Analysis: Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/sataaabadaaalaugaaa-taelaugau-bhaaasaaasavaraupam
Date: 2026-08-04 18:39
Chunks: 18

---

Book Overview

Book: Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)
Source: https://sundarayya.org/sataaabadaaalaugaaa-taelaugau-bhaaasaaasavaraupam
Total OCR chunks analysed: 18

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 97%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• తెలుగు
• చేసిన
• సాహిత్య
• తెలుగులో
• కృతజ్ఞతలు
• మోహన్‌
• శ్రీముఖ
• వ్యావహారిక
• రచయిత
• పుస్తకాలు
• అనేది
• ఉన్నాయి
• ఆర్‌
• పదాలు
• కూడా
• కొన్ని
• ఎంతో
• కాలనీ
• థ్రీ
• ప్రింటర్స్‌
• విద్వాంసులు
• పూర్తిగా
• పేర్కొన్న
• అకాడమీ
• పొందిన
• కంచి
• రమాదేవి
• భాషా
• పరిశోధక
• భాషలు

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0001-0010.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 5995

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [69, 70, 71, 72, 73]...

Key Terms:

• తెలుగు
• చేసిన
• సాహిత్య
• తెలుగులో
• కృతజ్ఞతలు
• మోహన్‌
• శ్రీముఖ
• వ్యావహారిక
• రచయిత
• పుస్తకాలు
• అనేది
• ఉన్నాయి
• ఆర్‌
• పదాలు
• కూడా
• కొన్ని
• ఎంతో
• కాలనీ
• థ్రీ
• ప్రింటర్స్‌
• విద్వాంసులు
• పూర్తిగా
• పేర్కొన్న
• అకాడమీ
• పొందిన
• కంచి
• రమాదేవి
• భాషా
• పరిశోధక
• భాషలు

Extractive Summary:

వెల; ర్హూ 15=0 శ్రీముఖ (పచరణ నెం 4 (ప్రథమ మ్యుదణ _ 980 పశులు సళకశి అకాగ్‌ శం తబా 699 న గొంథధాలయం ఈ + న. క్ష నె న “మోూెని శి న్‌ ఖై నున త్తు య్య ప జా దండ నా 0 ళ్ళ ు గ రు ఉై(6గ్‌ ర్తి ట్ర క థ్‌ 7 థ్రీ విజయా ప్రింటర్స్‌ హ్రైదావాద్‌ = 500 0+4 ఫోన్‌ 506 8 అందుబాటులో ఉన్న శ్రీముఖ (పచురణలు థ్రీమఖ (ప్రచురణ సంస్థ 989లో స్థాపించబడింది అప్పటినుంచి 8 పుస్తకాలు పచురించింది ఈ “శతాబ్దాలుగా తెలుగుభాషాస్వరూపం” అనేది పవ్నాలుగవది మా (పచురణంపై పారికులు చూపించిన విశేషాదరాభి మానాలవల్ల ఏడు పుస్తకాలు పూర్తిగా అమ్మకమమిుపోయాయి ఈ దిగువ పేర్కొన్న వడు పుస్తకాలు మృాతమే ప్రస్తుతం అమ్మకానికి అందుదాటులో ఉన్నాయి కనువిప్పు (నాటకం) వెల రు -_70 (దేశభక్తి (పపూరితమైన రచన) రచయిత కె ఆర్‌ 3 మోహన్‌ లి నాట్మరాణి వెల రు శీ=50 (నాట్యానికి సంబంధించిన కథలు గేయాలు వ్యాసాలు మొ రచన నటరాజ రామకృష్ణ 8 ఆశంతంలో అంతం 00 సాహిత్య అకాడమీ ఐహువతి పొందిన వైజ్ఞానిక నవలిక) రచన కంచి రమాదేవి త్త దయ్యాల మేడ వెం రు లి=-00 (సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి పొందిన సాహసగాథ రచన కంచి రమాదేవి ర్‌ పాళ్ళాత్యులు=లెలుగ భాషా సంస్టృతులు వెల రు ర=00 రచన కె ఆర్‌ 3 మోవాన్‌ పాళ్ళాత్య విద్వాంసులు తెలుసుభాషా సంస్కృతులకు చేసిన ఎనలేని సేవలని గురించిన పరిశోధక గ౦ంథం 6 70408౧౦౪౫9 7౧0715 48౦౮?

---

Chunk 2 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0011-0020.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12255

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [98, 101, 108, 156, 189]...

Key Terms:

• వ్యావహారిక
• తెలుగు
• ఉంది
• కూడా
• విధంగా
• దేశంలో
• ఇల్లా
• భాషలలో
• ఉంటుంది
• భాషలు
• శాసనం
• అందులో
• వివిధ
• చెందుతూ
• వచ్చాయి
• ఉండేవి
• అభివృద్ధి
• కాలంలో
• వంటి
• నాటి
• శ్రీ
• భాషా
• ప్రజలు
• వాడుకలో
• ఉపయోగించే
• అయితే
• వారు
• జిల్లాల
• తెలంగాణా
• ప్రాంతంలో

Extractive Summary:

నాటి భారతదేశంలో ఆంగ, వంగ, కళింగాది ఛప్పన్న దేశాలుండేవి కాని ఈ దేశాలవ్మిటిలో శతాధిక భాషలు వాడుకలో ఉండేవి పామాన్య (ప్రజలందరూ ఈ భ్రాషలలోనే వ్యవహరి స్తుండేవారు అయికే (పతి దేశంలోనుః రాజభాష విద్వర్చాష మాతం పంస్కృతమే ఆయ్యుండేది పం స్కళ్భతంలో వాయగలవారే కవిగా చలామణీ అయ్యేవారు వారికే సకలగారవాలూ ఉండేవి ఒకవేళ ఏకవియైనా రైర్యంచేసి స్థానిక భాషలో (వా స్తే అతడు చాలా చులకనగా చూడబడేవాడు దానికితోడు దేశ భాషలు కూడా వంస్కృతం౦ వలె (గ్రంధ రచనకి తగినంతగా అభివృద్ధి చెందినవి కావు ఇటు: వంటి పరిస్థితులలో ఏ కవియైనా పంస్కృతంలో 'వాస్తేనే అతవికి యావద్బా రలో ఖ్యాతి లభించేది ఆంచేకాక ఆ కాలంలో సంస్కృత పండితులు దీనా (0%24). దొరికిన కాసనాలన్నీకూడా నంస్కృతంలోనే ఉన్నాయి అయికే అదృష్టవశాత్తూ రేనాటి చోళరాజయిన ఎటీకల్‌ ముత్త రాజుయొక్క వ్మర్రగుడిపాడు శాసనం లభించింది ఈ ఎరరగుడి పాడు (గ్రామం కడపజిల్లా కమలాపురం తాలూకాలో ఉంది (కీ శ క?5 సంజ నాటి ఈ శాసనం మనకి లభించిన మొటమొదటి తెలుగు కొసనం ఆవడంవ ల్ల దీవికి ఎంతో పామఖ్యత (ప్రత్యేకతా ట్‌న్నాయియి అందులో ఇల్లా ఉంది... అవే నంనత్కృత పదానికి అనువాదం కావచ్చునవి ఈయన బౌద్ధడు ఆయ్యుండ వచ్చవి కొందరు పరిశోదకుల ఊహ వివబుకను=సపముగొను జు విమిత్తం వల్లవ దుకరాజు == వల్లివ యువరాజు; దీవి తర్వాత మనకి దొరికిన ముఖ్యమైన రెండవ తెలుగు శాననం, 7వ శరాబ్ద ఉతర భాగం వాటిదైవం తూర్పు చాళుక్యుల రాజ్టైవ కుబ్జ విమ్ణ వర్షమవి వంళంలోవి మంగిదొగరాజు వేయించిన లక్ష్మిపురం శాసనం ఈ లక్ష్మీ పవృరం కృష్టాజిల్లాతోవి దివి తాలూకొలో ఉంది అందులో ఈ విధంగా ఉ౦ది- *ప్వువ్రి శ్రీ మగిదొగరజులం ముద్డు విటటజుల (వతమ రాజ్యంబున కడువం౦ల ఇచ్చిన 'రెస్టువటా మిరియమ్చు చోళజ్ల జెంగరి పెడళన రెన్టువట్టి పదేస్టంబు అడ్డువట్టు ,ద్రుగ్గాదేవి నేలయు ఉలువుటురి దోళరెస్టట్టియు కూల్చు ఈ రెన్టుట్టి వీచువరు కళరేవి బారనాపి దేగవిలాళు వేడ్డు మువేశెలువుళకా వేవురు పతాక చమిన చన్నంగు వీని ఆర్థమేమిటండే తూర్కు చాళుక్ష్యరాజై న మంగి యువగాజూ లాజ్యం చేస్తుండగా, ఆయన క్రింది ఆధికొరి ఆయిన విృిట్రాజూ రాజ్యంలోని కదువండ్లుల (గామంలో మిరియంపు చోళజ అనే వ్యక్తి కోవం టజెంగణీ అనే వ్యక్తి పదిహేను తూముల ఆళ్ళ విత్తనాలు పట్టే రెండు పట్ల భూమిమ పొందాడు ఈ భ్రూమికి తూర్పు బెల్ల దురాదేవివేల ఉలువుటూరి టోల రెండుక్తే (ర౦డు పట్ల భూమి్ఫిని వీనివి పారు చేపేూరు వారణాసిలో వేయి కపిలగోవులను చంపి వేయి గుళ ను వేయి చెబువులను పాడు చేసిన, చేయి మంది [బ్రాహ్య బులను చంపిన పాపం అనుభవిస్తారు దీవి తర్వాత 1065 నాటి అనగా వన్నయ కౌలంనాటి మరొక శాసనం పరిశీలిద్దాం ఇది రాజరాజ వరేం్యద్రువి నవతి సోదరుడైన విజయాదిత్యువి

---

Chunk 3 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0021-0030.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 11672

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [90, 94, 103, 119, 145]...

Key Terms:

• తెలుగు
• సంస్కృత
• గ్రామం
• కూడా
• నన్నయ
• గమవించవచ్చు
• ఉంది
• పేర్కొన్న
• కట్టడ
• పరిశీలిద్దాం
• భాషలో
• ఈనాటి
• తెలుగులో
• ఉండడం
• యిచ్చిన
• తమకు
• విధంగా
• శాసనంలో
• వంటి
• క్రీశ
• ఇందులో
• ఇంచుమించు
• భారతాన్ని
• శాసనములు
• ద్వారా
• ఆందులో
• గమనా
• వచ్చిన
• ఇల్లా
• వారు

Extractive Summary:

వై ఆరు శాసనాలూ (క్రీ శ క75 మంచి [కీ ళ 14 0 వరకుగలూ ఆరు వివిళ కొలాలకు సంబంద్రించినవి ఈ వెయ్యి పంవత్ప్సరాలలోనూ, తెలుగు ఖ్రాష ఏఏ విధంగా ఉండిందో ఏయే విధంగా ఆలీవృద్ధి చెందిందో పరిశీలిద్దాం ఎటిక్‌ల్‌ ముత్తరాజు శాసనంలో (కీ శ $75) *వివచు, *దుకరాజు” నమ్మి ఆ చంద్రార్క స్థాయిగా వర్తక _పవర్నకము నగిపిందకొని సుఖాన వుండేది శ్రీవిజయ రాఘవ ఈ మూడింటిలో మొదటిదానిలోని భాషమనకి సరిగ్గా అర్థంకాక పోయినా మిగిలిన రెండిట్లోను సుటోధకంగా వుండడం గమనించ గలం వ నన్నవే 18 అందుకు సమ్మతించి నన్నయభట్టు ఆర్యధభారత రచనకు పూనుకొని శీవ్యారంభంరో ఈ విధంగా తన నేంకల్పాన్ని (వకటిరచాడు ఉ॥ సౌరమతిశ్‌ కవీర్ధదులు (వసన్నకథా కవిళొర్థి యుక్తిలో నారసి మేలునా=ఇతరు లెక్షర రమ్యత నాదరి౦ంప =నా నార చెఠార్థ సూక్షి నిధి-నన్నయ భట్టు తెనుంగు నన్మహి భారత సరహితా రచన బరధురుడయ్యె జగర్థీతంబుగన్‌ నన్నీయ రచించిన భారత భాగంలో రచన తెలుగూ ప్రవ్లేలకు అర్థ మత్యేటట్లుగా రచించడానికి పయత్నిరచినట్టు నృచ్చఠ గా గోచరిస్తుంది ఆ ఉద్దేశముతోనే ఇందులో నలుఐది మూడు శాతము వచనభాగమునే రచించాడు "పెగా బహువిస్తీరమైన నంస్కబృృత ఖారతోన్ని యధాతధంగా తెనిగించక అందులో ఐడింట మూోకు పావృతగ్గించి వాళాడు కొన్ని ఆదిళాలను సంస్కృత ములో కంచి ఎక్కువగా విస్తరించి (పాళాడు వీబన్నిటివలన నన్నయ సంస్కృత భారతాన్ని అనువదించాడు తేశడంకంటె్క అనుసరించి స్వతంత హ్ర్‌వ్యం (్రాఇడు" అనప్తాం ఉచితంగా ఉంటుంది ఈ మార్చుల తక్ష్య ౦ గ్రంథాన్ని చడవడలకు అనక్షి కలిగించునట్టిగా చేయడమేనని జోరపడుతుండి ఈ్యపయత్నంలో ఆతిడు వూర్తిగా కృతకృత్యుడయ్యాడసి చెప్పవచ్చు నన్నయ శైలి దొంతటి నరళమైనదో ఈ కింద పేర్కొన్న వీదాహరణ వర్ణ తెలుసుకొనవచ్చు అరణ్యపర్వముజపధమాళ్వాపడ క వినవయ్యకర్జు గర్వ ఖని నాతడరేడ్యకి వచుండగుటయు విలునే ర్పును నతని బావం విక్రమ మును దలచిన నాడు గన్ను మూయడు నానున్‌ చు మటియ లీవ్మ [పోజు కృపాణుర్యులు సములయ్యును వొరియొద్దనే యున్నవారు వారలపార దీవ్యాస్త్ర విశారదులు వారలనోర్చికొని రుర్యోరను నిర్జింపంటోలదని విచారించు సమయఠతిబున

---

Chunk 4 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0031-0040.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 9306

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [56, 60, 256]

Key Terms:

• నన్నయ
• నన్నెచోడుడు
• కాని
• తెలుగులో
• జరిగింది
• గురించి
• తెలుగు
• తిక్కన
• సంస్కృత
• ఈతడు
• శతాబ్దపు
• సరళమైన
• వివరాలు
• తెలిపాడు
• లభించలేదు
• సోమనాథుడు
• పట్టును
• భాషాస్వరూపం
• రచించాడు
• రచనలో
• పర్వము
• పేర్కొన్న
• కూడా
• కింది
• చర్చించడం
• ఒక్కొక్క
• శ్రీ
• కవులు
• రచనలను
• గరించి

Extractive Summary:

స్టీతిగపఅగూడా తెలుస్తున్నాయి, నన్నయ తర్వాత ఈ 11 వ కకాబ్దములో 12 వ శతాబ్దపు రచనాైై లి-పాల్పురికి సోమనాథుడు లివ శతాబ్దమంవటిలోనూ అత్యంతముఖ్యుడై న కవిగా పాల్కురికి సోమనాథుని పేర్కొనవచ్చు ఈతడు పండితారాధ్య చరిత్‌ ఐసవపురాణము అనే రెండు _పముఖ (గంధాలను రచించాడు ఈ రెండుకూడా చక్కని జాను తెలుగులో రచింపబడి అతా్థవహారికాం ధభాషావి౩ స పరిశోధకులకు ఎంతగానో ఉపకరిస్తాయి. ఈ 18 వ శతాద్దొనికి చేందిన భారత్నూ ఆం ధ్రీక ంచిశ కీవితయంలో రెండ రవాడ్తైన తిశ్కన సోఎయాళి రచగా శ్రైలిం గుంది 88వ పేవరో ముగ్చృటించడం.

---

Chunk 5 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0041-0050.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10120

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [3, 139, 200, 205, 249]

Key Terms:

• పరిశీలిద్దాం
• తర్వాత
• తెలుగు
• వర్ణించాడు
• ఇతనికి
• సంస్కృత
• మార్కండేయ
• శైలిని
• స్వరూపం
• ఎక్కువ
• పేర్కొన్న
• ఈతని
• నాలుగవ
• వంతు
• ఉంది
• అంటే
• క్రింది
• ఈనాడు
• జనంబుల
• యెల్ల
• తిక్కన
• మారన
• గురించి
• విధంగా
• కూడా
• దిగువ
• గమనిద్దాం
• సమస్త
• తెలుగుభాషా
• అభిమానం

Extractive Summary:

కేక వ శతాబ్దపు రచనలు-శ్రీనొథుడు ఈ శతాబ్ధంలో (వాయబడ్డ కావ్యాలలోని తెలుగు భాషయొక్క. తీరు తీన్నులను ముందుగో నాచన సోమునితో 1పారంభిద్దోం ఈతడు శ్రీ శ కి00 (ప్రాంతంలో ఉన్నట్టివాడు ఈతడు (ప్రసిద్ధిచెందిన ఉత్తర హారివంశం కావ్యాన్నీ రచించోడు ఇందులో ఆనాటి సొంఘీక వ్యవస్థను తెలిపే విశేషాఎ ఏన్నో ఉండడం ఈ కొవ్యపు సత్యేకత ఈతని శైలిని కొంచెం పరిశీలిద్దాం సోచనసోమునీ కాలంలో శ్రైవవైన్టవ ద్వేషాలుండేవి వాటీని సీహించతేని యాతడు యీవిధంగొ (వాశొడు అకీరా ఆ న్స పరీవాదోస్పద వాదమోదమదిరా హోనంబుచే మత్తాల హరిమేలంచు హరుండుమేలనుచు నాహి కొందరీ పౌందెరుం గరు క్రే లాసనగంబునందు మును లేకత్వంబు భోవించి రా మురవై రిం బురవైరి బోపుట మహామోహంబు [(దోవోంబసన్‌ో మనదేశంలో పాచికల ఆట అతీ పురోతనకాలంనుంలీ ఆశబిడుతుం జేది తేనుగు కవులలో మొదట ఈశడే దీనిని వరించాడు ఉత్తర హరి వ్‌ంళంలో రుక్మిణీకృష్ణులిరువురూ ఆడినవిధం ఈ విఢథంగా వర్ణించాడు చతురంతొసనంబుననుండి సకలరోకనాథుండు సత్యభోమకు మణీ సౌక్షపదం( ౩8) ణి ) బుసంగి రుక్మిణి సమ్ముఖంబుగా సమాసీనుండైై నద్దేవియ సీ జోగిజీగొసరి వే సుకవేట్టి పలకక్షే సారెలు పోయించి సరము చూచీ ఈనకు లాగయిన నెళ్తంబుగ్దై కొని పన్ని మందుమాషలకు యంతవాదులకు సహాయకారులకు పలుతెరంగ్యుల వెచ్చపడి యొౌషధముల కలిపి రసంబుల క ల్వంబులందు కనలిసగానూరి కదడుగాటో సి వెసపుటంబులు వెట్టి విసవిసనూడ పెటపెటనుని పడిపెటలి పెళ్లెగసి మటుమాయమైపోవ మదితలపోసి యలసి యీశ్వరవీజమది కట్టువడునే యిల రసవాదంబులేల సిద్ధించ” (నవనాధచర్మిత పుటీ 248) ఈ పద్యంలో రసవాద విద్యద్వారా బంగారాన్ని తయారుచేసుకోనే పారిపాట్ట చక్కగా వర్షించబడ్డాయి ఆ కాలంలోని కోనుట్టు రహస్యథావను ఈ విధంగా వర్ణించాడు గౌరన= “తక్కబి సెట్టు నాతని బీలివింప బేరి కోమటి వాసజెప్పె” పట్టీంపు

---

Chunk 6 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0051-0060.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 9597

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీనాథుడు
• తెచ్చె
• విధంగా
• ఈతని
• పోతన
• ఉండడం
• ఉంటుంది
• ద్వా
• భాగము
• ఉండేవారట
• గురించి
• కింది
• వాసిన
• కరణము
• మనకు
• పైగా
• శతాబ్దపు
• కాశీఖండము
• పురాణము
• ఆనాటి
• చెప్పవచ్చు
• నున్న
• చిన్న
• తెలిపాడు
• భీమేశ్వర
• ఈనాడు
• చూద్దాం
• పద్యాలు
• భాషలో
• కావ్యంలోని

Extractive Summary:

వలెనే ఉండడం గమన్నార్ష్లం ఇంక్‌ 6 (ప్రకరణంలో ఈ శతాబ్దపు అతి ముఖ్యుడైన కవి సార భౌముడు ్రీనాథుని రచనా విశేషాలను పరిశీలించుదాం శ్రీనాథుడు శృంగార న్లైషధము [కీడాభిరామము కాశీఖండము భీమేళ్వర పురాణము హరవిలాసము చాటువులు మొదలై న అద్భుత రచనలను ఎన్నింటినో చేళాడ. తెలు గభాషాస్వరూపం సజ్జజొన్నకూళ్ళు సర్పంబులన తేష్మ పల్లెనాటి సీమ పల్లెటూళ్ళు రసికుడు పోవడు పల్నా డెసగంగా రంభయైైన నేకులే చడుకున్‌ వసుధేసుడై న దున్నను కుసుమాస్తు9౦డై న జౌన్నకూడే కుడుచున్‌ వారవిలానములో తిస్పయ్య సెట్టి యొక్క మనతను శ్రీనాథుడు అనేక విధాలుగా కీర్తించాడు ఆ సెట్టీ ఏయే దేశాలనుండి ఏయే సరుకులను ₹ెప్ప్‌ంచేడి వాడో ఈ వికంగా తెలిపాడు “పంజోర కర్పూర్‌ వాదపంబులు తెచ్చే జలంనోం జఇంగారుమొలక తెచ్చె సింహళంబున గంధ్‌ సింధురంబులు దెచ్చె హుంరుమంబజీ బలుతేజ్‌ హరులు తెచ్చి గోవ సంశుద్ధ సంకుమద 1దవము తెచ్చె యాంప కట్టాణ్‌ ముత్యాలు తెచ్చె భోట కస్తూరిక పుటిపోళములు తెచ్చె చీని వీనాంబర్‌ శేబి తెచ్చె ఇగద గోపాలరాయ వేళ్యాభుజంగ పల్లవాదివ్య భూదాన పరశురామ కొమరగిరి రాజ దేవేయ్యదుకూర్మిపాతుడు జాణజగజ్జేట్టి దవయ ఛామి సెట్టి” (వారవిలావము) పై పద్యంలో పేర్కోన్నవి ఈ క్రీంది ప్రదేశాలు హురుముంజి-వర్షియాలోని హర్ముజ్‌ రేవు పంజార-సుమ తాదీవిలోని పన్‌సాల్‌ పట్నం జలనోంగి-మలయాలోని దయి ఉండవచ్చు యాంప--సీంహాళంలోని బొఫ్నా పెగులోని ఠ్‌మన్న దేం కొండవీటి రొజ్యమలయ్యతియగు లింగన్‌ మర్యతి పం క్తిరో పలుమారె తృప్పిగా భోజనం చేసిన థ్రేనాథుక ఆసాటి (పొావ్యూణుల ఇండ్లిలో చేయబడు తున్న భోజన పదార్థములను ఈ విధంగా వెవరిఐదారు సీ ఖండ శర్కరి జున్ను కండచక్కెరలు దోసెలు వడల్‌( సేవపోసెములతోడ కమ్మగా కొచిన కరియాల నేతితో కమనీయ పంచ భక్యన ల తోడ సంచొరమ లతోకి కాకపొకముతోడ వక్వమైన పెర పప్పుతోడ తేనియధారతో పానకంబులతోడ శిఖర షాడబఐ రనీ శేణితోడ అచ్చలవణొఢికములతోడ అమృత ఖఎడ పాండురంబై న రథితోడ బొహ్మణులకు భోజనముపెట్టు ద్వాదశీ పుణ్యవేళ లింగమంతి నవీన రుక్మాంగదుండు భీమేశ్వర పురాణము ఒరి.

---

Chunk 7 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0061-0070.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 9437

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [156]

Key Terms:

• సంస్కృత
• ఆముక్తమాల్యద
• వారు
• శృంగార
• ఈతడు
• ఈతని
• కూడా
• రచించిన
• పేర్కొన్న
• పరిశీలిద్దాం
• దేకు
• తాళ్ళపాక
• సరళమైన
• పైగా
• ఆనాటి
• బాగా
• శాకుంత
• శైలి
• సింధు
• చూడండి
• నతని
• వాసనా
• విధంగా
• కావ్యాలలో
• వచనభాగం
• సమాసాలు
• మినీభారతంలో
• దెలు
• మహాకావ్యాన్ని
• పద్యం

Extractive Summary:

పైగా ఆనాటి భాష ఈనాడు మనం ఉపమోగింకే వాడుక భాషకు బాగా పోలివుండడం గమనార్హాం ఈ కాలానికి చెందన మరొక ముఖ్యమైన కివిని ప్రస్తావించి ఈ _పకరణము ము*ద్దాం అతడే పీల్లలమట్టి పినవీరభ్యదుడు శృంగార శాకుంత లము జెబుమినిభారతమవంటి (పథ్యాత (గంథములు రచించినవాడు ఈతడు (కీిశ 450- 480 [ప్రాంతపువాదు ఈతని కావ్యాలు కూడా (ప్రధానంగా పద్యాత్మకము లై నట్టివి అయినా శైలి ఎంతో మనోహరంగానూ సరళంగానూ ఉంయింది ఈతడు రచించిన శృంగార శాకుంతలములోని దుష్యంతుడు శకుంతల నఖులైన అనఘాయ (ఫియంవదలతో శకుంతలకి పుట్టు బాలుని సింధు రాజ్యాధినేతగా చేస్తానని పమాణంచేసే. సాహిత్య స్వర్షయుగం-కృ ష దేవరాయలు ణి ణ ఆ తెలుగదేలయన్న దేళంబుదెలు గేను దెఎగువల్లభుండ దెలు(గొకండ యెళ్లనృపులుగొలువ నెజు గవేబాసాడి దేశభావలంద € దెలు గులెస్ప (ఆముక్తమాల్యద - ఆ1 ప 15) న్వప్నములో ఆంధవిష్ణువు సాఇాత్యంరించి ఆంధభోజుడు = కవి కుల బాంధవుడ్తై న ్రీకృష్ణ దేవరాయలను కావ్యరచనకు ఆదేశించాడు ఆ ఆజ్ఞమేరకు రాయలవారు ఆముక్తమాల్యద మహాకావ్యాన్ని రచించారు దీనిని తెలుగులో (వాయడానికి కారణం వారు మై పద్యంలో పేర్కొన్నారు ఈ ఆంధలోజుడు కవులను ఆదరించుటేకాక తాను స్వయంగా ఆముక్తమాల్యద మహాకావ్యాన్ని రచించాడు మచ్చుకు ఇందులోని ఒక పద్యం చూద్దాం క తటిదుత్సారితఫణభ్ళ త్పటలి నిరన్నంబులయ్యు( దక గ్రావుబర్ద్మ ల్‌ నటన మతిహర్షహేతు _ త్క-టలాభంబీడునెమడి క్షుధన్నీర్వట్టున్‌ (ఆముక్తమాల్యద ఆ ప 1899) వ విశేషించియ నప్పార్వతీయజలంబులోనం గూడుకొన్న రాజునకు( టైుజాబాధ దలు గదెట్లేని బెదరువాసి వారలంజేకూర్చుకొనవలయు నవిళ్వా సంబును విశ్వాసంబును నలుకయు నెలమియు నతివై రంబున సఠ్యానుకూల్యం బును నల్చులగుట నల్చ్బంబుననయగు (ఆ మా ఆ క-లి2లొ) ర్‌6 తెలుగ భాషాన్వకూపం పిన శేక్కాన్న ఉదాహరణలనుబట్టి రాయలవారికై లి కదళీపాకంగా ఉండీ పండితులకు మాతం రంజకముగా ఉండేటట్టనిపి స్తుంది రాయలవారి ఆస్థానంలోని ఈ దిగువ ఎనిమిది మంది కవలూ అష్ట దిగ్గజాలని పేర్గాంచారు వారు ) అల్లసాని పెద్దన్న ౨) నందిగమ్మన 8) ధూర్జటి శ్ర భట్టుమూర్తి ర పింగళ సూరన ర్స రామరాజ భూషణుడు గి మాదయగారి మల్లన 8) తెశాలి రామకృష్ణుడు అనువారు వీరి రచనాశైలిని కొంచెంగా పరిశీలిద్దాం అల్లసాని పెద్దన విరచితమైన “మన.చరి తమలో భాషాశై లిచూడం3 హిమనగ సౌందర్యాన్ని ఇలా వర్ణించాడు క్‌ ఉల్లల దలకాజలకణ పల్సవితకదంబముకుళ పరిమళ లహరీ హల్లోహం మదబంభర మల్చధ్వను లెస గవిసరి మరుదంకురముల్‌ మను ఆ £2ప 6 వ యుగనిగమ సమయసముక్ఫూత జీమూతపటలంబునంటోలె గై లాసగిరి నితంబ్మపాంత కాంతార పర్యంతంబు నిరంతరంబై కాజుకొన్న యొక్క గహనరేఖం గరాంగుళింజూపి భూపతికిట్టనియె అ (మనుచర్మిత ఆ 4=వ కేర్‌ ఈ కావ్యంలో వచనభాగం ఆరోవంతు మ్మాతమే కావ్యమంతా కూడా పైన పేర్కొన్న శ లిలో నారికేళపాకంగా ఊండి కేవలం పండితులకు మ్మాతం అర్థమయ్యేటట్ట టుంది కృష్ణరాయలు పెద్దన నారికేళ పాకంలో (వాసినా అవన్షదిగ్గజాలలోని మిగిలినవారు సరళమైన లిలోనే [వాళారు నందితిమ్మన సిన పారిజాతాపహరణంలోని ఈ పద్యం చూడండి వింత మధురంగా ఉందో

---

Chunk 8 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0071-0080.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 10389

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [167, 196, 274]

Key Terms:

• కొన్ని
• ఇందులో
• కూడా
• వంటి
• ఈతని
• ఉండడం
• గురించి
• తెలుసుకుందాం
• రచించిన
• పరిశీలించి
• ఉంది
• రచించాడు
• కావ్యాన్ని
• గమనించగలం
• శతాబ్దపు
• అన్ని
• వైజయంతీ
• తెలుగుభాషాస్వరూపం
• మధుర
• శ్రీ
• సులభ
• తర్వాత
• ఈతడు
• ద్వ్యర్థి
• పతిపద్యమూ
• దీనిని
• భాగాలను
• వసుచర్మిత
• తెలుగు
• గావించి

Extractive Summary:

రక్తి తెలుగుభాషాస్వరూపం వ ఇట్టు జంభారి కుంభినీపతీ క్మృపతిమాన విమానంబు సమర్పించి సుఖంబుండుమని చనుటయు నపరిమిత కుతూహలంబున నచటి తపసుకానృపతి కపుడు పరిచర నామధేయం బ కించి సంక్షీర్తనంబు గావించి రనంతరంబ యనంత విజయ కీర్తి లాభసౌభాగ్య ధమండ గు నారాజ $0డ& వసుచర్శిత ఆ ల- 8) వృషభ గతిరగడ బాల బాలరసాలమిది పికపాలిపాలిటియమరసాలవిగేలి గేలిడి గుచ్చ గడు రాగిల్బగిల్లుము త్యత్పవాళశముకొమ్మ కోమ్మ గదల్నిన నగైై కొనకకొన కదియేలనిక్కెదు రమ్మురమ్మున మోప(గురివకి రాజరాజిలు నెంతపొక్కెడు నొతి గొతిచిర్మపళూత ననంటికంటి కదల్పనేటికి నీతి నీతింకంబు వలపులు నించునించుక చూచుచోటికి (వసుచర్శ్మితము ఆ = 49) ఈ వసుచర్మిత మహానీయభావ గాంభీర్యమునుబట్టిగాని అసమాన శ్రేషాది మాధుర్య మునుబట్టి చూడగా ఇంతటి యుతత్తమ (ప్రబంధము బహుళొ _పపంచములోని మరేభాషలోనూ లేదు అనిపిస్తుంది రామరాజభూషణుడు ఈ కొవ్యంల్యో అక్షరాలచేత సర్కను విద్యలు గారడీలు చేబుంచి ఆంధభాష కంతకీ అధినేత అనిపించుకోగలిగాడు ఇఎవంటి మహానీయుడు మకలో పుట్టడం మన ఆంధుల అదృష్టం ఈ వసుచరితలో వచనభాగం పదియవ వంత్రైనా సంస్కృత పదాలు కోళౌల్లలుగా ఉన్నా సుబోధకంగా ఉంది చదువరులచేత ఒక్కబితని చదివిస్తుంది ఇప్పుడు మరొక గ్వ్యగ్థి కావ్యకర్త్రయయిన పింగళి సూరన్నని గురించి మచ్చటిద్దాం “ఈతడు రాఘవ పాండవీయం” అనే ద్వ్యర్థకావ్యాన్ని రచించాడు ఇందులో (పతిపద్యమూ రామాయణ భారత అర్థాలు రెండింటినీ &స్తుంది ఇతడు కళాపూర్ణోదయము అనే స్వతంత కావ్యాన్ని రచించాడు ఇది దేనికీ అనువాదంకాదు కేవలం కవి కల్పితమైన స్వశం్యత కావ్యం అందు ఇందులోని కొన్ని భొగాలను పరిశీలించి రచయితయొక్కం శ్రైలిని గమనిద్దాం ఆ౮ాటి శ్రీం ఆలంకరణములను ఈ విధంగా పేర్కొాన్నాడుసూరన తలుకుబిల్హాండ్లు ఐబచ్చిలికాయలును మళట్టియలు వీరమద్దెలు సందియలును మొలనూళ్ళు నొడ్డాణములు నేవళంబు బుంజాలదండయు చిన్నసరము మొగపుదీగయు నాణీము త్రెపు బేర్ణు సందిదండలు సూడిగములు గౌడసరములును కడియాలు పెక్కుటబోకల యుంగరములు ముంగరము గోలాటంపు గమ్మజోడు చెవులపూవులు ఐవిరలు చేరుచుక్క కొప్పువలయును సవరించికొప్పుమీద భూవణములకు తానొక భూషణమమిు పడతియపుడొప్పె కన్నుల పండువగుచు" (కళాపూర్ణోదయమ.-ఆ 7=668, ఇందులో చాలావాటి పేర్ద మనకి తెలియవు అలాగే ఆ కాలపు పిల్లల ఆటలనుకూడా ఈ విధంగా ముచ్చటించాడు “పానముల్‌ కొన్ని చనంగనంతకడునర్దిన్‌ బొమ్మ పెండ్డిండ్డు గు జ్లైనగూళ్ళుచ్చనగండ్లు పింపిశలు కుచ్చిల్‌ గీరనగింజ లు మనగుంటల్‌ కనుమూసి గంతనలు కంవాలటలోనైన ఖే లనముల్‌ మీరగబోంట్లతో నలరెబాలారత్న మెల్లప్పుడున్‌ అ (క పూఆ 6=-202) ఇందులోనూ మనకి కొన్ని ఆటలు తెలియవు ఆతని కొన్ని వచన భాగాలను చూద్దాం 17 వ శతాబ్దపు రచనలు-కదిరీపతి ఈ శతాబ్దపు రచనలలో (ప్రధమంగా సారంగు తమ్మయ్య కవి రచీంచిన వైజయంతీ విలాసం కావ్యాన్ని పరిీలిద్దాం- ఈతడు ఈ శతార్డి [ప్రథమంలో ఉన్నవాడు ఆ కాలంనోటీ తలారుఎను ఈ కవి ఇలానర్డించొడు.

---

Chunk 9 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0081-0090.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10601

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [17, 222, 290]

Key Terms:

• తర్వాత
• తెలుగు
• జరిగింది
• విధంగా
• కదిరీపతి
• కొన్ని
• ఉన్నాయి
• రచించిన
• ఇందులో
• ఎన్నో
• సంస్కృత
• తిరిగి
• మల్హ్మణ
• పదాలు
• అందులో
• పొగడదండ
• కూడా
• విషయాలు
• రెండు
• పరిశీలిద్దాం
• కాని
• సూటిగా
• వారల
• పద్యములో
• కృష్ణరాయల
• భాషా
• ప్రాబల్యం
• గురించి
• శతాబ్దము
• పేర్కొన్న

Extractive Summary:

కదిరీపతి గ్గ ఈ కావ్యములో కూడా సరళమైన శై లితోపాటు ఆ నాటి సాంఘిక పరిస్థితులను తెలిపే విషయాలు బాలా ఉన్నాయి తర్వాత [కీ శ 680 నొటి వాడైన కమారరూర్జటి కవి రచించిన కృష్ణరాయ విజచయంలోని రెండు పద్యాలను పరిశీలిద్దాం ఈతడు రాయల ఆస్థానంలోని అస్టదిగ్గజాలలో ఒకడైన దూర్ణటికవి మనుమడని ఓక (పఠీతి ఉంది కాని అది నరికాదని పండితుల అభ్మిపాయం సీర టితది కటనటత్పెట పెటార్భటులతో ఘోరమైన తుపాకిగుండ్లచేత దవ్వుదవ్వునహెచ్చి రివ్వురివ్వున వచ్చి పసరించు రాచూరిబూణములను 'పెల్లుగావేసి చి ఈజలుగా వెదజల్లు అ టి జ్‌ 'పెంపరుల్‌ పెంపారు నంపగముల ధాటిగతనటింప మాటికి సూటిగా నాటుకొన్‌ బఐల్లెంపుటీ చెగముల ఆరిమి తరిమిన భయమున విరిగి జరిగి నీజబలంబులఢాకకు నిలువలేక శరణుజొచ్చిన వారల కరుణటజూచి యచటి దుర్గస్టలంబుల నాాకమించే (5, ఎష్టరాయ విజయం = ఆ లి క్‌ పె పద్యములో ఛభ్రీకృష్ణదేవరాయలవారి జై [తయ్యాత మనోహరంగా చర్జించబడింది, కృష్ణరాయల సైన్యాన్నిచాసి ళురకలు [ఇలా అనుకొన్నారుట ఆఏన్సనులువేయి. శిదిరీపతీ 1 ఈఈతడు రచించిన సారంగధర చర్యిత్రములోని ఈ కింది పద్యములు చూడండీ ఆ అల్ల సీళ్ళలోని ముల్పియినది యిది యిట్టులనుచు నిశ్చుయింపకాదు కప్పిపుచ్చరాదు ఖండించి యాడరొ దేమిసేయువా డ నింకననుచు ( సౌఠరంగధర చర్మితము = ఆ లీ=866 ) ఇది రాజరాజ నరేఇధుని మనోసంఘర్షనాన్ని వర్ణించే పద్యం ఇందులో క్రింద గీతగీసిన కేవలం రెండు మాటలే సంస్కృతాసివి క “ఎక్కడి సుతు లెక్కడి నతు లెక్కడి తలిదర్మడు లెవరి కెవ్వరు ళ్గి కొన్నా రక గ్రాజపడి తిరుగాడుదు రక్కట యిది యంత మాయ యని యెజటుంగవుగా * ( సా చ అఆ €ఒ£2561 ) ఇది రొజరాజ నరేంచునికి ఆకాశవాని చేసిన తత్వబోధ _ ఇందులో (్రీంద గీతగీసిన మూడు పదాలు మ్మాతమే సంస్కృతానివి ఈ కిందిపద్యం చూడండి ఒక్కటికూడా అచ్చ సంస్కృతపదం లేకుండా చెంచుల స్వాభావిక భావణాన్ని ఎంతచక్కంగా పద్యములో రూపొం చించోరో శీ। "సామీ వింజపు గొండ కొజడవి పజ్జన్‌ గూడెములుగట్టి మీ యు 'సేమంబే సతమిచ్చగోరి బలులై సిన్‌ బాగ్గెమున్‌ గల్లి యా భూమిన్‌ వేటల దోటలం దిరిగి మీ పున్నేన మా కచ్చికం బేమిన్‌లేక సుగాననుండుదుము నీవే దిక్కుగా నెమ్మదిన్‌” ( పాచ ఆ $ఎ65్‌ ) ఈ విధంగా 7వ శతాబ్రంరో పునరుజ్జీవం చెందిన ప్కావహారి కాం్యరభాష నూతనోత్సాహంతో పరువులె త్రి తర్వాత శ తాబ్ఞాలలో తంజావూరు రాజుల కాలంలో మూడు పువ్వులు ఆరుకాయలుగ విస్తరించింది అప్పటినుంచి ఈ (స్రవంతి నిత్య చైతన్యంగా సాగిపోతూ సర్వతోముఖంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది

---

Chunk 10 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0091-0100.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 11882

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [60, 154, 174, 176, 214]

Key Terms:

• కీర్తనలు
• నీకు
• విధంగా
• గురించి
• ఈతడు
• ఈతని
• ఉంటుంది
• కనుక
• కళువె
• మొదలై
• పరిశీలిద్దాం
• వలసపోయిన
• ఇతడు
• కూడా
• రచించాడు
• రచించి
• పైగా
• ఎన్నో
• తెలుగు
• అన్నమాచార్యులు
• స్వరూపం
• కాలంలో
• గంధం
• భారత
• తుపాకుల
• శైలిని
• కొంచెం
• యున్న
• వర్ణించాడు
• పేర్కొన్న

Extractive Summary:

ఈ నాయక రాజుల కాలంలో దక్షిణాదిని వెలసిన తాలి గంధం భారత సం్టగాహము ఇది పూర్తిగా వచనకావ్యం దీనిని [పధానంగా రచించినవాడు కళువె వీరరాజు ఈ వచన భారత రచనలో ఇతనికి తుపాకుల ఆనంతభూపొలుడు నారాయణయ్య మొదలై నవారు సహాయపడ్డారు ఈ వీరరాణ కవి శైలిని కొంచెం పరిశీలిద్దాం అయితే విజయ నగర పతనం తర్వాత ( 1680 ) మ్ముదణ వచ్చేవరకూ మన ఆంధదేశంలో చెప్పుకోదగ్గ రచనలు జరగలేదు జరిగినవి తమిళదేశంలో జరిగాయి వాటిని గురించి ఇంతవరకూ చర్చించుకున్నాం ఈ తంజావూరి రాజులకాలంలో ఎన్నో "యక్షగానాలు రచిలపబడ్డాయి.. వాటిన గురించి 17వ (పకరణంలో చర్చించు కుందాం ఇంతవరకు కాననాలు శాసనపష్మతాలు కావ్యాలద్వారా గతంలో తెలుగు వ్యావహారిక స్వరూపం ఎలా ఉంటుండిందో ఏయే శతాద్దాలలో ఏరూపంలో ఉంటూ వచ్చిందో తెలుసుకోడానికి (పయత్నించాము వచ్చే (ప్రకరణలో శరీవ శతాబ్దంవాడై న అన్నమాచార్యులవారి కీర్తనలను గురించి (వస్తౌవిద్దాం అవానా పైలా అన్న టాచార్య క్రి ర్తనలు 89 సవరమెంటికినే జడీయు నీ నెరులకు ॥ సవరము నీకొప్పు సరివచ్చునా లువలం జవులు నీకు నేలే వేంకటపతి సవర నీ కెంమ్మోవి చవి కందైనా ఈ కీర్తనలోని భాష ఈనాడు మనం వాడుతున్న తెలుగు భాషకి అతి సమీపంగా ఉన్నట్లు గమనించగలం అయితే పై కీర్తనలో కింద గీత గిసిన పదములకు పరిశీలించండి వరుషంబ్బు (వక్షంబు) కంట్టైనా కంటేనా) వంటి పదాఎ ఆ ఓత్తుల[కమం మనకి వింతగా ఉంటుంది అలాగే నింక్త వోలశినొల్లముల వొంకల పులుసువంటి పదాలు ఈనాటి మన భాషలోలేవు ఏమైనా భక్రిభావంతో తొణికినలాడే ఈ కీర్తనలు వేలసంఖ్యలో వుండడంతో ఇవి భాషాపరిశోధకులకు ఎంతగానో ఉపకరిస్తాయి యా రాతను

---

Chunk 11 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0101-0110.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 11680

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [80, 81]

Key Terms:

• తెలుగు
• అంటే
• కూడా
• కర్నాటక
• భాషలో
• వంటి
• కన్నడ
• వారు
• కర్ణాటక
• కేవలం
• ఎన్నో
• గురించి
• దేశాన్ని
• కీర్తనలు
• వీరి
• తెలుగులో
• రచనలు
• తమిళ
• తెలుగుభాష
• పదాలు
• ఉంది
• ఈనాడు
• రచించాడు
• ఉన్నాయి
• చక్కని
• ఉండడం
• ముత్తుస్వామి
• బహుళ
• నిజానికి
• పేరు

Extractive Summary:

నాడు అశే పదం తెలుగుదేశంలో బాగా వాడుకలో ఉన్నట్టిది ఇది ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది ఉదా -- పల్నాడు ( గుంటూరు మండలము వేంగినాడు ( గోదావరి మండలము | రేనాడు ( కడప మండలము )] ఇవన్నీ తెలుగుదేళంలోని వివిధ్యపాంతాలు నాడులు ) అలాగేకరి ఓ నాడు = కర్నాడు = ఆదే కర్ణాట దేశం= అక్కడి (పజలు కర్నాటకులు ఇది ఆంధ దేశానికి పశ్చిమంగానూ నైైబుతిగానూ కన్నడప్రాంతానికి ఆనుకొని ఉండినట్టిది ఆ కాలంలో ఈ కర్నాడు తెలుగ్యుపాంతంకూడా అయితే కాల్మకమేపీ అది కన్నడ దేశంలో కలిసిపోయింది ఇప్పటి బశ్శాశలాగా అందువల్ల కర్నాట కులు అంటే కన్నడులు మ్మాతమే అనుకోవడం పొరబాటు ఇటువంటిదే మరొక ఉదాహరణ చెబుతాను ఈ రోజుల్లో కళింగ అంటే ఓ(ఢదేశం- ఒరిస్సా అని చెప్పడం జరుగుతోంది కొని ఇది పొఠళబాటు కళింగదేశం పూర్తిగా తెలుగుదేళం ఒకనాడు తెలుగుదేశం ఊత్తరాన మహానది వరకూ ఉండేది మహానది= గోదావరి మధ్య(పదేశానికి కళింగదేశమని గోదా వరికి డిగువపాంతాన్ని ఆంధదేశ మని అనేవారు అందుకనే క శింగాంరధాలు తెలుగుదేశానికి పర్యాయ పదాలుగా ఉండేవి ఈ కారణంచేతనే తెలుగు రాయడైై న కృష్ణరాయలు తెలుగు దేళాన్నంతా తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకోవడంకోసం కటకంని జయించాడు అడేకనక కేవలం రాజ్యకాంతతో జరిగిడంటే సమీపం తెలుగుభాషే- వ్యావహారికంలో ఉన్న తెలుగు అన్నమాట ఈ రెండుపదాలు ( కర్నాట-ఆంథధ్ర లేక తెలుగు ] కేవలం పర్యాయపదాలన్నమాట కర్నాటక దేశం ఆంధదేశంలో= తెలుగు [ప్రాంతంలోనిదేనని తెలీపే ఓక్క బార్మితకాధారాన్ని చూపిస్తోను కృష్ణానది దక్షిణోన కంచివరకు ఉండ్‌న దేశాన్ని ఇంగ్లీషువారు రాకముందు నవాబులు పరిపాలించేవారు వారు ఏ నవాబులో తెలుసా కర్ణాటక నవాబులు వారు పాలించిన [ప్రాంతంలో అంగుళం మేరైనా కన్నడం మాట్టాడ్నే పోంతంలేదు అదంతా పూ రిగా తెలుగుళూమి మరి కర్ణాటక అంటే కన్నడ ఆయే మాటలుతే వారు కర్ణాటక నవాబులు ఎలా అయ్యారు 1 డీనికి ఒక్కటే సమాధానం- ఆ రోజుల్లో కర్ణాటక అంటే కన్నడం" కాదు అది తెలుగుదేశంలోని ఒక (పొంతానికి పేరు

---

Chunk 12 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0111-0120.txt

OCR Score: 98% Telugu coverage
Characters: 9652

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [209, 296, 306]

Key Terms:

• గోవిందసామయ్య
• కూడా
• సంగీత
• కళాపోషణ
• అనేక
• మోహన
• నర్తకి
• వేమన
• సుమతీ
• దాని
• మంచి
• కాలం
• వెంకటగిరి
• మొదలైన
• కార్వేటి
• గోవింద
• వెళ్ళాడు
• రాజుగారు
• “ఐరావతమును
• శతకములు
• పద్యాలు
• కనుక
• విశ్వదాభిరామ
• వినురవేమ
• ప్రాంతం
• బంగారు
• జమీందార్ల
• ఎక్కువగా
• సంస్థానాలు
• ముఖ్యమైనవి

Extractive Summary:

స్మానించదలిచి రాజావారు నాలుగువేల బంగారు నాణాంను పళ్ళ వాల పా ములో పోయించి దానిని స్వీకరించడానికి ఆ న ర్తకిని ఆహ్వానించారు సుమారు ల0సంలవమిను ఉన్న గోవిందసామయ్య వచ్చి ఆ సన్మానాన్ని స్వీకరిస్తుంటే ఆ నర్తకి వేషంవేసింది ఆతనేననీ తెలుసుకుని అందరూ అమితాశ్చర్యంచెందారు రచనలోనూ అభినయంలోనూ అతనికి గల (వజ్ఞకు వాము చకితులయ్యారు ఆనాటికుందీ ఈనాటివరకూ కూడా ఆ మోహన వర్ణం (ప్రభ్యాత నర్హకులందరిచేతా పపదర్శింపబడుతోంది ఆ వర్ణ రచనలోని 'సెంపుఎచూద్దాం రాగము = మోహన ( రేగుపప్రి ) తాళము=ఆది ప సరిగా దానిపై నెనరుంచి నీ సరసకు రమ్మనరా ఆ సరస్మాగేసర స్గణ సాంద సామి వేంకట పెరుమాప రాజేంద విరిబోణీ నెనయమిక చెలిమిమీర విటరాయవేర చనువొసగవేర కరునించి కౌగిలీర చియకతేజ్సిపైగొని నెరవడిగ చెరుకువింటిదొర నెనరుమాని కనరుబూని కరకరిని నురువడిగ మరిమరిలకోరులు రయాననేయగ వరారోహ నెరామోహ భరంబుచే వెకచినిను శరణనిన విచారింపవవుర యెంత పిలిచినను పలుకవదేమి సామి నెరతనమా 1? 08 తెలుగుభాషాన్వరూపం *తలనుండు విషము ఫణికిని వెలయంగ తోకనుండు వృశ్చిక మునకు తలతోక అనక ఉండును ఖలునకు నిలువెళ్సి విషము కదరా సుమతీ ఈ శళతకికారుడెవరో ఎప్పటివాడో తెలియదు కొందరు సుమతి అనేది శతక కలర్తపేరు అని మరికొందరు అది కేవలము సుమతికి అనగా మంచిబుద్ధిగలవానికి చేసిన సంబోధన అని అంటారు యదార్థమేమో ఇప్పటికీ తెలీయదు (క్రీ శ 650 - 100 [ప్రాంతమువాడైన కుక కవి చంద శేఖర శతకాన్ని రచించాడు ఆందులో పూర్తి [గామభావఉండడం గమనార్హం “రాతిరిసూ స్తి యేసములు రమ్మెముగా గురులాన మొన్న భాగోతుఅ స త్తెబా మ యనగూడని తాపములెల్ల సేసె మా హపొతకురాలురాద వలపచ్చము రుక్మిణిసుద్దికిష్ట మం చీ తెర గానడంచు వచియించును మూర్థుడు చందశేఖరా న్‌ * మెడ్డుగ రొమ్మ రెక్కూగనమించిన యిద్దెమరేడలేదు నా ఉ టు చి తెడ్డాకబాప విద్దెంని తిట్లును మూర్చుడు చంద్రశేఖరా ” గా వ! రామదాసు క్రీ ర్రనలవలెనే ఈ దాళరధి శతకములోని పద్యాలుకూడా మనోహరంగా ఉంటాయి కీళ 1700 (ప్రాంతమునాటిదై న ధాస్కర శతకంలోని పద్యా౫ రెండు పరిశీలిద్దాం “కులమున నక్కడక్కడ నకుంరితధార్మికు డొక్కడొక్కడే కలిగెడుగాక పెందలుచు గల్లగనేరరు చెట్టుచెట్టునన్‌ గలుగగనేర్చునే గొడుగుకాయలు చూడగ నాడనాడ నిం పలరగ నాక్కటొక్కటి నయంబున జేకుకుగాక భాస్కర “*ఇంచుకనేష్పు చాలక విహీనత జెందిన నా కవిత్వమ.న్‌ మించువపించె నీకతన మిక్కిలి యెటన తోలుబొమ్మలన్‌ మంచి వివేకివాని తరమాటుననుండ (పళ స్తరీతి నా డించిన వాడవే జనులడెందము నింపవె (పీతి భాస్కరా (శీ శ 1700 (ప్రాంతం నాటిద్దై న వేణుగోపాల శతకంలో అనాటి పరిస్థితులు తెలియజేయబడ్డాయి “అవనీశ్వరుడు మందు డయిన నర్థులకియ్యవద్దని వద్ద దివానుచెప్పు మనిషియొకడుచెప్పు బకిషియొక్కడుచెప్పు తరువాత నాముజుందారుచెప్పు తల్నదిప్పుచును శిరస్తాచెప్పు వెంటనె కేలుమొగిడ్చి వకీలుచెప్పు దేశపాంద్యాతాను తినవలెనని చెప్పు ముతపద్దిచెవిలోన మొనసిచెప్పు ఈ పద్యంలో లంచాలు తీసుకునేవారిని బాగా వీమర్శించాడు కవి ఇందులో ఉర్జూపదాలు ఎక్కువగా ఉండడం గమనార్హం

---

Chunk 13 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0121-0130.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 8431

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [10]

Key Terms:

• క్రీ
• ఉన్నాయి
• అయితే
• వానదేవుడా
• విధంగా
• స్వరూపం
• మనదేరా
• పాటలు
• ఓలమ్మా
• చిన్నదాన
• దహనమైతివా
• శతకంలో
• తురకల
• దుండగాలను
• చేసిన
• తిరుగు
• గువ్వల
• వాకాడు
• గువ్వలచెన్నా
• శతకం
• గురించి
• ఉన్న
• నన్నెచోడుడు
• సోమనాథుడు
• చూద్దాం
• జాజీరిపాపా
• వచ్చెరా
• జాజీరి
• ఆనాటి
• తర్వాత

Extractive Summary:

0 తెఎగుభాషాస్వకూపం క్రీ శ 750 తర్వాతివాడ్షైన కూచిమంచి తిమ్మకవి తన కుక్కు టేశ్వర శతకంలో దేశంలోని మార్పులపై ఈ విధంగా బాధపడ్డాడు “*వేదళాస్త్ర పురాణవిద్మ లక్కరగావు పరిహాసవిద్యలు పనికివచ్చు గద్యపద్య విచ్శితకవితలు కొరగావు గొల్లసుద్దుం కధల్‌ పెల్దుమీరు దేశీయ భాషలతీరు వేమియుగావు పారసీకోకుఎ (వ ఖతి కెక్కు వవైన్ట్‌వ మతాచారంబులొప్పవు పాషండ మతముఎ పాళివలరు (కీ శ 1700= 750 నొటి గోగులవాటి కూర్మనాధుడు సింహాది నారసింహ శతకమును రచించాడు విశక వమండంములో తురకలదండు భీభత్సములు చేస్తుంటే సహించలేక ఈ కవి సింహాద్రిశారసింహుని ఈ శత కంలో నానావిధాల తిట్టాడు “*ఎలమితో సోమయాజుల పెద్దరూరీఎ గుడిగుడీలుగా జేసికొనెకివారు యజ్ఞవాటిక లలో నగ్నిహోోశంబుల ధూమఫానము చేసి (తుషవారు యాగప్మాతలుతెచ్చి హౌసుగా వడీలుడేకీ చిప్పలుగ జేసికారువారు సుక్స్చువముఖ్యదారు మయోపకరణముల్‌ గొని వంటపోయి నిడుకొనెడివారు నగుచు యవనులు విపుల దెగడుచుండ సకన భోక్తవు నీవిట్లు సైపదగునె దిన దినగ గారెలై నను కనరుచేయు వై రిహరరంభ సింహాదది నారసింహా క్రీ శ 750 (పాంతంవాడై న భదాచల (ప్రాంతపు భల్డా శేరవి తన భదగిరి శతకముల్నో తురకల దుండగాలను ఇలా వర్టించాడు శతకములు “అచ్చి దకద్డల యాజ్ఞనుండగలేక తురకల కెదురుగా నరుగలేక చేరి ఖానులకు తాజీములీయగలేక మును నబూజు ధ్యనుల్‌ వినగలేక కాడుచేసిరికదా కల్యాణమండపాగార వాహన గృహన గృహాంగణములెల్ల సంస్టృతాంధోక్తు: సాకంయిలుకివోయె నపణవ్యభాషల నమరె జగము సృతళాలాంగణల్‌ చలువపందిరులు ఐబ్బ ఎట థానుల చప్పరములయ్యె పారిపోవగనై న పభ్రైలు నాకక విడుతురే వైన్టవ చితతినెల్ల” 9వ శతాబ్దపు [పధమభాగంలోనివాడై న అడిదము సూరకవి తన రామలింగేశ్వరళశతకములో తురకలు పెంచివారు ( పరాసుల ) ఇంగ్లీషు వారు చేసిన దుండగాలను ఇలా వర్ణించాడు “పచ్చిమాంసము కల్లు భక్షించి మ శ్రెక్కి రాణించి తిరుగు పరానులై న గంజాయి.గుండ హక్కాాలుడికి డి నీళ్ళు తాగి (మాన్సడెడు తురుష్కులై న గోవులపడమొ తి కొసిముక గ్రాలుమెక్కు సమదాంధులగు కొండసవరులై న తెరవాట్లు కొట్టి కత్రైరదొంగలై చాలసాలించి తిరుగు చండాలుర్రేన ఘాతుకత్వంబు సేయు ముష్కరులు గలరె (క్రీ శ 800- 850 నాటి వాడైన గువ్వల చెన్నడనే గొల్హడు తన గువ్వల చెన్న శతకంలో ఇలా (వాకాడు శే శీ తెలుగు భాషా స్వరూపం “లాబీరి జాజీర జాజీరిపాపా జాజూలాడవె గాజులపాపా తూర్పునుండి వచ్చెరా తుప్పతలనక్కా- పడమఎసుండి వచ్చెరా పర్వతాలనకా॥= ఆనక్క ఈనక్క- తోడెరా బొక్క” తెలంగాణాలోనిడే మరొకపొట- “జోగయ్య నాకు క న్ని జొన్నగింజలిచ్చె ఏటి మెడ్డున 'సేద్యంబు వేస్తే ఈడ్చికొడితే ఇ5వై పుట్టు ఆర్బికౌడితే అరవై పుప్తై అన్నీ కొంచబోయె అప్పయ్యదొరా ఇసుకో ఉసుకో ఇద్దుమె వుంచే మన్నో మైలో మానెంవుంచె ఉప్పులేనిగంజి తాగితిమయ్యా చొప్పకట్టరోలె చోలితిమయ్యా కుక్కిమంచములో కూలితిమయ్యా జాజీరి జాజీరి జాజీరిపాపా ఈ జాజరపాటల ఈనాటీ స్వరూపం ఇలాడఉంది మరి నన్నెచోడుడు హిల్కురికి సోమనాథుడు పేర్కాన్న వాటి ఆనాటి రూపం ఎలాగుండేదో తర్వాత రెడ్డీరాజుల కాలంనాటీ ( వళ ) ఒక జానపదగితం అలో ఉండీందో చూడండి “ రెడ్డాచ్చె రెడ్డొచ్చె రెడ్డొచ్చె నమ్మా వీరభదారెడ్డి విచ్చే సెనమ్మా (పొద్దన్నె మారెడ్డి పొరకూడిపించు

---

Chunk 14 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0131-0140.txt

OCR Score: 98% Telugu coverage
Characters: 7338

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పాటలు
• సామెతలు
• మంగళం
• కూడా
• కొన్ని
• విధంగా
• ఇవన్నీ
• చాలా
• వంటివి
• మేలుకొనవె
• భాషా
• దిక్కు
• తెప్పించి
• ఎంతో
• పల్లెపదాలు
• ఆరుగుమేలు
• పల్లె
• మొదలై
• వీటిల్లో
• ఉంటుంది
• మచ్చుకు
• చూద్దాం
• పొటలు
• జన్మించెను
• ఎన్నెన్నో
• మేలుకో
• సాగిపోతుంటుంది
• శ్రీకృష్ణా
• గంధము
• తెలుగు

Extractive Summary:

బి0 జెలుగుభాషా స్వరూపం 98 వాస్యపు పాటలు ( అల్లునిహాస్యం | అత్తవారింటికి కొ త్రల్లుగొ స్తేను కొ త్రసున్నంతెచ్చి మెత్తరమ్మ కౌ తసున్నంతోను కోపంవస్తేను నల్లేరు తెప్పించి నలవరమ్మ నల్లేరుచేతను నపనపలాడితే దూలగుండాకుతో దులపరమ్మా దూలగుండ కుతోదు ఖమ్మువస్తేను బజ్జపలుపులు దెచ్చి బాదరమ్మా బజ్జపలుపులతోను బాధలు వస్తేను కొరడాలు తెప్పించి కొట్టరమ్మా అకారింటికి వస్తే సుఖమేమంటు వచ్చినదారినే పట్టరమ్మా 0 లాలిపాటలు రామలాలీ మేఘళ్యామలాలీ తామరస నయన దశరధ త “యాలాలీ అద్జివదన ఆటలాడి ఆలసీనావురా బొజ్జలోని పాలరుగుగాని నిదురపోవరా జోలలుబాడి జోకొట్టితే ఆలకించేవు లాలించి మరియూరకుంటె సౌజ్ఞచేసేవూ ఎంతో యెత్తు మరగినావు ఏమిసేయరా వింగగానికొండ కుండీ వీర రాఘవా ఇంక నొక్కటి ఈ చిన్నపాట ఎంత అందంగానూ ఎంత అర్థవం కంగానూ ఉంటుందో గమనించండి “గడపలన్నింటిలోన ఏ గడపమేలు మవిలక్ష్మి నివసించు మాగడపమేలు ఈ విధంగా పల్లెపదాలు తేటలేలుగులో తేనెలోలికిస్తూ మనన్నుని రంజింపజేన్తుంటాయి అమ ద్రుతనాన స్త్రీల పాటలు స్త్రీలపాటఎ కూడా పల్లెపాటలు వలెనే జానపదుల చేత పొడబడుతూ అన్నుకు తంగా వస్తున్నట్టివే వీటిణ పల్లె హిటలలో చేర్చుకసోవడానికి కారణం వీటి బాహుళ్యం ఇవన్నీ పురాణ కధలలో పాటలుగా మార్చినట్టివి పీటి పరి మాణం నాలుగునంచి ఇరవై యలుదు శీజీల వరకూ కూడా వుంటుంది లందులో కొన్ని ముఖ్యమైనవి ఏవంటే థ్రీకృళ్ణుని జననం థీకృమ్లుని చల్డులు దక్షయజ్ఞం ధర్మరాజుజూదం లక్మణదేవర మూర్చ లవ్మణదేవర నవ్వు గంగాగౌరీ సంవాడం లంకా యాగం సీత సమర్త సీతాదేవి వేవిష్ణ ఊర్మిలా దేవి నిద మొదలై నవి ఇవన్నీ గతంలో శ్రీలు కొలక్షేపంకోసం కూడినప్పుడు పెళ్ళిళ్ళలో 'సేరంటాలలో పొడుకుంటూ ఉండేవారు ఆ కారణంగా ఇవన్నీ ఒకరిదగ్గర్ముంచి విని మరొకరు నేర్చుకున్నవే ఆరోజుల్లో ఈ నస్ర్రీలపాటలు ఎవరికి ఎన్ని ఎకుగ వవస్తే వారికి ఆంత గౌరవం వీటిల్లో భాషకూడా చాలా సరళంగా నేటి వ్యావహారిక ఫక్కీలో ఉంటుంది.

---

Chunk 15 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0141-0150.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 9685

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [58, 75, 99, 106, 107]...

Key Terms:

• తెలుగు
• తెలుగులో
• మెకంజీ
• ఉన్నాయి
• డాక్టర్‌
• వ్యాకరణం
• నీమనస్సు
• విధంగా
• మొట్టమొదటి
• స్థాపించారు
• తర్వాత
• అచ్చయింది
• ప్రాంతంలో
• అనేక
• చేసిన
• స్థానిక
• కెరుక
• అందరూ
• కూటికౌర
• ఉరిమి
• ఎన్నో
• పుస్తకాలు
• మిషన్‌
• చాడు
• ఉండే
• గమనార్హం
• క్వారీ
• తెలుగుభాషాస్వరూపం
• మ్మదాసు
• సరళమైన

Extractive Summary:

అనేక విధాలుగా కృతజ్ఞులై ఉండాలి ఆం్యధుల అద్భుత శిల్పకళాఖండాలను ఫెర్దూసన్‌ వంటివారు భ్యదపరచారు ఆశేక తాళప త [గంధాలను సేకరించి జాగ త్రచేసింది మెకంజీ (బౌన్‌ వంటివారు కృష్ణా గోదావకీ నదులకు ఆనక స్టలుకట్టి కరువు కాఎకాలతో కృశించి పోతుండే ఆంధభూమిని అన్నపూర్ణగా మార్చింది కాటన్‌ దొర ఈ విధంగా వారు ఎన్నో రంగాలలో తెలుగు తల్లికి చేసిన సేవ ఇంతా అంఠాకాదు డాక్టరు క్వారీ తెలుగులో ముదణని (ప్రారంభించి. 106 తెలుగుభాషాస్వరూపం ఒక్కి- తెలుగులోనే 48 ఉన్నాయంటే ఆ రోజుల్లో చెన్న రాజధానిలో తెంగు భాషయెక్కం (ప్రాముఖ్యం ఎంతటిదో బోధపడుతుది ఈ స్థానిక చర్మితల ఆధారంగానే డిస్థ్రిక్టు గెజిటర్లు తయారు చేయబడ్డాయి ఆ తర్వాత చెప్పుకోతగ్గది-దేశాన్ని ఉరూ9తలూగించినట్టిడి అయిన కృష్ణాష్మతిక మచిలీపట్నంలో స్థాపించబడింది 902లో స్థాపితమైన ఈ

---

Chunk 16 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0151-0160.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13563

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [2, 92, 217]

Key Terms:

• తెలుగు
• గారు
• వ్యావహారిక
• వారు
• రామమూర్తిగారు
• భాషా
• భాషలో
• కాని
• కూడా
• వ్యవహారిక
• సాహిత్య
• ఇత్యాది
• వంటి
• ఈనాడు
• తెలుగులో
• అందుకు
• రామమూర్తి
• ఇందులో
• నుంచి
• గారి
• వరకు
• కాదు
• గోదావరి
• విద్యా
• ఇంకా
• ఎన్నో
• గిడుగు
• పంతులు
• లోని
• అన్న

Extractive Summary:

పైన ఉదవారించిన వన్నీ తేఎగు వ్యతికా (పపంచంలో చర్మిగిని సృష్టించినట్టివి గత శతాబ్దిం నుంచి ఈ శతాబ్ధం పూర్వభాగం వరకు వివిధ ప్యణాఎనుండ్‌ వెలువడీన వివర ప్మతికల జాబితా [కింద ఇయ్యబడెంది ఈ జావీతా సంపూర్ణం కాదు తెలిసినంత వరకు జాపకం ఉన్నంతవరకు ఇమయండానికీ (వయత్నం ౯ ౧4 [1 6 చేస్తున్నాను చెన్నపురి _దీనవర్తమాని ఆ (రబాషా సంజీవని తత్వబోధిని ఆంధ (వకాశిక శశిరేఖ తిలింగ సూర్యాలోకము సుజనరంజని ఆంధ వతిక అంధ వారవ్యలిక భారతి ఆంధ్యవభ ఆంధ వార్వపభ సాహిత్య పరిషత్‌ ష్యతిక చితగుప్త ఢంకా రూపవాణి పజాబంధు యువ ఆంధధవాణి నంచారి తెలుగు సినిమా రూపవాణ్‌ ఆంధజ్యోతి నళిని ఇత్యాది నెల్లూరు భవాని కాగడా దేశబంధు ఇత్యాది బళ్ళారి విశ్ఞానవర్థిని నన్మార్గ టోరిని శ్రీయక్షిణి ఇత్యాది గుంటూరు దేళాలిమాని దినష్మతిక జ్వాల ఇత్యాది తాల ధక్మ ప్రకాశిక జ్యోతి రేరాణి అభిసారిక విజయవాడ్‌ స్వరాజ్య కృిష్టావృత్తాంతిని విజయవాణీ ఏలూరు దేళోవారి జ్ఞానోదయ మంజువాణి ఇండస్ట్రీ దేవ దత్తము ముమమువు 9 లో రామమూర్తిగారు రిమైకయ్యారు అప్పటి కంచీ (గాధింక చాదుల నోరు మూయించే ఉద్దేోంతో రేముంబవళ్ళు తెలుగు సాహిత్య (గంథాలు వ్యాకరణాలు చదివి శోట్సు (వాసుకో సాగరు ఈ కృషిలో వారు గమ'9ించిం చేమిటంటే “నన్నయ కాలంలోనూ ఆ తర్వాతమా. 9 4లో ఎప్పుర్లైతే మదాసు యూగివర్శిటీవారు (గాన్యువాదుల వాదాన్ని అంగీకరించలేదో దేశంఅంతా (పజోధనం చేస్తేనేకాని వ్యావహారిక భాషావాదం నెగ్గదనే నిర్ణయా.కి వచ్చారు రామమూర్తిగారు ఆ ఉద్దేశంతో వారు ధనవంతులుకాకపోయిన స్వంతఠఖర్చులపై పర్దాకిమిడి బరంపురం విజయ నగరం _ విశాఖపన్నం కాకినాడ రాజమండి మచిలీపట్నం నెల్లూరు మదాను అనంతపురం వంటి పట్టణాలకు పోయి ఆక్కడి కా ల్పపిన్సి పాల్పుని కలుసుకొని (ఆ రోజుల్లో ఈ నగరాలలోనే కొలేజీలుండేవి) వారి యాజమాన్యమున తమ వాదము పూరరిగా విని పరిశీలించి అభ్మిపాయము చెప్పగల పండితులు కవులు విద్యాధికులు గల సంమము నియమింపజేసుకొని వ్యావవోరికభాషా వాదాంళములును తెలియజేస్తూ అందుకతగిన (పమాణములు చూపిస్తూ (పసంగించేవారు ఆ సంఘాఎ౨ సమర్పించిన నివేదికలు 19 9-90 లలో ఆయన నడిపీన తెలుగు ప్యతికలో ఆచ్చువేశారు ఈ ప తికలోనే

---

Chunk 17 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0161-0170.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13487

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [59, 86, 103, 119]

Key Terms:

• గారు
• గారి
• కధలు
• వ్యావహారిక
• భాషా
• వారి
• రామమూర్తి
• వారు
• వంటి
• వాదానికి
• ఎన్నో
• తర్వాత
• తెలుగులో
• కూడా
• నవలలు
• తెలుగు
• చరిత
• చిలకమర్తి
• సభలో
• కథలు
• భాషలో
• సాహిత్య
• సాంఘిక
• వేంకట
• పంతులు
• అందులో
• జరిగింది
• ప్రారంభం
• రచించారు
• వ్రాశారు

Extractive Summary:

ళ్‌0 తెలుగుభాషా స్వరూపం ఉన్నట్టి వేటూరి (పభాకరళాన్త్రి గారు స్వయంగా భాషా పరిశోధకులవుటవల్ల వారికి పాదీన రచనలలో గల వ్యావహారిక భాషా ప్రయోగం తెలియడం వల్ల ఆది నుంచీ హడా రామమూర్తి గారి వాదానికి పూర్తి సహకారం ఇస్తూ వచ్చారు అక్కిరాజు ఉమాకాంతం గారు గురజాడ వారి (వభావం వల్ల ఈ వాదానికి సుమ.ఖులయ్యారు నర్‌ యే దొర ఇచ్చిన (పోత్సాహ సహాకారాల సంగతి తెలిసినదే 9 6లో కొవ్వూరలో జరిగిన పండిత సభలో రామమూర్తి గారి వాదానికి ఆమోదము[ద లభించడంతో వారి నిర్ణిరామ కృషికి వలితం దక్కి నట్టయింది ఆ సభలో భాషా గోషకులు సోలవరం జమీందారు గారైన కొచ్చర్ణ కోట వేంకట కృష్ణారావు గోగూ తీకపతి వెంకఎకవులు వారి వాదాన్ని పూని కను ళ్లిఘించారు సభవారు రామ్మూర్తి గారి వాదాన్ని ఆమోదిస్తూ తీర్మానము ఆమోదించారు తర్వాత ఆ మహానభలో తిరుపతి వేంకట కవులు తమ భావాన్ని ఈ విధంగా [పకటించారు “కాలము భట్టి దేశముశుగాంచి (పభుత్వమనెంచి దేశ లాషా లలితాంగి మాజుటది సత్కవి సమ్మతవకాట నన్యడదే శ్యాలును నాం ధభాష గలవీటను నౌచితి బట్టీ మేమున్‌ కిబ్భాలను వాడుచుంటిమని పండిత వేగతి నాప్పకొందురో” కవికి లోకమే _ప్రమాణమనీ తమ ఆంత కరణ [పవృత్తే తమ కత్యంత (వమాణమనీ తెలుగులో వ్యాకరణాలు కోశాలు వరన్బర విరుద్దమ్ములె కనఐడుతున్నందున కవుల (పయోగాలే రామమూర్తి పంతులు గారు చెప్పినట్టు పరమ (ప్రమాణములనీ వారు పేక్కాన్నారు 9 9వ నంవత్సరానికి రామమూర్తి గారి ఉద్యమ చర్మితలో ఒక వత్యేకత ఉంది ఆయేడు అంతకుముందు (గాంధికవాదిగా నున్న కందుకూరి వీరేశలంగం గారిని వ్యావహారిక భాషా వాదానికి సుముఖులుగా చేయడమీ కాకుండా దానికీ నాయంత్వం వహించే వారినిగా కూడా చేయగలిగారు వీరేళ లింగం పంతులు గారు రామమార్తి గారి కోరిక ననుపరించి తమ ఆనందోద్యాన ములో ఒక పండిత నభను సమావేషపరచి అందులో “వర్త మానాంధ్ర భాషా వ్మతికా శకారంభము కేల్‌ 1 ఫవర్తక సమాజము అనే పేరిట ఒక నూతన సంస్థకు అంకురార్పణ చేశారు ఆనాటి సభ వీరేళలింగం గారిని అధ్యక్షులుగానూ రామమూర్తి పంతులు గారినీ జయంతి గంగన్న గారినీ కార్యదర్శులు గానూ ఎన్నుకుంది ఆ సమాజ స్థాపన రామమూర్తి గారి ఉద్యమానికి కొండంత బలం చేకూర్చింది ఆ సభలోనే రామ మూర్తి గారి ఉద్యమానికి బలీయమైన (పత్యర్థిగా నుండిన మందపాక పార్వ రేళశ్వరళాన్తి గారిని రామమూర్తి గారి పవ్షానికి (తిప్పుకొనడం జరిగింది అడే సంవత్సరంలో ( 9 9 “వర్తమానాంధభాషా పవర్తక సమాజము” తరవున “*దెలగుొ అనే మాస ప్మతికను స్థాపించారు ఈ విషద్రుం ముందే (పస్తావిం చడం జరిగింది ఈ నవల వెలువడిన తర్వాత ఆంధఖీష్మ న్యాపతి సుబ్భారావు గారు చింతామణి పతికను స్థాపింటి నవలల పోటీ పెట్టి బహుమతులను ఇవ్చడం మొదఎఎపెట్టారు ఈ పోటీల మూలంగా చి కషర్తి వారి సారస్వతం వెలుగులోకి వచ్చింది.

---

Chunk 18 — Shathaabdhaaluga-Telugu-Bhasha-Swaroopam-(K.R.K.Mohan)_pages0171-0180.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10493

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [266, 280, 287, 290]

Key Terms:

• గారు
• వారు
• కొత్త
• ఎన్నో
• జీవిత
• రచించారు
• కొన్ని
• దాని
• రామమూర్తి
• వంటి
• చరిత
• వెలువడ్డాయి
• థ్రీ
• గంధాలు
• వాశారు
• చిలకమర్తి
• పుస్త
• తెలుగులో
• చర్మితలు
• తర్వాత
• ఉన్నాయి
• ఉంది
• శ్రీ
• కవిత్వానికి
• అంటే
• నుంచి
• గ్రంధాలు
• పేరుతో
• జీవితము
• బౌన్‌

Extractive Summary:

లక్ష్మినరసింహళర్మగారు “త్రీశ్లై లయాతా చర్మితి ఈచిందాశు టొబ్బీలిరాశా వారిలో దక్షిణ దేళయా తలకు తోడువెళ్ళిన మందపాక్తో షార్వతీశళాన్త్రిగారి య్యాతా వివరణం మనోహరంగా ఉంయింది.. ఇంళా ఇటు వంటివి కొన్ని ఉన్నాయి వ్యాసముళు-ఉపన్యాసములు షంగ్లడ్‌లో స్పెక్టర్‌ ప్యతి*ను దృష్టీలో సుంచుకోని తెలుగులో హినుగంటి లమ్మీనరసింహరావుగారుు “సాక్షి” అనే పత్రికను స్థాపించారు అందులో ఆయన హోస్యరసంతో ఉండే మెత్తటి చేణుకులతో సంఘాన్ని ఉద్ధ రీంచాలని [(వయత్నం చేళరు ఈ సాషీలో వివిధ విషయాలమీడ చక్కని వ్యాసాలు వెలువడుతుండేవి “సాక్షికొ పత్యేక సంఘం ఉంది. భాషలో (వాస్తాడు నిజానికి అన్ని (ప్రాంతాం భాషకీ దాని పత్యేకత సొగను ఉన్నాయి ఈవిధంగా సారస్వతం ద్వారా ఏకత్వం సిద్ధించుకున్న తెలుగు భాష నిత్యనూతనంగా వర్థిల్లుతోందనడంలో సందేహం లేదు సురవరం వారి మాటల్లో సీః పరిపూర్ణ పావనాంభస్తరం గోదే గ గౌతమీ గంభీర గమనములకు ఆలంపురీ నందశారామ వి(బాజి మల్లోబస ఫలరాజ మధుర రుచికీ ఆం ధీషమారీ సమాయుక్త పవాపూతతుంగాప మవస్సు మాధుర్యమునకు ఖండళర్కర జాతి ఖర్జూర గోడ్షీర (దాఇుదియత రామరసమునకు అమృతనివ్వంది వల్లకీకాహ్టోదమునకు రాగిణి దివ్య సమ్మోహ రాగమునకు లేనెతేటల నవకంపు సోనలకును సాటియగును మాతెనుగు భాషామతల్లి కఘుధం తరు విరా జ్ఞ త క ళ్‌ ళ్‌ ంధౌలయం * ణీం వెం ట్ర ౭₹ై్రలిటో రె నె చొవారు_500 ఫీ ఈ పుస్తక రచనకు సహాయపడిన గ్రంధముల పట్టిక కావ్యాలూ =[పబంధాలు ఆం(ధమహాభార త౦= 2 _ కుమారసంభవము-నన్నెచోడుడు 8 నీతిళాస్త్ర ముక్తావి-భ్యదళూపాలుడు 4 _బఐసవపురాణం=పాల్కురికి సోమనాథుడు 5 పండితారాధ్య చరిిత-పాల్కురికి సోమనాథుడు ఈ ధళకుమారచర్శితం- కేతన 7 ఆంధ భాషాభూషణం-- కేతన 6 మార గ్రాండేయపురాణం=మార న 9 _భోజరాజీయం-ముమ్మిడి ఆనంతామాత్యుడు 10 _ వరివంశం-ఎల్జన క్షే వచన (పతాపచర్శితము=ఏకాామనాథుడు 12 ఉత్తర హరివంళ ౧=నాచనసోముడు $ నవనాధచ ర్మితమ.=గౌరన శ్రీ సింహాసనద్వా(తింశిక-కొటివి గోపరాజు 15 చాటువులు=్రీనాథుడు 18 హరవిలాసము- శ్రీనాథుడు 17 _ భీమేశ్వరపురాణం--శ్రీనాళుడు 18 కాశీఖండము-ల్రీనాథుడు 9 _ళృంగారనై వధం=్రీనాథుడు 20 _ అం(ధమవిభాగవతము-బమ్మెఅపోతన లి వీరభ్యదవిజయరబమె, ఖైజపోతన £2 _పరమయోగివిలాసమొంతాళ్లుపాక తిరువెంగళన్తాథుడు 28 _ ళృంగారకాకుంతలము-పిల్లలమట్టో పినవీరభ్యదుడు

---