ్రహరూపము.గా జెప్పుచున్నాను,
శ్లో॥ మహాభూతా న్యహజ్కారో బుద్ధి రవ్య కృ మేవచ, ఇన్టియాణి దశైకంచ వబ్బ చేస్టియగోచరాః॥ క
పృధివి, అప్పు, తేజస్సు, వాయువు, ఆకాశము నను పంచ మహోభూతములై దు, అవాంకార మొకటి, బుద్ధియొకటి, త్వక్కుు, చమయువు, (శో్యత, జిళ్య్వా, (ఘ్రూణము నను జ్ఞానేయద్రియములై దు వాక్కు, పాణి, పాదము, పాయువు, ఉపస్థనను క ళ్ళేంద్రియము అైదు,ు మనస్పాకటి, శబ్దము, స్పర్శ, రూపము, రనమ్ము, గంధము నను నైదుతన్మా్యత్రలున్తు మజియు,
శ్లో॥ ఇచ్చా ద్వేష స్పుఖం దుఃఖం స్టొత 'శ్చేతనాధృతిః, ఏతశ్షేత్రం సమాసేన సవికార ముదాహృతమ్‌॥
కోరిక, "జ్యేషము, సుఖము, దుఃఖము, జీవునకును సుఖ దుఃఖాదులకును గల నంయాగమును, జీవ వ్యవసహారమును, శ్రైర్యము. అను సీముప్పదియొక్క_ తత్త్వములతోం గూడినది యీమే్యత్రమని తెలిసికొనుము, ఇ ట్లిందియాది వికారములతో. గూడిన తేతస్వరూపము తెలుపండియొ,
కడపటి 'యేడుత_త్తములు అత్భునంబంధమై నవియు, మొదటి ఇడువదినాలుగు తత్త్యములు వేత్రమనియు కొందటి
240 వేతవేతజ్ఞ విభాగయోగము. గపమమూండవ మతము, కాని ఆళ్ళ 'దేనితోడను నంబంధము లేక అన్నింటికి అతీతమైనది. (శ్మై అ, చూ ) అగ్ని మున్నగువానిచేత నేమావ్చుం జెందని స్వభావముగల ఆళ్ళ యిచ్చా జ్వేహములు, సుఖము, దుఃఖము మున్నగువానికిం జిక్కదు. కావున యొట్టి సంబంధము ఆత్మకు లేము, అందుచే నీకడపటియేడును శరీరమునకున్న ఇరు వదినాలుగుతోను జేర్పంబడి మొ త్తము ముప్పదియొక్క తత్త ములతోగూడిన దీవ్నేత్రమని తెలుపంబడినది, ఇట్టి మేత మేత్ర జైల ని త్యానిత్యంబుల 'నెతింగి నిత్యత్వంబును అనుసఫ్టానంబును పొందినచో అనిత్యంబగు 'జేషూంద్రియ విషయ సుఖంబులకు లోనుగాకుందురు, ట్లో అమానిత్వ మదంభిత్వ మహింసా క్షౌంతిరార్జవమ్‌, ఆచార్యోపాసనం శౌచం స్థైర్య మాత్మవిన్నిగహః॥ 8 సన. (ఇంతవజకు వ్నేత్రస్వరూపమును జెప్పి యీ దిగున జ్ఞాన మునుగురించి వివరించుచున్నాడు,) ఆళ్ళ స్తుతి పరాయణత్వము లేకుండుట, అనాంకార మనవు కారాదులకు లోనుగాకుండుట, ధరములందుం. బరమధరృ మగు అహింసా ధరుమూర ర్ట నమ న టే ఆొకము ననుసరించుట, నమ_స్ఫ విమయము లందును, సర్వ శకాలములయందును శాంతిభూపణమును ధరించి యుండుట, కళంకరహితమై నిర్ధలమైనబుద్ధితో నుండుట మా తావి తాధికుండును, చైవనము౦ండును నగు గుడు శు కళూపులుచేయుచు, నిర్జలముగా (తిక ర ణశుద్ధిగలిగి పరిశుద్ధ ముగా నుండుట, చి క్తేచాంచల్యము లేక మనోస్యగహముం గలిగి యుండుట, ఇం(ద్రియనిరోధము'సేయుట్క దైర్యము, వమజీయు, శ్లో ఇంద్రియార్టేషు వైరాగ్య మనహంకార ఏవచ, జన్మమృత్యు జరావ్యాధి దుఃఖదోషానుదర్శనమ్‌॥ ౨
అధ్యాయము] మే్యశ్రవేేతజ్ఞ విభాగయూగము వ్తశ్షన్షే ఇం[దియ నంబంధమగు విషయము లన్నింటియందును తీ(వవై రాగ్యముం గలిగియుండుట్క గర్వసహితమగు దంభమును దూ+రముచేయుట, జన్మము, మృత్యువు, ముదిమి, రోగము మున్నగువానివలన దుఃఖమున కాస్పదమగు దోవ మున్నదని 'తెలిసికొనుటయు, మజియు నిం(ద్రియాదులకు లోనుగాశ మనో నిగ్రహముకలిగి షడ్భావవికార 'చేహవుంజమునకుం గలుగు సర్వా రిష్టములును ఆ త్మారాముండై న తనకు లేవని యెతుంగవలయును, శ్లో॥ అసక్తి రనభిష్వజ్గః పుత్రదార గృహాదిషు, నిత్యంచ సమచిత్తత్వ మిష్టానిష్టోపపత్తిషు॥ కే(0 రాగ బ్వేపాదిగుణముల విడిచిపెట్టి భార్య, చిడ్డలు, గృహము మున్నగువాని యందుండియు వానియందు సంగమము "లేక ఆన క్షివిడిచి మమకారము లేక యుండుట, ఏయే సమయమం బెద్ది (స్రా_ప్తించినను అదియే పరమార్థంబని పరమేశ్వర (క్రీతి గావించి పరమ సంతృ ప్రిగలిగి సంతోవముతో నుండుట, సకల భూతములందు సమదృష్టి గలిగియుండుట, శ్లో॥ మయి చానన్యయోగేన భక్తి రవ్యభిచారిణీ, నివిక్తదేశసేవిత్వ మరతి ర్దనసంసది॥ ఖే న ర్వేశ్వరుండనగు నాయం దనన్య సామాన్యమగు నమ్మ కముగలిగి నిశ్చలమగు మనస్సుచే భ_క్షితో ధ్యానము 'జేయుచు యోగమభ్యుసించుట, నిర్ణనప్ర దేశముల జశీశాంతముగా నుండుట, జననసమూహముల తోడ్చాటును, వారిభూవమణదూపుణ తిరస్కా రములను లష్ష్యుము సేయకుండుట, మజీయు న్లో అధ్యాత్మజ్ఞాన నిత్యత్వం తత్త్వజ్ఞానార్థ దర్శనమ్‌, త్న గ ఏతద్దాన మితిప్రోక్ర: మజ్ఞానం యదతోఒన్యథా॥ లి వల్‌
వ్రీటీ వేతవేతజ్ఞ విభాగయోగము. [(పదుమూండవ
సమస్త విద్యలయందు ను_త్తమంబగు అధ్యాత్మవిద్య నను ప్రీంపవలయునని యావచ్చ _క్రిని వినియోగించుట, సర్వస్థానంబు లందు మోాతసా్యాామాజ్య మొక్కే అవ్యయమైనదని డానిం బొందుటకు చేయవలసి నన్నిషపయత్నములు చేయుచుండుట,; అట్టిగుణములన్నియు జ్ఞానస్వరూపము పై జెప్పిన గుణములకు వ్యతిరికృమగు గుణములు, అ్మపయత్నములకన్న నన్యములగు (పయత్నములు అజ్ఞ నన్వరూపములు,
ఏవిద్య నభ్యసించిన జన్ఫురాహిత్యంబును శాశ్విత సౌఖ్యం బును చేనిచేతను భయంబులేక తన కెయ్యదియు కావలసినదియు లేక నర్వము తానై తోచుచుండునో అట్టివిద్యకు (బ్రవ్మావిద్య యని పేరు, ఈవిద్య నెలుంగుటకు గడచిన ౨ వ శ్లోరములో, ఈశరీ రమునకు వ్నేత్రమనియు, ఈమేతములో నుండువాండు. మే(తజ్ఞం డసియు: 'జెప్పంయిజియున్నది. టే అ, యందు మహాభూతములు థ్‌, క ర్మేం(ద్రియములు క్క జ్ఞానేంద్రియములు న తన్నాాతలు క్క అంతఃకరణములు జీ మొత్తను ఇరువదినాలుగు త్త ములు కలసి యీేహమనెడి వ్మేత్రమగుచున్నది, ఈ మే్యత్రములో జీవుండు (జ్ఞాత) ఇరువదియైదవవాండు, ఈ జీవుండు యిచ్శ, చ్వేమము, సుఖమ్సు దుఃఖము, పషడ్భావవి కార 'జేహావ్యధలపొంది అ థ్ర ర్యమువలన యీ జేవామును నేనే యను(థాంతివలన జనన మర ణాద్యవస్థలను మూల(ప్రకృతిచేత పొందుచున్నాండు,
జ్ఞానమువలన జీవ్రండగు చేశే యిీాశ్వరండనియు నాకు మరణాద్యవస్థలు 'లేవనియు, అవ్యయుండనియు, అఖండ వ్యాపకుండ ననియు, చమురాదింటదియములకు గోచరముగాననియు, సొట్నీ మూ(తుండనియు నెవ్వండు "ెలిసికొనుచున్నాండో అతండు మేశజ్ఞం డగును. ఇట్టి నిర్శలజ్ఞానము. గలనాండు. చేవా సుఖదుఃఖంబు
అధ్యాయము) మే్యవే్యశ్రజ్ఞ విభాగయోగము లశ లకు లోనుగాక తాను తన నిజన్వరూపంబగు ఆళ్ళ చీవిచేశను నాశనము లేక అవ్యయముగా నున్నదని య దార్థమును 'గహిం చుటవలన (క అం) నిర్భయుండగుచున్నాండు, కాన ధనేవణ, చానరేషణ, ఫు(తేషణలను యాపహణ్మ[తయంబులం దుండియుు అక = _ర్భృత్వభావంబున అవి నేనను మమకారములేక (హ్మే్‌చూూూ 'ప్రకృతియందుండియు (ప్రకృతిబంధాతీతుం డగుచున్నాండు. వాసన (త్రయములను త్యజించి గుణ్యతయ వికారంబులకు లోనుగాక తన్ను నర్వభూతముల యందును, తనలో సర్వభూతములను, 6 గ
త_త్త్వమార్షమున, (బర్మీ అ), (్రాట్త్యా చూ.) నెటింగి (ప్రకృతి నంబంధమిగు చరాచర (ప్రపంచమంతయు మాయ, ఈ బేహాము చేను గానని (గే అ, భూ) తన్ను తెలిసివొని శాశ్వితసుఖంబును బూందుచున్నాండు,
ఇట్టి భావమున కే అధ్యాల్మిక విద్యయందుడు, ఈ విద్యను టహించినవారు. (పపంచకార్య కర్తవ్యములయం దుండినను,' అక_ర్పృత్వంబున (ప్రపంచ బంధములు వీరికంటుట లేదు, అవాం కారము, దర్చము, కానుము, అసూయ, డంబము మున్నగునవి లేక పరమేశ్వర (ప్రీతిగా సత్కర్భుంబులంజేయచు కర్థఫలంబు లనుగోరక నర్వ కాలములయందును జిజ్ఞాసాపరు లై శాంతి నవలం
జ ర్‌ వించి (శా అ, చూ) యదృచ్భాలాభ సంతుష్టంబున (0 అ, చూ.) నుండువారి కర్మములు నీఠు తొమరాకు నంటనట్లు 10
వేత్రమును, వేేశ్రజ్ఞుని, విచారించుటయే కర్ణుశోధనము, వేత ద్డెని డ్షానముచేత "తెలిసికొని, ద్యంద్వములను విడచి నత్వగుణంబ్లు నాశ్రయించి నర్వ కాలములయందును. పర మేశ్వరుని ధ్యానించు వారు వునరావృత్తిలేని అవ్యయమును పొందగలడు, (జ అ, చూ)
బిడడ కే్యత్రమే్యజ్ఞ విధాగయోగము (వదుమూండన ఖ్లోః॥ డ్జేయం యతత్త త్రవత్యామి యద్దాత్వా మృతమనశ్నతే, అనాదిమత్పరం (బ్రహ్మ నస త్తన్నా=సదుచ్యతే॥ 18 అక్టునా ! ఇక ెలిసకొనందగిన ేదియోం వ్టేయము డానినిం జెప్పుచున్నాను వినుము, చానినిం బెలిసికొనిన పరమో త్కృష్టమును, కష్టతర లభ్యమును నగుమోవము ముంగొంగు బంగారము, అది ఆదిమధ్య్యాంతము లేని నిరతిశ యానంద(శ్రైహ్మ్హాముః సత్తునక్కు చిత్తునకు ెంటికిని అతీతమైన చే అది, శ్లో సర్వతః పాణిపాదం త త్సర్వతోకి శిరోముఖమ్‌, సర్వత (శ్రృుతిమల్లో కే సర్వమావృత్య తిష్టతి॥ క్షీ (ప్రత్యగాత్మ స్వరాపమగు అ పర(బహ్ముము అన్నివైఫు లను చేతులు కాళ్లు గలిగినది, అంతటను కన్నులు, ముఖములు, శిరస్సులు గలిగినది, ఎటుజూచినను చెవులు మొదలగు యింది యాది అనయవములు గలిగినది. (వపంచమంతయు 'తానేమై అన్నిదిక్కులయందును సర్వత వ్యాపించియున్నది., శ్లో సర్వేంద్రియగుణాభాసం సర్వేంద్రియవివర్షితమ్‌, అసక్తం సర్వభృచ్చెవ నిర్ణణం గుణభోకృచ॥ 15 ఆ పరబహ్మము స ర్వేం్యద్రియాధికారియయ్యును ఏయిం[ది యముతో నెట్టి సంబంధము లేనివాండు. అనంగా చేవాము నందలి నర్వేందియములు వ స్తుత్వము నెజుంగు తమతమ పనుల నిర్వ_ర్రించుటకు వలయుశ_క్రియను చైతన్యము అమ్మా మే, ఇ్రం(ద్రియములు (గ్రువ్మా శ_క్టివలననే పనిచేయుచున్నవి, నర్వ సాధారణ ఆచార వ్యవహారములందుండు మానవకోటి కంతటికి యిట్టిశ_క్రీచేతనే యిం[ద్రియములు పనిచేయుచున్న వి, అందు వీతనే నార సంసారమున నున్నావ, అభ్యాసియగు "యోగికి
అధ్యాయము] మేతవే్యకజ్ఞ విభాగయోగము లిశీక ఆయా యిం(ద్రియము లాయా క_ర్తవ్యముల వర్టించి యేపనియుం 'జేయకయుండును, పర(బహ్మ వైశన్యము నాయా యింగద్రియ ములనుండి వేరు విషయముసైై అనంగానా పర(బ్రహ్మము పై ననే వకా([గ్రపరుపయిడినది, అందుచేత యిం[దియములతో పర (బ్రవ్జామున ఇట్టి సంబంధము లేదు, కావుననే ము_క్తస్థితియం దుండు యోగు లింద్రియ నిగ్రహృులైయున్నారు.. (ప్రపంచము నందలి నమున్త భూతములకు నధికారియై సృష్టిస్థితి లయములను భరించుచున్నను, కర్తృత్వ భావముగాని ఫలాపేతగాని లేని వాంతైై యుండుటవలన నాతం జెట్టిదానితో నంటువడక సంగ ముక్షుండ్రై యున్నాడు, నత్త్వరదడ_స్తమో గుణముల కధిభూతుండై వానిని. బాలిం చుచున్నను వానిక న్నింటికం క యతీతుండగు వాండు శుద్ధపర (బ్రహ్మము తానే కాన్టై తనకు శండవది లేళ ద్వితీయుండగును, న్లో బహిర్నన్షళ్చ భూతానా మచరం చరమేనచ, _ _ సూక్మత్వాత్త దవిజ్ఞేయం దూరస్థం చాన్తికేచతత్‌॥ 16 ముజియు నా పర్యబవ్మాము నకల" చరాచర (జంగమ స్థావర) భూతముల లోపలను, 'వెలుపలను అంతటను వ్యావించి యున్నది. అది అణువులో పరమాణువై సూత్మములో సతి సూత్మన్వరూపముగా నుండుటం జేసి సామాన్యముగా దొని నెవ్వరును చూడలేరు, కాని జ్ఞానవంతులగు పండితుల శది మిక్కిలి సమీపమున నే యుండును, అజ్ఞానులగు మూల కది దూరముగా నుండును, సర్వమునందున్న పరబ్రహ్మము తనలోనున్నదని మనశ్చ లనము లేకయుండువారలు (ట్రహ్మామునం దే యుందురు, చేవతేలు “వేరు వేరుగా నున్నారని తలంచువార లకు పర(్రన్థాను దూర
పతర కేశ్రవేత్రజ్ఞ విభాగయోగము. (పదమమూండవ ముగా నుండినట్లుతోచును, (బవ్మాము తామేయని యొటింగిన వారలకు (భమలులేవు. (భమలుండిన (టహ్ముము గానేరరు, న్లో అవిభ_క్తంచ భూతేషు విభ్నక్తమివ చ స్టితమ్‌, __భూతభ_రృచ తద్దేయం (గసిష్టు ప్రభ విష్ణుచ॥ 11 ళా సమ న్త భూతములయందు నభేదముగ నొక్క రూపమున నున్నను భేడరూపమై యనేశవిధములుగా. గన్పట్టుచుండును. భూతముల సృష్టించు, పోమించు, భారము వహించు భర్త యయ్యును, పళయకాలమున _ (పపంచములం బరిమార్చు భో క్తయు నాతండే, ఇదియే శ్రేయపదార్థము, శ్లో జ్యోతిషా మపి తజ్ఞ్యోతిస్తమసః పర ముచ్యతే, క్లానం డ్జేయం జ్ఞానగమ్యం హృది సర్వస్యధిష్టితమ్‌!॥ 18 సూర్య 'లేజస్సునకంయచె మించిన 'తేజస్సుంగలది, దాని కంక మించిన (పకాశముగలది మరొకటిలేదు, అజ్ఞాన రూప మగు తమస్సున కవ్వలనుందునది, (వకృతియందుండియు. డాని కతీతమైయుండునది, నకల భూతముల హృదయసాతీగా నుండు నది, జ్ఞానమే స్వరూపముగాం గలిగినది, క్ఞానముచేత నే "తెలియ: దగినది. ఇదియే జేయ పదార్థము, _దీనికంయె మించినది లేదు, దీనిని 'జెలిసికొనిన తరువాత తెలియవలసీనది మరొకటిలేదు, ఇది అందటి వృదయగమ్యుములయందు నివసించియున్నది. " న్లో ఇతిక్షేత్రం తథాజ్ఞానం జ్లేయంచో_క్రం సమాసతః, మదృక్త ఏత ద్విజ్ఞాయ మద్భావా యోపపద్యతే॥ 10 ఇట్లు వే్యత్రమును, చేషతజ్ఞుని, జ్ఞానమును, జ్లేయమును గురించి నంత్మేపముగాం జెల్సితిని, నాయందు నమ్ముకముగల నా
అధ్యాయము] వేత్రవేత్రజ్ఞ విభాగయోగము వ్దీ్తా భక్తుం డిట్టి న్వయాపముల నెటింగి శ్రేయపదార్థమగు నన్ను. బెలిసి కొని నన్నుంబొంది వునరావృ త్తి "లేకుండును, న్లో (ప్రకృతిం పురుషంచైైవ విద్ధ్యనాదీ ఉభావపి, వికారాంశ్చ గుణాంక్ర్షైన సిద్ధి (పకృతిసమృవాన్‌ ॥| పర(బన్మా స్వరూపుండగు ఫురుషుండుగాని అవిద్యాకల్పిత మగు మూల(ప్రకృతిగాని అదిలేనట్టివి సత్త్వరజ _స్తమోగుణ ముల ననుసరించి జేహేం[దియాది వికారములు తద్దుణ పరిణామ విశేపషములగు సుఖదుఃఖాది ద్వ్యంద్వములు మున్నగుననన్నియు (శకృతిజన్యములని "తెలిసికొనుము, న్లో కార్యకారణ క_ర్సృ త్వే హేతుః (పకృతి రుచ్యతే, పురుషస్సుఖదుఃథానాం భో _కృృత్వే హేతురుచ్యతే॥ | శరీరము (శకృతివలన నేర్చడుచున్నది. సర్వ కార్య కలాప మునకు, కర్శృత్వమునకు కారణ నూ (ప్రకృతియే, కాని వుడు మండు (జీవుడు) ఆ శరీరము చేయుసత్కర్జు, దుష్కర్జులవలన గలుగు సుఖదుఃఖముల ననుభవించుటకు సామీభూతుండుగా నున్నాండు, (వకృతిగుణ నంగకలితుండు గాక (పకృతియందుండి నక్షు మాయవలన తోచుచుండును, శ్లో పురుషః ప్రకృతిస్థ్రోహి భు జే(ప్రకృతిజాణాగుణాకా, కారణం గుణసజ్లోఒస్య సదసద్యోని జన్మను ॥ బిల్ల మాయా కళ్చితమగు (పకృతి శరీరమునందు. జిక్కి జీవుం. డు_త్తమవూర్గమును యోచించక అట్టి (ప్రకృతియే నిజమని (వ్రకృతిజన్యములగు గుణములవలన గలుగు సుఖదుఃఖము లనుభ వించుచున్నాండు. ఆ గుణములయం దాన క్తుండ్హై యుత్తైాయు క్‌
క్రీకర్ర చేశ వేకజ్ఞ వీభాగయోగము. [[పదుమూండవ వివేశ విహీనుండై ఆత్మశక్తి అవ్యయమని మజచిపోవుటచేత వివిధయానులందు జన్మించుచు జననమరణ [(పవావామును చాట శ్లోః ఉపదష్టాఒనుమ నా చ భర్తా భోక్తా మహేశ్వరః, నో ఇళ్ళ జ, వ, అధ్యయ ఇర ౦ ఆద పరమాక్మేతి చాప్యుక్షో దే వాఒస్మికాపురుషఃపరః॥ 28 ఆ జీవ్రంటే (వకృతిస్వరూపమగు ేనామును ధరించి, ఆ "చేహమునకు తాను సాతిభూతుండుగాను, అధికారిగాను, కర్మ ఫలముల ననుభవించుచాయగను, పరమాత్మ స్వరూవుండుగను, భ్యర్తయ్యు అంగీకరించు వాండుగను ఉన్నాండు, ల్లోః .యఏవం వేత్తి పురుషం (ప్రకృతిం చ గుజై స్పహ, సర్వధా వ్వర్తమానోఒపి నసభూయోజఒభిజాయతే ॥ 24 ఇట్టి (ప్రకృతి స్వరూపమును, ఫురుపుస్వభావమును వాని వాని గుణములను గుర్తించి తెలిసికొనిన క్లైనవంతుం దేజన్టుము నందున్నను అ జన్మమే కడపటిజన్మము, ఫునర్జను మతనికి లేదు, (పకృతియు, గుణంబులను స్‌మర్శించి గుణవికారంబులు "లేక నంకల్పములును లేక యుండువారు ముక్తిని బొందుదురు, శ్లో ధ్యానేనాత్మనిషళ్య నీ కేచి దాత్మాన మాత్మనా, అన్యే సాజ్ట్యేన యోగేన కర్మయోగేన చాపరే॥ 25 కొందటు ఛ్యానయోగముచే మనసు నార్టృయందు లయింపంజేతుర, మళతికొందజు (పకృతిఫురువుల న్వభావవి కార ముల బుద్ధిచే ఆతహించి క్షైనముచేత ఆళ్ళతత్వము సబజుంగుదురు, కొందణు. కర్ణుయోగముచేతను, మజీకొందరు కర్ముసన్న్యాన
అధ్యాయము) _ మేశ్రశేశ్రబ్ఞ విభాగయోగము వీఉ9
కొందలు అష్టాంగ యోగముల చేతను, మజికొందజు కర్మ మయోగముచేతను అత్మును 'తెలిసికొందుద, యోగము లనేకవిధ ములుగాం చెప్పంబడినను బుద్ధిని అళ్శయందు నంయాగము. 'జేయుటయీ్‌ మమూగ మనంబడుచున్నది, ఈ యోగము ధ్యానము చేత సులభముగా లభించును, _(స్రీ అ, చూ,) శరీరమును మస స్పును వనాగుగా నిర్మించుకొని ఛ్యానయోగము నభ్యసింపవల యును, మజియు ((భ్మ్య్‌ అ, చూ.) స శ్వేం్యద్రియములకంకు బుద్ధి నిక్కువగా. దెలిసికొని అఆబుద్ధిని ఆత్మయందు సంయోగము చేయుటవలన నిర్శలత్వము సిద్ధించును. అందువలన ఛ్యాన యోగమే (శేష్టమైనది,
జ్లో॥ అన్యేక్వేనమజాన న్తః (శ్రుత్వా*-న్యేభ్యఉపాసతే, తేఒపిచాతితర_న్హ్యేవ మృత్యుం [శ్రుతిపరాయణాః ॥ £0ి
జ్ఞానమును నంపాదించుకొని న్యయముగా నాళ్ళు సాయో త్కా_రముం బొంద శక్తి లేని కొందణు, గురువు నుపాసించి వారి యను[గహమున ఉపచేశమును బొంది భగవంతు నారాధించు చుందురు, ఇట్లు చేయువాడను మోతుమును బొందుదురు వాదానుర క్రులగు పండితులకంబ తెలిసికొన్న దాని నాచరించు నతండు కేఘ్రండు,
శ్లోః యావత్సజ్టూయతే కిజ్బీ తత్త్వం స్థావరజజ్లమమ్‌, కేత్రకేత్రజ్ఞ సంయోగా త్తద్విద్ధి భరతర్షభ. 2
అర్జునా! సమస్త చరాచరభూత(ప్రపంచమం టెట్టివస్తు మైనను, అణువులో పరమాణునై నను, మహళత్చదార్థంబున నెంలే మహత్పడార్థమైనను, ఫురువునికి (ప్రకృతికిం గలిగననంయోగము చేతనే జన్మించినవని "తెలిసికొనుము,
ర2
కిర్‌ 0 వేత్రవేశ్రజ్ఞ వీభాగయోగము. [(పదుమూండవ శ్లో! సమం సర్వేషు భూతేషుతిస్టంతం పరమేశ్వరమ్‌, వినశ్య త్వవినళ్యంతం యఃపళ్యతి సపళ్యతి. లికి పర మేశ్వరుండు సర్వచరాచర భూతములందు పూర ముగా నిండియున్నాండు, ఉపాధిదోషములనుబట్టి స్వరూపములు హాచ్చుగను, తగ్గుగను కనంబడుచున్నవి, కాని నిజములో నర్వాంత ర్యామియగు పర మేశ్వరుం డన్నింటియందును (పత్యగాత్త న్‌ స్మ్యరూపంబుననున్నాండు, అతండు సర్వములగు ఉపాధులు నళించి నను 'నళించువాండుగాంయ, అతండు నమూానుండు, ఇట్టి ఆళ్ళ రహస్యము నెజీంగినవారు విజ్ఞాన్నశేస్టులు. శ్లో సమంపళ్యకా హి సర్వత్ర సమవస్థ్టిత మీశ్వరమ్‌, నహినస్తా శిత్మనాత్మానం తతో యాతి పరాంగతిమ్‌.20 పరమాళ్ళ్మ స్వరూపమగు (వత్యగాళ్ళ నిఖలజీవ్రలయం దున్నది, ఉపాధిదోపములచే నేర్చండిన రూపభేదము లా యా తకు లేవు, అది అన్నింటియందును సమానముగా నిండియున్నది, ఇట్టి రహూస్యము నెవ్వండెటుంగుచున్నాండో వాని కెట్టిదానినలనను "ెడపులేదు, చంచలమే స్వభావముగాంగల మనస్సు స్థిరపడి 'అర్మచింతనయం దైక్యమగును, అందుచే వాం డుత్తమ స్దానం బును బొందును, (గ్‌ ల చూ) నర్వ్యభూతములయందు నే పరమార్మయున్నదో ఆ పరమాత్మయే తనలోనున్నది. తనలో జ్తే పరమాళ్మ నిండియున్నదో ఆ పరమాళ్శ్మ (టైపట్టండ భాండ మంతయు నిండియున్నది, పరమాత్మ తత్త్రమును తెలిసికొన్న వారు ఖభూతభేదము లేక సర్వమును తనవలెనే చూచుచుందుడు, శ్లోః (వకృత్త్యైవచ కర్మాణి క్రియమాణాని సర్వళః, యః పళ్యతి తథాజజాత్మాన మకర్తారంస పళ్యతి॥ 80
అధ్యాయము] మేత్రశే్యత్రజ్ఞ విధాగయోగము తికి
నకలవిధములగు కర్ణములు (పశృతివలన జడగుచ్ళున్నవని 'తెలిసికొనినవాం జెట్టి కర్మకుంగాని అల్జుసంబంధపదినని గాదని 'ఆలిసికొనును, ఇట్లుం దెలిసికొనినవాం నిజమగు పండితుండు, అందువలన దుఃఖచ్హేశంబులకు: బాల్చడక ఆళ్ళ శాంతిని నిరతిశయ సుఖంబును బొందుచున్నాండు,
జ్లో॥ యదాభూతపృధగ్భావ మేకస్థ మనుపళ్యతి, తత ఏవచ విస్తారం (బ్రహ్మ సంపద్యతే తదా॥ = ఖే
భూతములు వివిధరూపములుగా గనయిడుచున్నను నిజ ములో నన్నియు సీశ్వరస్వరూపమగు ఒక్క మేయనియు, అన్నియు (వకృతియందున్నవే యనియు ఒక్క భూతముననే నమస్త పృభాగ్భావ మిమిడియున్న దనియు, అట్టిదియే తనయందు నున్న దనియు నెవ్వండు తెలిసికొనంగలుగుచున్నాడో వాండే (్రవ్యము, (శ్రహ్మము నెతింగి (బహ్మయందున్నవారు భేద ఛిన్న భావములు లేరో నర్వమును పర "మేశ్వర చిత్వ్వరూపంబని తాను చిజానందంబుళోశి జూచుచుండును,
శ్లో అనాదిత్వా న్నిర్ణణత్వా తరమాత్మాయమవ్యయః, శరీరస్టోఒపి కౌన్తేయ! న కరోతి నలిష్యతే॥ తీ
అర్జునా! అత్మ అనాదిసంసిద్ధ మైనది. తుది లేనిది, (తిగుణ ముల కతీతమైనది. అందుచే నవ్యయమైనది. . ఇట్టి నాశనరహిత మగు ఆళ్ళ "జీహమునందున్నను కర్ములంజేయదు, అందుచే కర్మ ఫలములతో సంబంధమేలేదు,
కర్ణనులను చేయుచు కర్మఫలంబులను కోరక కర్శమున్ను నేను చేయుచున్నానను కర్పృత్వభెవమును వదలి, కర్ణులలో అ క_ర్త్పృత్వంబునుగలిగి గుణ్యతయంబుల కతీతుండై. యుండ వనలయును,
ల్రిరలి వేత్రవేశ్రజ్ఞ విభాగయోగము (పదుమూండవ శ్లో॥ యథా సర్వగతం సౌ క్ష్యాదాకాళ ం౦నోపలిప్యతే, న్‌. వారే సర్వ త్రావస్థితో దేహే తథాఒఒత్మానోపలిప్యతే. ॥ ల$ ఆకాశము సమస్తము న్యాకమించియున్నను బేనిచేతను అంటువడక సూక్మముగా నున్నది, పర బహ్మ మట్టివాండే నకల చరాచర భూతజాలముల నిండి నిబిడీకృతముగా నున్నను వాని గుణదోపముల కంటువడక, జేనితోడను నంబంధములేక సావ్నీ మొాతుండుగా తనంతట "నే యున్నాడు, శ్లో యథా(ప్రకాశయ త్యేకః కృత్స్చ్నంలోకమిమంరవిః, క్షేత్రం కేశ్రీతథాకృత్స్నం (ప్రకాశయతి భారతః 84 అర్జునా | సూద్యుం డొక్కండయ్యు నర్వ(పపంచమునకు 'వెలుంగును [పసాదించుచు జీవుల కాధారముగా నున్నాంో, అళ్లే భగవంతుం డొక్కండయ్యును నమ_స్త భూతశరీరములందుండి తన కిరణములను నమ_స్తమునందు. (బనరింపంజేసినను సూద్యండు వానివలన నంటువడండు, అఫప్లు భగవంతుండు తన యంశముల నన్నిభూతములందు నివసింపంజేసినను వానితో. చాను సంబంధము లేనివాండు. గ్లో! కేత్రకేత్రజ్ఞయో రేవ మన్లరం క్లానచకుషా, భూత ప్రకృతిమోత్సంచ యేవిదుర్యా న్తి తే పరమ్‌ ॥ బుద్ధిబలమువలన క్లానమును నంపాదించి, ఆ జ్ఞాన నే్యతంబు నలన (పకృతికిని పుడషునకును గల స్వభావ 'తారతమ్యుములను, నిఖలభాూతనముదాయముల న్వభావమును, మోతత _త్త్రమును ఎవ్వడు మాడంగలుంపచున్నార్లో వాద (ువ్మాసాతమోత్కార మును బొందంయగలద,
అభధాష్యయము గము లి భ్యా కి వేశ్రవే్రజ్ఞ విభాగయో రీ "జేహమును మేతముగాను, ఇరువదినాలుగు తే _త్వ్యములతో గూడి వర్తించువానిని మే(త్రజ్ఞునిగాను, జ్ఞానదృష్టిచేం దెలిసికొని, ఇరువదినాలుగు త_త్త్వములతో. గూడిస యీ శేతము మట్ఫావ వికారమైనదనియు, అనిత్యమనియు ెలిసికొని న్ఫృ ఖతి విజ్ఞానంబున ఆత్మను నిత్యత్వంబుగా. (బసాదించుకొని బుద్ధిని ఆత్మయందు సంయోగము చేయుటవలన సకలబంధ పరిచ్ళ న్నంమై సూర్య లేజఖ్శపకాశ (పజ్జ్వలిత జ్ఞాన బేదీఫ్యుండై పకా చించుచు జన్ఫు రాహిత్యంబగు అవ్యయస్థితిని బొందయగలండు, థి ఇతి (క్రీ మద్భగవద్లీ తా సూపనిషత్సు (బ్రహ్మూ విద్యాయాం యాగశా_స్ట్రే (శ్రీ కృష్ణా ద్టున నంవాదే శే మేశ్రజ్ఞ విభాగయోగోనాము తశతయోద శో 2ఒభ్యాయః , ఇట్లు ఉపనిమదర్థ (ప్రతిపాదక౦ంబును, (బ్రహ్మా
విద్య యు, యోగశాన్ర్రృ మును, (శ్రీ
కృష్ణాడ్డు ననంవాద౦బును నగు (శ్రీ
మద్భృగ వచ్డీ తలో తే తేక జ్ఞ
విభాగ యోగం౦ంబను తఈ్రయోాదళా ధ్యా యము,
ఓమ్‌, 'శ్రీగామాయనమః, ఓం తత్సత్‌ పర్మబహ్మ శ్ర చేనమః. శ్రీ మదృగవద్దీతా యోగతత్త్య రహస్యము న్‌ న! చతుర్షళోఒధ్యాయః. గణ(తయ విభాగయోగః, యయావున్టీ పాల గుణత్రయ విభాగయోగము. థ్రీ భగవానువాచ = భగవంతు డిట్లనియె, శో వరంభూయః (ప్రవక్యెమి జ్రానానాం శ్రాన ముత్తమమ్‌, లా ౬ క్‌
యక్ఞాత్వా మునయ స్సర్వే పరాం సిద్ధి మితో గతాః॥ అడ్జునా! ఇదివజకుం జెప్పిన (శేఘ్రమగు జ్లానములో నుత్తమ మగు జ్ఞానమునుగూర్చి చెప్పెదను, పూర్వము మునీశ్వరు లందజు సీజ్ఞానమును 'జెలిసియే సిద్ధిబొంది పరమపదమును జెందిరి, సూచన;- అజ్ఞానము 'నెజీంగిన నీకును యధార్థము బోధపడును, దుఃఖమును విడిచి సీకో _ర్తవ్యము నెబుంగుదువు, నీధర్జుము నాచ
రించి ధన్యుండ వగుదువు,
శో ఇదంజ్ఞాన ముపా్రిత్య మమ సాధర్మ్యమాగతాః,
సర్లేఒపి నోపజాయ నే ప్రళయే న వ్యధ్తిచః 2 ఈ పరమ,కేఘమగు జ్ఞానము నాశ్రయించినవాడ నాన్వ రూపమును బొందుదుజ, జనన మరణములం. బొందరు, నూతన సృష్టియందుగూడ వారికి జన్మము లేదు, (ప్రళయ కాలమునను
అధ్యాయము] గుణ్యతయవిభాగయోగము వరక వారికి దుఃఖములేదు, సూచన:---కనుక నీ వాజ్ఞానము నాథ యింఫుము, నీవును భవసాగరమునుండి దరింజేరుదువు, పూర్వ ముసిశ్వరులవ లె తరింతువు, శ్లో॥ మమయొోని ర్మహద్చ్రహృ్మత స్మి గర్భందధామ్యహమ్‌, సమృవ స్పర్వభూతానాం తతో భవతి భారత ॥॥ 8 అద్జునా ! అచేతనతుగు. (పకృతి యోనియందు. నేను బీజప్రదాతవై. వ్రైతన్యముం గలిగించుచున్నాను,. అందుచేత (వకృతి గర్భమును ధరించి నర్వభూతములను బుట్టించుచున్నది. నర్వ్వమును (పకృతి నంభవమసనియు (ప్రకృతికంళబ ఛిన్న మగు బేవ్టుండు లేడనియునా స్పిక మతవాదము, తన్టుత వాదమునకిం జాలి | దు_త్తరము గలదు, బీజమును నాటిన అంకురించి, వృతుమగును, కాని అబీజ మెచటినుండి వచ్చినది! అబీజమునకు చైతన్య మెచటినుండి వచ్చినది? స్ర్రీస్వమాూప మొక్క-టిమా త్రము లే పం 'జేయంజూలను. ఫురుషుసమ్మేళశన మత్యవసరము, అక్ల్లు (ప్రక్ళ్‌తి జడన్వరూపము, _ వై తన్యమును గలిగించు చీజప్రదుంే భగ వంతుండు, జడమునకు చై తన్యమునకు 'ీదమును పాటించుసూత్ము బుద్ధి లేనప్పుడు నా_్తికత్వము నిక్కముగాం దోచును, ఆస్తికత్వ మనుభవములోం జూడందగినది, కారణమున కతీతమైనది, శ్లో॥ సర్వయోనిషు కౌన్సేయ ! మ్హూర్తయ స్పమృవ న్లియౌః, తాసాం బ్రహ్మ మహద్యోని రహం బీజప్రదఃపిశా॥' 4 అడ్జునా ! వివిధ యోనులందు జన్మించునట్టి సకల భూత ములకు నిమి త్తమా(తులగు మాతలు “వేద వేడగాం గనళ బడినను నిజమగు తల్లి మూల (ప్రకృతియని యెజుంగుము. అళ్లు సర్వభూతములకు నేను తండ్రిని,
2564 గణత్రయవీభాగ యోగము. (పదునాలుగవ ల్లో సత్త్వం రజస్తమ ఇతి గుణాః (ప్రకృతిసమృవాః, నిబధ్న_న్తి మహాబాహో :; దేహేదేపాన మవ్యయమ్‌॥ అద్జనా! జీవుం డవ్యయుండు, కాని మాయా(ప్రకృతి సంబంధమగు. 'దేహామునం జిక్కుుకొనియున్నాండు. అందువలన (ప్రకృతి నంబంధములగు న _త్త్వరజ స్తమోగుణములకు తానును శ్లో॥ తత్ర సత్త్యం నిర్మలత్వా త్వ్రకాశకమనామయమ్‌, సుఖసక్లేన బధ్నాతి క్ఞానసక్లేన చానఘ |॥ | పాపరహితుండవగు నోయడ్దునా | అఆ మూండు గుణము లందును నత్త్వగుణము కల్టుప. రహితమును, స్వచ్చమగు (పకా శముగలదియు రోగాది ఉప్యద్రవములు లేనిదియునై. యున్నది, ఫుణ్యమూలమునను, జ్ఞానసుఖ నంగమము చేతను జీవిని బంధించు చున్నది. కాని న్త్త్వము (ేవ్టమైనది, దుఃఖముల నన్నింటిని నశింపంజేయునది, ఇాంత్రి నొనగావ్చును, భయమును పోగొట్టును, కాన సత్తగుణము నాశ్రయించి యుండుము, న్లో! రజో రాగాత్మకం విద్ధి తృష్టాసజ్ల సముదృవమ్‌, తన్ని బద్నాతి కౌన్తేయ। కర్మసట్షేన దేహినమ్‌॥ అర్జునా |! రాజసగుణము రాగముం (బథానముంగాం గలిగి నది నమస్త విషయములమిద కోరికలను ఆశను గలిగించు స్వభావముంగలది, వివిధకర్శములయం చాసక్తునింజేసి మానవుని బంధించినది, శ్లో తమస్త్వజ్ఞానజం విద్ధిమాహనం సర్వదేహినామ్‌, (ప్రమాదాలస్య నిద్రాభిన్తన్నిబధ్నాతి ధారత;॥ 8
అభ్యాయము] గుణ్యతయవిభాగయోగము వ్లక్టకీ తామనగసణము జ్ఞానళూన్య మైనది, అజ్ఞానమే (పభానముగా€ గలిగి నర్వజీవ రాసులను చమోవాములో ముంచును, మాంద్యము, సోమరితనము, అశ్రద్ధ, న్మిదాదులను గల్పించి జీవ్రలను ,వాని యందు బంధించి ఆయుస్సును త్నీణింపంజేయుచుండును, శ్లో॥ స్పత్త్వం నుఖే సజ్జయతి రజః కర్మణి భారత క్లాన మావృత్య తు తమః (ప్రమాదే సజ్జయ త్యుత॥ $ అథ్జనా ! జీవని నత్త స్రగుణము. నుఖమునం దాస కీని కలిగించును. రాజనగుణములు కామ్యాకర్శములం దనుర క్రిం గలి గించును, తామనగుణము జ్లానదీవికను కప్పివైచి (పమాదాస్నద మగువిపరీత దుష్కర్జుములయం చదాస్రిం గలిగించుచుండును, శ్లో॥ రజ_స్తమ శ్చాభిభూయ సత్త్యం భవతి భారత1 రజ స్పత్త్వం తమశ్ష్చైవ తమస్సత్త్యం రజ స్తథా॥10 నస_త్త్వ్వగుణము విజృంభించి తక్కిన రాజన తామనగుణం బులకంకు నధి[కమించి. (వథానముగా నుండును, అశ్లు ఒకప్పుడు "'రాజనగుణము, సత్యృతమోగుణములకంయె (ప్రథాన ముగా నుండును, మతియొకప్పుడు తమోగుణను స త్త ్టో గుణములకం కు బలవ_త్తర మై యుండును,
ఈ మూూండుగుణములు శాలానుగుణ్యముగా నొక్క జీవి యం బే తీీవ్రముగాం గనంబడుచుండును, ఒక్క_గుణముమా[త్రము పూర్మ స్వరాపముతో మైకివచ్చును, ఆత్షణమున ' తక్కిన రెండు గుణములు తటన్థముగా నణగ్‌ యుండును, అందుచేతనే ఒక వ్య_క్రియీ ఒకప్పుడు మవాకాంతపదడుగన్సు మటీయొకప్పుడు "రౌద్రమూర్రిగను ఇంకొక నమయమున నీచుడుగను ఆయాగుణ ముల ననుసరించి (ప్రవ_ర్దించుచుండును, ఒక్కొక్క గుణము
వెప
ఫ58ి గుణ్మత్రయవిభాగయోగము. (పదునాలుగవ నంపూర్మముగా," శాన్వితముగా కొందతియందుండును, పుణ్య ఫ్రుతుషులగు బుమీశ్వురులు స్త న్ట్‌గుణ (ప్రధానులు, నంసారమున గృహస్థధర్థుము లాచరించుచు (ప్రపంచ వస్తువులవై. (ప్రాకులాడు వారు రజోగుణ (ప్రధానులు, రాక్షన స్వభావములతో దుండగ ములు చేయుదుష్టులు తమోగుణ (వథానులు, వీరియందు అన్ని గుణము లున్నను ఒక్కగుణము మా్యతమే (పథానముగా నుండును, కాని ముందుంజెప్పిన విధముగా సమయము ననుస రించి ఒక్కొక్కగుణము. (పథానముగా. బనిచేయుచుండును, రాజన తమోగుణములునెండును తమంతట నే వృద్ధింబొంది గొఢమగు మాయలో తీ(వక క్రి గలిగించునట్లు తోచుచుండును కాని నిజముగా వారు పతనమై పోవ్రచుందురు, న_త్త్వగుణమును 'ప్రయత్నముతో సాధింపవలయును, అట్లు సాధించుచుండినను భిన్న పడుచుండును, ఎన్మైనను న _త్తగుణమునే పూనియుండవల యును, నత్త ర్షగుణమును బూసనియుండగా అందు కనేకములగు భంగములు దుఃఖములు తమంతట నే తటస్థించును. అట్లు తట స్థించినన్ను వదలక గొప్ప (పయత్నముచేత నత్త స్సమునే పూని యుండవలయును, సత్వగుణము సిద్ధించినవారికి (బహ నందను లభించును, న్లో ॥ సర్వద్వారేషు దేహేఒస్మికా (ప్రకౌళ ఉపజాయతే, జ్షానం యదా తదావిద్యా ద్వివృద్ధం స్య్త్వమిత్యుత॥11 జేహమునందలి స న్వేం్యద్రియముల ద్యారా జ్టానరూప మగు (ప్రకాశ మెప్పుడు ఫుట్టుచున్నదో అప్పుడే సత్త్వగుణ మభి వృద్ధిలోనికి. వచ్చినదని "తెలియవలయును, వ్యక్తి "వేప భాషల బట్టియు ఆచార వ్యవ్వహారములన్తు ఇట్టియు; సాంగత్య .పారక్యగ్రంథములను బట్టియు _తద్గుణ స్వభావ
అభ్యాయము_] గుణ[(త్రయవిభాగ యోగము విరి మును నిర్ణ యింప వీలగును, గుణనిర్ణయమునుబట్టి కులభేదమును "ఆలియవచ్చును, కులభేద మాళ్ళు భేదమును గలిగింపదు, ఆత్మా పర మాళ్ళలు భీదము లేనివి, శ్లో॥ లోభః (ప్రవృత్తి రారమృః కర్మణామళమఃస్పృపహో, ఎ శర? రజస్యతాని జాయ న్తే వివృద్ధే భరతర్షభ $ 12 లోభగుణము (పిసినిగొట్టుతనము), కాలా కాలముల ఫొటిం పక యొప్పుడు నేదో యొక పనిచేయుచుండుట, ఫలాపేషతతోం గూడిన కర ్రములం చానక్తి మున్నగునవన్నియు రజోగుణ చివ్నా ములు, తాంతిలేకపోవుట, కోరిక లధికరించుట, అడంబరము, న్యాయము నన్యాయముగా మాద్చట, తనలో ఆతా నవాంకారము. జెందుట్క గర్వించుట, కోపపడుట మున్నగునవి రాజనవృత్తులు, శ్లో అటప్రకాళోఒ ప్రవృత్తిళ్చ ప్రమాదో మోహవీవచ, తమ స్యేతాని జాయన్తే వివృద్ధే కురునన్షన ॥ [ అక్జునా! అజ్ఞాన మతిశయించి కానము నళించుట్క మోవాము, (ప్రాలుమాలిక, నిదద్యోగము, అఆచరింపరాని. కార్య ములం జేయుబుద్ధి మున్నగునవి వృద్ధిజెందిన తమోగుణ మభీవృద్ధి మైనదని "తెలియవలయును. ఆలస్యము, పరుల నిందించుట, పదల సాత్తులగోరుట, వంచనంజేయుట్క తనలో తాను దుఃఖంచుట, పరులనుచూచి ఓర్వజాలకపోవుట తమోగుణ లవమణములు; శ్లో॥ యదాస్నశ్తే (ప్రవృద్దేతు ప్రళయం ,యాతి దేహభృత్‌, తదో_త్తమవిదాం లోకా నమలాః౯ా (ప్రతిపద్యతే! 14 న_త్స్వగుణము 1పధానముగానుండు సమయమున ' నమురణిం చిన జీవి పరిశుద్ధ జ్ఞానవంతులగు ఫుణ్యులుచేరు లోశములంేరి సుఖంచును, న _త్త్వ్వముతో నుండువారు నిర్శాలిన్యులుః "భీదము
ల్రీగ్రి0 గుణ(త్రయవి భాగయోగను (పదునాలుగవ గ్రోనివారు, ఎప్పుడును సత్సభావముం గలిగినవాదు, శుద్దాంతః కారణము గలవా రగుటవలన చారికి నద్దతి లభించుచున్నది, శ్లో రజసి (ప్రళయం గత్వా కర్మసబ్లీషు జాయతే, తథా (ప్రలీన ్తమసీ మూఢయోనిషు జాయతే॥ 15 రజోగుణ మభివృద్ధిలో నున్నవుడు "దేహమును విడిచిన జీమి కర్మాన క్రిం గలవారి యిండ్త యందు జన్మించి కర్మాచరణుం డగును, తమోగుణము 1పథానముగా నున్నపుడు మరణించిన జీవి మూథఢతిర్యగ్యోనులందు జన్మించును, త్లో॥ కర్మణన్సుకృతస్యాహు స్నాత్తికం నిర్మలం ఫలమ్‌, రజసస్తు ఫలం దుఃఖ మజ్ఞానం తమనః ఫలమ్‌! 16 నత్త్యగుణ మభివృద్ధిలో నుండునఫుడు జీవి సత్క_ర్భుము లాచరించును, ఆ కర్మలకుం దగిన ఉత్తను ఫలమే లభించును, రాజనగుణమునకు తీరని దుఃఖమే ఫలితము. తమోగుణమున కన్ననో అజ్ఞానాంధకార మే. ఫలము, రాజసమువలన శ(త్రుత్వ మును, భయము, దుఃఖము, కోపము, మంచి చెడ్డలు తెలియక పోవుట మున్నగునవి కలుగును, తమోగణమువలన దుఃఖము, మరపు, ఆలన్యము, భయము, అనత్యమాడుట, దురాలోచనలు, నీచవృత్తి, గర్భభీతిగలిగి దుఃఖంచును, శ్టోః సత్తా త్సజ్టాయతే జ్ఞానం రజసో లోభ ఏవచ, _ ప్రమాదమోహౌ తమసో భవతోఒజ్ఞాన మేవచ॥ 11 న '_త్యగుణమువలన నిర్ణులమగు జానము, రాజనగుణము వలన దుఃఖ హేతువగు లుబ్బత్వము, తామనగుణమువలన (ప్రమా గదు, మోవాము అజ్ఞానము కలుగును,
అధ్యాయము] గుణ[త్రయవి భాగ యోగము ల్రర్రకే శ్లో॥ ఊర్హ్వం గచ్చ్ప్తి స్త్తస్థా మధ్యే తిష్ట ప్తి రాజసాః జఘన్యగుణవృ త్తిస్టా అధోగచ్చ్తి తామసాః ॥ 16 సా_త్తికులు జన్ముజన్టమునకు బంధములనుండి [కమముగా విము_క్రింజెంది పాపముల నశింపంజేసికొని, ఉత్తమ పదంబును బొందుదురు,. రాజసులు నంసారసాగరమును దాటంజాలదు, తామసులు [క్రమముగా నధోగతిపాలై సీచయోనులందు జన్మింతురు, శ్లో నాన్యం గుణేభ్యః కర్తారం యదా (ద్రష్టాఒనుసళ్యతి, గుణేభ్యశ్చ పరం వేత్తి మద్భావం సోఒధిగచ్ళతి॥ 18 కర్త యీ [తిగణములకంళయై మించినవాడు కాదనియు, ఆళ్ళ గుణ్య(తయముతోనే నంబంధములేక వానికంఠు మించిన వాండనియు. నేజ్ఞాని తెలిసిళొనునో అతండు నన్నుం బొందంగలండు. (తిగుణములలో రాజనతమోగుణములను పూర్ణముగా వదలి స_త్ష్వ్యగుణము న్యాశయించి సత్త్వగుణముయొక్క క_ర్తవ్యమును నహా వదలి తాంతినిబొందిన పుదడమండు పర మేశ్వరునియం చైక్య శ్లో గుణానేతా నతీత్యశ్రీ౯ దేహీ దేహసముద్భృవాకా, జన్మమృత్యు జరాదుఃఖై ర్విముక్షోఒ మృత మళ్న ే॥ (పకృతి నంబంధమగు చేహమునం దుద్శవించు పకృతి గుణంబులగు (త్రిగుణంబుల తత్త్యంబులను (గ్రహించి, వాని కతీ తుండై. జనన మరణాది దుఃఖముల నతి[కమించి శాశ్విత శుద్ధ పర్మఖహ్మ్మమగు నన్ను. జేరుటకుం (బయత్నించువాండు' జ్ఞాని* అతండు నన్ను సులభముగాం బొందంగలండు,
౨69 గుణ్యత్రయవిభాగయోగము. _ (పదునాలుగవ అర్జన ఉవాచ=అర్లును 6 డిట్లనియె. శ్లో వెర్లీడ్డై స్రీకా గుణా నేతా నతీతో భవతి (ప్రభో। కి మాచారః కధంవై తాం స్త్రీకాగుణా నతివర్తతే॥ 21 కృష్ణా | వయేలతణములుండిన నా (తిగుణముల సత్మిక మింప వీలగును? (తిగుణాతీతుం డగుటకు (బయత్నించువాని యావార వ్యవహారము "లెట్టుండవలయును ? ఎట్టు (పయత్నించిన గుణత్రయ జంధమునుండి విముక్తి జెందవచ్చును ? ఈ విషయము లన్నియు డయచేసి వినిపింవుము, (ీ భగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె, శ్లో! ప్రకాశం చ ప్రవృత్తించ మోహమేవచ పాబ్దవ 1 నద్వేష్టి సమ్బివృ త్తానిన నీవృత్తాని కౌజ్జతి॥ లిల్లి న_త్య్యగుణమునలన గలుగు నిర్మల 'శకాశమునుగాని, రజోగుణ (ప్రథానమగు (పవృ త్తిగాని తమోగుణ కార్యమగు 'మోహమునుగాని (తిగుణముల నతి(క్రమింపం దలంచువాండు 'జ్వేమింపండు, (ప్రాప్తించిన లేశముతోం దృక్షింజెందును, [పావ్డిం చని పరమార్థమునకై_ వగవడు, (పొప్తాసా ప్పములు విశేషనులు, మానుషమా[తములు గావు, (పయత్నము వ్య_క్రిగతము, ఫలి తము" దైవఘటన, కావున మోద ఖేదములు నిరర్ధకములు, ఈ రెంటిని దాటుపే శాంతి. శ్లో ఉదాసీన వదాపీనో గుఖై ర్యో న విచాల్యతే, గుణావ్నర్హన్త ఇత్యేవ యోఒవతిస్టతి నేజ్లతే॥ లికి నమస్త విషయములందు నాతండు తటస్థమా[త్రుండుగా నుండును, గుణములచే. గలుగుచుండు వ్య త్యాసపరిణామము లకు. జలింవంయడు, సర్వ(క్రియలును (పక్యతిజన్యములగు 'తిగుణా
అధ్యాయము గుణ్మతయవి భాగ యోగము విగకి త్చికము లని నిశ్చలమగు మనస్సుతో సంతోవముగా నురడును, వివేకబుద్ధిగల ఆత్మ సంపత్కల్యాణ నిర్ణులుండు గుణములను గుణములచేత శే మస్థించి గుణాతీతుండై. (ప్రకాశించంగలండు, శ్లోః సమదుఃఐసుఖ స్ప్వ్వస్థ సృమలోష్టాశ్ళకొజ్బనః, తుల్య(ప్రియా,పియో ధీర స్తుల్యనినాత్మసంస్తుతిః॥ ర! సుఖ దుఃఖముల ఆెంటిని నమూనముగాం జూచును, బంగారు ముద్దయు, "రాయియు, మట్టి పెళ్ళ యును నమమైన విలునంగలవిగా నతని దృష్టికి. గనంబడును, (క్రీతికిన, అ(వ్రీతికిని, స్తుతికి, నిందకును చలనములేని చి_త్తములలవాండై స్థిర బుద్ధితో నుండును, న్లో॥ మానావమానయో స్తుల్య స్తుల్యో మి(త్రారిపక్షయోః, అణా అనీ సర్వారంభపరిత్యాగీ గుణాతీత స్స ఉచ్యతే॥ ణ్‌ అతండు మూనావవమానములను సమానముగా. జూచును, మిషత్రులందు. రాగమును శృత్రువులందు జ్వేషమును లేక సమ దృష్టితో నుండును, సమస్త కామ్యకర్మముల వరించి నిప్కామ 'యోగంబునం దృఫ్తుండై యుండును, " ఇట్టిగుణములు గలవాండే తిగుణాతీతుం డగును, (ఫ్లై అ, చూ.) శత్రువులన్సు మిత్రు లను, నూనావవమూానములను, సుఖదుఃఖములను, శీతోన్షములను _ సమానముగాం దలంచి ఆడంబర గర్వములులేక సర్వదా భగ వంతుని ఛ్యానించువాండే పరమేశ్వర (వ్రియండని తెలుపండి లాకి లీ, ళ్‌ ॥ మాంచయోఒవ్యభిచారేణ భక్రియోగేన సేవతే, సగుణాన్సృమతీకై్యైతాకా బ్రహ్మభూయాయకల్పతే॥ చంచలత్వములేని మనస్సును స్థిరబుద్ధియుంగలిగి భ క్రీ యు క్రుండై నన్ను సేవించువాండు" త్రిగుణముల కతీతుండగుటయే గార (శహ్మాపదముంజెందుట కర్దుందై యుండును,
ల్లిగ్రత్త గుణత్రయవీభాగయోగము (పదునాలుగవ జ్య వ, న జ జర న్లో! బ్రహ్మణోహి (ప్రతిష్టాఒహ మమృతస్యావ్యయస్యచ, శాళ్వతస్య చ ధర్మస్య నుఖసై ్యకాన్తికన్యచ॥ 2 శాశ్వితుండును, అవ్యయుండును, నిత్యుండు వైన పర (బ్రహ్మమునకు, ఇాళ్సితమై ననాతనముగానుండు ధర్భుమార్లము లక్కు, నిర్ణల సౌఖ్యావవామై క్లానులచే నానందింపంఖడు మోతు మునకు స్థానము నేనే, న న్నా(శయింపక పోవుమార్లము వేరు లేదు, (శ్రీ అ, చూ) ఎవ్వడు [ప్రియా(వియములను బొందక దొరకినడానితో తృింజెంది స్థిరమైన బుద్ధిగలిగి (బహ్ముమునం చే రమించుచు సర్వమును (హ్ముముగాందలంచుచు భిన్నభావ ములులేక సర్వభూతహితు లై శాంతి నవలంబించి గుణ్య(త్రయంబు లకు లోనుగాశ జానవంతులె యీశ్వ రార్చితబుద్ధితో నుందురో జ్షా జా ధి వావ ము_క్రిని పొందంగలరు, ఇతి (శ్రీ మద్భగవద్లీ తా సూపనిషత్సు (ట్రహ్మువి ద్యాయాం యోగళ్యాస్త్రే (శ్రీ కృష్ణాడ్డున సంచా బే గుణ[తయ, విభాగయోగోనామ చతుక్షకోఒధ్యాయ:ః, ఇట్లు ఉపనిషదర్థ (పతిపాదకంబును, (్రువ్మూవిద్యయు, యోగ శాస్ర్రమును, (శ్రీ కృష్ణాద్ధనసంవాదంబును నగు (శ్రీమద్భగవద్లీతలో గుణ్మతయవిభాగయోగం బను చతుర్ద శాధ్యాయము,
సీమ్‌, ్రీగామాయనమః* ఓం తత్సత్‌ పరహ్మా శేనమః, (శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగతత్త్వరహస్యము పజ్బదళోఒధ్యాయః, నాతల పురుషోత్తమ (ప్రాప్పయోగము. | -మాాస్టావషా (శ్రీభగవా నువాచ = భగవంతుం డిట్లనియె. _ న్లో ఊర నైమూల మధళ్శాబ మళ్వత్థం (ప్రాహురవ్యయమ్‌, ఛన్దాంసి యస్య పర్డాని యస్తం వేద సవేదవితీ॥ 1 వై భాగమున (వేళ్లును, క్రిందిభాగమున శోఖలును. కలిగి ఎన్నడును నాశనము లేనిదగు అశ్వత్థవృత్‌. మొకటిగలదు, వేద ములే దానికి ఆకులుగా నున్నవి, ఈ వృషము నెజింగినవాండే -వేదములం జెలిసినవాండు, తుదిలేని యీసంసార జేడీ (బ్రవ్మీండ మగు రావి వృషతము, ఊర్థ్వలోకము లేడింటికీని నా స నుండు (శ్రహ్ము చేవాదు లీవృతమునకు (వేళ్లు. భూమిమిదనుకడు సమస్త చరాచర భూతరాశీియంతయు కొమ్ములు, విహిత కర్మముల నెటింగించి తరింపంజేయునవి గాన వేదము లాకులుగా నున్నది, పర్ష ములవలని (పళూూజనము వృషతమున కెట్లో 'వేదములవలని (ప్రయోజనము మానవత్వమునరకును, (బ్రవ్మలోకంబున త్ర్లు పాదుకొని భూలోకమునకు శాఖలుగలిగి విమయవాసన లనుచిగుళ్లు గలిగి (తిగుణరనంబులచే. బోవీంపయడుచు స్కంధము తివి (శముండగుచు (శ్రహ్మ్ముండ భాండము నావరించిన యా అశ్వళ్థే 34
విర్రథి పురుషోత్తమ (పా_ప్రయోగము (పదునైదవ వృతుంబను నం 'బేహనంస్కార మను మాయాడగచ్చక్రంబును నిర్మించిన వురుపో_త్తముం డొకండు గలండు, అతని ని ళ్యానిత్యం బున నిహమూ(త్రఫలభోగ విరాగంబున శమదవూ దిషట్కనంప ల్సి గలిగి నేతినేతీతి తత్త్యలతమణంబున శాంతి సాాంతమునుం జెందువాండు నంసారజీవబంధ ,దుఃఖహేతుకంబగు అశ్వర్థవృతు మునుదాటి పురుషోత్తముని అవ్యయపదంబు: జెందంగలడు. శ్లో అధళ్ళోర్జ్యం ప్రసృతా_స్తస్య శాఖా గుణ(ప్రవృద్ధా విషయ(ప్రవాళాః, అధ శ్చ మూలా న్యనుస_న్దతాని కర్మానుబన్టీని మనుష్యలోకే॥ ల్లి ఆ అశ్వక్థ వృతముయొక్క శాఖ లూర్థముఖముగను, అధోముఖముగను వ్యావీంచియున్నవి, గుణ(త్రయముచేత పెంపొందుచున్నది, విషయము లను చిగుళ్లుగలది, ్డౌర్ధ ప్రముఖ మునను అధోభాగమునను (వేళ్లు గలిగినది, ఈ (వేళ్లు జాఖ్లోవ శాఖలె కర్శములచే భూలోకమున ాగుగా పాదుకొనియున్నది, ఈ భూలోకమున వ్యాపించిన కర్మములు అనంతానంతం బ్నులై యున్నవి, వాని నిట్టివట్టివని నిర్ణయించుటకు హిరణ్యగర్భా దులక్రైనను సాధ్యముగాదు, నము[దతరంగమువలె నంజేహ ముల కాస్పదమై వృాదయడార్భాగ్యమోభ గలిగించు. మహా మూయమనమగు నంసార అశ్వత్థవృతమును దాటుటకు సాధ్యము లేక కామ్యభోగేచ్చవలన జననమరణంబులను జెందుచు తృప్రి లేక అగర్భదుఃఖములను బొందుచున్నారు. దీని నెజీంగ శేవల వై'రాగ్యంబను ఖడ్లంబున 'ధేదించి నిర్భయంబున నిష్కామ కర్మ పడండై న వునరావృ్తి రహితమగు ముక్తిని బొందును,
అధ్యాయము] పురుషోత్తమ 'పాప్రయోగము వం శ్లో నరూప మస్యేహత థోపలభ్యతే' నానో నచాది ర్నచ సంప్రతిష్టా, అశ్వత్ధ 'మేనం నువిరూఢమూల మన శస్త్రేణ దృఢేన ఛిత్తాా॥ శ్ర ఈ నంసార మను అశ్వన్థేవృతుమునకు మూలము నృం ధము, జాఖలు మున్నగునవి కనంబడవు, దాని అదిమధ్యాంతములు "తలియరాపు, ఉనికిపట్టు తెలియదు, ఇట్టి మహావృతమును సంగమును విడిచిన తీవ్రనై రాగ్య మను కత్తిచే భేదించవల యును, అట్లుచేసిన ఆ వృత మిట్టిడని తెలియును, అశ్విత్సవృవ. మను యీ నంసార మఘాతమైనది, అంతు లేనిది, ఆదిమధ్యాంతములు లేక నూనవుల తృష్ణాపీడిశులం "జేయునది అగు సీజీవ(భాంతి రానివృతుము నుండి తప్పించుకొన దలంచువారు. వివేకపూర్ష వై రాగ్యంబున పర మేశ్వరుని భ్యానించువారలు విషయ భయంకరదుఃఖహేతుకంబగు నంసార వృషమునందుండి తప్పించుకోగలరు, న్లో॥ తతః పదం తత్పరిమార్గితవ్యం యస్మికా గతా న నివర్త ని భూయః, త మేవ చాద్యం పురుషం (ప్రపద్యే యతః (ప్రవృత్తిః (ప్రసృతా పురాణీ॥ థీ ఆ వృతమును కెలిసికొనినంతనే, ఏ స్థానమును జేరిన అచ్చటినుండి మరలవలసిన అవసరములేదో, అనంగా ఫునరా వృత్తిలేని మార్గభేదో, అట్టిచానికై 'ప్రయత్నముం శేయవళ యును. బేహోది సర్వభూతములకు సృష్టిమూలమగు “మలి [పకృతి కెవ్వడ్ను హాతువో. వానిని శధణుంజొచ్చుకే. క్యద్రకు
వి68 వురుపోత్త్సమ (ప్రాప్పయోగము (పదునైదవ త్ను, ఆ(పకృతిహేతువు "నేను. కావున నన్ను శరణ్యముగా శ్లో నిర్మానమోహా జితసజ్లదోషా
అధ్యాత్మనిత్యా వినివృత్తకామాః,
ద్వన్ద్వై ర్విముక్రా స్సుఖదుఃఖసండ్జై
ర్ల్షచ్చ_న్య మూఢాః పదమవ్యయంతత్‌ ॥ ర్‌
అభిమానమును అపహాంకారమును విడిచి, కామాది అరి
పుడ్వర్లమునకు లోనుగాక్క ఈవమణ[(త్రయము. విడిచి నంగవిము సల? సుఖదుఃఖాది ద్వంద్వములను నవమముగా దలంచుచు అత్మజ్ఞానమే పరమావధిగాం గలవారు నగు జాను లవ్యయ మగు నాపదంబును బొందంగలత.
(స్తే అ,చూ) బుద్ధివి వేకంబున బంధంబులను తవ్పీంచుకొని అభ్యాత్మిక, అధిభాతిక, అధిదై వికంబులను తాపములకు లొంగక పర మేశ్వర చింతనామృతపాన మధురంబును (గోలుచు, నిత్య తృవులై వశా్యగబుద్ధితో సర్వము నీశ్వ రార్చణముం గావించుచు, నర్వభూతంబులయందు దయగలిగి (పనర్తించువారు (బహి నందం బగు వైవల్య(ప్రాక్షిని జొందలలథు,
శ్లో నతద్భాసయతే సూర్యో నశళాజ్కో నపావకః, య ద్గణ్వా ననివర్త న్తే తద్ధామ పరమంమమ॥ ఈ€ సూర్య చం(డాదులుగాని అగ్నిగాని అవ్యయమగునా పర(బ్రహ్మాముతో సరియగు (ప్రకాశముగలవాన కాదు, ఎట్టి స్టానము లభించినచో జననమశణ (పవాహమున నీభూలోకము నకు. గొనిరాబడరో అట్టిస్ట్థానమే యాపర్మబపహ్మూము. ఆ పర (శ్రైక్ధాము (ప్రకృతి కతీతమైై యధ్ధికార్షిగానుండునద్యి (స్తే అ, చూ)
అధ్యాయము] వురుపోత్తమ (పాప్పయోగము 809 సూర్య చంటదాది తార కా్య(గ్రహంబుల (బకాశింపం 'జేయునధి. "దేహేంటదియ మనోబుద్ధులకుం గోచరముగానిదై, అవ్యయమై, సకలమునకు సాత్మీగానుండు నాపరష్రుహ్ముమును నిరంతర ధ్యాన యోగముతోనే పొందందగియున్నది, న్లో! మమైవాంళో జీవలోకే జీవభూత సనాతనః, మనష్షష్టా ణీస్దియాణి ప్రకృతిస్థాని క్షర్షతి॥ 7 శీవాత్మృలన్నియు నాయంశమే యైనను క ర్మానుబంధము లగుటచే జననవమురణములచే బంధింపంబడుచున్నవి, బంధింపబడి నప్పుడే జ్ఞానమును మజచి (ప్రకృతి ననుసరించి జీవులయొక్క- ఇం[దియములను మనస్సును ఇట్టట్టు లాగుచుండును, సుముస్హి (పళయములయందు (ప్రకృతిలో మనోచిత్తీ అహంకారములు లీనమై ఇంద్రియ వ్యాపారములు మర చి యుండియు, మరల సంసార జగచ్చ(క్రంబులో నింద్రియపే రేపణ గలిగి అంతఃకరణంబులవలన (భమించి దుఃఖాకులచిత్తు లై నంకల్చ్ప వికల్పంబున విషయాకర్ష ణంబున మనో[బేక జన్మభయ జరారోగంబులం బొందుచున్నార్రు, వ్లో॥ శరీరం యదవాప్ప్నోతి యచ్చాప్వ్యుత్ర్కామతీశ్వరః, గృహీతై ాతానిసంయాతి వాయ్యర్గంధానివాశయాత్‌॥ | జీవుండు వశరీరము నెట్లు విడుచుచున్నాడో, మశే శరీర ములో నెట్లు (ప్రవేశంచుచున్నాడో తెలియదు, కర్శవళమున సీస్టూలశరీరమునకు కాలము సమిోవీంచిన వెంటనే జీవుడు నూత్మ శరీరములో జేరి కర్ణువశమున మటియొక దేహము తృప్లికానుం డంగా నందు (బవేశించును, ఈ సూత్మశరీరము కన్నుల కగ పడదు, వాయువు వాననల (గహించి సూశ్మముగా నితర(ప్రతేః
970 వుతుపో త్తమ (ప్రావ్దియోగము.. (పదునైదవ ములం జేరునట్లీ జీవ్రండును సూత్మశరీరమును (గ్రహించి స్టూలశరీ రములందు. (టవేశించుచున్నది, ఈస్టూలసూత్మ కారణ సరీర కర్శవశంబుననే నకలపాణులకు జననమిరణములు కలుగు చుండును, తానుచేయు పాొపఫుణ్యములే జన్నో పాదులకుం గార 'ణముగా నున్నది, జీవుడు తన శరీరమునుండి మజియొక శరీ రముసందు (బవేశించునప్పుడు, ఆ శరీరమునందుండి మజియొక శరీరములోనికిం బోవునప్పుడును, వాయువు ఫపువ్వులందు౦ డు సుగంధముగాని దుర్గంధమునుగాని ఎట్లుగొనిపోవునో ఆవిధముగాం చానుచేసిన పాపపుణ్యములను 'సూత్మశరీరముతో గైఖొని క ర్మానుగుణ్యముగా నితర శరీరములలో.. (బవేశించుచుండును, శ్లో? శోత్రంచకతుః స్పర్శనం చ రసనం (ఘాణమేవచ, అధిస్టాయ మన శ్చాయం విషయా నుపసేవతే॥; 9 ఈ జీవ్రంయు చమువు, శ్రోోతము, న్పర్శనము, రననము, (ఘ్రూణమునను 'బావ్యూ జ్ఞానే్య్యద్రియము వైదింటివలనను మన న్సను అంతరిం(దియమువలనను శబ్దను, స్పర్శము, రూపము, రనము, గంధమునను విషయనుఖముల ననుభవించుచుండును, జహిరంతరిందియముే జీవి విషయోపభఖోగసాధనములు, వైరాగ్యమే యింగద్రియని[గవామునకు మూలసాధనము. జితేం (ద్రియత్వ'మే జీవికి స్వేచ్చ. జీవిస్వేచ్చయే ఆత్మశాంతి, అదియే న ఉత్కా౨మ న్తం స్టితంవాఒపి భుజ్జ్టానం వా గుణాన్వితం, విమూఢా నానుపళ్య స్స్‌ పశ్యన్తి జ్రానచతుషః॥ 10 జీవ్రండు. (తిగుణములతోం గూడి యొకజేహము నుండి 'నెడలునవుడుగాని, మఖొక-బేహమునం ( వేశించునపుడుగాని,
అభాస్యయము] వురుపోత్తమ (ప్రావ్షియోగము వ్‌] "జేహాదులతో.౧వాడి విషయసుఖము లనుభవించుచున్న వుడుగాని చాని నజ్ఞానులు 'తెలిసికొనంజూలరు, సూల సూత్మకశారణ ఫరీర ముల కంక సితరముగా నున్న అత్మపదార్థమును డ్జూనులు మాత్రమే తెలిసికొనంగలరు, (ఫ్రేల చూ,) ఎవరికి ఘనీభవించిన జ్ఞానముగలనో వారు. ేహేంద్రియములకంయై. జీవుడు వేరని యెజీంగి జీన్సనిబంధంబులు క్షానమువలన త్యజింపం జేసి శాంతితో దమలో, దమ్ము తాము మరవక నిత్యత్వంబును బొందియుందురు, న్లో॥ యతన్తోయోగినశై ఎవం పళ్య స్య్యాత్మన్యవస్థితమ్‌, యతన్తోఒప్యకృతాత్మానో నై నం పళ్య న్హ్యచేతసః॥ 11
యోగమునం (బ్రైవేశించినవాడ ధ్యానాది అభ్యాసముల సహాయమున ేహమున నేయున్న జీవుడు ఆ 'చేవాముతో సెట్టి నంబంధము లేనివాండని [గహింపగలడు, కాని పరిశుద్ధమనస్సు లేని కల్టుషు "లెంత (ప్రయత్నించినను ఆత్మన్వహాపము. నెజుంగ "లేరు,
జీవాత్మ చేవాములో నుండియు (ఆ జేహామునకు జీవునకు నంబంధము లేదు.) ననాదినంసిద్దనుగు కర్ణు ననుభవించుచు కర్గ “జీపవించినవనోడ చే మటియొకజన్మేము నొందుచున్నాండు, ఈజనన మరణ విపత్పము[ద్రమును యధార్ధత _త్త్యంబు నెజింగి పర మేళ్వరుని మరువక జంతించువాఠడ జన్మ రాహిత్యంబు నొందంగలరు,
ల్లో॥। యదాదిత్యగతం తేజో జగద్భాసయతే౭-ఖిలమ్‌, యచ్చన్ట్రమసి యచ్చాగ్నా తత్తేజో విద్ధి మామకమ్‌॥
నమ _న్త్యప్రపంచ జీవనాధార(ప్రకాశ (పసాది యగు థౌస్క- రుని తేజస్సు, మనోహర దివ్యచం(ద్రికల నొనంగు చం(ద్రప్రకొ నము జగచాభారుండగు అగ్నియందలి తేజస్సు నా యంశమగు (ప్రకాశమని యెజుంగుము, (ట్లీ అ; క్ష్మై అ, శ్లోకమున చూ)
970 వుతుపో త్తమ (ప్రావ్దియోగము.. (పదునైదవ ములం జేరునట్లీ జీవ్రండును సూత్మశరీరమును (గ్రహించి స్టూలశరీ రములందు. (టవేశించుచున్నది, ఈస్టూలసూత్మ కారణ సరీర కర్శవశంబుననే నకలపాణులకు జననమిరణములు కలుగు చుండును, తానుచేయు పాొపఫుణ్యములే జన్నో పాదులకుం గార 'ణముగా నున్నది, జీవుడు తన శరీరమునుండి మజియొక శరీ రముసందు (బవేశించునప్పుడు, ఆ శరీరమునందుండి మజియొక శరీరములోనికిం బోవునప్పుడును, వాయువు ఫపువ్వులందు౦ డు సుగంధముగాని దుర్గంధమునుగాని ఎట్లుగొనిపోవునో ఆవిధముగాం చానుచేసిన పాపపుణ్యములను 'సూత్మశరీరముతో గైఖొని క ర్మానుగుణ్యముగా నితర శరీరములలో.. (బవేశించుచుండును, శ్లో? శోత్రంచకతుః స్పర్శనం చ రసనం (ఘాణమేవచ, అధిస్టాయ మన శ్చాయం విషయా నుపసేవతే॥; 9 ఈ జీవ్రంయు చమువు, శ్రోోతము, న్పర్శనము, రననము, (ఘ్రూణమునను 'బావ్యూ జ్ఞానే్య్యద్రియము వైదింటివలనను మన న్సను అంతరిం(దియమువలనను శబ్దను, స్పర్శము, రూపము, రనము, గంధమునను విషయనుఖముల ననుభవించుచుండును, జహిరంతరిందియముే జీవి విషయోపభఖోగసాధనములు, వైరాగ్యమే యింగద్రియని[గవామునకు మూలసాధనము. జితేం (ద్రియత్వ'మే జీవికి స్వేచ్చ. జీవిస్వేచ్చయే ఆత్మశాంతి, అదియే న ఉత్కా౨మ న్తం స్టితంవాఒపి భుజ్జ్టానం వా గుణాన్వితం, విమూఢా నానుపళ్య స్స్‌ పశ్యన్తి జ్రానచతుషః॥ 10 జీవ్రండు. (తిగుణములతోం గూడి యొకజేహము నుండి 'నెడలునవుడుగాని, మఖొక-బేహమునం ( వేశించునపుడుగాని,
అధ్యాయము] వురుపోత్తమ్మ.(ప్రాప్తి యోగము లికి భేదము లేక నర్వభూతహితులై యుందురో. వాడు _మోతుమును ఫాొందుదురనియు, వారే యధార్థ త_త్త్వముందెలిసిన యోగులనియు నిరూపించియున్నాండు, మజీయు (జాల అ, భ్యూ (హై అ్హచూూ) (ఈ ఫ్లో అ్ర)న నర్వభూతముల యొక్క వృాదములయందుండ్లు పర మేశ్వరుండు తానేననియు, అ పరమేశ్వరుని యనుుగహముచేత'నే నర్వము 'తెలియయిడుచున్న దనియు, ఆశనిం దనల్లో, నిట్టివ్లాండని నిర్ణయము చేయ లేనివారలకు తానువేరు, దేవుండు వే రన్గుఖానము కలుగుచున్నదనియు, అందువలన మరఫు, అజ్ఞానము, దుఃఖము నంభవించుననియు, త న్నెజింగిన వారలకు . ఈమ; అజ్ఞానము, దుఃఖము ఇవి నిర్మూలించి క్లానము, , న ఖః విచేక నిత్యత్వ మేర్చడుచున్నదనియు స్థిరీకరించుచున్నాండు, ఈయధ్యాయముననే 16-వ శ్లోకమున మరుండనియు, అతడుండనియు ఇద్దజు లోకములో! స్రుసిద్ధులని "తెలుపయుడినది, 'దేహాది పపంచమంతయును అనలా నశించు పదార్థము లన్నింటికిని తమరమని'పేకు, పిపీలికాది (బ్రహ్మ పర్యంతంబును కూటస్థుండుగానుండి నాశనము లేనివానికి అతుడుం డని పేరు,
ఈ యతరపర(బహ్మము నెవ్వడు త _త్స్వపరిశోధనంబు వలన విచారించుచున్నాండో అతనికి ఇాశ్వితానందంబు లభించు చున్నది, (స్మి అ, చూ) ఏ అతరమువలన సకలవేదంబులును కాత్రుములు 'నేర్పడియున్నవో, ఆ 'వేదశాత్ర్రము లే.యతురపర (బ్రహ్మమును ెలుపుచున్నవో అట్టిఅకరపర(బహ్మమే 'ఆాను, తానీ "జీహామును విడచెనేని చదువుట, చూచుట, వెస్పుట్కు వినుట మున్నగు [క్రియలు లేకపోవును. తా నుండినచో సర్వ వ్యవహార ములును యీ ేహముద్వారా జరుగుచుండును, " ఇట్లుండియు మందమతులు అతరపరబైహ్మంబు నెజుగలేద, అందువలన వారు
ఏన్‌
లీ ఫుడపోత్తమ (ప్రాప్త్పయోగము (పదునైదవ న్లో గా మావిళ్య చ భూతాని ధారయా మ్యహ మోజసొ, పుష్టామి చౌషధీ సర్వా స్పోమో భూత్వా రసాత్మకః॥ (ప్రపంచమునందుం (బవేశించి నమ_స్తచరాచర భూతసము ఊజాయముల నా బలమువలన భరించుచుందును, అమృతథారి యగు చంథదుండు నేనేమై సమ_స్తఓవధులను పోవీ.0చుచున్నాను, _శ్లో॥ అహం వైశ్వానరో భూత్వా ప్రాణినాం దేహమా శత, (ప్రాణాపాన సమాయుక్తః పచామ్యన్నం చతుర్విధమ్‌॥ నేను జరరాగ్నినై నమ_న్తచేహుల గర్భకుహూరములందు నివసించుచు, (పాణాపానవాయునులను గల్పించుకొని, భత్యుము, భోభ్యము, చోమ్యము, "లేహ్యము నను నాలుగువిధములై న ఆహార పదారములను పచనము చేయుచున్నాను, ళు ల్లో॥ సర్వస్య చాహం హృది సన్నివిష్టో మత్తస్ప్కృతి ర్జాన మపోహానం చ, వేదైశ్చ సర్వై రహ మేవ వేద్యో వేదా న్తకృ ద్వేదవి 'దేన చాహహ్‌॥ 15 నేను సర్వజీవుల పహృాదయాంతరాళములం (బవేశించి యున్నాను. జ్ఞాపకళక్తి, జ్ఞానము, క్లాపకము లేశపోవుట, అజ్ఞా నము నావలననే కలుగుచున్నవి, చతు శ్వేదములు నా మహత్వ మునే తెలుఫుచున్నవి, వేదములందు. దెలియందగినవాండను, వేద ఫలదాతయును, వేదాం తార్థములంబవ_ర్రింపంజేయువాండను నేనే, టే అ, న ఈశ్వరుండ నగు నేను సర్వభూతములయందు నున్నాననియు జాక్‌ అ, న్లో, ములలో నెవరు సర్వభూతహృద యాంత రాళములం దుండు పర మేశర్చరని ఒక్క-నిగాం చెలిసికొని
భేదము లేక సర్వభూతహితు లై యుందురో వారు మోతమును పొందుదురనియు, వారే యధార్ధత _త్త్వము;దెలిసిన యోగులనియు నిరూపించియున్నాండు, మజీయు (ల అ, భూ) (కై ల్మృభూ) (ఈ ఫ్టీ అఎన నర్వభూతముల యొక్క. హృదములయందుండు పర మేశ్వరుండు తా నేననియు, ఆ పర మేశ్వడుని యను[డవాముచేత నే నర్వము "తెలియంబదుచున్న దనియు, ఆశని దనల్లో, నిట్టివాండని నిర్ణయము చేయలేని వార లకు శానువేవ, దేవుండు చే రనుభావము కలుగుచున్న దనియు, అందువలన మరవు, అజ్ఞానము, దుఃఖము నంభవించుననియు, తన్నెజింగినవారలకు "భమ, అజ్ఞానము, దుఃఖము ఇవి నిర్మూలించి క్షూనము; , స్మ న్‌ వివేక నిత్యత్వ మేర్చడుచున్నదనియు స్థిరీకరించుచున్నాండు, ఈయ్లధ్యాయమున నే 16-వ శ్లోకమున తురండనియు, అవమడుండనియు ఇద్దజు లోకములోం (బసిద్ధులని 'తెలుపయడినది, దేవాది (ప్రపంచమంతయును అనలా నశించు పదార్థము లన్ని,టికిని తరమని'ేకుః ప్లిఫీలికాది (బవ్మా పర్యంతంబును కకూటస్థుండుగానుండి నాశనములేనివానికి అతరుం డని పేరు,
ఈ యతరపర(బహ్మాము నెన్వడు త _తృరఫరికోధ్రసటు వలన పీదారించుచున్నాండో అతనికి ఇాశ్వి తానందంబు లభించ్లు చున్నది, (గ్త్‌ అ, చూ) ఏ అతషరమువలన నకల వేదంబులును శాత్ర్రములు 'నేర్చడియున్నవో, ఆ వేదశాశ్ర్రము లేయతరపర (బహ స్తమును "తెలువుచున్నవో అట్టిఅతరపర్యబవ్యా స్తా తాను, నానీ -జీవామును విడచెచేని చదువుట, చూచుట్క వెప్పుటు వినుట మున్నగు (క్రియలు లేకపోవును, తా నుండినచో సర్వ వ్యవహార ములును యీ 'బేహముచద్వాారా జతగుచుండును, ” ఇట్లుండియు మందమతులు అతరపర(బహ్మంబు నెజుంగ లేద, అందువలన వారు
నే
విగత ఫురుపోత్తవు ప్లాప్పియోగము (పదునైదవ జీవులై పెక్కు, సుఖదుఃఖంబు లనుభవించుచు జననమరణంబుల. బొందుచున్నారు-కాని, జీవ్రులై నను తమకుణగల క్ల్ఞూానముచేత కూట న్ధుని విపోశించుటవలన భయదుఃఖ శోకవమోాసహాంబులు వదలు చున్నవి, దీనిచే ధైర్య మేర్చడును, ఈ ధ్రైర్యంబుద్వారా పురు పోర్థంబులగు ధరా స్త్‌ కామమోతుంబులను పొందుటకు హేతువగు న్నది, 'అధ్యాయము 17, 18 ళ్లో మయూడుము, ఇంతకీ మునువు చెప్పిన తరాతరములకంకు ఉత్తముం డగు ఫురుపో_త్తముం డొళడుం గలండు, వాండే మూండులోకములను భరించుచు మాయనుగల్పించి. (ప్రకృతిచే జగచ్చ(కలీలలను జరి 'పంచుచు తాను సావీ.మా[తుండై యున్నాండు, అవురుపో_త్తముండే “తనలోను నర్వభూతములలోను అంతర్యామిగా నున్నాండు, ఈ పురుపో_త్త్సమునికన్న వేవై నచజేదియు లేదు, ఫురుషోత్తముండే మూయాతీతుండు, స్థూల సూత్యశారణమహాకారణములు. ఫుడ 'పోత్హమునికి లేవు, క్షరమునకు స్థూలసూత్త్యములును, అతరమునకు కోారణమప+కారణములును గలవు, ఆ అత.రపర(బహ్మాకు కారణ మహాకారణను లుండుటవేత తాంజేయు. పాపపఫుణ్యంబులవనలన (ఇశేక్క్‌ తం శ్లోకములలో నిరూపింపయుడినట్లు) జన్మ హేతుకం బగు పొంచఖాతిక పడ్భావ వికార సుఖదుఃఖంబుల. బొందుచుండును. అనంగా వువ్సంబులమయొక్క_ నువాననగాని, కుక్క మున్నగు కళే బరముల యొక్క దుర్వాననగాని తమంతట నే యెట్లు వాయువులో మి(శ్రములై పోవుచున్నవో అళ్లు తానుజేసిన పాపపుణ్యములు వాన నారూపముగ ఆ యతరుం డగు జీవి నావరించి జనో పాదులం గలిగించుచుండును, ఈవిషయమును జ్ఞానముచేత పరిశోధించి మరం బగు ేహాదిప్రపంచంబుపై నభిమానంబును వదలి, అనంగా యావణ[(త్రయ వాసన్మత్రయంబులకులోనుగాక అవర పర(బహ్మంబు
అధ్యాయము] వువషో_త్తమ (షా్షి యోఢమ్లు వగథ్‌, 'తా నేయసి తన్ను6 'దెలిసికొని తనకు. గల్ల కారణమషహూ శకారణంబు లను, యోగమార్షంబున జిజ్ఞానచేసి ఆ జిజ్ఞాస చేకలుగు లీష్షణం బగా 'తేజళ్ళ క్తి చేత కారణమహాకారణంబుల భన్మంబుంకేసినవాడు పుఠరుపో_త్తిముఐడై శ్రకాశించంణగలండు,. ఇట్టి యధార్థ ళత్త్వ విజ్ఞానులే "వేడ వే ల్తలనియ్యు మహర్థులనియు, మహవోత్ములనియు, '్‌ర్కా నంబడుదురు, రహన్యమునలో రవాన్య మైనది, (శేవ్బ మైనది, "తెలియంవలసినదానిలో. బెలియనవలసినద్కి సాధించగల ఉఊానిలో సాధించవలసినది, పొందవలసినదానిలో పొందవలసినది, పరిపాలన చేయవలసిన దానిలో పర్గిపాలించవలసినద్ని (బ్రైహ్మపదము, అత్యున్నతము, అవ్యయమును అఖండంబునగు వురుషో_త్తముని పొందుటయీ ని ర్వాణపదము, వురుపార్థమును, భత్రియు (స్‌ అ, చూ) ఒక్కసూర్యునిచే (ప్రపంచమంతయు 'దేజరిట్లన ట్లాళ్ళ తత్త్వ విజ్ఞానంబువలన నర్వభూతములయందుండు పరమాళ్ళ్మ తానేయసి నిశ్చయింపయ డెను, అళ్ళ నిశ్చలబుద్ధిగలవారు (పకృతి జార ఫ్రకలాపములందుండియు (ప్రకృతికతీతులగుచున్నారు. క ర ఏలే మమకారంబులు లేశపోవుటవలన (పకృతిబంధములచే బంధింపం బడరు, (కస్ట అ, చూ) "చేహపోసణ కార్యంబుల జేయుచు, వాని యం దభిమవూనము లేక యీశ్వరార్చితబుద్ధితో అమృతత త్త్వంబుం జొందియుందురు, (బ్రన్మూచింతనాపడండు శన్నుబొందు యోగ కర్మంబులుచేయుచు, కర్మ ఫులంబులంగోరక, కర్మల క్ఞర్మ్హలచేత నే దహించి, కర్యాతీతుండై పరబ్రహ్మము కానేమై 1ప్రశాశించునుః శ్లో॥ ద్వావిమౌ ప్పరుషా లోకే కర శ్చాక్షర ఏవచ, త్షరస్సర్వాణి భూతాని కూటస్టోఒకర ఉచ్యతే॥ (పపంచమున తరండనియు. అతవపండనియు, వుషు అందు ెరెండువిధవపులు, తురుండు నర్వభాతముఖందుండి 'జీహా
కేం ఫురుపో_త్త్సమ (పాప్తీియోగము (పదునైదవ దులహో నశించుచున్నాండు. అతరుండును నిఖలభూత రాశియం దున్నాడుంగాని (పళయాంతములందు భయముళలే కనవ్యయు న్లో ఉత్తమఃపురుష _స్తన్యః పరమాత్మే త్యుదాహృతః, యోలోకత్రయమావిళశ్య వీభర్త్యవ్యయ ఈశ్వరః॥ 17 ఈ తరావమరములకంకు నన్యుండగు ఉ _త్తమపురుపష 'ేహ్టండు యజియొకండు గలండు, ఆఫుడుషోత్తముండే యిీశ్యరు. డగు పరమాళ్ము, అతండు ముల్లోకములకు ఛ_ర్తమొ సర్వమును భరించుచున్నాడు, ల్లో యస్మాళ్ళర మతీతోఒహ మకత్షరా దపిచోత్తమః, అతోఒస్మి లోకే వేదేచ (ప్రధితః పురుషో త్తమః॥ 18 అమడనికం ె్య్యశేస్టుండ నగుటవలన తదవనికంచ అతీతు, తను నేను, కావున ముల్లోకములందు వేదములలోను, (శుపీ స్సతి సూతములలోను, నమ _న్తశాశ్ర్రములలోను నేను వు పోత్తముండ నని (పసిద్ధింబొందియున్నాను, శ్లోః యోమామేవమసమ్మూఢో జానాతి పురుషో త్రమమ్‌, స సర్వవి దృజతిమాం సర్వభావేన భారత!॥ 19 అద్జునా! ఇట్టి నాన్వరూపము నెతింగ్‌ పురుషో త్తముండను సీనే నసి నిశ్చయించి మాథ్యమును విడిచి నన్ను భజించుసట్టి భౌానవుండు సకలవిధములై న యోగముల నభ్యసించి పొందు ఫలమును బొందును, అట్టిలషమణముం గలవాండే సర్వజ్ఞుడు, నో! ఇతిగుస్యాతమం శాస్త్రమిద ము_క్తంమయానఘ :, సతద్బుద్ధ్యా బుద్ధిమాకా స్యా తృృతకృత్యశ్చభారత :
అధ్యాయను] వుఠుషో_త్తమ (ప్రొవ్హి యోగము ! అర్జు నా! రవాన్యములల్లో నతిరహన్యమగు శాత్ర్రమును నీకు. బెల్పితిని, దీనిమర్దుము నెతింగినవాండు. బుద్ధిమంతుం డగును, తనయోగమునందు సిద్ధియొందును. అందునూలమున తరించును. సూత్మముగా కుశా(గ్రబుద్ధిచే నాజేంజెప్పలడినర వాన్యము నర్థముం జేసికొంటివని తలంచుచున్నాను, ఈరహస్య యోగమార్ల మర్శధర్థుముల (గ్రహించుటచే నీవు ధన్యుండవు, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిమల్కు (బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే (శ్రీకృష్ణాద్ధన నంవా బే వురుపో త్తమ్మప్పాప్టి యోగోనామ పళ్ళదళో ర్త్తై థ్యా యః, ఇట్లు ఉపనిమదర్ధ (ప్రతిపాదక౦బును, (టమహ్మావిద్యయ్య, యోగశాత్ర్రృ మును, ఇత్రీకృషప్తాష్టన నంచాదంబును నగు (శ్రీమద్భ గ వడ్లీతలో ఫురుపో _త్తమ(ప్రావ్ర్‌ యోగంబను పంచద కాధ్యాయము,
ఓకే, (శ్రీరామాయనమః. ఓమ్‌ తళ్‌ సక్‌ శ్రేళృష్ణపర(బవ్మాణేనమః, శ్రీమదృగవర్గీతా యోగతత్త్యరహస్యము క గ్‌: ల్‌ షోడశోఒధ్యాయః, వై వాసుర నసమ్బద్విఫాగ యోగ కి వాటా ద్రైవాసుర సమృద్విభాగయోగము. (భీ భగవా నువాచ = శ్రీకృష్ణపరమాత్మ యిట్లనియె. శ్లో అభయం సత్త్యసంళుద్ది ర్రానమోగవ్యవస్తితిః, అథి 0 స్‌ థి దానందమళ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్వాయ్యస్టప ఆర్జవమ్‌॥ || వ సమయమామేనం బెట్టిడానికిగాని భయడకుండుట, భయ పడినవారి భయమును: బోయొట్టుట్టు త్రికర ణక్టుద్ధిగలిగ సత్త్వగుణ (పాధాన్యముగానుండుట, జ్ఞానమునార్టింపం ల టయల్నించుట, దానము. జేయుట, వాహ్యేంద్రియని[గహము, వివిధయజ్ఞము లాచరించుట, తపస్సు, నిష్కళంకమనగు సరళత్వము, చి _త్తశుద్ధిః ఆత్మజ్ఞానము, దృథనిశ్చయబుద్ధి శారీరతపస్సు, బుజుత్వము, న్లో అపొంసా సత్యమ క్రోధ సాగ శ్శాస్త్‌రపై శునమ్‌, దయాఖూ కేప్వ లోలు_స్ట్వం మార్దవం (హీరచాపలమ్‌॥2 ఎట్టి జీవికింగాని హింనంయలిగింపకుండుట, నత్యము, కోపము 'శేకండుట, త్యాగము, శాంతము, ఒకరి గుణదోపషములను జహి
అధ్యాయము] _ట్రైపొనుర నమ్సద్విభాగయోగము లం రంగముగా. , శాటింపకుండుట, నర్వభూతములందు దయగలిగి యుండుట, ఇం[ద్రియనిషయములందు లోలతము "లేకుండుట, మృదున్తుభావము, నిరాడంబరజీవనము, చపలతుము లేక హాచ్చ రిక గలిగియుండుట, సచ్చింతనము, కుటిలస్వభావము లేకుండుట, శ్లో॥ తేజః క్షమాధృతి శ్చౌచ మద్రోహో నాఖి మానితా, భవన్హి సమృదం దైవీ మభిజాతస్య భారత॥ త్రి అడ్జునా ! తేజన్సు, స్రైరణ, ఓడ్ప, శ్రైర్యము, చాహ్యాం తర పారిశుద్ధ ్రముః గర్వము, దంభములేకశ్‌ అణకువ గలిగియుం డుట్క ఇతరులకు (దోహము సూహింపకుండుట అను స్ప (ముప్పది నాలుగు గుణంబులును టై వాంశనంభూతు లగు వుణిషులకు సహజ ముగా నుండును, శ్లో! దమ దర్చో౭భిమానళ్చ క్రోథః పారుష్యమేవచ; అజ్ఞానం చాభిజాతస్య 'పార్థ 1! సంవద మానుశీమ్‌॥ 4 అడ్టనా ! ఆళ్కాభిమానముం (బఛానముగాం దలంచి సర్వ (శ్రియల నాచరించుచుండుట (జాంబికమ్య్స; 'పదలెవ్వవను తన నమానులుగానని ' కులరూప ధన విద్యాదులచే మిట్టిపడుట (గర్వము), అభిమానము, (కోథము, కఠినన్వ భావమున నసూయ తోడి సజ్జనతిరస్కారము, అజ్ఞానము, అనునిట్టి గుణములు రాత సాంశమున. బుట్టినవానికి వై జముగా నుండును, శ్లో॥ దైవీ సమ్పద్విమోకాయ నిబన్బాయాఒసురీమకా, మెన్‌. వ్‌. (క. మాళుచ స్పమృదం దైవీ ముపజాతోఒసి పొజ్ధవ॥ ర్‌ 3 వాంశనంభూతులగువాన తమ సుగుణిసంప త్తిచే మోత మును బాందుదురు, రాత సాంశమున. బుట్టినవారు “తమ దుర్షుఖ
280 చై వాసురనమ్బద్విభాగ యోగము. (పదునాజవ ములచే దోపములు సంపాదించుకొని బంధింపంబడుచున్నారు, అడ్జునా! సీవ్లటై వాంశనంభూతుండ వేగాన దుఃఖంపనవనర ములేదు, న్లో॥ ద్వౌాభూతసర్షౌ లో కేఒ౭స్మిజా 'డవఆసుర ఏవచ, గ్‌ దా దైవో విస్తరశః ప్రోక్త ఆసురం పార్ల! మే ళృణు॥ 6 కా. అనాలో (థి అడ్జునా ! (ప్రపంచమున భూతసముదాయము దైవాంశ రావతసాంశ మను ఆెండుఅంశములలో జన్మించుచున్నవి, అందు దై వాంశనంభ వభూతగుణముల విపులముగా వి_స్తరించితి, ఇప్పుడు రాతసాంశ నంజనితభూతగుణములం జెప్పెద వినుము, శ్లో॥ (ప్రవృత్తించ నివృత్తించ జనాన విదు రాసురాః, నశొచం నాసిచాఒచారో న సత్యం శేషు విద్యతే॥ // రాతసాంశమునయుట్టిన మూఢథులు ధర్జుమునందలి (పవృ _త్తిని అధర్థమునందలి నివృ్తిని 'తెలిసికొనంజాలరు, అందుచే వారికీ చావ్యాశుద్ధిగాని, అంతశ్ళుద్ధిగాని, ఆచారముగాన్ని సత్యము గాని తెలియదు, అసత్యమే వారివీద్య యగును, శ్లో॥ అసత్య మప్రతిస్టంతే జగ దాహు రసీశ్వరమ్‌, అపవరస్పర సమూతం కిమన్య త్కామహైతుకమ్‌॥ 8 శాతసాంశ నంభూతులగు మూఢులు జగత్తులకు మూలా ధారంబగు సిశ్వరుండు లేడనియు, ఈశ్వరుం డున్నాడనుట సత్యము శాదనియు, సర్వభూతములు (శ్రీపువపనం యోగమున గలుగుట (పకృతిస్వ భావసిద్ధమనియు, కామంబునకంకు మించిన చేదియు భూతనసృష్టికి గారణము లేదనియు వాదించుచుందుడు, ఇట్లు సత్య 'చాక్యము లాడుచు వారిబన్మలకే వా ర(ప్రతిషఘ్టలబెచ్చుకొని (భ్రన్షు లగుచున్నారు. ఇట్టివా రే నాస్తికులు, ఈశ్వరుండు లేండని వాదించు వూరి హృదయమునం బే (పతిష్టించియున్నాను, వారు నన్నెజుంగ
అభ్యాయము])] దై వాసుర నమ్బద్వర్థభాగ యాగము వ్రీతీ1 "లేరు. స్పత్త్వగుణము ఏర8క8 లేకపోనవ్రటచేత నేను 'తెలియవచ్చుట "లేదు, శ్లో॥ ఏతాం దృష్టి మవష్టభ్య నష్టాత్మానోఒల్బబుద్ధయః, (వ్రభవంత్యు[(గకర్మాణః కతయాయజగతో౭ఒపహితాః! $ ఇట్లు చెప్పంబడిన సీచబుద్ధిగలవా రజ్ఞానులై "నే నున్నా నను భావమును మజచి అల్బమనస్సుగలవార ల్రై అపార్థములం "జేయుచుందురు, జగత్తుకంతటికి తామే యధికారులనియ్యుు తను కంక మించినవారు లేరనియు విబ్బంభించి దుర్భార్గమున( జెలేగి భీతిగలిగించుచు. (ప్రపంచమున కపకారము. జేయుచుందురు, ఇార్య్వాకులు మలినంబులగు మందబుద్ధివలన కాస్ర్రములలోని యథార్థమునువిడి చి విపరీ తార్థముల గల్చించుకొని లోకమున కప ఇారము గలిగించుచు అనర్థ వాదములు చేయుచుందుడు, న కామ మాశిత్య దుష్పూరం దమృమాన మదాన్వితాౌః, మోహాద్గ హిత్వా సద్ద్రాహాకాప్రవ ర న్తే-ళచివ్రతాః॥ అ శాభూతముచేం గొట్టంబడినవారై తనివినొందింషరాని కోరి కలను పెంచుకొని, వానిని పూరించుకొనుట క్రై దంభము, గర్వము, ముదము మున్నగు దుర్గుణముల నాశ్రయించి అశా న్ర్రీయము లైన దుష్క-ర్భుముల నాచరించుచుందురు. రాతసాంశమున. బుట్టిన చాచే దుష్కార్యము లాచరించుచుందురన, శ్లో చినా మపరిమేయాం చ (ప్రళయానా ముపా్య్రికాః కామోపభోగపరమా ఏతావ దితి నిళ్చితాః॥ కే నచా చింతా(శ్రాంతులై యానంద మను మాట నెజుంగని మూరలు కల్పాంతమువజకు జన్మించుచు మరణించుచుండినను కానూపభోగ విషయసుఖము లే ఇాశ్వతములని నమ్మి, వానికం ళు లిం
వర్రీ 'జై వాసుర సమ్బడిర్థభాగ యోగము (పదునాజవ 'గేఫమెనదీ వేజొండులేదని నిశ్చయించి అన్తు చెప్పుచుందురు, విషయోపభోగంబులకుజిక్కి వాటిచే దందహ్యమానహృదయు లై తృ్టిలేక తృష్టాపీడితులై ఆశ యను పాళముచే కట్టబడి. కోరి కలచే జీవితమునంతయు వ్యర్థము చేసికొనుచు అత్త స్హేను మటచి వ్యర్థులగుచున్నారు. శ్రో! ఆకాపాళళ తై రృద్ధాః కామకోథపరాయణా:, ఈహ_న్హే కామభోగార్థ మన్యాయే నార్ధసబ్బయాః॥ ఆశ యను (కాటిబేత పె స్హ్రపర్యాయములు బంధింపండిన వారై శామ[కోథాది లోభగుణంబులగూడి యుండండ మే (వత ముగాం గలవారై, ఇహలోక భోగ సౌఖ్యముల ననుభవింపందలచి క్రానూతుట లై ధనమునార్టించుట శెట్టి దుప్కార్యములనై న ఆచ రించుచుందురు, ధనార్ధనచే మంచివెడ్డలను గమనించక ఘోర కృత్యము లై నను చేసి ధనమార్చించుచు తమ కోరికలను నెక వేద్చ కొన తలంతురకాని, కోరికలు తుదముట్టక పోవుట చేత దుఃఖము ననుభవించుచు ముందుచేసిన పాప మొకవంక పెరుగుచుండ అల్గాడుచుందురు, బో! ఇదమద్య మయాలబ్ధి మిమం(్రాప్స్యే మనోరథమ్‌, ఇధమసన్సి దమపిమే భవిష్యతి పునర్ధనమ్‌॥ కి ఈ ఆ_స్టియంతయు నేను సంపాదించిన దే, నేను పట్టిన దంతయు బంగారమగుచున్నది, ఏ కారము. దలపెట్టినను తుణ ములో నెజు వేదచున్నది, నేను నంపొదించిన యీ ధనహుంతయు నాచే, ఈ ధనమువలన నిష్టోపభోగములన్ని యు ననుభవిం చెదను మజీయు దీనికంళు మించునట్టు ధనము సంపాదిం చెను, శ్లో అసౌ మయా హతళ్ళ్శళ్రు ర్హనిష్యేచాపరా నపి, (మ ఈశ్వరోఒహ మహంభోగీ సిద్దోఒహంబలవాణాసుఖీ॥
అధ్యాయము] డై వాసుర సమృద్విఫభాగయో గమ్లు ల్లిప్రశ్రి; అక్టునా ! శ్మత్రువ్రల నందథిన్సి నేనే చంపితిని, లంకను మిగిలియున్న శ(త్రువ్రల నందటిని నేనే చంపగలను నేనే సకలము నకు నథధీశ్వరుండను, సర్వము ననుభవించి సుఖంచుచున్న వాండన్సు! నేనే నకల (శయత్నములయందును విజయముంబొంది పేర గాంచితిని, నాకం మించిన బలళాలియు మజొకండులేడు? నేనే భోగప్రుడమవుండను, రూవపవంతు.డను, వీర్యవంతుండను, పరా(కమవంతుండను, యు క్షివంతుండను, సాహానుండను, "గొవ్చ" వజారలలో గొవ్చవాండన్సు నాక న్న మరెవ్వరు 'జీంయం దధికులు కాగలరు? వ్డో॥ ఆథో స్టిజ-భిజనవా నస్మి కో౭న్యోఒ స్త సదృళోమయా, యక్ష్యే దాస్యామి మోద్రిష్య ఇ త్యజ్ఞానవి మోహితా!॥ -- నేను మానవులలో నందటికంయ మించినధనము గలవాళ డను, ఐశ్వర్యవంతుండను. నద్వంశ నంజాతుండను, ఇట్టి నాతో నమాన మైనవారు (వ్రపంచములో నెవ్వంరైనగలరా 1 విరివిగా సంతర్పణలు జేసెదను, (క్రతువు లాచరించెదను, గొప్పకీర్తిని నంపాదించెను, అందజు నన్నే పొాగడ్గుచుండంగలవ, “అని తలంచునట్టి మూఢులందటు రాతసాంకమునం బుట్టినవారు, నేనే యజ్ఞ్ఞములను యాగంబులను చేయించితిని, నేనే నిత్య నంతోషిని, చేశే ఆరోగ్యపరుండను.” అని యీరీతినజ్ఞూన్న వూహితుండై వతనమగుచుండును, శ్లో॥ అనేకచి _త్తవిభాన్హా మోహజాలసమావృతా:. (ప్రసక్తాః కామభోగేష పతన్లి నరకేఒ శుచా! 18 మోహ+తిలేకంబున (గుడ్టివార లై (శిందుమోందెజుంగ క ఫోరరాని నానావిధమునైన కోరికలు పెంచుకొని చిత్తవై కల్యం
కర్రీకే కై వాసుర నమ్చదిధాగ యోగము. (పదునాజవ బున (భమించిన బుద్ధితో కశామోపభోగ సుఖము లే ఇావ్వీతము లని నిశ్చయించి, వానియం దాన క్తుళె, యిహాపరంబుల నుభయ (్రష్టాలై నరకమే స్థానముగాంగలవారైై నాశనము జెందు చశుందుదు, ఏకే రాజన (ప్రధానులు, ఏరికి డంబము, అహం శారము, (ప్రగల్భములే వృత్తులై యుండును, ఎల్లప్పుడు పరుల సిందించుచుందురు, మంచి అచారమును, సత్యమును, సత్పురుషు లను ఒప్పుకొనక నిందింతురు, ఖ్లో॥ ఆత్మసమావితాః స్తదా ధనమాన మదాన్వితాః, యజంతే నామయజ్ణై స్తే దమ్మేనావిధిపూర్వకమ్‌॥ _ 17 క్‌
- ధనమదమువే అభివమూనముంగోరి గారవము నభివృద్ధి 'జేయందలంచి _స్టాలై, అర్మగారవపోమణ్యనత పరాయణుల్రై, దంభమువలన జేయు కా స్త్రీయ యజ్ఞనములై నను ఫలము సీయం జూలఫు, అవి నామమూాత్రపునత్మర్జు లే యగును, శ్లో ఆహజ్కారం బలందర్చం కామం[కోథంచ సంశ్రితాః, మా మాత్మ పరదేహేషు ప్రద్విపనోఒభ్యసూ యకాః॥ అహంళశారము, బలము, గర్వము, కామము, (శోథము, మున్నగు దుళ్లుణముల నా[శ్రయించి, తమశరీరములకంశు నిత రములగు _ "చేహములన్నియ.6 బనికిమాలినవని స్వలాభపరా యణ్యులై, సర్వమునందును నిండియున్న నాస్వరూపమును తెలియ "లేక సన్నార్ల్గ్యపవ_ర్తకుల నిందించుటచే నన్నే నిందించినవా రగు చున్నాడు, మజీయు అళ్టుస్తుతిప రాయణత్వంబున (ప్రగల్భంబులను లెక్కకు మిక్కుటముగా (ప్రతిపాదించుకొనుచు, నన్యుల నిందిం చ్యుచు,. సాత్త్వికబుద్ధి లేక (కోథోజ్వులితమానసు లై "ఇలియనిది
అధ్యాయము] టై వానుర నమ్పద్యో భాగయోగము వీరికి "తెలిసిన క్ల పరిగణించుచ్చు " పాపములనూ సరపాదించుకొనుమో దురాచాదలై. శాశ్ర్రువిహిత ధర్భంబుల ననునరంచక 'అశా (శ్రీను మాన్ధానువర్తులై నశించుచుందురు, శ్లో! తానహం ద్విషతః [క్రూరాకా సంసారేషు నరాధమాకా, క్షిపా మ్యజస్ర మళుభా నాసురీప్వేవ యోనీష॥_ 19 వరదూపషణ యని తలంచి నన్నే నిందించి నాక్మప్రియముం 'జీయు క్టారన్వ భావులును, 'చ్వేషచిత్తులును, అశుభములచే ఆల వాలముగాంగల నరాధములనుు పలుమాణ రాతనయూనులంచే ఫుట్టించి నంసారసుఖములయం బే నశించి తీరని దూఖములం బొందునట్లు. చేయుచున్నాను, త్ల ఆనురీం యోని మాపన్నా మూఢా జన్మని జన్మని, మా మటప్రాప్యైవకౌ న్తేయ;తతోయాంత్యధమాంగత్రీమ్‌! ఇట్లు అసుర యోనులందుం బలుమావ ఇన్మించుచుండు మూఢులు అజ్ఞానతిమిరమున. - జిక్కికొని నన్నుంబేర్చిడి క్షా దీపికమార్లమును తెలిసికొన థేక దుఃఖము లనుభవించుచు నంత కంతకు నధోగతి పాలగుచుందురు, శ్లో త్రివిధం నరక 'స్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః, కామః[కోథ_స్తధాలోభ _స్పస్మాదేత త్రయం త్యజేత్‌! 2 కామము, (కోథమ్హు లోభము నను సీమూండును అళ్ళ్మన్ను నరకమునందు.[దోసి నాశనముంజేయు రాతన స్వభావసిద్ధమగు నరకమునకు దార్చిరములు, ఈమూండుదారరములను బంధించిన నే గాని ఆత్మకు సుఖము లేదు, అతుకు సీచయోని సమాగమారిష్ట మును తప్పింపంజూచువా రీమూడింటిని వదలవలయును; కావు (కోథలోభములు మూడును (బ్రమ్మ్మండమును (మింగునంతటిళ _కీ.
ప! ..టైవానుర సమ్బద్వ్రిభాగయోగము (పదునాజన గలిగి చూతయును బొందంగోరు ముక్తనంగులు, ఈమూడుగుణ ములను నిర్మ్హ్రాలము జేయవలయును, ఈగుణంబులను మర్చించక పోయి లేని అవస్థలకు లోనగుదురు, వి'వేకులు తీనమగు బుద్ధివలన కామ్శక్రోథలోభ మోహములను బంధించుకొని సుఖమును పొందయగలకు, శ్లోః ఏత్రైర్విముక్తః కౌన్తేయ! తమోద్వారై స్త్రిభిర్నరః, ఆచరత్యాత్మన్యశ్రేయ_స్తతోయాతి పరాం గతిమ్‌! 22 మోతుద్వాార (ప్రతిబంధకములగు స్‌ యజ్ఞాన డద్వారముల మూండింటినుండి విడువంబడిన మానవుండు తనయాత్మకు శుభం బులం జేకహార్చినవాండగును, ఇవి నళించినంత నే ముందుంజెప్పం బడిన “చై వాంశసద్దుణనంప త్తి యభివృద్ధి కాగా న_త్త్వగుణ ప్రధా నుండై_ పరమపదము. జెందును, శ్లో! యళ్శొస్తవిధి ముత్సృజ్య వర్తతే కామకారతః, నస సిద్ధి మవాప్నోతి న నుఖం నపరాం గతిమ్‌! 28 ఇాన్ర్రములన్నియు కారణమా(త్రము లని యెంచి వాని యందు నమ్మకము లేక విధ్యు _కృక ర్భాచారముల విడిచి తన యిష్టానుస్తారముగా నంచరించు మూనవ్చండు వకర్శల నాచరించి నమ వానియందు సిద్ధిబొందండు, యోగసిద్ధి లేనప్పుడు శాశ్విత సౌఖ్యములం బడయ లేండు,.పరమపద ముట్టివాని కెన్ని జన్టుములక్రును ల్లో! తస్మాచ్చ్భాస్త్రం (సమాణంకే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ, జ్లాత్వాళాస్త్ర విధానో క్షం కర్మ కర్తు మిహార్హ్మసి॥ 24 షవేయందగిన కార్యములకు చేయందగని కార్యములకు ననుభ వసిద్ధములగు శాత్ర్రములే (ప్రమాణములు, కావున జ్గాసమ్తు
అధ్యాయము] దై వాసుర సమ్పద్వీభాగ యోగము ల8 వలన శాన్ర్రపరిచయము సంపాదించి అనుభవముతో కర్భుములం 'జేయుచుండుట పరమ(శ్రేయోదాయకము, (సీ అ, చూ) దంభా వాంకారములతోం.గూడి అశా(స్ర్రీయనూర్లంబున నిచ్చవచ్చినట్లు (ప్రగల్భనిమి _త్తముగా: జేయుకర్మములు నివ్చ్రయోజనము లగు చున్నవి, క*వున జ్షానవే త్త లహూంకారమును, క్రబమును, శానుమును, [కోథమును, మోహమును. వీడి ఇాస్త్రానుభవమున తద్ధర్దుంబులను _ (శ్రద్ధతోంజేయుటవలన 'వేదవిధానో క్రంబులై నత్తునుగలిగించి ఆత్మ శాంతినిం బొందించును, అట్టివారు రే మగు యోగము నాచరించినవా రగుదురు, ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిమత్కు (బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే (శ్రీ కృష్ణా ద్ట్‌నన౦వా బేేదెనా సుక సంపద్వాభాగ 'యోనో నామ ఫోడళో ₹౬భధాష్ట్రయః, ఇట్లు ఉపనిపదర్థ 'పతిపాదకంబును, (శ్రవ్మావిద్య యు, యూగశాన్త్రమును, (శ్రీశృష్ణాళ్సన నంచాదంబును నగు (శ్రీమద్భ గవద్లీతలో వై వాసుర సంప ద్విభాగ యోగం బను హోడళోధ్యా యము,
ఓక్‌, ఈ రామోయనమః, ఓమ్‌ తత్సత్‌ పరబ్రహ్మ ణేనమః, ళ్‌ - య 4 థ్రీ మధృృగవచథీతా యోగతత్త్య రహస్యము, స ప్తదళో2-ధ్యాయః, అణాల ావర్టేటాలాా (శద్ధాత్రయ విభాగయోగము, అర్జున్న ఉవాచ = అర్జును6 డిట్లనియె, శ్లో॥ యేశాస్త- విధిముత్సృజ్య యజన్సే (శ్రద్ధయాన్వితాః, తేషాం నిషాతుకా। కృష్ణ! నస త్తమాహోరజ సమః॥॥1 | ణు అవీ అణి కృష్ణా |! శా(స్ర్రీయ పద్ధతుల నన్నింటినివిడిచి (శక్ఞాభక్తులు గలవార ౨ యజ్ఞ ములు చేయువారి నిష్టనుగురించి సీ వేమందువు? సత్త్వరజ న్తమోగుణములలో 'నెయ్యది (ప్రథానముగాం గలది ? ౬ థీ. భగవ నువాచ = అర్జును డిట్లనియె, శ్లో॥ త్రివిధా భవతి 'శద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా, సాత్ష్వికీ రాజసీవైన తామసీ చేతి తాం శృణు॥ లి పూర్వజన్ముకర్థు పరిపాకమున సాత్వికము, రాజనము, శామనము నని శ్రద్ధ మూడువిధములుగా నున్నది, ఇది సర్వ మానవులకు పుట్టుకతో సహజముగా వచ్చుచున్నది, ల్లో॥ సత్ర్త్యానురూపా సర్వస్య శ్రద్ధా భవతి భారత : ళ్‌ ద్ధానుయోఒయం పురుషో యోయ్యనృద్ధస్స ఏవసః॥
అభ్యాయము] _ (శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగము ౨809
తమ తమ మన_స్త_త్హ్యములనుబట్టి జనులకు శ్రద్ధ యేర్సడు చుండును, తమ మన స్పెట్టివిషయములందు చరించుచుండునో అట్టి(కద్ధయే వారికి పట్టువడును. అందుచే శ్రద్ధయే ఫుడమండనం బడును, వీనిలెంటికిని శేదములేదు, ఎందుకనంా ఎవ్వ జెట్టి (శద్ధను ఫూనుచున్నాడో ఆతం డట్టి స్వభావముగల వుచముంజే
న్లో యజన్తేసా త్తి ౧కౌదేవాకా యక్షరతొంసి రాజసాః, యేతాకా భూతగణాంళ్చాన్యే యజ న్తే తామసాజనాః॥4
(శద్ధాతయములలో న_త్త్వగుణము నా శ యించి ఇాస్తా్రానుగుణ్య తద్ధర్శకర్మంబులను పర మేశ్వర* (ప్రీత్యర్థముగాం జేయుట (కేఘ్ట్రమగుచున్నది,
ఈ.
స్తాత్తి వ్ర తద్ధ గలవావ ేవతారాధన జేయుదురు, రాజ సులు యవరాతనసులను తామసులు భూత(పేతాది వీశాచము లను పూజింతుఠు,
శ్లో అళాస్త్రవిహితం ఘోరం తప్యన్తే యే తపోజనాః, దవమ్భ్శాహజ్కార సంయుక్తాః కామరాగ బలాన్వితాః॥5
కామురాగాది దుళ్లుణములచే బలముగా. దగుల్కొనంబడిన వారనలై, దంభము, అహంకారము మున్నగువానిచే మచాన్వి తుళ్లై కాశ్ర్రవిపహితముగాని ఫఘోరతపస్సులను కొంద జాచ
ఇాస్ర్రములకు విదద్ధమగు నమూర్గములలోం (ప్రవర్తించు (వముశత్తులు తమకుందా మే యధికులమని తలంతుదిగాని వారితలం ఫులును (క్రియలును వ్యర్థము లగుచున్నవి,
తె?
ల్రిగ్ర శచాతయవీభాగ యోగము (పదు నేండవ థి బ్లో॥ కర్శయ్యన్త శృరీరస్థం భూత(గ్రామ మచేతసః, మాంచైైవాన్త శృరీరస్థం తాకా విద్ధ్యాసురనిశ్చయాన్‌ ॥ ఇట్లు ఘోరతపస్సులం జేయయూనిన మూఢులు స్టాల 'కరీరస్తంబగు మహాభూతములను, ఇంద్రియ న మూపహామును శోపిీపంేయటయేగా క, అంతసుండనగు నన్నుగూడ తవపింప6 చేయుదురు, ఇట్లు పరుల కపశారముం 'జేయనెంచు (ప్రయత్న్నే ములో తను శరీరిములను, శరీరముల గడువు పురుషుండనగు నన్నును శోమీంపంజేయు మూఢులు రాతనమతముగల తాము సులు, అనగా నివృ త్రిమార్ల్షంబున పర మేశ్వర (పియముగా గాక 'ంకలవేం బదలకు బాధగలిగించు నిమి త్తముగాంజేయు.. ఫగోర తపస్స్‌ పాపకర మైనది, శ్లో॥ ఆహార స్తపి సర్వస్య త్రీవిధో భవతి (పియః, యజ్ఞ _స్తప_స్తధా దానం తేషాం భేదమిమం శృణు! + త్‌ద్ధ యెట్లు మూడువిధములుగా నున్నదో అ క్షు నర్వభూత ములకు అహారపదార్థ సముదాయమును (తివిధముగా నున్నది, అళ్లే డజానమ్ము తపస్సు, యజ్ఞము మొదలగునవియు మూడువిధ ములుగా నున్నవి, చాని భేదములను జెప్పుచున్నాను, వినుము. శ్లో ఆయుస్పత్త్య బలారోగ్య సుజ్యప్రీతి వివర్ధనాః, రసా స్నిగ్దాః స్థరాహృద్యా ఆహారాస్సా_త్త్వ్విక్కపియాః॥ ఆయుస్సును, ఉత్పాహమును, నద్దుణములను, బలమును, ఆరోగ్యమును, సుఖమును (ప్రీతిని వృద్ధి జేయునవియు, రనవం తములై డచ్యములై. నవియు, చముద మున్నగువానితోం జేరి నున్నగా కోమలముై నవియు, చేహమునందు నిలిచి పటుత్వము నిచ్చు స్వభావము గలనియు, మనోహరములై. కంటి కింై
అభ్యాయమ] తన్టాళయవిభాగయోగము ల్పిప్రి1 నవియు నగు పదార్థములు సా_త్తి్యకాహారములు, సా్త్వ్భకావ* రము మనో తాహానందములను గలిగించు "జీవ తా యోగ్య ముగా నుండును, ళ్లా॥ క ట్వాన్లు లవణా త్యుష్ణ తీక్ష్ర రూక విదాహినః, ఆహారా రాజస స్యేష్టా దుఃఖశళోకాచముయటపద్రాః। 9 పులుసు, చేదు, ఉప్పు యెక్కువగాం గలిగినట్టియు, మిక్కి-లి కారముతోం గూడినట్టియు. మిక్కిలి 'వేడిగలట్టియు, కరినములై అధిక దాహమును గలిగించునట్టియు న్వథావములల పదార్థములు రాజసుల కిష్టాహార్తము._ ఇవి రాజసగుణము. నల్ళి వృష్టి జేసి దుఃఖ రోగ భయములను గలిగించును, శ్లో। యాతయామం గతరసం పూతిఫర్యుషితం చ యత్‌, ఉచ్చిష్ట మప్రిచామ్హేధ్యం భ్లోజనం కామసఫ్రియమ్‌॥ 10 నకాలమునకు భజించీక పోవుటచే చప్పగా చల్లారి. దచి డినవి, సీరనమైనవి,_ కుళ్లి నమ్‌ సారాభావికరుచికంయె బిన్నమగు నూతనరుచిం గలిగినవి, అనహ్యములై నవి, ఎంగిలిచేయ బడినవి, అపవ్మితము లై నవియు నగు పదార్థములు తా మసులకిష్ట భోజ్యములు, వ్లో॥ అఫలాకాంకిభి ర్యజ్షో విధిదృష్టో య -ఇజ్యశే, యష్టవ్య మ్మేవేతిమన స్పమాధాయ స సాత్త్ర్వికః॥ శే 4 ఈ యజ్ఞము భగవంతుని గురించి జేయుడుచున్నది. ఫలముకొఅకుంగాదు, -కావున నవశ్యాము ఇచేయందగినది ” . అసి! మనస్సును సమాధాన పజచుకొని, ఫలము సశేవీంపక _ శా్ర్రు విధి ననుసరించి వశయసబడు యజ్ఞము; సొత్తి కే యజ్ఞ చునండును, (య్‌ అ. శాం) ఫలాపేతలేక -పర'మేశ్య రార్బ్చణముగా జేయ
లం 'శద్దాతయవిభాగ యోగము (్రపదునేండవ బడిన యజ్ఞము దేవతా(వ్రియమును గలిగించును, అన్నాదులచే గలిగిన చేహూమును చేవతానియోగములగు కార్యములందు నియ మించి సత్క_ర్భమును చేసి సర్వవ్యాపక మైన (బ్రహ్మను నిత్య త్తం బున నాళ్మజ్ఞాసమున మరువక యేకభావముతో నుండవలయునుః ॥ అభిసస్థాయ తు ఫలం దమార్థ మపిచ్చైవయత్‌ , ఇజ్యతే భరతశేష్ష।; తం యజ్ఞం విద్ది రాజసమ్‌ ॥ కి (౯ (వ్ర ఛా ఫలాపేషవలన వమూ(తమే చేయంబడు యజ్ఞ ముగాని, తనపేరు క్‌ర్తి (ప్రసిద్ధాలకొ అకు మూా(తమే యొనర్పంుడు యజ్ఞము గాని రాజన మనంబకును, అందువలన ఇాశ్వతసుఖంబు లేక డంభాచారముతో.౧ాడి మధ్యమధ్య వపతనమగుచుండును, శో వధిహీన మనృష్టాన్నం మనహీన మదక్షిణమ్‌, రం టబ (జీ (శ్రద్ధావిరహితం యజ్ఞం తామసం పరిచక్షతే ॥ 18 శా క్ర్రీయమార్గమునకు వ్యతిరిక్తమైనది, అన్న దానవిర హీతమైనది, మంతనంయు_క్తముగానిద్కి దతీణలేనిదియు (శ ద్ద "లేక చేయంబడీనదియు. నగు యజ్ఞము తమోగుణ(ప్రధాన మనంబడును, న్లో దేవ ద్విజ గురు ప్రాజ్ఞ పూజనం శౌచ మార్దవమ్‌, (బ్రహ్మచర్య మహింసా చ శారీరం తప ఉచ్యతే॥ 14 "చీవతలను, (చాహ్మ్హుణులను, విజ్ఞానసంపన్ను లగు గరువు లను పూజించుట, సత్యము, పుణ్యవేత్ర సేవనము, (తికరణశుద్ధి కలిగియుండుట, (బ్రహ్మచర్యము, అహింన మున్నగు[(వతములను నలుఫుచుండుట, అను నీమార్షములు శరీరమువేం జేయంబడు తపస్సు లనంబుడును, న్లో అనుద్వేగకరం వాక్యం సత్యం (ప్రియహితం చయత్‌,
అధ్యాయము] 'శక్టాతయవిభాగ యోగము వరల ఇతరులకు భయము దుఃఖముం గలుగంజేయనివియు, పరులకు హితముచేయునవియు, సత్యముతో./హాడినవియు, నిను వారికి నంతోవమును గూద్చునవియు నగు వాక్యములు పలుకుట, వేదము లభ్యసించుట నను నివి వాక్కుతో. జేయంబడు తపస్సు, శ్లో॥ మనః (పసాదః సౌమ్యత్వం మొనమాత్మ వినిగహః, భావసంశుడ్ది రిత్యేత తపో మానస ముచ్యతే 1 160 మనస్సు నిశ్చలముగ నిర్జులత్వముగ నుండుట్క క్య్థార నరృఫభావము లేక శాంతముల గలిషియుండుట, ఇతరచింత లుడిగి మనస్సును ఛభగవంతునియం బే లయింపంజేసి యం'బే శ్రీడింపంటేసి, ఇతర కార్యము లుడుగుట, భావపరిశుద్ధి కలిగియుండుట మానసిక తప న్పందురు, ఒకీ॥ (శ్రద్ధయా పరయా తప్తం తప స్తత్రివిధం నరైః, అట ఖ్‌ అఫలాకాంక్షిభి ర్యుక్తై స్యాత్త్వికం పరిచక్షతే ! 11 ఇట్లు చెప్పంబడిన మూడువిధము.లై న తపస్ప్సులందు ఫలము నపేతీంపక (శ్రద్ధతో నేశాగ్రబుద్ధిగలిగి చేయయుడు. తపస్సు ఈ అధ్యాయములో 14, 15,16 శ్లోకములయందు శరీరము యొక్కయు, వాక్క్యయొక్క యు, మనస్పుయొక్క_యు ధర్ముము లను విమర్శించి 17-వ శ్లోకమున మోహమోెసేముం డగు వానిబుద్ధి నకా్యగముగా నిలచి ఇతరచింతలులేక నదా పర'మేశ్వరునియం'దే ఐక్మమె యుండవలయుననియు, ఇట్లుండువాకే మోమోర్షులనియు (వతిపాదింపంబడుచున్నది, న్లో సత్కారమానపూవార్థం తపో దమ్చేనవై వయత్‌, మే నో చూ (క్రియతే తదిహప్రోక్రం రాజసం చల మృధ్రువమ్‌! 16
లిర4 (శద్ధాత్రయవిభాగ యోగము (పదునేండవ నత్కారము, నన్నానము, గౌరవము, పూజ మున్నగు వానికొజకు ఆటోపము, డంబము మున్నగువానితో. చేయయుడు తపస్సు శాజన మనంబడును, ఆ తపస్సు నిలుకడ లేనిటై త్వరలో నళించును, నో మూఢ(గ్రా హేణాత్మనోయత్పీడయా (క్రియతే తపః, , పరస్యోత్సాదనార్థంవా త త్తామస ముదాహృతమ్‌॥ 19 తపస్సుల ముఖ్యోద్దేశమును. తెలిసికొనలేక పదల కప కారము చేయుటయే వట్టుదలగాం గలవారై ఇాశ్ర్ర పద్ధతి శెజుం” గక అత్మనుగూడ శోమించునట్లు 'జేయ:బకుతపన్సు తామసిక మనంబడును, వదలకు హీంన, దుఃఖము, కష్టము కలిగించవలయు నను (ప్రయత్నముతోం 'జేయంబకుతవస్సు తామస మనంబవ ను, | న్లో! దాతవ్య మిళి యద్దానం దీయతే౭నుపకారిణే, 'దేశేకాలేచ పా(త్రేచ తద్దానం సాత్త్వికం-న్మృతమ్‌! ౭0 =... శా నిది దానముంజేయుటచే తనకు (పత్యుపషకారముగా నాడదాయము వచ్చునని గాని, తన కత డుపకారము వేయుటచే (ప్రత్యుపకారముగా దానము చేయుచున్నాననిగాని తలంపక, తన యొద్ద నుండుటచే నితరులకు దానముచేయుచున్నా నను భావ, ముకో, ేశ కాల ప్యాతంబుల గుర్తించి చేయుదానము సాత్త్విక, జ్రాన _మన్దంబడ్డును. ల తన కితదలనుండి లాభము లేకపోయినను, తాను పదల. మేలుకొజకుం. జేయుదానము సాత్త్వికదాన వమునంబదును, . న్లో యకళ్తు (ప్రత్యుపకారార్థం ఫల ముద్దిశ్య వా పున్వు దీయతేచ పరిక్షిష్టం. తర్గ్షానం సా్త్వికం స్మ్యృతమ్‌॥ వే
అధ్యాయము] 'శద్ధాత్రయవిభాగ యోగము వర్రిక్‌
ఈ దానము జేయుటవలన నా కిట్టిపేరు కీర్తులు కలుగునని గాని, దీనికిబదులుగా నేనొక కార్యమును స్నాధింపవచ్చుసనిగ్గాని తలంచి ఫలాపేతుతోడను, తనకిష్టము లేనప్పుడు పరులు (ప్రోద్బ లముచేతను చేయబండుదానము రాజనము,
దీనివలన [క్రియ లేకపోవుచున్నదె,
న్లో॥ అదేశకాలే యద్దాన మపా(త్రేభ్యశ్చ దీయతే, ౧ ఆఅసత్కృ్బూత మవజ్ఞాతం త శ్రామస ముదాహృతమ్‌!॥£2
నత్క_రింపవలయునను ఉ ద్దేశము లేక “అగారవముతో 'బేళ కాలముల గుర్తించక పాతాపాత విచతణత లేక తనయిష్టాను సారముగా. జేయంబడినదానము తామన మనయంబుడును,
పై నిచెప్పయడిన రాజస తమోగుణములతోం జేయయిడు ఉానధర్శములుగాని, యజ్ఞ యాగములుగాని (ప్రయోజనము లేకో పోవును, సత్త్వగుణము నాశ్రయించి (శ్రద్ధగలిగి ఈశ్వర ప్రీత్యర్థ ముగా దానమ్ముధర్భము, యజ్హముః మున్నగు క్రార్యముల జేయుచు
మై డ్తా అవి నేను వేయుచున్నా "నను కర్త ్రల్వో భావమును, మమక్షార మును విడిచి .టైవ(్రీతిగా జరుగవలసిన కార్యములు -జకుగు చున్నవి; నేను క్నర్త గానని శాంతిగా నుండవలయును. అట్టు చేయ బడీన కార్యములు పరమేశ్వరునికి (బీతి గల్గించును,. శో ఓం తత్స దితి నిర్దేశో (బ్రహ్మణ త్రీవిథః స్మృత*. (బ్రాహ్మణా స్తేన వేదాశ్చ ,యజ్ఞాశ్చవిషాతాః ప్ప! 28
“మ్స్‌ తత్‌, నత్‌౮)అను -సీ మూండుశేబ్దములు. (బవ్మా నిలేశములు, ఆ మూండుశబ్దముల చేత నే (వాహ్మాణులన్ను... వేదము లను, యజ్ఞములను -పూర్వము (బ్రహ్మా చేవుండు నిర్మిం చెను,
“ఓమ్‌” అను నరము, (బ్రహ్మని న్లేశమనియు, ఆయత రమే పర (శ్రహ్మ్హమనియు, తనంతట నే యుత్న్సన్నంబగు "ఓరి కొర
వ్ర శద్దాతయపీభాగయూగము. (పదునేండవ శబ్దనునియు, ఈ అతురను లమ్యోర్థ మనియు, (బ్రహ్మాపదమనియు, ని న్లేశింపంుడుచున్నది. (జ్హీ అ, చూ,) (ఫి అ, చూ,) సర్వ వేదము లందలి ఓంకారమును, ఆకాశమునందలి థసైమును జలమునందలి రసంబును, సూర్య చం(ద్రాదుల యందలి తేజస్సును భగవత్స్వరూ పంబని ఉపనిషత్స్రతిపాదకం బగుచున్నది, నకల మం[తరహాస్య మూలమగు ఓంకారాతరమును (త్రికరణశుద్ధిగా ఎవ్వ రుచ్చరించి "చేహముల త్యజించుచున్నారో వారు పర(బ్రహ్ముమునే పొందలగల రనియు న్పన్టీకరింపండుచున్నది,
మజీయు (ష్ట్ర అ. చూ) సర్వవాక్కులలో. “ఓమ్‌ అను చేకాతరమునుు మహథద్దలలో భృగువును, యజ్ఞములలో జప (్రుహ్ము యజ్ఞమును, స్టావరములలో హివూచలమును పర మేశ్వర విభూతియని చెప్పణుడియున్నది. గాన్‌ అ, చూ). వేదము లను పరిశోధించిన వేదాంతులు బేనిని అతరంబని నిచ్చేశింతురో, వ యతరము జగత్తునకు మూలకారణంబగుచున్నదో, వ్‌ యతుర మును ెలిసికొనిన వారు భయ శోక మోహ రాగంబులను వదలి శాంతిని బొందుచున్నారోో వ యతరంబు అెలిసికొనిన జా్యగత్పప్న సువుప్తులను అవస్థా్యత్రయ జీనబంధమును వదలి అవ్యయమగు అతరపర(బ్రహ్మామును బొందుదురో, అట్టి అడ్‌ రమే ఓంకారము,
ఈ వకాతరఠమగు ఓంకారమును “ఓమ్‌ అని ఉచ్చ రించుచు యజ్ఞ ము దానము, తపము మున్నగు నత్కి్ర్రియలు చేసినయెడల నవి (శేఘ్టమై వేదవిధానో _క్తంబులై నంపూర్మ ఫల సిద్ధి నొనంగును, (హ్షే అ, చూ,) శాన సర్వమంగత్ర బీజాతరము' లలో (శేఘ్రమైన *ఓంఅను (బహ్ముబీజమును చర్చించుచు చేయం గల నర్వ నత్క_ర్భులన్నియు (ేమ్ట్రమైనజ్ఞానమును వారి
అభ్యాయము_] శ్రద్ధాత్రయ విభాగయోగము] వి9 కామ్యార్థంబును ఒసంగుటయేగాక (శ్రమముగా నవ్యయపడంబుం 'జేళూర్చును,
కీమ్‌ తత్‌, నత్‌ ” అను సీ మూండుపదంబులును నతు లచే (శహ్మూవాక్యములుగా ని స్తేశింపంబుడినది, ఎా-సీం-ా ఓపీంకా రము (బ్రహస్టండ వ్యాపకమనియా, బావ్యోభ్యంతరముల సీ భవించి తమరమగు జేహమునకంక సృాదయాంత రాళమై యున్న దనియ్యు ఆ యతరపర బ్రహ్మంబుచేత నే చేతనాచేతన [క్రియలు జరుగుచున్నవనియును ఆ ఓంకారాశ్య్నరమే పర(బసహ్ము తత్త్వ నంధానమనియు, ఈ అతరము పంచమాతలు గాం గలదనియు, ఈ పంచమా(తలతో (ల్రిగుణాత్మికంటై (పకృతి మాయా మిథ్యా లోలత్వంబున నకల[క్రియ న మ్మైేళనంబున సర్వ వ్యవహారజాలం బులు జడుగుచున్నవనియు, ఆ అతరంబు సర్వ కార్యంబులకు నతీ తుండై అపరిచ్చిన్నంబు నఖండమై సర్వవ్యాపక పర(బహ్మాంటైై (చర కాశించుచున్నాండనియుం. 'దెలుషంబడినద్ది,
తత్‌ :___. వది నర్వవ్యాపకమై, నిరా కారమై సత్యమై, నిత్యమై, అవ్య క్రమై, అఖండమై, అద్వితీయమై, అపరిచ్భిన్నంలై. నర్వ్యబ్రహ్మ్ముండ భాండమును వ్యాపించియున్నదో ఆ పరబ్రహ్మ మునశీ *తఠ్‌” అని చేవ,
నత్‌ ;.___ వది సదనద్వ్యిలతణములవలన సత్యమై (ప్రకా శీంచుదున్నదో, *నత్‌ ” ఆ నత్స్ర కాశ 'లేజోమయుం్యడెన అళ్ముయే నర్వభూత హృదయగుహాంతరములందు. (టబ కాశించుచున్నాండు,
“శక్‌ తత్‌, నత్‌ ” అను మూందుపదంబులును విరా ట్పురుషుని మనాత్తత్వంబున ని న్లేశింపంబడి, త_త్తమస్యాది మహావాక క్రములయొక్క_ అర్ధసంధానమును సనిరూవీంచుచు, (వ్యా పదంబును (ప్రకటించి (బహ్మపదమునే చేకూడ్చుచున్నవి గాన, వేద
38
ఫ్ర్‌రిర్ర శన్థాత్రయ విభాగయోగము (పదునేండన ములచేతను ఉపనిషత్తుల చేతను, “ఓమ్‌, తత్‌, నత్‌*” అను పదంబులను (శేసుపదములుగా నంగీకరింపంబజెను, ఇట్టి పవిత్ర 'ఘ్రైహ్మని న్లేళ మంత్రములను, (త్రికరణశుద్ధిగా పఠించి యజ్ఞ జప చదానబులు చేసినవారలకు ేఘ్రపదము లభించుచాన్నదని ఉననిషత్చదిపాదితంబును, గీతాశాన్ర్ర ధర్మసూచన సూత (్రాయముగాను ఉన్నది, 'శ్లో॥ తస్మాదో మిత్యుదాహృత్య యజ్ఞదానతపః[క్రియాః, 1ప్రవర్త న్తే విధానోక్తా స్పృతతం (బ్రహ్మవాదినామ్‌॥ 24
'వేదమార్షము ననుసరించి (కియలాచరించు (బ్రహ్మవేత్తలు, పీసిధములగు యజ్ఞ ములు దానములు, తపస్సులు మున్నగువానిం 'జ్రేయునప్పుడు “ఓమ్‌” అను అతురమును (ప్రారంభమున నుచ్చ రించి తదుపరి ఆయాకర్ములం జేయుదురు. ,
శ్లో తదిత్యనభిసన్ధాయ ఫలం యజ్ఞతపః (క్రియాః, దాన[క్రియాళ్చ వివిధాః [క్రియ నే మోక్షకాళజ్జీ భి! 25
మోత కాములగువారును ఆ ఓంకారశబ్దము'నే (ప్రారంభ మున నుచ్చరించి ఫలాపేతనువదలి యజ్ఞములు, తపస్సులు, చాన ములు మున్నగు[క్రియలను భకితో నాభరించుచున్నారు,
ముముమువులచే సంస్థృరణీయంబగు ఓఏంకా లేకాత్సరమును వోశ్యాగ చిత్తముతో నేకాంత స్థలంబున మననము కేయుచుం చుటభలన మనోనిశ్చలత్వమును కలిగి జానివలన సులభముగా మోచమును పొందవచ్చును.
తత్పదము నుచ్చరించుచు యజ్ఞ మున్యు' తపంబును, దాన మును! (శద్ధతోంజేయుటవలన అవి మహత్తరశక్తినిం (బ్రసాదిం చను, ఛలాషన లేక చేయవలయును, “పూర్వము 28వ శ్లోకము
అభ్యాయము] (శథ్ధా"య విభాగభ్రాగము వకు ననే ఓంకార తత్త స్రలమము విమ్శరింపలుడియున్నది?, త్తే స్లోకళ్టు నందును తదర్థ మే విమర్శింపంబడుచున్నది. శ్లో సద్భావే సాధుభావేచ సదిత్యేతత్రయుజ్యతే, (పళ స్తే కర్మణి తథా ,సచ్చద్దః పార్ధ! యుజ్యతే? 228 అడ్జునా! సాధువులయొక్క. వృాదయభావభ్యేయము' నందును, సత్కి ఎ యాదానములయందును, సత్కర్భుములయరదును' ““నత్తు?” అనుపదము (ప్రయోగింపండినది, , మంగళకరమగు శు భ కర్మ ములయందు *(గ్రత్రు?” అనుపదంబు (ప్రన_ర్తింపంుడు చున్నది. తత్పదలయోర్టర్థంబున "నేది పర(బ్రహ్ముంబును సూచించు చున్నదో అదియే తత్స్పదలమ్యోర్థంబున మంగళకర(కేయో దాయక పూాశ్వతి నిర్దుల (శీపదంబును ని స్లేశించుచున్నది, న్లో॥ యజ్ఞే తపసి దానేచ స్ధితి స్పదితి చోచ్యతే, కర్మ వ్లైవ తదర్భీయం సది కేవాభిధీయతే॥ ల్ల యజ్ఞము, డానము, తెపస్సు మున్నగు . వానియొక్కటస్టితి జ! స్త క థి “నత్‌ * అని యందుకు, అట్టి సత్చ్రకాశనిమి _త్తముగ్గాం జేయంుడు కర్ణము లన్నియు సత్తనియే ని చ్లేశింపంబడజెను, గర్వము, అహం కోరము, మమకారము, నేను చేయుచున్నా నను కరృృత్వ భావములేక, పర మేళ్వర్నవియముగా. 'జేయథతుడు నర్వకర్శుంబు లును నత్క_ర ్రంబులని వెప్పంబడును, సత్మ_ర్మానుస్టైనంబువలన దిన్యపదంబు లభించునుగాన సత్కర్భుంబులగు యడ్ఞ, చాన, తపస్సుల వదలక చేయుచుండవలయును, న్లో॥ అ(శ్రద్ధయాహుతందత్తం తపస్తప్తం కృతంచయత్‌, ఆస దిత్యుచ్యతేఫార్ట ! నచ త(త్చేత్య నో ఇహ॥ 28 అద్జనా! (శద్ధలేక చేయంబడినహోమము, దానము, తపన్ను మున్నగు కర్ణుమ్తులన్నియు. అసత్తని నిర్ణయింఫంబడును,
- శన్దాతయ విభాగయోగము (పదునేండవ ఇది ఇహపరములందును (పయూజనములేక నివృలంబగును, కాన నిశ్చలమగుబుద్ధితో పర మేశ్యర(వియముగాం జేయంబడు. నత్కి) ల న్‌ నదనద్శ )వా యలు సత్తగును, సత్తామ్లా(త్రుండైన వురుషుండు నద నవ (పకాశుండై. వెలుంగును, కాన శన్దాభక్తులతో సర్వకాలముల యందును భగవధ్యానము. జేయుచుండవలయును, ఇదియే క్‌ మగుయోగము, ఇతి (శ్రీమద్భగవద్లీతా సూపనివత్సు (శ్రువ్మా విద్యాయాం యోగా స్త్రీ (శ్రీకృష్ణా ట్జ్‌న నంవాచే శద్ధా్య(తయ విభాగ యోనోనామ న_్ప్పదతోఒ, ఛ్యాయః, ఇట్లు ఉపనివదర్థ (పతిపాదళంబును, (శ్రువ్మా విద్యయ, యోగశ్వాస్టమును (శ్రీ కృష్ణార్జున సంవాదంబును నగు (శ్రీచుబ్భ గవద్దితలో శక్జా (తయ విభాగయోాగం బను నప్తవ్షశా ధ్యాయము,
శ్‌ (శ్రురామాయనమః, ఓం తత్సత్‌ పర(బవ్మా ణేనమఃః (శ్రీమద్భగవద్గీతా యోగతత్తరహస్యము.,.
అ ష్టౌ ద ళో ఒ ధ్యా యః
మోమనన్నా్యాన యోగః
'మోక్షసన్నాగ్థన యోగము
అర్జున ఉవొచ్‌ = అర్జును డిట్లనియె. శ్లో॥ సన్న్యాసస్య మహవబాహో ! తత్త్వమిచ్చామి వేదితుమ్‌, త్యాగస్య చ హృషీకేశ! పృథ క్కేశినిషూదన! ॥ 1 కృష్ణా! నన్న్యాన మనంగా నేదియో, త్యాగ మనంగా సెద్టియో నాకు బాగుగా బోధపడునట్లు స్పష్టముగాం జెప్పుమని కోరుచున్నాను, సన్న్యాస మనంగా సంసారమును వదలి పనిపాటలు మాని కాహాయములు ధరించి భిమోెటనముచేయుచు చేశములు దిరగుచుండు టని కొందజీ యభిప్రాయము, త్యాగ మనంగా జఊజానముంజేయుకు యని కొందజు తలంతుడు, కాని యీరెంటి నిశ్చృయార్థ మెయ్యెది! నిజమైన సన్న్యాసి యెవ్వండు 1 నిజ మైన త్యాగి యెవ్వండు!? (వీనిని అెలువుమని-యడ్జునుని (పశ్నం) శ్రీ భగవా నువాచ = శ్రీ కృష్ణళగవాను! డిట్లనియె,
శ్లో॥ కామ్యానాం కర్మణాం న్యాసం సన్న్యాసం కవయోవిదుః సర్వకర్మ ఫలత్యాగం (ప్రాహుస్త్యాగం విచక్షణాః॥ వి
809 మాతసన్నా్యాన యోగము. (పదునెనిిదన కామ్యుకర్థుములను వదలుట సన్నాష్టన మనియు, పకర్శ్శలః శ్రేయుచున్నను వానిఫలముల. ద్యజించుట త్యాగ మనియు బుద్ధి మంతులగు పెద్దలు చెప్పుదురు. (క్‌ అ, చూ. రాగ'జ్వేషములు,; శావమూది పడ్డుణములు ఈవ.ణ [తయ వానన్నత్రయ బంధములును "లేక ద్వంద్వమార్ల ములను విడిచి మనశ్చలనము లేక నిశ్చలుండై సర్వకర్ముముల ఫలముల త్యజించి మనస్సును "చేనియందును నసంగమముజేయక యుండువాంే సన్నాసియని యెరుంగుము, శ్లో త్యాజ్యం దోషవదిత్యేకే కర్మప్రాహు ర్మనీషిణః, యజ్ఞ దాన తపఃకర్మ నత్యాజ్య మితి చాపరే॥ త్రి ఎట్టి కర్టములందుగాని హింసాది కృత్యములు జరుగుటయీ గాక దోపుములు గలుగుచున్నవనియు, అందుచే దోషములు గోలుగునుగాన సర్వకర్మములను వదలవలయునని కొందటు ఇప్పుదురు. యజ్ఞ ము దానము, తపస్సు మొదలగునవి దోహ రహితము లనియు, అట్లగుటచే వానిని వదలక చేయుటయే బుద్ధి మంతుని క_ర్పవ్యమనియు మజికొందతి మతము, _ సత్కర్భుములు "చేవ తా యోగ్యములు, "చేహేర్శాదియముల యందు తత్త్యవిదారంబున తత్పదలత్యంబును, త్వ్యంపదలత్యుం బును వకాకారముగాం జేయుచు ఆ త్మానుసంధానముం నోరు యోగి సర్వక ర్భుములయందుండియు విముక్రి. బొందియుండును. అట్టి నత్పుదడమండు పరహితమునవై_ యజ్ఞ డాన తపంబులు శ్రేయటవలన దోషంబు లేదు, లోకమునకు మేలున్సు, ధర్మమార్మ స్థాపనయును కలుగుచుండును, యక. శ్లో॥ నిశ్చయం శృణు మేతత్ర త్యాగె. భరతన త్తమ,
- శ్యాగోహి పురుషవ్యా[్టు తివిధ స్ప్మమ్బకీ_ర్రితః॥ శీ
అధ్యాయము] మోాతనన్నాన్ధిన యోగము త్‌0కి ఫుడష(శ్రేష్టుండవును, భరతనంశ(ప్రదీయుండవును. నగు నో యడ్జునా | త్యాగము ముఖ్యముగా మూండునిధములుగా నున్నదని యిదివజ శీ చెప్పియుంటిని. ఇప్పుడు త్యాగమునుగూర్చి నా నిశ్చయమును "తెలుపుచున్నాను, వినుము, రాజసత్యాగ మనియు సాల్తి నక 'త్యాగమనియు, 'తామన 'త్యాగమనియు "త్యాగము మూండువిధములుగా. నున్నది, శ్లో॥ యజ్ఞదాన తపఃకర్మ నత్యాజ్యం కార్యమేవ తత్‌, యజ్ఞోదానం తప్మశ్చెవ పావనాని మనీషిణామ్‌॥ ర్‌ యజ్ఞ ములు, డాసములు, తపస్సులు---ళఇవన్నియు సెట్టి వారిక్షైనను విడువందగని కార్యములు, సర్వజనమనో పారిశుద్ధ్య, మున క్రీయజ్ఞ చానతపస్సులు సంజీవినివంటివి, కాన విజ్ఞానులగు నత్పురుషులు, వివేకులు తప్పక ఆచరింపం దగినవి, వేదవిహిత ధర్భుములుగాన వీనిని విడువరాదు, ఇట్టి సత్కర్భుములను వదలుట 'త్యాగముగాదు, వదలిన వాండు సన్నా స్ట్‌సయుం గాడు, ఏలయన మానవ్చండు కర్ణుంజేయ కుండం జూలండు. కర్మలలో నిని యు_త్తమములు, వీనిని వవలినను కర్మం జశీేయవలసియే యుండును. కాన నధమకర్శలం 'జీయవలసి వచ్చును. (కీ అ, చూ,) శో ఏతాన్యపితు కర్మాణి సజ్జం త్యక్త్వా ఫలానిచ ' క_ర్తవ్యానీతి మే పార్థః నిశ్చితం మత ముత్తమమ్‌॥ | అడ్జనా | పెనం జెప్పిన యీ యజ్ఞ ములను, దానములను, తపస్ప్సులను ఫలములవమై 6 నోరికవిడిచి కర్త చ్వే భావమును, నంగమును విడిచి చేయుచుండు టు _త్తమక_రృవ్యమని నా నిశ్చయ మైన మతము,
804 మోవ.నన్న్యాస యోగము (పదు నెనిమిదవ
కామ్యకర్శంబులు దోషయు_క్తం బగుటవలన త్యాజ్యము. కాని ఫలాశను వదలి కర్మము లన్నింటిని 'జేయవలయును, ఫల త్యాగమే సన్యాసము బంధక వాధ్యత నశించుటవలన సంపూర్ష నివృత్తి లభించును, న ర్వేం్యదద్రియగుణవృత్తులు నశించిన యూ ఫుడుముండే సన్యాసియు త్యాగియ యనంబడును,
శ్లో॥ నియతస్యతు సన్న్యాసః కర్మణో నోపపద్యతే, మోహాత్తస్య పరిత్యాగ స్తామసః పరికీర్తితఃం॥ 7
స్వధర్మానుసారముగా నియమింపంబడిన నిత్యకర్మములను వకారణముచేతగానీ వదలరాదు, వానిని వదలినవారు మోవా పరవశులై శపషించుటవలన నది తామసిక త్యాగ మనంబడునుః అందుచే దుఃఖము సంభవించును. ఎందుకనలగా తాను చేయ వలసిన కర్మము ఇవేయుచుండినచో వృతములో పండినపండు తనంతట నే (శ్రిందంబడును, అట్లుగాక మోవామువేత తాను చేయ నలసిన నిత్యకర్శములను వడలుట అజ్ఞూన మనయుడును, నియతంబగు స్వధర్శకర్భం బనంగా అవస్థాాత్రయంబులయందు నేకర్ణు నిలుకడ లేక జరుగుచున్నదో ఆతురీయమందు. 'చేనిని బొందిన ఫునరావృత్తి లేపో ఆ అజపకర్మమును వదలరాదు, చాసిని స్వధర్మానుసారముగా నాచరింపవలయును,
శ్లో! దుఃఖమిత్యేవ యత్కర్మ కాయక్షేశ భయా త్ర్యేత్‌, సకృత్వా రాజసం త్యాగం నై్రైవత్యాగ ఫలంలనేత్‌॥ 8
"దేహ మునకు. గష్టము కలుగుననియు, అందుచే దుఃఖము కలుగుననియు. దలంచి భయపడి కర్ణలను వదలువానిది రాజన త్యాగం మనంబడును, అట్టివాండు కర్మలను వదలియు కర్మ గ ఫలమును బొందంజూలండు, ధర్శ్మాధర్థుముల మూలత_త్త్యం
అభ్యాయము] 'మోతునన్నా న్‌ యోగము! కిస 'చెదంగలేక గుణత్రయ మిశ్రమాదులయందు. యథార్థసౌధన్లా నుఘ్రైనం బవలంబింప లేక దేహేం్యద్రియపరి(భమవలన కష్ట సౌఖ్యం బులు తీనవని, షరితవించి కర్ణము లుపేమీంచుట - బంధమునక్షు శ్యూతువగును, శ్లో॥ కార్యమిత్యేవ యత్క_ర్మ నియతం (క్రియకేఒర్జున (| సంగంత్యక్త్వా ఫలంచైైవ సక్యాగ సొ _త్తికోమళః॥ 0 సియమితమగు చవేయ/దగిన యుచితకర్శలంజేయుచు, వాని ఫలమును .క_ర్హృత్వభావమును విడిచిన వాని త్యాగము సౌ త్రిక కర్శలంజేయువాండు. త్యాగి యెట్లగునని కొందజునంగే హింతుదు, కరముల వదలితి ననువాయ 'త్యాగిలాడు? "అట్ట్‌ వాండును కర్ణలాచరించుచు నేయుండును, కర్మ లాచరించుచుండీ నను తత్భలంబుల పై మమకారము లేకో యుండువాండే నిజమగు "త్యాగి. అట్టివానికి దుఃఖములేదు. అతండే సా _త్త్య్రకుండయ, 71౬8 వేదాంతవిజ్ఞాన సునిశ్చిళా దాః! నన్యానయోగా చ్యుతయక్‌ శుద్ధస త్వాః॥ (శవణమనన నిధిధ్యాసాదులచే చంచలము'లేని సునిశ్చిత వివేక త_త్త్వజ్ఞాన్న నదసద్వి వేక (పపూర్ణండగు (ప్రజ్ఞాన ఘన శుద్ధ బుద్ధ నిర్మోహనియతచిత్తుండు. కర్మఫల త్యాగము వలన సంశయము లేని సన్వానమును సత్త్యగుణముచేం బొందును, శ్లోః న ద్వే ష్ట్యకుళలం కర్మ కుళలే నానుషజ్జితే, త్యాగీ స్వత్త్వసమానిష్టో మేధావీ ఛిన్నసంళశయః॥ 10 ౪ తనక్కు కష్టము గలిగించు. కర్మలను చ్వేమమ్లుళ్తగి వద లండు, _సుఖమును--గలిగించ్చు సులభమగు కర్టులమా క్రమ వేయుచుండండు,.. కర శ్ర ఫలము నవేవీంపక నంకయములుమాసి తే కం
806 మోతునన్నా్యాన యోగము. (పదుసెనిమిదవ జ్విధావియె కర్ణుల నాచరించువాండే నత్త వ్రగుణ(పధానుడుః కర్శ్ణతం[త్రము సటింగినవాండు, ఇతండే యోగి, క ర్మాకర్శవికర్శ ధర్జాముల చక్కగా జితీంగినవాండు, కర్మతం్యత చేహెంబును పరిశోధించిన త_త్త్వకోవిదుం డగును. కాన కర్మలంజేయుచు కగ్గ ఫలములగోరక క ర్యాతీతుండ్రై యుండుట స_త్స్వగుణలతణము. శ్లో నహి దేహభృతా శక్యం త్య క్తుం కర్మాణ్యశేషతః, అభ అద యస్తు కర్మఫలత్యాగీ సత్యాగీ త్యభిధీయతే! [| కరముల నన్నింటిని నిశ్శేషముగాం ద్యజింపవలయుననిన కరీరభారులకు నాధ్యముగాదు, జీవయా[త గడువదు, కావున కర్మ ఫులములం ఉ్యాగంబుంజేయు కర్మ యోగియే నిజమగు త్యాగి. కరుముయొక్క- యధార్ధత త్త వము. దెలిసినవారు కర్మను. లం 'జేయంాడదని తలంచరు, అట్లు తలంచుటయు కర్శుంబగును, తాను నిమి త్తమా(త్రముగా చేయవలసిన కరముల చేయుచు ఈశ్వరుని మరణవకుండుకే వివేకియొక్క. లక్షణము, (సి 19,20,229 మూాడుముం శ్లోః అనిష్ట మిష్టం మిశ్రంచ క్రివిధం కర్మణః ఫలమ్‌, భవత్య త్యాగినాం (_పేత్య నతుసన్నా్యాసినాం క్వచిత్‌! ఫలాపేతతోం గర్శల నాచరించువార మరగానంతర మున ఇష్టము, అనిష్టము, మిము నను మూడువిధములగు ఫల ముల ననుభవింపవలసి యుండును, కాని ఫలాచీత్ష లేక కర్మల నాచరించువారి శెప్పుడు నెట్టి బంధము లేదు, అనిష్టమనంగా దుఃఖకరమగు సీచజన్మము మొదలగనది. ఇష్టమనగా సుఖకరమణగు దేవ తాదిజన్టుము మొదలగునది, మి[్శశ మనగా సుఖదుఃఖ న మ్మేళనంబగు నునుష్యదన్మృము, ఈ నుఠాండు
అధ్యాయము])- మోత్షనన్నా్యాన యోథము వ్ర విధములగు కర (ఫలములు, పాపవుణ్య, వుణ్యపాప వి(క్లము ే ర్థాదులవలన జన్మాంతర ములయందు కర్మఫల త్యాగము జీయనివారలకు ఘటించును, కాన ముక్తనంగులు ఫలమును త్యజించి వాంతి నొౌందవలయును, ళ్లో॥ నే ఎకౌని మహాబాహో । కౌరజాని నిబోధ మే, సాళ్ట్యే కృతా న్నే ప్రోక్తాని సిద్దయే సర్వకర్మణామ్‌॥ 18 సాంఖ్య యోగ సిద్ధాంత (ప్రకారముగా నర్వకర్శ ఫలసిడ్ధి కొటజకు ఐదుకారణములు గలవు, అద్ధనా ! వానిని నీకు బాగుగా విశదమగునట్లు చెప్పెదను వినుము, న్లో నిధిష్టానం తథా కర్తా కరణం చ పృథగ్విధమ్‌, వివిధాచ వృథ క్నేష్టా దైవంచ్చై వాత్ర పజ్బమమ్‌॥ 14 (ప్రకృతి సంబంధమగు సీ మ్నేతమును (అధిష్టానము) -జీహామున్సు. ఫలభఖో క్తయగు జీవ్రండు (అహంకారము), నానా విధములగు శరీ-ేంద్రియములు, (పాణాపానాది వివిధవాయునవులుు చైవము అనుసీ మొదును సర్వకర్భ్థసిద్ధికిం గారణములుః న క్వేం్యద్రియముల వ్యాపక త్త స్రీ (పధానంబగు మనస్సు ద్వారా (ప్రవృ_త్తికర్ణంబులు జరుగుచుండును. మనో ని(గ్రహంబు -లేనివాండు సర్వదా-కర్భుబద్ధుండై పరితపించును, మనోని[గ్రహరబు కలిగి క_ర్భృ శ్యాధ్యభిమాన అవాంకారంబులుండిన నాతని ని్మగహము [(పమాదకరమగును, (శ్రీ అ. చూ) న్లో॥ శరీరవాజ్మనోభి ర్యత్కర్మ (ప్రారభతే నరః, న్యాయ్యంవా విపరీతంవా పళ్టో ఎకే తస్య హేతవః॥ 15 మనుజు... జెట్టికార్యము. జేయుచుండినను, న్యాయమైన కార్య మైనను, అన్యాయమగ్గు కార్యమైనను, మనస్సుతో ౧ జేయ
శక్ర మోతునన్నా్యాన యోగము. [పదునెనిమిదవ శుదునదై నను, వాక్కుతోం జేయండునడై నను, లేక చేహ ముతో 'చేయంబడున దై నను, ఈ ఐదుకారణములే (పధానముగా నున్నవి,
(1) జీవ్రడు - అభిమాని, (2౨) అహంకారము - నేనను క_ర్తృత్వము శ (8) శరీ శేం్యదియములు- తమోగుణ గోళములు, (4) ;వివధవాయునులు - రజోగుణ(పధానములు, జడములు , (5) థ్రైవము జూ తన్నాాతాది అంతఃకరణము, -ఈ మైదును నర్వకర్మ మొలకు "కారణము, స్థూలమునకులాని లింగళఛరీరమునకులగాని కార ణంటై యున్నవి, వీటిని న్మిగహించుటయే యోగంబనంబడును.
శ్లో తతై౦ివం సతి కర్తార మాత్మానం కేవలంతు యః, పశ్య త్యకృతబుద్ధిత్వా న్నసపళ్యతి దుర్మతిః॥ 16 ఇట్లు (పతి కార్యమునకు వైదుకశారణము లుండగా కార ముల నేన జేయుచున్నా నను క_రృత్వభావమును బూనువా డవివేకి గచా |! అట్లివాండు యధారగము నెజటుంగలేండు, ఇం([దియ ట్‌ ఖి (6 వ్యాపారంబగు కర్ణ జ్ఞానేంద్రియ పంచతన్నాత్ర అంతఃకరణం సులవలన జదగుచుండు. కార్య [కియా విశేషములకు నేనే యధి కారియని తలంచరాదు, సంన్థృరింపంబడిన బుద్ధిచే తా నాథ్యుండు గాదని తలంచియుండవలయును, (9 అ, చమూ "సోః యస్యనాహజ్క్బృతో భావో బుద్ధి ర్యస్య నలిష్యతే, హత్యా౭ఒ-పిస ఇమాకాలోకా న్నహ్తి ననిబధ్యతే॥ 7 ఎవండు కార్యముల "నేను వేయుచున్నానని అపహాంకార ముళోం జలంపండో, 5 ర్హుఫలా పేతు పై నెవ్వనికి భ్యేయము లేదో, అతం డీలోకమున జీవులను చంవుచుండినను హంతకుండు గాండుం అతని శేబంధములు లేవు, కావున నీ విట్టిభావముతో యుద్ధము జేయము, సీ కా కర్మ బంధము లంటవు, ”
అధ్యాయవప) ! మోతనన్నా్యాశ యోగము కి0్ర ఎవనిబుద్ధి అపాంకారముతో. గూడియుండదో, ' ఎవనికి స్వార్ధఫలాపేకు,- కోరికలు శేవో,, ఎవని కెర్దానివే నపేతులేక యుండునో వాండు (పపరచములో నుండు నర్వ(ప్రాణులను చంపి నను, చంపినవాండుగాండు, దోవములన్నియ బుద్ధియందుండును గాసి కర్ణయందుండవు, శుద్ధబుద్ధిగల ' పవి(శ్రవి వేకియగు మను జుని ఉత్తరవాడదిగ (గహీంపంగాడదు, శుద్ధబుద్ధిగల వానియొక్క_ నిష్వాపత్వము, నిర్హిప్తము ఎట్టిదనిన, ఒకానొక డొళని నే కార ఆముచేతనో నంహరింఇిను, అఆ నంవారించిన వాంతకుని న్యా మూధికాఠులు విచారించి ఉరిశిక్షే విధించిరి, న్యాయాధికారి ఉరిశిత విధించినందున నతనికి పాపమా ? వుణ్యమా! ఆయన తనధర ము మేరకు ఉరిళిత - ఇప్పుటలో ప్రాపముగాని, ఫుణ్యము గాని లేను. ఆ శివమక్వుడు గురువై నన్సు శిషీంచుటలో దోషము లేను, తనకు స్వార్ధ్థత లేక ధర్జుమును స్థాపించుటలో అధర్థు (వ్రవ్నర్తకుల నందరిని వధించినను వోపమును పొందండు, స్వార్థత కలిగి యొక్క_(ప్రాణిని, వధించినను 'మహాపొతికం బగును, జ్లో॥ జ్ఞానం జ్ఞేయం పరిక్ఞాతా క్రివిధా కర్మచోదనా, కరణం కర్మ కర్తేతి తివిధః కర్యసజ్లుహః॥ 18 క్షనము, శ్టేయము, పరిజ్ఞాత యని కర్ణుపరిచోదన నకూండు విధములు. సాధనము, కరు, కర్పయని కర్ముసం[గ్రవాము మూండు విధములు వ కర శ్రమెనను ఇం(దియములచేం జేయంబడక మునువు మనస్సుచే నిశ్చయింపండవచ్చును. కనుక మానసీశనివారము' నకు కర చోదన-మందురు, ఉడా! కుండను జేయకమునువు తాను కుండల, జేయపలయు ననుకొనుట జ్టేయము, అవి ఇట్లుండవలయు ననుకొనుట జ్ఞానము, వానిన్‌ నిర్ధించువాండు జ్ఞాత, (కుమ్మరి),
తగ మోతనన్నా్యాన యోగము (పదు నెనిమిదవ శ్లో జ్ఞానం కర్మచ కర్తాచ త్రిధైవ గుణభేదతః, (ప్రోచ్యతే గుణనజ్ఞ్యానే యథావ ఛృృణు తాన్యపి॥ 18 క్షానము, కర్శ్మ, కర్తయను సీ మూండును సాంఖ్యములోం జెప్పండినట్లు గుణవిభేదములను బట్టి మూండువిధములుగా విభ జింప౦బడి యున్నవి, వానినిగురించి చెప్పెదను. సావధానముగ" వినుము. పై రీతి నిశ్చయించిన కుమ్మరి (కర్త) మృత్తిక: చ్యక్రము, సౌధన పరికరముల సంపాదించుకొని భాండములను (కర్చు) నిర్మా ఇమ్ము జేయుచున్నాండు. ఇది కర్ణసం్యగవాము ౮ వ్‌నిలో క్షానము, జ్లేయము, జ్ఞాత (మేత్రజ్ఞదు) అనువాని కధ్యార్ముదృష్టిచే ల్లమణములు నెడుంగవలయును, శ్లో॥ సర్వభూతేషు యేనైకం భావమవ్యయ మీక్ష్యతే, అవిభ_క్తం విభ క్తేషు తద్ఞానం విద్ధి సాత్త్వికమ్‌॥ 20
(పకృతి ననునరించి వివిధరూపములు గా. ననంబడు నర్వ భూతములందును _ (ప్రకాశించు పరమాళ్శ ఒ క్క ండనియా, అన్యయుండనియు, అఖండమైనవాండనియ్యు ఎవ్వండు లేన జ్ఞానము వేత (గహించుచున్నాడో వాని క్లానము సా _త్త్విరజ్ఞాన మనః బడును,
ఈ సాత్త్విక జ్ఞానము దుఃఖములను వోగొట్టును, ద్వంద్వ ములను పరిమూర్చున్ను, చునస్సునకు శాంతిని గూర్చును. నర్వ భూతములయందున్ను 'అభేదదృష్టి గలిగించును, ఛిన్న ఫావను లన్నియు విడిచిపోవును,
- శ్లోః వృధ_క్త్రేన తు యద్‌జ్ఞానంనానాభావాకా పృధగ్వి ధాకా, "వేత్తి సర్వేషు భూతేషు తద్ఞానం విద్ధి రాజసమ్‌॥ 1
అధ్యాయము] మోతునన్నా వ్ర్‌న యోగము క్‌ పై నానాభూతములయందుండు పర(ట్రహ్మాము నానావిధము లుగా నున్నట్లు ఛిన్న భావముతో. జూవునదియ్యు ఆయాళ్మ్మల (వృ త్హిత తత్త్వములు వేరనియు, తెలువునట్టి క్లానము రాజసము, ఈ రాజనజ్ఞానమువలన భేదబుధ్ధి, దుఃఖము, కష్టము, నంకల్పము, వ్యాకులత, కోపము, కుటిలస్వభానము కలిగి భూత ములు వేరు వేరని తలంచి ! పరస్పరవిడుద్ధంబులను గల్పించుకొని మనస్సున నొకప్పుడై నను శాంతిలేక సంకల్బ్భ వికల్పములందు మునిగివోవ్రచుందురు, గ్‌ శ్లో యత్తు కృత్సవదేకస్మి న్కార్యేస క్త మహైతుకమ్‌, అక త్ర్వార్థవ దల్బంచ తత్తామస ముదాహృతమ్‌॥ ల్లిల్లి ఒక చేపహామునుగాని, తత్సంబంధమగు వనస్తువునుగాని, (పతిమనుగాని చూచి అదియీ నీశ్చయమని (భమించి, జీప్టండు ఈశ్వరుండు మున్నగుపదార్థము లిట్టి వేయనియు, పరమార్థమును "తెలువక తుచ గ్భములను శాశ్వితములనియుం .బెల్పుజ్ఞునము తానునజ్ఞానము, అందువలన మలి(భమత, చిత్తమోభ, అలనట, దుఃఖము, దారావు(తాదులును తే(త్రవి త్త భోగసాధన పరికరము లన్నియు నావియని (భమించి జ్ఞానమును మరచుట తావానం బస బడును, శ్లో॥ నియతం సంగరహిత మరాగద్వేషతః కృతమ్హ్‌ అఫల(ప్రేప్పునా కర్మ యతత్త త్సా త్రిక ముచ్యతే॥ స్మక్రమముగా కాస్ర్రీయముగా. నియమను ననుసరించి నిత్యముం "'జేయంబడునది సంగరహిత మైనది, రాగ జ్వేషములకు లోనుగానిదియు, ఫలాపేమో రహితమైనదియు నగు కర్మ సాత్స్వికం బనంబడును, *నేవా నాన్నాస్పి కించన" =(పపంచమున
ఫ్ర ్షేర్లీ మూతనన్నా్యాన యోగము. (పదునెనిమిదవ నానాత త్త్యములు లేవని. (గ్రహించిన ముక్తుందును ““మృత్ర్యో సృమృత్యు మవాప్నో తియ ఇహానా నేవ పశ్యతి” అను బృహాచా రణ్య (శ్రుత్యర్థమున భువందు జగత్తునందు నానాత త్త్యిములం జూచుచున్నాంయయో వాండు జననమర ణ(ప్రవాహమునందు. మడు చున్నాడు గాన పరమాత్ముకం కె వేరొక కారణం జబేదియులేదని నిశ్చయించి సౌమ్య సౌర భ్యమును బొందినజ్ఞానము సొత్తికం బనంుడును, ఇదియే బై వనంపతత్తి, (స్తా అ, చూ,) న్లో॥ యత్తు కామేప్పునా కర్మ సాహజ్కారేణవా పునః, (క్రియకే బహుళాయాసం త(ద్రాజసముదాహృతమ్‌॥ ఫలాచేతయే (వ్రద్ర్ధానముగాం గలిగి. నేనే చేయుచున్నా నను క _రృత్వభావముతో - నాయానమునను, _కష్టముననుం 'జేయయబడుకర్ణు రాజన మనంబడును. రాజనజ్ఞానమువలన తన కంశు గొప్పవారు లేరనుకొనుట (వగల్భములు పల్కు_ట, తనలో తాను గర్వించి పదల ధిక్కరించుట, పరుపవములాడుట, పరుల కారస్ట్రములం జెరచి అన్యుల నిందించుట మున్నగునవి, శ్లో॥ అనుబస్థం క్షయం హింసా మనపేక్యచ పౌరుషమ్‌, మోహో దారభ్యతే కర్మ త త్త్రామసముదాహృతమ్‌॥ 25 ఈ కార్యమును శీను చేయగలనా? చేయలేనా? యని తన శక్తిని పాటింపక, ఈ కర్మ-చేయుటలో 'నేమికలుగుచున్నది ! ఎట్టిహింస కలుగవచ్చును * అని _ కర్ష్శస్వ భావమును తల పెట్టక (శ్రాంలిచే వేదో యొకవిధముగాం జేయయుడుకర్ణ్హు శామ్‌ మనం బకును, తామనముతోం జేయణటుడళ కర్మము దుఃఖము, _భయము, ఆయాసము, మతి(భమణమును,; / హృాదయటోభయును : కల్లిగిం చును, తమోగుణ -(వథ్తానులు కాయ్యా కార్యుముబ౧నాలో/చింపక వేసి.వెనుకు దుఃఖపడుదురు, -
అధ్యాయము] మాతనన్నా ్రనయోగము రేపి శ్లో; ము _క్తసల్లోనహం వాదీ ధృత్యుత్సాహస మన్విత, సిద్ధ్యసిద్ధ్యో ర్నిర్వికారః కర్తా సాత్త్విక ఉచ్యతే॥ 28 నకలనంగ పరిత్యాగియై, నే ర్త ఖల్వే భావమును విడిచి, ఖ్రైర్యము, పట్టుదల, ఉత్సాహము, బుద్ధికళలత మున్నగునవి గలిగి ఫలాపేవవదలి కర్ణమునందుం గలుగు లాభనష్టములకు శుభాశుభములకు చలింపకుండు కర్త స్వాత్తికకర్త యనం బకును. సాత్వికులు త్యాగముతోంగాడి అళ్శసామాజ్య సౌడన్య సౌఖ్యంబును జెంది ఫలా పేతు లేక చేయవలసిన సముచిత కార్యంబులను చేయుచుందురు, శ్లో॥ రాగీ కర్మఫల(ప్రేప్ప ర్లు్టో హింసాత్మకోఒకుచిః, హర్షళోకాన్వితః కర్తా రాజసః పరికీ ర్హితః॥ ల్లో మమకార వికారములతో కర్ణఫలా పేమతోడనే కర్మ ములంజేయ యిల్నించి, లోభగుణముగలిగ్కి అపరిశుుభతతో హాంసామార్గము నవలంబించి కర్మ సిద్ధిమైనప్పుడు, సిద్ధికానప్పుడు నంతోపదాఃఖములం గూడియుండుక_ర్త రాజనకర్త యనయిడును. 'రాజనగుణ[పధానుండు తాను యత్నించిన కార్యములు సిద్ధించక పోయిన దుఃఖమును, సిద్ధించిన నంతనమును కలిగి స్వస్థల లేని చి _ల్తేమువలన తృష్టావీడితుళై వ్యధను బొందుచుందురు. శ్లో అయుక్రః ప్రాకృతఃన్షబ్ధి ళృరో నై కృతికోఒలసః, విషాదీ దీర్ధసూ్రీచ కర్తా తామస ఉచ్యతేః , 28 కార్యముల న్నిగహింపగల శ క్షి లేనివాడు విద్యాగంధము 'లేకపోవుటచే నంస్కారముంగల బుద్ధి లేనివాండు, జడుడు, వంచనా న్వ భావముంగల కల్ళృషచిత్తుండు, ఇతరుల పనిని చెజచుచు పదల నవమానించువాండు సోమరితనముతో శార్యము నారంభింపని ళం
ఫ్రీ ేశ్ర మోశనన్నా్యానయోగము. (పదునెనిమిదవ వాండు, ఎప్పుడు శీదో చింతించుచుండువాండు, ఒక కార్యమును గూర్చి _విశేపముగా యోచించుచునే యుండువాంకు తానున కర్త యని ఇప్పంబడును, స్లో బుద్దే ర్భేదం ధృతై త్రవ గుణిత స్త్రివిధం శృణు, (ప్రోచ్యమాన మశేషేణ సృధ_క్ష్వైన ధనజ్జయ।; 20 అడ్జునా |! బుద్ధిలయమణము సాత్త్వికము, రాజనము, తాను నము అని మూడువిధములుగా గలదు, అకు భె ర్యమును మూడు విధములుగా నున్నది. ఈ గుణభేదములను వేరు వేరుగా సంపూర్మ ముగాం జెప్పెదను వినుము. శ్లో (పవృ త్తించ సివృ త్తించ కౌర్యాకార్యే భయాభయేే, బన్టం మోక్షంచ్మయో వేత్తి బుద్ధిస్సాపార్ద : సాత్త్ర్వకీ॥ ఇది యిహాపరలోక సాధనమగు కర్ణ నూర్షము (1వవృ త్తి అనియు, ఇది ఫలరహీతమగు మోషమార్గము(నివృ _త్తీయనియు, ఇది ఉచితకర్శయగుటచే నవశ్యము: 'జేయందగినదనియు. ఇది చేయరానిదనియు. నెజింగించి నకల బంధములనుండి విము కిం "దేయంగల బుద్ధి సాత్త్విక మనయడును, (పవృ్తి నివృ త్తియొ క్ర ధర్మ్మాధరములను, కామ్యా కామ్యలతణంబులను, భయాభయం బులన్మ, ేహత _త్స్వమును వాగుగా. తెలిసికొని ఫుథపు నిత్య తంబు నెణింగిన త_త్త్వబుద్ధి సాత్హ్యికబుద్ధీ యగును, శ్లో॥ యయాధర్మ మధర్మంచ కార్యంచాకార్య మేవచ, ఇది కార్యమనియు,ఇది అకార్థమనియు, లది ధర్మమనియు, బుధ్ధి 'రాజన నునలుడును, రాజనమువలన [(పమాదము సంభవించు
అధ్యాయము] మోతుసన్నాా విన యూగము ౭15 చూంకును, సారాసార వివేకళూన్యంబై నత్పుదషు లొకవంక ధర్మము సూచించుచుండినను (గ్రహింపక గర్వముతో ధుష్ట ఛావముతో నుండుట, రాజసగుణ లతణంబగును, శ్లో అధర్మం థర్మమితి యా మన్యతే తమసాఒఒవృత్నా అరి అన త్‌ నర్వార్ధాకా విపరీతాంశ్చ బుస్టిస్సాపార్థ 1 తామసీ॥ 2 తమోగుణముచేం గప్పంబడి. ధర్మము నధర్ముముగను; అధర్భమును ధర్మముగను "తెలువుచు, సర్వ కార్య విషయములను వానికి వ్యతిరి క్షృముగా జెలియయజచుచు విపరీతములం గలిగంచు నదె తామనబుద్ధి యనయిుడున్ము శ్హో॥ ధృత్యాయయాధారయకతే. మనః (ప్రాణేస్టియః క్రియాః, యోగే నావ్యభిచారిజ్యా ధృతి స్పా పార్థ! సాత్ర్వికీ॥ "జేని యాధారమువలన మనను, పంచ(ప్రాణములు,న ల్వేం (ద్రియములు వీనిని విమయములనుండి మరల్చి స్థిరముగా నిష్టైామ భక్తి యోగమునందు. బుద్ధి నంయోగముం బేసి (పాణోష్మదవంబు లేక ఇతర సంశయంబులులేక న్వస్థతగల చిత్తముతో శాంతిని గలిగి అమృతదృష్టి చేత భీవములేకుందుటకు వీలుకలుగునో ఆ శక్సి సాత్మి్యకధృతి యని ఇెప్పంుడును, శ్లో॥ యయాతు ధర్మకామార్థాకా ధృత్యాధారయ తేర్దున, (వ్రసంగేన ఫలాకాళ్టీ ధృతి స్పా పార్ట | రాజనీ[. 84 అర్జునా | ధర్మార్ధ కామ మోవ్షము లను వుడుపార్థములను సాథధింపవలయు నను ఫలా పేతుకలిగి కర్ముములం జేయ్యుట కుషయు క్ష మగునది రాజనధృతి యనంబడును, న్లో॥' యయాస్వన్నం-భయం శోకం విషాదం మధమేవచ, న్‌ న విముజ్నశి దుర్మేధా ధృతి స్వా పొజ్థః: శ్రానుసీ॥85
$్య చయోూవతనన్నా్యాన యోగము (వదు నెనిమిదన దుష్టబుద్ధిగల యవి వేకి యెట్టి రై ర్యముతో స్వప్నమును, భయమును, విషాదమును, శోకమును. మదమును, కల్బపమును వడువకుండునో అట్టి భెర్యమును "తామసధృతి యందురు, గుణ సరిపక్య వివేకములేక గాఫఖెాంధకారంబగు తామనగుణ బున6 జిక్కి. దిక్కుందెలియక (ప్రలాపించుచు. అంధుని తెజింగున నవి వే కంబున "ధైర్యముతో నొశానొక కార్యమును సాధింపందలంచినను ఆ ధృతి తామసధృతి యనియీ యొటుంగ వలయును, న్లో॥ సుఖం త్విదానీం (తివిధం శృణు మే భరతర్షభ, అభ్యాసా (ద్రమకతే యత్ర దుఃఖాంతంచ నిగచ్చతి॥ 806 అడ్జునా | ఇంక సాత్త్విక, రాజన, తామనంబు లని సుఖ ములు నుకాడువిథములు గలవు. వానిని వివరించెద వినుము, వఏసుఖానుభవము నభ్యానము వేయుటచేత అంబే [క్రీడించు చయండుట కవకాశము లభించునో, మజీయు దుఃఖములన్నియా పరిపూర్ణ ముగా నశించి శాశ్వితమగు సౌఖ్యము గలుగునో, న్లో య త్తద(ే విషమివ పరిణామేఒమృతోపమమ్‌, తత్సుబం సాత్త్వికం ప్రోక్త మాత్మబుద్ధి పసాదజమ్‌॥ వనుఖము (ప్రారంభమున విషళుల్యముగానుండి చివర కమృతోపమాన మగునో, అసుఖము సాత్త్విక మనంబడును. అది నిష్క_ల్ముషమగు ఆత్మబుద్ధివలన నే జనించి భేర్యమును, మనోబలమును, ఆత్మ సౌజన్య శాంతిని, అఖండజ్ఞానమును, నిర్భ గలిగించును. న్లో॥ విషయేస్త్ప్రియ సంయోగా ద్య త్తద(గేమృతోపమహ్‌, సరిణామే విష మివ తత్ళుఖం రాజసం స్మృతమ్‌॥ 80
అధ్యాయము] మోతనన్నా్యాసయోగము త్ర (శో(ాది చేహేంద్రయంబులను, శత్చాది. విషయము లందును, తాత్కాలిక తత్పుఖములయందును పరిచయము కలు గుటచే నేది (పారంభమున నమృతమువలె నుండి అంత్యమున విషముగా పరిణమించుచు, దుఃఖము, భయము శోకము, మాహము, జుగుప్ప, ఆయానము, బడలిక, అనుమూనమూ వ్యాదయ క్లేశములు కలిగించునో అది రాజససుఖమని ఇెప్పంయుడును+ః శ్లో యదగ్రే చానుబన్దేచ సుఖం మోహనమాత్మనః* న్నిదాలస్య (ప్రమాదోత్ధం తత్ర్తామన ముదాహృతమ్‌॥ వది (పారంభమునను, అంత్యమునను, మనస్సును మోహ మున ముంచివై చి, అదియే ఇాత్తిత మనిపవించునో ఆసుఖము "తామసిక మనంబడును, మితిమోరినని(ద్ర ఆలస్యము, మాంద్థాము; సోమరితనము, (ప్రమాదకరములగు జార త్వాదులు మున్నగు వానియం చే యీతామసికసుఖ ముత్పన్నమగుచున్నదని తెలియ వలయును, కోరిక లంతకంతకు అధికరించి నిలుకడ లేక మనోచపలత నమితముగా కలిగించి స్వధర్ముంబును మడగుపరచి విశేష (భాంతిని జనింపంజేసి కాయశ్షేశములు కలిగించుచుండును, శ్లో న తదద్తి పృధివ్యాంవా దిని దేవేషు వా పునః, స్తం (ప్రకృతిజై ర్ముక్తం యదేభిస్స్యా త్ర్రీభిర్లుణె:॥ సకలభూత 1వపంచమునం బేంగాక ముల్లోకములం చెచ్చ టను (పకృతిజన్యము లగు న_త్స్వరజ_స్తమోగుణముల నత్మొక మించియుండు జీవి యొక్కటియులేదు, ఈ మూడుగుణముల కే అన్నియు లోయిడియున్నవి, కాకున్న ఒకగుణము నతి[కమించి మజియొకటి [ప్రధానముగా నుంగవచ్చును, ఈ మూండుగుణముళ
శ్ర్‌16 చూవనన్న్యాస యూ గము (వదునెనిమిదవ నతి[క్రమించుట యే యోగియొక్క_ ధ్యేయము, ఈ (తిగుణముల యం దొకటి లింగమైన, మజిరెండును అంగము యుండును, ఎట్లన: న్త్త్వ్వము (పధాసమై యుండినను తక్కిన శాజస తవ గుణములు దానిలో నంతర్భూతము లై యుండును, అక్ష "రాజు సమునందు సత్తర్థ తమోగుణంబులును, తమస్సునందు రజో సత్త్వంబు లంతర్భూతంబుతై. యుండునుగాన, (త్రిగుణ నిశ్శే వమే నమాధి యనంబడును, న బ్రాహ్మణ క్షత్రియ విశాం శూద్రాజాంచ పరంతప, కర్మాణి (ప్రవిభ క్తాని స్వభావప్రభవైర్లుటై ॥॥ శీ!
"అక్టునా ! (పకృతిస్వభావ సంసిద్ధము లైన నత్త్వ్వరజ _స్తమోగుణములనుబట్టి యే (ువ్మా తు తియ వైశ్య శూ[వ యను చత్రుర్వర్ష్మ ములకుం గర్భుములు వేరు వేడగా నేర్చ ఠకపంబడీి యున్నవి. గుణకర్మములయిట్టి నాల్లుభేదము లేర్చర చితినిగాని యభధార్థముగా నే నవ్యయుండను (సే అ, చూ) నే నందరికి నము డను, నాయధార్థ మెకుగంగోరు వారు 'భేదబుద్ధి లేక సర్వుసామ్యు గుణోత్కర్హ ణంబున నిర్లి స్తుండై న సమ్యజ్ఞాన కుద్ధబుద్ధిగలవాంే (శావ్ముణుం డగును,
శో, భమోదమ స్తప శ్శొచంకెన్తి రార్టవమేవ చ, జ్డానం విజ్ఞాన మా_స్తిక్య్క (బాహ్మం కర్మస్వభావజమ్‌!
శమము (అంతరిం[ద్రియ నిగ్రహము, దమము (బహి రింద్రియ ని(గహము), తపస్సు, శౌచము (బహిరంతరశుద్ధి--- 'జేబాపరిశ్కుభత, మనోనై. ర్హల్యము), శమ (ఓటడ్పు, మైరణ), ఆరవము (ఘముజుమూర్త (పవృ తి, జానము (ఛాన్ర్రుపరెచయము వలన న వవ్‌ స్టాంపు లేల గలిగిన
అధ్యాయము] మాతనన్నా శ్ర్‌న యోగము ల$ వివేకము), అ్నస్తిళ్యము (భగవంతునియందు విశ్వాస ము) ఈగుణములన్నియు (వావ్మ్దాణులకు స్వ భావసిద్ధముగా- నియమింప౦ బడినవి, సత్మ_ ర్మానుస్రైనము, శాస్ర్రుముల పరిచయమి, ఛళ్ణ్ణ విచతణత్వము, అఆస్తిక్యభావము, - బుద్ధినై ర్థల్యము, శాంతి, భగవ త్పేవనీయంబగు కల్యాణగుణంబులు, శుభేచ్చ, మృదువాక్య్‌ ము ద! జ ఓ, లు ఆచారము (వాహ్మాణులకు స్వభావసిద్ధములు, (టహస్టతై స్రక్యబుద్ధి సంయోగంబున సర్వదా (వవ్నర్షించు (ుహ్మాజ్ఞాని స్వభావసిద్ధముగా (యౌవ్మాణుండగును. ఇదియే గీతల మూలత_త్త్వ సిద్ధాంతము. సుప్రసిద్ధ సద్దుణములు నదాభారసళ్వ) వర్తన లేక (యామ్మాణుండు కాబాలండు-ా, ఖ్లోః శౌర్యం తేజో ధృతిర్జాక్యం యుద్ధేచావ్య వలాయనమ్‌, దాన మీశ్వరభావళ్చ తాత్రం కర్మస్వభావజమ్‌! శీతీ పరా[క్రముముతోంహాడిన శౌర్యము, ఆళ్ళ గాంభీర్యము తె.ర్యము, సామర్థ వము, శొౌళలము, యుస్థముఖమ్నున 'ఇనుకంజ "వేయక పోరాడుట, దానము, అధికారమున రాచ కార్యముల నెజివేద్చట,--. ఈ గుణములన్నియు తత్రియులకు న్వభావసిద్ధ ముగాం బుట్టినవి, వీరత్వము, రోషము, నిర్భయము, భావగాంబ్లీ ర్యము, నత్యవాక్య భురంధరత్వము, కష్టములను నహించుట్స అభయమన్నవారల 'రతీంచుట,'' ధర్భుంబుల జెటింగియుండుట్ల ఈలక్షణములు క్షత్రియులకు స్వభావములు, శ్లో॥ కృషి గోరత వాణిజ్యం వైళ్యం కర్మస్వభావజమ్‌, పరిచర్యాత్మకం కర్మ ళూద్రస్యాపి స్వభావజమ్‌!! (| వ్యవసాయము, గోనంరతుణ్య ఇ్యాపారము, వైశ్యులకు స్వథావసంసిద్ధము లై న (క్రియలు,
ఫీవ్ర0 మోమనన్నా్యానయోగము. (పదునెనిమిదవ
పేద్యకూపముగా ఛాన్యముల నోొనంగుట యను సేవ వె మూడువిధములవారికిని వేయుచుండుట శూద్రుల న్వభావ గ్గ గుకర, సిద్ధనుగుకర్మ
శల, శకి 4 శ్లోఠములందు చాతుర్వర్షములయొక్కం జ్‌ జి ళీ జీ బ్‌ స్వభావసిద్ధంబగు కర్మములు వివరింపంబడియున్నవి, (గే అ, లో ఇాతుర్వర్ష ములను భగవంతుడే నృష్టించెను, ఐలే వార వారు చేయు కర్ణుములనుబట్టి నాలుగు వర్ణములుగా నియమింపంబడినవి, "కాని ఈనాలుగు వర్గములవారును భగవంతున కొక్కటియే, ఈ నాలుగు వర్ణృములవారియం 'దెవ్వ రెక్కువభ క్తి శాంతి దయ గలిగియుందురో వాడు భగవంతుని క త్యంత(ప్రియులు,
న్లో! 'స్వేస్వే కర్మణ్యభిరత స్ఫంసిద్ధిం లభతే నరః, స్వకర్మనిరత స్పిద్ధిం యథా విన్షతి తచ్చృణు॥ 45
తవు తమ కర్ణుముల మూనకచేయుట తమతవము ధర ముగాందలంచి కర్శులం 'జేయుచున్న చో సిద్ధిబొందంగలడు, ఇటో తమకర్ణముల నొనక అచరించువారికి సిద్ధి కలుగవిధమును జెప్పెదను వినుము.
(పవృ త్రిపరమున స్వేచ్భానుసారముగా థవ ర80చు న ల్వేం్యద్రియమనోవృత్తుల నిరసించి స్వస్వరూపనంఛానంబగు అత్మసాయో త్కారముననై. (స్టే అ. చూ.) బుధ్ధి నాత్మ్యయందు లయంబుచేయుటచే స్వకర్శసిద్ధి లభించును,
శ్లో! యతః (ప్రవృ త్తిర్భూతానాం యేనసర్వమిదం తతష్‌, స్వకర్మణా త మభ్యర్చ్య సిస్టిం విన్షతి మానవః॥ 44
మహనీయుండ్రైన యేపర(బహ్ముము సర్వభూత (ప్రపంచ మును ఆక్రమించి సమ_న్తమును భరించుచున్నాండో అట్టి భగ వంతుని తమ తమ కర్గుములచేత నే వూజించి సిద్ధిపాందవచ్చును.
అధ్యాయము] మోతనన్నా శన యోగము ల్‌ో ఈశ్వరుండు సర్వ భాతహృదయాక్షకుం డని టీ అ, శ్లోక మునంమును, ? అ, లో నర్వము భగపంతునిచేతనే (ప్రవ_ర్హింపం బడుచున్నదనియ్యు అ, లో సర్వమునకుసు, భగవంతుందే (వభుండనియును, స్త అ, లో నకలమును భగవంతుని అంశయే ననియు శక్తీ లలో సర్వభూతములలో భగవంతుం డొక్కంండే యున్న ండనియు నిరూపింపంబడియున్నది, కాన సర్వ వ్యాపకండై న భగవంతుని భ _కీశద్ధలతో ధ్యానించినవారు. పర మేక్వరుని పొందలలరు, న్లో! శేయాకా స్వధర్మో విగుణః పరధర్మా తనుష్టికాత్‌; స్వభావనియతం కర్మ కుర్వ న్నాప్పోతి కిల్చిషమ్‌! 41 అత్యుత్తమ (శేయోదాయకమనితోచు. పరధర్మమున కంక విగుణమైనను తనధర్థుము నాచరించుట మేలు, స్వధర్శ నియమిత కర్శల నాచరించువానికి * కర్శబంధముగాని పాపము గాని లేదు, ఈనీిషయ మే న్‌్‌ అలో బాగుగా నాచరింపంబడిన పరధర్థ్మ మున కంయెను న్వల్పముగా నాచరింపబడిన అత్మధర్మము (శ్రేష్ట మని చెప్పంబచియున్నది, (శ్రేష్టమైన అత్మనిమి_త్తమగు స్వధర్మ మును తణ కాల మూచరించినను అది ఆళ్ళశ కిని (పసాదించి భె ర్య అజో పణముల నభివృద్ధిపర చుచున్నది, పరధర్భుంబులగు 'బా'హ్యేం్యద్రియువ్యాపారంబుల నెంత విబ్బంభణముగా జరిపినను అవీ భయము, ఆయానము, బడలిక మనోవ్యధ కలిగించుచుం డును, కాన తన చేహములోనున్న యిీళ్వరుని మనోనిశ్చయ ముగా త_త్త్యలతుణమును తెలిసి స్వధర్మకర్మంబు నాచరించుట (ోషఘ్ట్రమని? యజుంగవలయును- (శ్రీ చూ, 41
కలల మోాతనన్న్యానయోగము (పదు నెనిమిదవ ఏకర్శము 'జేయటవలన జరామరణము లనెడి అంటు
జాడ్యము నిర్శూలించునో, అకర్మ న్వధర్మ మనంబడును, నియతి మగు న్వధర్మానుషఫ్రానంబున యిం[ద్రియ (భంశము లేక మనో వృత్తులు శీణించి న్వస్థతకలిగి వేరొకటి కావలయు నను కోరి కయ్‌ లేక జీవ(బ్మహ్మోక్యభావనగల క్షానికి గణరిహితింబగు నిర్ణుణస్వకర్భుము (శేయము, స్వధర్శంబు లన కులధర్మింగులు గానేరవు. అధ్యాత్మనివృ _త్తిపరమున భగవద్లీత (పవహిం దుటవలన (పవృ త్రిపరముగా నన్వయము. 'జేయనాదు, అట్లు భావించు వారును గలరు, కాని భగవంతుం జేమార్లమును [పతిపాదిం నో య్రానూర్లము. ననుసరించుట (_శేయము. కామాది అవిపడ్వర్ల ములను అవస్థా(తయములను పంచతన్నాతాది న ర్వేం్యద్రియ ములను అంతఃకరణమును జయించి చలనముబేక యుండుట స్వధర్మం బనయిడును, శ్‌చూ)
శ్లో! సహజం కర్మకౌ నేయ ! సదోషమపి న త్యచేత్‌,
._సర్వారమృాహిదోషేణ ధూమేనాగ్ని రివావృతాః! 46
అర్జునా ! వపొగచేత అగ్ని కప్పంబడియున్నట్లు సర్వకర్శృ
ములును దోషములచే కప్పంబడియున్నవి, కావున సహజ స్వ ధర్శము దోషయుకృమైననువిడువక చేయుచుండపలయును, ఎందు కనంగా అత్మధర్శము (శేస్టమైనది, మహా_త్తరశ క్తి నొనంగును. హృడయ దౌర్భాగ్యతాభ నశింపం జేయును, బుద్ధినై ర్థల్యము గలిగియుండును. ధైర్యమును, ఉత్సాహమును శాంతమును గలిగించి పాపముల నన్ని6టిని శీణింపంజేయును, కాన ఆళ్ళ నిమిత్తమగు న్వకర్మ (ేస్టమగును, (క్రీ చూ,)
శ్లో! అస_క్తబుద్ధి సర్వత్ర జితాత్మా విగతస్పృహః,
ఇద న ా న న్లై ష్కర్మ్యసిద్ధిం పరమాం సన్న్యాసె నాధిగచ్చతి!
అధ్యాయము] మోమసన్నా్యానయోగము చు తాను చేయుకర్శ లన్నింటియందును నంగనుములేని బుద్ధిగలిగి, చి_త్తచాంచల్యము నుడిగి అవహూంకారమ్ము, కర్తృత్వ ఛావము విడిచి, విషయేచ్చలనుమాని కర్మల నాచరించుచుండు వానికి కర్శబంధములు లేవు, ఆతండు ఫలాపేత లేక కోరికలను నన్న్లసించి ప్కామకర్శఫలని దునుః నన్న్య్వసించినవాం డగుటచే నిప్కామక (్రఫలసిద్ధిని బొం శుద్ధద్ధివలన నంగరహితుండై. యిం[ద్రియని[గ్రసాంబున మనస్సును స్వాధీనముచేసుకొని నిష్కామబుద్ధితో కర్ముఫల నన్యానమున చి త్తవృత్తుల నిరోధించి (బమ్మానిష్టుచే నుండవల యును, బుర్ధ్య్యాతే స్రక్య ఫుఠరుముం డుత్క్యృష్టమైన వైవ్కర్భు స లి ర జ బ్జె సిద్ధిని బొందుచున్నాండు. (జే మూ, జా తం) సమ_త్త్ర్ప్పచొద్ధి వలన వుణ్యపాపముల రెంటిని విడచి యే యుషడ్రవమును లేని వ్ల సిద్ధింప్రాప్తో యథాబ్రహ్మ తథాఒస్నోతి నిబోథమే, సమాసేనైవ కౌన్తేయ! నిష్టా జ్ఞానన్య యా సరాః 00 రాం ౨ కా క అక్జునా ! నైమ్మర్మ ్యసిద్ధిని బొందినవాం జాపర(ట్రహ్మము సెట్లు. బొందునో సంగ్రహముగా జెప్పెదను వినుము, మజియు క్షాననిషఘ్టలయందు (శకేస్రమగు మార్గమును జెప్పెదను: వినుము, నిష్టాజ్ఞానస్య యా వరా జ్ఞానముయొక్క_ సమా్లి యధార్థవస్తు వుయొక్క- నిర్శ నతప వేయు యము, (తికాలా బాధ్య నిత్య సత్యపదార్థమును జిజ్ఞాస చుండుట నిష్ట యనంుడును, సగుణ(బ్రహ్మజ్ఞానమనియా, నిర్గుణ భు వప య జ్ఞానమున (బహ్మాజ్ఞానమనియు జనము ట్వివిధము, (ప్రపంచవిస క్‌ న! చ శ లి కం సగుణ్య్రైహ్ముజ్ఞానము (శేస్టము, శు్ధర్తత్త్వమో (పతిఫలించిన [్రైవ్మాచైతన్యము. సగుణమ్తున టో! విష్ణు;
శలై4 మోతుసన్నా వైనయోగము (పదు నెనిమిదప ఈదాదులుగా వ్యవవారింపబడును. నిర్షుణోపానన నకల దృళ్య వస్తుజాతీయమును, నేతినేతియని నియే.ధింపగాం మిగిలియుండునది (బ్రవ్మాము, ఇదియే అద్వితీయము, న్లో బుద్ధ్యా విళద్ధయాయుక్తో ధృత్యాత్మానం నియమ్యచ, శద్దాదీకా విషయాం స్త్‌ కత్తా రాగద్వేషా వ్యుదస్యచ॥ భై ర్యము నవలంబించి పరిశుద్ధమైన బుద్ధిగలిగి, నిష్కు ల్హమమగు మనోనిశ్చలత్వముగలిగి, నియమముతో శ శ్చాదివిషయ ములనుండి విడువంబడి రాగ జ్వేసాదులను దూరముంజేసి, వివయ చింతలను వదలి ేహాభిమానమును దూరముంచేసి వైరాగ్య వీవణంబున బుద్ధి నెల్ల ప్పుడును న్వస్థతగా నుంచుకొని గర్వము లేక థ్ఞానంబనెడి (పకాశముతో. గూడి పర మేశ్వర నచ్చింతనగలిగి యుండవళియును, న్లో! వివిక్త సేవీ లఘ్వాశీ యతవాక్కాయ మానసః,
- _ ధ్యానమోగపరో నిత్యం వైరాగ్యం సముపాశ్రికః॥ 52 (పతిబంధము లేక విజయ(ప్రదేశమున నుండి, మితాహో రుండై, శరీరమును, వాక్కును, మనస్సును వశమునందుంచుకొని, నిత్యమును ఛ్యానయోగమునం దాన_క్రిపథండై, వై రాగ్యముతో విషయవాంఛల నుండి నిము క్తింజెంది థ్యానముం-జేయుచు, వాక్కున శాంతియు, మనస్సున తాంతియు, కాయమున శాంతియుం గలిగి ఛారణచే ఛాష్టనముంజేయుచు నిశ్చింతతో బుద్ధిని (తికూట మున నంయమము చేయుచుండవలయును, న ఎ 1814, 27, 120109 అ, చూ ల్లో! అహజ్కారం బలందర్చం కామం[కోధం పరి[గ్రహమ్‌, నిముచ్య నిళ్మమ శ్శాన్లో (బ్రహ్మభూయాయ కల్నతే॥
అధ్యాయము) మోతనన్నా్యానయోగము ౭వ అవాంకారమును, బలమును, గర్వమును, కామమును, (కోధమును వ స్తుస్వీ కారమును విడిచి ఇం(ద్రియని[గ్రహముంగలిగి రాగ జ్వేపాదులకు లొంగక నిరంతరము (ప్రశాంతముగా "నుండు ఫురుముండు (బ్రహ్మమును బొందుటకు క క్తిగలవా( డగుచున్నాడు, (ణ్‌ చూ అవాంకార గర్వాది మమకారగుణంబులు "లేక నిరుల భావళీలుండై ఆ క్యారాము నెజింగి అళ్ళయంచదే (శ్రీడించుచు, ఆ త్మారాముండైై యెవ్వండు (ప్రకాశించుచుండునో అతు (బహ యె ని ర్వాణస్థితిని బొందును, శ్లో (బ్రహ్మభూతః (ప్రసన్నాత్మా నళోచతి న కాజ్డతి, సమ స్పర్వేష భూతేషు మదృక్రిం లభతే పరామ్‌॥ ఈ అట్టి (బ్రవ్యానిమ్షండగు. వుదుముందు పరిశుద్ధమైన మనో బుద్ధులు గలిగి లాభాలాభములకు చింతింపక, (ఫొక్షించనిచానిక్రై యాచింపక, యథాలాభనంతుష్టుండై, సర్వభూతములను తన వలెనే జూచుచు (కేఘ్టమగు నాభ క్తియందు (శ్రీడించుచుండును, (ఫ్రై అ, చూ)అపేతులేక నిస్స్బృహుండై. దూవణ భూషణ తిర స్కాారములకు లొంగక పర మేళ్వరు నే యెవ్వం డుపాసించు చున్నాండో అట్టి మననశీలుండు పర మేశ్వదనికి ముఖ్యుండగును. శ్లో భ క్త్యామామభిజానాతి యావాకా యళశ్చాస్మితత్త్వతఃః తతోమాం తత్త్వతో జ్ఞాత్వా విశతే తదనంతరమ్‌॥.55 (శ్రైహ్మానిష్టగలవాండు భక్తి చేం దా నెన్వండననియు, ఎట్టి గుణములు గలవాండననియు. దనవిమయమును చక్కగా (గహిం చును, తదవాత యధార్థదృష్టివలన నాయం బే ఐక్యమగును, భిన్నములేని భావమును పరిచ్భిన్నముగాని నిశ్చయాల్మిక బుద్ధియను. గల నత్పుకువశేస్టుయ.. పర మేశ్యరునియం దే
కరికి మోతునన్నా వస యోగము (వదు నెనిమిదవ యుండును. పరమేశ్వరు. డాతని హసృదయమునం టే నివసించును. కనుకనే భగవంతునికిని భాగవతో త్తమునికిని భేదము లేదు, శ్లో॥ సర్వకర్మాణ్యపి సదా కుర్వాణో మద్వ్యపాశ్రయః, మత్రసాదా దవాప్నోతి శాశ్వతం పదమవ్యయమ్‌॥ 58
నన్నా(శయించి, సర్వమును నాకర్పించుచు క రృృత్వభావ మునువదలి సర్వకర్శములను చేయుచున్నను అందువలన దోషము "లేదు, అట్టివారు నా యను(గనామువలన అవ్యయ మైనట్టియు, ఇాశ్వత మైనట్టియు నన్ను బొందంగలరు. ఎందుకందువా, ఎవ్వురు నన్ను నమ్ముచున్నారో చవారలయంటచే నే నున్నాను, ఎవ్వరికి నాయందు దృథఢనిశ్చయము లేదో వారికి నేను గనంబడను, నన్ను మరువని వారల నేను మరువను, నన్ను మరచినవారల నేను మరచియుందును,. నా భక్తుని నాయం దైక్యపరచుకొనుట నొ ముఖ్యక_ర్తవ్యము, (ల అ, భూ)
న్లో॥ చేతసా సర్వకర్మాణి మయి సన్న్య్యస్య మత్పరః, బుద్ధియోగ ముపాశ్రిత్య మచ్చిత్త స్పతతం భవ॥ ర్‌
అడద్జనా ! నీవుచేయు సర్వకర్భుములకు ననే ఆధారమని వానినన్ని6టిని నా యర్పితమువేసి, మనస్సుచే సన్న్య్యసించి నర్వ ఫలముల నా కర్చించి, మనస్సును నాయందుంచి బుద్ధిబలమున భ_క్షియోగము ననుసరించి నన్ను న్మరించుచుండుము, ఫ్‌ పై జ ఇష అ-చూం) నేను నర్వభూతాంతర్యామిని, నాచేసర్వము (పవ_ర్రించుచున్నది, నీను లేశ అణువై నను కదలంజాలదు, గనుక నన్ను భజించు భక్రాదుల రశ్నించుభారము నాయది, క_ర్భృ తత్త్వ ఛావమును వదలి మనోని[గహంబున నదాన న్ను పాసించ్దు వాతునులళముగా ముక్రినొందగ లర,
అధ్యాయము] చోూతనన్నా్యాన యోగము లవి శ్లో మచ్చిత్త స్పర్వదుర్గాణి మత్రసొదా త్తరిష్యసి, అధచేత్త్వ మహంకౌరా న్నశ్రోష్యసి వినజ్ఞ్యసి॥ ర్‌$ి అడ్జునా |! ఎల్ల ప్వుడును చిత్తంబు నన్యాయ_త్తీంబుగా సీయక నాయంటే నిలువుము, సర్వదుఃఖములు నాయను(గ్రహము చేతనే శమించును, అట్లుగాక అహాంకారమున నా ఇాక్యములం ద(శద్ధవహించితి వేని కడలేరుట కష్టము, నమ్మిక లేని వారల శెట్లు. చూచినను అనుమూనమనమ్దు భయము, దుఃఖము కలుగుచుండును, నిశ్చయముగల నా భక్తులకు సంళశయములు నశించియుండుట చే ఎట్లుచబూచినను నేనే తోచుచుందును, కొన (స్తీ అ, చూ) ($ అ, చూ.) సర్వ కాలములయందును నన్ను మరువక ఛ్యానించు చుండుము, నే నన్నివిధములను నిన్ను రటీంచుదును, న్లో యద్యహజ్కారమాశ్రిత్య నమోత్స్య ఇతిమన్య సే; మిథఖ్య్యైష వ్యవసాయ స్తే (ప్రకృతింస్త్వాం నియోత్యతి॥ అహం కారభానముతో యుద్ధము చేయనని సీవ్ర మానం దలంచినను సీ (ప్రయత్నము వృధాయగును, ఏలనందువా, (పక్కితి సిద్ధమగు న్వభావము సతి[క్రమించుటకు నీ శెంతమా(తము శక్తి లేము. ఆ (ప్రకృతియే నిన్ను యుద్ధమునకు నియోగించి నీచే యుచ్ధముం 'జేయించును, ల్లో॥ స్వభావజేన కన్తేయ 1 నిబద్ధ "నేన కర్మణా, కర్తుం నేచ్చసి యన్మోహా త్కృరిష్య న్యవళోజపితత్‌ అర్జునా |! (్రాంతివలన నీ వివుడు యుద్ధముంజేయ నను చున్నావు. కాని సీకట్టి స్వతంత్రత లేదు. పూర్వజన్మ పాపవుణ్య పరిపాకమునలన స్వ భావసిద్ధ మైయుండు కర్మ బంధనుల నుండి ఏడీ సించుకొనంజాలవు, సీశార్య థై ర్య లేజంబులచేతశే నీవ్టు బంధింపల
228 మాతుసన్నా సస యోగము [పదునెనిమిదవ బడినవాండవై అతి పరా[శమముగా యుద్ధము చేయుదువుగాని యిష్పుడు వమూహమువలన విభాంతుండ వై. నేను యుస్ధము చేయ ననుచున్నావు, ఇశ కొంతకాలములోనే నీ శార్యపర్మాకమ మే సచే యుద్ధము 'చేయించును,
నద్గుణ దుర్గుణ సంఘర్ష ణచే సద్దుణములకు (పారంభమున దుర్భలతకలిగి జంక్కంజెందవచ్చును కాని తీవశుద్ధ బుద్ధి వై రాగ్య మున సింహావలోకనము జేసి (పట్టుదలతో) అభ్యసించిన దుర్లుణ ములునిర్నూలంబగును, అభ్య్యాసి యగువాండు (పారంభఛమున మసోచంచలం బుడుగ లేదని సంశయింపవచ్చును, కాని యాతంజే మజికొంత కాలమున కనుభవంబున నచేకుల కాదర్శకుండగును,
న్లో! ఈశ్వర సర్వభూతానాం హృద్దేశేఒర్జున । తిష్టతిి
" ఛామయజా సర్వభూతాని యం(త్రారూఢానిమాయయా॥
అద్జునా ! సర్వభూత పృానయాంతరాళము లే స్థానముగాం గలవాండనై యిశగ్థడండ నగు నేను యం[తగాండు సులభముగా నిచ్చవచ్చినట్లు బొమ్మాల నాడించురీతి నర్వభూతముల నాడించు
నా నాటక నిర్థితంబగు జగ చ్చ(క్రంబును మౌనవు లెజుంగ లేక మేమే స్వతం[తులమని (భమించుచున్నాడ, మానవులకు స్వతస్సిద్ధమగు శక్తి లేదు, మానవ జీవరాసుల కంత ర్యామినైై "జీను నర్వ కారస్ట్మకమంబులను జదఫవుచున్నాను. నా శక్రిచే యుచ్యాన నిశాాసములు యిీడ్చుట, కనులను కతెజచుట, మూయుట, (ప్రాణాపానంబులు జరుగుట, కూర్చొనుట, లేచుట, నడచుట మున్నగు [క్రియలు జరుగుచున్నవి, నే నదృశ్య మైన
టీ
'బేహము జడమును శవమును అగుచున్నది, ( శా ౨ చూ.) తరమనియు, అతరమనియు వ్యనహరింతుడు. తరమనంా
అధ్యాయము] మోతసన్నా్యానయోగము తిలక "జేహమనియు, అతరమనంగా కూటస్థుండనియు లోకవిదితము, తరావరముల నతి్కక్రమించుటచేత నేను వుడపోత్తముః డని "'వేదములచేతను వేదాంచులచేతను వీలువండుచున్నాను, నా కంక మించిన 'బేదియు లేదు, నేనే సర్వ్యప్రపంచమును నిర్మించు చున్నాను, మాయ చేత గరగిర్యలివ్వ్చుచు నకల చరాచరములను లీలావినోదముచే నాడించుచున్నాను, నా మాయను జీవులు తెలిసి కొనలేక మేమే స్వతం[త్రుల మనుకొనుచున్నారు, అందువలన వారు దుఃఖములను బొంచుచున్నాథు. నన్నెఅింగిన తత్త స్వే త్త లన్నింటికి పర మేశ్వరుండే కారణమని క_ర్పృత్వభావమును వదలి ఇచేయనలసిన సత్క_ర్భుంబులను వేయుచు మమ కారంబును వదలి బంధవిము క్తులె ఆళ్ళ శాంతిగలిగి శుభాశుభముల పరిత్యజించి నర్వ కాలములయందు. నన్ను మళివకయుందురు, అందుచే పరి పూర్ణ (బ్రహ నందంబునుగలిగి నన్నే పొందుదురు,
కనుక ఓ అర్జునా ! నీయం దంత ర్యామిగానుండు నువే శక్తియు నేనే, నీవు నిమిత్తమా(త్రుండవు. (ప్రారబ్ధకర్శంబు ననున రించి నీచే నిమిత్తమా[(త్రముగ కురుతే్యతములో యుద్ధముం జేయ వలసీనట్లున్నది. యుద్ధము జేయుటలో సీకు సర్వశక్తులు గలిగించు నదియు నాశ_క్రియే. నర్వనృష్టి స్థితిలయక్షర్త యగు నే నన్నింటికి నాథ్యుండ నై యుండంగా నేను-నావారు-నాది యను శీవల అజ్ఞాన తమోగుణముతోం గూడినవాండవై యిళ్లుల దుఃఖం చెదవు * విశ్వశంరత్షుకుండై న నాకేదియు నడ్డులేదు. అన్నియు నా స్వాధీన ములో నున్నవి, జీ నన్ని6టికిని 1పభుండను, నాకంయె నణువై నను యితరముగా లేదు, నర్వ(ట్రహ్రోండములు నాయందే యున్నవి నిమి_త్త్సమా[త్రమున నీ యుద్ధము తటస్థించినది. నీవు థై ర్యమును వురికొల్పుకొని యుద్ధమును చేయుటకై లెమ్ము,
42
880 మోావమనన్నా్యాసయోగము [పదునెనిమిదవ శ్లో తమేవ శరణం గచ్చ సర్వభావేన భారత : త(త్రసాదా త్పరాంశా న్తిం స్టానం(ప్రాప్స్యుసి శాశ్వాతమ్‌॥ అర్జునా ! నర్వభూతములందున్న యా భగవంతుని మనో వాక్కాయ కర్ణముల శుద్ధిపజచి సర భావముల చేతను శరణు బొందుము, అతిని యనుుగహమువలన అన్యయమగు శాంతియు, పరమపదమును లభించును, న్లో॥ ఇతితే జ్ఞానమాఖ్యాతం గుహ్యాద్గుహ్యతరం మయా, విమృశ్ర్యైతదశేషేణ యధేచ్చసి తథా కురు; 88 అర్జునా ! ఇప్పుడు నేను జెప్పిన డ్లానమార్ల మతి రహాన్య ములలో రవాస్యమైనది, దీనినంతయు సీబుద్ధి వీవేశముచే విమ రించి వది ్రేఘ్రమనితోచిన డానిని చేయుము, శ్లో సర్వగుహ్యతమంభూయ కృృణు మే పరమంవచ*ః, ఇష్టోఒసి మే దృఢమితి తతో వక్ష్యామి తే హితమ్‌॥ రహన్యములలో నతిరహన్యమగు డానిని వచించుచున్నాను వినును, నేను పలుకు వచనములన్నియు నీ హితమునశే, నీవు నా కాస్తుడవగుటచే దాచక "తెలువుచున్నాను, తో॥ మన్మనా భవ మదృకో మద్యాజీ మాం నమస్కురు, ళం వాలి మామేవైష్యసిసత్యంతే ప్రతిజానే ప్రియోఒసిమే॥ 65 మనసును నాయంబే లయింపంజేయుము, నర్వవిధముల నన్నే భ_క్రితో భజింపుము, నాశే పూజలు, సేవలు చేయుము, నాకే నమన్క_రింపుము, ఇట్లు చేసితి వేని నన్నేం బొందంగలవు, ఇది సత్యమని (ప్రతిజ్ఞ చేసి చెప్పుచున్నాను, నాకు సీయందుంగల (ప్రీతిచే నిట్లు పలుకుచున్నాను,.
అధ్యాయము] మోతనన్న్యాన యోగము న్‌! నర్వభా తాంత ర్యామియగు సీశ్వురు డందజికిని నమానుండే యగును, నిశ్చయమగు బుద్ధిగలవారలకు సులభముగా లభించును. మాటలతోను, అవాంకారముతోను, డంబముతోను, భగ వంతుడు లభ్యముగాండు. కాంతి, అత్భుయం దెజుక, నత్యవాళ్య ములు, కడఠుణాకరవృాదయము, దయ, సర్వభూతములయండు సమత్వమును ఎవ్వరికిం గలుగుచున్నవో వారల హృద్భాగము నంచే ఆ పర మేశ్వరుండు నివసించును, ( అ, భూ) నర్వ భూతములందు నమాన దృష్టీంగలిగి సర్వభూతములయందు తన్నును, తనలో సర్వభూతములను, తత్త వ్రక్షానమున నెవ్వండు తత్పదలయ్యోార్థంబు నెజుంగుచున్నాంతో అట్టివానికి భగవంతుం డపరోత ముగా నుండండు. భగవంతునికి నీతంయను అపరోతుముగా నుండక చా రొకరికొకరు పరోతముగానే యుందురు. (జ అ, భరా్రా ఇతర చింతలనుమాని సర్వ(త్ర యెన్వండు పర మేశ్వరుని ఛ్యానించుచున్నాంయో ఆతని యోగ దేమములను న ల్వేశ్వరుండే రథ్మీంచుచు. వారియింట డానుంతై. నివసించును. నకల లత్షుణ లత్షణవంతుండగు భగవంతుండు భ_క్షవర(పసాదిః అఆపన్నశళరణ్యుం డగు నప్పరమాత్ముని (త్రికరణశుద్ధిగా. స్మరించు భ_క్తవర్యుల నాతం డన్నివిధములను రథీంచుచుండును. భగవంతుని మరువ కుండుట భక్తులలతీణము, భక్తులను రఖీంచుట భగవంతుని క్‌ _రృవ్యము, శ్లో॥ సర్వధర్మాళా పరిత్యజ్య మామేకం శరణం (వ్రజ, ఆహంత్వా సర్వపా పేభ్యో మోక్షయిష్యామి మాళుచః॥ సర్వథర్మముఖను పరిపూర్మముగా వదలుము, కాని నన్ను మఠువకుము, నిశ్చీలమైనభ క్రి నాయందు నిలువుము, నీ పాప ముల నన్నింటినిపోగొట్టి దుఃఖ రాహిత్యమగు మోశతమును 1పసా దింతును,'
లిల్లీ మోతసన్నా్యాన యోగము [పదు నెసనిమిదవ
నర్వ ధర్భుములకును, వేదశా శ్ర పు రాణములకును, అస్టైంగ యోగములకును, నకల సాధనములకును, నకల మం(త రహన్యములకును ఎవ్వం జాఢ్యుండై, సావీ.మైొ,విరాట్పుకువుం డై, (పకాళించుచున్నాండో అట్టి పర (బహ్మామునే నమ్మి భజించువాండు సర్వధర్మ 'వేదశా్ర్రంబులు చదివినవాండు గాడా*యాగ, యజ్ఞ తపోదాన ధర్భుంబులం జేసిన వాండుగాండా? ఎట్లన, వేదళాన్ర్రం బులం జదివిి సక లధర్భ రహాన్యంబులను (గ్రహించి, యాగ యజ్ఞ డానధర్భుంబులు జేసిన సత్పువుషు లెన్వని దివ్యపద మచేత్నీంచి, వానీని బొందుచున్నారో, అట్టి ేవచేవ్రండగు పర మేశ్వరు ననన్యమైన భక్తితో భజించి, సావాత్కరముగా దర్శించి, యాతని దివ్యపాదారవిందంబుల జెందవచ్చును, కాన పర మేశై ఈసి మజవక ధ్యానించెడి సనులభమార్షమును వదలి వేరొక ధర్మము 'జేయవలయునా ? సూత శ్రమున మోతుమ్చ్హు అరచేత వైకుంరంబుండంగా నెక్కడనో యున్నదనుట వెజ్దితనముగదా ! అన్నముండగా ఘన్నమునకుం ్రాకులాడిన నాకలితీవనా * అన్ని ధర్ముములకు భఛ_క్టియోగము మూలశరణ్యముగా నుండునప్పుడు ఇతరధర్మంబులు వేయవలసిన యవనర మేమిగలదు ? కాని చేసి నను తప్పులేదు, భృక్షియోగమున మోతము సులభముగా లభిం చును, ఎవ్వండు భగవంతుని మజివండో వాండు పరమేశ్వరుని పొందుట నిశ్చయము,
(౧ అ చూ) అనేక ఇనములకుగాని భగవంతుండే గతి యని నమ్మి భజించ లేండు. ఎవ్వడు భగవంతుండే గతియని నమ్మి భజంచుచున్నాండో. వానిజన కడ కేరినదనియే యెొజుంగవల యను, ఎంతటి మహోత్నత్త వళ్ఞానికోగాన్సి సర్వము భగవంతుం
అధ్యాయము] మోాతుసన్నా ప్రయోగము తిసి డని ఛావించి భగవంతుని మడవకుండుట సామాన్యులకు లభిం జ రి ఫ్ట
యందు, ఎట్టికష్టములయందు జిక్కియుండినను పర మేళ్యురుని మరువక ఆతనియం బే మనస్సుంచి త బేకముగా ధ్యానించుటవలన సూర్యకిరణములచే మంచు నిర్మూలనుగునట్లు నకల కష్టములును
/ నిర్భూలమగును, (౧ అం భూ) స్యూతమునందు టుచ్చంుడిన మణు లెళ్లుకీభవించియున్నవో అళ్లు యా పరమేశ్యరునియందు నకల (బహ్మీండ భాండములును కూర్పయిడియున్నవి, అన్నింటికిని కారణంపై న జగదీళ్వరుని మరువక ధ్యానముంజేయుచుండిన వారి యఖభీష్టంబులు సిద్ధించుట యేగాక ఫునరావృ ట్టి లేని అవ్యయ పదంబు లభించును, (జే అ, చూ) కర్ణుఫలంబులంద్యజించి నివృత్తి మార్గంబునం (బవేశించి నిత్యతృవ్హుండై నిరాశ్రయంబున భగ వంతు నెవ్వండు ధ్యానించునో ఆతనికి భగవంతుం డన్నివిధముల రతుకుండై. తన దివ్యపదంబున చేద్చళొనును. . వూ,) పాపాళ్ళులలో పాపాత్ళుంత్రై నన్ను దురాచాడలలో దూళావాగ్ష జై నను, మూర్థుండై నను, సీచుండై నను కిరాతకుటడా నను భగ వంతునిప్రై మనస్సుంచి పర మేశ్వరుని ధ్యానించినంతమా(తేమున వాని ఘోర పొపములన్నియు నిర్మూలింపయడుచున్నవి, (్‌ోో అ, చూ ఎంత దురాచారవంతుండై నను, పొఫవులలో మిక్కిలి పావిమైనను, స్రీలు, వైశ్యులు, ళూద్రులు, మకెంతటి నికృష్ట జూత్తులై నను, భగవంతుని న్మ్రరించుటవలన పొవములన్నియును శమించి (శ్రీకరమగు మోమీపదంబును జెండంగలకు, (శ్రే అయా) మండుచుండు దావాగ్నిలో నెన్ని కామ్టములు వేసినను మణములో నెట్లు భన్మీకరింపంబడుచున్ననో అప్లే ప్రజ్వలించు పర మేశ్వరుని భ_క్రితోయహాడిన జ్ఞానళ_క్రివలన సకల పాపములును భన్మ్మీకరింపం త్త బడి గ్రేస్టమగు ఉ _క్తోమసదము లభించుచున్నది, శాన సళ్యేం
ల్‌ఫిక మోతు,సన్నా బ్రనయోగము. [పదునెనిమిదవ (ధియ నవ్యాపారములను మాని తనలో నిశ్చలమైన భగవథ్యానము చవేయువాండు భగవంతుని బొందలలండు, శ్లో! ఇదం తే నాతపస్కాయ నాభక్తామయ కదాచన, నచాశుశూష వేవాచ్యం నచ మాం యోభ్యసూయతి॥
ఇప్పుడు నేను నీకుంజెప్పిన గీ తార్థత _త్త్య్యము, దృథనిశ్చయ ముగు తపస్సు లేనివానికిని భ _కీతద్ధలు లేనివానికిని గురుభ_క్రి శుళూమలయం చాన క్లిలేనివానికిని, నన్నుగూర్చి అసూయ. జెందువానికిని చెప్పందగినది కాదు,
జనన మరణంబులు దప్పించుకోవలయు నను తలంఫవులేక జఉజంభిక మిధ్యాచార వాఛాలునకు గీతోప చేశ మనవసరము, నంసార నంశయములలో (గుంకులాడుచు విషయానంద నిమగ్న మాయంధకారబంధుండై 'చేహేంద్రియ (ఛంశమున ధర్భాధర్థు (పవృ త్రినే యెడుంగ లేని పతితక్థార చపలచిత్తలకు గీతా ధర్మ్తోప చేనజుల! కాని సాధన చతుస్టుయ సంప త్తిగలవారలకు గ్‌తయీ అమృతముగ నుండును, ముముతు త్త స్టము "లేనివారలకు విషముగా పరిణమించును.
న్లో య ఇదం పరమం గుహ్యం మదృ్భ క్త సష్యభిధాస్యతి, భ_క్రింయమయి పరాంకృత్వా మామేవైష్య త్యసంశయః॥
పరము రహస్యమగు నీ గీతయొక్క_ మవాదర్ధత_త్త్వమును నా భక్తులకుం 'బెలువునట్టి ఛ_క్షియు క్టుండగు వుదమషుండు భక్తిచే నన్నా(శయించి నన్ను. బొందంగలండు, ఇది సిస్పంశయము,
స్వార్ధపరార్థముల త్యజించి మనోవృత్తుల నిరసించి గుణ వికారముల మర్ధించి జీవక_ర్హృ తద్యభిమూ సములు వదలి మనన నీలుండై. నిప్కానుబుద్ధితో వారు పీరను భేదములేక గీత
అధ్యాయము] మోతునన్నా ట్ర్‌ యోగము కకక
యొక్క మూలత_త్త్యరహన్యము నెరింగిన యాత. డందరిలో నా కగగణ్యుం డగును,
న్లో॥ నచ తస్మా న్మనుష్యేషు కళ్ళిన్మే (పప్రియకృ త్తమః,
భవితా నచ మే తస్మా దన్యః (ప్రియతరో భువి॥ 69
ఇట్లు గీ తాధర్థుమును నాభ క్తుంలకు దెలువు బుద్ధిమంతుండగు
భ క్తునికంక వ్రియమైనవాండు నాకు మజిరొంకండోలేడు, పరోప
కారముం 'జేయవారలలో నట్టివాండే 'ేష్టండు. అందుచే వాండు
నాకు మిక్కిలి యిష్టుండు. అంతకంయె (శేన్టుం డికమిోందగాడ నెవ్టండు నుండండు,
రహస్యములలో పరమరహస్యంబగు గీతారమును పరోప
థి కారముగ నెవ్వండు లోకహితంబు గావించునో యాతనిచేవ సిర మైనది, మానవసేవ మాధవసేవ యనంబడును, శ్‌ న్లో॥ అధ్యేషతే చయ ఇమం ధర్మ ఫ్రం సంవాదమావయోః, జాన యజ్ఞేన తేనాహ మిష్టస్యామితి మే మతిః!
అర్జునా ! నేండు మనకిద్దజికిని జడుగుచున్న ధర్ముసంవాద
మగు నకలత_త్త్యరహన్యము నెవ్వండు భక్తితో పారాయణ
"జేయుచున్నాండో్‌ో అతండు క్రానయజ్ఞ ముచే నన్నుం బూజించిన
కే్యత్రమను ఈచేహంబున నిత్యము జఠుగుచుండు సంకల్ప
విశల్పములలో జీవ(్రాంతుల వదలి దైవసంపత్తి కలిగ
(శవృ త్రిలోనుండి నివృ్తిని, నివృత్తిలోనుండి (పవృ త్తిని ఎవ్వం
డనునంధానముం జేయునో యాతందు నసహ్మనకోటి క్లానయజ్ఞ ముల
8936 మోతునన్నా ఫ్రనసయోగము (పదు నెనిమిదవ శ్లో॥ (శ్రద్ధావా ననసూయశ్చ శృణుయా దపియో నరః, సోఒపిముక్త శ్ళుభాన్లోకాన్చాప్నయాత్స్పుణ్యకర్మణామ్‌ ॥ అసూయవిడిచి గాఢనమ్ముకముతో శద్ధగలిగి వినువా. డును పాపములను నళింపంజేసికొని ఫుణ్యకర్శల నాచరించుచాఠతు బోవు శుభలోకములకే బోవును, నిత్యానిత్య వివేకంబున మనోనిగ్రహముగలిగి గీతార్థ ముల [శవణముజేయునో యాతనికి నుత్తమగతి (పాప్పంచును, వినుట, చూచుట, స్పర్శించుట కెద్ది యాధథారమో అస్థానమున మనోబుద్ధుల లయంబుజేసిన రాజ యోగసిద్ధిని బొందును, అట్టి వాండు గీ తార్హ్హం డగును, ల్లో॥ కచ్చి 'దేతచ్భుతం పార్ధ: త్వయైకా(గ్రేణ చేతసా, కచ్చి దజ్ఞానసమ్మోహః (ప్రణష్ట స్తే ధనంజయ ! అర్జునా ! ఏ కా(గచిత్తుండవై నేను ెప్పినదంతయు శద్ధగా వింటివా అజ్ఞానముచే గలిగిన (భాంతియంతయు వదలి యధార్ణము గోచరించినదా * లేదా? "చెప్పాము, అర్జున ఉవాచ = అర్జును. డిట్లనియె. శ్లో! నష్టోమోహఃస్స్మ ఫతిర్ల బాత్వ(త్ప్రసాదాన్మయా= చ్యుత, స్టితోఒస్మి గతసన్దేహః కరిష్యే వదనం తన॥ 78 కృష్ణా |! ని[గహానుగహ సమద్ధుండవగు నీ యనుగ వామువలన నాభాంతియంతయు. దొలంగినది, నంచేహములు వదలినవి, స్సతి కలిగినది. స్థిరముగా సివేది యనుజ్ఞ నిచ్చిన 'నది చేయుటకు సర్వనంసిద్దుండ నై యున్నాను, నీవే నాకు గురువు, సీకంశు మించినభగవంతుండు నాకు మజటొకండులేడయ, కాన ననుద్య యిమ్ము, శిరసావహింతును,
అధ్యాయము] మోతనన్నా్యానయోగము ఫ8 సంజయ ఉవాచ =సంజయు. డిట్లనియె. శ్లో ఇత్యహం వాసుదేవస్య పార్లస్యచ మహా త్తనః, ౧౧ (థి ఆజాడ్రే సంవాద మిమ మ(శ్రాష మద్భుతం రోమహర్షణమ్‌! ఫుణ్యవురువులగు శ్రీకృష్ణాట్టనులకు జరిగిన నంధాపణా విధానమునంతయు ఫులకాంకిత గ్యాత్రుండనై ఇెవ్రులపండువుగో అత్యద్భుతముగా వింటిని, శ్లో వ్యాస్మపసాదా (చ్భ్చుతవా నేతద్దహ్యతమం పరమ్‌, యోగం యోగేశ్వరాత్క్బృష్టా త్సాకత్యభయతస్ప్యయమ్‌॥ సామాద్విష్ణు దేవుండగు. (శ్రీకృష్ణుండు స్వయముగా 'నర్జును నకు బోధించిన పరమోత్కృృష్టమును, అతిరహస్యమును నగు ఈగీ తా శాస్త్రమును వ్యానభట్టారకుని కటాషమమువలన పూర్తిగా వింటిని, న్లో॥రాజకా 1 సంస్మృత్యసం స్మ ృత్యసంవాద మిము మద్భుతమ్‌, కేళశవార్టునయోః పుణ్యం హృష్యామిచ ముహుర్ముహుః॥ 78 ఓ ధృతరాష్ట్రమహారాజా | (శ్రీకృష్ణాద్దను లివవుడ నంభామీంచిన యీాపరమపవి[(త వచనములు తలంచుకొలది మిక్కిలి ఆశ్చర్యము కలుగుచున్నది, శ్లో తచ్చసంస్మ అత్య సంస్మ ఫత్యరూపమత్యద్భుతం హరేః, విస్మయోమే మహాకారాజకా హృష్యామిచ పునఃప్పనః॥ రాజవఫుంగవా ! అత్యద్భుతమగు (లీక గన్షళ్ళగ వానుని దివ్యరూపంబును తలంపను తలంపన్ముష్హైక్తేగో మ్లుధికమ్మగ్గుచ్ను, శాని మజీయు నారూపమునే జో నముకొలంది యానంద్గొము తనంతట నే కలుగుచున్నది, వం లంట పాటి ప్లే 43
$88 మోాశతనన్నా వ్ట్‌నయో సగము ను నా న్లో॥ యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్ట ధనురరః, త్రీ ర్విజయోభాతి ర్ద్రవా స్త్రి ర్మతి ర్మమః॥ 6 “యోగ్‌శ్వరుండగు (శ్రీకృష్ణపర మాత్మయు, ధనుర్ధరుండగు అడ్జునుందును ఎచ్చట నివసించుచుందురో, అచ్చట లశఖ్నీ 'దేవియు, విజయమ్యు భూతియ్య, సీతియు నరుడా తాండవించుచుండును, ఇతి శ్రీ మహాభార తే శతసహ్మప్రికాయాం నంహితాయాం -వైయాసిక్యాం (శ్రీమద్భీసుపర్వణి 'శ్రీమద్భగవ ద్లీతా సూపనిమత్సు (బహ్మవిద్యాయాం యోగ కార్చే శ్రీ కృష్ణాక్టున సంవాదే మోత. సన్నా్యాస 'యోగోనామ అష్టా ఇది వ్యాసమహర్షి (పోక్తంటైను శతనవాన నంఖ్యగల (శీమహాభారతమునందలి ఛీష్టపర్వంబునందు, ” 'ఉపనిపదర్థ 'ప్రతిపాదకంబును, (బహ్హ్‌ పద్యయు, యోగ శాన్ర్రమును, శ్రీకృష్ణాద్ధన సంవాదంబును నగు 'శ్రీమద్భగవద్లీతలో మోతనన్నా్యాన "యో గంబను అష్టాదశా న౦ంపూ ర్స ము ట్‌! ట్య ఫ్‌. ే స్‌ (ల వ (|! ఇన రా టీ శ పే ఆఫ్రానష్షస్ట లా జో
ల్‌ ర మ టట ర. షం న రడ? ఉట!" శే ళ్‌ సమం సల . ల? ల! సం సం లే టు 0 న! నను మం కట్టన త... | /| న న న్‌ స మం! త 1 గ స్ట గ తిల లం డం | క న న స స స గ్‌ | న య న. ం ఖం జ, న . న మం. మం!!! [గ టట! ప స్త సం స లు... న 1. న నం స ముం వ... (మ. నప న నన తయ... న న న ష్ణ న [గ స ; వి " ట్‌ త ల నరు మ టో న ॥ “ |. | క్‌ . .. ! నల న. ః / [ య. ఇ . | " సన న . శీ స . 1 ప న్నా నేల 4 ల్‌ | -. శ | , క్‌ | | వ - - ॥ యల్‌ ఇ న. |. | % . | ॥ 3 ॥ గ్‌ = ల్‌ ః = + / 1 , | ల్‌ శ త్త ॥ న. ॥ స్‌ . | 1 న ॥ 1. ం , / ॥ కీ ః | ఎట స! , + ం" , ॥ ? 1 ॥ ? ఆ 19 /| న శ , , "11 . బ్య న. . | , , శి ఫ్‌ న;