Telugu Sri Devulpalle Krishna Shasthri Kruthulu_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

॥ సో పా జ న్‌ క ఉన వై జానే చావో చయ 2 మ చనా సా న స స మ.

న లం 1 | ( | స , బిండి. కక్న్‌ గ్‌ య యు వవ మ హ్‌ స డా | | నం.

వం09446 క 5211. జటలు గ్గ అక్ష అప శ్రే కేవల వల్ల కృష్ణ శాస్తి కృతులు అణ వూ ఈ స్టో. కృష్ణ పక్షము ప్ర వాసము ఊర్యశ్శి న జ్‌ లభ! వై చేతి వ శ్లో సద చంం సన్నుల రౌతు నం. ళ్‌ సు లీ రౌతు బక్కోక.ఉిపో + రాజమహేంద్రవరము

పర్వస్వామ్యములు [పళ కూఎవి చమిన్థ ముద్రణము గి ర్వీ య! క్‌ (ర దై 0 గ. జీ వెల రూ 2.8.0 ట్‌ పైడికొలజ్క లం ఖలీ, శ న ఆ ఖ్‌ ప్రాత లక్ష్మీ ము[దణాలయము రాజమహేంద్రవరము

అనుతనుణీక నో కృ ప్వె పషెమి

ఆకులో అత్ను వూవులల బూవునై ం స్వేచ్చా గానము ౧. తిమరలత తారకా తె

9 98 శి నవ్విపోదురు గాక గె నేను: జిలుగువననాల మణిమయోబ్ఞ్యల లౌ నాజీవితముః వింతగా. దోచు నాదుజీవితము జే తే(టివలపు ; మలయనమిరణోర్మికల ౧ం కవి కుమారః నవవికన్వర దివ్వసొందర్యమూల్రి ౧ విరచేడి ; రంరంగపల సాగనుచీరలు దరించి రగ అన్వేషణము; తలిరాకు జొంవముల 6౧౬ విశాంతి : నీల్మాభనరనలో నిండుజావిల్లి తె మహాకవి: గుత్తునా యని జాజిముత్యాల్‌ త ఆతనసపహట £ నంబవముద్ధువిసగంబు చ్‌ లోకము; పొడుపుములపయి లఅంగర్ముమును వరి వీల (ప్రేమించును? పొరళము లేల చిమ్ము విలా దివంభాగ్యము . హేమమణిరత్న/౫ మేల వల నా్నాపేమః (శార్యకౌటిల్య కలుపపంకంబు తం విరిని విరియని (క్రొవ్విరి నరయుటకును తె (పాణకొంత : (పణజయమలయా ని లోర్మికా తత మాటిమాటికి : ఏడ బనిన మనోహరిబాడ లర తతి (ప్రేయసీ : పేయసీ, ప్రియుడనే తెన్‌ కిలకిల నవ్వుచెలులతో( ;"లసి మెలసి నె అజని దివ్వె: హృదయనాళము తెగియె చెలొ అయ్యో ః న్తూచ్చకైనక్ట _పణయంపు జిం నవ్యమోహన కోకిలానంద గతి ఆరి నావిరులదోంట6 బెంచికొన్నాండంనాళ్క చి

డె చిన్నివూవ వాడెనా ఉం లోకిము * విటిపని యిది లోకమా? హృదయదళన అన ఇాపము నవవనంత శుబోచవయానందవశత + కు పక్షి నని పాడం "ల నని చబయవీధి +లి అబ్బ 1._.పృాదయపనబాతనుమ +/౮ చుక్కలు ః మింట నెచఓగా చొణయుచుక్కల ఎటో అశ * కన్నీటి౭రటాల ఎన్నె లేలా? గం నే నొకండ ః ఎంత బరు వయ్యెనో గాని నవి దుఖఃముః దినము చిస మెల్ల బైదాఘ సెం ఓయి నంధ్యానమీరణా, రేయితోడ నగ అెశ్ళలందాల్చి పజతెంచు రేలకొం) గె౬ు వద్దుఃనీ కనురెప్పకొనల నొక గోతి నన్ను6 (ని యేరు జాలిం జెంంం * పలదు గిలా నేను కూడ: ఏను మివలెనే కంరమెత్తి పాడి గెల మీరు మనషారగా నేడ్వనీరు నప్పు ౬౦ ప్వాదు నంత కలనా లసద్విపంచి ౬ఐరగి ఈ నిశీధమధ్యమ్ము వ నే నొ్‌కండ ఇవి ఏను గాటంపునిద్దురలో న మను ౬ నాకాన్మ: ఏది ని కిత్తు నందువా ణం యుంగపోదు: ఎట్లు ని న్నూహ సేయుటో అగి పాప్‌!-.. మలిన బాస్పమౌక్రిళమ్యు ఇరి -న్నీప: కలుషదుర్దాంత పంకనంశలిత ౬౯ శాబాబయ్య, నాన్నగారు ౧-౭ ౭8ిం కాళు +ఎంతమ్ము పల ఎనినాను, కాని న! పతీక్ష: నాయి తుదినంచెచీకటి తలా నా వచ్చుచున్నాను చామురాలా ౮ం అర్యాషము : చల్లా నువ్చ చీస్మువశాంలివేళ వారి

ప్రవాసము ఓ మాసవోత్తమా ! ఓ విరమూర్పన్య | చౌన్మ దారు అన్నియు మాపె వశదిశలు ముంచెత్తి చ౬ అపుడు ఇంతెత్తి యేడ్చినా నవుడు నన్ను ౮ాలా ఇపుడు పళయమ్ము [కమ్మిన దేమొ, కాక చొట ఉఆపయనవుంబెరువు అరుబనల శిర సత్తు కం వెదకి వేసారి నా వెెళ్మిబతు కెవుడేని ౯వ ఇది నగాంత తమళ్శకాంత మిచి దర్శిద ణ్‌ పేయస్‌! (పెయసీ! మీయమావాశ్యా డు వినళా వీవిభాపరీ జా౮్రా ,నానివానమ్ము తొలుత గంధర్వలో క ౨ంం ఏను తొలుత నేగూచేని లేనివులుగు ౧౦౨ ఎన్ఫియెన్ని నిశ్వానము లెగనినవియొ ౧౦౩ ఎను మరణించుచున్నాను , అటు నశించు ౨౧౦౫ ఎవ రోహో ఈనిగ్‌ఏ ౧౦౬ యా ర్య త్తి కాకతినపాద శిలల్మకింన ఐడి నలిగి ౧౦౯ ఈనిశావసానమ్మున ౧౧౦ ఇది విభాత మహోత్సవ మేము! ఇదియు అంగి ఇన్హుకల్చాలు కాలు నాయెద సడంగి అంివి నాడు “శాఫోి విరహకంఠ నాళవేయి ౧౧౩ కాలమే పనీపాప కను విచ్చినయుషస్సు ౧ది౫ నునుమబ్బు లేదున్మకొసలపై సోన లే ౧౧౭ అమెకన్నులలో ననంకాంబరంపు ౧౦౯ ఎదలోపలి యెదవో ౧౧౦ ఆయనాధబాళిక [పొయురాలు నాకు! అ౨ిగ౧ |

శీ తమి బిగిసిపావ్పు నౌక_నంధ్యావసాన ౧౨౨ తుడి మొదలు లేనిడాశ7౨ తాలిఏఖీద ౧౨౫౩ +*వసవ వసంతచరజముల నాట్యమ్ములా ! ౧౨౫ ఈనవాజ్ఞాగమమ్ముల ఈకినోర ౧౨౯ నాహృదయమందు విశ్వవీణా "ళమ్ము ౧౨౮ (పేయస్‌! చలియింవన నీ ౧౨౯ కలమువపూ (బతుకులో ౧౨౩౦ ఈనడికిరేయి వెన్నిలయెద చలించు ౧౩౧ మఘవమన్త్రక మకుటమాణిక్య రాజ్ఞి ! ౧౩౩ కలుగునా నాకు నీవియోగమ్ము నకియ ? ౧౩౫ విముు నిభ్రుర వోదున్నో యేమొ కరుణా ౧౩౬ కలు,ఏ నుషు్తై నొత్తిగిలగా ౧౨౬ నావలెనె యాతడున్న త్త భావశాలి ౧9౨౧ ఈ మిడిసిపాటు న్మ్‌మోల నేలతేన ౧౫౨ అపధరింతువు వతిదివసాంతమందు ౧౫ కృప్తపక సింహావలోకనచు. ౧9౫ -అనావానయనాయనాన్టసీపాలుమనాాననా.

క్కి షపకము ౯ ఆణ్మి

(శ్రీశ్రీశ్రీ మహారాజా కావు వేంకట కుమార మహేీపపి సూర్యారావు బహద్దరు వారికి

తరులు శృంగార మధుర మాధవుండ వీవు, కలికిపాటల తోయిలకొలము మాది; తావకీన నభావన తరువికాన శాఖికల నిత్యనూతన స్వాదుగాన జీవసారము. గురియించి చివురులెత్త జాడుకొన్నారు మాకులస్వాము లెల్ల వ్వచ్చకీ ర్తి! మనోజ్ఞ వనంతమూ్తి | పకకుమారక నన్ను. బాడుకొన నిమ్ము, మాలగాం చాలిపాటలు పూలతోడ హృదయమే కూర్చి వీకాజు కెదురు చూతు!

కొమ్మళోం గొమ్మనై నునులేంత నెమృునై ఈయడవి దాగి పోనా ఎకెన మి నిచటనే యాగి పోనా? ఇల గలని వీచు చిజుగాలిలోం గరటమై జల జలని పాజు సెలపాటలోం "జేటనె ఈ యడవి దాగి పోనా ఎక్లైన నిచటనే యాగి పోనా। పగడాల చిగురాకు తెరచాటు తేంట్సినె పరువంఫు విరిచేడె చిన్నారి సిగ్సునె ఈ యడవి చాగి పోనా ఎక్షున నిచటనే యాగి వోనా? ౧ కె

తరు వెక్కి. యల నీలగిరి నెక్కి. మెల మెల్లం జద లెక్కి. జలదంవు నీలంఫు సిగ్గునై ఈ యడప్‌ దాగి పోనా? ఎన్షైన నిచటనే యాగి పోనా? అఆణలా దాహమా చింతలా వంతలా ఈ కరణి వెజ్తినై యేకతమ తిరుగాడ ఈ యడవి చాగి పోనా ఎశెన వి నిచట నే యాగి పోనా [రద లట తవా శ్త్యంం. ఎరు వో తలో రై వల తోడా తలి ల్తోగం.

స్వేచ్చా గానము :౧

తిమిరిలత తారకా కసుమములం దాల్చ. గర్క_శ శిలయు నవజీవకళలం బేజు (యోడు మోక చివురు లెత్తి మురువు సూప టగము నిండ 'స్వేచ్భాగాన రురుల నింతు, స్‌ కాటిల్య కల్పిత కఠిన దాన్య శృంఖలములు తమంత నె చెదరి పోవ గగనతలము మార్య్రోంగగం గంఠ మెత్సి జగము నిండ స్వేచ్చాగాన రురుల నింతు, చిత్త మానందమయ మరీచికల సోల హృదయ మానందభం/: మాలికలం చేల కనుల నానంద జనితాశుకణము లూర జగము నిండ స్వేచ్భాగాన రురుల నింతు,

లు

డ్‌

యుగయుగంబుల సీశ్యర యోధు లగుచు స్వేచ్భక్తై (పాణసుమము లర్పింమవారి యమల జీవిత ఫలము ధన్యతను గాంచ జగము నిండ స్వేచ్భాగాన రురుల నింతు,. ఛయముం గలిగించు కష్టాతపంబు మజుచి కరము కలంగించు వంత చీకట్లు మజుచి విశ్వమే పరవశ మయి వెంటం చాడ జగమా నిండ స్వేచ్చ్భాగాన రురుల నింతు, ళీ

"స్వేచ్చా గానము ౨ నవ్వి పోదురు గాక నా శేటి సిద్గు 1 నాయిచ్చయే గాక నా శేటి వెజపు? కలవిహంగమ పకత్షములం ేలియాడి 'తొరకా మ.శులలోం చార్మనె మెలసి మూయ మళయ్యెదను నా మధురగణానమున ! నవ్వి వోదురు గాఠక నా కేటి సిగ్గు 1 మొయిలు దోనెలలోనం బయసం బొనర్చి మిన్నెల్ల విహరించి మెజవ్వునై మెజసి పాడుచు జిన్కుునె పడిపోదు నిలకు నవ్వి పోదురు గాక నా శేటి సిగ్గు 1 'తెలిముబ్బు తెరచాటు చెలిచందమావమ జతంగాడి దోబూచి సరసాల నాడి దిగి రాను దిగి రాను దివినుండి భువికి క నవ్వి పోదుకు గాక నా శేటి సిగ్గు? జ! ర

శీకరంబులతోడ జిటుమోలతోడ ననమా క్రికములలో నాట్యమ్ము లాడి జలధి గర్భమ్మ్లు లోపల మున్షిపోదు నవ్వి పోదురు గాక నా శేటి సిగ్గు 1 పరుని త్తి పరువెత్తి పననుసితోడం దదుశాఖం దూజి పత్రములను జ పిణయ రవాస్యాలు పల్కు_చు నుందు; నవ్వి సోదురు గాక నా శేటి సిగ్గు? అలమపడంతిం జక్కిలిగింత వెటి

లు విరిచేడె పులకింప నరనను బాడి మజీయొక్క_. ననతోడ మ-తనం బాడి "వే జక్క. సుమకాంత దవ్రీడ: బో. నాటి

లు

శొంచేనెసోనలం ళణోలి నోలుటబకు బూవుపూవునకును బోవుచు నుందు; నవ్వి పోదురు గాక నా శే సు ? పశ్ష నయ్యుదః జిన్ని బుక మయ్యెదను మధుప మయ్యెడం జందవూమ నయ్యెదను నెఫ్ట్‌ మమ్యొడ వంత మెజుపు నయ్నెదను

అలకు న య్యెదం జిసరాకు నయ్యదను వాట న య్యెదం నొండవాగు నయ్యెదను పవల మయ్యొద వార్ధిభంగ మయ్యెడను 1వలొకో యొప్పుడో యెటులనో గాన్తి చయూయ మధయ్యెద నేను మాజీపోయెదను. నవ్వి పోదురు గాక నా శేటి సిగ్గు నాయిచ్చయే గాకనా శ్ర సు? జట ౭

నేను జిలుగు వననాల మణిమయోజ్వల మనోజ్ఞ కాంచనాంచిత భూపణగణము. బూని శాజవీధుల రతనాలరథము నెక్కి వెడలుసి శ్రీవ పాహెణ విగహంబ ! చిమ్మచీశటి పొగల నిశీథమందు, త్ముదమందిరాంతర జీర్ణకుడ్యతలము లందు, కన్నులు మూస్తి యానందనశత, యోగవిజ్ఞాన మచ్చిన యోజ, నొడలు మటుచ్చి కులుకుదినాంధమా ! మెటుంగు లొలుకు వలువజాతి మేడల వెజసాలలందు, తళుకుబంగారు నంశెళ్ళం దాల్చి, లోక పాలకునిబో లె ముఠియు నో చాసిడ ! ఓ కుటిలపన్నగమ |! చెవి యొగ్గి ఏనుండు! ఏను స్వేచ్భాకుమారుండ నేను గగన పథవిహోర విహంగమపతిని నేను మోహనవినీల జలధరమూ లి నేను ప్రళయ జంకూప్రభంజన స్వామి నేను! ౮

నాజీవిత ము వింతగా. దోంచు నాదు జీవితము వాశే! జిలుంగు విన్నెలతోం జిమ్మై చీశటులతో ; అమల మోహన నంగీ? మందు హృదయ దళన వారుణం రోదనధ్యనులు విందు ; వ(క్రగతిం బోదు. జక్క_ని పథము నందె, హాజపథమునక్షై కుమార్షమునం జూతు; గరళ మే తిందుం గడుపార నెతీిగ్‌ యతీలి; యవలందోతుం జేతులార నమృతరసము ; విన మమృతమట్లు లమృతంబు విశమురీతిం లు

జ్నితచిత్రగతుల మాఎబ్బు జీవితంబు ?

ఫి

న్‌ా

!

వేంటివలపు మలయ నమిరణోర్భికల మాలికలం (టణయార్ష్రనీతిక ల్‌ మలయుచు నాట్య మాడవు సుమ(పమదామణి ఫవుల్కరింప నో యాళివర, తేనె లానవు వనాంతర మంతయుం జిన్నవోయెం నో మల జలజాత పష్యత్రముల మాబున నేటికి చాగినాండవో |! అలమం బడంతు లెల్లరు హిమాంబువులన్‌ నవ మని కా నతిన్‌ జలకము లార్చినారు వనజాత పరాగ మలందినారు మేల్‌ జిలుగు హొొరంగు పొందళుక్రుం జీరలః: గట్టిరి పెండ్లి కంచుం గో మల జలజాత పషృతముల మాటున నేటికి డాగినాయవో |! ౧౦

అలరుచు మల్లికా పరిణయం బని వచ్చిరి పూవుబోంట్లు కో యిల నవరించె గొంతు తము యేలికశై. విరిజే నెపానకం బళితతి గూర్చె వుప్పాడుల నత్త్యరులం బవనుండు చేశ్చెం నో మల జలజాత ప్యతముల మాటున నేటికి డాగినాండవో ! వలఫవు హారించినాండ వంట స్వాదు మరందముః: (గోలి తంట! మైం బులక్రలు వుట్టగా మధుర మోహన గానముం జేసి తంట మూ లలన యమౌాయకాత్మ భమరా, తగునా వగ చాడం జేయం గో మల జలజాత ప్యతముల మాటున నేటికి డాగినాండవో 1 వలఫులు (గుమ్మురింపదు నన పణయోూదయ పహోనచం[దికల్‌ చిలుకదు తోడిచిన్ని విరిచేజెలతో జతం గాడి నాట్యముల్‌ ౧౧

నలుపదు మంచుముత్యములు వట్ట చ, "తాల్పదు మల్లికాంబ కో మల జలజాత పషృతముల మాటున జీటికి డాగినాండవో |! జల జల రాల్ఫు దుర్భర విపాదమునం దుహిన్నాశు బిందువుల్‌ 'వెలవెలం బోవు మారుతము ఏచినం "బాదపపత నంతతిన్‌ తలిఠకులు విన్నంబోయి యొవొ త ప్పానరించినరీతి నక్కు( గో మల జలజాత పష్య్తతముల మాటున వేటికి డాగినాండవో | లలిత మనోజ్ఞమూ ర్త యళిరాజు మనోహర గాన నత్కళా విలసితుం డార్ష్రచిత్తుం డని బేల వరించెను నిన్ను మాలికా లలన యెొటుంగ డింత యనురాగము కేనల చేట కంచుం గో ౧౨

మల జలజాత ప్రతముల మాన నేటికి డాగినాండవో |! 'తేనెలం గూర్చి వలఫులం దేటపజచి ధన్యురా లయ్యె మిాచెలి తలికుుబోణ్‌ ! కాని నిరతంబు మల్లికకడ నె యుండీ ముదము. గార్చగ మా కొక్క_పూవె చెప్పను! | ౧౩ శీ

కవికునూర నవవికన్వర దివ్య సౌందర్య మూర్తి విశ్వసుందరి పరమ పవ్మ్‌తమూలర్తి యుదయలశ్ష్మి యనతరించె; నెదురు వోయి స్వాగతం బ్‌మ్ముు గ్‌తికా పనవ మొసలి ! అవిరళ స్వేచ్చ 'వెన్స_ముం దరయం బోక వారిదమ్ములు చిత్రకాళ్ళీర రుచుల. బూని విహరించు బశ్చిమ భూధరమున రజని రా నున్న దంచుం 'జెల్బకిగ రాదె? స్యామలాంబర పరిణాహ నరసిలోన. (టణయలీలా విహార విలాసిను లగు తారకలం గాంచువూ+ నీ వృాదయమునందు ఛానన కత)కాంతులు పర్వు నేయొ!

౧౦౮

విరిచేడె రంగు రంగుల సౌగనుచీరల ధరించి నువ్వు వెన్నెల గాయు కొన్ననలనడువు వాడి వాడని యీవిరిచేడె 'తాల్చు మంచుము_త్తియనులం గన మది కరంగు,

ళ్‌

షట

కి

క!

అన్వేషణము “క్రలిశాకు జబొంపముల సనం దులత్రోనల జీల చాలు తుహినకిరణకో మలేఖవొ ! పువు దీవవొ! వెలందీ ! యొవ్య లేవు వీపవిటపీననిలోన్‌ + కారు మొయిళ్ళ కాటుకపొగల్‌ వెల్టిగక్కు తమాలవాటి నే దారియుం గానరాదు, నెలంతా! యెటు వోయెద వర్ధర్యాతి! వి స్పారవిలోచనాంధ తమనమ్ములం జిమ్ముచు, వేడివేడి ని ట్టూరుఫులన్‌ నిశీధ పవనోర్శి వితానము మేలుకొల్పుచున్‌ .” “అది శర్యదాత్రి; శీత చం్యదాతపాంత రాళ రమణీయ రజత తల్చ్బంబునందుం జల్లగా స్నిదవోవు _వేపల్లెవాడ సకలగో పాల గోపికా జనముతోడ, ౧౬

సాము శడలిన పతిపరిస్వుంగ మందు సుఖము దుఃఖము లేని సుషు_ప్పిలోన వ్యపష్న నీధి యేప్పు నంచార కలన మేను మజుచిన న న్నంత మేలుకొలిపె శర్వరీ శీతపవన పత్వముల మలసీ స్వాదు యమునోర్శ్మిళంగీత రయుటిలం గలసి కౌముదీధాత శ్కుభది క్రటుల సొలసి మురళికామంద మందమాధురుల ుుచులు. ఎలంచేంటి చిలటుపాట సెలయేటి శెరటాలం బడిపోవు విరిక న్నె వలవువోలె తీయని మల్లెపూంటేనె సోనల వైని తూగాడు తలిరాకు దోనెవోలె తొలిపొద్దు తెమ్మెర (తోనలోం బయనమై పరువెళశ్తు కోయిల పాటవోలె 'నెల్లువ్నల్తెపారు 'వెలంది వెన్నెలలోన మునిగిపోయిన మబ్బుతులుకవో లె చిజుత తొలకరివానగా. జిన్నిసానగం బొంగి పొర లెడు కాల్వగా నింగి శగయు ౧౭ ర్‌

కడలిగాం బిల్ల నోవిని వడలు ఏంత తీయందనముల లీనమై పోయె నెడంద, పతఫు పరువునం బోవు నెదతో పరువు లెలత్తితి మజచి మేనే మజుచి స్వరము నన్ను నేనే మజుచి నడి శేయిన్‌ !”” *పాణనాయకు క౯”గిలి పట్టు వదలి యిల్లు వదవి యెన్నండు సీపల్లై వదలి యడు గిడని దాన వానాటి యర్థ రాతి విజన పథములం బడి యొట్లు వెడలినావు 1” “తావ్రలతోడం చేనియల

ఛారలం జిప్పీలు 'వేణుగీతికా గానముతోడ మందగతులన్‌

జనుమారుతముల్‌ విశాల బ్బం డావన ఏీధులందు యమునా

ననభంగ మృదంగ వాద్యముల్‌ టన స్ఫురింపలణా వలప్పు

తొందర వెట్టంగం బాశతి నొంటిమై.

ఈం

నవ్నని యెత్తి జూలిగా 'నెవరినో యరయుమా ! వీలుచుచున్నదిమి యమున ! క్కనిక్టీన థావళ్యమ్ముతో నున్న సిక లాత్భలమ్ము గాంచితివె చాని తుది మొవల్‌ బే దిబే తోవరుల్‌ (చెక్కని యీచారినే పరువెత్సినాను ? ఈ మొండి చేతుల నెత్తి యీవనతరుల్‌ శూన్యదృక్కుల దిశల్‌ భబూచు నయ్యొ | ఇచటనే యిచటనే యతం. డిచట నేను. ఇచట నీ జూజిపూంబొదరింట నేను- -ఈకడిమివెస్టు క్రింద సుమా యతండుఎా_ నక్‌గం గన్నులం గట్టిన నరణిం దోంచుం ఇారదశర్వరీ మధుర చందిక సూర్యసు త"నవంతికా వారువినీల ఏచిక [పళాంత నిశాపవనోర్శిమాలికా చారిత నీపతాఖక కృ శాంగిని గోపిక నేనునాడు బృం చా రమణేయసీమ వినినారము_ మోహన 'వేణుగానముః .

మలయ పవను కాలిలిోోోనె పులకరించి వోయిగాం గంక మెత్తు _పాయంపు వంశి విశ్వ మోహను జిలిబలిపెదవు లంటి యవశమై పోయి యేమి చేయంగ లేము? చాలనో పాలు. వోలెడు పాటగాని గనీ విని యెజటుంగ మెన్నండు; కగములోసి మురళినే కాదు, నాలోని మోడుకుడంద, సీశిథిల జీవనమ్ముు (మోయింప గలడు. వందగోపకువూరు నానంద మురళి కా మనోహర సుషీరాపగాతరంగ జాలములం దారకా రవి చం,ద్రతతులు కరలి చిని చిన్నిగీత్సులె శలిసిపోవు. చూచితిరొ లేదొ చిన్ని క్య్షన్లుని సొబంగు 1 పెదపి చివ్టరుు సంజల నరవిచ్చు నవ్వు వెన్నెల, చలించు తుమ్మెద "బెళుకు చూవు, లోలపవన ఛాలితకుటి లాలకమ్ము. భి చాడాక నన 'వ్లన్షల్లాపమ్ము, మురళిం గూడి అశేల వల్లాలషఖ్యెతి యమృతగాన క ॥ ॥ ల్‌ వ క అ టల

శీతలముపూరముల విరజిన్ముు “వేళ. ఉన్ని కృమ్షుని పాబంగం జూచితికో వేదో! తేవు శర_త్తమస్వినులు "లేవు మశోజ్ఞిసుధాంశుమాలికల్‌ ేవు వినీల నిక శ్రా కళిందసుతా నవనాట్య నంపదల్‌ వేవ్రు మదీయ గాత్రలవలిం బుల కాంకుర కోరకావళుల్‌ ేవు కుమూర గోప మురళీ మృదు గీత ముకీ విలానముల్‌ | *లివిలి పస్తు జేకుల వెన్క దొటిలు మల్లియయెవ దాగు మఘపరవము కను చూపు దాటు నామసిం బాయుకోయిల గొంతులో. జిక్కు. వనంతగ్నీతి విభు ఏడి శుష్కించువికహిణి సెలయేటి కడుఫవులో నడంగిన కడలి మోంత జేనిక్రై 'వెదకెకు తక్కచూఫులలోన: జ జేన్‌ జెర వడ్డ నిండుచ య ప మా భం. యస్య 6 నం కారయ

యిస్లు సీదీన గోపీకొ హృదయమంది “రాంత రాళములోన దుళ్ళింత లాడు వేణు నాదంబు విడీపింపు విశ్వమోహ నాక్ఫతిః గినోరగాయకు నరయుచుంటి, ఇద్‌ నాచరితము వినినీ వదళెదు తొ(టిలెదు వడ6కు దటు నిటు కనులన్‌ "చెదళెడు భూఫవుల నేదో వెడకెదు + ఎవ్వ బోవు సీప్రవిటపీననిలోన్‌ ౪” ఖో | ॥ ఇ న్‌ 4€ న క 7 ఫల జ్య ం" జ వ కొతి ఎ జీ శే (్‌ ఇ జ ఆ లి ం . చ్‌ + య!

నవిశాంతి

నో సీల్మాభ నరసిలో నిండు జాబిల్లి శాయంచనలె విహారము నల్పుచుండె గ్‌ కమ్ము తెమ్మెరలు వఇాఖా పష్యతములనొ కల్లోలిసీ తరంగములనో డాగె; నాట్యంబు మధభురగానంబును మౌని గాటంఫవునిద్దుర6 గాంచె ఎైవలిని ; స ్వేశ్వరుని వాస్త జలజ యుగమున విశ్యమే హయిగా వీ శాంతిం జెంజె!

_క3

ముహాకవి (గురజాడ అప్పారావు) గుత్తునా యని జూతి ముత్యాల్‌ గుచ్చినాండే మేలినరముల ఇత్తునా యని అెలుంగుందల్లికి ఇచ్చినాండే భ్‌ కితో | నవవసంతము సవ్యవనరమ మావికొమ్మలం గమ్ముచివురులు పాట పాడెడి పరభృతంబును ఎన రాఫుదురో 1 పొడుపుముల పయి రంగ వల్లిక మింటినడుమం (బ్రచండ తేజము నంజమబ్బుల పైని శెంపులు వూడ కుంటిరిగా ! రంగవలిక మాయ మయ్యెను చండ 'కేజము నూసిపోయెను నందెశెంపులు సాగిపోయెను వెదకు చున్నా రా!

౨౪

కారుచీకటి గమ్మినప్పుడె చదలు మబ్బులు కవ్చినప్పుడే మియిణయ య్‌నను మెజయనప్పుడె "వెదకు చున్నారా! చుక్క లన్నియు సొక్కి సోలెను గిరులు కదలెను, దిరుగం6 చా౭ెను లోకమోహన మధురగానా + సార్ధదమోదమున. యుగయుగంబులనుండి (మో: గెగు విశ్వగాన వియ _త్తరంగిణి భంగముల నుప్పాంగు నాతని నగీతనీఠక రముల్‌ పాట పాడిన పరభృతంబును మూంగవోయిన ముద్దుకోయిలం జిన్నిపీకములు చిజుత పాటల వలుచు చున్నవియా ! న. ౨౫ ణా

ఆతనిపాట నంజమహుస్టు మొగ ౦బుం గెంజూాయ గప్ప గన్ను ల్బల్లన నరవిచ్చి గగన వీఫ మెల్లగాం జల్లగా సాగు మేఘు మోందం దరళ మోహన ఏీతణతశులు నిల్చి, మంద మలయానిలోర్మికా మాలికలను లలిత సనుపమావ మధువ 'బాలనస్వరంబు నె ల్సి, వాడితి వేముమొ పహృాదయకమల వికనవేద్పోధకం బగు వింతగీతి. నండెవేళ, పాలముగట్టు, చల గాలి, ట్‌.

చేతిలో: జేయి, నునులేంత చి త్తములును; ఈవు నేనె పిట్టటటుల నేమి యనక; సర్వమును జేర నొక్కా యపూర్వ భావ ముదయ మ ఎ్యుం గుమవాా, నాహృదయమందు | మొగము: గంటిం గనుల: గంటి, మొగలు. గంటి పాట వినుచుంటి,..

అంటు

లోకము పాడుఫవుమలపయి బంగరు (ముగ్గు లుంచి ళు నంజమబ్బుల కుంగరాల్‌ నంతరించి పోవు చున్నావు, నీ వేమి పొంది తోయి! 'వెళ్టీ మిత్రుండ, లోకంఫువిధము. గనవొ 1 మభుర మకరందరనమును మధుపమునకు6 బుప్పొడి దుమూరము సమిోర ఫుతకునకు నిచ్చితివి కావె, నీ యంత నీవె పిలిచి తరళ తుహిన్నాశు లేల కేదంగిపడుచ 1 తోయములం దీయ _నైన పానీయ మొనంగ్‌ వలవు నును లేంతగాలి వీననల వినరి పబల్ష్నె డాఘ త్మీవాతపంబువలన నిటు ెతివె సెలయేజ, తుటతుడకు ! టలు రట లు ౩2

వల వేమింతును? లో

సౌరభము లేల చిమ్ము బుష్న్మవబజంబు ? చందికల నేల 'వెదంజల్లుం జందమామ ? వల నలిలంబు పాజు+ గా ద్పేల వీనరు 1 వలనా హృదయంబు (పేమించు నిన్ను 1 మౌవిగున్న కొమ్మను మధుమాస వేళం బల్లవము మెక్కి- కోయిల పాకు శుల? పరులం దనియించుటకొ $ తన బాగుకొజుకొ ? గాన మొనరింపక (బతుకు గడవం బోకొ 1

వ కే

అక

దివుభాగనంము స ల గన్టి పేమమణిరత్నా గణ మేల లేమ, మనకు? ళీ ఉస. ం ల! సా*ధ్యనమయసువర్షి తచ్చాయ లరసి 'తాకకా క$కోభితాంబరతలము. గాంచి చింతలను 'బా.యుకము చేయిం జేయి కలివీ! ము_త్తియంఫునరము లేల ముదిత, మనకు? నలఫుంబాటల (తుళ్ళింత లొలయ నాడు సెలల తరగల నురువుల చెలువుం జూచి వ్రీతి నుంశుద మలంతి కోరికలం బాసి. సార్యామభోగము లేల చాన, మనకు? ఏలికల మూదు మిన్యోన్య హృదయములకు |! పవిమల (వేమన్నామాజ్విపట్టభ్యద భాగ్యుముం గన్నం జిణుతకసంపద ల వేల? ఇృల్జలో గగ్ని ౨౯ తి

నాావేమ శ్రాళ్య ఇటిల్య కలుష పంకంబు నలన మలిన మొ నాహృదయము భావము మెుు లయెర్ట నతివిశుస్ధము ముధురము నఘరహితము (ప్రణయమున కంచు సందియపడుదు 'వేమొ |! 'ేయసే | శర్యరీ తమోపేటైలంబడి చందుకుడయ రాజె పూర్ణ "తేజస్వి యగుచు ; అఘువిదూపీి.త మోహృదయంబునం జె (మ కోమలతనుము పవ్విత మ్య,

జ

స్తర్హీ

ఫి

వెం

విరిసివిరయని _క్రొవ్యిరి నరయుటకును ఎంతొ నందియపడ, న్యృశియింపం గలమె* నలఫుల హరింపం గలమె +! యావనము నూత్న వికషితము ; కలుపషహృదయము నెజపు6 జెందు,

నల్‌

న్‌

జ్‌

విం

'పాణకాం త

పణయ మలయానిలోర్మికా పటలి నూగు సౌరభమ, గానమా, నిండునా తి నిండు ! పాణమునకును (బాణ మౌ ఎవాణకాంత యూర్చుతర6ంగల నోలాడి యున్న వాక ప్రణయ నీరజ మధుర సౌరభము తోలు హీమకణమ ; తేనెచినుక, లూ రిండు శాంతి! (పాణమునకును యటాణ మ్‌ (పాణకాంత యొడద శోధించి య,శ్రులె పడెెె యిచట ? (ప్రణయ విమలాంబరాబ్టి గర్భమునం చేలు సిరదమ, సీలమౌా, యిండు సిండు శాంతి ! పౌణమునకును చాణమౌా ఎాంకాంత మానన్తేశ లవ మూని మాతీనారె! పణయవనతరుశాఖలం బల్లవించు

"తే టిమోంత, కోయిలకూంత, తెండు శాంతి! (వాణమునకును బాణ మౌ _పాణకాంత విరహగీతిక లప్ప జెప్పెదరొ యేమొ*

రె

మాూాట్‌నూటికి

వడం: జనిన మవోహరి జూడ లరసి

కలస హృదయంబు, నెమ్మది చలన మొందు కనులు నూసిన, లొకమోహాన మనోజ్ఞ నూర్తి చిరునవ్వుం జిలుకుచు _మోల నిలుచు, హృదయ మక్క_ట ! ననసుమ మృదుల మగుట విరహ బాధ కన్నీరుగా వెడలరాదె? అతిభయంకర సొంద సీలా భపటలి

వాన నగురిసిన థధవళిమం బూనుం గాదె?

పూత గోదావరీ (నవంశీతిరంగ మాలికావోలికల నూంగస మలయపవన |!

వల కొంపోవు హృదయంబు నేర్చి వెడలు వేడి నిబ్బూర్పుగాడ్పుల వెలందికడకు 1

33

9

పొంగి కిలకిల నప్యి యుప్పాంగి పొరలు తరణగలార, నాబాధలం దలంప రయ్యొ ! పాణనాభుండు మాయుడు రాజు మిమ్ము వీడినప్పుడు (తుళ్ళింత "లేడ కరుగు 1 జలనిధులు దాఃంటి యున్న 'తొచలము లెక్క హృదయ మది యేమొ (శిందు మా దెజుగకుండ6 బశ్షీవలె జెక్కలం దాల్చి పరువు లిడును నూటిమాటికి నలపఫపులపేటికడకు 1

లీ

ఇ

కెర్రీ

వేయనీ! నో వేయనీ (వేయనీ వ్రియడనే _వేయసీ "వేయి కన్నులు చాలి 'వెదకుచున్నా నే ! క్‌

నల్ల మేఘాలలో |; నాయమా దాగంగ ? తలడిలవో నన్నుం | దలచి రావో!

న్‌్‌ మెజువువై యొయ్యారి | మెజువున్నై కన్పించి యరసినంత నె మబ్బు | "తెరల చాగిలివా ! తళక్రు మని కనిపించి |! వలపు "వెల్లువ ముంచి వలపీంచి వమాయమె ! ననటం గూరితివా!

న. క.

కళ్‌

నల్ల మబ్బుల నింగి 1! నాసౌధ 'రాజమ్ము

వి, స 6 99 నల్లమబ్నే వియండు | నన్ను. గోరకమా !1 అడుచును బాడుచును 1! పోయిగా నవ్వుచును పొడు మేఘాలతో | బరుగె ల్తె వెజుపు | వై

కిటకిలని నవ్వు చెలులతోం గలసి మెలసి పూవువ మబ్బునై చిన్ని ఫుల్లు చవౌచుం బనవ కోమల రమజణేయ పథముః బట్టి వోవుచుందువు కానణ్యమూ రై పీవ్టు, వనో దీనుడ నేనీడనైన నొదిగి_ అడు గిడగ లేకి నిబ్బూర్ను విడున "లేక పొరలు కన్నీటికాల్యలు గరియోీ్‌క_ వనొ డీనుండ నే నీడనైన నొదెగి కాంచెదను నిన్ను. గనులారం కజువుదీర | పసవములం జల్లి గానసార భఛభము. జల్లి _పవిమలానంధ నృతో్యోత్సవములం జేల్చి నిన్ను వలవీింపం బూనుదు రెన్నా గతుల, వనొ దీనుడ నే సీడనై న నొదిగాా హృదయ నేతివు ఛవధీయపదసరోజ మృదు కో లేశ దిన్ననంపదను వలచి 3౬

ఎడంద కలలగించి విదళించి చేర్చి నిడలు వేడినిట్టూర్చు గాక్పులం బెదవు లదర నామనోహారి నిన్నుం గన్నారం గాాచ నలవి గాకుండ దుఃఖ్యాశుసలిలమౌా క్రై కం బొకటి నాద్ముపణయ సీత్షణము. గప్పంా- వనొ దీనుండ నే నీడనెన వొదిగి ర్లు (యమోకునై తౌయినె. నిల్చిసోదు నకట[! మ! కిట

ఆటఅునిది వ్వ హ్యాదయనాళము వెగియె, నాహృదయథధనము తొలంి పోయెను, జీవితఫలము సుక్కి 'ేలం బడె, నింక జీవింప నేల నఖుడ వలపె విషమైనం దుచ్చజీవనము విపషమినా వణయభంగ పభూత తాపజ్వర్నాక్డి నెలలు భరియింతునో నఖా ! యిటులు మనుచు కడుభరం ైనవలపుచేం దడిసి తడిసి హృదయ మయ్యయొ ! నవనీతమృదుల మయ్య్ను, అతిమనోహరమూ ర్హివై య్యభవీ(6 దోంచినంత నీకై చేయి చాచు కేల! ావణ శ్యామల్మకూగజలదపటలి మాయ మైతె సౌదామిసీ! నువతం గాలిపి, కోపమునం జేరి నీ కొనగోళ్ళం గూరి యిక్షై చిణునవ్వుతోం జీల్చి వృదయఫుటము ర_క్రథారలు చానగా ర, మ్మెకైన ని న్ననను, జచ్చినను మన్న నీకె నేను!

వా

జీవితంపుని =ాళ చేం జిక్కి చిక్కి (వాణమే పోయినను నిన్ను6 బాయ లేను ! చాయ,నైై పోయి 'వెన్వెంట సాగుచుందు, సివెత పహారింతు సుఖ మెల్ల సీశె యుంతు. అవిర తౌనందముం బొందునఫవుడు నన్ను మజుచిపోదువు ; సరె యై మజుచిపొమ్ము 1 పొరదుఃఫితమంబున. గుందునవుడు "తెజచి వృదయంబు, నాజునిది వ్వె విత్తు !

న్‌

నేల పడా

అ ల్యూ! స్వచ్చ మెైనట్టి ప్రణజయంఫపు సలిలధారం బోసి పెంచిన స్నేహంపుం. బూలతీవ తావులను జిమ్మునలరులం చాల్చకుండ గాలితాంకున నేలపై వాలె నకట! నంజ'వేళలం బవడంపుంజాయలటులం జిజుత [(పాయంఫపుం గోరికల్‌ వెదిరిపోయె ; పర్యతగైణి నిర్రరపం క్తులట్టు '$1 యు వ్‌ ౧ ఆశయము లెల్ల నడుగంటి యంతరించె ! మ్‌ త్తిలిన యొక్కచంచల మధుపమునకుం నోలిపోయితి మశరందజాల మెల్ల ; ఇంతలో ఏచి యెచెటికో యుగిరిపోవు మాకుతముతోడ వలఫవులు మాయ మయ్యు | -క్‌ త షః ళం

న వ్య చమోాహనకోకిలానంద గీతి దరవికస్వ్యరసుమమనోహరసుగంధ మనిలభంగంబులను గొట్టుకొనుచు( బోయె జచటికో యని చింతిల నేటి కోయి ! లీ స్థ 5౧ 11

'నావిబలదోటం బెంచికొన్నాండ నొక్క పవడపు గులావి మొక్క- న్నాపంణయజీవ నమ్ము నర్షమ్ముుగా ననయమ్ము గురిసి, కొన్ని నాళ్ళాయ ; సుకుమూరకుసుమ మొకటి నవ్వె కిలకల మనినా ననమ్ములోన, అంత దానిన్‌, నా జీవితాశయమ్ము పూవుగా వింతగా మారిపోయినటులు నలచిళొన్నాండ |

న్యాప్రసనమ్ము ేను నన్ను మనసార నాపసూవమ్మై, కనులు విచ్చి కాంచుచు6 గాలము ఫుచ్చినాము ఎదల నిశ్శ్పముగం బల్క_రించుకొనుచు.

యి ఎట్టులది చాపురించెనో యేమొ యంత నాకసందుల్నతోవల నల్ల ద్‌గియ నొక్క ారార్క_కిరణమ్ము ; ఉర్వి వాలి నాగులావీ సోలి తూలి నన్ను వ్‌జ్త

ఆ

ఆఫుపు నావ్షై ఫు చూచి నాయలరు లేని కూన్యమౌా మోడ్ముమూాంకును జూచి, యొక్క- కోకిలమ్ము కో యని, యేడ్చె గొంతు నెత్తి! మూకొజకు చారిం బోయడుమందపవను చొకంయ జూలిగ నెక్క నిట్లూప్పు విన!

ర3

చిన్ని పూవే వాజెనా త్‌న కన్నె వలపుల వీడెనా తన చిన్న లన్నియు వన్నె లన్నియు మన్నులోం గోల్పోయెనా 1 కాంతు నెజటుంగని కన్నె గాచా సిగు వీడని మొగ గాడా ణి ౧ మొన్న మొన్న నె ముద్దు వల్లిని మొసలు దీలెనుగా ! ఖీ మ్స ళళ

లోకము

పటిపని యిది లోకమా ! హృదయచళన

వారుణమహోగకార్యంబుం దలంచినావు ;

పణయ మధురివు మెజటులగవు, పాప మనవు,

పశ్షములు చయూల్తు, బంధింతు పంజరాన ; | క] శ్‌ తై

నెజ్టీలోకమ ! హృదయంపు స్వేచ్చ నెటులు

పంజర౧బున బంధిం తె? పాదపమున.

గసాడియుందు మెల్లప్పుడు కొమ్ముమోాందం

విమల _కేమ విహగదంపతుల మగుచు !

ర్ర్మ్మో 12

శాపము

నవననంత శుభోదయానందవశత =

(క భతి నూతన జీవలావణ్యా మొంద

జౌయి అప్పయు.6 గంఠన్వరంబుం చాల్చీ

నై జగుణము6 ద్యజించి గానంబు సేయం

వికము, పాడకు మనుచు శవపించినారు ! 'రో౬

పక్షి నని పాడంగల నని ప్రణయవీథ నిత్య లీలావిహారముల్‌ నెరవుదు నని సతృములం దూల్చి, బంధించి పంజరాన గానమును (బాణము హరింపం బూనినారు ! ల్‌ (్ట ఈ౭

అబ్బ | హృదయ వనజూత సుమ మృదు మనోహర దళము లదయతను [దుంచినాశే 'పెంధూళిం జిదిమి వెదంబల్లినా రే | హృదయ శోణిత ధార నెదుగు జీవిత నల్లి మొదలంట. దూల్చినాశే భఛయదాగ్ని కలలను (శేల్పినాశే ! జగ జి నూ ర౮ా

చుక్థాలు మింట నెచటనొా మెజయు చుక్కల! గంటం జూచితిం గాంతు బూరలోం గాంతు లూరినకొలందిం జుకలె కాంచి (శైదుకే గడవీతిన్‌ . చేతి కందెడుపూలకొజక్రై చేయి వాపక చేరి కోరక చమూరముగ లే వంచు వానిని దూతీ నదలిలిని, మింట6 జుక్కు_ లదృశ్య మాయేను చేతి కంచబెడుపూలు వాడెను సారహీనఫు జీవితమునకుం నోరక ల మిగిలెన్‌,. పశ్షివలె నాకాశ నిర శల పథవిహార స్వేచ్చం గొరితి పత్నములు శే వం చెటుంగక (పొకులాడుచుం బొగిలితిన్‌ . రగా 13

ముగిసి చనె నూ జేళ్ళబదు కిటు మూడు నాళ్ళశె ముక కా లాయిను మోడు ([మౌాంశ్రై పూయకుండగ చాడి తూలిన తీవమైొ, తళుక్రుబంగరుతార ేలా ! తలకు మాజీన తలంపు లేలా* నలచి పొందగ గగనసుమములు కలయ జీవితము?

జ

ఆళ కన్నీటి శెరటాల వెన్నె "లీలా ? నిార్పు గాడ్బులో నెత్తావి యీ్‌లా లు అవి (వళయ శాలమహో[గ భయద జీమూతోరు గళఘోర గంభీర పెళ పెళార్భటులలో మజు వేలా! అశనిపాతమ్ముతో నంబు వేలా? పహోలాహలమ్ములో నమృత మేలా * ప్రబల వరం భాభ జనిత గాఢ భ్యాంత నివిక హేమంత "రాన్రీకుంతలములలో నిల శిశిరమ్ములోం జివు శేలా + పాపాణపాళిపై6 తునన "మేలా ॥ వికృత కూరముధా ముభితమృత్యు కోక వికట పాండుర శుష్క_నదన దంస్థాగ్ని లో న 'వ్యేలా శ కన్నీటి. లం తఫి లప టో యస ళ్‌ న! = టాం అత్రి స న

తనాక౦డ! ఎంత ఎకు నయ్యునో గాని యుడంద నెలికిం దొలంగి పాజని దుఃఖా[శు జలము నలనం (చావృడంభోధర స్వామి, నీవు కూడ నావలెనె జాలి వొడమ వాపోవుచుంటి ; ఒక్క. టొక్క_కు కసన్నీటిచుక్కు లొలుక నేడ్వ లేక యేడ్వ లేక యేడ్చుచుంటి, నెచ్చెలీ, యే నెజుంగుదు, నీవుగూడ నొక్క_మాజు గాటంఫవునిట్టూర్పు వికుతు, "తెలియ రాని "తెలుప లేని తీక్ష్య తాప మెదియొ లోలోన నిన్ను 'వేగించునేమొ ! (పావృడంభోధర స్వామి, జీవనంపు భారము తొలంగి పోన నవ్యారి'శేని నోరి నీస్తాదలను జెప్పీ కొందు వేమొ భొణుగు కొనుద్థుందు నయ్య, యొక్కొక్క- వేళ ! 1. బా త్య

ఇశ్షై విలవించి కతియించి నేను, సీవొ పోరు హోరున నీమనసార నేడ్చి జిలుంగసవలిపెంపు వన్నె చవీఠల ధరించి కులుకు నవ్యులపవడాల తళుక్రతోడ పొడువు చెలికడకో, నంజ పడంతికడకొ పోయి యాటలం బాటలం బొద్దు వుగ్తు. ఎడ తెగనియాతత్ర నిట్లు సాగింప లేక యేడ్వగా "లేక్ష కృశియింతు "నే నొకండ! సం

దుఃఖము దినము దినమెల్ల నైదాఘ న్‌ భాను భీకరకరానలచ్చ్భట "వేంగి వేంగి శీతలనిశాప్రశాంత శయ్యాతలాన నికు కను మోడ్చెం గాదె నాహృదయసుమము |! లి అలనటం దూలి, నిర్జీవ మటుల సోలి, జాలిం గొల్పును గాదె? సీ వేల నంపు

ష్‌. మటుల లోలోన కలంచిి, చీళకటిముసుంసు నొ_త్తిగిలం (దోసి, వదలనిపొత్తు నోర తొంగితొంగి భూచెద వయ్యొ దుఃఖనూ ! యొ కీంచువై నను జూలి వహించ వేమి! సగము వాడీన మృదులపుష్పమ్ము సుమ్ము నిదుర వోనిమ్ము, "లేకున్న "నేల శాలు!

ఫ్యా

శ్చ్‌యి నంధ్యానమిోర ణా, -శేీయితోడం గారుచీకళటితోడ దుఃఖమ్ము కూడ పరువుపరువున నాకొజ కరుగుచెంచు ; సీదు నునులేంత ఆక్క_లమింద వడిగ నెత్తిళొని పోవరాటె న న్నెచటిశేని నిత్య లేజటోమయాన ౦దనిలయమునకు ! నిమున మేనియు నిట నుండనేర నోయి! నంజమబ్బుల పవడాలచాయలందొ తరణీబంగారుకిర శాల మెటుంగులందొ లీన మొనరింప రాబె యీలోన నన్ను? మధుర సంధ్యాసమిార కుమార, దీను మనవి విని యేగాగాదె యేమలయగిరికొ ? మధుర నంధ్యానమిర, కుమార, నన్ను. దొకుకొని యేగ రాదె నీతోడం గూడ |!

ము

స్‌

'అెక్కలం దాల్చి పజ తెంచు చేలతాంగి కారుకాటుక-చచీర సింగార మొదన చీశటిచెజుంగు విసరునం జెదరి యొక్క. యుడుమణి విషాదపూరితద్య్వుతులు శరాల్చు; పాడుకొను చేంగు జాలిగా. బవన నమెటకొ కజనిగ ర్ళాన వింతవిలాపగీతి ; ఎద కరంసనట్లు సన్ననియెలుంగుతోడ నక్షై తల లెత్తి పాట కూళొట్టు వేడ్చు ఇకాతమిోపవీచికాళి సగంబు నిదుర ; జీను నాదుఃఖమే తోడునీడ గాగం గడవికొనుచుందు నిశ యెల్లం గనులు దెజుచి ; ఇదియె యద నని తలంచి, నాహృదయుపేటి ముంచుకొని వచ్చు భావజీమూతచయముం గలిపి వేతుం దమస్యినీగర్భమందు !

శు

సల

వదు 5. నీ కను తెప్పళొనల నొక చినుకైన కదలనీ, ,పళయ కాలానంత భయదపాఫో రాశ్‌ ౧ మె స ( వలె విశ్వ మెల్ల ముంచెత్తు సుమ్మా సీ పెదవి చివురుల నొక నిడుదయూర్పు వినరనీ, కాలాంత బలవచాభీలొనిలముగ లో కాలం చుటిలో నూడ్చి "వేయు సుమ్మా! నీ వ్రువుకెడంద నెక శోక లవమైన శేగనీ, ఆ మహానట గళోచ్చలిత పహోలాహల మై మిన్నుమన్ను దహియించు సుమ్మా ! సిం $5

నన్నుం గని యీరు జూలిం జెందంగ వలదు--- ఎవ్వ రని యెంతురో నన్ను 1__వ ననంత శ్లోక శీకరతిమిరలో కై కపతిని ! కంటక కిరటధారినై. కాళర్యాతి మధ్య వేళల, జీమూతమందిరంఫు: గొలువుకూటాల, నేకాంతగోష్టిం దీర్చి. చారుణది వాంధ తోదనధ్వనుల శ్రుతులం బొంగి యిుప్పొాంగి యుప్పొంగి పొర లిపోవు నావిలాప నిబిడగీకికావళీ వి “రావముల న రాత్రగర్భమ్ముు, మజియు మజశీయు భీషణకాళిమోన్మ త్తం సాంగం 'జేయుతటి, నన్ను మిరు నీక్షింప లేదొ ! వన్నుం గని యేరు జాలి. జెందంగవలదు-__ నాకు సిన్న్వాన తాళ నృంతాలు కలవు, నాకుం గన్నీ టళరులదొంతరలు కలవు, నా కమూల్య మపూర్యమానంద మొనంగు నిరుపమ నిళాంకదు!౧ఫునిధులు కలవు-__ ఎవ్య రని మెం న్లో నన్ను 1___

డం.

నశననుమూడ ఏను మూవలెనే కంఠ మెత్తి వాడ *ంతొ యుబలాటపడి నవరింతు గాంచు ; వను మావలెవే నవానూనగాన వి_స్తృతవ్యోమయానాల వెడలి వెడలి భావలోకాంచలమ్ముల వాల నలతు! ఐన నే భూయె! ఆపుకో లేనిపాట యొడంచ రొద సేయినో లేదొ యింకీపోవు నంతలోన శే కటకటా ! యంతు ేసి దారి లేని వోకంఫు కెడారులందు |! అంత లజ్ఞావ్‌పాదదురంత భార నహనమున కోర్య లేని యీ పాడు బమెక్తు నంగిపోవును మజిమజి ుంగిపోను

• "తెజటుంగని వాతా?లోకములకు ! మూంగవోయిన నానశమ్మునమగూడ నిదుర వోయిన పెలజీ-టి కొద్రలు కలవు--

న న.

లా

వ్రీళు మనసారంగా నేడ్వనీరు నన్ను వన్ను విడువడు ! ఒకసారి నన్ను విడిచి నంత నేకాంతయవనికాభ్యంతర మున వెక్కి, వెక్కి. రోదింతును._విసువు చేక్ష విరతి లేక దుర్శరశోకవిషమగీతు వీడ్చివైతు ; ఎలుం గి యేడ్చివైతు. ఈ మహానంద వీచికాస్తోమడోలి క్య్మాగముల నింక న్‌ నాట్య మాడ లేను, నేను చిజునవ్వు "పెదవుల నిలుప లేను ; వవిశామ మేని లేని యీశుభోత్స వ (పణయ శేళికామోద భార _మింక నేను వహియింప లేను ; జీవింప లేను! ౬ఒ౦ి

సె రదుసంగీతక లవాలసద్విపంచిం గరమునం దుంచి జీవిత భరము వాయ చఛాడుళొ మ్మంటి తియ్యని పంయనీతి తంచులను దెంచి మెట్ల విదల్సి న్యాపు ఎటులం బెడుదు, స్ట్‌బదు శెస్లు వును లం జాలి స్వ్యాదుమకర ౧వసార భా మోన కుసుమ దామ మిడి నాదుకంఠళానం వాల్చు మంతి ; జ్రేక్సు వేక్షలం జిదిపు భూళి నెదంజిమ్మి? ఏది మనసార థరియింతు, నెటుల వమనుదు + చాజగా జీశ్వరులకు నలభషమెన సనదమళామూల్వు తార కా వదృశ దివ వశీవ్‌ాాజిత కల్యాణ మకుట రాజ మిడితి నాము స్తకోస నహిం దుకొోొన6ంగ ; శలప 6 బొరలించి పాదాల మెట్‌ మా టు యకట 1! గిరవాబు వైచి యాశాంతములకుం బేదనై వోయి యెొచ్లు జీవింతు నోయి * ౬౧ 16

ఈనిశీభమధ్యమ్యు శన నే నొకండ ఫఘోరకాంతార కుటిలకలోర వీథు లందు€ దిరుగాడుదును భయ మందం గాసి లోక మోహన తారాసలోకనముల నలదు కనుమైంగ చేయగా వలదు నాథ | ఇంచు శేనియు నెజన స్వామా, త్యిదీయ పాణేనిర్లత నిరాత పాతమునకు; (ప్రళయ జంరూూ పభంజన్మపబలథధాటి వడ?:కు శి చిరనలికా ప త్త్రమటుల

6... ఉం ఎవి హృదయము చలించు భవదీయపదనసీమ: (టగాయదరహానకౌముది పరిమళింప ! ఇళ్ళుహోవిశ్వ మబ్లలాడించు స్‌దు బొమమిుడీం గహాయవీతమణస్నూ _ర్షిం జిమ్ము | బురదలోం టళ్ళి పొరలాడు పురుగు నెత్తి కాంత చేర్చక మోయి నీకొౌంగిలింత (|

టం

( ఆ౨ను గాటంవు నిద్దురలోన మేను మజుచు వేళల భవదీయమధుర వేణు మృదులగాన పతుములపై మెల్ల మెల్ల 'వేగుదెంచి మామకశుష్క_హృదయపా(తి నింవ్హివైతువు పణయార్ష్రనిన్వ్వనముల! _ అంత మేల్కాంచి యెంతొ దాహమ్మిు గొన్న (శవాముల విచ్చి నీగీతరనముకొజుకు కడలం: బరికించి శూన్యలోకమ్ముం గాంచి పాకు హోరు మటం వేష నోయి స్వామి !

శీ (స

జ్ర

నాకాన్క ఏడి నీ కిత్తు నందువా హృదయనాథి :!

వాత కాన్కుగా శీ మొకంగంగాం గలను లీకు? 'తారకారత్న భాసుర తాన హోర సుపభామాలికాజూల కోభికుడ్కు, రాజరా జేశ్యరుండ వీశ్టు [ప్రభుండ ఏవు హృదయపతి వీవు ! భవదీయపదసరోజ మృదురజో లేశ దిన్ససంపదను వలచి వీసవీకుల వాడల వివీనములను ఇిక్షుకునిబో లెం దిరుగాడు పేద వోయి! కాన్క_గా జే మొనంళగంగాం గలను నీకు? గాఢ లజ్ఞానుతాపసంకలిత హృదయ నీరజదళాల రాలు కన్నీటిచుక్క గాక్క మనసార వల పూరం గలంత దీరం గావ్కగా నే మొనంగంగాం గలను నీకు?

ఒర

క్రుంగిపోదు! ఎట్లు ని న్నూహసేయుటో మెొులళ చేక వంగి వంగి శిరము వాంచి ప్రంగిపోదు ! రాజరా జేశ్యర కిట రాదపుటిత రత్న మాణిక్య కాంతిసీ ఛాజనార్చి 'తాం్రినీ చేదజయుగళుండ వయ్య |! చింపి పాతలం గృట్టికొని జీర్షః పటకుటీర వ ళకా వాంగణముల సివా్శ మేల! శిథలతెర భాదనమ్ము సీచేతం బూని నూలి సోలుచు నిను పేదతోడం గూడి యీవె దెకమూలినంఎల నింటింటి కేయ నేల? దీనుండ_దై బిచ్చ మెత్త నేల? చిత్రములు స్యామి వీ వివెచేంత లెల్ల |! ఎట్టు ని న్నూహసేయుటో యెజుంగ లేక నంగి వంగి శిరము వాంచి (క్రుంగిపోడు ! కలుపు బాప్పకల్లోలినీ కణంములందు తళుకు తళు కని నాట్యాలు సలువు నీ య-_ నంత రాగాంగఘుమాలిశాకాంతి చేవ! ౬ 7

ఘూమచేనళా నిశ్న్యాన భూమపటలిం జల్లంగా 'నెల్లివిరియును స్వామి, నీకు భవ్యకరుణార్ష వీత్షుణపరిమళములు, చండమృత్యుగభఖీర గశ్టారవములం బల్లవింతువు నవ్యవిపంచివో లె మాధురులం జిమ్ము ఏీకంఠమంజుర వము. చిత్రములు స్వామి, నీవింతచేంత లెల్ల ! వరొనిగానమ్ములకు నించు శీని గాని మాజు మాటాడగాం బోవు, మన పౌొనలోవు, శీతజనాకళిన్ననునం సేవనముణ కలరి తల యూప వీవు *ఊి మన ననవు; సార్వం "“ములవీినయపూజూవిధాన మెషవంద మెచ్చవు, వారి6 గన్నె ప్పి కనవు, నై ని న్నూహచేయుబో మయొజుంన బేక నన్‌ నంగ శిరము వాంచి [కుంగ్‌ పోడు! ౬కు

పాపీ! మలిన'చాష్పమా _క్రికమ్ము మిలమిల నీకనుల నిలువ దళతళ మని తారలు నటి యించునురా పాపీ! "వేడి వేడి నిట్టూర్పులు న్ని

వాడిన నీ పెదవు లదర మోడు (మూంుచివుకుులతో మురియునురా పావీ! భరియింపగ రానిలజ్జ నచీారము వంగి (గుంగినంత. 'చెరల చాంటి చీందమూావిు నవ్వునురా పాపీ ! “దారి గాన లేను స్వామి ! రారాగొ యని కంఠ మెత్త నగననవీఫ నంధర్ములు పొడుదు రోవాపీ!

౬లి

కురియుమురా కన్నీటిని ! మటీమజి విలపింపుమురా ! సరము గూర్చి పర మేకుండె చాల్చునురా పావీ ! ల లట ల

కన్నీరు కలుపు దుస్హాంత పంకనంకలీతకుహార ముల జనించు మదీయా[శుమలినధార స్వామి, భవదీయపాద బేళమునం వాట్‌ పరమపానన జాహ్నవీ (ప్రతిభం గాంచు. గాట మగులజ్జవలన దుఃఖమ్మువలన నాశనుల జాణునుస్త్యాశుళీకరములు వృాదయము. గలంచి విదలించి యేర్చి వెడలు స | సాంద్రశోణితబిందు వ ర్లమ్ము సుమ్ము ర తావకీనపదనరోజదళ ములందు నిలువని మ్మక్క_ "వేడిక న్నీ తెచుక్క- | కడలం (ైుసనరించు నెత్తావి కమ్మూదనము దావని మ్మోప్రభూ, దానిం దనివి శీర ! ౬ శీలి

వమాచాబయ్య, నాన్న గారు :౧

వమనోవారసీమలం 'దేపవ్మిత

వఏీమల తేజోమయవిశాలవీథులందు

అవ.రామోదనంభరితాంతరంగు

లగుచు విహరించుచున్నారొ ! అమృతగాన

మధుర మందాకినీ్‌భంగమాలికాంబు

శీకరవితానమోహనచ్చితనటన

మెన్ని యొన్ని రీతులం జూఫుచున్నవారొ !

పూర్ల వికసితజవితవుప్పక్నమ

సౌరభమ్ముులం జిమ్ముచున్నారొ 1 ఎల్ల

'దెనల భనదీయసుందరదివ్యరూప

నవ్యకోస్సుల గురియుచున్నారొ మారు! రిం

ఖ మాచాబయ్య, నాన్నగారు :౨ వ నెజుంగుదు చిినూతనానురాగ పంథములం గట్టునడుట స్వష్నముల నేని యెన్నండుగాని యుచ్చోటనేసి నిమున మేని యడశ్తాటు మూరు నహీంపలేరు, ఏ నెటుంగుదు, రామధూజాని మారు కరము కరమునం గీలించి కాంతిసీమ లందు న్వచ్చందనిత్యిసహారపరతి మెలంగుచుందురు కాంబోలు; మాయమూల్య జీవితసుమాల నేన్ఫప శేవరునకు న నర్పణముచేసి రట్టిసూర్యాననీర్యద చంపునౌదల నాశిపాతతల విాాసి చల్లుచుందుకు కాంబోలు, నాాలానేతాాలా. ౭2౧

మాబచాబయ్య, నాన్నగారు :8

“జయము, జయము లలిత సుమవోజ్ఞ కావ్యమంజులల తాంత మాలికాభరణా ! వినిర్శల విశేష సుగుణమాణిక్యదివ్య తేజోవి రాజ | దీనజన పృదయాంతరస్థి విహార | రామరాయేంటదు(శ్రీసూర్య రాయ, జయము !” అనుస్తుతిధ్యానములు జగ మంతం టగ్‌మ్మి యంబరపథాల మార ్ర)ంగుసపుడు మారు మువ్రు రొంమొరులం గాంచి మురియునపుడు గర్వ్యమున నృత్యమాడు మాోకంటిబూపు లధర సాంధ్యప్రభల దరపహాన తేఖ |! మింట మిలమిల చుక్క_లై. మెరయునేమొ ! వెన్నెలై నినువీథుల విరియునేమొ!

న లా. ర౨

మాచాబయ్య, నాన్నగారు ; ౪ మూ పవ్మితయశోనిర్శులాపగాతి శీతలతరంగజలసుధా సేచనమున కలుషకొటిల్యకగ్షమమలిన మైన మితనయు జీవితఘుకూడ ఫాత్‌ మయ్యె !

జో

గలి

గి

కక

మాచాబయ్య, నాన్నగారు : ౫

నాడు గొం తెత్సి మాు గానమ్ముం వేసి

నారు భుననాలు తమ్మశవణాలు విచ్చి

ర్ల నటంచు “ఓహో” యంచు నాలకింప

విన (్రయాధికనమోో '్రదవిభ మమున,

అంత హరిదంతములలహాడ నతిశయించి

పొరలిపోవు మిగీతమాధురుల _మోత

తనవిపంచీమనో ఖ్రైనిన్వునము ముంపః

గనుబొమల నెత్తి మో మెత్తి కడలం గాంచు

జారతీ జేవి యంగుళుల్‌ పాడ వంట !

డకనిమిలితిదిన్య న్మేతిములతోడ

నపుడు మోపాటలోని యనంతనూత్న

ర్తి కలరి కవీర్యదన్యమాట్టు "లేం

వగవుతొడ శిరశకంపనమ్ము సేయ

విశ్య మెల్డ శొంవా పభల్‌ విరిసె నంట ! ల.

నూచాబయ్య, నాన్నగారు :; ౬ ఎన్నంనో మిోారు పాడిన దీవనంత మధురజీవసగీతి హేమంతదీర్థ మాూమిసీ మధ్య వేవయే మైన నేడు కూడ నాయద౦ (దళ్ళింత లాడుచుండు; నన్యభాగీరథ్‌ దిన్సనదివిధాన “నేంుకూడ సోత్సననృత్యవాడు లోవ, పొంగి పరనళ్ళి (తొక్కా ముప్పొంగ్‌ వొ5ంలు సీయమృత పూర్ష్మ వాహినితరంగ శిఖరముల నాడు నొకకొన్ని చిన్న చినుకు లీహృదయగపహ్యారము చాంటి యీగ కమ్ము " నపిశసయించి మై పయి చిందులాసచుండు. కనులు, విబ్బ మనసు విచి., కాంచయలగలుగ వాప తల వహూా'ంచి మెచ్చు దున్నారు వాని, హం చానాబయనానామ్టాలాలానానాలా. స్తో

నూచాబయ్య, నాన్నగారు : ౭ రజన జ్య శా _పాజ్యపీఠి పురీ మహా రాజ్యభాగ్య లఫ్కి కొలువు దీర్చుచిన్నరత్న ఖచిత భానమానకల్యాణసింహానన మ్మూ ; అది విలమశె "ర్యమూ ర్తి రణావం వి హోరవి[కమ కేళికానంతర ము ఇాంతి నుండువిలాసవి. శామవేది ; అది నభాసీనసకలబుభావతంస ఘనకవీ శానవీజ్ఞాన కాంతిముత్చ సన్నవీశమణస్నాపితన్వర్ష స్ప అది మహీపతి రామరాయాననీంద కరకమలవీజ్యమాస'చామరసవిరార ఫులకితభనన శ్రుదుశరీరభూమితంబు | ల మ్స 2౬

నాకు మరణచ్ము. వల దనినాను, కెౌని మరణ మనులేంతనుండి వెపిం బడినయంత నడవడ వడంకంగా శిలాజడిమ, గనంగం దలిరుగాలికి శుష్క్టప,త్ర మ్శు కాను. శుది మొదలు కాసి జానరానిది; మహాంధ కారకలువ్‌క కృష్ణపతంపువీథం గరముం గరమునం గీలించి కలసి మెలసి మన్న సహధర్మచారిణి, మధురమధుర మూర్తి, వీయురాలు, నఖురాలు, పూర్ణగాగ కలిత, నాదుఃఖ మసువులే దొలంగిపోవ ఏడ్తివోవు నేమో యను వెజఫప్రువలన నొకు మరణమ్ము వల దలినాను---

చో

౭౬

20

పతీ

న్‌ క్ష నాంటిచుదినం బెచీకటికాటుకల వి లీనమైపోవురాజమార్లాన నీవు కడలిపోతి విపాదసుఖమ్ము. గూర్చి నగ మునిద్దురలోం గ మ్ముస్వప్నమయిలు. అఫుకో లేసమమతి, ఘంటాపథమ్ము నడుమ పరువిడి నిలబడినాండ నళ్ళై విచికొనిపోవువక్షణవితతితోడ 1మూషికొనిపోవుకూన్యపహృాత్పుటముత “డ ం అనిగూథ ప్ర శాంతసంధ్యాదుర ంలే గర్భకుహరాంతరమ్ములం గలంచివోవు క మభనదీయమం౫రకటకగాన రనముచే: దిమిరమ్ము సాంద్రతిర మయ్యె.

డై

అయగమ్యతమస్సాంధద యవనికాంత రంవుకేకాంతమునం బడి, యాకమ్మక మా _న్తమితనూఫవు రార వాహ్వానములను వంట నంటి, నాహృదయము 'వెడలిసోయు. అనరణి, నేను _పతిదివసావసాన నమయమున నీవు పోయినచక్కి. చూవు లక పజువుచు (శనణాల నశ్షై 'తెజచు చెదురు చూడు నీకొజుకు నాయడందకొజుకు. ం క్ష రబా

ఇటె వచ్చుచున్నాను వీయురాలా | ఇశ నిలునలేను నా (త్రియుగాలా | రకాల నూయిడండ వెజులో నిమిడి "నేయ పొరఠలివొంగెడుదు?ఖ రురులపై 6 బకుగెత్తి ఇదె... ఈవిరహసంతాప మూపవావశ్రేశ సుపగిది సహియింతో. నెులు జీవింతున్‌ ! ఇబె... అవలిదరి సీవిలుఫు పవలు శేలును (మోయ మివ్లులతొందర నసువు నవసి తీపీయించున్‌ . ఇదె... ఈూన్యలోకము చాంటి శుష్క “"చేహాము వాటి యనో్య్వోన్యనిబిడ నిత్యాశ్తేషకాంతతో ఇదె... అవాజజాయయశకట్టీకనాయాలాలాాలు నిర

ని ర్యా ఆఇము చల్లగా నున్న దీస్ముపశాంత వేళ చలగా సాగు నీస్టుపశాంతపథము, ళం బయలు చేలుము మూరంఫపుం. బయనమునకు నలదు తడయగ, ద 'వ్వేంగవలయు "నేం, నవనవోల్హానమధురగానంబు వలదు పవిమలానందచంద్రికల్‌ పనికి రావు అలనలన గొం తె తి యాలపింవు ఛం గా అలో పరమపదశాంతిపూర్ష్మ నిర్యాణగీతి, ఒక్క టొకళకు యదృశ్య వరౌం జుక్కూా లెల్ల అలనల నాశలుకూడ నంతరింబి; ఉం లగి తిమిరమో దివ్య తేజ మో "తెలియపండ నాకనంబటు వెజుం గయ్య లోక మెల, ళా ౮ాంి 21

“వెడల లేళ వెడల లేక పడలు చెలికి వీడ్కొలుపు లిచ్చు జాలిగా విహగ కులము, ఆఫుకో లేక పొరలు నంతాప మెల్ల జరళతుహిన్నాశుభారలం దరులు గురియు. ఎన్నడును లేని రీతి. దోతెంచె నేమొ మెల్ల మెల్లన మాంద్యము! జల్ల దనముం గలిగి నునులేంతగాలులు కవికుమూర |! ఎచటి శేలపచునుంటివో యేమొ నేయ!

ఇ

న్న్న

ప్రవాసము

ఎ అంకితము: రానుమూరికి న్‌

గీమయావనో త్తనూ! ఓ ఫేకమూర్థన్య |

ఓ యమృవ ఫానమా వోన్నత_ేమసా మాశ్రై్యక చథకన త్రీ !

నీ హృదంతిఇములో నిుపమానాఖాత

ర త్నాకామూల్య -ాగనంపద మెవ ము! న్స యాశయమ్ములో నిర్మలోత్తుంగ ది= వ్యాకాశనంకాశ భాగ్య రాసులు మెరయు! ఈయ్మశురురులతో ఇరులతో, రొదలతో పొదలతో, ఈపహోన మృదులవాసనలళతో వినముతో ; సిస్తుతో కొనరు చేనియలతో ఈపాటిబనుకు నీ శేవాటి దోయి, నా నెచ్చెలీ (| నెచ్చెలీ!

న ల్‌

22

చారు లన్నియు మాపె దశదిశలు ముంచెల్తె సఏీరంధభయ డాంధకారజీమూ తాళి; వేదన, (వేచునీ, 'వడలిపోయితి వేల అ యగ మ్యతమసి్యనీగ ర్భృకువహూగాల 1 ఆ యభాతింపు కేశాంతము శో యోని మూయమె మెలగా నీ యడుగసవంపడులు చ... ఉం

వా యడందతోవనే సడి నడచినటయి్య;

జా ౧ ఫ్రీ శ ముడయలోననీ మబూదుమె వట్ర ము !

డై ౯ తె అంత నా నొంచదులో *ీ పో వ్‌యూి యను కేక అంతంత దివి శేగ, అంతంత డెగ్‌ వోయె; ఆారళే కను విచ్చి తవుములే శ్రుతి విచి. వ వ ఇన నన్ను నసి వాలి నాంచడాయి. నకు

నాటినుండియి. నేను పతి నిశీథతెమావు గాటుకీలచాటు నొరు లే రరయ ేనితర మూాచికొని చూచికొని కూన్యహృదయములోని “థో చెలీ క్‌ యని కుంగి (క్రుంగి యేడ్సును సుమూ |! నడ్‌ లేని నడిరేయి బడిపోయి నట్టి స్‌ కడియాల కనళులే చిరుగాజు మోతే చే లెకి చూపు జీవితపథమ్ములు నాకు; శే లెత్తి కడ్షినిందు. నెలెక్తి న వ్పిలుకు!

౮?

అప్పడు" సై యేడ్చినాను; అవుకు న్ను గాంచగా నోపగా బేక కన్ను లై యార్చికొనినపి తారకలు; అపుడు మొగిళు లల్లనల్లన నలనల్ల నై భఛరమ్ము "లెన నిట్లూర్చు దొంతర శ్రైనవి; అపుడు ల్‌. రు న. కుంచుకొని కుంచుకొని కపహూకుపాక వాటి నను వొలగి దవ్వు ధవ్వులు చని శిశాలు వాల్చికొనినవ్‌ తిమిరాలు ఛభయవశొన; అపుడు (బతు కొక్కళకు యేడుమైన గాలి రిచ్చవడి వట్టి పసిపాపలీల మాన యానమున బారి సుప్తప,తాళి నొదిగ్‌ పొంచి చూచుచు చలియించి పోయినాడు; అప్పు డీవిశ్యమే నిత్యయ్యాత నాగి (శవణములు మూసికొనినది; రాక రాక నా గళతమఃపథమ్ముల “శని రేగి రోదనోచ్చలితోచ్చగీతా దురంత దున్సహోర్చులు వెడిలి రాగా...

యాలాల లస్టేషలంలాణ

ఎంతా

ఇపుడు ప్రళయమ్ము కమ్మిన చేమొ, కాక దొెరకదో నిల్వ సడ నాచిరుత పాటకు,

ఇంత యిరు కొనె యిమ్మహానంత విశ్వ మలమికొను చీకటుల కలకలమునలన |!

ఎటు గనిన గాని ఆకాశ హృదయవాటి - నంకుల వఏపూద జలధర న్యాయ లందు పొంచు బాప్పాంబు నిధులు ఘోవీంచు; నెగుర పత్త్సములు దచాల్ప్చ నెరచు నా పాట నేడు! దశదిశల జీల్చికొని "కేగు దారుణ ప - ఛంజ నోచ్చలి తోన్మ త్త భంగ వీథి

నెగయు, నయ్యయో, లోశేశు నెడద వెడలి 'యీడ్చు నందడు 'లెగయూర్చు లేర్చు పొగలు; ఫొంచి పొంచి నాలో మూల మూలలందు, (క్రుంగి (కుంగి యడంగి దాగుండు నీతి |!

స్థాణు వయ్యెనొ, పాపాణ జడభరమ్ము గనెనొ, కదలదు మెదలదు కంఠరనము,

౮

23

జ డజేమో తమాబజననీవురాణ గర్భకుహరమ్ము విదలించి కారుచిచ్చు "బరువుముంట మూలుం గేదొ యీదొ పాకే... ఇపుడు [ప్రళయమే !... | ల సీన్స ణం

ఈపయనఫుం దెరువు ఇరు బెకల శిర సెత్తు (పతికుజము (_పతినుముము (పతివిహంగమ రుతము అంతలో నా హృదయమందు సంజియకావి వింత లై నశియించునా, న్నాబదుకు. సుం తేని నహియించునా ! అంతమే లేని నా యా.తాపథాన నా పదచిహ్నములు వోలె పడి యున్న వెన్నెన్నా అడుగుజూడలు మదీ యార్లగహృదయమ్ములో వాటిలో చిరుపాటలై [ వెను దిరిగి కను విసిరి వీశ్చింతునా అంత పథి పద మ్నమృత జీ వ (పతిభధ బులకించి పలుకరించిన [కొత్త బలముతే చలముతో పడి నడతు పవలు శేల, అజ్ఞాత భాని కాలపు యుగాల ! అవాాానన్టీనాాలా ౯ాం

వెనకి వేసారి నా వెర్యిబతుకు కెపుడేని మదిజేయి కను మూయునా, జేలయై నిదుర బరువుల [కుంగునా, మెరఫు మనకల దారి తెరచికొని కల యేదొ విసిరికొని పర-తెంచును, కారురా తిరకొనల మెరవిం చును. కలగి తొటటిలుచు నాకలి తొందరల సోలు కరము లస్లేచాతునో, నామండు కనుల నే 'తెరతునో, అంతలో నింతలో నడుగుజూడయె లేక వింతకల కరగి చనును, నాకునా వంత కథ యీ మిగులును, అస ోనావాలనానాలు. బ్ర

వనరు చేడ్వగ లేను, చచ్చి చావగ లేను కన లేని వెలుగు కొరకై

ఎన్నడును కన గాసి దాని కొరకై, ఒక క్రొ న్న బరువుతో ఒక కొత్త యాసతో ఒకడ నే పడిపోదును,

కూన్యమున ఒకడ నే కృశియింతును,

నా2

21

కఇదినశాంత నమః కాంతి మిది దర్శిద మా నిశాంతప్ము కూన్య, మిం దె్నాజోర హ క్ళిధలసు _ప్రిగలనర మంది లేచి గుబులుకొను అేంత నెత్తావి 'ససనగున వొ ! అ-*౫ వీ యదుంధమందిర వందు నొక్క

శెష్ట వాటు వేకున ఒక్క రెప్పపాకె “ఉర్మిమ్‌త జీవనాగమవోత్సవమ్ము

ఉడిత గీళ్యాప వేశ ముహూ ర్తవేళ | అప్పుడే గృహ న్మేతవాతాయనముల కొలుకులందు లే వెలుంగు తళుక్రు జివురు లరుణ మన్నణ వోరణ పంక్తు ల్లు 'నేమొ ఆడు నేమొ వాడిన మోము లక్సై వాల్చు! తెరచికొన్న దార్థరము జొచ్చి విరిసికొన్న వాకిలి జేర మంగళవాద్య పాళి

కద్దదిక వోన నవరించి గళము సాడు నేమొ నిర్టీవనిశ్శబ్ద మిశ్షై మూగు |

మరల (గుడ్డ రాతిరి పడు, మరల నోరు

కాని కురు లేని లేని చీకటులు మరల

నాం

నా కుపషస్సులు లేవు

నేను హేమంత కృష్ణానంత శర్వారిని. నాకు కాల ముక్క

కు కాదురూపు, నా శోకమ్మునలెనె, నా

ఎతుకున లె, వానలెనె.

అాడేమాాాలాలా నో

వేయసీ $సపేయసీ ! ఓ యమావాశ్యా త మస్వినీ ! గగన సీ మంతినీ! నా నఖ! నీ దీర ధమిల్ల నీలవల్లీచ్భాయ బొడిచికొని, నిదుర వెర విడిచి, పూవులు నేడు మరుగుహృదయాల నా కొరకు తళతళ పాడు; సురభిళాహ్వోనముల్‌ పరవి న న్ల్గలచి దు ర్భరదురంతా వేగ పరత వెరిని "జేయు! నా నఖ! నా సఖీ! నే పై పగా లేను! నీకై శికధ్యాంత నిశ్శబ్దముం జీల్చి నా కొరశి నాహొరశె నా శర్వరీసతీ! కోటి నవమల్లికలు కోటికన్నులు విచ్చి విరహవఏీక్షణభయం కరమాధురుల నన్ను పలుకరించిన, చెలీ వులకరించిన (బతుకు 'వేగిపోవునా; యేమొ, ఆగలేనో, యేమొ, నానఖ!ీ నానఖ! నే మైపగా లేను!

న్‌ు

వి షుచెిలముటలలో వాక్‌ శిిసు ఇక్‌

న. యాజ పజటియించు ఆ పూవు అెటు సవ్ముచున్ననోే మెరిమి వినుము వాని ఎమ వేరని వూ మాశాలకో, రహా సాలకో. చెలీ! కవ్చికొందుని కనులు! కప్ప్రసలవా యెవవ! నా సఖీ నాసఖీ నేసపెపా చేను! ఒప నితాంతవియోగనీ! ఓ నిశీవ్‌ పీ! కఠోర ప్రణయశాలినీ! మమింవు!. వాలు నానఖీ, నీవేమశాప, నూయ పూర్యనారకయాత నాఖర్వ తాపము!

తా ననననాలస్టకననానానానను. నార్ల 25

నిన రౌనీ విభావకి

వేలా శాలల నీ మృదు

నననాంచలముల గునగునలో, మనలు చరణ మంజీరము కొనరు జూలి పలుకరింతలో!

ఈ కుటీర ముఖచద్యార

మింటే _వేలాడీ నగము

వాడి, వరహ తోరణమ్మునై. వలనంత నడలి నేల జ్‌ కాడి యొన్నిన్నాళ్ళు మనుదునో!

ఇపుడు వత్తువా నీ కొర

శిదురు చూచు నీ వియోగి

మయెొడద మంచుజడులు కురియును. మూ పేమో, శే పెటకో వెడలి చనునాొ, నిదుర మునుగునో!

ఆరలేని నా కోరిక

కారుదూఫు చోరగ చీలి

కాలి కములు ఈ చీకటితో తాగి డాగి నీ కొరకై కరువులోన నే నశింతునో!

నాం

నీమనోజ్ఞ కాంచన కాం చీమణి ఘంటా గళములు ఏవ కాంతము కరగ (మోయగా యెొడద (మోత శెంత యేడ్వునో |! ఈ వియోగ నిరాశాశు అణ త్సణ (పతీత చెదరి ఎగసి ఎగసి పగిలిపోదునో |! పగ లెరుగని (వవాసమున కిక వేకున ₹ేక, విరియదో |! అకన మాలోకనముగ లోక మెల్ల ఏనుగ కా లాంతమునకు కాచి యుందునా |! ఆన లేని అనకు (పా శాంత మేని వేచి యుందునా! చివురింపదొ వై(తశుభో త్స్‌వ విభా తకల్యాణము ఈ దరిద్రహేమంతమున. .. నానా

'నాసివానమ్ము తొలుత గంధర్యలోక మధురసువీమా సుధాగానమంజువాటి. ఏ నొక వియోగగీతిక,

వేను సిదుర నెన్నెలలదారి నొక శేయి వెడలిపోతి నెక విపంచి విగహాకంఠ మొనసి ఎగసి, ఏ నొక విమోగశాలినీ హృదయగాగ వేదనా శేఖ, నాకలివేగు నామె యంగుళీకిన లయ చంచలొంచముల విడివిడి యనంతవిశ్యాన ౧ాడ్తితి నాడు. అదియె మొద లేను నకల ఏశాంతరాళ మెల్లెడల సెందుకో పర్వు లె త్తిపోవ ! ఆ సమయ మాదిగా నప్పరోంగనాను రాగ ఏథ్డుల, కిన్నరీర మ్యుకంఠ పేమలో, ావణాంబుదాశ్షేషపాళి, ఛార క్రాలోకపం కుల, మూరుతోకు సతుముల్న తిధుగాడుచు పవలు శేలు,

శ షీ కన్ను మాీకవు మయెయివాల్సు గాని తేక! ౧౦౦

ఇది ముగియ బోని ఏ యర వెరుగ డాని వేళశే నేని న్యెరియ న్యేషాళ్ము ! ఈ [పవాన మయా,_తారతి నిటులె నేను కదలివోవుదు నాశావకాశములను ఒక్క నిట్టూర్పు వోలిక, ఒక్క నమూన బాపవ్యకణనుటు ఒక గాఢవాాంఛ పగడ, టో గ్‌” గ్‌ 6ిమ్రాల టల టర శో.” సన జి (కతల చం శ్వ క గా ఆ జాలా “ను ఫీ గో లాం చాను 6 జ

వ్‌ను తొలుత శే గూడజేని లేసి పులుగు

రాయడ, వహించినాడ నా (బతుకు భాట

నాట ననయని రెక్క. యుయ్యాల కొనల

"తెరు వె లేని, తీరమె లేని దివ్యసీమ!

అంత నే మారిపోతి సంధ్యామనోజ్ఞ

చిత్రసిందూర ₹౭ేఖగా, వేయి జెయిగ,

మెయి మెయిగ, వోయి హోయిగా మెలగినాను

పై డినన్నియతో నీలినీడ తోడ!

నేను మెలమెల్ల రిక్క- నైనాను; కాని

ఆ విశాలవినీలసౌధాంతికమున,

ఉండగలనా పవాసినై ఉడునఖాళి

బలుకరింపక యొక ెస్పపాటు వేళ!

ఇవుడు నే నొక్క. తుదిశేయి యిరులవాయ

సెగసికొని చిమ్ముకొని నటియిం చుకొనుచు

అలము వెలుగుల పరువుల కులికి పారి

కుంచుకొని రిచ్చనడి క్రుంగి (కుంగి యలసి అలకరవుడళ 3 నొక్క. తుదిలశేయి యరులచాయ

1" ల ల

ఎన్ని యెన్ని నిశ్వ్యానము లెగసినవియొ ఈ (బతుకే రూఫుమావీపోయినది గాని, ఇంత విళ్శ్వమ్ములో జాలి నింతనీడ ఒదివగా లేవ యెక్క_ నిట్టూరుప్రునకు. కంట గురిసిన కార్చిచ్చుమంట యేళ్ళ శాంల్రి నుసియె నళించి వాంభాలవాలి; వ ఆెరుంగుదు రనిఏ యెడారిదార్ల నింకెకో చుక్కతడి జూడ యేని లేక, కరుణపట్టున స్‌విచ ఏగానిచేయి మదాచికొనినాడ మృత్యుఘోషమ్మై మరచి; వట్టిబయలున నొక మోడుచెప్టు చోల ఎత్సినది కర మె త్తినశ్లు కృశించె. కనులు రెండును బండిచ(కమ్ము లయ్యు చనువుచూఫున కెరుకననవ్యుకు వెదకి; ఎందులకొ వెరిమదివోలె నిఫుడు తిరుగు మూవులే లేక అజ్ఞాత శూన్యసీమ. స్వాగళతా “శేషమున విడజాలు నెదల నబ చావితి మున్ను దోసిళ్ళళొలది; వలవుటాకలి [సుక్కు నా _బతుకుమిోద ఇనుపపాడాల నిడి లోక మివుడు నడుచు. ౧౦౩

ఆశయమ్ముల ఆనందలేశముల, లఅ-- లంతియానల జీవిత మంత, ఇశ్రై యేడ్చివైచితి, వీనువారే యేసు శేక ఇీండ్పునందడి నాలోన నే వొరంగ! నషవడ వడంకిపోదు జీననపు గొనల నెన్నడే నాసకళ తల యొత్తెనేని, ఉభయనంధ్యాం చలముల నేదో వెలుంగు కలుగ కలవరవోవు ఘూకమ్మువోలె. మింట వెలుగసుచుక్క_ గన్న మియుగు రన్న జీను సహియింప లే, నవ్వి యిరులు చెరువు; నాకు పాణమే మెరఫులే లేక యున్న భా(ద్రపదమాసమున నమావాస్వవాతి! -శీయి కడుపున చీకటి బాయ వోలె, తమసుకెడద దివాంధ గీతము విధాన, ఘూకరావాన వలవంత శేక రీతి నావిపాదమ్ముశో డాగినాడ ేనె!

౧౨నో

వ్‌ను మరణించుచున్నాను ; ఇటు నశించు నా కొరకు చెమ్మగిల నయనమ్ముు "లేదు; పసిడి వేకువ పెండ్లిండ్త బడిన యెవరు కరగ నేర్వరు జరకాంధకారమృతికి శి నా మరణశయర్గ పరచుకొన్నాను నేనె! నేన నాకు వీడ్కొ_లుపు విన్పించినాను ! శన నాపయి వాలినా, నేనె జాలి చెద నెద గదించినాను, రోదించినాను ! (బతికియున్న మృత్యువునై (పవానతిమిర నీరవనమాధి (గుళ్ళి (కుంగినవు జేని సను పిలిచినాన, నా మూల్డునీడ ముసిరి కుములు నేమొ నీ గానోత్సవముల ననుచు ॥ ఇదియు నాచితి, 'పేర్చితి నేనె దీని వదలిపోని నాయవసానవాంఛ గాగ ; వడకని కరాలు రగులుచు దుడుకుచిచ్చు లాలనల నింత నుసిగాగ కాలు తుటినె! అలయు వాతెగ యూర్వుగాలులు క ది "శీఫు నంతె నా కాష్టాల రేగు మంట మును బతుకునట్ల నా చేహమును దహింపు | పడదులే ఆర్బగా వొక 'బాప్ప మేని ! టా ౧౦౫ 27

ఎవ రోపహ్తో ఈ నిశీధి నెగసి, నీడవోళె నిలిచి వీలుతు నెవరో, మూగకనులు మోయ లేని చూపులతో ఎవ తోపళో |! ఎవ రోపహో |! ఇఫుడా నను బలుకరింతురు ! (మోయలేని నీరవగళమున జలించు కోరికతో ఇప్పుడా నను బలుకరింతురు ! ఎవ రన్ని ఈశేయి నిదుర హృదయ మదర, వేయిచేయి వాయ లాడ "ెనుచీకటి పైగలతో నొ కన్నుల రక్త మురల లాగికొందురు ! ఎవరో, నా హృదయనాళ మేలా తునియలుగా నా నిర్జీవపుజీవితము శైనిట వదలుదురా ! ఎవ రోహో ! ఎవ రోపనో | ఇపువా నను పలుకరింతుకు 1 బ్‌ ఛి ౧౦౬

ఊర్వశి

అంకితము ఊర్వశి కే

నౌ కఠిన పాదశిలల[క్రిం బడి నలగి చ ఆశ, " పోయ నెన్నెన్నియో మల్లెపూలు మున్ను భూళి కై వాలు మాళిప్రై చాలిచికొస ఇంత విరందోటలో నవు జెంత వెదకి -చేచియున్నానొ, విసువని వెరి కోర్కె. తొందరల భూసపు లటు నిటు దూలినంతి పహృాదయముల నయ్యనమ్ముుల "బెదరు కలత నూసికొనబోని యొక ననముగుద లేదు. నా కనులు (శ్రాగు చీకట్లు (ప్రాకుచోట

• లం "లేదు నెత్తావి, వధువేని లేదు, లేదు పాణ, మొక్క లావణ్యలవమ్ము లేదు; వను రువనైైతి, జరనైతి, మృత్యువైవి ( ౧౦౯ 28

ఈ నిశాననాసమ్మ్లున, ఏ శుభాని లమ్ము నిట్టూశ్చెనో జూలి రాగ నేడ. వాలి నా వాడు అకు?సల్యమోల నొక్క. తారయే, యొక దిన్యమంచార సుమయమె! మోహినీహాసమల్లీ (పఫుల్లమచియె, (శ్రీలలిత వై జయ -లీపరీవళ మె, పహారజటాపారిజబాతలతాంతలళాంతిమధు ఒ. నిర్ణయానిశితమ్ము లీ సీచనఖర ములకొనత కోరం పరనశమ్ము* చలి-చె ! ఇటు నడికు శే దీని స్పృృశింపలేను 'వెరగు కనుళప్ప లేకుల విరియ లేను, ఎటు లదిమికొందు నా (మోడుకైడద, ఎటులు చెరగ్‌ ఇెరసిన చింపిరికుకుల డాల్లు! ౧౧౦

ఇది విభాత మపోక్చన మ్మేము! ఇదియు నూత కళ్యాణతూర్యుమనో వ గాన న క కో | జ ధు ను ళాత తాశీక్యక్ష మగసనొ, కాదొ! (శ్రేయనీ 1! సుఖన్వప్న్రవర్నిద మైన గ్రుతుకు నాది, నిష్ణుకవోవు నల్లకొదు ; నమ్ము గోరని యువ్చు నెతిమ్ము లెటులు నులిమిొొనువ”, పాపము, మేునొలుప మరచి. తిజగతీపతి కోటీందివ్యిరత్ని వె రు

రాజ నేలు నజాలతు.రాయి వీవు! ఏనా పాతాళలోకంపు టిరుకునందు లందు దిగ_ఛాక వెజను గాఢాంధలేజను ! 'తారశకాపూ ర్శ చ్యదమ ఇాాండబిం మండితమ్ము మహాకాశమంటపమ్ము వందె కాదె వాణి గహణమ్ము నొరకు పతిత 2 బ్లాదు 1 నే నెంల పన్నీ వెదు?

వాాలనిస్టేతవాాలా

౧౧౧౫

ఇన్ని కల్పాలు కాలునాయెద నడంగి నాకు (ప్రాణమె యగు వేదనానుఖమ్ము ఇబె పలుకరించు, నా నఖీ ఇపుడు సీ దు పూర్వకరుణార్హ్ర సీరవమూ_ర్హి యగుచుః శే పరియ లేని మూగకన్నీరు యుగయు--- గాలనేతాల యశ॥శ్రువన్హాలు క్‌డుగ, చల్లగా జాలిజూలిగా శాంతమధుర ముగ నుమఃకొాలకొముదిసొగసు వైతీ! నీవు తొలిపొద్దు నునుమం చదుకీనసౌనవు స్వ వస్దాశరత్తుల నివిడనంగ మనమున బొడమిన నంధ్యాకుమారిి ఫ్‌ప్ర విమిరనిశ్యాసముల మాసి కములు శ ర తీ వియోగకపోలవాళికవు, నీనె, నీవె నిట్టూప్ప, నీవె కన్నీప, విశ్వ 'వేవనామూల్య భాగ్య మావే, నిజమ్ము జీగక నూర పొడుకొనిన యఖాత శోకగీతమ్ముులం దీన శోకగీతివి ! ఊర్యలీ (| ేయసీ |

౧దంఎల

నాడు *శాఫొ వకహకంఠ నాళ వేలు వాలవి-చిసు యమణారమణాంధగీతి

ఆప, నిట్టూర్పు, కోపించు నివుడ. సంఘ యటుల, కాలవిశాలవిహాయసమున వేయుసీ ! “వీని కృపణజీవితగణమ్ము

ఎండ వానల చివికిపోయినద్చి జీర

నారునో, మూగవోవునో, వడకి వెలితి యార్కా శాపదో యను సందియమ్ము నలదు, నాటి వమవిసకస్నీటిపాట యీ్‌నె యేడ్చినది, మింటిచూసుల కెగసి మాపి, కుంగి యూత పా తాళక్తుహరములకు, పరచు నిశ్యసించుచు భావిపథము లంటి | చకణకణామధుకణ మ్మై దొరకు 'నేమొ, వినం లేకా వాలాంక మే వెనుక పాక!

౧౧కి జీ9

ఊర్వణీ ! వేయినీ ! నేఫా, యుష్ముడీయ చరణమనృణారముశణోదయసుకభికాంటి పలుకోరించును నోకున్నా తళుకు మనున, ఆరని వెలుం” నా గీలికాంబికముల 'కేర్చికొని, కూర్చికొని, భవచ్భీవిబాన హోనవాననా వేశము లందికొనగ రమ్యహీమవాలుకాచ్చ సీరాజనముగ ఈయనా నానఖి!,..

జో

౧౧ిళో

రౌలను ససిపాప కనువిచ్చిన యుషసు కలగా కలనరించి వెలుగుగా ఫులకీంచి ఇరులకడు పొరసి జే తెరచి వాలిననాడె మిసీమిన న్నెలమేన మసి జాలిగా నయ్యె. ల తొలివియోగిని నేన! తొ లిపేయసిని నేన అనాటి కీనాటి కేను నీదానజే ! మున్నీటితరగలకు మి న్నేటినురుగులకు తడయునెడదా శునె! విడనికాగిలి సేన! వానచినుకుగ సొగసి వలవుచూవుగ నెగసి పడివోవుదును నేనె! పరువులికుదును జీనె ! తొలివియోగిని నేన! తొల్మివేయసిని నేన! అనాటి కీనాటి శేను నీదానశే! పోలాహలానలమె అమృచతశీతలరస మె తోడుబుట్టులు నాకు ! తోడునీడలు నాకు! నిశినీలి పెదవిపై నిబ్టూర్పుగా (ప్రాకి, తొలిపొద్దు చెరగులో పలుకరింతిగ్‌ సోకి... తొలివియోగిని నేనె తొల్మివేయసిని నేనె! ఆనాటి కీనాటి శేను నీదాననే! ది

“వేయి వేలుయుగాలు నేయినై పవలున్వై అడరి కురిసిన యేడ్పు అలరి విరిసిననవ్వు ఎరువుకానుకగ, మన భాగ్థబంధమ్ముగ- చేరుకొని నాలోన కూర్చితిని సీకొరశె శొలివియోగిని నేనె! తొల్మివేయసిని నేనె! ఆనాటి కీనాటి శేను నీడాననే! కలకాల మలయశే నిలువునా తెరచుకొని ఎడు కరయు నీ నలపఫుటింటి (పాంచగణములో “ తొల్విపేయసిని నేనె! తొలివియోగిని నేనె! అనా క్రీనా'?” శేను ఏిచానశతే! నాస్టు ౧౧౬

నునుమబ్బు లేదున్క కొనలపై సోన తౌ సెలవంక చిపనవ్యు చలునపాట, వొలి పొద్దు పొడువు లేపలపై డిజామల వరు లౌ మంచుకన్నీముపాట, పావు రాయు య్యాలపతమోలయంచుల జూలు తొ గాలి సీలాలపాట్టు విరజూజక్‌ న్న్న నెద్దురకన్ను శెప్పల కాల్య లా నెత్తావకలలపాట, కలసి, సీనాంతుతో నల సెలలు నట్టి, అలల నుప్పొంగ్రి నా హృదయాంచలముల చారి చాహోన బీటలువారి యెంకు యక (టమెకనిండ నిండివోయినవప్‌, వెలియ |! ఒకపరి తీయ నౌ బమపను లొత్తగ జీవిత మంత ్రంగి వే రొకపరి తేలి యీలో. యటకో యెటకో జలదాల దాటి తొ 5కల విశాలనీలపథ రాజుల నెల్ల ఎపిక్రమించి ఫో యి కథియు సోలినోలి చద లేటి ౧౧” 3

ఈవు తేనియగాం అెతత్తిలేన, నీ క_. పోలములు చిరునవ్వు నేతాలుకూడ మరచి సర్వమ్ము, సొగసుగా శిరను ద్రిప్పు చెందులకొ పాడినట్లుండు నేదొ యేదొ! మరియు వేవేనగొ కలలు ముంగరుల జారి, వాలి కనుబొమ్మ నునుగొమ్మువంపులందు, దూరి చూఫుల, చెక్కిళ్ళ "జేరి మంద మందహానంపుమనకలో మూయ మాను ! ౧౧౮

ఆమె కన్నులలో ననంతాంస రంఫు సీలిసీడలు కలవు ;

వ్‌నిర శ్రలొాంబు పూరగంభీర శాంతకాసారచిత్ర హృదయములలోని గాటంఫు నిదురచాయ లందు నెడనిడ (గమ్ముు;

నంధ్యానసాన నమయమున నీపపాదపళాఖిక్యాగ పష్యతపటిలమార్షములలోపల వసించు ఇరులగునగునల్‌ వానిలో నివ్రగు నపుడు వీనబ॥ు చునుండు ;

మరికొన్ని వేళలందు వానకారుమబ్బుల మెయివ న్నె వెనుక చాగుబావృ్మమ్ము లామెన్నేతములలోన బొంచుచుండును ;

ఎదియొ అపూర్వమభుర ర్తి స్ఫురియించు గాని అర్థమ్ము కాని గ్ఞానగీతమ్ముు లవి...

అవాాశటిపాలా ౧౧

ఎద్‌లోపలి యెదవో, నె మ్మద్‌లో, జీవితరహాస్యమార్ల న్యు లలో వదలని కోరక వై, నా బదుకుబరువు లెల్ల పాట పొడింతు సఖీ ! చలునవీసాళిగాలి నునుచక్కి_లిగింతలకాగిలింతలన్‌ నిలువున పొటగా కరగనేర్చునొ నీరవ వేణువీఫ! సీ నలపుతలంవు సోకిన నె, ('పాణనఖ ! (తు కెల్ల కోటినొం మెల విడి సోనలై పొరలు నూతనగీతసుధాపథాలలోన్‌ ! సీయాజ్ఞ కూడెనా నౌంతుముడి ఏడెనా హీయిగా యుగయుగంయుల కలల్‌ పాడనా చిరగాథని[ద్ర మేల్కొలిపి నంజేశాల ఎరసనా దిక్కుదిక్కులకు చుక శాలకు | యము లప ౧-౨౦

ఈ యునాధచాలిక వ్రియురాలు నాకు! ఆమె నవసాంధృ్యసమయమల్లీ మనోజ్ఞ కసుమకామిని ; ఎదొ వింతకో ర్కెతీయ దనఫు వేదన నా జీవితమున రేపు! ఆమె న్యప్నాలు కను సెప్పు డామెమేసి తలిరులానణ్య మొక్క నేత్రముగ విరిసి 'వెరగుషూూవుల తనుచానె యరసికొనును! ఆమె సొగసు కేకులు విచ్చి యమృతమభుర నటన వాసింవబోదొ, గానమ్ము చీయదు ; ఆమె[పాయంపువాకిళులందు వలపు తడబడి యడంగు సిస్గదొంతరల "తెరల _పెచెర్‌ . లం తి

తమి విగసవోవు నొక్కు సంధ్యావసాన సాంద్రకాళ్శీరదృథపరిష్యంగమందు నిమిడి, నిలు వెల్ల ఒదిగి శోపీ.లిన యామె నేను తొలినారి కాంచి కంవిలితి నాడు, కార్శూయిలు "పదవుల ఖండఖండములుగః చిదిశివోయిన కౌముదీమృదులకళిక గాంచి యొకశేయి దున్నహగాఢదుఃఖ మాఫవుకో లేక యేచ్చెనా యార్ష్ర మనము ! శొత్తరాక నాడ లత యెరికొనని గాని తమకవప్రుంగొగిలింతతొందరల నలగి యూపి రాడక మూర్చిలు నొక్క్యయలరు గని వనట ఎగుంగినా నొక్క_దినము దినము, వాడిపోయిన ప్రతిసౌరభమ్ము కొరకు కను 'మొరంగిన (పతి హీమకణము కొరకు (ట్రతుకు (బతు శెల్ల కరగ 'బాప్పములు కాగ, ఎట్లు కననేర్తు నానాటి దృశ్య మేను ? చారి దల లెత్తు నింత సౌందర్వలవము నదలిపోలేరను చంపెడు వరకు పీరు! మృదులకరుణామధురము నాహృదయ, మెవ్వ "ెకుగజాలుదు లే మని యేడ్తు నెప్పుడు! ౧=కతి9

తుది మొదలు శేని డానాటి తొలినిశీథ ఫుం దమము; అఖాత మయ్యది ఖ్‌ అందు చార "లేదు ; మిణుగు రేనియు కానరాదు; ఒకండ పొంచి యొదిగితి నే మూలమూల లందు. నాటి నిశీభనీలగగనమ్ముపయిం గను మోడ్చు మేఘఫుం గాటుకగాగిలింతల 'బెనంగి సుకమ్ముగ నిద్రవోవు నీ "వేటికా యొ త్తిగిల్లి తర ళేకణ |! నూత్న వియాగ శోకఫుం జూటున (సుక్కుదీను గనినా వనురాగము మోసు లెత్తగాన్‌, సీ కనుచూపుచీకటులనీడల నాయెద నిల్వలేదు, జ్జ రాకలి గొన్న నా (బతుకునండు త్వదీయ మనోజ్ఞ పోనే ౧౨౩

ఖాకమనీయ కాంతిసుధ కాల్వలు కట్టగ శేదు, శానియే

వూ కలగుస్‌ మనమ్ము వలఫవుందమకమ్మున ని స్పలుచినన్‌ శ

నవసి త్వదీయ మో కరమృణాళము వీశీయమోిద మూగయొు

యవశత వాలెనో ! అనలమై దహియించువిపాద బాధ డి

ల్ల వడెనొ సీమనోజ్ఞ మభుర మ్ముగుకంకము, శారు చిచ్చువే

నవి గళ మెత్తి పాడుటకు జాలని సోనవిథధాన సవేయసీ!

౧౨

నవ నన వనుతవచరణముల నాట్యమ్ములా ! భవదమృతలానణ్య ననన విలననములా ! మెరప్పులై పిలుపులె మెరసినవి ! పలికినవి ! రెం చెం. దిశలబడి పరశు లిడు శిశిరంపు టడుగులో ! కుది వీకుకొలుపులో ముదునలి నిరాశలో | సేడలె జాడలె వెరచినవి! పఫపకచినవి! చె చనా నా పైతుకు నేకు నం దనచై తమాకా | పాభాతగగనపూ ర్వ_సాంగణమ్మానా ! చెర నొలగు జీవమో! మరపు విడు తేదమో! వడక నెమగని తేనె ఎంక యెమగని తావి, కయిసేసుకో శేక కలతవదడు సోయగము, పాటై పవ్నీయై అఆశమయై హోయియెై 'చెనచెనల మీారునో, దివ్యపద మంటు౩ే 1 కదలు వేకువకనుల నిదుర చెదపకుచేక, మాయు ఫకితారకయు మబ్బుకల యా వేళ, అలమున్వప్నము లొక్క-_ వెలుగురూ పావేళ, 'జీరికివి ౫ శీనిక వాంగణ హార్థిత కావే... నై అనె క! తలి

ఓ ననంతవిలాన మాధుర్యమా ! న్చీ యుపఃకల్యాణ లానణ్యమా ! నేడు నా జీవితముకూడ నిర్ణరాంగ - కా దరస్మితి మయి (ప్రపంచాలు (ప్రాకు! )లుచు నీేశేడుళలోకాలవేమకొరకు ! కరపు నా హృదయము చరాచరములకును ! ౧.౨౬ .

ఈ నవాళ్షాగమమ్ముుతో ఈ కిశోర

మధురకలకంఠమునకు హేమంత మెడలి

గొంతుచెక వీడెనేని, పృూదంతికమున

దాగి యొదిగిన (వేముగీతాలరుచుల

నొక్క. టొళయె నీకయి విప్పుచుండు నకీయ |

విం౭సికొనువోవుచున్నవి వీని యమృత

గళరనమ్మున కవుజె పషమములు చెలియ !

ఎగసి కొనిపోవు నొరు లెవ్య “రగర లేని

స్వప్నసీమల కూహాప్రపంచములక్షు !

నీ వెక్తక వానివై నిదుర గొమ్ము ;

చల్లగా బోదు వెచటి కెచ్చటికొ గాని ;

ఇవు డపుడు నీవు మేల్కాంతు వేని, వీని

పాటలిక్కలరొద వినంబడును నీకు ;

అంత జ ల్లను నీబతు కంత ; మరల

ఒత్తిగిలి హాయిగ గన్ను మూయుదువు నీవు!

నాకుమా(తము గాన మున్నంతవరకు

చాలు వాలునీ ('ప్రణయవిశ్వాన మొకళొ,

మోసికొందునొ నాగీతములను నిన్ను!

నూగవోదునె రాయి మైపోయి చిరము! ౧56

నాహృదయమందు నిశ్వవీణాగళమ్ము భోరు భోరున [నాడు మోతే నెస్టు ; గశది శాతం తు లొక్క. సుధా శుతిని చ నంగి చుక్కలమెట్ల'పై నంగి వంగ్‌ నిలిచి నిలిచి నృతోత వమ్ముల చలిందు. "వెలుగులో యమృతాలొా తావులొ మ ౩౭ేవొ కురియు జిసలు జకులు గాగ పొరలి వాకు కాలునలు గాగ, పూర్మకల్లోలములుగ ; కలదు నాలోన 1. ఠరసాగరము నేడు! చారి దొరకని నాగళద్యారసీమ తరగహా శాల పిలువుతొందర విదల్చు మోయలే నింక లోకాలలీయదనము+ ఆలపెగన వానంచ తేవోంబునిధుల |

మో

యం

వ్రేయని! చలియింపని నీ

చలియించెడు నా కంఠము

నిలిచి నిలిచి పాడగా !

ఊర్వశి ! యోర్వశి ! నాతో

"నెర షయగని కను మూయిము!

విరుగ నాని దొరక బోని

శీతాచలశిఖరోద్ద సల

హిమపీక్శాగమున కెగసి

శిరము లెత్తి కరము లెత్తి

కురియింత మొ వినిపింత మొ,

'మేలుకొనిన (శ్రుతు, లనంత "

కాలము పక్రపించి వినగ,

నగంగాబవి తకాాతుల ॥

యమువాశీతలమధువుల టా

యా ల!

స్‌ లువఖూ శకుకులో గనుమోక్చు వెన్నెలే కాలానలం మైన గతి యేమో |! నిరుపేద ₹ల్లులో నిదురించు సలల? కలోలమే యొన గతి యేమీ!

లం ర్ల చలువ లేమ్మెరజాణ చలచిత్తుడే కాని మాలతీలతిక కీముమతకాగిలి యేలా !

అగడ మ్మే కాని మూగ వేణువుగొంతు (మోగుకో హవృాదయమ్ము రాగిల్లు వరశేని! నిదురలో స్యప్నాల కదలికే బరు వైన

కల లెల్ల కను విచ్చి కాల్చునా గతి యేమి శుదుకులో భావాల పరిమళమె బరు వైన భాచాలె సరునమై (బతుకు నా గతి యీమి +? చివురాప తెరలనే చిన్నవోవును కాదె, విరజాజి మొగ్గ నే విరయు మంటా ఆకేమొ! చదలేటి సలాల రుకులలో కారయా నటియింప ేర్మునా * సవయింప నోరూనా !

లి ప అనయలాలానానట్టేకయాలలానలాలు ౧౩౦

ఈనడికిశేయి వెన్నెలయెద చలించు వీలువెదో *నానఖాో యని వేగిరించు ; అనలమై కాల్చు నిశ్శాబ్దమునె ; శలంచి పరువు లెత్తించు కడల నా బతుకు నివుడు! ఎన్నిమారులు సవరించుకొన్న చూఫవు తొలగ వేమూ యలము నేమొ నెలమొగాన చెదురునే బెదరి బెదరి చెలియకురులు జాలిగా సీల మేఘనిశ్వానములటు ! నాకొరశె చాచు నఖకంఠనాళమందు (మోగక చలించి వెరవడ్డ మూగచాధ ఎను విలుచు నన్ను ఆచూవుటికుుల ; కనుల పలుక నేరక విడి విడి పగులు జశేమోా! అయ్యయో |! ఊర్వశీవిపాదార్ష్ర మూర్తి ఈ నిశీథాన ! నాహృదయాన ! నిండె పూర్ణి మాశ్ముభయామిని బొగ్గువోలె ఈ యెడదనవోలె నిండిపోయినడి నేడు, ౧౩౧

(పొణసఖి ! నీసుదూరతల్పమున సు ప్‌

కట కలలు శావు, కలుగదు కలవరింత,

'వేగిపో దిట సీకయి వేలుశేలు

శతుకు తు కెల్ల ఒక్క నేత్రముగ కాచి! ౧౩౨

వమఘనవు_న్తక మకుట మాణిక్య రాజ్ఞ ! స్‌ 'వెలుగువూ పొకెేేయి వికసించి వాసించి మిలమిలా తళతళా మెరసీనది కురిసినది పాతాళ భుననాంత పరినర తమన్సులకు పహోలాహలాంఫ నా రానలజ్యాల మ్‌ కను మూయనే లేని కాలిపోనే వేని ఈ నిరాతా వేదనా నగ్నజీవిపై నిలిచినది ప్రులకలై పఫులకలై పూచినది! కరుంచే వలపుచే తరళ మైనా వ్‌వ్రు బిడ్రియాస నపలలో ఎడి యేడ్చినా నేను; ఓరగా ఓరగా నొరుగు నింద్రుని శిరసు విడిపోయి దిగిపోయి పడినావు న్మ్నామోల ! -వె ఘంఠిముదుక*ళ నె జయంతీమాల రా న్స రా వగా నమొ ది'/బారుబగము లన్నీ వాటి ! సురఖిసౌదామనిగ తరళమధుధారగా ఈశ్వ్య రాలక మే లయుటు సెడలెనో నేడు! ౧౨౩౩ 34

మూతనడి నే లేనముక్కో_టి చేనతల కనుతారకలు కోగకము.లె సుమము అయ్య ; ఓనరిలి యొందొపల నొరసికొని విఠగ పడి దిశలంట చీశకటులు నిగనయే డివన మయ్య ! అకాశసిక తాల నడని. సాకు న్రవంది మూడులోకాలలో మోయువుణ్య మ్ముయ్యె ! వరకలోకవుటింట సనయు శోకతమస్స్ను

వ వుయ్యు ! ఏీనిభాగం ముయ్యు ! వెలుగు నమృతె మ్మ న్డ్‌ సిభా వ మయ్యె మసఎఘనమ_న్తక మకుటమాణిక్య రాళీలో మరగు హృదయమ్ములో మండు జీవితములో మాత్ర మానమియాన మనకగా మసనకగా మొయిలుకాఎఎకవీడ ముసుకుకొ నెనో. ,.పొపము

శాప ౧౩౯

రోలుసనా నాక సీవియోగమ్మి శక్రియ 1 వాలు నీకనురెప్పల జూలిచూవఫు

అల దిగజారి దిగజారి, అమవనాా

కంకి మవాలాసువుదళాలు గాగ సగం వాహినీ నీరజాళినీ పక్షసీల నాట్యములుగ, తారాతోరణములు గాగ * నింగినీడలమెట్లుగా, నీలిమొయిలు జిలుగువ్‌రుఫులుగా పులుగులుగ్య నలరు లుగ నలలుగా, కలలుగాగు పౌాగయబాని విసివికోని వింతవలపు వేడి వేద

తెదర లపరువుల నెంత తూలి తూలి, ఎంత దిగజారి దిగజారి, ఎంత నెదక

వెదక్‌ పడినవొ, పెంధూలళి గదల లేక వెలుగు లేక యెొగపర లేని వీని కనుల శిలలు గాక ; వదలనికొగిలి బెనంగ

శాదరు గాక లబ్జుగాఢ వేదనాగ్ని ! ఎదలునా యెట నెదు కేగి వదక నలు! కలు*%నా నాకు నీవియోగమ్ము, అక్‌ |

౧౩౫

వను నిద్దుర వోదునో, యేమొ కరుణ ఊససలవు టొ శ్రేగగా వలడు ; ఇన్ని నాళ్ళ యడ లేనియెడ'బాటు నానిరీవ. అమ్ము బరువులు బరువుల్రై నయనయుగళ మయ్యొ, దిగలాగు నిద్దురమరఫులకును. వ్రియతమా, ఇక నిదురించు పిలువబోకు చాసిపోకు నిర్భాగ్యపు(్రదుకు ఊటి ! ప్రియతమా, పొరలి పొరలి 'మెయిళు లేవొ మేలుకొనసీవు రెప్పల వాలి యదిమి! ఎటు లెగసి యెగసిపడుదు ! ఎటులు బేల శేల నిన్నంటి యదిమికో తూలిపోదు ! అబ్బ! నాట్రదుకంట, సీయడుగుదోయి నాప, ప్రియతమ, శృంఖల మైగ "పెనంగ, దిక్కు. మాలినయెడద బంధింప లేను ! ప్రియతమా, నిను వదలుకో లేను, నిదుర కడలిమయై కాటుక్సై కనుగవ నడంచు! ప్రియతమా, వీడివో కోయి, వీడ్డ లేని నామమతచిచ్చు కునుకునా నన్నుబోలి! తా ౧౨౬

కలగు సుషుప్తి వొ త్రిగిలగా బడీ లేచు (పభాతకాల ల్డీ తలహృదయంవుటూరువులు తాక, నిశానిటలాంతసీమ జ్యా వల లలితౌాలసాలకలు మంనముగా నటియింప, రాతెనో యలసెనొ స్వప్న మొం డవశయై పడె నాకనురెప్ప సెజ్జలన్‌. నిన్నాతిరి చికురంఫునీలికొనల ఎారిపడిన స్యప్నమ్ము నిజమ్మొ, యేయమొ! కోమలామోదకొముదీకోరక మ్మొ | సురవిలాసనతీ _పేమచుంబన మ్మొ ! నిదురపాదిగిళ్ళ వెయి మెయి నెదిగి యొదిగి -వెడలినా మంట నందనవీథులంట, ఎరుగశాని దెదో కోశక్కైలబకువు వలన దడబడి పనుంగు సోమరినడలు నడల. ౧౨౭ తల్‌

అఫపుకు కానలి మొగసాల నాననాన నళికుమూమల సెచ్చరికలును "లేవు ; అలరుటంతఃపురాలలో నలవుశుడద సనెగయబోదు నిడుదయూర్ను సససగయు గూడ, మందాకినీ మందమందగీతానంద మధుమూధూరీ శీతలహారీపరిపుం?: మందు బులకించి, పుష్పించి, జీఏించి యా నందనారామ మా వేళ నిదురించు. రాసులు గాగ నేలపయి రాలుచు పూవులు దూదిదారులే చేసి నినానమిరణము జీలుచు "తావ్రల పారునేకలే వోసి, సుకమ్ముగా నిదురవోవు లతాలతాంగినో ర్తుకం డాసితి మంట ; శేయసియు నాకయి 7 కొనెనంట ఆగగాన్‌ | ఎదురుగా నిల్చి యెద నెద యదుముకొ నెనా, కనులు కన్నులకాగిలి గరగ గనెనాొ, శెప్పవాటు తెర యయి సాహృదయపఫుటము, "దెరచి నిలిచిన దొక చాప్పతకళకణమను ! ౧౩౮

మాయు నిశీథకు చ్చెళులమాదిరి (పాపవనీమహీబఫుం జాయల గోమలపణయచంచలయా (నతతీళతీగలిన్‌ - ఎచేచుసి వాలీ, నిండు తెలి వన్నెల వన్నెల మల్లైెపూవులన్‌ దోయిలి నించి నాచరణధూళుల నాదల నుంచి జాలిగాస్‌ ___ “ వియతమా, దాసి యతయ_పేమసేవ కీలతాంతొలు మొత్తాలు వాలు నోయి? నింగిమూలల సీలిపందిళ్లు పరచి యెంత "తెలిమ శ్రైతోట "వేయించినానా ! ౫” అడుగుల నడంగి జీవిక నరయ లేక వీలుచు సెలయీటి న్న హోచ్చలితకంఠ కరుణ మాలింపగా అేక కరగ లేక యచలపాపాణాహృదయ మే మానె మైన! ౧౩౯

కోరిక లెల్ల భూళి ఎడ గోల్పడి దిక్కుల కూన్యదృక్కు.లం జరి యెటో వృధా శిన్సిర విత భారము బుచ్చుచున్న భూ మోరుహా మేను ; నామొరడుమేన నవ(పనవాలజాలులే, ఛారలు థారలై పదము చాకో హినూంబుతరంగపాళు వే | కనుల వికసింతునేగదా గగవ మలమి! చెలియ నాటిన తోటలో నలరు లేమొ శాక నాపాదముల మ_న్తకమ్ముతోడ పూజకై పారబోసిన పూను లేమొ! విడనివాసన పదములు విరులె యయ్యి ; ఆనకమ్మున నశ్రులే యాకి వయ్యె ; నిలిచినాడ 'నేటికిహూడ తొలివనంత కాలపుటభాత తకుణ వృతమ్ముకరణి | వయా ౧౪౦

'నావళన యాత శుస్టు త్తి భావ శాలి, ఆగికో లేవ ేసనూహల కొకింత |! ఎట్టినిశినే సదరిపోవు నెగసిపడును ! ఎన్ని చుక్క_లసాటు లెన్నెన్ని 'మెరవులు |! ఇంత చిరుగీతి యెద "వేగిరిం దు నేని పారగుకొనును తాండవనృత్య “వాత వొనును ; మన్తక మ్మోరగా వంచి మన్ను మిన్ను 'వేయిశే లాడగా వాసివేసికొనును ! ఏ నెరుంంుదు నావఠలెనే యతండు పాటసదములశై నిత్యపథికు డయ్యు థి వ నెకుంగుదు నావలె నే యతండు ప్రతిపదమ్ముస శీతలస్వాదుమధుతు._. పారముల పాన్శ్టముల వికజిల్లు చను! ౧౩౮౧ తె5

ఈమడజసీపాటు నమోల నేల లేన

"కేటచినుశేని యీపాట కిఫుడు 1

ఇంత చివు రిచ్చి యంత హపామంతశ్ళృంభి

లాల బంధింతు మూగతనాలనాంతో !

స్వామి! నూత్నననంతజీవపవాళ్‌

పల్ల వమ్ములరుచులె న్యాబతుకుజీర

గోసి తీయదనమ్ములు వోసి నఫుడె

'వెడలిపడ లేద! యొకయడు గిడగ లేద!

మూడులోకాలబరువుల్నమోత డగి

యడగి చిదికెిను గద అంధజడము తాను!

ఒయి గాయకనార్యభామా |! యి వేటి

తగని (శ్రుళ్ళింక నెలితినృత్యమ్ము లోయి! ౧౦౨

ఆఅనధ౭ంతువు (పతిదివసాంతమందు నిత్యనూతన తాండవనృత్య శేళి, ఓయి సటరాజ్య తల లైన నోవ లేక భుననములు దుర్శ రాసందమున నడంగ. అప్పు డూహాంచలమ్ముల నతిశయించి పొరలు నమృతరనంపుమాధురులలోన గొట్టుకొని పోవు, స్వామి, నా ముద్రజీవి-- తమ్ముగూడ చారియు లేక తనివి వోక |! అంత నే వ్యర్షినె పోదు నయ్యు నిన్ను బోలి పాడబోవ్లుదు ; నిన్నుబోలి నాట్య మాటబోవుదు, లజ్జ బోనాడి ; కాక యింత డాహమ్ము దహియింప నెబులు మనుదు! సవిధాన సౌందర్యర మై కజీవి నిలువ నేరుతు నిట నొక్క-నిమున మేని మామకీన జీవితశుష్క_మార్గముల త్వ- దీయ పాదమంజీరముల్‌ [మోయకున్న ! ౧౪౩

ఆటతో పాటతో నేర్చిశబ్లు దేవ ట్‌ ననుళూడ నీవలె నటియింప నిమ్ము ఎడ తెగనియా(త్ర నెట్రా సాగించునకకు ! ఎట్లో నీదర్శనమ్ముు సాధించున రకు, సమాష్త్రము

భ్‌

కు!

ట్‌

దగిర

కృష్ణ పక్ష సింహావలోకనము శ్రీ తల్హావజ్ఞల కిచళంకం గా ఠి

కృప్ణఎ మీములోని ఖండికలలో గాని, తతికలవో గాన 'జేనికిని కృష్ణపతు నునుపేరు శేదు. కవి కృష్ణు శాత్త్ర, కవి వ్యాము విశేషబాగము కరు*రసాత్పకము. నిరానందసూచక మగ కృష్ణుపతమును కవి స్యకరించి, సొంశేతికముగా శాన నుందోహమునకు ఈనామ ముంచినాడు, ఈ సందోహ మాం సారన్నతములో అపూర్వము అత్యంత వింప్టము,

క ఎకె” "బావను నాన్నగారు పితావురాన్థాన కవులు, ఈ నివ్వుత్కవులు గంగాధర రామారావువారి ఆస్థా వములోను, సూర్యారాయ మహీపతివారి అభ్ధానములోను విశీపాదరము పౌ:చెడివారు. వారీబిడ్డ నుట చేతనే ఈ కవికి ప్రభుభక్ష కలద్దు అందువల్ల న కృష్ణపమము. పీ కాపుకమహో ఆాబాన క శకితముగసం నుభవి-ంచినది,

ను

ఈ కవిభావతంంగిశి. చతర్యిధముల (వ్వపహిందుముం ఇను, ఆ వేణికలు నాలు ౫ఉఏకిని పాన్నరనంబంనలయు కూడ నోచరించునుం -

2

త?

ఆ-పు మొ"జిడి వం తమపై ఆఅధునికళలోకములో నర్నితేముఖిముగా వ్‌ింశించు వ. స్వాతం త్యవా నవతరం కము లీకవిహ్న కంంమున అఫఘాతి?ు చేవ, కవితలో ఎహ: విఇముల వ్యక్త మయినదె స్వే వా హానవిం అను కావ్యశ్వ్‌ కయ దీనికి నిదర్శనము. ఈమనన్వేచ్చ నికంళమై, సీకూపమై జోక్రళశని చే. స్వే(ంఇకానవ.? కాపు. కక యుటవనా *ఏ. ఏ ఖి వ క కల్‌ త కశ వన్న శ్ఞంఫిలములు తమంత నె చెచంపోక గగనీతలబు మార్నోగగ కశ మెలి జనము నింక సేంచా నానమురుల సిం సు శః సేడ్తా గానపు * తినింలతను తకాకశాా.సువి వసులు వాల్ల జేయునది. * కర్చాశనిలను వవజవకవల జే వేయునదిి ఈ చిత్తి మానంకవయమకచికల సోలి దనము, శకః కస్‌ చిత్రకల్నన ౨ పలుమూమి పయా”గిందు నుః మానముల న్యభాౌనమువలన నే స్వేచ్చానృతి వశదమగి చుండును. రుకులు, విహంగములు, మేఘములు, విద్యుల్లంలు, రంకు ప్రభంజనములు, తారకలు, మముగసపులు _ ఇట్టివి చాటిన "కిని రచనగా శానింంచు పుకును. ఈ కవీ ॥ స్వేచ్చా సమాసుకు "ఫి * గగనపథవివశ+రవివాంగమపతి *; “ మావాన వినీలజలధర మూర్తి * 6 పశేయజ-రూ పభంజన ౧౦౮౬

వైవి? ఆఅషపలా అక్కు పూవు పువ్వు; సలగ్గలని పదు చిపషాలిలో *ెంఎమూ; ఒలఐలని వాషపలపాటలో తే పెం ంచెిెబచాకు తెంచా-. చేటు నయి, అకలి వప్పులు, -నుతిలు నంటలు లేశ అడివిలో వాగిపోయి. చక్షతను తికుగా

ఈ స్వే టై ఎయత్వొము ఎహువిపయుము- గాననడ్భు న్నది. నంపహాయాను*తము లైనఛండసు-లనే గాక ఘూతనచుంచములను గూడి “హి-చి నావలో భానములను చాగపూ పలికుచి రన మొప్వించుుం; సాదబాగములో ఖండిక యాకంభించుట; వాహదాంతిము కాముడి శే కాన సముమొునిఎ చుట; నూ3నపయోా ములు చేముబలో నెనుద్‌ిచఘయింట; కొస ఫండకలను నామ ముంచకుడుట ఎ ఇది వి శేషములు ఎవ్యాదయుల!:.. నన్నకళ లాపొదిచు 'పూములుగా నోచి రించయను,

ల త్రీ

పబా3ం స్వేచ్చా “మానముసు. ఒవము శాసంది, చిత విచిత్రాలు నుల మూ లోకముూుో స్వేచ్చా కొటక్‌ సామాన్య ముగా దుక మే ఫలిశము, శఈకవిక గూడి అరయీ్‌ వా మయ్యెను. దుంఖమే ఈయన భానితరం్‌ణీలో ద్వితియ కేణిక, మఃభమును నర్జంచుఖఘుల్దముం " డీకని అపామూానున్ష , ద!

౧కోరి

పుూోతు ౮ హీించింనాము దుశఫమే ఈయపక్రు ఉట్రచుతెమి మని తోచును. *అమలమోహన నంగీకమందు హృదయదళ', -నారణరో దశ ధ్యను" ఫిళ్టవికి వినం చుం:ను. పృాదయనాళసు కై యె, నాహృదియ ఫా ము తొలగివోయినుు, జీవివఫలము నుక్కి "నేల ఎడ సింక జీవి;ప నేల నఖున! పహృదయశోణితధార నెదుగుజీవితి లల్లి మొద లంట దూల్చినాడే_భయ న్ని కీలలను _వేల్చినాడే ! ఎష విధముగా విలవించు నూకసమును. దుశఖపుతో నిరంతర సాహచక్యమువల్ల దుఃఖమే వింతభోగముగా పరిణ మించినడి. అదినిపపకానంద నంపదయయి ది. ఆత సన్‌ _్ర్‌న్కు వింప చేసిశదు అంతట ఎపయనవరు లోకము సెంపాంయముగా చన్వరని మె-చుకో నన్ను ? ఏ ననంతి వ్లోక భీకర తిమిిలోకై కపతిని...... నాకు నిళ్న్శ్వాళ తాళ చృంకిలు కలవు నాకు కన్నీటికకుుల దొంతరలు కలవు. .. మావ మనారగా వడ్యనీరు నన్ను. ,. ౧ణరళా

అని దుశఖములోని సాఖ్యము నెరిగిన కవి నిశాఘాట ౪ సిరులు దుశభాభిభూతులు శాక దుఃఖములోనే సుఖ ారమును (గ్రహింప జూతురు. శేనలము దుఃఖముతో నుండు షె వ వ్‌ యష్‌ వ వర్ధసా హచర్యము చేత నే అట్టిుత్నిము సాధ్యము కాదు, ఒక వేళ అట్టి ప్రయత్నము. జరిగినను వ్రీతి లేపండ సఫలము కానేరదు. దుఃసములొము గ్రహించిన యీ కవిహృపసయ ములో ్రీతి అంకరించి దుఃఖోప శాంతి వేసినది, అట్టి (పేమాం కుర వర్గ్మస మే కృష్ణపక్ష ములో తృతీయ టేశికగా రూపొందిన వానతరంగిణిం పేమూంసర మువతోడి నే ప్రకృతియందలి నానావిధ వరిశామములు, కలవు: లని విలానచేష్టలుగా పొడకట్టును. 'అలపపంజుతు లెలడి ల ళం శాని క్రమక్రమముగా (పేమ స్వచ్భ మగిపను, అస్వూఃసు శ్రరొళా జననము డ్రధానము "కాక స్యచ్భంద మ"పను సాభము నేల చిమ్ము పుష్ప(వజింబు చందిశకల "నేల వెద*మ్ము చందమామ + వల నలిలబబు వాము గా డ్చేల వినరు! వల నాహృదయంబు (శేమించు నిన్ను 1 ౧౨౯ 3ెలీ

ఎవేవులోని నిరతిశయానందము గహించిన పిమ్మట “శ్వే-యమణిగణరత్నో మననరము కాదు. (గేమయే దివ్యభా గ్యముగా దోచును.

(వేమ దుఖమున కుసశాంతి. కలిగించుస దే యయి సను శేనల మో(ప్రపంచమునకు నంబంధింశిన దగునంతనరకి తనవెంట నూతన మైన అశాంతిని కొనిరాక పోదు. ఈ యాంతి బహువిథములు, అందు సాధారణమైనది. వితూ? మవ్యము. అట్టిసందర్భమున---

ఈవిరహనంతావ మ్మపవాన నై మేషగిది సమోాయింంచు. నెములు జీవిందున్‌ 1

అని హృదయము విలపించు చున్నది. జక్కొక్య్కాస్యాడ.

(పేనూతిశయమునలన భయాతిశయసు కలుగుచుండ:ను. సీ కనురెప్పళొనల నొక చినుకైన కదలనీ (వళయకాలానంతి భయదపాథో రాశి వలె విశ్య మెల్ల ముంచెత్తు సుమ్మా!

అనినం దును...

(ేనరున్య మైనయ శాంతి _పేమ విఫలమయిన ఫఘట్ల ములు వర్ణించు నప్పుడే దుర్భరముగా నుండును. బెర్ము పర ల్‌క%త యయిన త ర్యాత_ా

నావిరులతొట 'బెంచికొన్నాడ నొక్క.

పననవు గులావియొక్క_. న్మాపణయజీవ

నమ్ము వర్షమ్ముగా ననయమ్ము గురిసి. ౧౫౦

ట్‌ న్తుదగోయె ఒక్కా రార్క_కిరమ్ము ఉర్వి కాలి నానులాబి నీలి మాలి నన్నువీడె! త్తు కృప్ణ్టపతుములో కవిత్యిము అత్నాకయిమై పహృవయ గమ మయినడ్‌, స్కో స్వతింతబుద్ధితో లోకములో సంచరించి ష౭వముల వాలై పేమనలనను నంపూన్లి శాంతి పొంద లేని మనుష్యులకు ఒక్క ఉశరణము, అది ఈశ రా రాధన, దుఃఖ తాత్ములు ఆత్మనికరనము చేసికొని భక్రిపగాయంలులయి. భగవానుని యన్యుగహముచే సవ్మిత లగుదురు. అట్టిదాయలు ఈ కావ్య నందోపాములో అచ్చటచ్చట పొడక ప్రొచున్నవి. కవిభావ తరంగిణిళోని చతుర్థ వేణిక యిదయీ. ఒకళ్కొక్క_భ క్వ లొక్కొక్క .వ్‌ఫముగా ఈళ్యరసాన్ని ధ్యమునకు యత్నించును. అందులో అత్మగర్హణవిధానము సాధారణము. పాపోవాం పాపక ర్మాహౌం ఆనివించుట నపా జము. అట్టయెడ నే ఉద్కోధ్రనరూపముగా_ కురియుమురా కన్నీటిని మరిమరి విలవమీంప్రమురా నరము గూర్చి పర మకు డె అన అఆ(కోని గ్‌ కలభిమీ మును క్ష వ్య శ జే * ల్నో ఇ లం ఆం శం | య ల

ఛిగవానుని పాద కన్నిథానమున చేయ్యుపతాఒములు గ న్ని ఫ్‌ నః సి ష్టం పగ ను. గాని, అఆత్నసన్హ ఎము కొని యొన్న'పను వ్యర్థము కాను మొట్ట మొదట శఈశ్యమని వ్య్యానిందుట ఎుట్లో యని శంక పొది మును. కవుముగా భఛగవానుం *“వించ చేతలు వ నాపి కల గిందును. న్యాత్మామునమి నానుకగా మి చసర్పింస వాపుతో యను సగ్యభమము జవియించును. సపితపావను షెగసనర మేత పని పాదసంపర్క_ముచే నమ_నృమాలిన్వము. చొళివి మనస నను సత్యయము తువకు పభవి)చును. అప్పుడు

కలుపద్రూంతి పంకనంకలిత కుహూం

ముల జనించు మదీయా[శమలినధార

సామె భనదీయ పానచేశమున వాలి

పరమపానన జూహ్నవీ్రతిభ గాం స! అనెడి న! నుంసుకించాను.

ఈ విషము నమ్త్థుమున ఈశ్వ్యరార్భంము చేయు నపుజే అవ్యయానంవ మావిర్భవిందును. అది నమ_ముగా పంభవి్‌ *చినస్ప. కప్యకవి వ్యాపయబులోని కృృష్ణ్టపక్షుము శుక్తపకుముగా ఒకింమి+చి లోకముపె నూతనదు =క్షలను పసారిపూలకు,

కర లో ఆగ్‌ తిత్స్యా లర ననా సహన ళ టీ ఆఅ ఆం టే గ ఏ వ సేం