Telugu Soviet Russia - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

క్‌ సోవియట్‌ రష్యా న ప నగల్లో న ఓ, [0 ఛగి0గని క ఆంగ్లమూలం కాత్‌లీన్‌ 'పేలార్‌ అనువాదం ఎన్‌, సుబ్రహ్మణ్యం సుంధక్రయ్య నిక్ఞాన కేరి! ళు (శ్రీ శీనథెంక రారా$సస్ట న ఫే వాత్‌ ఖకాకరించినడి. కళాసాహేత మదాసు - 88

(| ఈ 6 ఠి 6 త [చ ఇ" తీ 4? 71 4 గ లీ ర. న న స అ ల _ జీ శ ః ఆఆ వ ళొట్యు ం ు స బల ర ళు బర ప ము క లను. ం ల న ప కీ హయ నాట శ యు న క్‌ ర కక. ఎ వత పా క ర్యా డ్య ర్త న యా టం కీ తయా గ్‌ | లా జ్త కలల్తాయైైల వా వసో ళు ళ్‌ లీ అంతే శ గ యాట జ లో న యయయే... ి | ణే గో

ఇ స్ట స జీ లీ ( |

ను! చః;

జ నో భో ౯10900౫ ర శ్‌ ళో న | శ సప్తాహ! ష్‌ హే. శి [్‌ో తపి క్స్‌ న్‌ (1

సా ని (4 శ ల చ కనా ము సల స జ టయ ష్‌ బలో కో న్స్‌

ఎవ ఆాలటే కర సట! వ నూ. పు భై 1

ల నాం 11 చే చి లం ను, తా ఇక * ర ఈకల ట్‌ స మ్స న ల 3 నా 0 బ్లో కా న ల జా లి శ్ర భమ. త్‌ అస్య ్క స తగ పంల ళ్‌ ప్‌ హు రసా ఆంజ లో! ఆబ్బ న 09కు ఇ ల ఆ సేయ నే [1 [మ రాళ్ళే రో ఫ్‌ ఖం కస్‌ 7 / యో. ము ( న. ౮ (ఫ(౧18 గ్‌. తీడెడ కిల క74 ౯ త్రై: చక్షు సన వ భి భన 1 [1 స సౌ 44 'కుర్థంనుఏ హా న్నే టట ంటమ డా ॥ / ణా ల గ మ్‌ ట్య. కేల గ వనే గల శ లా క టో. లా ః నా తోని న సు |] న ॥ స్వాసట్ష్య ఇవైటల 4 రల నె 1 [| బి ప టా కటా జ్‌ న ళ్న స తి న న! గ్‌్‌గ్‌ం ననా ల్‌ శ ఖ శ పిజ్టంజల్యం తంలో సోలో త్‌ జ అయి నుదత్తుతాతా భి సె భ్‌) (శ లప. ఎ తీ లల ఉస్ట్ర కస న్‌ మీ

వట్ట స్తా మం ఇ ః ళా నో స డ్‌ రే జ్‌ టే హా లవణ ల వర ఆల్‌. క! ( భయ న్‌, గ స... మ న థి క్‌ వి ప ల లీ (1 అ్యాలయ్యాల టట త 1 వా. ఇ స్మా భ్‌ వజ భ్‌ టా న. ు జే గ్‌, శ్చ 1: టా న్నా ౯ షొ జ ( రయ న గో ష్య స్తీ చ్‌ న అధిగగగాట్‌ షీ నీత. జ గ స [న శ్వ ని గా ఛ్‌ షల ఇ క చా షా లో త్‌ తోనో ౬ లం ళీ గ | స్ట స నక టం లు టన 1కి, న్‌ జోజో ఈటల సల. జ స క వే ౮ ల వ్‌ అవల చ్‌ లీ ల ఇ్న్న స్‌ షో 51 పిఓ శశన్నత గరం 5021610146 వ స న మాడా భం. నై న త జలఉ0్రల4. ౯ పోకల? త సం? వీ స్‌ో ఠి అసలీ కి 6 6అం84 %116గి 11004ట్ర స మ త 7511085615 1 మంటి 19 గంంరతి[63 జు" జీ గీగరెగైి [2 701121 య! (సుణాగీగ5ం న! న. 5 50011 13 0020, 2 టం క ర స్తే రాదో జ ౪14 ౫ 8న న 5 09:ట8

రత్త షు ఎల యా రం య నొ

శకలం60౮

వారి క641ఏం0 000 ౧౦౧165

₹ంాలుంల 1968

నం౮*12/4 245 4డి

22684 27420౧0౫ ౧౯

చటక క2కకిక 264 6౦9165 0€ +*6 551

అ 216000 శట!0?

247044/0/ 2 వ్‌. ఏఖిా21029ఏ0

రంబ! 1961 త. 206 6౮. 3.40% 10.

వైరం: గెల శే-క5

వాం0806రే గరం! కుల 22521065 ౦౧ షం

కయిళుం!?! పశక2049టా కం01 034 ేశర88-10.

కసం 003 గం064 5 6 ౧౦౪4986600 0£ వ్‌,

ఉం 504145 [0120 54246 ఉం*+లరుంం84 206 ర1లా3ట

256 6 0164 0౮౧64002

కౌంంణు 2[0802స200 న గటేంత్రైు సం. 14

గాయంం[4001 86 1860 7610808 07 టో ఇలసననై ఇత్రష్టైులతే 60-416 గో ॥ శ గ్‌ లలా స ॥ ళీ నే ఓ క. శ

కార[15గ665 : | . ల ఈళ720 |

]₹414 544111 . ..]

వెళ్‌గరాణి 4వ-33, నై యం ల

గ స్మ్య్యురొం =. హ్‌ వొక _స00 య వైరులంకే 28 వర 812 సగుు?ల0 స42తేగగక-3ె వె, య్‌

పక రణ [కమం క. వైరుధ్యాల సీమ క్ష ౨2. బహుజాతుల చితవర్ణఫలకం క్ర తె కేంద్రస్థానము 29 శ. ఊత్తర వెన్నిస్‌ 46 వ్‌, బంగారు యుక్రేన్‌ శ్‌? ఈ పౌరాణిక భూములు 78 7. శఘగమనం రికీ శ. యువకులారా - తూర్పుకి తరలండి | అనుబంధం కకక

ల (యో (్ర/

క్స్‌

1. వైరుధ్యాలసనమ

సమైక్య సోవియట్‌" సోషలిస్టు (పజారాజ్యములను సాధారణముగా సోవియట్‌ రాజ్యం అని గాని, “యు.యస్‌.యస్‌.ఆర్‌,' "అని గాని అంటారు. ఇది ఎంత ఏ సీరమెనదంపే, మాస్కోలో ఈ వాళ 'ెమ్లిన్‌ గడియారం

ఆాణార్‌ గ్ర మాజా ళం

అయిదు కొస్తేసరికి ఆర్కిటిక్‌ మండలాన్ని దాటి దూర (ప్రాచ్యంలోని ఛకోట్స్కీ- ద్వీపకల్పంలో 'లేపటి ఉదయం అయిదు అయిందన్నహాట.

మామూలుగా వ్యవహరించే అర్ధంలో యు. యస్‌. యస్‌. ఆర్‌. ఒక దేశం కాదు; అది పదిహేను దేశాల సమాఖ్య- వీటిలో ఏ దేశాని కాదేశానికి (ప్రత్యేక (పభుత్వం, పతాకం, ముద్ర, ముఖ్య పట్టణం, థాష ఉన్నాయి.

బారెంట్సు సమ్ముద్రంనుంగి ఫసిఫిక్‌ సమ్ముదంవవకు ఉన్న సోవియట్‌ భూమి ఐరోపాలో సగం, ఆసియాలో మూడు వంతులూ ఇక్రమించింది. ఒక చోట ఈ సోవియట్‌ భూమికీ ఉత్తర (ధ్రువానికి యెడం 621 మైబ్ల.

గ న రట్మనోవ్‌ ద్వీపం వద్ద అమెరికా వారి అలాస్కా రాష్ట్రానికి దీనికి దూరం

2

అయిదు మైశ్లే, దీనికి పం్యడెండు ఇతర రాజ్యాలతో సరిహద్దు ఉంది. దీనికి 88,000 మైళ్ల భూభాగంపై ఒక చివర నించి ఇంకో చివరకు పయనించ డానికి రోజుకు నూరు మైళ్ల చొప్పున ఒక సంవత్సరం పడుతుంది. విమా నంలో గంటకి 810 మైళ్ళ చొప్పున విరామం లేకుండా ర్యాతిం బవళ్ళు పయని స్టే అయిదు రోజులు పడుతుంది. దారిలో నార్వే. ఆప్‌ఘనిస్థానుల వంటి సుదూర దేశాలు తగులుకాయి. మండే ఎడారులు, గడ్డ కట్టిన నిర్ణన (ప్రదేశాలు, (ప్రపంచంలో కెల్ల ఎత్తైన పర్వతాలు, అంతులేని పచ్చిక బయళ్లు తగులుతాయి.

అమెరికాకు మూడింతలున్న ఈ రష్యా ప్రపంచంలో కెల్లా పెద్ద చేశం. సైవీరియా, కజగస్టానులలో కాలిఫోర్నియా అంతటి పెద్దవైన కొన్ని (ప్రాంశాలు శతాద్దాలుగా మనుష్య సంపర్కం లేకుండా ఉండి పోయాయి.

ఇటీవల కొన్ని సంవత్సరముల నరకు ఈ దేశం అజ్ఞాత భూమి గానే ఉండిపోయింది. ఎలుగులు, తోడేళ్ల. పొడుగాటి నల్లటి గడ్డాల మను ష్యులూ ఉండే అరణ్యాలతో, మంచు పర్రలతో నిండిన చాల చూర దేశంగా దీన్ని బాల మంది తలపోసేవారు.

రొద చేస్తూ భూపదక్షీణం చేసే స్పుత్నిక్కులను రోదసిలోకి వదలి, మొదటి రాకెట్టును చం[ద్రమండలంలోకి రష్యా దింపినప్పుడు దానిని గురించి జనుల అపోహలన్నీ విచ్చిన్నమయిపోయాయి.. మాస్కో నుండీ లండనుకు 160 మైళ్లు _పయాణం నేడు సోవియట్‌ జెట్‌ విమానాలు ఉద యం అల్ఫ్సాహారానికి మధ్యాహ్నం థోజనానికీ మధ్యకాలంలో సునా

త్ర

యాసంగా ముగించేస్తున్నాయి. “నోవియట్‌,” 'స్పుళ్నిక్‌*” “టానిక్‌” ఆనే అంగ్హ భాషలో నేడు నిత్య వ్యావహారిక పదాలయ్యాయి.

ఏబై యేండ్ల క్రితం రష్యాలో స్తితి చేరు, (పజలలో చాలమంది నిరుపేదలు, నీరతరులు, మూఢ విశ్వాసాలతో నిండిన రైతులు. లక్షోప లక్షలకు వ్రాయను చదువను రాదు. కర్ర నాగశ్తే వాడుకలో ఉండేవి, ఆ యెడ్లబండ్ర కాలం నుండి విమానాల కాలంలోకి పెద్ద గెంళు వేసిందా దేశం... ఈ హళాచ్చిక్ర పరిణామంతో కొన్ని వ్రైరుధ్యా లుత్సన్న మయ్యాయి.

సోవియట్‌ ప్రముఖ సిక “పొవా' అలాంటి వైరుధ్య మొకటి

క.

సూచించింది. “స్పుత్నిక్కులు చేస్తున్నాము; అణుశ క్షితో మంచు పర్వ చాలు ఛేదిస్తున్నాము; (ప్రపంచంలోకెల్లా గొప్ప అణుశక్తి కేంద్రాలు నెల కొల్పుతున్నాము; కాని మేకులూడ లాగే పటకార్లు తయారు చేయడం మరి చాము,'" ఆకాశ గమన ప్రణాళికలు వేసేవారు. సాధారణంగా నిత్య జీవితా వనరాలను అశ్రద్ధ చేస్తారు. కాబట్టి “పాన్లా హెచ్చరిక సజల మనసు "కెక్కింది.

ఇంత విశాల దేశంకళో రకరకాల శీతోష్ణముండలాలుండడం సహ జం. మంచుగడ్డగా పేరుకుపోయిన సమ్ముద భాగాలనుండి, ఇసుకలో కోడి (గుడ్డు పెడితే. ఉడికపోయే “మండు దెడారుల వరకు రకరకాల (ప్రదేశా అన్నాయి. బాగా ఉత్తరాన నిరంతరం చలికి గడ్డ కట్టుకుపోయే ఆర్కిటిక్‌ మండలం మరొక శ్వేత్యపపంచం. దానికి కొన్నివేల మైళ్ళ దక్షిణమున

శ 'కేయాకు (సత్తి, మితోస్ట మండల ప్పష్పాలు, ఖర్జూరప్ప. చెట్లు. పెరుగు. ఇాయి. సల్ల సమ్ముద్రపు వెచ్చ్‌టి. నీళ్ళల్లో డాల్ఫిన్‌ లాడుకొంటాయి. ఇక్కడ నడి శీతకాలంలో కూడ, స్నాసం చేస్తూ ఉంటారు.

ఈ రెండు కొనల మధ్య చాలా భాగం దేళంలో దారుణ | గిష్కాలుం సుడీర్హ గీత "హీమంళాలు ఉంటాయి. వనంతంలో మంచు కరిగి. పర్షా కాలంలో వర్షాలు పడి వి స్తీర్ణారణ్మప దేశాలు, జసపదాణు బురద సము[ద్రా లవుఠాయి, నెలల కొలది పల్లెకు పల్లైకు రాకహోకలుండప్ప.

శీతోష్ణ్టాలో తారతమ్యాలలాగే (సకృళతలో కూడా తారతమ్యాలు కాసపస్తాయి. మహోన్నత పర్వశాల హిమళశ్ళంగాలు. రారాసథమంబటుతూ ఉంఠే, దిగువను ఉస్పు నీట్‌ సరస్సులు గడ్డి మైదానాలు కానవస్తాయి. ఒడు దుడుకుగా (ప్రపహించే నదుల్ని నలబై డ్యగీల మంచు జానలు కూడ అరీకట్ట లేవ. (పజాళీకలు తయారుచేసే నీట్‌ పారుదల _కాలుపలకోసం మండు "ఫెడారులు ఎదురు చూస్తున్నాయి.

భూగోళ రీశ్యా యుుయస్‌.యస్‌.ఆర్‌.. ఒకదానిలో ఒకటి క్రమేణా లీసమయ్యే అనేక మండలాల సమాఖ్య. ఆర్కిటిక్‌ తీరాన్ని 8,100 మైళ్ళు నరకు చెట్టు చేను లేని మంచు గడ్డకట్టుకుపోయిన భూమండల ముంది. సంవత్సరంలో. తొమ్మిది నాలబు. ఆ (ప్రాంతమంతా మంచు గడ్డలతో నిండిఉంటుంది. పాలకు, మాంసానికి అక్కది జనులకు రైన్‌ డీరు జంతువే అధారం. దాని తిండికి దుబ్బులు, నాచు, బ్యెరీలూమట్టుకు అక్కడ మొలుస్తాయి, అచ్చట్‌ వారు దాని చర్మంతో నే ఒళ్ళు, ఇన కచ్పుకుంటారు.

వ్‌

మంచు మీద జారిపోయే వారి బళ్లను ఆ చతుష్పాత్తులు లాగినంత మృడు వుగా జకెట్‌ విమాన యంత్రాలు కూడ లాగలేవు.

అక్కడ ఎండాకాలం ముదిరిన తరువాత తొంభై రోజులు సూర్యుడు ర్యాతింబవళ్లు వెలుగుతూనే ఉంటాడు. మంచు కరిగి చి త్తడి నేలలు సరస్సు అవుళాయి. మంచుదెబ్బకు తట్టుకొనే పళ్ళు. కాయగూరలు మాత్రం పండు చాయి. బంగాళా దుంప, కౌబేజి, టర్నిపు దుంపలు, ముల్లంగి, ఉల్లి, టమెటో, స్ట్రాటెరీ వూతికపళ్ళు తినదానిక్‌ దొరుకుతాయి. వీర్ణ్య (ధువనుండల నిశ మళ్ళీ (కమ్ముకొని వచ్చేలోగా భూమి రకరకాల పూల తివాసీలు పరిచి నట్లు కానవస్తుంది.

సూర్యుడు మరుగు పడగానే మంచు. తుపానులు, హిమపాతాలు మొదలవువాయి. ఉత్తర దేకారుజోదయకాంతి ఆకాళొనికి వెలుగు నిస్తుంది. సున్నాకు 104 త్యగీలు దిగువవరకు పాదరసం పడిపోతుంది. మనుష్యుల శ్వాసే మంచుకణాలుగా ఎగురుతూంటుంది. పకులు దక్షీఐ దిశకు తరళ ప్రోరాయి. కోడి, గుడ్డగూబ, వనకుష్కుటం మాతముంటాయి. గోధుమ రంగు ధ్రువ స్కగాలం రంగుమారి తెలుపెక్కుతుంది.. స్త్రీ పురుషులాపాద మస్తకం తోళ్ళు కప్పుకుంటారు. నెలల తరబడి ఆసహోర్యార్రాలు విద్యు ద్రీపాలే సూర్యుని పని నెర వేరుస్తాయి.

ఠః నిర్ణన ప్రచేశాల్లో రష్యనులు కొ త్తరేవులు, పట్టణాలు, రేశిచూ స్టేషన్లు, వాతావరణ పరిశీలన 'కేందాలు గొలుసు కట్టుగా నిర్మించారు. ఈ అర్కిట్‌క్‌ వాతావరణ సూచనల కోసం ఉజ్‌ బెకిస్టాన్‌లో (సత్తి యక్‌

గ్‌ కైనులో బీటురూట్లు పండించే రైతు లెదురుచూస్తూ ఉంటారు; నమ్ముదం మీద ఓడలు కూడ నిరపాయ (ప్రయాణానికి ఈ సూచనల నాత్కలతో గమ సిస్తూ ఉంటాయి.

ఈ ““శ్వతభూముల్లో” పుట్టిన. పిల్లలు విపరీతములయిన ఆహో రాశ్రాలుగల వింత లోకంలో “పెరుగుగారు.. వేనవి పోగానే నూర్యుడ స్త మిస్తే కృ్యిమ కాంతిలోకంలోనే పిబ్లిల చదువు నడుస్తుంది. దీ కలవాటు పడేసరిక సూర్యుడు మళ్ళీ దిగ్యలయ మీది కెగ్యబాకుతాదు.. ఈ సారి పట్ట

న. సకతే కల్లలు మిధ్రపోవడానికి మంచాకలెకాగాలి.

ఆర్కిటిక్‌ మండలంలో కెళ్లి గొప్ప రేవు * మర్మనస్క్‌- " వరక గల్ఫుస్ట్రీమ వేడినీట్‌ (ప్రవాహం పాఠుళుంది కాబట్టి ఈ రేవుకు సంవత్సరం పొడుగునా మంచుగడ్డల బాధ ఉండరు, 1845కు ముందిది వట్టి చేవదారు

య క్మర ఇళ్ళు కుగ్రామం. నేడిది వందలక్‌"లది అయిదంతస్థుల రాతికట్టడాల చృగరమోది. నాకిలోగల మూడువేల వనతులకు మధ్యు అసనియాళో 264461 మైళ్ళునుండి తెచ్చిన ఖనిజ వాయువు (నేచురల్‌గాస్స్‌ వెచ్చదనాన్ని స్తుంది. ఇప్పుడరగాద పండెండువేల మంది ణొర్చుండే కొత్త శ్రీడారంగ ఛవనం, ఆధునిక సినీమాభవనాలు, నాటక రంగాలు, పాఠశాలలు, పృస్తకభాండారాలు, యువజన సమాజాలు ఉన్నాయి.

అర్కెటిక్‌ మండల సమిహన్నే ఇంకా. చమన పసే పెచ్చు చేమలు బేని టండ్రా మైదానాలు నన్నగిల్లి పలచ పలచటి చెల్లి వరసల (గ్రచేళమాంటుంది. పోనుపోను. అది (ప్రపంచంలో కెల్ల. విశాల కీకారణ్య

మండలంగా మారుతుంది; అది ఐరోపా ఆసయాలగుండా స్మో లెన్స్‌ నుండి కాంబెట్కా. వరకు 8,800 మైళ్ళూ విస్తరించి ఉంది. రెండేళ్లు రెండు ఎలుగుగొడ్లు కలుసుకోకుండా. తిరగ గల ఈ తూర్పు సైబీరియా అడివి నుందే వార నక్కలు, తెల్లనక్కలు, బూడిదరంగు ఉడతల తళతళ లాడే సుందరమైన చర్మాలు దొరుకుతున్నాయి. సై వీరియాజాతి పిల్లి యొక్క- అమూల్యమైన సిల్కువంటి మెత్తని ముదురు పసుప్తరంగు చర్మాలు చాలా విరివిగా దొరుకుతాయి. ఇచ్చట నివసించే యూకూతులు మేటి విలుకాం[డు. పరుగెత్తే ఉడతని చర్మం దెబ్బ తినకుండా చంపగలరు.

సోవియట్‌ చూర (ప్రాచ్యంలో దకిణభాగమున ఉస్పూరీ, టైగా మ్నిశమారణ్యాలున్నాయి.. వీటిలో ఉత్తవ దక్షిణ్యపాంత లక్షణాలద్భుతంగా మిళితమయ్యాయి, దేవదారు. చెట్లుకు ద్రాతతీగ లల్లికొంటాయి. తామరలకు (ప్రక్క (ప్రక్కనే చిత్తడినాచు ఉంటుంది... పెద్దపులి. సైవీరియా. జాతిపిల్లీ ఇరుగు పొరుగున ఉంటాయి,

ఇంకా దక్షిణానికి వెళితే అడవులు (కమేణా హరించిపోయి, నల్లి మట్టిగడ్డి మైదానాలు కానవస్తాయి. *న్లేడ్సు నాటీనగింజ_ రేపటికి మన షెత్తున "పెరుగుతుందని" అక్కడి రైతు అనేమాట. ఈ గడ్డి మైదానా లొకొక్క చోట ఉవ్వెత్తున తరంగాలలాగ ఊగుతూ, మరొకచోట చదునుగా బల్లపరు పుగా ఉంటూ, వందలాది మైళ్ళ వెడల్పున పళ్చీమము నుండి తూర్చుకి వ్యాపించి ఉన్నాయి.

పశ్చిమ సెబీరియా పల్లపు భూములు దాటడానికి టటాన్స్‌ సేవీరియా

శి

వ్యక్చ్రైను రైలుకి ఒకటిన్నర రోజులుసడుళతుంది. అంత పొడుగునా భూమిలో నిమ్నోన్నశాలు లేవ.

య్యుశ్రేసయా, కూదా మైదానాలలో కోతలసమయంలో గోన చేలు బంగారు సము[దాలలాగ అగుపిస్తాయి. మనిషి ఎత్తుకు మించియున్న పొద్దుతిరుగుడు పూలజేలా దృశ్యానికి మరింత శోభ కూరుస్తాయి.

ది అలి

వాల్లోనది మీది స్టాలిను(గ్రాడు మొదలు మధ్య ఆసియావరకు వార్టిపిం చిన సారవంతమైన మైదానాలనుదాటాక కజగస్థాన్‌ ఎడారి న్రదేశం తగులు తుంది. తకతరాణగా తమ. పూర్వికుల వలెనే ఇప్పటికీ “రత్నరాశుల సమర్కండు” ఆ ప్రాత బొటల మీదనే నేటికిని ఒంటెల సారవాహులు క్రింద నేలమీద పయనిస్తూ ఉంఠే, వైన ఆకాశంలో ఉడ్చేక్‌ యునతులు నరుకుణు, జనులు ఉన్న విమానాలను దూరప్రాంతాలకు తోలుకొనిపోతూ ఉంటారు.

వివిధమండలాలు దాటాక “ప్రపంచపు పై కప్పు” అనబడే సుదీర్హ మైన కకాషస్‌, అల్డె సొమీర్‌ పర్వతపం క్తులు తగులుతాయి. భయం కరుడె న “మంచుమునిషి'* ఉనికి ఇక్కడే. ఈ దొరకని [ప్రాణి కోసం సోవియట్‌ విజ్ఞానవే త్త ఇటీవల అనేకమాసాలవరకు పరిళోవనలు చేశారు.

తజ్‌ కిస్టాన్‌ లో పదింట తొమ్మిదివంకులు పొమీర్‌ కొండలే. ఇది ఉతర దక్షణ తూర్పుభాగొాలలో సహజ రక్షణగా ఏర్పడ్డాయి. 1.206 మైళ్లి

శాలి ణ్‌ చూటరం

తీకారణ్యాలతో విస్తరించిన యూరల్‌ పర్వతాలు అడ్డంగా నిలబడి రష్యాకు

్ర్రి

“రెండుభాగాలు లేస్తున్నాయి: ఐరోపా థాగం, ఆసియాథధాగ౦. ఈ కొండల్లోనే రష్యాయొక్క లోహసంపద మణులరాశులు ఉన్నాయి. ఎర్రటి కెంపులు, పచ్చలు, ఇం(దనీలాలు జాతిరత్నాలు దొరుకుతాయి. ఈ పర్వకాలనే రష్యా “న్మగలభరిణ్‌'' అని, “లోహపుకొలిమి"”” అని అంటారు.

(ప్రపంచంలో ఆరోవంతు ఆ్యకమించిన'యీ నువిశాల రష్యాదేశంలో అన్నింటికి స్తానం ఉంది. ఆవ్వైన్‌ బయళ్ళు, కొండ కొలనులు, గిరి కంద

ఖు చ!

రాలు, ఉరకలుతీస్తూ పళయభయంకరంగా (ప్రవహించే నదులు కొన్ని? నెమ్మదిగా పారుతూ ఉత్తరమున పైనీరియా మైదానాలగుండా ఆర్కిటిక్‌ సమ్ముదంలో కలిసేవికొన్ని ఉన్నాయి.

పట్టణాలు పల్లెలు ఒకదాని కొకటి చాలదారాల్లో ఉన్నాయి. రై లుల

ళం ఈ. విమాన మార్షాలు ఇంకా ఏర్పడాలి, అతి విశాలమైన బముళ్ళు మహోన్నత లి రూ

పర్వతాలు సదులు, సరస్సులు, అనంత సంపదలను దాచుకొన్న గనులూగల ఈ (పదేశంలో సదా నిశ్శబ్దం రాజ్యం చేస్తూ ఉంటుంది.

మందు దుప్పటి కప్పుకొన్న పచ్చిక మైదానాల కలంరారంగా మబ్బులు లేని నీలాకాశంలో మెరుస్తూ దేవదార్లు, కొండరావులు కానవస్తాయి. ఇక్కడ నిశ్శబ్ద భూమాళ మృుదుపుగా నిశ్వాసం ఏడుస్తున్నట్లుంటుంది.

నదులు గడ్డకట్టుకుపోయి మంచురోడ్తయిపోతాయి. బాగా ,క్రిందినుండి నీళ్ళ గలగల అస్పష్టంగా వినవస్తుంది. హఠాత్తుగా వనంతం పచ్చేస్తుంది.

చ్‌ క్‌ న

తెల్లవార సరికి మంచు కరుగుతుంది, పెద్ద పెద్ద మంచు శిలలు దొర్లుళూ నేలు

10

తూపోయి వండినల్ని ఢీ కొంటాయి. నదులుపొంగి ఇళ్ళను ముంచి ఎత్తు తాయి. ఒకటి రెండు రోజుల్లో తెల్లిటి (ప్రదేశమంతా పచ్చబడి పోతుంది. వళ్లెలలోని శభ ఉషన్సుల నవోదయం పట్టణాలవరకు పరుగుపెడుతుంది. చర్చిగోపురాల ఎరుపు పసుపు ఆకుపచ్చ రంగులు, సౌధాల లేతరంగులు సూర్యకిరణాలలో జిగేలుమంటూ ఉండే రంగులుపూసిన జాతీయ దుసుల బొమ్మలాగ మాస్కోనగరం చూడ ముచ్చటగా ఉంటుంది. క్‌

ఈ వసంత నూతనళోభ యొన్నాళ్లో ఉండదు. వేసవి వేడి అందు కుంటుంది. పచ్చగడ్డి బూడిదరంగుకి తిరుగుతుంది. జనులు పర్వతాలకో, సము(దతీరాలకో పోవాలని చూస్తారు. వెచ్చని మనోజ్ఞఫల పరిమళ భరిత (గీష్మనిశలుపోయి, దింగారువన్నె వర్షబుతువు వస్తుంది. వర్షాలు, పూవు పాఠాలు రాబోయే దీర్చశీతబుతువును సూచిస్తాయి. అంతటితో పకృతి కొక బుతుచ్యకం నిండుతుంది.

వినోదయా(త్రకు తగిన చక్కని దేశం రష్యా, చేపలుపక్షే సరదా ఉన్న వాళ్ళకి రష్యా సముదదాలలో, నదులలో, సరస్సులలో మొత్తం మూడువందల పది రకాల చేపలున్నాయి. వాటిలో 88 రకాలు సోవియట్‌ రష్యాతో తప్ప మరెక్కడ దొరకనివి. సై వీరియా నదులలో సాలమన్‌, (టౌటు మొదలగు చేపలను పట్టి చేతులతోనే పశ్హేస్తారు. పర్వతారోహణలో నరదా ఉన్న వారికి సరదా తీరేటట్లు ఎక్కడానికి కావలసినవన్ని పర్వతా లున్నాయి. ఎండలో కాగాలన్నా, సీటీలో ఈదాలన్నా, పడవలునడపొలన్నాః ఆరోగ్యం కోసం ఖనిజ జలాల్లో స్నానమాడాలన్నా కకఠాషియన్‌. పర్వతాల వద్ద, నల్ల సముద్రం వద్ద తగిన వసతులున్నాయి.

శ!

యువకులు వాల్గానది మీద పడవలు వేసుకొని, దారిలో సుప్రసిద్ధమైన పల్లెల్ని వందలాది చిన్న చిన్న రేవుల్ని చూచుకొంటూ విహరిస్తారు. సమష్టి వ్యవసాయ క్వేశ్రాలనుండి పడవల్లో తెచ్చి కర్చూజాలు, దోనకాయలు, ఏపిలు, (ద్రాక్షపండ్లు, కాయగూరలు, కిచకిచలాడే కోడి పెట్టలు, బేకవెకలాడే బాతులు, గోండడ్రిస్తున్న పందిపిల్లలు మాస్కో వరకు ఉన్న యీ 2,800 మైళ్ళ జలమార్గ 0 పొడుగునా అమ్ముతూఉంటే చూడముచ్చటగా ఉంటుంది. “వాల్గామాత”” డాన్‌, కామా మొదలగు గొప్ప నదులు కూడ ఈ వినోద యౌ(క్రా వ్యాపారానికి తో డృడుతున్నాయి.

వాలానది మీద మాస్కోనుండి, రాస్పియన్‌ మీదనున్న ఆన ఖాన్‌కు

ణి ఖా పయనిస్తూ ఉండే నదికి చాలా ఎత్తుననున్న ఐరోపాథాగానికి చెందిన రష్యను ఉన్నత మైదానము మీద ఆకాశనుంపే సౌధ పరంపర, మోటారుకార్డు, (టాక్తర్లు నిర్మించే ఫాక్టరీలు, బట్టల మిల్లులు, డచ్చాలలో భ్యదపరచే ఆహార ళ్‌! పదార్తాల ఫాక్షరీలు, పశ్చ్నిమదేశాల్లో లాగే ఇక్కడా కానవస్తాయి. థి య్‌ ఉం న

సాలిన్న్‌గాడు వద్ద వాలానది మోచేతివంపుగా తిరిగి విస్తరిస్తుంరి,

న న! క. ఆతి ఎం అవలిగటున ఇనుక ప్మరలమీద దూరాన వాలిన ఆకాశావనికవై (పాచ్య నగ

న! చా రాల మసీదు గోప్పరాల నీడలు, మండకొడిగా నడుస్తున్న ఒంటపెలనీడలు అగుపిస్తాయి.

పూర్వం చాలామంది. (ప్రయాణమే యెరుగరు. తమ [గ్రామమో, పట్టబమో దాటితే ఆవల ఉన్న (ప్రపంచ సంపద వారెరుగరు. నేడు వారు తమ దేశం గురించి ఆన క్తితో తెలుసుకుంటున్నారు; సయనిసున్నారు; పరిశోది

12

స్తున్నారు. తమ రష్యను సరిహద్దులు దాటనవసర౦ లేకుండానే సం్యడెందు జప్పిదేళ్చాల'*కు పోతున్నారు,

శక్తి, దృఢసంకల్చం గలవారు రష్యనులు,పని చేబట్రికే దయ్యాలంాగ

జని న! పనిచేస్తారు. పని అపగానే ఏశ్రాంతి ననుభవించడం మాడా వారికి తెలుసు. సఖుల గోష్టి, సంగీతం, సహృదయత, నిమ్మరసం కలిపిన వేడివేపి టీ వారి

క్‌! వడం జా చా జ

కిష్టం. (పపంచంలో కెల్లా వ్న్త్తెన పర్వతాలు, చెర్హమైన నదులు, దట్టమైన అడవులు గల రష్యనులు మనసావాచాకర్మణా విశాలోన్నత రంగం మీదే వ్యవహరిస్తారు. గట్టిగా పనిచేస్తారు, దాగా ఆడతారు, పీకలడావా తింటారు. శాగుకారు. నిశ్చింతగా. గెంతుళూ పాడుతూ, పరిహోసాలుచేసు కుంటారు.

వారు గొప్పు నదులుగా, న్త్తపంగా అవుతున్నారంకే. ఆశ్చర్య మేనుంది? వారు పిల్లల్ని పూజిస్తారు. పిల్లల కెంతచేసీవా తక్కువనే అని భావిస్తారు. రమణీయ మైనది, చమక్కార మైనది, వారిని సహజంగా ఆకర్షి స్తూంది, ఉత్సవాలు, పండగలు అంటే వారి కర్ఫాహం నిదేశీయలతో మాత్రం వా స్త జ్యొగత్తగా, మితంగా, తగ్గి ఉంటారు. నచ్చిచే ముందుకు వస్తారు. చేరాల్లో దిట్రలేగాని, ఒప్పందం కుదిరాక అన్న్యప్రకారం. చేస్తారు

వ. శం లు

ఆత్మ ఏశ్వాసం తేకపోవడం చేతనే అష్యనులంత నిక్కచ్చిగాను, కార్టుతత్పరులుగాను ఉంటారని పళ్చిమదేశీయు. అనుకోవడం కద్దు న నిజానికి, ఇతరులు స్వచ్చమైన నహృదయత చూపివేచాయ,.. దారిభావాలతో = చేష్తలతో, కామేకీభవించక పోయినా వచష్యనులు మనసిచ్చి మసరువారు

బి

13 1770 నాట్‌ అమెరికా స్వాతంత్య విప్లవంలో పాల్గొన్న ఆమెరికా పౌరుడొక్కడూ నేడు లేడుకదా' దాన్ని అమెరికనులు తమ స్వాతంత్య సమరమని చెప్పుకుంటారేగాని ఆనాటి హింసాస్మృతి వారిలో కాలంతో పాటు నన్నగిల్లి పోయింది. ఆంగ్లేయులు కూడ తమ దేశంలో ఒర విష్ణనం జరిగిందని, ఒకరాజు తల నరికామని చర్మితరో మ్యాత్రం చదువుతారు. కాని, రష్యాలో నేడు సబివులై యున్న యేళ్టైయేండ్ల (ప్రతి రస్యనునకు జారు చక్రవర్తులను తుడిచివేసి, 1817 లొ (ప్రపంచానికే మొదటి సోవియట్‌ రిపదిక్‌ సాపెంచిన విఇ్రవం నగ్నసత్యంగా కళ్ళకు కట్టినట్లగుపిస్తూనే ళం జె గగ ఈం ౧౧ ల వావి ఉంటుంది “ఘపంచాన్ని కదిలించిన పదిరోజుల్ని”” పీరు చూడడమేకాదు. వారందుతో ఒక థాగమే. దళంలో అంతఃకలహాలు వారెరుగుదురు, విదేశీయులు వచ్చి తమ చేశాన్ని ఛిన్నా ఫిన్నం చేసి, దివాకాస్టితికి తెచ్చింది వారరుగుదురు, తమ టి న ఏ కాళ్ళపై తామెట్లు నిలబడింది. ఒక శతాబ్దం పళ్లే పార్మిశామిక ప్రగతి నైదే మా లా ణ్‌ బె రూ ళృరో ఎట్లు సాధించింది, (ప్రపంచంలోకెల్లా వెనుకబడిన వ్యవసాయదేశాల్లో ఒకటిగా ఉండే రష్యా నేడెట్లు మహాబిలిస్ట రాజ్యంగా మారిందీ వారెరుగు దురు. ఈ నమ్మలేని ప్రగతి సాధించడానికి వాముచేసిన (బ్రహ్మాండమైన ॥ యమ్‌ త్యాగాలు వారికీ క్లాపకం ఉన్నయి. విచ్శిత నూతన 'దేళశసృష్టి చేసిన అమితా నందోర్సాహాలతో వారు తమ విజయాలను గూర్చి చెపకారు. ఇంకా సాధించపలసింది చాల ఉందనికూడ వారికి తెలుసు దేశానికి ఐశ్వర్యము, విజయము చేకూర్నుగల (పకృతి సంపదలన్నీ రష్యాకి ఉన్నాయి. వెనుకటి తరం వారు పృనాదులు వేశారు. ఈ తరం యువక ఎంజినీర్జ, విజ్ఞానవేత్తల, సాంశేకిక నిపుణులపై న తమ 'దేసాభ్యు దయ స్వప్నాలను యథార్థం చేసే బాధ్యత ఉంది.

డీ అస

శి బహుజాతుల చి త వర ఫలకం ల్‌ కి

రష్యాలో చిన్నా 'పెద్దా కలిసి 188 జాతులున్నాయి. వాటిలో కెల్ల 11,45.58.000 జనసంఖ్య ఉన్న రష్యను జాతే పెద్దది. అన్నింటిలో చిన్నవాతి కకాసస్‌ళోని ఒక కొండ పల్లెైతో ఇమిడి ఉంది. ఈ రెండింటికి మధ్య నున్న జాతుల జనులు రెండువందల భాషలు మాట్లాడతారు. వారికి నలన్లై మతాలు: సనాతన టకు బాప్టిస్టు, కాధలిక్‌, యూది, ఇస్తాం మొద అగునవి ఉన్నాయి.

ఈ బిహుజాతి చిిత్రవర్ష చర్మిత, దండయ్యాతలతో, విజయాలతో విండిడంది. యుద ఖెదీల ద్వారా, అంతర్జాతీయ పరిణయాల ద్వారా వివిధ

డూ జ

జాతులర క్త సమ్మిశణం జరిగింది.

క్రీ పూ. 4 శతాద్దంతో అలెగ్జాండరు నడిపిన మేసడోనియా 'పైన్యాలు రష్యా గడ్డి మైదానాలు, మధ్య ఆసియా ఎడారులు, కకాససు పర్వ తాలు దాటుకొని వచ్చాయి. ఆ తరువాత పర్ష్యనులు, అరబ్బులు, ఈజిష్టి యనులు, శుర్కులు, (కూ సేడర్లు మంగోలులు వచ్చారు. వీరికి నాయకులు

15 ““ఖూకంప""మని బిరుదు వహించిన శామర్తేను, *““నకల మానవ సార్వ ఖౌము” డనిపించుకొన్న చెంగిజ్‌థాను, “బంగారు. సేనా” నాయకుడు బాటూ మొదిలగు యుద్ధవీరులు. 18వ శశాబ్దంలో అసియా. విడిచి వచ్చిన మంగోల్‌టాటారు జాతులవారు రష్యాను నాశనం చేసి, ఐరోపా ద్వారబంధాలు చితకగొట్టి, తమ గొగెల్ని గొడ్తను మేపుకొనుటకు తిరిగి గడ్డిమైదానాలు చేరుకున్నారు. ఓడిన రష్యనులను 240 సంవత్సరములు తమ అధీనములో ఉంచుకొన్నారు. టాటారులు రష్యను సూర్యుల్డే తుడిచివేసి దేశాన్ని విస్మృతిలో ముంచే శారు, రష్యనుల ఆక్కాభిమానమే సడలి, వడిలిపోయింది.. కాని చర్మితలో “భయంకరు"డని బిరుదు వహించిన ఇవాన్‌ 18 వ శతాబ్దంలో వాల్లా నదీ శీరంలో కజాన్‌ వద్ద గొప్ప విజయం సాధించి యీ దుంగోలు టాటారు నిరంకుళత్వాన్ని తుడిచివేశాడు. కెప్టెన్‌ ఛాన్సలర్‌ అనే ఆంగ్లనావికుడు చై నాకు దబియలుదేరి ఆర్కి

టిక్‌ తీరాన్ని ఆర్కేంజల్‌వద్ద తుపాను దెబ్బతిన్నాడని విని, ఆ సాహస వీడని చూడాలనే కుతూహలంతో ఇవాన్‌ అతణ్ణి, అతవి జనాన్ని మాస్కో 8 ఆహ్వానించాడు. కుక్కలూ, గ్యురాలూ లాగే బిళ్ళమీద వారిని మాస్కో జేర్చి విశేష సాదరసక్కారాలతోమన్నించి, బహుమకులతో సాగ నంపాడు, వారింటికి వెళ్ళి రష్యును దర్చారుయొక్క_ వైభవము, సామంతుల ఐశ్వర్యము గూర్చి చ్యితగాథలు చెప్పసాగారు. రష్యను సామంతుల సిల్కు గౌను “అమూల్య కోమల చర్మములతోను, రక్నాలతోను జాలువారుతాయని వర్డి ంచారు.

కేర్‌

మొదటి ఎలిజబెత్తు రాణీ ఈవాన్‌తో హొహృదసంబంధ మేర్చరచు కుంది. రష్యాతో వ్యాపార గుక్తాధికారం పొంది, అచటి తోళ్ళు, అజమ బైజాన్‌ సిల్కులు, సుగంద (ద్రవ్యాలు మొదలగు 'పాచ్యదేశ థోగ భాగ్యాలు గడించింది. ఆంగ్ల దేశపు ఉన్ని బట్టలు, రోహపాాక్రలు ఆఫ్రికా అమెరికోల నుండి దిగిన కొన్ని సరకులు ఆమె ఈవానుకు బహుమతులుగా హంషింది.

టాటారులనుండి బంధవిమోచనం పొందాక రష్యా జారు చక్ర వర్తులు పేద్ద సాామాజ్య స్థాపనకు పూనుకున్నారు. [కమ్మకమంగా తమ సరిహదులను మూడు వందల సంవత్సరాలవరకు పెంచుతూ పోయి. అటు ఫసీఫక్‌ సముద్రం వరకు, ఇటు ఇండియా ద్వారాలవరకు విస్తరింపడేశారు. పాలిత (పజలపైన తమ రష్యును భాష, రష్యను పద్ధతులు రుద్దనారం ధించారు. “ఒకే జాతి, ఒకే నీతి, ఒకే భాష” అన్నడే వారి నినాదం; ఆచరణా అదే; యు(శ్రేనియనులు, నాగరయలగు చార్జియనులు, వెనుకటి పాలకులూ, ఎవరూ, ఏ జొతివారూ, తమ తు భాషలు మాట్లాడరాదు, నేర్చరాదు. శాసన మతికమించినవారికి శిక్ష, మకా వేశసరులగు ముస్లి ములు తిరుగుబడుదురేమోనని వారి బహుభార్యాత్వము, (క్రీ భార్యాత్వము, బాల్య వివాహములు మొదలగు పద్ధతులలో మొతము కలుగజేసుకానళేదు, ఇస్తాం న్యాయశాస్త్రాన్ననుసరించి మ్శుస్గిం ్త్తీలు నీచమైన నిర్చంధనలకు లోబడి ఉండేవారు. ఈః వర్గాల వారికి వ్యవసాయం ముఖ్య వృత్తి. గొడ్లను మేప్పకొనేవారు. ఇంటి బాధ్యత లతోపాటు గొడ్ల పెంపక భారం కూడ ఆడవాళ్ళడే.

” ర శ్‌ మంలో నం నాం / వ క తాగ (= నామె అ ప్తి ముల్‌ / స్‌ (1 క క మ స | = టీ సు ఆ ల జంప పై నన్‌ క శ క. సి + గ య. వ ని స? | టల నుం. న న ర నన

ఛిన్న ర్త చనల! మండ చనా. నట గాం ల్‌ మ. న ను న న ్ట స్ట న న. సనన్‌ కంద న ప. స స య ప న త్న న ర న 1

(గెల్లిన్‌ గోపురంమండ్‌ : మాహ్మ్క్చో, నగర కేంద దృళ్యం భా

స లా ప. న నం న! న? న న మా. వ య టి న న్‌ వ ప సూ. మి సు వమన. హననం (1 యో వ . క్‌; నా చపల గ పం పే వ 2 ్‌ 2. వ టో న న స న మ న మసన న నాల స న హు. గ వ టా వా, న మ న న! ( క. నను కా... న చళ్ళు చ! నో న న న న త నద వ షట స స్తూ న్‌ నా త వా స! స. న ్ష స శ్‌ న్‌ న తన న న లా న ఈ న రం న క మ ర ధు స హాటు లేం సమో న రః నా గ్‌ క న న మ! కాట వూ. గా స్తన పం గం నా లుం హా... న షై నా స్సు నఖ శ మంసం స. యం న! . ర. న స న న టల టీ. స మం మ స నం డత. న నంటు స. గ్రీటాోడిం త... మ! స న. మ టి తస న పా. ల * నం నటట య మ మై మ వ నా టి న... న న. మాస్కోలో ల్లా "డ్‌ స్క్వేర్‌ శారి దృళ డెఫ్లిన్‌ కాక్‌ టవర్‌, మాసో త్రకస్రం* కేల చ త్‌ సా విశ్వవిదాన్టలయం.

క్షం

ఇంబ్లో స్రీలప సపత్వేవ కాగ ముర్చాళై ఉండేది. ఆపాద మహస్త కం తిప్పే గ్యరపు వెంటుకల బువకాదాళ్ళి తప్పక వరించవలసిందే; ముందు శామై వారు మగవాళ్ళతో మౌబ్షాడరాదు. అట్లు దూట్లాడిన వారి కొక్కొ-క్క-సారి మృమ్యదండన రాచా అభించేది మగవాన్న ౨నగా మిగి చలించే రినాం. షలపెద్దికి నయోఖభేదం చేకందా త్తీలందరిపైన మృత్యు దండన ఏధించే అధికారం ఉండేది.

వన్నుల భావం, నిర్వంఏన ౨కానాలు దాలా తిరుగువాట్లకు దారి తీవాబి, రాని శారు చృకవ ర్హులు వాటినన్నింటినీ అత (క్రూవంగా అణచి

అనాలో "వేఠారు. ఒకసారి కిర్షిజ్‌ జనులరో మూడోవంళుని ముట్టుపెట్టారు. అనేక వర్తాబు సరిజాద్దులు దాం తుక్కి, పర్ష్యాా ఇండియా, చైనాలయ పారి ణి ౧ ఆ ష్‌ నా

పోయాయి. మిగిలిన దారిని శారు చై వీరియూ మంచు భూములకు బిహిష్క రింగాదు

కె స్తవులను కూడ చాంసిందారు. వారు కూడ కీకారడ్యాలలో తల

మ! జాతి అం కొనసా బు జ భా. బ్‌ హ్‌ న్స కే దాముకొన్నారు. 19 వ కవాద్దింతో. రాజ్యర్రోహుల్ని సైవీరియాకు,. దూర పావాన్గనికి పంపి కాయకషం చేయించేవారు, న వి (న

17వ శవాద్దారంధంలో. 30 వేల ఉత్తమ మంగోలు జాతీయులు దైనా దాటి వచ్చారు, వారిక్‌ వొచ్చు కూర్పుగల చక్రాల కృరబళ్ళుండేవి (కివిట్యాస్‌ అంటార్వు పైవీరియా టాటారులు దాళ్లని కల్మిష్కలని పిలిచే వారు. దారు సందారం చేసీ వేసి తుదకు వాస్పియన్‌ సమ్ముదం వద నిరన

నే వా ది లా ౧ జి

చాల్లా పచ్చిక మైదానాల్‌ స్టిరపడ్డారు, కాని, 1771 రో వారిలో చాలామంది

20

రష్యానుంద్‌ తరిమి వేయబడ్డారు.. పేరుకుపోయిన వాల్గాసదిమీద తిరిగి వారు చైనాకు పోయే (ప్రస్థానాన్ని డీక్వెన్సీ తన “రిటర్ను ఆస్‌ ది టాటార్చు?” అనే (గంధంలో కళ్లకు కట్టినట్లు వర్తింవారు

వాల్గాసది కరిగేలోగా దానిని దాటి ఆ మహ్మాపస్ట్థానంలో పాల్గ్లొనలేక మిగిలిపోయిన కళ్మిష్కుల సంతతే నేటి ల౫2 ఆరువేల సోవియట్‌ కల్మి క్కులు. వీరి రాజధాని ఆస్ట్రాఖాన్‌ ఇది నందువేల పొనుల బరువుండే స్టక్షియాన్‌ చేపలకు (ప్రసిద్ధికెక్కింది. ఒకొక్క చేపకు ఇరవై దాల్చీల ముక్యాలలాంటి నల్ల గుడ్లు ఉంటాయి. వీటికి చేళవిడేశాళ్లో ఎంతైనా ధర పలుకుతుంది

క్రమేణా, తష్యనులు తప్ప మిగిలిన శాతులన్నీ చమతవమ ప్రత్యేకత కోల్పొయాయి.. వారందరికీ కలిపి “ఆదిమ విదేశీయు””లని పేరు పెట్టారు. దూర్శపాచ్యంలోను, ఉత్తరమున, మధ్య ఆసియాచోను ఉండే అనేక వర్షాలు శమేజా సమసిపోతున్నాయి

రష్యాలో అత్యధిక సంఖ్యాకులు ఖూమిప్పు లేని దర్శద్రులు చర్విత పుటలలో వారి కధ నిరంకుశత్వాన్ని ఎదిరించన రక్తసిక్త విస్తవాల విఫల గాధ,

19014 18 మొదటి ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో అష్యును సా్మామా జ్యావసాన కాలమేర్పడింది యుద్ధంలో అపజయాలెదురయ్యాయి, భయం కర (ప్రాణనష్టం కలిగింది, ఇంటి తుధ్దార్హ. దార్యిద్యం పెరిగిపోయాయి.

2] దానితో లోలోన కుములుకున్న అశాంతికి ఒక్కసారి నిప్పంటించి నట్లయింది.

యుద్ధంతో విసిగి వేసారి, నిరాశుల్నైన వాత లక్షలాది ఆకలిగుం దెలు అగ్నిపర్వతాలలాగ (బద్దలై నిస్పుల్యుకక్కే, బావాలాగ ముందుకు సొగాయి ఆ విష్ణవం సామ్రాజ్యాన్ని తుడిచిపెట్తింది. 7-11-1917 నాదు సోవియట్‌ (పభుత్వ మేర్చడదింది.

ఏ.12.1022 వ తేదీని యుట(కేన్‌, వై లోరస్యా (టాన్సుకకాషి యన్‌ పెడరేషను కలిసి, అనగా వార్తియా, ఆర్మీనియా, అజర్‌ బ్టై జానులు కలిసి, ఒకే రాజ్యంగా ఉండుటకు ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసుకున్నాయి. దానితో సోవియట్‌ సోషవిస్టు రిపబ్లిక్‌ ఇదానియనేర్చడింది. ఈ యూని యన్‌ళో తక్కిన తొమ్మిది రసబ్లిక్కులు (క్రమేణా దేరు చేరు సమయాల్లో చేరాము.

'సోవియట్‌” అనే రష్యనుపడానికి ““ఆలోచనాసభ'' అని ఆర్హం. పూర్వం రష్యాలో న టా. 'మొదలుకొని, వైద్యుల రోఏయల్‌ గ రళ్టుంకొకల కలి స్తోవయల్లు క్య్టిపీ... క్రిమ్లిన్‌ ప్రధాన చ్వారం వద్ద “సోనన్యట్‌ /థేవ్య నైగహం టది. వీస్ణవకాలంలో దేశ మంతటా ఇలాంటీ. స్రోవియట్లు అనేకం లేచి నేటి పరి నా విధానాన్ని రూపొందించాయి. కోట్టినుర్షైట్వన్షధ్యులు మాత్రమే టగా సోవి యట్లు మొదలుకొని న వరకు వివిధ సోవియట్లున్నాయి.

22 2,88,26,650 చుంది (ప్రజలలో "15,45,88,0060 మంది స్లావులే, స్లావుల. న్‌ శ 14, 15 శతాద్దాలల్‌ జరిగిన దండయా(తలవల్ల = యుద్ధాలవల్ల వష్యా వివధ భాగాలుగా విభజింపబడింది. అప్పుడు (ప్రాచ్యదిశనున్న స్లావులు మూడు ళం (ప్రత్యేకవాషలు. మాట్లాడ శాఖల్లై పోయారు. విష్యనులు, యుక్‌రైనులు- కా జె లోరష్యనులు. వ. అదిజాతితో ఎక్కువ పోచికలు, దీర్ప్య కేశాలు, ఊదాకళ్లుగల జైలా రష్యనులు సళ్చిమమున స్థిరపడి యిప్పటికి అక్కదే ఉన్నారు. మిన్సు వారి ముఖ్యపట్దిణము. సల్లని శిరోజాలు, నల్లని కళ్ల గల యుక్‌ రై నులు మిగతా రెండు. కాఖలవారికన్న బొడుగరులు.. దారంకా దక్షిణానికి పోయి సారవంతమైన నల్ల దుట్టి (గ్రదేశాణ చేరుకొన్నారు... [క్రమియాకూడ నేటి యు(శేన్‌లోనిడే. అధికసంథ్యాకుళ్తై న రష్యనులు చాల్లా తీరాన ఉ తవ సచ్చిక మెదా అల క రు నొల్లో స్టరపడ్డారు, కాని అక్కడి చేర్చ శీరకాలప్ప చం అతి మోవింగా ఉంటుంది. నెలలతరబడి చలితో పోరాడవలసి ఉండేది. వారు ఓజస్సు. బలము, ఓరిమి, ధైర్యము చూసి చంతో నికంతర పోరాటం సవిపారు. ఆ గుణాలు నేటి రష్యనులను సం్యక్రమించినయి. “రమ్యను సోవియట్‌ "సెడరేట్‌వ్‌ సోషంను రపి క్‌” అను పూరి న! ఉం వ “పీరు గల రష్యను రిపబ్టిక్‌లో అరవైైక్‌ పైబడిస వివిధ జాతులున్నాయి. €ంగ టా ల! మా ఈ పెడశేషన్‌లో పదునాలుగు స్లొనిక స్వాతంత్ర్యం గల (441000౧0౪5) వ్‌ ఆ రిపబ్లి క్కులు, పది జాతీయమండలాలు (౧2౪౫౯21 2015) ఉన్నాయి. బి న

రై

నః (బ్రహ్మాండమైన రిపన్లై క్కు ఐరోపా ఆసియా ఖండాలగుండా 9,600 మైళ్ల విస్తరించి ఉంది. ఉత్తర కకాసస్‌ హాడ దీనిలోవిదే. ఐరోపా ఖండానికి చెందిన రష్యా థాగంలో, మధ్యమ, ఉత్త, దషీణ ఖాగాల్లోను, అదేవిధంగా యూరల్చులోను, 'సైబీరియాలోను, చూర(ప్రాచ్యం తోను రష్యనులున్నారు.. ఇతర రిపద్లి క్కులలో కూడ, అక్కడ పుట్టడం బట్టి గాని, ఉదోక్టగరీత్యా గాని రష్యనులున్నారు.

టర్కో టాటారులది రండో 'పెద్దవాతి, 12 18 శశాద్దాలలో వీరు ఆసియా, బెనాల నుండి వచ్చారు. ఐదు మధ్యఅసియా రిపల్లిక్కులలో

మ్‌ ఖ్‌

పీరు విశేషంగా ఉన్నారు. ఏరిలో అధికసంభథ్యాకులు ఉన్‌ బెక్కులు, సార వంతమైన ఎడారి ఒయాసిస్సులతో ““అశేబియన్‌ ర్యాక్రుల”” కళానగరాల లాంటి పట్టడాలు నిర్మించారు. సమర్కందు బువొరాలు అమూల్యమైన రత్నకంబళ్ళకు పేరుపడ్డాయి,.. ఫర్గానా రాష్కంంట్‌ లోయల్లోని “కోకండు" వారి ర! రాజవాని.

వక్తి పండే ““తెల్లదబింగారం'"” భూమి వారిది. కాయకష్టంతో కాలువలు (త్రవ్వి ఉజ్‌ దెక్‌స్టాన్‌ ఎడారులలో చాలవరకు (ప్రదేశం అప్పుడే చ్రత్తి పొలాలగాను, వాటిరో పోటీచేసే గొప్ప పండ్ల, పూలతోటలుగాను మార్చారు.

యూనియన్‌లో కెల్లా రెండవ పెద్ద రిపద్దిక్కు కజగస్పాన్‌లో విలాస

చు 5 థి

(పియులగు మధ్య ఆసీయా గోరకకులు *కజక్కు'లున్నారు. గ్యొరె దొచ్చు టోపీలు, నల్లటి డేహాలు, తెల్లటి దంవాలుగల. “కారా కల్చ'*కులు ఆరల్‌

24 సమ్ముదం చుట్టూ ఉన్నారు. వైనా సరిహద్ద మైదానాల్లో “కిరి జయ"నులు తము 'వెడల్పుతోక గ్యారెల్ని మేస్పకుంటూ ఉంటారు. ఎండలు ముదిరాక అ ల్వైన్‌ గిరితల మైదానాల్లో తెల్పటి నీటి జలలు, పచ్చటి గడ్గి బయళ్ళు న్‌ఎ న! ళం భాం ఓ

ఉన్నచోటికి వాటిని తోణకొని పోళారు.

ఉత్తర దిశను ఊరలు పర్వతాలకు రెందువై పలా అనగా ఐరోపా వైపు, ఆసియావై పు బష్కీీరులున్నారు. వారు వ్మాగహారావకులు. 1152 లొ నుహమ్మదీయ మళం స్వీకరించే పూర్వం వారు. షామన్‌ అనుచరులు. కాం అజ డం అం నిద =, స లో నీనా పులిసిన గురప్ప పాల సారా (కుమిస్సు) వారికిష్టం. పై వీరియా నదీ విశాల నిమ్న (ప్రదేశాల్లో సూత్మ బుద్దులగు యాకూళులున్నారు. జపా

ఉం ధి నుకు ఏడున్నర 'రెట్లున్న వీరి దేశం *“యాకూతియా'లో [క్రొత్తగా బంగారు యం అవామా

గనులు, వ్రాల గనులు వెలువడినాయి.

టాటారుల “బంగారు సైన్యం” యొక్క సంతతివారు నేటికీ నారి

ను. పురాణ (ప్రసిద్ధ సాంస్కృతిక నగరం కజాన్‌రోనే ఉన్నారు. సింబిరొస్కు నగరం నుండి వ్లాడిమర్‌ ఇలిచ్‌యుల్యానోవ్‌ అనే యువకు దొకనాడు న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించడానికి కడాన్‌ విశ్వకళాళాలలో చేరాదు. అతనే జగత్ప ఏసిద్ధ రష్యను విప్ణవ నాయకుచు. యు. యస్‌. యస్‌. ఆర్‌. స్తాప ఖ న్‌! ణి కుడు అయిన లెనిన్‌. పట్టణాలు, పళ్లెలు, ఫ్యాక్షరీలు. సదుష్ని వ్యవసాయ ట్‌ ళం 'టై న!

క్షేత్రాలు అతని పేరిట ఎన్నో వెలిశాయి. వాల్లానది మీద సున్న అతని జన్మస్థానానికి అతని పేరిట *“యుల్యనోవస్కు” అని నామకరణం చేశారు.

కాస్పియను సముద్రానికి తూర్పున టర్క్‌మీనియనులున్నారు.. వారి

క "జేశంలో తొంఫై నంతులు నల్లదట్రి కారామం ఎడారి ఇచి (స్రపంచంలో బట్‌ భం ల్‌

"3ెలా పదదెన నికల మరుధూము. “"ఠొలాకం సపె.న ఎగిరన పక్షికి ఈకలు

న! ము వ! వ రాలిపోతాయి, దానిగుండా నడిచిన మసిషికి. కాళ్ళు పడిపోదాయి”. అనే సౌమెత ఉంది. ఈ సామెతను కొల్ల శేసి యీ ఎడారులలో కాలువలు పారించడానిక టర్కొ. మీనియనులకు రష్యసులు, ఇతర వాతులవారు సాయ పడుతున్నారు. వారి-పురాతన “మెర్వ్‌ "మెక్కి పట్టణాలు వివిద కల్పన. లతో, రంగులతో టర్కి మేనియన్‌ స్త్రీలు నేసే కంటళ్ళకు పేరు పొందాయి. జేట్‌ పిల్లలకు బదులలో ఈ చేతిపని నేర్చుచున్నారు. కుమిష్కలు, కరచ యేవులు మెదలుగా చాలమంది టర్కోటాటారు జాతి వార నిపించుకొ నేనారు (యొ. యస్‌. యస్‌. ఆర్‌్ఫి అంతటా కనబడవారు.

కకానన్‌ పర్వత (ప్రజలదే మూడవ (పూన జాతి. పూర్వికుల దృష్టిలో ఈ వీకర పర్వతాలే “మానవ జాచి పృరివ ఊయల,” పరి అచా చాలు. సద్ధతులు పురాణ యుగం నాటి అల్లో నాట్లు, శాసను “బంగారు

ఆఖద్రాలేల ల కల ( ౯ ల న షరి ఉన్ని"కోనం అన్వేషించిన 'కోల్చిదా ఇక్కడే. ఉంది. ఐరోపి కెల్ల వైన పర్వత శిఖరం ఎల్బస్‌ ఇక్కడిరే. దీనికే ప్రొమీథియన్‌ని బంధిం ఛింది. రాబందులు అతణ్ణి కడతేర్చ, పొడుచుకు తిన్నది ఇక్కడే.

ఈ కకాసస్‌ (జలు నోవా కొదుకు శాపెన్‌ సంతతి వారమంటారు. వీరికి బైబిలు కథలతో చాల సంబంధముంది. “నోవా మొక్క ఓడ విశ్ర మించిన ఆరారట్‌ కొండ టర్కీ సరిహద్దులనుండి ఆర్మీనియావై ప్ప వాలి ఉంది. దుందోష్ట (ప్రాంత స్వర్మమనదగు అల్‌ఖజియావదే. వైవిలులోని

2 రు “ఈ బెన్‌ గార్జోను ఉండేదంటారు.

26

(ప్రకృతి రామణీయకముగం ఈ కకాసన్‌ లోకంలో అక్కడక్కడ

సంగర్మవజకిడాలు కనిపి నయి. అక్కడి నగరాలు వందలాది సార్లు డోచు వావావే ళం కొన్న వే; ఛ్వంసమైనవే. (ప్రతి పర్వర కనుదు, [పఠి రజాదారిదాట పోరా టార్మి జనసంహాోరార్ని చూచినడే. ఆ విషాద దినాల సుస్పష్ట చిహ్నాలు కొండ కొమ్ములమీది పాడుపడిన కోటలలో రానవస్తాయి. పడషుల జాతీయ దుస్తులలో రొమ్ము కడ్డముగా ఉండే తూదూలు పెట్టుకొనే సంచుల వరస, అవ ౮ ప!

నడుము వద్ద మెరిసే కటారి ఆ పోరాటాల సూచనే.

కాకేషయనులలో ఉార్జియసులు, ఆర్మీనియనులు, అద్‌ ఖాణియనులు, అజర్‌ వై శానియనులు, మరో నలకె జారులవారున్నారు. డారు ఆరికి

షా ఎ. చర్యాద లెరిగినవారు. దుంచి సంస్కృతి, వాజ్బయముకల శార్టియను లును [క్రీ శ. 815 రోనే, అంపే ఆగక్హైనుకెంటులో సాగ్గనలకు దోదించ

లీ సీ

డానికి దిగే రెండువందల సంవచ్చారాల పూర్వమే, క్రైస్తవ మల డుద్చెంది.

సర్వత సామంతులనబడే కచార్జినియనులు ఎక్‌ ఐస్‌ కొండ చుజ్జూ నివ సిస్తున్నారు, జార్జియా సై నిక మార్షదున్న “వానుమార్షాని"” కిర్య ప్రక్కలా ఇరానియను “ఒసెట్టీ" లున్నారు. జార్జియా దేశపు రాణి టమారా వీరిని

య! వ్‌, న! రువాత 2సష్టాదు

మొదట్లో క్రైస్తవుల్ని చేసింది. కాని. వీరు తరువాత మహామ్మవీయులై పోయాడు.

పామీర్సులో ఉండే రాజక్కులు చక్కని మర్యాద తెలిసిన హుందా జాతి మనుష్యులు. పర్వత పార్శ్వ సానువులలో వీరు మేకుయూ, కిటికీలూ

27 లేని డాదాల ఇళ్ళు కట్టుకొన్నార. ఒక ఇంట్‌. డాబా ప్రై వరుసలోఉన్న ఇంటిక్‌ ముంగిలిగా ఉంటుంది. కొండల అగధడాలు, కొండల ఇరుకు సందులు (ప్రపంచంలో వారికి సంబంధం లేకుండా చేశాయి. 1928 లో వారు మొదటి చ్మకాల బండిని చూశారు, అడే సంవత్సరం వారు పర్వ తాల మీదినుంతి ఎగిరి వచ్చిన విమానాన్ని రైలుదిండిని చూశారు. నూ.

ఎన్నో రకాల (ప్రజయి, ఎన్నోరకాల సంస్కృతి. ఎన్నో అంత స్తుల అభివృద్ది, ఏన్నో పేర్లజాతులు: లిటూవేనియనులు; కాల్చిక్‌లో రెట్‌లు అలీ ళా ళం యు ఎఏసోనియనులు, లెసిన్నుగాదు కింకా ఆవల వాయవ్యాన్ని సరస్సుల చుట్టు తాలి లి కరేలియనులు, మార్డ్‌రినులు,. మోకీలు, వోటియాక్కులు, జిరియనులు, ఇంకాడజన్ల కొద్ది ఇతరులు, కొత్తగా బయల్పదుకున్న మరి కొన్ని డాతులు.__-ఇది రష్యా స్వహసం.

చ్యిభపళ్త ఫలకం యొక్క అసలు నమూనా షాకకపోయినా, దాసి లోనీ కలృనబు ఇంవా ఇంకా సంకీరమొలునా?యి. వాత ల్‌ ఫస ఇం ఇం సంకీర్తమౌలున్నాయి. చిన్న చిన్న ఉళులు కలిసి నిర్మాణ కేంద్రాలలో పనిచేస్తున్నారు. సర్యావాలమీద మోటారు రోడ్డు వేస్తున్నారు; నూనె గనులు ట్రైవ్వుళున్నారు; చొగ్గు గనులు పరశోధిస్తు న్నారు; కళాళాలలో కలిసి మెలిసి చదువురున్నారు.

కారాటం కాలువ (తన్వకంలో ముప్పై ఉాళులూరు కలిసి సని చేారు. ఇంతసరకు సేద్యమెరుగని, సారవంలములై నను, సాహసవంతు జి కుండ న న టల టు అ౬ సాధ్యముకై న సై వీరియా కిజగస్దాన్‌ భూములకు స్వగ్భహాలు వదులు

2? కొవి వివిధ జాళుల వేలాది జనం తరలి వెళుతున్నారు. కార్మికులు, కర్ష కులు, శా స్త్రజ్ఞాలు అక్కడ కొత్త పళ్లేలు కట్టుకొని స్థిరపడులున్నారు, శః 'నూతనాభ్యుదయ (ప్రదేశాల్లో వివిధ జాతుల యువతీ యువకులు జేర పెండ్రాడ్‌ పిల్లల్ని కంటున్నారు. చః బిడ్డలే ఒక కొత్త ప్రపంచస్ప మొదటి తరం నారవుకారు,

తి. కేందసానము. హా మ ర్యాతిపూట (ప్రయాణికుడు విమానంలో మాస్కో జేరుకొనే ఇరవై నిముషాల ముందునుండి నగరొదిపాలు నీలాకాశంలో కోటానుకోట్ల వజాలలాగ తళతళలాడడం చూస్తాడు. ఎమానం నుండి కాలు (క్రింద పెళ్లేనరి కొళ్చర్యాం కలిగించే విషయం ఆ ప్పరాతన పట్టణపు నూతనత్వం, మాస్కో అన్నివ్వైప్పలా చృస్తరస్తూ ఉంది. జు గె ను బర వం ట్‌ జ్‌ సా మాస్కో అభినాతన సద్ధళ ఏదూన్మాశ్రయం నుంచి కెవ్‌ స్క్య్వెర్‌ కొక గంట కౌరు ఫయాణం, చారిలో తిన్నని విశాలమైన రోడ్ల కిరు (పక్కలా పెద్ద ఖభవనపరంసన గల సదేళం దాటి వెళ్లాం మొన్న మొన్నటివరడు ఈ (ప్రదేశమంతా ఎండాకాలం జనులు జేరే థాశ్యప్రదేశం. మాస్కో రష్యా రిపద్దిక్‌ కే కాక మొత్తం యు.యస్‌.యస్‌, ఆర్‌, కే రాజవాని. సోవియట్‌ దేశంవోకెల్లా పెద్ద పట్టణం. వీథులు విళాలంగ్యా ఉంటాయి. ఆరిచిస్ప గులావీవర్షం, ఆకొశప్ప నీలం, ముత్యప్ప ధావళ్యం్క దంతప్పు లేతపసుప్పు, పంకకమస్తూ లేతఎరుప్ప రంగులలో పొలరాతి నల రాశి ఉగ

-0 భపనాలు, [కొత్త వంతెనల, జలాశయాల గట్టులు,. అన్నీ కంసి పాత పట్టణానికి ఆభునిక కళ నిస్తున్నాయి. రాజవీ (గోర్కీ రోడ్డు పది వీభల వైశాల్యం కంగి ఉంటుంది. “రోడ్డుకు మధ్య పాదచారులకై “సురక్షిత భాగాొ"యంటాయి. పాదచారులు రోడ్డు దాపేలోగానే ఒక్కొక్కసారి రహదారి దీపాల కంగుబు మారవచ్చు. [ప్రయాణ సమ్మర్జాన్ని సరిదిద్దురూ, రోడ్డు పొదుగునా వైనినణ గ్రే తిరుగుతూ ఉంటారు. పాదచారులు “సురక్షిత సానాలిలోనే రోడ్డును అవే చాటాలి. హద్దు మరిన వారిని "సైనికుడు ఈలవేసి వెనుకకు (తిప్పుకాడు. ది ల్‌ సం అతడి కనుగప్పి దాటడం మాస్కో జనులప సరదా. అతదు వేయి కళ్ళతో చూస్తూ ఉంటాదు. హద్దు మీరినడాని నొకనిని మందలిస్తూ ఉంటే, అలి ది తక్కనవారు నెమ్మదిగా హద్దు మీరి జారుతూ ఉంచారు. ద 70 అక్షల జనసంఖ్య గల మాస్కో 1085 వరకు “మితిమీరిన ఉనాభా గల పల్లెటూరి” నవై కనిపెంచేది. గులకరాళ్ళు ఇరుకు సందులు బురద కొట్టుకొని ఉండేది. కాలాపరకు ఇళ్లన్నీ క ఇళ్లే. 801 సంవత్స లాల [క్రతం “యీలీడోర్‌గోరూక్‌' పధువు ఎదు కొండలలో ఒకదానిమీద ని చుబూ వకణావం కొ వరణ కటించిన నున్న తన కోట ((కెన్లిన్‌) చుద్దూ రక్షణార్ధం కొయ్యల ఆవరణ కట్టించిన నాటినుండి మాస్కోో. జీవిత మూరంభమయింది.. (కెమ్లిన్‌ చుట్టూ. రెడ్‌ స్క్వేర్‌ చుట్టూ కొద్ది స్తంంలో చక్కటి ఇళ్లు, అంగళ్లు, హోటక్లు (పసిద్ధ బోల్తాయె నృత్యశాల, మాలీ నాటకాల మొదలై నవి లేచాయి. ఇప్పటికీ జ న్‌ న మాస్కోలో. ఈ భాగమే. పట్టడానికి కేం్యదస్థానము;. ఆకర్షణీయమైన ఆయస్కాంతను వంటిది.

వ

ఇప్పటికీ మాస్కోతో కొన్ని గులకరాక్ష వీప్రబున్నాయి. కాని, ఇంలెన్నాళ్లో ఉండపు. గువ్రపుబళ్లు పోయి సున్నితమైన వార్డు వచ్చాయి. మాస్కో అధికొటులకు తపు నగరమంపే ఎంరో అభిమానం. చెడిపోయిన పౌతకార్తను వీభుక్తో నడవనిన్వరు.

గా శ

ఊరు బొలిమెరల్లో (బ్రాములు. తిరుగుతాయి... బస్సుల, (బారీ

ఛార్‌ బస్సులు, ళూగర్చ్‌ ర్లైలు “మెట్రో”, అసంథ్యాకమైన టాక్సీలు జనుల లాకటోకల సాధనాలు. 15 స్తేషన్లు 19 మెళ్ళ సిడిప్‌ గల భూగర్చ రైల్వే ఏ గ యా మా

నింకా పెంచాలని చూస్తున్నారు. ప్రయాణ సమ్మర్షం ఎక్కువగా. ఉండ సమయాలో లండను, స్యూయార్కులలోలాగే పాస్కోలో కూడా చాల

లి గజివిజిగా ఉంటుంది. కండక్షరు ఉండే వెనుకఠతట్టు సుండి జనం బస్సు లోకి ఎక్కాలి... కండక్షరు సీటు కూడ అతని అనుషతితో (ప్రయాణీకులే ఉనయోగినూ ఉంటారు. దిగడం ముందునె సనించి. ముఐదు సీట్లు చంటి

నకు. వ. ళం బిడల తల్లుచికి, పిల్లలికి, వృద్దులకు, తుంటి (గుడ్డి మొదదగు అవిటివారికి డ్‌ న్‌ యి ధి 6 “కటాయించి ఉంటాయి. వారు మ్మాత్రమ ముంచు వైపునుండి ఎక్కవచ్చు- మెట్రోలో కూడా. వారికి (ప్రత్యేక స్టానాబుంటాయి.. దిస్సు కైరు పేలి ఖై న్‌ా. పోపందా అన్నంతమంది ఎక్కినమీదట కూదా బస్సు కదిలేటప్పుడు ఇంకా ఒకరిదరు దూరుతూనే ఉంటారు. అలాగే ఎక్కినవాళ్ళలో తెలివై నవాష్ల గ! (౧ ర్‌ ప ఎక్కగానే ముందువాళ్డ ఎక్కడ దిగుతావని అదుగువారు. తముక్రం'పే దుంగే దిగేటిట యితే ఊరుకాని, లేకపోతే వాళ్ళత్తోంచి దూరి తాను దిగేస్తలాని కను ర్యా అంగ గా

వైన చోట్‌క వాదకుంటాడు. ముందున్నవాళ్ల టిక్కట్టు డబ్బు అందచెఐ మీదుగా వెనుక కండక్షరుకు పంప్పశారు. అతడు టెక్కట్టు ముందుకు అలాగే సంప్పకాదుం

32

శీతకాలం. కిటికీల అద్దాల ఓద మందు జాగా కమ్మితె అక్కడ కూచున్న (ప్రయాణికులు బయటిక్‌ చూడడానికి తగినంత కన్నం మంచు పొరతో. వేడి నిశ్చాసం వదిం తయారుచెసుకుంటారు.. ఎస్సు మార్గం చూపె వంాయ కండికల్ల, డై9పర్డి పేర్లూ బస్సుల (వలాడగట్టి ఉంచుకారు. షాఎులలొ కూడ అద్మువారి షేరు చాతి ఇర్‌ స్తానాలలో వెలాడగట్టి ఉంటాయి కొన్ని 'పేర్టీకు నక్మతం మార్కు వెన్తారు అంటే

కొనెడారి నాదరంది అమ్మడంఠొ వారారితేరినవారన్నమాట 'డెమ్లిన్‌ డుబ్టూ మాస్కో పెరిగింది... పెరుగుతూ ఉందె తెమ్లిన్‌

ళం మాస్కో నదికి 80 అడుగుల ఎత్తున కొండ చిరియజఒుద ఉంది 1 185.95ల మధ్య ఇటలీ శిల్పుల సాశాయ్యంతో కట్టిన ఫింంగు లమర్చే కొటగోడ దీని చుటూ. 12 మైళ్ళ పొడుగున ఉంది. గోడ రట్టున రాజ్యపాసొదాలు, ఛి క నం! మధ్యయుగ "క్ర ర_స్సవదుందిరాయి ఉన్నాయి. చాటిల్‌ నె జారు చృకిపర్తుల ఎటాభిషేకాలు జరిగేం.. రాజుల సమాధులు కూడ అక్కడే అన్నాయి ఓ

దానిలో అమూల్యమైన కుడ్యచ్చిత్రాం చెక్కడాలు గొడల మీద టాఎ్బ మీద సిద్ధుల గొమ్మలు, క్రైస్తు మెరీల చిత్రాలు ఉన్నాయి. వాటిక విద్యుచ్చాయా చిత్ర (గ్రహణం చేయనివ్వరు ఆ విద్యుక్కాంతికి చిితాల లంగులు దెబ్బ తింటాయని ఇయం అలాంటి ఏ౦గు రింక సృష్టించడం. సాధ్యం రాదు దెవాలయాలు, రాజ్యస్రాసాద థాగాయి (తెమ్లిన్‌ లొ మరి కొన్ని భాగా లతొ సబా అచటి ఆయుధాల (ప్రజలు దర్నింఎడానికి మ్యూజియంగా మార్చారు. అందులొ ఎత్నిస్టగిత సింవోసనాలు పట్టాభిషేకపు దుస్తులు,

న నా ల మ నో డా ర పాం సనా. ము. ష్య న మ. 0 టి దై న మ లన టా పటన స న్‌? న్‌ నం. వ వ. ప నో వ సు క నుట ల! నా. న సై వ. న మ స ప. న నా మ ల? నే మ 1 షన నై మూ 1 . ఉథె వ్‌ ళ్‌. న ప ళు నన్‌ లన స. వ ్ఫకిస్థాన్‌ ఆతిథ్యమిస మా న. ప బ్రమిస్తూన ఈ ,సీ డిచేనే నై (| ఉదో, గ ?] న జ పళుపా లి లన చే భుత్వ పము గుర్‌ మానం లభించింది

స షప న ఆం యం న! ళ్‌ (వ ను గ నన సట రం త ల క. న గ లు పా. నగ ము. / ల మ 4. సే న? ఫ్ర... 2 సానా ముత గ్‌ స్‌! గ్‌ మ ర నానా న లెనిన్‌ గాడ్‌, రోస్‌ స్ట్రిట్‌ = నెవ్‌ స్కీ (పా న్చెక్ట్‌ నుండి పోయే నుందర వీథులలో ఒకటి

వే రాజచిహ్నాలు, రత్న కిరీటాలు, ఎలిజబె త్తురాణ్‌ కేభర్తైనుల పెండ్లి దుస్తులు, ఐగీలు, చక్కని జీనులు, గు్యురపు ముస్తాబులు మొదలై నని ఉన్నాయి న యూ గురాలుకట్టిన రధాలు కొన్ని సిద్ధంగా ఉంటాయి జారు చక్రవర్తులు రాణులు ఎక్కటోతున్నారా అన్నట్లు వాటిలో కొన్ని (శేష్టమైన రథాలు మాస్కోకు ఇంగ్లండు (ఫాన్సుల బహూకృతులు ఇంగ్లీషు యెంచి చేతి పని నిప్పణుల వెండిపని బవీరువాలసిండా ఉంది ఆంగ్ల రాజకుటుంబాలు అనేక విదేశ రాజవంశాలు సంపిన పింగాణీ సామాను, జవాహిరి, సూక్ష్మ చిత్రాలు, ఉన్నాయి ఒక జారు చ్నకవర్తికి విక్షోరియా రాణి బహూకరించిన వీరవిరుదు చిహ్నము కూడ అందులో ఉంది ఇప్పుడే కాళ్ళనుండి విప్పి నట్టుంటాయి. పీటరు ది (గేటు వేసుకొనే పెద్ద తోలుజోళ్ళు ఏడడుగుల ఎత్తున దానవునివతె ఉండేవాడు పీటరు తనజోళ్లు తానేకుట్టుకున్నాడు అవి ఎంత అరిగిపోయినవో చూస్తే మనసు కరిగిపోతుంది దేశం నలుమూలల నుండి రోజూ వేలాది ప్రజలు వచ్చి (శెమ్లిన్‌ దర్శిస్తారు (పపంచ వినొద య్యాతికులు రష్యాలో చూడవలసిన (ప్రదేశా లలో దీనికే (వధమ స్థానమిస్తారు ఎత్తైన కొండసానువు నుండి మాస్కో బాగా కనబడుతుంది. అక్కడ యాత్రికులు తిరుగుతూ (బహ్మాండమైన మ్‌ “శజారుగంటొ కానుకొని నిలబడి ఫోటోలు తీయించుకుంటారు ఎతి కట = ట్ర జోయేసరికి ఆగంట బీటవేసింది అందువల్ల దాని నెప్పుడూ మోగించనేలేదు అలాగే “జారుఫిరంగి" ని కూడ ఎస్పుడు కాల్బలేదు కాల్చే ఉంయే అది ముక్కలై పోయి ఉండేదే అని శాస్త్రజ్ఞుాలంటారు

వో

శీతకాలమనక, ఎండకాలమనక (వ్రతీదీనము రెడ్‌ ప్క్వేర్‌లో జనులు వారులుతీరి ఎ్యర్రశిలల, నల్లపాలరాళ్ళ గోరీద్వారాలను దాట్‌, గాజు "పెస్టైలలో కై లరక్షితమై (ప్రక్క(ప్రక్కనే. ఉన్న లెనిన్‌, స్టాలిన్‌ మృత చేహల్ని దర్శిస్తూ ఉంటారు. రెండేషి మూడేషి గంటలు వేచి ఉరడనక్కర లేకుండా పిదేశయ్య్యతికులను మట్టుకు దర్శక (ప్రవాహానికి ముందు వరసలో నిలబెన్టే ఏర్పాటు చేస్తూ ఉంటారు

ెగొస్క్ట్వీరులోనే సెయింట్‌. బేసేర్‌ముందిరముంది టాటారులిను జయించినప్పుడెల్లా విజయసూచకంగా ఎఫీమిది స్రంభాకారపు చర్చిలను, వాటి మధ్య మరింత ఎత్తున ఉన్న తొమ్మిదవ చర్చిచుట్టూ పలయంగా కట్టారు ఈ తొమ్మిదవ చర్చికిపైన సూచ్యాకార ఖరముంది. “బంగారు సైన్యాన్ని” ఇవాన్‌ ది (గేటు నిశ్శేషంగా ఓడించిన మీదట విజయచిహ్న్యంగా కట్టిన చర్చి ఇది ఏటి గోపురాలు, కీఖరాలు, బురుజులు వేర్వేరు ఆకారాలలో ఉన్నాయి... కొన్ని ఉల్లిపాయి ఆకారంలో ఉన్నాయి. కొన్ని మరచుట్టు రూపంలోనున్నాయి. బహు విశేషంగా నగిషీపని, చెక్కడపు వనితో నున్న పసికి సీలం, ఎరుపు, పసుపు, బంగారు రంగులు వేసితన్నాయి

రెడ్‌న్క్వేర్‌లో నే మాస్కో కంళటిక్‌ 'వెద్ద (ప్రభుత్వపు స్టోరు ఉంద్ని దొనిని గూమ్‌ (6, ౮ 34) అంటారు. అంటే (పభుత్వ విశ్వప్నికేత స్థానం అనీ అర్థం గాజుటాపు (కింద సుదీర్ష మార్గాలతో నున్న స్లోరులో ఆది వారొలు నర్వసాధారణంగా కొనడానికి నచ్చిన వాళ్ళు రేండులడల ఇరవై 'చేలుంటారు

వ్ర

ెడ్‌స్క్వేర్‌లోనే చర్విత (ప్రపిద్ధమైన మ్యూజియం ఉండి. ఆ చుట్టు (పక్కల వీథుల్లో అనేక ఉద్యోగ భవనాలు, 'శ్రచురణళాలలు, మ్యుదణ నంస్థలు ఉన్నాయి.

మితిమీరిన జననం ఖ్యతో మాస్కో ఎప్పుడూ నందడిగా, హడావిడిగా ఉంటుంది. 1845 నుండి ఎన్నో నూతన భపనాలు కట్టారు. ఆయినా ఇస్ప టికీ వననతిలోటు, అంగళ్ళలోటు ఉండనే ఉండి. వస్తువులు కొనడానిక్‌ డబ్బు చెల్లించడానికి, చెల్లించిన నస్తువులు తీసుకోడానికి, (ప్రతిదానికి క్యూలలో నిలబడవలసి వస్తూంది. భోజనశాల అర్థర్యాతి వరకు తెరిచే ఉంటాయి. నడిర్యాతి సమయాల్లో కాస్త రద్దీ తగ్గుతుంది.

రష్యనులకు నాటకాలన్నా నృత్యాలన్నా ఇష్టం. నూస్కోలోని ముమ్ఫై నాటకశాలలలోను, ఐదు నృత్యశాధలలోను, ,ప్రతిర్యాతి ముప్పై వేలమంది ఉంటారు. భూగర్భ రైళ్ళల్లో వచ్చి. జనం బోల్దాయ్‌ నాటక శాలవద్ధ జేరతారు, నాటకళాల ద్వారమంటసం కళ్ళు చెదిరేటట్టుంటుంది. లోపలి భాగం ఎరుపు, బంగారు రంగులతో బహు రాజసంగా ఉంటుంది. “*శ్వాన్‌ లేక్‌", “గిజిల్లీ'" మొదలగు సంగీత రూసకాలలో తమ అభిమాన తారల నృత్యం చూడడానికి కాని, ఐర్జీ, పూచినీ, చైకోవిస్కీల గేయాలు (పసిర్ధగాయకులు పాడగా వినడానికి కాని, బోల్దాయ నాటకళాలకు జనం వెళురు,

బోల్షాయ్‌కి రోడ్డుకావల ఎడమ్మప్రక్క మాలీ నాటకకాల, కుడిపక్క పిల్లలు నాల్గునాటకళాలలలో ఒకటి ఉన్నాయి. రెండూ (క్రిర్యిరిసి ఉంటాయి,

ఇట్రి గోర్కివీథిలోని మాస్కో ఆర్జ్సుథియేటరుకు కొందరు వెళ్తారు. అక్కడ సాధారణంగా డికెన్సు పిక్‌ విక్‌ క్లబ్బు, టాల్పాయి “అన్నాకెరీనినా* లాంటివి ళం లు చూపుతారు. షేక్సియరు నాటకాలు కనీసం అరు నాటకళాలలలోనై నా ఆడ తారు. తరుచు అడేవి: రోమియోజూలియెట్‌, మాక్‌ బెత్తు, మిడ్‌ సమ్మర్‌ నై ట్పు (తీము, క్వెల్తనైటు. ఫాక్టరీ క్లబ్బులకు, “సంస్కృత సౌధాల”'ను స్వంత నాటకళశాల లుంటాయి; వృత్తిగా నొాటకసమాజాల వారు కొంద రతిథులుగావచ్చి నాటకా లాడుతూ ఉంటారు. ఏనాటి ర్యాత్రికానాటి టిక్కెట్లు కొనగల్లడ మసాధ్యమైన పని. మాస్కోలో శీతకాలం ఉత్సాహంగా ఉంటుంది. నుంచు ఉత్సవాలు ఊరిబై ట వాలు (వదేశాల్లో మంచు పరుగుపందాలు, సెలవలకు వచ్చే ప్‌ల్లల పార్టీలు ఉంటాయి. విదేశాలనుండి సంగీత సభలకు గాయకులు వస్తారు. (ప్రసిద్ధ ఫిల్ముతారలు వస్తారు. అంతలో నూతన సంవత్సరం వస్తుంది. "రెండురోజుల జాతీయ సెలవలలోను ఉత్సవాలు విందులు వినోదాలు శీత కాఆవికి శోభామయ జీవనం కూరుస్తాయి. పిలల వినోదవేషాల ఉత్పనం (శెమ్లిన్‌లో జరుగుతుంది. ఎ(ర్రఅంగి, ల ల టోపీ, తెల్లమీసాలతో మంచుశాత సరిగా సాంటాక్లాజులాగ ఉంటాడు. అతని వెంట'మంచుకన్య" ఉంటుంది. వారు బహుమానాలు పంచిపెడతారు. దేవదారు వృవషాల్ని “కిసమస్‌ దట్రీ" లాగ కౌకిబంగారంతోను, దీపాలతోను అలంక ఓ 2 (6 రిస్తారు.

3ఫ

శొత్త నంవత్సర పూర్వ సాయం సంధ్యలో దేశవిస్తీర్ణత గుర్తు కొస్తుంది. సాయం్యతం అయిదుగంటల కోసం ఎదురుచూస్తూ పిల్లలుత్చా హంగా రోజంతా తిరుగుతూ ఉంటారు. మాస్కోలో అయిదయినప్పుడు, ఆరువేలమైళ్ళ దూరంలో ఉన్న ఫసిఫిక్‌ తీరాన ఏడుగంటల తేడాతో అర్ధ ర్యాతి అవుతుంది. వ్లాడివాస్టాకులో నూఠళన సంవత్సరోదయానికి స్వాగత మిస్తూ, మాస్కోోకి. శుభాకాంక్షలు. తెలుపుతూ, హార్చరులోని నౌకల పవైరన్లు మోగుకాయి.. ఆ నినాదాన్ని "రేడియో స్టేషన్లు 'దేశమంతటికీ అందిస్తాయి.

వ్లాడివాస్ట్రాకు నుండి పశ్చిమదిశగా తరలి వచ్చే కాల మందగమ నం జనులు థావవీథుల్లో గమనిస్తూ ఉంటారు. సుదూర (ప్రాచ్యనగరాలకు వరుసగా నూతన పత్సరోదయం కాగానే అక్కడ జరిపే ఉత్సవ విశేషాలు రేడియో మాస్కోోకి వినిపిస్తూ ఉంటూంది. పిల్లలు కాలగమనాన్ని అెక్కించుకుంటూ ఉంటారు. రేడియో ఉత్సవ (పసారాలలో దీర్చ విరామా లుం'ే,నూతన వత్సరం నిర్షన “కైగా' అడవి భూములు మీదుగా సాగివస్తూ ఉన్నదన్నమాట. అక్కడ ఉత్పవాలు చేసుకోడానికి వత్తులు జంతువులు తప్ప ఎపరూ ఉండరు.

ర్యాత్రి తొమ్మిది గంటలనుండి శుభాకాంక్షలు త్వరత్వరగా "స్వెర్డు లోవస్కు, ఊఫా, మేగ్నిటో గోరస్కు, ఛేల్వావిన్న్కు. మొదలగు ఊరల్‌ కొండలలోని పెద్ద పార్మిశామిక పట్టణాలనుండి వస్తాయి. అర్ధర్యాతి ఊరలు పర్వతాలు దాటిందం కే ఆసియాను విడిచి ఐరోపాలో (పమేశించిందన్న మాట.

క రకరకాల ఆహారపదార్గాలతో బల్లలు బరువెక్కుతాయి.. (శమ్లిన్‌ థు భాం న్‌. గడియారం ఆర్థర్యాత్రి కొట్టడం మాస్కో అంతా ఊపిరి బిగబట్టి వింటూ వుంటుందె. చినరి దెబ్బ కొట్టగానే శుథాకాంకల సూచకంగా “టోస్టులు” (త్రాగుతారు. అన్ని రేడియోలు హర్షనాదాల్ని వ్లాడివాస్తాకులో ఉదయం ఏడుగంటలయ్యేవరకు (ప్రచారం చేస్తూనే ఉంటాయి. శేతకాలం ఎముకలు కొరికే చలిగాలిని తట్టుకోడానికి ఇళ్ళ మధ్య వెచ్చదనాన్నిచ్చే యేర్పాటుంటుంది. మందమైన గోడలు, కిటికీలకు. రెండు వరసల తలుపులు. బాగా లోపలికున్న గడపలు చలిగాలిని దూరంగా ఉంచు తాయి. పల్లెల్తోను, చిన్న పటణాలలోను శీతాకాలమంకా కక్సైలతో మండే. ఆంది చ న! ఇనప పొయ్యి కుటుంబ జీవిత (ప్రధానభాగమైయుంటుంది. ఈశాన్య దిశకు పోయిన కొద్‌ యీ కుంపట్లు పెద్దవిగా ఉంటాయి. చి లం చి ఎండాకాలం విదేళ వినోద య్యాతా బృందాలు వచ్చేలోగా మాస్కో వారు చాలమంది పల్లెల్లో ఇళ్ళు బాడుగకు తీసుకొని వెళ్ళిపోతారు. మాస్కో ఛాంగిం చుట్టూ రమ్యమైన తెల్లటి కొండరావిచెట్ల తోపులున్నాయి. విహారానికి, స్నానాలకు నదీ తీరంలో చక్కని వసతులున్నాయి. థిమ్మీ-లిడో అనే విశాలమైన నదీ తీరం మాస్కో_క్‌ పెద్ద (క్రీడారంగం వంటిది, జు ది మాస్కోలో చూడవలసినది చాలా ఉంది. డాని 25 వార్గులలో,. ఒకొక్కదానిలో 42 మ్యూజియములు, ఆర్జు గాలరీలు, వినోదాలతొ గూడిన (శ్రీడారంగాలు, బహిరంగ నాటక శాలలు, సినీమాలు, “'బాలనగరాలు,” ఎన్నో ఉన్నాయి. సర్వకాలాల్లో స్వదేశానివో విదేశానివో, ఏదో ఒక రకపు ఛం (ప్రదర్శనలు కనీసం అరడజనై నా ఉంటాయి.

జే

ఊరి కవతలడిన్న “వ్యావసాయిక, పారిశ్రామిక శాశ్వత (వదర్శనం” మరొక గొప్ప ఆకర్షణ "కేంద్రం, అందులో ఉన్న 15 జాతీయ శాలల లోను ఆయా (పజారాజ్యాల సంవదలు, నిర్మాథాలు చూడడానికి కనీసం ఒక వారం రోజులు పడుతుంది. (కొత్తగా కనుగొన్న ఆకాళయాన విశే షాల చ్విత్రాలు చిన్నల్ని, పెద్దల్ని ఆకర్షిస్తాయి. అక్కడి చక్రాలు (తిప్పే దీపాలు వెలిగించే బౌడిపెలన్నీ నొక్కి. పరీక్షించి చూడాలనిపిస్తుంది.

వేసవిలో అతి చల్లటి _సదేశం భూగర్భ రైల్వే. అదంతా విద్యు త్సృహాయంతో చల్లగా ఉంచబడి ఉంటుంది. విచ్శిత (ప్రదేశ దర్శనం కోలే వారు. పాలరాళ్ళతో, కంచుతో, వర్జచి్యత్రాలతో, రంగుటద్దాలతో,. నృటీ కాలలో (బిహ్మాండంగా సజ్జితమైన యీ “భూగర్భ సౌదాలు” చూచి తీరాలి. ఏ ఇండు స్టేషన్లు ఒకే తీరాన ఉండవు, “సోవియట్ల సౌధం” అనే "స్టేషను “డఫొడైల్సు"” పూలలాగ మలచిన తెల్లటి స్తంభాల బారులు కలిగి, గిన్నెలలో దాగిన లేత పసుపు రంగు దీపాల కాంతిలో మెరుస్తూ ఉంటుంది.

ఇంత అమూల్యమైన సామ్యగితో, విచ్చలవిడిగా ఖర్చు చేపి మెటో కట్టినందుకు విదేశీ యాత్రికులు విమర్శి స్టే, కావలసినన్ని వైడూ ర్యాలు, చలనరాళ్ళు, పాలరాళ్ళు తమకు పుష్కలంగా ఉన్నందుకు, ప్రజలంతా పరిపాటిగా చూసి ఆనందించే చోపే ఇట్టి కళాఖండాలు నిర్మించడం మంచి దని తమ విశ్వాసమని రష్యనులంటారు. రష్యనుల గాఢ సంతోషాభిమాన షృాత్రము మెట్రో. ఆచట పొగ (శ్రాగనివ్వరు. చెత్త వేయుటకు (గీకు

త్తం పాత్రల ఆకొరంలో డబ్బాలుంటాయి. అ(శ ద్ధగా ఎవరైనా చిన్న బౌగితపు ముక్క నేలమీద పడవేస్టే మరెవరైనా వెంటనే చూసి తీసివేస్తారు- అల్పాహార షోలకు కాంలు, ఛ్‌ కీమ్‌. మోక్టున్లు, క్‌ సన్యా సడిర్మాకి గడిచాక కూడా తెరచిఉంటాయి- జాతీయ ఆహారళాలలో యి(కేన్‌, జారియన్‌ ఆర్మీనియన్‌, లాట్వియన్‌ మొదలగు రక రకాల భోజనాలు న! శెదంగా ఉంటాయి. ళి మాస్కో ఇప్పుడు రెండు పెద్ద నృత్యకాలలు నిర్మిస్తూంది.. అధు చాతన నంగిత నృత్యం పెద్దలకు నచ్చకపోయినా యువకులకు ప్రీతిః యువ కులు పోటళ్ళలో విదెశి యాత్రికుల నృత్యాలు చూస్తారు. [కొత్త (కొత్త చాజ్‌ గీకౌర్డులు వింటారు. కాము కూడ ఆ నృత్యాన్ని ఆ పాటల కరసల్ని అలవర్భుకుంటారు. కేంద్రం డ్‌ స్క్వేరు; అక్కడినుండి చాలవీథులు, చ(కంలో ఊచల లౌగ, అన్ని వైపులకు వ్యాపిల్తాయి. ఊరు చుట్టూ చెట్లనీడగల షన్వుు మూఠు చూర్షాలున్నాయి. 6 అంతస్తుల నూసస్య మిక్పు కృడాగాళా భవనంలాంటి వింకా చాల భవనాల దూర దూరాలనరకు కనబడుతూ ఉంటాయి. నగరాన్ని చుట్టుకొనివచ్చే (ిహ్మాండమైన యీ భవనాలు కల్ప సమ్మగ్రరో వెలువరిస్తాయి. కొనదేరిన వాటి శిఖరాల మీది వ్య దీపాలు విమానాఠను హెచ్చరిస్తూ, క్రిమ్లిన్‌ బురుజాలు మీది ఎర నక్షత్రాలతో వియ్య సుప్రీం సోవియట్‌ సభలు సంవత్సరానికి రెండుమారులు సనూ వేళ

త్రై

నువుశాయి. అత్యవసర పరిస్థితులలో (ప్రత్యేక సభల జరుగుతాయి. దూర దూరాలనించి (ప్రతినిధులు వస్తారు. ఖజగస్టాన్‌ (టాక్టరు డ్రైవర్లు, ధగ ధగ ల్లాడే కాలువలు కప్పుకొని సమష్టి వ్యవసాయక్షేత స్త్రీలు, య్యుకేన్‌, వైలో రష్యాలనుండి గొల్లపడుచులు, మధ్య అఆనియానుండి ఇంద్ర ధనుస్సు రంగుల సిల్కు అంగీలు బుపేదారీ టోపీలు ధరించి (ప్రత్తి ఫొలాల పనివాళ్లూ వస్తారు. నభ అయిపోగానే తమ తమ పనుల్లోకి తిరిగి వెళ్ళిపోయి జరిగినది తను నియోజక వర్గాలకు నివేదిస్తారు.

1812 తో నెపోలియన్‌ యే కొండమీద నిలబడి మాస్కో తగల ఐడడం చూళాడో దానిమీదనే నేడు _బహ్మాండమైన విశ్వకళాశాల భవనం ఉంది. దీనిలో అమెరికాలోని కొలంబియా యూనివర్సిటీలాంటివి పది "హీను పడతాయి.

ఈ యూనివర్సిటీకి లోమొనోసోవ్‌ పేరు పెట్టారు. ఆయన వ్మిగహం (_పధానద్వారం యెదుట ఉంది. అతడొక అద్భుత పురుషుడు. ““చర్మితకారుడు, వక్త, యం్యతకారుడు, రసాయన కాస్త్రజ్ఞాడు, ఖనిజ శాస్త్రవేత్త, కవి అన్నింటిస్‌ అనుభవంతో తరిచి చూసిన మానవుడు” అని ఆయనను గూర్చి పుష్కిన్‌ వ్రాశాడు, ఈ మిథైల్‌ లోమొనోసోవ్‌ 1711 లో డెనిసోవ్కా వద్ద పుట్టాడు. అతని తం్మడి స్టితిమంతుడై న

౧ ర. | వా జాలరి. పదేళ్ళ వయస్సులోనే అతణ్ణి తర్మిడ్రి సమ్ముదం మీదికి తీసుకు వెళ్తే (౯౧ వాడు. (ప్రకృతి చ్వితములా బాలుడికి కుతూహలం కలిగించేవి. శీతకాలప్ప దీర్టనిశలలో అతడు పట్టుదలతో చదువృకునేవాడు. పల్లెటూరి కృషికుల బిడ్డల్ని నగరపారశాలలో చదవనివ్వరు కాబిట్టి

డే

తోమొనోసోవ్‌ వెయ్యి మైళ్లు నడిచి మాస్కో చేరుకున్నాడు. అక్కడతడు తను కృషిక సంతకివాడనే సంగతి దాచిపెట్టి “స్హావాసిక్‌ ీకులాట్‌న్‌ ఎకాడమీతో చేరాడు. రోజుకు మూడణాలతో అయిదు సంవత్సరాలు గడి పాడు. దానవుడిలాగ ఉండే అతణ్ణి తోడివిద్యార్థులు, జమీందారు బిడ్డలు కరిహాసం చేసేవారు. ఆకటితో అలమటించే లోమొనోసోవ్‌ పెద్దవాడై రష్యాదేశపు (ప్రథమ శాస్త్రజ్ఞుడు, మాస్కో యూనివర్చిటీ స్థాపకుడు ఆయ్యాడు.

అనేకానేక కాస్త్రసంస్థలు. నేడతస్‌ పేరు "షెట్టకుంటున్నాయి. ఆర్కిటిక్‌ సము[ద్రతలంలో రష్యను కాస్త్రజ్ఞులు కనుగొన్న పర్వతపం క్రికి లోమొనోసోవ్‌ (శ్రేణి అని పేరు "పెట్టారు. చంద్రమండలంలో కూడా ఒక భాగాని కతని'పేరు పెట్టారు.

యూనినర్చిటీకి (క్రిందగా, మాస్కో నది ఒడ్డున ఉంది లక్షమంది కూర్చుండే లజ్‌నిక్రీ (క్రీడారంగం. సంవత్సరం పొడుగునా దానిని వాడు తూనే ఉంటారు. (ప్రధను (శ్రేణికి చెందిన బైటిష్‌ పుట్‌బాల్‌ దీముల ఆట గాళ్ళ్సి క్కడే ఆడారు,

చూస్కో, యూనియన్‌ (ప్రభుత్వపు పీరము, విద్యాసాంన్కృతిక కేం్యమే కాక అదొక గొప్ప పారిశ్రామిక పట్టణం. అక్కడ డీసెలు ఇఇబిన్లు, నేత యంత్రాలు మొదలుకొని వానీలు, చాక్‌ లెట్ల వరకు తయారు చేస్తారు, మోటారుకార్ల సంస్ధ తయారుచేసే మాస్కి్విచ్‌ కార్లు అంతర్జాతీయ (ప్రదర్శనలో [ప్రదర్శింవబడుతూ ఉంటాయి... విడేశీ యెగుమతుల చాబిళా లలో వీటికి ముఖ్యస్థానముంది.

నే

మాస్కో. దేశంలో (ప్రధాన రై ల్వేకూడలి మర్మాన్కుు, ఆష్కా బాద్‌, చెల్యానిన్సు. మొదలగు దూరపట్టణాల నుండి, పశ్చిమ ఐరోపా "దేశాలవంటి దూరప్రాంతాల నుండి రైళ్ల వస్తూ పోతూ ఉంటాయి. నూస్ణో నుండి వారానికి రెండుసార్లు (టాన్సుపై బీరియన్‌ ఎ(క్ర్రైస్సు బయలుదేరు తుంది. ఎనిమిది రోజుల (సయాణం. (ప్రపంచంలో కెల్ల దీర్ధ తమ రైలు మార్షమిదే వెయ్యి మైళ్ళు దాటి పెర్ము జేరుకొని, ఐండి ఊరల్సులోని దీర్చ సారంగంలోకి (ప్రవేశించే ముందు, అక్కడ ఉన్న “యూరోప్‌కి._ ఆసియాకు” అనే (ప్రకటన చూసి చదవాలని (ప్రయాణికులందరు కిటికీల చగ్గరకు జేరుకొంటారు. బండి సొరంగం దాటిందంకే (పయాణీకు లాసియాలో (ప్రవేంచారన్నమాట. కాని ఇటువైపు కూడ సౌరంగాని కటు వైప వలెనే ఉంటుంది చూడడానికి. ఏఖై సొరంగాలు దాటుకొని ఐండి సము్ముద్రమట్టానికి 6,820 అడుగుల ఎత్తున ఉన్న వై కాల్‌ సరస్సును చుట్టుతూ పయనిస్తుంది

25-6-1852 మాస్కో చర్మితలో (ప్రధాన ఘట్టం... వొల్డాని డాన్‌ నదితో కలపాలన్న యుగయుగాల స్వప్నం ఫలించి వాల్గా డాన్‌ కాలువ యేర్పడింది, అజావ్‌, బాల్టిక్‌ = బ్లాక్‌, కాస్పియన్‌, వైట్‌-ఈ ఐదు రష్యన్‌ సమ్ముడాఅకు మాస్కో రేవుపట్టణమయింది ఈ కాలన నిర్మాణం వల్ల అనేక మండలాలకు ముంప్ప కలిగింది. వాటిలో డాన్‌నదీ తీరాన ఉండే ఓక (ప్రత్యేకజాతి (ద్రాకకు (ప్రసిద్ధికెక్కిన కోసక్కుల పల్లె సిమ్లియానన్కు కూడ మునుగుతుందని అచటి (పతి ఇంటిని, భవనాన్ని మరొక (ప్రదేశానికి తరలించారు. ఆ కృషికులు తమ (ద్రాక్షతీగలను కూడా తమతో [కొత్త సెస్టియానన్కుకు తీసుకువెళ్ళి పెంచుతున్నారు.

4. ఉత్తర వెన్నిస్‌ అవాలి

మాస్కోనుండి లెనిన్‌ (గాడుకు “ఎ(రబాణం” ఎక్పెను సుఖంగా ఒక్క ర్యాతిలో చేరుస్తూంది. మొదటితరగతి టిక్క_ట్టుమీద గాని, ఆంత ర్దాతీయ టిక్క-ట్టుమీద గాని పయనించేవారికి విశాలమైన గది, పడకకు స్నానానికి వసళులు, మందమైన ముఖమల్‌లాంటి మెత్తని తివాసీలు, చేతుల కుర్చీలు, దళనరి ముఖమల్‌ తెరలు ఉంటాయి. చక్కని రాగిపాత్ర నుండి వేడి వేడి పులుపు టీ గ్లాసుల్లో పోసి అందించే సేవకుడుంటాడు.

సుందరమైన లెనినుగ్రాడ్‌ సంరంభమెరుగని పట్టణం. విశాలమైన వీథులు. పెద్ద _స్పంభాలు, లేత పసుప్ప, గులావీ, ఆకుపచ్చ రంగుల గొప్ప గొప్ప భవనాలు కానవస్తాయి. (పపంచంలో కెల్ల ఎక్కువ కళాఖండాలు గల “హెర్మిసేజి' ఉండే (బహ్మాండమైన దివ్య '“శీతకాలసౌధం””, ఆకాళ లోకి చొచ్చుకుపోయే. శిఖరాలు గోపురాలు గల పెద్ద చర్చిల, హర్మా్యాలు, వివ్వెరపాటుగొల్స్పే శిల్ప వై భవనమ్మగసృష్టి, లెనిను[గాడును (ప్రపంచం లోని బహు సుందర నగరాల్లో ఒకటిగా చేస్తున్నాయి.

18 వ శళాబ్హారంభం నరళు రష్యా కన్నివై పులా భూమే ఉండేది.

త నల్లనము[ద్రం టర్కుల చేతిలో ఉండేది. ఫిన్లాండుగల్స్ఫ్‌కి నీవా నదిక్‌ చుట్టున ఉన్న రష్యాభూములు స్వీడన్‌ ఆధివత్యంలో ఉండేది. వివేకము, ఓజన్సు, దేశంపేమగల పీటరు ది (గేటు నమ్ముదమార్గ సంపాదనలోనే రష్యా భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉందని గ్రహించాడు సము(దమన్నా ఓడలన్నా ఆతని కత్యంత (ప్రీతి, స్వయంగా ఓడలుకట్టడం నేర్చుకోవాలని లండన్‌ 'డెపు

ఖ లు ఫోర్టు ఓడలరేవులో పనిచేశాడు (క్రీ శ 1700 సంవత్సరంలో బాల్డి క్కుకు సైన్యాలు నడిపి స్వీడన్‌ నుండ్‌ నీవా నదీతీర (దేశం వశపరచు కొని రష్యాకు “పళ్చిమ గవాక్షం” తెరిచాడు.

2751708 నాడు నీవాసాగర సంగమ విశాల (ప్రదేశంలో “సెయింట్‌ పీటర్‌ అండ్‌ పాల్‌”” కోటను పునాది వేసి సెయింట్‌ పీటర్చు. బర్లు పట్టిజం నిర్మించడ నూరంభించాడు. వందలాది పనివాళ్ళను, అంటే రష్యను కర్తకులను, నీవాతీరానికి తోలుకొని వచ్చి కాలువలు (త్రవ్వించి,

తె

రోడ్లు వేయించి, కట్టలు కట్టించి, ఊవా నేలలలో కొయ్యలు పాతించి పునాదులు లేపాడు రష్యను శిల్పుల, విదేశీ శిల్పుల పర్యవేక్షణలో శోభాయమానంగా సౌధాలు చర్చిలు కశ్లే పనివాళ్ళు వేలకు వేలు చనిపోయారు, పీటరుయొక్క “అభిమానము ఆనందము”మయైన ఈ నగరా న్నాకప్పుడు “ఎముకల పట్టణ” మని పిలిచేవారు. విదేశ నౌకలీ (కొత్తరేవుకు రాసా గాయి. పీటరుకి ఆ లేవంటే (ప్రాణమే 1712 లో దాన్ని తన రాజధాని చేశాడు 118 లో దీనికి "జర్మను సైన్యాల దాడినుండి భయం కలగడం వల్ల లెనిన్‌ (ప్రభుత్వాన్ని మాస్కో_కి మార్చాడు, "సెయింట్‌. పీటర్చు బర్లు శేవనిప్పుడు లెనిన్‌ పేరిట లెనిన్‌ గాడు అని పిలుస్తున్నారు.

తి

పేబరు రాజధానిషి మాస్కోనుండి.. పీటర్సుబర్గుకు మార్చినప్పుడు రాజులు, సామంతులు, జమీందార్లు, ధనికులు, గొప్నవర్తకులు కూడ అక్క డికి వెళ్లారు. ఒక గశాబ్టికాలంతో గబ గది ఎన్నో (ప్రాపాదాలు రేచాయి నిర్జిత (ప్రణాశిక (ప్రకారం రాష్ట్ర ల్లీ- రోసీలవంటి మేధావులైన రష్యను శిల్పులు విశాల నూర్గాలు, చొకులు,. పార్కులు, తోటలు, కాలువలు, హౌధాలు నిర్మించి పీటర్సు ఐర్లును నత్యుగ్ర సుందరం చేశారు. తమ అభి చూనులందరికి జారులు, చారుల రాణులు అద్భుత సౌధాలు కట్టించి యిచ్చారు. జమీందార్డు. గొప్ప వర్తకులు వాటితో సమానమైన దివ్య భవ నాల్లో నివసించేవారు. చాలవరకు ఈ భవనాలున్నూ, కాథరైన్‌ ది (గేటు ళఈన అభిమాని కొకనికి కట్టించిన “టారిడా సౌధం,” “మార్బుల్‌ పాఠలెస్‌"” కూడా సీవానదీ వామభాగాన్నేఉన్నాయి. సిగ నిగ లాడే నల్లరాతి ముంగిళ్లు, సొలరాతి స్తంథాలు, ద్వార తోరణాలు, వి(గహాబు కల్గిన శేల్చకళా మాణి క్యాల లాంటి ఈ నిర్మాణాలు ఆ నాటివలెనే ఈ నాడు అద్భుత దృశ్యాలై యున్నాయి.

ఇప్పుడు మీ వాటికి నెనుకటి శోభ వచ్చింది. ఇప్పు డీభవనాల్లో ఛా ప్రపిజ్ఞాన సంస్థలు. ప్రాచ్య విద్యా కేంగద్రాలు, లలితకళా సాంకేతిక విద్యా అయాలు, నంగీత పరిషత్తులు, నెలకొల్పారు. నాలుగు వందల ఎకరాల పష్పోద్యానవనాలతో, తరుచ్చ్భాయొమార్లాలతో, బంగారు టిసుకలో. పొడు గునా స్నానాల శేవులతో, తెలిన్‌(గ్రాడు నేడు నురింత శోభాయమానంగా ఉంది,

లెనిన్‌గాడులో ఆరోవంతు జలమయం అరవై ఆరు కాలునలు,

త

నదులు వందకు పైబడిన కొలనులు, చెరువులు ఉన్నచోట వంతెనల ఆవ సరమెంతైనా ఉంది అలాస్కా అక్షరేఖ మీదనే ఉన్న ఈ ఉత్తర వెనిస్‌ (లెనిన్‌ భాడులొ చిన్నా పెద్దా కలిసి ఆరువందల ఇరవ్వై వంజెన లున్నాయి వాటితో ఇరవై ఎత్తడానికి పీలైనవి ర్యాతివూట నాకల రాక పోకలకి “తాబ్రిడ్డిల నెత్తి పెట్టినప్పుడు వాటికమానులు ఎర లిలక్‌ పూరంగు టాకాళపు తెరమీద మరవరాని దృశ్యమై గోచరిస్తాయి

లెనిన్‌[గాడులొ శీతకాలపు అల్పదివాకాలాల్ని మే, జూన్‌ నెలల శ్వీతనిశను భీ చేస్తాయి, అప్పుడు నడిర్యాతి కూడా పట్టపగలువలె వ్రకాశ మానంగా ఉంటుంది. 80, 40 నిముషాలు మాతముండే సంధ్యాకాలంలో ఒకానొక విశష్ణమనాహరత్వం సర్వ(శ్రా వ్యాపి స్తుంది ఏ కొద్దిమందో నద పోతారు తక్కినవారు వీథుల్లో తిరుగుతూ, కాఫీ హోటళ్లలో జేరి తంబు రాలు మీటుతూ జానపదగీతాలు పాడుకుంటారు

“నెవుస్క్‌ (పోస్పెళ్టు అనే మూడుమైళ్ళ రాజమార్గం జనసంచార మున్నా (ప్రశాంతంగా ఉంటుంది నది నంపుబట్టి ఈ రోడ్డుకూడ వింటి నారివలె వంపు కలిగి ఉంటుంది 1240 లో నీవాతీరమందు స్వీడను దేశీ యుల నోడించిన నోవో(గాడు (ప్రభువుపేరిట మొదట్లో ఈ రాజబాటను నెవ్‌స్కీ (పోస్పెక్టివ్‌ అనేవారు, అదే (క్రమేణా (పోస్పెళ్ట్‌ అయింది ఇప్పుడు మరీ సులభంగా దాన్ని నెవ్‌స్కీ అంటారు ఈ మూడుమైళ్ళ రోడు

లు డ& పొడుగునా చిన్నా పెద్దా అంగళ్ళ బారులు, పోటబ్యు, వంతెనలు, వీధులు, చౌకములు, పార్కులున్నాయి. [కింది వరసలోనున్న టీ, కాఫీ ఐస్‌క్రీం శాలలకు బిడీల దిగి వెళ్ళాలి ణే

50

అనిచ్కోవ్‌ అనే పే రందరెరిగినదే, నెవిస్కీ రోడ్డుననున్న అనిచ్కోవ్‌ నంకెనకు, ఫొంటాంకా ఒడ్డున సుందరోద్యానవనం నుధ్యనున్న ('ప్రాసాదానికి ఈ 'సేరు నరర్షిస్తుంది. కాని ఆ పేరు ఎలాగ వచ్చిందీ చాల మందికి తెలియదు.

అవిచ్కోవ్‌ 18వ శతాబ్దపు "సేనాధిపతి. ఆతని సైనికులే మొదటి వంతెన కట్టడంవల్ల దాని కళని పేరు పెటారు. (ప్రస్తుతమున్న వంతెన గత శళాబ్దంలో కట్టింది. ఇది అనిచ్కోవ్‌ పేరిబగాక, క్లోడట్‌ శిల్పి తయారు జీసిన (దిహ్మాండమైన కంచుగుర్రాలవల్ల (ప్రథ్యాతి గడించింది.

కళాపరిష త్తు కెదుట (ప్రతిష్షించాలన్న ఉదేశంతో క్షోడట్‌ రేండు

అలి 0 ౧ ణు వ్యిగహాలు. చేశాడు ; యువకుడు పట్టుకొన్న గ్మురమొకటి; యువకుడు లొంగరీస్తూ ఉంటే ఎగిరిపడే గ్యురమొకటి. వంతెన నాలుగుమూలల ఉంచ డానికని ఒకొక్క దిగహనికి రెండేసి (ప్రతులు తీశాడు. మొదటి నికోలస్‌ జార్‌ వాటిని చూసి చాలమెచ్చుకొని, ఒక జత (ప్రష్యారాజుకు బహూకరిం చాడు. వాటి స్థానే ప్లాస్టిక్‌ నమోనాలకే కంచురంగు పూసి టిడ్డి మీద విలబిటారు. మి

కొన్నాళ్ళకు క్లోడట్‌ మరి రెండు. విగ్రహ (ప్రతులు పోత పోశాడు. ఈ సారి వాటిని జారు సిసిలీ రాజుకు బహూకరించాడు. వాటిని నేపుల్పులో సొన్‌ కార్లో థియేటర్‌ గార్పెన్పులో (ప్రతిష్టించారు.

లిం నో ౧0

మూడవమారు క్లోడ్‌ట్‌ని పోత పోయనుంటే అతడీసారి. రెండు 'క్రొత్తవ్మిగహాలు తయారుచేశాడు. యువకుడొక మోకాలిమీద వంగి, చేతికి పగ్గాలు చుట్టబెట్టుకొని, ఎగిరే గుర్రాన్ని అదమాయించే దొక విగ్రహం,

వ్‌క్లే శెండో వ్మిగహం . యువకుడు పడిపోగా నంతోషంతో ముందు కాళ్ళపైన లేచిన గ్యురం. ఈ నాల్లు సువ్రసిద్ధ శిల్పాలని ““అళ్వ?కకు'” లంటారు. బడ్డి సమీపంలోనున్న అనిచ్కోవ్‌ (ప్రాసాదానికి 1714 లో పీటర్‌ టె గేటు కుమా_ర్తె ఎలిజబెత్తు సింహాసనం వళం చేసికొన్న అంత౩పుర విష్ణవం "పేరు పెట్టారు ఆమె తన రహన్యప్రియుడగు కౌంటు రణుమో వస్కీ. కోనం ఈ సొధం కట్టించింది. [1987 లో ఈ సౌధాన్ని చిన్నపిల్ల లకి వ! ఉం బహూకరించి “ప్పరోగాముల పాసాదొమని "పేరు దీనికి "పెట్టారు పాత గదుల్ని మార్చారు. (కొత్త భాగాలు కట్టారు. ఇప్పుడు మూడువందల గదులు, హొలులు ఉన్నాయి. లెనిన్‌(గ్రాడులోని 18 వేల పిల్లల్ని ఆనంద పరచడాని కిందులో ఆరువందల నిభాగాలు, కాఖలు ఉన్నాయి. అనిచ్‌ కోవ్‌ (బిడ్డి రోడ్డు మలుపులో, ఒక స్వీడన్‌ బాంకరు సరదా పడి కట్టిన వెనీసులోని “డోగ్స్‌ పాఠెను""కి నకలుగా నిర్మించిన భవన ముంది. చివరి కదొక బాంకు అయింది. మరికొంత దూరంలో నెవ్ప్కీ తోడ్డుమీద రెండు భననాలు మన దృష్టి నాకర్షిస్తాయి. దానిలో ఒకటి 1401 . 11 లలో బానిన కుటుంబమునకు చెందిన ఆండె వొరోనిఖిన్‌ అర్హ ధి చంద్రాకారంలో, 144 _న్తంభాలతో కట్టిన కజాన్‌ చర్చి, ఈ చర్చి నిర్మా అంతో రష్యన్‌ శిల్చములోనే ఒక నూతన శకం ఆరంభమయింది, ఈ చర్చి లెనిన్‌(గ్రాడులోనున్న అత్యంత సుందర శిల్చ్పమయ నిర్మాణాలలో ఒకటి. రెండవది పింగరు కుట్టుమిషను కంపెనీవారిది.. పది అడుగుల వ్యాసంతో గాజుగోపుర గోళంగల మెరుగు పెట్టిన నల్ల రాతి భవనం, పీటర్సు బర్లు కెల్లా అగ్నిభయం లేని భవనం అదొక్క కే,

క్‌ 2 లండనులోలాగే లెనిన్‌ గ్రాడులో కూడ మహాకపులు, రచయితలు, గాయకులు, చిత్రకారులు, నటులు, సివపించి గతించిన గృహాలున్నాయి. 'శ్రపంచ క్యాతి పొందిన చైకోవ్‌ష్కీ, గొగోల్‌, మహెర్షన్‌, పుష్క సుల "ర్లు వీధులకు పెట్టి వారి స్మృతిని స్టిరస్టాయి చేశారు... వాళ్ళ ఇళ్ళిప్పుడు మ్యూజియములుగానో, లేక ఏదో ఒక సంస్కృతి విన్యాస కేంద్రములు గానో ఉపయోగసడుతున్నయి.

1758 _ 62లో రాష్ట్రేల్లీ కట్టిన “*తకాలసౌధం” “పాలెస్‌ స్క్వేర్‌" చౌకానికంతకు రాణిలాగ మెరిసిపోచూ ఉంటుంది. ఒకే రాతిలో చెక్కిన 185 అడుగుల ఎత్తు, ఆరువందల టన్నుల బరువు గల అలగ్దాండరు _స్తంభం అతుకు లేకుండా వేదికమీద అమర్చబడి నిలిచి ఉంది. ఇది 18162 తో నెపోలియన్‌ ఓటమికి జ్ఞాపకచిహ్నంగా నిల్సిన దీపస్తంభం.

“శీతకాలసౌధ' మిప్పుడొక మ్యూజియంగా మారింది వేలాది[సజలు దానిని దర్శిస్తూ ఉంటారు. అందులో వెయ్యి గదులు, హొలులు ఉన్నాయి. కొన్ని చాల పెద్దవి. వాటి అన్నింటిలొను అమాల్యమైన గృహోపకరణాలు, చిత్రాలు, శిల్పాలు, పట్టుజలకారు అల్లి కజాలర్లు, తీవాసీలు, పింగాణీసరుకులు, స్పటికిల్పాలు మొదలగు కళాఖండాలు కిక్కిరిసి ఉంటాయి. దానిపక్కానే ఉన్న “హెర్మి కేజి” మ్యూజియం బహు చిత్రకళాఖండాలతోను, లలితకళా నంపదతోను, నేలపె రంగు రంగు రొళ్ళతో మార్చిన శబలచ్వితణాల తోను, చక్కగా మలచి బింగారుపూత వేసిన తెల్లని పాలరాతి సోపానాల తోను వి(భ్రాంతిగొల్పుతూ ఉంటుంది “శీత కాలసాధం” ప్రక్కనే “4ఫ్సి కైగ్ర్‌ *” అనే చక్కని బంగారుశిఖరం, దానిపైన చిన్న ఓడ ఉన్న నొకాళాఖా సొధ

వె

ముంది. ఇదీ నగరానికి కేయ్యదస్థానం ఇక్కడినుండి మూడు రాజనాగ్గాలు లెనిన్‌ గాడు మధ్యగా పోతున్నాయి.

వష్యాలో అతిప్పరాతన నాటకళాల అలగ్జార్యడిన్స్కీు, రెండువందల సంవత్సరాల క్రితం స్థాపించిన నృత్యపారళాల, ఈ రెండూ (ప్రసీద్ద నటుల చేతనే గాక, నృత్య నాటక సంగీత కళాభిమానులందరిచేత కొనియాడదిడు తున్నయి అన్నాపౌలోవా, గాలినా యుల్యనోవా మొదలగు (వ్‌సిద్ధ నృత్యకారులు లెనిన్‌ గ్రాడులోనే తయారయ్యారు. వీరికిని మాస్కోలోని బోల్గాయి ధియేబదవాలికి స్నేహపూర్వక స్పర్థ ఉంటుంది

ఆరి వై కాలేజీలు, లక్షమంది విద్యార్థులు గల లెనినగ్రాడు గొప్ప విద్యాకేంద్రం సంథడెండు విద్యాశాఖలు గల లెనిన్‌గాడు విశ్వకళాశాలలో 18 వేల విద్యార్థులు, "140 మంది ఆచార్యులు ఉన్నారు మాస్కో యూని వర్సిచితోపొటు ఇదికూడ దేశంలో అతి సనాతన మైనదని బిరుదువహించింది.

నగరానికి జేరడానికి సమ్ముదమార్గమే మంచిది, సరుకుల సమ్మర్షం గల లేసులకు, గిడ్డంగులకు ఆవల చర్చి గోప్పరాలు, గోపుర సూచ్వగాలు, ఫౌద్రోపరితలాలు తళతళలాడుతూ కనబడతాయి, లెనిన్‌ గాడు (ప్రవే?ంచగానే దృష్టి నాకర్షించేది సేయింటు ఐసాక్‌ చర్చి, ఆ తరువాత అచ్చబనుండి నీవా డేలాలో వి సరించిన పటణ వె భవం, సౌందర్యం

రు అని ఎ రా

లెనిన్‌గ్రాడు రష్యాలో అతిపురాళనమైన పారిశ్రామిక శేం్యద్రం. అక్కడ తయారయ్యే ఇంజినీరింగు సరుకులు, మ్యుదణ యంత్రాలు, జల విద్యుదుత్సాదక యంత్రాలు సోవియట్‌ యూనియన్‌లో అన్నిభాగాలకు

వ్‌డీ ఎగుమకి అవుశాయి. వాల్గా 'సైలీంయా నదుల ఒడ్డుననున్న నూతన విద్యు క్కాం[దాల మీద లెనిన్నగ్రాడు ముద్ర కానవస్తుంది. అలాగే ర్రైలుబళ్ళు, కచ్చా హూబనాహారాప శరన్‌ ఫార్జంలు,. శోళ్ళ వాక్టంలూ లెనిన్‌ (గ్రాడు (ప్రభాగం చూప్పతాయి సగరావికి సమీపంలో నున్న ఫిన్‌లాండు సింధుశాఖ, అచటి వంద లాది ద్వీపాలు లెనిన్న్‌గాడు (ప్రజలికు మనోహర (శ్రీడార ంగాలుగా ఉన్నాయి. సము[ద తీరముననున్న కిరోవ్‌ ద్వీపాలలో 475 ఎకరాలి పార్కులు, తరుభబ్యాయామార్షాలు, కృతిమ సరస్సులు "సలపుదెనాలు గతీపడానికె చాల అనుకూలంగా ఉంటాయి ఎండలో కాగాలనుకొ నేవాలిని (టాములు ఊరి మధ్యనుండి ఇరవై నిముషొల్లో ఐబంగారులాగ మెరిసే ఇనుకో రేవులక్రు జేరుస్తాయి సింధుశాఖ వద్ద ఎత్తున కృత్రిమ పర్యకాలమీద్‌ 80 వేల మంది కూచుని చూడడానికి వీలుగో కీరోవ్‌ (క్రీడారంగం కట్టోరు బాల్టిక్‌ నమ్ముద మార్గం నంపాదించిన జ్లాపకార్థం కట్టీని “పెటోడ్‌" వోరెటు" (పీటరు (వాళాడు లెనిన్‌ (గాడుకి కొద్దిదూరంలో డీంది, యాతత్రి కలు తప్పక చూడతగ్గది. దీని జలయంత్రాల నీటిక్రై బంకళుట్టి నేలలో కాలువలు (తవ్వడానికి 3.000 మళద కార్మికులు, “స్రనెకులు నింద్రైనా. కష్ట్ర వడి ప్రనిచేయవలిసి వచ్చింది. వేలొది శిల్పులు పనిచేశారు బంగారు పూత పూయణానిక, జలయంతత్రాలు. నిర్తించడానిక్‌ విదేశ నిపుణులు వచ్చి ఆ పారగకు సొగసులు దిద్దారు. తల్భలితంగా (ప్రపంచ (ప్రజ్యోతి బడసిన

క్‌

'పెటోడ్‌ వోరెట్సు జలయంగక సరణి ఏర్పడింది, దానికి మూలాధారం 15 మైళ్ళు దూరమున శెఫ్‌షిన్స్కీ కొండలమీద ఉంది

కాలవల ద్వారా, గొట్టాల ద్వారా సీరు ఒక చెలమలోకి వస్తుంది. అక్కడనుండి జలయం[త్రాలకు నరఫరా అవుతుంది. విర్మాతలు సహజ సిమ్నోన్నతాలను మహాబుద్దికశలతతో నుపయోగించుకొని జలయం(శ్రాలు రోజుకి వది పండెండు గంటలు, "నెకండుకు ?,600 గాలన్ల చొన్నున నీటిని చిమ్మేటన్లేర్పాటు చేశారు

పీటరు ది (గేటు హోస్య(పియుడు చి్యిత్రవిచ్వితమైన జలయం(శ్రాలమ ర్బాడు. జనులు, తెలియక యే రాతిమీదనో, యే “కుక్కగొడుగు' మీదనో కాలు వేసేసరికి జలయం,తం విచ్చుకొని వారిని పూర్తిగా తడిపి వేస్తూ ఉంచే చూడడమతనికి సరదా. ఇప్పటికీ ఆ జలయంకాలు ఈ తమాషాలు చేస్తూనే ఉన్నాయి

పీటరు తన (ప్రభావము పీటర్చుబర్లు మీద, రష్యా మీద, నిజానికి మొత్తం (స్రపంచంమీద కలిగించాడు అతని శ్రి సామర్ధ్యములనంతములు అకిమానుషములు. పట్టుదల, అడ్డంకులు లెక్క సేయకుండుట, జ్ఞానము

తా కొరకు తీరని దాహము, అంతులేని శక్తి సామర్భ్యములు, సౌందర్య పిసాస మొదలగు రష్యను జాతి (ప్రత్యేక గుణగణములన్నీ ఆయనలో మూర్తీ భవించాయి, ఆయన దూరదృష్టికలవాడు, తన దేశము బలిషము, శ₹ిక్ష్‌ ౧0౧ అవి

మంతము కావాలని అతని కోరిక

“మోర్మి కేజి" అనే మ్యూజియం స్థాపించి, ఫీటరు చాల ఖర్చు చేసి

వ్‌ల్‌ మంచి చిత్రాలను సేకరించాడు జమీందారీ పద్దతిలో మునిగి వెనుకబడి పోయిన తన దేశాన్ని పీటరుయొక్క సర్వసమర్థ వ్యక్తిత్వం కూడ ముందుకు తీసుకుని రాలేకటోయింది. ఆయన అలజడిని జమీందారులు గర్హించి ఆయన తలపెట్టిన ప్రతి సంస్కరణకు విఘ్నం కలిగించేవారు ల్‌ వ! జమీందారులతో కలిసి స్వంత కొడుకు అలిగ్జె తండి మీదనే కుట పన్నాడు అతని నహచరుడైన కికిన్‌ను పీటరు ఉరి తీయించి, కికిన్‌ భవ నాన్ని (ప్రజలకు (పథమ రష్యను విజ్ఞాన వస్తువదర్శనశాలగా మార్చీ “జనులు వచ్చి చూసి నేర్చుకోవాలని కోరుచున్నాను” అని [ప్రకటించాడు (ఢశేక్షకల నాకర్షి ంచడానికి అక్కడికి వచ్చిన వారికి ఫలహారాలు, వోడ్కా (సారా కూడ ఇచ్చేవారు తరువాత దానిని నగరంలొ మరొక గృహానికి తరలించారు. కికనాభవనం ఇప్పటికిని పిల్లల క్తబ్బుగా ఉంది నాకా భవనంవద్ద “కంచు గ్మురపు రౌతు” అనే చక్కని పాలరాతి వ్మిగహం పీటరుని విజయమాలాలంకృత కిరీటధారిగా ప్రదర్శిస్తుంది అదొక అద్భుత శిల్పకళా ఖండం, (ఫెంచి శిల్సి ఎటినిమారిస్‌ ఫాల్లోనెట్‌ యొక్క అనేక సంవత్సరాల (శమ ఫలితమిది, ఆ మహోజ్వలాశ్వం 1500 టన్నుల నల్ల 4ల అంచున ముందు కా తి నిలిచింది కండరాలు విగబట్టి పూరి ళ్‌ లాలి లబ్‌ దౌడుపోజులోనున్న గ్యురాన్ని కళ్లాలు పట్టుకొని రొంగదీసే రౌతుయొక్క శ క్రి సామర్హ్యములు, వ(జసంకల్పం ఆ శిల్పంలో (పత్యశతమొతాయి = థి వీటరు కుడిచేయి తనకు (ప్రియమైన నీవా వైపు చాచి ఉంది లెనిన్‌ గాడులో (క్రమరహితంగా పెచ్చు పెరిగి వెలిసిన పరిసరవాడలు

క్‌

లేవు. అకాళ హర్మ్యా్యాలు లేవు చర్చి(క్రాసులు, సూచ్య[గాలు, గోపురాలు తప్ప మరేవీ తన 'శీఠకాల సౌధం” కంటే ఎత్తుగా ఉండరాదని 1844 &ో మొదటి నికోసస్‌జారు శాసించాడు

ఈ (పాసాదనగరము ఫౌొలిమేరలు దాటగానే ఐరోపాలో కెల్ల హీన మైన మురికిపేటలు ఉందేవి. వీటినన్నింటిని 1817 తరువాత పునర్నిర్మించి, ఆ (ప్రాంతాన్ని లెనిన్‌గాడులో అధునాతన నివాన స్థానంగా మార్చారు ఇంతటి మహోన్నత సంస్కృతి $ల్ప సంప్రదాయా లెరిగిన లెనిన్మ్‌గాడు కకాకారులు 20 వ శతాబ్దపు నిర్మాణాలలో 18వ శతాబ్దిపు కల్పనా కోమ అత్వాన్ని జోడిస్తున్నారు. (ప్రపంచ మహామనోహర పట్టణాలలో నొకటగు లెనిన్‌(గ్రాడుకు తగినట్లుగా పార్కులు ఉద్యానవనాలు, చౌకాలు, శిలా తోర ణాలు, మందిరాలు నిర్మించారు.

యుద్ధంలో తీవ్రంగా దెబ్బ తిన్న మొదటి మహాపట్టణాల్లో. లెనిన్‌ (గాడు ఒకటి తొమ్మిదివందల రోజుల ముట్టడి నెదుర్కొన్నది విద్యుళ్తు, నిస్పు, నీరు సరఫరా విచ్చిన్నమైంది, రాకపోకలు కట్టువడ్డాయి.. పార శాలలు మూతసడ్డాయి. సిరాబుడ్డిలో పిఠా చలికి పేరుకుపోతూంది. రోజుకి నాలుగు బొన్నుల పొట్టుతీయని గోధుమ రొట్టితో కడుపు నింప్పకోవాలి తరువాత ఆ నాలుగు బొన్సులు రెండు బౌొన్నులకు దిగజారాయి చలికి, ఆకలికి పిల్లలు రోడ మీదే పడి (ప్రాణాలు విడిచేవారు. నిజానికి బాంబుల వల్ల, గుళ్ళవర్షంవల్ల కంపే ఉుడ్చాధవళల్లే ఎక్కువ మంది చనిపోయారు.

ముట్టడి త్మీనమైన రోజుల్లో గడ్డకట్టిన లెనిన్‌గ్రాడు సరస్సు ద్వారా

క్రై

నన్నని “జీదన్మార్గం "' ఏర్పరచుకొని, దాని ద్వారా వైద్యాలి నలొఫరాలు, హైదలకు ిండి జేరపేసేనారు. జనులు. రాలిపోయారు కొని లెనిన్‌[గాడు నిలిచింది. సైనికులు పౌరులు చూపిన దై ర్యసాహసాలకగాను యుద్దానంత రం (పభుత్వం అదు లతల ఫశకాలు బహూకరించింది

పేట్రోడ్‌ వారెట్సు ధ్వంసమయింది. జలయాం్యకాలు. ముక్క అడ్య్యూయి.. కాని పృనరిర్మాళం జరిగింది డొరకకుంగాపోయిన సూర్వప్ప దింగారే విగ్రహం స్థానే సాన్సున్‌ మ్మిగహం నిలిపారు. పీటరు సౌధం జ ఆకర్షణ ఫుంజుకాంపె యుద్దాసంకరం సుభ్రం 'ఫొప్పులు తెడెచివెయ హనికీగాను అరవై లక్షలకు ర్రాగా మొక్కలు, తీగలు నాటారు

మొదట్‌ భూగర్చ రైల్వే నిర్మించారు. సోవియల్‌ దేశానికి వెన్నిస్‌ వంటీ లెనిన్‌ గాడు (పజల భూత్‌ బార్మితళగాధలను, (పస్తుత విజయాలను, బాప్‌ ఆశలను 'మ్రతిషనిదనే సఘయౌాల నాదొారము. చేసిని లెపిక్‌ [రు 'మ్యటో భవనాలను నిర్మించింది.

గ, బంగారు యు( కేన్‌ యు(కేన్‌ మైదానాల్లో సయనించేవారికి లక్షొది లక్షల ఎకరాలలో మనిషికి మించిన ఎత్తున పెరిగిన గోధుమ, మొక్కజొన్న, అగిసె నార జనప నార, వీటురూట్ల ఫొలాలగుపీస్తాయి. తూర్పు ఈ యుఃశ్రేన్‌ గోధుమ పొలాలనే సోవియట్‌ “రొ ఫైల బుట్ట” అంటారు, పళ్చిమ యు(కేన్‌లో ధాన్యసము(ద్రాల, వీట్‌ రూట్ల పర్వతాలు కనీ పిస్తాయి తూర్పు య్యుకేన్‌లో దోనెట్టు రాక్షపి బొగ్గు మండలముంది. (క్రివైరాగ్‌' లో ముడి ఇనుము మిల్లులు, అజోవ్‌లో ఉక్కు ఫాక్షరీలు, జప రోజ్‌లో లోహములు కరిగించే అగ్నిగుండాలు ఉన్నాయి. కార్‌ థావ్‌లో (టాక్టర్లు తయారయ్యే బ్రహ్మాండమైన కర్మాగారం ఉంది. ఇక్కడ తయారయ్యేవి, (శమటోర్చు్కుంలో తయారయ్యే భారీ యంత్రాలు కలిసి సోవియట్‌ యూనియన్‌లోని అన్ని (పధాన పర్శిశమలకు (ప్రాణాధారమైన రక్తదానం చేస్తున్నాయి అనవచ్చు బట్టలు ఉతికే యంశశ్రాలు, ర్వెఫిజిరేటర్‌లు, టెలివిజన్‌ 'సెట్టులు, మోటారు వైకిళ్ల, కాయ

60

కష్టం తొలగించే ఇంకా యెన్నో విద్యుద్యం్యత్రాలు యుకరైన్‌ ఫాక్షరీల నుండి ధారావాహినిగా లభిస్తున్నాయి

యుద్ధకాలంలో జర్మనుల హస్తగతం కాకుండా నీపర్‌ జల విద్యు త్కేంద్రాన్ని తామే పొడుచేసికొన్నప్పుడు య్యుకేన్‌లో. వెయ్యి. మైళ్ళ వాష్షపంలో నున్న పల్లెలు పట్టణాలు చీకటిలో మునిగిపోయాయి ఐతే తిరిగి కట్టిన కేంద్రం వెనుకట్‌ దానికం కే, ఎక్కువ వి స్తీరంగల [పదేశంలో పల్లె

న! వావీదిఫె ౧0

లకు, పట్టణాలకు, సమష్షి. క్షేత్రాలకు విద్యుత్తును సరఫరా చేస్తూ ఉంది,

న! నే వి నక!

దకీణ య్య(కేన్‌లో నల్ల సము[దప్పు రేవు ఒడెస్సా ఉంది, సోవి యట్‌ [క్రీడా భూమిద్రైన (క్రిమియా ఉంది. ఒడేస్సా నాక్యాళయములో ధాన్యాన్ని ఎ త్తిపోపే బ్రహ్మాండమైన యంథశ్రాలు, ఒక్క విగిని పనిచేస్తూ దృస్టోచరమొతాయి.. సరుకుల్ని ప్రయాణికుల్ని తెచ్చే నౌాకలతోను, మట్ట 'మెన స్నానఘట్టాలుగల సమ్ముదతీర నగరాలతోను, చక్కటి శీతోష్ణ స్పితి యా టి మ లోను ఒడెస్సా రష్యా గొప్ప రేవుల్లో ఒకటనిపి స్తుంది

రష్యాలోని జమీందారులకు, ధనికులకు (క్రిమియా. క్రీడా భూమి వారు జోోగదత్తగా దాచిపెట్టిన సుందర గృహపరికదాలు, చిత్రాలు, కళా ఖండాలు నేడందరికి సదర్శింపదిడుచున్నాయి. ఒకప్పుడు (ప్రత్యేక వ్యక్తు లకు చెందిన పార్కులు, ఉదానవనాలు ఇప్పుడందరు చూసి ఆనందించ డాని కందుబాటులో ఉన్నలు

సోవియట్‌ (ప్రభుత్వ కాలంలో బేచినవే రాజసౌదాలవంటి హోటళ్ల, అతిథిగృహాలు, ధనికుల ఊరుబయటి భవంతులు, తరుచ్చాయా మార్గాలు,

61 కనుచూపు మేర వ్యాపించే ఉద్యానవనాలు. చౌకాలు * నల్లసము[ద ముత్య ” మనవడు * యాల్దా ” సౌందర్యానికి పరిమళం కూడా చేకూరుస్తున్నాయి న శ్రిసము(ద్రం నిజానికి మధ్యధరా సమ్ముదమంత నీలంగా ఉంటుంది. కానీ తుపొనులలో కల్లోల మైనవ్వుడు సిరాలాగ నల్లగామారుతుంది శోధ ం రా ళం పూరితుడైన రాక్షసునివలె నురగలు (కక్కుతూ 'ఘోషిస్తుంది తరంగాలు లేచి శిలల మీద కొట్టుకొంటాయి. ఎప్పుడు తుపానురేగుతుందో, ఎప్పుడు శాంతిస్తుందో చెప్పలేం వెచ్చగ ముచ్చటగొలిపే ఆ జలా లంత కోదో(ద్రిక్త మౌతాయంశే నమ్మలేము యాల్దా ఊరిమధ్య విశాలమైన వీధులు, విభ్రాంతి గొలిపే భవనాలు ఉన్నాయి. దాని పొత వాడలలో ఇరుకు కొండ బాటలు, తెలుప ఎరుపు. కుంకుమురంగు ఇళ్ళు ఉన్నయి ఈ కొత్త పాతకలయిక యాలా, న్‌ మ మందోష్ట మండల సృష్పాలు వృషలు నర్వ్యత్రా కానవస్తాయి. మిమోజాా గన్నేరు, ఏ(ప్రికాట్‌ పీచ్‌ చెట్లు లేని చిన్న ఇల్లగాని పెద్ద భవనంగాని ఉండదు (క్రిమియూ లోయలలో (ద్రాకతోటలు, పొగాకుసొలాలు "పెంచుతారు. లేత ఆకు వచ్చరంగు డాంస్కియేషాల్డ్‌ జి అనే మధుర (దాత ఆ ఊరి (పత్యేక రకొం, వివాడియా ఓరియాండాల (దాషసారాలు, షాంపెన్‌ సారాలుకూడా అలాంటి విశష్ణతగలవే ఉత్తర (క్రిమియా పర్వత (ప్రదేశాల్లో వాతావరణం అంత అనుకూలంగా ఉండదు అసాయకర మైన వంపులు మెలికలు గల రోడ్లమీద కార్లు నడపడం ఖీకరంగా ఉంటుంది

62 సోవియట్‌ యూనియన్‌లోకెల [పసిదమెన విశాంతికాల వినోద "కేరద్రం నల్లసమ్ముదంవద్ద ఆర్దేక్‌ లో ఉంది బాగా చదివిన పిల్లల కిక్కడ ఒకనెల సెలవు గడిపే విశేషావకాశం లభిస్తుంది బుద్ధి కళ లతవ ల్లనేగాక, శగొప్పసాహసం వల్లగాని, జంతు(పేమ మొదలగు విశిషతల వ లగాని పేరు ౧ టి చరి గడించిన పిల్లలకు కూడా ఈ అవకాళమిస్తారు అర్డేక్‌ సంపి స్తే గొప్ప గౌరవమన్న మాట. ఆ అదృష్టవంతుల కక్కాడ చాలా సరదాగా కాలం గడుస్తుంది సీపర్‌నదికి బాగా ఎత్తున ఉన్న సుందరమైన, చరిత్రాత్మకమైన కీవ్‌ పటజం రష్యాకు పూర్వరాజధాని. మాస్కో పేరు వినదిడని రోజులో, బి లి సీవర్‌ బె జానియం వరక మార్గంలో కీన్‌ (ప్రధాన "కేంద్రంగా ఉండేది న అటి న క్రీ ఈ 882ళో నోవ్‌గొరాడ్‌ రాజు ఓలెగ్‌ దాన్ని వశం చేసుకుని, ఇతర చిన్న రాొజ్యాల్ని లొంగదీసి. వారి రాజ్యా లేకంచేశాడు. ఈ సమ్మేళనానికి

• కీవ్‌రస్‌ * అని పేరుపెట్టారు. అప్పటినుండి ఈ సమ్మిళిత రాజ్యాలలో నివసించే వారు రష్యనులని పిలవబడ్డారు. పురాతన కీవ్‌ ఐశ్వర్యవంతంగా ఉండేది ఈ “400 చర్చిలనగరాన్ని" టగీక్‌శిల్చులు, చ్మితకారులు నిర్మించి సొగసులు దిద్దారు. వర్ణ చ్మికాలలో, బంగారు ద్వారాలతో, వైభవాడంబర దృశ్యాలతో దిద్ది తీర్చిన (పాసాదాలు, రాతిభవనాలు “పవ్యిత్రమాత కీవ్‌”” యొక్క కీర్తిని శోభను పెంపొందిం చాయి. ఖై జానియం (ప్రాముఖ్యం తగ్గగానే దాని వర్తకం మీద ఆధారపడిన యు జ కీన్‌ మొదలగు దక్షిణనగరాలు పడిపోయాయి. తరతరాలుగా పోట్లాడు కుంటున్న రాజులు దాని విచ్చిత్తికి సాయసడ్డారు

ళడె

1108లో కీవ్‌ నేలిన (ప్రసిద్ధప్రభువులలో. చివరి వాడు న్లొడిమిర్‌ మోనోమభ్‌ (పభువులందరిని సంఘటిత వరచి ఆసియానుండి వచ్చిపడిన పొతోవుట్సీ దేళ(దిన్మురి జాతుల దాడినుండి కీవ్‌ను కాపాడాలని (పయ చ్నించి విఫలాడయ్యాడు రష్యా చర్మితలో. పేరుగాంచిన వారిలో ఆత డొకడు. రష్యా ఆది రాజ్యాంగంతోను. శాసనాలతోను అతనికి సంబంధ ముంది. జతని భార్య గితా హెరాల్డురాజు కూతురు హేస్టింగ్స్‌ యుద్ధంలో -హెరాలు దుర్మరణానంతరం, ఆమె తల్లి ఆమెను స్మాంండినేవియా తీసు

న!

కొని వెళ్ళి అక్కదే ఇతనితో వివహము జరిపింది, వారి కెనమండుగురు వ్య్రులు. వారి ఆరవకొడుకు, అనగ్గా ఇం శ్రీషరాజు హెరార్డు మనుమడు, మాస్కో-కీ పనాదివేశాడు

క్రీవ్‌ (ప్రధాన రాజమార్గం (శెష్పాటిక్‌ లో మామూలు ఆంగబ్ళు, నాటక పినీమాళాలలేకాక వీర్‌సారాహాలులు కూడా ఉంటాయి, ఆదివారాలు జాతీయ సెలవ దినాలు చుట్టుప్రక్కల పల్లెల నుండి పట్టణాల నుండి జనం గుంపులు గుంపులుగా చూడడానికి వస్తారు.

క్రీవ్‌ బాగా కొండ (ప్రదేశం. (క్రింద నదిలోకి మెట్లు ఉంటయి. న్మిటముగా ఉండే పేధుల్లో పైఎత్తు (వ్రదేశం వరకు ఇళ్ళు ఉంటయి. అక్కడి పార్కులు, బహిరంగ నాటకళారిలు చూస్తే మధ్యధరా సముద్ర (ప్రాంత పట్టణాలు జ్ఞాపకం నస్తయి.

శేవుల్లో జనాన్ని పిలిచి ఎక్కించుకొనే సడవలతో, స్టీమర్లతో స్‌పర్‌ నది జననమ్మర్షంగల రోడ్డులాగ ఉంటుంది దూరాన్ని దట్టమైన చెట్లు

చి న! ట్‌ఆా పో!

ల్‌ష కొమ్మల మధ్య చర్చి గోపురాలు దోబూచు లాడుతూంపే, దగరలో కాన వచ్చే చిన్న ఓడలతెరచాపలు చూడ ముచ్చటగా ఉంటాయి ౧ మధ్యయుగపు మహనీయ సంపదలు కొన్ని నశించకుండా నిలిచి ఉన్నయి. బై జాన్షియం శైలిలో 11వ శలాబ్దింలో కట్టిన సెయింటు సోఫియా చర్చ్‌ స్వచ్చసువర్షగోపురం వెనుకటి యుగాలలోలాగే.. నేటికి ధగధగ లాడుళొఉంది. భూగర్భ గుహలుగల పెర్కోర్కు చర్చ్‌ 11వ శతాదిము నాట్‌ దిప్పటికీ మంచిస్థితిలో ఉన్నది. సాధువులు, పుణ్యప్పరుషులు ఆ నహల కేమలో ఉపవాస [1వతములతో ధ్యాన నిస్టలలో కాలముగడిపి అక్కడే మరణించారు మతగురువుల భ క్తి గీతాలు మంతోచ్చాటనలు వినడానికి, ఆది వారాలు దర్శకులు, భక్తులు తండోపతండాలుగా వె శారు. ఆరాధన అయ్యాక అక్కడ అమ్మే కొవ్వువత్తులు కొనుక్కొని గుహలు చూడడానికి బయలు. 'దేరశారు ఎళ్తులేని ఇరుకు అల్లి బిల్లి మార్షాలలో కొవ్వువత్తుల కాంతి ఆధారంతో పూజారులు వారికన్నీ చూపుతూ నడిపిస్తారు అద్దపు 'షెళ్టైలలో నై లరకీతమైయున్న సిద్ధపురుషుల మృతదేహాలు, వారు జీవితాలు గడిపిన ఆ వీద విలాలలోనే ఇప్పటికీ ఉన్నయి. వారిలో కొందరి కుడి చేతులు భక్తులు బాగా చూడడావికని బయటికే ఉంచారు యుకరేనియన్లు జీవితముల నుక్సాహంతో గడపాలన్న సరదా సంతోషము కలవారు ముఖ్యంగా పల్లె 'పాంశాలనారు తమ సుసంపన్న మైన దేళంలో ఉన్న రకరకాల రంగులు వేసిన తెరలు, పరుపులు, దిండ్లు,

/ మా మ? న్‌ కంస లోనో న! || 1 న న్‌ టం. స ర ట్‌ లకర దాన న న్‌. న. పు పు న. ఇగ స కక సను కా. ప కున న చట. [నారా న్‌ స పట్ట సలాం రం. క. స? టన కు మానాన నన ల క రీ? న. వ్ద్టా ని నా నం. వ్‌ టై స... న! న మ నం. లు! నా + నై స సటని కన. మయ రెం! లు సం. వ్‌ న్యు నే రు నం స ను ర! వ ప క. న న. న. న వం య స మ . వ ను త త ప న న. స నం (స వై టే వ న న ర ఘన... స న నష ల మం సస. రే |. న వసి = న క ! చలన న కు చ! [1 నా రే ననన హా ననన సో. పళ: 12. స. న న. న న 9 న. న లన. రం. న. మ న [న నం? న. న. జ నన మ లం నన్‌ మ సస న్‌ ప? న! మిన టన సే శై న. న న ర న స న క మట. న. ము న త్‌ ల. న! 1. న మ ల మ. న. వ. య ప వ టు ప వ న. న వ. వ మ వ మ సో ప . ప. వ మ వ మ. . ల వ | వ మ అనిన్‌ వ మ ను టాడ్‌ తీత వాల పా న ల్‌ పాద్యం తగ 0 ఊలాభాలణా లృభ్యం

ర్‌ చ ల. వం [ వ న ప. న ప. వా స. స. 7 న ల త ల. ప హ్‌ నం న "4 న! న్‌ లు నస ల! న స స్ట! పల్ల - జ్‌ మాం ల్‌ న. 5. న టి న [॥ న్‌ు 2 స. సం [2 సం స ఖ్‌ 1? ప వ న్‌ ల . (1 మ్‌ టే శ న్‌ నై న. ( య. న న స క | క్‌ 1 పనో న వ ల నన జో య ర గల న్‌ కళై గ్గ? | ప ర న + వ క్‌ య క. న మ. ప ట్‌ సు! తర స్ట స సత్హష్టో ము క వ్‌ గ ను స. 0 / పా. న్‌. ముస్తాడ ష్‌ శ జా సం | న. ర. క. న చే న. న యీ సన. స నర. జే మరో ల న. న న లు మో మ. మ. భో వ లో క్‌ు. మ. మ్మే . గ్‌ లే నస. మనే. య త [న మ ము మ వమ న్యు స. ర. స్తే క. ప హం ఈ టు న 7 న్య న. స్యా మం ళా న్‌ తా. య వ య జ న న. నం. జీ తే ర సప న వు సం టట జ నం న ము. ప ప స టి శే వ్యా య. య్‌ న ను నన న న ను క మ. ప యస. ఈ. న్‌ సో! వ ళు న. స సు. న. స్తే. న. కా ననూ న్‌ శ మ షే. ల మ్మ నా మ స్థ భి. న. వ శ వ |] మ నే. తో, స. . కాత వ. యం. వ. జనో నే వ మ న. స. న. న! బైజనోవ్‌, వృ పం. ల ల న. . గ వ స! (య ఖ్యాత గాయ | కుడు

67

మేజాగుడ్డలు, పట్టు జలతారు జాలరులు మొదలగువానితో తమ ఇండ్లు అలంకరిందుకొంటారు. కిటికీ ద్వారబంధాలకు చక్కని చెక్కడప్త్ప పని ఉంటుంది కప్పులకు ధగ ధగలాడే రంగులు పూస్తారు బంగారు వత చర్చి గోపురాల మధ్య స్వచ్చమైన నీలం, గులానీ, పసుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల ఇంటికిప్పులు విరబూసిన ఉద్యానవనంలాగ కనిపిస్తాయి

స్లావ్‌ జాతివారందరిలాగే య్యుకేనియనులు కూడ సంగితమంకే వెవి కొసుకొంటారు. తరచు అటషాటలు సాగిస్తారు సంగీత రూపక (ప్రదర్శనరంగాన్లో పైచేయి య్యుకేనులదే, సోవియట్‌ పైనికులు నడుస్తూ పొడే పొటల్లో తారస్థాయి గొంతుక సాధారణంగా యు(కేనియనులదే

గెంతుతూ వలయాకారంగా తిరిగే బలోత్సాహాలు చూపే వారి జొతీయనృత్యం “హోసక్‌" మనల్ని నిశ్చేమ్హులను చేస్తుంది ఎర్రితోలు ఎత్తుబూట్లు, విగితు ముఖమల్‌ జాకెట్ల (కింద బుకేదారీ బ్లౌజులు, ముదర రంగు రిబ్బన్లతొ తలకు పృష్పాలంకారాలూ గల బాలికలు బాలురిని ఇంకా ఎత్తుగా గెంతేటల్లు ఇంకా వేగంగా. గ్నిర్రన తిరిగేటట్లు పురిగొల్పుతూ ఉంటారు ఒకర్ని మించాలని ఒకరు (ప్రయత్నిస్తారు బాలురు, బాలికలు అత్యంత వేగంతో తిరుగుళు చిత్రవిచిత్రంగా రంగులు మారుస్తూ చివరి ఆట ఆడతారు

ఆతిథ్యానికి స్లావ్‌ పదం ““భేట్‌సోల్‌"* “రొజ్టై అప్పు” అని దాని ఆర్హం స్థావు లందరివలెనే య్యుక్రేనియనులు అతిథి మర్యాద లెరిగినవారు. వారి పద్ధతి (కారం తెల్లటి నారబిట్ట మీద అప్పుడే కాల్చిన నువాసనగల పెద్ద గుండ్రటి రొట్టె మీద ఉప్పుగిన్నె పెట్టి తెచ్చి, వంగి వినయంగా

6కి ఇతిథి కందిస్తారు. ఆతిథ్య స్వీకారనూచనగా అతిథి దావిని చేతితో కాకాక అందరు. కొలిన్‌ యు[శ్రేనియన్‌ల పేరుమోసిన బీట్‌ రూటు పులుసుకో తింటారు.

(ప్రధాన పార్మిశామికొ నగరాలు పేరిగి (మంగా మైదానాలను అక మించేయడం డాన్‌ బాస్‌లో స్పష్టంగా కానవస్తుంది. గని పనివాళ్ళకు పెద్ద భవనాల్లో ఉండే వాటాలకంటే, చిన్న చిన్న ఇళ్ళంటేనే ఇష్టం. చాలా మందికి న్వంఠ కార్లున్నాయి. కొత్తగా ఒకొక్క కోటుందిం కోసం కష్టే ఇటుకలిండ్త లతో వరండాలు, వేననికాలప్తు నంటగదులు రాళ కార్ల షెడ్డులు కూడ ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

బౌగ్గుగనులు, చాకతోటలు వక్క (వక్కనే ఉంటాయి. (పతి గనివాడు చిన్న స్టలంలో (దాక తీగలు, కాయగూరలు, పూలమొక్కలు? కోనా "పెంచుతారు. య్యుశేన్‌లోని గోధుమ మండలపుటంచులు (పసరిం చిన కూజాన్‌లో తెల్లి రంగుటిళ్ళతో కోనక్కుంల వల్లేలున్నాయి,. పచ్చిక బయళ్ళలో బలిసిన అవులు కునిపాట్లుపడుతూ మేస్తూ ఉంటాయి; చాన్‌ నదిలో చేపలు (త్రుళ్ళిపడుతుంటాయి,

వేసవిలో ఎండ పెట్లిపోతుంది. మధ్యాహ్నం పొలాల్లో పని చేయ లేరు. స్నానం చెయ్యాలంపే నదిలో నీళ్లు వేడి జీ లాగ మరుగుకూో ఉంటాయి. (ప్రొద్దుతిరుగుడు చేలు మధ్యాహ్న విశ్రాంతికి చల్లట్‌ నీడ్‌ నిస్తాయి.

డాన్‌ నదీతీరాన్ని ఉండే కోనక్కుల గుర్రపుస్వారీ కీర్తి కూదొన్‌

రం

సరిహద్దులు. దాటి వ్యాపించింది. గ్యుర్రంమీద దౌడుతీస్తూ. వారు నేలమీద

చి సడిన జేబురుమూలు తీయగలరు. కోనక్కుకీ, గ్యురానికీ లంకె. తరతరాల నుండి సొంకర్యం లేని మేలిజాతి గ్యురాలను వాళ్లు పెంచుతున్నారు.

పూర్వం కోసక్‌ స్రీలు తమ జుబ్బాల సంఖకి ఇరీదుబట్టి తము ఐళ్వర్యం లెక్కించుకొనేవారు. అప్పుడే కోపంతో ఎర్రబడి. అప్పటీ కప్పుడే నవ్వుతో చల్లబడే నల్లని కళ్ల గల కోనక్‌ స్రీలు మంచి ఆరోగ్య వంళఠులు, సన్నటి దుస్తులయందు, అఆభరణాలయందు ఈశ్రీలకి నహజమైన అపేక్ష వారిలో మరింత హెచ్చు. మంచిపగడాల దండల, చేవుల పోగుల సాణ్యము వారికే కెలును, పండగ సబ్బాలకు, ముఖ్యంగా కోతల సంబరాలకు, పెళ్ళిళ్ళక్కు వారు జాతీయదుస్తులు వేసుకొంటారు. చేతి అల్లిక లేసులు, సకిలీరళ్నాలు రత్నాలు పొదిగిన పిల్కులు ముఖమళల్లులు ధరించి వారచ్చరలలాగుంటారు.

కోతల కాలంలో య్యుకేన్‌ న్యూదొన్‌ నమసష్టి కేశాలు కిటకిటలాడే పట్టణాలలాగ ఉంటాయి. (ప్రతిదినం దూరొన ఉన్న ఇండ్లకు పోయకండే సనివాళ్ళ్శకీ బృహద్విశాల క్షేత్రాలలో నే గుడారాలు వేసుకొని ఉండిపోవడం తేలిక.

అక్కడక్కడ లౌడ్‌స్పీకర్డు పెట్టి పనివారికి రేడియోద్వారా. కార్య (శ్రమ సూచనలిస్తూ ఉంటారు, విశ్రాంతి కాలంలో చంటిపిల్లల్ని తల్లుల వద్దకు పాలకోనం మోటారుకారులలో తీసుకువస్తారు. ఆడకూలీలు కొను క్కొానుటకు “చృకాలషాపులు”, బళ్ళమీద సరుకులు, పల్లె సహకార విక్రయళాలలవారు పంప్పతారు.

70 పంట విపరీతంగా పండినప్పుడు పనివారు జట్టులువారీగా రాతి అంతా "పెద్ద దీపాలకాంతిలో పని చేస్తారు. (ప్రభుత్వమే విశేషంగా పంటను కొని వేస్తుంది. (ప్రభుత్వానికి పంట అప్పగించాక కోతల ఉత్సవాలారంభమొతాయి. విందులకోనం పెద్ద పెద్ద బల్లలు వేస్తారు; చంటిపిల్లలు మొదలుకొని శాతలనరకు ఎందులో పాల్గొంటారు. కోడిపెట్టల, పందిపిల్లల, గొడ్ల మాంసం ఉంటుంది. వంకాయలు, మిరియం, ఉప్పు తగిలించిన దోస తాయలు, పళ్ల, సారాలు, షాంపైన్‌, చాక్‌లెట్లు, కేకులు మోయలేక బల్లలు (కుంగిపోతాయి. నృత్య సంగీకాలతో విందు గంటలకొలది సాగుతుంది. కొంత విశ్రాంతి అయ్యాక మళ్ళీ ఆరంభమవుతుంది. కోతల ఉత్సవాలకు వెనువెంటనే పెండిండ్ల వేడుకలు వస్తాయి. పెళ్ళికి సాధారణంగా పల్లైనంతా అహ్వాసిస్తారు. దక్షీణ దిశను కూబొౌన్‌ కకాషన్‌ పర్వత తలంలో కలిసిపోతుంది. ఏడువందల మైగ్స కకాషన్‌ వర్వతపం క్తి విస్తరించి తూర్పున కాస్పియన్‌ నము(ద్రంలోకి, పడమర నల్ల సమ్ముదంలోకి వాలుతుంది. ఒకే బద్దీమీద నడిచే రైలుబండిలో “మినెరాల్నియే వోడీ" జంక్షన్‌ బిండి సంచ పర్వత విశ్రాంతి భూమికి రెండుగంటల (సయాణంలో, ఒళ్ళు జలదరించే దృళ్యాలున్నాయ. ఇంకా ఇంకా ఎత్తుకు రైలునెళ్ళి వెళ్ళి చీవరకు 3ఖరంమీంచి మళ్ళీ పర్వత పలయిత మైన లోయల్లోకి దిగుతుంది. నమ్ముద మట్టానికి 2,700 అడుగుల ఎత్తుననున్న కిస్‌లోవోడ్స్కు- సంవ త్సరం పొడుగునా (పళాంతవాయువుతో జనాకర్షణీయంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ జనవరి ఇంగ్లండు ఏథైల్‌తో సమానంగా మనోజ్ఞంగా ఉంటుంది.

బ్య

రిలాక్‌, చ్యూలిప్‌ పువ్వులుపూస్తూ ఉంటాయి. సుగంధ మందమారుతం పేస్తుంటుంది. ప్రసిద్ధమైన స్వీడన్‌ ఆ్వైన్‌ సర్వశాలలోని డావోప్‌లో కంపే ఇక్కదే నవందిరుసుండి మార్చీవరకు శీతకొలంలో. వెచ్చటి దినా అెక్కువగా ఉంటాయి.

పదివేల మైళ్ళ దూరాన్ని పసిఫిక్‌ తీరముననున్న రష్యనులు కూడ కిస్‌ లోవోద్చ్కు-కి వచ్చి నార్హాన్‌ ఊటలలోని నీళ్ళు (శ్రాగి, చికిత్స పొందు

ళ్‌ ళా

కారు. అలసట, నిస్త్రాణ, 'శ్రామికభారంకో బాధపడే వారికీ సీళ్ళు ఏంతో మేలు కలుగజేస్తాయి.

“చకిక్స ఫొందుటి అంటే నార్జాన్‌ జలము లెక్కువగా (శ్రాగడమే. రోమన్‌ స్నానమఘట్లాలవలె కట్టబడిన చోట్ల నార్హాన్‌ ఖనిజేజలాల్లో కదలక

(యో లబ ఉరి గగో ణా మెదలక పరుండాలి. దేహమంతటా ఆరోగ్యప్రదమైన ఆ నీట్‌ బుడగ లావరించి. అలనట పోగొట్టి, నూతనో శ్తేజమిస్తాయ, కొండ మార్డాల్లో రోజు రోజుకి ఎక్కువ దూరం నడిచిరావాలి. తుదకు కొండ పై భాగం వరకు వెళ్ళాలి. ఇళ్ళకు తీసికొని వెళ్ళేవారి కోనం, ఇతర పట్టణాల్లో అమ్మకంకోసం ఈ ఖనిజజలాల్ని సీసాల్లో సిద్ధంచేసే పని ఆ ఊరి వారికి కావలసినంత ఉంది. వద్దీ రోజుల్లో ఈ పనిలో పొల్గొనడానికి క్రశేషియన్‌ (వజలు చాలమంది తదు పల్లె లనుండి వస్తారు. లం అనాలి

వచ్చినవారి నిస్త్రాణ తగ్గిపోగానే వెదటివావంరోనే “'గాలి దేవా లయం'" అనే చోటికెక్కి ఊపిరితిత్తుల్ని పరిశుద్ధ వాయువుతో నింపు కోవాలని ఉబలాటపడతారు. అక్కడనుండి అనేక మైళ్ళ పర్యంతం వ్యాపిం

72

చిన కకాసస్‌ పర్వతదృశ్యం దృగ్గోచరమౌతుంది. అక్కడనుండి యూరోపు అంతటిలో ఎత్తైన 18,000 అడుగుల ఉన్నతిగల ఎల్బసు శిఖరంమీది మంచుగడ్డలు చేతికందుతున్నట్టు కనబడతాయి, కాని నిజానికి రెండు రోజులు పయని స్తేగాని ఆ సర్వత మందుకోలేము. గ్భురాలెక్కి. దూరపు పల్లె లనుండి పట్టణాలకుపోయే కొండవారు చాలా మైళ్ళ దూరంనించి కూడా కానవస్తారు. విశ్రాంతికోసం వారాగితే గుృురము, రౌతు ఆకాశంలో చెక్కిన బౌమ్మలలాగ కనబడతారు,

18.6-1868 రోజున (ఢెష్‌ఫీబ్టై, మూరు, టకెర్‌ అను ముగ్గు రాంగ్తేయలు మొట్టమొదటిసారిగా ఎల్బసు తూర్పు శిఖరం జేరుకొన్నారు. ఎక్కడం అంత కష్టం కాకపోయినా అక్కడ ఊపిరాడడం కష్టంగా ఉంటుంది. ఆ తరువాత చాలామంది ఎక్కారు. ఒక నెల రోజులు కిస్లో వోస్క్‌లో *చికిత్స' పొందాక కొంతమందికి ఎల్బసు నెక్కగలమనే విశ్వాసం కలుగుతుంది

(6. పౌరాణిక భూవ ౨లు

అందడానికి, బొన్నళ్యానికి రష్యనులు కాకసస్‌ సర్వత(శేణికే అగ సాన మిసారు. [కింద ఉరకలువేసే జలధారలు, అగాధమైన లోయలు | అనాది ఉన్నా, శిలల్ని, మంచుగడ్డల్ని భబ్లూకపు పట్టుతో పట్టుకొంటూ “భూమికి రాతి ఒడ్డాణ” మనబడే కాకసస్‌ పర్వతాలను అధిరోహించడానికి రష్యన్‌ పర్వ తారోహకులు మరల మరల (ప్రయత్నించారు.

ఎవరెస్టు ?ఖరారోహణ _ఇ్యాతిగల సర్‌ జాన్‌ హంట్‌ బ్రిటీష్‌ బృందంతో వచ్చి కాకసస్‌ పర్వతారోహణ వల్ల ఉత్సాహము, సంతృప్తి పొందారు. చాల శిఖరాలు పదకొండు వరహాలు వేల అదుగుల మధ్య ఎళ్తు గలవే కాని చాల వరకవి అపాయంలో కూడుకొన్నది,

ఈ పర్వత దుర్గమ (ప్రదేశాలలో, బహుసారవంతమైన ఆ్రైన్‌

టి యా య'

'మైదానాలులోను, ఉన్నత భూములతో సు, లోయలలోను, ఖీకర నదీ (సవా హాలకు, ఫ్రళాంత సరస్సులకు మధ్య నలభై జాతుల జనులు ఫశాంత జీవితాలు గడుపుతున్నారు. అతిథులను, కొత్తవారిని కూడ పూర్వకాలపు మర్యాదలతో వారు సత్కరిస్తారు.

లర

నల్లసమ్ముదంరొకి వాలే పశ్చిమ దక్షిణ కాకనస్‌ పర్వత కందరార్లో "సెలవలు గడపడాని కచ్చటి సోది, అనప, సుఖూమీ, గాగ్రాలకు లక్షలకొలది సోవియట్‌ (ప్రజలు వస్తారు అక్కడి మందొష్ట వాతావరణంతో తేయాకు పొగాకు పొలాలు, వాటిచుట్టూ నిమ్మనారింజ బత్తాయి తోపులు, (ద్రాత తోటలు ఉన్నాయి (ప్రతి సంవత్సరం జనులు వెళ్ళి అక్కడ రాశులకొద్దీ పండే (ద్రాక్షవళ్ళు తిని “నేలనుండి జలలాగి లభించే షాంపైను, కోగ్నాకు సారాలు (శ్రాగుతారు పహోటళ్ళలొచేరి, పెద్ద పెద్ద రొన్లైలతో కదాకుల (హోటళ్ళలో శిని సారా కూజాలతో కదుప్పలు నింపుకొంటారు

(ప్రకృతి మానవుడి కిచ్చిన బహుమతి కాకసస్‌ దాన్ని గూర్చి దలచు కొన్నా, ముచ్చటించినా రష్యనుల కచటి సము(దతిరాల్లో రోజుల తరబడి ఎండకాగడం, కొండ సంస్సులకు మోటారు యాత్రలు సలపడం అచటి ఖనీజ జలాలు, మట్టీ అనేక రొగాలకు నివారణ చేయడం జ్ఞాపకానికి వస్తాయి

జార్జియా, అర్మీనియా, అజర్‌ బై శాన్‌ల మొత్తం జనాభా ఒక కోటి ఈమూడు కకానస్‌, _ప్రజారాజ్యాలకు పురాశనానుబంకాలే కాక అధి నికాభ్యుదయంతో కూడా పోలికలు ఉన్నాయి. ఐనా అవి దేని (ప్రత్యేక వారి తక సొంస్క్బుతిక సందాయాలనది కాపాదుకుంటూనే *ఎంటున్నయి

28,000 ఈ మైళ్ళు, 10 లక్షల జనముగల జార్జియాలో భాగాలే అబ్‌థాజియా, అజారియా, దక్షీణ ఒస్పేషియాలు సురామి పర్వత వంక్తి జార్జియాను రెండు నమభాగాలుగా విభజిస్తూంది ఫలవంతమైన లోయలు,

75 పురాతనమైన పర్వతాలు, మైళ్ళకొలది అలై ఎన్‌ గడ్డి మైదానాలు, వషడవడీగా (ప్రవహించే నదులూగల సంపన్న భూమి జార్జియా.

అనొదినుండి జార్జి యనులు గోధుమను. (దాతను పెంచుకున్నారు. తోహసపు పనులు వారెరుగుదురు. ప్పస్తకాలు రచించారు. దేవాలయాలు, కోటలు, వంతెనలు, కాలువలు నిర్మించారు. 7వ శతాబ్దమునుండి వారికి లిపి ఉంది. శవ శలాద్దింలోనే వారు వైత్తన మతం స్వీకరించారు. వ భతాబం నాటికే ప్రత్యేక పాఠశాలలు, ఒక విద్యాపరిషత్తు నెలకొల్పారు.

౧ అథో దాంట్లో అధ్యయనం చేయడానికి (గీసునంటి దూరదేశాలనుంగి కూడ జనం వచ్చేవారు.

గ వ శతాబమునుండి శారియా రాజధానియగు టిస్లిస్‌ (పపంచ

ది న! లు వురాతన పట్టణాల్లో ఒకటి. యూరోప్‌ ఇండియాల మధ్య సార్ధవాహుల మార్గంలో అది ఒక ముఖ్యమైన స్థలంగా ఉంది. “టిని అం'ే జార్ణియా థాషలో "లేడి" అని అర్ధం. అక్కడ ఉన్న అనేకమైన వేడి గంధకపు జలాల ఊటలను బట్టి దానికా పేరు వచ్చింది.

“మట్క వారి నదీలోయలో, సముద్ర మట్టమునకు 8,500 అడు గుల ఎత్తున ఉన్న యీ పట్టణం చేరుకోడాని కనేక పూర్గాలున్నాయి, ఎటు వెళ్ళినా కూచ్య(గ్రాయగల చర్చిలు, కోటలు, పొడుపడిన ప్పరాతన దేవాలయాలు, మధ్య మధ్య (కొ_త్తభవనాలు, సుకల్ప్సిత చౌకాలు, ఆధ నిక శిల్పాలు, చూడముచ్చటగా కానవస్తాయి.

కౌకేషియన్‌ పాత పట్టణాలు ఇరుక్రైన వంకరటింకర రోడ్ల పద్మ

రు గ.

76 వ్యూహాలు, ఆ రోడ్ల చిడీలు అంతకం'కే చీకటి సందుల్లోకి దారితీస్తాయి స్తంభాలు, తోరణాలు, డాబాలుగల _ నేటి భవనాలను శబలచితణలు, చెక్కడప్ప పనిగల ద్వారాలు కిటికీలు, అమర్చి జార్జియా కళాకారులు, జ జ్‌ న ని న త కళను

శిల్పులు 20వ శతాద్దిప్ప వాస్తుశాస్త్రంతో 12 వ శతాబ్దపు అద్భు. 'మేళవించారు.

సల్లేటూరి ఇండ్లకు దొడ్డిలో (దాకపందిబృంటాయి. నేల (కింద పెద్ద తొళ్టైలలో నింపి మంచువలె చల్లని (ద్రాక్ష సారా భ్యద్రపరుస్తారు. అతిధికి యజమానే స్వయంగా గరికెతో ఆ తొశ్రైలోనుండి సారా తీసి పోసి అందిస్తాడు ఈ (ప్రాంతాల్లో సయనించే యూరోపియనులు ఆతిథ్యం స్వీకరించే ముందు ఇక్కడి సద్ధతులు కొన్ని తెలిసికొని ఉండడం మంచిది. యుద్ధానికి పూర్వం కొందరు అమెరికన్‌ ఏద్యార్టులీ పర్వత (ప్రాంతంలో పయనిస్తూ ఉండగా. ఒక గృహస్తు వారికి, వద్దంబూ ఉన్నా, మంచి

అజం ఠా యె గురాన్నాకటి బహూకరించాడు. వారిలో ఎవరైనా దాన్ని మెచ్చుకొని ఉండాలి. తక్షణం గృహస్థు దాన్ని వారికి బహుమానంగా ఇచ్చివేశాడు. నిరాకరి స్టే యజమానికి దారుణానమానమన్నమాట.

పట్రణాల్లో ఉన్న రాకేషేయన్లు చాలామంది యురోపియన్‌ దుస్తులు

బి గా గా నవా! వేసుకొన్నప్పటికి, వారిలో బహు సంథ్యాకులకు తమ జాతీయ దుస్తులంళే మక్కువ. వెడల్పాటి చేతులు, వక్ష్తంమీద తూటాల నంచులు నడుము వద్ద లేసుతో నగ్నంగా బిగింపబడి మోకాళ్ళవరకు దిగే పొడుగు కోటు ధరిస్తారు, మోకాళ్ళవరకు ఉండే. చేతితో కుట్టిన మేకతోలు బూట్లు, చేతికి గ్గాసులవలె కాళ్ళకు చక్కగా అమరిఉంటాయి. రంగు ముఖమల్‌

తా

కుచ్చుల గుండటి పర్షియన్‌ గొం౩ బొచ్చు టోప్‌లు వారి కిష్టం. పెద్దలు, ముఖ్యంగా పర్వత (ప్రాంతీయులు, తలపాగాలు చుట్టుకొంటారు,

తాళ్ళ మునివేళ్ళమీద నిలబడి పురుషులు అసమాన నై వుణ్యంతో, విద్యుద్వేగంతో చ్యక్రవలయంగా. గిిరున తిరిగే అద్భుత నృత్యాలలో వారి దుస్తులు మరింత సుందరంగా కినబడతాయి. వారు తమ ప్రాచీన యుద్ధ చరిత్రను, సంస్కృతిని ఆవేశపూరిత అంగవిన్యాసాలతో, చక చక అభి నయిస్తారు. నడుములవరకు వేలాడే. జడలతో, నేలనంటే సిల్కు దుస్తులతో సన్నని పొడుగోటి అభిమానవతుల్లై న యునతులతో జరిపే (పేమకలాస నృత్యాలలో మాతం నిదానంగాను, హుందాగాను అఖభినయి స్తారు, తను స్తీ జనాన్ని వేయికన్నులతో కాపాడుకొనే తమ మర్యాదకు చిహ్నంగా జార్జియన్‌ ప్పరుమలీ నృత్యంతో నిదానం, హుందాతనం చూప్తుకారు,

జార్జియా సంపద చాలవరకు మొక్కువొన్న, (దాక సారాయి తేయాకు, పొగాకు, నిమ్మజాతి ఫలాలవల్ల లభిస్తుంది. ఇటీవల బొగ్గు, ఇనుము, నూనెగనులు కూడ కనుగొన్నారు. చియాతూరా మాంగసీను గనులు, (పసంచంలో పెద్దగనులలో గణనకొస్తాయి. తేయాకు ఈ మధ్యనే సపెంచనారంభించారు. లక్తొ ఇరవై యైదువేల యెకరాలలో కేయాకు పెంచడానికి, ఆకు కత్తిరించడానికి యంగక్రాలు. (ప్రవేశ పెట్టిన మొదటి దేళమిదే.

నల్ల నము(ద్ర తీరాన్ని **మండేకోల్చిస్‌”” అనే కోల్చిడా చి తడి నేల చాలి కాలం నుండి కుళ్ళిన నాచుగడ్డి గాదరలతో చుట్టుపక్కల చత వదే

78 శం దుర్శర దుర్గంధ విషవూరితం చేసెది ఈచి త్తడి [కింద సార సంప త్తులుగల భూమి అణగి ఉండిపోయింది జార్జియాదేశ్సప్పు అధునిక సాహస వీరులా చిత్తడి నేలలను ఫలవంతమైన బౌలాలుగా, తొటలుగా, ఉద్యాన వనొలుగా, సమష్షి క్షేత్రాలుగా మార్చారు య!

జార్జియా పునరుద్ధరణకు (పబలసాత్ష్యం టిఫ్లిస్‌ పొళిమేరలలొ ఉన్న రుస్తావి అనేక శశాబ్దాలవూర్వ మక్కడ యుద్ధవీరులు, నిప్పణులైన చేతి పవివారు, (శ్రమించే కర్షకులు ఉండేవోరు ఏ కారణాలపల్లనో ఆ పురాతన సటణం నామరూపాలు లేకుండా తుడుచుకుపోయింది యుద్ధ౭లంలో ఈ

న! స్టలంలొ పెద్ద ఇనుము - ఉక్కు ఫాక్టరీ కట్టాలని జార్జియా (పభుత్వం. సంకల్పించడంతో దానికి పునర్లీవం కలిగింది రుసావిలోని (దిహ్మాండ మెన. ట్‌ అవ మ్‌ ఉక్కు. మిల్లులో ఆరితేరిన పనివాళ్తగా సని చేయడానికి అయిదువేల జారి ౧0 జ

యనులు తమ ఇన్ను వదిలి *క్షణకొసం దేశం నలుమూలలకు వెళ్ళారు,

జార్జీయాకు దక్షిణమున కొండగోడల మధ్యనుండి ఆర్మినియా

జ

దానికి తూర్పున అజార్‌ బై జాన్‌ సపస్బామమున టర్కీ, దక్షిణమున ఇరాన్‌ ఉన్నాయి. జనాభా .7,68,000 లు వి్తీర్టం 12,000 చ మైళ్ల గల ఈ చిన్న దేశావికి 25600 సంవత్సరముల నుండి చరిత ఉంది, అంతకుముందు కాలానికి చెండిన గాధట కూడా ఉన్నాయి

సౌరవంతమైన లోయలు, సరస్సులు, అగ్నిపర్వత జనిత పీర భూములు గల అర్మీనియా చాలవరకు పర్వతవదేళం, (ద్రాక్షళోటలతో విండిన అరరాట్‌ లోయ, రాజధాని యెరెవాన్‌తో చేర్చి మొత్తం దేశంతో

గా

తొంభ్హై వంతుల భూమి నము్యుద మట్టానికి 8,000 అడుగుల ఎత్తున ఉన్నాయి.

మానవుడు ఆదిలో గోధుమ మొదలగు ధాన్యాలు పండించిన (ప్రపంచ రంగాల్లో ఆర్మీనియా పీఠభూమి ఒకటి. భూమి సంకుచితంగా ఉండటంబట్టీ వ్యవసాయం వి_స్తరింపజేయడానికి వీలులేదు. రైతులు ఉన్న భూమిలోనే ఎక్కువ పండించే ప్రయత్నం చేయవలసి ఉంటుంది.

జంగానది మీదనున్న యేరెవాన్‌ స్థానికంగా దొరికే గులావీరంగు రాతితో కట్టదిడిన నగరం. పూర్వమిచ్చట కొద్దిగా సారాబట్టీలు ఉండేవి; కొద్దిగా తోళ్ళు పని, లోహప్ప పనులు ఉండేవి. నేడు ఆర్మీనియాలో 18 పెద్దపట్టణాలు, పారిశ్రామిక నగరాలు ఉన్నాయి.

దీని పూర్వచర్మిత చాల విషాదగాథ. తరచు సంభవించే వంశ కల హాల వల్ల, జనసంహారాల పల్లి ఆర్మీనియా జాతే నిశ్శేషంగా న౦బే స్ధితి కలిగింది. (బతికి బయటపడ్డవాష్ల సరిహద్దులు దాటి (ప్రపంచం నలు మూల లకు పారిపోయారు, ఇటీవలనే గీసు, (ఫ్రాన్సు సిరియా, ఈజిప్టు, ఇరాన్‌ అమెరికాల నుండి ఒక లక్షి ఎనథై వేల మంది స్వదేశం తిరిగివచ్చారు, వారిలో చాలమంది అతి కుశలుల్లై న పనివాళ్లు,

కొకసస్‌ పర్వతాలకు చివరనున్న మూడవ పర్వత (ప్రజారాజ్యం అజర్‌ బై జాన్‌ కూడ చిన్నదేశమే. దానిని *పూలసీమ' అంటారు. రాజధాని బాకూలోనున్న నూనిగనుల వల్లను, “మారాఆరాస్‌' పల్లపు (ప్రదేశాల్లో పండే (పత్తి గోధుమ, తేయాకు, పొగాకుల వల్లను దాని (ప్రధాన ఆదాయం

80

వస్తుంది. చక్కటి వాశావరణం, రోగనివారక జలాలు, సంవత్సరం పొడుగునా పుష్పాలు పరచిన మైదానాలు అక్కడ ఉన్నాయి. వసంతంలో గాలి ఫల పుష్ప పరిమళభరితమై ఉంటుంది. ఎండాకాలంలో ఈ పల్లిప్త (నదేశమంకా ధాన్యపు బంగారుసం కే, మధ్య మధ్య (ప త్తిపొలాల దీవులు ఉంటాయి. (ప్రత్తి కాయలు కాసి, ఎదిగి, (బద్దలయ్యేలోగా తెలుపు, లేత వసుప్ప, గులాబీ రంగులకు మారుతూ ఉంటాయి. (పత్తి పండిననాడు ఏ దానవుడో ఒకేసారి కోటానుకోట్ల (ప్తి పువ్వులతో నింపేశాడా అన్నట్లు ఉంటుంది.

ఒకప్పుడు అజర్‌టై జాన్‌లో చమురు తప్ప ఏమీ ఉండేది కాదు. చిన్న చిన్న యంత్రాలు మొదలు, చివరికి చిన్న అగ్గిపెక్టై వరకూ బయట నుండి రావలసిందే. కాని గత నలభై యేండ్లలో ఇక్కడ ఇంజిసీరింగు వస్తుపులు, గనుల ముడిపదార్థాలు, ఇనుము. ఉక్కు, రసాయన పదార్థాలు, బట్టలు, డబ్బా అహారాలు. తయారుచేసి యూరోపు, ఆసియా, ఆ,ఫ్రికాలకు నూటఇరవై పార్మిశ్రామిక వస్తువుల వరకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు.

కాస్పియన్‌ తీరంలో ఏప్‌షెరాస్‌ ద్వీపకల్పంలో పదిలతల జన సంఖ్య గల *దాకూ” సోవియట్‌" రాజ్యంలోని పార్మిశామిక సొంస్క్పతిక రంగాల్లో ఒకటి. కాని, గత శతాద్దీ చివరిభాగం వరకు కునికిపొట్లు వడుతూ ఉండేది. నేల పైకే పొంగివస్తున్న “నల్లి బంగారా"న్ని కై వనం చేనుకో జానికి అదృష్ట స్వప్నాలుకనే నేలనూనె వర్తకులు వచ్చి బాకూను బంగారు నగరం చేసేశారు. గబగబ సనివాళ్ళును _పోగుచేసేళారు. గనుల చుట్టూ

నప తాాాతాాా న న న [న న నరు వ తాం టయ ర న న న స నే న. న ప? న 1. వ మ న. వ్‌ న న య స న న. న త న గా న! న ర న ర మం... న 1 తన య స ఇ వత! ప, పయన టన? మన . సే న సగ సలు కంగా (నం ల ల న మ ల త . న. న. ప న వ నంట న మం. యే ర్‌. మ క 1.0 సే టన ద సు స న న ము న స న న ా! మ || హ్హ్‌ ్దాం సం య నం రుం సీ ల న న నం న నన ( వ న య. గ. కం న న సం. స న. రు (7 ము! టన. థీ న. న న న న న... . ల న స్త న. స నన స గ! నం ర. న వ న్‌ మ ను ననన ను. న. ను స న మ. న టే న. ప సు! యట ధం న! [న న న ను? న! న మ ను చ సన న! న రు చ న 112] న న మ న రా, ఉజ్ళెకిసాన్‌ బుఖాలా, ఉజ్బెకిస్థాన్‌ 1807లో నిర్మించిన చార్‌ మినార్‌ మాస్కు శ

త్ర]

వావీకోనం అమెరికను పంపిణీ ఇళ్లు లేవదీశారు. (కెనులలాంటి యంత్రాలు ఆకాళాన్న లముకొన్నాయి

వొల్లాకి యూరల్సుకు మధ్య “రెండో వాకు ఒకటి తయారయి అప్పుడే మొదట్‌ “నూనె నగరావి”" కంకే కూడ యెక్కువ నేల నూనెను ఉత్చ్తి చేస్తూ ఉంది అక్కడి నుండి చెకోస్తావాకియా, సోలంండు, హంగ శీలకు నూనె గొట్టాలు వేస్తున్నారు త్వరలోనే జబెర్జినొవరకు కూడ పెట్రోలు సంప్పతారు

ఇప్పటికీ నేలనూనె అజర్‌ బై జాన్‌ యొక్క ముఖ్య సర్విక్రమం ఆదునిక అద్భుత ఎంజీనీరింగు కృషిగా కాస్పియన్‌ సము(ద్రంలో ఒకనూనె నగరం సృష్టించదోతున్నారు సముగద్ర మట్టంలో నూనెగనులు (తవ్వుతూ ఉండగా లేచిన మంటలతో మండే సమ్ముద్రం భీకర మనోహరదృశ్యంగా కానవచ్చింది,

సోవియడ్‌ దేశొనికంతకు ఎక్కువ వెచ్చగా ఉండే వాకూనగరానికి “నూనిజిడు" వదిలించి నగరాన్ని సుశోభితం చెయడానికి అజర్‌ బై జాన్‌ చాల

టె ధినం ఖర్చు చేస్తూ ఉండి నము(దతీవమున (కొత్త ఇళ్ల లేస్తున్నాయి సర్వత్రా చెట్లు పొడలు లతలు ఎూలమొక్కంలు పెంచుకున్నారు అన్ని ఇళ్ళకు, (పతి వాటాకు కిటికీల వద్ద శూలతొట్టు ఉంటాయి

ఈ ఆధునిక లొ కంమధ్య ననాతన వాయువులు సుందర “ఖాన్‌ సౌధం" నుండి, “కన్యకామందిర " గోపురం (04121662 10%అ) నుండి, అగ్ని

క్‌!

ఆరాధకుల సుఖరాన్‌ జేవాలయం నుండి వీస్తూ ఉంటాయి భూగర్భ ఖనిజ వాయు పోఎషతమైన శాశ్వతజ్వాల ఇంటింట కుంపట్లు రగిలిస్తూ ఉంది

ఇరుకురోడ్ల వలయమైన పాత పట్టణంలో యాత్రికులకు తరుచు గతశతాబ్దాల చిబాస్టలు కానవస్తాయి... నేడు యౌవనావస్థలో (కుబృతూ శెరుతూ ఉన్న బాకూకి పురాతనత్వంవల్లే గొస్నతనం పొందే అవనరం తీరి పోయింది. వరునలు వరుసలుగా (కొత్తభవనాలు పై పీరళూమివరక్టు లేస్తున్నాయి. గొడ్ది కాలం (క్రీత మీ (ప్రదేశమంతా గాతియెడారి లని ఇప్పుడు చాలమందికి డ్లాపకముండక పోవచ్చు

రకనస్‌కు మధ్య ఆఎయా ఎడారులకు మధ్య ననల్లసముుద మంత ఉన్న కాబ్బయన్‌ సముద్రం (ప్రపంచంలో కెల్ల గొస్పసరన్సు సోవియట్‌ భూమికంతకు అమూల్యమైన మత్స్య కెంద్రముంది ఏ ఇతర సోవియట్‌ సమ్ముదం షఓదకన్నా దీనిమీదే యెక్కువ సరుకులు రవాణా అవుతాయి ఓడల ఎడవల టాంకర్ణ (ప్రవాహం బాకునూనెను మధ్యఆఎయా (ప్రత్తిని కర్బూజా మొదలగు పండ్లను మోసుకొని వాల్గాద్నారా ఉత్తరదిశకు దారిలో స్టాలిన్మ్‌గాడు గోక్కీకి మాస్కో మొదలగు 'షెద్దపార్మిశామిక పట్టణాలకు సమష్ట శేత్రాలను చూచుకొంటూ పయనిస్తూంది ఈ ఓడలను సై వీరియా నుండి యూరల్చు నుండి దక్షణం వైపు "పేక మొదలగు అత్యవసర వాస్తు పరికరాలగు మధ్యఆఎయా ఎడారులకు కాలవలకు తీసుకువచ్చే ఓడ 3దురౌతాయి

కాబ్బయన్‌ నుండి తూర్పున వేలకొలది మైళ్ళ్గగా చైనా సరిహద్దు వరకు సోవియట్‌ భూమి వ్యాఎంచి ఉంది పరస్పర వై రుధ్యాలతో కూడిన

84

అదొక అనంత (ప్రపంచ మనిపిస్తుంది; తుహినళఖర శ్లైలాల (పక్క ఆంతులేని యెడారులు, నిర్జీవ లవణ సరస్సులప్రక్క. సారవంతమైన ఒయా పిస్నులు, ఎండిపోయిన బయళ్ళకు రంగులద్దే అడవి ట్యూలిస్పు పుష్పాలు.

సీటి పారుదలతో ఎడారి రూపం మారిపోయింది. ఒక్క-కణంలో పుస్వలు పుట్టుకొస్తాయి శెండేసి రోజుల కొకసారి అల్లికలు మార్చినపూల తివాసీలాగ నేల కానవస్తుంది ఒకొక్కటి ం౦డుమూడు పౌనులబరుపు పుండే ఆపిల్చు, టమెటో, బంగాళాదుంప, కాబేజి, మొదలగుపళ్ళు తాయ గూరలు సండుతాయి. పర్షం పడని బుతువులలో మ్మాత్ర మంకా ఎండి నరు గవుతుంది.

ఆ ఇన

7. శీఘ్రగమనం

సోవియట్‌ రష్యాలోని మనోహర (ప్రాచ్యసీమలను చాలమంది

యాత్రికులు దర్శించకపోవడం దురదృష్టమే అనవచ్చు. ఆధునిక “*మాం్యతి

కుని తివాసీ" లాంటి జెట్‌ విమానంలో మాస్కోలో బయలుదేరితే,

నాలుగు గంటల్లో రెండువేల మైళ్ళ దూరంలో ఉజిబెకిస్ట్థాన్‌లో ఉన్నం

“అరేవియన్‌ ర్మాతుల” కట్టుకథల వాళావరణంగల సమర్క_ండ్‌లో దిగు

తాము. దిగకముందే మసీదుల గుమ్బీలు, ఎక్తుగోడల మధ్య చదునుకప్పుల

ఇండ్లు. మిలమిల మెరిసే రంగురంగుల సిల్కుఅంగీలు,. చిన్నలు పెద్దలు

ధరించే సల్బటి లేసుటోపీలతో ,క్రిక్కిరిసిపోయిన బజార్లు, రకరతాల (ప్రాచ్య దేశ జనము కాసవస్తారు.

(పొక్సశ్చిమాల కలపోతలాగుంటుంది సమర్క_౦ంద్‌. జనసమ్మర్ష మైన పీథుల్లో కార్లు, బస్సులు, బరువువెత్తుకొన్న ఒంకెలు, గాడిదలు కలిసిమెలిసే తిరుగుతూ ఉంటాయి. ఖర్బూజాలు, దోసకాయలు, దానిమ్మలు, (దాకలు, ఏపిలుపళ్ళు గుట్టలుగా 'పేర్చన అంగళ్ళలో వ్యాపారం ముమ్మ రంగా జరుగుతుంది. మాంసప్ప బూరెలు, ఉల్లిపాయ వేప్పృళ్ళు. టమెటో

ఓర

ఊరగాయలు, నోరూరిస్తాయి. అంగళ్ళ మధ్య ఒకళ్ళ నొకళ్ళు తరుము కుంటూ క్కురవాళ్ళ ఒంటెల వాళ్ళక్రింద, కార్లచక్రాల కింద పడకుండా తప్పించుకొని పరుగెడుతూ ఉంటారు; ఎరుప్ప తెలుపు పటికీబెల్లం కడ్డీలను ముక్కులకానించి వానన చూస్తూ ఉంటారు.

పటణాల పొలిమేరల్లోను, పల్తెలలోను శ్తీలు, కుండల్లోకి వంట

యి ళం ళం ల కోసం బట్టలుఉతికే విద్యుద్యంత్రాల కోసం, నూతి సీళ్ళు తోడుతూ ఉంటారు. మధ్య యుగంనాటి గోపురాల మధ్య టెలివిజన్‌ తీగ స్తంభాలు కానవస్తాయి. నమాజుకు భక్తుల్ని పిలిచే మువాజ్జిన్‌ ఉచ్చె స్వరంతో పత్తి పొలాల నుండి ఇళ్ళకుపోయి పనివాళ్ళు నప్వులి నందడి మేళవిస్తుంది. సోవియట్‌ 'ప్రాచ్యసీమలో సాధారణంగా కానవచ్చే దృశ్యాలు వినవచ్చే శబ్దాలు ఇవి,

(నపంచంలో కెల్లా మనోహర మనఐడే. “రేగిస్థాన్‌' బహిరంగ చౌకములో నిలబడ్‌కే కోన్ని శతాబ్దాలు మన కళ్ళముందు. దొర్షిపోతాయి. అన్ని వైపులా ముస్లిము కళాకాలలు, మసీదులు, గోరీలు, సన్నటి $ఖరోల న్మృృతి చిహ్నాలు కానవస్తాయి. ఏ (వభువో తన పాలనా స్మృతి చిహ్నంగా తళతళలాడె ధవళనీలంరంగుల. పెంకులతో. కట్టిన తోరణాల ద్వారాలు, వై డూర్యముల బురుజులు, రకరకాల క్షేతగణ్‌త కల్పనా +ల్చ్పం గల పాల లాతి సృంభాలు__అన్ని గడిచిన కల్లోల యుగాన్ని, (ప్రాచ్య శిల్పాన్ని. చేతిపనుల్ని (ప్రదర్శిస్తాయి.

సంప్రదాయశై లిలో అలంకరంపబడి కనులు మిరిమిట్లుగొలిపే శెల్రటి భవనాలన్నీ ఆధునిక కాలానివి. ఈ భవనాలు కడచీన పాతిక, ముప్పై

ళం ర!

87

సంవత్సరాలలో కట్టిన పాఠశాలలు, సాంకేతిక కళాశాలలు, విజ్ఞాన నంస్ధలు, విశ్వకళాశాలలు, వైద్యశాలలు, క్షబ్బులు, నాటకళాలలు,

నమర్క_ండు విభ్రమంగొలిపే సుందరనగరం; ఛాయా చిత్రకారుల న్వస్నసీమ, సారవంతమైన లోయలో ఉందది. మధ్య ఆసియాలో నీరు (ప్రాణంతో సమానం. శతొవ్దాల తరబడి సంచారణాతులా యెడారులలో ఒయాసిస్సుల కోసం గాలించారు.

శ్రీస్తు పూర్వం. నాల్లవ శరాద్దింలో అలగ్జాండరు సమర్క-ండును జయించి నాశనంచేసిసప్పటి నుండి అందరి దృష్టి దానిమీదే పడింది. దాన్ని జయించడం, ధ్వంసంచేయడం, తిరిగి వశం చేసుకోవడం మళ్ళీ వునళ్ని ల్మాణం చేయడం, ఇలాగ లెక్కలేనన్ని సార్లు జరిగింది.

మధ్యయుగ వీరుడు తైమూరు కోటలు, తోటలతోపాటు తనకు, తన బంధువులకు గొప్ప గోరీలు కట్టించి సమ్యూండును సుళోఖితం చేశాడు. నేటికి అతని గోరీవద్ద ప్రార్థనలకనో లేక యీనాటి చిక విచిశ్రాలగూర్ని మాట్లాడుకొనడానికో వృద్ధులు జేరుతూ ఉంటారు.

నల భైయేళ్ళ (క్రితంవరకు మధ్య ఆసియా మధ్య యుగప్ప ఘోరతిమి రంతో కూరుకుపోయి. ఉండేది. జనులు నిశేషంగా ముస్లిములు. తమ మత సిద్ధాంత మైకంలో సోమరులుగాను, నిర్వీర్యలుగాను శళాజ్షాల కొలది కాలం గడిపేశారు. నేడు వారికి స్వంత విద్యాలయాలు, కళాశాలలు ఏక్ప త్లాయి. ఆధునిక యుగానుగుణంగా (ప్రతి సంవత్సరం వారిలో వేలకొలది ఇంజినీర్లు, సాంకేతిక నిపుణులు, శాస్త్రవేత్తలు తయారవుతున్నారు

88 సోవియట్‌ ప్రభుత్వము ఎవరి భూములు వారికి తిరిగి ఇచ్చివేయగానే అ౫గ్యతొక్కుబడిన ఆసియాదేళ నికృష్ణ డానిసలలోని నిద్రాణ శక్తులు విజ్బంభించాయి. ఒక లకి అరవై వేల ఉజ్‌బెక్‌, తాజిక్‌ పర్లజనం 170 మైళ్ళ పొడు గున ఫర్జానా కాలువ (త్రవ్విన 1980 వేసవి మధ్య ఆసియాకంతకు చిరస్మర అీయ సమయం. వారెన్నిటికి ఆ వేసవిని మరచిపోరు. ఒంకెలమీదు గాడిదలమీద 'వేలాదిజనం జేరుకొన్నారు: (టక్కులలో, విమానాల్లో కొందరు వచ్చారు. మరికొందరు కాలినడకనే వచ్చారు. పారలు, గునపాలు పట్టు కుని, భుజం భుజం రాసుకుంటూ, బారులుతీరి రంగు రంగుల అంగీలతో నిలబడితే (బ్రహ్మాండమైన హాలీపుడ్‌ 'టెక్నికలరు చిత్రానికి రంగస్థలంలాగ తయారయిందా యొడారి. పచ్చటి శరీరవర్హం, ఎత్తుదవడలు, సీమబాదపు ఆకారంగల నల్లటి కబ్ళగల మంగోల్‌, టాటారు జాతులవారు; నల్లటి శరీరం మలచిన అంగ సౌష్టవంగల పర్ష్యాః ఈజిప్ప, అరబ్బు జాతులనారు, గుండ్రటి ముఖాలుగల బౌద్దవర్గాలవారు, చిన్నలు. పెద్దలు అందరు వనిచేశారు.. మాస్కోనుండి ఫొటో సిబ్బంది, ఫిల్ము జట్టులువచ్చి చిర్రాలుతీసి తక్కిన సోవియట్‌ చేశా నికి (పపంచానికి ఈ చర్విల్రాత్మిక సంఘటనను న్యుపదర్శించారు. మండు "జడారులలో దేరాల నగరం లేచింది. వాళ్ళందరు భోజనం చేసేటప్పుడు. గాలి మాంసపు వేపృళ్ళ వాననతో నిండిపోయేది పని జరుగుతూ ఉంటే, గాయక బృందాలు నంగీత [పోోగామి లిచ్చే

తక వారు. పనివారి వేలాది పాదాలమీద ఎడారి ఇసుక ఊపిరాడకుండా కలిసి. పోయింది. మండుకెండలో చెమటలు కక్కుళూో కష్టించే జనుల నల్ల బడిన- సీపులు, అలిసిపోయిన కండరాలు, తూలిపోయే స్మారకం భేరీనినాదాలకు న్పందించేవి; తంబురా పిలుపులకు మారు సలికేవి, 45 రోజుల్లో కాలవ (తవ్వేశారు. దూరాన ఉన్న కిర్‌ఘిజీయాలోని “దివ్య పర్వతాల” నుంచు వాగులనుండి (ప్రవహించే ఫర్గానా నదీజలాలు' (కొత్తగా (కవ్విన కాలనలో పారడం ఆనందాతిరేకాలతో చూడాలని వేలాది (వజలు వచ్చారు. ఆ తరువాత అనేక కాణనలు త్వర త్వరగా (తవ్వారు. పాఠరలకు గునపాలకు బదులు యం/శ్రాలు పనిచేశాయి. ఫర్జానా కొలువను [1888 వేసవికి తరువాత ఇంకా చాలా పొడిగించీ పునర్నిర్మాణం చేశారు. అది మధ్య ఆసియాకంతకు గర్వకారణమయిన కాలువ, విమానంలోంచి చూ స్టే ఆప్రికాట్‌, మక్‌బరీ చెట్ల వరనలతో ఫర్షానా నది వెండి రిబ్బనులాగ అగుపడుతుంది. దానినుండి వందలాది సన్నని వెండిపోగులు ఎడారిలో అన్ని వై పులకు వంకర టింకరలుగా విస్త డూ నహ రించి చివరకు సమష్టిక్షేశ్రాలలోను, తోటల్లోను లీనమైపోవడం కనిపిస్తుంది. (బహ్మాండమైన “హంసదీవులు”” నిజానికి (స్పత్తి రాశులు. ఎత్త డానికి ప్రైన కట్టిన పటకాలు హంన మెడల౮ాగ ఉంటాయి. పూర్వకాలపు తూర్పు దేశ నగరాలలో రెండు భాగొలుండేవి. ఒక భాగం ధనికల నివాన్మపదేశం. రెండవ భాగం పారిశుద్ధ్యం, మంచినీటి

60

నరథరాబేని, గొ_రెలమందలులాగ క్రుటుంబాలు జీవించే ఎతు గోడల మటి కొంపల దిజారు, నేటి సోవియట్‌ తొర్పుదేశ నూతన నగరాలా అధుని ఐరోపా పంపిణి ఇళ్ళు సౌధాలు లేస్తున్నాయి. అయితే వారిలా పురాతన (ప్రాచ్య శిల్ప మందభిమాసము మూత్రము పోలేదు

సగర పౌలిమేరల్లోను, పక్లై లలోను చాల మంది స్వంఠ ఇళ్ళు శట్టుకుంటున్నారు ఒక్‌ ఎకరం భఖూమిలొ వంటకి, స్నానానికి కొక మరి ఐదారు గదులు ఉండే ఇళ్ళు కట్టుకుంటున్నారు మండుపెండల్లో చల్లగా ఉంచడానికి, సదా ఎగిరిపడే దుమ్ముని తట్టుకోవడానికి గోడలు మంరంగాను, కిటికీలు చిన్నవిగాను కఠకారు.

ఇంటి గోడల మధ్యే అవులకీ దూడలికి కాల ఉంటుంది మాంనమే ముఖ్యావోరం కాబట్టీ (వతి ఇంటా అరడజను గొయరెలైనా ఉంటాయి ఒక గాడిద ఉంటుంది 80 ఏండ్ల శ్రీం గాడిదలు, ఒంకెతే వారి వాహనాలు చిన్న కోళ్ళగూడు ఉంటుంది (పతి ఇంటో కర్ఫూజా, దొన, ఆనప, టమెటో (ద్రాకతీగలు, దానిమ్మ మరీచిరీ బెబ్లూ ఉంటాయి. నీలూ పురు గుల పెంపకం వూర్వింనుందే వస్తూ ఉంది (ప్రొాచ్యదేశ స్త్రీల నీళ్ళు వడ కడంలోను, దానికి శాకా వర్దాలతో రంగులు వేయడంలోను ఐసా నిప్ప ఖులు, చల్లటి సాయంతన సమయాల్లో కోట్లాది సిల్కు పురుగులు మలబరీ ఆకులు నమిలే ధ్వని చెట్లమీద వేసవిణిల్లి వడే మంద మంద నిన్వనంలాగ ఉంటుంది

డుర్చ్‌లు, బల్లలు మంచాలూ. బిదులు లగ్గులు, తివాసీలు దిండు పీటలు, సరుప్పలు వాడతారు భోజనాలక ఎ త్తుబిల్ల చుట్టూ కంబళ్ళమీద కళ్ళు

9

కట్టుకొని కూచుంటారు. పెద్ద గిన్నెలలో నుండి అన్నం, మాంనం, శాకొ హారాలు, పళ్ళు ఎవకికి కావలసినవి వాళ్ళు వడ్డించుకుంటారు. చెట్ల నీడలలో కంబన్న సరచి అతిథులు, స్నేషాతులు, కుటుంబనభ్యులు కూచుంటారు" హోటళ్ళలో కూడా తివాసీల మీద కూచునే చిన్నచిన్న పింగాణీ కస్పులలో ట్‌ (శాగుశారు. అంతులేని చదరంగపుటాటలు సాగుకూ ఉంటాయి. విద్యా శాలలో మాతం. కుర్చీలు డస్కు_లు ఉంటాయి; పట్టణ హొటళ్ళలో ఉంటాయి బల్లలు, మేజాలు,

(ప్రాచ్యదేశీయులు గోడల మీద పట్టుజాలర్లు, తివాసీలు, సిల్కు అల్లి కలు, ముఖమళల్లాజెరలు (వేలాడదీస్తారు. రంగులు వేసి, అలంకారం చేసిన నిత్యవాడుళక వస్తువులు పల్లాలు, కూజాలు, గిన్నెలు భోజనానంతరం గదుల అరలలో (ప్రదర్శునార్హం తీరుగా పేరుస్తారు. వారికి సిల్కు దిండ్లు, ముఖమల్‌ పరుస్తలు, కుండీలలో అల్లకొనే తీగణ అంజకే ఎక్కువ మక్కు-వ.

నాలుగు (ప్రజారాజ్యాలలోను కోటీ నలల్జ్హై లక్షల (పడి ఉంది; ఆ నాల్గింట్‌లోకి ఎక్కువ జనసంఖ్య, ఎనబై లక్షలు ఉజ్‌ బెకిస్తాన్‌లో ఉంది.

వ ఇక్కడి వివిధవాతుల మధ్య తేడా గుర్తించడం సశ్చిమదేశ య్యాతికునకు కష్టం. పూర్వపద్ధతిని చాలమంది వదులుగా ఉండే సిల్కు, నూలు అంగీలు ధరిస్తారు; తొలిచూప్పులో స్త్రీల తలకట్టు చిన్నలది పెద్దలది ఒకేరకం అని వీస్తుంది. కాని బాగా పరికిస్తే సూత్మభేదాలు గోచరిస్తాయి. ఉడ్‌ బేక్కులు ఉజన్త కొలది సన్నటి జడలల్లుకొంటారు. నృత్యం చేస్తూ ఉంపే అవి వోణీ

ఏ

లాగ ఊగుతాయి. తాబిక్కులు టర్కుమీనియన్లు రెండేసి జడలు వేసుకొం. టారు, కిర్టి జియనులు ఒక్క జడే అల్లుకొంటారు.

త్తీ లోకసామాన్యంగా సోవియట్‌ (ప్రొచ్యుస్త్రీలకు కూడా దుస్తుల మీద మోజు ఉంటుంది. కాని, వారి పొడుగాటి గొనులలో ఫాషన్లు ఎక్కువ. చూడడాని కవకాశం తక్కువ ఒకే వస్ట్రాన్ననేకచిరాల శుట్టుకానే పద్ధతులు దాలికలు కనిపెడుతున్నారు. రంగుల ఎన్నికలలో వారి వ్యక్తిత్వం డ్యోతక మౌతుంది. చాలమంది ఉజ్‌బెక్‌ స్రీలు, బాలికలు టోపీలు ధరిస్తారు. బొఖా రాలో టోపీలకు బదులు రుమాళ్లు తలకు కట్టుకొందారు. అరబ్బు అనుసరణ: అనే సూచనగల అరబెక్కూ. కేరిటి వెండి పొదిగిన వ్యత్రాల ముక్కు పృడకలు కొందరు బాలికలు పెట్టుకుంటారు,

నడిఎడార్‌ (ప్రాంతాలలో స్రీలు, పుదషుణ తలపాగాలు మధ్య ఉట్బె త్తుగా ఉండేటట్లు కడతారు. దుమ్ము పడకుండా పాగా అంచులతో నోరు ముక్కు కప్పుకొంటారు.

శృఘపురోగమనం సోవియట్‌ తూద్పదేచాలు ఇటీవల అలవర్చ్ను కుంటున్నాయి. వాటీ శీఘగమనం చూడాలంటే తజికిస్థాన్‌, కర్టిజియా, టర్కుమేనియాల వంటి. దేశాలకు వెళ్ళాలి. అక్కడ ఒయాసిస్సుకు, ఒయాసిస్సుకు నుధ్య వేలకొలది మైళ్ళ దూరం ఉంటుంది. ఆ పర్వత పంక్తులలో కార్యాచరణ ఖర్చుతోను, (శ్రమతోను, కాలయాపనతోను కూడి ఉంటుంది. అటువంటిచోట ఇప్పుడు రైళ్ళను కూడ వెనకటెట్టీ విమాన యాత్రలకు పూనుకొంటున్నారు.

ని! తజికిస్థాన్‌కు, కిర్టిజియాకు చాల పోలికలున్నాయి. రెండింటిలో చాల బాగం పామీర్లు, “చివ్యసర్వతాలూ” వ్యాపించాయి. పామీరు 8ఖరాలు కొన్ని 22 వేల అడుగుల ఎత్తుంటాయి.. “'దివ్యపర్వతాలు" ఆకాశాన్నే అంటు తున్నట్షుంటాయి.. పర్వతాల మీద నుండి మంచుదిబ్బలు కలిగినప్పుడు అలైన్‌ బయళ్ళలోకి, వెచ్చని లోయల్లోకి పొంగిపొరలే నదుల నదుపులో పెట్టడమొక గొవ్పసమన్య అయిపోయింది. కిర్ధిజియా బెల్జియం = డెన్మార్కులు కలినినంత ఉంది, తజిక్‌ స్థాన్‌ అస్టియాకంటే పెద్దది వీటిలో ఒక్కొక్క-దానిలో ఇరవ్నై లక్షలనుంది ఖనం ఉన్నారు. ఈ రెండుజాతుల సంచారజీవితాలు వదిలి స్థిరనివాసా లేర్చరచుకొన్నారు. తజికిస్తాన్‌ ఆసియా మధ్యభాగంలో జపాన్‌, కొరియా, దక్షిణ ఇటలీ, 'స్రైనుల అక్షెంశ రేఖమీదే ఉంది. దీనికి తూర్పున వై నా, దక్షిణ మున ఆస్ట నిస్టానులున్నాయి. దీనికిసి పాకిస్థాన్‌ ఇండియాలకును మధ్య తొమ్మిది మొదలు సం్యడైండు మైళ్ళు వెడల్పుగల అస్టృన్‌ పర్వశాలే అడ్డు. వసంతకాల స్వల్చ పర్షాలకు పర్వతాల బాగా పచ్చబఐడళాయి. కాని “వేసవి నుండుపెండలకు మళ్ళీ మాడిపోతాయి. ఉధృత (పవాహంగల వాక్స్‌ నది లోయల్లో "సేద్యపు నీటిపారుదల (ప్రణాళికను 1980 వరకు తల పెట్టలేక పోయారు. (ప్రపంచంలో కెల్ల వి్టీర్ణమైన కాలనల పద్మవ్యూహ నిర్మాణ మిస్పుడక్కడి జనులు చబిట్లారు. 1024లో తజికిస్తాన్‌ యూనియన్‌లో చేరినప్పుడు కొద్దిపాటి మట్టి

య!

కొంపలు, కొన్ని వందలమంది జనం మ్మాతం ఉన్న “డియుషాంభే అనే పల్లెను (ప్రభుత్వ కెయదంగా ఏర్పాటు చేషికొన్నారు. అప్పుడు దానికి సమీప రైల్వే స్టేషను 150 మైళ్ళ దూరంలొ ఉండేది ఆ పాఠపల్లే నేడు ఇెండు అక్షల ఖరపైై నాలుగుపేల జసంగల (ప్రధాన పారిశ్రామిక సాంస్కం్షిత్రిక కేంద్రం స్టాలినాగాద్‌ అయింది

చిన్నపిల్లలి అద్భుత పట్టణముప్పుడూ ఇలాగే ఉందని అనుకో వమృ్మ కని, ఇక్కడ వెలసిన మొదటి కంకర రోడ్డు, మొదటి రాతి ఇళ్లు మొదటి విద్యుద్దీసం, $,%01% మంది విద్యార్థులకు సరిపడె విళ సవిద్యాలకఫం: మొదట తెరివడం గలుగు వాళకభా తలు. గెల్ళై గంథిలళూలు, ఇనీ వలే కటడం పెదలందరెరిగినదే

బె రో

తజికిస్తాన్‌ లొ అడవులు తక్కు వె కాని, స్పాలినాబాద్‌ చెట్లనీడ గల నగరం. బొగా పెరిగిన దెట్ల నే తెచ్చి నాటారు మండుకెండలు మా(త్రమే యెరిగిన జనులకా చెట్లు నేటికీ చ్మితంగా కనబడతాయి

ప్రభుత్వ కేయ్యదం ఖొరోగ్‌ నుంది పర్వతకనుమలరో వస్తూ పోతూ ఉండే విదూనాలు. పెద్ద పెద్ద కొండబోయలలోొ ఈగలలాగ కనబడతాయి శీతకాలం (బ్రబ్మోంఢ మైన హిమశిలలు మార్గం కప్పే_స్టే భొరోగ్‌8 బాహ్య (ప్రపంచంతో నంబంధం నిలబెక్టువి వినూనాలొక్క కే ఇప్పటికిని నాలి పూన్వికులు అస, = జా ర్రాజక్క్క సనక్కల్ని కుందేళ్ళసి వేటాడడం, - ఆడుతూనే ఉంటాడు. థేగల్ని వెంట తీసుకు వెళ్లారు

ర్‌

కిర్ధిజియా కూడ ఖవిజ సంపదలు, కొండ పచ్చికల సుష్యెడాలుం సారవంతమైన లోయలుగల దేశం “చూ'లోయ అత్యంత సారనంత మైనది, శిష్యానుండి వ్యవసాయ యంత్రాలు, విత్తనాలు మొదలగు సాహాయ్య మందగానే కిర్టిజియనులు సేద్యమారంభించారు “చూ"లోయకు “చక్కెర లోయ”” అని పేరు వచ్చింది వీరి చెరుకు పంటలు (వెంచి,. ఇటలీల పంటల నధిగమించాయి

1817? కు ముందు కిర్టి జియాలో రోడ్లే లేవు రాజమార్షాలు, రైలు. రొడ్లు అనలే లేవు. నేడు రాజధాని (ఫ్రంజీవి ఇతగ (ప్రజాగాజ్యాలతో కలు పుతూ, చెళశంలో ఒక చివరినుండి మరో చివరి వరకు రైలు మార్షా లున్నాయి మోటారు రోడ్లు, పర్వత విశాల మార్గాలు శ్మీఘగమనావికి సాదనాలని వారు (గహంచారు

అసమానవర్ణ రంజిత పర్వతకుడ్యా లిరుదెసలగల దీర సంకుచిత గిరి మార్గమే చూలోయకు సింబాద్వారిం ఆ కొండగోడ లొకసారి ఊదా నీలం, మరొకసారి బూడిద, అకుషచ్చ, వెరొకసారి మెరిసిపోయే. మెరుపు రంగులు ఎవూనుకొంటూ ఉంటాయి. ఆ గిరి మార్గం షామానులు మోసే జంతువుల దారి జనులు (ప్రయాణానికి ఉరకఎివేసే నది కెగువను కొండ అంచున నొక దారి వమాలదుకొన్నారు

పాఠ దార్‌నె ఇప్పుడు కార్డు పోయే దారిగా చేశారు. దానికి కొంచెం పైగా రైలు రోడ్డు కట్టారు. ఆది “చక్కెరి లోయను" కిర్ణిజియా యొక్క ఇతర (ప్రాంతంతోను, మొత్తం సోవియట్‌ యూనియన్‌తోను కలుపు

ళిగ్ర

శుంది, పూర్వపు రెండు రోజుల (ప్రయాణమిప్పుడు కొద్దిగంటలలో పూర్తి ఆయిపోతుంది.

ఆధునిక జీవిశాభ్యుదయం పొందుతున్న మరొక మధ్య ఆసియా [వచారాజ్యం. టర్కుమీనియా దానికి పడమట కాస్పియన్‌ సమ్ముదం, దక్షిణమున ఇరాన్‌ ఉన్నాయి. ఇది స్పైన్‌ ఆంత పెద్దది. జనసంఖ్య సుమారు ఇరవై లక్షలు. దాని ఐశ్వర్య కారణమైన నూనె ఉత్ప త్తిలో సోవియట్‌ యూనియన్‌లో దానిడి మూడవ స్థానం

10 వ శళాద్దిమున నోబుల్‌ అనే ఆంగ్లేయుడు రాస్పియన్‌ తీర మున చెలికిన్‌ నూనిగనులు కనుగొని వాని నభివృద్ధి సరిచాడు, ' అదృష్ట వళాత్తు ఈ (ప్రాంతంలో సీరు పృష్కలంగా ఉంది చెలికన్‌లోను, [కొళ్త

తానో అలాల

నూని గనులున్న ఇతర పట్టణాలలోను పార్కులు, తోటట, చౌకాలు, బెట్ట షారుల బాటలు వెలిశాయి,

ఇరాన్‌ సరిహద్దువద్ద నున్న ఏష్కావాద్‌ కూడా చక్కాని ఆరామ నగరం దాని గడపరాక ఎడారి వ్యాపించి ఉన్నదన్నమాట. అచటి అకు శఊొంపాలు, పూబగువ్తులు సర్వం చూసి మరిచిపోజాం.

టర్కుమీనియా అంతటా రై ల్వేలున్నా, ఎడారులలో ఒంటెల మీదో, విమానాలమీడో, ఒకొక్కసారి రెండింటిమీదా కూడా ప్రయాణాలు చేన్తూ ఉంటారు.

టర్క్‌మీనియనులు పూర్వం మంచి మంచి జొతిగ్యురాల్ని సశువుల్ని పెంచుకున్నారు. ఉత్తమ తరగతి ఆస్ట్రిఖాన్‌ తోళ్లకు చూడ పీందే (ప్రపిద్ధి,

97

ఇప్పటికీ నారు చాలమంది గుర్రాలు, ఒం అలు నడుప్పతూ ఎడారిలో నంచార జీవితమే గడుపుతున్నారు. వైమానికులు వాళ్ళ సంచారాలను గమనిస్తూ. వాళ్ళకి నగఫరాలందిస్తూ ఉంటారు. వళ్లే పత్తనాలతో వాళ్ళకి రేడియో ద్వారా సంబంధం ఉంటుంది. వాళ్ళ పిల్లలు దగ్గర ఊళ్ల ల్లోనీ బడు లలో వాళ్ళక్లై (వత్యేక మేర్చడిఉన్న వసతిగృహోల్లో నివనిన్తూ చదువు కొంటారు

ఉజెబిక్కులు, కజక్కులు లాగ టర్కిమీనియనులు కడ మరు భూముల్ని వళంలోకి కెళ్చుకొంటున్నారు. నల్లటి ముళ్ల ఇనుకలో, 84 అడుగుల ఎత్తు ఇస్స్నక్ష దిబ్బల మర్యుసుంపి ఆక 'మెళ్ళ కారాకూమ్‌ కొటన మొదటి భాగాన్ని వారు 1950 జనవరిలో (తవ్వారు. దానీతో 7,600 ఎక రాల (స్రత్రీ పొలాలు తడిశాయి.

న అజా అప అన జ

ఒంకెలు, (తవ్వుడు యంలౌలి (పక్కపక్కనే పనిచేస్తూ ఉంటాయి. లెవన్యాగాడు, థార్‌కోవ్‌, మాస్కోలనుండి మరింత శ కిమంత మైన యంధ్రాల రాకతో సన్‌ చురుకుగా సాగుతూంది. ఒంస్నుల ఆషసరం తీరిపోయే రోజులెంతో దూరంలో లేవని అంటున్నారు.

వేలాది సంవత్సరాలుగా ఎడారి వి నరిస్తూనే ఉంది. నిలకడలేని ఆ ఇనుకలో పట్టణాలకు పట్టణాలే కప్పడిపోయాయి. ఈ ప్పరాణ శతువు మీడ మానవుడిస్పుడు ““కాంతియుద్ధం”” సొగిస్తూ, దురాశతో ఆది క్రబ శించిన భూమిని తిరుగ తోడుకొంటున్నాడు.

/

ఫు

శతాబ్దాలుగా ఉజ్‌ బెకిస్టాన్‌లో ఏడే ఒయానిస్సులుండేవి. అవి ఏడూ తరువాత నగరాలయ్యాయి. ఆ పట్టణాలిప్పుడు ఇంకా విస్తరిస్తున్నాయి వాటి మధ్య (స్రదేశంలో కూడ పచ్చటి భూములేర్చడుతున్నాయి.. ఒయా సిన్పు అంటే ఇస్పుడర్థంలేని మాట ఆయిపోతూ ఉంది.

(క్రమేణా వేలాది యెకరాలు బాగుచేసి వత్తి పొలాలు, (దాక తోటలు ఆరామాలుగాను, సనుష్షి క్ష్నేకాలుగాను, పల్లెప తనాలుగాను మార్షి

ష్టి మే న్లెపత్త ్చ

ఎడారిమీధ ప్రజలే దండయా్యక సాగిస్తున్నారు ముందు ముందు పిల్లలు ఎడారిఅం'పే యేమిటి అని అడిగితే చూపడానికొక నమిష్టిక్షేతంరో పొలాల మద్య ఒక ఇసుక దిబ్బ నలాగే ఉంచారు.

శీతకాలం అక్కడివారికి 'పెళ్ళిళ్ళ కాలం. ఆడపిల్ల తనతో కంబళ్లు, నూలు, సిల్కు, ముఖమల్‌ వస్త్రాలుగల ““పెళ్లి కూతురు పెట్టి” అత్తింటికి తీసుకు వెళ్ళుతుంది, పెళ్ళికి చాల మంది నాహ్వానిస్తారు. రోజుల తరబడి వేడుకలు జరుగుతాయి. ఓక్నరైతై తే చుట్టుషట్ల మూడు సమష్టి క్షేత్రాల సభ్యుల్ని, 16,000 మంది నాహ్వానించోడట, శీతకాలం పొలాల్లో ఎక్కువ సని ఉండని రోజులు, అతిధులు ఒక 'పెళ్ళి ఇంటినుండి మరొక పెళ్ళి ఇంటికి వెళూ వారాల కొలది తింటూ తిరుగుతూ, అడుతూ. పాడుతూ గడుపుతారు.

పాగ జనానికి ఆటలు, పాటలు, నృత్యము ఇష్టం వ్‌ కాస్త

టు

సరదా కలిగినా గాయకులు వాద్యపరికరాలు మోగిస్తారు. త్తీలు, బాలికలు చాల బాగా నృత్యం చేస్తారు. రత్నాలు పొదిగిన సిల్కులు, షిపాన్లు,

ంం

జరీ పనిగల తల రుమాళ్లు, వస్త్రాలు ధరించి, యేమకలాపాలను పరిణయ గాధలను వివరిస్తూ చిత్ర విచిత్ర అంగవిన్యాసాలతో న్మేత సంజ్ఞ లతో అభినయిస్తారు, వీథిగాయకులు సుదీర్హ పురాణగాధలు వినిపిస్తారు. ఏ విష యము మీదనై నా వారప్పటికప్పుడు పాటలల్ల గలరు. పూర్వం వీరే “సజీవ ప్మ్యతికలుగా*”” వ్యవహరించేవారు. సంచార జాతుల కన్యోన్య సమాచారా అందించేవారు.

ముసుగులు లేకుండా స్వేచ్చగా తలపెత్తుకొని తిరిగే స్త్రీలను చూస్తే వీరే 80 యేండ్ల (క్రితం ముసుగులలో దూరి ఘోషా పాటించేవారన్నదె నమ్మలేము. ముసుగుబ లేకుండా సాయంత పారశాలకు వెళ్ళ సాహ సించిన తమ భార్యల్ని దారిలో పొంచి పొడిచి చంపిన యిద్దరు మగవాళ్ళ మీద నడిచిన అభియోగం గూర్చి 1884 లో సోవియట్‌ ప్యత్రికలు (ప్రక టించాయి. వారినిద్దరిని నేరస్తులుగా నిర్ణయించి ఉతి తీసినందుకు మధ్య ఆసియా ముస్సిం (పపంచ ము(దేక పూరిత మైపోయింది.

మొదట బడులు పెట్టినప్పుడు సోదరులతో పారశాలలకు వెళ్ళిన బాలిక లెదిగేనతికి ముసుగులు మూలబడ్డాయి, వారా ముసుగులు ధరించనే లేదు కాని విన్న కధలబట్టి తమ తల్లులు తాతమ్మలు పడ్డ పాట్లు తెలుసు కున్నారు.

ఒకసారి స్వాతం్యత్యము చవిచూచిన స్తీ లిస్పు డెక్కడబడితే అక్కడ అన్ని ఉద్యోగాలలోను కనబడళారు కొందరు స్థానిక ప్రభుత్వ (పతినిధులు; కొందరు సుప్రీం సోవియట్‌ సభ్యులు. తామర్షేను. గోరీవద్డ జేరే నృద్ధులిది చూసి తల లడ్డంగా (తిప్పుకొంటూ ఉంటారు; “మన పరా

106 గాధలు స్త్రీల అందాన్ని గూర్చి పతిథక్తి గూర్చి, (వాయి కొని త్తీలను రాజకీయవే త్తలుగా చెప్పిఉండ తౌదంటారు. మధ్య ఆసియా (వజారాజ్యాలన్ని యత్తి సండిస్తాయి నూనె గను లున్న టర్కిమీనియాను విడి స్తే వారి ముథ్యాదాయ మీ “ెల్లబంగార మే.” ఎడారిని వశం చేసికొనే (పయత్నంలో బొగ్గు, ఇనుము, బంగా రం, ప్లాటినం, చమురు. మొదలగు పార్యిశ్రామిక (స్రముఖ ఖనిజాలను కను గొన్నారు. దానితో ఉక్కు. మిల్లులు, పోతపర్మిశమలు, రాసాయనిక సంస్తలు, భారీ యం[క్రాల తయారీ ఫాక్షరీలు, నూలు సిల్కు చేత మిలులు, వా! య్‌ న! పళ్ళు మాంసం డబ్బాలలో భ్యదపరబచే కర్మాగారాలు కుక్క. గొడుగులు లాగ చాల చోట్ల లేచిపోయాయి. ఇంతవరకు నిర్ల త్యంగా మరుగుపడి ఉన్న 'ప్రాగ్ఫూమి ముఖ కశే మారిపోయింది.

8. యువకులారా - తూర్పుకి తరలండి

ఆంగ్లేయులకు మొదట చూడగానే, రష్యను థాష విచ్శికాక్షరాల కూర్చులాగ కనిపిస్తుంది; మాట్లాడడం నేర్చాక దాంట్లో నిజానికి రెందు భాషలున్నాయని తెలుస్తుంది కొ తృవాళ్ళతో మాట్లాడడానికి, (పభుత్వ కార్యకలాపాలకు వ్యవహార భాష ఒకటి; రెండవది ఆంతరంగికులతోను, ఇండ్లల్లోను మాట్లాడే ముచ్చటగొలిపే మనోహరమైన భాష.

పిల్లవాని పేరు పియాటరు, పిల్ల "పేరు నీనా అయినా రష్యసులంత మాత్రంగా పిలవరు. కనీసం పియెట్కా- అనో, ప్నెటూష్కా అనో అంటారు. అంపే, చంటి పీటరు అని అర్థం. నీనాని నీనోచ్కా (చంటి నీనా అంటారు. పల్లలతో మిక్కిలి లాలనతో మాట్లాడతారు. “చంటి బంగారా”లనో, చంటి “ఆత్మ రూపొలనో “బుల్లి ఫావురా"'లనో, “రెక్కలు తొడిగే పక్షిపిల్ల ""లనో అర్హమిచ్చే మాటలతో వ్యవహరిస్తారు. “పభుత్వ (పథమ దాధ్యత పిల్లలు” అని వెప్పే (పభుత్వం మొదలుకొని? గారాముచేసే తాతమ్మల వరకు పిల్లలనందరు “జీవిత కుసు'నూ"* అంటారు.

10]

సోవియట్‌ పిల్లలకోసం (పత్యేక నాటకళాలలు, ఫిల్ము స్టూడియోలు ఉన్నాయి. దేశంలో కెల్ల పేరెక్కిన నటులు వారికోసం పనిచేస్తారు. (ప్రతి సంవత్సరం (పచురణ సంస్థలు వారికోసం కోటానుకోట్ల పుస్తకాలు వెలువ రిస్తాయి. అన్ని రకాల ఆటలు. ఆటవస్తువులు, పరనళాలలుగల “పిల్లల నగరాలు” పార్కులలో ఉంటాయి.

మాస్కోలోగ్‌లి చాల పెద షాపులలో “పిలల ప్రపంచం” అనే

ది గా దొకటి. ఇలాంటివి ఇంకా అనేక నగరాల్లో కూడ ఉంటాయి. పిల్లలకు కావలసినవన్నీ __అస్పుడు పుట్టిన పల్లకు కావలనిన సరంజాం మొదలుకొని పదిహేదేళ్ళ బాలికఠు (గ్రాడ్యుయేట్స్‌ పట్టభ్యద వస్త్రాల వరకు.__ఇక్కడ దొరుకుతాయి.

ఎన్నో సౌధాలను, (ప్రాసాదాలను పల్లల క్లబ్బులుగా మార్చేశారు,

॥ లా ఉం ఈ రోజులలో పిల్లల క్షబ్బులేని (గామం చాల వెనుకబడిన (్రామమన్న మాటి,

(పభుత్వం ఖర్చు చేసేదికాక, కర్మాగారాలు, వాణిజ్య సంస్తలు, సంఘసంస్కాార సమాజాలు, సమష్టి మతాలు పిల్లల ఆటవస్తువులకు, ఆటలకు, సరదాలకు పెద్ద మొ శ్రాలు (సత్యేకించి యిస్తాయిః పిల్లల క్లబ్బుల కుపకరణాలు, అలంకారాలు సమకూర్చి, చ్మితకళ, సంగీతం, నృళ్యంనేర్పే ఉపాధ్యాయులకు జీతాలిస్తాయి.

"సెలనలలో పిల్లలు కొండలకు, అడవులకుపోయి వినోదయ్యాతలు జరపడాని కెన్నడు ధనలోపముండరు. మిన్‌స్క్‌, భార్‌కోవ్‌, టిఫ్లి స్‌లలో

103 మనుష్యుల నెక్కించుకొని నడిపే పిల్లల దళ్ళుంటాయి. ఇంజనుకు బొగ్గు వేయడం, దానిని నడపడం, టిక్క-ట్లు అమ్మడం మొదలగు అన్ని పనులు పిల్లలే నిర్వపాస్తారు. పర్యవేక్షణక్ల్షై ఒకరిద్దరు. పెద్దలు వైన ఉంటారు. కాని స్టేషన్లు, 'జెలిఫోనులు, న్విచ్చిటోర్లులు,. మము పేవిళ్ళ, సీగ్నలు 'పెక్టైలు మొదలైన అన్నింటిపై అజమాయిషీ పిల్ల లదే. బాలవాలికలందరు డై9ినరు అవాలని ఎగబడతారు. వైల్వే సనివాళ్ళలాగే దుస్తులు ధరిస్తారు. అదొక ఆట మాతమని అనుకోకుండా నరియైన బాధ్యతతో వ్యవహరిస్తారు. నూరుమంది పెదా పిన్నా. (సయాణికులతో రైలుబండిని డజను స్రేషన్ల ౧ ర్‌ు బి౧ వరకు నడసడ నంత కేళికైన పనిక్తాదు. చిన్నప్పటినుండి సోవియట్‌. బాలురకు స్వతంత్రంగా స్వయంరత్ష కంగా ఉండటం నేర్పుతారు. నర్సరీ స్కూళ్ళలోను, కిండరుగార్లైన్‌ స్కూళ్ళ లోను, మరీ చిన్న పిల్లలకు కూడ తమ తమ పనులు తామే చూసుకొనే అభ్యాసం కలిగిస్తారు, ఎవరి డ్రాయర్లు, తువాళ్ళు, కప్పులు, సానర్లు, స్లేటులు వారివే. ఎవరివి వారికి తెలియడానికి (పత్యేక 0గా పువ్వు గురో, జంతువు గుర్తో వేస్తారు. స్వయంగా స్నానం ఇయ్యడం, బట్టలు "వేసుకోవడం, మొదలగు పనులన్నీ నేర్పుతారు. వాళ్ళ తిండి, ఆరోగ్యం చూసే డాక్టర్లుం టారు. శిథుమానసిక తత్వజ్ఞులు వచ్చి ఇతరులతో ఎట్లు మసలుకోవాలో, శ్రమశితణ యేవిటో వారికి నేర్పుళారు. శః తరిఫీదు పొందిన చిన్న పిల్లలు ళం మామూలు బడులకు వచ్చినస్పు డచ్చటి ఉపాధ్యాయులకు కొంతభారం తగు ణి తుంది. బడిలో పిల్లలు “వర్షభావం”* నేర్చుకొంటారు. తమ వర్షాన్ని కించ

104

పరుస్తానన్న భావం, ఇతర బాలు రామోదింసరనే తలంస్త వాలు అల్లరీ ఇాళ్ళును, సోమరి పిల్లలను తమళోడి బాలురకు తనుబడికి అగౌరవం తేకుండా సరిదిద్దడానికి దడాల నేరన్టులయొక్క. సమస్యపేరు, దారిని గూర్చి ప్రత్యేక తద్ధ తీసుకుంటారు.

సోవియట్‌ యూనియన్‌లో వ్యక్తట న్వంతంగా నడిపే బడులు లేవు. వారికొకే విద్యా విధానం. విద్య ఉచితము. (ప్రాధమిక, "సెకండరీ విద్య 15.16 ఏళ్ళవరకు) నిర్బంధము. బడులలో నేర్పే భాషలు వందకు మించి ఉన్నాయి. వివిధ _ప్రజారాజ్యాలలోని పిల్లలు వారి వారి మాతృ భాషలలోనే విద్య నభ్యపిస్తారు. రెండవ భాషగా “సమష్టి వ్యవహార థాషగా” రష్యను భాష నేరుస్తారు. అలాగే రష్యను. బాలురు రెండస థాషగా ఇంగ్లీషు, (పెంచి, జర్మను. వీదేశ ఛాషలా [కమ్యపావాన్యంలో అభ్య సిస్తారు.

ఇంగ్లీ షే ఎక్కువ (ప్రచోరం, (ప్రజాభిమూనంగల విదేశ థాష. కజక్‌ స్టాన్‌ రోజధాని అల్మా ఆటాలో ఎనిమిది తొమ్మి దేండ్త జాలనాలికలు చక్కగా ఇంగ్లీషు పాఠం నేద్చకోవడం ఫిళ్ళుత్‌సి బి, బి. సి. సంస్థ చూపింది.

ఎనిమిది సంవత్సరాలు నిర్బంధ విద, దీనిని పదేండ్ల వరకు "పెంచా లని అందుకు కావలసిన బడులను, ఉపాధ్యాయులను సేకరించాలని ఇప్పుడు (పభుత్వ నఖిలనన్తూంది. అన్నీ పల్లే (ప్రాంతాలు ఇంకొ యీ (ప్రమాణం అందుకోలేదు. [486 అంకానికి అన్నిచోట్ల పది సంవత్సరాల నిర్బంఫ విద్యాశాలలు నెలకొంటాయని (పభుత్వ మాళిస్తూ ఉంది.

105 ఐడి సెపెంబరు మొదటి తేదీని తెరుసారు. ఏడేండ్ల పిల్లల కదొక బి న్‌ య ఖుభ దినం. రష్యా (యు. యస్‌ యస్‌. ఆర్స్ఫ్‌లో విజ్ఞాన దాహం విపరీతం కాబట్టి ఆ దినం శాతీయోత్సన దినంచాగ భాసిస్తుంది. (కొత్తగా వచ్చే ఫిల్లలకు స్వాగతంకోనసం జెండాలు, తోరణాలు, దండలుతెచ్చి దబిడి నలంక లిసారు. పెద్డ పిల్లలు [కొత్తగా చేరేవారికి సం్యప్రడదాయానుసారంగా పుష్పా అవాలి. 6౧ గొ అణాల లతో స్వాగతమిస్తారు. (కొత్త పిల్లలను. వారి బట్టలను బట్టి, వీపున తళ తళలాడే చిన్న సంచులనుబట్టి, వారు ఉపాధ్యాయుల కోసం తెచ్చే పూల గుత్తులనుబటి పోల్చుకోవచ్చు. బడి పిలలంతా ఒకే రకం బటలు వేసుకొంటారు. చిన్నా పెద్దా వం గో చి బాలిక లందరు నల్లవో, గోధుమరంగువో ఎత్తుమెడల దుస్తులు, వినయ సూచకంగా తెలటి కాలర్లు, వెన వదులుగా కప్పుకొనే నల్లవో, తేల్లవో ళ్‌ ళం మ్‌ క! న! గౌనులూ ధరిస్తారు. దాయిరు పొడుగాటి శెరాయిలు, తోలు బెల్టులు, మెడని కొప్ప్సే షర్టులు, శిఖరాకారపు టోపీలు వేసుకొంటారు, వాలవాలికలు కలిసే చదుపుకారు. ఉన్నత పారళాలా స్తాయుల్లో ఇ ళా (పత్యేక విద్యాశాఖ లుంటాయి. బాలికలు గృహవిజ్ఞానము, బాలురు వడం గము, కర పని తీసుకొంటారు. చేనేత తివాసీలు, చేతిలో చేసే రాగి వెండిపని, మొదలగు పూర్వపు చేతివృత్తులు బడులలో ఇప్పుడు మళ్ళీ నేర్పుతున్నారు. సోవియట్‌ (ప్రజలకు పిల్లలయందు గల (పేమాఖిమానాలను బట్టి బడులలో పిల్లలను కొట్టటం వారు సహించరు, అది నేరంగా పరిగణిస్తారు.

[06 పిల్లల్ని కొట్టిన ఉపాధ్యాయుణి వెంటనే తొలగిసారు. అంపే పల లిషం క! ట్‌ న! అవ్‌ ఉం యనే

వచ్చినట్లు చేయవచ్చునని అనుకో రాదు. ఉపాధ్యాయుడు బడిలో కట్టుదిట్ల

గం యి మైన (కమశిక్షణ నెలకొల్పుతాడు. వా!

“ప్కాటు* ఉద్యమంలాంటిదే “యంగ్‌ పసయనీర్లు'” (యువనార్ల

ళా ళ్‌ దర్శకులు అనే పిల్లల నమాజం ఉంది. దానిలో 8.14 వయస్సు పిల్లలు మొత్తం 'రెండుకోట్లు సభ్యులున్నారు. సెలవలలో *కాంపు"లకు వెళ్ళి, కాంపు మంటలచుట్టు చేరి పాటలు పాడతారు; స్కాటులలాగే వీరు జూడ దేశభక్తి (ప్రమాణం చేస్తారు. వీరు సొంఘక రాజకీయ జీవితాల్లో పాల్గొంటారు. వారి కొక (ప్రత్యేక జాతీయ దార్హావ్యతిక, “పయనీర్‌ (ప్రాన్లా” ఉంది. బడివేళల అటి యణ తరువాత (ప్రధాన దేశ సమస్యలు చర్చించడానికి షెల్లల విజ్ఞాన కేంద్రా లుంటాయి. మాతృభూమికి తగిన పౌరుడుగా తయావయేటట్లు చదువురామని, నడుచుకొంటామని పయనీర్లు పతిజ్ఞ చేసారు లా షో అయ్‌

జట్టు నాయకుడు కొ త్తగాచేరే బాలుడికి సింధూర వర్ణ (తిధుజూవారప్పు రుమాణ మెడకు చుట్టగానే లాంఛనప్రాయంగా పయనీర్లలో చేరినట్లు లెక్క. పయనీర్లకు వారి బాధ్యతలు వారికి తెలియజేస్తారు. జ్ఞానము, సంస్కారము, ఆరోగ్యము, నంతోషము, సాహసము గల్లి, కష్టములకు లొంగనివారుగా పిల్లల్ని తయారు చేయడములో ఉపాధ్యాయునకు పయనీర్‌ సాయపడుట అతని పూచీ అని తెలియజేస్తారు.

పిల్లలు సంతోషంగా, ఆరోగ్యంగా, విద్యాధికులుగా ఉండాలని సోవి యట్‌ యూనియన్‌ కాంకీస్తుంది; సుఖ్యపద బాల్యం గడపడానికి సమ్మ్ట

క్‌ ఆగ్‌ సాధనాలు సమకూర్చి, పిల్లలు కష్టించి చక్కగా చదువుకోవాలని పభుత్వం కోరుతుంది. చదువు (వాత, గణితముతోబాటు మొత్తం 8,857 శిక్షణ తరగతులు గల పది సంవత్సరాల విద్యా (ప్రణాశికలో ఖగోళళాస్రము, రసాయన శాస్త్రము, మానసిక కాస్త్రము, శారీరక శాస్త్రము, (డ్రాప్తమన్‌, (డాయింగు కోర్సు, యాంత్రిక పరిజ్ఞానము. విద్యుక్‌ పరిజ్ఞానము. విదేశ కా ఖా

భాషలు నేర్చే ఏర్పాటుంది.

బాల బడులలో పోలీపెక్నిక్‌ విద్య (ప్రషోపెట్టారు. అనుభవంగడించ డానికి బడులలో (ప్రయోగళాలలుంటాయి. చివరి సంవత్సరం విద్యార్థులు కర్మాగారాలు, విదుగ్ధత్కే0(ద్రాలు, సమష్టి షేశ్రాలు, వ్యవసాయయంతాగారాలు చూచి వచ్చే విజాన యాత్రల కోసం 188 గంటలు కేటాయించారు. వసతి గృహాల్లోనే విద్యార్థులనుంచి, పోలీశెక్నిక్‌ విద్యలో ఇంకా ఉన్నతి సాధిం చాలని, విద్యార్థులను యంత్ర నిపుణులుగా. అణుళా స్త్రజ్ఞాలుగా, తదితర వృత్తులలో నిపుణులుగా తయారుచేయాలని ఇటీవల (ప్రయత్నిస్తున్నారు.

బాగా ఉత్తరమున టాంఢడ్రా అడవులలోను, ఎడారులలోను, పర్వత (పాంతాలలోను జనులు దూరదూరాలలో ఉండేచోట పిల్లలకు వసతి గృహ పారళాలలున్నాయి. ఎన్నా మైళ్ళ నుండి ప్‌ల్లలు కుక్కలులాగే బళ్ళల్లాను= ఒం'కెలమీద, విమానాలలోను వస్తారు; సెలవల కిండ్రకు వెళ్లారు.

ఈ వనతి బడులు మొదట ఎస్కిమో, నెన్ట్సీ, మొదలగు జాతుల పిలలు కోసం ఆర్మి.టిక్‌ [పాంతంతో పెట్టినప్పుడు వాషావేత్తలా జాతుల

103

మధ్య ఉండిపోయి, వారి సంథాషణా శబ్దాలు టహించి దారిఖాషను (వ్రాతలిపి గల నాషగా రూపొందించారు.

పిల్లలను బడికి పంపడానికి తల్లిదండ్రులను ఒప్పించడం చాలా కష్టమైపోయింది. బడి తెరిచేనాడు రైన్‌ డీర్‌ బళ్ళ్శల్లోను, కుక్కల బళ్ళల్లోను ది య ర. శ్‌ ణం తల్లిదండ్రులు పిల్లల్ని బడికి తీసుకు వచ్చినప్పుదు. వదిలి ఉండడానిక్‌ పిల్లలు, తల్లితండ్రులు కూడ దిగులుపడి పోయేవారు.

శం ళం

గోడవంటి ఘనపదార్థమేదై నా ఆనుకొని నిలబడడం ఆ సిల్లం దేహాల కలవాటు చేయడమే కొన్నాళ్ళ శిక్షణ అయిపోయింది. తలగడలు, దున్పట్లు, వేసికొని మంచాల మీద పడుకోవడం నారెరుగరు. ఉపాళ్యా యులు రాాతిఖ్శ వారిని మంచాలపై పరుండ బెట్టి వచ్చాక వారు (పవిర్మాతి మంచాల్మకింద గట్టి నేలమీద ఒడలుమరచి నిద్రపోతూ ఉండడం జరిగేది. వాళ్ల చేత దేడ్‌సీటి స్నానం చేయించడం _బహ్మ్‌ (సయత్నం అయ్యేది. ఎస్కీమో తల్లులు ష్‌్లల కాపాదమస్తకం తిమింగలాల 'ొవ్వురుద్ది, ఒంచికి తోట్లతొడిగి పపేసారు. గుడ్డలు తీసేసి, లోతునీళ్ళల్లోకి దింపుతూ ఉంటే వారు

ళు య జాల్‌ గ. యా

భీతిల్లిపోయేవాడు. ఆ గాధరా తగ్గిన మీదట కూదా ఇంటి బెంగతో జబ్బుపడి పోడేవారు. అక్కడ తల్లి దర్యడులు తమకోళ్ళ గూళ్ళ (ఇగ్జూల్లో పిల్లల గూర్చి మనోవ్యధతో కృళిస్తూ ఉండేవారు,

ఒకనాడు హరా త్తుగా వారంశా సన్ని తమపిల్లల్ని తీసుకుపోతారు. (క్రమేణా. వాళ్ళతోళ్ళ గూళ్ళు (ఇగ్లాల్రు స్టానే కలప ఇబ్ళు, ఇటుకటిళు?

109 లేచాయి. స్నానాలగదు లేర్చడ్డామి. విచ్యుత్తూ వచ్చింది. రేడియోలో విద్యా వననరం వారికి తెలియజెప్పేవారు. చినరికి మళ్ళీ పిల్చలంకా బడికి నచ్చారు. “నెిలవలలో పు సవాలు తాకాలువేసిన పెకైలలో కెక్కేవి. సీల్లలకు జూన చ్‌ శ్‌ సినిమాలకు నాటకాలకు ఫ్రీ టిక్కట్లు దొరికేవి. విజ్ఞానయ్యాతలు వినోదవేష ధారణలు, విందులు, వేడుకలు, జరిగేవి. శీతకాలం మంచులో పరుగు సందాలు, ఎండకాలం అడవుల్లో, కొఇడల్లో, సము(దతీరాల్లో వేసవికాంప్పలు ఉండేవి. సల్లెపిబ్లలకు వ్యవసాయక్షేత్రంలో సాయపడడ మిస్టం. (టాక్టర్ల సడపడం నేర్చుకుంటారు, పశువుల్ని చూసుకుంటారు. కోతల్లో పాల్గొం టారు జూన్‌తో ఐడి సంవత్సరమాఖరు, పది సంవత్సరాలు చదువు కొన్న విద్యార్థులకు మాస్కో (ెమ్షిన్‌ లో పెద్ద స్నాతకోత్సవం జరుగుతుంది. తె నల్లటి స్నాతక వస్త్రాలలో ఆడపిల్లలు మనోహరంగా ఉంటారు. కొత్తసూట్లు ధరిం చిన బాలురు వాళ్ళకు సృవ్వులు బహూకరిస్తారు. ఆ ఉత్సవాసంతరం వారందరు రెడ్‌ స్క్వేర్‌లో ర్యాత్రంకా ఆడుతూపాడుతూ గడుప్పకారు. తరువాత వారిలో కొందరు సొంశేతిక విద్యగాని కళాశాలా విద్యగాని అభ్యసిస్తారు, చదుపు ముగించి బడివిడిచే పిల్లల కోసం యూనియన్‌ అంతటి నుండి ఫాక్టరీ డై రక్షర్లు ఆహ్వానాలు పంిప్పతారు. వాటిని బడిమూసే ముంచే (ప్రకటనల బర్లల మీద అంటిస్తారు. ఆ పిలుప్పలేగాక పిల్లలకు చేళశం ఉం

110 మొత్తం మీద జరుగుతున్న అభ్యుదయ కార్య్మకమాలన్నీ తెలుసు, పెద 0 నిర్మాణ స్థలాలు, నూతన నగరనిర్మాణాలు, జలవిద్యుత్కే౦(డద్రాలు, కొత్త బొ ఇనుము వ్మజొాలు గనుల అభివృద్ధి (ణాళికలు ఉన్నాయి వారి నాకర్షిం చడానికి,

ఎన్నో వృళత్తులున్నాయి. వారు చేరడానికి; దేంట్లో చేరాలన్నదే వారికి

సమసగ్థ టర్కిమీనియా ఎడారులను జయిద్దామా? తజికిస్తాన్‌ వరదల్ని జ అదుపుళో పెడదామా? ఆర్కిటిక్‌ నూతస నగరాలకు రేవులకుపోదామా? లేక నునుష్య స్పర్శనెరుగని నైవీరియా భూములకా= చూర్మప్రాద్య కజగ స్టానుకా? ఎక్కడికి వెళ్ళినా శ్రమించి పనిచేయవలసినదే. రష్యాలో ఒక సామెత ఉంది. “స్థలం కాదు మనుష్యుని చేసేది, మనుష్యుడే స్తలాన్ని ఖై చేస్తాదు” అని,

“యూరల్పు దాటి దూరంగా వెళ్ళండి; మనిషి అడుగుజాడ లేని (వ్రదేశాల్లో స్థరపడండి, ఆవురావురనే 'స్టైప్సీ మైదానాలు దున్నండి, నరుని రాళ కెదురుచూస్తూ గనులలో బొగ్గు, ఇనుము, వ్రాలు, బంగారము, చమురు, ప్లాటినం, వెండి, రాగి దాగిడిన్నచోట్ల ఫాక్టరీలు, పట్టణాల కట్టండి,” అని 1854 లో సోవియట్‌ ప్రభుత్వాధి నేత నికితాకృ శ్చేవ్‌ యువ కుల్ని హెచ్చరించాడు. అ్యపతిహత ధైర్యము, కార్యదీకెక్షమలం, సాహ సోళ్సాహములు గల జనులు కావాలన్నాడు కృశ్ళేవ్‌.

వయ ల ఏకె చే ము ఆ పిలుపు ఇరవైైలక్షల ఎభై ఇల యువకులందుకొన్నారు. తాత్యా లికపు ఇండ్లలో, పాలిపోయే చలిలో, మండుపెండలలో, సినిమాలు నాట

111 కాలు బేనిచోట ఉన్న కొద్ది పట్టణాలకు కూడా రలు రోడ్డు, మోటారు ౧ మ్‌ ము ళం

బాటలు, చివరకు మామూలు దారులు కూడా లేనిచోట, చాలమంది యువ కులు నిలదొక్కుకొని ఉండిపోయారు.

17న శతాబ్దంకో మొదటిసారిగా రష్యనులు సై వీరియాలోను, దూర (ప్రాచ్యంలోను అడుగుపెట్టారు. ఓమ్చుు, టోమ్చ్కు ఇర్కుట్స్కు, (కస్నోయూర్చ్స్కు నొవోసివిర్చు. మొదలగు పారిశ్రామిక పట్టణాలు కట్టారు. జమీందారు సె వీరియా తోళ్ళ లాభాలతో తమ అప్పులు తీర్చుకొన్నారు:

కు -సెవీరియా కేకు వ్యాపారంతో ధనిక వర్తకులు మరింత ధనికులయ్యారు.

యూరల్సు, నై వీరియా, కజగస్థాన్‌ దూర(ప్రాచ్యాలలో నున్న నగరాలలో మూడింట రెండువంతులు (కొత్తవే. ఆయస్కాంత సర్వతాల మీద విమానాలు ఎగిరేటప్పుడు దిక్సూచికాయం[క్రాల ముళ్ళుచేసే చిత విచిత్ర చోద్యాలు విమానచోదకులు గమనించి ఆ సర్వతాలను ఇనుసపొడి అంటిపెట్టుకొని యుండుట కనుగొన్నారు. దానితో అక్కడ ఉక్కునగరం -మేగ్నిటోగోరస్కు- వెలిసింది.

వీథుల్లో జనులు నడుస్తూ ఉంటే బొగ్గు రేగడం గమనించాక కజగ స్టాన్‌లో బొగ్గు గనులుగల కరగండా నగర మేర్చడింది. యావతపంచా నికి దీర కొలం కరగండా బొగు సరఫరా చేయగలదని శాస్త్రజుల అంచనా

ఖు గి గ్‌ *

దూర(ప్రాచ్యంలో అదూర్‌నది ఒడ్డున ఒక నగరం నిర్మించాలని 1982 లో ఒక యువక బృందం తలపెట్టింది. దానికి అదూర్‌ కొమ్చొ

112 మోల్ఫ్కుం అన్ని పేరు పెట్టారు... ఆ (ప్రాంతాల్లోని 'షెద్ద పార్శికామిక నగ ళో ౪ కే రాల్గో ఇస్పుడదొకటి. _ _

ఈ (ొత్త (ప్రదేశాలకు వెళ్లాలంపే యూరల్సుకు, టైకాల్‌ “పవి సరస్సు""కు మధ్యనున్న 'సైపీరియా పశ్చిమ గోధుదు మండలందాటాలి. ఆ “పవ్మిత సరస్సు” లోతు 5, 820 అడుగులు, అది ప్రపంచంలో తెల్ల లోతైన సరస్సు, మానవుడెరిగినంత వరలు ఇక్కజొక్కచోట మ్మాత్రమే మంచిసీటి సీలుచేసలు దొరుకుతాయి,

సైవీరయా శూర్పుకాగం చిట్టడపుల, బయళ్ళ, పర్వతాలమయం. ఉస్టస్టాయి నున్నా (కిందకు ముప్పైడ్కిగీలు జారిపోయినా, అక్కడి. పొడి వాతావరణంల్‌ మంచు జల్లులు తట్టుకోవచ్చు. సెవీ8యా శీతకాలం బాల

శ ళం యద న్‌ చెడ్డది. కాని వేసవిలో వెచ్చని సూర్యరశ్మికి కళ్ళుజిగేల్‌ మనే రంగుల పువ్వులు కొల్లలుగా పుట్టుకొస్తాయి.

ఈ (కొత్తభూములు మనోహర ఆల్హాయి పర్వత తలాలలోను, ఉత్తర కజగస్థాన్‌ ఎడారులలోను, ఎడారులవంటి (వదేశాలరోను ఉన్నాయి. పర్వత సానువులలో సుందర నుక్షేశ్రాలున్నాయి. వానికింకా వైన మంచుగడ్డ శిఖరాలున్నాయి. తోయలళలో సీరిమసరస్సులు, గర్జించే జలపారాలు ఉన్నాయి. అల్జానదీ ప్రవాహాల మీద కేకు రవాణాచేస్తారు. ఆల్లైన్‌ మైదా నాల్లో (ప్రశాంతంగా గొలరెలు పచ్చిక 'మేస్తాయి.

[13 ఇం గండుకు పదకొండు రెట్లు వి స్తీరంగల కజగస్తాన్‌ అజ్జాతంగా ఉం ౧౧ జవలిి థి ళా

మరుగుపడిపోయి ఉందం కే ఆశ్చత్యకర మైన విషయమే.

దక్షిణ (ఫ్రాన్సులోలాగ వెచ్చని వాతావరజణంగల రాజధాని ఆల్యా ఆటా (ఏపిల్పు తం్యప్ర్‌ తప్ప తక్కిన కజగస్టాన్‌ పూర్వపు రష్యను దేశసటాలలో తెల్లటి (ప్రదేశంగా, అంటపే కానన మెరుగని (ప్రదే శంగా, చూపబడేది, “ఆకలిగొన్న _పైప్పీల”లో చమురు, బంగారము, ఫాటి నం దాగి ఉన్నట్లుగాని, మరుభూములను సేద్యభూములుగా మార్చవచ్చుస్‌ని

గిలి

గాని ఆ నాడు ఎవ్వరెరుగుదురు!

శః (కొ త్తభూముల వర్షన అతిశయోక్తిగా తోచవచ్చు. అంత

కా! కూ అలి పొడుగుపాటి రై ల్వే మార్గ మెచ్చటనులేదు; అంత ఎత్తైన పర్వతాలెచ్చటా రా మ. వే

లేపు, (ప్రపంచమున కెల్లా పొడుగుపాటి నాలుగు నదు లిక్కడే ఉన్నాయి: యెనిసె, లీనా, ఓబ్‌, ఇర్‌టిష్‌ నదులు విద్యుదుత్చాదనకు సిద్ధముగా ఉన్నాయి. ఆనకట్టలప్పుడే తయారవుతున్నాయి. మాస్మ్కోకి వేలాదిమైళ్ళ దూరంలో నిక్కడ దేవదారు వృక్షాల మధ్య పనిచేసే శాస్రజ్ఞాల కోసం పరి శోధన శాలలు లేస్తున్నాయి.

'వేనకు వేలమైళ్ళ రై ల్వే మార్గాలు వేస్తున్నారు పల్లెలకు, పట్టణాలకు

మూ చా శ అటి లం చు

మధ్య రాజమార్గాలు నిర్మిస్తున్నారు. నిర్మాణ స్థలాలకు (ట్రక్కులు, లారీలు రావడానికి మోటారు రోడ్డు ఉపకరిస్తున్నాయి. మారు మూలలందు విమానా (శ్రయాలు వెలుస్తున్నాయి.

ఇంకా చేయవలసింది చాల ఉంది. (కొత్త భూముల అపారసంపద

8

[సశ

వశం చేనుకోడాని కింకొ జనం, ఇంకా యం(శ్రాలు, ఇంకా ధనం కావాలి. ఎన్నెన్నో ఆకర్షణలు కల్పిస్తున్నారు. ఎక్కువ జీతాలు బోన స్పులు ఇస్తామంటున్నారు; థోగభాగ్య పళికరాల సరఫరా ముందు పీరికి, రైళ్ళలో విమానాలలో తొలి సీట్లు వీరికే: ఎక్కువ సెలవలు కూడా వీరికే.

అద్భుతావహమైన సిర్మాణ (ప్రణాళికలు, అధునాతన యర్నత్రాలు, శాన పరకోధనలు సైబీరియా, కజగస్టానులలోనే ఉన్నాయి. జీషిత చ్వారంలో (పవేశంపనున్న యువకుల లిచ్చట సాహనకృత్యాలకు, ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు అవరాళశముంది.

నేడు రష్యా (యు.యస్‌.యస్‌.ఆర్‌ ఎలో “కూర్చుకు పో” అనేది పరిపాటి పదం అయింది. "సై వీరియా చూడకపోతే వపంచమే చూడనట్లు” అన్న నొనుడి నక్కడి (ప్రజలు వాడుకలోకి తెద్బారు

అనుబ౦ధము

నాణిములు

సోవియట్‌ (ప్రధాన నాణెం రూబుల్‌. ఒక రూబులుకు నూరు కోపెక్కులు. కోపెక్కులు చిల్లరగా వాడుకుంటారు. 1$96! లో యు. యన్‌. యస్‌ ఆర్‌. సేటు బ్యాంకు 100, 50, 26, 10 రూబుల్బు విలువ చేసే కరెన్సీ నోట్లను, యు. యుస్‌. యస్‌. అర్‌. స్టేటు (కెజరీ 5, త 1 దూజుల్చు నోట్లను విడుదల చేశాయి. గోట్పు కాక లోహ నాణాలు ఒక రూబుల్‌వి, 60, 26, 15, 10, 8, 2 ! కోపెక్కు లవి విడుదల చేశారు. లేత, ముదురు, నీటిరేకలు. అయిదు కొనల నక్షత్రపు ముద్రగల కాగితాలమీద నోట్లు ముద్రించారు. అంతకు నుందు వి న ౦దు వాడుకలోనున్న నోట్ల కన్న 1001 నోట్లు చిన్నవి. 100. 50, ౭5, 10 దూబులు నోటు (గ్రమవరుసలో ఆలివ్‌, ఆకుపచ్చ, లిలాకు, గులాబీ రంగులలో ఉంటాయి. వాటి కొకవైపు లెనిన్‌ దొమ్మ, విలువ, యు.యస్‌.యస్‌.ఆర్‌, (ప్రభుత్వ ముద్ర ఉంటాయి; రెండోవైప్ప 100 రూబుల్చు నోట్లకు మాస్కో 'డెమ్లిను బొమ్మ, ఏభై రూబుల్సు నోట్లపైన మాస్కో (శెమ్లిన్‌ (సభుత్వ భవనం బొమ్మ ఉంటాయి. శ, 8, 1, రూబుల్‌ నోట్లకు (కమవరుసతో ఒక వైపు మాస్కో (శైన్లిన్‌ స్పాస్కీ గోపురము; మాస్కో

1216 (తెమ్లిన్‌; యు. యస్‌, యప్‌. ఆర్‌. (ప్రభుత్వ ముద ఉంటాయి. వాటి రంగులు వరుసగా సీలము, ఆకుపచ్చ, పసుపు.

రూబులు నాణాలు, 50, 26, 15, 10 కోపెక్కుల నాణాలు రాగి _ నికెలు మిిశమలోహంతో తయారు చేళరు. 5, 8,2,1 కోపెక్కు నాణాలు కాపరు జింకు మిశవమముతో చేశారు. అన్ని నాణెములకు ఒక వైపు దాని విలువ, విడుదల సంవత్సరము ఉంటాయి. లిండో వైవు యు. యన్‌, యస్‌ ఆర్‌ (స్రభుత్వ మ్యుద్ర ఉంటుంది.

"పేరుకు (ప్రభుత్వం. రేటు 10.2% రూబుల్సు. య్యాతీకులకు మాతం ప్రత్యేకంగా పొనుకు 27 రూబుల్చు ఇస్తారు. (1 రూబులు=8ీ రూపాయిలు.

విద్య

యూనియన్‌ అంతటా ((ప్రాధమిక ఉన్నత పై: ఏమరీ "సెకండరీ విద్యలను 15-18 వయస్సు వరకు (ప్రతివారికి ఇచ్చే 8 సంవత్సరముల ఉచిత నిర్చంధ నిద్యా విధానముంది, విద్యార్థులు మరో మూడు సంవత్స రాలు పోలీప్పెక్నిక్‌తో గూడిన సెకండకీ హరశాలలోగాని, సాంశే తిక్క, లేక (ఫ్రత్యేక పారశాలలోగాని చదుపుతారు. చదువృవూని పర్నిశ్రమలలోకి వెళ్టదలచిన వారు మూడు సంవత్సరముల సాయం కాల పాఠశాలలలో సెకండరీ విద్య పూర్తి చేనుకోవచ్చు. పని చేస్తూ చదివేవారికి చదువుకొనుటకు వారానికి రెండు రోజులు జీతప్ప సెలవు ఇస్తారు. (ప్రాథమికము మొదలు విశ్వకళాశాలల వరకు

[17 విద్య ఉచితము. హైయ్యరు విద్యాశాలలలోను, (ప్రత్యేక వెకండరీ పారశాలలలోను, విశ్యకళాశాలలోను చదివేవారికి “గ్రాంట్లు” (ధన సాహాయ్యం) ఇస్తారు. 1850-80 సంవత్సరములో సాధారణ విద్యా శాలలలో, (కృషిక కార్మిక యువకుల పారశాలలతో కలిపి చేరిన వారి సంఖ్య మూడుకోట్ల ముప్ఫై లక్షలు, వారు గాక (సత్యేక "సెకండరీ పారశాలలలో పంధొమ్మిది లక్షలు, హైయ్యరు విద్యా సంస్థలలో ఇరవై రెండు లక్షలు చేరారు, వ్యవసాయము నహకార పద్దతుల (సమష్టి క్షేశ్రాల్రు లో నడిచే పెద్దకేక్రాల ద్వారా అత్య

ధిక శాతం వ్యవసాయం ఎరుగుతూపుంది. ఈ శతాద్దిపు

ముస్పయ్యా పడి ఆరంభంలో సమష్టి వ్యవసాయ క్షేశ్రా లేర్ప

డాయి. వెనుకటివలె చిన్న చిన్న కమికాలు క్షాక కర్షకులు తను

భూముల్ని, వ్యవసాయ పరికరాల్ని కలిపి సమష్టిగా విస్తీర్ణ కత్రా లతో వ్యవసాయం సాగించారు. (టాక్టర్ల, కోతయం(తాలు మొద లగు అన్నిరకాల ఆధునిక యంత్రాలను పెద్దక్షేతా లుసయోగింస గల్లాయి. పంట మేలురకంగాను, అధికంగాన్ను పండింది. ప్తి తేయాకు పంటలలోను. నారింజ శాతి ఫలవృతాల పెంపకంలోను, చేపల పరిశమలోను కూడ యీ సమష్టి క్షేతవిధానం పని. చేస్తూ ఉంది. ఎక్కడో మారు మూల (ప్రదేశాలలో కొన్ని పొలాలు, కొన్ని చేపల పల్లెలు మ్మాతం వ్యక్తిగత ఆస్తులుగా ఉన్నాయి. (ప్రతి నెలా సమష్టి వ్యవసాయ కర్షకులు వారి భావి ఆదాయం మీద

118 ముందుగా కొంత వాడుకొంటారు. సంవత్సరాంతంలో. లెక్కలు తేలాక మిగతాది పుచ్చుకుంటారు. నాణాల రూపంగానే కాక ధాన్యం బంగాళాదుంపలు, కాయగూరలు, పళ్లు, పాలు, మాంసం రూపేణ కూడ తీసుకుంటూ ఉంటారు. పకి సమష్టి వ్యవసాయదారుడు. వ్యక్తిగతంగా తన భోజనానికై కాయగూరలు పండించే చిన్న పొలం, ఫల పుష్పాల చిన్నతోట, కొన్ని గొడ్డు, కోళ, వాటిక శ ల గో మనా తావలపిన కొద్ది పరికరాలు, చిన్న ఇల్లు, కోళ్ళకు గొడ్లకు పాకలు ది ౮ ౧

కలిగి ఉండవచ్చు.

(పభుత్వ వ్యవసాయ తత్రాలు

పీటిని (పభుత్వం నడుప్పతుంది, ఇవి కూడ సమష్టి క్షేశ్రాలకోపాటు పని చేస్తాయి. యం(కాంగంతో పెద్ద పెద్ద క్షేత్రాలను సాగుచే స్తే కలిగే లాభం కర్షకులకు చూపడానికై ఆదిలో ఆధునిక యంత్రాలతో, ఆధునిక పద్ధతుల మీద ఈ (పభుత్వ క్షేత్రాలలో కూలీలకు ఉద్యోగు అకు జీతాలిస్తారు. వారికి వ్య క్కీగతంగా చిన్న పొలం ఉండవచ్చు. (పభుత్వ క్షేత్ర మొక్కింటికి సగటున నాలుగు వందల మంది పని వారుంటారు.

జండా

సోవియట్‌ జెండా ఎరగా దీర్ధ చతుర్శసాక్రారంగా ఉంటుంది. జెండా కర్రకు చేరువను జెండాకు పైతట్టున. అయిదు కోజాల జరీఅంచు నక్షత్రం ఉంటుంది. జండాపైన బంగారు సుత్తి, కొడవలి ఉంటాయి. సూర్య

119 కిరణాలతో 17 పరివేస్టితమైన భూగోళం, యు, యస్‌. యస్‌. ఆర్‌. (పభుత్వ ముద యు. యస్‌. యస్‌. ఆర్‌. భూథాగం మీద అయిదు అంచుల నక్షత్రం పైన గుర్తుగా గల సుత్తి కొడవలి ఉంటాయి; గోధుమ వెన్నులు అర్థచం(ద్రాకారంగా రెండు వైపులా ఉంటాయి. దిగువను “సకల దేశాల పారిశొమికులు కలనండి”” అన్న వాక్యం పదిహేను యూనియస్‌ రిపల్లిక్కుల భాషలలోను (వాసి ఉంటుంది. 165 రిబ్లైక్కులు యు. యస్‌. యస్‌. ఆర్‌, లోని 15 యూనియన్‌ రినల్మిక్కులను గూర్చిన వివలాలు :._ రిపబ్లిక్‌ జనాధా రాజధాని 1 రష్యా 11,7494ఓ000 మాస్కో చ్ద, య్యుశేన్‌ 4. 18,98,000 శీవ్‌ 4. బైలో రష్యా 80,60,000 మిన్న్కు శీ ఉజ్‌ బెకిస్థాన్‌ 81,18,000 తాష్కెంట్‌ ర్‌, కజకస్ట్రాన్‌ 08,01,000 ఆల్మా ఆటా శే జార్జియా 40,40,000 టిఫ్లిస్‌ 7. అజర్‌ బెజాన్‌ 87,00,000 బాకూ

[20

8. లిథువేనియా 27,18,060 విల్నియస్‌

$. మోల్టావియా 28,80,000 కిషినేవ్‌

11. లాట్వియా 26,94,600 శ్‌గా

12. కిరి జియా 20,68,000 ఫపూంజి షె

శప తజికిస్తాన్‌. 18,82,000 స్టాలినాబాద్‌"

18 ఆల్మీనియీ 17,88,000 యొురివాన్‌

14 టర్కుమేసియా 15,20,000 ఆష్కా_బాద్‌"

5 ఎస్తోనియా 11,06,000 టల్లిన్‌

నదులు

ఆరు మైళ్లు మించిన పొడుగుగల వదు రెకలక్షె ఎనఖ్జై 'వేన్నాయి. అన్నింటి పొడుగు కలిపితే 18 లతల 64 వల మైవ్తంటుంది. అన్నింటిలోకి పొడుగ్నైన నది లీనా. 2,650 మెళీ పొడుగె న ఈ నది వై బీరియాలో ఉంది. వాల్గా, ఓట్‌, ఇర్జిష్‌, యేనిసే నదులు నాల్గులో ఒక్కొాక్కడాని పొడుగు రెండువేల మైళ్ళకు మించి ఉంది, మరో అరు నదులు అఆమూర్‌, కొలిమా, ఊరల్‌, నీపర్‌, నిరా డర్యా, డోన్‌లు ఒకొక్కటి వెయ్యి మైప్ల మించి ఉన్నాయి.

[21

అటలు

దై నందిన జీవితంలో శారీరక వ్యాయామానికి ఆటలకు (ప్రాముఖ్యం ఉంది. వాటికి రెండువిధాల (ప్రాధాన్యమిస్తున్నారు. మొదటిది అరోగ్య వంతులు బలిస్టులునగు (ప్రజలను తయారుచేయుట. రెండవది కన రత్తులు, సాముగరడీలు, (క్రీడలు, వర్వతారోహణాలు మొదలగు వాటిలో నిపుణులను తయారుచేయుట. మంచు వరుగు పందాలు మొదలుకొని మంచు జారుడు పందాల వరకు మొత్తం ఏన్లై రకాల ఆటలలో వేలాదిమంది ఉక్పాహంగా పాల్గొంటారు. ఎక్కువ జనా దరణ ప్యాతమైన అటలు : పుట్‌బాల్‌, వాలీబాల్‌, బాస్కెట్‌బాల్‌, ఐస్‌ హాకీ, వాటర్‌ పోలో, లాన్‌, పేబిల్‌ కెన్నిసులు, కకాషన్‌ మధ్యఆసియా జనుల కత్యంత (ప్రియమైనవి గుురపుస్వారీ. జాతీయ పద్ధతిలో క స్తీ

సుప్రీం సోవియట్‌

"దేశంలో అత్యున్నశాధికారం గల సంస్థ స్ముప్రీం సోవియట్‌. దానికీ యూనియన్‌ సోవియట్‌, జాతులసోవియట్‌ అనే రెండు శాఖలు (ఛాంబర్సు) ఉన్నాయి. రెండింటి హక్కులు అధికారాలు సమానం, సాధారణ ఎన్నికలలో రహస్యపు వోటింగు పద్ధతిని నాలుగేండ్ల కొకసారి సభ్యుల్ని ఎన్నుకుంటారు. అవిటి వారు శిక్షితులై న రాజకీయ నేరస్థులు తస్స 18 ఏండ్ల వయస్సున్న (ప్రతి వానికి వోటు ఉంది. యూనియన్‌ సోవియట్‌ కు (ప్రతి మూడులక్షల జనాని

122

కొక (ప్రతినిధి చొప్పున ఎన్నుకుంటారు; జాతుల సోవియట్‌కు (ప్రతి యూనియన్‌ రిపన్లిక్కునుండి ఇరవైయైదుమంది. (ప్రతి సర్వ స్వతం్యత్ర రిపబ్లిక్కు (2400109025 ₹60౪రర్పొ నుండి. పవ కొండు మంది, (పతి న్వతంత (పాంతం (22౧90౧49 ₹6810%, నుండి అయిదుగురు, (పతి జాతియ (ప్రాంతం (8260041 2702), నుండి ఒక్కరు (పతినిధులు ఉంటారు. రెండు శాఖల మొ తం సంఖ్య 1,547. అధిక సంఖ్యాకుల వోట్ల నుబట్టె చట్టాలు తయారు చేస్తారు. ఏ ళాఖకాళాఖ సమా వేశమౌతుంది. ఒక్కొ-క్కస్పుడు రెండూ కలిని కూడా సమావేశమౌతాయి. స్కుపీం సోవియట్‌ సంవత్సరానికి రెండుసార్లు సమావేశమౌతుంది. (ప్రతినిధులు ఇళ్ళకం తిరిగి వెళ్ళి వోటర్లకు జరిగిన సంగతులు వివరించి కార్యాచరణకు పూనుకుంటారు. వోటర్ల కసంతృప్రి కల్గినచో సాధారణ ఎన్నికల వరకు ఆగనక్క_రలేకుండానే ప్రతినిధులను కొలగింపవచ్చు. ,ప్రత్ర నిధులొక అధ్యత్షసభ (060690 నెన్నుకొంటారు. దాని కొక పెసిడెంటును, 15 రిపబ్లిక్కుల నుండి ఒకొక్క వైస్‌ (పెసిడెం టును, ఒక సెకటరీని, 16 గురు సభ్యుల్ని ఎన్నుకొంటారు. సభల మధ్యకాలంలో. ఈ (వెసిడియం సంపూర్ణ "హక్కులతో పని చేస్తుంది. అననరం వస్తే (ప్రత్యేక సభలను సమావేశం చేస్తారు.

మాస్కో విశ్వవిద్యాలయిం

వళి రిపద్లిక్కుకు (ప్రత్యేక విశ్వవిద్యాలయాలున్నాయి, అన్నింటిలో పెద్దది మాస్కోలో ని '“బోమనోసోవ్‌* విశ్వపెద్యాలయం. 1800 సెఫ్టెంబరు

123 నెలలో దీనిలో 28,000 మంది విద్యార్థులున్నారు. అచటి 87 భవనా అలో 27 అధ్యయనం కోస ముద్దిష్టమైనవే. మధ్యలోనున్న 780 అడుగుల ఎత్తు గల 82 ఆంతస్తుల భవనాని కిళ్ముసక్కలా 1& అంతస్తుల భవనాలున్నాయి.. మధ్య భవనం ఒక్క-దానిలోనే 22.000 గదులున్నాయి. విశ్వకళాశాలలో పుట్టిన శకువు రోజుకొక గదిలో గడిపితే చివరి గదికి వచ్చేసరికి అరవ్వై యేళ్ళ వృద్ధుడౌతాడు. అధ్యయనానికి, నివాసానికి కలిసి మొ త్తం 45,000 గదులున్నాయి. భవనమంతా తిరిగి చూడాలనుకొన్నవారు 80 మైళ్ల సడవ వలసి ఉంటుంది యాః ల్ల న్‌ త్య టో . మం న ౯. " / ఒేవరా శ్చ

1 అ 6 ఇ 6 అ 1% క! తి € ఖై (! € టి ట్న వై నం...

• న క య పా 49 ౬ క క కం. మం టం ద్‌ కంట. ప స యు. ల ? గ న్నీ స్‌ ఇ న. లి + థి మనీ తీ పం + ఉం స శృ క్షతం వళి ళ్‌ ఎ స సతు మ డ్తో ల్‌ డు వ స ఎ భాద చ శ సో ల చాడ అటో న్‌ ఫల లీ ళి న్‌ లి లో న్‌ యు! వ న నా వి యు. వ. వ్‌ ల స రుం, ్యే స ట్ట ళా గ గ ఓీ8గ0ఏగువే . ల లీ ఆళ్ళ బ్యా గ్‌ + శో వ వ లతా లలో సమాన్లు క్‌ న స మ లీ + గగ టీ లొ స్ట చ ళా న్‌ 6110960౫ రే స? శ క్త టీ గా గ హ్‌ జ్జ గ్గ జో (0011 ర్మ రల కక గి4ి క్షన్‌ బ్‌ో ర క్‌ ట్య న్‌ 2716 స్టో ( ల్‌ టి ప్‌ో గ లమ 8225 ల శా ॥ గల స్తై సులి గ్‌ ల న్న నగ; చ న వ

• కాకు గ్‌ ై చ్‌టిగు స్త అయోల శప 69౪47మ శె హు వం ట్‌ లీన్‌, మై క స్‌ ఉత మ. న జో పం. మో కా 6 జ గో గి ణి గ 44 (ప) శ ఓ మ ట్‌ దె, ఇజం అ ఆజ ఆ | న యే! త్న గ్‌ గైస్‌ పాలం ం క్క చ్‌ జే కక్ష గక ఇకా య పాలు మ... న్స పతా ల “ల ఇచ్శ క్‌ అతో... సరో ౮ గడి2 డి % న ఉ సరత రక? 4 క్రై లక శ జో స్టా త్‌ | (మ లే ఎగా వ్‌ బా ర్యా వశ శా టిం న. శ లీ చ 1 స మా శ అళి న్ను ౮ క్‌ లి లి న్‌బ్న లో స న. రా. | చ రుడే క్మ్‌ స్ట శి ట్ర దల గి చల టా 1 ఉమా శ యవల అసస ర || కటల కన ంంట!ట [| వో న్‌ త య్‌ న కం కను గ ట్‌ శ కమం నన లలన టన్‌ ణి శ టి. సత వ్‌ క్‌ ళా రంల కాం ళీ జ ల్‌ ఆఫ తి కు కస్పెలం తీ స తొలు: (ి టం పో పకా ఇ షే

| న క్లో భ్‌ ( ల్‌ణాగ్టరై చలి | 4 వలా/టన్ట పగల కంక | ల “లి ద శీ గ - వ (1 నో న ట్‌ అస్య ర్క ఫస సుం వ న సంచ యర య ల్‌ రా. స్‌. లం సట యై న్నాం కు ర వ ఓ క. న! ల న /ర్లో స శి ఏపని 6 లో / బజ్‌ హో అ లాం ని జ్‌ సక క న టా వ నాం సు లే న గచ మం 1 సుజిం, ల్‌ు వా. షి క న స్త టై. వలా సీజ్‌ క షే యక మ. నట. అయ్యనం (ఇ యు హ్‌ ళ్‌ ౧ న్‌ -రిగితీ గోట్‌ గ చే (సమర్త స్క జీ స , _. మ్రోగాయి నంలో టు యు సన్న ప ॥ ర్రబన పరం 10003 ఫట్‌ హాయ లో కేన" ల న సాన్‌ ; నన ల మ క జల 503168] 11165 టం ఇ ( ని నన డానీ నం. ద్ని శ 657 70 ౧౯£౬౯06 14188253 ష్‌: శి షం సో న 1 మి త జంణలయ్యలం 404 7 [౬దోరు? ర సం? లుం డై తో రి 6౫0౪6 జ 6బజిగ4! 0116౧ 11000409 స ఖం 7 త ౫088ల 11 ౧౮౪ 19 గషియంలి11ల తం శి గగన 12 7011 ఏ సుణాగీతం 1041284 అపి , క్‌ వంట! 13 ౪1500 21 గకగం212 క 4 రణ 6 0ంం1నణి అ 14 త ట్యట4ిి వా వజటింగా! ణ్‌ కకం త్‌ కంా4ంటి య!

స ర స న వర న క న స ల.) స యళ నన టం వము స ర క న టం స ర ట్‌ గీ వం) నన న న ఇం. స్‌ రం ల? పాం నం లం కల్‌ న న టం ల... శేఖ ఈ చే చా. ధా మ. ల లి ల ము య్‌ లప. స నం ర స న ట్ర నం.

సు స్స ర యో షల: స రేస... ల! య ప త... స్‌ నటే. టా క య గాం యా ల త య... చ మ (ల న! నాట ఓ. న టయ టాం (1

య స మా , నో యనే స జ. పాట న్‌ న! షస సా... ట్‌ లయ త్‌... న స స న నే మ జ ఏష!

మ. / మ్మా

న్‌ తను టు డా మంట లీ ట్ర చ మలా నత్త న త్‌ో ల్‌ నా ఈ గ? టు యాం. టం నే ము చ తుం ఖా న్‌ పల్స్‌ స మ ల య ల రం. లే హి సన. య హు బళ న | దయ. పంటని లో సమాస ఆతం నం! న ప క. ట్‌! క.