Telugu Science Katha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

॥ ం || వా. ఎ .. 1 , శనై జజ్ఞే. యా అంషా ల జా ౯ 4 ” న్‌ న! న్నా = ఇ . ల ల | [1 సు . షణ | హహ. | జ "2 ఇ స్య - ॥ న శాన న్న కా ” . ॥ వాత - చూ లా ॥ య న. 10. చం నె ౨. పర మం 4 న్న ఉళ య. న న మం. క ల. టంట. వ ఇసాంన్తే శై యక నై. గ్‌ / స వే మ - న నా న వ్యా క వ. = న ల క

లలి న టి న్న లా లౌ ఖీ ల్తా (4

పరిచయం టునాా మనం కోరినా కోరకపోయినా *మైన్సు మర(తుకుతలో ఇ వైచుక పోయింది , రైలు ఒస్సు, "లిళాఫ, ఒలిఫోన్‌, శమెర్శా గా్శిమఫోన్‌ + సీవిమ్తా కేడి యో, టార్చిలై టొ రోక్‌రోలర్‌, సిమెంట్స్‌ రసాయనకఫపు ఎకవ్చుబుు మొదలు శాగల అనంతరూపాలలో అది మన మారుమూల గామాలలోకికూడా చొచ్చుకుపోతున్నది ఇకదడాన్ని భూచి * తెన్లోడిమాయ అని విస్తుపోలే లాభంలేదు డాన్నిగురిచి పితివారు మతుంగా “తెలుసుకున్నా తెలుసుకొనకపోయిన్మా చాని *“ముఖమెరుకి నైనా సంపాదించితీరాలి, కేవలం 'ముఖమెరుక శే కాకుండా దానితో కొంత దగ్గరిపరిచయాన్ని సైతం కూర్చుకో డానికి ఈ *పసైన్పుకథి' ఉపయోగపడుతుంది, నివానికి ఈ (గంధం లత్యం అట్ట పరిచయాన్ని సుసాధ్యంచె య్య్థిడ మే దీనిరచయిత నా సవోయ నంపాదకుడై నందున, సులభ వై లిలో, సరళగతిన్ని సుగ్రాహ్యంగా ఈయన రచన కొనసాగిందనితప్ప మరి నేనేమివాసినా అది పష పాత్రగా లోచవచ్చు. ఆంధ పభి న్యం ం [య్‌త్తూ ర ర్కాల మదార్సిసు న జువై 1951

ఆనముఖము హాయిధంలా?

జ్ఞానావేక్షుగల జీవి మానవుడు ఆ అ పీమూప్రాఒల్యం చేశనే తిన పరిసరాలను ఆర్థం చేసుకోడానికి పియస్నే మారంభించేకు. సంకు లంగానున్న పికృతి నంఘుటనలకు తెలిసారిగా వాసిలో భయస్యఖ మాలు ఒనించి మఠాఢవి శ్వ్యాసాలుగా పరిణమించినప్పుటికీ రానురాను, ప్శికృతిలో కార్యకారణ సంబంధమున్నదను విశ్వాసం_పబలజొచ్చింది, ఆ విశ్వాళంతోనే ప్రిక్కతి నన్వేషించేడ్సు ఆన్వేమిన్తు నాకు తత్ళలి తి.గా అనేక విజ్ఞాన శాఖ లుద్భవించేయి

ఈనాడు విజ్ఞాను మానవజీవితంతో మెలిపెట్టుకొంద్సి అడుగడు గునా దానిఛాయలు ఇోచరిస్తున్నాయి అయినప్పటికి మన చేశంలో అది జనసామాన్యాని కందు బాటులో తేదు అ్యిలోపాన్ని కొంతవర కైనా తీర్చడానికి శ్రీ భానుమూూల్షిగారీ *మైన్సుకథిను రచించేరు, గత రెండు] తాస్టాలలోను ఫొందరు మహోవిజ్ఞానులు కావించిన అన్వే మణల చరిత్రను నంగహంగా ఇందులో రచయిత వివరించేరు పంచ భూతాలలో ఒకటిగా పరిగణింప డుతున్న "కాలిలో వివిఫవాయువు లున్నాయని (ప్రయోగాలచే కని పెట్టి గాలిబండారం ఒయం పెట్టిన మీర్‌ 9 ప్రీ, "లెవోయిషియర్ల పియోగవిధానాలూ, గాలి మిశమైనప్పుడు

మన్‌.

సీకుమాతిమేల మిశ్రం క్రాకూడడని శంకించి విద్యుత్‌ పివాహోన్ని ఉపయోగించి నీటిని చెండువాయువులుగా విశ్లేషించిన వ్‌నుల పరి వమా, ఎందుకూ పనికిఠాని ఒడుభ్రాయిగా. చిన్నప్రూడు స్వేచ్చగా తిరిగినప్పటికి సంసారథారం మోయగా నే జ్ఞైానానక్తుడై తనజీవితాన్ని విస్థానఒనని కంకితంచేసిన వాంఖఫ్రీజేఏ జీవితంలోని మనోహరఘట్టాలూ, న్యూటక్‌ విజ్ఞాని తొలిసారిగా తనగదిలో వర్చరచిన సూరలీరళ్ళా మొక్క నర్హపటంతో ప్రారంభ మై, మండుచున్న పచాన్థాల శాంతిని విగ్రేమించి వాటి లక్షశాలను కనునొనడానిక్రీ పరమాణు నిర్యాకాన్ని

కైక

నిక్ణయించడానికీ తోడ్చడిన వర్ణపటమాపన (గ్నెక్‌ట్రాస్కొావీ) మనే విజ్ఞాశభాగం బున్సె౯, శిర్భాఫ్‌, ఫ్రా హోపర్‌ ప్రభృతుల నిరంతర కృషి చే పెంపొందిన విధానమూ; మూలపదాన్ధాల ఆవ రృపట్టిళను తీర్చి దిద్దడానిక్షై మెండెల్తై ఫ్‌ శాస్త్రజ్ఞుడు కావించిన విశేషకృపీ. కాంతి కంళే ఎక్కువశ క్షికలిగి జీవుల శీరంలోనున్న ఎముకలను దూపించే సామర్థ్యంగల 34 -కిరణాలను కనుగొన్న రా౦ట్‌ 7న్‌ జీవితవిశే పాలూ; హనీబెక లెల్‌. ఆను శాన్ర్రవే త్త శీడియో ధారి కళను కనుగొన్న విధానమూ, శేడియో థార్మిక మూలపచార్థాలను విక దీయడానికై. ఎంతో శ్రమించి టన్నులకొద్దీ పిచ్‌ బ్లెండ్‌ అను మూల ఖనిజంనుండి కొన్నిచిన్నాల బరువుగల శేడియం అను మూలపదా గ్గాన్ని నంపాడించిన కూ్యరీదంపతుల జీవితెలూ; ఈ శతాబ్దంలో ఫ్రుటోనియంనుండి కాలిఫోర్నియం సరకుగల ఆరు నూతన మూల పడాన్ధాలను ఎనికో ఫెర్నీ మొదలై న విజ్ఞానులు కనుగొన్న వైనమూ ఈపున్త కంలో మనోహరంగానూ ఉత్చ్సాహజనకంగా నూ వర్శించిన శ్రీ భానుమూ' ర్రిగారికృపి. మిక్కి లిప్రిశంసార్ష్యమం కు ఆతిశయంగాదు.

విషయ వివరణలో రచయితకు సుభద) ఎక్కువగా తోడ్ప డింది. పళ్లైటూరి పడు మైనప్పటికీ సుభద్ర) చూపించిన ఉత్సాహమూ ఆసక్షీ ఓీవిశా మెచ్చుకోతగ్గవి 'శ్ర్రీలోకంలో ఎంతమంది సుభదిలు త్వశగ+ త మూరాతుంశు అంత వేగంగా విజ్ఞానంవ్యాపించడాని కవకాశ ము-ది నుభామణశా సాగిన ఇందలి విజ్ఞానచర్చ పారకుల నుప్లు "త బూాగిస్తూ ముందుక లీకొని పోతుంది

సంఘ కేయస్సు నా కాంక్షించే మానవహృదయం జ్ఞానార్జన కై ఎంతగా త్రపరపకుతుందో. ఇందలి. విజ్హానుల చరిత్తువల్న స్పష్టమా తుంఠి వైజ్ఞరిక విషయాలకు ప్రొధాన్యమిన్తూ అవియేయే పరిస్థితు మిలో అవిమృరింప బడ్డాయో హ్రూదయంగమంగా వివరంచడం చేత త్‌ పుస్తకాన్ని రచమిత సర్యజగాదరణీయనై నపద్ధతిలో సడిపించేకు,

2?

విజ్ఞానజనని దయార్ష్శహృదయ కాదు, అ తార్పణబుద్ధితో ఆమెను ఆహరహూం సీవించగలవారికే సృష్టిరహస్యాలను కొద్దిగా చైనా తెలియ చేస్తుంది పుకృతిరహస్యా న్వేషణవై వందలకొలది విస్జా నులు వకాగిచిత్తుళై వవిధంగా కప్టపడ్డారో, ఎంత పట్టుదలతో పని చేసేరో 'సైన్సుకథినుండి విశదమాతుంది. ఈ విషయాలను గ్రహించి యువకులు ధృక్యుత్సౌహాలతో పనిచేసి విజ్ఞాన పురోగమనానికి తోడ్చడినస్లైతే (శ్ర భానుమూర్తిగారి కృమి వ్యర్థంకాదు. ఇట్టి గం౦ంధాలితోధికంగా (వాసీ శ్రీ భాను నూరర్తిగారు తెలుగు వారి మన్ననలకు పాత్రులాతారని ఆశిసున్నాను మదారిను మరత ణవృ పం రం కాచు క0-7=-51

కృ తజత ల్లా కిం విలధ660 ట్ట 50666666

విజ్ఞానం విశనిస్తున్నకొలదిి దాన్మిపభావం మన సిత్యజీవితంలో అడుగడుగునా ప్రత్య క్షమనుతున్నకొలదీ, విజ్ఞాన విశేషాలన్నింటిని అందరికీ అందువొటులో!$ తీసుకురావలసిన అవనరం నానాటికి పాచ్చు కున్నది ఈ విధంగా విజ్ఞానులు (యోగాలలో సాధించిన మవాత్తర సత్యాలను పిజలందరికీ సుళబోధకమ య్యేటట్టు ఇయ్యాలంకు ళల నొవ్పికలిగించే అంశెలూ, కూడికలూ భౌగహారాలూూ ఇతర తా క్లిష్వమైననూ లాలు (పన క్రి లేకండా చెప్పాలి ఆందరూ తెలుసుకోవల సిన విజ్ఞానంవమిటీ ? ఆనే సంచేవాంఠావడం సవాజం కాని (వజలు అందరూ "తెలుసుకోదగిన విజ్ఞానం, ఇలాంటివేమా లేనిది వుందనే నా విశ్వాసం. విజ్ఞానం ఆందరికీ ఆందుచాటులోకి రాకపోలే. జన సామాన్యంఆంతకీ విజ్ఞానదృష్టీ అలవడంట్తే ేశాసికి (ేయస్సూ, జాతికి ఉన్నతీ ఉండదని నానమ్ముకం ఇందుకు ఆధునిశ విజ్ఞానవిష యాలు ేశభావమలగలో ఆందరికీ తేట తెల్టమయ్యేట్టు చెప్పడం అవసరం?

ఆ లక్ష్యంలో నే “సె న్సుకథి రచనకు పూనుకున్నాను. ఈ కృమీలో ఎంతవరకు కృతకృత్యుడ నై నదీ పారకులే నిర్ణయించాలి* ఆఅముతే నా సామర్థ్యలోపంవిల్ల్య ఆందరికీ సుబోధకం కాగల సరియై * వైజ్ఞానికపదావళి అందుబాటులో లేకపోవడంవల్ల ఇంకా ఆ నేకములైైన ఇతం హేతువులనల్ల ఈ పుస్తకంలో పూర్తిగా విశడంకానివి వివు లంగా ఇెప్పనివి ఆ నేకవిషయాలుఉండవచ్చు. కాలి అతిమనోడ్ర మైన విస్ఞానవికేపాలను మరింతవిపులంగా, విశదంగా తెలుసుకోవాలన్న జిజ్ఞాస పక్కవారికి తలియచేయాలన్న అనక్షీ కొందరికైనా $£ని గతే ఈ నా కృషీ చాలావరకు సఫలనైనటభావిస్తాన

భ్‌

ఈ “మె న్ఫుకథి పుస్తకం వకవ్యాసమాథ పరిమిత మైనదికాదు ఆలాగని ఒక “పళాళికి పికారం రచించిన పా ర్య్యగంథమూ కాదు ఆయితే ఆధునిక విజ్ఞానవి కాసాన్నీ, మానవజీవితంలో అది కలిగిస్తున్న విప వాన్నీ, తెలుసుకోదలచిన జిజ్ఞాసువులందరికీ, చాని గమనాన్నీ, (పభౌవాన్నీ * వలేశంగానైనా “తెంియచేయాలన్న తపనతో సామ ర్థ్రంమాట ఆలోచించకుండా శీవలం ఉత్సాహమే పిభానంగా నేను వేసీన (పయత్నంఇది,

దీనిని చదవడానికి పరశలకు పూర్వం సైన్సు”లో పి ల్యే పరిజ్ఞానం వమా ఆక్కరలీను ఇ-దులో విళ్లాన విషయాలకు కొన్ని జ న జ్‌ క్‌ ప+౧యో, సందర్భాలలో సహజమైనచిక్కు లెక్కలూ, క్రివ్టమైన పుయోగాలూ, వాటిని సిర్వహించగల వివరణ వగైరాలు వీమిో లేవు అయా మూల పదార్థాల ఉనికిని కనుగొనడంకోసం కారల్‌ విన్హై ల్‌ స్కీలీ లగా యతు ఎనికో 'ఫెక్మిప్రిళృతుల వకకుగల విస్గానులందరూ వవిధంగా పాటుఒడ్డారో, కథారమాపం వో వివరించే చరిత) రూత)మే ఈగంథం,

నిత్యనూతనమై మనోహరమై. పలువిధాలుగా వికసిస్తున్న ఆధునిక విజ్ఞానం దశదిశలా విరశిమ్మే దిన్యసౌరభాన్ని దాని బహుళ ప్రయోజనాలను తెలుపప)జలకు తెలియచేయడానికి చేసిన ప్రియ త్నమే ఈ *మైన్సుకధ'

ఈపియత్నంలో నాకు అనేకవిధాల నహాయంచేస్సి విశేమంగా పోత్సహించిన మితులందరికీ నాకృతద్హతకు వేరువేరునా చెప్పడం సాధ్యంకాదు, అయినా నీఖాయేల్‌ ఆన౭దే ఒక పిఖ్యాత రష్యన్‌ రచయిత రచించిన *కెరుకల్‌ ఎలిమెంట్సొ” ఆల్న గంధాన్ని ఊతగానాొని చెప్పిన ఈ *కైన్సుకధిను మొట్టమొదట “ఆంధ్రప్రభలో “సీరయల్‌ గా ప్రచురించి బుప్పుడీ గ్రంధానికి పరిచయవాక్యాలు వాసి తెలుస్మపజలకు దీనివి పచయు. చేసిన “ఆంధ్రప్రభ” ఎడి టర్‌ తీ నాన్హ వెంక శేశ్వర రావుగారికి నా ధన్యవాదాలు ఉత్యావా

ముతోడపదేశిచి, “ముఖము” (వాసిపోన్సహించిన క్రీ, వసంతే రావు -వెకట రావుగారు వంద్యులు,

ఇక ఆధ సారన్వతపరిషత్తు ప్రచురణకు ఫూనుళోనిపకులో *“కన్సుకధథ' ఈ ఫు న్వకరూపులో ఇఎగత్వరలో వెలువడివుండేని శాదేమో ? ఈ కాగితం కరువురోజలలో ఇలాంటి దుర్ధిటకార్యానిక్‌

జో ఖు

పూనుకొని సమక్థతలోనిర్వహించిన సారస్వతిపరిషన్తు. నా ఇాశ్వాత కృలెబ్ష తకు పాతి్రింకాకుండా ఎలావుంటుఎది 1

పతిభౌస పన్నువైన పెక్కుమంది. వైజ్ఞానిముల పరిశోధనల ఫలితంగా అధునికవిక్ఞునం దినదినాభివృద్ధి చెందుతున్న ఈ రోజులలో నిన్నటికి కొత్తగావున్ని వై కనిక గ౦ంథాలు నేటకి పాతగిల్లిపోనడం సవాదం అయినప్పటికీ వీలైనంతలో ఈక్షణంవవకు. కనుగొనబడిన మూలపచదార్థాల గాధనంతనీ ఇందులో చేర్చాను

'తలుగుపు న్తకాలలో ఆచ్చుతప్పులు ఎక్కడా వుండకూచదని నా కోరిక, అందులో వైజ్ఞనికగంంథాలలో అసలే వుండకూ వదు, ఆబుతే నామకాం మద్వాసులో, ముదిణ హైదరాబాదులో, ముదోశాలయం నాకు అఆందువాటులో లేకపోవడంచేత ఈపున్తకంలో ఆచ్బుతప్పులు ఆనేకంమిగిలాయి, మన్నించవలసిందని పారకులకు మనవి

వినయవిహార్‌ ౫9 చెన్నపురి | అరోమా జాసయాలి జువై 1951 అుడాాలాాాాాలి

౮ కః కోహం "క్‌ అర్థా వ్‌ద్రా కరత్‌ జాతా ఇయం వినృష్టిలి

ఈ (పశ్న ఇప్పటిదికాదు ఆదిమ మానన్చనికి ఆర్భజిజ్ఞాసు వస్తు జిజ్ఞాస కలిగిననాటిది. నాటినుంచి నేటివరకు ఈ (పశ్నలకు సమా ధానం ఇచెప్పుడాని! సర్వతోముఖమైన కమ్‌ అనవరతం జరుగుతూనే వుంది. ఆ కృసిఫలితమే ఆధునిక విజ్ఞాన వికాసమంతాను, ైన్సు అంపే ఈ విజ్ఞాన వికానమే

“నువ్వెవరు? నే నరిని? ఇ3 ₹లి" నవారెవ్వరు! ఈ నృష్టి అంతా ఎక్కడినుంచి వచ్చింది! అన్నది _పెనపేరొ, న్న సంస్కృత బుక్కుకు అర్థం

మవోహరంగా, క చుఒద్ధంగా, అయంగా కనపడే ఈసృష్టి రహస్యం పమిటో తెలినికోవాలని మనం కోరడం అతిసహజం

ఇంతేకీ మరమందకం సీవసిస్తున్న ఈ భూమి నిర్మాణగవహస్యం ఏమిటి” అది 'బేనిమాదుంగ! ఎలాగ నిలిచిశ్చంది తన నహన కరస్పర్శ చేత మనభూమివి సదా నవనవో న్నేవంచేసే సూర్యుని రహన్య మేమి టి? పీలాళ మనం నివసిస్తున్న ఇళ్ళు అన్నె వయే పదార్ధాలతో చేయ

కాయి! మనకి అనుక్షణమూ అపారసంపవలను సృక్ట్రంచి ఇచ్చే

యం తసాసూగి) మనకు కనపడే చెట్టు వేఘం, సకలవిధఫలములు, ఫపుప్పాలు--ఇంతెందుు, మన శరీరాలు వేటితో నిర్మిఏపబడ్డాయి.” గటి నిరాణరహన్యం ఏమిటి

మనకి ఎటుచూసినా పరస్పర _వెవిధ్యం విశేషమంగావుండే వస్తు వులు లవ్షోపలతులు కోటానముకోట్లు కనిపిస్తాయి. ఇన్నిమాట లెందుకు) ఇప్పుడు మొరు చదువుతున్న ఈ పుస్తకం సంగతే తీసుకోండి ఇది ఈ రూపులో మనకు అుదడానికి న్యూస్‌ ప్రీంటు కాగితం అచ్చు నిర్మా రోటరీ యంత్రం వగైరా ఎన్నోకావాలి

నసశళే దీనిని మిరు ఇంటిదగ్గర దర్హాగా కుర్చీలో కూర్చొన్ని ఒల్లమిద కాళ్లు పెట్టుకొని చదువుతున్నారనుకొండి. ఆక్షుర్చీ, బల్ల "బీనిశో తమూరయ్యూయో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా! వాటిని “ఫొయ్యో”తో చేశారు వైన వార్నీమ్‌పూర పూశారు. విడి భాగా లుంకే దగ్గరగాచేర్చి “సర్వీసు "పెట్ట అకలికిచారు ఆ పైన “ఉక్కు మేకులతో దట్టంగా బిగించివేశారు.. ఇ గది గోడల సంగతి-ముడి సున్నమో, బంకమట్లో అతుకు స్తై ఇటికలు చేర్చి గోడకట్టారు గోడ అంతా ఎగుడు దిగుకుగా గొగ్గులుగొగ్గలుగా మయూవడానిక్షి అనహ్యాంగా వుంది, అప్పుడువాటిని సీమెంటుూోత్రో చపటా-చేసి వైన అందానికి వెల్ల "వేశారు ఆంలేనా? కిటికీలకు గాజుతలువులుకూడా బిగిచారనుకోండి అఆ గాజు 2౭₹కఠకం మన 'తాతియ్యగారు కిళ్ళవోడు పెట్టుకొంకే ఆ జోడుకు ఉపయోగపడే గాజురకం వేరు ఇంకా మం దీపం చిమ్నాలకు ఎలక్రీక్‌ ఒల్బులప వాడే గాజురకంచేకు అలాగే మవం మంచినీనృ పట్టుకునే కూజామట్టి వేరు పట్నంనంచివచ్చిన మన అన్నయ్య కాఫీ (తాగి వీంగాణీకప్పును చేయడానికి వాడిన మట్టిరళం వేరు, మనం[వాసు కునే కలంగొట్టాలు ఒకరకం వ్తువుతో తయానై కే. పాళీలు సర్వ సాధారణంగా ఉక్కపాళీలు, రంగుల సంగతి లీసుపం టి అందులో లతరకాలు

మన ఇంట్లొ నే మనకు ఇన్నిరకాలవస్తువులు కన బడురూవుం. 'వెలుపలక్షు వచ్చిమూ_స్టే ఇంశన్ని కనబసతాయి? పైనా ఒక్ష ఫ్యాక్ట్‌ రికి వెళ్ళి అక్నవ కనే వీవిధవస్తువ్రలను అక _పెటండ్‌ అడవలక్‌

త్రి కొండలకో వెళ్ళండి లేకపోటే “డైవర్సు సూటో' (మామూలుగా ఉఊవీరి తీసుకుంటూ ఆలసట లేకుండా నీటిలో మునగడానికి ఉపకరించే ఒక సాధనం) తొడుక్కొని నీటి అడుగుకి వెళ్ళి అక్కడ ఏమి కనఒడు తుందో ఒక్కసారి బూడండి ఎక్కడ చూసినా ఒకదానికొకటి ఏమి పోలికలేని వస్తువులు కోటానుకోటు కనఒడు తాయి. వీటిలో కొన్నిం టికి ప్రాణం వుండవచ్చు. మరికొన్నింటికి వుండకపోఎచ్చు. రత్నాల సంగతి చూడండి వాటిలో వజాలని వై ఢూర్యాలని, పుష్యరాగా లని లత్షరకాలు, అలాగే ముడిలోహం ముక్షలో అ నేకరశాలు అలాగే చెట నంగతీని గూ

ఇక వాటి "లేడాలసంగతి ఒకడానికీ మరొకచానికీ ఎక్కుడా పోలికే వుండదు ఒకటి కర్కశంగా, కరిశంగా వుంటుంది మరొకటి పసిపాప చేయివేసినా నుగ్గునుగ్గు అయిసోతుంది ఒకటి తియ్యగా వుంటుంది. ఇంకొకటి నోట్లో పెట్టుకు నేసరికి నాలుక ఊడిపోతుంది,

కొన్ని స్వచ్భంగా, పారదర్శకంగా వుంటాయి, మరికొన్నింటి "డాస్టరా 'జేనినీ చూడడానికి వీలుండదు కొన్ని మ్లానంగావుం శు మరి కొన్ని ధగధగా మెరుస్తూవుంటాయి. కొన్ని చూడడానికి నల్లగాఆస హ్యంగా వుంశే మరికొన్ని సుధావళితంగా వుంటాయి

ఫొన్నిరకాల పదార్థాలు---400 డ్మకీల ఫారిన్‌ హీట్‌ తాప (శమంలో కూడ గడ్డకట్టుకుపోకండా ద్రవరూవంలోవుంటామి మామా లు"ా 3డ్మిగీల ఫారన్‌ హీట్‌లో నీరు మంచుగా గడ్డకట్టుకపోతుంది మరి కొన్ని పదార్థాలను ఎలక్ట్రిక్‌ ఆక్క్‌లతోకాల్చినా కరగకుండా అలాగే మ ద్దగావుండిపో తాయి. ఒక్కొక[ాపడార్ధం వుందంకే వేడిక్సీ చలిక్తీ 'ేవకూ ఆఖరికి త్మీవమైన, ఘామైన (ద్రావకాలకి సైతం. నిశ్చలంగా వంకే మరొకటి మనం ఊరికే ముట్టుకుంటే మన చేతి వేడికే రాప్పు పని షి వెయ్యిముక[_లై పోతుంది.

క్రీ అయితే అనుక్షణ పరివర్తన (పకృతిలకత్షణం, అడుగడుగుకూ అనేక మార్పులు జరుగుయూ వుంటాయి. అందువల్ల ఇందాక వభూచి నది ఇప్పుడు మాయమై చానిస్టానే ఒకథొ _త్తపదార్థ ౦ క్‌నబడుతూవుండడం కూడా కర్ణ, నూమూలుగావూ స్తే ఈ సృష్టే ఇలా అనంతంగా, ఒకవరసా, వాపఏ లేకుండా మారిపోతోందన్సి ఏదో అలకల్లోలమైపోలోందని అను వోవడం పరిపాటి, కాని ఆది పొరపాటు నీజంచెప్పాలంకే అసలు అట కానేకాదు. అనంశకోటి విధాల (ప్రత్యక్షమయ్యే ఈ (పకృతిలో _నెసర్షిక మైన వకత్వం వదో వుండితీరాలసి అనేక వందల వళ్ళకితం మేధావులు అనుమానించారు ఆ అనువూనమే ఈవ్యాసాదిని వివరించిన బుక్కు- రూపంలో మనకు లభ్యమైంది. కనపడే (పలీదీ కొన్ని పదార్థాల సమ్మేళనచే వర్పడిందేనని భావించి వాటికి మూలపదాన్ధాలని "వేరు "పెట్టారు ఈ నూలపదార్థాలనే ఇంగ్లీ వులో “ఎలిమెంట్స్‌” అంటారు, ఏటిజే త త్యాలనికూడా అ టారు, అసలు ఈ సృష్టిలో “మూలపదార్థాలు ' చాలా తక్కువ అని, ఇవే అనేక పాళ్ళలో అనేక విధాల, అనేక పరిస్థితులలో పరస్పరసమ్మేే ళనం చెంచడంవల్ల ఈ సృష్టి అ-తా ఏర్పడిందని వాకు నిర్ధారించారు. ఈ ఒక్క నంగతి చూడండి, వెనకటికి ఒకాయన సంగీతమంశే వేరే వమిటి! *సరిగముపదని * అనే వడు అత్షరాలలోనేగచా ఇమిడి వున్నది ఆకాస్తా నేర్చుకోవడానికి అంత (టన్ళ్డుడం చేన్తారేమిటి” అని 'హీళిన చేశాడట హేళనమాట అటుంచితే నిశానికి ఈ ఏడు అక్షరాొ లను అటు మార్చి, ఇటుమౌార్చి ముందుపెట్టి, "వెనకపెట్టి ఆయా ళహ్లై లకు అనుగుణంగా స్వరకల్పన _చేసుకోబ్యక్టుకడా సంగీత్‌ మహార్షవం మనకు లభ్యమైంది, అలాశే ఏ భాష సంగతియైనా, శేవలం సంఖ్యాపరి

త్‌

మితంగా వుండే అక్షశాల నమ్మేళనమేకదడా భావలన్నీ, అందుచేత సంగీతానికి గోసరిగమపదని” లెట్ట్వ్క భామలకు. అత్షకాలు ఎట్టివో, స్ఫృష్టికి ఈ మూలపదార్థాలు (“ఎలిమెంట్‌ స సె అ్యివి

అయితే “మూలపదాన్టాల రహన్యం” ఒక్కసాళే మనకు లభ్యంకాలేదు అతి (పాచీనకోలంనుంచీ (వజలకి వాటిలో అ నేకంతో ఒకమాదిరి పరిచయం వుంది కాని ఇవే మూలపదార్థాలని, ఇతర యాౌాగికాలు కావని "తెలుసుకోవడానికి అనేక శ తాస్టాలు పట్టింది, అప్పటికి రసాయనవిజ్ఞానం చాగా అభివృద్ది చెందకపోవడంవల్త, సృష్టిలో కానవచ్చే యాగికాల (కాంపొండ్సు) ను విశ్లేషించడం ఆనాటి రసాయశికవేత్తలకు తెలియకపోవడంచేత అనేక “యాగ శ్రా” లను చూచి ఆవే మూలపదార్ధాలని (భ్రమపకడుతూ వుంజేవారు, ఆసలు కొన్ని మూలపదార్థాలు మానవుని నేతాలకు గోచరించేవేశావు అందక నే వాటి ఉనికిని కనుగొనడం (బహ్మ్మవళయమైపోయింది, ”

ఆనేకవందల వళ్ళతరబడి మహామేధావులై న వెజ్షానిపలు ఈ “మూలపదార్థాల”కోనం అసువు.లమాద ఆశ లేకండా అహోరా. తాలు అన్వేషించారు మన అభివృద్ధికి మార్గదర్శమ్యూ మనోవికాసదాయ ఉన్నా వను ₹ేకపోయినా గాలిలేకపోతే మనం తృణం (బతక లేము, అసలు మనం నివనీ స్తున్నది వాయుసముది వధ్యంలో అందుచేత గాలిలో మూలపదార్ధాల అన్వేషణ గాధతో ఈ కథని మొదలు "వెడదాం

సుభద్ర శుద్ద పల్లెటూరినిల్ల అయినా ఆమెకు సర్వవిషయ జిజ్ఞాస అధికము, తెలియనిది అడిగి తెలుసుకోవడం తప్పుకాదని ఆమె గలైనమ్ముకం, ఆృదుకని వకొంచెందూ తం సంజేహాం తోచినా తనకు చనవు ఎక్కువై న విజ్ఞులను అదురూ _ బెదురూ లేకండా అడిగి అన్నీ తెలుసకుంటూ వుంటుంది. ఫలితంగా (గళతపాండిత్యం ఎక్కు వ,

6

పుట్టిన పల్లెటూళ్ళో ఏమా చదువుకోకపోయినా న్వ భావసిద్ధమెన జిజ్ఞాస పలితంగా, స్వయంకృషితో శశ్హార్థ పరిజ్ఞానాన్ని చాలవరకు సబపాదించుకొంది శీలం పనిలో ముంచె _త్తి నయ్యకుండా మెట్టినింట (ప్రోత్సాహం కూడా దీనికి కొంత కారణం కావచ్చు

తనకు కొంత ెలివిలేటలు వచ్చింతరువాత “విజ్ఞానం” వగైరా పతికలు చదవడుచేత్క ఇశర పతికలలో నదా (పకురంపబడే విజ్ఞాన విశేషాలు మననం చెయ్యడుచేత కాబోలు పైన్సుసంగతులంకే అఖి రుచి ఎక్కువగా కుదిరిిది, అవకాశం లభించినప్పుడల్లా 'జేశఫావమలలో వెలువడే వైజ్ఞానిక (గంధాలను చదువుతూ వుండడం ఆమెప పరిపాటి అయిపోయింది

ఇలా. ఉండగా దసరాకని సుభ్యడ భర్తతోకలిసి పుట్టింటి! వెళ్ళింది,

ఆమె పుట్టింటివారు బిడ్డల చదువుకోసమని ఎటువెళ్ళినా నీరు దాటవలనివచ్చే చారీ శెన్నూ. లేని స్వంతపళ్లైకు న్వస్తిచెక్సి సమీ షంలో హైస్కూలువ్ను ఊళ్ళా మకాం పెట్టుకున్నారు. అందుకని అ దసరాకి వీళ్ళు అక్కడికే వెళ్ళారు,

సుభద్ర భృర్తమైతం ఈ ఊరు హైస్కూలులో చదున్రకుని జ్ఞా ప్రాభవాలు సంపాదించుపన్న వాడే అగ్రనికి విష్ణాన విషయాల అభ్యననమన్నా వివవణమళ్నా ఎంతో ఇష్టం

వీజయద*మికి మర్నాడు సహజసిద్ధమైన శిష్యవాత్సల్యాన్ని పురస్కరిచుకొన్ని పూర్వశిమ్యుని రాకను విని చూచి పోవడాని! “కెమిస్ట్రీ మేహ్టాపో వచ్చారు. మాటలసందళ్ళంలో నువ్వు చదువు కునేనాటిక్కీ ఈనాటికీ మన జ్బ్చళేటర్‌ ఎ్యత్రగానః అభివృ అయింది. ఒకసారివచ్చి చూచిపో అని సాదరంగా ఆపహష్ట్‌నించారు, నేనూ వహ్హా

7 నంది సుభద్ర, అలాగే అన్నారు మేష్టారు, అటు గురుని ఆవ్వానాన్ని ఇటు గృహిణి అభ్యర్థనను తిరస్కరించలేక సతీసమేతంగా మైస్కూూ లుకు వెళ్ళాడు

ఈ హైస్కూలులో. ఫీజిక్చు, శెమిస్ట్రి లేబశేటకీలు లెండూ కలిసే ఉంటాయి

మేము వెళ్ళి సమయానికి అయిదోఫారం చదువుతున్న విద్యా ర్ధలు కొందరు వవో (ప్రయోగాలు చేస్తున్నారు. మేప్ట గారు ఆప క్క-నే నిలఒడి వాళ్ళకి వదో వివరిస్తున్నారు. ఒకప్రక్న_కి తిరిగేసరికి ఒక విద్యార్థిని వేస్తున్న (ప్రయోగం సుభద్ర దృష్టిని ఆకర్షించింది ఈ వివ్యార్థినిక్‌ ఎదుకుగావున్న ఒల్లమాద పెద్ద గొజుతొక్షైలో నీళ్ళు వున్నాయి. అ సీళ్ళమాద ఒక చిన్న పడనలాగ పింగాణీ దొన్నె తేలు తోంది అందులో ఏదో మెరిసే పదార్లం వుంది ఈ వీంగాణీ దొన్నె మైన పెద్ద మూతనవున్న అక్షుగులేని సీసా "పెట్టఒడింది ఈ విద్యార్థిని గాజుకాడని దీపంమాద వెచ్చచేసి సీసామూళతలోంచి వింగాణీదొ న్నె లోమెరిశ్సదానికి ముటించి మూత ట్ర వేసేసింది “ఆ పదార్తు. చురచుర మండిపోయింది శని పొగలు సీసాఅంతా నిండిపోయాయి కా స్పేపటికి అవి అన్నీ నీళ్ళలో కరిగి పోయాయో యేమో క నపడకుం డా వోవడంతో ఈపింగాణీదొన్నె లోనహో నీరు సీసాలో అయిదో గా | అక వంతుపై కిఎక్కివచ్చింది ఇంతతో = 'మేష్టరుగారు అక్కడికి వచ్చారు, నాను చేస్తున్న (ప్రయోగం సపల మొచజెనో వమా కొంచెంవిియ " గరంలోశలఆె త, గాలీలో (పాణవాయువు అయిదోవంతువుందన్న సం

8 గతి రుజువెందని ఆ విద్యారిని మేషరుగారితో ఇెప్పీంది వాం ల ట సలే ఆన్నారు ఆయన గాలిలో (పాణవాయువు అయిదోవంతు న్నదన్నమాట, ఈ (పయోగాన్ని తదేక దీకతో చూస్తున్న సుభ ద్రకి ఆశ క్యాన్ని? సందేహాన్ని కలిగించింది, వెంట నే భర్తదస్సరకు వచ్చింది. *ఆదేమిటండీ మనమామూలు గాలిలో ప్రాణవాయువు అయిడదోవంతు వుంబుందంటుంచేమిట్సి ఆ అమ్మాయి, గాలి అంకు పట్టి గాలేగాని అంచులో వవేమిటో ఉంటా

• యంటుంచేమిటో నిజ మేనాఅని అడిగింది “నిజమే” అనివెప్పేసరిక, గాలి గి మనకు కనవడవకదా ఆనంగతిఎలా తెలి సిందో” చెప్పమని కూర్చుంది. | లాలో లం “సీకు వచ్చిన అనువూన6ంలాం కా టిజే స్నీడన్‌లో ఒక మందులదుకా కయి కొమా ణంలో పనిచేస్తున్న ఒక అబ్బాయికి ల! నచ్చింవి (పతి మందుల కొట్టకు ముం నే దులు కలుపుకోవడానికి ఎక డిస్పెన్సరీ, టై ల మందులు తయారుచేసుకోవడానికి లేబ నాడా. శీటకీ వుటుందన్నసృగతి నీక తెలుసు స వాంచలు... కదూ బెజవాడలో మనం ఆంధఫార్మ గాజాఫ్లాన్కులో ఈగ్గాలిలెని మండీం న్యూటికల్‌ వర్క్సు మూశాం జూపక%ం చగా మళ్ళీ అయివో వంతుశే నీరు వృందా”” జా పెక ఎక్కింది “లేశేమిటి. ఇప్పుడు ఈ స్కూలులో మాదిరి- *నే అక్కడా "పెద్ద పెద్ద డాక్టర్ల వవో మందులు గాజు ఒట్టీలలో తయారుచేస్తున్నారు కదూ

(2) రి

““అవ్రను కృప్పుడుఇక్క-డ ఈవిల్లలుప యోగాలు చే సేగదిని అక్కడ డాక్షస్ట ముదులు కనిపెట్టడానికి [పయోగాలు చేస్తున్న గదిని లేబరే టక్‌ అంటాను తెలిసిదా”ో

“*అవ్హను, అక్కడా ఇక్కడా కూడా గాజుఇట్టిల్కు సెన్నిలేమెన సులు ఇంకా బోలెడన్ని వున్నాయి”

కప్పుడు లేబ గేట! అకు తెలిసిందా”

“ఆ” సే, ఆ మందులనుకాణంలో పనిచేసే కారల్‌ విశ్షైట్‌ స్పీీలీ అక్కడి లేఒ-శేటరీలో కూర్చొని అహోరాత్రులు పరిశ్రోధనచేసి గాలి అనేవి అంతా ఒకటి కాదని ఒకటి రెండు రకాల వాయువుల మీ(శమం అని రుజువుచేశాడు, అదిఅంతా పెద్దకధ్య ఇప్పుడు తెములదు, ౫

“*ఆ్ర్వ్వాత్రే ఆయింది చెప్పండీ 00 అన్నది,

10 =లు కక ్పినచ్చుూ ఉంచేగాలి వట్టిగాలికాడని కనిపెట్టిన కారల్‌ విషై లౌ స్కీలీ కధ వమిటి? ఇందాక మారు అన్నట్టు ఈగాలి రెండు మూడు రకాల వాయువుల మి(శ్రమమని బుజువు చెయ్యడానికి వం చేశాడు?” అని అడిగింది సుభ్యద సవాజెత్సుక్యంతో.

“వృ చేశాడా! విను ”

“గాలి రహన్యం మనకు ఒట్టఒయలు చేసిన ఈ వై బ్ఞానికుడు దాదాపు 800 కంవత్సరాల (శ్రీతం స్వీడన్‌ లోవుం డేవాడు ఇతడి పూర్తి జేరు శారల్‌ విచ్హైల్‌గ నీలీ కాస్తవయస్సు రాగానే పొట్టకూటి కోసం ఒక మందులకొళ్టలో పనికీ కుదిరాడు. మొదట్లో పని నేర్చు కుందామని చేరాము వయస్సు అశ్హే 'లేకవోయినా తన ఈడు వాళ్ళకు మలేకాకుండా పళ్లు దాచుకోకుండా గసక్షి పనిచేసేవాడు రన చాక్‌ చక్యంచేత, పట్టుదలచేత * జేబశేటనీ అసిస్టెంటు” ఉద్యోగం సంపా దించుకున్నాడు లేబేటకీ అసిస్టెంటు అఆంపే అక్కడ పరిశోధనలు సాగించే వైజ్షానిపలకు కా సి“వన్నీ అందింఎ ఉద్యోగం అన్నమాట ఇతని చొరవ, పట్టుదల విఫిరన్విహాణంలో ఉఅనక్రి ఇవన్నీ చూసేసరికి యజమా నులకు ఎంతో ఆశ్చర్యం వేసేది

ఇక మందులకొట్టలో అన్రేృ్రోటరీ అశిష్టైంట్‌ోోగా ఉండి ఇతను చేసే ఉదొస్టగం ఏమిటో తెలుసా? మాశ్రలు కట్టడం, మందులు కల-

11 పడం, పాలా(్ర్రీలు తయారు చెయ్యడం వగైరా వగైరా, కాని స్కీలీ ఎల్లప్పుడు తాను న్యాయంగా చేయవలసిన దానికంఠచొ ఎక్యూవ పనే చేసేవాడు మందులు కలపడం పూర్తి అయిందనకో ఆ లేఒరీట రీలోజే ఏవో మూలకొర్చొని తనకు ఇష్టం వచ్చిన మందులు (ఇక్కడ రసాయనిక పదాన్ధాల) గుండ గొట్టడమో లేకపోతే. నీళ్ళలో కలివి ఇగర్చడమో, అదీకాకపోతే ఒట్టి పట్టడమో చేస్తూవుండేవొడు. ఈ పనిలో మునిగి పగలూ, రాత్రీ అనకుండా ఆస్తమాను లేబరేటరీ లోనే ఉండిపోయీవాడు, ఈవిధమైన పరిశోధనలతో అస్తమానం మనిగి కేలుతూవుండడం ఆవి అప్పుడప్పుడు ఇల్లంతా దద్దరి-లేటట్లు చలిపోతూవుండడం ఇలాంటివి యేమాలేకపో లే యజమానులు తనం శు అభిమానంతో పడిచచ్చేవారంకే నమ్ము, కాని వంలాభం?

ఇంక ఇలాగ అస్తమానం పరిశోధనలతో మునిగి లేలుతూ వుడే ఇతని చేతులు ఎలాగ వుండేవనుకున్నావు! నున్నఫునీరు వగైరా మోరాలు పడి ఇతని చేతులు ఎప్పుడూ బొబ్బలు ఎక్కా ఉందేవిం ఇంకొక గమ్మత్తు చెప్పముటావా? మఠౌభబా కాల్చినప్పుడు ఎలాంటి వాసన వేస్తుంది?

“ఎలాంటివాననా? ఆబ్బ అచబేదో కంపు ఘాటుగా వుంటుంది గట్టిగా వీల్లుస్తే ముక్కు మండిపో తు-ది*దూ

“'అవ్చన అలాంగ” ఘామైవ వాసనని మైతం గట్టిగా పీల్చి అబే మిటో కనుక్కుందామని [ప్రయత్నం చే నవాడు

ఒకరోజున వున్నట్టండి వుల్ల బౌదంకాయల వాసనవేసే ఒక మందును తయారుచేశాడు దాంట్లోంచి పొగలు "తెగవచ్చేస్తున్నాయి, దాసి అసలువాసన ఏమిటో మాద్దామని ఈ పొగని గట్టిగా వీల్చే శాడు ఆతరువాత కాస్త రుచిచూశాదడు, ఒక్కచుక్క. నోటిమోద ఛేనువన్నాడో ేదో నోరంతా భగభగ మండిపోవడం (ప్రారంభిం

12 చింది. ఈరోజుల్లో అయికలేన్సా పొణాలమాద తీవివున్న వారెవ్వరూ ఇలొంటిపని ఎప్పుడూ చెయ్యరు.”

ఉప్పదు చేత?)

“ల్వతకీ అతను తేయారుచేసించేమిటో తెలుసా! ఆది మను ఇప్పుడు “పెడ్రో పసైయనిక్‌ యాసిక్‌” అని వ్యనహరించే మోర మైన విషం, ఇంతకీ స్కీలీ అద్భృషవంతుడు. ఒక్క-చుక్కమ్యాతి మే నాలికమోద వేసుకున్నాడు కనుక (తికిపో యాడు

అనలు తాను కనిపెట్పిన ఈ (దానకం ఇంత మహావిషమని ఈ న్మీ-లీకి తెలియదు ఒకవేళ ఏ కొంచెమో ఎనుమానం ఉన్నా ఎవ్వరికి తెలియనిది, ఎవ్వరు ఎప్పుడూ కెనలద్కి వినశిది అయిన కొత్త వస్తువును కనుగోవడంకంశే అతనికి వేలే అనందం లేకపోయింది, ఇలాంటి లొ 'త్తక త్త వివయాలు కనిపెట్టడం ఇతనికి అప్పటిశే పరిపాటి అయిపో బుది అంతేకాదు. అందరికీ తెలిసిన పదా్ధాలలోనే కొత్త కొత్త గుణాలు కనిపెడుతూ వుందేవాము (పతికోజు కొ గకొత్త పరిశో ధనలు చేసేవాడు (పతి పరిశోధన ఫలితంగా ఎలాంటి కొ త్తవిషయాలు "తెలుస్తాయో అని ఊపీరిబిగ ఎట్టి ఆతృతతో కనిప్వైకు కూర్చునే వాడు, “కొ త్తసంగతులు కనుగోవడంకోసు పరిశోధనలు సాగించడం ఎంత్‌ సరదాగా వుంటుందనుకున్నావ్‌ * ఆంటూ ఒక న్నేహికుడికి ఉత్తరం వాశాడు కూడా,

ఇలొంటి సరదా ఇశనీకి అనేకసార్లు లభ్యమైంది ఇలాంటి అదృవ్లం పట్టినందుకు లఇ్తతడు తన్ను తానే అభినందించుకోవలసి యున్నది. ఇతను ఓనమాలు చదవడంకోసమెనా ఎప్పుడూ బడిగుమ్ళుం తొక్కి చూడలేదు* ఇంక విశ్వవిద్యాలయాలలో చదువు అనలే లేదని 'వేేచెస్పనక్కర లేదుకదా ఇతనికి సాయంచేసేవాళ్ళు ఆంతకంశులేరు,

13

అంతా తాను న్వయంగా నేర్చుకున్నాడు అ మందుల దుకా ణంలో ఉండే జౌన్సుగ్దాసులు, గాజునీసాల్తు మందులు చాచుకునే తోలుకిత్తులు వగైరా పరికరాలు ఉపయో'%ంచడం ఎలాగో తానే కష్ట పడి "నేర్చుకున్నాడు

ఈవిధంగా పధ్నాలుగు నంవత్సరాలపాటు ఆ మంచుల దుకా ణంలో అదే ఉద్యోగం చేశాడు ఇతనికీ ఉద్యోగం యిచ్చిన యడమౌని "పేరు “బాక్‌”. ఆతరువాత పుధొమ్మిఏ సంవశ్పరాలకీ న్వీడిమ్‌ వె్గా నిక నభలో సభ్యుడుగా ఎన్నుకోబడ్డాడు, ఈసంస్థ సభ్యత్వం, -బేశంలో ఏవై జ్ఞానికనివ్రైనా మనసారా వాంధించదగిన గొబ్బ గౌరవం, అస్ప్వుడు ఇచే ఉద్యోగం చేసేవాడు తనకు ఏకొంచెం జీతం వచ్చినా అదిపెట్టి పుస్తకాలు రసాయినిక్ష పదార్థాలు కొనుక్కుుంటూ కాలవ్నేపం చేసే వాడు,

ఒక్కమాటలో చెప్పాలంకే న్కీలీ జన్సతః వై జ్ఞానికుడు. నిజ మైన వై జ్ఞునికులంకరివలెనే సృష్టిరహస్యాన్ని చెలుసుకోవడానికీ మన స్ఫూ రగా (పయత్నింధాడు

మవచుస్టుపక,ల సర్వా కానవచ్చే యావత్తు పదాల్థాల మూలం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని కృమీచేశాడు ఇందుకోసం చిర కాలం సాగించిన పంశ్టోధనల ఫంతంగా. “నిప్పి స్వథావం వమిటో పూర్తిగా "తెలునుకుం పేగాని మిగతా సృష్టివహన్వం బోధపడదని "తెలుసుకున్నాడు అసలు “అగ్ని స్పర్శ * లేకుండా రసాయనిక పరిశ్లో ధన వదీ జరగదుకదా

ఎప్పుడై తే “నిప్ప” రవాస్యం తెలుసుకోవాలని నిశ్చయించు కున్నాడో అప్పుడే *ముటలు” మండడానికి గాలి ఎలా ఉపయోగ పకుతుంది! అని పన్నించుకున్నాడు అనలు గాలినిగురించి అంతకు పూర్వం వాళ్ళు (వాసీన (గంధాలనుంచి కొంచెంగా ఇదివరకే తెలుసు ర్‌న్నాడు

క్షే

“ఆం ఇశనికి పూర్వమే కొందరు ఈ గాలినిగురించి పరిశోధ నలు జరిపారన్నమాటా”

• ఆహా

క్కు న్మీలీ ఇంక నూ శేళ్ళకు పుడతాడనగా నే *ీరాబర్టు చాయిల్‌” అనే ఒక అంగ్ల విస్థాని యీగాలినిగురించి కొంత పరిశో ధన చేశాడు అత నేకాదు, వమరికొందరుహడా ఇలాంటి పరిన్లోధన నే చేశా రు వీరంతాకలిస్కీ చాలినంతగాలి లేకపోతే మంటలు మండవు అని లేల్చారు”

“నశ ఈ మ్మారం మాట చెప్పుడానికి బాయిల్‌ దాకా పోయారు నూ బామ్మను ఆక్షిగినా. చెబుతుంబే చక్కగా విసిరితే పొయ్యిమండుతుది శేకపోతే వాతో కళ్ళుమండి సీళ్ళుకారు తాయి, అఆనలు గాలి లేకపోతే మాయదారిపొయ్యి మరీ ఏడివించుకుతింటుందిల” అన్నది సుభద,

• కంగారుపకకు ఆరోజు అంకే నువ్వు ఇంకా నాలుగువం దల సంవత్సరాలకి ఫుడతావనగా అప్పటివాళ్ళశి మా బామ్ముకున్న పాటి మన బెడ్‌రూంలో కికసనాయిల్‌. బెక్‌లైటు వెలుసతోందనకో, దీని మిద మొన్నర్శ్యాతి నిప్పుచెయ్యడానికి బద్రకించి కరళబెట్టడంకోనం నేతిగిన్నె వెడితే నమైంం౫

“క నిముషంసేపు అయ్యేనంకి పొగ ఎక్కువై పూర్తిగా ఆరిపోయింపి గది అతా అంధకార మైహో బుంపె

ఆ ప్రషవాత$”ి

“మళ్ళీ వెలిగించి కొంచెం _పెగాపెడితే నెయ్యి. చక్కగా కరి గింది, ఈమాటు దీపు ఆరివోనేలేదుల

• కారణం)

కెర్‌

“వమిటి? గాలి బాగా తగలడం, పొగ పైకి పోతూ వుడడ మూను”

పశే గాలి బాగా విసిరితే పొయ్యి ధగధగా మండిపోయింది. గాలి తగలక దీపం ఆరిపోయింది. ఇలా జరగటానికి కారణం వమిటో ఆరోజుల్లో ఎవ్వరూ చెప్పలేకపోయారు అనలు మంటలు మండటానికి గాలి ఎందుకు అవసర మోకూడా చెప్ప లేకపోయారు.

ఈ రహాస్వం ఎదో 'తెలునుకుందామని న్కీ లీ రకరకాల రసా యినిక పదార్థాలతో పూర్తిగా మూత వేసిన ప్మాతలతో అనేక పరి శోధనలు చేశాడు మూతవేసిన వ్యాతలు వాడడమ. వల్ల అందులోవుండే గాలి దాని పరిమూళశానిక్షి పరిమిశమైపోయింది బయటనుంచి కొత్త గాలి రావటానికి అవకాశంలేదు అందుచేత మంటలు మండడంలో గాలిచేనేపని వమిటో తెలుసుకోవాలంశచపే ఇదే మంచి పద్ధతి అనుకు న్న్‌డు

ఆకోజులలో గాలి అంశ నీలాగే ఒకే పదార్థం అని, చానిసి వవిధంగానూ వి శ్లేషించడానికి వీలులేదని అందరూ అనుకుంటూ ఉండే వారు పాపం స్కీ-.లీకూడా ఇలాగే అనుకునేవాడు

ఒకరోజురాత్రి మన న్కీలీ * ఉప్పాలి” పట్టణంలో వుుడే తన మందులకదుకాణంలో తన పరిశోధనను కొనసాగించడంళోనం సామగి) సర్ద్రకింటున్నాడు

అందరూ ఇళ్ళ నెళ్ళిపోయా శేమో అంతా నిశ బ్దగావుంది అప్పటి్తే పిలుపులు మూసేసాడు యజవూని యింటికి "వెళ్ళిపోయాడు. లంక ఇక్కడ గాజుగ్ధానుల్వు ఒట్టీలతో ఒలేగా కాల వ్నేపం అవుతుంది,

అప్పుడు బీరువాలోంచి. నిండా నీళ్ళున్న వెడల్పు మూరసీఫా తీసాడు అంద లా" వదో మైనంబావుంగే పసుపుపచ్చని పదార్థంవుంది, ఈ పదార్ట్రు మనకు చీంటగావున్న ఆ౧౯ల౮ే కొంచం పచ్చప వ్చగా

16 (లేత ఆపపచ్చతో,) "మెరుస్తూంది యీమైనంలాంటి పదార్థాన్ని “ భాస్వరం* అంటారు దీన్ని ఎప్పుడూ నీళ్ళలో వేసేవంచురౌరు ఎృదుకంశ1ు. గాలిలోవుంచుతే దాని లక్షణాలన్నీ పూర్తిగా మూరిపో తాయి. ఇంతలో మనవాడు ఒక ఆయా కత్తితో యీభాన్నరంముక్కంని కొంచంకోశాడు మెల్లి శా ఓక కాలీ గాజుస్తాస్కూలో. పజేట్ట్టుగా ఎగ -కీశాడం ఆకత్తితోనే దానికి మూత పెళ్షేసి మండు తున్న కొన్వొ త్తి దగ్గరికి తీసుకు వెళ్ళాడు ఈకొవ్యొ త్తి మంట కాస్త తగిలేసరికి భాన్వరం కరిగి. అకుసన ీరుకుండి. ఒక తక్షణం అయిన తరువాత ధగధగ్ధాయ మానంగా మండిపోయింది ప్లాస్కు, అంతా పొగతో | ర్య మంచువలె తెల్లగా వద్లో చేరుకుంది. ఇది అంతా ఒక్క తణంలో జరిగిపోయింది భాస్వరం అంటుక | మండిపోయ్యి భౌస్వర్యద్రావకంపొడి (దీన్ని ఇచ్చీషులో య ఫాస్ఫారిక్‌ ఎన్‌ ప్యౌడెక్‌ అుటారు)గా మారిపోయింది. పాణనాయవు (యాపొడిని నీళ్ళలో జాగాకలివితే భాన్వర్యదొవకం (6) నొనలక్షణం ఏర్పకుతుంది, కాని నీలీ రోజుల్లో యీరెండింటిని మం కూడా ఆమ్లాలు” అనేవారు)

నిజానికి ఇది మనార్ద మైన పరిశోధన, కానిదీనికి స్కీరీ ఏమి చలించనట్టు కనపడ్డాడు ఇంతకీ ఈ విధంగా భాన్వరాన్ని” మండిం చడం అతనికి కొ గకాదమ- అబిలతే ఇప్పుదు పరికోధన చేసింది భా స్వరం” అంతు కనుక్కు.ందామనికాదుకణా ఇష్రూడు ఇవని దృష్టిని ఆకర్షించింది మరొక సంగతి అనలు గఫ్లాన్సు” లో బంధించినగాలి *భాస్త్వరం * మండినప్పుడు చీమైపోయింది! అన్న సంగతిని అతను 'కేల్చుకొాదలచాడు ఇది చల్లబడగానే యీ ఫ్లాస్తూను తల్ల క్రిందులు

(8) [7 చేకి సీళ్ళతొట్టిలో మూగవరకూ నారార్తుగా ముంచాడు అప్పుడు ఒక గమ్మత్తు జరిగింది నీళ్ళతొళట్రలో అడుగున ఉ జేనరు గఒగచా స్తాస్కులోకి ఎక్కివచ్చింది. అదులో అయిదోవంతుడాకా. వచ్చి ఆగిపోయింది

“మళ్ళీ అజే ఎన్నిసార్లు చేసినా అబే అవుతుంది ” అని స్కీలీ ఇదిమూచి లోపల్లోపల సణుగుకున్నాడు. సీసాలో పట్టిన గాలిలో అయివోవంతు అంతన్దానమైపోయింది ఆఖాళీ చోటును నీరు అక మించుకుంది.

బలే చిత్రగా వుంజే! ఈ విధంగా వ పదాగ్తాన్ని అయినా మూత వేసి ఉన్న పాత్రలో వేని తగల పెట్టిన్సా స్కీ.లీఖీ ఎన్ని పరిశోధ నలు చేసినా, ఇచే .లితం నచ్చే* పాతలోప్ట్టినగాలిలో ఎప్పుదూ సరిగ్గా అయివోవం తే మాయమైపోయేది.. ఇప్పుడూ అబే జిగింది ఆసలు గట్టిగా మూత పెట్టర ఈ సీసాలోంచి గలి ఎలాగ మాయమై పోయిందీ అని మధనపడ్లాడుం

స్తానం చల్లారుమూవుండగా కొత్త ఆలోచశక ఒకటి బుర)లోకి వచ్చింది ఈసారి బ ఛా మూత పెట్టిన పాతలో ఇంకా చాగామండే పదార్హం ఒక దానిని మండించాలనుకున్నాడు 2క లోహాన్ని ఆమంలో కరిగిరచడంవల్ల వచ్చే " వాయువు బని మందించాలనుకున్నాడ్‌

అనుకున్నాడు అంతే ఈ “వాయువు ను తయారుచేయడానికి అయికు నిమపాలుకూడా పట్టలేదు, ఒక చిన్న ఫీసాలోకి కా స్త ఇనప రజను తీసుకున్నాడు చానిమిద ఏదో (ద్రావకం పోశాడు ఈపీసాకి నూత గట్టిగా పెప్టేశాడు అయితే మూతలోంది ఒక పొడుగాటి గాజగొట్టు సీనాలోక్సి పెట్టాడు, శా న్పేపటికి ఇనపరజను బుసబుసా పొంగింది ద్రావకం మరిగింది కొంచెం లెల్లగాడంచడే గాలి బుడ గలు సీసాలో వర్పడ్తాయి. ఈ నీసాళోనుంచి వచ్చిన గాజునొట్టంచివర కొవ్వొత్తి "చెలిగించి పెట్టాడు. వెటనే అందులోంచి వచ్చేశాలి అంటకుశ మ డింది. ఆమృట కొంచెం తేతరంగులో ఉంచడమే శారుంవా గాజనొట్టం చివర అలా* ముకకూనే ఉంద

18 ఆతరువాత ష్కీలీ ఈ సీసాని నిండా సీళ్ళున్న ఒక్‌ గాజు గ్లాసులో పెట్టాడు. దానిమిాద నిళ్ళలోకి మూతి ఉండేటట్టు ఒక కాళీ గాజు ఫ్లాస్కూను బోర్టించాడ.. ఇలా చెయ్యడంవల్ల బయటగాలి సఫాస్కు=లోకి వెళ్ళులేదుకదా. ఈ “వాయువు”. గాజుగొట్టం చివర ఫానులోకూడా. అలాగే మండుతుంది. ఎప్పుకైతే ఈ మంటమిద ఎాస్కుును బొన్నెంచాడో, కిద గాజుగ్దాసులోని సీరు కెంచెం కొం వంగా ప్లాస్కులోకి పైకి ఎక్కా రావడం (పారంఖించింది వైన ఏమో ఈ వాయువు మండుతూనే వుంది కిద మూత్రం నీరు క్రమంగా పైకీ క్కృలోంది. ఇక్కడ నీరు కైకి ఎక్కినళొద్దీ అక్కడ “వాయువు ఏంటి కఏమకంమంగా తగ్గిపోతూ వచ్చి చివరకు ఆరిపోయింది. ఇది చూచేసరికి ఇలా అనుకున్నాడు “సేనయ్యా మంటలు ఏంజేటప్పుకు ఎలాగో అలాగ ఫొంతగాలి మాయమైపోతుంది ఆయితే 3 మాయమయ్యేది ఆయిదోవంతు గాలిమ్మాత మే. ఎంచేత! మొత్తం అంతా ఎదుకు మాయం కాకూడదు? ఇంకా చాలాసేపు మండడానిఃి ఏలుగా వోలెకంత “వాయువు” సీసాలోనుంచి వస్తూనే ఉందికదా వినపరజను ఇంకా బున్‌బున్‌ మంటూ నేఉంది దావకం మరుగుతూనే ఉండి. ఇప్పుడు యీపైన బొర్జెంచిన స్థాస్తును తీనేసీ మూ మూలు గాలిలో అంటి స్తే మళ్ళీ యీ “వాయువ్ల* ముండుతుందిక దా అలాంటప్పుడు ఇంకా అయిదింట నాలుగువంతులు గాలి మిగిలి ఉం తెగా యూమంట ఎందకు ఆరిపోయింది! ఇలొగ లత సంచేహోలు వచ్చాయి ఆలోచించగా ఆలోచించగా మనవాడికీ ఒక ఊహా వచ్చింది యీ ఆలోచన ఇదివరకుకూడా అ నేకసార్లు వచ్చింది. వమిటంళే ఫ్లైస్కులో మిగిలిపోయినగాల్తి మంటన ండెటప్పుడు మాయమై పోయిన జానిళటి ఖిన్న మైనది కావచ్చుక దా అని తినకు ఇప్పుడు వచ్చిన ఊహ సరిమైనదో కాదో లేల్చుకోవ డంకోసం కొత్త పొయోగం ఒకిటిచేసి భూడాలనుకున్నాడు. కాని గడి యారంశకేనీ చూసి అప్పటికే అర్ధర్యాత్రి కావడంతో ఆ ఆలోచనను

విరమించుకొన్నాడు. ఎందుకం కే మళ్ళీ ెల్లారకక్షులేచి కాతాదా లకి మంకులు కలిపి ఇవ్వాలి కదా

దాంతో ఇప్ప లేకపోలబినా అతి కష్టంమాద దీపం అన్సేసి పడుకున్నాడు కాని యీ” రెండు రకాల గాలులను గురించే ఆలో చిస్తున్నాడు. ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా ఉండగా ఎప్పుకో గాఢంగా నిద్ర ప్షేసింది

॥ ఇంతేక్లీ యీ గౌడు నకాలగాలులు ఉన్నాయని ఎలా నా రణ చేసుకున్నాడు?! వాఓకి వేరు ఏం వట్టాడులి

కళ మళ్ళీ ప శోధనచేశాడు మూ నంశతి బుజువు చేసుకున్నాడు ఆందులో మంటలు మండించే గాలికి (పాణవొయువు అని ఆ్వివేసే గానికి మృతవాయువు అని చేరు "పెట్టాడు. అనలు ఆశను యీ పేకు ఎందుకు "పెట్తాడు? అని తిరిగి పొశ్నించింది సుభద్ర

లో

సుళదు మళ్ళీ అడీగింది;

“మర్నాడు (పొద్దున్నే లేచి స్కీలి వంచేశాడు? ర్యాత్రి తసకు వచ్చిన ఆలోచన ఎంతవరకు నీజమో ఎట్లా తేల్చుకున్నాడు! చెప్పండి మరి ఫ్‌)

“మన చుట్టూ ఉ దే గాలిలో రెండు “వాయున్రలు” ఎందుకు వుండకూడదు అని ర్యాతి అంతా మదన ప్హైడా! మళ్ళీ మర్నాడు పొద్దున్నేనిద) లీచాడు మామూలుగా తన ఉద్యోగ విధులన్నింటిని సక్ర మంగానిర్వ_ర్తింాడు ఆతరువాత వె టనే మన న్మీులీ * ₹ెండు రకాల గాలులను గురించి తనకు వచ్చిన అలోచన ఎంతవరకు సమంజసమె నదో పరీక్ష చెయ్యడా నికి పూనుకున్నాడు

అందుకు ఏం చేశానో తెలుసా? సిష్పున సరించి మంటలను గురించి తాను పరిశీలన జరపడానికి పూనుకున్ననాటినుంచి నేటివరకు తాను (వాసుకున్న “*నోట్సొ” తీసుకున్నాడు, ఈ చివరనుంచి ఆ చివ రవరకు ఒక్కసారి తికగ చేసాక. ఈ సంద్భాం ౫ తౌను అనేక పర్యా యాలు అనేక పుయోగాలు జరిప (గ ధస్థం చేసిన పరిశోధనా ఫలి తాలు అన్నింటిని తిరిగి జాగ తగా చదివాడు.

రే గాజు ప్లాస్కులో మంట మండించినప్పుడు మిగిలిపోయిన గాలిని గరించి ఎంతో కష్టపడి చాని రహన్యం ఏమిటో తెలుసువోవాలనే అన_క్షిళో చాలా పరిశోధనలు చేశాడు అప్పుడు తౌను గమనించిన దంతా ఒకచోట (వానీపెటాడు “అబ్బ ఎంత ఓవికండీ” అన్నది నుభద “మరి నీలాగ అనుకున్నా వేమి ౩, శగాబయ న్‌కీ ఉం వ్రాయ బోయి నాలుగు పుక్తలు (వానీ నడ్డి నీలుగుతోందని అక్కడ పడ వెయ్యడా।$ అనలు వెజ్డునికులు ఆఅంశేనే ఓపిక ఎకూవ అ షమౌట మొదట్లో పతి విషయాన్ని గురించి నంచేహించడానికే బోలెవంత ఓపిక కావాలి ఆతరువాత తన సంబేవహూం నిజానిజాలను బుజువు చేసుకోవడానికి ఇంకా ఓక్పు కావాలి, మొదటి ప్రయోగం విఫలమైతే మరొకట్సి అదీ విఫఎమైతే ఇంకొకటి, ఇలాగ అనంకంగా ప్రినన్న చిత్తంతో, అంతులేని ఓరి మిలో వ్యవహరించాలి, వానే కనుక నివృక్షుపాతం?గా నిరవాంకారంగా (పనన్న చిత్తంలో (పకృతి పోకడల పరిశీలనకు పూనుకోకపో లే ఈ “సెన్సుకధి”” మనకు ఇప్పుడు సాధ్యమయ్యే బే ఆంటా వాళ “సరే ఆసలు విషయాన్ని విషయాంతరంలోకి మాకిస్తున్నారు” అని ఆవిడ పాచ్చరించింది ఇంతకీ వంచేశాడని తిరిగి (ప్రశ్నించింది, “స్పిచేఛాడ్రా ఇశను వేసిన (ప్రయోగం ఫలితంగా మంట అరిపోయిన తరువాత ఫానస్కుులో మిగిలినగాలి ఎందుకూ పనికిరాదని, ఆది *మృతవాయువు అని నిద్ధారణ చేరుకున్నాడు కొవ్యొతి వెలి గించి ఈ **మిగిలిన గాలిలో పెడితే ఎవరో చేత్తో ఆర్పవేసినట్టు టప్పుమని ఆరిపోయేది ఎరగా కంకంలా దూ పడేస్తే వెటకే ఆపోయేది. మకం సీకళ్యపోని? అల్పేన్‌నట్టు న్యథుడ్డి చ్యు డిపోయేది ఇంతెందుకు మామ్తోలు'గాలిగో ంఛగభణా మండి? పోసే “భాస్వరం” సైతం ఈ *ఘగిలిళీ భాలోలో మండడాలే | నిరాకరిచేది స లి, వ తైల

లా షష ఇడి పనికాదనుకొని సీ లి కెంకు నా. సట గాలి” సీసాలలో పడేశాడు వెంటనే ("చడ -.. మనం మామూలుగా పీల్చేగాలి కం వ వ టల "కి మంటముడగా వీసాలో మిగిలి మ్‌ వ ఆ గెతవాచ పోయిన గాలికీ పైకి వరూ. శేడా “సంఖారాం్ను వెచ్చచె ఎ్యగా వచ్చన కనపడలేదు దానికి మళ్లేనే దీరికీ శాలలో అ పోయు అగిప్పల్ల జాజ్టై ర్వన్కీ రంగూ వాసనా వమిలేదు

ల్యంగా మండింది 7”

ఇలాఉృుడగా ఈ (పయోశాలవల్ల మనవొడికి ఒకళానంగతి స్పష్టమైపోయింద అచేమిటంకేే మనచుట్టూ ఉన్న మంచి గాలి అనాదినంచీ అందరూ అనుకునేట్టు వకపదార్థంకాదు దీ.ని ప్రత్యేశ మూలపదార్థంగా పరిగణించడానికి వీలులేకు ఇవ రెడు విభిన్న వాయున్రుఒ మ్మిశమము అఫి ఈ రెండు గాలుంలోను ఒకటి మంటలకు వికేషంగా తోడ్సకుతుంది. కాని మంచేటప్పుడునూత)0 ఎక్కడికో అంతన్థాన వై పోతుంది ఇక శెడోది ఇ3 గాలిలో చాలా ఉంది కాని మంటలవల్ల కాని, మండేపదార్తాలవల్లకాని ఇందులో ఎల్యాటి మార్చులు ఉండవు ఒకి వేళ గాలి అతా ఈ రెంచోవొయు వే అబితే మనకి ఈ (ప్రపంచంలో ఒళ్క- రవ్వ అయినా నిప్పు వొరిశేది శాదు, అనలు మన మే వుండము

“ఆ మాట నిజమే”

“కాని న్కీలి ఈ ఓ మొద్డుోగాలికంటె మంటలు మండేటప్పుడు అంతర్జితమైపోయిన “ఆ (పాణవాయును ఆంపేనే ఎక్కువ అనక్షిని (వదర్శించేవాడు,

ఎం* కూ పనికిరాని ఆ “మొద్దూ గాలి కలదని న్వచ్చమైన “పాణవాయువును ఎక్కడనుంచి అయినా కస్త సంపాదిస్తే బాగుం

లశ్ర డును అయితే అనలు ఇంత స్వచ్చమైన ఈ ప్రాణవాయువు నాకు దొరుకుతుందా! అని అనుమానపడుతూ ఉంటవాడు

ఆలోచించగా ఇది దొంకవచ్చు ననివించిది ఆతనికి

“ దొరళడానికి యేంచే?*దు ” అని మళ్ళీ అడిగింం సుభద

మనం టపాకాయలు కట్టకోడాంకి సుశేకారం వాషతౌాము "తెలుసా 7”

“ మొన్న టఓ దీప్తావళి టపాకాయలబకోనం వట్టుకువచ్చిం ఎ అంటూ మా చలమయ్య ఇందాక ఎండలో ప్టైడు తెల్బని సూదుం లాంటి పొడుం, అ దేనా ?౫”

“* ఆవ్చను. దాన్నే సూలేకారం అంటారు

ఈ నూశేకారాన్నే ఇదివరలో వీవో మంచషలకోనమని నీలీ కరగ బెడుచూ వుండేవాడు

ర్త గై డే అప్పుడు ఇందలోనుంచి పాగ ల ర ల హ్హ న్న లో బుడగలు పైకి వచ్చే కణకణలాడే ల డశ్చ లో నేక! ళా 4 చెప నలుసులు ఈ గిన్నాపెక్‌ వచే య ఘే ౧ లి పంత టమ ట్ట సరి ధగాధగా మండుతూ వుండడం రో గా సులు ఆరిపోవలఫినా,. యితగాగా చాడ, 1047 మంకుతున్నా యుమిట? అని అఆశ్చశ్య ర త్త ల పయ వచడే 6 డరండాండ 5 పోయీవాకు యీనుగతి ఇతిసికి జ ఆ జ్జాపకం వచ్చింది బహుశా గాలిలో హా కా. వ యా య _ మంటలను బాగా మండించే ప్రాణ ర్య వ వాయువు కరుగుతున్న సుశీకారం (పొణవాయువు$9 మొద్దుగాతిని కలిపిన శే మళర్తిణంలో మామూలుగా. వెలుగువున్ననుంది బయటకు వచ్చెది కాదుకదా కొవ్వొత్తి ద్‌పం ఆని ఆనుకున్నాడు,

“అనుకుని . 44.2

“అంతే ఇతర ఆలోచనలన్నీ కట్టపెళ్టుశాడు సూ రేకారం తీసు 'శువచ్చి దానితో ఇరిశోధనలు ప్రొరంభించాడు.. దానిని ముందుగా

క కరిగించి ఆనేక పదార్థాలతో కలివి ఒక్కొక్కసారి వమా కలపకుండా లీ ప ట్ర్‌వాడు మరొకసారి దానిని గుఎధకమూ బొగ్గూ కలివీ మెతగా నూళీవాకు ఇదంతా చూచేసరికి ఈతని యజమానికి గాభరా ఎ శ్తేది వమవుతుందో అని హడలి పోతూవుంచేవాడు. ఏదో ఒకరోజున స్కిలీ తయారుచేసేమందు కిష్రూమని పేలితే తానూ తిన దుశ్రాణమూ నామరూపాలు లేకుండా పోతాయని భయపడుతూ వు జేవాడు ఎందుకంపడు సూశేశారంనుంచి తుపాకీిమందు తయారు చేయడం తేలిక పాపం ఎక్కడో అమాయఘుడులా ఉన్నాడు ఆ దుకాణం చారు కాని ఇంతకీ అనుకున్నుట్టు ఏమి జరుగలేదు దుశ్రాణడారు అనుకున్న దొకటి అయితే జరిగింది ఇంకొకటి ఒక రోజున ఈ దుకా చారు ఒక కాతెడారుతో తన దగ్గి ఉన్న రకరకాల పాలస్ర్రిల గుణ గణాలను నర్షిస్తూ ఉంటే క్కీలీ చేతులో ఒక ఖాళీసీసాచేత్తో హ్యూకాని ముడేగాలి మంజేగాలి. అంటూ వరి ఉత్సాహంతో. గంతులు వేస్తూ లోపలికి వచ్చాడు జని వేవ- ఉత్సాహం గంతులు అన్ని మాచి యజమాని విస్తుపోయాడు. ఆసలు సంగలేమిటి చెప్తుబాబూ” అని ఒితిమాలు కున్నాడు న్హలీ పస్తు చాలా ముభావంగా ఉండేవాడు ఎన్వరి ళోనూ మాట్లాడేవాడు కాడు ఈ సంగతి దుకాణాడారుకి తెలుసు విలాంటి మనిషికి ఇంక ఉదేకం రావడానికి శారణం వదో అసా ధారణమైనది జరిగి ఉండాలనుక్షున్నాడు మండేగాలిో ఆసి అరుస్తూ నీలీ తన చేతిలో ఉన్న ఖాళి నీసాను అందరికీ చూపించాడు ఒక్కళ్ళూ. ఇతని మాటను నమ్ముకట్టు కనపడ లేదు శమ్ముకపో లే నాతోరండి మాకొక గమ్మత్తు మాూవిస్తాను ” అని మళ్ళీ అన్నాడు కీంలీ

(4) 25 తన మాటలు. విని ఆబ్బురపడాతున్న యజవానిన్తి కాతా చారుని ఇద్దరిని స్కీలీ తినవెంట “*లేబలేటకీ” లోకి తీసుకు వెళ్ళాడు. వెంటనే అక్కడవున్న పట్పకారులో ఆరిపోతూూ ఆఅరిపోతూ ఉన్న "రెంయ బొగ్గులను సీసామూతతీసి ఆందులో వేశాడు వెంటనే ఆరిపోతూ ఉన్న ఈ బారులు ఒక్కసారిగా. ధగద్ధగాయమానంగా _ మిరిమిట్లు కొలుపు హూ వుండజాయి ఫస నద. “ఇదుగో చూశారా. మండే న. ' గాలి * అని నీలీ సగర్వంగా ననన అన్నారు మ న ల టన యజమాన్సి ఇాతాదార్కు ఆశ్చ [త్‌ న. మ ళ్ళల్లో. ఎక ళ్ళక్‌ అశ్చ ర్యాతి నేకం స వ వు 7. చేత నోటమాట పెగల్లేదు స టకా గ్‌. ఆ తరువాత క్కీీలీ ఆంఫోతున్న నయన. అప్పుని లీనునాని ఈ 'ాలితో ఆకిపోతూవున్న బొగురివ్వ ఒక్క. నింపిన మరొక నీసాలోవడ వేశాడు సారిణా మిరుమిట్లు. గొలుఫుకూ. మండి ఇప్పుడుకూడా ఆ:పోతున్న ఈనిప్పు పోయింది సీసాలో "పెట్టగా నె జూస్త్యలమానంగా మండిపోయింది ఇచేదో ఒలే గమ్మత్తుగా ఉందే. అన్నాడు ఇదిమాచి విస్తుపోయిన కాతెదారు ఇతనివై ఇర చూస్తే తన కళ్ళను తాన నమ్మకుండా ఉన్నాడు, ఎందుకం టి సీసా ఖాళీగా ఉందని తాను స్వయంగా దమూచాడు కదా! ఇది చూచి ఈ విచిత)మేమిటో వివరించడానికి స్కీలీ పూను కున్నాడు. ఇదినో చూడండి ఈ సీసాలో మండేగాలిో ఉంది సూ రేశారం ఒట్లీ పట్టడంవల్ల నాకు ఈ * వాయువు” దొరికింది మన చా ఉన్న ఛాలిలో ఇప అయిదోవంతు వుంది" అన్నాశ స్కీలి

16

ఒక్కమాట చాబూ, నువ్వేం అనుకోకుండా ఉంళే చెబు తాను నువ్వు శుద్ద బద్ద "లేకుండా మాట్లాడుతున్నావు నువ్వు చెప్పేది నాకు అర్థం కావడం లేదు, మన చూ ఉన్న గాలిలో “వట్టి గాలి కాక ఇంకొకటి వదో ఉన్నదంకేు నమ్మే నూథుజెవరుగి అనలు గాలితంతా ఒకేనని "తలియనివారు ఎవ్వరకు ” అని ఈనడించాము

ఇంతలో మళ్ళీ ఆన్నాడు అయితే నువ్స ఆరిపోతున్న కొరవిలో చేసన ఈ వియోగం మూడడానికి సరదాగానే ఉందనుక్‌' కాని మళ్ళీ చెయ్యగలవా 1?”

స్క్‌్‌లీ మారడమాట్లాడకుండా మళ్ళీ చేసి చూపించాడు కాని యజమానికి నమ్మకం కలుగలేదు గాలి ఆపే ఒశేఒక పదార్థమనీ, దానిని వార్చడంకాని వి .గేమీంచడంకాని సాధస్టింకాదని ఈ (పజలం దరూ గట్టిగా నమగ్దతూ. ఉన్నాము. ఆంచేశ తనమాట నమ్ముంపెసి వారిని (పోత్సహించడం స్పీలీకి ఒక పట్టాన సాధ్యంకాలేను

నిజం చెప్పాలు టు తౌను అనుకుంటున్నట్టు మనచుప్టూ ఉన్న గాలిలో మండె వాయువ్లి చకట్సి ఎఏదుకూ. పనికిరాని ముద్దు గాల మరొకటి ఉందని స్కీలీ నమ్మలేకపోయాడు నమ్ణుడమా నమ్మకపోవడమా ఆనే ఒక రకం నంది*నితిలో పడడు

అథి 6%

అ దేమిటి & తౌను స్వయంగా మూశాడంటున్నారు కదా మి సంజేహు ఎందుకు వచ్చింది!” అన్నది సుభదా ఇంతకీ నేను 'వెప్పవబోయీది అబే విను గాలి అంతా ఒకపేనని తౌతలనాటి నంచి తనవరకూ అందరూ నమ్యుతున్నారాయె ఇప్పుడు తాను పరీమ్‌ చేయగా మరొక విషయం కనవడింది. ఇందులో చేన్ని నమ్మడం పూర్వంనుంచీ పరంపరాగతంగా వస్తున్నదానిని విశ ససించవనూ” లేక (ప్రత్యక్షంగా తౌను భూచినదానిని నమ్మడమా 1 అని ఆతని సంబే న్యా. ఇంగాంటి సరిస్థితాలశో నువ్వు అజునే వం చేచీడానివి హను

ల

“ నేనా మళ్ళీ ఇంకొకసారి చేసి చూచుకుటాను నా నమగ్గి కం సరి ఆయినబేనని జుజువు అయితే (ప్రత్యక్షంగా మయూచించే నమ్ముతాను” అన్నది సుభద

అతనూ సరిగ్గా అంతే చేశాడు పైగా మరొక పనికూడా చేశాడు సూరేకారం కరిగ్విచగా వచ్చిన గాలిని నీసాలో మిగిలిఉన్న నాలుగువంతులు 'పనికిశాని మొద్దుగాలి ని కలివి వం వస్తుందోనని కయూనాడు ఈ మిశిణంలో కొవొ, [| త్రి "వెలిగించి చూవాడు మామూలు గాలిలో మండినట్టుగానే మండింది. ఎలగలనిపదే స్తే వమూమూలుగా ఊరి తీస్తూ కచకిచలాడాయి

తనకు కావలసినంతళా ఈ “ముండే” గాలిని తయారు చేసుకో వడం ఎలాగో స్కీలీ పూ ర్మిగా తెలుసుకున్నాడు, అయితే ఇందుకు పెద్ద అట్టహోనం ఏమి అవనరం 'ేకపోయింది. ఇందుకు వం చేశాడో ఇప్పుళోగ లవా

• ఆ పఏంచేశాడేమిటి 'లెక్టురూ ఇందాకటిలాగా ఎప్పుడు కావాలంళే అప్పుడు సూశేశారం వెచ్చ బెక్టువాడు అం లేనా?”

“ ఆంతే ఏంచేసేవాడంపే సూశేకారం పొడిగా ఉండేటట్టు ఎండబెట్టి దౌచేవాడు. పొడి సూనేశారాన్ని ఒక గాజుబట్టీలో వేసే వాడు దాన్ని కుంపటిమాద పెస్టేవాడు నూళేకాఠరం కరగడం (పారం భించగానే దాన్ని ఒక బెలూన్‌ తిత్తిలోకి పస్టువాము. ఈ' మండే గాల ఇట్టీోంచి వస్తున్నకొగ్లీ ఈ తిత్తి పెద్దది అవుతూవుండేది ఆతరు వాత తిత్తిళోంచి ఆ *మంచే” గాలిని తన ఇష్టం వచ్చిన కీసాలోకి పంపించడానికి ఇంకొక కొ త్తపద్ధతి కనిపెట్టాడు

ఇ'దేశాదు ఈ్య ముడేగాలి*ని తయారుచేయడానికి న్కీలీ ఇంకో పద్ధతిహూడ్తా కనిపెట్టాడు సింధూరాన్ని గాలిలో "వెచ్చచేయడంవల్ల కూడా ఈ “*మందేగాలి” లభ్యమనవుతుందని తెలుసుకున్నాడు, కావలసి 'వచ్చినప్పుడల్లా, వ్‌ పద్ధతి అందుబాటులో ఉఎపే ఆపద్ధతిని గఒజగహా

$ శయారుచేశేవాడు అయినే నూశీకారాన్ని వెచ్చ చెయ్యడంవల్లఅం తా వాకతో తేలిపో యేది అందుకని ఆతకువాత ఎప్పుడు యీగాలిని తయారు చేయవలసివచ్చినా నూశేశారమే వాచురూ ఉండేవాడు ఈ మధ్య కొత్తగా తాను కనుగొన్న నంగతిలో ఇతనికి ఈ రహస్యాన్ని "తెలుసుకోవాలనే కుళూహలం ఎక్కు-వైంది మన చల మయ్యకి రకరకాల శాకరపువ్వొత్తులు కాలుస్తూ ఉంకే ఎత సంతో మం వచ్చేవ్కో ఈ న్న్లీలీకకూడా “ఈ మృడే” గాలిలో రక రకాల వస్తువులను అస్తమానం ముండిస్తూ అవి ధగధగా మిరిమిటు గొలుపుతూ మండుతూవుంకే అనందించేవాడు నిజానికీ ఇంతళీ మిచిన ఆనందం 'వేశీ వమా ఆశని! అప్పట్లో లభ్యం కాలేదంశే అది అకినయో క్రి జాను వ్యదెనా మండే వస్తువు ఈ “గాలిలో పడవేసీ నరికి ఒక్క సారిగా ఆది మూమూలుగాలిలో కన్న ఎక్నోఆెటు మికుమ్వి్యిి గొలు టు వుతూ మండేది కాని ఈ మంట పూర్తి అయ్యేసరికి ఈ మంచే గాలి కాస్తా నీసాలోంచి అంతర్జాన మైపో యేది ఒకనాొకు న్కీలరీ ఒక న్లాస్కూనిండా ఈ “ముడేగాలి "ని వట్టాడు దానికి మూత పెస్టేశాడు. అందూో ఇందాక చెప్పానే ఆ “భాన్వరాన్ని" మండించాడు ఆప్పుడు *మంచే గాలి ఆ మంట ఫూర్తి అయ్యే సరికి పూర్తిగా ఆ.తర్థానమై పోయిందన్న సంగతిని గమనించ గలిగాడు ఈ ముడే” గాలికో న్విడి ఉన్న సీసా భాస్యరాని జ సం. మండిచచగా నే ఒక్కసారిగా అది భగ్గుమని మండిపోయింది అప్పుడు వచ్చిన వెలుతురును ఇతను చూడలేకపోయాడు కళ్ళు మూసుకో వలసి వచ్చింది శాస్సేపటి। ఈ “పాన్కుి చల్లారిపోయింది "వెంటనే నీళ్ళలో పడ వేశాడు, ఇతను మ్పుకొనీ ముట్టుకోవడంత్రగే పెద్ద చప్పుడుతో శాస్పుమని వగిల్విది వెయ్యి ముక్కలై పోయింది *

జ్‌చే ీపొపం చెబ్బ తగల లేదండీః *

లేదు ఆదృష్టవశాత్తు వమా టూ దెబ్బ తగల లేదు. అనుకో వ. అయితే మంచి గుండె నిజ్బర ట్రా] మైనవాడ.. అంత పెద్ద చప్పు (( దుళో అది వేలిపోయినా తెణ ? కకుండా బెణకకుండా ఆలాగే ్‌ న. == నిలబడి అనలు ఇలా ఎందుకు న్‌ా. ల ల న వ్రేలిందా ఆని ఆలోచించాడు న జయా లా అలాంటప్పుడు నువ్వు అయిలే 'చైెజక్త్రైైేేెేెేె ఏం చేసే దానివి?” సింధూరాన్ని గాలిలో వేడి చేయడం

“నేను ఏం చేస్తాను వట్టి పిరికి బొందని”

॥ మొన్న సరదాకి మనపట్టాఖి నావెనకాల పది గజాల దూరం లోనే టపాకాయ [నే హడిలిపోయి ఎగిరి గంతేశాను అప్పుడు దడుసుకుంకే పులకరం వచ్చినటనివించింది కూడా నశీ చానిశేమిటి చెప్పండి”

“తానేమో నీసానిండా మండేగాలిని పట్టాడు. దాంట్లో భాస్య రం మండించాకు. ఆ మంటతో లోపలిగాలి అంతా అఆమిపోయిందీ లోపల వట్టి ఖాళీ శుద్ధభూన్యం వక్చడిందన్నమాట సైనుంచి గాలి వెళ్ళడానికి వీలులేదు అంచేత ఒయట ఉన్న గాలి ఎత్తిడికి సీసా ముక్క చక్క్ట్లెపోయింది ”

“ఇది వరడాకా గాలిలో ఆెండు రకాల *వాయువు లున్నా యంకే ఆబేమిటో అని విటూ ఉంశు. ఇప్పుడు గాలికి “ఒత్కిడి “వీడన ” కూడా ఉంటా యంటా శేమిటి? మిరు చెప్పే దంతా ఒలే చతంగా ఉంబే * అన్నది నుభద

అవును గాలికి ఒత్తిడిశ క్కి ఉంది. ఆద జెలుసుకోడానికి

భారరుతొ” ఆని ఒక సాధనం ఉంది ఆ కథ తరువాత చెబుతాను.

ఖు ఇప్పుడు ఇది విను ” “సరే * “మళ్ళీ ఈసారి భాన్వరంతో పరిశో ధన చేశీటప్పుడు స్కీలీ జాగ్రత్తగా. ఉండేవాడు. ఈసారి అల్లా టప్పాగా మట్టుకుంళే పగిలివోయే "పెళుసుగాజుస్తాన్ముు కాకుండా గాలి ఒత్తిడికి తట్టళోగల మందంకల గట్టి గాజు స్లాసుణను ఉపయో గించాడు ఈసారి యేం చేశాడో తెలుసా! మామూలుగా దానిని “ మండే”గాలితో నింపి అంచులో భాన్వరాన్ని తగలబెట్టాడు ఆది అంతౌ మండిపోయినతరువాత స్లాస్తును చలారనిచ్చి దానిమూతి నీళ్ళలో ఉండేట్టు తల్మక్రిందులుగా నీళ్ళ ఇొట్రిలో పడేశాడు ఆ తరు వాత అదులో మంచే” డాలి ఎంశ ఉందో చూద్దామని ఆృదుకోసం నీళ్ళలో ఉండగానే స్లాస్కుమూత తీర్రామని (పయత్నం చేశాడు పాపం ఎంత తంటాలుపడ్డా ఆమూత శానేలేదు ” ఎంచేత? ” చెబుతున్నా వినుమరి ఎందుకంక్సే, ఆ ప్పాస్కులో ఉన్న గాలి అంతా మండిపోవడంలో లోపల అంతా ఖాళీ ఆయిపోయింది శుద శూన్యం వర్పడింది అందుచేత 2యటిగాలి తన ఒత్సిడి ళల నంతా "కేంద్రీకరించి ఈ స్లాస్కు మూతని లోపలి! నొక్కుూతోందన్న మాట అందుకనే రాలేదు ఈజ తిడ్‌కి ఈమూత ఎంత బిగుసుకు పోయిందంపే ఎవరో పట్టుకారు పెట్టి వెళి లాగకుండా అణచి పెట్టినట్టు అయిపోయింది ఇలా కావడానికి ఆనలు రవాన్యం చెప్పనా గాలి ఎక్కడ ఖాళీఉంశు అందులోకి నొరబడడానికి (వయత్నిస్తూ ఉంటుంది అందుశోనే నీసామూర 'రాళేదు ఇక ఇది పనికాదనుకుని స్పీలీ ఈ మూతని నీసాలోపలికి గెంకు య్య్యాలనుకున్నాడు. ఆ పని చెయ్యడం ఆతనికి వీముత కష్టంకా లేదు, "వెంటనే నాను తలకి చుులయిండి దొనిలోపలిక్షి తొశళ్సై్యోని నీరు చరచరాసై కి ఎక్కిపోయింది ఆన్సీటీతో సీసాపూ 'ర్హిగా నిండిపోయింది అంనువ్యు ఎంలేల్కిద్రి నుభదా ” కమ్బుట మండినప్పుడు అసాలోజన్న మండే గాలి అతా అ-త ర్థానమైపోయింది అని కేలింది కదూముర ”

త్రై “ అవును స్కీీలీకూడా అలాగే అనుకున్నాడు వెంటనే ఈ *ముడే గాలోొ లక్షణం వమిటో తెలుసుకుందె మని ఆ 'తిల్సిలోని గాలిని గట్టిగా ఎల్చి మూశాడు మామూలు గాలికీ దానికీ కల తేడా ఎమిటో కనిపెట్టలేశ పోయాడు చెప్పలేక పోయాడు కాని మామూలు గాలికొకే ఈమండేగాలి ని పీల్చడం "తేలికగాను హయిగాను ఉన్నట్టు ఆనిపించింది అతనికి అందకశజే ఈ వుండే గాలిని మనం యీరోజున ఊపిరి తీర గక ఆయాసంలో భాధపడే జబ్బువాళ్ళికి చావబో యే వాళ్ళిచేత వీలి విస్తూ ఉంటాము అయితే ఇప్పుడు మనం ఈ గాలిని “'మండెగాలి” అనం దాన్ని అఆక్సిజ౯ో ((వాణవాయవు) అంటాము “అలా చెప్పండి మొన్న *సరకతో ఊపిరి తిరగక ఎంతో ఆయానసపకుతున్న వాష్ళ తాతగారికి జనరల్‌ అక్బ(తిలో * ఆక్సిజన్‌ ఇచ్చారని దుగ్గ 'వెప్పింది ఆ ఇచ్చి) ఈ గాలేనా” అన్నది నుభ్యద ఆవును

• మిరు ఏమిటి *' మంచేగాలి నే అఆప్సిజ౯”” ఆంటారిన్నారు మరి ఇంతవరకూ *రగిందంతా మాన్ని ఇనపకజను (దౌవకంలో వే" నప్పుడు వచ్చిన *వాయువు " లాగా ఇది ఎక్కడా న్వయంగా మండి నట్టు కనిపించలేదు అలాటప్పుడు దీన్ని మండెగాలి ఆని ఎందు కన్నాడు!” అని ె్ప సందేహాన్ని వెలిబుచ్చింది సుభద్ర “అ మళేం "లేదు అనలు ప్రాణవాయువు మండేగాలి కాదు మంటలను బాగా మండించే గాలి ఆది అది తనంత తాను ఎప్పుళూ+ మండదు శాని మంటంకు 'వాగా తోద్బడుతుంది. న్మీలీ పొరబాటున దాన్ని “మంచే గాలి” అన్నాడు. న్మీరీ కధ ఇెబుతున్నాను కనుక్క నేనుకూడా కథా సౌలభ్యంకోసం ఆ మాటనే ఆలాగే వాడాను అందుచేత ఈ అధ్యా యంలో “మండే గాలి అని వచ్చిన చోట్లల్లా మంటలను పాగా మండించే (పాణవామయువు అని మనం అకం చేసుకోవాలన్నమూాట న అన్నాను చేను ఓహో “లాగా?” అంది సుభద్ర

ళ4 సుభా అనలు స్కీలీ అనుకున్నది ఒకటి పరిశోధన ఇయ్యగా లభించింది మరొకటి అయితే ఇది విజ్ఞానాభివృద్ధి! దోహా దమే అయిందనుకో ”" అద్లూగా! క “ఎలాగా అనలు అగ్ని రహన్యం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని స్టలీ తన పినోధనలు పాొఠంభించాకు కాని తలవని తలంపుగా, మామూలుగా మనచ్చుూ ఉడే గా? అంతా ఒకటికాదని శెండు వాయువుల మిశే,ణమని కనుగొనడం జరిగింది ఇందులో ఒకదానిక్తి మొద్దు ఇాలి అని మళొకదానికి పాణి” వాయువు అని సూడా “జీ రంగాకు సం. “లీ ఇదివరలో అనేక కొత్త న గతులు కనుకు_న్నాడు కాలి వాటి అన్నింటిలోకి లూ నం” తే ఎఎతో ముఖ్యమైంది “ పము ప్కే ఇదివరకు గాలి అంతా ఒకట పడారం ఆని (ప్రపంచంలో అందరూ నమ్ముతున్నారు. అది సరికాదని తాను ఇప్పుడు బుువుచేశాడు (ప్రపంచం అందరి అభిప్రాయాలను నమ్మకాలను తో9పి రాజనగల గొవ్పనత్యాన్ని ఇతను కనుగొన్నాడు కడా అంచేత 9) ఇంతకీ నిప్పు నంగతి తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించి గాలి రహశ్యం కనుకున్నావన్నారు కదా అంతటిశో తెనపరిశోధనల ను మానకున్నాడా!. తేక ఇంనటితో. విష్పు నంగతికూడా అతనికి

(గ్‌ జ పూర్తిగా తెలినిపోయిందా! మంటలు మందేటప్పుకు ఏం జరుగుతుందనికూడా అతనికి శెలిసిచా””) అని

గ సుభద (పశ్నల వర్షం కురిపీంచింది / ఆ ఇంతటితో తాను తలపెక్రిన పని పూర్తి అయింద నే అనుకున్నాడు కాని నిజం చెప్పాలంకు | నిప్పు నంగతి మొదట్లో ఎంత ఆయోమయ గా అర్థంకాకుండా ఉందో ఇప్పుడూ అలాగే ఉంది అగ్ని పుట్టు పూర్వోత్తరాలు ఎవ్వరికీ 'తెలియవస్‌ తెలియ రానివని ఆఇాలంవారు విశ్వనీంచారు మంటకి అధా య! రమైనశ క్తి పదో తగినంత ఉంటేనే పవస్తువై నా బాగా ౮|| మ డుతుందని వామునమ్మారు ” క ఇం*ఓకీ ఆ శక్తి ఏమిటి? ” క్‌ క్‌ అది వమిటో దాని లతణాళేమిలో వవ్వ క క్‌ (2 తెలిసేది కాదు ఇది ఒక రకమెన వాయువని కొంద వ్ర రన్మ్నారు ఇది కంటికి కనపడదని కొందరూ కల్తీలేని క్‌ అనలు నర కుదొరకదని మరికొందరూ అనలు 5ది ఇతర క్‌! న్‌ వదాగాలలో కలిసే ఉంటుందికాని విడిగా ఉండదని కక్‌ ఇంకొోోడరూ పరిపరి విధాల క్ట.కధలు చెప్పేవారు కొ తాం... అనలు ఈ మంటలు మండడానకి శారణభూత యవు ఎంళఉందో మైన శక్షిని పళ్యేకంగా కనుగొన్నామని కొందరు "తెలునుకొ చే వైజ్ఞానికులు మె.దట్లో చెప్పారు కాని తాము కను టయోగం.. గాన్నది ఇదికాదని వారీ ఒప్పకున్నారు. ఇంతకీ ఈ శక్తికి బరువు ఆనేది ఉందో లేదో ఆనాటి వరకు రాసాయనిక. వేరులు. ఎవ్వరికీ "తెలియదు. ఒహుశా. బరువ్ఫూ రూవమూ ేని * భూతం” వజేనా వమో అని కూడా చారు అను “మానపడ్డారు ఇది వమైనా తప్పకుండా ఉండి పీర్చిదని వాళ్లు గట్టిగా పమ్మాారు క్ట

రీ

“ఆనలు వాళకి ఇలాంటి ఉఊవా ఎందుకు వచ్చింది 1 1 అని ఎదురు (ప్రశ్న వేసిందే సుభదూ

“ఒక్కు-సంగతి చూడు, మంటలుమండేటప్పూడు ఏమవుతుంది?”

“ప్ట్‌ మవృతుందా ? అగ్నిలో వేసిన ఏ వస్తువు అమినా మొదట్లో రాజుకుని. నిప్పు ఆంటుకుని భగభగా మండిపోతుంది. ఆ కకువాత ఆది అంతా నుసినుసి అయిపోతుంది, ఈ సంగతి చెప్పడా నికి వెద్ద సైన్సు తెలవాలొ ఏమిటి? వొయ్యి మంటపె్టు (ప్రతి ఆడ దానికి ఈ సంగతి తెలుసు” అండి సుభదం

“జండు మరీ కంగారు పడతా వేమిటి + ఇప్పుడు నువ్వు ఇెప్పీన్మ్సు ఎప్పుడు మండిన" అతరాలా జరుగుతుంది "ఆ సంగీ వాళ్ళూ దూకారు. దీనికీ అనలు కారణం వమిటో "తెలుసుకో లేకు వముటలో వదెనా పడ వేసి నప్పుడు ఆ వస్వవులో నుచి ఏదో వభ వించి జ్వాలల్లో కలిసి పోతుందని ఇక మనకీ బొగ్గు, బూడిదా తప్ప ఇంశేమీా నిగలక పోనడం చూచి ఇుదులో శక్షిని అంతా అగ్ని "దేవుడు కాజేసి వట్టి మసి నుసీ మనకి మిగిల్చిపోయావని వాళ్లు మన స్పును తృప్పి పరచుకునేవారు*

ఆ నొటి రాసాయనిక వేశ్వలందరూ దీని రహన్యం ఏమిటో కనుకో్క_వాలని శ క్రివంచన లేకండా తంటాలు పడుతూనే ఉండే వారు, ఒక సారి ఒకరాసాయనిక వేత బొగ్గును మండించాడటు అప్పుడు

రారా వ ల మసన | (| నీ టై. త | చయ గో మగా] | వేడిచేసీన *రాగిరజపిి మిదుగా మామూలు శాలిని పంపి స్టే అది పా?ఇణవాయు వుకు లీనం చేసుకుంటుంది; మిగిలిన *€ మొర్ట్రిఛాలి గాజు కూజొలోకి చేరునంటుంది

న్‌ దానిలో జ్వలన భక్షి అంతర్భానమై పోయి వట్టి నుసీ మాతమే మిగ లిందని ఒక చోట వ్రాసుకున్న డుం

వాళ్లు ఇలాగే భాన్వరం మండించార్కు ఒక సారి. అది మామూలుగా ధగ ధగా మండిపోయింది. చివరకు భాస్వరాన్లుంపొడి మగిలింది. ఇది చూచి ఒక వై జ్ఞనికుడు అన్నాడట :; “చూచారా, "నేను చెప్పడం లేదటయ్య్యా మొదటినుంచీ ఫౌన్వరాన్ని మండిస్తే నూతిం అయి వడిచించేమిటి 1! భాస్వరం ఛాన్వరామ్లుంక్రింద మంటలు మండటానికి దీనిలో సహజంగా _గర్భితమైవున్న “శక్తి కింద విడిపోయింది అంతే కదూ 1”

“వాళ్లు ఎలాంటి అయోమయం జవాబులు చెప్పుకుని సంతోష వడే వాళ్ళం-డీ పాపం ! జేవతలు చలి మంట వేసుకుంక్సు ఆచలిమంశు మనకు సూర్యుడుగా కనపడుతున్నాడని మూ జామ్మకి చిన్నవ్వ చెబు తూ వుండేవట, అలాగే వు-ది వాళ్ళ నమాధానాలు చూస్తే! * అని హేళన చేసింది సుభద్ర,

“ఆశే అనుకున్నా 'వేమిటి ! వాళ్లు ఇంకా వ మనుకునేవారో తెలుసా 1 నువ్వు వారంరోజులు ఆ మధ్య అసన్ప్యతిలో ఉన్నావు జ్జాప కం ఉంచా (2?

ఈ బ్ఞాన్చత

“అప్పుడు మి ఇంటికీవచ్చిన తరువాత చూశ్నే ఇనపగరిటలు కుంపట్లు చటా9ల్టు ఎలా ఉన్నాయి 1?”

“త్రుప్పు పట్టివోయి వ్‌ జన్నలోనూ లోవుడం అకు. ఏమిటో ఎరగని వాటిల్లా ఉన్నాయి వెళ్ళేముందు దగ్గరుండి లెల్ల గా తోమించి “పెల్ళొ” లో ఇష్ట వెళ్ళానా ! మళ్ళీ వచ్చేటప్పటికి తుష్పుపటి

లు లి లి బట వల కగ్గివోయాయి, అందుకనే ఇనుముకి రోజూ వాడకం ఉండాలంటారు

లిం “ఆ తుప్పు ఎందుకు పట్టిందో తెలుసా? ” “డ్తప్రుం | ఊరిశే, తడి తగిలినా వాడకం శేకుండా బయట పడ వేసినా తుష్పుష్టై పోతాయని మాత్రమే "'లెలుసుో “నరకే మంటలను మండించడానికి వస్తువులలో నహజంగా అుండే ఆ శక్రి శాస్తా ఎక్కడికో ఎగరిపోవడంలో మనకి వట్టితుప్పు మిగిలి.దని అనుకంటూ వుజేవారు, లోహోలు, కొయ్య, భాన్వరం ఒకి శేమిటి అన్నింటిలోనూ ళడా ఈ శక్తి ఉండేదని మంటలు మం జేటపుడు మరి ఎక్కడికో అంత స్థానమై పోతుందని వీరు విశ్వసించే వారు ఈ సిద్ధాంతాన్ని పీశ్వ్‌సించడం వల్ల 18 వ శ తాబ్బంలో ఉంజే వైజ్ఞానికులందరికీ ఒకసౌకర్యం కలిగింది. ఇతర తా వివరించడానికి ఏలు 'లేని అనేక రాసాయనిక్‌ మార్పులకు కారణం ఈ “భే” ఇని చెప్పు న కుని సుతృేవ్షి పడేవారు, ఆంతే స్‌ కాదు. వాకు తమ పిథోధన "| ఓ లను నిఠరంత రావింగా కొనసా ళు | జ క్ష; గించడానికి ఈ నమృ*ం చాలా (కవ షా క. తోడ్పడింది. అనలు ఇది అబద్ద న్‌్‌ మేమో అన్న సంశయ్యి వాళ్ళకి రానే లేము” “పాపం ఎంత అమా క! శ్‌ యహఘ్‌లండీ వాళ్ళు. అప్పుడీ సంగతి వంటే నవ్వ వస్తుంది ఆనలు గాలి ఆవేడే లేనిచోట భాస్వరం కదండీ |!” అన్నది నుభద) 0 మండదు “న్చిబళ్స్సీ | సెన్సు అయినా ఏదైనా. తెలిసేదాశా బిహ్మవిద్య- 'కెలిసితరువాత కూసువిద్యాను. న్కీలీకి అహారాతు;లు కష్టపడితే కాని రాని

వ్ర 'అ “ప్రయోగం ఇందాకా మి న్నేహితురాలు. చేబీటరీలో ఆకగంటలో చేశ్షీసింది. అందరికన్న ముందుగా ఆసంగతిని నిన్టారించ వలీ వచ్చింది. కనుక స్కీలీ ఆంత కష్టపడ వలని వచ్చిం, ఇప్పుడు అంతా ముం'ే తెలుసు కనుక ఆ “అమ్మాయి” అరగంటలో చేసన య్యగలిగింది, వవైనా అల్లాగే ఉంటుంది,”

“కాన్వు బ్వతకీ వ్కీలీ తన పరిశోధనవల్ల అనాటివరకు నెఖా

రై నికుులు విశ్వసిస్తు న్నది తప్పు అని బుజువుచేసీ డంటారు మార్చు అంతేనా?” అని ఇప్పబో యేచాన్ని తాను మ౦ందుగానే తెలుసుకున్న టు అఆడిగేసింది. లు

“కాదు |! మంటలు మండడంలో అంతన్రానమ య్యే గ్‌శిఆ ఏమిటో. వివరించాడు -”

“వమిటీ ? ఎలాగ వినర్కిచగలిగాడు ?* అని ఆశ 'రనపముతూ: ఒకరకమైన జెత్సుశ్యాన్ని ప్రదర్శించింది,

“విను. స్కీలీ వం తక్కువవాడా వమిటి, మొన్నటిదాశా "తానుకూడా పూర్వఫు వాళ్ళకు మళ్లే నే న మ్చేవాడు “పెక్టలు! చన్న తోవ నే” 'వె్తేవొడు, తానుకూడా అగ్ని రహస్యం తెలుసుకో డా నికి పరిశోధనలు చేసినవాజే కదా |! మంటలు మందేటప్పుకు ఆ తన్దా నమైపోయిన ఛదక్తిగురించి మధనపడుతూ నే వుంచేవాడు, కాని ఎప్పు డ్రైతే మామూలుగాలిలో *ోమండేగాల” ( ఆక్సిజన్‌ : (పాణవాయువ్లు) ఉనికిని కనిపెట్టాదోో తరతరాలనుంచి తనలాంటి వాళ్ళని 'వాధిన్తున్న ఒళ సం చేహం తీరిపోయిందను కున్నాడు-

“6 క్ష కము డ్రే గాలి (ప్రాణవాయువు) ఆఆంతర్థానమై పోయిన శకి క చాలా దస్టజ చట్టంలా ఉండి, దీ.ట్లో ఏవస్తువుని మండించినా

వాతి ళం నో. దానిలోని శ క్సిని అంశనీ ఇది మింగేస్తోంది... అందుకనే ఇందూ

88 శి పితివస్తువు అంత సరదాగ్యా అంతబాగా, మండుతుంది” - అను కున్నాడు? అక * జ్వ్వ్రైక్తి గాలి ఉంచే ఫి ఆది ఈ శక్తిలో కలవదు యి * ఆందుకనే చాంచో మంటలు మండనూ మండవు ఒకవేళ్‌ మండినా ట్‌. మండనివ్వకుండా ఇది ఆశ్పేస్తుంది,” అనికూడా అనుకున్నాడు. కని మే కావచ్చు, ఈ సందర్భంలో స్కీ ఊోహాూ సవైనదే ఆపు క్త పోతున్నాడు. ' అంది సుభద్ర) దీదో య. గం. న ఆకోచిస్తున్నట్టు - తో ట్‌... “స్తుభదా)! ఇందాక మూత (జ చింప్పుడు వం జరిగిందో. జ్ఞాప మా. క. ముందా! ర లందులో బంధించి వం ల కర టౌ చిన గాలిలో అయిదోవంతు, ఆమంట ర చమ డ్‌ మండినప్పుడు లుతనానమైపోయింది వ యకానా థ అ “ళ€టాాల్‌ “కాను, అయిదో వంతో, క భళే. ౯ శ లా... ఎన్నోవంతో, మనకి ఇప్పుడు అనవ "వలినే కొవ్యొత్మిమిద గాజు గ్లానును సరం, అందులో బంధించిన గాలిలో లభోరి సే డాని లోపలి తట్లు జై మ్మగిబ్లకుంది బౌ. కొంతభాగం మంట మండి నప్పుడు రా అుతర్థానమైపోయిండన్న బే మనకు కావలసింది. సీసాలో పట్టి బంధించిన ఈ గాలి ఎలా ఆంతర్థానమై పోయింది 8 మూత మూతలాగే ఉండగా ఇది ఎక్కడికి పోయింది ! ఇలా అవడానికి కారణం. ఏమిటి” అని స్కీలీ ఎంతో మధనపడ్డాడ: !

ల్‌ో

“మన వాడీ పాొణానికీ ఇది ఓక పెద్ద ఎడకలెగని నమన్య అయింది. 4464

“మన పట్టాభికి “బాలో తో “మూటలు చేర్చుకో”) పజిల్‌ అయినట్టు ఇంతకీ అప్పుడప్పుడు మీరు వేసే పొడువు కథలు విప్పడం 'తెలియనష్పుకు నేను పడే అవస్థలో నే స్కీలీ కూడా సన్హాడంటారు మిరు. లొంటేనా ? * అన్నది సుభది,

“కాను ! నిన్సం చేహంగా, సరిగ్గాఅలాంటీఅవస్థలో నే పడ్డాడు, నువ్వు అయితే ఆళోచించిస్ట్తు ఆలోచించి, “ఆ చెబుదుకరూ ఈ పొడుపు కథ అన్నరు వమిట్సి అంతౌొ ఒడాయి సోదురూ [” అంటూ గారంచేసి అసలు సమన్యని దాటవేస్తూ ఉంటావు. శాని స్కీలీ! నీలాగ గారం చేస్తే చెచ్చేవాళ్ళు శేకుగా, అందుకని తనే ఒంటరిగా కూర్చుని చాలాసేపు గట్టిగా ఆలోచించాడు,

ఆలోచి.చగా ఆలోచించగా ఒక సమాభానంతట్టింది, “ఏదైనా ఒక వస్తువు మండేటప్పుడు అందులో స్వతహాగా మంటలవ నోహద మిచ్చే “శ క్షి గాలిలో కలినిపోతుంది. ఈ “శ క్షి” కలిసిన గాలి మన కంటికి కనపడదు, గుడ్డ నంచిలోంచి నీకు ఎిల్లాగ జయటికి. "కాన్న శాస్తగా కారిపోతుందో అల్లాగే ఈ “శక్తి కలిసిన గాలి కూడా గాజునీసా నోడలోనుంచి మనకు తెలియకుండా ఒయటికి పారిపోయింది అనుకున్నాడు. *”

“బలేవాజడే | చదవేస్తే ఉన్నమతి పోయినట్టుంది, మనవడికి ఈ అలోచన రాళ పూర్వమే నయం. గాజుసీసాలోంచి “గాలి” బయ టికి ఎల్లాగా పోవడానికి ఏలులేదని గట్టిగా తెలిసే కదా! గాలిని గాజుసీసాలో బంధించి గట్టిగా మూతపెట్టి భాస్వరాన్ని మండించి చూశాడు. సరే గక కి కలిసిన గాల బయటికి గాజునోడల లోంచి పోతే, “మొక” గాలి అందులో ఎందుకు ఎలాగ

క౦ మిగిలిపోయింది ! ఈపాటి క స్త ఆళోచనైనా రాలేదా? అంత నొప్పు మెంటిస్టుకీ! *” అని నవ్వింది సుభ్యద, ““నవ్వకు మరి ! వదైనా గొప్పసం దేహం మనస్సును పట్టుకు పీక్కు తింటున్న పూకు నువ్వు ఏం చేస్తావు 1” “ఏదో చెప్పుకుని మనస్సుని సమాభాన పెట్టుకుంటాను” “నరిగ్గా స్కీలీ అంతే చేశాడు. వమైనా ఈ “పారిపోయిన గాలి కోనం స్తాన్కుు అంతా గట్టగా గాలించే ఉంటాడు. బహుషా దొరికివుండనచ్చు కూడా, అది వేసంగతి, ఏమైనా పూర్వప్రువాళు వీచ్చి సిద్ధాంతానికి ఇతడు స్వస్థిచెప్సి ఉృడవలనింది కాని అంత తెలి వైనవాడూ ఆపని చెయ్య లేక పోయాడు! * “పాపు 1!” ఆంది జూలిగా నుభద్య. “మరి ఆంతవరకూ వీళ్ళు నమ్ముతున్న నీద్ధాంతం తప్పని ఎలా రుజువైంది?ో “మయాంటోనీ లెవాయిజర్‌ అనే 'ఫ్రచి విని తన అసాధా రణ ప్రజ్ఞతో అంతవరకు స్కీలీవాళ్లు నమ్ముతున్న “జ్వలనళ క్రిగొ నిస్ధాంతాన్ని తుంతూ తుపాకీ. లేకుండా మొదటికంటా ఎగరగొ.క్లు శాడూ ఇతని పుణ్యమా ఆృటూ అగ్ని రహాస్యంతో చాటు గాలి సంగ తీకూడా పూర్తిగా బయటపడింది. అంతవరకు ఆయోమయంగ్యా ఊవాకు అందకుండా తెలియరానివిగా ఉండే అనేక రహస్యాలు తేట "తెల్ల మయ్యాయి, అసలు స్వీడక్‌ లో ోస్క్టీల్రి ' అగ్ని రహస్యాన్ని "తెలుసుకోడా క్‌ శు అకా పసి ల స జో నికి పరిశోధనలు చేస్తున్నషూడే జేసె? మ్రీనట్ల అనే అ విజ్ఞాని

(6) శే ఇప్పుకు వెప్పిన ఫెంంచి వై జ్ఞానిపడు 'లవాయిజకు కూడా ఇ గాలి ర హస్యాన్నే "తెలుసుకోవడానికి పరిశోధనలుచేసి కృతకృత్యులయ్యారు[””

“అంశ ముస్ణురూ వకశాలులో నే పరిశోధనలు సాగించారన్న మాట- ఒకళ్ళకి తెలియకుండా మరొకళ్ళు, అలాంటప్పుడు గాలి రవా స్యాన్ని గురించి ముగ్గుహా మూడు సిద్దాంతాలు (పతిపాదించి ఉండాలి కదా ! ఇందులో ఎవరు చెప్పింది సరికి” ఆని అడిగింది సుభద్ర,

“ముగ్గురూ నిచూపించిన ఫలితౌలు ఇంచుమించు ఒకశ్వేక్రాని ఆంద!6క్షి ఆవాయి+ర్‌ వెప్పిన కారణమే నహేతుకంగా ఉంది. ఇప్పటికి కూడా అయన ప్ఫుతిరాదించిన సిద్ధాంత మే అమలులో ఉ.దిల

కరణ తా ఇద్ద కంక ఈలవాయిజర్‌ ఎక్కు వేరుటి ఇ అన్నది సుభదుి,

“భ్రేమమరీ !' *మువే ముఖే సరస్వతీ అన్నారు కదా [

“ద్తంశకీ మారు చెప్పదలచుకున్న మాట ఈ ముగ్గరిలోను శెవాయిజర్‌ తన (పతిభౌ విెేేషు చేశ కొత్త పుంతతొక్కి రసా యన ఇాస్తా0ఖిన్న్రకీ ఇంత వీత పెట్టాడంటారు. అంతేనా” అన్నది సుభద).

క్తాన్న్వ, అందుకు నంబేచాం వమిాలేదు, ఈ విధంగా మూడు జీశొలకు చెందిన ముగ్ద వైజ్ఞునికలు “అగ్ని రహాస్యం” "తెలును కోవడానికి ఏకకాలంలో కృషిచేశారు. కృతకృత్యులయ్యాకు కూడా

“ఆయితే ఇఎదుళో ముదు కనుక్కున్నది ఎవరు?” అనీ అడిగింది సుభది,

“ఎవరా? ఈ ముగ్గుకలోను మాందుకనుక్కున్నవాడు స్క్‌లీయీ ఆ తపవాత ఒకటి రెండేళ్ళకు కాబోలు, న్కీలీ ముక్కు మొగం ఎరుగని ఒక ఆంగ్లవిజ్ఞారి జోసెఫ్‌ (క్రీనటకూడా ఇందేసంగతిని కనుగొ నస్షైడు,. .* ల”

*్చురి అఆవాయిజరక్‌ ఎప్పుడు కనునొన్నాడు?”

“*శ్రంగారుపడకు మరీ ! ఇెబుతున్నాగా, విను. ప్రీన్‌ ట్రీ కను

ళం గొన్న మరికొన్ని మాసాలకి ఈ సంగతినే నిర్ధారించాడు, అయితే ఈ "లె నాయిజర్‌ న. కృషీనిగురించి కోంత కర్షాకర్శి గా విన్నాడు, పనో కొత్తరకం ఒక వాయువును వీిస్‌ట్లీ కనుగొన్నాడనీీ అందులో కొవ్వొత్తులు మిరుమి్యై గొలువుతూ ధగధశాయ మానంగా "వెలుగు తున్నాయని బవకో చెప్పగా విశ్నాడు, స్పైగా మనచుట్టూ ఉంచే న ఓ లు గాలి ౧కే పదారు కాదన్సి ₹ంశువాయువుల మిశ్రభుమనీ తాను ణి

న్నయంగా కనుక్కున్న డులో

43

“అయిళ్సే మరి (వ్రీస్‌ట్టీక్సి తనకు "రెండేళ్ళకు పూర్వమే ఈ రహ స్యాన్ని కనుగొన్న స్కీలీ సంగతి ఎందుకు తెలియలేదు 1 లెవాయిజర్‌ కు ప్రీస్‌ట్లీ సంగతి ముందుగా ఎలా ెలిసిది లి అని పన్నించి-ది సుభద్యి,

“ఆ మశేంలేదు. స్కీ లీ నివసిస్తున్నది స్నీడన్‌లో. ్రీన్‌ట్లీ పరి వోధనలు చేసింది ఇంగ్లండులో, ఈ ఆండు జేశాల మధ్య ఆ రో జుల్లో రాకపోకలు చాలాతకఘ్క_వ, పె గా భాపాభేదం కూడా ఉంది. ఇంక్‌ 'లెవాయిజర్‌ సంగతి అంటావా ? మధ్యన ఉన్న లిం మైళ్ళ ఇంగ్సీష ఇానెల్‌ సంగతి మనం ఒక్కనిమువం సేపు మరిచిపోతే, ఇంచుమించు 'వ్రీన్‌ట్రీడంబున్న ఇంస్టండూ, లెవాయిజర్‌ నివసిస్తున్న ఫాన్ఫుచేశమూ ఒకశు అని చెప్పుకోవచ్చు. ఆరోజులలో ఏమితి! అంతకుపూర్వంనుంచీ కూడా ఈ 'రెడుదేశాలమధ్య. రాకపోకలు ఎక్కువగా ఉండడమే శాకుండా ౭ క ేశపష్పు పండితుల కృవీని మరొక బేశంచారు. తెలుసు కోవడానికీ అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉండేవి

“అంళే మాన్తేరులో ఉండేవాళ్ళకి దక్షిణాది మధుర నంగతులు "తెలియనట్టు, జెజవాడలో ఉండేవార్యశీ సిజాంకబుర్తు తెలిసినట్టు | అంలేనా” అన్నది సుభద)

“కను జేశాలనుధ్యదూకం ఎక్కు వగా ఉండడం ఒక భాషకీ మరొక భాషకీ నంబంధ) లేళవోవడమూ ఇ్పదుకు "కార ణాలు"

“ఇంతకీ ఈ ముగ్గురి. ను ₹ెవాయిజర్‌ పితిపాదించిన న్దాం తమే నేటికీ అమలులో ఉన్నదని ఇంచ్చాకః మామ చెప్పారు, ఎంచేగ” అని ఆడీగ్సపి సుభదం

“అసలు ఈ ముస్తరిలోనూ అెవాఎుజనే తన పరికోధనల పొము ఖం ₹మిటో పూర్తిగా గ్రహించకగలిగా డు, పైగా మొదటి. ఇద్దరూ

ఆసలు తలపెట్టని ఒక అపూర్వసాధనాన్ని ఆతిడు పూర్తిగా వినియో గించుకున్నా డు,”

“బ్రబేన్సిటి 1 మిగతావాళ్ళక్‌ అలాంటి. అవకాశం లేక పోయిందా ?₹”

“అదా 1 అదితాసు. మిగతౌవాళ్ళ్‌ దగ్గరా ఉన్నాయి ఇంతే కంకి సున్నితమైన (తాసులు, అయినా దానిని ఉపయోగించిచూన్చా మనే బుద్దే పుట్టలేదు వాళ్ళకి, అలాంకి బుద్ధి ఈ సందర్భంలో ఒక్క "లెవాయిజర్‌ శే వృుటింది. ..”

లు

“ఇప్పుడర్థమైంది నాకు ఇందాకా మోాళఈు చెస్చిన “మ్సుఖే ముఖే నరన్వతీ” అంశ ఏమిటో ! అప్పుడు లెవాయిజర్‌ ఏం చేశాడు ” అని ప్రశ్నించింది సుభద్ర) రెట్టించిన కౌతుక.తోే.

“ఈ 'లెవాయిజర్‌ ఎప్పుడు పిశోధన చేసీనా ఒక తెలివైన పని చేసేవాడు. రసామినిక పరిశోధనకు తాను ఉపయోగించ బోయే పితి పదారాన్ని ముందుగా జాగ్రత గొ తూచేవాడు దొని బరువు

థి చే శ ఎంతవుందో ఒక కాగితం మిద ఎక్కిం చేవాడు* పరినోధన ముగిసిన తకువాత మళ్ళీ తూచేవాడు, ఈ తూకంలో పాచ్చుతషును ఒట్టి వదో ఒకటి అలోచిస్తూ ఉండేవాడు. *

“ఆలా ఇెప్పండి, స్కీలీ వాళ్ళు ఇలాగ పతి పరిశోధనకు ముందు తూచ్చి ఆ తరువాత మళ్ళీ తూచి ఆపైన నిర్ణయించడానికి (ప్రయత్నించినట్లు వినలేదు. అ.దుకనే వాళ్ళకి తెలియని సంగతులు "లెవాయిజరగుకు తెలియడానికి అవకాశం కలిగింది కదూ

“శ్లాన్సు ముదు మామూలుగా తూచేవాడు. పరిశోధన ఆయిన తరువాత మళ్ళీ తూచేవాడు. ఈ ెడింటికీ బగవులో ేడాఉం డేది? ఆమట్టున అనువనేవాకు, ఓహో |! మొవట మనం ఉఎయమోగుచిన

శ్‌ పదార్థం బరువు కొంచెం లక్కువా ఉన్నట్టుంది. (ప్రయోగం శ్రూరర్తి అమన శతగకువాత లభ్య మైనడాని ఒజరువు ఎక్కువగా ఉంది, ఈ 'లేడాకి శాాణం ఏమిటి! సమై ఉంట ందో నువ్వు చెప్పగలవా సుభద్రా?” “ఆం! మొదటి పచా్థం బరువు తగ్గివోయిందని్సి తపవాత దాని బరువు పెరిగిండని కదూ మిరు అన్నది, అ.కే ముదటి పదార్థంలో కొంత తగ్గిపోయి తరువాత లభ్యమైనదానిలో కలిసిదన్నమాట్క అం లేనా ఖా “ఆహో. 1! లెవొయిజర్‌ కూ+డా సర్గ అలాగే ఆలోచించాడు దీనికి కారణం (పళిదీ ముందుగా శూచి భూచుకోవడమే. ఆంకే (తౌసు లఅెవాయిజక్‌ రు తన సిద్ధాంత నిరూపణలో ఎంతో తోడ్పడింది. వంట మండీనప్పుకు గాలిలో ఎలాంటి మార్పులు జరుగుతున్న య్యూ, ఈ (తాసు తోడ్చాటుతో 'లవెయిజర్‌ కు స్పష్టంగా "ఇెలిసిపోయింది, ఇందాకా న్కీలీ “మండే” గాలి అన్న దానిని లవాయి౫క్‌ “ముఖ్యోో వాయువు అన్నాడు, వస్తువుల రహస్యాలను కనుగొని వైజ్ఞానిక న్న సిద్ధాంతాలను నిర్వచి.చడంలో 'లెవామువఐర్‌ కు ఈ ల “తాసు”. ఎన్నివిధాలో ఉపకరించింది. ఏ వస్తు న నిరా ణంజటీలమెనదో, వ్‌ది వీక పదార్థ నిరి తమో ణి మ! అనడుస్పష్టంగా 'తెలుసుకోగలి.నాకు, ఆఎతే కాదు (౧ వైజ్ఞానిక పరిశోధనలో 'నేక్టీ అమూణ్య ములుగా స పం పుగణింపఒడే. అనేక ముఖ్యరవహస్యాలను ఈ స్తా (తాసు ఆతనికి వెల్లడి చేస్పిది.?” ఇట చనం “్బింత్రకీ లెవాయిజక్‌ ఏంచేశాడు ? న్కీలీ రన్న చేశన వాటికన్న కొ తపయోగాలు ఏమైనా తెనాము౭ క్‌, . వేశాడా *ొ అని అకి"ంది సుభ

శర “లేదు, న్మీలీ మాదిరిగా నే ఇకడుకూడా పూర్తిగా మూత పెట్టిన స్లాస్కులో భాన్వరాన్ని మండించి చూశాడు, అమితే న్క్‌లీ వలె భాస్వరం మండినప్పుడు ఆంతర్థాన మైపోయిన ఆబదో వంతుగాలి_ ఎక్కడికి పోయిందని ఊంశే తెగఆగోచిస్తూ బ్యుర చెడగొబ్బ్రకోలేదు. తనకు ఒక అసిస్టెంటు ఉన్నాడుగా, వొడిత్రే ఆలోచించాడు. ఏమై పోయిందో వెంటే తెలిసింది “అంశక్లీష్టనమన్యని ఆంత కేలికగా పరిష్కరించి పెట్టిన ఆఆసీ కౌంటు ఎవరు 1 లి చ పా చహజతో, ఎ క్ష్మా స్ట

ననన

ఈ (ఆ వా

కోన్సుఖ్యు 9 వాయువుతో నింపీన శాజుసీసాలో కగరంముక్క పడ జేసీ చానినీ లెవాయిజన్‌ భాతఆద్దంతో మండింఛాడు, “నవ్వే ఆలో చించి చెప్పుకో చూద్దాం, ఇదివరలో నీ లీ ఉబమయో గిచనిది ఇతడు అస్తమానం ఉపయోగించాడని ,. శం 60 ల

త్త? “మరీ, ,....తా.....,సా లీ శాన త్రైన అలవాటుపకారం ఫొాస్వరంముక్క-ని గాజుపా ఉం

స్కు_లో వేసి మండించ వచోయేముందు మా'మూలుగా ఎఎతబరువుందో తూవాడు, బక శాగశంమాద రాసుకున్నాడు ఆ అంకెని. అతకువాశ భాస్వరాన్ని మండించాడు, పిగసనూగంఆింణా. ఫూర్తిఅయిన తరు వాత స్తాన్కులోమిగిలిన భాన్వరాన్లుంపొడిని మళ్ళీగూచాడు, ఇప్పడు ఈ ₹౦కజింటిలోను ఏది బకువుా ఉంటుందో చెప్పగలవా? ముందు తీసు ఘున్న భాన్వరమా? "లేక తిరవాతతూచిన భాన్వరా మ్లుంపెడాఃి

హు పా భాన్పరామ్లంపొడే ఒరువ్రగా ఉ-డివ్చుడాలి" అన్నది సాలోచనగా సుభద్ర,

*ఎంచేతో చెప్పుమూద్తాం” అన్నానునేను,

యట

కం పహునా ఈ అంతన్టానమైపోయిన అఆయిదోవంతు గాలి అం దులో కలిసిపోయి ఉండాలి. ఎందుకం *, జయటికి ఎక్కడికీ వారిపోవ డానికి వీలు లేకుండా గట్టిగా మూతపెళ్హుశాం కనుక, ఏమోబాబూ ! ఇంతకన్నా నాకు వేరే ఏమి తోచపంలేదు” అన్నది సుభడి,

“తోచకపో తే పోనీలే, నేనుచెచ్పేదివిను నీ ఆలోచన వైపే కాని స్కీలీ వాళ్లు ఆయివే వుచెష్పేవారో తెలుసా!

“ఆ వాళ్లుకూడా నాలాశేె ప్పేవాళ్ళు. వమో, నాకం సైన్సు ఎక్కువ కెలును కనుక్క ఇంకాకాన్త ఎక్కువగా వివరించి చెస్పేవా

| అన, రి ళ్ళమో? అన్నది సుభద్య+

“నువ్వు అక్క డే పొరఒడతున్నావు, ఈ సందర్భంలో నువ్వే నయం. వాళ్ళులంతా “జృలనశ క్షి” సిద్ధాంతాన్ని నమ్మేనాళ్ళుకదూ ! అందుచేత భాస్వరంకన్నా భాన్సర్వానంపాడే. తప్పకుండా. లేలికగాన

శ

ఉండికీరాలనేవాష్లే, ముబమండిగప్పుకు భాన్నరం ముక్కముక్క_ లై పోవవమేకాకుడా అందుళోజన్న “ద్యలనకే క్తి నంతా వోనొబుము క, ఒక వవ “జ్వలన కిక వమిా బసవ లేకముకున్నా ఆనలు ఫాన్నవం ఎంత బంవుదో ఈ భాన్వకాసప్లు పొక్షిహూడా. అఎతేబపవ్రుంవాలని వారు ఆలోచించేవా ” కదూ

నాను. వాళ్ళి జ పయోళాలలో తా్రాచళే ఆనలు కపై3రా గెచని స్కీలీ ప్రఖ్భాతులు వలా ఊహించి చెప్పాన ళు మనం ఆ్చ్మ్యు పంల్కారి శేమిం_ఆంక సుఫాది వీల్‌ నానిని వెశకవేచుకు న్వు న్నా.

“సడే డారిశేము ఈసంవర్స లో కలి వాన ఊహలు తిప్పరి *తాసి ఘువువ్రివేసెంక,. మొవట మ_క్రచడానిః తీసుకున్న ఫొన్వరు బమువుకన్న ఆఖమన నాప్తూస్తులో మిలిపోయిన త్సెని భాస్పర్వ్యాం వొడి సువ ఎత న్నఆ౦ి నిమావణఆ మ్బువ్ని

ఈ నంచి ఇెప్పేనుకి ఆనాజి వైష్ళారమల్వ నకి ఎితో హాన్యాస్పవఎళా తోచింవి రాము నముువన్న * వ్వలన? క్షి ౩ సెదాంతౌనికి ఏ విఇంళశానూ సానంశేవ-డా వోయీట బది ప ఒవ్వేకుంశ్సు, అందుచేత స్యా పీల్చుకన్నప్న ఎక్యళు సెక్సు పకి నష్పుచే ఎక్పుూన ఎరువ్పున్న వని వాదిచ్వంలా, టివని సేవ చ్చెమ్యువ) మొవలు పెట్టారు, పైగొ భాస్వరాన్టు పొడికి ఈ ఆవనష్టు క్‌! ఎలా వచ్చిందనుకుటున్నారని వారు టెవామిఎక్‌ ను నిలహె?ఆక్రి ఛా, ఇుదాకా నువ్వు చెప్పిన పే “శాలినుుచి వచ్చిందనుప' మన్నాను” అన్నాక్షు.

కథాన్నవం మ్పెడించినప్పుకు అుతెర్ధానమై వోయిందెనుఘ్పుయిన్న గాలి ఎక్కడిక్‌ వాలే, మంట మండినప్పుకు భాన్వవంతో కలిసి నోయిందా. ఇ క్పెషూ కాసాయినికంగా బంక న్‌ వచ్చిన నాడ్రె ఫానరాన్లుం పొడి

(౧) న “నేనూ ఆల్లాగే అనుకున్నానో ఆంది నుభది వదో పెళ్ళ లిం వ! విడయీన్ని వాధించిన చానిలా "కస -క్తే క విధ్యా ఇంచవరకు వైళ్టానిమలను కాఫించిన ఆతి న్‌ అ లా ఎ ఆ్య్హాక్‌ ఫ్‌ నమ్ము నొకదానిని లెవామివక్‌ ఈ విధంా ఎంతలో తేలికగా లాలు ౬ పరిష్కారం చేశాము. ఒక నమక పరిష్కారం కావకాతో మరొళ ల | షన, చ వల్‌ కి షమ నమన్నునికూడా పకమ్మప్వెచెడా.క్‌ అవ త చ్చద లు ల లాగ శ వ ళా వను _కటా.. థాన్వరాన్ని మా-డించినప్పుకే. శాక గాాంశో వమ మంకి చనా ఇలా వకమగలవెా ఆఫికుకు వచైనా లోహానిక చిష్తు పనా వలా జమపతుందని కూడా లెవాయిజన్‌ శా లం ముపావు చెవు” “ఇలా రుజువు చెయ్యడానికి ఎంచేశాదేముటి” ఆని ఆడింది స్‌ చవి క చెఛాడా!+! మన మూవమూబుు ఊసరం ముకి నరస చ లె ౦ముక్యా నాస్త లసు కున్నాకు. దాన్ని ఒక గాజుపాత్రలో పడేశాడు. ఇంక ఒయటినుంచి షీమోా మూరడానకి విలునేకుండా ఇకా చూ3 వస్ప్పినేనాము అంతట క్‌ు వ్వెఘాత్వం ఒకటి ఏచ్చుళొని వాంలో విధ్శాహ్నపు). ఎంవలొ చమూరృశిం లను ఆ తెం౦ం కుక మూవ కేదిికచంవాకు లి వా లీ “మాతం ఆంహేీ మన వుట్లోదంచే, గుంది దనక గాహా పలక వుధ్య ఉచ్చెచ్త”ాచండి చివివ వోనువోను అంచువద్నర పలచబకి పోయింది డాఎన్లోముచి వంచూాసినా పంప దెళా కనపడతాయి అప్పు చప్పువు అపి]! ఆయిపోయినప్పుకు టి, నకి సాయిని వాేంకన్షనానిః ఆం ౧”ల ల లి లె కా రించు ఆ.ట్సినవానికి వాశలే అవ్చుకు ఆ లాంంలో వనా మెట్ట చుక్పుంలం ౨ ఈ పెమావఎడి అక భె ఒవ్‌... వపకంం మ శ అళనా -”

కం

“ఆబ్బ ఎంత చదివావు, ఆజే భూళతద్దం అంశు ఇంకవిను మొదట్లో ఆ వేడికి ఈ తగరం కాస్తా కరిపోయింది.. ఆ తరువాత తుప్పు పట్టినట్టు మాడిపోయి-ది చివకకు అబేనో బూడిదరంగు పొడి గా మారిపోయింది

ఈ లెవాయిజన్‌ తన మామూలు అలవాటు వొప్పున గాలితోసహా అ పాతె*రువు ఎంతఉ దో తూచాడు ఆ తరువాత తగరం ముక్కని మావాడు (ప్రయోగం ముగిసిన తరువాత నీసాలో ఎెంతగాలి మిగిలిదో తూడాడు కొత్తగా లభ్యమైన పౌడరు ఎంత ఉందో ఈూచాడ అప్పుకు ఏమైందో తెలుసా?”

• ఉహు , లెలియడం లేదు ఎండ అలోచించినా )

' అంత బివో్రండ మేముంది? సరిగ్గా గాలి ఎంత ఒరువ్రనై తే థోల్చోయింవో ఆ.త.రువూ తగరానికి "హాచ్చింది ఒక్య(ంా సంగతి ఆలోచించు నీనాలోకి _క్క సూర్యకికణాలు తప్ప ఇంశేమిా రావడా నికీ వీలు లేకకిడా, అుఎకశే ఆ నీసాలో ఒక్కళాలీ తగరం తప్పు మేమా లేవన్నమాట అయినా తగరం బకువెకిగాంది పెగా తుష్పు క్రింద నూరిపోయింది ఇదంతా చూచినతకవాత పా్రణవాయువుతో తగరం కలవడంనల్ల నే తుప్పు నర్చడిందని చెబితే నమ్మనివారు ఎవ్వ రుంటారు *

“ఎవరై. నా నమ్మురనుకోండీ అప్పుడేం చేస్తారు

“అకమానం వస్తే మళ్ళీ చేసి చూసుకేమంటాము, సరిపో తుండి అప్పుడు వా్హై నమ్ముతాగు అది అలా ఉుడనసీ ₹వాయిజక్‌ ఇందాకా తగం౦ల్‌ చేసినచ్సే మూత పెట్టిన నీసాలో భూతఅద్దం పెట్టి చిన్న బొస్తముక్క_ని మండించి చూచాడు. ఈసారి ఒక్క ద్యైళడు నుసి తప్ప ఇంకేమి మిలినట్ట కనపడలేక, ఈ సారికూడ మల్ళీ తూచాడు. కప్పుకు ఇంకోరకం ఫలితం కనపడింది” /

అటే గాలిఒక వత బొస్టనుసి బరువు ఎక్కువఆయిందా?” లేక దేనింకువులోనూ ఎలాంటిమార్చ్పు రాలేదా అన్నది సుభక) “రెట్టించిన ఆకతో

8కే

“నువ్వు ముందు చెప్పిన శ్లైఅయింది బొ'ప్పనుసి బదవు తపో యింది, ఆ వాకకు గాలిబరువు పాప్పంది అంళకే బొగు మండిన ప్పుడు అది ఎక్కడికీ ఆంత ర్థాన మైపోకుండా ప్రాణవా యువుతో కలిసి మరొక కొత్త పదార్థం తయారెందన్నమాట ఇది కొ_గరకంశాలి ఇది మామూలుగాలీకంశు చాలా బరువైంది, దీనికి లెవాఎ.జర్‌ “అంగారాళ్లు' (శార్బోలిక్‌ యాసిజ్స్‌ లేక *“ఆంగారామ్లు వాయువు అని వేరు పెట్టాడు దీన్నే వనం బాగ్దుపులుసుగాలి అంటాము”

“ఇ జేదో కొత్తగాలిలా ఉందే ఇప్పటికప్పుటే పొణవాయుఫుని రించి విన్నాను. మొద్దుగాలి జేక మృతవాయువుని*పరించి విన్నాను ఇప్పుడు “బొగ్గపులుసుగాలొఅని మరొకరకం గాలినంగతి చెబు తున్నారు అనలు కంటికి కనిపించని గాలిలో ఎన్నిరకాలున్నాయి, ఇంకా విన్నకొలద్‌ ఎన్నిరకాలు తెలుస్తాయోచెస్పండి * అన్నది ఉత్సా వాంగా సుభది

“ల₹వొాయిజర్‌ ఆానుచేసిన పరినోధనలనుగురించి వాటిని గురించి తాను వమనుకుంటున్న దీ స్పష్టంగా నిర్భయంగా వివరించాడు ఆశని వివరణ వినగా నే మిగతాఅందరూ ఇతనిమోద నిరు మకుపడ్డారు,

టొ “వీమిటీ నువ్వు చెప్పేది? స్ట ఏవరైనా మండినా, లేక తుప సే పట్టిన్నా అదిపూ ర్రిగానాశనంకాలే [| దస్మి శేకముక్కలు ముక్కలుగా వ్యయ =.. ఆయి పోలేదస్సీ అన్నింటినీ మించి మూడు అది ప్రణవాయువుతో కలిసిపో స్‌ నా య మ ఆలా లో కై [హైర్తు” చా న్‌్‌ యింపనేనా సి నమ్యకంళి అని చపతావ -యామమ్‌్‌ దుయ్య ట్టకున్నారు ఇం తుప్పుపట్రినప్పడుకూజా జయిదో *ఆ అవును అబే నేను అ వంపకుగాలి ఆంతస్థాన మైపోయింది నుకుటున్నది ఆ పరిశోధనలలో నేనుదూచ్చిగీ అృతే. అన్నాడు ఖచ్చితంగా లెవాయి.జర్‌. క

గ్‌ మందేటప్వుకు వస్తువులలో సవాజంగా ఉందే “జ్వలన శ క్ష్వమై పోయిందంటావు” అని ఎదురువాదం చేళారువాళ్ళు ”

“ఎక్కడో పిచ్చివాళ్ళులా ఉన్నా శేమిటండీ € ర్టిలనశ కి ' వాడా నికి అవకాశంలేదని లెవాయి ర్‌ చేసిన పరిశ్రోధనలవల్ల బుజువుణియింది కాదండీ అంటూ" ఎంత చెవ్పీనా కొ త్తనంగతులను అగ్థంచేసుకో లేని మజ్రబుక)ంకింద వాళ్ళి జమ స్ట్రుసి మాట్లాడింది సుభద)

“అదికాదు అనలుసంగతి, వాళ్ళు నువ్వు ఆనుకున్నట్న మట్టి బురిలుశ్రాదు. కాని తరతరాలనుంచి నమ్ముతున్న నమ్ముకం ఒక పట్టాన వదలక వడిపిస్తోంది అంచేత అలాగ ఎదురువాదంచేశారుఅం తే

ట్ర, లాటీ ఆ ఫలిలోడంశు నువ్వేనా అలాగే అకిగేచానిపి”

“సే ఆగొడవ మనశెందుకులెండి లెవాయిజర్‌ వాళ్ల వాదానికి వం జవాబు చెప్పాడు”

“అకలు “జ్వలనశ క్షి సంగతే నాకు తెలియదు పొమృున్నాడు అలాంటిది ఉన్నట్టు నేను ఎప్పువూదూడలేదు. ఒకవేళ అది ఉన్నట్టు నా (తాసు నావ సాత్యుంచెప్పులేదు వేనుచేసీ*” ల్లా భాస్వరంవంటి 'శేలుగా మండేపచార్థం శేక తగరంవంటి లోహం తీసుకున్నాను మూల పెన సీసాలోమండించి చూశాను, ఈ సీసాలో పరిశుభమైన వాయువుమినహో మేమాలేదు ఈ విధంగా మండించినప్పుడు ఆ గాలే అుతర్థాన మైపోయ్యిది మొదట తీఘుుకున్న పదార్థమూ అంత నరానమె

ళా ఓ... పోయింది ఈ ఆెకింటక్సీ ఒదులుగా సపివొక్త్యప దార్ధమేనో సాస్క్యు_లో మిగిలింది భాన్వరాన్ని మండ్పిచినప్పుడు ఫాస్వరామంపొడీ

య గా వగ్చింది తగరం మండించింప్పుడు తగుంప్తుతుస్వు మిగిలింది ఈ కొత్త పదార్థాలు శండింటినీ తూచి చూశాను అకలు గాలి బరువు మొదట తీసుకున్న భాస్వరం శక తగరు బకవ్చూ కలిప్మే ఎంత _రువో

క్‌ి ఈ క్‌ త్తపదార్థం నరిగ్గా అంత౭రువుంది రెండు లెంన్లు నాలుగు అని చెప్పడానికి వవిధంగా సంజేహం అక్క-ర*ేదో అలాేే ఈన గతి ఇచెప్పడానికికూడా వమి జంకూ, కొంకూ అక్కరజీదు. ఎక్క డికక్క డికి ఒరువ్ళా అంశెలూ సరిపోతుంకేు ఇ-దలో “జులనకే క్రి _పసక్ని ఎందుకురావాలో నాకు అర్థంళా వడం లేవ) అని “గట్టగా ఉపశ్యాసం దంచి ఆవాయిజన్‌ వాళ్ళని నోరెత్తకుండా చేశాడు” “మరి వాళ్ళురూట్లాడక ఊరుకున్నా రా? "అన్ని ఇంశేంచేశారో చెప్పండన్నట్టు అడిగింది సుభద్ర “డఊోకుకన్నారూ 1 లెవాయిజర్‌ చెప్పినదానిమాద నైళ్లానిక (ప్రపంచంలో పె గాలిదుమారం లేగింది “ఇంత స్పష్టంగా చెప్పినా వాళ్ళ! "తెలియలేదంశు నాకఘవాలా అశ్చర్యంగ్లా ఉంది అఫై చదువురాని నేజేనయం ఇదివరకు ఎప్పుడూ వినకపోయి నా 'బెవాయి జర్‌ చెప్పించేమిటో నాకు చక్కగా శెలి నీంది . * అని ఇంకా వమో అనబోతోంది నుభద). “అదేంశాగు ఇగివరకు వాళ్ళందరూ ఈ జా నశిక్తి ఉండి తిర్విదని గట్టిగా నమ్మేవాళ్ళు మెగా ఉన్నళ ఏదో చాఖలాలుకూడా కనపడుతున్నా యనుకు నేవారు ఇది చాలాకాల-నుంచీ చలామణీ లో ఉంది "అలొంటప్పుడు “ఈ “జ్యలనశ్‌ కల హగాడ్తుగా శంగంనుంచి ఎలా -నిష్త్రామించిందీ అని వాళ్ళ అనుమానం పైగా పభైవా పదార్థం యండినప్పుడు ఆవఏినా శవం శాక పోగా పైగా -పాణవాయ్యవును కూడా ఆకర్షించి చానిళో కలిసి పోయిందన డం పట్టి మూంర్ధ వాదం అనిఫ్సిచింది వాళ్ళకీ అగ్ని స్పర్శ అయ్యే సరికి పితిదీ ఎలా బూకిక అబిఫోతుందో ప్రతివాంకీ. తెలనుకదా ఈ విధంళా ఉృజేవి వాళ్ళ ఊవాలు అందుచేతనే మొదల్లో లెవాయి జ్‌. వెప్పింంతా విని హేళనగా పళ్ళికిలిచారు. ఆ తరువాత వాడు

కీ ఇెప్పిందంతా తప్పని, వాడితౌొసు శప్పుతాసు అని లెవాయిజర్‌ మొద లేనిపోని దుస్పభబారమంఠౌ చేసేవారు

ళక్టని 'వెఫవవల కబుర్లు ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటాయి. అముతే కుక్కలు మొరిగితే జంగాల పరపతి వంపోయింది లెండి” అన్నది సుభ డ్రి "లవాయిజర్‌ మిద సానుభూత్కి అతని (ప్రత్యర్థుల మాద ఆగి హము (పదర్శిస్తూ

“నువ్వు పొరబడుతున్నాథు, సుభదా వా ళ్ళు కుక్కలుకాదు, లోటి జంగాలు ౨

“ఎవళ్ళో ఒకళ్ళు కీట్టి వాళ్లు ఎవరై తేనే” అంటూ తప్న తాను నమర్డి ంచుకుండి సుభద)

*బ్బతక్రీ నిజం ఒకప్టున డాగదుగదా ఎంత ఎన్నివిఛాల ఆణచిపెట్టినా ఆది ఒఇయటిక్షి వన్తూనే ఉటుంది. లెవాయిజర్‌ వమా త్రం సిద త్సాహపడ లేదు అలాగే ఓకిమితో ఈ “జ్వలనశ క్ని” సిద్ధాం తం తప్షని బుజువు వాయ్యడానికి అనేక కొత్త సిద్ధాంతౌలను పితి వాదిస్తూ నే ఉన్నాడు ఆనేక అంశాలను వాస్తవంగా నిరూవీంచాడుం సంచేహు వచ్చిన వొరినల్లా న్వయంగా శేసిచూడ మన్నాడు ఆ తరు వాతీ వచ్చి తనతో మ ట్లాడవన్నాడు దాంతో ప్రత్యర్ధల నోళ్ళు చాలావరకు కట్టుపడ్డాయి, (పకిద్‌ స్వయంగా రుజువు కావడంతో ఈ “బ్వలనశ కి సిద్ధాంతవి దుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గెపోవడం (పారం భించిండి అక్కడి! చాదస్తులు కొందరు అఆవాయిజర్‌ పరిశోధనలః, జ్వలనశ క్రి నిద్ధాంతానికీ ముడిపెట్టి వఏదోసమన్వయం _ కప ర్చాలని వహాత,టాలు పడ్డాగు ఏవేవో కట్ట.కథలు చెప్పుకుగ్నారు, కాని అంలుకధ ముంచు కట్టుకథలు ఎ్క్కడ నిలుస్తాయి 1 చివరకు ₹వాయి

ర్‌ర్‌ జక్‌ వాదమే నగిలబకింది, “ద్వ లనశ కి ** వాదులందరు ఒక్కొక్క లే అనాటి శ ళం శీడివోయారు, అంవరూ ఒకరి తరువాత మరొకళ్ళు 'తెవాయిజర్‌ చెప్పినదాన్ని ఒప్పుకుని దాని (ప్రశస్తా బన్ని ఉస్పడించడం మొగలు పెట్టారు చాంతో అంళశే 18వ శత్కాం ఆఖరయ్యీ సరికి “రసాయ నిశశాహ్రుం లో ఈ జ్వలనశ క్రి సిద్ధాంతానికి ఎక్కడా శాశ్వతంగా 'తావ లేకుండా పోయిం 9 “అమ్మయ్య 'తవాయిదర్‌ ఎంతపని చేశాడండిం అప్పుడు ఆ వాదసులకో ఆ-తగీిగా పోట్లాడబళ్రు “సెన్సు” ఆ తరువాత బాగా అనాటి లు గం రు ౬. అభివృద్ధి ₹ంపంది ఎలాగైనా మాట సగ్గించుకున్న గట్టివాడు 'అవాయి ఒర్‌ *” అని మెచ్చుకున్నది సుభద్ర ణ్‌

డు 4 ్రైవాయిజర్స్‌ గాలి ఒండారం-కాస్తా బయట పెట్టడంతో రసాయనిక శా్ర్రంలో ఎలాంటి మార్పులు .వచ్చాయంటారు 8. _అని ఎంతో కుతూహలంతో అకిగింది సుభద),

“రాశ్రే జలనళ్తి సిద్ధాంతాన్ని లవాయిజర్‌ నమూలంగాె ఎగరనొటడా, పగా గాలిఅంతా ఒకటికాడని ఆ దులో * మంటలు మండించీడౌ.కి దోహదనుచ్చే ముఖ్య” నాయువు ఒకటి వుందని కను గొనడంశో, రసాయన శాస్ర స్వరూపమే పూర్తిగా మూరీపోయింది అప్పటిడా కా ఆదరూ అమకుంటున్నది తప్పని నహేతుకంగో రుజువు శావడంలో ెస్త విస్లవమే వచ్చింగ అప్పటినం వి రసాయన విజ్లావరి కొ తతో?వలు తొక్కింది”

మోది అంతాచిత్రం, పోదురూ ఏసంగతి చెప్పినా వన్నెలు చిన్నాలు బెట్టె గొప్పగా చెబు తౌరు వదో ఒక సిద్ధాంతం కా స్త తప్పని బుజువ్రుచేసేనరికే అంత బిహ్మోండి మైన విప్లవం వచ్చిందా ఏమిటి ౫ అన్నది బుఛద్రి, ఇదంతౌ వ్వి అతిశ? యో క్రింద జమకట్టి అదికాదు సుభ్యదా అంతవరదడాకా గాలి అంతా ఒకేపదార్థిం అనుకు నేవారా, అలాగే సీకుువూాడా ఒక శేఅనుకు నేవారు తమదృష్టిలో విడదియ్యు డానికి వీలులేని పతిపదారం మూలపదార మే అనుకునే లై లో థి వారు, కాని లెహాయిజర్‌, న్టీలీ, వ్రీన్‌ట్లీ వీళ్ళ పుణ్యమా అంటూ గాలి ఒండారం ఒఇయటపచేనరికి ఇరర వై జ్ఞానికలు మిగిలిన వదాన్ధాల రహస్యం కనుకో _ వడానికి ప్రయత్నం చేశారు అంతేకాదు ఈ జగ త్తులో మనకు కనిపించే (ప్రతివస్తువు రహన్యం వమిళ్కో దాని స్వభావం ఏమిటో చాని లక్షణాలేమిటో అది వక పదారమో అేక బహు పదాన్ధాల అ౦ంయోగ ('ద్రవ్యమో కెలుసుకోవడానిశీ గట్టి కృషిచేశారు వారి కృషి షలితంగానే యావర్తు రసాయనిక విజ్ణునమూ అభివృస ఇెంద్పిది ఇంళకీ ఒక నం”తి అడుగుతాను, జవాబు చెప్పు లెవాయి

(6) 57 జర్‌ వాళ్ళ కృషీ ఫలితంగా గాలి అంతా ఒకటికాదని బుజువు అవక పోలే నీటి నంగతి, ఇతరి వస్తువుల నంగతి ఎవ్వరైనా ఆలోచించే వాేే అుటావా 1 ఒకవేళ ఆలోచించినా గాలిలో ఆనేక రకాల వాయువులున్నప్పుడ్సు నీటిలో ఇతర (దవ్యాలలో ఇంకేమి ఉన్నాయి అనే ఆలోచన ఎవరికైనా వచ్చేచే ఆంటావా ?౫ “ఎట్లా అంటాను నిజమే థా గాలి రహన్యం ఒయట పడకపోతే భి ॥ యీ ఆలోచనలు ఎవ్వరికీ వచ్చి నో | ఉండకపోవచ్చు - ౫ చిన “మరి ఆలాంటపష్పుడు [1 శో గా శ శిలేంల్‌ ఇంతమంది మనస్సుఒలో ఆలోచ | లోల నను రేపెట్టన సంఘటన విన్లవం సట డం అంటావా కాదంటానా? ౫ న జా 1 ళ్‌ జ ల తలనులెడి. -స్షవమే క్ష చ్త్య ళు మాలా? సె గీ సళ వాకాయలు”. నె జ వ. నట న్‌ పైట ట్నాలై. స్‌ క శ శే య ్‌ ఎనక ము లట శే న శ్రే వో ప క్‌ బు క స్నా చో లీ న ఏం కం! జో శ టో మ యం చ ల స్‌ నీ మ చ రాడు ఖః ని! నై నీ జోసెఫ్‌ (ప్రీస్‌న్లీ కౌరల్‌ విర్హైల్మ్‌ స్కీల్‌ అలాంటప్పుడు నేను చెప్పేదాంట్లో అతిశయోక్తి ఎక్కడ ఉంది నీకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది కనుక అతిశయో క్షి అనుకున్నావు, *ల్పాతే ఇంతకీ విను ఎలాంటి నొప్ప మార్పు వచ్చింనోను. గాలిలో మనం ముందు వండించిశ భౌన్వరం ఆ తకువాత లభ్యమైం భాన్వ

తిర 'రాన్లుం ₹ండింటిలో వేటి నీర్యాణం శీష్తమెనది? అలాగే బొగ్గు బో పులుసుగాలి (ఆంగారాన్లుం) అలా గే లోహమూ (తుప్ఫూను ఇలాంటి లతకు నంచేహాలు కలిగాయి ఇలాంటి పళ్ళ వేస్తే లెవాయిజక్‌. పరిజ్టోధనకు పూర్వం వాళ్ళ వమని చెప్పేవాళ్ళంళే. అనుమూనం ఎందుకు భాన్వరాన్లుం శంశు భాస్పరమే ఫ్లీష్టపచార్థం అలాగే తుప్పుకంశు లోహం ఎందు శంశు భాన్వరంలో "రెండున్నైయి. ఒకటి జ్వలనశ్నక్షి రెండవది భాన్వ రామం యీ రెందూ కలిసేక దా ఆనలు భాస్వరం తయారైంది ఆలాసే తగరం నంగతికూడా అందులోనూ తగరప్పు తుష్పూ జ్వలన శక్తీ “రెంమా ఉన్నాయి * ఇలాగే వాదించుకుంటూ ఉండేవారు కాని 'లెహెయిజర్‌ కృమీ ఫలితంగా మ.ట మిడీనప్పుడు యీ మూడు పదార్థాలలోనూ ఎదీకూడా నాశనం కాలేదు నరిగద్చా మై పెచ్చు వాటి బరువ్రుకూడా ెరిగిది అంతేకాదు ఆవి మంచేగాలి ని కూడా తమలో లీరుంచేసుకున్నాయి.. కనుక ప్రలినంగతినిగుకంచి ఒక నూతన దృకుధంతో ఆతోచించవలనీ వున్న దన్న మాట నమంటావు? క క్రర్య్బృా ఈ నూతనదృక్పథుంతో ఆలోచించినప్పుడు భాన్యరం పరశువు మైన “మూలపడారంిగా ేలింది భాన్వరామ్షుం -భాన్వరము నుంజ్లీ గాలీ కలవడంచేత “సక్బడ్విదికనుక__ఒక సంయౌాగద్రవ్వన అేక యాగ కంగా వేర్కొనబడింది ఎందుక్షం ళు భాన్వరాన్ని ఏవిధంగానూ విశే మీంచడానికి వీలులేదు ఎంత వెదీనా ఆందులో భాస్వరం తప్ప మనకీ ఇంకేటూ దొరళఠదు అసలు మూలవదారం అంశ్రునే అది అదిమినహ+ ఇంక వేశే వవిఉండని వకపదార మే మూాలపడారం అంపేదీన్నే ఇం మళో ఎలిమెంట్‌ అుటారీ ఖి “మకి భాస్వ రామ్టంసంగతి ఎలా లేల్బారు చెప్పండి?” అన్నది సుభద) ఎలా తేల్చారాః భాన్వరామ్టం ఎలావర్చడ్షింది శా

ర్‌ “భాన్వరం మండేగాలి కలవకంచేత వర్చకిందని "లెవాయిసక్‌ 4 విరా తాన న నను టు ప మటు రం. చో కడా. గట నన ర ను న పన. న! షి శ (న సో న న! లీ సి సా చి లే) సోను నుట రట య భనీ మ ల జో న ప ఎలో ము న సం? లాం టా కా! మీట య భి మం ను వం సా? నం రము సా న నం క న యను ఖై టం... జో సనో న. మ? గ్‌ న టు //4/4 సట న... పా శ వాచ ిత సంతు నం పేట! / గ ాాాణతాత సాగ ల? న. ర ॥ వ హవానా మ క! ద్ర సౌ పలకా టర పయ. న భేదిరేటరీరో చెవాయజర్‌

60

“కౌను మరి దానిని విశ్తేషిస్తే,..(”

“క ెండింటికింద విడిపోతుందికదూ ”*

“శ్రైను ఆందుచేత నే ఒకటికన్న హెచ్చుపదార్థాలు కలియడం వల యాౌాగికం వర్పడుతుంది దీన్నే ఇంగ్లీషులో “కాపొడ్‌ * అం టారు అలాగే అసుు పకి నద్ధమైన బొగ్గును మూల పచార్థంగా పకిగ ణించారు ఇంక్‌ బొగ్గుపులుసు గాలి మూల పదార్థం కాదన్నారు 'లెవాయిజర్‌ తన పరిశోధన ఫలితంగా లోహాలు అన్నీ మూలపదార్ధా లస్సీ వాటితుప్పులన్నీ యా%ికాలని అన్నాడు అంతేకాదు ఫొత్తగా కనుగొన్న “వృడేళాలి”” మొద్టుగాలి కూడా “మూలి పదార్ధాలే నన్నాడు ఈ మండేగాలి $ లెవాయిజర్‌ ఒక్‌ కొత్త వేరు పెట్టాడు మంటలు మండించడాని! దోహదం చేస్తూ ఆ మండిన పదారాలు-- భాన్వరం, బొగ్గు వగై రాలు-- లో కలిసి అమలను వర్చమ్‌స్తుంది కనుక దానికి “అన్దుజని అని వేకు పెట్టాడు ఈ “ఆనజని ” నే ఇంగ్గీ షులో * ఆక్సిజన్‌” అంటారు”

ప అ పాణి అల్లా చెప్పండి ప్రాణవాయువు కి “ఆక్సిజన్‌” అనే సీరు ఈ మహానుభావుడు సపెటింజేనా? ఏ మంచి ముహూర్తాన పెట్టాడో కాని ఇప్పటికీ అజేపేరుతో చలామణిలో ఉంది కడా! ఎంత మంచిజేకు అద్ది భాన్వరంతో కలిసినప్పుడు భాస్వశామ్లుం వచ్చింది బొగ్గుతో కలిసినప్పుడు అంగా రాన్లుం తయారైంది దాని లక్షణాలకు సరిపోయేట్టగా ఉంది [శ అని మెచ్చుకుంది. సుభది 'లవాయిజర్‌ కు శాగ్రబుద్ధిని మరి మొద్దుగాలిని మొద్దుగా తే అన్నా డా 7” అని కూడా అక్షిగింది

“లేదు దానికి కూడా ఎజోటో అని కొత పేక ఒకటి పెట్టాడు. ఎజోట్‌ అంశ గ్రీకు భాషలో పొణంభేనిది మృతవాయవు అని అం ఆుతవరణాకా నసీరుకూడా

“అన్నట్టు ఇందాకటినుంచీ అడగాలనుకుంటూ మరిచిపోతు న్నాను కబుర్ల సందడిని అయితే సీరకూడా వకిపదార్థమే అనుకునే వారు కాని. అంటూ మారు వదో ఇప్పారు ఇంతకీ నీరులమనం తాగే మంచినీళ్ళు-__ రుచిలో తేడా ఉన్నా-- ఒకటిశాడా యేమిటి కొంపదీసి * నీటిలోకూడా యేమైనా ఉన్నాయా * అని అక్షిగింది సుభద్ర అదొళ రకమైన ఆప్బర్యాన్నీ, అనశ్వీనీ ్యపదర్శిస్తూ

కొను నీకు అంతా వకపడాగ్థ్గం కానేశాదు కాని పూర్వ కాలంలో. అంటే లెవొయిజర్‌ కి పూర్వం- నీరు మూలపదార్థమే అని అందరూ ఆనుకుంటూ ఉ.జేవారు నీలాగే (పాచీన కాలంనుంచి వైక్తానికలూ. వేదాంతులూకూడా “ప్ఫధివ్యాప స్తీ జో వాయురాకా శాల” అని పంచభూతాలలోను ఈ సీటినికూడా ఒకటిగా పరిగణించారు *”

“ఈ మంతం మా తాతయ్యగారు సంధ్యావందనం ఇేనుక్తు నే టప్పుడో- పురుషనూక్తం చదివేటప్పుడో అృటుండగా విన్న జ్ఞాపకం ఇంతకీ ఈ నెన్సుకథకీ సంధ్యావందనం మంతానికీ నఎంఒంధ "ఏమిటి! అని (పశ్నించింది సుభ్యది

“సంబంధం లేశేముటి వున్న సంబంధం వదో వుండ నేవుంది అయితే భూమి, నీష్కు అగ్ని వాయువు అకాశం అనే ఈ అయిదు మప! “మూలపదార్ధాలో వల్ల మనకు కనుపంచే ఈ నృస్టి అంతా నిగ్షితమయిందని ఫెరతీయతశ్వవేశ్తల మతం ఈ ఆబుదు మహో గభూతౌలు) మూలపదార్థాలు పరన్న రం కలియడం నఖ్లనే ఈ జగత్తు ఏర్పడిందని వారి విశ్వాసం అెవామిజక్‌ కు పూఎ్వంఉండే పాళ్చాశ్య విజ్ఞానులుకూడా ఇదే. నిజమనకునేవారు. ఇుదలో 'వేర్కొానడ్డ “వాయువు ఎంతవరకు మూలపదారమో లెవాయిజర్‌ ఎలా కే్చి వేళభావో చూశావ్రకదూన? ళి

62 ్లొన్సు పాపం పూర్వులకు లెవాయిజర్‌. కనుగొన్న విషయం "తెలియలేదు. తెలియనప్పుడు వాళ్ళు అలా అనుకున్నారం కు వాళ్ళది తప్పుకాదు ఇప్పుడు మనకు "తెలుసు. అంచేత మనం క్యాచ్‌ అనుకోము అవాయిజర్‌' “ష్య ఇెప్పింది తెలిసికూడా గాలి” తంట వకపదార్హమే అని మనం అను జ మంకు మనదే తప్పూ అవ్చ గ ల. తుంది” అంటూ నుభద ల ] 1 మ విధంగా సమర్థిస్తూ తనవిజ్ఞా | ఇ; క | నాన్ని ఒలక్‌బోకుకుందే. | న ఇంతకీ నీటి బండారం ఎవరు సం ల ల... బోగ, ఒయటపెట్టారు! అని తిరిగి రా క వశ్నించింది స్‌ [లీ గాలి మూలపదారు | గీ జ (| శాదనసీ రెండురకాల వొయువ ఎ / (1 వ ! మిశ్రమమం రుజువైన పదిస్యవ క్‌ /1 స ప టి! పదార్థం” కాదని రుజువైంది '[ 7 న్‌ తో శెవాండిమ్‌ అనే ఆంగ విజాని సు తో గ్త్‌ విజ్ఞ నా అందరికం కే ముందుగా ఈ నం ॥ గతిని నిరూవించాడు ఆ తకు ల. వాత మరికొంఠకాలానికి అవా . కా యిజర్‌ కూడా ఇదే సంగతిని నా టం రుజువు చేశాడు ” చం హెబ్రీ శ్రవాండిష్‌

“అయితే మరి నీటిలో వమున్నాయంబాకు వాళు!” అని

అడిగింది సుభద

మనం మామూంయుగా వాడుకునే మంచినీరు [(పాణవాయువు, మరొక వాయువు పరక్సరం నంయోగం చెందడ3వల్లనే వర్చడిందని వీళ్ళిషరూ రుజువు చేశారు పొొణవాయువుకో. కలిని నీరు వర్పడడానికి కారణభూతమైన ఆ కొత్త గాలికి లెవాయిజర్‌ ఉదజని" అని వీరు పెళాడు”

లు

ఉదజని ... + అంశు?*

“డ్తిదజని అంకే నీటిని సృష్టించేది అని ఇంగ్లీ షులో దీనిని హెడోజన్‌ అుటారు ఇ3 మూానరాలు గాలికంకు వాలా తేలిక ఇది స్వయంగా అంటుకుని ముండుతు-డి వదైనాలోహోన్ని ఆమ్లంవేసి కరిగించినప్పుడు ఇది వస్తుంది త్‌

“అంశే మొదట్లో గాలిరళాస్యం కనుకో_వడం కోనం స్క్లీలీ ఇనపరజను ఏదో (ద్రావకంలో వేని సృష్టెంచాడు ఆ గాళేనా ఇది ౯” అని పిశ్నించింది సుభ్యద - పాతశంగతి వదో ష్ట్‌పకం చేసుకుంటున్నట్టు.

“జాను ఈ గాలినే అప్పుడప్పుడు రబ్బరు బుడగల్లోకి పట్టి బీచి దగ్గరికి మ్యరాళ్లు అమ్మడానికి పట్టుకు వస్తారుకూడా- “గాస్‌ బెలూన్లుళో లుటూ మామూలు గాలికన్న ఇది తేలిక వాయువు కావడంతో ఈ 'జెలూస్తు గాలిలోకి ఎగింపోతూ ఉంటాయి చూడలేదూ +”

“ చూడశేం + వాలాసారు చూశాను *

ఉం “నే శేవాండిస్‌ లెవాయిజర్‌ల క్యమీ ఫలితంగా గాలితోపాటు నీటినికూడా మూలపడార్థాల పట్టీలోనుంచి కొట్టి వేయవ= సివచ్చింది ఇదంతా ఆయిన తపవాత్య, ఈ (పపంచంలో ఇలాంటి నూలపదాగర్థాలు

౮3 ఎన్నిఉన్నాయో అెక్కకట్టడానికీ 'లెవామిజర్‌. ప్రయత్నించాడు మొత్తం ముపై ఎీమైగా ఇతని లెక్కకు వచ్చాయి మనక్తు ఆర్యద్భు తంగా కనిపించే ఈ సృష్టిలోని ఆసంబ్యాక వస్తువులన్నీ ఈ ముప్ఫై “మయూలసడా స్థాలో వల్లనే వీర్పడ్డాయని అవాయిజర్‌ ఒక కొత్త సిద్ధాం తాన్ని 'పతిపాొదించాము. కాని "తాను మూల పదార్థాలు” గా చేక్కొన్నవి నిజంా మూలపదాన్థాలు అవునో శాదో అని ఆతను వాలొ నంజేహింవాడు ” “అయితే మశస్సును ఎలా సరిపెట్టు కున్నాడు విను “ఈపదార్థ్ధాలన, వేన్వ్చేరు మూలపణా ర్ధాలుగా విశ్తేసించ లేకవోయాను కనక ఇవి మూలసదా ర్గాలే అనుకు-టటున్సాను. కాని నిజూనికీ ఆ౩౨ ఒకటి న్వెడు మూలవదా్థా"లు కలిసిన “'యౌాగికాలుిగా భావించడానికి ఎక్కువ అవకాశాలున్నాయి. అవి యాగి”ాలని రుజు వయ్యీదొకా మూలపదార్థాలనే విశ్వసిద్దాం శాన ఇప్పడు గాలి నీకు నెండూ మూలపదా ర్థాల సమ్మిత శా లే, శాని స్వయంగా మూలపదార్థాయకావని మను నిరూఎంచినట్టై ఇంత స్పష్టంగానే భవిష్యక్తులో రసాయనిక వేత్తలు ఇప్పుడునేను మూల షదాన్థాలని భఛావించినవాటిని యాగికాలుగా సిరూపించగల రోజు 'రాకపోదు అనుకునేవాడు ” ఎంత దూరదృష్టిగలవాడండీ లెవాయిజర్‌ ?* ఇంతకీ అతశి ఆలోచన నరైై న'బేనా*” “ఆహా అఆపట్టకాలం గడవనక్కర లేకుండానే లెవాయిజర్‌ సౌప్పినబోన్యం అతరాలా ఫలించింది ౫

9. (05 “ఎల్లాగో అన్నది సుభద్ర) విశేషమైన ఆశ క్రిన్నిపదర్శిస్తూ ఎలా” * అదోకధ ఇప్పుము చెములోనుకు లను ” ఫ* లేదు చెప్పుడి 7 తూంకు అచదేచములతు ద అ” నా. పబ దిసుఖద న. ం ఆమితే విను 19న శ౬" ఖు స్లో పాొరంభంలో ఇల లి డీశ్సులో ఇద్దరు క ఇందో వజ వా, వో జై | లో ర్వచ్‌ యం పరు. ఆలెల్సాఇడ్‌ [స శస టి. ణ్‌ వెలిసి .9 శః యే న వే ట్‌. న వోలా ఈ ఇంరూ కలసి గొట్ట ము ॥| | నీ సు్పగతిని కనివెట్రారు అ ేముుం- క, శ మ టి ద్శి న ౯ జా విద్యుచ్చ_ (ఎల్క్యెెన ) ఆరిన ట లూజీ శాల్వనీ ప ను చి వరొకవోటికి (పవహీ క ట్‌ స్తే య కా తా వ వ న మదనీ ఒక గుండ్రని "రెండు ళం త వె పలా మూసివేసిన లీగచుట టా. ష్య టో వ లు వం. శ సి శ్మీ ఇంట ఆది ఛాలాకాల వరకు [సం పై డక్‌ ళు ఆ*కు జా అలా తిరుగుతూ జా. వ చల్లి వుంటటుంావి వకు కనిెట్టారు 0 నష శ్‌. వాలాల్లు నగు ఖో వ | రస్తపప న మ స్వే ం-శ్లై లకు మలై వకకాలంలోనే కని తో స ద 1 ఖ్‌ శ స్ట్‌ ప టో యిజర్‌ లవళ ఒకరు కనుగొన్న శరత ంటనక్‌ దానిని మరొకరు వేసి సర న న చైన సమాధానం చెప్పారా్మా అ లెస్ఫాండోం వోల్డా వీమిటి ఈ జంటకవుఎసంగతి? అని _ఎశ్నీంచి.ది ఇదివరకు విన్నదంతా ఒళకనారి నెమరు వేసు రుంటూ సుభ

ఈ

“అది సరిగ్గా చెప్పడం కస్టం కాని ఈ సంగతిని శ ఇద్దరిలోనూ ముందుగా గాల్వనీ కనిపెట్టాడు ఆతరువాత వోల్దా దానికి సరియైన కారణం చెప్పాడు. ఆసలు అంద॥ికం కు ముందుగా ఎలెక్టి ఫక్‌ కళెంటును ఉత్పత్తిచేసే తొలిపాధనాన్ని వోబ్టాయే నిర్మించాడు 18 వ శ తాబ్దం ఆఖరులో ఆయన ఈ సంగతిని కనిపెకక్టాడూ అప్పటినుంచి (ప్రపంచం రూఫు శేఖలే తారుమాక్రై పోయాయని చెప్పవచ్చు”

“నమిటండీ ఎనరు ఏమి కనిపెట్టినా (పపంచం రూపుళేఖలు మారిసోవడమేనా ? నిజానికి ౨ (ప్రపంచం ఆంత తేంకగా మాశేచా? వమిటో మారుతుంది, మారుతుందని మిరు అంటారు కాన్సి వాశేమా నమ్మకం కలగడంలేదు అని శంకించింది సుభ్యద

“ కొను సుభదా నీసంజేవాం నిరాధార మైనది* జగత్తు అం 'ఓేనే నిరంతరం మార్చు చెందుతూ ఉండేది ఆని పోనీ దాని శేమటీ, ఒక్కా సంగతి అలోచించు ఆనాక్సు ఆంళకు 15వ శత్చాంలో వోల్దా, విద్యుచ్భ కీని కనునొనకపోతే ఈనాడు మనఇంట్లో “ఫ్యాన్‌ ౫ లిరెేేచా? నువ్వు నాటకానికి వెళ్ళి వచ్చి బద్ధకంగా ఉన్నా చచ్చినట్టు నాను తుడిచి అగ్గిపెట్టి వెతుక్కుని దీపం. వెలిగించుకో నక్కరలేకుండా క స్విచ్చి” వేస్తే ఈ దీపాలు నెలిగేవా? ఇంతెందుకు మన మదా సులో ట్రాములు ఎలెక్ట్రిక్‌ ళ్ళు తిరగ వేనా? శీడియోలు, లౌడ్‌ న్చీకర్లు వీట్ల సంగతి ప ల్యేకంగా చెప్పకిపోయిన్సా మన ఇంట్లో ఉన్న ఎలెక్ట్రిక్‌ స్తా ఇస్త్ట్రీపెట్టి ఇవన్నీ పనిచేసేనా ఇళ్లు మారుస్తానంళేు కరెంటు ఉన్న కొంప చూడండి ఆని ఎందుకు పట్టుబడ తావు ఇప్పు?”

“కరెంటు ఉంశు బోలెడంత సుఖం, ఆంతపనీ ఇన్లు అవుతుంది మెడమిద ఉన్నా నీళ్ళు కొట్టుకోనక్కార లేదుకగాబూ “డై నమో” హ్పెకుని స్విచ్చి” వేసుకుంటే నీళ్ళు హాయిగా అచే కొట్టిపెడుతుంది అందుకని క రెంటు ఉన్న కొంప కావాలంటాను” అన్నది.

7 “మరి చిక్కాలలో ఉన్న మా తాతగారికీ వాళ్ళకీ ఈ సౌఖ్యాలు ఉన్నాయీ? ళ్‌ వ్ర ల! “అలాంటప్పుడు చోల్లా కళెంటును మొట్టమొదటిసారిగా కని "పెట్టడం మనకి ఎంత ఉపకారమైందో భూఛావాఃి అప్పటికీ ఇప్పటికీ ప్రపంచం ఎంతగా మారిపోయిందంటావు? ౫ “జాగా మారిపోయిందిం ఇంతకీ వోల్డా ఎల్లా కనిపెట్టాడంట” “వోల్టా వంచేశాడంళే, ఒక చిన్న తుతునాగం శేకముక్కని గుండంగా కత్చిరించాడు సరిగ్ధా ఆలాంటిబే వెండిలేస అటి దొరళ నప్పుడు రాగి కేకు ముక్క. తయారు చేశాడు ఈ "రేకు మక్కలకి ఒదులుగా మామూలు రాగి కానుల్సు, వెండి అర్థరూ పాయలు కూ+డా ఉపయోగించ వచ్చునని "తెలును కున్నాడు ఈ "రండూ ఒకదానిమాద మరొకటి పెట్టాడు, ఈ రెండింటి మిద అలాంటిదే అట్టముక్క_గాని, లోలుముక్క_గాని "పెట్టాడు ఇవి "రెండుకూడా దొరకకపో తే గుడ్డముక్కని పెట్టాడు అయితే వాటన్ని టిని ము దుగా ఉప్పునీటిలో ముంచేవాడు ఈ గుడముక్క_మౌాద ఒక "వెడిలేకు పెట్టాడు ఆ తరువాత తుత్తునాగంగేకు "ట్టాడు, ఆ పైన మళ్ళీ తడివీన తోల ముక్క పెట్టాడు ఇలాగ పది ఇరవై లేక మ్యుఫెఎ వరసలు ముందు వెండిలేకుు ఆపైన తుశ్తునాగపుళేక్కు చానిమాద తడితోలు ముక్క_ చేర్చి పెళ్టువాడు ఈవిధంగా 'వేర్పడంవల్ల ఈవరస లలోనుంచి విద్యుత్తు ఎప్పుడూ నిశ్చలంగా (ప్రవహిస్తూ వుంజేద్మి న్ని ఇం్గీషులో “వోల్టా కరెంటు 3ైల్‌ అంటాగ”

(౮ న్‌ా ధా రాఖి. దల 4. స్తై మా యయతోళళలి! వోలా కఠంచ్‌ ఫ్‌ ళు నే మరి నేను ఆలాగ 'మన ఇంట్లో శ్పెటినా వస్తుందా?”

అనిశ్లేపంలాగ. ఇది ఇంకోపద్ధతిలో కూడా తయారు. జేయ వచ్చు ఎలాగంశపే పది లేక ఇరవై లేకము ఎప నీ ఇష్టం వచ్చినన్ని గాజు గ్లానులు తీసుకో వాటన్నిటిని ఒకదానిప్రక్కన మరొకటి వరు సగా పెట్టు వాటిల్లోనిడా ఉప్పు కలివిన సీపకాని చాళా నీళ్ళు కలివీన 'చా౦ివకంగాని పొయ్యి (పతిన్హానుళోను ఒకవక్కన బక రా? పలకను పెట్ట ₹ండోపక్సను తుత్తునాగం పలక పెట్టు ఆ తదవాక ఒక గ్లాసులోని 'రాగిపలకని ఆ తరువాత ఇండో న్లాసులోని తుత్తువాగం పలకతో కలిపి మొత్తం గాసులన్నింటిని ఒకదోనీతో ఒకట " కలిసి వుండేటట్లు చెయ్యి" అప్పుడు ఒక బేటరీ తీయారవ్రడుంది”

వో లా చేట డ్‌

“మరి ఇలాగ బేటక్‌ తయారు వెయ్యడానికి రా? బిళ్ళేలకం ఎక్కంవచోటు అకొమించదూ!

“ఆయితే మాతం ఏమిటీ! వోల్తా వైల్‌లోకన్న ఈ ఛీట రిలో ఎక్కువ కచ్వెటు వక్తుంచిగా థి ఎవరై నానశే కావాలంకేు,

6 ఈచబేటగకీ తయారుచేసీ గాల్వనీ వోల్టా ఇద్దరూ కనిపెట్టిన డాని శక్సి సామర్థ్యాలను "తెలుసుకోవచ్చు

ఈ ఎలెక్ట్రిక్‌. క రెంటువ్లు అనితరసాధ్యమ. లైన అమృతమైన పనులు నాధించవచ్చునని ప?గలకు నమకం కలిగింది చానిని (ప్రయో గించడంవల్ల మన మంచినీటిని చెండు వాయువ్హులుగా విచ్షేషించడానికి ఆవకాశం కలిగింది

ఈ 'బేటరీలలో ఒక దాని ప్రవాహాన్ని (నర్కూ్యూట్‌ ) అప్పు వేచీనంకి నీరు ౭0డు మూలపదార్థాలు?? విడిపోవడం పా9రంభించింది ఒక్‌ చివరనుంచి స్వయంగా అంటు”ౌని మండేగాలి వచ్చింది *

అఅది ఉదజని కాదండీ?

ఉక్పాన్సు ఇందాక చెప్పానుకదా దాని సంగతి "రెండోపిక్క

వ నుంచి గాలిబుడగలు తేచాయి పరీష్నీంచిచూస్తే నీలీ చెప్పీన మందే గాలి అద”

*వమిటీ? అక్సీజనా?”

“కొను అం లేకాదు మామూలునీటిలోనుంచి విద్యుచ్చక్షిని పంపి ఒక శేటుమూద ఒక్ష అన్లుం (ప ల్లనిదావకి౦) "రెండోడానిమిాద తీవమైనమోరం (నున్నపునీరులాంటిది) వర్పకుతుందనికూడా వై జ్ఞా నికులు గమనించాకు

ఈవిద్యుత్తు నీటిని వ 9+వాయువు ఉదజని అఆ "౦డు మూలపదాగ్థా చుగా (వాయువులు) విశేషించడ మే కాకుండా ఇదివరకు ఎన్నడూ కనునగొనని ఒక కొత పచారాన్నికూడా సీటిలోన్సుచి ఒయ

న్‌ ₹ టికి లాగుభున్నదని గమనింఛాకు ౫”

90

“విన్నకొద్దీ బలే గమ్మత్తుగా ఉండే 1 ఇంకా వం జరిగిందో చెప్పండి ఆం (వోర్ఫౌహపంచింది సుభద

“బ్బంతేశాదు ఏదైనా ఒకలోవాపు ఉప్పు ఉందనుకో, డాన్ని నీళ్ళలో కరిగించి (దావకం తయారు చేయవచ్చు, వోల్టా "బీటరీనుంచి వచ్చిన ఈ కళింటును ఈ ద్రొవళంలోకి పంపిస్తే దానిలోంచి అనలు లోహంకూడా బయటికి వచ్చింది ఒక చిన్న ఉదాహరణ చెబుతాను విను, మెలతు_త్తం ద్రావణం తయారుచేసి ఆందులోన్యుచి ఎల్మెక్టిక్‌. కరెంటును వంపీంచారు. అపుడు ఏమైందో తెలుసా”

• తెలియదు, ఇంతకీ మైలతుత్తంలో వమేమి ఉన్నాయి

“రాగ్శి గంధకం వీటిరెండింటి భస్మాలు కలిస్తే మెలతుత్తి వర్పడుతుంది. ఇక్కడ భన్ముం అంశ అయా పదార్థాలను ప్రాణ వాయువులో మండించాా వర్పడే పొడి అని అర్థం, అప్పుడు ఈ కరెంటు న్లేట్లలో ఒకదానిమాద పరిశు[భమైన రాగి వేరుకుంది *”

ట్‌్త్రక్ట్క్లు మైలతుత్తం ద్రావణంలోనే ఇలా వస్తుందా? లేక మే దవణంలోనుంచి పంపినా ఇలాగే వ స్తుండా + అని కాతు కంతో ప్రశ్నించింది సుభ్యద

“వెండి బంగారం, వగైరా మరే లోవోనికి చెందిన లవణాల జా్రావణంలోనుంచి ఈ కౌరెటును పంవీనా ఇలాగే అయా లోహాలు బయటికి వస్తాయి

అనలు వోల్డా (ఫిజిప్సు) భాలిక శాస్త్రంలో పరిశోధనలుచే స్తున్న వాడు కాని ఆయన కనిపెట్టిన విద్యుత్తు రసాయనిక శాస్ర వే _త్తలకు

ళా!

వారికృపీలో అమోఘంగా తోడ్పంది. ఇప్పుడు 9ఇది లభ్యం కావడం వల్ల నే నిప్పు మంట కొలిమి వీటి (పమేయమే అక్కర లేకుండా విద్యు త్ర్తును ఉపయోగించి మహాద్భుతమైన రసాయనిక మార్పులను నంఘ టిల్ల చేయవచ్చు ఈ విధంగా విద్యు రును ఉవయోగించి ప్రపంచంలో వివిధ బేశాలలో వై జ్ఞానికలు చేసిన చేస్తున్న పరిశోధనలను _పచు రించడానికి ఎక్కడలేని పీపట్టూ చాలడంలేదు

ఓంగారం దొరుకుతుందం శు అందరూ ఏ విధంగా ఎగ బడు తారో అల్లాగే వోల్డా కనిపెట్టిన మవూతవ శ్రా ని ఉపయోగించి కొత్త కొత్త ఆద్భుత ఫలితాలను సాధించాలనే ఆశతో అనేక మంది వె జ్ఞానికులు ముందుకువచ్చారు. కాని ఆ రోజులో వీరందరిలోకి కా స మొనా ళ్‌ న! చెప్పుళోదగ్గవాడు “వాంథఫీ డేవీ” అనే అంగ్రవిజ్ఞుని ౫

“ ఈయ 'నెవకు? అందరినీ లోిసి రాజన గలిగినంతటి భునుడా *” ౨ని ఆడింది సుభద్ర

జ జ్రేక్రప్రో తే నేను విందుకు చెబుతాను ?”

రి 66 స్రభదాా జేవిసంగతి చెబుతావిను, (పొఫెసర్‌ గాల్వనీ తానుకనిపెట్టిన కొల్త శకినిగురించి ఆంద్ర గికీ తెలియపరిచాడు అప్పటికి ఈ హంఖఫీజేవీ మన సూరిగాడిలాగే య మం న్య నే అంశ ఎక్కకుడా శాలష్నేపం మ చం? చేస్తూ ఉండేవాడు. ఆ రోజుల్లో చ ౭ గ! చె శే విద్యార్థులందరూ ఇప్పుడు మన న అజ్ఞాభె ల ల . లలా క ట్‌ ॥ వ్‌ నూూళ్ళలో ఇంగ్నీషులాగే లాన్‌ (/ వ త 1 న్‌ క షు ల ఉ భాషకి నిర్చంధంగా అభ్యుసింప న హ్‌ జా న్లో టే ఓ | న నలసివున్నది కాలి అల్లరిచిల్లరిగా (లన్‌ ,. సంతా $ తిరగడానికి అలవాటుప్వు ఈ డేవి! సండే తలం ఈ లాట్రిక్‌ కొరకరాని కొయ్య స క గ జ్‌ య. ్‌్‌ సాష్టూ మా కష త అయింది పెగా మేష్శ* మాట వాం (ఫీ జేవీ - అంపే అుతగా పట్రించుకునే చవాడుకాదు ఆందుకోనం అ సమానం గూబలునులుముకుంటూ గుంజీలుదీసేవాడు ఆ చీన్న తనంరోజుల్లో నదిఒడ్డుకు ప్లా గాలంవేసఫి చేపలు వ్‌ గా పట్టడం లేకపో తే గటమ్మటా పుట్లమ్మటా తిుుగుతూ కోతికొమ్మంచీలు మి ఆకుళూన్హండడం డేవీ! నిత్యకాలవేపాలు ఆంభలేకాని బడిలో ఒక్క భుదురూ కుంపటీ ఏ కోళానా 'ఉండేవికాదు రోమన్‌పారం చదివి అప్పగించరాలిని మేస్టరుగారుఅం శే, అలాగేనని మమత్షణంలోమాయ మైపోయేవాడు* ఎవరైనా శెలిసినవాళ్ళు జేవీ గొడవఎ ల్తితే వాళ్ళ మేష్టరుగారు “వాడా వాకు ఎందుక్రుపనికీవస్తాడండి + వట్టి అశతశౌయి ఘంక గడుగ్గాయి. అని పెదవినిరి చేవారు”)

(30) ణి

“ఆ డేపీపివడో మి తమ్ముడులాఉన్నాడు చిన్నప్పుడు మో రూఆఅంతలేటగా మా హెడ్‌ మేష్టరు మొన్న నాతో చెప్పారులెండి, మూకుఆఅంతా తెలిసింది లండి* అని మేలమాడింది సుభడి

నా నంగతిశేమి 3 చేవీకధ వినమరి హంఫ్రీ పెంన్స్‌ఆనే పల్లెటూళ్లో ఫుట్టాడు ఇది అచ్చు మి చికాాంలకి వమా శ్రీసివోము ఎటుచూసినా నిల్లుదాటాలి ఏ (పక్కనుంచి వెళ్ళాలన్నా సరియైన దోవా కన్నూ "లేను వరాకాలంలో మెలఒంటిబురద ఎండా కాలంలో నుడమళ్లోతు ఇసుక్కా దమ్మూన ఎటూ ఏ విధం గానూ వ బస్నీతేనూ నంబంధంలేకుడా దూరంగా విసివేసి నట్టుందేది ఇలాంటి కుగాఏమంలో ఇండి బాల్యముతా గడిచింది ఆరోజుల్లో ఈ పెంజన్స్‌ నుంచి లుడన్‌ బన్షీ చేరడంకం ళు ఈ రోజుల్లో భద్రాచలం అవతలజన్న వ జెన్నీ “వెకటావుుంనుంచి చెన్నపట్నం చేరడం సుళభువం కునమ్మూ (ఈ వెళటాపురంం భ్యాచలానికి దా చావు 60 మెళ్ళ దూరంలోడఉింది దో9వలో (పయాణంఅంతా శెం డెక్ష బళ్ళమాద్య జాకీ తెన్న్నూలేని అఆకన్రలవొనుంచి ఆకుగడుక్కీ- వఘ్ళా కళ్యా దాటతూ :ఎరపాలి వ (పక్కనుంచి వులివచ్చి గిత్త లని వాకేసుకువోతుందో అని పొణాలు గువ్లిట్లో పె్ట్పుకొని రెండురె త్రుళ్ళు (పయీణు చెయ్యాలి ) అకోజుల్లో “బం జెన్స పల్లెనుంచి ౬ల౦గడక్‌ బన్నీకి ెశ్ళేవాప్ట ందరూ గుర౦ంంఎక్సి వెవారు ఇక మా మూలుబఒళ్ళ మందలోకైైనా కనబడేవేశాదు ఎప్పుడైనా వ ఆగర్భ (శ్రీముతుడైనా ఈ బశీలను ఎక్కివస్నే. మన పళ్లెటూళ్ళలోకి శారు వస్తే వింతగా చూసినట్టు అంతా ఎగబడి చూచేవారు.. ఇక్కడి పొజలకు అసలు బయట ప్రపంచం వమైపోతుందో. ఏమా తెలిసేది శాదు ఎ వార్త అయినా క డికి చేరేసరికి సళ్ళూ పూచళ్ళూ పళ్షేది ఆయినా వాటినిపర్పిచి ఎవ్వరూ అంతగా వట్టించుకు నే వాశే శాద్యు

కుస్తీ పందెములు వేట, కోడిపందెములు ఇవీ ఆ ఊరి ప్రజ లకు గొప్పవినోదాలు, పైగా ఒళ్ళు తెలియకుండా తాగడమంశే వీళ్ళకి ఒలే “కజా

గ్య “*ర్జలాంటి కుగా0మంలో ఎవర్శికేనా “మెను” అంశు ఆనక కలగడానికి ఆవకాశేం ఎక్కడ ఉంబుంది లెండి” అన్నది సుభద కాను ఆ మూట నిజమే ఇక్కడ లాటిన్‌ భాషను బోధించే శవరెండ్‌ కారిటన్‌కు “హైన్సు' ఆంకే అసలే ఆన క్తి లేకపోయింది మన హీ ఇంచుమించు పదవోరోవకు వచ్చేవరకు శుద్ధ ప” వా గానే ఉడి పో నం ప్లైలారి బచ్చా” గా యాడు కాన న్వ-తంగా పద్యాలు కట్టడంలోను, గురి రప్పకు-డా ఒడిసెలు వినరడంలోను ఇతేణ్ణి మించిన వొడు ఆ రోజుబ్లో ఆతశనీ నహాధ్యాయులవ౫" ఎవ్వరూ అలేళకపోయారు ఇవి ఆరెండు లక్షణాలు మినహా వహూ్రీజేవే అంశు ఒట్లి ఆతతౌయి అని మట్టిబ్యుర నిర్ణత్యం ఎక్కు-వ అని అందరూ అనుకుంటూ ఉండే వారు ఠి మరి ఇలాంటివాడు అంతనొప్పవాడు ఎలా అయ్యాడండి శ ఆని (పశ్నీంచింది నుభద) ఆశ్చర్యాన్ని; ఆన క్షిని సూచిస్తూ వడ్య౦ంగం పనిచేసి పొట్టపోసుకుంటూ ఉండే త్రండి) పహారా ముగా న్షైలాసవాసి కావడంతో ఇతని జీవితంలో గొప్ప మార్పు వచ్చింది ఇంటిక్‌ పెద్దకొడుకు శావడులత్‌ోీ ఇంతవరకూ అల్లరిచిల్లరిగా తిరిగే హంఫీి నత్తెిమోద నంపారం ఈబే బాధ్యత ఆంతా ఒక్కసారి విరుచుకుపడింది కాని ఊసుపోకళ స్ప్రే కవిత్వ౦వల్ల; వచ్చీ రాని లాటిన్‌ భాపాజ్ఞానంవల్ల చేకపో'తే చేపలు పట్టడంలో, గురితప్పుకుండా ఒడిసెల విసరడం వల్ల సంసారానికి కలిసివచ్చేది వమిలేదని తెలుసుకోవడానికి ఆపే కాలం సపటలేదు క లు లు లయిలే ఈ లఅలతతాయి కురాడు సంసారాన్ని పోషుచడా నికి ఏంచేశాడో చెప్పండి ఆని అడిగింది నుభద

ళం “శత్రుం శు అంత కంగారెందుకు వినుమర6ి గట్టిగా ఆలో చించిన తరువాత వాళ్ళ ఊల్లోఉన్న డాక్టర్‌ గారికగ్గర నైద్యం నేర్చు కోవాల ు కున్నాడు ఈయనపేరు “గో ర్లాన్‌ ౯ ఈ బోగన్హాస్‌ డాక్టర్‌ అనాటి డ్వార్షు అందరికి మళ్లేనే ఎక్కడా చదవకుండానే శీవలం లోకోద్ధరణకోసం సంచికట్టు పెట్టినవాడు అనుభవజ్ఞానం అపారంగా నంపాదించిన అఆనువంశ్‌క్‌ వైద్యుడు పదిశేసులు నంపాయించి వాళ్ళ మిద తన ఇస్టంవచ్చిన మంకులు వాడి రోగం నెమ్ముదించిబతికి తే తన ప అనుకునేవాడు తనచేతి మాత ఫలితంగా వైకంరయాద్రకి వెడితే వాళ్ళఖర్ము అనుకునేవాడు తన చిన్న తనంలో ఒక ముసలి డాక్టి రుగారిని చూచి ఆయనే చేస్తే అబేచేస్తూ పని నేళ్చుకున్నాడు ఆ తరువాత కొంత కాలానికి న్వంతంగా నే *పక్టీన్‌” మొదలు పెట్టాడు హ్రంట్టీజేవి సైతం ఈ దోవే తొక్కాలనకున్నాడు ఇంతెందుకు, చెప్పులు కుట్టడం, గుర్రాలకు నాదాలు వెయ్యడం ఎంత 'తేలికో వైచ్యం చెయ్యడంకూడా అంతే లేలిక అలి అందరూ అనుకునే వారు గవ్వకు కానివాడ్నుసైతం గచ్చాకు ఫృుచ్చాకునూరి ఇచ్చి, పది డబ్బులు సంపాదించుకోనచ్చునని అనకంటూ ఉండడం పరిపాటి అయిపోయింది పెగా డాక్టర్‌ గోన్తాస్‌ మందులపాపు కూడా ఉంది. అందులో మంద లన్నీ ఆయనే స్పయంగా తయిీిరుచేసేవాడు ఆయన దుకాణంలో దేవీ! ఉద్యోగం వడక్లు కలపడం రకరకాల లవణాలను కలిపి దా్రావకాలు తయారు చెయ్యడం నూనెలు అన్లూలు బట్టీపట్ట డం ఇవన్నీ హంఫీ ఉద్యోగవిధులు ఇక్కడే హంటశ్రీడేవీకి రసాయనిక వికానంతో (పపిథమంగా సంబంధం కలిగింది” ఇతని సంగతికూడా బాలా వరకు ప్కీలీ కథలాగా ఉంది” అన్నది సుభద

కి

“చాలావరకు కాదు కొంతవరకు మూక)మే మతెలు కట్ట డంతో మందులు కలపడంతో ఊకుళోకుండా డేవి అంతకంతకు అతి క్లిష్టములైన రసాయసిక ప్రయోగాలకు పూరకున్నాడు రోజులు గడిచిన కొలదీ అనొటికానాడు ఇతనికీ రాసాయనిక ఇాత్ర్రం ఆశే అభిరుచి ఎక్కువైపోయింది”

మరి కవిత్వంకట్టడం వగ్లైరా పాత (శ్రీడలకు స్వస్థి చెప్పాడా”

అని ప్రశ్నించింది సుభద్ర)

“జ్రేద్పు అనుథో అయినా మునపటిలాగా అ_స్తమానం పద్యాలు అల్లడం చేపలు పట్టడం వైరా పూర్వాశిమపు అలవాట్లను చాలా వరకు తగ్గించు కున్నాడు ఆహోరాలౌ"లు లేఎేటరీలో కొత్తకొతత్తె (వయోగాలుచేస్తూ ఉండేవాడు అర్థరాతి) వేళ ఒక్కొక్కప్పుకు ఇతను చేసే పరిశోధనల ఫలితంగా ఊగ ఎగిరిపో యేటట్టు పెద్ద పెప్ట (వేలున్లు జరిగేవి బొటు పీల్షినట్టు వచ్చే 'వెద్ద చప్పుడు విని బోర్తాస్‌ కోఎుంబం వాళ్ళు హడలిపోయి నిద్రలోంచి ఉలికిపడి లేచి కూర్చునే వారు

ఇంతకాలం అ య్యేనరిి తనకి వమిీ రాదని తెలుసుకో గలి గాడు హంఫ్రీజేఏ కొత్త సంగతులను తనకు తెలియని వాటన్నింటిని "తెలుసుకోవాలనే తపన అతనికి ఎక్కు-వై పోయింది. ఎప్పురై తే ఈ వివే శం కలిగిందో అప్పటినుంచి గట్టి కృషిచేశాడు స్వయంగా తెన విద్యను అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి అతడు ఒక కార్యక్రమాన్ని వీర్చరచు కున్నాడు దీని హికారం దాదాపు ఏడు భావమలతోపాటు శరీరశాన్త్రం లగాయతు వేదాంతం వరకు గల “వ్విశతి * ఇాస్తా్రాంను అభ్యసించా లని నిర్ణయించు కున్నాడు నిర్ణయించుకోవడమేమిటీ ఆభ్యపసించడ మేమిటి ర0డూ ఒక్కసారే పొొర౦భమయ్యాయి. పదనోరు సంవత్సరాల ఈడున్న మశేకురాడికైనా ఇది తలకుమించిన పనే అయ్యేది కాని డేప మాత్శిం అసాధారణ పిజ్ఞ ని (పదర్శించాడు చూచీ చూడడంతో నే అన్ని సంగతులను ఇళ్లు అవగాహన చేసుకునే

77" వాడు ఎంత పెద్ద పుస్తకమైనా ఎంత కరిన విషయమైనా. ఒక కథ లాగ నరదాళా మనస్సుకు పట్రించుకునేనాడు కేవలం పుటలు తిరగ వేస్తున్నట్టు కనబడుతూ శా(స్త్రీయగ్ర)ంథాలను ఇతడు అవలోడనచేస్తే లీరుచూచి మిత్రులందరూ అబ్బుర పజేవారు ఒకటి రెండేళ్ళు గడిచే నరికి ఇళ్లే వట్టి మొక్ట కింద లెక్క వేసిన ఉపాధ్యాయుడు సై తంళతన మనస్సు మార్చుకుని తాను తప్పు అభి.పాయ పడ్డానని ఒప్పుకున్నాడు. ఏదో అల్లరి చిరిగా తిరణేవాడు కదా అని ఒడుద్ధాయి. అనుకున్నాను కాని గడుగ్గాయి. అనుకో లేదని అయన ఒప్పుకున్నాడు దాంతో వాళ్ళ ఊళ్ళో నే కాకుండా చుట్టు పిక్కల ఊళ్ళలో పండితులందరూ కూడా జేసే ప్రతిభను గుర్తించి అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా మెచ్చు కుంటూ ఉండేవారు”

“బలే తెలివైనవాడే అందుకనే కాబోలు చిన్న ప్పుడు అల్ల రి చేసేవాళ్ళు పెద్దవాళ్ళయితే బుద్ధిమంతులవు తారని మనవాళ్ళు ఆంటుంటారు అల్లరిచిల్లరిగా లర 7ే అచ్చాయి ఎంత లెలివైనవాడు అయ్యాడు 1” అని మెచ్చుకుంది సుభది

“ఇలా ఉండగా ఇతని యశస్సు చాలా దూరం వ్యాపించింది 1708వ సంవత్సరంలో అంశు ఇతను ఇరవై వళ్ళవాడై ఉండగా భిస్టల్‌ లోఉన్న మెడికల్‌ స్యుమెటిక్‌ ఇన్‌ స్రిట్యూషన్‌” అన్న వైద్య పరిశోధక సంస్థలో పనిచేయడానికి రావలసిందని అహళష్టినం వచ్చింది* ఇక్కడ (పాఫెసర్‌ బెడోప్‌ అన్న ఆయన ఇటీవల కనిపెట్టఒడిన “నత్రజని “డదజని*5 “ఆమ్లజని వగైరా వాయువులతో రోగులకు చికిన్సచేసే పద్ధతులను గురించి పరిశోధన చేస్తూ ఉన్నాడు ౫”

“నత్రజని అంశ వమిటి ! అని అడిగింది సుభద)- అబేనవో కొత్త పేరు విన్నటు,

లు

“అదేమి కొత్తదికాదు స్కీలీ కనిప్మెన మొద్దుగా లేఇది

నాలుగు నంతులు న్యజని ఒక వంతు పాొొణవాయువు కలిసే

భం మనం వమూామరాలుగా వీల్చుకు నేగాలి వర్పడుతున్నది ఈ ఆహ్వానాన్ని జేవీ ఒక ఆపూర్వమయిన అవకాశంగా భావించాడు వెంటనే యెగిరి గంతేసి అక్కడికి చెక్కలు. కట్టుకు వెళ్ళాడు. ఆనేక మెన కొత్త పరిశోధనలను యెంలోఆస క్రితోచేశాడు ఇకళాడ ఉన్నప్పుడే ఒక కొత్తరకం గాలిని కనిపెట్టాడు. ఇది పీలిస్తే కల్గుతౌగినట్టు (పతివారికి మత్మెక్సాపోయింది,. ఇంక అదే పనిగా నవ్వువస్తుంది అంచేత ఈ గాలిని ఇంగ్నీషులో * లాఫింగ్‌ గాస్‌ * అంటాను దీంలో మనడేవీ ప్రతిభ ఇంగ్గండులో అందరికీ వెల్లడైంది

ఇలా ఉండగా చేఏ న్నిదలేచి చూచుకొ నేనరికి ఇతని పక్క మిద ఒకడఉత్తరం పడిఉంది విప్పిదూనస్నే లండన్‌ కువచ్చి ఆక్కడడన్న “రాయల్‌ సైళటిఫిక్‌. ఇన్‌ స్టిటూ్థమన్‌ ” లో పనిచెయ్య వలసీందన్న ఆహ్వానం అది కక

“ఇేదో “రాయల్‌ ” సంస్థ అంటున్నారు. (టివ్‌రాజుకీ దీనికీ ఏమైనా సంబంధం ఉండా వమిటి"ి” అని (పశ్నించింది సుధ ద

“ఆదా అచేేలేద అనలు ఈ సంస్థ కార్యకలాపాలకీ బ్రిటిష్‌ ళాజకీ వమిో నంబంధథం తేక ఆఖరికి దీనికి ఒక్క-దిమ్మిడీ ఆయినా చందాషిచ్చిన పాపాన్నిపోలీదు ఎవరో కొందరు ఉత్సాహ పరులు డబ్బున్న వాళ్ళందరి దగ్గరనుంచీ విరాళాలు వసూలుచేసి దీన్ని పోహీంచేవారు ””

“బతక (బిటిప్‌ రాజు వంచేశాడు * *” అని 3గి (పశ్నించింది సుభద

“అజే చెప్పవస్తున్నా. ఈ సంస్థ సంస్థాపకులలో ఒకడని తనపేరు కూడా ప టి.చుకోనిచ్చాడు దీనికి రాయల్‌ అని వేకు మె్టడానికి అంగీకరించాడు అంతే

70

హం్రీడేవీ సహజంగా ఈ ఆహ్వానషాన్ని చూచి ఎంతో మురిసిపోయాడు వెంటనే దానిని అంగీకరిస్తున్నానని వాళ్ళకి జవాబు రాసి పంపించాడు

1801 వ సంవత్సరంలో డేవీకి ఆందులో ఉద్యోగం ఇచ్చారు అ సంవత్సరం ఇ(ఖ్రవరి 16 వ లేగీని జరగిన సమా వేశం ని వేదికలో ఈ ఆంశాన్ని ధృవపరుస్తూ ఇలా (వాశతారు

“ హంటఫీడేవి రాయల్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూషన్‌లో శెమిన్ట్రీ (పొఫె నర్‌ కు అనీ న్రైటుగా, లేబరేటకీ డైరెక్టు ఈ సంస్థ తరఫున (ప్రచు రింపబడే పతికకు నహాయ సంపాదకుడుగా నియనించబడ్డాడు ఇతనికి వడాదికి నూరు *న్నీలు జీతం బన వంట చేసుకోడానికి చలికాచు కోడానికి బొగ్జైం కొవ్యత్తులు అస్నీ ఉచితం”

ఇతను లండన్‌కు వెళ్ళగానే ఇతని జీవితంలోనే శాఘుండా రాయల్‌ సొహైటీలో కూడా గొప్ప మార్చు వచ్చింది.

లండన్‌లో డబ్బున్న వాళ్ళందరూ. ఊసుపోకకు మనం బీచికి వెళ్ళిసట్టు అ రోజుల్లో రాయల్‌ ఇన్‌ స్రీట్య్యూషన్‌ లోజరిగే ఇమిస్ట్రీ" 'లెక్చర్తకు వెళ్లే వాళ్ళు ఇదంతా “మిస్ట్‌ మిద అభిమానంచేత అనుకు నేవు పొరపాటున ఆ రోజుల్లో ఇంగ్లండుకీ (్రాన్సుకీ మధ్య హోరాహోరీగా యుద్ధం జకుగుతూడండెది ఆొచేత విలాస్మప్రియ్యులై న వారందరూ పారిస్‌ కు వెళ్ళి “జల్సా” చెయ్యడానికి ఏీలయ్యేది కాదు ఇంక కాల వేపానికి మార్గం వమిటా అని ఆలోచి్వించేవారు

ఇల్లా ఉండగా ఆల్చేమార్షీ వీధిలో వున్న ఈ రాయల్‌ ఇన్‌స్లి ట్యూషన్‌ లో ఫొత్తగా ఎవరో ఒళ “అబ్బాయి వచ్చాడని ఆయన ఉపన్యాసాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయని డో ఇంటింటికీ ప్రాకీపో యిది ఆంచేత క్ష్‌ బ్బులలో విసిగిపోయిన ఈ విలాన (ప్రియులందగూ

60 ఇంక హంఫ్రీడేవీ “శెమిస్ట్రిి 'లెక్చక్షకి ఎగపడడం (పారంభించారు టిక్కటు దొరకక వోలు (ీక్కిరినిపోతూ ఉండేది మట్‌. అంతకు పూర్వం లండన్‌లో ఎదురు దశ్నీణ ఇస్తామన్నా ఎవళ్ళూ కెమిస్ట్రీ) ఉపన్యాసాలకి నచ్చేవాలే కాదు అలాంటిది ఇప్పుడు "తెగ ఎగబడుతున్నారు” “చానికేమిటి లెండి ఒక్కొక్క-ళ్ళ ముఖారవిందం, వాళ్ళు వచ్చిన వేళావిెేశేవం? అన్నది సుభది-_ అందులో వమా విశేవం న్గ లేద ట్టు “వాళ్ళందరూ హాలులో శకాలు పే ప్తేకరికి ఎదురుగా ఒక పెద్ద "ఓబిల్స్‌ దౌనినిండా వె స్థానికులు ఉపయోగ్విచే రకరకాల సాథన సామ్మాగ్లీ కనపచేది అయితే ఏటన్నింటిలోను అన్ని _వెఫ్టలకూ తీగలతో కలుపబడి” ఓలాఫెల్‌ ” ఆతి పిధానమైనదవి “మైన్సు న! వ రా న్‌ 'లెరిలిన వాళ్ళు ఇళ్లు కనిపెటగలిగే వారు. ళు లు నరిగా అనుకున్న వేళకి ₹ొఆ్త పా ఫసర్‌గారు. తిన్నగా ఈ టేబిల్‌ దగ్గరకు వచ్చారు ఈ అతిలోక మేధావి ఎలా ఉంటాడో చూద్దామని ముందు వరనలో కూర్చున్న మహిళలు లేచి నిలబడ్హారు వెనకాల కూర్చున్న * పెద్ద మనుష్యులు మెడలు నిక్కీంచారు తీరా పరకాయించి చూస్తే డాదావు పాతికేళ్ళ (అప్పటికి ఆరని వయస్సు సరిగా ఇరవై అరు సంవత్సరాలు) ఆజూనుబాహుపైన నవ యువకుడు ఆ వేవషకపై నిలిచి ఉన్నాడు తల కాస్త చిన్నదిగా ఉన్నట్టు కినపడ్డా కళ్ళుమాత్రం వివేకదీ ప్రైతో కొట్టవస్తున్నబ్ధుం డేవి “ఎంతె చిన్న వయస్సువాడు లఅక్షు వళ్లులేవే వమిటో అను లు ళం కున్నాము” ఆంటూ అందరూ ఒక్కసారి గుసగున లాకుకున్నారు

(10 వ్‌!

ఇంతకీ ఈ కొ త్త పొఫెనర్‌ ఎవ్వరో తెలుసా!”

“ఆం జేవీ యేకదూ”ఆంది నుభద

జొను జబులనిండా ఎరలను వేసుకుని గాలం భుజాన పు కుని * పెంజెక్స వీధుల్లో అయి దేళ్ళక్రితం ఆరిచిల8ిగా తిరిగిన ళం ళం టిం

“దేలి య్సే అఆ కొత్త ప్రొఫెసర్‌ ఎంతలో ఎంతవార్బో ఆలో చించు ఇప్పుడు అదేవ్య క్షి లండన్‌ లో పెద్దలశే సుద్దులు చెబుచాన్నాడుం

ఉపన్యసిస్తూ ఉన్నంత సేపూ కూడా డేవి వూడావిడిగా ఒకదాని ఉన్నాడు ఒక్కొకసాకి. గాల్వనీి చెప్పెనట్ట కనెంటు వివాహా లను కలుపుళూ ఉందేవాకు మరొకూసారి విడదీసి వేసేవాడు ఎలె జిక్‌ ఇిటకీలో ఉండే లోహపు పలకలమిద లఅన్లుం చేరుకోగానే నీలపు లిట్ళస్‌ శాగితం ఎళైిగా ఎలాగ మారిపోయేదో దూస్తూఉండగానే కొన్ని పడాస్ధాలు ఆ .తర్రానమైపోయ్యి, వ టిచోటులో కొత్తవి ఎలాగ పొణ్యక్షమయ్యేవో ఆకను భూపింవాడు *”

“మరి లిట్ట్‌ొో కాగిత అంశే వమిటంకీ?ొ అంది సుభద్ర

• బది ఎరుపు నీలం రెండు కంగులలోడేింట.౦ది లేటేటరీలలో వస్తుతత్వ నిహాపణ చేసేటష్పుడు వడి అమ్లుమో, వది తూరమో ెలుసు కోడానికి ఉపయో"*స్తుంది.. పుల్లటి దావకంలో పడవేస్తే నీలి “ లిట్మన్‌ * కాగితం ఎజ్జగా మారుతుంది. చెరంలో పడవేసినప్పుకు వ్‌ లిట్టస్‌ కాగితం సీలిరంగుగా మారుతుంది

జేవి ఈ విఫంగా ఆనేక ప్రయోగాలు చేసే చూపిస్తూ వివరించ డంవల్ల ఆతి ౫” హానం"గా ఉంచె వైప్ధానిక సిజ్ధాంలాలు అన్ని. అతి సువోధకములూ సుంఎభ (గాహ్యామలూ అయ్యాయి మంచి ఉ బే కా త దేకభ్యానంతో ర ంంి్తా శ్రోరలను అనంద అశ్చర్యముగ్ధు లను చేస్తూ ఉంచేవాడు కవలం ఒక రసాయనిక వేత్త వైజ్ఞానిక

82] క్‌ణం రిహస్యాలను వివరిస్తు న్నట్టు కాక్క ఎక మహాకవి లలితసుందర మై మనోజ్ఞమైన మధుర మంజుల కవిత్యాన్ని వినిపిన్తున్నట్టుండేవి ఇతని జే ఆ, జ ఉపన్యాసాలు అట్టి అద్భుకమైన వక్తృత్వం అతనిది అప్పటికీ ఇప్ప టికీ అతనిలాంఓ వర్షలు ఇర్చిండు చర్మితలో అతి అరుదు అంశేు అతిశయోక్షి కాదు. చాంతో జేవీ జవన్యాసాలం కే అందమూ పక్షి చచ్చేవారు ఇతిము ఎప్పుము ఉవన్యనిస్యాడన్నా వాయు గంటకి ము దుగానే కిక్కిరిసి పోయేది (శోతలు శరము ఆనం దాతిేకు త హర్ష ధ్వానాలు చేస్తూం జేవారుు ఇక మహిళలు ఫూలసమ్తులూ, జేటుకరుమూళ్ళు ఇత్యాదులు ఒహూకరిస్తూ ఉంచేవారు (పతివారూ మా ఇంటకి రండంకు మా* ఇం టికి రండని తెగ ఆహ్యానించేవారు. అన్నింటిని ఆమోదించి అందరి ఇళ్ళికీ వెళ్ళేవాడు అవ్త్మమాన్వ "లేబశేటకీలో వవో పరిన్హోధనలు చేస్తూఉ్పడడం వ్య చేతులన్నింటిమాద మందు మరకలుపడేవి ఇవి రుషుకొని హూడా వుడిగా ఏ 'వెద్ద డిన్నర్‌ కో లేక విందకో ఒఇయలుచేరి వెకురూ ఉండే వాడు డెవి అనుపమమేధావిమైన ఈ మహా వని ఈ ఆఫూర్చ వడితుడు విజ్ఞానరహస్యాలను కవిత్వరూపంలో గానంచేసే ఈ మహః కవి (పతికోజూ అనేక సంటలసేపు. ఇతరుల ఇళ్ళద్యర కాల శేపం చేన్తూ ఉండేవాను అయితే నేమిటి ? ప్రతిభాశాలి వై పెచ్చు న్విడు మవ్వనంలో ఉన్నవాడు కావడంతో కాస్సేపు పనిశేసినా అనతి కాలంలోనే అద్భుత ఫళ€ి తౌలను సాధించ గలిశేవాడు ” ఇంతకీ రాయల్‌ ఇక్‌ స్టీట్యూపన్‌లో ఇతను వంచేనేవాడు ” 9ని ఆడ్షి"ంవి ముభద అది ఒక పట్టాన చెప్పడం క్యమే. ఇతినిచేతి ఎన్చుదూ అన గేవడాసికి విలులేని పనులన్నీ చేయినూ ఉందెవాకు, ఆనంస పరి

రి పాలకులు. ఒకనాడు ఇతన్ణి విలిచి చర్మ పరిశంమలో పనిచేసే కార్మికు లందరికి చర్మాన్ని * పరిశ్కుభంి చేనే పద్ధతులను గురించి కొన్ని ఉప న్యానాలు ఇవ్వమన్నారు. “ నేను ఎప్పువూ లోళ్ళ కాన్టానాలో పరిచెయ్యలేము. ఆఖ రికి వూడనై నా చూడలేదు మొరో)” ఆని డేని మొర పెట్టుకున్నాడు ఆ వం వరచవాలేదు ఎల్హాడైనా నకు కెమ్యి్ర "శెలుసుకదా? అఆంచేశ తెలిని నా చెలియకపోయినా ఉపన్యాసాలు ెప్ఫితీరవలసింబే అని పట్టుహాారు యజమానులు త ₹ స్వే సనేనరి తెలియకపోయి నా ఎల్లాచెబు తౌడండి పాపం వెనకకి ఎకావిడ ఎవ్వరో కుదిరినా కుదరకపోయినా సశే మా అఆన్నాయికీ ఈ వడు వళ్ళి చేసి తీరుతా నన్నదిట అల్లాగేఉంది ఈ యజమానుల వైఖరి” అని సుభ్యద అవహేళన. చేసిది ఇంతకీ ఆ ఉపన్యాసాలు చెప్పాడా జేవీ ?” అని పశ్నించింది చచ్చినట్టు. చెప్పక వంచేస్తాకు?. అంచేత ఇష్టండీన్నా. లేక పోయినా. చర్య పర్థశ్రమ ని గురించిన గ్రంధాలను చదవడం (ప్రారం భింఛాడు నీలా* కాకుండా శాళ్తుబుద్ధి కనుక జద్ధకించకుండా తేక ధ్యానంలో చదివి ఇందులోకూడా పాండిత్యాన్ని సంపాదించాడు “'కళుచూి అనే చెట్టప్ట్థూ (ఒహుకా ఇది నున తుమ్మచెట్టు కా వచ్చు) ఉపయోగించి చళశ్చాన్ని కాగా పదును చెయ్యవచ్చునని లి. (౪ డేవీ కనిపెట్టి డాంని వాచే పస్హతి తోళ్ళకాన్థానాల వాళ్ళందరికీ నేర్చాకు” ఇసవాడే. నని మెచ్చుకుంది సుభడ్యు రాయల్‌ ఇన్‌ సిట్యూబ్‌ పాలకవర్గం ఇంతిటితో* ఇతజి వదిలి (వ పెట్టలేదు తమనం* ఇంతవరకు శృీకరించిన ఖనిజాలను వరనవారిగా ల ఛి

ఇ వశ్చాటు చేయ వలసిందని వారు జేవీకి కొత్తపని ఫురమాయించాగ ఇందుకోసం అక్కడ ీకరించఒడ్డ ఖనిజాలు అన్నింటిని విశేషించి పరి శోధన ఇయ్యవలసీ వచ్చింది ఆ తరువాత వ్యవసాయంలో రాసాయనిక పరిశోధనల విని యోగాన్ని గురించి పరిశీలించవలసిందిగా నియగుంచారు.. దీనిని ఇంగ్లీషులో. అనో = కెరున్ట్ట్రీ” అంటారు. ఇందుకోనం అతడు ఇంగ్లండులో వున్న పెద్దపెద్ద వ్యవసాయ "కేరదాలను. చిన్నచిన్న న్రైతుల ఆకమళ్ళను సందర్శించాడు నలుమూలలా ఉండే బురదన్సీ, మనీ (తవిగం ఎరువు ఉపయోగాన్ని గురించి పరికోధనచేశాడు మునిలి వైతులతో వాళ్ళ చిన్ననాటి పంటలను సర్పిచి ముచ్చటిస్తూ వ్రంజే వాడు ఇతను ఈ పనులు అన్నీ చేశాడు. ఇశనికీ ఎలన్టో?-కెమిస్సీ. అంకేే అమితమైన ఆసక్తి అందుకనే ఇతరపనులు సెాయ్యమంకే లోపలోపల శాస్త విసుక్కు నేవొడు ీ ఎవశ్లేనా ఆంతే ఇష్టుంలేవిది చఎెయ్యమం కు. విసుగుకాదూ ౫ అంటూ సుభద్ర జేవీని వెనక వేసుకునచ్చింది “బిస్టల్‌ లో ఉన్నప్పుడు “న్యు కేతిర్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూషన్‌ లో వోల్టాఫె్‌ ఉపయోగాన్ని రించి అనేక పరిన్రోధనలు చేశాడు. ఇంక లడిన్‌ లో రాయల్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూట్‌ లేబేటరీ ఆంతా ఇకని స్వాధీనం శావడంలతో ఒకదానికంకు శ కృివతమైన మరొ! 'బేటరీని నిషంచేవాకు ఇందులోకొన్ని బేటరీలలో నూటికివించినలోహఫు పలకలనువాదేవాడు. ఇంతకీ ఎలెక్ట్రిక్‌. కలె టువన్ల రసాయనికంగా. ఎలాంటి మట్‌ మొర్చులు వ్తూయో తెలుసుకోవాలని ఇతడు మహో తాపత్రయ ఏదేవాడ్సు

28

“మామూలు సీటిళోనుంచి ఎలెక్ట్రిక్‌ క౭ెంటును ఉపంవీతే కొన్ని ఆమ్షాలు కొన్ని తిరాలువస్తున్న్నాయి. ఇ౨ి ఎక్కడినుండి వస్తున్నాయి + ఎలా వస్తున్నాయి "”” అని అతనుతేఎకేటరీలో చేరిన కొత్తలో అస్తమానం ఆలోచిస్తూ వుంచేవాడు

శమ (కమంగా ఇతని అనుమానాలకు నమాధానం దొరికింది “ఎవరో కొందరు మూస్థులు చెచ్పేటట్టు వమా లేకుండానే క్యు శూవ్యంలోనుంచి అమ్షూలన్తు తొరాలను ఈ మాకుచేయవచ్చువను కోవడం నద్ధ పారపాటు ఇవి బహుశా ఈ చాజు జూకీలోని గాజు నుంచి అయినా వచ్చి ఉండాలి లేకపోతే ఈ లోహవు పలకలలో లోహా౦నుంచి ఆయినా వచ్చి ఉండాలి పైగా దీనికి దోవాదంగా ఎలె క్రిక్‌ కశెంటు ఆందులో ఉన్న ఇతర (దవ్యాలన్నింటిని ఆకర్షించి ఉండాలి. ఏటన్నింటిని ఈ కళెంటు ఆఘహ్లలకీింద చూరాల శీంద నీటిలోని ఈ లోవావు వలకలమై ఒకచోట చేర్చివ్చండాలి ” ఆని తనలో "తాను వితరి__ంచుకునేవాడు *

“తన ఊవా సర్రైనటేనని వెల్లా బుజువు చేసుకున్నాడు జేవీ (౫ అని (వళ్నించింది సుభద నవాజె 'త్పుళ్య్ళంతో,

• విను ఒక మేలిని బంగారం గ్లాను తీసుకున్నాడు దానినిడా ఒట్లే పెట్టిన మంచి నీళ్ళు పోశాడు. దీంతో ఒక "బీఎన్‌ తయారు చేశాడు ఈ చేట

,! రీనిగాలి అంతా తీనీవేసిన ఒక గ్గొసు

న న | శా 9) న్‌ ల! గాలి అంతా ఎందుకు తీసి జ్జ | / / వేశాడు 1” అని పశ్నించింది నభద న్‌ “*మశేమిలేదు ఇకర పడా సో రాం ఏమా చేరలేదని మనస్సు నిబ్బ వోల్తా మీటర్‌ గం చేసుకోవడా?”! మాత్రమే ఆతరు

ర్క వాత అందులోనుంచి ఎలెక్ట్రిక్‌ కళ౭ంటును పంపించాడు. వెంటనే ఆందులో ఉదజవి, ఆమ్లజని బుడగలు కనిపించాయి. కాని ఈ అబ్టూలు గూరాల జూజే కనపడ లేదు 1806 నంవత్సరం నవంఒర్‌ ఇంవయ్యూ "తేదీని వాంఫీజేఏ తాను చేసిన ఈ పియోగాన్ని గురించి, రాయల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌ లో ఉపన్యుసించాడు దీన్ని బెశేరియన్‌ లెక్చర్‌ * అంటారు అనేసరికి * వృెచేతి లో అని సుభడి పిశ్నించింది జీకర్‌ అనే ఒక వర్తకుడికి మెన్సు అంటే ఎంతో ఇష్టంగా ఉంచేది. అశను చచ్చిపోతూ పొతూ రాయల్‌ సొర్కైటీకి నూరు పొనలు విరాళం ఇచ్చాడు వటా ఈ మొత్తంపై వచ్చేవడ్లితో ఒక కొత్త పరిశోధనను కురించి ఒక వై జానికునిచేత తనపేర ఉపన్యాసం ఇప్పించవలసిందని రాయల్‌ సొమైటీని అభ్యర్థిస్తూ విల్లు రాళాడు అందుచేత దీన్ని బెకే[యన్‌ లెక్సర్‌ * అంటారు ” ఇలాంటి సాంప్రదాయం మన యూ-లవర్సిటీలోనూ ఉన్న్ట్టు న్నదికదూ” అంది సుభది శైను మన బేశంలో ఏమిటి ఇంచుమించుగా స్రపంచంలో అన్ని బేశాలలోనూ ఇలాంటి నత్వాంప్రడాయం ఉన్నవ ఇతరతా తనకు ఏవిధంగానూ లభ్యంశాని కీర్తిని తేలికగా నంపాదించడంకోసం. కొందరు “ధర్శాత్ములుో ఇలాంటి పద్ధతులను అవలంబిస్తూ ఉంటారు 19 ని శతౌస్దం (పారంభంలో వశుటా “బెశేరయన్‌ లెక్చర్‌” ఇవ్వమని అహ్వానింపబడడం ఒక అపూర్వ గౌరవమని వై జ్ఞానికులంద రూ భావించేవారు. 1806 లో మొట్టమొదటిసారిగా ఈ గౌరవం శేవీకి అభించింది స్వ దేశమైన ఇంగ్లండులో నే శాకండా విజేశాలళో

ల కూడా ఇతని ఖ్యాతి ఇనుమకించ్చిది ఆరోజుల్లో ఇంగ్లండు (ఫాన్సుల మధ్య పోరావళోర్‌గా యొపం జరు'పమావున్నా ాన్సు ఇతని ప్రతిభకు మెచ్చి ఉక బంగారు పత కాన్ని బహూకరించింది

కోల్టాతరువాత డెవీ కనిపెట్టిన దే గొప్ప అని అంవరూ ఎక గవంగా మెచ్చుకన్నారు అయితే డేవీ” వతిభకి పరిశోధనలకు ఇవి (పారంభదశి మాతే. మళ్ళీఏడాది కూడా హంఫీడేవీ రాయల్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూట్‌ లో “బెశేేయన్‌ "లెక్బర్‌ ” ఇచ్చాడు ఆయితే ఈ సారి నిజంా అమూల్యమ. లైన కొత్త సంగతులను అతకు లేన శో0తలకు వివరిం వాడు *” “ఏమిటవి ₹” అని అక్షిగింది సుభద్ర) తన కుతూహలాన్ని ఉంషబటలేక ళ.ు మూకు కొత్తి మూలపదార్థాలను ఇతడు ఆయీకు కనుగొ న్నాడు ఇతని కృషి ఫలితంగా మూలపడారాలపట్రీలోకి మరోనుూూడు చేరాయి * ౭ వాటి సంగతికూడా పప్పరండీ * అని కమూవాలంగా అడి గింది సుభద్ర ంజ్లక్షంు

ఆల్‌ “జ్త్రూం్రీడేఏ కొత్తగా కనిపె్తిన ఆ మూలపడాన్టాలు మూడూ ఏమిటి? ఎలాకని పెట్టగలిగాడు* పాపం అందుకు ఎంత కషపచాడో ఏమిటో [ అంటూ జో విధమైన ఆసక్తిని డేవీపట్ల ల 6కి ళం సానుభూతిని చూపుతూ ఆ కథ అంతా చెప్పమని బ్రతిమాలింది సుభది ఈ కొ త్తపదార్థాలను డేవి కనిపెట్టిన పద్దతి ఏమిటో మనం 'కెలుసుకోవాలం కు ఆ కోజుల్లో రాసాయనిక వేర్తైలు ఏమేమి కృషి చేసేవారో శెలుసుకోవవం కొంశవరకు అవవరం అప్పుడు కాని అది మనవ శాగా అర్థమఐదు 90 అయితేసచే ఆ సంగతే ముందువెప్పుండి మక అన్నాది సుభ్మాద “చిరకాలంనుంచి రాసాయనిక శాన్ర్రు వే లకు ఆబేటరీలలో ఎక్కువగా రకరకాల తైూరాలు వెేేషంగా ఉపయోగపడుతూ ఉండేవి ఇవి వస్తుతః అవి రీవ)మైన లత్షణాలు కలిగి ఉంటజేవి వాటిల్లో "రెండు (ప్రధానమైనవి అవి “శాషక పొటామొ” కాస్టిక్‌ సోడాలి ఆనబడేవ్‌ ల! ఇవేమిటి ? అలు మూరాలు అంపే ఎలా ఉుటాయి 1” అని సుభద్ర) మల్ళీ అడింది అటబేమా లేదు ఈ మోరాన్ని ఇంన్నీషులో “ఆల్క లీ" అుాటారు ఈ ఆల్కలీ ి అం కేఅర్థం మొక్కలనువుండించగా వచ్చిన బూడిద అని ఈ బూోదను మించినీళ్ళలో కలివితే వచ్చేద్రావకు “*బ్బువలె కొంచెం జిసరు జిసరుగా ఉంటుంది జంతువృతు పంజలథ మైన పదార్థంపాది వది పడ్‌ తే ఆది చివికిపోతుంది ఇందాకాచెస్పానే

(12) ౬ లిట్నన్‌ కాగితం అని అందులో ఎర9కాగితం ఇందులో నీలంగా వూరిపోతుంది ఇకో గమ్మతు ఏమిటంశేే నిమ్మకాయ రసంలాంటి పుటి ఆమ్లాలతో కలిన్నే దీనికి నస్వతపళగా ఉంవేవగరూ ఆ అన్లూల వుల్లదనం పోయి ఉప్పు-- మనం మామూలుగా భూచే ఉప్పు__ మంచినీరు తయారవుతాయి వ పదార్థిమైనా అసలు అన్సమో ₹ేక మోరమో తెలునుకోవాలం శు ఇష్పుడు పైనచెప్పిన లషమణాలన్నీ ఉన్నాయో లేవో సిగా చూచుకులి 'కేల్చుకోవాలి ఈ అన్నిటి లోకి ఎంలో తేలక అయిన పద్ధతి వీమిటో చెప్పుకో చూద్దాం )

“వ్రమిటా... € ఇందాకమూరు చెప్పింది__అచేఎటి?ి ఆ ఎర)కాగితు పడేవ్నే స-వోతుందాశి అన్నది సుభద్ర సాళోచనగ్యా,

నరివోతుందనుకో ఆ ఎర)కాగితాన్ని లిట్టుస్‌ అంటారు,

ఇది నీలంగానూ ఎరెళశానూ ఉంటుంది ఈ ఎరకాగితం తెరాల్లో పడ వేస్తే నీలంగా మారిపోతుంది ఇక్‌ నీలం కాగితాన్ని అమ్షాలలో పడవేప్తేఎరొగా మారిపోతుంది. అందుచేత వన్తెనా ఒక దా౦వణం చేశ ఇచ్చి అది అఆమమో మిొరమో క3ెలసుకోవాలుశకు ఈ కాగితం ముక్క అందులో పడ వెస్తే సరి చష్పున ఇశ్లేు'లెలుస్తుంది

ఆకో జుల్లో ఈ చూరొలను వాడుతూ లేటేటరీలలో ఫ్యాన్సిరీ లలో నిత్య జీవితంలో ఎన్నో రానాయని$ః మార్పులను సంఘటిస్ల చేస్తూ ఉంచేవారు మాటవరుసకి ఒక్కనంగతి, ఒర్వసాధారణంగా నీటిలో వేస్తే కరగని వదార్లం నుర్దలాంటిది వై నాఉందనుకో జక్క పిసరంత మైరం. చేంన్మే ఎకాంటిడై నా ఇక్రేకరిగిపోతుంది అలాగే వీటిని ఉపయోగించడంవల్ల ఎంతగొప్ప అవ్గూస్ని అయినా పొగలు నెగలు చిమ్ముతూ వపర్రాంగుదూరంలో ఉండ్‌ పీల్చినా ముక్కు మండి పోయే ఘాైళైన ఆవిరిని ఇ క్షే తేలికగా కొంగర్‌ఎ కోవచ్చు. నికపాచు కరంగా ఉండేట్బు చేసుకోవచ్చు,

00 ఇందులో కాస్టిక్‌ మూరాలు అన్నీమనకఘు సర్వసామా న్యంగా దొరిశేవే భూడడానికికూడా అంత కొత్తగాఉండవు మామూలుగా కొంచెం సుద్దసుద్దగా తెల్లని గట్ట కాతిముక్క_లలాగా ఉంటాయి అలా గని వాటిని మనం బొమ్మరాయితీసినట్టు వట్టిచేతులతో ముుకో కూడదు ౨.” ల ఖం ముట్టుకుం శే తీ అనుమానంఎందుకు నుట్టుకుమూడు అనేనరిక్కి సుభద ఎదు రుగా సీసాలోఉచ్న “కాస్టెక్‌ సోడా కణికిని తీనుకొని చేతిలో పెట్టకుంది తగిలినంత మేరా కొంచెం చివచివలాకుతున్నదని [కింద పొర వేసింది భూచావా సార వేశా వేలి చెయ్యి మండుతోంది బౌబూ కశెప్పకూడదూ కా_న్త వెర్రి గాసుుల చానిలాగ ముళ్హుసుకునప్నను వెప్పుశానే ఇప్పుడు మండు తోంది ఎంచెయ్యను. అన్నది చిన్న మొగం వేసి ఫరవాలేమ.. పంపుడగ్గరకు వెళ్ళి చెయ్యి కడుక్కు. రె చెయ్యి చభంగా కడుక్కుని వచ్చింది “చూచావా సుభ చా ఒక్క అరనిమిమం. సేపు పట్టకునేటప్పుటికే నీచెయ్యి. "దురద గొండి అక ముట్రకున్నట్టు చివచివ లాడిందికదా ఇంకా కాస్పేఫు ఉంచుకుం కే చెయ్యి మండిపోయేది చర్మాన్ని మాంసాన్ని ఎముక నరకు ఈ “కాస్టిక్‌ సోడాల తిని వేసేది అందుకనే ఏటిని కాస్టిక్‌ పదార్థాలు అన్నారు ఇంతకంళశే ఆస్తమానం ముట్టుకున్నా చేతః ఎట్టి

ఎక "ఇలియడం కోసమే ఏటిని “ర్చాప్టిక్‌. * ూరాలు అన్నారు జకబ్లూ కొందరు వీల్లలు ఒక ఈడువాన్లే ఒక తరగతిలో చదువుపున్నారనుక్‌ అదులో కొందరు మహా మేధావులు, మరికొందరు శుద్ధ వాజమ్ములు అనుకో వాళ్ళనిసరించి చెప్పాలంటే వవంటారుకి” ప్ర పిశ్నం: ఇది. ఏమంటారో నేను వేళే చెప్పాలా ఏమిటి ? మొదటివాళ్ళిలి “గడుగ్దాయి. లంటారు, ంబోవాళ్ళని “ఒడుడ్ధాయి" లంారు” అన్నది నుభద వదో మహా తెలిసిన దానివలె ల “కాస్టిక్‌ సోదా ఈ “శాస్టిక్‌ పొలమ్‌ ఈ ఆెండింయి3నీ మామూలు గోడానుంచి మామూలు పూసునుుంచి తయారు చేన్తారు * “ఎలాగగిల అన్నది సుభద్య ఈ కాక్‌ సోడాక్సి "కాస్టిక్‌ పొటాష్‌కీ ఒక (పత్యేక లషణం ఉంది. అచేమటంశు సీటీ ఈ రెండింటికీ చుట్టరికం. కాన్త ఎకు[వ ౨ “ఆ సంగతి ఎలా తెలిస్రిదో అని అడిగింది సుభద “ఆజే నేనూ చెప్పాలనుకుంటున్నా. ఇపుడు. నేను చెప్పేది విను కాస్త “కాస్టిక్‌ సాటాష్‌” కాని కా్త “కాస్టిక్‌ సోడా ముక్క” కాని తీసుకుని శుభ్రంగా. పొడిగా తుడు ఆ తరువాత దాన్ని కాస్సేపు వట్టిగాలిలో ఉంచిచూడు ” “చూడడానికి ఇప్పుడు వ్యవధిచాలను వమవుతుుదో మీాశే చెప్పండి అని గారం చేసింది సుభద

92 “జే ఒకూతషణంలో పొడిగాఉన్న ఈ అెండింటిమోాద * తడి” "తేమ "పేకకన్నట్టు కనబకుతుంది చూస్తూ ఉండగా ఈ తేమ ఎక్కు ళు అవీ వవుతుంది చివరికి ఇవి మె్రబడిపోతాయి. నీటిని బాగా పీల్చుకునే ట్టు ఉంటాయి దాని ఆశారంఅంతా క8గవోతుంది వ్ర వమూంనఫవు “ఇలా ఎందుకుజరిగిండి! ఒక్కవీటిశ్తే ఎ దుకుజరగాలి! మిశతా వాటికి అనలు ఎందుకుజరగదుి అటూ (వశ్నలవ కాన్ని కురిపిం చింది సుభది, “ఎందుకంకు ఈ మౌోరం గాలిలోఉన్న నీటిఆవిరిని పీల్చుకుని చానిళలోకలిసి (దావకమైపోయింది “ఎవ్వరైనా ఈదాొవకంలో చెయ్యివెడితే .. అన్న దిసుభద) కొంత కతూవాలాన్ని, పొంత బెదురు నూ నూదీస్తూ “చూడు. సందేవహాంటేనికి ఆమనో ఆ పక్క[ీసాలో ఉన్నచే దీని చా్రొవకం క్ష కర్రి చెయ్యి మంకుతుంబేమో ”" ఫరవాలేదు చూకుి” అనగానే సుభద) కాస్టిక్‌ సోడా (దావకింలో చెయ్యిబుంచి వెంటనే పైకితీనివేసింది “ఇ చేఎటుడీ చెబ్యుఅంతా ఇలాగ నబ్యరాసుకున్నట్టు జిగ్దు జిడ్డు అయిపో బం దేమిటిోోఅని ఆక్చ ర్యాన్ని వెంబుచ్చిందిసుభద) “సుభ్యడా అసలు మననబ్బు "దేనితోచేస్తారో కెలుసా+ ఇలాంటి “మోరంితో చే తయారుచేస్తారు. అ)దుకజే సబ్బులాగే ఇదికూడా జిగురుగాఉంది అంతేకాదు సబ్బును నోట్లో వేసక్సుళు వగరు వగ ళా

09 రుగా అదోలా ఎలాగఉంటుదో ఈ *షోరం కూడా అబేకుచిళో ఉంటుది

అబుకే రసాయరిక వేశ్తలు ఎవ్వరూ ఈ కాక్టిక్‌ షా రాన్ని రుచిచూచి దానిలక్షణాంను నిగ్శయిం చకుు ఇందాక చెప్పెను లిట్బన్‌' "పేపరు ఇతరఆమూలతోకలిసి ఎలాంటి ఉప్పు వర్చరున్తుంది ఆన్నవిష యాలనుఒట్టి ఒక ఉప్పురాయి వజాికి చెదివో దాని నిరాస్రణ రహన్యంవమిటో వెళానికులు చెప్పినేశ్తారు

రాపో వాతో

ఇదిగో ఇక్క-డ నీలం లిట్టున్‌ కాగితంఉంది అదిగో ఆనీసా లోది ఒక ఆమం, దీన్ని తీనుక వెళ్ళి అందులో పడవెబ్యు. ఆతరువాత ఆ మార్చులు వచ్చాయో లేదో చూచి ఇెప్పు సుభద్రా *

“నలే అనే ,.. ఇచేమిటి ఇది ఎరగా మారిపోయింజే అయితే ఇందాక మిరు ఇెప్పింది సరదాళోసమనుకున్నాను శైెశే నన్నమాట”” అని మేలవళాడి మెచ్చుకున్నది సుభద)

శ్చాను ఆక్రాొతం లీసి దాన్నే-ా అలా ఎరుపెక్సినబే--

==, 9395 ంీ లి ఆ ప్రక్క నే ఇందాక నువ్వు వేలు ప్టైన తరం వీసాలో. పడవేసి మూడు వమైంది సుభడా?”

“ఇది మరీచిత)ంగా ఉంచే ఎర్ఫకాగిశం నీలం రంగులోకి మళ్లీ మారిసోయింది బలేబాగా ఉందండి” అన్నది సుభద)

“ఇచేమి” ఇంకా చాలా ఉంది వీటికంగతి కాక్‌ మూరాలు ఇతర అమాలు ఒక్కచోట ఎప్పుకూ కలిఫివు-డవు ఉండలేవు ఇ "రెడూ కలిశేసరికి ఆెండింటిలోనూ కూడా పరస్పరం (టబహట్టిండ మైన మార్పులు కలుగుతౌయి ముందు చుుయి “ంయి మని చుకచురలాడి నట్టంటుంం నీసా వేడె్కపోతుంది ఒకశాని శకిని నురొకటి తెంచి నెయ్యడానికి “లెండూ ప్రూయల్ని స్తాయి చివర కు ఈ రెండింటిలో

ర్క వవోఒకటి పూ రిగారద్దయిపో యేవరకు ఈరణనొణధ్వనిొ ఇలాగే ఉంటుంది ఆశరువాత ఆంతా (_పశాంతంగా ఉంటుంది

ఈవిధంగా ఒక మొరం ఓకలమ్షం పరస్బరం కలిసిపోయి ఉప్పు తయాంంది దీనికి ఆటు మోరలత్రణాలూ ఉండవు ఇటు అన్లులక్ష శాలూటించవు ఈ ఏర్పడడాన్ని రసాయనిక పరిభాషలో “న్యూ ట ల జేషన్‌ " ఆంటాకు

అంశే , * వమిటండీో అన్నది సుభద్ర) సవాజమైన కూతూ వాలంతో.

*వన్వా లేదు ఒకచానికొకటి తమ తమ స్వంతలకుణాలను కోల్పోయి. వమా సంబంధం లేనట్టుఉందే ఉప్పును తయారుచేయడం ఇంతకీ మనం మజ్జిగ అన్నంలో వేసుకుంటాము, కూరల్లోకీ పచ్చళ్ళ లోకి అన్ని వంటలలోకి వాడతాము “ఉప్పు - మామూలు ఉష్పు- ఎలాతయా ర 0దో తెలుసా

“తెలియదు చెప్పండి" అన్నది సుభద

డీదజహరికాన్టుం- (ఇంగ్స్‌షున మై్యడోల్లోరిక్‌ యానిక్‌) ఈ కాస్టిక్‌ సోడా కలి స్తే మనవంటకాలకు రుచిఇచ్చే ఉప్పు తయారైంది”

ఈ రోజుల్లో వలెనే ఆ రోజుల్లో, జంకే హం్రీ జేవీ కొలంలో ఈ * కాస్టిక్‌ వెరాలు'. లేబశేటరీలలో ఎన్నో ఏధాల ఉపయోగ పడేవి బేబళేటకీలో పని చెయ్యడానికి వచ్చే (పతివారు -కొత్త వంట ఇంటిలోకి మిరు వెళ్ళిలేముందుగా పప్పు; ఉప్పు చితపండు వైరా అన్ని ఎక్కడ ఉన్న య్యో తెలుసుకున్నట్టు - ఈ కాస్టిక్‌ మూరాలను గురించి తెలుసుకునేవారు నర్వసాధారణంగా ఈ మూడు శౌరాలను ఎందుకో అందుకు ఉపయోగించనిరోజు ఆంటూ ఉండేది శాదంకు నుశ్వునమ్ము సుభదా

లి పాపం ఆ రోజుల్లో ఈ కాస్టిక్‌ మయౌరాలు అతుకు ఇక వ విధం గాను విడదియ్యడానికి ఏీలులేని ఏక పదార్థాలో ని అందరూ భావిం చేవారు వీటిసంగతి మూస్తే, ఇవి అన్నింటితోనూ. కలిసిపోయీవి కాని ఏటి అనలు స్వభావం వమిటో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నం జరిగినా దీనిని మూల పదార్థాలుగా వి న్లేషించడానికి ఆ కోజుల్లో ఎవ్వరికీ అంత అవకాశిం లభించలేదు అందుకనే లోహాలవల గంధ కం భాస్వరం వగైరా లోపహోలు శానీ ఇతరాలు, వె బ్ఞానికులు కొత్త గా కనిపెట్టిన (అక్సి*న్‌, హెదోజ౯లొ నై్యటోజళ్‌ ) ఆమ్లజని కదబిసి, నతజని వంటి వాయవులన ల ఒకే మూలపదాన్ధాంని అనుకుంటూ ఉండేవారు కాని చేవేమా(తు తనకు లభ్యమైన విక్యుచ్చ్భక్షిని ఉపయో గించి తనక్తు ఆతిపరిచయ మైన ఈ క్షూరాలను వాటి మూల పదారా లుగా విడగొటడానికి ఎమెనా వీలు ఉంటుంబేమో అని పట్టుదలగా ఆలోచించి గతి ప్రయత్న మే చేశాడు ” వ్వ “వశాము? అని అడిగింది సుభదు, పం చేశాడా విను ఎలె శ్రీక్‌ కరెంటును ఉపయోగించడం వగ లు "జిగాలంనీ కనిపె%న పటరీలోని చిన చిన్న అనపడాగాల అణువులతో నహ “రాసాయనిక పదార్థాలు వాటీ మూల వడా న్రాలుగా విశ్షైమీంప_డడం చూచాకుగా ఇదివరకు అప్పుడు తట్టింది మనవాడికి ఈ ఊవా గట్టిగా ఆలోచించాడు ఇప్పుడు మనం అవి భాజ్యమ్ములై న మూలపదార్దాలని భావించే అ నేకవస్తువులు * ఎలక్ట్రిక్‌ కళింటు" ఒతి డికి అగలీకపోవచ్చు నని భావించాడు ఈ ఆలోచన రావడ మేమిటి ఆలోచించడ మేమిటి, ఆచరణలో పెట్టివెయ్యుడ మెమిటి అన్నీ ఒక్కసా-కే జరిగాయనవచ్చు మెటనే గంధకం భాన్వరణ బొగ్గు తరాలు మగ్నీసియా సున్నం మిట్ట వగైరా పదార్థాలలవ్షణాలను సూత్మ్యంగాపరిశీలించడం వారం

$06 భింవాడు ఒకదాని లకతుణాలతో మరొకదానిని పోల్చీచూడదంకూడా పారంభించాడు ఇప్పుడు ఇవిఅన్నీ మూలపదాన్ధాలా! కాదా!+ అవి మూలపదారాలు కాకపవోళలే మనకుతెలియకుండా అవి వయీ మూల పడార్థాలతో తయారయ్యా! కనుక్కోవాలి అని చాలాసేపు తనంఠ్‌ తాను మిధనపజ్డాడు “ఐది బలేసనమన్య నిజంగా ఎవ్వరైనా కాన్త జూగిత్తృగా ఆ లోచించి పరిష్కరించద్తోపిశ్న ౫ అన్నగిసు భద సమస్య కా రిన్యాన్ని ఊహించుకుం నా ఆనేక కశారణాలచేత దేవీ మ్యగుగా కాస్టిక్‌ చూరంతో తన పరిశోధ నకృషిని పార-భీ.చాలనుకున్నాకు అనేక సందర్భాలలో వీటిన్లో సృ్రయోగ (శాంపా.డ్స్‌) లత్షణాలు పావగట్రాయి అందుచేత బహుశా ఈ మైరాలన్నీ సంయోగద్యవ్యా లే అయివ్రుండాలని జిప్‌ ఊహించడం మొదలుపెట్టాడు ఇప్పుడు మనం మూలపదార్థాలు అనుకుంయిన్న వి, భవిష్య త్తులో పదో ఒకనాడు నిజానికీ సృ్రయోగ (దవ్యాలని బుజువుకాగల దనిి ఆంటోనీళెవాణర్‌ ఇదివరలో చెప్పినమాట నీకు జ్జుపకిం ఉందనుకుంటా ను ఆరోజున్లో లెవాయిజర్‌ అమాట బుజువుచెయ్య లేకపోయాడు. ఇతక రసాయనిక 'వేర్తలు అనాడు లెవాయిజర్‌ చెప్పిన డానితో పక్లీభవించకి లేకపోయారు. కాని అవాయిజర్‌ వంటి మహః మేధావి చేమమోసిన రసాయనిక విజ్ఞాని ఈ క్షారాల” బండారాన్ని బయట పెట్టడానికీ ఆలోచిస్తూ ఇవి నంయోగ దవ్యాతే అమి ఉండె వచ్చునని ఆనుమానించాడు కనుక ఇష్పుకు ఎవైతం ఈ క్రారాల” పన కనుఫో_వడానికీ ప్రయత్నించడం ఎండెనా సమంజసంగాడంది వాంఫీ చేవీ మొట్టమొదట శ్యాక పొటామొతో తన పరిశో ధినను (పారంభించాక అుదుకోస్త వన్ని నీటిలో కలిపీ ఒ॥ దావ ణం తయారుచేశాడు ఆతరువాత తనకి అసి ప్టైంటు గా డన్న

(13) నే ఎడ్భుండ్‌ ను పిలిచి రాయల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌ లేఒళేటకీలో ఉన్న ఎలెక్ట్రిక్‌ బేటరీలన్నింటిని ఒక వోట జే ర్చి వాటన్నింటినీ కలపమన్నాకు ఈ ఎద్భుండ్‌ జేవికి వేలువిడిచిన శుట్టంకూడా కాని అతనికి ఈ బేటరీలన్నింటిని ఒక్క చోట చ్చ్చేడు సాధ్యమని విచలేదు రాయల్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూమన్‌లో మొత్తం అరవై ఆముదు 'బేఎరిలుఉన్నాయి వాటి గో ఓకొటటకటటి ఆ'ం%ళాల చవర కల లోవావుపే ప్లు మెొర్తం నూరుఉన్నాయి* నాలుగుఅంగుశెల చదఠం కలవ 150ఇన్నాయి వఏీటన్నింఎని ఒక్క- చోట చేర్చుకంవ్ను వాలా శ కివంతనైన కె౭యిునసుంది దీనికాశిడికి కాస్టి”్‌ వొటా. నిలవ వానో యు వావి ఇ టఈు లేక 'ెబ్బతో ఆనలఎ మూలపదారాల కింద విడిపోశతవ్చ పవని చేసే యి భౌవించాడు ఆజా వెంటనే ఎమారంగు లేకు ౧ ౯ నంచ్శంగా పారదర్శకంగా ఉంశే ఈ ప చ్భ [

• క్రూరం... చ్రొవగాన్ని. ఒకదాంట్లో మ పోశాడు దానిలో ఆక్షగుక ఉంచిన ఈ మ గో కళాల్టుస్‌.. జెటరీ. రెండు తీగలనీ పడ కలో నా వేశాడు ( ఈ చ్రావణంలోనుంచి విద్యువృ_క్రి జాన్‌ గజి పువహించళానే ఈ తీగలమాద గగాలిబుక యడమ లు. గలు కనిపించాయి మరిజఒక్క- నివు షాని కళ్‌ కాస్టిక్‌ పొటా క్‌ శ విశేంణకు జేవీ ఉపయోగించిన టదావణం ఘతకుత ల డడం 'మొవలు సాధకం పెట్టింది వారింది గాలి బుఎంగలు రావ ఇందులో*అన్ని కన్న నున్నది డం జోరు ఆయింది. గబగచా వచ్చేను న! ప్టాటినం "నెగటివ్‌తీగ ఆెండవది న్నాయి పాజిటిన్‌తీగ దీనిని షాటినం శ (ం ళ్‌ ఖ్‌ ర మిపసడుక్న కాకం వమిటోపరీమీందానము. చజ్రావణంలోే

౮

కలిపిన మంచినీరు అన్న జనికిిండా ఉదజన్మికిందా విడివోతోంది చేవీకి ఎంతో ఆశాభంగం కలింది సనచశే ఇంకా వం జరుగుతుందో చూద్దాం అనుకున్నాడు

కానిపాపం ఎంతే సీష్టు వేచికూర్చున్నా వమిోజర*లేద అతి సక్తి వంతమైన విద్యచ్చి కక "రొటును వృపడం౦ంవ్యు ఈ దా"వణంలో కలిసివున్న నీరు ఉడజనికింది అమ్లజనికింద విడిపోయి౦ బేకాసి *ఛాస్టిక్‌ పొటాష్‌”మాతిం యధాతధంగా క్కు, వెదరకుడా ఉండి పోయింది *

“పాపం జేవీఅనుకున్నదొకటి వచ్చింది ఏరో కటి అయింబేమి టండీ అంతటితో నికుత్సావాపడి దిగులుతో ఆమానవుడు మాని "వేశాడా లేదా ముంయవెష్పుండి నేనుఅయిచే అతేవేసేదాన్ని సుమా అప్పుడు ఏంచేశాడుగి అని పృశ్నించింది సుభద్ర “వమిటి చవి వ్యెరివాడులా ఉన్నాడు రానిదాన్నిపట్టకు ప్రొకులాడు తాదొని అవహేళనగా మాట్లాడింది. ౨ దులోళొంత జాలికూడా లేకపోలేదు

సుభ్యచా అలు ళొ శ విషయం వది కనుక్కోవాలన్నా అంతే అలాగ ఎన్నోపప్రయోగాలు విషలమైపోతే చివరికి ఏదో ఒక్కటి లోక కళ్యాణప)ద 3 నది సఫలమువుతుంది అలాంటివి అనేక (ప్రయో గాలు చేరిలేనే సైన్సు అభివృద్ధి అవుతుంది. వస్తు తిత్వనిరూపణ వెయ్యాలం టే ఓవిక ఉండాలి, నువ్వుఆంకే ఓపిక తక్కువ అర్భకపు దానివి కనుక కాన్త కే నికుత్సాహ పడిపోతోను మరి జేవి అలాగా

వమా నిరుత్సాహ పడలేదు ఇందులో ఎక్కడో లోటుటేంది ఆలోప్ప మినదే శావచ్చు. ఆ్వచేత మీ చేసి చూద్దాం అనుకున్నాడు ౫ ఈమాటు ఏంచేశాడు! అని ఆస కని ప్రదర్శించింది సుభదే

చెబుతున్నా గా సీకుకలిపి (చావ చెయ్యవంవచ్చే ఈ

ప్య్థియోగం విఫలమైపోయి ఉంటుది ఆంశు ఇది పఫలఎకావడాని]

గ్ర నీరు ఒక ఆటంక మైనట్లుంది అంచేత నీరు లేకుండానే ఈ ప్రయోగం చేడ్డాం ఆన కున్నాడు అఖాగ అనుకుస్తి నీటిలోకలిపీ జడా్రావణం చెయ్యువం మానివేసి ఈ సారి వెచ్చబెట్టి కాస్టిక్‌ పొటామ్‌”ను ఇరగ బెట్టి పొయోగం చేయాలనుకున్నాడు ఇంటనే లేమ లేకుండా పొడిగా ఉండే “శాక్‌ పొటాష్‌ కాస్త తీసుకున్నాడు. దానిని ఒక స్లాటినం చెంచాలో వేశాడు దాన్ని ఒక చిన్న స్పిరిట్‌ దీపంమోద "వెచ్చ బెట్టడం పోరం భించాడు వేడి ఛాలదీమో అని ఇదివరశీ తాను తయారుచేసి ఉం చుకున్న వ ్రణవాయువుని ఒక నొట్టంపెట్టి ఆమంటలోకి ఊదాడు “ఇలా ఎందుకు చేశాడు? ఊదకపో శే వమి[ో అన్నది సుభద “ నుభదా ఒక్కసంగతి అడుగుతాను చెప్పు నువ్వు కంచరి వాడి కొలిమి ఎప్పుడైనా చమూళావాలి” ఆ అందులో వాదు గిన్నెను నిప్పుమోదపె శోలుతిత్తిని ఊదు తౌడు ఎందుకు కొలిమి గా ౯ మండడానికి జేవీకూడా సరిగ్గా అుందుకేఊోదాడు. ప్రాణవాయువు “రింత ఇాగా మండిస్తుందికదూ ఆంచేవే గాగావేడక్కా “కాస్టిక్‌ పొటాష్‌” కరగడానికి వీలుగా పొణవాయువుని ఊదాడు తెలిసిందా " వలే చెప్పండి ఇంకా వంచేశాడో?”ా 6ప్రా+వాయువుముు ఊదగా మంట బౌగామండింది. ఒక్క డు మూసనిముషాలు అయ్యేసకికి శాష్టి క్‌పాటామ్‌ి కరిగి చెంచా

100

అకుగున ఒక పల్బనిపారగావర్పడింది ఈ చెంచా ఒకకొనకు గాల్వనీ 'బేటకినుంచి. నచ్చే ఒక కళెంటుకీగని తగిలించాడు “అెండోతీగని ఎరిళా వేడెక్ళిపోయిన. చెంచాలో మరుగుతున్న “క్రూరంిలో పడ "వేశాడు

శల్చగా ఉన్న ఈ కాస్టిక్‌. సోడానుంచి మొదట్లో కొంచెంగా పొగవచ్చింది ఆ తరువాత అందు కోనుంచి నూదుల్లా మొన తేలిన -వీడిచేడి రజను బయటికి ఎగిరిపడింది ఈ రజను పడి జేవీ చెయ్యి పాపం శాలిపోయింది అయినా ఎలో ఉచేేకం?* తేక ధ్యానంతో వం- ుగుతవోంగో అలా శెప్పవాల్బ్చకండా తన్ను తానువ రిచి ేోయి చూస్తున్నాడు అందువల్హ తన సరీరం కాలిందన్న నంగతి గమనించ లేదు”

“పాసు. వమిటో్కో ఈ ైంఎస్పలకు మాలాగ వధోరశి పడితే అదే ఆనుకుంను, ఇంక్‌ తిండీతిప్పలూ అక్కదు వంటిమోద బక్పేఉందో నల్ఫే కాలుకోందో ఏమా 'తెలుసుకోరను కుంటాను బలే చితి మైన వాళ్ళ-డీ” అ ది సుభద)-జేవమిదా అఆతనిలాంటి పైంటి స్టులూ. మోద వళ్లు కాల్చుకు టున్నందుకు జూలినీ పర భ్యాశంతో వళ్లు మరిచిపోయినందుకు కించిత్తు కోపాన్ని పదగ్శిస్తూ

“మరి ఏమిటనుకన్నావు పోవు పెశ్చేటప్పుడు చెదర ఒక్కనూన్‌ చుక్కో,ో ఆవగింజో పడినప్పుడ్ను నీలాగ హంగామా చేస్తే పాపం 'జేఫీకి “బర్నాల్‌”. ఆయింటుమెంటు రాసేవాళ్లు అక్కడ ఎాళ్ళు ఉన్నారు ఇంవక్షీ అతని నంకళ్చ ష్‌ అట్టి వాళ్ళు ?లా కష్ట పడ్డా రంటే మనం ఆశ్చర్య పడనక్క_ర లేదు

ఆ సమయంలో దేసీ ఆళోచనల్తా ఒక్కళకు.. కరుగుతున్న ఆ * కాస్టిక్‌ పొటామి లో స్థాటినంతీగ మతచినప్పుక్కు ఇది ఆశలు మూల పదార్థాలుగా విశ్లేషింప ఒడుతుందా ? భేదా' ఈ వారి ఖ్స కలో

10] నీకు లేదు “చొఠరంి తప్ప ఈ చెంచాగో ఇఎశేనూ చేకు ఇది ఒక వేళ మూలపదార్థమే కాకపోతే దాని అనలు *రంగూోొ. ఏమిటో ఇప్పుడు బయటపడి తీరాలి లేదా ఈ కరుగుతున్న కూరంలోనుంచి కరెబు ప్రవహించకండానైనా ఉండాలి ?, " ఆంటూ జవిఫంగా జేవీకీ ఆకోచనలమాద అలోచనలు వస్తున్నాయి? పోశున్నాయి

మూస్తూండ గా ఆ కరుళతున్న తచొళంలో నుంచి విద్ను[త్చివా హాం వెళ్ళింది ఇదిగో మాడు. అని ఇం౨ికప్పు యాక్తపవేప్టై నంతోషం పట్టలేన ప్రగా శీక వేళాకు

6 ఎడ్మంక్‌ ఇలారావమ్య్య్యూంా. ఇదుగొ పంచం ఆది గప్ప కుండా విగ్లేపీంప .డుతుందనే నావమ్మకంో” అంటూ ఉత్సాహంగా అరవడం మొదలు పెట్టాడు

“అప్పుడు ఎడ్మంక్‌ వంచేశాడు?” ఆంది ఆాతవరకరు టఊోపి9 విగఒటి వింటున్న సుభద్ర) తావీగా గారివీలుస్తూ

వంచేశాడా ఈ కరుగుతున్న క్లూర్డ వైవవడునగున్న రజను ఎక్కడ తన కంట్లో వశాత్తుం ఆని; భ లజ్జాపముదా చ్ళకు చేశులు అక్షం 'ప్వ్టెకుని లోపలకు యా. ముక్కు వెళ్ళి చెంచాకు తగిలే టి గా శంద్రులాీకి తలవంచుకుని త కధ్యానంలో మాస్తూ నంబక్ష క లగ?

వెం షే ల

చూడగా చూడగా ఈ గ సష్ట మోయిన మ్య్యర్య లి పివాహ (పభౌవం కనపడుతున్నది క విం నందారళోొ మరుగుతున్న మోరం ఉిపరిశలానికి స్టాటిన తీగ ఎక్కడ తగులుతున్నుదో, ఆబిందవు దగ్గరనుంచి అందమయిన కుందనపు రంగులో సనన్ననిమంట కనివిం చింది కరెంటు పువహిస్తున్నంతసేపు అధిక మనోజ్ఞ వైన, అపూర్వ మెన ఈ మ-ట మంకుకూనే ఉంది కాని కరెటు న తణలో అప్పు చేక్తీ ఆ తమణంలో ఈ మంృటహడా ఆంతర్థానమైపోయి?ది

10౧9

ఇది అంతా చూవేసరికి జేవీ అసిస్టెంటు ఎడ్ముండ్‌కు ఎంతో అఆశ్చర్యమైపోయింది నోటివెంట మాట పెగల్లేదు అలాగే నిలబడ పోయాడు

“*దదంతా వమిటి ౪ అని అతికష్టంమోద అడగ గలిగాడు

ఆదా అది మనలను తప్పుదారి తొక్కించడానికీ ధద్శవేవం లోవచ్చిన ఒకానొక పదార్ధం ఈ కరుగుతున్న కక్రూరంలోనుంచి కరెంటు(ప్రభౌావంవల్ల * వదోో*ోమనకు తెలియని పదార్థం ఒయటకు వచ్చింది? ఒవాుశా ఈ స్థాటినం తీగ చివర కుందనపు రంగు మంట మండడానికీ కూడా ఇచే కారణమై ఉండవచ్చు. ఇంతకంళే చెప్ప డానికి వేశే నమి కనపడడంలేదు, ఎంత ఆలోచించనా ఇంతకీ .. ఆద్‌ వ్‌మిమైై ఉంటుంది! దాన్ని పట్టుకోవడం ఎలాగ ౨? అచ్చా ఎత బ్య్మురబడద్దలు చేసుకుంటున్నా వమి పాలుపోవడం లేచే ..” అంటూ తనధోరణిలో ఇెప్పుకుపోతున్నాడు డేవో

*అబేమిటో, ఆ కొత్తపడారం అంతూపొంతూ తెలుసుకోవడం వాలాక సంఆనుకుంటాను. ఇంతక 'లాంటిపచార ౦ వదైనాఉండా ౨ లేకపోతే హం ఫీడేవీ తనధోరణిగో ేనిజేదో. సేంకనకుని ఊహిస్తు న్నాడాః లేకపోతే ఆ ప్లాటినం వీగచివర కనువించినమంట రహస్యం వమిటిగి అని అడిగింది భద) జరుగుతున్నదంతా నమ్మడానికి వీలు లేదన్నట్ట.

“నువ్వ చెప్పినట్లు లేనిది ఊహించుకునే వాళ్ళుభూడా ఉండర పోరు డేవీకిపూర్వం కెంటును కనిపెట్టిన విజ్ఞాని లూజీగాల్వనీ పతి వై శ్లానికుడూ వదైనా ఒక్కపళూగంచేసేటప్పుడు అనలు నిజంగా అక్కడ వమిఉన్నదీ చూడకుండా తాను కలలుకంటున్న బే కనపడు తోందని భొవించచం పరిపాటిఅన్నా డు

ఒహుశా జేవికికూడా ఆ ఇంచాలో తానుభూ డడలచుకున్నదే కనసకులోంచేచూ

104 ఇల్గాగ ఈ (వ్రయూగాన్ని విసుగూ వీరాముబేకుంకా అనేక సార్లు మళ్ళీమళల్ళీచేసిమాచాదు. (ప్రతిసారికూడా శెటకీలోని పా ంటివతీగికి చెంచానుతగిలించి నెగటివ్‌ తీ*ని కరుగుతున్న *ెరంలో ముంచగానే ఈ 6క్రుదనపురంగ మంబ ,_పత్యత్ష మయ్యాది ఈసారి ఇది పనిశిరాదనుకని ఈ పెయోగమే తిరగ వేని చేశాకు అంటి నెగటివ్‌ తీగని చెంచాకు కట్టి పాజిటివ్‌. తీగని “కరుగుతున్న యిరం "లో వేశాను ఈసారి ఈ కందనప్త రంగు మంట కనపడ లేదు అంతవుదాకా మూలపడారిం అనుకున్న తెరు వవో కొత్తపదాన్థాల క్రింద విన్లేషింపఒడుతున్నట్టు కనవడింది వవో గాలి బుడగఖు చెంచా అడుగునుంచి మైకీవచ్చి ఎకచాని తరువాత మరొ కటి అక్కడ వంటో పడి పగిలిపోతూ ఉండేవి ఇవి * హైనోఎజన్‌” బుషగలులా కనిపించాయి కాని కుందనం రంగుతో వమండిర అకొత్త పదార్థం ఏమిటో ఎంత పియన్నించినా కనుక్కో లేకపోయానుజేవి పాపం ఐతే వరిచాని రవాస్యం చివరకు నల్లా 'తెలిసిందిఫి అని ఆడిగొంది సుభద్ర- ఒకవంక కుతూవాలాన్ని అఆపుకోలేక్క్‌ మరొక వాక డేవీ క్చషిపట్ల సానుభూతవిని (పదర్శిన్తూను యేల్ల (౮

ణా సంళటొ కుందనం రంగు మంట రహన్నాల్ని ఉఊఉపవీ ఎలా కనుక్కొన్నా ళో ఆ కాధలఅుతా మినోజ్నంగా ఉటు౨వ. చెబుతా విక సే అయితే చెప్పండి మరి” అన్నది సుభద్ర) 'రెట్రించిన శాతుకం ఫే అవ అక్హాబమమానం చలచలగా ఉంది శ్రవ్రేా వ్వచు ఇాగా పమతోంది ఆవేళ్‌ సొున్న జేపి ఇట్లో వాడావికిళా నాలుగు మొద్దలు మంచిమాట చేసుకుని లేఒ గేబరీకి వరు గత్తాడు ” ఓ న లుప్పుమూ మితు్రులంకరి ఇళ్ళిద్యర బాతాఖానీ కొదుతూ మోలాళ న్సైమ్‌ మరిచిపోయే చపీకి ఎన్నడూలేని హడావుడి ఇవాా ఎందుకు క గిం" * అని ఆడింది సుభద ఆంకృలో అన సళననో ఆ మ₹ళిమాలేదు ఈ కకుందనంరం మాట రవాస్యం "తెలు సుకోవడం కోనం బేవి ఇవ్వాళ మరొకసారి పియత్నం చెయ్య్యాలను ఫున్నాడు " “అయితే మొదటి ప్రయోగం ఎందుకు వీఫలమైపోయినట్హ. అంటూ సుభద్ర చెవ్పింబేదో నురచిపోయినట్టుగా మ ఖం ె్టైంది నీరు కలియడంచేత మొదటి (ప్రయోగం విఫలమైపోయిందను కొని శెండవసారి నీరులేవండా చేశాడు కాని ఈసారి ఇంకోళొన చిక్కు వచ్చింది అందుకనే మూశోసారి మళ్ళీ చెయ్యాలనుకున్నాడు “మరి రెండోసారి నికులేకుండా వేన్నే ఏమిచిక్కు. వచ్చింది అన్నది సుభద్ర స్ట

(14) 105 “అదా ఈ సారి ప్లాటినం గిన్నెలో మరుగుతున్న మోరం ఉష్ణోగ్రత చాలా ఎక్కువై. పోయింది ఇందువల్ల ప్లాటినం గిన్నెలో ఛద్మ వేషంతో పొత్యమమైన ఆ అపిచిత పదార్థం రవాన్యం 'తెలును కోవాలంశే నీరూ నివ్పూ (_పమేయంలేకఘుండా చేస్తే సాధ్యంకావచ్చు నని అనుకున్నాడు ఎందుకంచకు ఆ ఆపరిచిత పదార్థం (పత్యతషంఅయి అవడంశో నే కు దనం రంగుతో మండిపోతోందికదా ఆందకని అందు వల్ల నిప్పుగొడ వే శకుండా ఈసారి ప్రుయోగంచేస్తే తన క్మ్యమీ నఫ 0 కావచ్చు ననుకున్నాకు “డేఏి అనుకోవడం ఆమితే బాగా నేఉంది మనవు వెయ్యి కరగ బెట్టాలన్నా నిప్వుసెగ చూపకుండా పని జరగదుకదా అందలో “ కాస్టిక్‌ పొటాష్‌ వంటి దానిని నిప్పు ప్రమేయం లేకుండా కరగ "బెట్టడం ఎలాగ అనలు అది సాధ్య మేనా?” అన్నది సుభది ఒక విధమైన సందేవోన్ని మోబుచ్చుతూ 6చేపీక్షిక్తూడా ఇ చేసమన్య పట్టుకుంది. ఆలోచించాడు ఆలో చింవాడకు ఇంకా ఆోచించాడు అఖకుకి ఒక బులి ఆలోచన తట్టింది పోనీ ఈ ఎలక్ట్‌ 75 | "0టును మరుగుతున్న ఉతెరంలోనంచి పంపీంచక వో తే చల్లగామానూలుగా గడ్డకట్టన్ను ఉంచే కార్టిక్‌ పొటామ్‌ ముక్క లోంచే ఎందుకుపంపవించడాసి! (పయత్ని-చకూడదు అనుకున్నాడు ఆ ఆగోచనల్‌" ఓ హడావుడిగా రెండుముద్దలుమి) గి ఇకా చలిగా ఉండగానే మంచుకెరలు లయకముుదే లే శేట కి వాడా వుడిగా ఒయలు జేరివచ్చాడు అనలు అ_ళకుము.దు రాత్రే శపదో నాట్యం మాడడానికి వెళ్ళి బా పొద్దుపోయింతరువాక మూడుశంటయ ఆప్రా.తాలకు ఇంటికితిరిగి వచ్చాడు వ ఒకటి శెండు గంటలో శాస్త కోడి కునుకుతిశాడు.. ఇంతలో బుర9లో లూ ఆలో చన మెరిసి". వెంటనే నిదిలేచాకు బద్ధకం వదల నేలేకుు ఆలా "లే. శేఎకికీ వెళ్ళావ తాను తలపెట్టిన ప్రయో*ళం చెయ మొదలు

103

“టాడు అంతే ఎక్కడి బర్హకం అక్కడ ఎగిరిపోయింది మామూలు ఉత్సావాంతోనే పని మొవలుపోడు.. ఇంతలో ఎడ్మండు ఇనికి సాయం వచ్చాడు

ఇంతకీ ఇప్పుడు ఇతనికి పట్టుకున్న (ప్రధాననమన్య చల్ల గాజీండే ఈ శక్రాసిక్‌ పొటాన నుంచి కజెం,ను షంపడం ఎలాగా అఆఎ* ఎదు కం ప శ్వాక్‌ పొటామ వొడిశా వగా ఉండి గాజువలె, భాస్వరంవ లె కరెంటును ఎ)వహించ నిన్వద పింగ శ ముక్కూవల వన్‌ స్యు లేటర్‌ వలె వ్యవహరిస్తుందని జేవికి ఆంతకుముంబే గాగా తేలుసు అందుకనే ఇది ఇతనికి తీరని సమిన్య అయిఎది అందుకనే నీటెలోకలివి (దావణం చేశాడు అప్పుడు కరెటు ఆంద లేవన్న కాన్ననీటిని ఉదజని అపు జని కిద విశ్లేషించింది శాని అసలు గాస్ట్రిక్‌ పాశాష్‌ను ఏమి చెయ్య లేకపోయింది *

ఎంశ క లెంటు అయినా కాస్త కరుకుగాడ్‌ండే కాస్టిక్‌ పొటా మ్‌ని ఏమి వెయ్య లేక, చెప్పినట్టు వినే నిటిని వి కేషించి కూర్చుంది కదండీ పాపం క రెంట్నుకన్వా ఎవళ్ళనైనా “మెక్తని వాళ్ళనిచూస్తే వతేబుస్థి అన్నమాట” అని హోస్యమాడింది సుభద్ర _ వోనీ సీటి చైనా విశ్తేసించగలిగానని సంతోమషిద్దామంకే వీలులేకుండా. ఇతను పుట్టకపూర్వమే కెవాండిమ్‌ ఈ రహస్యాన్ని కనిపెట్టి వేశాకు కదా ఇంతకీ జేవి కనిపెటదలచింది కాస్టిక్‌ పొాటాషు రహాస్యం అందుకోసం అప్పుడు ఏంచేశాడు? ఆంది సుభద్ర,

“ఆంచదుకు సంబేవాంలేదులే ఇంతకీ చేపే వం చేశావో విను మరి *ట్రిగా ఉండే కాక్‌ పొటా.-మాద గంటలకొలది (ప్రయోగాలు చేశాడు. కాని ఫలితం వమి లేశపోయింది నీటిన్పర్మ 'లేకుండ్యా నీటిని దూరంగా ఉంచి కరెంటుకు ఎతబలమైంది పంపినా అది *శ్రాస్టిక్‌' పాంమ్‌ *” లోంచి ఇస్తడమే లేదు అలాని నీకు ఉపళెగాగించ్‌నా షీ వమి ప్రయోజనం తీకొపోయింది

107 ఆయినా వమిా నిుత్పాహూపడ లేదు శన పుయోగాలు మాన లేదు ఇక పుపంచంలో అన్నినంగతులూ. ఘరిచిపోయాడు కళ మూనీనా తెరిచినా ఎప్పుదూ ఏ విధంగానూ వినేషించడానికి వీలు ఇవ్వని తలని ఆ కాస్టిక్‌ పొటాప్‌ ముక్కే- కనవచేది వఏమైనాపలే శేను ఈ మైరాలు విశేషించి తీరాలి అని చేవీ పంతంవ్ట్టాకు. తాను చేస్తున్న ప్రయోగాలు విఫలమై పోయిన కొస్టీ దాని కృతం మాడాలన్న పతం నాశాతికి ఎక్కువై పోయింది బాప్‌క్షి ఆ గోచించినకొగ్తి కొత్తకొత్త ఊహలు బురిలోకి త్ర శస్పుకు వొచ్చాయి అయిళే వాటీవల్ఞ ప్రయోానం వమి వేకరోయిం దనుకో * “అన్యా వం కష్టపశుతున్నాడం” జవీ * అచ్నది సుభక) జాలిగా “ఆరునూరైనా నూరు ఆనైనా ఈ ఒ9హళ్ళిండం తంక్రిందు 'ల పోయినా గడ%టుకువొాయిన ఈ మోరపు ముక్కలోనంచి కశెం లా 6౨ 6౬ టును పంపితీ రాలని మరోసారి. కళ్చించాకు ఎడ్భుండ్‌. ఇంకోసారి పియత్నచేసి చూద్దాం ఇంకాస్త “ఫొటాపొ ముక్క తెచ్చిపెబి అన్నాడు జేవ కొ త్తఉత్స్బాహాన్ని 'తెచ్చుకుటూ ఆంతట ఎడ క్‌ జూడీలోంచి పొడిగాడఉుజే “కాస్పిక్‌ వొటాషో ముక్కను తెచ్చిపెట్టాకు కాని ఈ పాటా ముక్కని బేటకీ ఇగటీవ్‌ తీగతో కలివిన స్టాటిను పలకమిోద పెట్ట యేమందు జేవీ ఒక్క నిమశంసేపు దానిని గాలిలో ఆలాగ ఉుచాకు ”

10 “ఏందుకు!” అన్నది అర్థంకానట్టు సుభ 1ఏడు కా? కాసిక్‌ పొటాప్స్‌ శ్వాక్‌ సోడా ఈ రెండింటినీ ళు శాన సేపు గాలిలో ఉంచితే, అవి గాలివోనుంచి తేమను పీల్చుకుంటా యు చెప్పాను జ్ఞాపకం ఉంచా!”

కళ ఆ వ్‌ీ

“జేవికి ఈ నంగతి ఆంతలో ఫ్టాపకం వచ్చింది పొడిగాడండే ఈ కాసిక్‌ పొటామ్‌ను గాలిోోనుంచి ఈ సారి కాస్త తేమను. పీల్చు కోనిదామనుకున్నా డు బహుశా కళలెంటును లోపలికి ప పడానికి

యి చాలినంప ేమను పీల్చుకోని స్తే సరిపోవచ్చు నని పైకి గట్టిగా అనుకున్నాడు. ఓక్క నిముషంసేపు గాలీ ఉంచడంవ్న అది వీల్చు కే తేమ కాస్టిక్‌ పొటాష్‌ విశ్లేషణకు అక్తురాదనుకున్నాడు*ో

పాపం ఈసారి అయినా నఫలీకృతి మనోరధుడయ్యాడా 1" అంది నుభద)

“ఆహా నిజానికి ఇదీ చాలా తెలివైన ఆలోచ! ఎందుకం కే ఇది శేవలుం పళ్ళతో చాంివణం చేసినా ప్రయోజనం ఉండడం. లేదు అలాగని శుభఫుగా తడిలేకు డా పొడిగా ఉంచినా పనికి రావడ *లేదుం ఆందుకని తడికారు.డా పొడిశాకు.డా ఉండే ఈ మధ్యస్థదశలో ఈ అద్య | శ ష్మయోగం పయ్యదలచుకున్నాగు

కాస్టిక్‌ పొటాష్‌ ముక్కని జేఏస్లాటినం పలకమిద పెళ్లే నరికి పొటాష్‌ మిద నన్నని నీటిపొర నక్పడి ఉంది అప్పుకు ఈ వొటాష్‌ ముక్క_మిద ఇంకోస్తాటినం తీగనిపె్రి ఫర్వూ్యూట్‌ పూర్తి. చేశాడు

అృతవరకు "వెనుపరిగిపోయిన కశెంటు ఈసా) పొటావనుంచి ప్రవహించింది

100

గట్టిగా రాయిలాగా వుండే. ఈ పొటామీయ క్రారంముక్క- మైనుంచి కిందకంటా మెల్లి మెల్సీ గా కరిగిపోయింది

ఇది చూసేసంకి బేవీకి సంతోషం ఆగలేదు ఉ జేక౦ంతో మనివీ ఆపాదమస్తకం వణికి పొయ్యాడు (ప్రయోగం జరుగుతున్నంత సేపు ఏమి అవుతుందో అని ఆలాగ ఊోపెరి బిగబట్టి తదేక ఛ్యానంతో చూస్తూ ఉన్నాడు లోహంతో కలిసిన చోటునుంచి అంతవరకు అవిభాజ్యంగా ఉన్న ఈ శ్రైరం మెల్లిగా కరగడం మొదలు పెట్టింది మెల్లిగా ఒునబుసమ నే రొద బయలు బేరింది .

తణాలు యుగాలుగా గడిచిపోతున్నాయి. ఇంతలో పహరా త్తుగా చిన్న చప్పుడైంది ఏదో (వేలినట్టు అనిపించింది వంజరిగిందో మభూద్దామనే ఆదుర్షాలో ముందుకు వంగుతూ జేపీ నువ్వుకూడా చూడమన్నట్టు ఎడ్భుండును మోచేతితో ఒక్కపోటు పొడిచాడు

“ఎడ్భుంక్‌ =... .ఎడ్డుండ్‌ *. =, చూడు, భూకు ఎడ్మండ్‌ * అంటూ మెల్లిగా నొణిగాడు

కరిగిపోతున్న పాోశాప్‌లోనుంచి బుడగలు వస్తున్నాయి చూస్తుండగా అవి ఎక్కు-వై పోయాయి ఈ కరుగుతున్న ద్రావకం అంతా తెటికిల పడుతున్నది దీనికింద స్తాటినం కలకమిద చిన్న చిన్న ేణువులు కరుగుతున్నతమారంలొ నుంచి వస్తున్నళట్లు కనపడుతుంది ఇవి వెండిలాగాధగధగ మెరు సున్నాయి చూడడానికిపాదరసం రేణు వు ఉన్నాయి శాని వాటిలీకు “వ్యవపళరం ఆఅంతాచూ స్తే వేగా ఉన్నట్టు కనిపి స్తున్నది ఇందులో కొన్ని టేలిపోయాయి మరికొన్ని కను పంచిన వెంటనే అఆంకరానమెపోమయాయి. మిగిలినవి అలాగే ఉండి వోయాయి మొదటో మ్‌లమిల మెరిసేవి గాలి తగి లేసరికి కగ్గిఫోలే వి వీదో తెల్లని పొరవాటిలూద వర్పడేది ఇదంతౌచూ్తే కానిక్‌ పొటాష్‌లో వదో ఒక లోవాం ఆంలేరీ నంగా ఉన్నట్టు కనబడుతుం3 ఈ తృణం వరకు ఇట్టిది సంభనమని ఎవ్వరికీ అనివిచనే లేదు ”

110

నిజమే, రయ్ముయ్య డేఏ ఇప్పటికి కృతార్జుడెనట్టన్నాడు ఇంతకీ ఈ ఫొ త్తి లోవాం వమిటి? అప్పుడు జేవీ వమి చేశాడు * ఆని అడిగింది నసుభద - సంలోవం ఆశ్చర్యం సంతృవ్వ్రీ సంగభమం అన్నింటినీ ఒక్కుమ్మడిగా ముఖంలో దూవిస్తూ

కర్తాన్స డేవీ ఇప్పటికి నిజంగా కృణకృత్వుకయ్యాడు, [న చూడగానే వీచ్చివాడిలాగా ఒక్కసారి ఎిరి గంతు వశాడు సంతో పంతో ఆ ఆనండాన్నిపట్టలేక లేబలేటరీఅంతా అటునుంచి ఇఓూ ఇటునుంచిఆటూ జోరుగా పవారుచేశాడు దోవలో ఏ అడ్డంవస్తోందో చూచుకోలేదు ఇతనినడక అదురికి ఎదురుగాఉన్న "మెళ్స్‌నుంచి వదో కిందపడిపోయింది. ఒక ఖాళ్ళీగాజుకూజూ ఎదురుగాడన్న ఇనపస్టాండుకు తగిలి 'వెయ్యిముక్క్‌లుఅయిపోయింది ఈ గడబిడ అంతాచూచి ఏమి కొంపముని'0దో ఆని ఒకమూల నీసాలోకి మంచినీళ్ళు పట్టుతున్న బంటోతుకుర్యాడు (పాణాలు గున్పిట్లో పెట్టుకొని అనీసాలో అలా గడగడలాడుతూ ఒయటిక్షివచ్చేశాడు *”

“అందులో ఆశ్చర్యం వమిలేను లెండి ఎప్పుదూ తానేమో తనపనేమోగా ఉంటేవాళ్లు హడావుడిగా కాస్త అటూఇటూ పరుగె త్తితే ఏం కొంప మునిగించోరా వాబూ అని చూసేవాళ్ళందమా అనుకోవడం సహజమేో అన్నది సుభద బంటో)తు క[రవాళ్లి వెళక వేసుకువస్తూ

“సే ఇఇతలో జేవీ “పహుషార్స్‌ హుషాక్‌ ” అంటూ పెద్దగా అరవడం మొనలుపెట్టాము. ఓ జేవీ నువ్వు అదృష్టవంతువువిరా నాయనా. చివరకు కనుో్క_గలిగావ్ర” ఆంటూ తన్నుతానే అభినం దించుకోనడం మెదలు పెట్టాడు వెంటనే ఆకందం పట్టలేక ఎడ్మం డును కౌగిలించుకున్నాడు *ఇఒగ బా ఊవీరిసలుపకుండా క దించి వేశాడు ఆ బల్ల వగరనుంచి బరబరా ఈడ్చుకు హోయాదు

111

“క లెంటును ఇంక్‌ ఆపివేయవయ్య్యీ మహానుభావా మనకు కావలసింది వీవో మనకు వచ్చింది. ఇంతకీ ఇప్వాము చునం చేసిన ప్రయోగం అకం ఏమిటో గమనించావా ఎడ్డుంక్‌ అన్నాడు జేవీ ఖి

ఎ౨హా భూచాను హంఫీ ఇందుకు నిన్ను మవల్ఫూర్తిగౌ అభినందిస్తున్నాను” అన్నాడు ఎష్బెండ్‌

మళ్ళీ వమూమూలు మని అయ్యేసరికి జేవికి చాలాసేపు పట్టింది ఎన్నడూ అనుకోనటువంటి ఈ అపూర్వ విజయం చూసేసరికి ఆరనివళ్ళు పరవశమైపోయింది

“బది ఇంకా (పారంభదశమాత్రమే మరి ఇశర మూల పదా రాల సృగతి ఏమికి”? మనం బాగా ఆగోచించి వాటికూపీ తియ్యడా యఖ నికి గ్య ప్రయత్నిం చెయ్యవలసి ఉన్నది ఇంతకీ ఇప్పుకు ఒక్కనంగతి స్పష్ట్రమైపోయింది గాల్వనీ కశెంటు థాకకి వదీ ఆగలేను ఇది ఉప యోగించి ఇంతవరకు అమలులోవున్న కెమిస్ట్రీ " ఆఅంతనసీ మనం తారుమారు చెయ్యాలి . అంఓరా ఏవేవో అలోచనలు చెచ్క్చేస్తు న్నాడు ఎపీ”

“బతేవాడే. వతఆశక పాపం ఒక్క కాస్టిక్‌ పొటామ్‌కూ! తియ్యడానికే ఇంత సతమతం కావలంినచ్చించే యావత్తు రసాయ నికళాస్తాాన్ని "తారుమారుచేని వెయ్య్యూల ౦కే ఇక ఎంకళకష్టపడాలో

అదా ౦ మరి* అన్నడి సుభద్శి డేవీది గొం తెమ్మకోంక అన్నట్టు ఇంక ఆరోజున బేవి సంలోషానికి పట్టపగ్గాలు "లేకపోయాయి ఆ .౦తోపంలో ఇంక జేజే వమా పొతోచలేదు మనవాడికి ఈ హుషారుశా న్న తగింతరువాత తన బలదశరికి వెసి కూర్చుని “రిశారు బుక్కు పిసి చూవభాకు వీగో వై ఉత్సాహంలో ఆరోజన

112 తౌనుచేసినదంతా గబగబా అందులో రాసేశాడు ఈ రాయడంలో క్‌రా అ నేశచోట్ల ముద్దలు ముద్రలుగా వడిపోయింది పాళీలకు పాలీలు విరిగిపోయాయి ఆ తరువాత గబగటా చేతులు కడుక్కొని ఉచై ఛ స్వరంతో పాడుకుంటూ లేబశేబకీనుంచి బయటకు ఒయలు చేరాడు,

పీధిగుమ్ముందాకా వెళ్లేసరికి వదో జ్ఞాపకం వచ్చింది గికుక్కున వెనక్కి. తిరిగాడు. బల్లదగ్గరిక్‌ వెళి. రికాష్ట్రు పుస్తకం తీశాడు ఈ (వయోగాన్ని వరించిన వేజీలో పె అఆత్షరాలలో రాళాడు

“మహహాజ్జలమైన పాయోగం * ఇది అని

వమిటీ వెరిఉ త్పాహం ఇతనికి” అంది సుభద్ర నిజానికి ఈ రోజున డేవీ ఇంత అతి సంలోపషంగా ఉన్నాడం శు

అందుకు ఎవ్వరిసీ మనం నిందించవల[న అవనరంజేదు ఎందు -౦ే ఎలాగైనా కాస్టిక్‌ మౌరాలము విశ్చేషి-చాలని ఆనేక మాసాలనుచి తాను కలలు కంటున్నాడాయ్కె అనేకసాస్ట (పపయోగాలుచేస్పి చేసి నిరాశ ఫే వినుగ్నత్తివోయి ఉన్నవాడాయె హరాళత్తుగా ఒక్కసారిగా తాను చేస్తున్న (పయోగాలు సఫలమై తనకల సార్ధకం ఆయినష్పుడు ఇంతవరకు అవిభాజ్యమని అందరూ అనుకుంటున్నది తన చేతిలో విభజింపఒడిశష్పూడు ఇతనికి ఇంత ఆళందం కలిగిందం 1కు అందులో ఆశ్చ ర్య మేముంది సుభదా

వెటనే మూలపదారన్ధాల” పఃీ లోంచి కాస్టిక్‌ పొటాష్‌ ు త్త చేరును కొట్టి వేశాడు దానిస్థానే ఇంతవరకు ఆపరిచితంగా ఉన్న ఈ సరి కొత్త మూలప దార్థం "బీకు చేర్చాడు కాస్టిక్‌ పొటామ్‌నుంచి వీనిని విడదీశాడు కనక ఈ కొత్త పదార్తానికి “పొటాసియం అస 'వేరుపోలడు ఖి

ఆలీ

“అయితే ఈ పొటాసియం లవ్రిణాలు ఏమిటండీ?” అన్నది సుభద్య అం క్రితో

(15) 123

“విను వింటూంళకే అదే "తెలుస్తుంది, మొదటి నుంచీ జేపీ చాలా చురుక్రై నవాడు. ఇక శ్ర సందర్భంలో అపారమైన అపూర్వ మైన ఉత్సావోన్ని వదర్శించాకు ఈ కొత్త పదార్థం లక్షణాలు వమిటో తెలుసుకోవడంకోనం చాలా సేకరించాలనుకున్నాడు. ఇందు కోసం చాలా కష్టపడ్డాడు ఆయితే -ఈ సేకరణ అనుకున్నంత "కేలికగా జరగలేదు ఎందుచేతనంకే ఈ పొటామీయంకీ చాలా విచ్చిత లక్షణాలు ఉండేవి అన్నింటికిన్న మొదటి విశేషం ఏమిటంళే ఇది ఎప్పుడూ పరిశుద్ధంగా ఉండేదికాదు దొరికేదిశాద. ఇళ్ల కచిపి చేది న! మాయమైపోయేప్‌ ఇతర వసువులతో ఇశ్తే కలినివోయేది ఇది సహజ స్వరూపంలో చికకాలం ఉండేటట్టు చెదు డం డేవికి పెన గండమైపోయింది కరుషతున్న పొటామ్‌నుంచి ఇది వచి నవె.టనే మండిపోవడమో, వేలిపోవడమో జరగకవో తే గాలి తగలగానే దీని స్వభోవం అంతామాగివోదిే ది మాస్తూండగా నే దానికీఉండే నిగనిగ అంతా పోయీది వవో తెల్లని పూత పూసినట్టు కగ్గిపోయేది ఈ పూతని గోకి వెయ్యడానికి ఎన్నిసార్లు ప్రయత్నించినా సమా లాభం లేకపోయేడి ఒకసారి గోకి వేశామనకోో మళ్ళీ వెటనే సిదం, చూస్తూండెగా ధగధగా మెరిసే లోవాంమిద ఈ పూత సిద్ధమయేది వ.8కొంత సేపు ఆయ్యేనరికి దీనిమాద తేమ'వేకువడే3 (కమంగా వెండి లాగా మెరిసే ఈ లోహం మాంనం ముద్దలా 7 మెత్తగా బూడ్‌ద రంకుగా మూరిపోయ్‌ది ౯

“మరి దీన్ని చేతో ముట్టుకు చూస్తే... అని అడిగింది

లం ట్టి ళ్‌

సుభద్ర)

“ఏమిలేదు ముట్టకుచూస్తే ఇది మళ్ళీ ఇందాకటి. కాస్టిక్లా పొటాష్‌ తప్ప మరేమో శ్రాదని మనకీ వెంటనే తెలుస్తుంది నబ్బు లాగా జిపరుజిగుకుగా ఉండేది వారలిట్టన్‌ కాగితం పడక్కీ నిలంగా మారిపో యీరి,

క్షే దీన్ని ఒ) చూస్తే ఈ పొటాపీమూనికీ పాణవాయువుకి (పాణ లి శహమని ఇది పెకి వచ్చీరాగానే ఆమ్లుజనితోను గాలిలోని నీటి న! పా సె ఆవిరితోను కలిసీ మళీ వళామూలుగా కాక్‌ పొటా._. తిరంగా మా.సోతున్నదని మనకు నృస్రమవురున్నది * శేవీ దీన్ని ఎలాగ చావాడంి ఇ రీ అంం సడి వలాానా ద్‌మ్సి గ్యస్వమావం ఛో ఛదవరచాల నే కుళచభూహలం తో ఈ ఫొటాషియం ముక్కని లీస్‌ కు వెళ్ళి మంచినీస్ధలో పార వేగాడు అప్పుచెమైందో చెప్పగలవా సుభ్యదా * ఎమవుతుంది. అన్న లోహపు ముక్క_లలాగానే ఇదికూడా స్‌ అకుగుకుమునిగిపోయి ఉంటుంది కాక మూ”ొకలాగ ఎరగడానికి అవకాశిం ఎక్క 3 1* అన్నది సుధద “మాగా పావు జవీకూడా అలాగే అనుకున్నాడు అంతవరకు అత నికి పొసిన లోవా లన్నీ నీళ్ళలో మునిగేవే ఇదిళూప మునగక వం చేస్తుంది అనుకున్నాడు కాని ఆలా% జరగలేదు ” మనలేం అబ్రుది అన్నది సుభద) నం్యభమంగా “ఎమైొందా. నీటిలో మునెగ డాసికి బదులుగా ఈ పాటాషీయం నీటీమిద తేలుభూ బజ్‌ జొమని పెద్దశ్నేంచేస్తూ గుండొంగా తిరగ ఇం మొదలుప్మెంది లిరితిరిగి పెద్ద చ ప్పుడులో రప్పుకునిపేిలిండి ఆ పొటామీయంకుపై న కిందనంరంగు మంట మలళ్ళీక నపడింది పాటా మీయలో*ేహం (క్రమ॥ ముగా చిన్న గై పోతోంది మంటమాత)ం చివరి ఎవరు ఆలాగే.ఎంండింది చినకకు లోవాముతా కా?కపా ర్‌ లు 'షేిరింగా మారిపోయింప్‌ నిళ్ళలో కరిగిపోయింది

క్‌ కీ" ఈ పొటాషీయలోహాన్ని మరికా_స్తముక్క శీసుకొని మన్ని పడవేశాడు నీళ్ళలో ఈసారి ఆది గిరగిరా తింగిపోకుండా నందు రూ ఉండగానే దానిమోద ఓక శోధననాళికను బొర్లించాడ. అందలో చేరు కన్న నీటిలోనుంచి కొన్ని గాలిబుకగలువచ్చాయి.. చివకు పనీ తృంచిచూడగా ఆ గాలిబుడగలు డీనజని అని "తేలింది ఎందులో వేనినాసకే ఈ కొత్త న లోహం *గొషవి చెయ్యం (ప్రారంభించి = చివరకు మందేది కొన్నిపడాగాంలో వాం. వ ఖి

న్‌ మెడలకుండా ఊరుకున్న కు ఊరుకునేది తక లే శాని కొంతకాలం గ వచేసరికి ఇతర [కా _ ఎ. పదాన్ధాలన్నింటిని అందులోనుంచితిరిమి నితో, ( చేని వాటిచోటుని తౌను ఆక్రమించు క్ష “అరగ్చీవాడు _ఒంకు లాగా, న్‌ లో పొటామియంలాశవోన్ని న్‌ అన్నమాట అది సుభద్ర, పొటాషి

వడం తరగదు పానంంచింది యంకొంయమె బుద్ధిని వెక్కిరిస్తూ అంపట డేన్‌ చానిమీద. ఒక శోధన “అమ్షూల (యాసిక్స్ర)్‌ లో వేస్తే నాళ్‌కను బోర్లించాడు భష్ననమందేది గాజలో పడేస్తే మెల్ల గా దాన్ని తినేది ఆలాగని అ్నజని లో పెడితే కర్చు మిరువిట్లు గొలివేటట్టు ధగధగాయమానంగా మండిపోయేది. ఆ తీషపకాశం "కేసి వనం ఎవ్వరం మామూలుగా చూడలేము నాడ. నారాలళో కాని ఈధకి లోకాని ఎకువ "పెనా. వాటిల్లో వపమూలను అయినా కాస్త నీటిబొట్టు ఉంచేమో వెదుకు _ని దాంతో కలిసిపోయి కూర్చు నేప అన్నిరకాల లోవోలతోను తేలికగా కలిసేది గంధకం భాస్వ ర0ంవైరా పదార్థాలతో భగభశామండి కలిగిపోయ్‌ది. ఆఖరికి మంచుగడ్డ ముకృపూద పారవేసనా మండునూ చాని! చిల్లలు పొడిచేది ఆఖ6కి చూరంగా మారిపోయిన తరుచారనే నోరు మూసు

16 కుని ఆణి"పడి ఉండేది అంతవరకు దానిజల్లరి అంతౌ ఇంతా అని చెప్పడానికి ఏలు లేదు ౫

“వమన రవోే సిసిందీ అనుకుంశు దానికంశేు అల్లరిదండీ ఈ పోటాషియం” అంది సుభ్యద, పిల్లల అల్లరిని జపం వేసుకుంటూ “ఇంతకీ ఇంత అల్లరిచేసే ఈ కొంత లోహాన్ని డేఏ్‌ ఎల్లాగ బుట్టలో “పెబ్టాడు? అందుకు వంచేశాడు! చివరకుఎల్లాగ భదపరచగలిగాడు! అని ప్రశ్నల వర్షం కురివించింది సుభ్యద

చివరకు పొటామీయంచేత అల్లరని మాసపించి దానిని బుద్దిగా ఉంచగలిగిన ఓక (దవాన్ని కనుగొన్నాడు డేవి అడేమిటుకే. కీరసనా యిలు ?”

6కిరననాయిలా మవం మానమూలు”గా దీపాలు వెలిగించ కునే కిరననాయిలే ” అంది ఆశ్చర్యంగా సుభద

“గ్లౌను అే కిరనరాయిలులో పడవెయ్యగా వే పొాటామషీయం మామూలుగా తన అల్లరి ఆంతౌ కట్టి ప్యెకుని వమిో ఎరగని చాని లాగా అతి ఒబ్బిడిగా, బుద్ధిగా ఉండిపోయింది ఈ నంగతి తెలుసుకో గానే జేవీ చిన్నచిన్న పొటాషియం మ క్క-లను కిరసనాయిలులో వేసి చాచేవాడు అందువల్ల ఇతని పని కాస్త లేలిక అయింది. ఎప్పుడూ శాస్త పొటాషియం నిలవ ఉ-టూఉిందేది ఇది దొరఠబేమో అని వ[పయోగమూ మాననక్క-ర శేకపోయేది

ఇప్పుడు ఇంక ఈ కొత్త పదార్ధం పుష్కలంగా దొరుకుతో ది కనుక దీని లక్షణాలు వమిటో తెలుసుకోవడానికి పరిశోధనలు ప్రారం

117 భించాడు ఇ6తకీ ఈ కొత్త పదార్ధం లోహం అవ్రనాకాడా?' అన్న సంచేహం చేవీని గటిగా పట్ట కుని వీడించింది *

లు లు

గరి ఎలా "లేల్చుకున్నాడు చెప్పండిలి అన్నది సుభ్యవ

“అబే నేను చెప్పబోతున్నద్‌ని మొదటో కాస్టిక్‌ పొటాష నుంచి బయటపగ్షప్పుడు ఇది మెకుగు హన వెండివలె ధగధగా మెరిసింది ఈ మెరుగు లోహోలకు తప్ప అఇతరానికి ఉండడానికి వీలు "లేదు అంతేకాదు లోవోలన్నింటివలె ఇది వేడిని విద్యుచ్భ కిని ప్రసరింపనిచ్చింది పాదరసంలో కరిగిపోయింది ఈ అన్నిలత్షణాలు ఇది లోవాం అని చెప్పడానికి బలమైన కారణాలు

కాని సీటిలో వేసినప్పుడు ఒక్క కనురెప్ప పాటులో మండిపోవ డల గాలిలో చూస్తూఉండగా తుపష్పుపట్టిపోయే లోవాం నంగతి ఇంతవరకు ఎన్నడూ వినలేదు కనళేదు పైగా పొటామీయం మైనం వలె మెత్తగా ఉంది చాకుతో నులభంగా కోయవచ్చు. ఆఖరికి నీటికన్న తేలిక అయిన కిరసనాయిలులోకూడా ఆది మునిగోదిశాదు

ఈ పొటాషీయం కన్న బంగారం ఇరనై ర్ట పాదరసం పదహోరురెట్టు ఇనుము తొమ్మిదిరట్టై బకవు ఎక్కువ ఆఖరి। ఒకగక్క. రకం కొయ్యకూడా ఈ పొటాషీయంకన్న బరువు ఎక్కువే

ఆయినా చివరకు జేఏ ఇది *లోవామే” నని నిర్ణయించాడు

“నిజ మే. పొటామీయం ఇంత తేలికగా ఉండడం ఆశ్చర్యమే కాని ప్లాటినం ఒంగా రాలళో పోల్చచూచినప్పురు ఇనయి కూ+డా ఛాలా తేలక కదా ఇంక పాదరనం ఇనుముకంగె బరువుగా, వాటి నంకం*. కేలికళా ఉంటోందికదా ఇ లతకీ నచ్చిన ఇ౭ల్లింది ఏమి

118 టంకే మనకి పాతలోహాల సంగతే తెలుసు కొత్తవాటి సంగతి ెలి యకపోయిన్నా అవి ఉన్నాయని అయినా ఊహించక పోవడం దీనిక్తీ ఇనుముకీ మధ్యుఉన్న ఖాళీని పఫూడ్చగల ఇతర లోహాలుకూడా ఉండక పోవు వాటిని కూడా తరువాత నేను కాకపోతే మళీ మహ+నుభావు లైనా కనిపెట్టళపారు ” అని జేవీ తన మనస్సును సంతృస్తి పరుదు కంటూ ఈ పొటామీయం లోపహా* మనే చివరకు నిర్రారణచేశాడు ” “ఆయితే, ఇంతకీ డెపీ చెప్పినట్టు ఎవరైనా ఫొక్తలోహాలను కనిపెట్టారా ”” ఆంది సుభద్యై డేవీ జోన్యంపట్ల కొంత నమృకాన్ని సూచిస్తూ ఆహ+ అశని జోన్యం అవపరాలా నిజమెంది * ర్త టి చ్‌ స స క లొ న్‌ 1 చ హా! (ప్ర చుసా

“సుళదా ఆ వేడిలో వేడిగా డేవీ ఎన్నోో పరిశోధనలు చేభాడు ఈ వొటామీయం ఆనలు లక్షణా ఎ వమిటే నిర్ధార*గా తెలు సుకోవడానికి ఎన్నో (పయోశగాలు చేశాడు

అన్నట్టు ఇందాకటినుంచి అకగుచాపుని అర చిపోచూ వచ్చాను ఈ పెటామీయం అన్న చీరువు వొటాపవినుంచి వచ్చింది ఫెనుక డేవి పెట్టాడని చెప్పారు కదా అనలు పొటామ్‌ అన్న పీకే ఎలావచ్చ్నింది * ఆని అడి*ంది సుభది

బి (1

అదా చెబుతా విను మొదిీృీీ*ీ అరబ్బు రసాయనిక వే్తలు ఫొన్ని రశ్రాల పట్లను గాలిలో మండించటంవల్ల వచ్చిన భస్మా లకు “ఆల్క లీ లని 'వేరుపెట్టారన్న సంగతి ఇదివరకు చెప్పాను జ్షప కం ఉందాలి

ఆ ల!

సర్వసాధారణంగో నేలమిద దొరిశే 'మొక లను మండించి నప్పుడు ఆ వచ్చిన భన్మంలో పొటాషియం కార్బొనేట్‌ ' అనే ఒకా నొక లవణం ఎక్కువగా ఉండేవి. ఇక నమదతీర (పాంతంలో ఉండే మొక్కలను మండి స్తే సోడియం లవగలు ఎక్మువగా ఉంజే భ్‌స్ణుం

వచ్చేది -_ 'కుడింటిఫగల కేడాలు వాలా కొలంవరకు అంకు డాదాప్తు 1వ శ త్య్చాంవరకూ ఎవ్వలకీ 'జెలిసేవికావు ”

“విరి అప్పుకు ఎలా తెలిసింది * ఇంతకీ ఈ సోడియం. సంగ "దేవో కొత్తగా ఉబే ” అన్నది సంభదో ఈ కొశత్తదానికా వమిరో 'తెలుఎుకోవాలనే కుతూహలంతో,

120 ఈ సోడియం వున పొటామీయంకు అన్నగారు. డేవి శెండో సారి బెశేరియన్‌ ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి ముందు ఈ సోడియంసంగతి కూడా కనుక్కో-వడానికి వాల్యా[పయత్నించాడు ఆ కథంతా చెబు 'తాలే ముందు ఇది ఏన 17వ శ తాబ్బంలో జూన్‌ డాల్టన్‌ అనే వైజ్ఞానికకు ఈ సోడీ యంకు ఫొటాషీయంకు కల 'ేడావమిటో తెలుసుకున్నాడు ఆ తరువాత ఈసోడియవ ని మాచుూూూలు ఉప్పునుచి తయారు చేయ వచ్చునని తెలుసుకున్నారు అందుచేతి క్యాక్‌సోడాని మినరల్‌ ఆల్బలీ” (ఖనిజసంబంధ మైన మోరం) అనీ కాస్టిక్‌ పొటాష్‌ని వజటబుల్‌. ఆల్బ_లీ” (వృత్షసంబంధమైన మోరం) అని వ్యవహా రిస్తూడఉండేవారు 00 “ఇంతకీ పొటావ్‌. అన్న వేరు ఎలొ వచ్చిందండీి” అన్నది సుభద) తిరగి అచే చెబుతూంట ఆరోజుల్లో చాగా కాలివోయిన కొయ్య నుసిని తీసుకుని ఛాగా నీలో కలి.వేసేవారు. అందులో కరగనివి వమైనా వుంశే అవి అడుగుకు దిగి వేమకుగోయేని పైన తేరుకున్న (దావణాన్ని కుండలలోకి పట్టి ఎండలో ఇగరబెశ్టువారు. అందుకనే దీనికి పాట్‌-యాష్‌ అంచ కుడలోనుంచి వచ్చిన భస్థుం అని "వీరు "పెట్టారు ఈ పాట్‌. యాషు అల్లా పొటాషు అయింది అందు లోనుంచి వచ్చిన లోహం కనుక జేవీ దీనికి పొటాషియం అని వీరు పెట్టాడు తెలిసించా[లో ఆహా ఇంత విడమర్ని చెబుతున్న తరువాత కూడా తేలియ కుండా ఉంటుందా * అన్నది సుభద్ర "తెలిసినట్టు బ్యురాడిస్తూ “క కాస్టిక్‌ పొటా మ్స్‌ కాక్‌ సోడా ఇవి అన్నీ మూకపదా న్టాలని డౌల్టన్‌ వగైరె విజ్ఞానులు ఫొంతిమంది భావించారు. కాని

(16) 21 ₹వాయిజర్‌ మాత్రం ఇవి అన్ని ఆక్సిజన్‌ యాగిశాలు”. తవ్ప అన్యంకాదని వాలా దూరదృష్టితో సూచించాడు అప్పుకు లెవాయి జర్‌ ఇెప్పీన జోస్యాన్ని జేపీ తన పరికోధనల ఫలితుగా సోడియం లోహాన్ని పొటాషియం లోహాన్ని విడగొట్టి ఆకరాలా బుజువుచేశాడు

“సరే బాగానే ఉంది. పొటామీయం లోహాన్ని విడనాట డానికి డేవీ వమిచేశాతో మనం విన్నాముకదా సోడీయంను లా వవ దొశ్కాడు!” అని ఆడింది సుభ(ద విశేషమైన ఆన క్రితో

“ఏపంచేశాడా? విను 1807 నవం౭65 18వ నెకిన్సి రాయల్‌ ఇన్‌ స్రిట్యూమన్‌లో పశేరయక్‌ ఉపన్యాసం బృప్వవలసిఉింది ఈ వీశు కూడా జేఎనే ఇమ్మన్నారు ”

అఆ చేమిటిగ ఎంచేత?ి అని అడిగందినుభద్యు నిరుడు ఇమ్ము్న్నూ వాళ్ళి నే ఈ వడుకూడా ఉపన్యసీంచమనడం ఒక ెద్దతప్పు అన్నట్లు

ఆ వడాది ఇందుకోసం జేవీకో వొటీఎబేవారు ఎవ్వరూ తే? పోయారు, ఒక వే నిజంగాఉన్నా నారు ఆందరూ ప్రమి కనుక్కున్నా అది పొటామీయమ్‌ను కనుక్కోవడంక న్న నొప్పదిఅంటావాశి ఎన్న! కీ శాదు

జెపీ ఈ ఉపన్యాసానికి బాగా తయారవాలనకున్నాను అదు కోసం శోఎతలందరికీ వినడానికి నరదాగాడం డేవి వెగ్మనికంగా పీ తకు ఆగగలిశేవి అనేకఅంళ్రాలను సేకరించడం మొదలుపెట్టాము ఉప న్య్థానం చెప్పే వేళకి అన్నీ పూ ర్తిఆబిపోవాలన్సి ఈ ఫా శ్రపదా ర్థాన్నిగురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవడానికే తనకన్న వ్యవధినికాస్తా ఉపయోగ్వివాడు సాధ్యమైనంతత్వరలో ఈ పాటాష్‌ మం లత్త్‌జ్లా లన్నీ లెలునుకళోవడాని।ి వృమివేశాకు

కేజి

అప్పటికీ ఉపన్యానం ఇప్పవలసిన గడువుఇంకా ఆరువారొలు ఉంది ఈ ఆరువారాలు ఒకవిధమైన ఆవేశంతో పిచ్చెత్తీహయి నట్టు తచేకధ్యానంలో గడివవేళాడు సర్వసాధారణంగా ఏక కాలంలో అనేక. పరిశ్లోధనలుచేస్తూ ఉంటేవాడు. ఈసారిమాతిం. రాఫ్రీ కగలా ౯ అనకుండా. రాతసీలాగా పనిచేశాడు. ఇతనితో సమానంశా పని చెమ్యువేక అసి్మెఎట్లు లే= రేటలీకు రాంన్లు ఆందచరూ అఆలిన పోయి పారిపోతూ ఉంవేవారు. ఒక్కరోజులో సేవి 100 ప్రయోగాలు చేశా డించి. మనకి ఆశ్చర్యం వఏమిఅక్కర లేదు సుభద్రా గఒగబా ఒక చోటినుంచి మరొక నోటికీ వెళ్ళుతూ ఉండేవాడు ఊవరికిసుకోవడాని కైనా వ్యవధి లేకుండా (పయోగాలుచేనే వాడు ఇంఠలో యీ చివ ఉండేవాడు. మళ్ళి తల్పెల్టిచూచేనరికి ఆ చివవ ఎలెష్ట్రిక్‌తీగలను సకుతూఉండేవాడు. చుళ్ళి వూచేనరికి ఆంతలోనే ఒల్ల డగ్గరకూర్చొని రెళార్లుబుక్కుంలాోే. ఏవివో వ్రాస్తూజ్‌ండేవాడు ఈ వాడావుడి *ే లేబశేటరీలో ఛాజసామోను ఎంత (ఒద్రలుకొట్టాడో వెప్పలేము ఒకవంక పొటామీయం రిప్పుమం సే)లేది. “౨౩లో అఆ మూలనుంచి జే నడక అదురుకి కింకపడిపగిలిన వ్లాస్కు లు గాజుకూజూా గప్పూకు ఎక్కువగా నినపడేకి

ఇలాగా వియోశాలుచేస్తూ మాస్తున్నకొలదీ ఒకచార్తీ తెన్నూ లేని ఆలోచనలు ఆనేక!ం ఆవని వునస్ఫులోకి ఎస్తూఉండేవి ఈ ఎకె బేరి ఆ్లీోచనసలతో అతని జబ్యుర చేచికింపో యిది వ్నదెనా ఒక ఆ కోచనఎప్వే వాటు నంటనే ప్రియోగిం వేసినీరాలనేపాడు. ఎక ఏం క్ళిలెమే. చచ్చివెక్కి సామానులు తా వనో*. బేయోగం ప నదెవారు అసి స్పైట్లు ఆంశలో అఆదిగాదు ఇంకొగలా* అం పఫుాచూ* బముంచేవొవ2 పో

పొపం ఆ అస ంట్లు ఇతని అక్హలను" పొలించ లేక చచ్చేవా ళృస్టమాటో అన్న డి నలగ వాళు ఫ్వా*ద ఎడ ఆని ర్యాచ్యమెన

తనన

“ఆహా! అందుకు సంచేహు ఎందుక? అతేబచజీటకీ అంతా ఇతని వాడావుడికి అ౧రి దద్దరిల్లిసొయింది అనకే ఎకంాడ ఇట్టింది అక్కడ ఉండేదికాదు అంతా మురికిగా టఊండేది ఏవీ స్వా

(|.

నుఎలో కనపవక అంతా చిందకవందలరె నాయ్యిది ఇంతెందుకు లేం "శేటకీ అంతా వట్టి పశువుల పాకలా ఆయివోయిందనకో "

“అఆపమన సురే ఇదిలాగ అనండ్‌ సరిపోతుంద' అన్నది సుభద్యొ అవహేళనగా

“దానిశక్సే శాని ఈ గ్రమకి అద్బుతమైన ఫలీతాలు శాన

జ ౬

విచ్చాయి. ఉపన్యాసం ఇచ్చేరోజునాటికి పొటాషియం కంగతిఆఅం కా చేఏకీ కరతలామలకం అయిపోయింది

ఈ ఆరువారాలలోనూ రసాయనిక శాస్త్రంలో ఉక కొప (తోవ చూపుచగలిగాడు డేవి ఒక్క పొటాషీయం నుగతి కను క్కోవటంతో ఊరుకోలేదు జేసీ ”

“వంచెశాడు!” అంది సుభ్యద యటోపించిన బట్టి ఎలోఆన కి తో

“కాస్టిక్‌ పొటాదును వివషెంచిన తరువాత దాని సహాభ్యాయి

రం “కాస్టిక్‌ సోడా” ఒండాలం బయట పెట్టడానికి పూనుకున్నాడు, వ్ర్‌న్ని కూడ పొటామీయ శూరం మళలేనే ఎలక్ట్రిక్‌ కౌ-టుపెట్టి విశేషించా ళం డు కాన్షిక్‌ పొటావ్‌వలె ఇది కూడా మూలపదాక్థ కాదని ఓక యాగికమని "కేలిపోయింది శాసిక్‌ పొటాష్‌ లవనే ఇందులోనూ ఆన్హుజన్సి ఉదజని ఏవో ఎక “అజ్ఞాత లోహం” ఉన్ననని స్పష్టంగా బుజువె ౦ ఓ...

డేవి చేపిన ఈ పరిశోధినల ఫలితంగా బయటపడిన ఒక విశే నే శీ శన జె షం వమంళే ఈ ౭ండోలోపహా0 అచ్చు ముమూ్శిర్తులా పొటామీ యంను పోలిఉండడు, ఈ సృగతి భాలా అళ్ళర్యకరం చానిలా”గే

121 వాలా తేలికగా ఉందేదికాని, నిజంగా (తానులో వేసి తూప్తే పినరంత బకువు ఎక్కువగా ఉండేది ఇదికూడా వెండినుక్కలా మెరినేది కర్పి తో కాయ్యడానికి, పాటామీయంళన్న కాస్త గట్టిగాడన్నా, మొత్తాని! మెత్తగానే ఉండేది గాలి తగిలితే పొటామీియంవలెనే ఇదికళూడ వెంటనే మారిపోతూ ఉండేది నీళ్ళలో పడవెయ్నగానే బజ్‌జ్‌మని శప్పంచేస్తూూ అటూ ఇటూ పరుగెత్తేది దీనికీ చానికీకన్న "లేడా వమంశ్వే, దానికివలె ఇది మంచేదికాదు కిరసనాయిలులో పడ వేసే దానికి మన్లేనే ఇదికూడా నూట్లాడకుండా. గప్‌చిప్‌గా ఊరుకునేది అన్లూలలో వేస్తే ఇదికూడా భస్తన మండేది కాని ద్‌వి మంటకీ దాని మంటకీ తేడా ఉండేది ఈ సోడియం మంట ముద్ద పనుఫు రంగులో ఉంళ్కు పొటామీయంమంట ఊడారంగులో ఉంది 97

• అంశ, డేవీ నైన్సులో ఇద్దరు కవల౭ను కని పెట్టాడన్న మాటి అంది సుభద్ర

“కోను ఎక్కడో స్వల్పభీదాలు ఉన్నా సోళికలు విశేషంగా ఉండడంచేత ఇవి రెండూ నిజంగా కవలలనే చెప్పవచ్చు ఇంతకీ ఈ నెండ్విటికీ ఉన్న తేడా ఇవ్వాలంటే మొదటి దానికంచు ఆరెంవోది కాస్త మందకొడిగా ఉంటుంది అంచ వమైనా “రెంవోది కూడా మంచుమిద ెగ్షితే విఎచుగడ్డకి చిల్లులు పొడవక మానదు

కాస్టిక్‌ సోడానుంచి లభ్యమైంది కనుక డేప దీనికి *సోడియి ” అని "పీరు పెట్టాడు

ఈ ఆరు వారాలలోను డేవీ తిండీ తిప్పలుళూడా మరిచిపోయి అస్తమానం దీని సగ తే ఆలోచించాకు ఇలా అంటున్నానని ర్యాఫి బగళ్లు లేబరేటరీలోనే కాంశ్నేపు చేశాడని అనుకోకు ఇక్కడ నమి జరుగుతున్నా, డిన్నర్లకీ మెకార్లక్సీ డాన్సులకీ వెళ్ళడం మా'నేశాడను కోకు ేనిదోవ చానిబే అన్నట్టుగా వ్యవవారిస్తూ ఉంజేవాడు

125 కాని ఎక్కడికి వెళ్ళినా నాటి సంగతే ఆలోచిక్తూ ఉండే వాడనే మూట మాత్రం ఖాయం ఆమృతమైన ఈ కవలో లను గురించే (పస్తావిన్తూ ఉంచేవాడు అవకాళం లభించినప్పుషల్లా ఇది ఇల్లా ఉడా ఎప్పుడో ఉబేేకం వచ్చినప్పుడు ఈ రోజుల్లోనే కాస్త కవిత్వంకూడా కళ్షేవాడు వీటన్నింటితేనూ సతమకమనవుతూవుం బ ఇతనికి వేశేపని ఏమి లేనట్లు “మెఫాయిక్‌. వ్యాధి ఎక్కువగా ఉన్న ఓక వెయిలు వాతావరణాన్ని పరిన్లోధించవలనిందనీ, వ్యాధి విశేవంగా వ్యాపించకుండా ఒక క్రిమిహారక జొపధాలన్ని. కనిపెట్ట నలనీందని ఇతన్ని ఫ్రుకమాయించారు జేవీ వెళ్లాడు వెళ్ళి ఆ జెయిలు ఎరిస్థితులుచూ చాడు గదుల నిండా దోమలు, నల్లులు ేలు వగైరా విషకీటకాలు విపరీతంగా ఉండేవి కంపుగాల్కి కుక్ళలుకూడా మూచూడనాబ్దని నికృన్నమెన ఆహారం ఆవైన వ్యాధి వచ్చిందంశే రాదావురి. ఇక్కడ ఉండే నిర్యాళష్యలకి రసాయన శా్ర్రం వ విధంగా లోక్పడగలను నిజానికి ఆప్పటి! చెయ్యగలిగింది వీమాలేదచు. ఆయినా డేవీ వెళ్ళి అక్కడి పరి స్టితులను దూచివచ్చాకు ఇలాఉండగా ఉపన్యాసం ఇవ్వవలసిన రోజు ద్శిరకువచ్చేస్తోంది ఈ అరువారాలు ఇలాగ అహా రాణులు ఏటినిగురించిన ఆలోచన లభ్రోే కాల వేపం చెయ్యడంతో కే చేవీవాగా చిక్కిపోయాకు. బుగ్గలు చప్పుబడిపోయీియి, కళ్ళు గుంటలుపడ్డామి, ముఖం కాగా పాలిపో యింది. అయినా తన్మపయత్నం మానలేకు పతిరోజూ తెల్లాకకట్ట మూడు నాలుగు గంటలవరకు లేబశేటనీలో యీవో (థవధయోగాలు చేహ్హావుండేవాడు అలాగని మనలాగా పొగ్వఎక్కేవకకు నిదుహోయే వాడుకాదు మళ్ళీ పొద్దున్నే చీకటిలోనేలేచి మిగతా ఎవళ్ళూ రాకమునువే మళ్ళీ లేబశేటకీలో పయో గలు చేస్తూడఉ డేవాకు సా మంత్రంమళ్ళీ వ దొరగారిఇంట్లోనో విందుకు వెళ్ళవలసివన్తూ

126 ఉండేది ఆ విందువేళకి అక్కడికి వెళ్ళడానికి కాళ్లూ చేతులూ వీరగ దొక్కుకునేవాడు జేవీనిచూచి, పొపం మనవాడు ఎలాచిక్కి పోతున్నాడో గవి లంచావుకా అంటూ మితులు ఒకరినాకరు పలకరించుకొ నేవారు “*ఆ చూవాన.? నిన్నటకంశు ఇవ్వాళ మకీ ఒక్కినరంలా అయి వోయాడు చూచావా?” అని మళ్లీ చెప్పుకునేవారు “ఎంచేతంటాకు ౯” అంది సుభ(ద “ఆం మశేంలేదు జేవీ ఎముడూ తన నంగతే ఆలోచింకుండా హడావుడిగా అన్ని పనులూచేస్తూ వుండేవాడు అసలు బట్టలు మార్చు శోడానికై నా వ్యవధి వాలన్టు కనపడేవాడు లేబరేటకీలో యేదైనా (ప్రయోగం చెస్తూవుంచేవాడు, అంతలో ఎవరో భోజనానికి. వీలీనా రనో, ఎక్కడో డాన్స్‌ ఉందనో జ్ఞాపకం వచ్చేది ఆకుట్టున వంటిన ఉన్న బట్టలు విప్పకుండా నే పైన ఇంకో కొ తృచొక్కాా తొడుక్కొని వాడావుడిగా పరు క్రేవాడు మళ్ళీ శేపూ అంతే, మాసీనవి విన్చి అటే ణా పా రెయ్యకుండా వాటిమాజే కొత్తవి తొడుక్కొని పరుగెత్తేవాడు ఈ లెక్కూని.. ఒక్కొక్కసారి అరడజనుచొక్కా_.లై నా తొడుక్కొని ఉచేవాడు” “నర్కంక్‌ బఫూన్‌ లాగూ అన్నది సుభద “అలాగే ఆననొ, ఎప్పుడో తీరుఒడి ఆబినప్పుకు ఆవి అన్నీ తీసిపానేన్ని బుట్టలో కుక వాడు దొంతో మితృలందరూ ఆశ్చర్య పోయేటట్టు ఒక్కసారిగా చిక్కి పోయివటు క నం:జేవాడు 99 లు ఉప్ప చ్మితమండి' ఎంతతీరుబడి లేకవోలబినా జేవీ నిజంగా ఆలా చేసివాడే అంటారా 3 అంది నుభదో ఇది అంతా నవ్యులేను అన్నట్టు జా క స!

19

““నిజమనుకో, అద్ధం అనుకో ఏమైనా చేవీనిగురించి ఇలాంటి కథలు (పప్రజారంలో లీక గోలేదు

ఇంతకీ బెశేకియన్‌ ఉపన్యాసం వెప్ప్చే నవంబర్‌ 198 వ తేదీ వచ్చింది తాను మొదట్లో అనుకున్నట్టుగా ౫వి ఇటీవల చేసిన పరిశో ధనలు ఒకడావి తకువాత ఒకటి వివరిప్తూ శో?తేలను ఆనంద పరవఫ్‌ు లను చేస్తూ ఉపన్యసించాడు ఉపన్యానం అయిన తరువాత ఈ *కవలి లోహాలను నీటిలో వేసి చూవంచాడు

నిటిలో పది పడగానే ఇవి ఒజ్‌ఒజ్‌ మని చప్పుడు (పారంఖి వాయి కరాష్పువమని (పేలాయి. గాలిలో చాణనంచా కాల్చినట్టు క్‌న పడ్డాయి. ఇవి నిజంగా లోహాలే అని పితివారూ తెలుసుకోగలిగారు, కి ర్సునాయిలులో పడ్‌ వేఎనప్పువు వెండిలాగా మెరుస్తూ ఉండడాన్ని ఎందరో చవగాచారు

ఈ ఉపన్యాసాన్ని విన్న రాయ్‌ సైటీసభ్యులందరూ ముస్టులె కరిగి పోయారం శు ఆశ్చర్యం లేదు అనాటినుంచీ ఇంగ్రంకు ని వార్తా పతికలలో వీ కొత్త ఎరినోధనలను గురించి చర్చలు (పారంభిమయ్యాయి. ఎవరైనా ఇద్దరు కలుబుకొన్నారనుకో వాళ్ళు ముందుగా మాగాడుకొ నేది, “విన్నావా' మాూనూలు ఫొటామీనుంచి, వమాసనూలు సోజానుంచి వాళ్ళు ₹ెంయయు కొత్తి లోవోలను కని ష్య రయ్యా అవి కొయ్యకం ₹) "తేలక్ర అయినవి మైనంళం? శాశ్తనైనవి బొగ్గక౦3ు చేలికగా మంవెపి వాళ్ళ్తథోరణిభూ న్నే మనం మూమూలుగా వీల్చే ముక్కువగుంనుంచ్చి ఈ ఎలెక్టినిటీని ఉవరూ గించి బంగారం ఒయటికి లా గేటట్టన్నారయ్యా. వాళ్ళు వెతక్షనా తగుదురు మట్టినుంచి నుంచి రత్నాలు తీసినా మనం ఆశ్చర్య పదవక్ళరశవేదిి' ఆంటూ ముచ్చటించుకోవడ ౦ వరిపాణ ఆయిం "యింపె

123

నిజంగా వీజానం మహత్తుయేమిటో యాసారి (ప్రజలకు బాగా అవగాహనఅయిందో డేస్‌ తం ప్రజ తన్నుగురించి చెప్పకునే పోశంసావా క్యాలు, అస్తమానం తనమూ=ద కురిపించే నెప్పులువిని ఉబ్బి తబ్బిమ్చైపోయాడు *"

“ఆచ్చుమిోగుణా లే” అని చమేలమాడింది సుభది

“కాని పాపం సుభదెౌ ఇలాగ అహోరాతాొలు ఎక ధాటిగా పని చెయ్యడంలో జేవీ! జబ్బు చేసి (ప్రాణంమోదకు వచ్చినంతపని ఆయింది. అనలు ఇంక కొలదిరోజులః ఉపన్యానం ఇస్తాడనగానే తల వోటు పా9రంభ మైంది కాళ్ళువాగా సీరసించిపోయి. ఆ_స్తమానం వణికేవి అరగంటశేపు నిలబడడం (బశ్చాపళయమై పోయేది అనుకో కుండా హఠాత్తుగా జలుబు, కొంప్క జ్వరం ముంచుకువచ్చేవి లేబచేట రీలో వదోప్ర యోగం మహాపీరియస్‌గా చేస్తున్నప్పుడో, "లేక డాన్సుకు వెళ్ళినప్పుడో జ్వరం వాఠాత్తుగా ముంచుకువచ్చేది గాలిచాలక వొగశి తట్టుకో లేక కొవ్యొత్తులన్నీ ఆకిపోయి ప్రజలంంరూ ఉకళాతో తక లెకలాడిపోతున్నప్పుడ్సు డేవీ చలిజ్వరంతో గజగజా వణికిపాయ్యే వాడు

దౌంతో మనవాడికి ఎక్కడలేని 'బెంగపట్టుకుంది ఇదివరలో తాను

ఎప్పుడూ జికుళిన చీదిఎరుగనని సగరర్చింగా చెప్పుకునేవాడు, ఇప్పుడు ననకు తెలియకు)డా రోగంముగిరిపోతలోంవని భయపడేవాడు, అయినా అలానే పళ్ళుబిగఒట్టి పట్టుదలతో ప్రయోగాలు చేస్తుండేవాడు

“వమిటీ! అసలు “లక్చర్‌* ఇవ్వకుండా నే చచ్చిపో తే ఇప్పుడు -నేనుచేస్తున్న గొప్పగొప్ప (పయోగాలనుగురించి ఈ పొపంచానికి ఎవ్వరు తెలియ జెబుతారు ఈ కృవి.ఆంఠౌ ఇలాగ విషలంకావలసీం “'జీనాో*అని ఎప్పుకు- చింతిన్తూజేంచేవాడు

(07) 1

“నేను చచ్చిపోయినతరువాత మె "దేశస్థుడు ఎవ్వరో. వచ్చి కాస్టిక్‌ పాటామ్‌ను విశ్లేషించి చాని బడారం బయటపెట్టానని నొప్పు చెప్పుకు టాడు కాబేోలు”అని మధనపడుతూ ఉంజేవాడు అంతలోనే “అసంభవం! అల్లా ఎన్నవూ జరగడానికివిశ్లేదు నా గొంతుకలో కొన ఉఊవిరి ఉన్నంతనరకు నా *లోచవాశశి మంవగించనంకవకకు. నాకు రాయగల జఒపీ” = తకించి పోన.తవరక్కు (పతి చిన్నావిషళా-న్ని గురించి కోట్స వొస్తూనే ఉంటాను ఆంకువటఎ జయబ్బి ము3రి నిజంగా. నేను _కశేగ ఉపన్యాన ; చెప్పలేశ పోయిశవ్పటిక్సీ ఈ నోట్సు చయూచి ఇంకొకరు అయినా నాక్ళమీని లోశానసి! నెలడిస్తాగు = బాశ) లనీ మనస్సు దిట్టం చేనకునేవాడు ”

క్‌పాబం అంతజబ్బులో ఎవగికైైనా అలాఅఆనిపించ ౨౦ సవా. మే, ఇంతకీ వన్భ్భా నై తెలియకుండా రాత్రింబగళ్ళు ఎవళ్ళు కష్టపడ మన్నారు ఇష్పూకు నంటికి వస్తే ఎవళ్ళు చింతించమన్నారు' మిరూ ఇంతే ఎంతచెప్పినా. వినకుండా అలాగ రాత్రింబగళ్ళు రాస్తారు చదువుతారు, ఆనక వంటకి స్వే ఇవతలవాళ్ని నుహడల బెట్టిచంవ్రు తారు క అన్నది సుభ్యద, జేవిమాద జూలినీ నామిద కోపాన్ని మిఠితంచేసి

“వమైలేనేం ఎల్లగో అల్లాగ ఇవి బెశేరయన్‌ ఉపన్యాసం తీనే స్వయంగా ఇవ్వుగలిగాడు.. వేదిక మిది! వచ్చేసరికే జ్వరంతో మూలు గుతున్నాడు చళికుదుప్త కి అగళేక వడవడ వలుకుచూ నే ఉన్నాడు ఆయన వేతుఖు పట్టు నడలిపోయి గ౧జగజలాకుతూనే ఉన్నాయి ఈ స్థితిలోనే ఉపన్యాసం ఇచ్చాకు అయితే ఇంత అక్కతమైన ఉప న్యాసం అతడు ఇ౦0తవర కు ఎన్నవూ ఇచ్చి ఉం:లేడు అంశ అదులో ఆశ్చర్యం వమిీ లేదు,”

“కార్య వ్య(గులై న ధీరులకి జ్వరం వగైరా ఇారీ5కమైన ఇఒబ్రందులు ఆంత ఆటంకాలు కావులెండ్కి” అన్నది సువ్శద, డేపీ పట్టుదలను మెచ్చుకుంటూ, ॥

క 6పౌను ఆమాట నిజమే ఇంగకీ డేవి సంగతి విను అతినసంలో షంగా ఉపన్యాసాన్ని ముగించి తన గదికి తిరిగివచ్చాడు చాలా నీర నంగా సోలిపోయి ఉన్నాను ఇదిచూచి, “ఏమిటి నీ వంట్లో ఎలా ఉంపి గ” అని అడిగాడు ఎగ్జుండ్‌ 6-సర_ ఎచ్చింది ఒహా-ఇా ఆ వైలును మాడడానికి వె నిష్బుకు మైనస్‌ లంయటుజామ్టి) వమైనా తివిందేమో ! అని అతి వీ నంగా నొణ్‌గాంఎ దేవీ ఇలాగి మూడు నాలుగు రోజులు అయ్యేసరికి మంచంపట్టాదు వెంఎనే ప్రాశాంచకంగా వెణమించి ఏ శతుణాని కావణం ముంచుకు ఎస్తున్నట్టనిషించేఎ బ్యంం వెయ్యి లౌళ్ళై పెట్టున వచ్చేది అస్తమ+*నం అటూఇటూ పదోబాధిగా కొట్టుషునేవాడు, సంధించినట్టు సొణుకు్కు-. నేవాడు ఒహ్కొంక[ా రోజున డాక్టృప్లు మైతం నిశాశ చేసుకునేవారు రాయల్‌ ఇన్‌ స్టీట్యూట్‌ డై. రెక్టర్లకి ఇతని పరిస్థితి చూచేసరి! గాభరా ఎత్తేది ఎందుకంళ్రు ఈ మధ్య డబ్బ్నున్నవాళ్తు ఈ నంస్తకి విరాళాలు ఇవ్వడం మానివేశారు అందువల్ల డేవీ ఉసన్యాసాలే ఈ సంస్థకు చాగా డబ్బు సంపాదించి “షృ్టువి ఆందుచజేత డేప్‌ ప్రాణం కాస్తా గట క్కుుమం'కు “చక)వర్శి[పాప ఉన్న ఈ సంస్థ కాస్తా షః కోనలసి పచ్చేది |! శాక్టర్‌ జేవీని ఎరీకచేసి బయటకురాగా నే 'ఎల్లాఉందొ అని మెన్తిగా అోగున్తాగా లడ్షిగేవారు. “ైలెక్చక్లు అందరూ ఇంక ఇతను ఇలాగ యంచంవ్షేసరికి యావత్తు లండన్‌ నగరమూ గగ్గాలె్లి పోయింది. లుదరికీ గాగాలెలినినవిడు పైగా సరదాగావ్రుంవవాడు అంచేత కినబషక పో య్‌.6కి జీపీకి ఎలాచ్రంది ఎలావుంది అంటూ

కం] అందరూఆమర్దాప డేవారు కృబ్బుల్లోను నాటకాంల్మో ఇంటింటాకూడా డేవి కనిపెట్టిన కొ త్తపదార్థాలనుగురించే అస్తమానం కథలుగా చెప్పు కునేవాు ఈకొత్త లోహాలనంగతి ఊరంతావ్యావంచీ, వ్యావీంచక ముందే కొత్తఫొ _త్రవదంతులు పొక్కిపోయాయి “మల్ళీ కబుకెమైనా 'తెలిశిందా! చేవీకి ఎలాఉన్నటఎ? పాపం ట్‌! €౧ాా ఠి లాభంలేదుటి ఆంటూ వ ఇద్దరూ థొ త్త గా కలుుఎుకున్నవాితో ముందుగా పలకరించుకొ నేవారు జేవీకి ఎల్లాడందో అనుక్షణమూ ెలుసుళో వడానికి (యజలుఆన్త మొనం రాయల్‌ ఇక్‌ స్టిటూ్య్యూపన్‌ దగ్గరకు వచ్చిపడేవారు. “ర్మాతిబాగా న్మిద పట్టిందా? ఉప్ణంకొంచెం త్యృండా? ైలుపరిస్థితులు పరీక్షిస్తుం శక్తా మై ఫాయిడ్‌ వచ్చించటనిజ వే నా? అంటూ (పాలు వేధిచుకు తినేవారు ఆ "౦వ రెక్టగ్లని దాంతో పిజలపోకుపకలేక్క, అక మానం ఎప్పటికప్పుడు జేవీ ఆం “గ్యపరిస్థితులను 'తెలియవరుస్తూ కాగి తాలను ప్రచురింపనలని వచ్చేది ఇలాగ చావు_తుకులకు మధ్య ఊగినలొడుతూ చేనీ పదివా శాలపాటు జ్వరంతో 'వేగిపోయాకు పగలూ, రాత్రికూడా డా వంతుల (పకారం ఇతని వ.ంచం డగ కాపలా కానీవారు అఖకిక్కి “ోచేవీకి “చైవాయిడ్‌” జ్వశలక్షిణాళేవీ కేవ” అని ఆ డాకరు ప్రకటించాక 99 టా “అమ్మయ్య 199 అన్నది అంతవరకూ. వ్రమి దుర్యార్న విన వలం వస్తుందో అని టఊూవిరి బ్‌గబ్య వింటున్న సుభద “*మేేమిటీ “అబ్బు” అని అడిగింది “సమిలేదు రాత్రిం ఒగళ్లు కష్టపడి నిర్విరామంగా పనిచేశాడు చాంతో శరీరం శుష్కెంచిపోయింది ? లో గనిరోధకశ క్షి శ్రీణించి

102 పోయింది. చాంతో కొంచెం జలుబుచేసినా చచ్చేటంత పని అవు తోంది” అన్నారు డాక్షర్లు.

“భూవారా వెబుతుంపే వినకుండా అస్తృమానం చదువు శారు వదో (బహ్మురాగ రాస్తూ ఉంటారు ఇవితే వినకపోనే చేఏ పని వమైండో గమకించారా 1 కాని జ్యాగత్తగా ఉండండి ఇంకనుంచి అయినా” అని మెత్తమెొత్తగా మందలించింది సుభద్ర) నన్ను.

అనాత్రీ డేవీ మెల్లిగా ఈ జబ్బునుంచి అతికవ్టంమోాద కోలు కన్నాడు ఎప్పుడో నవంబరోలో జబ్బుపడ్డమనివి. జనవరినాటికికాని "తేరుకొవడం పొరంభంకాలేదు మనిపీ నాగా చిక్కి పోయాడు బాగా పాలిపోయాడు ఎప్పువూ నీరసంగాఉంచేవాడు

“శాదుమరీ పదివారాలపాటు జ్వరం వీల్చి విన్నీ చేసినతరువాత జేవీ వమిటి, ఎవశేమిటి ఆందరూ అల్లాగేడంటారు” అంది సుభద్ర జాలిగా సానుభూతితో,

“ఇంక, అప్పుడే లేబశీటకీలో వనిచేయడానికి వీలులేదు కనుక అఈసమన్యే రాలేదు అందుచేత ఊంకే కాల వ్షేపంచచెయ్య2ం ఎందుకని ఇదివరలో మొదలు పెట్టి నగంలో ఆపి చేనీశ పద్యం పూ ర్తి చెయ్యడాన్ని

ఇంతపాటుపడి లేచినా పిఎ మినిస్సుపాటవు వమిళ్ణ లేదు మళ్ళీ నాలునైదువారాలకి మామూలుమునిషి అయ్యాడు. కాని ఇంత శాలమూ విశ్శాతి తీసుకోపలసీవచ్చింది కాని వునఇంటోలాగే కాన్త సుఖంగా 'వెన్నువోలుద్దామంకే ఒక్క చిన్న పడకళుర్చీ ముక్క ఆయినాలేదు. అందుచేత నడుంవాల్పుదామం శు నేలమోద పసుపు "నేనుకుని దానిమిా దే దొర్ల వలనివచ్చేది ”

138

“మరి అ_నృమానం ఇతన్ని మెచ్చుకునేమూకఅంతా వనై పోయింది? ఇలాగ చన్తూన్నప్పుడుఅయినా కాన్త సహాయం చెయ్య లేదా అన్న దిసుభద), లోకముఎప్పుడూ మాటల్లోమాత) మే మెచ్చుకుంటుందని కోపగించుకుంటూ

%క్హాన్చ అయితే ఇగ్గాండు అంచ భాగ్య నంతులు ఎక్క నగా ఉందే చేశవుసి నీ అభిప్రాయ మకకుంటాను. (పతి పత్రి;ఃలోను జేపీని వాళ్ళు అమితంగా పొగిడేశేవారు. కాని, నవ్య మాటలేగా' ఎన్ని చెపి తేమాతంం ఎవరకి ఏమి నష్టం కాని కూర్చోడానికి పడకకుర్చీ కొనాలు శ డబబ్బకావాలికజడా ఇంతకీ పలైటూరి వడంగి కొడుక్కి విశ్రాంతి తీసుకోవాలుశు పడకళకుర్చీయే కావాలా వమిటి? నట్టి కటిక్‌ నేలమోాద పకుకున్నా వాడికి రోజు గడిచిపోతుంది కదా!

చివరికి కొంతమంది స్నేహితులు బేసి అవస్థ భూడతేక్క, కంపెనీ 2 ఇెకరరు ఫిస్టువచ్చేటన్టు 8జి గెన్న్‌లు పెట్టి ఒకరకం చౌకనోఫా అణ ఈలా ళు న్‌ లు శ! కొనిపెట్టారు అయితే ఈ సోఫా వచ్చేనరికి జే్‌ తేచి ఆటూ ఇటూ కాస్త దృఢంగా తిరుగుతూనే ఉన్నాడుళే”

“ఆంతే వ. ఏనాటిశి నా ఆధికావులకంశ) చో హీతుతే కాస్త నయం అనుకోండి ఆపదకాలంలో వాళ్ళకంళు వీళ్ళే అదు కుంటారు” ఆంది సుభది, వంచి న్నేహితులకు నంపొదిం దుకోవడం అఆదృష్ట్రమన్నట్టు

“మళ్ళీ నెలగోజుంయ్యేరిః జేఏ మామూలుగా చేబ*ెటకీకి వెళ్ళి పరిశోధనలు మొదలు పెట్టాడు ”

“ఆయితే, ఈనారి ఫొ కసంగతులు ఏమి కనికెట్టాడు. జేపీ

అత ఆది సుభద్ర అన కితో

రం

“వలీ నెలరోజు ల య్యేసరికి హంఫీజేవీ మామూలుగా శేబశేటకీకి వెళ్ళి తిరిగి పరికోధనలు మొదలు పెట్టాడన్నారు కదా! ఈసారి వేటిని విశేషించడానికి పూనుకున్నాడు 1” అని అడిగింది సుభద ఛహచౌత్చుక్యంతో

4 ఈసారి జేవీ పొటావీయమక్రూరాన్ని, సోడియన్‌ శూరాన్ని విశ్లేషించిన శ్రే కలెంటు ఉపయోగించి పార్థివమై రాలను విన్లేపించ డానికి పూనుకున్నాడు అసలు జబ్బు నెల్లాళ్ళు ఈ పరికోధనలు అ పోయాయి కదూ అఆ నాగాలను కకూడదియ్యడా నికీ ఇప్పుడు మళ్ళీ ద్యగూీకృతో త్సాహంతో పని చెయ్యడం (పారంభించాడు 80

“ఇప్పటిదాకా డేవి “(కాస్టిక్‌ మూరాల” బండారం ఎలి బయ టపెట్టడో చెప్పారు అసలు శ్రపార్థివ 'శవరాలు అంశ వమిటి?? అని అడిగింది సుభద)

“ఈ పార్థివ మోరాలను ఇంగ్నీషులో “ఆల్కలైన్‌ ఎక్సో అరంరీ?రు అనలు మె.దట్లో జేసీ విశ్లేషించిన కాస్టిక్‌ శూరాలు మూలపదాన్థాలని అనాటి వైజ్ఞానికులు ఎలా (భమ పజేవారో అలాగే మూలపదాగ్థాలని అనుమూవపడుప్రవుంచేవి కొన్నిఉన్నాయి. ఎలె పిక్‌ కర్పెటు ఉపయోగించి కాస్టిక్‌ శవొరాలను వాటి మూలపదా శాలకిి-ద విశేషించగా నే, అదేపద్ధతిలో ఉపార్థి వ వమౌరాలూ న బడే, సున్నం, మెగ్నీమియ్యా బెర్రెట్‌, స్ట్రాన్టియా మొదలగువాటి రహస్యా లను కనుగొనడానికి ప్రయత్నించాడు

ఏీటిని పారిన 'మౌరాలనడానికి కారణం. లేకపో లేదు అదేమి టంశ్సు ఇవి సర్వనాధాాణుగా అనేకరకాల మట్టిలోచాగా కలిసిపోయి

135 వుండేవి ఇవి నిప్పులో వేస్తే ఒకపట్టాన కాలవు ఎంతకాల్చినా కరి శేవి కాదు ఏమామార్చు చెందేవే కావు ఇంక ఏీటిని నీటిలో కిరి చడం (2౭హ్మాత రంకూ+*డా కాదు

కాని వీటి లకమశాలను వూగి గా పరిశీలిశ్పే అప్పుడప్పుడు సబ్బు నురగవలె గురుజగురుగా ఉన్నట్టు నీరు ఆశు లభిమాను చూపించే కానక శూరాల లవణాలను కలిగిఉన్నట్టు క సఎచేవీ”

“ఆ స్పగతిని ఎలాగ నిర్ధరించగలిగావో చెప్పంఎ* ఉఅబ్నది సెుభది.

/

“అదా' విను వీటినితీసుకువెళ్ళి ఆన్లూల లో పడవేశొడు బప్పూడు ఇ*ం వ్రూరాలన్నింటివలె ఇవికూడా వాటితోకలినిపోయి నిం పాయకరమైన లవ॥।ాలుగా రూసొంటేవి ఆనాటి వైళ్టానికుట ఎంకో కష్టపడి ఏటిని సీటిలో॥క రగ బెట్టి ఆ _చావణ లో ఎ(రలిట్టుగ కాగితం పడ వేస్తే వెంట నే నీలంగామారిపోయీది ”

“అల్లా చెప్పండి వారి వి ఎరలిట్టస్‌ కాగితాన్ని నీలంగా మా ర్చాయీ” ఇక ఉతూరాలనడాని! నండేవాంఎందుకుల అవి తప్పు కుండా మోరాలే” అన్న దిసుభదు, ఏటిని తూరాలని ఎందుకుపెలుస్తు న్నాగో తనక్షుజరమెనట.

ధా ౬

“కన్ను ఇందాక చెప్పిన లక్షణాలన్నీ ఉండబచ్లే ఏటిని పారిన

థి తరాలన్నారు. ఎప్పుతై తే ఎలెక్ట్రిక్‌ కరెంటును ఉపయోగించి కాస్టిక్‌ ఇైరాలమ విశ్తేమించి, వాటిల్లోనుంచి కౌ త్తలోహాలను కను

లు ణా వాన్‌ గొనగలిగావో ఇవీ, అప్పువ్వె ఈపద్ధతిలో ఈ పార్థివ మెరాలనుకూడా తప్పకుండా విన్లేషి.చవయం నుసాధ్యమేఅనుకున్నాడు. ఈ నాలుగిుటి లోను ఇదినర కేకనుగొన్న పాళిమూలపడార్థాలు తక్కువగాఉండవచ్చు ననీ కాగా వరినాలుసు రికో త్తిమూలపదార్థాలు వీటిల్లోకలిసి ఉండ

186 వచ్చునని డేవి విశ్వసించాడు అబినే వీటిని విద్గేషించడానికి కాంత కాలం పట్ట వచ్చునినుకున్నాడు ”

“ఎంచేత? మెటనే నిటిని ఎందుకు విశ్లేపించబూనుకో లే! దు” అని జడిగిందిసుభది, ఈ వివయంలో చవి విలంబనంచెయ్యది తనం

లే శీవిా నచ్చన్టు.

“వాటిని ఏ్రేసించ శం నువ్వు అనుకున్నంత 'గేవకకాదు సుభ ఛా సీటికీ వీటికి అసలే షాత్త లేదన్న సంగతి ఇదివరకే చెప్పాను కదా! ఇ గా కొం చెమైన్నా నీటితడి లేకపోతే కాస్టైక్‌ పొటాప్‌లో న్పుచి క ళొంటు ఎలాగ (పవహీంచ లేదోకళూడా మనం చూవాము కదా టఅుకుచేత వీటిని వి శేషించాలం క ముందుగా ఎలాగో అలాగ ఇపీ చేవును ఏల్చుకు నేటట్టు చెయ్యడం అవనరమని డేవీ గుర్తించాకుం కాని ఎంత [పయత్నించినా ఇవి సను పీల్చుథో లేదు ఎంతబలమైన క 'రెంటును ఉపయోగించినా అది ఏటిల్లోనుంచి (ప్రవహించనం మాని వేళీది అయినా జేవి నిరుత్సాహపడలేదు తీరా పరిశీలించి చూ స్టే ఈ “పార్భివమో రాల” ను సైతం విశ్లేషించడం సాధ్యమే ననివీంచేది.

అక్ష స్వగ్యవ్రి ఎలా ెలిసింది!* అని అడిగింది సుభ్యద+

“ఆచా 1! విను ఎలాగో అలాగ చచ్చిచెడి కాస్త కరెంటును పంపించేవాడు అప్పుడు ఈ కరెంట్యో తీ గలమిద ఏదోఒక లోహం 'పేరకున్నట్టు, పూతపూసినట్టు కనపడేది ఈ కొత్త లోపహాం గాలిలో తగ్గిపోయేద్సి సీటిలో పడ వేస్తే పొటాషియం, సోడియం లోహాలవలె “క్షిదజనిో ని బయటికి తరిమి వేసేది

ఎంత [పయత్నించినా డేవికీ ఈ కొత్తలోహోలు ఫుష్కంంగో లభ్యంకా లేదు ఒకొ[-క్కసారి గెంటలకొలది. కరెంటును సిటిద్వారా ఎంవుయా- ఉండేవాడు విసుళా విరామః లేకుడా తలా కయస్రోా

(19) కం? చెయ్య” ఈ కొత్తలోవాఃలు కొంచెం 9 ౦చంగా కనపడేవి అవెనా పరిశుదమెన శేవలలోహోలు లభ్యమచే సివి కాదా కరెంటు యా ఢమ ఎ

కోసం ఉపయోగించిన తీగలలోని ఇనుముతో కలిసిపోయి ఒళానొకో యౌగికకూపంలో ఫొంచెంగా లభ్యామయ్యేవి ఇలాళ పసి వేష రాయల్‌ ఇక్‌ గ్ర ్యాట్‌ లో ఉన్న "బేటఠీలన్ని పూర్తిగా అయిపోయీ వరకు జేవీ తన పొళ్తోధనలను కొనసాగించాడు మళ లా భం "లేకపోయింది *

“మరి అప్పుడేం చేళాడుగి” ఆం సుభ వ

“జృమవోసమఫి 500 జపల పలకలతో .. ౨చి ఏకనంచమైర బేటరీనినిన్టంచాడు ఆయినా పాపం, వమోా లాభం శ₹ేకపోయి,ది”ో

“వరి డేవీ వఏీటిం ఎలా విశేషించ గలి -వు!””

(వ మ్‌. ళం

“అడే నేనూ వెప్పాబనుకు టున్నా బెక్‌లియన్‌ అనే ఒకానొళ మ్మ నీడ్‌ష్‌కపాయసనిక నాన్తవేర ఈ సల రం (౮ జాని ల క్షు పార్థవమ్రూరాలను వెెషివడాసికి ఎం గ నడ

లా అప చేచ్స ఇాశాడఉరంింంవో డేఎ సలళో క శ జే వెవ్యాడు ఇ దుకోను పెన అమస వు త ఖీ ల వ్‌ శప ప భన

రిస్తూ చాలొదను టోవెబ్బ 'జేవిన్‌హూ జ ల హ్‌ స్టా మ తీ థి సో ల వ్‌ డా ఆఎక్టతిలో (పయన్నించిమాడముని ఖు క్త సా స్తో ణ్‌ స. గ గ. స్‌ వం. నే ౧ఫారససు ెశా్డు గ్‌ న. ః ల్‌ శ డ్‌

“మరి బె్జి యన్‌ ఉపయో స్ప క ప? గించేపద్ధతి డేవీ విధానంకన్న కొత్తడా దెక్తీలియస్‌ వమిటా దీనికీ దానికీ తేడావమిటి అన్నదిసుభద) అదేంటో తెలు నకోచాలనే కధభూవూలంలో

క

“చ్లేడ్డా శ్రేశ్చేనుటి?. బోలెడంత తేడాఉంది చేవీ తన బేటకీోో నుంచి క రెెటును వంంంచడానిఃి లోపహాపుకీగ లను ఉపయోగింవాడు ఇక నెర్జీలియస్‌ ఇందకుభిన్నంగా పాదరసం ఉపయోగించాస

జా ళ్‌

“సం విశేషం? పాదరసం ఎందుకుఉటపయోగించాడు” ఆనీ మళ్ళీ పిశ్న వేసింది నుభగ)

“ఇబుతున్నాగామక “ఈ పార్థివషూ రాలనుంచి విద్యుచ్భ కి లోడ్చాటుతో లోహోన్ని విడదీసినప్పుడు, ఆ కొత్తిలోవాం వెటనే పొదరసంలో కలిసిపోయి. లోహమిశిణం వర్పడుతుంది. కుంచినీటి వలెనే పాదరసంకూడా గట్టగా వేడిచేస్తే ఆవిరై పోతుందికనుక, అప్పుడు ఎవరిక్షైనా పాదరసం మి్యశ్రణంలోనుంచి పరిశుద్ధమైన ఈ కొత్త లోహా న్నీ నంపాదిిచ "0 వాలా లేలిక" అని య్వుక్తియుక్తంగా తన్ను తాను సమర్థ్‌ం చాకు, ₹వాాశిష్టలియ? దేవిః ఉర్తరంవాాశాగు ”

• జ్లేఫ్సీ చైర్‌ వియసన చెప్పినట్టు చళాగా చలీచా” ముందు చెప్పండి నాకు” అన్నది సుభద్ర ఈ కొత్త పస్ధతిని అనునరించడం ఎల దేసీకి ఎలాంటి ఫొతాలు కఎగాయో "లేనో తెలుసుకోవాలనే

మ్‌. ఆంకి తో అవాలీ

“ఆవశ |! డేప్కె_బెన్జలీయన్‌ వెబ్చన ఎంవోను గూచా తప్ప కుండా అమలు జరిపాడు ఆ (పకారం చేనిచూడగానే పార్థ వచూరా లన్నింటిలోనుంచి కొన్ని కొత్త లోవోలు లభ్యమయ్యాయి $

*నీబ్పట్రవి క్రి

“ఆభా ? సీమనున్నంలోనుంచి వచ్చిన లోహానికి “కాల్షి యా "

యు ఆని పేరు "పెట్టాడు. ఈ నీమసున్నాన్ని లాటిన్‌ ఫాపులో “శాల్సీ యా” ఆంటా*% టే ధిర ఇ “మెర యా నుచి వచ్చిన లోవ

130 నిక “మెష్నేషియం” అని జేరుపెట్టాడు మితా రెండింటిలో ఒకదానికి చేరియు, ఫ్త్రొన్ది యవ్‌. ఆని వేర్తుపెట్టాడు ఈ లోజోలఘు ట్పెళ్ల నిక ప*+పంచంలో ఇప్పటికీ ఇవే పీ

ఈ లోజ+లన్న్నీ మొదట్లో దూషెడానికీ వెంలాగా ధగధళా మెరిసేవి కాని శాన్సేఫు శాలలో ఉంచతే. వెంటనే కగ్గిపో యీవి, కీట్రిలో పడవేయగాన్తే పాటాషీయం, శోడియం జంత *" బగా శాకపోయిన్సా నీటిని ఉదజనికింంద అమ జనికింంద విశ్గేషించేవి. పీట స్వఫావాన్ని గురంచి చెప్పాలంటె పార్థివ తూరాలనుంది విడివడ్డ ఈ శొర్త లోహాలు "లేలికణాా చలాకీగాఉండదే వొటామీయం, సోడియం లోహాలక్షీ ఒరువుగా, మొద్దుగావుండే పాతకాలవు లో--*లు ఇనుము రాగి పాదరనం వగ్వైరావాటికీ మధ్యగా ఎక్కడో వుంటాయి. అంక ఇనుము రాగి పాదరసం వీటికంకు. కేలికగా, కాస్త చలాకీగా, గోడియం, పోగామీయం వగైరా వాటికంగె. కొంచెం బరువుగా, రొంచెం మందకొడిగా ఉంటాయి అన్నమాట "తెలినీం/ చా”

“ఆఫప్హః!* అని తలడావిందిసుభద

“ఆయిలే ఈ లోవషోలు గోవీకి అత పరిశుద్ధ మె చితి నో లధ్యం కాలేదు”

“మరి బెక్టీలియ౯ వా్రానినట్ట చెయ్యలేదాడేవీ? అని పిన్నిం ది 9 బైలియస్‌ చెప్పినట్టుచెయ్యగా కొత్త లోహాలు రాాలేనిద్కి ఆవి పరిశుభ్రంగా ఎఎకుకుాలేదు? అని నంబేహపకుగూ.

'ఆన్చీ 'బ్టలింర 6 చెల్పనట్టుచేసీనా ఈ కె ర్తలోహోాలు పరి కుచ మైనవి లభ్యంకా లేవ. ఆయినా అసలు లోహోలుఆ-టూ లభ్య మైనందుశే మనం వసంతే ౧చాలీ ఆయిశే షీ'ని పరిశుద్ధుచెయ్యడా రికీ ఎంవోకష్టపడవలసిఉిన్నది కాని చేవ! అంతపటిక లేకపోయింది

కే

“అచేరుటండ్‌. ఇంత చప్పటిబునుచెప్పారు. ఓరివిశి వరరూ చమై, బద్ధగానికి బుద్ధచెప్పే చేవికి + పకళలేకపోశడవేమి*” వషమో 'లెండిపాపం అంత ఎబ్బువడీలేచాడామకి అంకిసుభద్ర, ఒంత్రో ఓపిక 'తేనప్పుడు ఎంతటివాడికై నా ఇ3 సంభవ మేనని ఒకవిధమైన సిబేహ్యూ, ఆశ్చర్యం, జూలీ తన్నుష్టుకు పీకిస్తున్నట్టు 'మొబూూం'హ్రైంది

“ఆచ్చీంకాదు ఇవజే ఇదివరలో ఆందదూ ఆనుకుష్నుట్టు న పార్థినమోరాలు మూల పడాన్ధాలు కాననీ, (పాణవాయవుతో కలిసిన థొన్ని లోహాల యౌొగిశక్రమనీ నికూవీంచాడు ఈ సారి ఈ కొతృ లోవోం లషణాలూ-వమిటో పూ రగా పరినోధించాల నే ఇఎగ్టగూడా ఇతసిక వుట్టలేదు ఇంకక పాటావీయం, సోడియం లోటు లతా లను గురించి ప్లూ ర్తిగా 'వెలుసుకున్న తకువాత ఇతని। యరో*ీలోవా మేదీ అంగ ఆశ్చిళ్యాగ కలిగించలేదు అత అవక్షిని చేశెత్మించ "లేదు కూడా

ఇవి కాకుండా ఇర సపారివపురాలను పీ శవీంచడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు దేవికి ఈ మాత] సత్ఫలితాలు * కలుగలేదు మట్టిలో కనఒకుతూవుడే ““అల్య్యూమి నాొ ఇసకలో 2క అంతర్భా చమైన “సిలికా టీల యని, “ోడివ్కోనియం” ననెరా పార్ధిన పదార్థాలనుగురించి రసాయనిక ఇాత్రు వేత్త లు ఇటీ వనే కనుగొళ్నారు

జేవే ఈ పెన్టివ పచార్థాల పరిశోధనలను ఆతరువాత అశ్త్రే నాం సాగి “వేకు తావ స్యయంగా చూడలే“వోలు నా ఇందులో =వ్వు మూంపాె లే..టో స్పషంా :వర్కొ.న్నాడు ఆతి వాత విటివంశే చూచశేస్‌ ఆబ న.

షెక్ష పదాన్థానికీ, మరొందౌంకీ విశేషమైన లేచా కనినించెది కాదు అాగే చేలికాాజ్రే ఈ కొ న్ర్రలోవాలలో ఒకదానికొకటి

కలై సం%ంధం చాలా వక్కునగా. కొందేది. ఒకచానికొకటి విశేషముగా వోలిజ-డజే వీఎ.గు చి -పకన్తోధంచం- అతనికి వినుగుగా ఉ జెది ఈ సారి వదైనా అఫూ ర్వ మైనది, ఆత్యాశ్చర్యకర మైవది కనుక్కో_వాలని గట్ట ప్టైహ్లాకు ఇలాడంకగా మూవోపారికూడా బెకేయన్‌ 'లెక్సర్‌ ఇవ్వవల ర సీనరోజు నమావ్విచింంి ఈపాం తాను నమిచెబుతానో వి-చామని పజలలో కమూహలం విశేషముగా ఉన్నట్ట కూడా. చేవికగెలుసు' “ఆయితే ఈవకుకూడా. శేవీనే నెకేజ్యయన్‌ లక్సకొ ఇవున్న రన్నమాట€ ఇ-తకు మించినవాడు రాయల్‌ ఇన్‌ సిటూ్య్యూబ్‌కు వేరొ ళు క్‌డు ఎవ్వరూ లభం తేలేడదావమిక?:? అని అడిందిసుభద ) “వమివిశ్నది చాభదా?ా లఎభ్యామై జీ డేవిశే ఎంచుకుణమ్మాం టారున ఈ ఏడాదికూడా చేఏణీ ఇశేయన్‌ ఉవన్నాా 10ఇర్చాకు ఈసారి ఆఫ్రూర్వి విషయాలను కినుగొనాల నే కుశూవహాలంతో చఒగఛా తన పంకోధనలను సాగంచేవాకు వనో ఒక వయోగాన్ని తిలఫ్య వెళోధన చేస్తూ ఉండివాకు ఇతళో అంతకంా ఖాప్ప ఖభవితౌలు రావచ్చు “ఎపి చేష దాంతో ముండు దానిని నదలిపెో టీ థై ఇంకొకటి మొవలుప్పైై బొడు ఇందే వ గొక ఆగలోచన న స్తే పాం దానికి న్వకృిపెచ్ప్చేవాడు ఈ విధవ్వైన గోవిచ్చిో లో పక్షి ఇనకశే నూలపచారా )ని థ్‌ ఖచ్చి3ంగా సికూవణ ఆయిశ గంధకం, భాస్వరం. అంశారం (బొస్లు) చెటోఐన్‌ (ర్రజన) ఫీటినికూడా విఏించడానిఃి పూనకున్నాకు అలు మూలపచాకా- అ-కేన్తే ఇ+ఫొకటి ఏమి శేని పకద్రువ్య పరిమి ర తం ఎఅవకడచా అలాటి ఈ మూ" వడాకాంలో చే డివదో ఉంని ఊహించు ని ఆ*వవోో పె బైల "య పమోగాలో చేడు

14

పైగా తనపియోగాలు నఫలమవుతున్నాయనుకుని చంకలు కొట్టకునేవాడు లన పకిశోధనలఫలితంగా ఏమి వపోందోో ఏమి బుజువ్రృఅవుతుందో సరిగ్గా గమనించకుండా నే గంధకం, భాన్వరం, అంగారం, నె టోజన్‌వరై శా మూలపదా ర్ధా౭ స్నీ యౌగికాలని తాను బుజువు చెయ్యుగలిగాననిి డేవీ, మూడో బిశేరియన్‌ ఉపన్యాసంలో చటుక్కున పికటించిడోరుకున్నాడు!”

“ఏమిటీ, ఈ డేపీకి చదవే స్తే ఉన్నవతిపోయిందా ఏమిటి!వమో ఇండి అన్తమానంకలోచించ్చి ఆలోచించి బువకాస్తా చెడిపోయి ఉండాలి చదువుకానంత సేపూ కాకరకాయి అని నిషేపంలాఆంటున్న కరాండు, చదున్చు మొదలు పె్టింతరువాత కీకరశాయి ఆని చదివితే ఎలాఉంటుందో అబ్లాగ్య _వవి'కొన్ని యౌగికాలను విశ్షేషించి మూల పదాన్థాలను బయటకులాగి తే జేవేనినమ్మి, ఇాప్పవాడన్నాాక దా అని మూలపడాగ్థాలను విశ్లేషించానం కే నమ్మే మూాస్ట్రడెవరండి! అసలు మూలఎపదార్థాలం శీనే విశ్ణేషించడానికి ఫఏేలులేని వక్యదవ్యపరిమితమని ఇందాక మిాచేకడా వెప్పీ-ది అనలు ఇది అసంభి వమేకాకుండా శుద్ధ ఆఒన్రంకూ-డా అసలు ఇంత ఇలాసవెప్పుడానికి జేవికి ెర్యం ఎం వచ్చింది” ముదటిను డి ప్రదర్శించిన సత్యాన్వేషణ గృష్ట ఏమై పోయింది? కాస్త ఓవికపట్టి, కాస్త నిపాదిగా తవ పరిళిధవల షలితా లను జాగ) త్త?గా గవనించినట్టయి తే తన తప్పువమిటో +“ కాలంలోనే తెలుసుకో ఇలిగి ఉంజేవొడో ఏమోపాపంగి ఆంటూ జేఏనిదూచి జాలి పక్తిదిుభద) ఇంతపహోంమైన ఆబ్థం చెప్పెయ్యడంలో “వాలు వాట్ల వయ్యా, ఎక్కడనేర్చాశు ఈ అబద్ధాలు ఏమిట" అన కున్నాం, ఇఎతేనా ని శెలివితేటలు ఇక నువ్వు పరికోధనలూ చె నృవద్దు; 'బెశేేయన్‌ ఉపన్యాసాలూ ఇవ్వవద్దు! అని యజమానులు. డేవిని

పైత

పంవీంచి వెయశ్యాలా అని అడిందడిసుభది, యజమానులు డేవీని ఇంకాఎాదుపు గథ్ర--0, నిలుచున్న పాటున టైరఫ్‌ చెయ్యలేదా అనం బేవాంఛే

“*ఆంశాంటి దీలూ రషవేదు సుభ్యదా ఎ దుకంకే. అనాడు రాయల్‌ ఇన్‌ క్ష? శృట్‌ యజమానులు నీ అం3 తెలివైన చాను కాదు గేవి వెప్పాడు అవె అణన్టమైకా నిజమే అనుకున్నారు, “ మెర వొల్లి, ఆ తకువాత “వత్సరాలలో జేపి్‌ అద్భుతమైన కృ- ని సాగిం చాకు, ఆ వడాది అయినా వదో ఓవికలే' “నటి గొప్పల” కు వోయి చూడ్పబే దూజానం ఆఒదధమాగేశాడ్సు అంతే ఆంతంన్న మోమిాలేదు ఇంతౌ చేసి చేవకి వయస్సు ఎంతలో తెలుసా! వపసా రం ముప) ఎల్ల లేవు ని-డు యవ్వనంఎలో పరిపూర్మమైన ఉళ్సా హంతో ఉన్నాడు పదో కీ రకాంక్షతో అలా చెప్పేశాడు కాని, ఆ తగకువాన సంనకృరాల ”ో వమూ్రు ఎళ్ళ నొప్పు పెళ్లోధనలు సా కాల్చు లీ

*అవ్హను లెండి వనో తన గొప్పు బాటుకోవడాని!ి అబద్ధాల చెచ్పేశి ఉంటాడు పాపు” అన్నది సుభద్సు అ,త ఇొప్పవ్నినీ, శీ్తి కోను వఏిము-దిలో అ ద్ధం ఆశ్రేచ్చాడ్తే! అన్న ఆ చేనంవో

“దాసి శేమిటి ెలివి వుంది ఉల్స్పాహం ఉంది శక్తిటింద్‌ పగొ యవంనంలో ఉన్నాకు ఆలాంటప్పుడు యనో కాంత్స దూష్యం' ధామలే! ఉంతకీ ఆ తరువాగ జేప్‌ ఏం చేశాడో విను

వారిన ఆని క రకిం గాని ఉంది ఆం చాలాఘాటుగా ఉంటుం స్సక్ట్‌షులో గ్‌సి “ల్లారీన్‌ * అయారు. ఈగావిని 3% వ శణాాలో వలీ సెనిపెట్టాడ 'వూటావియం పరాాంగ జి ఆఖ్చి చిక్కని ఊచాగనంగులో ఉలీంందిడూ కావా? దానిని ఒక నీపాలోవేని, మెనమూ*ర”గీం వి ఆచ వోఒకగ రాటి పెట్టి ఉచజపహరికాల్యంపోన్నారు,

క్షర కూడా అనేకం పెట్టుకోవడం ప్రారంభించాడు శ్రాగా డబ్బున్న వాళ్ళ శూ ఎక్కునైంది. గాంలో రాయల్‌ ఇన్‌ స్టిట్యూట్‌ వాన్లు తచ్చిన ఒఅఐహలాంటి గది ఈ (పాఖనసరగారి అభిమచికి గారవానికి తగింది జాబేరు ఈయనకు వచ్చే శాస్త అీోదాయమూ. శుదుకూ “వొక్క గా పోయి =

ఆదాయుచూస్తే అంతం] మాత్రంగానే ఉండేది ఊవాలు మాత్ర) మేడలు దాశేవి సాంఫీకంగా తనకు గొప్ప గౌరవమూ అఆమితభాగ్య శు కావాలని జేవీ అస్తమానం కోరుకుంకూ ఉంే వాడు. తన త-డిలాగ ఎక్కడో పళల్లిటూళ్ళో కాయకస్టం చేసుకొం టూ రోజులు గడిపీవేయడమం కు ఇశనికి సుతరామూ ఇష్టం లీక పోయింది. తాను పైతం మొదట్లో ఒక నొాటుశల్య వై దష్టసి దగ్గర

భి... ళం ఇ, గ. ళ్‌

పవి నేర్చుకోనడానికి కుదిరిన వాడేకదా

ఒకిప్పుడు మన పెద్దబావలాగ స్వంతంగా సంచికట్టు మెగటు 'పస్తుదా మనుకున్న్నాడు. ఇప్పుడున్న పేగు పతిష్టలతో శావలసినంత మంది రోగులు తనదగ్గ రకు రాకవో రనుకున్నాడు ఇలా ఆలోచిస్తూ వుుడళా చచ్చిలోని గుమాస్తా మిత్రులందరూ చర్చిలో గుమావైగా చేరమన్నారు. చర్చి కొలువులో చేరితే క్రమంగా మతగురువు కాన చ్చునసీ అప్పుకు డబ్బుకు డబ్బూ పితివ్వకి (పతిషా కావలని నక లభ్యం కాగలదని ఎన్నో ఆశలు భరావించారు. కాని జీవి అందుకు ణశ కలేదవ లి

ఎలా ఒప్పుకుంటాడు. తెండి తైంటేస్టు కాదలచినవొడు చి్న్ని చిన్న ఉద్యోగానికి ఎదుకు సిద్ధపడతాడు మిారు మూత్రం జర్నల కాదలచుకొనీ తొలూశా ఆఫీసులోను జలాకలెకరు ఆఫీనులోను ఎన్నీ

గా ల

వావ్య్యోళాలు వదలివేశాకుకాదు అమ్మ నాన్నా, అధికారులూ ఎంతె మ ల కుచ్చా రా €ర8ఇానే ఇకక తన. న శరీ

క” పాపం ఈ చిక్కు, లన్నింటిసీ ఎలా వదుల్చుళున్నాడు * అని అడిగింది నుభది

“ ఆప్పవు వుచేశాడంశే విను ఈ బాధలన్నీ ఠీరడానిఃి గట్టిగా ఆలోచించి ఆలోచించి బాశా డబ్బున్న ఒక శీందంతురా లి;__ళండో పెళ్లి చే అనుకో చటుక్కున వెళ్ళి చేసుకున్నాడు ఈ పెళ్ళి చేసుకున్న వేళ చాలా మంచిది ప్లైలో ఒంటరిశకనం డబ్బు దిగలు చప్పగా వదిలిపోవడ మే కాకుండా "లేపు పెల్లి అవ్రుతుందనగా ఇవ్వాల్‌ మధ్యాహ్నం; అనాడు ఇ్ఫండును పరిపాలిస్తూన్న రెండవ జార్డి రాజుకు జబ్బుగా ఉన్నందున పిఛక్సారీ జెంటు దేవీకి *నర్‌ ** బీకుదం ఇచ్చాడు అప్పటినుంచి జేవీ” తను ఎక్కడ సంతకం చెయ్యవలసి వచ్చినా “నర్‌ వాంఫీచేవీ అ; సగర్వంగా సంతకం చేసేవాడు

ఈ విఫంగా సర్‌ హంఫీిడేవి 40 సంవత్సరాలు వెళ్ఞానిక సర శోధనలు అవిచ్చిన్నంగా కొనసాగించాడు ఈతడు మరణించే నాటికి ఈ సృష్టలో 58 మూల పదార్థాలు ఉన్న నంగతి వై బ్ఞినిపలకు నిర్ధారణగా తెలిసింది ఆనలు డేవీ యే స్వయంగా పది కొలత్త పదార్థాలను కనుగొన్నాకు కదా! మిగతా వాటిని వివిధ జేశాలకు చెదిన పివిధ వైజ్ఞానికులు కను" న్నారో

“అబ్బ ఒక్క-జేవీ కఖీ ఇంక మనోస్ష ఇా ఉందికదా మిగతా పరిశోధకుల కృషిని కూడా నాకు చెప్పకండీ” అంటూ సుభద౦ి కారం వేసింది

౧౨

“సంళచా "లెవాయిజర్‌ కధ జ్ఞాపోండిందా శ 3

“లేశేమిటి? ౫ లిబండారం ఒయట పెట్టిన వాడుకనూ మనం వూమూలుగా వీల్చుకు వేగాలి ఆన్హుజన్సి న్యతజని అనే రెడు వాయువుల మిళ్ర0ణమనీ ఈ ఆమణనీ నతజనీ మూలప రార్థాలని నిభూపచిన

ళం

గాచి నై స్థారికుడు కడా? ”

జెను ఆయనే 1709లో ఈ లెవాయిజర్‌ ఈ (ప్రపంచంలో మూలఅపదారాలు ఎబ్న్వఉన్నాయో జానీ తారాయడానికి వయత్నిం

థి వాడు. అప్పటి! 8) మూలపదాగాలు ఉన్నాయని లెక్సకట గలిగాడు ళా "కాని నిజం చెప్పాలంకు ఇందులో 2శమాత్ర)మే నిశారసుఆయిన మూల పడారాలని పటీవేశాడు థి ట మరి మిగతౌ తొమ్మిఏి కూడా మూల ఇదారాలే ఆని ఒందు థి

కనకున్నాడు ఆవి యూగికాలు కావాడదా వమి£?* అని అకిషిది సుభద)

ఎదుకు అనుకోకూడదు వీమైనా అనకోవచ్చు. ఆయితే ఈ మి[ితా తొమ్మిది అప్పటికి నిజంగా పికృతిో 'లేకపోవడమో ఒళవేళ ఉన్నా వాటిని మూలపగా న్థాల్మకింద విడదీవ పరీక్ష చెరి డానికి అవకా శాలు లేకపోనడమో జిగిడి అందువేత అవి అన్నీ కూడా మూంవదాన్థాలే అనుకోవడం జరిగింది

అప్పటికి నల్న్హ సంవత్సరాల తగువాత అంఠి ఇక్‌ హిం జీవి చచ్చిపోయేనాటికి ఈ విశ్వింలో 58 మూల పదాశాలు ఉన్నల్న రసాయనిక వేత్తలకు న్నష్టంగా తెలుసు

ఇందలో' చేవీయే న్యయంగా మూలపదార్థా లనద %వవా!ని పదింటిని కసుగొనడ మా కనుగొనడానికి తోఎవచాసపమో జరింది మిగతా మూల పదారాలను ఇతర చేశాల వై జ్ఞానికలు కను గొన్నారు”

“అందుకు దీంచేశారో వెప్పుండినాకు అందిసు భది

“ఏంచేశారా విను 19వ శతాంప్రారంభ లో పారిన్‌లో కోర్టి యస్‌ అనేచేషగం నర్తకకు ఉండేవాడు యూరో ౯ొ సపోలియన్‌ పిపంచజిగీషతో యుగాలు వేస్తు న్నప్పుడు తువ కిముందులో వాదే సూడో శారంకోనం "శాక్టీ ఎన్కువగాఉందేకి. అందుకోనమని ఈ కోర్టియన్‌ పారిన్‌ద్గర ఒకప్పె సూనేశారంప్యాక్ట్రరీ కట్ట*డు వ్యావార-అముతే జోరుగానేసాోేదిగాని ఈ సూేకారం తయారుేేసే రా" ఫైలు మాత్ర ఇట్టిశే చెడిపో యేవి

దీనికి కారణంవమిటా ని శటిగా పరిశీలించి. చూచేనరిక ఈ సూదేకారవు నీళ్ళలో వనో ఇెకపదార్ధం తీవిలత్ష ణాలు కలది లిసి పోయి ఉండడమేననితేలిది ఇబేమిటోఅని జా9 “గా పరిశీ చడం కోసం పరిశుభ్రివై నది తయారుచేశారు ఇవి వైకిచూడడా.కి గట్టిగా న్పటికాలవలె వుండేది నలశా నిగనిగలాకతూ ఉంచేవి అయిళలే ఈ మెరు పుఅంతా లోహాల 'నిగనిగను పోలిజంచేవ శాని ఈ + టి కాలకి ఒకచి”ా మైన స్వభావండిండేవి అచేమటంకే. దీన్ని వేడిశనీ నప్పుడు వమ య్యీదో చెప్పగలవా ౯

1౧ “ఏమవుతుంది, మహా నూమూలుగా అన్ని స్ఫటికాలు, లోహాల వలెనే ఇదికూడా కరిగిపోయేది. అంతేగా అంది సుభద్శి మారు వెప్ప బోయే నాకు ఇదివర కే 'తెలునునన్నట్టు మొహం పెట్టింది వప్పులో కాలేశావులేసుభడాా అలాజరగలేదు. వేడిచేసి నప్పుడు కరిపోవటానికి ఒకులుగా అది వెటనే ఊదా (వైలట రంగు ఆవిరిగా మారక వో యేది రోర్జి యక్ష ఈ ఫొ త్రేఎచార్థం వమిటొ విచ్రేషంచి తె ఒనుకోవలసిం న దని తనన్నేహితుడు (పొళిసర్‌ జో స ఇంటుకు ఇచ్చాడు న్లైమె. "ఈకొ ల ము సగ త్తపడార్థాన్ని అప్పటో ఫంచింసా మ వాలటే తం “ఇ ఖ్‌ “సో శీటూనక్‌ కు ఠవ్యాడు 188లో గ గ జ్ర న లేవీ పా స్‌కు వచ్చినప్పుడు విశ్రేవించి శ శ న పిశ్లోధించవలసిందని ఆయనకుకూడా శ ళన అ న్‌ ల్‌ “ఇంతకీ ఈ కొర్మపదారు బాయీూోేలూస ఖ ఏమిటో చెప్పండి అజేవిటో తెలుఫుకోందే నాకు ముందు వినబుద్ధి కావడంలేదు” అంక్‌సుభద౦) తన ఆసక్తిని ఒక్కసారిగా (పదర్శిసూ వాలి వ. నకి అయిశేవిను ఈ ఫొ శ మూలపదారంపేరు అయెక్షిన్‌ హా ఖి ఇదేనా అయొడిన్‌ అంటే! మనకు వెయ్యి కెగినప్పుడు. చర్చుం గీచుకుపోయినప్పుడు. లేక పుండుపక్డప్పుడు చీముపట్టక్షండా దూదిలొ ళు ముంచివేస్తారు *ట్విక్నర్‌ అయొడిన్‌ ఇబేనా?

15 ఆవో అత్ష్సరాలా అయితే మనం అలాగ సృటిశాలుగా ఉన్న ప్పుడు వనావకుండా “సారా లో కరిగించి కురుపులకి పట్టిస్తామ ఆనె. డిన్‌ కనుగొనఒడ్త కొన్నినంవత్సరాలప మకొక కొత్ర మూలపదాళం కినువొనఒఏింది ఇది సోడియం. పొటాషేయములను యు ఆ పోలినలోహ, కరలో చాలా ₹లిక్తై నవొయ్యకం కే ఇది వకొంచెమో ఒరువుంది అంతే చాలాలేలికై నలోహం ఇదికూడా పొటాషియం సోడియం లోహాలవలె నీటిలోపక్షప్పుడు అతి త్మీవమైన రసాయనిక మార్పులు చెందక పోయినట్టయి తే అద్భుతమైన తైఫ్‌ బాయ్‌ తూరు చేయడానికి ఉపయోగపడెది ఆంకే బెండుకం శుహూడా చాలా లేలిక ఆన్నమాట -సారాలలోనుుచి వచ్చిన లోహోాలలో ఇది మూడవది పొటా మయం సోడియం కుటంబానికి చెందిన ఈ లోహూంవేకు వీధియం ఎలా హైలేనేం ఇష్పుడువెప్పిన ఈ ఆయొడిన్‌ళు ఒక శన్నేహితుళ్ణి కను అన్నారు అేమిట! సోడియీనిక్కి పొటామీయి”నికి పొత్తు ఉన్నట్టు అయొడిన్‌ కు కూడా ఎవరుకనునాన్నా గూ? అందిసుభది కతూహ లంతో “బాను కనుగొన్నారు. 1836లో ఒలార్డ్‌ాఆనే (ఫంచివై సాని కుడు ఉబ్బు తయారుచేసే దశానొక చవుటిపరమ్యిలో. వదో ఒక అ_-తేమైన కా త్తపడార్థాన్ని కనుగొన్నాడు దీనిలక్షణాలు ఏవటాఅని పరిశీ లపై అచ్చు అన్ని లక్ష శాలు ఆయెొడిన్‌లా. ఉన్నాయికాని ఆమొ వే - తక కాదు ఇదేవి.టోఅని పరిశీలించడంకోనం వరిసద్ధమైనది తయారుచేసి యాశ్తళ* ఇర్చి ఇస ఖ్య్మరటి చిక్కని ద్రవంగాతయాడై ౦ంది డివి

కే52 వొనన ఒకమాదిగిగా భరంచడానికి ఏలులేనంత ఘాటుగా ఉంటది ఈ బొ ౩ మూలపదారానిశ్రి (బొమిీార” అని పేకళుుపెోటూరు (వో థి ల ఇదా (వొమిోన్‌ అంటే ఫాలోలతఫీ న్ను చేప్పు ఫీల ములు ఇవన్నీకూడా ఈ బొమిోన్‌ లవశాలతో చెస్తారని మొన్నమన ఫొటోగాఫర్‌ చెప్పగా విన్నాను నిమేనా! అది సుభద్ర) “ఆవును ఈ ఫొటోసామాను లన్నింటిమాద ఈ టొమోన్‌ నెం ₹ తూ కలవగావచ్చిన _.కలవణం పూతపూ సారు, ఆ 3రువాత స్వీడిష్‌ వె జ్లానీక ను. చెరి లియన్‌ సంగతి జాపక్‌ం సాహ డ్‌ లో 6 చా ఆహో పార్థివమయారాల విశ్చేషణకు జేపికి నలహ చెప్పింది ఇతనే కి డా?ిఆంఎ సుఛది పెను అతడే ఈ చె లియన్‌ అనేకకి ౩ మూలపదాగ్గా లను కనుఫాన్నాడు అలాగే అతి విలు వెన లోబోాలలో కూడా కొ3 మూలపదా శాలు కనుగొనబడ్డాయి అంతవరకు బుగా్రరం వెడి పాటినం ఈ మూడు లోహాల నంగ తే లోకానికి తెలుసు శాం 10వ శత్వాం పాొరంఫంలో “ఇరిడియం.. “అకిరికియంో చడియలి పూ డియు” వరా లోహాలు కనిపె% ఒదాయి రా లు ర్‌ం ఇుతటితో ఈ ఆ న్వేషవ* ఆగిపోలేదు డవి కాంధరుు చెందిన ఎదిహేను నంవత్సరాల తరవాత ఆుుళకు 1611లో రప్యూలోన కాజన్‌* విశ్వ విద్యాలయంలో పనిచేస్తూ ఉండే పాఫెనర్‌. శాన ళం సరం ముదిలోహాలళ్‌ మఠొక కొత్త మూలపదాక్థిం ఉందని కను గొన్నాడు ఈ ధొత్ర్తది లనేక విధాల అక్గము నపోలిఉందచేది ఆదు

(౫) [29 చేశ అతను దీనికి రుధీనియంి” అని వేరు పెట్టాడు, దీనితో ఈ సృష్టి లోమూల పదార్థాల పట్టే 57 దాశా పెరిగింది. ఆ తరువాత వెళ్ళీ వొంతకాలం వమా గణనీయమైన కవీ. జరుగలేదు, ప్రపంచంలో ఎక్కడా కూడా కొత్త లోహాలను కనుగొనడం జరగలేను ఆ రోజు ల్లోనే అంశు 1989వ శ త్వాం మధ్యలో పరిశమలు కమంగా విశే పంగా వికసించాయి యూరోఫులో ఫు ఆమెరికాలోను మొదటగా ఆలు రోడు వేశారు?

ల్లు ళా

“పదిఅంతా *“రైలుకథ లో చెప్పారుగా పట్టాభికి చెప్పినప్పుడు నేనూవిన్నానుమరి అంచేత ఇది వమైందో చెప్పండి” ఆన్నది నుభద్ర మెన్ఫుశకధఆఅంతా ఎక్కడ రైలుకధిగా నూరుతుందో అన్నభయంతో

“అదిసరే. ఇప్పుడు నేను ఆ కధఆఅంతౌా వెప్పబోవడంలేదు వవో అప్పటిపరిస్రితుల వివరణనసందర్భంలో చెప్పనలసివచ్చింది నశేలీ దానిశేమిటి. ఆ రోజ ఎలో జీ ఆవితోనడపబడే ఓడలు మొట్ట మొదటి సారిగా సముదా? గవ మానం మొదలుపెట్టాయి తమపరిశ్రమలకు అవసర మైన ముడీపదా ర్ధాలళోనం ముడిలోవోలకోసం ఇతర ఖనిజాల కోజం నేల నాలుగు చెరగులా అన్వేష- పా9ికంభృమైంది

ఈ అన్వేషణఫలితంగా రకరకాల ఖనిజాలు బోలెడన్ని స్లేక రించ_జ్ఞాయి. స్యకరీంలో లేం "కేటకీలలో. సరియైన. వస్తు తత్వ నిరూవణకోసం వేలకొలది వస్తువులకుగురించి రాసాయ ,కవేత్తలు పం శోధనలు సాగించారు, ఆఈమినా ఇదివర కేకనుగొన్న $? మూలవదా సాల సరనకు మరొక,__టిఅయినా చేరదు”)

“ఆదెమిటేచిత్ర)ం ఇన్ని వేలపడార్థాలు విర్లేషించినా కొ ఒళచైనా దొరకకపోవడమేమిటి 1” అంటూ ఎంలో ఆశ్చర్యఃరంగా వాక్య పోంది స

చవ ష్ట్ర న్‌ సుభవ

కలీ

అంక మళశేమాలేదు ఇన్ని వేలపదాన్థాలుహూడా ఈ గ్ఫ్‌7 మూలనదాసన్ధాల సంయోగంకల్ల వర్పడిన వేకాని ఆన్యంకాదు అనినిర్హా రణ అయిదన్నమాట ”

అంటి. పొపుచయోటిండే మూ=లపదార్థా౬ న్నింటిని కను గొనడం ఫూ రి ఆయిపోయిందం కే ఎవ కేనా నమ్మాలా" ఆకలు అది సాధ్యమేనంటారా ” ఇంక కొర్తవాటికోఎం. వెదకడం అనవసరమే నంటారా. లఅన్నదిసుభిద) ఈ చెప్పినదంతా నమ్మడం కష్టమనే అభిప్రాయాన్ని సూచిస్తూ

అలా అనకోవడానికవైదు ము+లపడార్థిలళోనం లంతు లేనిదిజ్ఞ సతో అన్వేషణ చేనే వైజ్ఞానిపలకు ఇంతమాతేం$ో సంతృ్న కలగలదు వారు ప్యాప్వు 7 అలా వెదుకురూనేఉంటాసు శారి ఆలోచనలకు ఎప్పుఫూ అంగుడుికదు. ఇంతవరకు ఈన్ఫష్టైలో వుష్ట_ లంగాచొరికే వస్తువులనుగురించే విశేషంగా వరి “ధన=రిగ్హిడ వ్వైగా ఇత5 మూ+లపదాళ్థాలనుంచి సులభంగా విశదియ్య%లి*న వొటి ?౦డా మీ వమశకులభించింది కాని వఒనకుతెలిసిన ఈః మూలపడార్ళాలన్నీ ఆశ పృ ్ప్పలో చెస్టాచెదరుగా పడిపోయిఉన్నాలయి మొటవరసకివూ౫ ఇనుము ఇ్పదుమించు పుపుచంఅతటా దొరుకకుుది రాగి చాం కంపే వాలాశక్కువ వెండి ఇంశా తక్కువ బంగారందొరకడం అనళతే తక్పున ఇంక రషనియువంటి లోహటోలు ఈ ప్రపంచ_.అంతటాఒకటి అకా టన్నలకఘమించి ఉడవం పీ అందులో అ౭దంఏమూ లేదు అుచేశ అళిసూత్ము 3మంగా ఉంటూ మనదృష్టికి అం ఇతరపదార్థాలలో నునకు తలియని మూలపదార్ధిలు ఎందుకు చాగి ఉంంఎకూడదు ” వాని కోసం మనం లప్పకు డా అన్సేషించవలసేవున్నదిోో అని వారుఅస్త వావం శలపోస్తూఉ. జేవాగు

[౯

ఈ విధంగాఆలోచించి కొత్త మూలపదార్థాల కోనం అన్వేషణ మొదలు పి శకు కాని ఉపయోగం లేకపోయి-ది పివంచంలో దొరికే (ప్రతి ఖనిజాన్ని పరిశీలించారు. అన్స్రేలియా. * గ్రీనలాంక లో సారిన్‌ పిశరాలవో వెసూక్రీయసప్‌ అగ్ని పర్వత ?ఖరాలలో ఒక్క-డ పడితే అక్కడ దొకికిన (వతిదానిని వారు పరిశో;ఇంచాస ఇవి అన్నీ ఇంతనరకు వెలిసిన ఈ 5 మూల పదార్థాల సు యోగద్రవ్యాలుగా బుజువయ్యేవి ఎవ్వరూ కొత్త మూల పదార్థాలకు కనుగొన ఖేక పోయాక

అబితే ఈ రోజులో. న్కీలీ లెవాయిజ్‌ నాటికన్న ఇప్పుడు కొత్త మూలపదార్థాలకోనం అన్వేషించడం వాలా. జేలిక ఆవ% శా వదు గడచీన కొలది రాసాయనిక పరిశోధన పద్ధతులు విశేషంగా లభిగ్య ౨ హచెంచాయి ఈ రోజుల్లో వరైనా టక్రరాయి లీకుకువచ్చి ఆందులో వయీ మూలపడాగ్థాలు ఉన్నాయో కాకుండా, వ వేవి ఎఎలంతి నిష్పక్తైలో ఉన్నాయోకూడా రాసాయనిక వేత్తలు ఖచ్చితంగా చచెప్పగ%లకు

ఎనుభనం గలిగిన రాసాయనిక వేర్తలు ఒక్క. వీసరంత సకు కు కో అనేక వయల పరిశోధనలకు సంబంధించిన _పెోాగాలను చేస్తారు వారు డానీని జావణం చేస్తారు ఇగరబెడతారు. కడుగు తారు వడపోస్తాుు ఎరగా కాలుస్తారు. నిప్పులో వేసి మండిస్తారు మంచు మిద "పై గక్షకట్టిస్తాను. కల్వంలోవేసి మెకృగా నూరుతారు ఇన్ని చే ఒక్కెేలును అయినా వోకుండా అంతపదాక్థం భద్రంగా ఉంచుతౌరు

ఇష్పుడు ఫొ త్తిగకం తా్రానులు కనిపెట్టారు ఆవి చూడడానిశే వాలా గింపరవోనంగా ఉంటాయి పీటి సహాయంకో ఒక గువొంద షింజో 'వెయ్యూోవుతు మ్‌ మాట్లాడితే ల౯ోవంకు ఒరువుకూడా తూచి నికరలా తెలుసుకోవచ్చు ”

క56

“అమ్ము చావో. అంతా చిత్రం పోమురూ. వెధవ గురివెంద గింజ ఎంతుంటుంది అందులో లమ్షోవంతు వెయో్య్యూవంతు బకువు శనుక్కు-ంటారని మోరంశేమాత)ం నమొ, శ్రే దెవరు? అన్నది సుభదు ఆం కచ్చికం తూకం వేస్తారంళు "తాను నమ్ములేనట్టు

నికు అలాంటి సంబేహాం వమిలఅక్కర లేదు సుభా నిజంగా అలాగే జరుగుతోంది అయినా కొత్త మూలపదార్థాలు వమా లభ్యం కాలేదు ఇలా ఉండగా రసాయన శాస్త్ర పరిశోధనలకు ఖాతిక ఇాస్త్రం (ఫిజక్స్రి)ి సాయం వచ్చింది ఆరోజుల్లో “నోల్చాలి కరెంటును కనిపెట్టాడా? ఆది ఉపయోగించడంవ్శు జేపొ ఆ కక కొత్త మూల పదాన్థాలను కనుగొన గలిళాడు కదా ఈసారి డాదాఫు ఒబ్క్ళూ ఆర శతాస్ది (50 నంవత్పరాలు) గడీచేనరికి కొత్త మూలపడారాలు కను గోవడంలో *వెలుగుో రసాయని "వే త్తిలకు విశేషంగా కటపయోగ పడింది త్తి

అదెల్లాగ సాధ్యమో నాకఘచెప్పండి” అన్నవి సుభ్యద ఆశ్చ ర్యాన్ని ఆసక్తిని మిళితంచే!,

“శాబక్ట్స్‌ బున్సెన్‌ ఆనే ఒకరాసాయనిక వేత్త గస్టావ్‌. కిర్చాఫ్‌ అనే ఒక భాతిక ఇాస్త్రాచార్యుడు ఉండేవాళ్లు వీళ్లు ఇద్దరూ బలే “స్నిహుంగా ఉండేవాళు ఈ ఇదరూ కలిసి అమ్భతమైన కృషిని సాగి

భాం ళు రా వారు తీన్‌

“వాళ్లెవరు * అనలు వీళ్లు వంచేశా శేమిటిఫో అని మళ్లీ అడీ గింది సుభద)

157 “ ఇందులో బున్ఫెన్‌ ఉన్నాడే ఆశసిశవితం కకుప్రశాంత మైనది వ విధమైన ఒడిదుకుకులూ. లేపండా (ప్రశాంతంగా సాగపోయింది గడియారంవలె నిత్యకిమ బద్ధమైనది అతనికి అసలు దరిదమంళేు వమిటో తెలియదు డబ్బుకోసం అతిను ఎన్నడూ తాపకయ పడలేదు తనేమో శన సైన్సు వమో తప్ప ఇంకేమా తెలియవు స్కీలీ జేఏల మాదిరిగా స్వయంగా _ చదువు కోనం అతను పాటుపడ నక్కార లేకపోయింది. చిన్నప్పటినుంచీ తము బిశ్షకు ఉత్తమ విద్య గరపాలన్న వాధ్యతను గుక్తెరిగినవారు ఆతని తల్పి దం(డులు * ఖా ఉపఖయిల లాగ వాళకీ వీలల చదువు ఒక పెద మం చ సమస్యగా పరిణమించ జేదన్న మాట న్‌ ర. భ్‌ నూ వ "లే న టి తం. రెక్కాడితె కాని దెశ్కాడని మన సి న ను లాంటి బీద సంసారాలవాళ్లు ఎప్పుడూ మ! గ్‌ న న్న శే ల అంళతేశేమో ఇదంతావింశే రాబర్ట్‌ పష క... బున్నెన్‌ తలిదంకులు కాస కలిమి రం! టం స గట కలవా్సనే తోస్తు ౦ది ఆన్రనా ౫” సు . మ! శ అంది సుభది స కాజర్ట్‌ అన్సెన్‌ కాశం ఒకటి బున్సాన్‌ కు లభించింది మునం నాలుగో న్లానుకు పై న చదవా లంకే నాలుగు మైల్ణై దూరంలో ఉన్న హైస్కూలుకు నడిచివెన్లాలి కాలేజీకి వెళ్లాలంకే టిల్లాలకు జిల్లాలే దాటి వెళ్లాలి ఆపైన అఆనక్సు చశదనాలుశే- అసలు అబాంటి అవకాశమే మనలాంటి వాళ్ళకి ఆరుదు అనుకోం అటు వాశ్రీరుకో ఇటు ముదౌసుకో వెళ్లాలి కాని ఇలాంటి

153 “పీక వమి లేకుండా బున్సెన్‌ వుట్టిన ఉ్య్ళోనే ప్రపంచ (ప్య్యూశమెన విశ్వ విద్యాలయం ఒకటి ఉంది, ఇతను పుట్టింది “గోకైన్‌ జన్‌ * అర్న జర్శున్‌ నగరంలో, ౨ విశ్వవిద్యాలయం (ప్రపంచంలో అగగణ్యమెన వాటిల్లో ఒకటి. ఇది శేవలం మైన్సు కోసమే ఫుటి పెరిగిన సంస్థ అని చెప్పవచ్చు, అందుచేత ఈ బున్సెన్‌ కు వ్నెట్టైనిక పరినో,ోన అంశేు నా చిన్నప్పటినుంచి అబుతమైన అభిలామ. కలిగింది. ఈతని తండి ఈ నో శ్లాన్‌'జన్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక (పొఫెసర్‌-౫ ల ఎదిగింతరువాత మైంటిను కావడంలో ఆశ ఎర్యం వమాలీవ. మా నాన్న పొశెసర్‌ అబితే మారూ ఈనఃకి ఆక్షళాల డాక్షరోో జెవధాల డాక్టరో పదో ఒకటి అయి వుండేవాళేకదా, కనీనం మా మామగారు అయినా అయివుంజేవొ కే కాని మనం ఇవ్షరం కరణ ఏడ్లలు కాన డంలో చదువును మధ్యలొ కట్టిపెట్టి పొట్టకూటిగలోనం పరాయి చేశా లకు రావలసివచ్చింది, ఇప్పటికీ మోాలో డాస్టర్‌ కావాలన్న ఆక చావలేదు. అజే నాకు న.లోషం. బున్సెన్‌ అవడంలో నాకు ఏమి గొప్ప కనపడలేదు. కాన్సి మిరు అయితే వూతం అది విశేషమే అన్నది సుభద్ర, నన్ను వ్యంగ్యంగా ఓఒకవంక్‌ పోత్సహిస్తూ, వువొక వంక్‌ వెక్కిరిస్తూ. ల్‌ “1898లో పది'హేదేళ్ళప్రాయం వచ్చేసరికి బున్సెన్‌ హోఘ్లాలు చ గ్‌ గా చదువు పూర్తిచేశాడు, ఆతరువాత వెంటనే యూనివర్సిటీలో చేరి మూడేళ్ళపాటు పరినోధనచేక్లి “డాక్టర్‌ ఆఫ్‌ పైన్సుో పటు పుచ్చు కున్నాడు” “అదృష్టవంతుడు!” అంది సుభద. “* ఆ వెనక యూరోఫ్టులో పర్యటన పారంభించాడు.. ఒక ఏడాది వష్ణైర్థుపాటు బేశ బేశాలు తిరిగాడు, అనేక నగరాలు నఫొడు. ఈ పర్యటనలో అనేక లోహ కర్మాగారాలు రాసోచయనిక

కేర్‌) కర్మ్యాశారాల్సు ఆఖరికి పుచదార ఫా్య్టక్షరీలుకూడా సందర్శించాడు, అగాఫంగా ఉంచే బాస్లు గనులలోకి దిని అక్క-3 ఏముందో చూచావు, నజా హిమాచ్చ్భాదిత మైఉం చే అత్యున్నత పర్వత శీఖరాలకకూడా ఎక్కి. అకాడ ఏముంటుందో కుచూహూలుతో దూనాడుః ఈ పక్యట నలో జర్ణున్‌ (ఫ్రాన్సు, న్విట్టర లాంక్‌, ఆప్టియా. దేశాలనో. ఉండే మహా మేధావువైన స్పై జ్ఞానికలందరినీ కలుసుకున్నాడు, ఆ రోజుల్లో నే, ఫ్రోన్సులో సెయింట్‌ ఇటిన్నినగరం ద్నర జా జ న | (| అధ ష వైలుకోన్లమూద్క ఇంజను లాగుతున్న మైళ్ళలో జనులు పియాణం చెయ్యడం చూచాము, నవ:వవునుగ న మన డాకర్‌ బుషెన్‌, నననలమెన గోశ₹ున్‌ ం! 6. లు న వ్‌థి నూ న! జన్‌ నసరానికి తిరిగి నచ్చిన వెటనే తన పరిశోధనలను మొదలు పట్టాకు- ఆరోజుల్లో అందరి మాదికిగానే అస్టైంటు (వె ఫ్‌సం ఉద్యో గంలో చే విద్యాస్థలకు రసాయన శాసుం బోధించులూ ఉండే వాకుం 15884 లో ఇతను ఈ ఉవ్యోగంలో చేరాడు, అప్పటినుంచి జవితొంతంవకకు బ్రకుకుఅంతా ప కేతీకుగా గడిచిపోయింది. విస లకు పాఠాలు చెప్పడం, అతరువాత లేబశేటరీకి వెళ డం, మళ్ళీ లెక్చర్‌ ఉం ఉం ద్‌వంక యు చ ష్‌క్రి -ా పాతికేగ్థ పడుచుతనంలో ఇతని దినచర్య ఏ విధంగా ఉండేదో ర్‌ం ష్‌ నడివయస్సులో సైతం సరిగ్గా అలాగే ఏమిీమార్చు లేకుండా ఉండద చెపై పళ్ళ ముసలితనంలో హైతం అలాగే, వయస్సుమూరినా ఈ కార్యక9ము మాత్రం మారలేదు” _గోవమిటా దినచర్య అన్నది సుభద్ర), వస్తా, పూళ్లు గడిచినా యావప్తై జీ ఎత్తు ఒ శేఒకవి ధానాన్ని అవలంఎుచడం కష్టమన్న ముఖం

160 "పెట్టింది. ఆయినా అసలు మార్పులే? దీని వెేేషమేమిటో. తెలుసు కోవాలనే ఆస క్రినికూడా (పవర్శించి ఏది

“ఆంద్రా 1! వైబుతున్నాగా మరి, వంచేసే వాడంశు వొద్దున్నే ఉషఃశాలంలో లేచేవాడు* శాలకృత్యాలు తీష్చకుని తిన్నగా తశ బల్ల ద్గరికి వెళ్ళేవాడు. అంతవరకు లేబేటరీలో తానుచేనీనదంతా. (వాసే వాడు, పలితాలు నరిగా ఉన్నాయోలేనో నరిచూసుకు నేవాడు. ఆతరు చాత లెక్చర్‌ రూమ్‌! వెళ్ళి ఉపన్యాస్త మొదలు 'పెళ్లువాడు అక్కడి నుంచి తిన్నగా లేబశేటరీ!ి వెళ్ళి మధ్యాహ్నం భోజనంవేళవకకు అకడ వవో పరిశోధనలు చేసేవాడు. " భోంచేసేవాడు. ఆ తకువాత ఎవరైనా శ్నేహితుకు వశే కాస్త దూరం షి.కారువెళ్ళి మళ్లీ లేబ శీబరీకి తిరిగివ చ్చే వాడు

“*ఆఎతేకద ! మిలాగ డేవీలాగవపవి మొదలుపెడితే అబే థీరణిలో తిండీ తిప్పలూ మరివి బుర: ద్దలు చేసుకోకు కదా! ఇత ఎవకో నాక్టు బాగా నచ్చాడు. మొరుకూడా కాస్త రాతకోశల ఆలో చన శగ్టించి, వేళ! తిండీ తిప్పలూ చూచుకుంటూ. మారు సుఖప్కి నన్ను కాస్త నుఖపెట్ట కూడదూ £ ఆంటూ హితబోధ చేస్పిది నుభద్యు

_గోదానిక్షేలే, ఇప్పుడు నువ్వు మహాకస్ట్రపడుతున్న! ఇంగెక్టీ

బున్సెన్‌ ఇంకా వంచేశాడో విను, అప్పుశప్పుడు ఈ కార్యకరములో కించిత్తు అంతరాయం వచ్చిన అవకాశాలు లేకపో లేమ

“పాపం ! ఏమైనా జబ్బుచేసించా ) లేక వేమ కలాపమూ లేక రాజకీయాలా” అది సుభద జూలిగ్రా హేళనగా,

““ఆజ్వే చేదు, ఎవ్వరి విషయంలో భయపజూ బున్సెన్‌ వివ యంలో ఎవ్వరికీ అరాంటి. భయం అక్క-రళలేదు.". జీళతప్పుకుంచా

గడియారంలా పని చేసేవాడికి జబ్బులు ఎందుకువస్తాయి +? ఆఅమిునా బున్సెన్‌ కు వాలా మ సలితనం వచ్చేవరకు శడి్సెము ఆయినా పట్టలేదు, ఆతను ఎవ్వరినీ ప్రేమించ లేదు అదవాగ్తంతము బిహ్మూవారిగా నే ఉండి పోయాడు, కనుక ష్రేమ కలాపం ప్రసశ్తే రాదు ఇతని సందర్భంలో, ఇతనికి రాజకీయాలంకే చెడ్డ తలనొప్పి కనుక అదీకాదు.”

“ఆయితే మరెందుచేత ”” అన్నది సుభది,

“రసాయనశాస్త్ర వేత్తలు అందరూ తప్పనిసరిగా ఎదుర్కో వలసీ వచ్చే (కేలుళ్ళో వవో అంద కు కారణమని ఇెప్పాలి, ఇతని జీవితం ఆంతలోకి ఇవిశేవలం యాద్యచ్చికాలు అని చెస్పనచ్చు"

“కాఫోడిల్‌ అనబడే ఒకానొక సంకి ష్ట్ర రసాయన పదాాం

ఉం థి ఒశటి ఉండి, దీరి మోద ఇతను సాగించిన పకిశోధనల ఫలితంగా చీకు పెకి వచ్చింది. మొట్టమొదటిసారిగా దీనితో పరిశోధనలు వేస్తూ ఉండగా తేబెేటకీ అంతా దద్దరిల్లి పోయేటట్టు పెద్ద వేలుకు జరిగింగి, దాంతో ఇతనికి కన్ను పూర్తిగా పోయింది. ఇతని పని నిజంగా సామెత చెప్పినట్టు వావుతప్పి కన్ను లొట్ట అయింది, అందు లోనుంచి వస్తున్న విషఫు పొగలో చిక్కుకు పోవడంచేత కొయ్య బారి పోయాకు, చచ్చినంతపని అయింది” =

“అయ్యో పాపం” ఆంది నుభ్యద జాలినో,

“రసాయనిక విశ్లేషణలో బున్సిన్‌ నిజంగా అఖంకుడు, వీఏఫ పదార్డాల అనలు స్వభావాన్ని కచ్చితంగా, త్వరగా నిర్ధారించడానికి 'మెన ఇతని పద్ధతులను గురించి "తెలుసుకోవడానికి ప్రపంచం నాలుగు

ఖా అవాతో

కై౮2 అయితే రాసాయనిక్‌ విశ్హేమణ గ్‌ ఒక్కుళు.. ఇతని ప్రధాన కృషికాదు స ఈయన అనే? ముఖ్యమైన పిశోధనలు ఉ్‌ సై | కొనసాగివాడు, లేబేటకీలకు పనిశినచ్చే | అనేక అమూళ్య వస్తు సామ్మగిని నిర్మి ౭న / చాడు, ఇందులో మునకు నర్వసామాన్యంగా స్పా సకాల (పతి 'లేబచేటరీలోను కనజజేనె “*బున్సెన్‌ యా బున్సెన్‌ ఒగ్నర్‌ బర్నర్‌ ", న ల + నం త అం స ప వ్‌ గ్‌ స కిర్చాఫ్‌ అనే _వెళనికుని కనుగొన ప తిం న క్‌ / ప ఖ్‌ ఎక డమే ఉగమో తవు మైనదని మ టం వళ నే తి హీ స! వ న ర్‌ యై ఇ మలక్‌ నం తే అంటూ ఉంటాసు” క్ష ష్‌ గ ల న. గ్‌ వ: సా మం. “౨ దేమిటి? ఎవననా కాగ మ ల | టా పదార్థాలు కనిపడతారు. జ్ఞా త్త నా. వస్తువులను నిక్శిస్తారు. కాని మను గస్టైవ్‌ కిర్నాఫ్‌ సందేహించింది సుభద, “ఆ ద్వేంలేదు, మనుష్యులనుకూడా ఫొంగరు కనుక్కుంటూ ఉ) టారులే. అంక మశేమాలేదు. 1551 లో 'బెస్టాలో ఇమిస్ట్రీ పా జ లు నర్‌ గా పని చేయవలసిదని ఈయనకు ఆహాషను. వచ్చి 0ది= అక్కడ స్ప ళ్చ శా బున్సెన్‌ ఈ కిర్చాఫొ ను కలుసుకున్నాడు... వెంటనే ఇద్దరూ. స్నేపితులచ్య్యూరు”

న!

“అలాచెప్పండిః మన శర్గని మీరు కనుక్యూూన్నటుః

లు అ౦ళేనా ౯” అంది సుభద్ర, తనకు ఒక మంచి పోలిక దొరిక్సిదన్నట్టు చికునవ్వు నవ్వింది.

“అల్లాగే అనుకో, శిర్చాఫ్‌కూడా బున్సెన్‌ మాదిరిగా నే ఒళరి జోలిక్తి సొంటికి పోకుండా పిశాంతంగా, నియమబద్ధంగా జీవితం గడి 'చేవాడు. అతనిలాగే ఇతనకూడా (పాఫెసరే, బున్సెన్‌ వలె ఇతడు కూడా అమిత మేధావి, అయితే ఈ ఇద్దరకీ 2క్కలేడా వుంది, బున్సెన్‌ కు రాసాయనిక శాస్ర్రంమిాన మోజు ఎక్కువ అయితే ఇత నికి ఫిజిక్సు అన్నా, గణితశాస్త్రం అన్నా అభిరుచి ఎక్కువ,

మూడడానికి ఏళ్ళు ఇద్దరికీ వమిో పోలిక ఉ చేదికాదు, ఈ ఇద్దరూ కలిని ఎప్పుడైనా బెస్తా వీధులవెంట వెళ్లుతూడం టే, ఏవిధం గానూ *ీజోకు కిలవని పీళ్ళిద్దరిన్‌ బూచి, వీళ్ళకి స్నేవాం ఎలా కలిసిందా అని ఆశ్చర్య పడేవారు,

ఒక్కసంగతి ఆలోచించుకో సుభ(దా, హోగా ఒక్టూపొడుగూ ఉండి, నెత్తిమిద పొడుళైన టోపీ పెట్టుకొని నోట్లో చుట్టమట్టించి నడుస్తున్న ఒక ఆజాను చాహున్జో ఊహించుకో. అశతరువాత అశని పక్కన అస్తమానం చేతులతో. వవో మైగలు చేస్తూ తూలిపోతు న్నట్టడఉుండే సన్నని పొట్టిమనివి. ఇతనితో కలిసి వెళ్ళుతున్నాడనుకో ఇందులో ఈ ఆజూనువాహుడు బున్నెన్‌, ఆనన్నని వీల మనిమీ కి ర్సాఫ్‌,

పైగా స్యభౌవంలోకూడా వాళ్లే ఇద్దరికీ ఎంత తేడా ఉందను కున్నావు. బున్సెన్‌ మిళఠభాషి మన శర్ణులాగ,. ఇక కిర్చాఫ్‌ ఉన్నా దంచే నాలాగ వటివాకాగాయి, చిన్నప్పుడు అస్తమాను వనపోసిన

త్న వీట్టలాగా ఎడ తెంవీ లేకుండా వాగుతూ ఉండేవాడు. ఏడీనోల పడలేక వాళ్ళ అమ్మ అస్తమానం, “*జఒళశే నాయినా ! శాస్సేవు నిశ్శ్యంగా ఉండరా 1 అని (బకిమా లేడి,

కేంఓ

చిన్నప్పుడు చూడడానికి అచ్చు ఆడపీఖ్లలాగా నాజూకుగా కన పచేవాడు. అంచేత వమే అమ్మాయీ అన్న్ట్టు, వాళ్ళమ్మ అస్త మానం *గాలియా అని పిలిచేది!

కి ర్చాఫ్‌కు సారన్వతంఅం శు (పేముఎకుఇవ, ఆన్తమొనం పూర్యకవుల రచనలలోనుంచి కట్టుపజ్యాలు చదువుతూడండే నాడు, నేను 'సటపన్లి అయితే బౌగుంటుంచేమో అని మన *శర్ణిలాగ ఒక్కక్క సారి మధనపడుతూడఉండే వాడు, ఆయినా ఒక్క సై న్సుతప్ప ఇతరసంగ "కేమా "తెలియని, తెలుసుకోవడా నికి ఇష్టపడని బున్సెన్‌తో ప్రాణ "స్నీహం చెయ్యడానికీ ఈ లవణాలు వమిోా అక్డురా లేదు.”

“వీవ్పిటో ఈ స్నే హాలనంగతి ఒక్కొక్క-సారి చెప్పలేము, అవి ఇాలావరకు సంస్కారజన్యాలు, మాకూ, కరగ్గకీఉన్న చ్నవహాందూనిన తరువాత వాళ్ళిద్దరికీ నేన్తంకలిసి-దంకే నాకు ఏమి ఆశ్చర్యం కలగ 'లేదుళెండి'అన్నది సుభదు.

“దానిశేమిటిలే, ఊాచాపు ఒక సంవత్సరంన్నర కలిసిఉన్న తరువాత ఈ ఇద్దరుస్నేహితులూ విడి పోవలసినచ్చింది, జగ్మనీలో కల్లా ఉత్తమోత్తమమైనదని ఉేర్కొన ఒడ్డ “హిడెల్‌ ఒల్ట్‌" విశ్వవిద్యా లయంలో బున్సెన్‌ ొఫిసర్‌ గా నియమి:చబడ్డాదు- అక్కడి! వెళ్ళి ఆ కొ త్తఉవ్యోగంలో చేరాడు. అయితే “కిర్చాఫ్‌"ను వదలి రానలని వచ్చిం చేని ఇతను చెంగపెప్టుకున్నాడు. బున్సెన్‌ ను వదలవలసి వచ్చించేఅని “కిర్భాఫ్‌'చు మంచం పట్టింంతపనిఅయింది. చివరికుఎల్లా గై 'చేచేమి బున్సెన్‌, కిర్చాఫ్‌కుకూడా హిడెల్‌ బర్ష్‌లోనే ఉద్యోగం ఇమ్సించగలిగాడు. అప్పటినుంచి ఈ ఇద్దరుమిత్రులూ ఎన్నడూ ఒకళ్ళ నొకళ్లు ఆసలు వదిలిపెట్టనేలేదు.”

“అమ్మయ్యా! న్నేహంజఆంశే అవీస్పేహం* అంలేకాని అవస రార్థం మవలో సన్నేహాంచేసే వాళ్ళ స్నేహం ఏమిస్నేహంలెడి” ఆని ఈసకించి)ది సుభద్ర బున్సెన్‌ , కీర్ళాప్‌ల శ్నవహాన్ని మెచ్చుకుంటూ,

కేగగ *పతిఠరోజూ వాళ్ళు, హీ డెల్‌ బక్‌ చుబ్ట్యపక్క-లడఉన్న కొండ గుట్టలదగ్గరకు ఇవాలొదూరం మీశారువెకుళూ ఉండేవారు, వీళ్ళతో పాటు ఒక్కోసారి సవోద్యోగులుకూడా వస్తే వచ్చేవారు, లేకపోతే లేదు, అయినా వీరుమాత్రిం మానేవారుకాదు ఈ మిశాపు వెళ్ళి ఖ్‌ నప్పుడే ఈ ఇద్దరూ తాముచేయవలచుకున్న్య లేళ చేస్తున్న పై బ్జునిక ,1పయోగాల వివరాలనుగురించి చర్చించుకునేవారు. ఇలాఉండగా కొ్పొశశాలం గడిచేసరికి ఒశే సమన్యనుగురించి వీరిద్దరూ కలిని ప్రయో

గాలు వెయ్యవల సివచ్చింది* “ఏమిటా సమస్య *' అది సుభద), సహజమైన కుళూపాలంతో

/ మి _457

౧3౩ | వధ! లో హిచెల్‌ బగ్షలో ఒక *గేకి ఫ్యాక్టరీ నిర్మించారు, ఇందుళలోనంచి తయారయ్యే బాగ్గుగాలి అంటుకని మంటమండుతుంది, ఈ ఫాషక్షరీ యజమానులు రోగాలిని గొట్టాలద్య్వారా బున్సెన్‌ లేబ -శీటకీకీ పంపీంచారు. అక్క-డ వారు తమ *ఓర్నర్‌”లను తామే నిర్తించు కోవలసీవచ్చింది. ఈ బర్నర్‌ నిర్థాణంళోసం బున్సెన్‌ ఆనేకవిధాల కష్టపడ్డాడు. ఎన్నో రకాలు నిర్చించాడు, ఇందులో ఏ ఒక్కటీహాడా నంళృ వ్రికరంగా "లేకపోమింది, ఆఖరికి ఎన్నో పరిశోధనలు చే ఒక ళా త్తరళం బర్నర్‌ను కనిపెట్టాడు. ఇది బలే బర్నర్‌ ల99 “వీమిట్కీ దాన్ని అ౦తగా పాగిజేర్తున్నారు, ఇందాకా చూచాము, నన్నంగా గొటంలా ఉండి చివ మంట మండుతోంది, వదో రబ్బర్‌ గొటానికి తగిల్చి ఉంది పైపు విప్పితే గాలి వచ్చి మండుళోంది! బున్సెన్‌ బర్నర్‌ అని మారు చెప్పేది అజేకాదూ, దూడడానికి వెదురు వీల్లంగోరులా ఉందే. శ “బర్నర్‌”లో గొప్పు వమిటండీ? అన్నది సుభద,

“డ్సుది కదూ మరి* అందుకనే చెబుతున్నాను" పూర్తిగా విను ఈ బున్సెన్‌ బర్నర్‌ వెంట పొగ రాదు. మెగా ఇప్పంవచ్చినట్టు దీనిలో మంటని

బే క హెచ్చించనచ్చు. తగ్గించవచ్చు. అందులోనుంచి కళ కావాలుకు మంచి వేడిగా ఉండేట్క తీష్టమయిన బున్సెన్‌ బర్నుర్‌ మంట రప్పించవచ్చు, లేదంటే అంత వేడిలేపండా

167 భగాభగా పెద్దముంట వుండించవచ్చు. అలా శాకపో తే ఆంపోకుండా, అతి సన్నని మంటమ్మాతమే తగిలేటట్టు సర్షవచ్చుకూడా.*

వ!

*“*ఇగ్నావిధాల పీలుగా ఉండేది గో కనకనే ఇది వినకు నలేబేటరీశి 4 6 నళ్ళిా ముందుగా ప్రత్యత్షు మాతూ చేసీ. గ ఉటుంది కాబోలు ౪ అన్నద సుభద, బు శ్చెన బర్నర్‌ విడి భాశగాలం

“జాను. మన చేశుఎలోనేకాదు, ప్రపంచంలో ఏ మూల లేబ "లేటకీకి వెళ్ళినా ఇది కనబడి తీరుతుంది. ఒక్కచూట ఇబుతున్నాను దూకు, ఈ బున్సృన్‌ ఒర్నర్‌ "లేకపోతే అది తేబేటరకీయీ కాదనుకో!

అఆకలు బున్సెన్‌ క నిష్పువో చెరలాడడవుంపే బలేసరడా! గాజు గొట్టాలు, కడీలు. వ్రీమురుని నిప్పులో కాల్చి రకరకాలుగా అయ్యాడు ఒక్కొక్కసారి గుటలతరబడి అలాగ ఒక చేనో తిత్తులు ఊదుతూ నోటితో మంట సన్నగా ఒశే శేరదంమైకి వచ్చేటట్టు ఊదుతూ అెండో చేసే ఆ మంటలో వట్టిన గాజకర్టీని సుర్నిగంగా నంచుతూ. ఉండేవాడు, విశేషమైన ఆాపక09మంలో కరుగుతున్న గాజుముద్దను రకరకాలుగా ఉఊూది ముద్దినుసు వస్తువులు చెయ్యదమ- కే యీ బుక్సాన్‌ కు బలేసరజా, గాజు గ్లానులమిోద లోహాన్ని కరిగెంచి వాటికీ _ వీటికీ ఆటుళ్లా. చేసేవాడు. లేకపోతే నిప్వుమాద కరిగే "కండు. గాజు గొట్టాలను ఒక చానితో ఇుఖొకటి కలిఎవేనీవాడు, అలాగ కొలిమిలో కరిగిన గాజుని పట్టి చేతులలో వట్టుకుని రకరకా లుగా వంచేస్తూ ఉంచేవాడు?'

“ “ఆయితే మరి అతని చేతులు శాలేవికశాదా? అవి మనిషీ

చేతులా లేక ఉక్కుుపట కార్లా?ో అని ఆశ్చర్యాన్ని వెలిబుచ్చింది సుభద్ర,

160

*“ఆదేమో ఆతనికి తెలియదు. ఎప్పుడేనా ఈ (వొఫెనర్‌ గారు ఇొలిమిదగ్దరకు వెళ్ల బోయీసరికి ఇతనికి క్మరవాళ్తుఆందరూ గట్టిగా చెబుతూఉండేవారు. “*మేస్టరుగారూ! మీరు మిీాచేతులు జాగ త్తగా ఉంచుకోవాలి. లేకపోతే అవి ఇొలిమిలోపడి కరకళావేగుతున్నా మిోాకులతెలియదు” అని.

“ఆ ఫరవాలేదు. లెండరా). అనేవాడు ఈ (వాఫెసర్‌ గారు నవ్వుతూ, అలానే ఒక్కొకాసారి. ఇతనిచేతులు చురచురకాలి మాొంసంవేగిల వాసన వేస్తూకిందేవి, అయినా లెక్కచేయకుండా పొగలు సెగలతో వచ్చే ఆ వేడిలలిపోకు:ండా అలాగే చేతులో మూసి ఉంచేవాడు"

“వుక చేతులు మండపో యీవికాడా! మనకి ఒక్కా-చుక్క పోపు గింజ చిట్టిపడితేకీ బొబ్బ ఎక్కసోతుందికద్యా. నేను ఇంట్లో లేనపఫుకు శాస్త గోరువెచ్చటి గంజి మొన్నచేతిమోద పజేసరక మారు ఆంత అట్ట ప+సంచేసేశారుక దా! అంటూ, బున్సెన్‌ ఏంచేప్లేవాడుగి అని ఆడింది సుభది, నన్ను ఏ ఫొంచెంవేడక్సీ బాధకీ తట్టుకోని అర్భకుడి కింద లెక్క వేసినట్టు నూట్లాడింది.

“అప్పుడా నొప్పి మకీఎక్కు-వై లే బున్సెన్‌ తనచేతులను చెవుల దాకా తీసుక వెళ్ళి చెన్చలు నులుముకునేవాడు నిష్తూవేడికి జుకని ఈయన 'నైర్‌ఫూఫ్‌” చేతులనంగతి యూనివర్శిటీలో అందరికీతెలుసు

ఈ విఫంగా మంటమాదకాల్చి గాజును రకరకాలుగా వంచడాన్ని (పపయత్నంచేస్తున్నప్పుడు ఆవమంట మణంకణానికీ రకరకాలుగా మారి పోవడావ్నీ ఈ బున్సెన్‌ గమనిచకపో జీదు, స్వయంగా శాను కసి "పెట్టిన ఈ బున్సెన్‌ బన్నర్‌ ను ఉపయోగించి;తపవాత ఈ మార్పులు మకీ విశేషంగా కనిపించేవి.

(22) కు “లఅవెందుచేతి?. ఇతక్యతా : ద్నరులను ఉపయోగ స్తే ఇలాంటినె సాధ్యంకాదా వమిినోఅని అక్షర భద సహాకాన్చుక్యంతేం త బున్సాన్‌ బశ్నక్‌ విశిప్పత ఒకటిఉజుది. ఆ సుగతినే "నేను ఇప్పుకు చెప్పబోతున్నది మామూలుగా ఈ బున్సెన్‌ బర్నర్‌ను మండించినప్పుం ఆమంట కొంచెం చేశ సనీలంరంగులోడంచేన, దీఃకి "వేడిఎకఫ్యావ, వమార సువే సెట్టు స్నచ్భంశా పారదర్శకంగా మ-శే ఈ మంటలో గ"జునొట్టం పెట్టగానే ఈ మంటరంగు పసుపుపచ్చగా మారి పోయీది, ఒక వేళ్‌ ఈ మ=-ట గూష్టంలోకి వెృచంతో ఈబర్నరక్‌ లోని రాగెేకు ఎరగా కి లాడేది. అప్పుడు మంటరంగు అకుపచ్చుగా మూాశేది. (ఈ బవ నన్‌ అన్న పర్వసాధారణుంగా. రాగిశకతోనే స ౧ నర్వ చేనారు) ఈ మంటకి కా = పాటామీయమ్‌ లవణం వదెనావూవిసే అజాత యాతి మా న! "వెటనే దౌనిక-గస * లావి ఊనొాలోకి మూరిపోయేగి. జ్‌ న్‌ వా ర్త జ్‌ చ, ఇంక గ్రా'ఎవ్‌ మ" లవణం వదెనా ఈ మంటలోవే నే అది ్‌ మం. . రా ఐటీ వెటనే ప్రకాశనంతైన చిక్పుటిర్వ పు రలిసగాకనబడేపి, కాలి యం లవ ౨౭ వేస్తే వకు, రుస్త బేరియి లవణం వేస్తే అపపచ్చన, సోడియం వేసే కుుదనంంంఖలోన్ను ఇత*పచాళ్ళాలకి ఇతరవిధానాలుళాను గన అలాన్‌ ఐబగెదిం నం వా ఈ విధంగా వచేనొ పదా స్‌ వ్‌ నే నో ఫ్టాన్ని వుంఉలో పడ వెయ్యడం జ నాన వు నుర 4న ము టా. తా వ్‌ ళ్‌ ” ల 4 మ సదయాలనతేతు లోనే దానిరంం. ఏవిధంగా త లు ॥ జ! న నం. తే సాం. ఇ ఉం జ వ. (1. అచు ( క! రు కొంగకాలంగా స్ట టిం యశ్ళాక్‌ శ ఇంటి కౌలు ఒప్షిలుఫొట్తుకుుంటున్నా కష్ట స

170 గతి బున్సెన్‌ కు "తెలుసు. అయితే వారికృమీ. నథలంకాలేన్న వంగరి కాడా బున్పెన్‌ క ఇదివ= శీ తెలుసు” “ఎంచేర! అసలు అుతమంది వైగ్గానికలలో ఏ పెళ్కకికీ సంత్భ ప్రికరమైన ఫలితాల ఠాలేదంళు ఎక్కనో వదో లోపం ఉండి కావా పీరాలి ఈలోపు ఒపహానా వారి బుర్ర)లోనో, వారు ఉపయో గంచే సాధన నామ(ీలోన్నో పరికోధనలు చేసే రీక లోనో ఎక్కడో ఉండితీరాలి వమంయటొరుగో ఆ-ది నుభదః; లేకపో చే తప్ప రావ జావికీ వీలులేదన్నట్టు క దృథనిశ్చయాగన్న నూచిప్తూ మాన్లాడింది “లవహా | ఏమి మేధాళక్తి నీఏి' నువ్వు సరిగ్గా ఉహించావు, ఈ పొరపాఎయి వాళ్ళ బుర్ర లో లేకపోయినా వాళ్ళు ఉపయోగించే సాధన. సామగిలోజీన్ను?, వారు ఈ మంటలో పకీష్నీంచడానివ (ఆలవాలం, సారాదీపాన్ని ఉపయోగించేవారు. ఈ సారాముటకే న్వతహా?" ఒకరంగఉంచేది ఈంంంఎ మిగతా లవణాల రంపలస మి గివేళీది అ_-దువేత ఈ పరిశోధ లవంల సంతు పకన మె లా నా శు ళా అఆలు! స్‌ లభించ జేరు" 8 సం ఇంషకి్‌ ఆ చుస బొ జరి ఇప్పు బొల్టా పాధ్నమైంద ఫ' ఆందె నుఖిదా “పైగా చేను పపష్పబోతున్నద్‌ని ఈ *ీబు న్సెన్‌ ఒగ్నర ప్‌ నం బకత ఉన్నది, అబే ళీ డిలివట స్వచ్చంగా, పారదర్శ కింగా ఏమి రంపలేకుండా ఉట ఎవన్పృసంగని ఇంగాక్‌ వె్నారు ౧ పకము, డా 1౫ త్త కం. శిల “అందుచేత ఏ లవణం వేస్తే దానికంగు ఇందులో రక్కుగ వప చెతి ఉలి న జం కా న ప్రతిఫలిం చేది, ఇందువల్ల మనం కొ త్తవస్తువుల ఆసలు స్వఫోొవాన్న 'ంచుక్‌ేవ కాని? అప్పుాార్వ్య మున (౨వ క్రా పాం ౬9వ ర్త లశేస్తున ఆం

|! యని బున్సెన్‌ అనుకున్నాడు ఏ పదాస్థు ఇచ్చినా దాని రవాస్యం వమిటో ఒకటి ఆరెండు చేణాలలో. చెప్పవచ్చునని బున్సెన్‌ భావిం చాడు, “అదెల్లాగా సాధ్యం) మామూలు ఏ పదొగాన్ని అమ ్ళా గ శ్రీ థ రసాయనికంగా విచేషించాలంకు ఎంగ కష్టమంటారు ?) డేవీ, ఇవా మక్‌. ముజర్‌, కలీ వాళ్ళు తలలు ఎలా బ్రక్షలుకొళ్యకు నేవారంటారు, అలా మహామహావాళ్ళశీ వహ్మూపూళ్ళూూ పట్టిన ఈ రాపసాయనిక వ్‌న్తేషణ శణాంలో అయిపోతుందని బున్సెన్‌ ఫావింఛాడని మూసు ఊఉబుమూజంకశు నాకు ఏమో నమ్ముకం కలగడ_ లేదు” అంది సుభద్కి తో చంచేహాం ఆొతనీ ముఖంమౌాద ప్రతిఫలింప చేమూ, “కు అవాంటినం చేవాంరానడం శహజచే “బన్సెన్‌ కూడా మొదట్లో “లాగే అనునూశపడాకు ఇవనుకూగా వరుల కాసా ౧౧ (తె వొ “దోనికవే క యెకనా". అుచేత రాసాయనిక విశేషణ ఎైళకవ్నమో న్‌] న నిప్రాటి బున్చెన్‌కు శెలియకసోచేదు, అలబుతే వ వదారమెనా కాన ఖా న్‌ ముక్క_లీశుకుని డాన్ని వామూలగా బుస్పెన్‌ ఒక్నల్‌ లోనుంచి వచ్చే “ంటమూదెట, చానికంగు ఎెనామాగుతరు గోవూచి. దానినిఒట్టి ళం అవి వ పదార్ధాలతో తయానైంకో చెప్పం ఎంత తేలకఅంటావు, “చాలా లేలికేకదూమరి” అంగికుభ్ళాద, నం! "నేకుఅకుకున్న ఫ్‌ పప్పులోకాలే శాన, నిజంచెప్పాలం శు దికూజా చునంఆమకున్న లక "తలికశకాదు,ల “సమోవారి మారు తేలికేఅంశు తేలశ్రేఅన మన్నాను, నాకేం "తెలును!అని బిక్క మొగం వేసింది సుభ జా

క్షార

“పిచ్చిదానా! ఈ కాస్త కే బిక్కమొగంవయ్యా లేమిటి? తెలి యకపోచే అడిగితే సరిపోతుందికదా. ఇంతకీ విను ఘనం విశ్తేషణకు ఇచ్చినప కార్థంలో శీవలం పొటామీయ 0, కేవలు స్థా్వాయం మాత మేఉంశే, అందులోకష్టం ఏమాలేదు. స్ట్రనియంఅయితే చిక్కటి రక్తపు ఎరువులోను పొటామీయంఅయి తే (ోదారంగుిలో ఉంటుంది. అయి లే ఇవి కాకుండా ఇతరపదాన్ధాలు చాలాఉంశే ఏంచెయ్యాలినో

“ఏంచెయ్యాలో మారే చెప్పండి” అన్నది సుభ, వమి చెబీ తే ఎక్కడ తప్పు ప్వుకని అ్నేవిస్తానో అని భయపకులూ |!

“స్వచ్చంగా మంచే బున్సెన్‌, ఇర్నర్‌ మయో కూడా ఈ పదార్థాల అనలు లతణాలను కనుగొనడం చాలాకట్ట-, ఎకరంగుతో మరొకటి కలిఫిపోళూ ఉంటుంది,

బున్సెన్‌ ఈ నంగులు ఒకదానితో మళొకటి కలిసిపోకుండా వరంగు*ది (శత్యేకంగా కనకో్కో-వడానికీ ఏలవుకుం చేమో తెలుసు కోవాలని మహా తాపతయప జేవాడు ఎన్నివిధాలో తంటాలు పజాడ్షు, నీలం అడాల కళ జోడు వెంకువి మంటకేవి భూనేవాడు, (౧ టు ౧౧ లు దీలితో చూచినప్పుకు పొటామీయు రాలు-కు ఊదాశంస ముటని లిఫియంతాలూకు ఎర9టిమంటనీ విడివిడిగా చూవగలిశేనాడు. వటి

ళు

కంటితో చూస్తే మొత్తం ఆత నాడీ చుంవటె సప నవం పగపలో మండుతూన్నట్టు కనపదేది.

ఈ కుందనం రంగు నీలిఆఎలోనుంచి క?+సే కనపదేం కాగ

ఇ వి అందువల్ల ఊడారంగు నృవుంగా కవపచేగి కాని ఇంతకవపడా ఈ ల య గ

పద్ధతి వమి అంత ఉపకఠించలేకు వవో వెయ్యింటికి. ఒక్క సంద ర్భంలో కాన ఉపకారరగా ఉండేవి,

173

ఒకనాడు సాయంతిం మీకారుకు నెడుకణూ తన మిత్రుడు

శిర్చాఫతో మాటవరః కి తన ఇస్బాదు లన్నింటిని ఇప్పాడు. చెంటనే శిర్చాఫ్‌ ఇదిఅంతా విని అన్నాడుక రా...”

ళ్‌ క: అద, జ

“వమన్నాడు[!” అంది నుభడి ఆగక్షి తో,

“చ్చాబుతున్నాగా మరి “నేము. ఫిశిక్సు చదువుకున్న సంగతి "కెలుసుకడా, ఆంచేత శక్య ఇబ్బందులను తొలగించడానికి భాతికళాస్ర్ర దృక్పధంలో వ్యవహరిస్తే బాగా ఉండవచ్చు. నా ఉభ్రేళ్యం (ప్రకారం నువ్వు ఆ మంటేపి నేరుగా చూడకుండా డేంచడమే మంచిది అప్పుడు ఆ మంట నుంచి వచ్చే కాంతిని గాజు పట్టకం ద్వారా విగ్లే మీంచి ఆ వర్శ విశ్హేషణ పటంశేని చూచి నీ పరిశోధన సాగించడం మంచిదనుకుంటాను, అప్పుకు ఇప్పటిలాగా ఈ రం%సలు ఒకదానిమిద మరొకటి కలినీపోకుండా వేటికవి విడివిడిగా మరింత స్ఫుటంగా కోని వీస్తాయి” అని $ిర్ళాఫ్‌ సలహా చెప్పాడు.”

న!

“ఇదివిని బూన్‌ నవున్నాడుగోఆని అశిగిందిసు భద),

“కది వినగాశీ ఈ సలం బుబ్చుగకు ఖాగానచ్చిాా, ఈ గంద ర్భంలో ఇద్దరం! లిపి పనిచేద్దావని అనుకున్నారు వెటనే పని పా౦రంభించాను

1809 *రిదృతువులో ఎప్పుకోఅనుకున్నారు. ఆప్పటిను చి ఇద్దరూక్షలిని పనిచేశాను ఈ కుధావుల కృపి ఫలితంగా. అధుంక విజ్ఞానంలో (ట్రైహ్మాండమైన మార్చులునభ్భాయి,.”

శ్రే ళప్ప్‌బ్సి వమార్చులువచ్చా యో నాకఘ వివరంగా చెప్పండి” అంది సుభది “ఆవేమిటో సీకు చెప్ప- "యేముందు ఈ వ్యావిగేషణవట-_ దీన్ని ఇంన్సీషులో “స్పెక్ట్స ఏమా అంటారు ఎజధిదేమిటో ముందు చెం లేశ్ల గాని అమాక్సు వీకు అర్థంకాదు?” “ఆయితే చానికభే ముందునాకు చెప్పండి” అని కూర్చుంది సుభద్శి, న నో ళి మ? కి గ గాక్ష్యుణా ఆ | భగ

“సరదా? “స్పెక్ట్రమ్‌ ' సంగతి చెప్పమ అకిగాన్టగదూ 1 విను ఈ స్పెక్టి 9 వివరాలు "కెలుఘుకోవాలంకు వును ెండువందల న వత్సరాలు వెశక్కుపోవాలి 99

' అలాగీవోదొం. కొత్తనంగతులు తేలునుకోవడానికి ఎన్ని వందల స-నత్సరాలు 'వెనక్క;-వెడ్‌ లేమాతిం వం నష్టం?” అంది సుభద 9. ఇతెలునుకులీ న హద స సుభ గ తెలుసుకులీరాల నే *న పట్టుదలను ప్రదర్శిస్తూ

“జీ ! 1660 సంవత్పరంలో వజాన్‌ న్యూటన్‌ ఆనేఆతాగ వేెజూ

(ట్‌. శ) కాస్తో నికడు పిశాయన. ఉంచి. డు. వాళ్ళకి ఇంగ్గుడులోని కేంబి్ష, ఆయన అస్తమానం “పూర్యకిర ణాల ఫ్‌ ఆకుకు-టూడఉీంచేవాడు ౨ “ అజేమిటి ? సూర్వకికణాలనో అఆకుకోవడముమె.... మన చలవాయ, చకవ 8, వాషఖలాగ. ఎడలో అవయం) ఆ వెలుగును వ్ర లా ళల ఆ లు వేడమిోద గంతులేమిస్తూఉండేవాడా వమిటి ఆడ్బానికి శి ఫాయి పోతంద శే ఆలోచ శేళేకుడా 2 అని హేళన చేసింది సుభది అదే కాదా మనవాళ్ళు ఎంషలో నిల._డి ఆడేవారు. ఇక న్యాటక్‌. దూతం చీకటిగదానో తం ఫులు మూసేసుకు కూర్చుంటే వెళ్త ? న

“న్వాన్‌ చిక టిగ ది లోక నూర్యకిర శాలు ఎలావచ్చేవి?

“ఎండలో ఒక అద్దం పెక్ప్రేవాకం గదిలో. కటికీలు. తలుప్పులు అన్న మూసివేసి చీకటి చేపివేసేవాడు ఈ అన్హాన్‌కి ఎదుకగావున్ను

176 ట్‌ + న టి శిత! మాత్రు ఆశి చిన్న చిల్లు కొట్టి అక్షం వెళ్టువాడు,. ఈ చి్లు లోంచి అపంలో పిభలించిన సూశ్యకాంతి సన్నూ వచ్చేది. కాని చె ఆ గది మాత్రం గాలిరాక తెగ ఉక్కానో యే! దీనికి కోడు ఆకోజల్లో ఇంగ.డులో మగవాం అ.దికీ "పెద పీ పెఖకోవడం ఒక 'ఫీవన్‌, ట్‌. గిం (మ. ౧ రు ఒళ్లు అస్తభూనం చెనుటలు కారిపోతూ ఉండేవి ఇంక గదిజయట చఖ్హగాలి కావబసినంత పఏ్‌స్తూ ఉండే2 ఇలాంటి ౫దిలో రోజన్నమౌానం కూర్చుని ేనికేసో చూస్తూ ఉండేవాడు, అప్పుడప్పుడు తనలోతాను ఏవో నొాబుగుకుంటటూ ఉండేవాడు ” క్మంతెకీ ఎందుకువచ్చినవీడ ఇది ఇతనికి గేపీవా ళ్ళేవయం వరు భాం శాల్చుకున్న్యా. చెయ్యి కాల్చుకున్నా కా_న్త కాలిబాగా ధారాళంగా వచ్చేగదుల్లోఅయినా పనిచేస్తూడుదేవాము* అందిసుభడి, న్యూటన్‌ ఎందుకోసం ఇంగకష్టపకుడున్నాడో అర్థంకాక చికాకుపడుతూ న ౫, న్యూటన్‌ ఇంతక్షోభ వళ్ల జస పడేది బేనికంటీ ఇందాకచెప్పి న. స్ట ట్ట? స న 1. నట్టు అద్దం ోనుంచివ చ్చేసూర్య స్ట త్న స శక. కాంళివక5ణాలరు ఒక కాగితు సే యే స్యా న మాచ (పం రింవ చెయ్యడానికి స చ స్ట క. . ॥ చ చు ష్య పయతల్నిస్తున్నాడు ఈ కిటికీకి స తట కు ము న య. (| హ్‌ ను ఇ. బడ్దంపెట్టి: అృముక్క-కన్నం లా. ట్రైన్మే లోనుంచి. సన్నని శాంతిశేఖ ట్ట న ( న సన్న ఖే అప్పుడు నూటన్‌ తేచి నిల? ౩ స్‌ో న్న భా శై గప ఖా న్‌ న స. వమితో+నటు అటూఇటు" పై టం నే 4 రుచే ల క్‌ నుం సౌారుచేసీవాడు. ఒక్కొక్క. విజెక్‌ మ్యూట్‌ సౌరి ఉకార కేఖకి తన చేయ్యి

(మై 177 అడ్తంపెక్టువాడు గోడమిద పంబొమ్మాపడిందో దచూచేవాడు వ ఛీ శా” తంముక ॥- ఆకంపెథ్ట్‌వాడు ఈసారి కోడ్రమ్సిాద వీంవడింగో చూచేవాడు వుదటిసారి నోడమిద చేతిబా మృుపనే ది, జీకవోతే గోడకబకులుశా ఈ శాగితంముక్క_ మిద పచేదిో “వమిటీ న్యూటన్‌ అంత నొప్పవె జ్ఞానికుడికకూడా ఈ సరదా చొ లి ద థీ?) న జగ చిన్న పిల్లాడిలా లని ఆశ్చర్యాన్ని ప్రకటించింది సుభద్ర “ఇది చిన్నవ్విల అటక్రాదు సుభదాా. ఇలాగ ఉిక్సిపోరూ చిమటక తకిసివోతూ, ఆలోచనలతో బ్యుర కరిగ్పిచుకోవడం ను సటక్‌ ముట్టకు సరణాఆంటావా 1 తన ద్మప్టినంతనీ క్సేదీకరించి ఒ నొల్ప ప్రయోగం చేస్తున్నా శ + “వవ్కిటది 1” కం 0 జ్యా | న చేతో జఒజకగాజు ష్సుకం ( (శైజమ్‌ ఆృాటారు ఇంగ వలో ) వీస్పగున్నాడు మూటిమాటికీ ఈ స్వ్రళాన్ని ఆ కిటికీ కంతలో స అలలను ర్‌ ర్త ల్లో మ పన మా స క ల గ న న భ్‌ ద క “ర్వాటన్‌ వర్గ వేషం జటం నుంచి వచ్చే సూర్యకాంతి కిరకానిక్‌ అక్షంగా పెస్టేనాడు ఈ ప్యంకి ర లోనుంచి వివిఫవళ్తాల కింద విస్తేషమింపజదివ కా లకి త్వాంగా ఇమ శ

క్ష73 తన వేలు పెటాడు. = తరువా అటూ, ఇటూ చెయ్యియాగి.చాడు నై ్ర వీలివేళు వాం వచ్చునా ఊకు పచ్చా నీుంగా, ఊదా సాకు ళం బహ జషాాా వ్ర జీ వే స్తుష్నట్సు కనపగ్ణా యు మామూలుగా వమా శ్రి లకు నగా కరబే కాంలి ఆ మాకీ ఎక్కడా కసపం లీను ఈ (ఎయోగాన్ని ఆఅవయ.న అనేకసార్లు చేసా * ఎన్నిశ్సాా చేసినా ఇవే. ఫలితాలు ఇల్లాగే కనఎడ్జాయి అ ఆవి హా-కం గీసివేనే సూర్యకాంతి మా ననూలటుగా తెగా కనప చేది న్‌. అల కాని లబేకాంటిని పుం నారా ప్రసరింపచేషే “ఇంద ధనస్సు లో కి య జాని సా మనకు కనిపించే ము2నుసు రంగ బా వళ్ళి అంచులో కనపగేని యి స్ట స్ట అంత్‌ న కటల తు ఆ జ క్‌ ను. [1 పట మ [న తు పా ము జే ప క. ను ట్ల ల సై. క షి గన న్య ప న. శ దక 1 (. య క గ గ్‌ స న. న. నం నుం టన ల న న టల లును. నం మ నర (సమరము క భీ క టే స్ట్‌ కచ? సమన ర్త సను ల్ల స పళధానోతనాు కనక న ర! కంలోబుంచి వచ్చిన సూర్యకాంతిని ప్ట్రకంతో విశీవించగా *గృడిన “ఇంద ధంసు్య్‌ ఇచేమిటీ అని ఎంటో ఆశ్చర్యషనుతూ వెటనే ప్టకం తీసివేసే లు వాడు మళ్ళీ మామూలుగా 'త్యెసికాంచి కింతలోనుంచి నిచ్చేగి లం యుంళక. వద్‌ ం వుం యై సా లొపరిక్ట్‌ - వె వం చంము మెతక న టీం స్యా నోజ్ఞమైన ఇంద్యాధనన్ను బ్హత్యత | ఈవిధంగా అవేశ రంగులక్రింం విభతంపబడ్త ఈ వర్తపటానికి స్ట వ

క్షై”0

ఈ “స్పెక్షిమి”'లో వైచివర ఎప్పువూ ఎంటి కాంతి కనపడేది ఇది క్రొించడిన్న నారింజవర్షంలో కలినిపోయినట్టుం చేది అలా్శే ఈ నారింజివర్హం పెశుఫుపచ్చలోను, ఈ పసుపుపచ్చ ఆకపచ్చలోన్కు ఈ ఆపసచ్చ న్‌లంలోను కలికిపోయినట్టు కనపడేవి 64 ఉ్బాక్ట్రకు "కు చిట చినర అన్ని /టికంశు రిసవను నీల-*, ఆ చివవ డోదారంస కనపడేది

“అలీ ఈ *ంగాలస్న్‌ మనం మొహం మూచుకునే అద్దాన్ని వంషలో పెట్టినఫడు ఆంచులనుంచి ఇన్నింంగులూ కనపడు తొయిక దండీ అ-దడిస భు ఈ “సెక్ట్రమ్‌ొసంగతి తనక్టు "శెలికినట్టు

“పన్లు ఆమాట నిజమే ఇంతక న్యూటన్‌ ఏ. చేశాడో విను, _ సృ వూవమూలుగా చూ శే ఈ సూర్యకాంది తా కనబడులోంది ఇశంకాంతి వవ్‌ గదిలోకి ౧౪వడానికి లేకుండా చీకి చేశాముగదడా |! ఒరి ఇంగ అందుగాఉంే గో కంటరంగుంకాంతి. ఎక్కడనుంచి వచ్చింగ! ని న్యూటన్‌ అనేక రోజులపాటు మధనపచ్హాడు.. ఇందు కోసమిరి నాణ్యోదయం అనగానే ఈ “చీకటికొట్టు ' లోకి వచ్చే వొష. సామయంత)ంవరక్షు అంశలలో అలాగే ఉంచేవాడు, ఈపి యోగం చేసూ ల సవ *నం ఈ రంగురంగుల కాంతిని నోడమాద అ నేకసాష్లు న్బృత్యం "చేయి-నేవాసు దాన్ని చూస్తూ అళా అలోచిక్తూ గరోజులకు రోజులు గడిచేచే వాడు

పన్నిగురి. ది ఇంాగి అలోదించిి ఆలోచించి చివరకు ఒక పమాధానం కినుగాన్నా కు

““అవ్మాయ్య ' బిరికి దీ వాయు! వమిట ఈ కీష చ్యూటన్‌ కు, కస్ట లేకు, తిట్టలేదు, ఎందుకా ఇతనికి ఈ చీకటినొట్టు బందిఖానా 1 అనుక్రుకిు న్నాను. ఇళ్చటికైనా ఆ చెక విముక్తి అయినందుకు నాకు వాలా నంతోషగాడంది వమిటా జవాబు*' అంది సుభద్ర ఊరి రెౌవీగా తీసుకుంటూ,

లగి

“పమిటం టీ-సూర్య కాంతి మనం అకుకునేటట్టు “తెల్లనిది” శారు అన్నది నున వట్టికంటికి అది తెల్టగా కన బడుగు -ది,'

“కాదులెండి కావాలంటీ పొద్దున్నే వచ్చే ఉదయభాను 5 5 శేకి కళ్షుకూసుకుని నొంగభూఫపులుచూడండి మికు ఈ రంగులు అ కనిపిస్తాయి ఈమా[తం 'వెలుసుకోవడానికి న్య్యూంన్‌ ఇంతకాలం “20ఇఖానా''లో ఉండవలశివచ్చింది సూర్యకాంతిలో ఈరంగులన్నీ ఉన్నాయని నేను ఎక తేలికగా తెలుసుకున్నానో చూడండి” లని సుభ న్వంతగాషు కొంత శెప్పుకున్నది

“కౌనులే ఈసందగ్భములో నీ జ్ఞ పుచ్చుకోదగిన చే, కాని న్యూటన్‌ వలె ఈ సూర్యకాంతి సర్వలత్షశాలను తెలుసుకోవడానికి 9ది చవాలద కదా ! నళ్కే విను మన వూమూలుకంటికి తగా కనిపించే సూర్యకాంతి విశ్హేపించఒడినప్పుడు ఆద్భుత వర్ష సమ్మిశ్రితమై, నయన పర్వంగా ఉండే అనేక కరణాల సమూహమని నిశ్చయించాడు ఆకాశం నుంచి అనంతంగా వచ్చే కిరణాలన్నీ కలిసినప్పుడు మనం ఉత్తకంటికో ఏటి ఉనికిని గమనింభవేము అ దుచేరనే సూర్యకాంత్‌ మనకి లెబ్బగా కనిపిస్తుంది చిక్కూగా ఒకదానిలో ఒకటి కట్టా కలిసిపోయిన ఈ క) ణ్‌లను “పట్టకం” ద్వారా విశ్షేషించినప వాడు ఈ అన్నిరంసులూ నునక్షి స్ప్దంగా కోని వీస్తాయి

ఇలంగ కనిపించిన “వందధనస్సు లోలన్ని౯+3కన్న తిక్కువగా నగిన*౧%స ఎనుప్పు అందుకనే ఆది వైనకన? కుతుంది. అన్నింటి కన్న ఎక్కూవగానంిందిక్‌ నుక తొగారంగు.. అట్టకముసన. కనజకు నో మిగ తాగంగులన్నీ అఎ ఎగపకీ, ఇటుకాదాకీ వుధ్యిన ట-రా సు,

తలు కంతలో మంచి ప్తనరిందిం యు+ర్య వెంటి చక్రంవ లి నోషపిశార పడింది డీకిని ప్టాకంత్‌ వెేమీంచి నవ్వుకు + రంగుఎ

౧౧

1౯] చాలు ఒకదానితో ఒకటి కలినిపోయినట్టు గోడమిద అందమైన ఏకు కంగుల ““ఇం్యదధనస్సు”' పక్షింది

మొదట్ల* వినగానే దీనికి న్యూటన్‌ చెప్పిన సంజాయిపీ, అందరికీ

ళం అళ్బరంగాకనపశింది వ నకొంటికి స్పచ్చంగ్యొ తెల్టగా కనపడేశకాంతి ల

నిజంగా తెల్లనిదికాదం కే ఒకప్టాన ఎవ్వరికీ నయ్ముబుస్థకా లేదు ఆకా గంలో యతిరోజా (కా ?ం చేనూర్యుకు త్యెని తేజ ప్రుజూల కుప్ప కాకుండా వకకాలంలో ఎకఫ్సు, నీలణ, ఎసుఫ్టు శదాన్యగై రా రెకి రకాల “ంగురింగుల కా-తిని ప్రనరింప తేస్తున్నా డని చెలి జే నమ్మకం కష్టంకదా)ళ

“కష్టమా కవమున్నదా మళఇమాటాడీతే కాని ఈ మధ్య

లి లు న్‌ు ంు

హా “సై న్చుకథి విని (పయో గంచేసి చూచుకున్నప్వుకు లభ్యమి లీ స (పళ్యతవలితాలను నమ్మడం నేర్చుకున్నాను కనుక్క నాకు లఅంతకవం అనిపించడంలేదు. శాని శేకపోకేనా!ి అంటూ మాన స్ట్‌లకంశేు తాను గొప్పదాన్న నే అహంకారాన్ని (వదర్శించిండి సుభది

ఎవరు వమ్మిన్యా నమ్మక పోయినా ఈ నందర్భ లో న్యూటన్‌ చెప్పిందిమాత)) ఆత్షశాలానిజ- ఉంతె దకు వకశాలంలో వాన క6నీ వెం%కనకరువాత సూర్యునికి ఎనురుకా. అకాశంమిద కనటజ్తే ఇంద్రధనస్సుకూడా ఇలాంటిచే

“ఆంపేీ ఇంద్ర ఫఎబ్సు ఎలా ప్పి ఎలోేంది క్‌ ఈ పటకాని క్రీ దీనికీ ౨6ఛం ఏమితి 1! అని పిన్నించింది ఆవిడ ల

ల్‌

“సూర్యకాంతి ఎప్వకంలో నుంచి విశ్షేమంచ ఒడిఎస్టై వర్షివు 49 చినుకులలోన-చి పినించిన సూర్యకాంతి ఈ విధంగా అన్ని “"౦గుల కీైంద వి=2%ంచబడ్షి మంకు “ఇంద్రధనస్సు గా కనపడు తుంది ₹ళ₹నీంచా ''

“అహా? ఇకా పంచేతావో చెప్పండి

కే లు ఈ సూర్యకాంతి నిజంగా అనేక నం ఇ కం. లి రంగుల న నమని నిరఠారణగా ప స్టా ంగుల సమ్మేళ నా నూ యా. పికటించడానికీ ముందు ఈ ₹కటి కం ధా నస! ౯€ా జ్‌ గల | గడిలో టఫ్‌ అనేక వందల రో ఇ న్యూ 0 హకా..! ప్రయోగాలు చేశాడు ఈ పియో ంంిటు.! స 2 స గాల వళలేతంగా ఆయన వెప్పెన చానిని స స్ట నేకికూడా.. ఎన్వళూ. కాదనళక మిల టై పోళూడు ఈ విధంగా న్యూటన్‌ ఖే ్టై అబ ల సళ ణా క యల సా శఇెలటి సుార్యశ్రాంతిని ఆనేక రంగు ” తె జ * రిని కొయ్య చకర్తింయూద.. వీడ్మురంసులు- లుగా ప్‌ స పంచడ మే కాకుండ" ఇన్ని వరుకణావూసి గిరు తిిప్పగా.. కెల్ల నంగులూ.. కలినిన కాంతి శేఖలను ఈలపలో క-పడింది మ రాక “పట్టకం ఊాళంగా పంవీంచి తగి లంటి కిఠతిాలుా మార్చి చూవపివాడు అంతేకాదు ఒక ఉం గుండ్రని కరం చక్రం తీనకున్నాడు చానిమోాద సూర్యకాంపిని విశ్తే మించిగా వచ్చిన వడుకంసలూ సమానంగా పూశాడు ఈ చకోన్ని ఇరునుకు బిగించి గిమ్రగిక్రిన త్ర్‌ప్పాడు చిత్తు! అగ్నిరంపులూ కి సిన ఈ చ౦ం తెగా కనపడేవి ! ఆ 44 (ల ఇ శ్ర్‌ల్త ః న ణీ తి న ది న ౬ ణా జ్‌ లాగా వేడ్చుది బునం మాళ్లాడుతు ష్నది బున్సన జర్నల నుగురించి, చానిముటను గురించి రిసాయనిక పదా ఖల విశ్లేషణను సరించి కిదా ' ఇబేమిటి ఆ “౦గతి అక్కడే వదిలేసి హఠాత్తుగా సూర్యుణ్ణి గురించి ఇందధనస్సును. గుచి చెప్పడం మొదలు ఇట్టారు! దీనికీ దానికీ సంఒంధమేమిటి ౯” అుటూ. సుభద్ర) పెద్ద నంచేవాన్ని వెలిబుచ్చింది విషయం విషయాంతరు లః దూకిందోోమో

108

“ శీశేనిట్రి ! బోలెడంగ నంబంధం ఉందికదా ఇఖరి! ఇంతకీ మ్యూట్‌ ఎంచే7 వో సెలసె*న భజా"₹'

“ఆలి వచే? నో నేముశెబ్బనాగ” ఎ శేమో గొటిగ క ఇ క్రి సెగార్యికాంటింతఎ ంచి చాసనిసి వేేేపీ ౦చి అ“% మనం య మూాచేటట్లు ఎకేిగుోో లీవని బుజువుచేశామి ఈ ఎ? కాంతి ఆనేకరం*ల వ్వగుల క5ణాలనయూావావ నీ, ఎస్టాంచ్చారా వి శేసంచ టవమ్హునే ఈ రృసలన్నీ కి నబడతౌయనిక-డా నిగూపి ఊా కుక్‌ గాంగ

“గా. ఆయితే సకార్యకాంతివ లె. ఇం స్‌పాలకాంరి.. ఆ శృతకమైన మేకాంలి”యినా. ఉకీకంగులో తీదా? అన్నది మను ఆలోచించవలసిన (ఎశ్న మాటవకునకి సారా వ్‌ కాంతిలోగాని, కొవ్యొ శ్‌ దీపం కాంతిలోగాని ఇన్నిరంగులూ ఉన్నాయా * అన్నది మిరొక్క్పక్న ౫ టా?రామిోరు ముందు చెప్పండి” అన్నది సుభద్ర)

శక్‌ శ్‌ లి స్త్‌ ఇ

లేఇమిటి 7 అన్నడన్నాయి ఉక్క సార కాంతిలో నేకాదు వనం మామూలుగా వెలించుకొ నే అన్ని దీపాలకాం*నీకూడా ఆనేక రంగులోకి వికేపి౧చవచ్చు *

ట్‌

“ఇనంగతిని ఎవ్వరుకని పెట్టారు” న్యూున్‌. కాదనుకుంటాను అతను అవమానం ౧౫ార్భుకాంతితో శే సతవా కవు య్యేవాడు వొస్ప!ీ ఆందినుభద)

“(1814 లో జర్యనీలో (ఫాన్‌ హోపర్‌అనే కళ్ళవోళ్ళవ_ర్తకుడు ఒకడు ఉండేవాడు కేవలం ఒశేరంగును ఇచ్చేకాంతి వై నాడఉంచేమో 'చెలునుకుందావమునే కతూవాలుంతో రకరకాలదీపాలను నెలిగంచచి ఆ కాంతిని పట్టకాలద్వారా విశేషించి, ఆ వర్మ విచ్షేషణ పషఉళాలను త చేక క్ష కో విశ్‌ల్వి?: ఉంశీవఐ+డు”

క్షేచ్న “చఛాగాబేశడ్‌ ది! తెలటి నల లా నా. కాాత్‌ని వివే. ౦చడానికి న్యూ శ ఛో వేలో స్యా గ లి (1 నా. ఓన్‌ పాటు ఎడ్‌ తే వంగకిరణాల న | నా బే ఇ యాలో న ౯ న్‌ వ్య య ఓక్‌ స్‌ నళ ప్రణవ (ప్రమేయం లేని కవర్డ్య తేజసా ఖో క | నుకినునొనడాని ఫి ఫ-న్‌ హోేఎతీ ఇళ సో వ ॥ డ క. ళో న. జ వ్‌మిోళో వాళ్ళ ఆలోచనా కు మాటి ఆందిసు భద్ర) ఈ వా (ఫాన్‌ సేపర్‌ ఇలు ఇలా" లేనిపోనికొత్ర ఎవవ్య్రలను కి ల్పించుకోసి ఎందుకు బులు (ఒద్రలు చేసుళొంటారో లం౦కా॥ ళా “జలా. తేలి గా లోసిపార నయకు సువ ఈ ఫన్‌ క్ర /గి నెయ్య సుభా ఖ్‌ చాలా పన “పవర్‌ ఉన్న సూతఅద్దాన్ని ఉపయోగొెచదలచుకున్నాడు ఓ ఈ భూతలక్తం "ఎవరి 'ను పరీక్ష చెయ్యడాసికి వకివర్ల తే స్స అవనర ముంది ఆంచకోను ఈ ఎరిగోధనలను సాగించాడు ”” “న శే అల్లగియితే ఈ ఫారిన్‌ చపర్‌.. కృవ్‌ వమ్రైనా. నన్గల మెందా ”ొ ఆని అడిగ్కెన సుభద్ర ఆక కుభూవాలులో “అబ్బే ! తీము కాని ఈ పొవ్టోధనలో అనేక ఆకివిచిత్తమైన కొ త్తసంగతులను గమనించాడు న్యూటన్‌ రాజ్‌ ఈ ా౯హోపర్‌ గూడా అకటి గదిలోనే కూర్చుని తన పరిశోధనలు సాగించాడు. కాని న్యూటన్‌ ఒక గుండని కంతలోనుంచి సూర్యకాంతిని ప్రనరింపచే న్స ఈ పాస్‌ పాపర్‌ అలా చెయ్యకుండా నల్నని నిలువ్సు ఎలికనలత ఉండే

(2) కిక్‌ ఖాళీలోనుంచి ఈ కాంతిని పిసరింపచేశాడు. ఇందుకోసమని ఇతను దీపాన్ని పట్టుకువచ్చి ఈ ఖాకి. వెనకాల పెళ్టువాడు ఆ తరువాత ప్వైకానికి వెనకాల (శులిప్కోప్‌) దూరదర్శినీ యంతాన్ని 'ృళ్టువాడు ఆ తకువాత “ స్పెక్ష్రవోను పంశీలిచేవాడు

ఈయన ఉపయోగ్నిచే *ఇలిన్కోప్‌ లో చాలా ఛక్రినం3 మైన భూత ణ్యం ఉపయోగి చాడు మెగా. ప్టకంకూడా. | ప) త్యేకరకమైన మంచి గాజుతో తయామవేశాడు అాదుచేత వందలో నుంచి విశేషిప౭ప్ట కాంతివన్తాలన్ని స్పష్టంగా విడివిడిశా కినిసి-చేవి అ్రదువల్ల పొడుగ్గ ఎికాశవుతంగా ఉుడే పద్ద “స్పెక్ట్రం. ఇవే నికి లభించింది ఖిన్‌ పోీోపర్‌ యొవట్లో మామూలు నూనె డీపాన్ని ఈ తెలుఫు కంత దగ్గరపెట్టాడు. వెంటనే ఎదురుగుండా గోడమీద దీపఫు కాంతి విశ్తేషింప ఒడ్డ “న్పెక్ట్రచు' పడింది దార్ని “దూరదర్శినీ” యంని ద్వారా చూవాడు అనేక రంగులు గల పొడుగాటి శాంతి వీలిశ;:వల పడింది ఇందో బ౦తిప ఎప్ట పసుపు రంగునో ఉన్ని లెండుచారలు ఒకదాని సరసను మరొఃటి ఉన్ననంగతి గమనించాడు అనలు తలుపుచీలిక ఎఎతడందో ఊవఐవ**లు కూడా సరిగ్లా అంతే ఉన్నాయన్న సంగతిని ఆకేడు. గుర్తించాడా ఆంతట భూతఅద్దాన్ని “రిద్వి, అటూ ఇటూ జరిపి మళ్ళీ పూాచాడు ఈ స్పెక్ట్రిమశేసి కాని పసుప్పుపచ్చ చారలు అలాగే ఉన్నాయి. వీటి నంగతి వవిటో ఆలోచి చాడు వాటి అగంవమటో తెలునకున్నా' ఈ ద్రీపాలనుంచి వచ్చేకాఎతి కికణాలు అహ్హ్రటిలోకి వవోకెకు మా త్రి స్ఫుటంగా "చేజన్వంయంగ్యా ఇతర కికణాలకోే కలవకఘుడా, అడు పె ల్యేకమైన చితొలను వర్పరచాయి

ఇప ఏమిటా అని అఆలోఛచి-చాకు వమా సమాధానం దొంక "లేదు ఇది పశికాదనుకుని ఈనారి నూవవీపానికి ?దులుగా (“ఆత ఇ పహోలు”)) సారా దీపాన్ని "పెట్ట మావాడు అప్పుడుకూడా ఈ పసుం పచ్చీోీశలు మళ్ళీ స్ఫుటంగా కనిపించాయి. ఆ తకవాత కొవ్చొతి

106

దీపం ప్యచూచాడు---ఈ పారికూడా ఈ పసుపుపచ్చగీతలు కనువిం ఇాయి ఇలిస్కోఫు, పట్టకం, వర్ష విశ్లేషణ పటం కదప నంతనేఫు, వ్‌ దీవంపెజి చూచినా ఈ రెండు పసుఫుపచ్చనిగీకలూ ఒకేచోటులో, ఒ శే విధంగా-నరిగ్గా తలుపు ఇలిళంక__జఉన్నట్లు కనపడేవి

ఆ తరువాత ఈ పసుపుపచ్చని గీతలు సూర్యకాంత్‌ విశ్ణేషెంచి నప్పుడుకూడా కనువిన యీ మోనని పకీక్షచేసి చూచాడు ఆవి అక్కడ కనపడలేదు”

ఈలంగతి నాకు ఇందాకనే. తెలుసు న్యూటన్‌ విగ్షేషంచి నప్పుడు వాలేదుగా అంకుకని (ఫాన్‌ ఇఊగోపర్‌ విశ్షేషించినాః మరెవ్వరు విక్షేషించినా కొత్తవి ఏవీ రావని నాకు ముంబే తేలుసు'' అని నొష్పు చెప్పుకుంది సుభద్ర)

“సే! ఈ పసుపుపచ్చరంగు గీతలై తే కనపడలేదు కాన్సి వడు రంగుల ఇంద )ధనస్సువ లె విశ్లేషింపబడిన ఈ సూర్యకాంత్‌'' స్పెక్ట్రమ్‌ ॥ లో ఆనేక నల్లనిగీతలేర్నడి వుండడాన్ని. ఈ ఫా9న్‌ ఉనోపర్‌' గమనిం కాడు

ఈ సూర్యకాంతి "స్పెక్టిమలో ఇలాంటి నటి రేఖలు ఆయిదా- వందిలక్ముపి గా ఉండడాన్ని గమనించాడు సన్నని నల్టీతలు ఎప్పుడూ జే (గములో కనపడేవి ఇందులో ఇొన్ని కొంచేం బండగీతల్కు మ కొన్ని లేకనగీతలు కాని వేటికవి స్పష్టంగా, స్ఫుటంగా ఉండేవి సప్త వర్షివిలసితే మై 'లేజస్వంతంగా ఉండే ఈ స్పెళ్ట్రుమ్‌లో ఇవి నల్లటిరంగువో స ట్యేకంగా కనపడుతూ ఉండేవి ఇందులో స్పప్పంగా కనపడే వె “తలన్నింటికి ఫా౯నళోపక్‌ ఎవిసిడి అని "పేక్తుసెట్టాడు

నూర్య శాంతిని వికేపీ ంచగా వచ్చిన “స్పెక్ష 9ిక్స్‌! శీసిచూచి "ఎంత బాగుంది బలేచిత్పుగా ఉంచే' ఇంతకి నమూరంకొంతిలో

తీ ఏ) * కొన్ని రంగులు లోపించినస్టైనల్న యే: ' ఆభఘమనేవాప

క్రేం” అప్పటినుంచి ఈ “స్పెక్ట్రమ్‌ "లోని నల్ల గీతలను శ$క్షగా పరిళీ టబ లు థి లించడం ప్రారంభించాడు కొవ్బూత్సి దీపం అశేక మక9ి మామూలు చీపంనుంచి వచ్చేకాంతిని విశ్తేమించినప్పుడు ఏర్పడే స్సె్ష్ర)నులో కనపడే ౮

పసువుపచ్చ గీతం స్థానంలో రెండేసి నల్లగీతలు జోడుజోడుగా కన జజ ళ్‌ కి

వీటి నంగ లేమిటో కనుకో్కో_వాల'నే పట్టుదలతో రోజు 5*జల్లా మార్యకాంతిని ఈ కంత ద్వారా ప్రళరింపజేని పట్టకంతో విశేషించి పరీ కీంచేవాడు ఎప్పుకు చూచినా నల్ల గీతలు సరిగ్గా అచే. నోటులో అలా కనబకుతూడండేవి

అ తకువాత పొద్దుకూశే నరికి ఫొవ్యొప్ని వీపమో. లేక నూమూయి కూనెదీపమో వెలిగించి చాని కాంతిని ఈ కంతద్వారా ఎి)సరింపజేపి, పటకంలో వివ్రేవించి బూచేవాష అప్పుడు ఆ

తె

ప్పెక్ట్రన్‌ ల అదే చోటులో యథాపూర్వంగా రెండు పసుపుపచ్చని నీఠలు కనివించేవి. ఇంకొక గమ్మత్తు "వీమిటు ఓ, సూర్యకాంతి 'స్పెకృమ నల్లటి జోడుగీతలు ఎక్కడై తే పచేకో సగ్దా అక్క్‌ చే ఈ కసువుపచ్చని గీతలు కూడా పచేవి అంకే వమిటి?

“ఏమో *ి అంది సుభది,

“విను కృతకమెైన దీపాలకాంతిని విగేషించినషుడు కినపదే ఈ పనువు పచ్చని శేఖలే సహజమైన సూర్యకాంతిని విశ్తేషించి నప్పుపు అందులో లోవిస్తున్నాయన్నమాట ”

“బలేగా ఉడే, ఇబేదో ” అంది సుభద్ర ఆశ్చర్యంతో

= విధంగా వీవిధరకాలై న కాంతి రహస్యాగ్నా తెలుసుకో వడం కోసం అనేకమంది వై జ్ఞానులు ఈ “వగ్శవిశేషణపటాలో ను దగ్గర ఎట్ట్య్రకునిఎన్నోపరికోధనలు చే శారు కొర్వొత్సి , దీవాలు, ఎలెక్ట్రిక్‌ దీపాల్కు ఆక్క దీఫాలు ఇవన్నీ ఇచ్చే కాంతిని విడ్తేషించి చూచారు,

1౧0 ఇంచులు చు అన్నింటిలోనూ కూడా ఈ పసుఫుపచ్చని ేఖలు కన బడ్డాయి ఇతర ేఖలుకూడా స్పష్టంగానే కనిపించాయి అనుకో. సూర్యకాంతిని విన్లేపించగా వచ్చిన “స్బెళ్టుమ లో వారి! ఈ శు టి లేఖలు ఇంకా విశేషంగా కనబగ్లాయి ఏటికి వారందరూచేరి “ఫాన్‌ హోోపర్‌ కీకలు” అని పేరు పెట్టారు అందరికంచు ముందుగా ఆతశు ఈ నీకల ఉనికిని గమవ్విచాకు కనుక- ఎంతమంది ఎన్ని. పరిశో ర నును ఫాన్‌ హోఫర్‌. గ్‌తలు ధనలు చేసినా, మామూలు దీపకాంతి "స్పెక్ట్రంలో కనపజే ఈ పసుపు పచ్చరి గీకలక్తి సూర్యకాంతి స్పెక్ట్రింతో కనపడే *వోడుగీతలకీ కల సంబుధం వమిటో స్పవ్షంగా, నంశృప్పికరంగా చెప్పలేకపోయారు టు తి అసలు 99 ఇల్లా వర్చడడానికి కారణం వీమిటోకూడా సరిగ్గాకనుక్కో లేశ పోయారు. వ కొగ్గిమందో అశలు సంగతికి కార్త ద్యరగా ఉండే జనా వజ నూదించగలి ఇక కాని ఆసలు రచాన్యాన్ని ఎన్వ్నవా భిదించ లేకపోయారు 1 “మరీ చితమండీ మామాటలు! వై జాని కలోక మంతా గొడ్డు పోయ్బిడా ఏమిటి! పోనీ (ఫాన్‌ హోపరూ వాళ్ళు ఈ రవాస్నాన్ని ల కనుక్కో లే"పోయారం పే, లేకపోయారనుకుంటాను కాసి ఎవ్వరూ కను కోలేకపో వూకంకే) నమ్ముకం వాలకు లేదు” అంది సుభ్యద-ఎవ్వరో ఒకరు ఈ రహస్యాన్ని ఎప్పునో అవ్చుకు శేగించ లేకపోతే వై జ్ఞారికాభిృద్ధి అక్కడిలో ఆగిపోయిఉించజేదన్న నమ్ముళంతో

789 “క విషయంలో నీ గమ్ముకం వస్ర్రనమ్మక్రంకాదుసుభ్యద్రా ఆఖ రికి మన బున్సెన్‌ , కిర్చాఫ్‌ ఇద్దరూకలిసి ఈ రహస్యాన్ని జఇయట "టారు" ల “వాళల్ళేకిమ్మూతం ఇవి ఎలాగ సాధ్యమైంది +! అందుకు వం చేశారు ? ఈ రవాస్యాన్ని కనుగానకంకోసం కొ _గయంతాలను వేటి వ్వైనా నిస్సంచారా "” అంటూ సుభ్యద సవాజమైన కుళూపహలంతో ప్రశ్నః వర్షం కుగివించింది (6 ర్త “అయన్‌ నఖ టన

ర్క ళ్‌ ఇల్లి ॥ సుభగా ఈ స్నేహితులు కర్చాఫ్‌, బున్సెన్‌ ఇద్దరూ చేర్కిబున్సెన్‌ బర్నర్‌ మాద వివిధమూ లపదార్థాంను ముడించగా మంటలోవచ్చే మార్చు లను, ఆయా రంగురంగుల కాంతి 'స్పక్టృ్ర్రమిను పుశీలించడంకోనం “ “స్పక్ష్రాసోకాప్‌ అనే ఒకయం(తాన్ని నిగ్టుం చడానికి పూనుకున్నారు “అంశ్రే వృచేశారు” అఎ అక్షిగిందిసు భద) “సమోలేము. ఒకరోగా పొషన్నేలేచి ఒ* చుటలపెటి చే ఆ తు న్‌్‌. వాతి పటుకొన్సి రెండు దూరదర్శినీయం._తాలు చంకన పెట్టుకొని కిర్చాఫ్‌ ర ణి 1 చ లేబరేటకీకి వచ్చాడు ఈ "₹0కుయం(తాలశో ఈ మిత్రులు ఇద్దరూ వీరి 'వర్తపటదర్శిని' (ఇంగ్సీషులో స్పెక్రాస్కో ప్‌అంటార్కుని నిర్మిం న! లే లా టు గం ్‌ (వ్‌ చారు ఈ “స్పెక్ష్రాసోంప్‌'లో ఉన్న విశేవంఎమిుం కు, కదులో ఉపయోగించిన కెలిస్కోప్‌ గొటానికి ఒకచివర సన్ననికంతి కొట్టారు ళ్ళ అభ ( ణ్‌ ఇలాంటి నన్ననికంత ఉన్ననా టాల్‌! ఇంగ్లీషులో. ('కాల్లి మేట్‌ అంటారు” టన ల్ల |. [నక లీ? . (గే 1 “ల 0 అత్ర మో సనచ్చు షాదాననననననన న మనా నవా ప్‌! షై అనై ఇసెమెనై వవ దేతో వ్‌ మే కే [ల న్నా! ప ఇవ ఇ యమా మా కు జ్‌ న్ని స్స ఎన్వై నాఆ చా! = కత కు త... నన్‌ ;

191

“అంశు సూర్యకాంతిని విగ్లేషించినపుడు, న్యూటన్‌ తన చీకటిగఏి తలుఫుకి అంంపెట్టన చిఖబుఆటలాంటదన్నమాట ఈ

“శర కన. ౧౧ ౬ “కాల్లి మేఓర్‌ * అంది ఆవిడ, పాతనంగతులను బ్ఞాపకంచేసుకుంటూ,

“కాను అంతే. ఈ కాల్లిమేటక్‌లోనుంచి వచ్చే శాంతికిర నాలు * చుట్టల పెట్టి మధ్యలోఉన్న పట్టకంమి వప డేవి, ఇంక ఈ చుట్టల ప్ట్రోలోకి ఇతరకాంతి ఏమి రాకుండా బున్సెన్‌ దాని లోపలి భాగంఅింఠౌ నల్లకాగితం అంటించి వేశాడు. ఈ కంతలోనుంచివచ్చే శాంతి కిరణాలను పట్టకం పూ క్తిగా వరంగుకది స్పషంగా కనపడే

కి9 ణ్‌ తె శి టట్టు విగెవి.ంచెది.. ఆ చివర 'ెకమిోవ న్పెక్ట్రమ్‌ పడేది, ఫా)న్‌ “హాళాపర్‌ చేసిన శ్రే ఆందో ఒలిస్కొాపులోనుంచ్చి. బున్సెన్‌, కిర్చాఫ్‌ ఈ వర్ణవిగ్గేషణపటాన్ని పరిశీలించేవారు.ఈ ఇద్దరిలోను కీర్చాఫ్‌ “ఫిజిక్స్‌” తెలిసినవాడు కనుక, ఈ స్పెశ్హ్రాస్కోోక్‌ నిర్భాణంలో ఇకనే ఎక్కువ శజ్షగా సంమపగడాడు, ఆగు బున్సెన్‌ ఊరిేే చేతులు ముకుచుకు

థి లో న! న్‌ చూస్తూ కూసు ఏన షెడ నికాదుా+'

“వురి వృచేసేవాేేమి!? * ఆంది ఆవిడ,

“ఆచబేగా నేనూ చెప్పవస్తు న్నదీని. ఈబు న్సెన్‌, బర్నర్‌ మంటలో వండించి. పరిశోధ ిచవలనీన రాసాయనికపదార్థాలను మరింత పరి శుద్ధంగా తయారు చెయ్యడానికి పాటుపజేవాడు,. ఇందుకోనమలి రక రకాల లవణాలను లీసుకువచ్చాడు. వాటిని నీటిలో కరగించి (దావ వేసేవాడు ఈ ద్రావణాన్ని గాలికఇగర బెట్టి స్వచ్చమైన స్ఫటికాలు తయారుచేపేవాము.. వాటిని కడిగేవాడు. మళ్ళీకరిగించి (దావణాలు తయారుచేసీవాడు, మళ్లీ ఇగర బెక్టువాడు.. ఆ వచ్చినసృటి కాలను తీసుకు నేవాడు, మళ్ళీ ఇ దేషద్దతిలో సచేసి, ఎక్క డామాలిన్యాని। అవకా నలీవంజ్క పరిశ్యుభమెన నృటికాలను తయారుచేశాడు.”

102

“మోకంశునయమే? పుడుగ ఆలా కాళ్లూచేతులూ... విరగదొక్కు- న న కుంూడ్‌ం కే, మిలాగ తినవో వ టు. ము "సు" శ ీ యేదానిరుచిని ఊహించి లొ ట్ర | లర. ల లు వేస్తూ కూర్మ్చో కేదన్న మాట,

చా శక్వాక్‌్‌ ఫ సోడా స్ఫటికాలు

చాగుంది” అని నన్ను మేలమాచి, ప బున్సెన్‌ కృషిని మెచ్చుకుంది ఆవిడ*

“కాని సుభద్యా' ఈ విధఎకా పతిన్ఫటి కాన్ని తీసుకొని పది, పంహేనుసాథ్స (దావణం తయారుచేసి మళ్ళీమళ్ళీ పరిశ్యుభ మైన స్ఫృటి శాలు తయారుచేయడం చాలా విసుగు కెప్పించేపన. శారి. బున్సెన్‌ చిన్నప్పటినుంచి ఎంతో ఓరిమిశో ఈ మైస్గినికపరిశ్రోధనలు కొనసా గించడానికి అలవాటు పడ్దాడాయెన. అుదుచేశత అశళికి ఏమి కష్టం అనిపించ లేమ్కు ఇంక ఏళ్ళిద్దరి చ్నీవాముసంగతీ వేలే చెప్పనక్కర లేదు, బంగారానికి తావి ఆబ్బడులాంటిది, ఇద్దరూ ఎంతో తెలినై నవాళ్లు, (ప్రతీదీ సొంతంగా పరీక్షించిదూడనిబే వదలనివాళ్ళు. ఆందుచేత వీళ్లు వ (ప్రయోగముచేసినా సత్ఫలి తాలు తప్పకవజ్చేవి.”

“ళద్డరు 'స్నేహితులున్నష్పుడు అందులో వ ఒక్కంకి కాస్త పట్టుదలఉన్నాా వాళ్ళు తలపెట్టినపనులు అమోఘుగా నెర వేరుతాయి, అందులో ఇద్దరూ పట్టుదలగలిగిన ప్రతిభాళాలు శై నప్పుడు వారి పరి శోధనల ఫలితంగా అక్భుతఫలితాలు సనుకూరుతాయంకే మనం ఆశ్చర్యపడవలసింది ఏమి లేదులెండి ! మాకున్యూతం ఇతర విషయా మాద ఉన్న శ్రద్ధ, పష్టుదల పకీశ్తలవిాదఉిశేనా ఇవివర కే ప్యాన యీ వారు, పట్టవలతో, శ్రద్దగా వ్యవహకించడంవల్ల ఎలాంటి నతృలిళాలు కలుగుతాయో ఈబు న్సిన్‌ నుమాచిఆయినా నేక్ళుకో రామా!” అంటూ

హై ల. "మెత్తగా మందలిస్తూ హీతబోధచేసింది ఆవిడ,

(2) 103 “స్తే చానికీమగాని ఇదివిను, తాము నిర్మించిన స్పెక్షా స్కూప్‌ సరియైనదో కాదో కిర్చాఫ్‌ పరీశ్షించడం మొద-బపెట్టాడు. ఇందుకోసం ఎండలో ఒక అద్దంపెట్లాకు. ఆదులోనుంచి శతిఫలించే సూర్యకాంతిని ఈ “స్పెన్ట్రాస్కోప్‌)” నికి పంవి చాకు, ెండో బలి స్కో విలోనుంచి ఆఇలల వర్చక్ష వ్న్నఎశేషణ పర్గూ చూచ దు, ళ్‌ పం ౯ ఇందిధనుస్సువ లె మనోగ్థింగా న్పృషంగా అనేళరంగులలో మోసి స పోతూడండే స్పషస్టాతిన్నవ్షమైన “*స్పెక్టుమోను చూచాడు, అంగులో న్లటి ఫాన్‌ హోపర్‌ గీతలుకూడా న్పవ్పంగా కనిపించేసరికి (బ్రసహ్మానం ద భరితుడై పోయాడు, ఆతరుఐ+త కిటికీ తలుఫ్రలన్ని టిని మూసేషాడు. బున్సెన్‌ బర్నర్‌ ను వెలిగింంి ఈ “స్పెక్ర్రాస్కోపు” కంత దగ్గర పెట్టాడు, “కొల్లి మేటర్‌” అంతా ఒె కటికచీకటి గొట్టంలా ఉంది, కీర్చాఫ్‌ డ్‌నిని మామూలుగా గొట్టంలోనుంచి చూచాడు, స్లూనంగా, తేజోహీనంగా వవో 'వెలుపతున్నట్టు కనబడింది, బున్సెన్‌ జర్నకొను తప్పు" పెట్టా నేమో అనుకున్నాడు. చూచాడు, అఏె సరిగ్గా 'స్పెక్త్రాసో్కోప్‌ కంత దగ్గరగా నే ఉంది. వాగా వేడిగా మండుతోంది, కరుగుతున్న ఉక్కు- రంకు ఎక్కు వ వేడిగా మంకలోంది అయినా బు న్సెన్‌ బర్లు ర్‌ మంచషంవల్హ ఎలాంటి “ 'స్బక్ట్హ్రమా' ఎర్నుడ లీదు, అ్యదువల్ల ఇదె రగు వమిా లేని స్వచ్చమైన "తెల్లని జ్వాల అని స్పస్ట్యమైపోయింది,” “పాపం, రగు వమాణజేని న్వచ్చమెైన 'తెల్ఫని మంటను కనుగొనా ల వా లన్న తపశతో అహన్నిశలు శాధపడ్త (ఫాన్‌ హర్‌ కు వటి (శమే ౭ వ అ మి'లి దికాఫి ఈ కి ర్చాఫ్‌ మాత) ఆపయనగ్నంలో అ పయత్నంా రృతార్థుడ మ్యాక, ఇంతక అవృష్టనంత్యు] చెరవేరారు ఎవన్వకులెండి? ఆాటూ సుభ (ఫాన్‌ హోపర్‌ మాడ ఒకపిఫమై జూలిని పదర్శించి-2, “అయిదే ఈ తె్పెని వ.0-మోాద బు న్సెన్‌ రికరకాల పదా్మౌ త ు ౯ ం ౮ యు లను పెక చికాకు చిజటికెకువేసూ ఉ_.డేశకకి ఈ మంటరం'ఏ క్షణ

కేంటీ క్షణానికి మారిపోతూ ఉండేది, ముందుా ఫొంషెం ఉప్పుపొడి-మనం కూర*ో వేసుకుంటాము అఆబే-వేళాడు. మన ఉప్పును రసాయనిక్రపరి లాగి భౌమలో '“సోకియం క్లోనైడ్‌' ఆంటారు, ఆశే ఇందులో “సోడియం” ళా ॥ క్సేరీన్‌ ఈ ండూ ఉన్నాయన్నమాట, బున్ఫెన్‌ ఒక్కచిటిగెడు ఉప్పు పొడితీశాడు. పాటినంతీగ మాద వేశాడు, చానిని 'తెల్లగామం డే బున్సెన్‌ ళు బక్నర్‌ మంటలో ప్టాడు, తక్షణమే ఈ మంట *కళుదనంరంగు' మ౦టగా మారిపోయింది. కిర్చాఫ్‌ ఒక కన్నుమూసుకుని డో కంటితో క్పైెల్‌ స్కిస్‌ లోనుంచి మూచాడుః “ఇవనో రాబక్ట్‌ 1 కెండు పసువుపచ్చని గీతలు ఒకిడాని సర సను ఘురొకటి కనిపిస్తున్నాయి. ఇంకేమి లేక * నల్లటి తెరమావ లెండు పచ్చగీశలుకప్ప ఇంకేమి కనుపీంచడం లేచు” అన్నాడు, హోడియం యౌగికాలను ఎన్నింటిని వేసిచూచినా ఈ శెంకు పసుఫుపచ్చలి గీతలూ తప్ప ఇంశేమి కొనపీంచ లేదు, -బున్సెన్‌ ఒక పదార్థ 6తరువాత మరొకదానినివేసి పరీత,ం౦చాకు, నోడియం శా బె వేట సోజియం వ్టైలేట్‌ అన బడే సూరీకారం ఇంకా అనేకములైన సోడియవి లవణాలను వేసి పరీషీంచి భబూవాడుం ఎన్ని వేసినా అదే కరు మ ఏ3 కా అగి ఆం, స్పెక్త్రవు”. నల్లటి తెరమ్మిద "రెడు పసుపుపచ్చని గీకల్కు ఆభబే చొటులో వమా మార్చు లేకుండా కనిపించేవి తాలు ళు ము వ సమన గచ్చ చ్యాష్లగన్షున్నైన.. ఇనుడు ఈ సమన్యలంశా న్‌ య 4 సమస్యను ఈ మితుశలకు అమెపోయి ది ల ఖస్మ ల (౬కి అన్థమైపోయి ళో [ ం ఘమ బువ్సెన్‌ బన్నుర్‌. వేడికి క్ర హోడియ ం శీపసేిపు ఖటి లవళణాలు వాటి మూలపదాన సాం” వ? (లుగా విభజింపబడి పోయాయి, పొటాషియం వైటీట్‌, సోవియవ.. రఎవలో ఈ సోడియం 3రగి ఆవి తెడేట్‌ సృకీకాలు రిగా మారింది. ఈ సోడియు

కైరిగ ఆవిలే మంట కుందనం రంగులోకి మారిపోవడానికి (పధాన కారణ అని చెప్పవచ్చు, సోడియం లవణం అంతా పూర్తిగా అయిపోగానే, బున్సెన్‌ బర్నర్‌ మంట మామూలుగా స్వచ్చంగా, తెల్లగా అయిహాయేా, ఆంళట పాటినంతీగని బయటతీసి శభంగా కడిగేసి డా.మిద చిటి రం శెడు పటాసో, లే? మే చైనా పొటాషీయలవణంవేసి, బున్సెన్‌ దానిని మంటలో పెళ్హువాడు, వెంటనే మంటకంగు “లేశజోదా శ మారిపో యింది, కిర్ళాఫ్‌ మామూలుగా "బలెస్కోప్‌ దగ్గరి కూర్చొని త బేక్‌ దీక్షతో చూస్తున్నాడు, ఓక్క నిముషంసేపు ఎవ్వరూ ఏమి మాట్లా డలేదు. “గస్హావ్‌ ? వ్‌ం భూస్తున్నావుఅలరి ఆడిగాడు బున్సెన్‌ , “జనా,,,నలటి తెరమూద ...ఒక ఊచారంగుగీన.. ఇంకొక ళం ఎరటిగీత. .. ఈ "రెండింటిమధ్య వమా సృ్నష్టమైన గీతలులేని పూరి “స్పా మూ కన .డుతున్నాయి,” లిఫయం లనణాలన్నింటికీ ఒకేఒక చక్కటి ఎర్రనిీత, కొంచెం శేత నారింజరంగు గీత కనబచాయి, 'సొనిలో : స్పెషిమి లో ఒక (గో ల /యె జగ ముదురు నీలంగీత్క అచేక ఎకువుగీతలు కనపడ్డాయి, అలాగే అన్ని మూలపదాలతోను కూడా (ప్రత్యేకమైన థి ్‌ + మ రంగులగీతలు కనపళల్డాయి, దీనివి బట్టి ఒక్కటి ఇలి.దె... “నీరు చెప్పనా? మరి ప్రతి మూలపదాగ్థం వేడిచేగినప్పుడు ఆవిరి అవృమందనీ, ఈ ఆవిరివల ఒకొక్క. మూలపవారానికి పిళ్నే

• గం ళా య్‌ ఖీ కమైన రంకు ఉంలాంగినీ ఈ రంగకిరణాలను పట్టకం ద్వారా పిస రంప చేసినప్పుడు వర్పజే '-స్పిళ్రమిలో ఒక నిక్టిష్ట ప్రచేశాన్ని ఆఅక్ఫమించుకుంటాయని "తేలిందికదూ 1" అ.టూ బున్సెన్‌, కిర్నాఫ్‌

106 ఇక్షగూ కలిసి నిర్ధరించిన సర్యాన్ని ఇప్పుడు తొనే మొదటిసారి పపం వానికి "వొల్లడిస్తున్నట్టు ఆనందపడి-ది సుభద-

6 ర్వైచన్సు | స్పెశ్త్రాస్కో-ప్‌నుంచి చూచినప్పుడు ఆందంగా అనేక రంగుల గీతలనో కనఒడే "స్పెకము లన్నింటినిచూచి ఈ మిిలులు

లు ఇకరూ ఎంవో పొంగిపోయారు ఆవంకంతో, తొనుహూడా ఈ స్పా? ళల స్కో్‌ను పిశీలించడానికి ఏలుగా తాను ఆ స్తమానం పాటినం తీగని పట్టుకు నిలబడనక్కర లేకుండా బున్సెన్‌ ఒక “బుల్లి స్టాండు”. తయారు వేసి ఈ ప్లాటినం వీగని చానికి తగిలించాడు,

అందమైన ఆనేకరంగుల గీతలు మచ్చలు వారి కళ్ళముందు న్చెష్ట్రంలో నృత్యం చేస్తూ ఉన్నట్టు కనబడేవి ఏరికి ఇంతలో ఈ పరి శోధనలను కట్టి పెట్టడం కిర్చాఫ్‌కి ఇష్టం లేకపోయింది,

“ీశాబ్టో! మనం ఈస్పెక్ట్రమ్‌ల బొమ్మ లన్నింటిని కాగితం మిద వేద్దాము- ఆ తరువాత సావకాశంగా ఒకదానితో మరొకటి వోల్చిదూచుకోవచ్చు. ..” అంటూ వవో వెప్పళోతున్నాడు కి ర్చాఫ్‌,

“ఆబ్బ! ఒక నిముష ఆగు చాబూ ! ఇంతకీ అతిముఖ్యమైన "బేదో మనం మకిచేహపోయాము, చూడు, ఇంతవకకు రకర కాల లవణా లను విశివిడిగా పరిశీలించి మూచాముకదా! ఏ టన్ని టిని కలిపి వేసి ఒక్క-3రి మంటలో వేసిచూ స్తే ఎలాంటి “స్పెక్ట్రమ్‌! వక్చడుకుంవో మాటవ" నకి సోడియం, పొటాషీయం, లిఫెయం ఇవన్నీకలిపి మంట టో పెట్టిదూదామా శి) అన్నాడు బు క్సెన్‌,

“ఏఓ, చాగుంది.. ఈ విధంగా (ప్రయోగం జరిితీకవలపిదే'

అన్నాడు సాలోచనగా తలపుకిస్తూ కిర్చాఫ్‌-

వెటనే ఒక పదిరిముపాలనేప్టు విశ్తాతి తీసుకున్నారు.

ఏదైనా జక పదార్థంలోని మూ:పదొారాలను ఈ “స్పెశ్రాసోటాప్‌" థి లా

కం?

ద్యారా కనుకో్కో-వడానికి ఏలు ఉ 'దోలేవో తెలుసుకోవాలని ఇద్రరికీ ఆత్రం ఎక్కువగా నేఉంది.

ఎల్లాగె తేనేసి ఈ ఇద్దహాకలిసి ఈ (ప్రయోశాన్ని (ప్రారంభిం చారు. అస్పమానం స్పెన్త్రాశ్కో ప్‌లోనికి కూరుకుచూస్తూ ఉండడం చేత ఆలనీపోయిన తన కళ్ళను కిర్చాఫ్‌ ఒక్కసారి మృదువుగానులు ము కున్నాడు. బున్పెన్‌ మామూలుగా వమా చలనంలేపండా అనేక రకాల లవణాలను జ్యాగ్త్తగా పకస్పరం కలిపీవేశాకు.. వటవే ఈ మిశమపదార్తాన్ని ఒక్క చిటికెకుకీసుకొని ప్లాటరుతీగమాద

థి గం నః

వేశాడు. దానిని మంటలో పెట్టాడు, మంటకంశు మెటకే కుందనం రంగులోకి మారిపోయింది. అంటే అన్నీంటినిమించి సోడియం (వభౌవం ఎక్కువగా కనఒడిందన్నమాటళి

“వురి ప్పశ్చ్రాస్కోప్‌లో ఏమి కన=డింది! "అని అడిగిందిసుభ ద,

'కిర్చాప్‌ ఇవాలానసేపటినుంచి అల్లాగే మాస్తున్నాడు, గదితల్వృతా (ప్రశాంతంగా ఉంది. ఈ రకరకాల లవణాలు అన్నీ కలిసి ముటలో 'ఫెళిల్లుమని (ేలాయు, స్లారినంతీగని పట్టుకున్న బున్సెన్‌ చెయ్యి కొంచెం వణిశంప,

“నువ్వు వమేమి లవణాలు కలిపానో నేనుఇప్పుకు న్పష్టంగా చెప్పగలను" అన్నాడు కిర్చాఫ్‌,

• చెప్పుదచూద్దాం" అన్నాకు బున్సెన్‌*

న వ్వు సోడియం) పొటాషియం, లిథియం స్టాన్ని యం కలివా వనుకంటాను' అన్నాడు కిర్చాప్‌,

06

“ఆ! అవును. “సరిగా ఆంతే! అని పెద్ద శేక వేశాడు బున్సెక్‌, గదిఆంతా అడిరిపోయేటట్టు, తన చేతలోఉన్న ప్తాటినంతీగని స్టాండుకు

స. ళా

కట్టివేసి “ న్పెక్ట్రమ్‌”ను చూడడానికి వెళ్ళాడు.” లు లు

“ఆందుళగే ఏం కనపడింది బున్సె౯కు ₹' అని అడీగింది సుభద్ర,

“వ్‌ కనబడిందో పబుతావిను,ు అఆ స్పెక్ట్రమ్‌లో (పతిరంగు న్‌గ తశస్థానంలో ఆాను నిలబడింది, అన్నింటిలోకి స్పష్టంగా కనబ డ్జవి సోడియం తొలూకు రెండు ససుష్ఫపచ్చని గీతలున్నూ. కాని వొటా మీయానికి చెందిన ఊడాగీత, లిథియం తాలూకు ఎ(రనిగిత్త స్త్రాన్ది యా నికి సంబంధించిన ముదురు నసీలంగీత అ నేకరంగులలో మనోజ్ఞంగా

4 న తీ ర్‌

ఛాసిళ్లే ఆ స్పెక్ట్రంలి వేటికవి స్పష్తంగా కనబడ్డాయి.

సుభా! నువ్వు ఎగ్జిబిషన్‌ కు వెళ్ళి వవో చూడడాని! క్యూలో నిలబడ్డావనకో, నీకోసు మీ 'చలమయ్యో్యూ, మన పట్టాభ్యో. వెళు క్కుంటూవచ్చి, దూరంనంచి “అక్కా” ఆని శీకవేళారనుకో, అప్పుడు ఆ విలిచింది మా చెలమయ్యేనని ఎలా కనుక్కుంటావు? చెప్పు

“కనుక్కోవడం పెద్ద మహద్భాగ్యమా ఏమిటి? నొ-తుక ఆర వొలు 'జెలియనచూ ఆమాత్రి” అది సుభద్ర,

*ఆలాగే ఎన్ని. ఇతర పచార్థాలతో కలిసిఉన్నా, వేడిచేసి, ఆ వచ్చేకాంతిని పట్టకంద్వారా వినేసించడంవల ఆ "స్పెక్రమ్‌ులో కన

లు కే ఉం లు

బజే రంగులనుబట్టి ఆ మూలసదార్థం ఏమిటో మనం స్పష్టంగా అెలు సుకోవచ్చు. ప్టకంద్యారా విశ్ణేషించడంవల్ల వరంగుకారంగు. ఒక దానితో ఇకొకటి అలుక్కుపోకుండా సృష్టంగా కనువిప్తాయి ?

“కిర్చాఫ్‌, బున్సెన్‌ ఒకరినొకకు విశేవుగా మెచ్చుకున్నారు. వాళ్లు అనుకున్నదానిని పూవన్నికా సాధిచుకో/లిగావు, రాాయ

100 నిక విశ్తేషణలో కొత్తపుంతలు లెక్కారు.. దీనిరి ఇంగ్లీషులో “నెక్షల్‌. ఎనాలిసిస్‌" అంటారు

ఇలాఉుడగా రోజులు గడిచిపోయాయి. శరదృతువు ప్రవే నశించింది. వాతెవరణజు స్వచ్భంగా వనోవారంగాఉంది. అమినా ఈ న్నేహితులు ఇద్దరూ ష్‌కాన్తు కట్టి పెట్టారు. ఆ సవకానం లేబచేట ర్‌్రో కూర్చి వవో పెత్తోధనలు చేస్తూడండేవారు.

ఈ స్పెక్ట్రమ్‌ రవాప్యాన్ని కనుక్కో. కషంవల్ల వాళ్ళిక *మేబిక్‌ . చెయ్యడం తెలిసి కస్టాయింది ఇంవిజూలుచే3 (పప.చరవార్యం ఆఎతా కేలికగా తెలుసుకునుట్టు ఈ స్పక్టి 9మ్‌ితో ఒళ పరిన్రోధన తరువాతి మరొకపరినోధన చెయ్యడానికి ఈ మితులకు వమో విఘగె త్తలేదు, అ_సమావం వవో పరిశోధనలు చేస్తూ నేవుండేవారు,

(కవుక)ముగా ఈ పఎల్రైసోలాపిను జాళా అభివృద్ధి చే శాన ఆతి నుర్నితమైన పవశరంశా ఆభివృద్ధి వేశారు. ఒకు... ఇసుకెకీఎఫు బజరువుమైతం సరిగ్గా చెప్పగల నొప్పగొప్ప తాసనులన్నీ దీనియిందు దిగతుడుపు ఆయిపోయాయ్యి

ఇదుగో చూడు, స్పెన్ట్రాస్కోపలో ము పసువుపచ్చగీతలను మూడాలం పే బున్సెన్‌ బర్నర్‌ లో ఎంతసోడియం "వెయ్యాలంటావు సుభదా9?'

“ఎ.త వెయ్యాలా? బహుశా ఒకగామ్ము లేకపోతే అక్మగాము, లేఃవోతే 'సుటీగా్రాము, ఉహు అవీశాక వోతే మిలి గ్రాము కావచ్చు వమోమరి.” ఆది. గా

“విచ్చిదానా | అేపూ అక్కక లేదు, మిల్లిగాప్‌్‌ అంశేే గాములో వెయ్యూవ తుకచా, అ దులో 30 ల్యలోవాళు సోడియం "లమువ్రులున్నా చాలు 'స్పక్ట్ట్రంలో 3ండు ఒసుపుపచ్బవని గీశలు వర్ష్నవ

౭00 డానిక్సి అంత సుస్నిత మైనది, ఈ స్పెక్ష్రైస్కో-ప్‌, ఇంతకీ మిల్లిగ్రా ములో 80 లమ్ష్లీవంతు అంశ ఏమిటో తెలుసా ఫి

“* తెలియదు చెప్పండి.” అంది ఆవిడ కుతూహలంతో,

“ఆయితే విను. ఒక బుల్లి ణాసెడు నీళ్ళుతీసుకో, ఆంమలో

ఉరి

ఓక _గాము?రువుండే చిటికెకు ఉప్పుకలువు ఈ (దానణాన్ని నాలుగు

లాలా కా పెద్ద చేదలనీళ్ళు ప్లు. పెద్ద మ న (డ్రమ్మ్యుడు నీళ్ళతో కలిజీ న సయ నటం య సయం ల ము, తీ నా ప సెయ్యి. ఈ పె డ్రిమ్ముడు వము వ లే నీళ్ళని తీసుకువెళ్ళు 10 చెదల నలు నల అనో! కిలిపెయ్యి.. ఈ తెట్టిలోను-చి

ఉప్పు, పటిక సృటి కాలు ఉక్క-చుక్కం తీసుకో. ఈచుక్క పు సళ! మం ల్‌ లమ్షోవంతు సోడియం లవ: నయా న మమమ కలిసి ఉందన్నమాట. తెలి

జింక్‌ సల్పేట్‌, వెలలు తం స్పటికాలు నీదా!” నా! అటి కే “ఆహా ! ఇది అంతొ చూపే మన డాకర్‌ గోవాల రావు పార్‌ లు

వాళ్ళ హోమియోపతి మందల “పాటెన్సీ”లా ఉంజే[? అంది సుధ్యద,

“డెను, హోమియోపతిలో పొాశెన్సిలుకూడా. ఇందని-చు ఈ పద్పతిలోనే తెయాకుచేస్తారు.. ఇంతికీ చెప్పవచ్చినజేమంళకే, ఈ నా డియం కాని ముశేపదార్ధంకాని ఎంతసూకునా. కలిసివోయితీన్నా

“ఎశాినో.ల తో ఖి ల న్‌ వ ఈ ఎక్రై/నా కాం అ డ్సాటుఫ్‌ చెప్పివేయనచ్చును అనేజే. అలా అప్పుడు ఫ"+నెపహాపంకుగాని ఆ తక్షవాశ ఇక పరిళోధనబుచేసి ౫ తా

(20 201 మశే వై స్థానికనిి అయినా (కొవ్వొ ఫి లేకు మరే దీపు “ట్టినూ చూచినా అ:దులో పసుపుపచ్చని గీతలు కనివించాయం 1కు. మకు అబ్బుర మేము=ది[) "ప్పెక్ట 9 లో పసుపుపచ్చనిగీతలు ఎక్కడకని: - చినా ఆవి వోడియ:గీతలు కదా), అంశ లా-చరు వత్తిలో నేమి, కొవ్వూ (వే అట

మైనంలో నేమి మశేపదార్థంలో ఇన లేనేమి ఎన్ని లతలవ.తో సోడియం ఎంతడిన్నా ఈ స్పెక్ష్రాస్కోప్‌లో కనుక్కోవచ్చున నేశదా ?

'లీబలేటరీలో గాలి ఎంత పరికశుభింగా ఉన్నా వదోవి।ం గా సోడియం అణువులు ఆ.-దులో చేరకపోవు. బు నెన్‌ ఒకవేళ నోడియ౧- ఉప్పు తీసిన చేత్తో న్లాటన-తీశని ముట్టుకున్నాడనుకో, ఆ తీగమిద సోడియం మరకపడవ చ్చు, మన చర్జ్ణుంలోనుంచి ఆ_స్తృమానం చెమట వస్తూ ఉంటు-దికచా”? ఈ చెమట ఉప్పగాఉ.4ఎు ద్కి ఆపే ఇందులో మామూలు ఉష్తు ఉ:దన్నవమా కేనా! *కఈకచమట చేతులతో బున్సెన్‌ ఒక వేళ స్తాంన-గీగని ముట్టుకున్నాడనుకో, అప్పుడుకూడా స్పెక్ష్ర)న్‌లో

లిం లు లిం ర, పసుపుపచ్చని గీత కినపకుతు: దిగచా 1

*“కౌన్సగి ఆంది ఆవిడ

“పదిరోజులు మూలపడేయగా దుమ్ముపడ్డ వుస్తకాన్ని ఈ ౭౪ జృెన్‌బర్నగ్‌ దగ్గర గట్రిగా దులిఫివే టనే వమా గ:గులేని బున్సెన్‌ -

ఇ లుకు లల + .

ఒర్నళంలో పసుపుపచ్చని మ టంవ్వలు కనపడతాయి, ఇ-క్‌ స్పెక్లై0ీ స్కోవ మరచిహాకు.డా ?పక్ట్రవ్‌లో ఈ పసుపుపచ్చని గీతిలు ౭ెండి జిని చూచి ఇంవములో సోడియం ఉ-దని దౌాఖలాచబుతుందిలే

“కాగా నేవంది. ప్రుసకంలోని హాడియు. ఎక్కడినుంచి వచ్చింది!

ఎవి ,ఛసాంచి-ది ను ర

ఆ నె చి- ద్ర భధ

వ! “నప్పు న."జీఛామే వచ్చి-దే వ సమ్ముద-లోను:చి నచ్చి-ది, నవవ మూదను, చి వచ్చే గాలిలో ఉప్పునీటి "జేమువులు ఉంటాయి, ఇపి ఈ శఛాని ప; ఇచిన తమేరా బేశ-లో పన్టాచస్తాయి. చ డ్త్‌ళ్సు లీనావ్తూఒ గగాళిలో సలౌన్సిపోలౌయి* చివికు నేలసోద. ఫు స్తృ్తాల మాద కుకనుకు టాయి, ఈ ఫృస్తకాస్ని బున్సెన్‌బన్నర్‌ దగ్గర దులి సీ -ఫనవనోళా ప. నటనే వె ప్పేస్తు ది ఇక్కడ ఇందులో సోడియం ఆళ్ల శి ఉ.ది లని, హం ం ళ్ళ జ లి నరిత న తమ పరిశో ధనలమూలంగాా మన ఘోా౪ళఘాసరితేమైన ఓ్క లు అర్యజళ ర? జక = స వ కా ముంకి (పప.చ”'లో నివసీస్తున్నావిని బున్సన్‌, కిర్చాఫ్‌ ఇద్దరూ కినుగాన్న్నారు. ఎ-దుకంట ఈ ప్రపంచ లో భూ?లేని తావేలేము, ఆఎదుకినే ఎ త పరిశుఖమైణ పదార్ధం ఆయినా అందులో కొ. ఛమయినా ముకి! ఉ దని ఈ న్పెక్ట్రాక్కోప్‌ వెంటనే పశిబట్టి క టి , చివేస్తు దె పోలిసుల డాగిలాలు ఒరు? ఎహోచున్న నేంస్థుని వాదొలవొసను ఒసి నెట్టి చివుకు పట్టుకు నేటట్టు. ఈ స్ప ఫిసోటాస్‌. ఎక్కడా. అను తోని (వ తొాలలో వవో మురికిపదార. లది "నెయ్యోన ళో లవ్లో థి స తో, కోటోవ లో ఎంతైనా-చేంఉ.దిని నె.టనే నిరూపిస్తు-ది! ఈ స్నన్ట్ట్రమ్‌ను చూడగానే ఈ ఇద్దరికీ అ వలో ఉ.డే గీతలు చిప్పే పేన్మి వున: శా బిబదినో ఇవి సోడియ', ఇ చులో పెటాషియ+ ట్‌ స స్తోసపైియ ఉంది. బేరియ గది, మెగ్నీషియం ఉ.ది, లిఫ్టియం ఉ.౧, మోరు ఎన్న ౪2% తానాంచసి లవ వదావాలు ఇందులో ఖై ఉన్నాయి" ఆసి,

203 ఒకి రోజు ఉదయం కిర్సాఫ్‌ లేబెరీటరీకీ వచ్చేసరికి బు నెన్‌ పహాశాత్తుగా ఆశ్చర్యంళా చెప్పడ మొునలుపెటాడు, _ న! “కిర్చాఫ్‌! లిధయ- నాకు ఎక్కడ కగనపడింనో చెలుపూ) వాల్చి పాశేసిన పెగాకునుసీలో 13 " ఇ-తవరగణాకా లిధియ” అంక సోడియ-, ౌెట+సీయనులవళె అతి శేలికజూని శోకామప్కీ అతి అమకుగా నొరుకుగూ ట్‌ +, జని అ-కరూ అనుక-టూడఉ-జేవారు.. కాన్మి ఇ5ి వాయూలు సెౌగాకులో ఉన్నదని స్పెక్ష్రైస్కోప్‌ ఇప్పేసి-ది ? ఒక్కరా జు గడిచి-దో లేదో ఈ లికఫఖియం ఎన్నియిలో ఉంకో బున్పెన్‌, కి “ర్చాకలన్‌ ఇన6కీ తెలిసిపోయింది. మామూలుగా కనబ'జే నల రాయిలో, సము వ్వ) ఉప్పునీ “లో, మంచినీ[నదులణల్నో లవ! నీోల్తో టీలో పాలలో, (గాతప్గులో, న ణి మశ సెత్తుగులో =-కువుల కండగాలన్యో ఆఖరికి ఆకాశ ను రి దా్కి పడే ఉల్కలలో ఈ లి;య :శిన్న్టు యువ నై ఏ శ్‌ న్‌ ( జ క ఖే కొత మూలపచాస్థాలకోస- వేటి పొ భిచాా, మెదట! వానో. త జ. కంటికి కనిపించిన పితిడానిలోను వయీ మూలపదాస్టాలు ఉన్నాయో ళో 'వెలునుకోవాలవనే ఉబలాట" తో (పతిదానిసీ జరీక్లై చేవాకు మొద! ఆయిచే *లేననండాాా" ఉట చేది కాని, కొన్నిరోలలువో యీనరికి ఇలా టి (వయోశాలమాద మోజ తగిపోంు-ది, ఆఇగువల ఎవ్మరిక టికీ ళ్‌ |. నన ఎన్నడూ కనిపి-చని కొత మూలపదారాలను కనిషెట్టలని కలలుకీ్‌న వ! థి ల్‌ డుం ప్రారంభిం వారు,

2౧1 అతి స్వల్పపరిమా ణంలో లభ్యం కావడంచేత అనేక మూల పదార్థాలను రసాయనిక వేత్తలు కనుక్కొని ఉండకపోవడంలో అబ్బు రంపఏమాలేదు, కాని స్పెశ్ట్రాస్కోప్‌ మాత్రం లవమ్షోవంతో, కోటో వాతో పదివోటవంతోవున్నా గనిపెట్టి ఇవ్పేసు న్నదికదె) అందువల ళా వటి ళం ఈ కొ _త్తఆొయుధం సాయంల్‌ * బున్సెన్‌, - కిర్చాఫ్‌ ఇద్దరూ సరికొత్త మూలపడాగ్ధాలను కనుగొనలేక పోయారని మన* ఎందుకు అనుళో వాలి. ఆందువేత బున్సెన్‌, శర్చొఫ్‌ కొత్త మూలపదార్థాలకోసం అ న్పేషణ (పారంభించాను. ఈసారి ఈ అన్నేషణలో “నూర్య కాంతి క. షల్‌ వ+న్‌ వోప | ప ఫా షె క్త ఎక్స మెలి "ని [ఫ+న్‌ హో పర్‌ గీతలు ప్రధ నస్థానాన్ని ఆక్రి మి?వాయి + “అదేమిటి అని అకంది సుధని ఆసక్టి తోం వు టర్‌ బా శ స నల ర్స లో

౧౬

“సుళ[దా, కలా ఉండగా ఒకనాడు కిర్చా[ తన మిత్రుడు సున్చన్‌ ల్‌ తన ఆలోచనల నన్ని-టిఫ్‌ చెప్పాడు,

“రాబర్ట్‌ | ఇన్నిరోజులూ జీను ఏమి ఆలోచిస్తున్నా నో న్‌ు తెలుసా శ

“హువా నూతన మూలపదాన్ధాలను గురి-చే కదా...” అని ఎనురుపిశ్న వేశాడు బున్పెన్‌ ॥

“శాదు. అసలు మూలపదార్థాలనుగురించి “నేను ఆలోచించడు "లేదు, ఇప్పుడు నా దృష్టిఅ-తా (శ్రాన్‌హాగీపర్‌ గీతలమి బే, సూర్య కా-తి "స్పెక్ట్రవ్‌లో ఈ నీశత్రలు ఎదుకు వున్నాయి ఏ వాటి ఆర్థంఏమిటి! ఇ-తవరకు అనేక క్షిష్ట సమస్యలకు అర్థం చెప్పగలిగాము కాని, ఇవే మిటో అరంకావడ:" లేదు”. ..అంటూ కిర్నాఫ్‌ ఇంకా. వమో చెప్ప

ఖ్‌

గోతున్నాడు,

“ఆది సరే, నాకనూతం ఇపుడు మనం ఇంకా సరిొత్త మూలపదార్థాలను కనగోవాలనే ఉందో అన్నాడు ౭౪ న్సెన్‌

“ఆది కాదు రాబ్టి! నేకు చెప్పినదానినిగురించిపాజా భాగా ఆలోచించు. నోడియం స్పక్ట్రమ్‌లో కండే పసువుపచ్చని గ్‌త్ర,

లు/

సూర్యకాంతి "స్పెక్ట్టమ్‌లో నలటి *డి గీత ఉందేచోట నే ఎప్పుడు" ఎందుకు ఉంటోంది * ఇది శీలా యూ సచ్చికం కాదలి నాకు గట్టి

206 నమ్ముక మే కువరింది. ఈ ౭0డ0టికీ దగ్గర చుట్టరికం వదో టిండి లీశాలి. ఉండకపోతే ఇలా జరగడానికి ఏలులేదు.” ఆ వుర్నాడు ఎ-డడలౌగా కాసింది. ఆరోజు అంతా కర్చాఫ్‌ ర ని ఉ సమచవయి ళ్‌ మో థ్‌ కస్ట వృతా యా కా ఆ త్య: కళా? (6 ॥ న ా | నా తూ త శ్యాష్‌ నిసెంచిన కొ త్త “స్పెన్టాంస్కోపి 2 సూర్య శాంతి "స్పెక్టఏమ్‌ను. పరి!లి-చడంతోనే కాలవేప*. చేశాడుః ళ్ని అన్నట్టు చెప్పడం మరచిపోయాను! అంతకుము:దునోజన ఎప్పుడో కి ర్చాఫ్‌ స్పెక్ర్రాస్కో-ప్‌ కు ఒక్‌ బులి స్కేలు తగిలించాడు, ఈ స్కేలు ఉం మోద సెటిమాటన్లు అెక్కగీశాడు. అందునల్ల స్పెక్ట్రమ్‌లో (పతోత మీ. చ్యేబుహూవ ఏవో నాబకదస్షర కనపడేది, ఇందుదేశ ఒకగీత చూచి మరొక*ీత అని పొకపకడాలి॥ ఉలులేకపోయింది ఎడలో ఆప్షంపెట్టి సూర్యకా తిని కాల్లిమేటర్‌ కంతలోకి సరా సరిగా (ప్రనరిపజేకాకు.. ప్టుకం అవతల పెద్ద “*స్పెక్టును. పడింది. వ్‌! నం! లు

ల్‌ ఆ-చులో వేజన్వ తగా ఉన్నది బెట్‌ చేదు. శ పడురగులూ ఒక ఉఊాసితో మకొళోః కబికిపోయాయి. ఆ అతో న్యాటి ఫ్రాన్‌ హోపగ్‌ గ్‌తలు స్పషాగా వీగటపాతశి చక వి కఇనపాాయి. సోడియ” అ తె ల క్‌. ఎం *ం గచ ల ని ల ఇ్పక్త్రమలో. పసువుపచ్చవినత న బమనగ్గు ఎ ఇతె ఆ డో కీర్చా? సశదగా మని వాడ లీ (గో ళవ్సుడై సూార్వశా త్‌ స్స మలో పఘఎపచ్చసి నీతి లీము గలి ల: అని (పన్నించి-ది సెభ్మదః (4 శ్రక్లపో తేనేమి? అద ఉ జేచోటులో నల్లటి డి ప్రోడ్రునగీతలు న్పష్టంగా కన ఒచ్చ్డాయి ఆతరువాత కిర్చాఫ్‌ సూర్య కా తి రాకుండా అద్దు తీసేశాడు. బున్సెన్‌ . ర్నర్‌ ను ఈ ॥..తెద్యరకు తీసుకవచ్చి వెలి టొ గివాకు. విసర త సోడియ. లవణం పొడీని ఈ వ-టమోద వేశాడు, జ కాపి. నా ః న హవ ఇప్పుడు స్పెష్తొస్కోపిలోకి భూవాడ్చు న్స ఫ్రాన్‌ హా వర్‌ గీత లతో దడిళొనట్టు కిసపడే సగార్యకా ౮ ల్పకి మకు బదాలుగా రెండు లి స. పసుపుపచ్చని గీశలుమా తే మే కనపడ్డాయి, ఇది చూచేసంకి ఆచనికి ఒక్‌ విచ్యితమైన వా వచ్చి ది. (జ్రప్పుడు మళ్ళీ సూర్యికా పి్‌ని ఇ దులో టసరి:ప జీీస్తే ఏమవు తు.ది! ఈ ఈడు "స్పెక్ట్ర్రవాలు ఒకదొనిసరనను మరొకటి ఎలా కని వీసాయో మూదా ” అనుకున్నాయి” అటి ళు కబ్యాళణా నేయ- ది, 7న్సెస్‌ ౧ర్బ్షెర్‌ కా.గ వాగాపసాన..గాడ్‌ంటు “ది భళి సూర్యకాంతి ఎంతో భేజస్వ తగా ఉ.టు-ది, అలాంటప్పుడు ఈ సూన.గా ఉండే. సోడియం సన్నపి, జేడస్తు తమైన సూర్యకా-తి లా ్‌ లాల్తు ల ర. న్‌్‌ స్పెస్ట్రైములో కిలిసిపోలేదా? ఆ ది అవిడ “పల్చానాకు సీ మూర “నియకవో లీదు, ఆ.దుక నే నూర కాంత జిప్పును చి చడ కోసమని ఒకప్రక్క గరుకుగడ: జే ఆర్గా

స

లను నాలుగైదింటిని ఈ కంగక అడ్డంగా పెట్టాడు. ఉఊ-ళో దుర్ని గీక్ష్య- గా ఉండే సూర్యకాంతి. లేవోహీన- గా మూన- గా గున్సెన్‌ - ఎక్ముర్‌ మ టమిదుగా ప్పన్ష్రాస్కోపలోకీ ప్రనరి చి-ది అ-శు సోడియ ప్పస్ట్రిమ్‌లో భా డానిమాద ్లూూనమైన సకార్యకాంలి స్పెక్ట్రవాకూడా పడి... ఆప్పుడు స్పుశ్ర్రాస్కోపలో ఏమి కనివీ.చి.దో "తెలుసా?"

“'తెలికముదు చెప్పండి!”

*“అయితే విన. మామూలు 'సుక్ట్రుమిలో ఫాన్‌ హోపర్‌ “డి నీన ఉ చవలసిన చోట పసుఫఖుపచ్చని సోడియ నగీని ఉ ది. ఇదిదూడ గానే కీర్చాఫ్‌కు ఆశ్ళ్చర్య-వేసి ది. ఇబేమిటో వి-తగాడ..బే + అను కు టూ సూర్యకా-తీ తేజస్సును మరికొ త హెచ్చి! చాడు, సోడియ: తౌలశాకు ససుఫుపచ్చని గీత యభాస్థానంలోనే ఉ-ది, ఇది -పనిశాదము కుని సూరస్ట్రకాంతి పిసరణాఒకి అక్హుగాపెట్టిన గాజుపలకలు అన్నింటినీ అః తీసివేశాను. సూర్యకాంతి సోడియం మాటమిోదుగా రీతేణ- గా స్రషరి బజేశాకు, స్పెక్ట్రైమ్‌సో[పిలోకి చూచాడు, ఎ-త్తో ఆక్సర్మ పరాకు. సోడియంతాలూకు పనుపుపచ్చనిగీత ఎక్కడా కనపడలేదు, దానిస్థా నే సల్లని (వాలంచోపన్‌ “డి గీత కనపడి.ది. ఒకవేళ దీప. ఆరిపోయి: జేమోనని చూచాడు, ఆది మామూలుగా 'అఖండంిలాగి నెలుగుతూ నే ఉంది. పసుఫుపచ్చని కిరణాలను (ప్రసరింప జేస్తూనే ఉంది. స్పక్ట్రమ్‌లో ససుప్తుపచ్చనిగీతలు ఉండవలసినచోట ఇప్పుడు నల్లని ఖాల్టీ కనబకుళోంది. మనవాడి ఆస్పళ్యానికి అంక్రులేకపోయి:ది

ఇందులో అన్నింటికన్న ఆశ్చర్యమైం ది వమిటం కే, ఈ స్పెక్ట్ర" లో ఈగిత ఇదివరకు అన్నింటికన్న అతిక్పష్టంళా కనడిం"* బుస్పెన్‌- బర్చ్మను-చి పోకియా కరణాలు అతి న్వుష్టంగా. పిసరిస్తూఉన్నా పట్టకం వాపసి యధాపూర్వు-గా ఫికేషిస్తూఉన్నా కు నల్లశీతలు న్పష్ట్ట్ర్రళా శవపకుతూనే ఉన్నాయి. నూర్య కా -క్‌ము- దు దాచీయ-

(7) 200 కాంతి వెలవెలబోతూడింటుది. కనుక తేజస్టంతమైన సూర్యకాంతి "స్పెళ్టుమముందు సోడియం గీశలు చెంనెలబేడరూ కనపడ్డా కిర్వాఫ్‌క ఏమి ఆశ్చర్యం కలిగిశంజేది జాదు- అలాకాకుండా సోడియం గీతలు పూరిగా అంతర్ధాన మైపోయి వాటిస్థానే నలటి ఫాన్‌ హోోపర్‌ (ల్లి) వాటి ల గీతలు కనపడడమే "పెనసమస్య అయికూర్చుంది. 0 వి! ఇ ల కిర్చాఫ్‌కి ఎటూ తోచలేదు, అందుచేత స్పెక్రాస్కోపును వదిలిపెట్టి అలాగ శిటికిలోకి చూస్తూ నిలబడిపోయాడు, అలాగ సెగ ఆళోచిస్తున్నాడు, వదో ఒక కఠిన సమన్యను ఎత్తుకన్నట్టున్నాడు.. వదో అతిగవానమైన సమస్యాపరిప్కాటరానికి మార్గం లభిన్తున్నశ్పు న్నది అనుకున్నాడు... అప్పుకు 'బున్సెన్‌” లేబళేటరీలో లేడు, ఎక్కడికో నెళాడు. ళం వెటనే ఒక అసి్సాంటును విలిచాడు* “ఎమ్మా! డ్‌ 3టూు తీసుకువచ్చి అ 6. సఎక్ట్రాస్కోప్‌ ముందు "పెట్టమన్నాడు. - “ఇచేమిట- వో5్‌? “డమ్మ:డ్‌ లైటు ఆటే) అది ఎందుకు అన్నది సుభద్ర సహ*కుతూపహల:ంతో, “డిమ్మంక్‌ లైటు ఆశే ఇది ఒకరకం దీపు, ఇ.మలో ఆల్చి జన్‌, మౌడోజన్‌ రెందూకలివి మండిస్తారు.. రెండూ ఆండుగొట ల నుంచి ఈ వైటులో కలిసి బౌగా మండుతౌయి. ప్రాణవాయువు సఫం చులో ఉదజని మంచితీవ9).గా మండుతుందని ఇదివరకే చెప్పానుకదా! ఎంతో వేడ్తిగాడండే ఈ మంటని న్వచ్చమైన నున్నపు కషమిరకు పంపిస్తారు, ఈ వేడికి ఆ సున్నవుకడ్డీ తెల్లగా కాలిపోయి. కళు మిరు మిట్ట గొలివేటంతటి కాంతి ఇస్తు9ది. 0, ఇక ఎ కాజు జ ధామస్‌ డృమ్మండ్‌ ఆనే ఆంస్ల వై జ్ఞానికుడు ఈ 21టును కనిపెట్టాడు, కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చి-ది,

210 ఈ లటులోనుంచి వచ్చే కాంతిని పటకందా రా విశేషి సే న్‌ న్న లు శి య ప సోడియం వగైరా పదార్థాల ఆవిరివల విశ్తేషణపటంలో నిలువుగీతలు వమి పడవు. నల్పటి సాన్‌ పాపర్‌ గీతలు లేని సూర్యకాంతి స్సెక్ట్రమ్‌ ల డ్‌ 19 అ $ వలె ఉంటుంద్కి ఈ “డ్రమ్ముండ్‌ వైట్‌” స్పెక్టుమ, “చ్చాగానేడంది ! అసలు కిర్చాఫ్‌కు ఈ (డమ్మండ్‌ లైట్‌ ఎంద కకావలసివచ్చింది 1 నాకు చెప్పండి ముందు”' అంది సుభద్య, “ఏఎ-దుకా సూర్యకాంతికి ఒదులుగా ఈ కాంతి ఉపయో గించాలనుకున్నాడు, పం డ్‌ ఛల్‌ క్స్‌ సోడియం మంబచ్వారా డ్రమ్మం కాంతిని స్పెన్ర్రాస్కో లోనికి పంవించాలనుకున్నాడు. సూర్యకాంతిని పంపీవప్పుడు సోడియం గీశలు వవిధంగా మారాయో, ఇప్పుకుకూడా అలా మారంుతాయో, లీదో + చూద్దామనుకున్నాడు, ది మొవట్లో పసుపుపచ్చని సోడియం మంటని తీసి వేస్తి ఈ ఒక్క (దమ్మండ్‌ కాంతినే స్పెళ్ట్రాస్కో-ప్‌లోకి పంపించిదూచాడు,. నెల్లటి గీతలు వమిళేకుండా స్వచ్చమైన స్పెక్ట్రమ్‌ కనపడింది, ఆ తరువాత చిటికెడు ఉప్పు తీసుకువచ్చి బున్సెన్‌ ఒర్మర్‌ మాద వేశాడు, కుందనం రంగులో భగభగా మండుతున్న ఆ మంటని కంతదగ్గరికి జరిపాడు, అ కే (డమ్మండ్‌ వైటు కిరణాలు పునరిస్తూవుండగానే వాటిలోంచి ఈ సోడియంకాంతి పొసరించిందన్నమాట, వెంటనే "స్పెక్ట్రమ్‌లో పనుఫుపచ్చని గీతలు ఉండవలసినచోట నల్లటి (ఫాన్‌ "హాూపర్‌ గీతలు కనపడాయి?” (వి “మరి (డమ్ముంక్‌ లై టును ప్రసరింప జేసినప్పూడు "స్పెక్ట్రమ్‌లో నమో గీతలు పడవుకడా! ఈనల్లటి (ఫాన్‌ఖాూూపర్‌ డి గీత ఎక్కడి నుంచి వచ్చి-ది?' అని (పశ్నించింది ఆవిడ,

21 “ఆడే సంజేహం శిర్చాఫ్‌కీ వచ్చింది, “ఇదేదో కృతకమైన (ఫాన్‌ హోపక్‌ గీతలా ఉంది !” అని తనలో తాను గెౌయిగుకున్నాకు. “అదే. ..అది [” అనుకున్నాడు. ఇప్పుడిప్పుడే ఈ రహస్యం ఏమిటో ఫొంచెంకొం చెం తెలుసుకో గలుగుతున్నాను అనుకుంటా, వదైనా కాంతిని ప్రకా గనవ-తమైన మరోపదార్థం--బహుళా ప జ్వలి స్తూ వుం డే అవిలోనుంచి పిస రింపచ్వేస్తే ఈ నల్లటిగీతలు వర్పడవచ్చు. దీనినిబటి మనికి ఒక్క సంగతి స్పష్టమవుతుంది, సోడియం మంటలోనుంచి పసుపువచ్చని కిరణాలు 'వెలువడడ మే₹+దు. ఇతర కాంతిలోనుంచి ప్రసరితమయ్య్యా పసుఫుకంగు కిరణాలన్నీ ఈ మంటలో విలీనమైపోతున్నాయికూడా” అనుకున్నాడు, ఆమాట నిజమే, బున్స్ఫెవ్‌ 'ర్నర్‌ నుంచి పసుపుపచ్చని సోడి యంకిక ణా ఇంశాప?సరిస్తూనే ఉన్నాయి, కాని తీక్షమైన *డమ్ముంక్‌' కిరణాలముదు ఇవి నూనంగా నెలవెలబోతూ ఉన్నాయి. ఆృదుకనే "లే:స్వంత మైన (డ్రమ్మృండ్‌ ౨ ట్‌ స్పెక్టుమనో. శాన్వి సూర్యకాంతి స్పెక్టుములో కాని ఈ నల్లటి ఖాళీప్రిదేశం వమిా రంగు లేనట్టుగా కన బడుతోంది, అనుకు, నిర్దారణ చేసుకున్నాడు మన కి ర్చాఫ్‌, ఇంతలో ఎక్క-డిక్‌" వెళ్ళిన బున్సెన్‌ తిింగివచ్చాకు, చూచేనరికి తనరుకు)డు ఎంతో ఉ డ్రేకప)స్థి3లో ఉన్నాడు, ఏమిటో తశరలో తాను గబగపా నొణుక్కుంటున్నాడు,. సగుక్కుంటున్నాడు, ఉచేే కంలో వణికిపోతున్నాడు, అన్న బే అృటున్నాడు. కిర్ప్చొఫ్‌శేసి *వమి టీసంగతి?్‌ అన్నట్లు చూవాడు- కర్చాఫ్‌ తాను కనివెట్టిదంతా బు న్సెన్‌ కు చెప్పాలనుకున్నాడు" అందుకోసమని ఈ (ఫాన్‌ -హూపర్‌ గ్‌కల పుట్టు పూర్యో తృరాలనుగరించి తెలుశుకోవడానికి తానుచేసిన పియోగాలు అన్నింటినీ మొదటినుంచీ చేసి బున్సెన్‌ కు చూపించాడు

లం శీను వాటిని తయారు చేయగలనని గట్టిగా వెప్పాడులో “ఆయితే మం మనంకూడా మశ లేబశేటకీలలో వీటిని తయారు చేయవచ్చా +” అని అడిగింది సుభద్ర ఆవక్తితో,

టీఆప్పశ | కిర్చాఫ్‌ తయాగు చేయగా లేనిది మనం ఎందుకు తశయారుచేయలేము ? మననే కాదు. ఎవ్వరైనానశే ఎప్పుడు కావా లంజే అప్పుడు తయారు చేయవచ్చు.

ఆరాతి కిర్చాఫ్‌కు ఇదాలాసేపటిదాళా ని[దప్ట్టులేగ. న (ఫాన్‌ పళోపర్‌ గీశలనుగురించి ఆలాగే ఆబోచిన్తూ పడుకున్నాడు, ఆలో చించినళొలదీ ఇతనికి ఉబేశం ఎక్కువై పోయింది, చాంతో నిద పటలేదు

అ

మర్నాడు వార్టున్నే నిద లేచేసరికి కిర్చాఫ్‌కి ముఖవుంతా చోక్కు పోయింది. కళ్ళు గుంటలుపడా ము, పదిఎంంగణాలు చేసిన కాడి “మొఖంలా అయిపోయింది. *,

“తాదూ మరి పాపం! రాతి తెల్లవాహ్లా నిడి లేకపో నే వ్‌ మవ్చతుంది. ఎప్పుడైనా “న్నైట్‌డ్యూటీ” చేసిన మర్నాకు పొద్దున్నే వ్‌ జర్నలిస్తు మొహం చూచినా అలాగే ఉంటుంది, పాపం[ి అని జూలిపకింది సుభద,

“బున్సెన్‌ న్త్‌సుగో సానాలట్రు వెబునున్నాడు, న్తొసు పూర్తి ఆయింతరువాత చ్చి ర్చాఫ్‌బున్సెన్‌ ను బభూడడానికీ 'నెళ్ళాడు. మొమూలు మర్యాదలని వీరూ పాటించకుండానే, తశ మనస్సులో ఉండి ఇంతనరకు తన్ను పీకించుకు తింటున్న దానిని ఒక్కసాిగా బయటకి కక్కి వెయ్యడం (పారంభి.చారు,

213

రాబర్ట్‌ ! నిన్న మనం కనిపెట్టినదానినిగురించే ఈ రాత్రి

అంతా ఆలోచిస్తూఉన్నాను. అమ్భతమైన సమాధానం దొంకిందిం అయితే చానిసి నామ్బుకు నాకే నమ్ముశక్యం కావడం లేదు”

కన్వి-గా ?, ..వమిటది +

“నూర్యునిలో సోడియంటఉంది !”

“సూర్యునిలోనా 1 సోడియం? వమిటీ నీ అఆభిపాయం”” * అన్నాడు బున్సెన్‌ కీర్చాఫ్‌ చెబుతున్న బేమిటో అర్థంకాక,

“ఆంశ్సే మనం నిర్మించిన "స్పెశ్ట్రాస్కోవ్‌లో శీవలం ఈ భూమి మోద వస్తువులనేకాక, సూర్వుడు, నక్షతా?లు వై గా అకాశంమాద ఉండేవాటినిగురించికూడా పరిశీలించవచ్చు. మనకు ఆందుబాటులో లేని అంతరిక్షంలో ఉంచే గహాల రవాస్యాన్ని 'తెలుసుళోవడానికికూడా ఇది మనకు ఉపకరిస్తుంది, స్పెక్ట్రమ్‌లో ఏర్పజేపి కాశవంత మైన గీతలనుజట్టి ఈభూమిమాదడేండే మూలపడార్ధాలువనిటో "తెలుసుకోవచ్చు. ఆలానే స్పెక్ట్రమ్‌లో కనపడే నల్లటి (ఫాన్‌ెహాోాపర్‌ గీతలవల్ల సూర్యాధది గ్రహాలలో వయే మూలపడా నాలు ఉన్న యోకూడా. జెలుసుళో వచ్చు”

“ఎత మేధావి ఆండీ మూ శిర్చాప్‌ ! భూమిమోదడంజే మూల పదార్థాల ఉనికిని కొంచెం బురదనో, కొంచెం ఖనిజ పదార్థాన్న్నో వినే షించడంచ్యా రా ఎంత తేలికగా కనుక్కుంటామో అలాగే అత రికుంలో దూకదూరంగా మిణుకుమిణుకు వుంటూ ఉండే చుక్కలలోను సూర్యునిలో ఉన్న మూలపదా న్థాలను కాంతివివేషణపటం దారా సుళువుగా కనుకో్కోవచ్చునని వెప్పషం ఉంచే... నిజంగా!!! ఆతరు వాత సంతోష ఆక్చర్యం, సంభిమం ముమీరిగొనడంత్రోో వమి చెప్ప శేకవోయింది సుభద్ర),

గ! త. ల . స చించాడు, సూర్యగోళం ఒక న" . గ. | నిప్పముద్ద సూర్యగోళం అంత పం. ౯ + ః ర్యాగంలో ఆ అత్యుస్త్ష స్థితికి వాతా . వరణమంతా వట్టి సెగలు పొగ స. య ల. క లుగా భగభగా జ్వూద్వల్యమాన మ. వ. జీ మైన లఅినేకపదాన్దాల అవిరితో మం టుపత్తట నిది ఉంటుంది. బహుపదార్థ వండ ఖానుడు సాందశంగా ఉంచే ఈ పొొంతం నుంచే మన భూమిశేసి సూర్యకిరణాలు నిరంతరమూ ప్రసరిస్తున్నాయి, ఈ కాంతిలో అన్ని. రంగుల శకికణాలు ఉన్నాయి,

"లేత ముదురు, మధ్యమవర్శం అనే భీదంలేకుండా అ నేక వేల రంగుల కి" ణాలు సూర్యగో కాన్ని పి వేప్టించి భగభగా మండుతూ ఉండే త్పప్తవామయు సమ్మి(శిత్వమెన వాతావరణంలోనుంచి పినరించ రృుడా సరానరి నేరుగా మనే లభస్టమయ్యేటట్టు ఉంకశ్రు సూర్య కాంతి స్పెకఏమ్‌ కూడా, |డముండ్‌ ల ట్‌ స్పెకిమ్‌వలె స్వచ్చంగా ఒశే పం వర చానో దతం లట గడంలేద సూర్యకాంతి కరణాలు ముందుగా ఈ శప్తవాయునుల ద్వారా ప్రసరింపవలసి వస్తోంది, ఈ చాయువులుకూడా తమంత తాము కొంత పి ల్యేకమైన శాంతిని పిసరింప జేస్తున్నాయి. అయితే సూర్య కాంతికంకు ఇది కొంచెం మూనంగా ఉండవచ్చు. అది -వే రేసంగతి. ఆ౨మవల్ల _సూర్యునిచుట్టూ సూర్యగోళింలో ఉంజే వాతావరణం ఇప్పుడు కిర్చాఫ్‌ చేసిన పొయోగంలో “సోడియంముటి' వలె వ్యవహ రిస్తోందన్నమాట. అంశ సూర్యకాంతిలో కొన్ని కిరణాలను ఇది “గుటకాయస్వాహా” చేస్తున్నది. మరీ వివరంగా ఇచెప్పాలంళు కొన్ని కరణాల (త్రోవను అడ్డుకుంటున్నది అన్నమాట.”

215

“అయితే. వ కీరణాలను ఈ వాతెవరణు అవకుంటుద్న డిం టారూశి అంది సుభద).

అదా నూరక్నుని వాతొవరణ-లో వయే మూలపదానకాలు

ల్‌ థ్‌ ఉన్నాయో అఏ అన్నీ పుపిస్తూడఉండే కాంతికిరణ (పసరణానికి ఈ విధంగా అవరోధం కలుగుతున్నది”

“అుకే సూర్యగోళంనుంచి వెలువడే కాంతికికణాలన్నీ మన భూమిమిోవకు సరిగా చేరడంలేదంటాగు మిర్కు అంతేనా ౫” అన్నది ఆవిడ నేను జెప్పివచానిని ఆర్థం చేసుకొనడానిక (వయత్నిస్తూం

“*ఆవ్రును, అషమశాలా అంతే, అందుకనే సూర్యకాంతిని వమనం స్పెక్ట్రాస్కోపీ ద్వారా ఏ శ్లేషించినప్పుకు మనకు లభించకుండా అనేక రంగులు, వాటిమధ్య నల్లటి (ఫాన్‌ హోపర్‌ గీతలు కనపడడమూ జరుగు

( జ | తున్నది

“ఆదొసంగతి. సూర్యకాంతి రహన్యం ఏమిటో నాకు ఇప్పటిక తెలిసింది, అమ్మయ్యా!” ఆంది సుభది తాపీగా ఊపికీతీస్తూ,

“సర్వసాధారణంగా పసువుపచ్చని సోడియంగీత కనపడవలసిన చోటులో నల్లటి (ప్రాన్‌ హోపర్‌ *డి గీత కనపడింది. ఇందువల్ల సూర్యగోళపు వాతావరణంలో సోడియం ఆవిరి మండుతూ ఉండాలని కిర్చాఫ్‌ విశ్వసించాడు, ఈ సంగతే బున్ఫన్‌ లో చెప్పాడు,

“గప్పావ్‌! అయితే ఈ నల్లటి “డి గీత సోడియంతాలూకు పసుపుపచ్చని గీతలో కలవడం కేవలం యాదృచ్చికం కాకూడడా?"అని ఎదురుపిశ్న వేశాడు బున్సెన్‌,

“మాటవకనకి నువ్వుచెచ్పేది నిజమే అనుకుందాం. కాని కిమ్ముంక్‌ వైటుశో చేసిన పరిక్యోధంలవల అట్టిది జరగడానికి ఏమో

216 ఆవకాశం లేదని న్పష్టంగా రుజ్బువైంది ఒకవేళ ఇది నిజమేఆ నుషఘుంకే ఇనుము సెక్ట్రమత్‌ోకూడా ఇలాంటి బే జరిగిందిక దాన్‌ చానిశేవు చెబు లు

తావు

బున్సెన్‌ అప్పటికి ఏమి మాడ్డాడ లేదు,

వెంటనే బున్సెన్‌) కర్చాఫ్‌ ఇద్దహాకలిసి ఎలో ఏక్‌ కరంటును ఉపయోగించి ఇనుపరజను కరిగించి జ్యాజ్వల్యమూనంగా ఉండే ఇనుము ఆవిరిని సృష్టిలచారు. దాని 'స్పక్ట్రమ్‌ను తయారుచేశారు. ఆందులో డాదౌఫ్రు 60 శేజన్వంతమైన నీతిలు కనపడ్ష్హాయి వారికి దీనీని తీసుకు నెళ్ళి సూర్యకాంతి స్పెక్ట్రుమల్‌" పోల్చిచూనారు, చాంకో వారకి ఒక్కసంగతి స్పష్టమైపోయిందిం

ఇనుము స్పెక్ట్రమళోని (ప్రతి తేఃన్వంతమైన శీత్క సూర్యకాంత్‌ స్పెళ్టు 9కులో అంతే పొడుగు. వెడల్పు ఉన్న పతిగీతకు సరిగా సః పోయింది, న చత కతా మయో

సూర్యకాంతి స్పెక్ట0మ్‌ను;. ఇనుము స్పెక్ట్రమతో పోల్చిచూచి, నూర్యునిలో ఇనుము కలదని కిర్చాఫ్‌ నిర్ధారణ చేశాడు.

ఈ ఆర వైగీతలూ ఇలాగ ఒకదానికొశటి సరిపోయినప్పుకు ఇది అంతా యాదృచ్చికమని కొట్టిపార వెయ్యడానికి వీలులేదుకడా |!

ఆందునల్ల సూర్యగోళపు వాతావరణంలో ఇనుము ఆవిరి తస్త మొతూ ఉండవచ్చు, ఈ తపృ్వవాయువుమూలంగా సూర్యకాంతిలో (పస్ఫుటం కావలసిన “ఇనుము. కాంతి కిరణాలు గుటకాయస్వాహో అయి ఉండడం తథ్యం" అనుకున్నారు,

(2ల) ప?

ఇజే పజతిని ఉపయో .చి సూయ్యనిలో ముప + మూలపదా

థ్‌ మై

ర్థాలవరకూ ఉన్నాయని కిర్చాఫ్‌ కరుక్కొన్నాడు. శాగ్మి నీనం తగ 50, ఉదజని పొటామీయం ఇంక లెక్కలేనల్ని; మనభూమిమిోద ఎన్ని మూలపదాక్థాలెతే ఉన్నాయా ఆవి అస్నీకూడా సూర్యునిలో ఉన్నా యని ఆయన కనుక్కున్నాడు

“కావచ్చు. నాశేమిా ఆశ్చర్యం లేదు, మొదటిది కనుక్కోోవడ మే కవుకాని అవు కీటుకు తెలిసిన రేరువాత ఎన్నిలశ్షతనా కినుక్కో_ లు కా వచ్చు. వదైనా "ఇలినేదానా ఫబహ్మావిద్య తెలినింతరునాత కూసు విద్య!్‌ దా 1) అంది సుభద్ర,

“న ేశాని ఈ గమ్మత్తు చూడకు. ఈ మెత్తలు ఇద్దహ ఏమో ఈ భూమిమిగ లభ్యమయ్యీ రవాయనిక పచార్థాణ సులభ విశేష

ఖ గః

ణకు మార్గాలను అన్వేషిస్తూ, సూర్యని విశ్షేషిచడానికి ఏలు కను కన్నారు.

189 అ్మ్‌బరు 20 వ ేవీని కిర్చాఫ్‌, "తాను కనుగొన్న మహ తర సత్యాన్ని బెన్‌ వై జ్రానిక పరిమత్తుళలో లొలిసారిగా (పక

నూ! ట్ర ౧౫౦ న అఖటో టింవాడు, ఆ తరువాత వవైనా త పవాయువులు తౌముపుపే కాంఎ కిరణాలను వోలిన ఇశర శకరళణాలను ఎలాగ గుటకాయిస్వాహా చేస్తాయో తాను గణితశాస్త్రం తోడ్చాటుతో లెక్కలు కటి రుజువు శ్ర

వేశాననికూడా క్‌ర్చాఫ్‌ వక5టించాడు. అందె తాను ప్రక్యక్షుంగా మూదిన దానిని అక్కాకట్టి సిదాంతరీ త్యాళూడా నిరూపించాడన్న మాట,

అ తరువాత కర్చొఫ్‌ ఎన్నో పరిశోధనలు వేభాడు, వాటన్నింటి వల ఆాను ఇదివర శే చేసుకున్న నికయాలు నరియెనదని నిరారణ లా న. న! కో.

చేసుకున్నా దం,”

210 ౮ బా వా జీ “ఆంట మన భూమిమోాద ఎన్ని మూలపదార్థము చే ఉన్నాయో ఆవి అఆన్నికూడా సూర్యునిల్‌ జఉన్నాయనికదూ ఇతడు నిమూవించింది అని అడీగింది సుభద- నేను చెప్పకుండానే కిర్చా[ అచొళలా పెట్టింది “త్తాను ! కిర్చాఫ్‌ కనుగొన్న ఈ విశేషాల వార్త ప్రపంచ బున్సెన్‌ కిర్చాఫల 'వేర్యుసుపరిచిత మైంది. రార టు టు కును మ టర ప స్‌ రే ల ట్‌! పగ న ల క ప న. న స స ల సన న న వ్ప్త్పవాయు సమ్మి శితేమైన నూర్య నచాణావగరణం ఒక్క నంగతి అలోచించు, భూమిమోద తమ లేబంేటకీలో కూర్చొని ఈ ఇదరు వెజానికలూ, మనకు అనేక లతల మెళ్ళి 4 షా నాన అనాలి టక న్‌ దూరంల్‌' అుతరితంలోఉన్న సూర్యుకు వగైరా లభహాల నిర్మాణ రవాస్నాన్ని కనుగొన్నారు. ఎంత నొప్పనంగతి! ఆ తరువాత సక్ష వ జొల రవహాన్సం వెలుసుకోవడాని$్‌ నవూనవులకు ఆప్టశాలంపట లేమ న్‌ టి ల లు లు “శర్చావ్‌, బున్సెస్‌ ఎంతనొప్పవాళ్ళండి! మీరూ, వాళ్ళూ కలిసి నాలాంటివాళ్ళ మనస్సులకు కొత్తవెలుగు. ఇచ్చే విజ్ఞానసాధ కవాటాలను తెరిచిపెట్టారు. సంతోవు ' అని మెచ్చుకుంది సుభ్మద

౧0౭

“జంన్‌నూ. క్‌ర్చా: ఈ ఇద్దరూ భూమిమిద శమ చజేబకే టకీలో కూర్చొని అనేక లక్షలమైళ్ళదూరంలో అంతరిక్షంలో ఉన్న సూర్యాదిగొహాల నిర్యాణరహప్యాన్ని కనుగొనడంతో తమకృవమిని చాలి-చారా! లేక ఇంకా వ్‌మైనా కొ గ్య మూలపదా ర్థాఅను కను గొన్నారాశ+ కనునొంశే అందుకు వం చేశారో చెప్పండి” ' అన్నది నాభదం సవాజౌత్సుక్ళంతో.

“అబ్బ? అంతటిలో ఆపి వేప్తే వాళ్ళగొప్పు ఏమున్నది? ఈఇద్దరి లోనూ శిర్చాఫ్‌ వమో ఈ భూమిసంగ జే మరచిపోయినట్టు అస్త వమూనం నూర్య కాంతిని విశేషిస్తూ, సూర్య వాతౌవరణ-లోని రహ స్యాలను తెలుసుకోడానికి (పయత్నిస్తూ ఉండేవాడు. ఇక బున్సెన్‌ తెన స్వభావానికి అనుగుణంగా “స ఎత్తులకు పోకుండా ఈ భూమిమాద కొత్త మూలపదాన్థాలను అన్వేషిస్తూ ఉండేవాడు,

ఇందుకోనమని బున్సన్‌ పరీత్స చేయని పదార. అంటూ లేదు, ఈబుస్సన్‌ బర్నర్‌ మంటమిద ఎప్పటికప్పుడు ఏదో 2 పచారం విన 5ంత వేస్తూ “స్పెళ్లాా వో పోలో నుంచి డానిని పరిశీలిస్తూఉం జేపాడు. ) లెక్టిక్‌ రవ్వల్ని, ఖనిజాలను ముడిలోహాలన్సు లవణాలను, పాళాళి 1ంగన్కి చెటబూడిదని, జంతువుల స్నాయువులని ఒక్‌ పేమిటి! కంటి! ఏ్రప్పి కనపడికే డానినల్లా అదులో పరీవీంచాడు.

“పీత్షచేప్డే వమైంది?* ఆంది ఆవడ,

౭.0

“ఏమైందా? ఆ దులో పొటామియం ఉంది, ఇందులో "క్రల్టియం ఉంది. ఇందులో సోడియం ఉంది. అ-దులో జేరియం ఉంది, ఇందులో లిఖియండఉంది. *-.. అంటూ “స్పన్హ్రాస్కోప్‌! విసుగూ విశామంలే కుండా అస్తమానం ఏదో ఒకటి వర్షయించి చెబుతో నే ఉంది.

ఈ సందర్భంలో తానుచూచిన ఫలి తాలన్నింటిని ఒకచోట శోడీ*రించి బున్సెన్‌, 1860 మే నెలలో బన్‌ వైజ్ఞానిక పరిమత్తుకు ఒక పెక్డ నివేదక్‌ను పంపించాడు,”

“అయే బున్సెన్‌' ఫొత్త మూలపడార్థాలరు కనుకోగ[ా గలిగా డన్న మూ పేనా?”' అంది అవిడ,

“ఆన్లథ | ఎలా కనుక్కున్నాడో చెబులౌ విను ఈ విధంగా అనేక రకాల పదార్థాలను విసుగూ, విఠరామంలేకుండా పరిశీలించేసరికి నిద్రపోతున్నా; వమిచే స్తున్నా; రకరకాల '“స్పైక్ష్రము'లు కళ్ళకు కట్టి నట్లు ఉండేవి. స్కేలుశేసి చూడనక్కర లేకుండానే వదైనా న్పెక్టును లో గీఠను బూడగానే దాని ఉంికినిబట్టి; రంగుకు బటి; సాం్యద్రగినుబట్టి; అదేసముటో వెంటనే చెప్ప్సేసేవాడు, ఏదైనా లోహంనేరు వినగానే బున్సెన్‌ బ్యురలో వెంటనే దానితాలూకు “న్పెక్ట్రమా ప్రత్యక్ష మయ్యిది, కళ్లు నూసుకని ఆ వివరా లన్నింటివి గబజగభా చెప్పేసే వాడ. రాతుళ్ళు న్మిదళోకూడా వీటినిసురించే కలలు కనేవాడో వమో? అన్త్నమానం ఏటిగుర్రిచే. కలవరిస్తూ ఉండేవాడు ఇలా ఉ డగా ఒకనాకు స్పెక్ట్రమ్‌ళలో చూస్తూఉండగా ఫొ తశీశలలు రెండు కనపడ్డాయి. అవియినవ కు ఎన్నడూ చూడకనిసిం'

“అయిలే మక ఇవి ఎక్కడిగుంచి వచ్చాయి ౯” అని ప్రశ్నిం చింది సుభద్ర

“అవా! డర్థ్రం ఆనేవోట పాతాళగంగఉింది. ఇక్కడినీను అనేక ఖనిజలవణాలు కలవడంచేత ఉప్చగా, నాలిక మోదకేనుకుంళు. అదో

వ రకంగా కిపూయం గాఉంటుంది ఈ నీటిని జెవధంగా వొడవలస్పిదని అనేకమంది డాక్ట్యప్ల తమ రోగులకు సలహా వెబుతూ ఉండేవారు, వదో సందర్భంలో బు న్సెన్‌ కఘకూడా ఈ ఊబనీటిజలు కొంతదొరికింది,

అన్నింటినీ పరీక్షించినన్హు దీనిని కూడా స్పెళ్టాస్కోటస్‌తో పీ శ్నీంచాడు, ఇందుకోసమని బున్సెక ఈ నీటిని ఆవికగామారక్చాదు, ఆ ఆవిరిని తిరి నీరుగామార్చి ఒక్కచుక్క బున్సిన్‌ బర్నర్‌ మంటమరిాద వేశౌడు,

మొదట్లో ఆస్పెక్ట్రమ్‌లో అసాధారణమైన కొ తసంగతి వమా కళబడలేదు,ు మామూలుగా సోడియం, పొటాషీయం, లిథియం, శాప్ట్‌ యం, ప్లోన్డి యం మ్యూతమే అందులో ఉన్నట్టు సిక్షోస్కోలప్‌ నిర్గా జక చేసింది,

ఆబుతే బున్సెన్‌ (పతీదీ సునిశితంగా నాకల్యంగా చూడడా సికి అలవాటు పక్షవాడాయెను, అందుచేశ ఇలా ఆఃకోేచించాడు,

6! క్ర డర్జీం ఊటనీటిలో ఈ పదార్థాలన్నీ కొల్లలుగా. ఉండ వచ్చు* అందుకనే స్పెక్ట్రంలో ఈ గీతలు అన్నీ అంత స్ఫుటంగా కని

లు షె

వీస్తున్నాయి. ఆంటేకాదు శాల్టియం, నౌ 7స్టైాయం రకరకాలైన గీతలను వర్చ్పరుస్తున్నాయి, వచై నా ఈ నీటిచుకుటలో నునకు తెలియసి లా త్త పదార్థం అణువులో అకవయో్య్ళోనంతు. ఉన్నా * గీతల గలభౌలో దాని ఉనికి తెలుస కోవడం కష్టమైపోవడం అబ్బురం కావ అందుచేత మనం కాల్లియం, స్ట్రాస్టి యం, లిధియం వీటన్నింటినీ ఇంకు లోనుంచి తీసిపారెయ్యాలి.”

ఆనుకోవడ మేమిటి * వాటని అన్నింటిని చాలవరకు తీసివార "వెయ్యడ మేమి వెటనే జకిగిపోయింది

త్తం

అప్పటికీ అనీటిబిందువులో సోడియం, పొటామీయం, కొంచెంగా లిఖియం లవణాలు మిగిలాయి. ఇట్లు శుద్ధి చెయ్యగా వచ్చిన ఈఫొత్త సీటిబిందువుని, బు నెన్‌, బర్భరే మంటమాద వేసి స్పెక్షాాసోభాస్‌లోకి చూచాడు, నసీం కనబడుతకుందోళలని డూపిరి చిగపట్టి మభూవాడు, మూ మూలుగా చిరపరిచితమెన సోడియం, పొటాషియం, లిథియం గీతల మధ్య ఎక్కడో దూరాన గుంవులో కలిసిపోయినట్టు ఆెండు అకా సీలం గీతలు స్పష్టంగా కనపడ్డాయి. బున్సెన్‌ తన కళ్ళను తానే నమ్ము లేకపోయాడు, ఒకవేళ తప్పుగా చూస్తున్నా నేమో, లేకపో తే వమాలేనిది అక్కది ఉన్నట్టు ఊహిస్తున్నా జ*ఉమో అనుకున్నాడుం ఆయినా ఎందుశేనామంచిదని నం బేవా నివారణార్ధం, మొదట్లో శాన్తూ, కిర్చాఫ్‌ కలినీ తయారుచేసిన రకరకాల "స్పెక్ట్రముల బొమ్మ లన్నింటిని దగ్గర పెట్ట కొని జాగ్రత్తగా పరీశ్నీించిదూచాడు. స్పెక్ట్రమ్‌ లో ఆ పిబేశంలో ఈ విధంగా రెండు నీలిగీతలను కనపరచిన మూలపదార్థం ఏమి పాఠవాటిల్లో దొరక లేదు. స్త్ర్వాయోం ఉంపే స్పృక్ష 9కులోనీలిగీత వర్పడుతుంది,. కాని ఒక్క శు ఉంటుంది. ఇక్కడ ఏమో ౦డు నీలిగీతలు నృష్టంగా కనువిస్తున్నాయి. మిగ తా 'స్పెక్ట్ర మలో ఎక్కడా (స్టానియం అలికిడై నా కనపడడం లేదు.”

“ఆయితే ఇవి మరేదైనా కొత్త మూలపడార్తం తౌలూకు గీతలా ఏమిటి 1 అంది సుభద, 7

“నీక్సు వచ్చిన సంబేహమే బున్సెన్‌ కూ వచ్చింది అనుమాన నివృత్తికోనమని ఒకొగాక్కంచుక్క. నీటినే బున్సెకబగ్నర్‌ మిద వేశాడు. దౌంతో స్పెక్ట్రనులో ఈ నీలిగీతలు స్పష్టంగా కనబడ సాగాయి, వఏీటిశేసీ చభూస్తూఉండగా బున్సెన్‌ కు "తాను చిన్నతనంలో చదువుకున్న ఒక కధ క్షాపకం వచ్చింది, అది కొలంబన్‌ కథ. 149లో ఓక చిన్న పడవమిద దారీ తెన్నూ లేని అగాధ సముదా?లపై పశ్చిమవిశగా పయనించి, పయనించి 88 రోజుల అనంతిరం ఆమెరికా ఖండాన్ని కనిపెట్టిన సాహసగాథ అంఠౌ శ్జపకం వచ్చింది, ఆ అమె

ము! రికాఖండం ఈనాడు కుబేర రాజ్య మైంది, య్‌న్సు అభివృద్ధికి పెట్టనికోబ అయింది, ఇలా అవుషుందని అప్పు జవ్యరూ ఊహించ లేదుగదా?'

“అలా ఈ డర్భ్సీం ఉట నీటినిందువు స్పెక్ట్రమ్‌లో కనబడ్డ ఈ "20డ్లు ఆకాశ సీలిమ రేఖలవల్ల వ్‌ అష్జాక సురా లపదార్థం “యట పక్షనుంచో ఎవ్వరికి తెలుసు ₹* అంది సుభద నాలోచనగా,

“ఆమా+ట నిజంశావచ్చుగాని సుభద్యా ఆమెరికా కనిపెట్టిన కొలంబన్‌క్రి, బున్నెన్‌ కి ఒక్క "లేడా ఉంది, కొత్త భూఖండాన్ని కను నొనడ-తో కొల. బస్‌ స-.తోపాన్ని పట్టలేక వెక్కి వెకష్ళి. వడ్చాడు, బు న్సెన్‌మాళ0 అలాశెయ్య లేదు, న్పెళశ్యాస్తోపలో ఈ కొత్త గీత లను కనుగొనడ.లోో ఆతని; నూతన ప్రొంతౌలకు కనుగొనడ -లో ఆ అన్వేష్‌! ఎ. తటిఆన- ద- కలుగుతు "దో అ:తటిసంతోష మే కలిగి- ది,

బున్సెక్‌ ఈ కొత్తపదార్థానిక “శేసియ-'అని జేరువళల్లాడు."

“ఏ పిశేపు!' అ ది ఆవి జిజ్ఞాసతో

“వమాలేదు. *శేసియ-' అ ప “లాన్‌ భాపిలో ఆకాశనీలం రంగుకలది అని,

ఉంచి సార్థకమైన పేనే బెబ్బాడు” అని మెచ్చుకుంది ఆవిస.

“కొను, అతను అకుసరించినవడతి సక0్రమమైనడనే. రుజువు ఆయి ది. ఇప్పటివరకు అనుసరించినపద్ధతి నే అవల- బి-ది చరం ఊట సీటలోను-చి అన్ని మూలపదొరాలను ఓకచదాని తర్వాత మరొక దానిని తొలని-చగా చివవకఘు ఈ నీలిపచౌర్థమే పరిక భ మైనది దొరివ"ద్ది,

ఈ విధంగా కొ శ్యపచారాన్ని ఆవిష్కరించడం. అంత కేలిక ఏమికాదు! ఈ డర్భీం సీటిలో శే ' శేషయం' లోవాం చాలా స్వల్పంగా ఉండ, మొళం గ్లాసుకు వీటితో. ఒక (గ్రాములో నలబై వేలవంతు మనమే వుంది, ఆంశ్సు ఈ ము=లపడార్థాన్ని వ పక, పదిహేను

ప్ర2ైశ్ళ (గాములో తన లేబేేటరిలోనే తయారుెంట్యాలని బున్సెన్‌ భౌవి చి నటయితే తన ేష జీవిత. అంతా ఇ.దుకోనమే ఉపయోగి చవలసి గం వచ్చేది. ఈ ఊటసీ*+ని ఒళ్ళమిద తీసుకువచ్చి కరిగి-చ్చి ఏనా త టాలు పడవలసివ చ్చేది "

ఇలా శాకుండా తెలివైనవాడు కనుక్క ఇతను ఇంకోపని చేశాడు హీ జెల్‌ బర్డ్‌కు సమాప లో సోడా తయారుచేసే రసాయనిక కరాాశార ఒకటఉంది ఈ ఫ్య్యాక్ట్రనీకి పెద్దపెద్ద చాయిలరక్టు, మరపం వులు, కణకణలాచజే. కొలుములు చాలా ఉన్నాయి. ఈ అవకాశం భూచుకొని ప్నైాంకు వేల గాల్బ్య ఊటనీ' ని అనక బారాల ప్యు"త ఈ కర్యాగార లో ఇగర బెట్టి చడానికి మేనేడరుతలో చెప్పి బున్సెన్‌ తగు వర్పాట్టుచే శాడు.'

తత టాలుపౌ ఏమెనా ఫలం దక్కిందా? అని అడి" ఏ ఆవిగి ఒకవిధమైన సానుభూతితో,

“ఆహా ఈ (శ్రమకు ఒలితంగా మొంై వడు గ్రాములు కేసియ లవ. దొరికి ది అ.తేకాదు బున్సెన్‌ మరొక కొత్త పదారాన్ని

॥ జా క్షా

కుండా కనుగొన్నాడు

“ఇ.కోటకూడానా?' అఆ ది బుద ఆశ్చర్య తో, ఆం క్రితో,

“అవును అక్షరాలా ఇ కొకలోహాన్ని కనుగొన్నాడు, ఏ జరిగి ద శ్రే ఈ ఊట నీునుచి, పట్టుక్కు "౭.డేస్తి మూజేసి మూల పదార్థాలన తున రాసాయనిక పద్ధతులను ఉపయోగి.చి బయటకు వార దోలాడు. ఆఖరికి శేసియ , పొటాషియం అనే ఈ ఆ డులోహాల "తొలటాళు పదార్థాలే మిగిలిపోయాయి

ఈ వొటామీళయమునుకూడా ఫొ. చె ఎం కొచెగా లగి చీ వె_ఉ కగా సన్టాస్కో లో. ఎప్పుదూ అనకోనిం వగాక కొ

(౫) వన గుర్తు కనబడింది: రండు ఊదారంగు గీంలు, ఆ వెటనే ఆకుపచ్చ పసుపుపచ్చ, ఇవేమాళాకుండా ముఖ్యుగా నల్టట్రి చిక్కటినెక్తురుర గు గల కీతలుకూడా కొనబజ్డాయి.

డ్త ఫై ఊటసీటలో బు న్సెన్‌కు కనపడ్డ సరికొత్త మూలపదార్థ ం ఇది, దీతో ఇప్పటికీ కరుగొన బడ్డ మూలపడా ర్థాలసంఖ్య వఖెగె మ్నిది, బున్సెన్‌ దీనికి గువిడియ) అని 'పేరుపెట్టాకు”

ళబ్ర్రి ళు. ॥ టి

“ఆంశ1ునా ? లాటిన్‌ భాషలో * పదాని! అర్థం “చిక్కటి వార రుగు” అని, ఈ డం - ఊట€ులో ఈ సరిగొత్త మూలపడాక్థ- రు)

రె ॥ డియ , మొత్తం పద్నిగామ లుకాబోలు బున్ఫెన్‌ 5 దొరికింది”

“అచేమిటంవ ! వెధవది. ఒక్కొక్కటి వజెసి[గ్రాములు, పబేసి ాములు వొరికి తే ఏమూల$? ఆయా పదార్థాల అసలు రహస్యాలను "తెలుసుకో వాలం కే ఇది వెందుకు చాలుతుంది 0)? అని సుభది స్వ నంచేబోన్ని 'వెలిబుచ్చి' ది,

6 అదే: కాదులే. బున్చెన్‌లా-టి సమర్థన రాసాయనిక వేత్త ఇ.తపి- కే తక్కువదొరికినా. వచ్చే నష్టం ఏమీలేదు, ఇంతెక్టీ వాటితో అతడు వమిచేశాడో విన. ఇనవకలో నే కనుగొన ఏడిశ ఆనేక మూలపడాన్ధాలలో తాను కొత్తిగా కనుగొన్న *శేసియు?. *రుఎ డియ౫్‌ ఈ తెంటనీ రకరకాలుగా కలిపిదూచాడు,. వీటి రుచి వమిటో, సీటిలో ఎలా కకుసతాయో, పిటి నృటికాలు ఎఎ పంత ఉంటాయో, ఎ.త వేడిలో అవి కరుగుతాయో, ఇలా:టి వినరా లన్ని-టిన్‌ పరిశీ పెంచాను

లైలైగ్ర

ఈ పరిశోధనల ఫలిత.గా ఇవి “ర.డదూ నర్‌ హూంఫీడేవీ ఇ5 వరలో కనుగొన్నలోహాలు పొటామీయం, సోడియం, లిధియమాకు దగ్గర చుట్టాలని నిర్ధారణఅయింది.

ఈ శేసీయం, రువిడియం లోహాలు నెందూకూడ్డా లాయ కం వకొంచమో బరువుగాఉన్నా తేలికైనవాటికిం చే లెక్కలో! వస్తాయి. రెండదూకూడా "వండిలా మెరిసేవి, మైనంలా--సోడియ... పాొటామీయంకం మె కూడ-బుత్తగావుంచేవి. గాలిలో వదలిపెట్టి శాన్త అదమరచివువ శు. వెంటనే అంటుకుని మండిపోయి, కాస్టిక్‌ యోరాలుగా తయాచ్తై పోయేవి. సీటిమాద వెయ్యగానే ఒజ్‌జ్‌మని చప్పుడుతో గిర్రున అటూఇటూ తిరిగేవి, ఆ మాబకు వస్తే పాటామీయ్య, సోడి యం లోపళ*జేనయం వీటికుశు, వీటినికూడా డేఏ కనిపెట్టిన రెంకు లోబోలవలెనే కిర్సనాయిలులో నే నిలువవుంచాలి,

"శేసియు, రుబిడియ ఈ రెండింటినీ హారినవాయువునో కలిపి నప్పుడు వచ్చే లవణాలు సరిగ్గా మన మామూలుషిప్పువలె వు డే౦, వాటికీ వీటి సృటికాలలో వమి తేడాయీ దొంచేవిశాదు,

ఈ "రెడి-టిని ఒకచోటపెడీతే కమ్దని వంట చెయ్యడంలో విబ్రాగ చెయ్యితిరిగిన ఆరించాకూడా వదివదో కనుక్కోవడం ఇలా క్ట, వెంటనే ఈ శెండిటి లవణాలను ఏమీ నంకోచించకుండా ఉప్పు అనుకుని పులుసు రాచ్చిప్పలో పడవెయ్యడానికి వమా సంకో చి. చమ,

అలాగ నతికామ్లంలో ఈ లోహాలను వెయ్యగావచ్చిన లవణపు స్ఫటికాలు అచ్చు సూశేకారం నృటికాలలాజుజేవ, పీటిను-చి, తుఫాకిమ న తయారు చెయ్యవచ్చు. ఇంక ఈ "౫ండులోహాలతౌొలూక్‌ కాస్టిక్‌ చూరాలు చేతితో ముట్టకుచూ స్తే కాస్టిక్‌ నడా? కాస్టిక్‌ పాటా ఎన ఏనురుజిగునుగా జారిపోతూ ఉన్నట్టు ఉంటాయి, (ఇంన్సీషులో

ర? ఏటిని కేశయం హై డాన్స్రైడ్‌, రుబిడియ: హైడాక్ర్సైక్‌ ఆ-టారు). వాఃకీ ఏటిక్టీ లేడా కనుకఫో[గావడం కన్టం, మండిపో యీధగ. ఇబ్బంది వమాలేఃపో లేవాట్లతోకూడా మేలిరక ంసబ్బులనుతయారుచేయ వచ్చు.”

“అయితే వీటిధర ఎం లేమిటి?" అన్నది అవిడ,

“ధరా ! వీటితో తయారుచేసిన ఒక్క చిన్న సబుుముక్కధక నాలుసవందల రూపాయలు

“అమ్మ వావో! అంతధచే 1) అన్నది విషయ ని శ్చేస్టఆయిన సుభద౦. కాస్సేపటికి 'జెప్పరిల్లుకుని మళ్ళీ అడగడం మొదలుపెట్టింది.

“ఇకంతా బాగా నేఉంది, మి కిర్చాఫ్స్‌ బున్సెన్‌ ఎంతతో నూప్ప ఫెప్ప 'పయోగాలు అద్భుతంగా చేళారు, స్పళ్ట్రోసోళప్‌ లో విచేషణచేసి మయూలపదాగ్థాల ఉనికి తెలుసుకు నే పద్ధతిని కనిప్వ రాసా

మ.

యనిక శాస్ర? అభివృద్ధికి భిక్ష పెట్టాక సూర్యగోళపు రహస్నాన్ని కనుక్కున్నారు. ఆె-డడు అపుహూపమైన కొ తమూలపదారాలను కనుగొ న్న, ఖ

అయినే ఆఅ-దువు ఈ ప్రపంచానికి ఒరిగింది వమిగ? పరి శ్రమల అఖివృస్సకి అవి వమైనా తోడ్సజాయా ” అని (పళ్ని-చి ది సుభ్యనా

• “పిచ్చిదానా ? ఎంా-టిపశ్నవేశావు ! ఏదైనా ఇాస్ర్రపరికో

భనవల్ల ఆభ్వామియ్యే ఫవలిశాలు వెటనే ఆమలులోకరావు. మైగా ఆవి వ్యాపారరీ త్యా లాభసాటి కాకపోతే ప్రపంచంలో అందరికీ తెలి యకనేహవోవచ్చు. వమైనా ఈ సందర్భంలో బున్సెన్‌, కిర్చాఫ్‌ల పరిశ్లో ధనలవ్ళు "'నెంటట'నే కాకపోయినా చాలాశాలు పోయినతరువాశఅయినా కొన్ని కొత్త వువులు కనుగొనడాకికి ప.శ్రవులు అభివృద్ధి జక

ఏ2 డానికి అవకాశంలఫించింది, ఎప$శీవూ, ఎవ్వరూ కలలోకూడా ఊహీంప జాలని పరిశమలలో ఇవి అమోఘంగా ఉపయోగపడ్డాయి. “అయితే అవేమిటో చెప్పండి” అన్నది ఆవిడ, “వినుమరీ ! డం ఊటనీటిలోనుంచి ఆఫ్రుకూపమైన లోహం “ శేనియం”ను కనుగొన్నప్పుడ , ఇది ముందు ఎప్పుడో ' కలివిజన్‌ లో ఉప యోగపడుతుందని బున్సెస్‌ కలలోహాడా అనుకొనిజిండడు ఒహు ఇా అప్పటికి “బలివిజన్‌ శెమేరా' అనబడే పనిముట్టు ఒకటి ఉంటుం దనే అతని! నెలియకపోవచ్చు. ఆలాగే ఆరోజున్లో. *ళేడిదెశా-జులి ॥ న చు న న. అ న్న గణన లం ం ట.! వ్ర! ట్టు న. ళీ న్‌? ల్ని స. | “| న న శీ ఫ్‌ టట యాలో తం ష్‌ సే న. పెలివిజన్‌ చేశా రె (గఫీ ఆలోచనే లేకపోవచ్చు, కాసి ఈ శ్రేయం లోవాం సినిమా ప్రాజెక్టర్లలోను ెలివిబన్‌ శ్రమేగాలోను వాడే. “ఫొటో. ఎలెక్ట్రిక్‌ సెల్ళ్సొిలో నేకు విశేషంగా ఉపయోాగపక త్తున్నది-

న! వల కాం, లి మ్‌ శె ఒం యా బున్సెన్‌ కీర్చాఫ్‌ లిడ్షరూకలిసి సూర్య గ న న్‌ కాంతిని తమ స్పక్ష్రాస్కోప్‌తో విచేషించినప్పుడు ఫ్‌ న. తమ కృషమీఫలితం “డిరిజబుల్‌ ” ఆవబడజే ఒక గాలి మం లన | స! | . ఓడ నిర్మాణంలో విశేషంగా ఉపరూకపడుకు- | మము 1 శ్రే దని ఎన్నడూ ఊహించి ఉండకు. కాని కొన్ని ల క్‌ పన్‌ , నా దశాస్షా ఎ గడిచేసరికి ఈ డిబిబుల్స్‌ నర్వసా | న పు నూన్యమై పోయాయి మ్‌ “పై నస. అలాగే తమస్పెళ్ర్రాస్కో స్‌ తోడ్చాటునో న... మనం ఇళ్ళల్లో వెలిగంచుకొ నే “ఎలెకి9క్‌ బల్బులు | || చాలాకాలం మొడిపోశ:ండా చేనేపదతిని ముందు జి శాస ళు బడే సొటో ఎలి 9౯ గా న్‌ = ఇెలియదు, అనలు 1859 లో ఎలక రక్‌ బల్సులే సి: లు, బ ేవుకదా! ఆయితే ఇదిఆంతా ఎలా సాధ్యమైకని నీకు అనుకూనం వస్తు న్నట్టున్నగి. ఆకప అంతా ఆ ॥ మూజుముందు చెబుతాలే! ఇంతకీ చెప్పవచ్చిన చేముంకే యమ్మ కం _ బున్సెన్‌, కీర్చావ్‌వీళ్ళిదరూ చెలీన ల పయో శాలవల్ల ఆ కేక సిశొములు “నర్రింటుల్‌. అచ్చ్యేపిళ్త గాలిడ్ల లే కా వి2ముగా అభినృస చెంజాయరి, ఆ వినరాలపన్నీ ఇప్పూకు చెప్పినా "హెమలవు, ఇలా ఉండ శా బున్సెన్స్‌ కి ర్చాఫ్‌ వీ్లైద్దరినీ అశునరించే వెబ్డునికులు యారికాకడు వంతున బయలు బేఠారు, ఏరు ఉభయులూ కొత్తమూల పదార్థాలను కనుగొన్నలీరు, విన్నవారందరినీ ఎంతో ఉత్తే జపంచిందిం (పకి లేబేటకీళోను ఇ $ొ త్తిపనిముట్టు-స్పె క్రా?సోో-ప్‌ _.పితిష్టించ ఖాలీ త్త న్‌ ల్సి

జం

బక్షీంది మనకంటికీ ఊహకు ఆఅందగల (పతిపడాన్థాన్ని ప్ప కువచ్చి

వెచ్చచేసి, విగ్తేవించి, ఆ స్పెళ్టుమ్‌లో కొత్త గీంలకోసు అంతులేని ల. తయయా=ీ్‌

అన్వేషణ పా9రంభి మైంది.

“ఇ₹ేదో వేలం వలా తయారై నట్టున్న బే, *వులినిదూచి నక్క వాత బెట్టుకున్నట్టు బున్సెన్‌ ను, కిర్చాఫ్‌ను చూచి చేతలు కాల్చుకుంయున్న ఈ వైజ్ఞానకు లందరికీకూడా కొ త్తగీతలు. ఏమైనా దొంశాయా ? లేదా ౫” అన్నది సుభ్యద్రు అందరికీ ఎక్కడ దొరికాయి "లెండి ! అన్నటు మొహంపెటి,

లి త

“ఆహా ! సుభదా) నువ్వు ఎప్పడూ అలా అనుకోకు కొంద 68 వొత్తగీశలు దొరిశికీరాయి !”

“వీ రిటీ ! నిఃమేనా ! అబేరుటో కాన్త చెప్పండి అంటూ పొభేయపడ్డది ఆవిడ,

“1861లో “విలియ౦ [= స* అక (కూక్స్‌' ఆనే ఆంగ వై కాసకుడు = స చల

తనాప వి - అస ఒకావన రాసాయనిక 5 ర్సా, నస శి గారంనుంచి ఒకరకం *ముటిని " సవన - సై | తెప్పించి పికీలిచాకు, సంధికి | క ఖ్‌ కామ్లాన్ని తయారుచేనేటప్పుకు నన్రహటతి లేల తే

ఉం స ప్జల జ అందుకోన- ఉపయోగంచే నీ్‌నం వా కే జ్‌ స్‌ పాత్రలలో ఆకుగున మిగిలిపోయీ్‌ క్త సాం మ నే

త్త ల ఎగ్‌ వా! జే శో నశ మట్ట్‌ అది. ఈమట్టైని స్పెక్ట్రాస్కోప్‌ నం. ల్లో / గ్‌ లో విశేషించి నప్పుడు చాని టల లే పకన న ట్‌ “'స్పెెమాలోఆకపచ్చని కొత్త లంకని గీత ఒకటి కనపడింది. చాంతో విల్మియ ౦మా క్స్‌ | మ? థాల్టియం' అనే బరువెన లోవాం_మరొక నరికొర్త మూల పదా న్ధాని - కనానకం జరిగింద,

లై ఆతరువొత రే. డుసంవచ్సరాలకి ఇద్దరు జక్యళా రానాయనిక వేత్తలు రిచ్చర్‌, నైైమ్‌ లిద్దరూ తుత్తునాగం ముడిలోహాన్ని “స్పెన్టొ సో్కోహ్‌ిలో పరిశీలించగా నీలిము! సీలంగుగులో ఉుడే ఒక సరి కొ త్రగ్‌వ కనబకింది, ఈ కొ తృమూలపచార్ధానికి వాళ్ళు “వఇండియమ్‌' అని వేకుపట్టారు. ఆ తకువాత పరినోధనలో ఇదికూడా "ఇెల్టగావ్రందే ఒక లోవామని తేలి_డి. అ తరువాత మరో అయిదు న.వత్పరాలకు కొందరు వెళ్లా నికులకు మరొక కొత మూలఅపదారం ఉసికీ అెలినీంది. అయితే ఆ థి [్‌ ఈసారి "తెలుసుకున్నది రాసాయనిః వే న్న లుశాదు. జ్యోతిశ్యా్యస్త్రుం "తెలి నిన ఖనోళజులు, ఈ వొ తగీశలు వారి! సూర్యకాంతి "స్పెళ్ల 3ంలో వో ఆం టబ కన డాయి” ళపి *ైల్రాంగ ] ఫా9ిన్‌ హోోపరే క్క కిర్చాఫకీ కనబడని శేఖ వీళ్ళ ఎక్కడనుంచి కనఒడి-ది ఇ అని ఆశ్చర్యమగ్న మానసము అడిగింది సుభద్ర. “కనబడిందికదూ మరి, విను ఆరోజున సూర్వ్యగహణంపట్టింది, న! “జా వెసన్‌ అనే ఒక 'ఫంచి జ్యోతిశ్యా(స్తు, వేత్త “లాక్యార్‌ అనే ఆంగ ఖగో; విజ్ఞాన వామూలుగా గృూహణంపట్టిన సూర్యకాంతిని వం ౬ లు “స్పెళ్థ్రాస్కోప్‌'తో వి శ్లేసించిచూచాకు, అప్పుడు ఆవిధంగా ఏర్పడిన స్పె్రమ్‌లో మామూలుగా కనపడే సోడియ-తాలూకు పసువుపచ్చని ల్వ/ గీతకు దగ్గరగా మరొక కుందనంకంగు గీతని చూచారు.” 'ఆనలు గహణ:పప్టుడ: అంశ వమిటండకి అన్నది సుభద్ర.

రై “ఆదేమా "పెద్ద రహన్యంకాదు. మామూలుగా సూర్యకాంతి ప్రసరణానికి చందవింబం అడ్డంవ_స్తే భూమిమోదఉన్న మనం సూర్య (గ్రహణం పట్టింది అంజళాము. అయినా సూర్య వాతొవరణంలో ఉండే త ప్తృవాయువులు చంనింబం అక్లును తప్పించుకొని ఈ భూరుమాదకు మసక మసకగా క! టా న్న ఉంజీశాంతికిక శాలను పుపుతూనేవ్రటాయి. ఈ మనక కాంతి స్పెక్ట్రమ్‌ లోనే. (ఫాన్‌ హోపర్‌ గీతలతోవాటు 'జూనెస్పన్‌' ఈ కుందనం రంగు గీతని కనుక్కున్నాడు- “ఆయితే ఇది ఏ మూలపడారన్ఞానికి చెందిన గితఆ:టారు?' అని (పష్నించింది ఆవిడ “ఎవరు చెప్పగలరు? సూర్యు తీసుకువచ్చి లేఎచేటకీలో పకీక్ష చేయలేముకచా” అక్క-డికీ వెజ్ఞునికలండరూ ఈ జూనెప్పున్‌ గీతని గురించి తలలు (బ్రద్దలుకొట్టుకున్నారు, ఆఖరికి ఇది భూమిమోాద కి ఎక్‌ డాదొరకని ఒకానొక కొత్త మూలపడార్ధ కావచ్చుననిభౌవించి దీనికి 'హీలియంఆని శేరుపెట్టారు.. ఆ-'టీ [్రీకుభాషలో సూర్యునికి చఎందినది అని ఆర్థం, దీనికై తే హీలియం అని పేకు పెట్టాలేకాని అజేమిటోో డాని లక్షణాలేమిటో అది ఎలా ఉంటుందో వీళ్లకీ తెలియలేదు” “అయితే ఇది భొమిమోద దొెొకే మూలపదారాలను పోలి థి ఉంటుందో ీదో "తెలుసుకోవడానికి మనవాళ్లు ఎనన్నయినా రాాట్‌ విమానులో సూర్యగోళానికి వె్ళె “హీలియం” పట్టుకవచ్చేవరకూ దీని లక్ష జాలు 'తెరియవా? అంది అవిడ; తెలియకపోచే ఎలాగ ఆనే అం వై ళం నృ ేశాం పట్టుకు వడీస్తున్నట్టు కనడింది,

(ఈ, వేత

“ఆ భయ” నీకు ఆక్కరలేదువి ఈ మైన్సుకధ అయ్యీలోగా ఆ హీలియ ఒ-గవిఆ తౌ చేను చెబుతాగా? ఆని ఆభయమిచ్చాను ఆవిడ్తక్రి

ఈలోగా ఈజు గొత్రవిను శీమి తి మెండలీఫఅనే ఒక రష్యన్‌ వెడానికడు తన లేబ చేటక్‌లో కూర్చొని ఆనేక కొన మూలపదారా.*% యాస అటి శ నే కనుక్కున్నాడు, ఈ మూలపదాగ్థాలను *జయన అయితే వప్పుకుకూ ౫ "లేకు. ఆఖరికి ఏ బైసోటన పెట్టుకొని అయినా వూడేదు., శీవలం సీాతువాద తో, జ్యుర ఉపయో” -చి ఈ మూ? మూాఎపదా --

శ

బలుండాలసి శోన్యంగా వ్చాకు['

జజ చిత్యుగాడ జ్‌ శి త్త దెంగాన సాధ్య-| నాకు వెప్ప- షీ

_ ౮ లై ఆన్నది నుభ్యది ఆన కత, సగ నే న కః ట్‌

“స్తంళదా ! మెండలీఫ్‌ కథ చెబుతా విను,. 1667 లో ననయువకుడై న డీమి్రీ మంపలీఫ్‌ సెయింట్‌ వీటర్పుబక్ష చిశ్వువిడ్యా యా కా. చం లయంలో రసాయన సాత్రుళాఖకు అధిపతిగా నియమింపబక్షాడు, సయింట్‌ వీటర్స్‌బక్షా ఎక్కడఉందో తెలుసా ౫ వెద ఈక క్‌! లి య దూ “రష్యాలో ఇప్పుడు “లెనిన్‌. సస న నల గ్రాన్‌” ఆనే పేరతోవ్యవహరిప ఎజీ నగలమే అకోజుతల్తో ఈ ౧ ఫ్ర క న. 'సెయింట్సొ.. పీటర్స్‌బక్ష్‌ నగరం కు తు క్ట న య ల | క్త! న ఇది విశ్వ విఖ్యాత మైన విశ్వవిద్యా న మం. స. ష్‌ న్‌. ప నే | టం న. | లయం, ఇలాంటి నంస్టళో రసా ల తా స యన నొా,సా,శా వటి ఒక ముఖ స్‌ మం శాఖకు. అధిపతిగా. నియమించ (మ) టు బడడం సామాన్య గారవంకాను. జ స న! శానా తలనెరిసిన పండితులకు కాని న వ బా సాధారణంగా యు టి అపూర్వ న స మం ప ఇఫౌరవం ల భ ౦ -కావడంలేదు. డిమి,టీ మెండలీఫ్‌ అలాంటప్పుడు ముప్పైమూడు వళ్ళ చిరుత ప్రాయంలో నే మెండల్‌

295 ఈ పదవికి నియమించ బడ్డాడుశే అతని (పతిభ మనః అర్థమవుతుంది. అమినా ఈ పదవికి తాను అన్నివిధాలా ఆర్హ్మడ ననివీంచుగోవాల నే తపనలో ఈ పెవమనిషి అహన్నశలు పాటువపడడం _పారంభివాడు. అ-దముకోసమని ఆత్యు త్సావా-తో మెండలీఫ్‌ ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి ముందుగా నింకుగా తయారయ్యేవాడు- ఇందుకోనమని ఆ స్తమాన- హస్త కాఎగో, పష్మతికలలో మునిగికేలు చూ శంచేవాడు, తాను చదువుకున్న నాకు తయారుచేసుకున్న నోట్సులటు తౌను పగి నోధనలు సాగిస్తున్న నాటి నోట్పులు అన్నీ అసమాన - పరిశీలిస్తూ ఉ డేవాడు,. ఇ- తె-దుకు ఒక్కమాటలో చెప్పాల), అనేకవందల సంవత్సరాలుగా చేశ జేశాలలోని రసాయనికవే_త్తలు త్‌ అమూల్య మైన పరిశోధ్శల ఫలితముగా నిర్ధరించిన సిద్ధాం తాలనుగుకి-చ్చి బుజువు చేసిన (పకృతి న త్యాలనుగురించి ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ ఉండేవాడు, మకొక మాటలో చెప్బాలంక్సే అ'గుభేని విజ్ఞానవారధిలోపడి మును కలువేస్తూ ఉండేవాడు. ఇండులో చ్మితమేమిటం శు, దీనినిగురించి ఆఅలోచి- చినకొలదీ గన పని మకీ కన్టమనుకుంటూ ఉంచేవాడుం శీశిర-లో మెండలీఫ్‌ తన ఉపన్యాసాలను (పారంభించాడు, వక్తగా మొడలీఫ్‌ స టిలేనివాడుగా రాణించాడు, వ్తతడు ఉపన్యాసం చెబుతొడ నేసరకీ ఇనక వేన్నే రా ఘుండా జనంహాలు హాలంతా శ్రీక్సాలరిసి ఉండేవారు. వినరో వేకుమోసీన నటుడువప్నే విరగజన్షట్టు ఇతని ఉప న్యాసాలు వినడానికీ జనం విరగబజేవారు* ఇంకోగమ్మత్తు పమిటంశేే మైన్నుకి. వమా స-జ-ధముఖేని న్యాయ కళాశాల నుంచి, చరత) పాళశాల నుచి, వైచి క్‌ ళలాశాల నుంచి ఇతర శాఖల నుంచి అనేశమ-దివచ్చి ఇతని ఉపన్యాసాలు వింటటూడఉండేవారు. ఇకా సాయశ్యం ఎప్పుడో ఉపన్యసిస్తాడనిగా ఏరు మధ్యాహ్నానిశే వశం దగ్గరికి చేకి పడిగాఫలుపడి ఉంజేవారు,. చోటు చాలకపోతే కికీచువ్వలు పట్టుకొని (వేలాదేవారు, గుర్యూ్యూలదగ్గర గుమిగూడే వారు. లేకవోలే ఎప్పుడైనా ఈయన (వయోగాలు చేస్తూఉంశే ఆ బల్ల చుట్టూ చే-శేవాకు.

2౫6 తనకృమీ ఇంత సఫలమైనా మెండలీఫ్‌కు లోలోపల ఏకో అనం తృ ప్రిషాచ్చుగానే ఉండేది, మనశ్శాంతికోసమని రసాయన శాన్ర్రంలో పా9థమికాంగా లను వివరిస్తూ ఒక పుస్తకం (వాశాడు” “*వీమిటా పుస్తకం *ో “ఆదా 1! దొానికేప విస్పిపుల్‌ _ఆఫ్‌ కెరుప్టీి” తాను ఇన వరకటినుంచీ తయారు చేసుకున్న ల న్లోట్స్‌ోో సహాయంతో ఈ ఫ్రుస్త శాన్ని గబగచా నాలుగురోజుల్లో వాిసీపానేశాడు.. ఆంన్య పితిభా సమన్విత మెన ఈ ఉపన్యాసాలు దబ్బున అచ్చుఅయితే కశ్లాసుండునని ఇతని విద్యార్థులు ఉవ్విళభ్ళ్ళకుతూ. ఉండేవారు. ఇంతచేసినా మెండ లీఫ్‌కు నంతృ వ్లీలేదు, ఈ వున్తకం తాను ఆశించిన విధ-౯ శయారు శాలేదు, యీదో తీరని ఆసంతృ ప్రి” ఉఎందు కా అసంతృప్తి * వయస్సులో చిన్నవాడయినా. పెద్ది ఉద్యోగం, నానాటికి పెరు తున్న క్రీర్రిపితిప్టలు, ప్రజా మన్నన లందిన పిజ్ఞాపొభవాలు, తన సామెఉండగా ఈ అనంత్ప ప్రి మొడ వ 7 ఉనై వా లీఫ్‌కి బేనికిలి అన్నది సుభది.

• ద్రేన్సిక్రా ! రసాయన ఇా్ర్రవిజ్ఞానం అంతా చావ తెన్నూ "శ్రీని పెద్ద ఆడివివలె ఉంది. తానేమో తన శిళ్యులకు ఉజ్ఞాసువులకు ఉపన్యాసాలు గొప్పగానే చెబుతున్నా, ఒకనరుస్తా ఒక కమమూ "లేకుండా అడివిలో (పతి చెటునుసంంచి వివర గా వర్షించి చెబుతున్నా నను కునేవాడు. ఆ అడివి వమైనా సెౌమాన్యమా మ, అదులో అలాంటి ెబ్లు ఆనేక వేలు ఉన్నాయాయెను మెండలీఫ్‌ శాలంనాటికి రసాయపిక్‌ వే త్తిలు 3 మూలపదా గాల ఉనికిని కనుగొన్నారు ఒకదానితో ఒకటి కలవడంవల్ల ఈ సృష్టిలో

237 అనేక వేలపదారకాలు, భస్మాలు అక్సిడములు, లవణాలు అాంల్యు వరాలు, ..9ంకా ఎన్నో. అలాగే వాయువులు (ద్రవపదార్థాలు స్ఫటి కాలు లోహాలు. *, .ఇందులో రంగులేని పదార్థాలున్న్నాయి. కన్నులను మిసమిస కొలుపచేసే అతికీక్ష, తేజః పిసారంకలవి కొన్నిఉన్నాయి. వాననగలవికొన్ని, వాసన లే౨ివి మరికొన్ని, కర్యశ-గా ఉండేవికొన్ని ఘసుమ మృదులంగా ఉండేవి మరికొన్ని, నోటిగో వేసుకు శు భస్హున మండేవికొన్ని, ప-చణారకంళకె తియ్య గాఉండేఏ మరికొన్ని, రాయివలె బకువుగాఉండేవిఖొన్ని బెండువలె తేలికగాఉండేవి మరికొన్ని, వాక్యగ (బహ్మకల్పంగా ఉండేవి కొన్ని, చూవ్తూడిండగా మాయమ య్యీవి కొన్ని, ఇందులో యీ ఒక్కచానికీ మరొకచానివో వోలిశేతేదు.

ఈ (పపంచములో రాసాయనికవేత్తలు పరిశోధన "చెయ్యని పుకృతిరహాస్యం ఆంటూలేకు ఈ జగత్తు లో ప్రతిదానిని గురించి వారికి కుళ్ణుగా తెలుసు అంతే శాదు ఈస్పుప్టిలో కనబడే ఇన్ని వేల గకాగికాలను పరిగ్దా అ చేసిప్ప ల్తిీలోో కాకుచౌాకగా తయారుచేయడం కూడా వారికి తెల'సు,

ఏజైనా ఒక మూలపదార్థం ముడిలోవాం దొఃశిలే డానిరంగు ఏమిటో, చానిస్ఫటికాలు పరూపంపో వు-టాయో, డానిబకువుఎంతో అది వీ తాపక్శిమంలో నురుగుతు-దో, మ రేపరిస్థితిలో కరుగుతుందో వాళ్లకి బాగా. తెలుసు... ఇాయుకు సబుధించిన వివరాలన్ని-టిని పొందపరచి. మెవడు కరిగించి గొప్ప నొప్ప ఫున్త కాలఘు ఫృస్తకా వే వ్యాసిపెట్టావు.

ఈ యాగికాలన్ని టిని వెచ్చ చేసిచూ న్నేఏమి వస్తుందో, మంచు లో పడవేశ్శ వమిమార్చువన్ను-దో వీరు పరిశీలించారు. విద్యుచ్చ క్షి సీటివై కల పు భాన౦వమిటో వారికి జేలుసు,ు గా ఏమా లేని కరాన్యంలో ఇవి ఎలాగ” నం౦ంచ రిసాయో వారు గమశించారు.. అక్సిజక్‌ మై డోజన్‌లో కలిసినప్పుకు ఏటిన్లో ఏమి మాక్పులువప్శాయో అమముతో, ౩₹ూళాళో ఇవి వవిధంగా వ్యవవా

రం

రిస్తా తమో తెలుసుకున్నారు, ఇక ఇవే ఒకదానిశోఒకటి కలసినప్పుడు ఇని నవిధ-గాఉంటాయో చూవారు, వాటిని పంన్పరం మూణపడా నాల కిద విడగొట్రడ ఎలాగో, ముళ్ళీవాటిని ఫునస్సమ్మేళనం చెయ్యడం ఎలాగో, ఇ దుకోనం శీశోన్నములు ఏ ప్రమాణంలో ఉండాలో వారు శుల్లింగా తెలుసుకున్నారు,

ఈ విన గా ఈ _ఫపంచములో అవంతంగా శానవచ్చే రనా యనిక పడానాల గుణ వాలనుఎానీలాగ ఓపికగా నినేవాళుం శే యేళ్ళూ, పోటూ వర్లించి చెప్పవచ్చు ఎంత చెల్సినా ఆహ్టోకి ఆతు ఆంీగూ ఉండదు ఇందులో ఇంకో గమ్ముత్తు యేమిటంక, ఈ రసా యన శాశ్ర విశేషాలకగుకంచి చెబుతున్నకొలద్మీ వి నేవాడిక$ మతి పోతుంది. నమి ఆ౫౦ కాకట్టుంటు ది గందరగోళంగాడుదే ఈ రసాయనళ్ళాస్త్క అరణ్యేంలో ఒక్‌ దారీ, తెళ్నూ లేశంవా ఆంతా అయోమయంగా ఉీందేణ,””

“అంకేు మన ఈ పిపంచంఅ తా ఒ॥ చారీ తెన్నూ లేకుండా ఇలాగే నృస్టి అయిందని మా అభిమతవమూాా” ఆచ్నది సుభద్ర)

“నా అభిమతం ఎన్నటికి కాదు మెడలీఫ్‌ అభిమతమూ అది శాదు, ఒక దాశ తెళ్నూ అంటూ లేని ఈ అకణ్మంలోనుుచి ఒక సుగమ మార్గాన్ని ఏర్పాజఎయిచేసి తన శిష్యలకు చూపాలని మెడ లీ అకిచాడు ఈ నృషిన తఫీ ఆకజిడుచే ఆనియశం ఏదో జెలు సుకోవడానిశి తెళ మధ .పడాను, కాని వలాభం + తాను ఎంత గానో ప్రేమిచి ఆరాధించీన ఈ విజ్ఞానంలో వకత్వి*కాని, ఒక్ష (శమంకాని కఎఒడలేదు నిజమే! ఇప్పుడు మ-కు కినఓడే .శరకాల పదార్థాలను వవో కొన్ని మూలపడా ర్థాల మేలి కలయికలో సాధి-చ వచ్చు. కాన్సి ఆ మూలపడార్థాలలోనే కదా ఈ గందరగోళం, ఈ అరా=క్షం పా్రరంభమైంది,

83౪ బొగ్గకంకు మెగ్నీషీయం లోహం ఎందుకు బాగా మండుతుం దంళకే చెప్పగఎవారు లేకపోయాగు, ఎన్నివేల సంవత్సరాలు అలా పడిఉన్నా పాటెనంరంగు మాకకపోవడానకి కారణ. వమిటి? ఇంక మన వారిన కుటు క్రానిక్‌ చెందిన వ్లోరినము ఆనే ఒకరకఎ వాయువుళు “శాసాయనిక మార్చు' ఆ.పే బలే ఇష్ట . ఆది తన్ను జుధించి ఉంచిన గాజు వసాని స్వత. గబగబా భవ్షించడానికి త టాలు పడుతుంది, ఇ దులో ఒకివరుస్క ఒక క్రమ వమిా కనబడలేదు, ఒక వేళ ఈ మూలపచా క్థాలకీ ఇప్పటికంళు. భిన్నమైన గుణాలు ఉన్నా న్ని పడెవారు ఫం, *" వాళ్ళు నమూ ఆశ్చర్యపడే రు కాదు,

“* పమిలో ధిన్నగుణాల.శు మా అభ్మివాయ_. ఏమిటి ౫ ఆని పశ్నించిచిది సుభ్మడ, నేను చెప్పేచేముటో తశ ఊహకు అందనటు 6 జు న. మాటాడింది ఆవిడ,

ఉం

“భిన్ననుణాల €అనా * ఒకవేళ సైటినవా గాజును తి నేశనా -సరినిము పప చ'లో అన్ని టికం% శాశ్వత పదార్థ- గా నిలిచి ల! నా న! అ ళం అన్నా ఈ వై జ్తానిఘులకు జన్నార్య. ఉం జేథి శాదు,

ఈ (పప-చ.లో ప్రత్‌ మూలపదాక్థ్రము పవ్‌ో యూదృచ్చి క.గా పర్వాటు చేయ:డీిన (దవ్యసమువయ మపించేది. ఈవిధ-గా జస బుముఖాలుగా (పత్యక్షమయ్యే (దవ్య +. ఒకదాని కొకటి ఏమి నం౭6ఫం లేనట్టుగా కనబడుమూ?ం ఉ.దేది. అన్నింటిలోనూ కాకపో యినా అనేక సందర్భాలళో అయిన్‌ ఇవ నిజమే ఆస్నాట్టుం డేదిలో

“' అయితే ఈ నంగతిని సంచి మెంషలీఫ్‌ మినపశ మిగతా రసాయన ఇాత్రృునలు ఎవ్వరూ అగోచ్విచ లేదా వమిటి-॥)” అని (వవ్నించింది ఆవిడ,

కళ క గ క్‌

ఆతి అనుకోవా*, ఆ.రోజులో చాలామందికీ కొ వదార్థా

లం లను కినుక్కో-వాలన్న ఉఒలాటమే గాని, అవి వృఠమంరో ఉన్నాయో

240

"తెలుసుకో వ"లనిపీంచలేదు ఒక్కంరికీని, వాళ్ళు ఇలా ఆనుకునేవారు,

“ఈ ద్రవష్యమయ (ప్రపంచంలో సహజంగా ఒక కమం అంటూ వీమోా

"లేనప్పుడు మనం ఈ మూలపదార్భాలన్నింటిని ఒక్క పట్టికలో మన ఇష్టం వచ్చిన పద్ధతిలో చీర్కొనడానికి మను మాతం ఎందుకు వ!

(పయమత్నింఛాలి మరికొంతమంది ఇలా అనుూొ నేవారు, *(పకృ తిలో ఒక వరున, ఒక [కమం వమిా లేనప్పుడు మనఇష్టు వచ్చిన వరునలో (గారంభి సీ తప్పేంటి న్‌

ఇందులో మొదటెివాళ్ళు సోమరులు, వాళ్ళి నంగల్‌ని గురించి మనం ఆలోచించ నక్క_రలేదు. ఇంక అెండవవాళ్న సరల, వా“ాలో ఫొ దరు “ ఆక్లిజన్‌ తో ముదలు "పెళ్చరుు

'“ఎంచేత* అని అక్హ్ముపశ్న వేసేది సుభద్ర,

“ఏందుకా? చపు.చంలో ఈ 'అక్సిజన్‌ " వాలా ఎక్కువా ఉన్నది కనుక, ఇందులో మకళొందరు రాసొాయినిక శాస్ర వే త్తు మూలపదాన్థా లన్ని .టిలోక్‌ తేవెకలయి-గి కనుక ' సాశోజన్‌ల్‌" మొదలుపెట్టాలని అవకున్నారు”

“నే! చాగానడ_ది. ఎవళ్ళీ ఇప్టంవచ్చిన మూలపదార్థంతో, వాళ్ళు ఈ పట్టికను మొదలు పెట్టుతున్నారన్నమాటు ఐతే పపు చంలో అన్నిటికన్న ఎక్కునగా ఉపయోగపడుతున్న ఇనుముతోనో (ప్రపుచంలో అన్నింటికంచె ఎక్కువ ఖరీటైందికనుక బంగారంతోనో, లేక వోతే ఇటీవలనే కనుగెౌన్నారనే నిషతో అప్ప్టరూపం"ా దొంశే 'త్తండి యమి తోన్నో లేశ మళేదీః మూలపదార్థంలో ఎందుకు మొడలు 'పెట్టకూడదండీ[ అని పశ్నించింది సుభది.

“కూడ దేమిటి? తప్పకుండా మొదలుపెట్టవచ్చు. ఇంతకీ *రొ శ్రాకు ేవేమిటి?' అడవిలో (లోవపమిటి! వ ప్రక్కమంచి తిన్నా తినవచ్చు.

(౮) వె అలాగె వ్యపళ్ళ_రుంచి వెన్లినా ఒక్క_శుకడా! అయితే ఒక్కచిక్కు ఉంది. నాలుగైదు అకుగులు వేసేసరికి ఈ వుహారణ్యంలో _ నువ్వు వచ్చినదోవ మరిచిపో తావ”

. “మరి మండలీఫకు ఇలాంటి ఇబ్బంది వమా రాలేదా” అని (పశ్నించింది ఆవిడ, వస్తే వంచేశాడో తెలుసుకోవాలనే కుతూహూ లంతో,.

“అ-వకనే ను వలీ్‌ ఈ అడవిలో ఒంటరిగా (ప వేశించదలదు శోలేు. తానుతెం విద్యాష్టల ఉపయోగంకోనం “వీన్సిప ల్చొ్‌ ఈఫ్‌ శలున్టీ అన్న గ నాన్ని 5 దించేటప్పుడే అన్ని మూలపదొన్థాల మనుగడకు సంబంధి చిం ఒక విశ్వజనీనసూ తాన్ని 'తెలునుకోవపవం కోసం ఎంతో త్రపస్సుచే వాడు, ఇలా-టిసగా త్రం ఒ"*, టి తప్పకుండా ఉఊుక్షి తీరాలని హుముఖాలుశా నన్నే ఈ అన,త దూ శిలో నిగూథ మైన వకశ్ని (పక్షిప్తమె ఉంకాలని ఆయన గట్టగా విశ్వ సీవాడు.. ఈ వకశ్వె ప్రతివాదక మైన సిద్ధాంతంకోసమే అత డలా ఎదురుచూస్తున్నా క్షు”

“క్ష విధంగా మూలపడార్థాలు కొన్నింటలో వదో సారూ ప్యత ఉ దరి కనిప్టుడానికి నిజంచెప్పాలం కే. పెద్ద 'తెలివికేటలు వమి అక్కరలేదు జ.ట మూలపదార్ధాలు, జేవీ, బుస్పన్‌లు కని పెట్టిన దగ్గరచట్టా లనదగిన లోపాలు, వీటికి సాయం ఇతర మూల పదార్ధెలసంగతి రసాయనిక శాస్ర వేత్రలకు ఇడివర ౩ బెలుసుకదాగో ఆంది సుభద్ర),

“ఆమాటా నిజమె- “మ్లారీన్‌ , (బొమీాన్‌్‌ వయొడిన్‌ వగ్రైర" మూలపదార్ధాలు, ప్వావ చారాలకు నంబంధించిన లోహోలు, మెగ్నె మీయం, కాలెయా, స్తొన్టియం్క శేరియం, ఇవన్నీ ఇలాంటి వే" అయితే యివి ఇలాగ ఉ.డజానికి కారణం వదో ఉ.డకతప్పదు. వవో యాద్భ

212 చ్చికంగా ఇవి ఇలా ఉ.డడాసికిఏళ్లేదు. ఇప్పటివరకు మనకు ఆలీయని అవినాభావ సంబంధం యీదో ఉండిఉండాలి. ఈ వరాలపడార్థాలకు పరస్పరం న బంధం ఉండితీరిదనే నా విశ్వాసం యేమి మినహా యింవుబేకుండా ఈ మూలపదారా లన్నింటిక వర్తి చే విశ జఎన ఠా న

సూత్రం, సర్వసామాన్న లక్షణా “క్కటి ఉండితరాలి, దీనివల్లనే వాటి చుట్టరిక-, వాటి భేదాలు రెందూకూడా. స్పష్టంగా ద్యోతక శావలసివున్నెది, ఈ రహాస్యం యేమిటో మనఘ అెలిస్తే ఈ మఠాల పదాన్థాలన్నింటిని ఒక [కమ లో యేర్పాటు చేయవచ్చు, ఆంతే శాదు- అ-త్కూ. దకీ లేకుండాఉ డే ఈ నమూలపదాన్ధాల పరస్పర సంయోగానికికళూడా..మన * పొడుగు పొట్టినిఒట్ట సైనికలనుకూపలు ర్‌ న తీర్చినట్టు---పక కళిమాన్ని యే.ర్పరచవచ్చు” అని యెప్తుదూ ఆలో చిపూఉుచేవాడు””

వనాల

“ఆ్వ్వులే ఇంతకీ ఈ సమన్వాపంప్కా_ రానికి కీలకం యీమిటిో అన్నది సుభద),

“యేమో మరి, నీకు యేమయినా. ఆలోచన తట్టితే ఇప్పు భవూద్దాం”' అనగానే దాన్నిగురిాచి. అవిడ గట్టగా ఆలోచించడం మొదలుపెట్టింది. యేదో సమాధాన. గొరికినట్టు మొహంవెటి నాశేసి ఇభూచింది

“న మైనా తటి.దా 1?”

మ శై

“ఆం మరి రంగు కాకూడదూ”' రంగునుబట ఈ మూలపగార్గా లను విగయ్యకాడదా[? అన్నది ఆవి "

“అబ్బే! ఆది ఎల్దాగసాధఫ్యం మాటవరునకి భాస్వరం సాగతి తీసుకో, అది ఎర భాస్వరం, పచ్చభాన్వరం అని చె కురకాలు సోని మనా వస్తన వయొగిన్‌ని తీనుకి*, ఆది ఘు-పదొాకంగా. తిక్క

ఖ బ్బాడు నల్లటి ముదురు గోదువురంగులొ ఉంటుంది లోహంలొ ఈ

2టి తళా మెరుస్తుంది. కాని ఒక్క నిమషంనేపు వెద్చచేసేనరివి ఊజా రంగు ఆవిరిగా మారివోతుంది. మామూలుగా పసువురంగుళలో ఉండే జాగారం అతిపల్బని “శీకులుళా సాగగొట్టితే అది సీల- కలిసిన ఆకు పచ్చరంగుళలో ఉంటుంది. కైగా మైకావలె స్వచ్చుంగా పారదర్శకంగా ఉ-టుంది. అందుచేత ఇందులో వరంగు (వపమాణంగాతీసుకుని మూల పడారాల పట్టికను తయారుదేస్తానంటావు?

'నకేే బాగానేఉంది. ఇప్పుడు మారు చెప్పేదానినిబటి చూస్తే

ట అవత ఈసమస్యా పరిప్కాారానికి రంగు ఏవిధంగానూ ఉపకరించ దన్నమాట 4 స్పష్ట మేకదూ?” అన్నది,

“ఆహా? అందుకు సంజేహా) బేనికి” అకేనరికి, “పోనీమరి, , ,440 అంటూ వదో ఆలోచించబోయింది, వమిా లట్టలేనబ్దున్నదిః ఓడి హోయిన దానివలె బీక్షమొగంపెట్టి “మాీచెప్పండి అన్నది అవిడ,

“న్సీబ్రాగోీ మెండలీఫ్‌ కూడా మధనపడ్డాడు, ఆంతేశాదు, నీకు "తెలియని సంగతులు తీసుకొనికూడా ఇతను ఈ సమస్యా పరిప్కారా నికి మూర్ల- ఆలోచించాడు. నీలాగే రంగునుగురించి ఆలోచించిన తరువాత అది లాభం శేదనుకున్నాడు, ఆ తరువాత ఆయా మూల పదార్థాల “స్పెసిఫిక్‌. (గ్రావిటీ ఆధారంగా ఈ కంమాన్ని నిర్మిం ఛాలనుకున్నాడు.” -

4 *న్నెషిఫిక్‌ గాావిట్‌ అంశ ఏమిటండీ ?)” అన్నది అవిడ,

ఉబక్ష పదార్థ. మరొకచానికంఠె. ఎన్నిశెట్లు బరువు ఎక్కున ఉంటు-దో తెలియచేసే అంశెఇది, సాధారణంగా ఆయా పదార్ధాలు, అజే పరిమాణ-గల నీటి బరువుకంశయు ఎన్ని రెట్లు ఎక్కువ బరువు స్త చి దీ ఉన్నాయో పవోల్చిచూ-చి టినిని నిర్ధరిస్తారు,

“అంక, ..*” అని అరం కానట్టు చూచింది ఆవిడ,

యు

ప్రో

“మాట వరుసకి ఇనుము సంగతే తీసుకో, 15 డగు వేడిలో దీవి “స్పెసిఫిక్‌ (గావిటి. 7,8 (వడు పాయింట్‌ ఎనిమిది అంశు ఒక ఫఘనసెంటీమాటర్‌ పిమాణంకల నసీటికంయె *వడు పాయింట్‌" ఎనిమిది టు ౬గువు ఎక్కుూప అన్నమాట, ఇపుడు బెలిసిం చా?”

గహ నీ

“ఆహా! అప్పుడేంచేశాడు?” ఆని అడిగింది సుభ అస క్రితో,

*వ్రీచేశాడా విరు, ఇదీ ఆధాకంగా పెట్టుకొని ఒక [కమాన్ని వర్సాటుచేయాలనుకున్నాడు, కాని, వమి సాధ్య- కా లేదు,”

ఏ్చచేత 1”

“ప్రైదుకం శు కొంచెం వేడి ఎక్కుువచేసినా ఈ ఆంజె మూరి పోనుంది, లెక్క తప్పిపోతుంది. ఆ-దుకనిం

ఇచే శారణం-చేశనే విద్యుద్వాహక - సామర్థ్యం) ఉన్లవాహక శక్తి వర్నైరా ఇతర లత్షణా లేమా మెండలీఫ్‌ కృషిలో ఎందుకూ కొరగాకుండా పోయాయి,

వమైనా_-ఇలాగ చీటికీ మాటిక్కీ ఏమిటి__అహబు. మాట్చు చెందని విశిష్ట లత్‌ణం వీవో ఒకి ఉండ్షిరీరాలి. ఈ లవణం లేకుండా వ్‌ మూలపదార్ధం ఉనికి మనా ఊహి-చడాలకి వీల్లేదు. మనుష్యుల

ళా

మైన మనం, మనలోమనం తెలుసుకోడానిశ!ి మన ముఖం వవిధంగా ఉపకరి స్తుందో ఆవిధంగానే “ఆయా మూలపదార్థాలను ఇెలుసుకోన డానికి అనువైన లతణం వదోవుంది ఇశర వస్తువుతో కలిసినా ఇ3 వమా మారదు, అేక కొత్యమార్చులుచె?ది కొ తగుణాలను సింగా రించుకున్నా ఈ లతీణం వమిా మాక5దు”

ఉద్మం్కి క్రీ అలాంటి లక్షణం వదైనా ఉందంటారా? లేద- టారా 1 ముందు వెప్పండి నాకు అన్నది ఆవిడ,

షక

“డ్వద్రే పన్న నీలానే ౩-డలీఫ్‌ నికూడా ఇగాధించింపి, (బహ్మా రాతసిలా పట్టుకొని వీడించింది. దాంతో అస్తమానం దీన్నిగురించే అఆలోచక. నెగ ఆలోచ్విఎచేవాకు, ఏవో లెక్కలు వేసేవాడు. చెరిచేసే వాకు. నుళ్ళీ వేసేవాడు. వాటిని నరిచూవేవాకు, ఒకదానిలో ఇంకొ క పోల్చిదూచేవాడు, నిజంగా ఇలాంటి విశ్వజనీన సూతిం ఒకటి ఉ35. ఈ నంగతి మెండలీఫ్‌ కీ, తదితర రాసాయనిక వే వ్రలకీ అజ్ఞాతంగా "తెలియనే తెలుసు. కాని ఎవ్వరూ దీనినిగురిం విఆొంతేగా పట్టించుకో లేదు.”

“ఆజేమిటో చెప్పండి కాస్త ఇచెనితే మా సొమ్మువటూ వోదు లెండీ, నా మనస్సుకు కాస్త ఆరాటం వదులుకుంది అందుక నేగా మిమ్ముల్ని ఇ-త జితిమాలుతు న్నది” అని ప్రాధేయపడింది ఆవిడ,

“న కే అయితే విను. దాన్ని “పరమాణుభౌారంి ' ఆంటాకు, ఇంగ్లీవులో దీన్ని 'యాటమిక్‌ నెబమి[ొ అంటారు.

వతి మూలపడార్ధానికి ఈ పరమాణుఖారం అంటూ ఒకటి వ్రుంటుఐది దీనిని అనేక ప్రయోగాలడ్వారా ఇఏివర కే నిర్ధర్శిచి ఉంచారు వెళ్ఞానికులు, ఆ పదార్థ: వేడిగా ఉన్నా, చల్లగాఉన్నా,. పచ్చగా ఉన ఎరగా ఉన్నా, నల్ల గాడన్నాా వెస్సెగాడఉన్నా, వెలుతురుచిము తున్నా,నల్లబొ సలా ఉన్నా, ఈ పరమాణు భౌా”ంమ్మాతం ఎప్పుడూ వారదు.ఇదే ఏ మూలపదార్దానివైనా ముఖ- వంటిది ఈ ముదని చూడగానే వది వపడార్థమౌ మనం స్పష్టంగా శెప్పి వెయ్యవచ్చు.”

“అమ్ముయ్య ! బాగుంది! ఇంకకీ ఈ పరమాణుభారం ఆకే ఏమిటి ” అని మ్‌ పశ్నించి-5ఏ. ఆబిలే ఈారి ముఖంలో నెన కటి ఆరాటు వమిలేదు, ము-దు కథ సాఫీగా సాగిపోవచ్చున నే ఒక్‌ సాతృప్పి కేఖామాన9ంగా ఆపిడ మనసులో నోచరి్విచి-ది,

“విను. పరమా-ఖభారం ఆ-శు, వ ఓక్క. మూలపదారం పర మాణగువు ఆమునా ఉదజని పరమాయివక-కు ఎన్ని రొ ఎక్కు ప్‌బరువు ఉంనో తెలియపరచే అ-*౩__ = "

సగ

“రతేకీ పరమాణువుఆంకే వీమిటి శ సుభదకి మళ్ళీ మకో "పెద్దసంజేహంవచ్చింది,

“పరమాణువు అంశ విను, ఏదైనా ఒక చీపురువుల్ల తీసుకో, చాన్ని "రెండుముక్కంలుచెయ్యి,.. ఆ రెండిటిలో ఒకదాన్ని తీసుకో, దాన్ని ₹0డుముక్కలు చెయ్యి, ఆ కెండింటిలో మళ్ళీ ఒకముక్కవి తీసుకో, ఆ చిన్నముక్కని మళ్లీ “రెండు చెయ్యి. ఇల్లాగే ముక్య్శాబు చీనుకంటూపో తే ఏమవుతుంది ”

“ఇంకా విరవడానికీ ఏలు లేనంత చిన్న ముక్క- ఆయిపోతుంది కదూ +

క్రూన్యు ఈవిధంగాపోగ్కా ఇంక వ పద్ధతిలోనూ అంకే రసాయ నిక పద్ధతిలో విడనాట్టడానికి వికగగొట్టడానికి వీల్లేని సూ య్బైతినూక్ష్మ (దవ్యరాళిని పరమాణువు అంటారు, ఈ పరమాణువుల న- యోగము సంక లన ముచేశ నే ఈ సృస్చీఅంతౌ వర్చడుతున్నది, పకమాణువుఅం శు వీవిటో ఇప్పుడు బోధపడిందా?)

“ఆం!

“ఆసలు ఈ మూలపదాన్థా లన్నింటిలోకీి ఉదజని ఛాలా తేలి న్రైనది, నిజానికి డానికంబ లేల్నికెనపదార్థం మరొకటి లేదు. అందు చేత ఈ ఉదజని పరమాణువుని కొలత ద్దగా పెట్టుకున్నషరు. అందు చేత ఇప్పుడు ఆయా మూలపదాన్థాల పరమాణుభారం ఆంశకు దాని పరమాణువు ఉదజని పరమాణువుకన్న ఎన్ని రెట్లు ఎక్కువ బకువుగా ఉంటుందో తెలియచేసే అంకె అని ఇందా” అనుకున్నాము, ఉదా వారణకి ఈ సంగతిచూడు, ఆక్సిజక్‌ పరమాణుఫొరం 116 (పదహారు) అంచే ఉదజని పరమా.ున్సులకంశ్తా ఆక్సిజన్‌ పరమాణువుల బరువు పదహోగరురెట్లు ఎక్కువ అన్నమాట, అలాగే బంగారం పగమాణు ఛారము. 197 (నూట తొంశ్రై రేడు అం-శే ఉదజని పరనూగవుల

! కంటే బంగారం పరమాణువులు నూట శొంబై యీకు “రెట్లు బనువు ఎక్కు-.వ అన్నమాట."

“ఇప్పుడు ఏ పదార్థ: పరమాణుభారం అయినా నేను ఇళ్లు చె వ్పేనుకోగలను అని గర్వంగా పలికింది సుభది,

“సంలోవమే, విను, ఆణువులంకే. ఒక పదార్థం తౌలూకు రసాయనికంగా అవిభాజ్యములై న నూళ్ష్మాతిసూక్ష్ము శేువులని అను

మ్‌ కున్నాంగదా!

ఈ అణువుల స్వరూపాన్ని బ్లే ఈ పుమూణుభావం నిన్శిత మవుతూ ఉంటుంది. వీటిల్లో ఇంకో విశేవముంది. కే మూలపదా ర్ధానికి చెందిన అణువ్హులన్నీ ఎక్కడా వమి తేడా. చేషఘండా ఆచ్చు ఒకేలాగ ఉయాయి,. ఒక మూలప దార్థం తాలూకు అణువులక్కీ షంఠో మూలపదార్థం అణువులకీ బరువులో, రూపంలో తేడా ఉం బుండి ఆలాంటప్పుడు ఒక మూలపడార్థానికి, మకొక చూలపదా స్థానికి మైకి ఎన్ని తేడాలు కనిపించినా, అవి అన్నీ (ప్రధానమైన ఈ మార్పుకి లోబడే ఉండాలికడా 1”

“తప్పుకుండా ఉండవలసిందే 1” ఆన్నది ఆవిడ ధీమాగా.

“*మ్పెడ్షలీఫ్‌ రకరకాల మూలపచదాన్దాల లక్షణాలను అతిజ్యాగ తగా పరిశీలించిన తరువాత ఇలాంటి. నిక్ష యూనిక్‌ వచ్చాడు, ఇందు లోనే ఆయా మూలపదార్థాలలో కనుపించే చేడాలకీ, సారూపష్యతకు క్‌లకం ఇమిడిఉందనకున్నాడు,

ఎంతో కాలంనుంచి మెండలీఫ్‌ మధన పదుతున్నది ఈ రహా స్యాన్ని పెలుపుకోవాల నే * కీలకమైతే తెలిసెద్‌ కాని విజయసిగిః

జ త జ య డాన్ని ఎలాగ ఉపయోగించుు*వడమో తకియలేకు”

న! “అయితే అసలు కీల కాన్ని పలుసుకోవడంవల్ల వచ్చినపి] ఇకా ల్‌ జనం ఏమిటిమరి ?”” అని ఆవహేళీన చేసింది సుభ్యదం

“నిజమే ఆమాట, సీలాంటి వాళ్ళి అవహేశినను తప్పించుకో డానికే మెండలీఫ్‌ ఇంత మధనపడ్తాడు. ఇంతవరకు తనకు. తెలిసిన చాన్ని ఎలాగ ఉపయూగిచుకోవాలో ఆతనికి స్పష్టంగా "తెలియ లేదు. మశస్సులోకి అస్పష్టంగా వవో ఊహలు వచ్చిపోతూ ఉంచేవి. అంతా గందరగోళంగా ఉండేది అంకుకని ఒక ఉపాయం ఆలోచింఛవాడు, అంచనాలలళో తస్పులు రాకుండా ఉండడం ఫోసం, ఈ మూలపడాన్థా లలో ఒవ్‌ చానికీ మరొక దానికీ ఉండే సంబంధాన్ని స్పష్టంగా బెలును కోవడానికి వీలుగా అకనైమూకు అసముక్కలని కజ్నరించుంచాకు, (వతి దాశిమోన ఒకొటకటా మూలపదాన్థము పేళ్సు దాని [పధాన లపణాలు, దౌొని పపమాణుభౌరం నరా వివ రాలస్నీ పొందుపర చాకు ఇంక ఈ అట్టముక్క-లసి ఎదురుగుండా పెట్టుకొని రకర కాలుకా కలివి భూవేవాడు, ఇంతలో ఉన్నట్టుండి చోటు వమౌానర్చేవాడు. ఎక్క తెకండ సారూప్యత, ఎక్కడెక్కడ "వేడా ఉంచేనో పోక్షించేవాడు, ఇన్ని మూలపజార్థాల మనుగనకు సంబంధించి వాటి లతణాలనుసమ నవం చేయగ ఒక విశ్వజనీన నూతాన్ని నిర్వచించాల నే తపన తోనే ఇంత బాధ పడేవొడుి "

“ఆఅుఓ మన “చవి ” ఎబి, సి, డ, ల ఆటలు ముందు

అంతో ఠయు వేళుకుని మాటలు కూర్చడానికి తంటాలు పడ్డట్టు, నకల తిప్పులూ+ పడ్డాడనండి సరిపోతుంది అన్నది సుభద,

“అలాగే అమళో, దాని శేమిటి! ఇలాగ లేబెేటకీలో ఉన్నా, న్లైసులో పాఠం చెబుతున్నా ఇంటిద్యర సోడనం చేస్తుర్నా, వీఫ వెంబడీ నడీచి వెకుతున్నా, ఏపని చేస్తున్నా మెండలీఫ్‌ మనస్సుమంచి ఈ ఆలోచన వోలేదు, ఇలా ఉంషగా ఒక వోజున సావయమంతేం మొనలు పెట్టి ఛాలా సేపటిదాకా ఈ మూలపనార్థాల వివరాలు

(0) మం కల అట్టముకళ_లలో “జే పెన్స్‌” ఆడి ఆడి,.*,, వమిా ఫలితం లేకుడానే అలసి సౌలనీ శాఫంగా నిద్రపోయాడు, శరీరమై తే నిద్రురోతున్నది. మనస్సు మాత్రం ఆలోచిన్తూనే ఉన్నది, ఆ గాఖ న్మిదలో ఇతనికి ఒక కల వచ్చిసట్టయింది, ఆ కలలో తాను చెప్పడల చుకున్న దంతా స్పష్టంగా, ఒక పట్టిక రూపులో ఎక్కడ ఉండవలనిన మూలపదార్థం ఆక్కడ తన యఫోచిగ స్దానంలో నిలిచిడన్నట్టు స్పష్టాతిస్పష్టంగా గోచరించింది. మర్నాడు (పొద్దున్నే నిదలేచి ఆది ఆంతా శా?తంమిోాద ఎక్కీంవాడు””

“ఈ సంగతి మాక ఎట్లా వెలిసింది? ఆని పన్నించింది ఆఏడ,

“ఆతలి శష్యులలో ఒకడు ఈ సంగత్మివాస్తే అది నేను చది వాను, నిజమే అనుకున్నాను, కాకపోగే సోవచ్చు. వమైనా మూ పదార్థిల సహజ అఆనర్తృవిభాగం రవాన్యం 1809వ సంవశ్చ్సకంలో కననొన్నడి,దన్నమాట మూం పరమ సగం ఆ తరువాత మె లీఫ్‌ మిగతా వివరాలన్నింటినీ బాగా పరిశోధించి రష్యన్‌ “*ఛ్రాతిక_ రాసాయనిక విజ్ఞాన పరిపత్తుోకు తెౌను కనుగొన్న ఫలితాలను "తెలియపంళాడు.”

“ఇంతక్రీ మెండలీఫ్‌ కనుగొన్న ఆ విశర్షిజనీన నత్యం వని!” అని ప్రళ్నించి-ది సుభద్ర సహా "త్సుక్యంతో.

యై వా

రిణా “సంళటడా ! ఇంతకీ మెండలీఫ్‌ కనిపెట్టిన విశ్వజనీన సత్గం

ఏమిటో చెప్పనాళో

• ఊం వెప్పండి ”

శ

• ఈ జగత్తులోని మూలపదార్హాలన్నీ ఒక సహజమైన (కమి

న! థు ౬ా

పద్ధతిలో ఉన్నాయి ఈ (కమ., దూూలపడార్థాలన్నింటిలో తలో వేలికగా ఉంటూ అన్నింటికంటె సూశ్మ్మాతిసూమ్రుమైన పరమా." వులు కల హైడోజన్‌తో (పారంభ మవుతున్నది. ఈ ఉదార షం నూణు భాకం 1 (అకట ఈ* జూవీతెలో మొన్న మొన్నటివరకు, అన్నిటికంశు ఆఖనుది యులేనియం, ఈ యుేేవిరుమ్‌ పరమాణు వ్సలు అల్నిఓకందు ఎంతో ఒకునైనవి. కిస్సి పరమాాణా భారిం. 2తేషి ( చెండువ:దల ముప్పై ఎ£మిది )- ఇటు ఈ పా డోజన్‌కీ అటు ఆ యుచేనియమ్‌కూ మధ్యగానే మిగ తాలన్ని మూలపదార్థాలు ఏర్పాటు వేయబడి ఉన్నాయిి”'

• క బ్రశ్ర్ర 15

“అంచనా? ఈ మూల పదార్థాలన్ని,అన్నింటీకన్ను ఎంతో చేల కయిన పూ దోజన్‌లో (సారంభ మైన ఈ పిక్క, పోయినకొలది ప

మాలు అం నూ తం మాణుభారం ఎక్కవ అయ్యీ రీతిగా ఒళ (క్రమంలో యుేని యంతో ఆఖగ య్యేట్టు వ ర్పాటు చేయాండి ఉన్నాయన్న మాట, ఈ ప

జక కలో ఉన్న వెేశేషం వమంశ్సే వీ నూలవదాకాన్ని లీసుళొన్నా, ఆవి ఈ పట్టికలో ఉండేస్టానాన్ని బట్టి చాని ఛావ్యా స్వరూపము, చాని నిశ్చలత్వము, ఇతర మూలపదాన్ధాలతో కలిసి యాగికాలనువర్వర చ డానికి దొనికి గల శక్తి ఆ యాగికాలస్వరాప స్వభావాలు వగైరా వివరాలన్నీ నికూవించడానికి ఏలుండడం* ఇంకోగమ్ముత్తు యేమిటం క్క, ఈ విధంగా పరమాగుఖౌరం ప్రొతిపదికగా ఈ మూలపచాన్ధాలన్నింటిని ఓక శఎమంలో శుక్పరచి నప్పుడు ఇవన్నీ యేకలకణబద్ధమైన వర్హాలుగా వాటంతట ఆవే యీక్సడుతాయి. అం కేశ్రాక పరన్నర సంబంధు కలిగిన యీకగుణములు గల కుటుంబాలుగా యేర్పడ తాయి “మూరు చెప్పేది అతా బాగానే ఉంది. నాకు పక్క బున్లి “అనుమాన వస్తోంది, మరి మెండలీఫ్‌ పూర్వం ఎవ్వరికీ ఇలాంటి సహజనియమం ఒక్కటి కలదని తట్టలేదా?”అని (ప్రశ్నించింది సుభదః “తట్టలేదు అని చెప్పడానికి పఏళ్లేగు, శని ఈ మూల పదార్థా లను వాటి పరమాణుఫౌరక మంలో ఒకచాని ఠ6రువాత ఒకటి యీర్పరిస్నే, పతి ఎనిమిదవ తత్వమూ సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉం టుందన్న విషయాన్ని (ప్రథమంలో “న్య్యూలండ్స్‌” అనే ఆంగ్లేయ విజ్ఞాని కనుగొన్నాడు, కాని దీని అర్థ; యేమిటో ఆయనకి పూర్తిగా వోధపడలేదు, ఆశరువాత మన మెండలీఫ్‌ దీని రహస్యాన్ని పూర్తిగా కనుగొన్నాడు. మూలపదారక్తాలలో ఈ విధమైన లతణం వ్యక్నం కావడం కాకతాళీయం శాబస్‌, ఇది ఒక మ ఖ్యమైన ప్రకృతి నియమ మని నిశ్చయించి దీనికే *ఆవర్త నియమమ"”ని ఉరు పెట్టాడు, దీని మోద ఆధారపద్ల మూలపడార్థాల విభాగాన్ని అవర్త సంవిభాగ మంటారు. ఈవిభాగం పికారం మూలపదార్థాలన్ని ఎనిమిది. కుటుం బొాలుగా యేక్పడతాయి,

లం

“వారు వెచ్చేబేమిటో మామూలుగా ఆర్ధం చేసుకోవడానికి చాలా కషంగా ఉంది” అని ఫిర్యాదు చేసింది అవిడ.

తి

“అబ్ళీ కపుం వమిటిగి ఇప్పుడు నేను చెప్పినటు చెయ్యి. నీకు

లి ల్ని అఎతా అరటిపండు ఒలిచిశట్టు అర్థమవుతుంది, విను మొన్న మనం మ్మదాసులో తమిళనాడు కాంైన్‌ ఎగ్జిబిషన్‌ కు వెళ్ళామా 1! అక్కడ సీకు ఎవరెవరు కనబడ్డారు! ఎంతమంది కన బడ్డారు?”

“అక్కడ అన్నిరకాల జన: ఎగ్జిబిషన్‌ చయూడడానికివచ్చారు. వాళ్ళందరూ కనబడ్డారు, చాదావు అకలక్షనుంది అమునా ఉంటారు, ఉంచే వం అన్నది అవిడ,

“కంగారుపడకు మరి, వాళ్ళు ఎలాఉన్నా రు”

“వాళ్లు ఎలా ఉండడ మేమిటి? ఆందులో పొట్టివాళ్ళుఉన్నారు. పొడుగువాళ్ళు ఉన్నార ముసలివాళ్ళుఉన్నారు, పడుచు ౮ళ్ళు ఉన్నారు, ఆడవాళ్ళు ఉన్నారు." విల్ల లున్నారు. నల్లటివాళ్ళున్నారు, వోర్రటివాళ్లున్న్నారు. రంగుకంగులబట్టలు కాకున్న వాళ్లు ఉన్నారు. తెల్ల టిబట్టలు కట్టుకున్న వాళ్లుఉన్నారు, ఆందరూఉన్నా రు'అంది ఆవిడ.

కనే, మొదట్లో చూడగానే ఇది అంతా ఒళ వరుసా, వావీ "లేని జననముద)౨లా కనపడుతుందికదా? ఇంతలో పోలీసులువచ్చి ఎక్కడివారక్కుడ పొడుగు, పొట్టి కమంలో నరనగా నిలబడాలని ఆజ్ఞావించారనుకో. అప్పు డేమవుతుంది? మొదటి గందరగోళం ఆంతా పోయి పైజువారీ వరనలు యీ ర్పడుతాయికదా.

ఆ తరవాశ ఈ వరనలలోడిన్న వారిదుస్తులన్ని ఒక నియమ ప్రకారం వునరావృ త్తే మవ్సతున్నవనుకో. ముందుగా పొట్లివిల్లలు నిలబడ్డా రనుకుందాము. వీ8లో ముదటివాడు ఎరచొ క[౬ తొడు క్కుున్నాడు రెండోవాడు నారింజరంగుచొ క్కా, మూడోవాడు పసువు

! పచ్చచొక్కా, నాలుగోవాడు అకుపచ్చచొక్కా,, అయిదోవాడు నీలం చొక్కా, ఆరోవాడు నీలిమందు రంగుచొళ్కా, యేకోమనివీ ఊదా (వై లెట్‌) రంగుచొక్కా తొడుక్కన్నా డనుకోళల్లాగే మరోవగ్తానికి చెందిన ఎవముకడుగుళూనుః అల్లాగే ఆ తరువాతవర్షంవారు. అల్లానే ఆఖరున అందరికంయె పొడుగైన ఓక్‌ అబ్లుళ్లాలాంటి వాళ్ళు నిల బడ్లారనుకోో

రి

సుభద నాగా త్మీవంగా ఆలోచ్విచింది, ఆయిదు నిముషాలు ఉఊకుకుంది- “అమ్ముయ్య ! నాకు చెప్పినకంతా ఆనుకున్నాను” అంది,

“సశే. ఈ వరసలలో నీకు యేమి కనబడింది ”

“యేం కనబడిందా ? ఈ రంగు చొక్కాలు (పతి యేడుగుశేసి మనువ్యుల!ీ మారుతూ, మళ్ళీ మళ్ళీ అబే రంగుతో (పత్మత మవ్లు తున్నాయి”. అంటూ ఆవిడ ఊహావధంలో ఈ చి తాన్ని ఊహించు కున్నట్లు మాట్లాడింది,

కక్రాగాడంది. ఇప్పుడు ఈ విధంగా సర్వలతశ్షణ లవ్షితమైన (పతి కుటుంబాన్ని ఆందులో రంగల చొళ్క్లాలను - ట్టి ఒక వరసలో

• నో. జన ఆ ఖం) నిలబెట్టా మనుకో- అప్పుడు యేమవుతు ది

కళ అప్పుడా... 422422 645 అఆ.దరికంశకం ము దునుంచున్న వొట్టి వాళ్ళ కుటుంబాలు ఆఖరున వెన కా నుంచున్న పొడు% చాళ్ళకుటుం వాలతోసహా పై జులోను, రంగులోనూ హడా ఒక (శ్రమం య్‌క్పకు తుంది అన్నది సుభద.

“అమ్మయ్య |! ఇాకా చెప్పావు ! నంగ్గా మొడీఫ్‌ చేసింది ఇంతే. వాటి వాటి పరకూణు భాశాలు (పాతిపది' గా మూలపదాగ్థా లను వరసగా ఏర్పాటు చేసినప్పుడు మెండలీఫ్‌ కనునాన్న మహత్తర సత్వం ఇబీ ఇష్పుకు నెలిసిందా )

న!

“ఆప్ట |! ఛాగా తెలిసింది అన్నది అవిడ, ఎంతో విజయ గర్వంతో,

“పతి వదు మూలపదాన్ధాల లక్షణాలు ఈ వరుసలో ఫునరా నృత్తమౌాతున్నాయి. ఇవే స్వరూప స్వభావాలుకల ఇతర మూలపదా ర్థాలు వాటి వెనకాల (ేణులుగ్కా. వర్గాలుగా నిలబకుతున్నాయి. అమనో ఆమూల తగిలి-చిన బొమ్మశేసి మూడు మెగా అర్థమవు నుంది,

ఆ పట్టికలో తేలికగా ఉందే లోవాము లిఇయం, (దీని స వమాణుభారం 7) మహాడోజన్‌ శరువాత "రెండో స్థానం అక్రమిస్తున్న ది, తొమ్మిదో స్థానం సోడియముది. దీని పరమాణుఖారం 2) ఇదికూడా లిధథియంవలె తేలికలోవామేకడా* చుర్చుక్షనది. మండే న్వభావంకలద్‌. ఇతర మూలపదార్థాలల్‌ తక్షణమే కలిసిపోయేదీని. ఈ తొమ్మిదో స్థానంలో ఈ లక్షణాలుగల సోడియం ఉండా +? పదహోరోస్థానం మాడు, ఆందులో మళ్ళీ సరిగ్గా ఇవే లక్షణాలుశల పొటావీయం ఉంది, దీని పరమాణుఖారం 40, ఇలాగే ఒక నికీ తమైన వ్యవధిలో కశర శూర సంఒంధ లోహోటు అన్నీ అబే (కమంలో ఫునరావృత్తి మషవ్పుతూ ఉంటాయి. వటిల్లో రుబీడియం పరమాణుభారం 655 (ఎనభై అయిదు పాయింట్‌" అయిదు) నీజియం పరమాణుభౌరం 188 (నూటముప్యై మూడు,

ఈ విధంగా అతి శేలికలోహాల లతుణాలు వెనంచి శ్రైందకు నచ్చినకొక్షీ క్రమంగా మారుచూడఉాటాయి.. చాలా 'లేలిఃగా ఉండే లోహం లి[య చాలావరకు స్థిరంగాడంటుంది, సిటిలో పడ వేస్తే దీనికి కోపం నస్తుందో వ్‌మో వెంటనే ఖస్బుమని లేస్తుంకి, బజ్‌ జ్‌ *.. మని శబ్దం చేస్తుంది. కాని పొటామీయంలాగ సీజియంలాగ మంచీ పోదు, దీనిదగ్గరచుట్టాలెన మిగతా "రెడులోహాల అంతత్వరగొ, గాలిలో ఉంచినప్పుడు ఈ లిధియ- (తుప్పుప్పుదు. ఈ లిధియంకుకు

న న జ యై శత 1 జాల పట్‌ .. | గ్‌ పు మస న్‌ న స్ట్‌ స లనే న సపప న సలం పంటే న్న ము క | నేత! స? | టే లటు * " నజ ౨9 ప లన్‌ ఇక ల గన్ను న స. “ +మ న టు ఇ? =. 4 క్ష స న గ ళ్‌ బ్లో క్త భి. బల్ల వె నో వ్‌ ఛై నే న ణ్‌ ఛో |! ర్గా ం న్‌ ॥ న త్తు 2జి లం కకలి.. ఇ జెర! యల. అ? స ఇ ళ్‌ వి న = ఈ + త్త! చే | కే న ో న ణ్‌ జ య మ ౯ ౧ ఈ. ఖీ గ్‌ ై వ్‌ వచం, నర అహ వే[ జవ వీ సం థో స్‌ గ ల శ ం డ్డ చై | నుల స జ = య అ ఎ ఇ[ ఆ ప్త తు. వ నం టర: ళ్హా వ క వ స. ణే వ్ల జే / గో - | క్‌ "శక యక యా ర జ్‌ నీ టు న వ అణా వ స్‌ మ 14 1 బై స _ చేల అ$| 92 98|[:, 0 త్త ఇ 2 1 కయ పా హా జ || “క్‌ క 2||. తీ చ 2 ఖి శీ మపక్షే న... య ద స స ౨. ముడి ?. థ్‌ నే ఎం [లత (స ఏంటి ల్‌ [అరక దన. జ. ళ్‌ హే ఠత కం 2జి భక హా 6 | .. స | ర జా సల న య. | గా / ర ౭2() 6కి ఈ వే రి భో ఖే శ, చనం ఇ సు వ న నం ఖ్‌ స శేబక్త ఆ 4 వ్‌ ఆ గ్ర ర వనంయిల్థ (ఆ ఆఫ గ్‌ హలీ? శ లే. త్త లకీ 2 స్తే క... ళా 1] ! / హ్‌ శ క్‌ ప్ర ర స న్‌ ్గ. న్‌ లి శే , (ఇ వల ల హి ఆ సం ఆగ్‌ అ లి 2|| కంస ఎల భవ - ణి వ స్తే న భఖ సా గ్‌ ల రి ఇట్ట ల లగ. వ శ్‌ దం కనా యా య ఖో ఖా యపో ౬ - లే అ ర జతి 1 ల్దేభ ల ఆ శై ( ని 1 ల ననే నం నలక లకు ల 201 భల జ + శ్ర స. న లీ నగ వసే ల్లి 2 న 0 జై న భ్‌ శ స ఇ ఇ ఆం ర్చా పరి డ్ర్‌ 1ళాంం నం = మెందలీఫ్‌ 1570లో ఈ నేన న మర్ధన ఫ్‌ 1520లో తచూరుచేనన ఆవశ సంవ ఛానసూచిక, ఇందులో గ వ వ గ జ్వల వేనేిన నా ది మూట౬€వదచారాల పరుపే మైన పనేన అంకె పరమాణు శమాంకము. అడుగున 'బేసినది పరమా శ థి ల అుఠారాన్ని నూచిం చేసంఖ్య.

జం

ఎక్కువ చుకుకై నది సోడియం, ఈ శేణిలో ఆఖరున వేర్కొవతగ్గది

సీజియం, దీని బరువు చాలా ఎక్కువ ఇతరపచార్థాలల్‌" కలిసినప్పుడు

చాలా త్మీవమైన రాసాయనికమార్చులు వస్తాము, ఒక్క_తుణమైనా

ఈ సీజియాన్ని గాలికి వదలిపెట్టి ఊరుకోకూడదు. వెటనే మంట లు

బయలుదేరుతుంది.

ఈ విఫంగా మూలపదార్థాలన్ని =టిని వర్టాలునా "లేక కుటుం బాలుగా విడదీసి వేశాడు, (పతినక్షంలోను ఆయా మూలపదాస్థాల (పల్యేకలక్షణాలు, అసంవ్యాశంగా ఉండేవాటి యాగిశాల లక్షణాలు, క0మ గా, ఒకపద్ధతిలో వాటి పుమాణుభాం . ఎక్టువల య్యేకొలన్సీ, విశేషంగా మాకళూవ్రంశాయి.

ఇందువల్ల మొడట్లోో ఒకవరుస్కా వావీ వమీా లేకుండా గందర నోళంగా కనబజే ఈమూలపదారాణ (ప్రపంచంలో అక్కున మైనకమ-. అంశర్మ్ఫూత మై ఉన్నట్టు కనుగాపీ= డింది. ఆశేకంగా కనబదే ఈనెవి ధ్యంలో ఒక అపూర్వమైన పకత్యాగ్న కనుగొన లిగివధన్యుడు మె డ లీఫ్‌ ఇది గురితప్పన్హి వూర్పులరుగని అచలమైన ప్రకృతినియమ:, ఈ నియమాసిశకే మె .డలీఫ్‌ “ఆవ ర్తనియమంి. (ఇంగ్లీషులో వీరియా డిక్‌ ల్యాఅని పేరు పెట్తానన్న సంగతిని ఇందాక నే చెప్పానుగడా,

ఈ విధంగా మూలపదాన్థాలను వాటి పపుమాణుభౌర (క్రమం లో వర్చాయి చేయడం చాలా తేలికగానే కనబడుతుంది, కాని నిజా నికి ఆంత తేలికకాదు- ఈ పద్ధతిలో నే ఆనేకనుంది వైజ్ఞునికులు ప్రయ లత్నించారు, కాని ఈ ఆవర్త నియమాన్ని స్పష్టంగా నిర్యచించగల అదృష్టం మెండలీఫ్‌ కే పట్టింది, ఈ ఆవర్హ నియమాన్ని కనుగోవడం తోనే మెండలీ$్‌ తన క్కమికి స్టుస్తి చెప్పి ఊరుళోలేదు. దీనిని రసా

జ్‌ స్‌ జ యనిగక విజ్ఞానం అభివృద్ధిశ్‌ అన్వయించి కమ చేశాడుః ఈ నృష్టీలో మూల పడా గ్ధాలకు గల పరన్సరఠర నంబంధ: ఓ ళ్‌ వమిటో మనశెవ్వరికీ జెలియని. ' సాంకేతికభాసలో. వ్రాయజకి

(౧9) ల? ఉన్నగ, అందువల్లనే దనిని --లుబుకోవడిం విష్టాత్‌క్లిఫ్టమన క్‌ంన సణుస్రగా పరిణమి చింది అందుకనే ఈ “*సా.శేరికఫామి 5౮ స్యాన్ని గెలునుకొని ఈ స_ఒ ధాన్ని బయట పెట్టడానికి మె షలీ? లాంటి మేధావి ఇ తగా మూడును కరిగి. చుకోవలసివచ్చింది.

ఈ అవ్వు నియమాన్ని కనుగొన్న మెండలిఫ్‌కీ ఈ మూల పదార్థాల రవాన్య- వమిటో పూర్తిగా ఆర్థం కాలేదనే చెప్పవచ్చు 9)

“అజేమిటి* పావం ! ఎ దుకు అర్థం కా లేశ ?)* అని జాలిగా పశ్నించి.ది బుభద)),

“విను ఎక్కుకో ఒకచోట నిధి ఉందనుకో, ఆది ఎక్కడ ఉందో, దానిని ఎల్లా శెచ్చుళోవాలో వికరిన్తూ. ఇశగులకు ఎవరికీ ఇెలియని “సా ,శేతి౩ లివి'లో వున్న ఒక ఉత్తంర్కి ఆ సాంేతిళిపిం 'తెంవిడిచేసే మరొక “నోట్సు” "రెండూ కూడా నీకు దొరళాయనుకో, అప్పుకు వం చేస్తావ బుభడ్య్రానో

“ఏ చేన్నానా? వెటనే ఈ “వోటు సాయంతో ఆ స్పా శతలికలిలో ఉన్న ఉత్తర. చదు్చగొని అ నిధి రహస్యాన్ని "తెలుసుకొని వెళ్ళి సోయిగా. = ద్చుకు టాను,”

“ల+గానేడి.ది. ఇ తలో ఈ నా శేతిక లిపి “నోట్సు”లో ఒకదాని గుర్తు ఇంకోదానితో కలిశి పోయి దనుకో, ఇొన్ని అపరా లకి అనలు గుర్తులే కనివి చవనుకో, మన చలుసభాషలోే ఉన్న మ్ననై ఆరు ఆక్షరాలకీ అన్నిగుర్తులూ ఉ డదానికి ఇదులు యే పాలతిళో ముష్ఫృయ్యో గుర్తులు మాత్రమే ఉన్నాయనుకో,

ఆులేకాడు, ఇందులో ముదట్‌ గుష “లకి అయితే ౭ శె గుర్తు అ” కి అని గాని _ వాదోగుప్తు “ఇ అని గాని అలుబుకో

ఏ5్‌3 వడానికి కూడా అవకాశం లేకపోయి ది అనకో, ఆప్పుడు యేమవ్పుతేంది నీపని లొ

“ఏమవుతుంది, నా వెుుశటి ఉత్సాహమ-తా నీళ్ళు శారి పోతుంది, ఉన్న గుర్తులు బేనికేలో నరిగా 'తెలియకపోయిన్నా ఈ ఖాళీ లలో ఏమి ఉన్నాయో తెలియకపోయినా ఈ “నోట్స్‌ ఉంశే నేమి ? డఊొడివేసమి? సాఎశేతికలిపలో మొదట (వాయబక్ష అనలు ఉ తరం వమి పక్క ము. అయినా కెలియకుండా అలాగే ఉడి పోతు డద అన్నది సుభ్ళద నిరుత్సాహ **

జీసరిగ్లా మె.డలీఫ్‌ ఈ ఆవరృనియమాన్ని కనుగొన్నప్పుకు లఅచే అవస్థలోపడ్డాడు, మూల పదార్థాలన్నింటిసి, వాటి పరమాణు భారం (ప్రకారం ఉక వరునలో ఏర్పాటు చేశాడు కాని, ఈ మూల పదాగ్ధాలలో ఫొన్నింటికి తాను ఇచ్చిన పుమాణుభౌరం తప్పుఆచ్న సంగతి ఆతనికి తెలియదు,”

“పాప * అపూర్వకాలంలో ఉపయోగించబడ్డి నాటుపదత్కు వల్ల మోటుపాధనాలవల్ల ఈ అ-కెలు తప్పీనా శతప్పవచ్చు. దాని! మి డలీఫ్‌ తప్పూ వీమున్నది లె డి” ఆంటూ అవిడ రవమ్యన్‌ విశ్ఞానిని 'వెనక్‌ వేఎకు వచి? ది

బి

“ఆ మాటా నిజమే, ఈ ఆంకెలు తప్పుఆని అఆ తరువా3 చాలా కాల వరకు బుజువుకాలేదు,

అప్పుకు మెండలీఫ తయారు చేసిన “అవర్తన విభాగ సూచిక” న్యు మొన్న నే (పొఫెసర్‌ సీల్చుబోర్‌ సవరి-చాడు, ఆ కథ ఆంళా తరువాత మరెప్పుడో చెబుతాలే

ప ఆ మవల్ల ఈ తప్పుకు లత్ష గళ ] ౧౧ నళ క్‌. గాలు అఆధాకంగా ఆయా మూలపడా పా ఆల నాలను తప్పు స్థానాలలో మెండల్సీ ల శ ఓ చ్చేకజం -8గి ది. ఆ దువ ఆయా ౬ ౧౧ ఇ శీ జా సె క్యన ॥ జ్‌ నూల పదాక్తాల సవాజమెన వర్పా న్‌ క్ష లి ర్ల ఇ ఈ: బి జు టుజ్ల భి గ కలి, = యేవేవోకొత్త [ల్‌ బం మూల పదాగలు ఆనవనర-గావచిి? కీ శీ ఆతన . చెక్‌ ఖి షు గ క్యా క జ్‌ నా జ , గ్‌ ఆ సా క చెరడ వల్ల యకలక్షణవ్యానృతములై న టే న్‌ా షే మూల పదార్లాలు ఒకే కఘుటుఒంగా థి పౌొఫెసర్‌ నీల్సుబోర్‌ కలిశిడ డడానికి ఆట- శాలు కలు పుకూ ఉండేవి ఇం చ కాకుండా ఈ అవర్త నా-విభాగ సనూచికలోని ఖాళీల సంగతి మకీ గందరగోళంగా ఉ్తంజేవి ఆనా"”కి 68 మూలపదాక్థాలు కినుగొనఒడిన నంగతి మెడ లీఫ్‌కు గట్టిగా తెలుసు, ఇతర మూలపడార్థాలు ఈ సృష్టిలో ఆ నాటికి ఉన్నవో "లేవో ఈయ-కు అసలు లెలియదు, మాల వరునక్తి ఇ దాకటి *న- 2 జువా” వరు;లో నిలబెటఒడిన దృశ్యాన్ని జ్ఞాప ఓ... యు షా కం చేసుకో, ఏ8లో ఒక పదిమ ది హళశాత్తుశా వరున తవ్పిపోయా రనుకో, ఆప్పుడు వమవుతు ది $” వం (పశ్న డి ఇది" అప్పుడు ఈ ర గులన్నీ వెదిరిపోతాయి, ఎరస్యా కమమూ వమా ఉ డన్ఫి అన్నది సుభ ఇది కూడా ఒక పెద్ద పశ్నేనా? అన్నట్లు. “*కోప్పడకు మక, ఈ తప్పుడు లెక్కలు ఆభధాకంగా ఆమా మూలపదా”లను వనగనలో చేర్చుడంవ్య్ల ఇచే జరిగి.ది అని చెప్పడం

2౧౧ కోసమే నీ చేత ఈ మూట చెప్పి చాను” అని ఆవిడకు నచ్చ చెప్పాను, ఉల్డంత్తక్తీ తనకు తెలిసీన ఆకనైమూకు మూలపదాళ్ళాలను ఈ పట్రైకలో ఇమడ్చకం మెండలీఫ్‌! దుక భమై ఫోయిం3, ఏమి క్రమ శిక్షణ లేని మైలిక్లూగా ఇవి వరలు వీకి శవము ఇష్టంవచ్చిన చోట దూర కళూక్పున్నాయి, మె.కలీ? శీలు తశ పతిభకు ఉపయోగించి వాటిని జుస్ట్రుప్టుకుపి ఈ ఘృకునచ్చి యాభాష్థారంలో కూక్క్చోప్పాా ఏ ఉాక్తి తెళ్నూ లేం అడింలానండే ఈ రాసాయరిక విర్షాశపు అరశ్యా లలో ఒక వయకు ఒక క్రమం వర్చరచాను మొకట చేసిన యేర్పాటు పికారం నాలుగవస్థాన లోఉన్న మూలపడార్థం “జశిగన్‌' కూ ఎనిమిదవ సార లోజేన్న “ఆళల్య్యూమిని ఇ థి యంకూూ [కింద పద్దెనిమివవ స్థారంలోడిన్ని 62) టా3ియం' వచ్చింగి, ఈ లెండిటిమధ్య అరుస్థానాలు ఉన్నందున ఆవర్తం' పూర్మిఠరయి-ది, కన్సక అంతా సరిగానే ఉంనికిచడ సహక కాని మైటావియు లక్ష్షణాలన్నింటి9 చూవ్ల అపి కణ శ్ర్ట్‌ అల్య్యూమిన ౫ కుటుం బౌనికీ కొత్త కాఫు అలి వేలుతుంది. నిజూలికి అం దానిపాళునసనే ఉన్న “శార్చునం) కుటుం ళానికి చె దింది, అంకువ్లు దీనిని ఈ పైనిమివ స్తానంనుంచితొలని చి స్వస్తాన చేర్చడానికి మెండలీఫ్‌ శృయిచాడు న. టర “అప్పుడు మరి ఈ పదెనిమివవ ఎఛానంలో యీ మూలపద్యాం వ శి ్ష పెట్టాడు?అని పిన్ని-చింది సుభద) ఆర క్నితో “పెట్టడానికి అష్పూకు ఎకో మూలపదార్థం యీమూదొరక లేవ, ఆయినా మెండలీఫ్‌ నిరు త్సాహపషలేగు, ఉటుకొ ఇక్కడ ఉండవల నీన మూల వార్థం ఉంకిం మనం కనుఖొని ఉండకపోవచ్చు. గౌని, బోరన్‌ అల్య్యూమిన) కుుఖుబ 'తణాలు కల ఖొత్త మూ-ఎపదార్థం ఇంకొకటి ఇరడ ఉండితీరాలి అను?ని ఆవొటు ఖాళీగా వదలి ఆజ, న గ శి తలోనీ పెట్టాక్కు. మ్యైటానియును ఈ విఫంగా స్వర్థానంలోకి, ముందుకి తో

౧||] సరికి ఆ వరుసన అన్ని మూలపదార్థాలూకూడా ము-దుకు జరగవలసి

“మఠం ఆయిలే ఈ ఖాళ్ళీగళ్ళను మెండలీఫ్‌ అలాగే వదలి పెళ్తు కాడాఫొఆలి అడిగి ది ఆవిడ

“లేదు, లేమ! ఆ ఖాళీ స్థాాలలో తనఊహనో తాను కని "జిన మూఒంపాాకాలను చేర్చాడు. ఫుట్టబో యీ చికకు ముందుగా నీ

లి థి ళ్‌ వేరుపెట్టినట్లు, వైజ్ఞానికులు ముందు ఎప్పుడో కనగొనబో యే ఈమూల పదాకాఆకి మెండదీఫ వేర్తుకూడా వెట్లాడు.”' ర ౧0 లు

“ఆబేమిటి! సామెత చెప్పినట్టు" చేశాజే మా మెండలీఫ్‌! ఏమని వేష్ల పట్టాడుగఅని అడిగింది సుభది కుతూహలంతో,

“వ. వేష పెట్టాడా! ఈ పద్రైనిమిదోస్థానంలో “వశ్రా నోరన్‌ * ఆనే మూలపదార్ధం ఉండాలన్నాడు. వకా బోరన్‌ అంక బోరన్‌ ప్రస్‌ ఒకటి అని ఆర్థం. “ఏకి అంశే మన సంన్కృ్భృతంలో అర్షం ఒకటి 6కజీక్రరా ౧ ఇ

“మ్పెండలీ?కు నంస్కృృ్శంకూడా "తెలుసా?

“తెలుసో. తలియద్కో కాని అకనురూతిం ఈ పదాన్ని వాడాడు అలా! (వళా ఆల్య్యూమిశం,' “వకా సీలికనం' అని కొన్ని కొ శ మూలపదాగలాలక్షి వేర్పప్ట్టాడు. ఈ కొత్త మూలపచాగ్థాల

వాట గ అబాటీ లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయో నదముగ్మూ గెదురూ లేకుండా జోస్యం చెవ్పాకు, గమ్మత్తు ఏమిటం కే, ఈమూలపదాగ్థాలు ఎలాడరంీిశా యో అకడు ఎచ్ని వూ దూడజేదు. కివలం ఊహిిచి ఇలాజ్పుడాలని జాం వ్‌ చెస్పాడు అంతే, వీిన్వరూపం యేమిటో వీటి పకమాణుఖారం య్‌మిర్కో ఏయే మూలపదా*ర్థాలతో ఇవి ఎలా టి యాగికాఎను యేర్చ్సకుప్తాయో కూడా ఈయన ఖచ్చిత .గా చోన్యం చెప్పాడు.

2ైగ్రిల్లీ

“బలే గమ్ముక్తుగాడందే, మెండలీఫ్‌కు ఇంద్రజాలం యేమైనా "తెబసాటి ఆంది అవిడ, తాను * సంగతిని నమ్ములేనంగి,

• ప్రే! మె.డలీఫ్‌ దర అలా-టి దణాలమూ "లేదు, మ హేందిజాలమూ "లేము, ఇలాగ జోస్యం చెప్పాడ శు. అందులో మనం ఆశ్చర్య పడవలసింది వీమోాలేదు, ఎ దుకంశ్ర, ఈ ఖాళీలలో ఉ డవలసిన మూం పదాగౌాలు ఏవో ఆపురూపమైనవి కాదుగా ఆయా కటుంచాసికి చెందిన మూల పచాక్షాలలో ఆవి ఉండవలసిన చోటు ఖాలీగా ఉందికదా. అందుచేత కాస్త ఊహలో ఈ పిపంచంలో ఎవ్వరూ, ఎన్నడూ చూడని ఈ మూల పదాగాల గుట్టుముట్టు లన్నిం టిని గురించి జోన్నం చెప్పడానికీ ఏీలయింది. తాను కనుగొన్న ఈ ““ఆవర్హ నియమం” విశ్వజనీన నత్యమని మెండలీఫ్‌ గట్టిగా విశ్వసిం చాడు, కనుక నే ఈ విధంగా చెప్పడానికి సాహసీంచాడు. ఇతను వట్టి ఊవో?గానంపైై ఆధారపడి గాలిమేడలు కట్టుతున్నాడని నమకాలికులైన రాసాయనిక విజ్ఞానికులు ఆవహేళన చేశారు కూడా,

ఈ సృన్బీలో ఆసలులేని మూలపదార్తాలను ఉన్నట్టుగాఊోహిం చడమే పొరపాటు, ఆ పైన వాటిని ఎవ్వరో ఒకరు కనిపెట్టక తప్పద న్నట్టుగా భావించడం, వాటికి వవో ప్రతే.త్ష లవణాలు ఉన్నాయని బల్లగుద్ది చెప్పడం) ఆందులోను సత్యానిశే తప్ప ఇతరానికి అవక్షాశ మే లేని “విజ్ఞానంతో, ఈ విషయాలన్నింటే$, ముడిపెట్టడం మూస్తే వాళ్డక్షి ఇది అంతా వదో ఇ-ద9జాఅ-లా కనపడి ది, ఇదంతా రసా యన శాన్ర్రం కాదు విజ్ఞలోకం మొద మెంగరలీఫ్‌ పి యోగిస్తున్న, కనికట్టు విద్యో లేక మేమిటో?! అనీ ఏ జీవో నుఖస్వప్నాల' కంటూ, అవి అధారంగా భవిష్యత్తును గురించి జోన్యం చెప్పడం తప్ప మశేమోా కాదనిచెప్సీ సముకాలికులందరూ మెండలీఫ్‌ నివట్లి వెరి వెంగ ళప్పు కింద జమకట్టి వేశారు 1!”

“అంగమాతౌొనిశే మెండలీఫ్‌కి వచ్చిన నష్టం యేమి ఉండ దనే నాధీమూ. *=ర్నలిస్టుని అవుతానని చెప్పినప్పుడు మిమ్ములనుకూడా

263 అందరూ ఆ బాపలులో జమకట్టినవా రే అంతమ్మాతాన మూ పరపతి యీమి పోయింది ? ఆప్పుడు అవహేళన చేసిన వాళ్ళే ఇప్పుడు గట్టి వాడ.టున్నారు, ఇలాంటి నాదర్భాలలో ఇలాగ అపహాస్యం చేసే వాజమ్ముల దరిని నోరు మూయించగలిగి &ి నత్య. ఒక్క శే” ఆన్నది సుభదృ కొంచెం తీవి-గా, కొంచెంకొంటగా,

“ర్టాను,. ఆమాటా నిజమే, ఈ విధంగా కొంత కాలం గడిచి పోయింది, మెండలీఫ్‌ తయారు చేసిన “*ఆవర్త సంవిభాగ సూచిక” లోనీ ఖాళీ (పబేశాలు కొన్ని ఇప్పటికీ కనిప్ప్టబడని కొర్వమూలపదా నాలకోసం పి ల్యేకిపఒడే వున్నాయి, అనలు దీన్నిగురి.చి ఆరోజున్లో ఎవ్వరూ అంత తీవింగా పట్టి దుకోనేలేదు, అన్నిటికంశు ఆధ్వాన్న మైన నంగతి యేమ-శు, చాలామంది దీన్ని గురించే మకిచిపోయిారు ౫

“అయితే అఆ తువాత అయిోాా ఎచ్వరూ. ఇంసలే ఖాఛ్టీలఎబు పూ "చడానికి పయత్నీ చ నేలేడా?” ఆని ప్రశ్నించింది ఆవడ,

““సెన్సుకధ"”లో అలాగని చెప్పడానికి ఎప్పుడూ. వీలులేదు రండు మూకు నంవత్సరాలు గడిచే నరికి ఒక ఫంచి విజ్ఞాని గాభ్గియమ్‌ అనే లోహోన్ని కనిపెళాడు.

లు

ఆవార్త వినగా నే “ఇది నేను అవర్తసంవిఫఖొగనూచిలో ఖాళ్ళీ వదలి పెట్టిన “ఏశా-అల్య్యూమినియం”” తప్పు మశేమా కాదిని మెండ లీఫ్‌ పికటించాడుం”

“ఆశే' వమిటే విచితి.! అఆ డరూ ఆవహేళనచేనిన మెండెలిఖ శోన్యం అప్పుడే బుజువ్రకువస్తోందీ!” అన్నది అశ ఏర విభాంతమైన నాభద్శ

=హ్యార్షన్షక్షూ

=లి అ

“సంళదా? ! మూలపదార్థాల ఉలికిని గురించి మొడలీ, చెన్పిర జోన్యం ఆతని జీవితికాలంలోనే ఎలా బుజువుఆయి దో, ఆ కథంతా చెబుతౌనిను

అది 187/5 సువత్సెరం* ఆవేళ సప్పెంటర్‌ ౨౦ వ తేదీ, ఆరో జన పారిస్‌లో (ఫెంచివిజ్ఞాన వరిషత్చు సమావేశం జరుగు కోంది, ఇంతలో ఈ పరిమక్తు సభ్యుడైన వార్‌ట్ట్‌ అనే ప :డితుకులేవి నింఒడి “లెకాక్‌ డి ఛాయ్‌ వాాదన్‌ అనే శిషస్టస్లై పేరుప్పె వీలిచాం అుతకు మూడువారాల[కతం ఈ పరిషత్తు కాళ్యదర్శి వేకవచ్చిన ఒక ఉ త్ర రాన్నితీసి పైకి అందరికీ వినిపించే బిస్టరగా చదవమని ఆజ్ఞా పీంచాడు, అప్పుకు అతడు ఆ ఉత్తరాన్ని చదివాడు”

“అందులో వమ్వుది ఆని ఆడిగింది నుభద) తిన కుతూహలాన్ని ఆఫుకో లేక,

“అనలు ఈ ఉత్తరం లెకాక$ [వాసించే, అ దులో ఆయన ఇలావాకెడుః “మొన్నరాత్రి అంశే 1675వ సంవత్సరం ఆశష్టూ7వ 'తేవ్రని తెల్లవారకట్ల మూడు, నాలుగు గంటలమధ్య యశద గంధ కిద (ఇంగ్లీషులో. "జింక్‌ సల్‌ ఫెడ్‌అ టారు) ముడిఖనిజ లో లలో నుంచి నేను ఒక కొత్త మూలపదార్ధాన్ని కినుఖాన్నాను ఆ ము! లోవాం పిరనీస్‌ లోని 'ఫ్ఫెరీ పిట్టీ గనిలోనిది ఈ మూలపడార్థం,.'

(4) క

'అశీ, కొత్తి మూలఎద్యామా: వీటిన గతి వినబడి వాలా కాల మది, సామట్టాకు నేను బున్ఫన్‌, కెర్చాఫ్‌లఎరువాత మ వ్వరూ కొత్మెమూలఎదార్థాలను కన గొన్న) విన నేలేదు, ఇంశకీ ఈ లెశాక ఎలా. కనిషె) థో ము దు-ంప్ప డి ఆడ తృిరంన గతి అక్కడే! ఆప' అని ఆకిగి ది ఆవిద, ఉత్తర ముందుకు చదవకుండా లక్కజే బ్రీక వేసింది 0

“న శే. అఆసంగి తే చెబుతాలే, ఈ లెకాక్‌ చిరకాలునుచి నాసాయనిక పడార్థాలను. “స్ప )మితో. పరిశీలించవంలో ఎక్కువ (పావీశ్యాన్ని, నేర్పరితనా'న్న న పాదించాడు, ఈయన త జేశధ్యా సంతో “స్ప క్ట్రాస్కోవ్‌””ో రకరకాల పదార్థాలను విశ్లేషించి పరీక్ష చేస్తూ ఉండగా ఒకనాడు “స్పెక్టుమీళో ఆంతకుపూశ్వు యు ఎప్పుడూ కనపడసి వొ తృగీత ఒకటి కనపడింది, ఇదిఊూదా (వై లట్‌) రంగులో ఉంది..,లా

“ఆంటే మరొక కొత్త మూలపదొగ్థం ఉనికి ఈ క్ట్రమ్‌లో మనకు కనపడుతు _ *చ్నునూట కదా !” అన్నది ఆవిడ

“జొను అకోజు ర్యాత్ర్‌ అంశ ఆగస్టు ఎ7వ తే రాత్రి ఈ నూతన మూలపదార సారాన్ని కలిగిఉన్న ఈ (దావణం ఇతసి దగ్గర ఒక పద్చి పదిహీమ్‌. చుక్కలను మించిలేము, అుదువేత దీని సంగతిని గురించి నవాగ్వి గా పొశోధన చెయ్యడానికి అవకాశం లే పోయింది, అ దుచేత దాని లకుణాలేమిళళో పూర్షగా తెలియకుడ్తా వె-టనే తోను కనుగొన్న ఈ* కొత్తి మూల పద్యాన్ని గురింది చ్రపంచాశికీ ఇతడు వెడి చేయ దలచుకో అదు”

“మరి ఒక వే* ఇ తకంకే ముందే ఎవరైనా దీని రవాస్యాన్ని కనునొన్నా చేని అర్నది సుభద౦ి గందేషాలోం

916

“అల్రాంటి భయమే లెకాక్‌ కీ వచ్చింది. ఇంలౌ క్టఎడి లే త కొత్త మూలపదార్థం ఉనికిని పథమంగా కనుగొల్న మ్యాతి తనకు దక్కకుండా. పోతుం'జేమోనని భయపడ్డాడు, ఏమో' తన లా ఇంకొకరు కూడా దీనిని కనుగొని ఉండడం నూగు విధాలనంభవ.. ఆ శారణం చేశ వెంటనే హడావడిగా , ఇంచి వైష్ఞనిక పరిమత్తుకు వాడు తొను ఒక కొత్త మూలపవా్ధాన్ని కనుగొన్నానన్న సంగ తిని పొందుపరచి “వర్ట్స్‌” క నీలు వేసిన ఒక లేఖ (వాశాదు ఆ ఉత్త రమే ఇఎదాక నేను చదువబోయి ది ఇందులోనే ఈ కొత్త లోహ కనుగొనబడిన స గతి [ష్మపథమంగా పాందుపరచ బడి: డి

ఈ కొత్త మూలపదాళ్గొనికి ఈయన “గాల్లియం” ఆనే వేరు పోగాడు,

లు

“వ, విజశేవు + వీని కూడా లాటిన్‌ భాషళో నార్థకమైన అం వమైనా ఉందా వమిటి *” అని సాధారణంగా సైన్నులో పేస్టు పళ్లు నం్యపదాయాన్ని ఊోహించుకుంటూ అడీగింది ఆవిడ,

“అ-బేం లేదు, ఈయన 'బేశం (ఫాన్సు ఈయనకు దేశభై అధికం* (ఫాన్సును లాటిన్‌ భామలో “గాల్లి తూ” ఆశేవారు. అందు

ల్‌ు

చేత తన ేశభకి సూచకం" ఈ కొత్వ మూలపదార్హాంకి “గాల్లి యల ఆనే పేరుపెట్టాడు (౧)

“చ్చాగుంది ! ఆ తరు "త ఏం చేశాడు చెప్ప డి!” అన్నది,

ఆ లేఖలో ఈ ఇొత్తి మూ- పదార్థాన్ని గురించి తాను పరి శోధనలు శేన్తుళ్నానన్సి మరి కొంతకాలం వోయినతరువాత మిగ తౌ వివరా+ న్నిటిని (ప్రకటించగలనని వాశాడు”ో

“ల్బుర్రి వం వివరాలు ఇెప్పాడు ” అని అడీగింది సుభ,

261

“విశేష మేరూచెప్పలేదు, ఇప్పటివరకు తాను వేసిన పిథోధ నల ఎలితంగా ఈ ఉఓగాల్లి యం” అల్య్యూమినియానికీ వాలా గగ్గర చుట్టంలా కనఒడుతూంది అన్నాడు,

ళు

ఎక్కడో వేయిమైళ్ళకు పైగా దూరంలోవున్న పారిస్‌లో జరిగిన వైజ్ఞానిక పరిమగ్డు సమా వేశాలవార్త సనియింట్‌ కీటర్స్‌బర్ష్‌కు చేరగా న్సేఆక్కడ మెండలీఫ్‌ ఆశ్చర్య విభాంచుడై పోయాక నిజానికి వీరనీస్‌గనులలోను-చి ఈ _ఫెంచి విగ్ణాని కనుగొన్న మూలపదార్థం అనలు కొత్తది కానేకాదు

6ఉఏ దుచేతా ? మెండలీఫ్‌ దీని అయిదు సంవత్సరాల్మక్రీతమే కనుగొన్నా =. ఇది *వకా “*లూస్రిమినంో తషు మరొకటికా నేకాదు? ఆవర్తసావిభాగ సూచికలో వక్తా అలూ్య్యూమినం చోటులో దీని లత ణాలు అన్నీ సరిగా సరిపోయాయి, మె-డలీఫ్‌ జోన్యం చెప్పిన రోజు లలో గీని ఉనికి శేవలలం ఊహా మాతగా నేవున్నా, దీని9ి ఎవ్వరో ఒకగు 'స్పెట్రాస్కోప్‌తో కనుగొనక “త ప్పదనికూడా ఆయన నూచించాడు.”"

పూర్వంరోజులలోఅయి తే ఇగ ఆంతావట్టిగారడీ అనుకునేవారు, తాను ఆయిదునంవక్సరాల్రి తం చెప్పినజోస్యం ఇప్పుడు ఇలాఫలించడం మూచి మెండలీఫ్‌ బొహగ్టినందభరితుడై పోయాడు. ఆలోచించాడు, చాగా ఆలోచించాడు, వెటనే పారిసలోని _ఫెంచి వ్వెస్లని పరి పర్తువారికి ఒక లేఖవాశాడుోో

“సమవిగిఅన్నది ఆవిడ అన క్రిత,

“చైప్పవస్తున్నది అజేగా! &ఓినబోతూ రుచిఐడుగు తా చేమిటి 1 సుభదా9. ఇంతకీ పమివా్రాశాడో విను, 'లెశాక్‌ కనిపెట్టినగాల్లియం,

ఏం నేను జోస్యం చెప్పున (దషమాఅల్య్యూమినగ. తప్పు మరొకటి. కాదు దీని పరమాఆుభారం 63 (ఆరనైఎగిమిది)ి ఆ చాఫప్రలలో ఉంటూది దీని "స్పెసిఫిక్‌ గ్రావిశి 5 9 (అయిదు పాయింీు శొమ్మిగ్సొమారు తగి, పరినోధనలుచేసి ఇది నిజమో కాదో దయచేసి ధృివపర చండి” ఇంత!?కో (ఫి చి వైజ్ఞురక పరిషక్తు నివే-కలపట్ట వార్తల పట్ల ప్రపుచ లో అన్నిదేశాల నెజ్ఞునికులు ఎంగో ఆసకివిప్రగర్మి చే వారు, ఇప్పుడు ఒక విచిత్రమైన ఎరిఫ్థితి వర్చడింది* ఒక విజ్ఞాని సె బుంట్‌ ఫీర్స్‌* ల్న్‌లో తక గదిలోకూర్శొని ఫలానా యూలపదార్థం వలానివిఫంగా ఉండాలని జోస్యం చెప్పాడుః ఇంకొకవిజ్ఞాని పారిప్‌లోని తన ేబజేీటరీోో కూర్చుని (పయోగాల మోద ప్రయోగాలు అనేకంచేసి చివరకు ఎక్క ళో. సుదూర(వాాతీం లో ఉన్న తన సహాచరునిజోస్యం అశ్షశాలొలిజమనీ ?9జువుచే శాడు? అందుకని ఇదంళు అంగరిక్‌ ఓ త ఆక కలిగిం, ఏమైనా ఈ గాల్లియం 'న్పెనీఫిక్‌ (గ్రావిటీ'ని గురి చి వివాదం బయలుడేఎంది అకా కు, కొన్నిగోజులు పోయినతరువాత ఈహొ గ మూలపదార్థం. విశేషాగా అంకు ఒక గాంయి లో పద యాసోవంచతు లభ్యమైంది. అప్పుకు ఆయన అనేక (పమోగాలుబేసి దీని న్పెసి.క్‌ గాంవిటిఎంతో విర్ధారణచేశాడు. ఇ 17 (నాలుసు పాయిటు వపు ఆని ఆయన లెక్కకట్టాకు ఈ వా రృవినగా నే నెయంబ్‌ స్పీట్రక్సృబర్లు (లెనిన్‌ గాడ్‌) లో కూర్చుని “దది శుద్ధణప్పు” ఆలి బల్లన చెప్పాడు మె-డలీఫ్‌,” “వురి ఏది సరియైనది అంటాడు మా మెండ లీక్స్‌? అన్నది ఆవి”, “విర్సు దీం “స్పెసిఫిక్‌ (గావిగి) 5,9 (ఆయిదు పాయి లు తొమ్మిది. బహుశా పీకు దొరికిన నమూనా అ.తా నరికే భమ్మె*ది, స్వచ్చుష్తునది కాళపోవచ్చు అన్నాడు మె డలీఫ్‌,

జగం

లెకాక్‌ ఈసారి మరి కొంచె సెకముక్క.. తీసుకొని మళ్ళీ ఎరినోధన చేశాడు,

ఈసార్ర “మ. ఛ్యూర్‌ మెండలీఫ్‌ చెప్పించే రైటు నా లెక్కే తప్పు, “గాల్సియ." 'స్పెనిఫీక్‌ విట్‌ “క, 9 ( అయిదు సాయి +? తొమ్మిది ౫ అవి లెకాక్‌ నిర్భయంగా ఒప్పుకున్నాడు.”

టఛ్చన్‌ | నిష్పక్షపాతంగా వెలి చి, నిరవాకాక లో నిజ ఒప్పుకోవడమె విసష్ణానాభివృంకి పధాన లత్షణ౧ అని పెద్దలు వైప్పుగా విన్నాను లెశ్రాక్‌. చేసినపని నాకు నచ్చింది “అని మిచ్చుకున్నది ఆవిడ

“బు డలీఫ్‌ ₹ఒవచించిన ఆవర్షనియమం సకిమైన బే నని ఇందు వల్ల బుజువు అయింది, ఇడి మెండలీ[కు లభించిన ప్రథమ ఘనవిజ య, ఆ వెనువె టనే ఆగక నిదర్శనాలు లభి చాయి, నెల్సన్‌, ఎవ అనే “ఈ ఇద్దరూ స్కా-డినేవియా దేశస్థులు. వారివరూ కలిసి ఆనేక ప్రయోగాలు చే “గాడొవినైట్‌* ఆలి అతి అషప్టహూపంగా నొరిశే ఒక ఖనిజ లోను-చి మరొక కొత్త మూలవదార్లౌన్న కను గొన్నారు, వారు దీనికి “స్క్లాండియం'. అని కేకు పెట్టారు, ఈ కేక క;డ్తానికి కారణం వారి దేశభ ౭ సనకు టాను.

వీగింహా కలిఫి ఈ కొశ్వ మూలపదాగ- లతుణాలేమిటో

ల! స్సు

తఖ్యంగా తెబునుకోవడానికి వొయత్నించారు, గీని లక్షణాలన్నిటినీ పరిశీలించగా. = కలీక్ట్‌ శయారుచేసిన ఆవర్న సంవిభాగ సూచికలో ఖారీగా ఉ మ పదెనిమి*వ సానానిశి చెందినగన్న అ స్త్‌ బయట ల థి ఎడ్తింద్రిి"

“ఆంపే ఇదీ -- అచేముటీ-_. 'ఎకాబోరన్‌' అని మ డలీవ్‌ "వెప్పాదము 8 అేనా*__అన్నది ఆవిడ సాలోచనాా, *వెదురుగుండా జ న్న మెండలిఫ్‌ ఆవర్య సివిభాగ సూచికను మూనస్తూః

270

“శ్రాను. ఏటి కశీమిటిగాని, ఆన్నింటికన్న అ(గగణ్యమైన ఘన విజయం మెండలీఫ్‌కు 1885 వింక్లర్‌ అనే ఒక జర్గున్‌ రాసాయనిక విజ్ఞాని మరొక కొ త్త మూలపదార్థాన్ని కనుగొన్నప్పుడు లభించింది '

“ఈ మహానుభావుడు ఏమి కనునొన్నాడు* అని సవినయంగా (వశ్నించి-ది సుభద)

“హి బైల్‌ పూరెస్ట్‌ గనిలో దొరికే రజకం ముడిఖనిజంనుంచి ఈయన ఈ కొ త్త మూలపదాగ్భాన్ని కనుగొన్నాడు, యీ కొత్త మూలపదార్థానికి యాయన “జళ్మేసియ ' అన్న పేరువెట్టాకు, ఈ జక్మే నియం, మెండలీఫ్‌ తయారుచేసిన ఆవర్శ సంవిఖాగ సూచికలో ఖాళీగా వదలిపెట్టిన ఇరవై తొమ్మిదో గదిలో కూర్చోడానికి సిద్ధమైంది. అంశకే తాత్యాాలికంగా *ఏశా.-సిలిక నం చోటును ఆక్రమించుకున్న దన్న మాట,

“అప్పుడు వమైంది! అని అడిగింది అవిడ, సహజిమెన అస కో

అవ్వుడా' ఈ$కొత మూలపదారక్థాల లక్ష ణాలు---మెండనీఫ జోస్వం చెప్పినపీ వింక్షర్‌ కనుగొన్న వీ__అతరాలా సరిపోవడ తో,

ళా మెండలీఫ్‌ కనుగొన్న ఆవర్త నియమం ఎంతటి మహా_త్తరసణగ్య'మో లో ఖానికి వెల్లడిఅయింది

సుభడాా! ఒక్క నంగతి నువ్వు ఆోచించుకో, 1870లో కార్చున్‌ '(కోమియం' కుటుంబానికి చెందిన ఒకసరిళొత్త మూలపదా' ర్ధం ఒకటి ముందుముందు ఆవిష్టరింపబడడం తధ్యంఅని మె..డలీఫ్‌ జోస్యం చెప్పాడు -౪ది ముదుకు బూడిదవర్శ ౦లో ఉంటుందనికూడా చెవ్పాడు ఆ తకువాత పదిహేను నంవత్పరాలకు “ఫై బర్గ్‌” (జగ్రిసీలోద్రికు శమి పంలోకల ఒక గనిలో వింక్లర్‌, కార్చన్‌ --కోఏమియం కుటుంబలత్ష ణాలు అనేకం కల ఒక కొత్త బూలపడార్ధాన్ని కనుగొన్నాడు ళోవాంవలె నిగనిగా "మెకుస్తు ముదుుు బూడిదరంగులో ఉంది ఇది

శతి పై శై ఠి సీ గీ ళ్‌? ల చై న మ్‌ న్లి టి విస బై స్ట్‌ స 'అో। 4 స! న | చ పష నిట్ట ₹ ,] / గ నపర (న చ్‌ వ ప్రాన్‌ ఇతే శీ న - బరి "ఫైకి నిల్లై వి ళం నిపైన గ శ్‌ాణు: వ గ ఇ . సో ఎ బ్‌లీ లకి ౮|ి క్ష న షై 1 స్రీ $ కీ: ఐజీ ళ్‌ లకీ షరి (గ వ ణ్‌ సే చా నఖ ం ల న్‌” క్తి వ్‌ / ి వ ఖ్‌ ల్లి న్స్‌ ఇ9ద్లె న య గ స ం శ శే! ఏ. న 'శెచ ఉం చెళ టీ ర |. న్‌ ఎ సోకి స్ప న చ స్య స్ద న్‌ గ్‌ క సై ణన మార పనీ టల జిగ్‌ నే | డ్డి న కై వరేర వా! తం లర సల చ ఖై [గ ణి స వై స్ట్‌ స్ట ఇ నట! పైకి వే ం ( ం సః ఖం పైళిన! ర్ట స సై స్టాన్‌ గ్షా వృంబ్దై కవచ? స వో 6 క్‌ శ్‌| సై ను ర్త ళ్‌ కరి గెని | క్త 9 న్న . గి జిని టీ శ్చ ని 09! న్‌్‌ చె వ బ్లో షం శ? చ న వక టై న్‌ నో స్ట ం విట్టన జ ్ట్‌ క్‌ కేప్‌ న్నా వ మనే ర్తి రొ గ్‌ బన్‌ నే షన్‌ ] వి +చ్లేకలన్‌లి నా సిగ ప మి ఆశేశిర్ష ని న ్డి శ 965 స్షుఖ కోసల గే న్‌ేన ల్‌ గె వ క. ఇనవవి ౫ ర శి భి; శి ( న చ్యైషషు్ని గ శ షం 6 న్‌ నీ శభ సనన న న్‌ నా న; ఇ నీ న్లనే పైనో రాక రం నని జి ళా వ ర్ట షె*, ప్లై నల ం ఖా ౧ 6 చె చి ని ై ౮ ఇ | €్చ షక " న్న వానా న [సా

జటీ

“దీవి పరమాణంఫోొరం 72 (డ్వైె రెండు) ఉండి తీరాలి ఆని మండరీఫ పిశట్సిచాము

“సీని హామాణుభారం 72, 73 (జ్వల రె.డు పాయింటు ఏకు మూడు)ఐని వ్‌ంక్ష్య ఆ ధృవపరిచాడు,

పీని * స్పెనీఫిక్‌ (గ్రావిటీ గ్‌ స్ట్‌ (అయ్యిన పాముంటు అయిదు) అన్ని మెండలీఫ్‌ శా స్యంచెప్పాడు,

“నిజమే, దీని స్పెసీఫిక (గావికీ $ 47 అయిదు పాముం నాలుగు వీడ్యుఅని వింక్ష ర్‌ ధృషవిచాడు

యి చలీ.*ఈ కొత్త మూలపడార్థఎ ఆక్నిదము .."

“ఆక్సి“ము అుకే వమిటండీ[”అంది ఆవిడ

“ఆడా ఆక్సిజన్‌తో ఒక మూలపదార్థ క్‌లిసినప్పుుు ఏర్పడే సూ*గక అన్నమాట,

గిగా రౌయిక్‌ ఈ గట్టగాఉంటుంది ఒకఎట్లాన, కరుగిన, కణ ణ మండే కొలిమిలో గంటలతికబడీ పాఠ వసినా కరగదు, ఈ ఆ క్సిడం స్పెసిఫిక్‌ ,గావిటీ 17 (నాలుగు పాయి.టువశ్పుఅని మెంఎలీఫ్‌ ప్కకటించాడు;

“ఆమాట అక్షరాలా నిజ అని వీంక్షర్‌ ధృవవరిచాడ,

ఉం

మెండల్లీ చెప్పాడు ఈ కొత్త మూలసదార్థం జిరిన్‌' లో కలిశినప్పూడు ఏర్చజే యాగికం 'స్పెసిఖక్‌ (్రావిటి 19 (ఒకటి పా యిటు తొమ్మిద్సి ఆ6ంటుందని,

“ఆవుకు నిజమే, అది 1,588 (“టి పాయి-టు ఎశిమిదిఎఎమి% వడుఅని వి.క్సర్‌ “యంచేశొడ, అం ఇ ఆనే విషమతూా

॥ ఏ (2

దాంతో మెండలీఫ్‌ ప్రవచించిన లొవర్తనియమం _పాముఖ్యాన్ని మూలపదార్షాల సహజ అన రృస్వభావాన్ని అందరూ ఆంగీకరించారు, మనకంటిక్షి మమూలుగా కనప డేపదార్ధాలు ఒకదానికొకటి సంబంధం "లేకుండా ఉండ లేదని, వాటికిగల సంబంధం యాదృచ్చికంకాదని-.-వా టన్నింటికి అత్‌ సన్నిహిత సంబ్వథంకలదన్సి మనకు నర్వ తా కనపచే వైవిధ్యంలో వ$త్యంశలదని ఆందరికీ స్పష్టమైంది

ఆంతవరి దొకా ఈ సృష్టిలో మూలపదార్థాలు అన్ని _టిని కను గొన్నారో లేదో వై జ్హూనికులకు తెలియదు, అలాగే మనం ఎన్నడూ ఉఊహించజాలని నూశన లతణాలతో కొత్త మూలపచదార్థాలు (పకృతి గర్భంలో ఆనావిష్కృకంశా పడిఉన్నా యమేమోాహాడా వారికి తెలియ డానిఫి అవకాశం లేమ,

శాని ఇప్పుడో ! మెండలీఫ్‌ కృమిషలితంగా ఈ విశ్వం స్వరూ పం వమిటో స్పష్టంగా తెలుసుకొన డానికి అవశాశం కలిగింది, అతి నిగూఢమైన సృష్టి రహాన్యం ఒక్కటి కరతలామలక మైంది.

ఈ రోజుల్లో మనకు జేల నాలుగు చెరుగులూ అవగతమే. పమూలవ లంక ఉందో వీ సము[గము ఎంతదూరం వ్యాపంచిందో, ఏ భూభాగంలో ఎక్కడ వయీ పర్యితులు ఉంటాయో భౌగోళిక శాన్ర్ర వేళ్తలకు సుపరిచితం, భూనోళఇాశ్ర్రం (జ్యూగఫ్‌ ) చదివితే మనకు ఈ సంగతి అవగతమవుతుంది, ఇది ెలిసినవారికి ఈ ప్రిప: చంలో తౌము వమూల ఉన్నదీ ముంకుగానే తెలుసుకుని నిర్భయంగా ఉండవచ్చు అలాగే కటి వై జ్ఞానికులకు కూడా మెండలీఫ్‌ పుణ్యమా అంటూ తాము కనిమైగలిగ, కనిపెట్టటోరీ-ది వ మూల పడా క్‌మో దాసి తణాలు వమిటో మ్రుదుగా నే కెలుసుకోవడానికి ఆవ శాసనం కలుగుతోంది.

చెన్న రాజధాని పటం దూడ నృ్చేన మనం అది దగ్గర సు కని మన ఊళ్ళో పర్వతాల కోనం. చూడం, అలాశే “కెలగా గా

: లోని నల్ల మల ఫొాడలలో మాగాణి భూములకోస. చూడం, ఎందుచేత 1”

“ఎందుకం కు అవి అక్కడ లేవని మనకు 'జెలుసుకదుడీ 1” ఆన్నది సుభద్య

“ఎల్రాగ్‌ మిండలీఫ్‌ ఆవర్తనంభావిగ సూచికను. చెతులో పట్టుకున్న నేటి రాసాయనిక విజ్ఞానులు పొటాషీయానిక్సి. సోడియా నికి మధ్య మరస ఒంధి లోహాలకొసం వెదకరు అలానే స్కాండీ యం కుటానియం, కుటుఐబ-లో వాటిమధ్య ఉండడగిన కొత్తృమూల పదార్థంకోసు వెదకరు, ఎ.దుకంళ్స్కు అటృదానికి అవకానం లేదు కనుక, ఆలా ఉ.డడం ఆవర్త నియమానికి వ్యతిలేకం,

ఈ అవర్న నంవిభాగ నూచికను పరిశీలిచి, ఈ జగక్తులో ఎన్ని మూలపదాళ్ధాలు ఉన్నాయో విజ్ఞానులు స్పష్టంగా అంచవా వేయ గలిగారు, ఇకా ఎన్ని మూలపదార్ధాలు తమ సంటబడకుండా తప్పి" చుకున్నాయో, అపరూపమైన ఖనిజూలలో, ఈ విఇాల (ప్రపంచంలో వదో ఒక మూల ఎలా దాగిఉన్నా యో, వారికి ఇప్పుడు పూర్తిగా “జెలుసు, ఈ ఆవ ర్హ సంవిభాగ సూచికలోని ఖాలీ గదులన్నీ (కమ (శమంగా నిండిపోతున్నాయి. ఎందుకం శు ఈ “దొంగలు. ఎక్కడ చాగుకున్నారో, వారిని పప్టుకోవడం ఎలానో ముంటబే చెలుసుగా

ఇదినో ఇకంాడఉన్న ఈ బెమ్మమూాడు. ఇందులో 85; 87 గళ్లు మొన్న మొన్నటివరకు ఖాలీగా ఉంజేవి. ఈమధ్యనే వాటిని నిపడానికి (ప్రయత్నం జరిగింది, ఈ బొమ్ములో ఉన్ని ఆవర్త సంవిఖౌగ సూచికలో తొల్నై కండు గదులుమా(త మే నిండిఉన్నాయి.. ఇటీవల న. "ంఖ్రైమూడగు తొంఖ్రైనాలుగు గదులలోకికూడా కొత్త మూలపదొ జాలు వచ్చాయి, ఇందులో ఒకటి నెప్త్యూనియ:, మకొకటి ఒ్టూటో కయ...

క! “బళ! మెండళీఫ్‌ నైజ్తానికలోకానికి ఎంతమేలు చేకాడండి అని (ప్రశంసించింది ఆవిడ ]

“*ఆప్పువేనా ఈ మెప్పు, ఇంతటితో వమి అయింది! ఇంకా గమ్ముత్తుతయిన విషయాలు ముందు ఉన్నాయి.”

“ఆయి తే అవికూడా నావు చెప్పండి” అన్నది సుభద,

• ఇంవకలో సూర్యవా తావరణంలో “కీలీయాి అన్న వాయువును కనునొన్నా రన్న సంగతి వెప్పాను జ్ఞాపకం ఉందా?%*

ళ్‌ఆ్రప్ల |)

“ల్పప్పుడు మెండలీఫ్‌ తయాగుచేసిన ఆవ్నర్హ సావిభాగ నూచి కలో దానివీ ఒక గది చిక్కిందిలి

“ఆంశే సూర్యవాతావరణ.,లోఉన్న దీనిని చూడకుండా నే మండవలీఫ్‌ తనదోరణిలో తొను చాని లత్షణాలనుగురించి జోస్యం ఇవప్పాడా "7 ఆవిడ (పన్నించి-ది,

“అబ్బే! అదే-లేదు. సూర్యసంబంధ మైన ఈ కొత్త మూల పదార్థం అశ్రు పుండలీఫ్‌కి మొదటినుంచీ నమ (శకం లేదు, బహుతొ మనకు బలిసిన మూలపచార్థా లే. ఇనుమో 'తీకవోతే అక్సిజనో సూర్యకా. తి స్పెక్ట్రునులో. మనకు అపరిచిశమైన ఈ పసుపుపచ్చని గీతను కల్పిస్తున్నదవి ఇతడు భావిస్తూఉండేవాడు, ఒహుశా అపూ రర్పంగా.. నిప్పుఎ (కకగతూఉందే సూర్యు వాతావరణం ఒత్తి డిక్రీ ఉష్లోగోతకా ఈ మూలపడార్ధాలే మనభూమిమోద ఉన్నప్పుడు కలిగి ఉన్న లవణాలకంకు సకళొత్త లతీణాలను కలిగి ఉండవచ్చునని మెండలీఫ్‌ తలపోఖాడు. అందుచేతనే భూమిమూద ఉన్నప్పటికన్నా కొ _త్తరంగులు క నపడవచ్చునని కూడా ఈకకున నమూాధానంచెప్పాడు

370

కాని ఈ *హీలియం' రహస్యంపమిటో మరికొంత కాలానిశే, మెండలీఫ్‌ (బతికిక్రండగానే-బయట పడిపోయింది. అది మెన్సు చరి త్రిలో ఆమోఘమెనరోజు ఈ ఒక్కవిషమయంలోమూత్ప్ఫ) తాను ఓడిపోయానే అని మెండలీఫ్‌ ఎంతో మధనపడిలో యేవాడు. వమెతే నేమి? ఆవర్త నియమమూ, అవ ర్వ సంవిభాగ సూచికమాత)ం వైజ్ణ నిక పుపంచంలో మెండలీఫ్‌ సాధించిన సఘనవిజయాలని చెప్పవచ్చు.

ఈవిధంగా అఆవర్హనిత ము అక్షరాలా నిజమని బుజువు కావ డంతో మొడలీఫకు దిగంత విశాంతమైన కీ ర్తివచ్చింపి. చేశ జేశాల లోని విశ్వవిద్యాలయాలు ఆయనకు అనేక గౌరవ బీకదాలు నమ గించి శారవించాలి. ఆనేకబేశాల వైజ్ఞానిక పరిషత్తులు ఇతనిని గారవనభ్యుడుగా ఎన్నుకొని, తమ్ముతాము గౌరవించుకున్నాయిః

లండన్‌ కువచ్చి “ఫారడే? ఉపన్యానం ఇవ్వవలసిందని ఆంగ్ల వైజ్ఞు నిశలోకం ఆహ్వానించింది, ఈ ఉపన్యాసం ఇవ్వడానికి అవ్యోనింప బడడమంశ్సే అది చెజ్ఞూ నికలోకంలో అపూర్వగారవం, ఇట్టిగారవం సామాన్యులకు దుర్తభ ౫ మైగా వీరు మ్చెడలిఫ్‌కు “డేవి బంగారు పతకంఇచ్చి సన్మానించారుః

ఆవ ర్ధనియమాన్ని వైజ్ఞానికలోకానికి (ప్రసాదించిన మేధావిని ఈ పుపుచంలోని నాగరిక జేశాలన్నీ గౌరవించాయి. ఈయన్ని ఆందలమెక్కీంచకంలో చేశ బేఛాలవాకు పోటీపడ్డారు, కాని.

“ఇంతలోకి ఏమి వచ్చింద డీ? ఎక్కడాచెల్లని ఆ 'కాసీఇక్క డిక్‌ నచ్చిపడిదీఃి సీమివి శేషం'అన్నది. అంతవరకూ. నేను చెప్పుకు పోతున్నదంఠౌ త బేకధ్యానుతలో వింటున్న సుభద౦ ఒక్కసారి ఉలికి పడి,

“...కాని స్వదేశంలోమాత39ం నిరంకుశపాలనలో ఈ మేధావికి తగిన గౌరవం జంగ లేదు. రావలసిన మెప్పూ, రాణింధు రాకపోతే

277 మూసి, సామెత చెప్పినను జారుుచ్చకనర్మి ఆనుచరులు ఈ కుహోపండి తుణి అవమానించారు, హింసించఛాకుి

+పాపం! "బేశజేశాల మన్ననలందిన ఈమనీషికి మాతృ దేశంలో పరాభవమా? చిత హింసా? అభివ్యదిక్సి నాగరికతకు. విజ్ఞానానికి ఆట

ల్సి

పట్టని, భూతలస్వర్గమని మిరు ఎప్పుడూ పొగడుతూట్పిడే రష్యాలో నే నా ఇది జరిగింది? నమ్మలేను ఆంది సుభది జాలిగా, ఆశ్చరసంగా,

“కౌన్సు ఆ జేశంలోనే, అయితే ఈ స-ఘటన జరిగింది వి ప్ల వానికి పూర్వం ఉంజే జారురోజుల్లో, సమస్తసుఖాలకు నెలవని. నేను మెచ్చుకునేది నేటి రస్యాని. ఇంతకీ విను అప్పుడు మెండలీఫ్‌! వమి జరిగిందో,

రష్యన్‌ విజ్ఞున పరిమత్తుకు సభ్యుడుగా . ఎన్నళ్‌*ఒడడంకోసం మెండలీఫ్‌ పేరు ప్రతిపాదింపబడింది, కాని చాన్ని తిరస్కరించి వేశారు,

“పాపం ! ఆయితే పదవీ వ్యామోహపరులై న దసుల్చాజీలు ఆందిరూ ఆందులో సభ్యులుగా ఉండిశండాలి. ఇక్కడిమన సంఘా లనుచూ స్తే మంచివా ఘ్ళ సమస్థులు వెనక ఉండిపోవడం, వాజిమ్శులు పదవులలో! రావడం జరుగుతోం-,అంగుకని, నిజమేనా నానం బేహూ౦!* అని సాలోచనగా చూచింది ఆవిడ నాశేసి

“ఆహ ! నువ్వు ఎప్పుడూ అత్షరలక్షులు విలువచేసే నిజం చెబు తూడ టావు, సరిగ్గా అందుకనే ఈ మహః విద్దా శి ఆ పరిషత్తులో స్క వేశం లేక డా పోయింది

అంతటిశో అతని బాధలు శిప్పలేదు విశ్వ" ద్యాః యః పరి స్ట్‌తులు చాలా హీనంగా ఉన్నాయి. శాస చక్కఒర చనలసిందని ఒళ విద్యార్థికరఫున దాఖలు చేయబడ్డ వినతిప_తాన్ని పుభుత్నా కి ఆంకజేయగానికి 'సావాసించినందుకు' మొడలీఫ్‌ని జారు మంతులలో

న! ఒకెన డిలిరాఫ్‌, విశ్వవిద్యాలయ నుంచి “మిడప్ట్టి గంటి వేశాడు, గ్ర జాలరి గ ఆందువ్సు ఏళ్ళ తరబడి ఈవిక్ష నికి చిన్న (వయోగం చెయ్యడానికి ఒక బుల్లి లేబశేబకీలయినా లేకపోయింది “పాపం” అని జూలిపడింది సుభ్యద అమె కళ్ళల్లోకి నీళ్ళు తిరుగుతున్నాయి, " “ఆయినా మెండలీఫ్‌ ఎప్పుడూ లేబేటరీలో న్యూటనూ వాళ్ళశిమళ్లే తలుపులు బిగించుకు కూర్చో లేమ. ఆయన అశలంక మైన న. "జేశభకృడు, దేశ జేశయస్సుకోసమే తన శక్తి సామర్థ్యాలన్ని. టిని పూర్తిగా వినియోగించాడు, ఏవైనా 'జీశాఖివృద్ధికోసం ఆయన చేసిన (పతిపాదనలన్నీ పూర్తిగా తిరస్కరింపబడ్డా ము. ఆరోజులలో శాకసన్‌లో పెటోలు తవ్వడం కొశ్తశా (ప్రారం భమైంది. రసాయన ఇాస్రుదృహ్ట్యా ఈ "పెట్రోలు అమూల్యమైనది కనుక దోనిని ఎంతో జ్యాగత్తగా వాడాలని మెండలీఫ్‌ జెల్తిన నోరు "ప్వుకొని వాదించాడు, నీళ్ళు కాచుకు నే చాయిలర్లు వెచ్చటెట్టడానిక్‌ పెటోలు తగలబెట్టడం అవివేకం అనీ, మంరినీళ్ళు మరగ బెట్టుకోన డానికి నవందరూపాయిలనోట్లు తగలబె బ్రైవన్తేనని. చెప్పాడు, శీవలం ఛా శ్రీయ మైన పద్ధతిలో ప్కెటోలు తయారుచేయండని ఎంతో బికి వనూలాడు* కాని ఇనని యొర అతా అకణ్యకోదనముయింది విజ్ఞాన పూరితములై న ఇతని నలహాలకు వినేవాడే లేకపోయాడు, మ్నుదు ముందు వీవి సమస్యలు వస్తాయో ఆలోచించకుడానే ఈ గనుల యజమారలు పెట్రోలునుకేవలలం అశాగరికం ౯ తగలబెట్టి వేసేవారు, రష్యాకు (బపళ్ణుండ మైన రసాయనిక పరిశమ కావాలని మెండ లీఫ సోదావారణంగా రుజువు చెచ్యూలనుకున్నాకు.. అం సిద్ధమై ఫోయిందిలో

279

“అంట్‌ అషుటీకి రహ్యా లో ఇలాంట రనాయన పరిశ్రమలు తేవా ఫి అంది సుభద,

“శ్లేవ్ర, 1917 అక్టోబరు విస్తనంవరకూ రష్యాలో "రొడుమూడు నాంటులకంకె ఎక్కువ లేవు, అవైనొ నాటువి. మోటువి.

మవ ఈ వోతావరణ. ఎంతవరకుజి:దో, ఆపైన వము-దో సూత్ష్ముంగా శగాల్షివాలని మెండలీఫ్‌ కలలుకన్నాడు, వైమానికుని అవసరం శేకుండానే ఒక చిన్న బెలూన్‌ ని గాలిలోకీ ఎగర వే ఇమ, ఆర్క-టికస ముద౦)ం, ఉత్తర నము్ముడాలలో మాన్గాలన్నింటివి బాగా గాలించాలని మంచుకొండలను విండిచేసే ప్రాజేష్టలు కట్టాలని పట్ట"

యూకల్‌ పర్వతాలలోని గనులలో కొ. తకశాలం పిశ్రోధనలు 'చేలవతరువాత్స మెండలీఫ్‌ భూగగ్భంలోనుంచి బొగ్గువాయువును పంపించాలని (పతిపాదించాడు, సనిలోఉండగా నే బొగ్గును ఎలాగా మ-డించవచ్చునో అతడు సూచించాడు ఇ-దువల్ల లక్షలా జనులు భూగర్భంలో కూరొర్చొని తవ్వ నవసరంలేకుండా. బొగ్షగనితో. బొ్లు నంతనీ వాయువుగా మార్చివేసే ఉపాయా' సూచించాడు,

కాని ఇతని సలవోలు ఒక్కటీ ఆంగీకరించ:డలేము, ఎవ్వరూ వాటని బలపరచేవారు లేకపోయారు, ఎలాగో అలాగ రోజు గడీపీ వెయ్యడం, డబ్బు మూటకస్బకోవడం ఇంతే జారుకాలపు ఉద్యో గుల ప్రధానలక్షుణం, ఏ్‌జ్ఞానా భివృధై అన్నా, "దేశ శేయస్సు అన్నా పట్టించుకునేవాడు ఒక్కఎమా. లేకపోయాడు”

“ఇంతకీ వమైందో ఇెప్పండిఅని క బేక్‌) వేసీది నాధోరణి సుభది,. “ర్డ్వల్రక్తీ పెప్పవచ్చేది వమంశ్వే, మెంకలీఫ్‌ మరణించిన తరు వారనే ర్యూలో నవజీవనం 'పారంభమైంది. పంచవర్ష ప్రణాళికలను అఆమలుజరప బూనుకోనడంద్వారా రషప్యూ మెండలీఫ్‌ కన్న కలలను నార్ధకంచేసింది.

“వమినా మూ మెండలీఫ్‌ ధన్యజీవి అన్ని నుభది,

షయ

అవగా

నా. పీలెయంనంగతి తరువాత చెబుతానన్నారు. ఇప్పుదు చెప్పండిగోఅని (బతిమాలింది సుభద్ర).

“ఆయితే వీను, మొదట్లో ఖగోళ ళా స్ర్రణ్ఞులు ఈ హీలియం ఉ కిని కనుగాొన్ననంగతి నీకు జ్గాపకం ఉందనుకుంటాన, అఆ తరువాత భాతిక ఇాన్ర్రవేత్రలు దీనికగుంంచి పరిశోధనలు చేశారు. ఆతరువాత రాసాయనిక సొయఖలుః అందరికం శ ఆఖకున భూగర్భ శాస్ర్రైష్టలు దీని ఒండారంకాస్తా బయట పెస్టేశారు.

“ఇంతమందిక్తీ లాౌంగకుండా ఇది ఇన్ని తిప్పలు పెట్టిందీ ? ఇదెంత గక్టువోమరి!' అన్నది ఆవిడ,

“అచేమా కాదుకాసీ, అనేకమంది వై జ్ఞానిపల కృమీఫలితంగా ఈ “హీలియంికు నంబంధించిన ఆ నేకరహస్యాలు వెల్ల డిలియ్యాయి* ఈ తీరు అంతా ఓక మనోబజమెన గాథ, విను,

భా

1880లో రాశీ అని ఒక ఆంగ్లవిజ్ఞాని ఉండేవాడు, ఈయన ఫొతికళా, 'ప్రుంలో పెద్ద పుడితుకు, ఈయన ఆకోజులలో వాయువుల లవణాలను తెలునుకోవడంకోనం అనేకమైన పరిశోధనలు చేస్తూ ఉండే వాడు. వీవో కొన్ని కారణాలచేత, ఒక్క "లీటరు" గాలి ఎంళ బరువు వుంటుందో ఈ రాలే ఖచ్చితంగా నిర్ణ యించవలసివచ్చింది. దీన్నే సాంద్రత (ఇంన్మ షుల్లో డెన్సిటీఆంటాకుం

(3) లంక “ఆయితే *లీటు' అం ఏమిటి! సౌాంద)త అం'టే ఏమిటి” *ఫీటరుఅం శే (ద్రవపదాన్దాల కొలతకు యూరోవుఖండంలో

ఉపయోగించే ఒక మాను, మనబేశంలో పాలని శేర్లలెక్కటలోన్సు

మద్యాసులో పడులలెక్క-ను కొలిచేటట్టు మామూలుగా మన ఆరు

"శేర్లుప ట్ట గ్యాలము అంశ, 8.789 (మూడు పాయింటు వడు, ఎనిమిది,

తొమ్మిది లీటరులబు అన్నమాట,

ఇంక సాంద్రత ఆపే ఒక నిర్మీతమైన పరివూణంగల పదార్థం, ఎంత బరువు ఉంటు గో లెలి పీలెక్కం

66 బ్ర శ్చ ?

“ఆకునా? 10 క్యూబిక్‌. 'సెంటీమాటర్ల పరిమాణంగల వెండి, 105 గాాముల బకువు ఉందనుకో-౮ఆు క్షే, ఒళ క్యూబిక్‌ "సెంటీ మిాటరు పరిమాణ.గల వె-డిబరువు ఎంతఉుటు.దో చెప్పుకోగలవా సుభడా??

“ఆ! ఈ నూటలియివు గ్రాములను ఆ పది క్యూబిక్‌ "సెంటీ మాటర్ల చేత భాగిస్తే ఆవచ్చిందే ఈ ఒఓక్క_చాని బరువ్లు- ఆశు వెండి బరువు సాంద)శ 10.5 (వది పాయింటు అయిదు) గొములు అన్న మాటా”

“వష్టూడు సాంద్రత కట్టడమం శు మొత్తం పదార్థం బమవ్రును చాని పరిమాణంపెట్టి భాగించడమన్నమాట. ఆపుడు వచ్చే ఆంకెనే దీని సొంద్శితఅంటారు, ఇంతకీ సాంద్రత్వంఅం శు పడార్థపు ఆణువు* చిక్కదన మన్నమాాట, ెలినిందా?”

“ఆహా! మోరు ఇంతకష్టపడ్డ తరువాతకూడా తెలియకపో వా! ఇప్పండి, అప్పుకు రాలే వంచేశాడుోఅన్నది అవిడ

లాం

“& రాలే మొదట్లో అన్నివాయువులకన్న ఎంతో శేలికగా ఉండే “ హైడోజనొను తూచాడు, ఆతరువాత ఆక్సిజక్‌ను, తీసు కున్నాడు. ఆతరువాత నై టోజన్‌ (న(త్రజన్రిమోద పరిశోధనలు [పా రంభించాడ . తనకాలంనాటివరకు భౌతిక శాస్ర) వేత్తలు ఎవ్వరూ కెనుగొననంతటి ఖచ్చితంగా ఏటిలెక్క లు కట్టదలచుకున్నాడు, తాను తూచబో రే. వాయువ్చ్రపకిమాణంలోనుంచి ఒక్క చిన్ని బుడగఆొయినా తప్పించుకొని ఒయటికిపోకుండా మంచి కట్టుదిట్టాలు చేశాడు. ఆంతే కాదు, తాను తూచదలచుకున్న వాయువు స్వచ్చంగా కల్టుషకహి తుగా ఉండేటట్టు ఎంతో జాగ్రత్త తీసుకునేవాడు,

అయిే పరిశుభ మైన “వ టోజన్‌)ను గాలినుంచి సంపాదించ డంళేలికళాదు. స్కీ లీ, అఆెవాయిజర్‌ల నాటినుంచి మనం పీల్చుకొనే గాలిలో నాలుగువంతులు ఈ “న టోజన్‌'ఉందని, ఓకవంతు (సాణ వాయవు (ఆక్సిజన్‌ ) కలదని వైజ్ఞానిక లందంకీ తెలుసు)

“వాళ్ళ కేనేమిటి? నాక్కూడా తెలుసు ఆనంగతి!' అని మేల మాడింది ఆవిడ,

“సశే, గాలిలోనుంచి ఈ “౩ టోజన్‌'ను తయాకుచేయాంంకు ఎలాగో అలాగ అక్సిజన్‌ ను, ఆ తకువాత గాలిలో ఎల్లప్పుడు మిగిలి ఉండే కొంచెం బొగ్టువులుసుగాలిని, ;నీటి ఆవికిని బయటకు పంవివే స్తే మనకు పరిశుభమైన *నై(టోజన్‌' లభ్యమవుతుందని కూడా మనకు అఎదరికీ 'ఇెలును.”

“అలాంటప్పుడు వైజ్ఞానికులకు తెలవడంలో ఆశ్చర్య మేమున్నది అప్పుకు రాలే వంచేశాడు?'అని (పశ్నించింది ఆవిడ కుతూవాలంతో,

“విను, ఈ వీధంగా రాలే, 'నైటోఫడన్‌” ను తయారుచేయప. బోసు మున గాలిని కళరశాల రసానొన (దవ్యాలడ్వారా వకగట్తాకు.

2 ఇందులో ఒకడాని లోడ్చాటునబ్ల బొగ్గుఫులునుగాలి కాస్తా అంకస్టాన మైపోయి:ది.. ఇంకోదాని సహాయంల్‌ో పాొణవాయువునంతా లాగే వాడు, మరొక జానిలళోనుంచి పంపించడంవల్ల మిగిలివున్న కొంచె నీటి అవికీ మబుమాయమైపోయింది, *

“ఇందుకోసం రాలే ఏమేమి రాసాయనిక పదార్థాలను వాడానో నాకు వెప్పండి ?” ఆని ఆడి-ది అవిడ

“అప్పుడా 1! రాలే గంధకికాన్లు-న్ని ఉపయోగించాడు, ఇందు వల్లి గాలిలో ఉన్న నీటిఆవిరి న:తనీ ఇది వీల్చేసుకుంది. చొనితో ఛాటు మరి ఆనేక పడాక్థాలనుకూడా ఉే్వూగించాడు. అందువఖ్ల నే గాలిలో సచా పక్యక్షమై ఉండే ఆక్సిడెన్‌, బొద్దువులునుగాలి, తేమ అన్నీ అవగికి-చిపోయి పరివ్యభ్రమైన “నైట్రోజన్‌” మిగిలింది*

ఆ * వ్యటోజన్‌*ను కాలే అప్పుకు భదింగా రూచాడు,

సొభారణంగా వైజ్ఞానిక పి యోగాలు వేయడంచ్వారా సక్ళలి తాలు సాధి-చదలచుకున్న వాకు ఎప్పుడూ వేసీన [ప్రయోగమే మళ్ళీ మళ్ళీ చేస్తూ తాను చేసిన పొరపాట్లను నరిదిద్దుకొని సత్యనిరూపణ ఇయ్యడానీ వెళ య్యడని సీకు వేలే పప్పని క్క_ర లేడ నుకుంటానుం”

**అక్ర్యరలేదు కాని రాలే ఎ-త జాగ) తృకలవాడై నా, గాలిని వడబొయ్యిడా నికి ఈయన ఉపయోగించిన రాసాయనిక పదా గ్రాలలో వీదో ఒక? న్మకమంగా పని చెయ్యకపోవచ్చుకడా ! "లేక వాతే వదోవిధఇంగా కొ-క “అన్నపడార్థం” అందులో మిగిలిపోవచ్చు. లేకహో తే రిబ్బురుగొట్టంలో మన కంటికీ కనబడని సూక్ష్మ రంధ్రాలు ఉండి కొ-త “వాయువు బయటకి పోవచ్చు, లేకపోతే బయటి “ముకకీగాలొ లోపలికి రావచ్చు ననుకోండి. అప్పుడు రాలే వమిచేశ్సే వాడు ఇలాంటి వపమాడాలు రాకుండా చెయ్యడంకోనం వంచేశాడో

ల,

ఇప్పండి*ొ అని (పశ్నిందింది అవిష “ నృుమూాస్తారును విద్యార్థిని న్‌ ల ఉ4 లు థి ఆడిగేధోరణిలో,

“ఇలాంటి పమాదాఆ కారణంగా తౌను చేసే పియోగాల వల సత్ఫలితాలు 'రాకసోవచ్చునని ఈ విజ్ఞాని శ-కీంచకపో జేదు, అందు చేత గాలిలోనుంచి. కాకుండా ఇతర తాకూడా 6వై ట్రోజన్‌ ను తయారుచేసి లెక్కలు లేల్చిదూచాడ, అప్పుకు ఈ లెక్కలు ఒకదా నితో మరొకటి పోల్చిదూచాడు. ఈ శె-డింటికీ. వమో. తేడా. లేక పోతే తాను చేసిన ప్రయోగం సరిమైన జేశని నిర్ధరించుకునేవాడు, ఈ రెండింటి సాందుత ఒక్క-శు “యిలేే తశకు దొరికిన *నై ,టోజన్‌” పంళుద్ధమైన బేనని స్పష్టమవుతుంది, తన (ప్రయోగం నకిమమేనని నిరూపణ అవుతుంది”)

“క్రాగానేడింది రాలే ఫవక్సొ పండితుకుగదా, ఈయనకి ఇత రతా “నై టోజక్‌' తయారుచేయడం ఎలా వెలిసింది?” అని అడ్డు ప్రశ్న "వేశింది ఆవిడ,"

“నువ్వు పాకశాస్ర్రంలో చెయ్యితిరిగిన విదువీవికడా 1! నీకు హైన్సులో ఈ ప్రశ్నలు అడగడాలికి ఈ తెలివి కేటలు ఎలావచ్చాయో ముందు చెప్తుదూద్లాంగ”

లు

“మిలాంటివాళ్ళు ఎవళ్చొక్ళ్‌ ఫుణ్యాత్నులు చెప్పారు. తెలుసు కున్నానుఅన్న ది ఆవిడ

“అలాగే ఈ రాలేకి రాసాయనిక శాస్త విజ్ఞానియినమిత్రుడు ఒకడు ఉన్నాడు, ఈయనవేకు నర్‌ ఓలియం రామ్సే, +

ఇంన్టీషులో అమ్మోనియా 75 ఆనఒడే చానినుచి “వ్నైటో జన్‌ను తయాకు వేయడం ఎలాగో చెక్సీ అప్పుడు (ప్రయోగంచేని

లైగన్ష

మూడ నుని సలబోయిచ్చాడు, ఇది చాలా గుంచిపద్లతి అనే నమ్ముకం తోచడంచేత రాలే వెంటనే ఆ పద్దతిలో పిఇెకాగం చేసిచూచాడు. “అమో్ళైనియా నుంచి వైటో)జన్‌ ను తయారుచేకి, విధ్యుక్తై 0గా డానిని పరికుభ్విం చేసి, ఆ తపవాత చూచాడు"

అప్పుడు ఈ రెండు లెక్క లను దగ్గర పెట్టుకొని నరిగాఉన్నా యో, లేనో చూచాడు, కాని ఈ ్వడుఫలి తాలకి లేడా కనడ్‌-%,

'ఎంత కేడాఉుదిశిఅని ఆవిడ అదుర్లొగా అడిగింది

“అబ్బే! ఆ ఫ్రే "లేడా ఉంచావమిటిి గాలిలోనుంచి తయారు చేసిన నై టటోజన్‌ ఒక్క లీటరు పరిమాణం గలకాని బకువు 12572 (ఒకటి పాయింటు నెలకు అయిదు వీక్కు "రిండ్సు గాంములు బరువు ఉంది. ఆమోగ్రనియానుంచి తయారుచేసిన నై (టోబన్‌ అంతే పరి మాణంగలది 12560 (ఒళటి పాయింటు లెండుు అబిదు అరు, సున్నా) గ్రాములు బరున్దుది, అంశు దాదాపు ఒక గాములో "వెశాగ్యావంతు తేడా వచ్చిందన్నమాట.

చాంతో తానుచేసిన (ప్రయోగంలో ఎక్కడో తప్పు ఉండీ లీశాలని అనుకున్నాడు రాలే, తీశా చూస్తే ఈ "ండింటికీ మిధ్యకల "తేడా పమంశ పెద్దదికాదు, ఇంతావే స్తే (గాములో వెయో్యోవంతు ఉంది ఆయినా విజ్షాక దృష్టితో మూచినప్పుడు ఆ 'భేడా కూడా తేడాయీ కదా, అందుచేత *ఎక్ష గాడో ఒకచోట తప్పుఉిండితీ౮ లి అను కున్నాడు. వెంటనే ఈ ప్రయోగం చెయ్యడానికి తాను ఉపయో గించిన సాధన సామినంలేని జాగత్తగా పరీశ్షి "చాకు

అంతా జా్యగత్తగా మళ్ళీ సిద్ధంచేశాడు. ఈ సారి నో జన్‌ *ను మళ్ళీ పరిశుభంగా తయారు చేయడానికీ పూనుకున్నాడు ఒక సారి గాలినుంచి తయారుచేశాడు ఇ-కోసాం ఆన్నూనియా

£ం6

నుంచి తరయారుచేచాడ్కు చాలా జాగ గా ఈ విధంగా ₹0మరకా లుగా తయా ఎచేసిన “నైటో జన్‌" ను శు భంచేశాడు “అండింటినీ తూచి చూచాడు. ఈ సారి కూడా మళ్ళీ [గాములో వెయ్యోవంతు బకువు జేడావచ్చింది,

దీని సంగ తేమిటో తెలుసుకుందామని మళ్ళీ చాలా జాగ తృగా ప్రయోగంచేశాడు. ఈ సారీ అవే ఫ . తాలు వచ్చాయి అడే కేడా వచ్చింది.

“వ్రమిటో, ఈ శాస్త శేడాకి మవాముుచుకు పోయిందేమిటి 1 మాట్లాడక ఊరుకుంటే ఏమి ?” అని విసుగుగా మాట్లాడింది ఆవిద

“*ఆన్నం శ్వాన్త చిమిడిత్సే ఈ పూటకు వదో సరిపెట్టుకుపోదా మని అనుకుంటూ, మళ్ళీ వండడాని॥ి బద్ధకించడం. నీకు పరివాటి కాని, వెజ్ధానిపలకు శాదు, అందులోనూ శాలిశి ఎంత చిన్నదై్య, తప్పు ఆంపే సుఠతరామూ క్టదు,

ఈ విఢంగా ఈ శెండింటికీ శేడారావడంతో ఆతడు మనస్సులో మహా చికాకుపడ్డాడు- ఎన్ని సార్లు చేసినా అదేతప్పు మళ్ళీ మళ్ళీ రావ డం ఏమిటో తెటుసుకోవడం కోనం ఎంకో మధశపడ్డాడుః 44 నైటో జన్‌” తో అనేక పరినోధ+లు అలాగే చేశాడు, “ఫిజిక్సో లో ఇంతే కంఠే. ఎక్కువ ఆకక్షి జనకమెైన క్షిష్టసమస్వలు అనేకం ఉగ్నాయి, శాని రాశే వాటి స గతిని వేటిని పట్రంచుకోలేమ. అస్తమానం ఈ వై ,టోవక్‌ సంగతినే ఆలోచించాడు, ఆ "చించి, ఆలోంంచ్చి అను కోకుండానే తన ఇష్టారకి వ్యతి కేకంగా నే ఈయన రనాయనిక శాస్త్ర వేత్త ఆయి కూర్చు ష్వడు!

ఒక రోజున రాలే పాయో "లు చేసి చేసి విసుగెత్తి పోయి వమి తోచక అక్కడ పడిక్న “నేచర్‌”. పత్తికను తిరగ వేస్తూ కూర్చువాషడు, ఈ నేచర్‌ పతిక ఇంర్ధండులో పుచుఎంపఎడే సుప

సిద్ధమైన వైజ్ఞానిక సంచికలలో ఒకటి, నేటికీ “నేచర ” పత్రికలో తమ వ్యాసం ప్రచుగిపబడడం పివపంచంలో వైజ్ఞానికు లందరూ. ఒకభున గౌరవంగా భావిస్తారు

పోనీ! మనం ఈ సమస్యను గురించి నేచర్‌. పతిికకు. ఒక ఉత్తరం వాస్తే. ..? అనుకున్నాడు.”

“ఎందుకూ ౯ అని అడీగింది ఆవిశ,

““ఎవరి3ైనా ఏమైనా సంబేహాలు వస్నే వాటిని పత్రికలలో ప)కటించవచ్చు. తెలిసిన వారు ఎవనైనా జవాబువాాని సం'బేహ- తీరుస్తారు, అందుక నే నున పత్ర)శలన్నింటిలో * పంపాదక లేఖలు ” ఆశే శీర క ఒకటి తప్పకుండా ఉంటూ ఉంటుంది, నీకు మన ఇంట్లో ఉన్న కార్ప్సొశేవన్‌ పంఫుళలో నీరు సరిశా రావడం లేదనుళో, (పక్క వ ్లీ ఆందరి ఇగ్ల్ల్లోనూ సరిగా రావడం లేదనుకో. అలా శాకవోళే, ఆ సీరు ఏదో వాసన వేన్తుందనుకో, ఆ న.గతిని నువ్వు ఒక లేటగా ప్రతిపతికకు వ్రాయవచ్చు" అ సంపాదకిలు దానిని చూచ్చి (ప్రచు రించ్చి నువ్వు ఆ లేఖలో 'పిర్కొన్న ఇబ్బంది నవ్యమైన జే ఆయిశ్సే అందుకు సంఒంధించిన అఫెికారుు గృనశ్‌ దానిని త్రీసుకవస్తూ ఉంటారు". ఇప్పుడు పెలిస్పి జా? సంబదక లేఖలు ఎ యడం ఎందుకో ”)

ఆయీ

“వెంట నే అక్కడికక్కడే ఈ “నేచర్‌” పత్రికా సంపాదకులకు ఒక లేఖ వ్రాశాడు, అ లేఖలో “నైట్రోజన్‌” తో ఎన్నిసార్లు (పయోగంచేసినా తనకు తప్పుడుఫలితాలే వస్తున్నాయని వెప్పి, తన తప్పు ఎక్కుడుందోచూపమని రాసాయనిక ఇాన్ర్రష్థలందరిని సవాలు చేశాడు, ఉత్తరం పోస్టుచేఫి ఏ" ౨వాబువస్తు-దోఅని కాచుకుని కూర్చున్నాడు?

జం

“జహుజా రసాయన శాహజ్షలు ఈయన న. జేహాన్ని తీర్చా రనుకుంటాను'అన్నడి సుభది,

*శ్లాననే చెప్పవచ్చు, “నేచర్‌” పతి?కలో ఈయన వాొసిన లేఖకి జవాబులు ఒక్‌ టొక 1 రావడం మొదలు పెట్టాయి.

ఇందులో ఓక ఉత్తరు రామ్చేదగ్గరనుంచి వచ్చింది. రనా యన శాప జ్ఞలందరూ భాతికళాస్త్రాచార్యుడై న శాళేశి ఎన్నో మంచి సలహాలేచెప్పారు. కాని ఒక్కటీ ఉపయో గం లీక పోయింది,

ఈ "డు ప్రయోగాలమధ్య వస్తున్న లేడా అల్లాగే ఉండి పోయింది. ఇంకో విశేషంవమంశ్సే (పయోగంచేనే పద్ధతిలో కొంచం హార్చుచే_స్తే ఈ లేడ" ఇ.కా పెరిగిపోయేది.

ఎంతకీ లొంగని ఈ గుర్రంఎక్కి= రాలే డాదాపు నెండుసంవత్స శాలు స్వారీచేశాడు.. ఇంచుమించు. ఈ సమస్యని పరిష్కు గించడానిఃి ఆతను ఆవలంబెంచని పద్దతి లేదంళు నమ్ము,

ఆఖకుకి ఉండి ఉండ్కి గాలిళలోనుంచి తయారుచేసిన “పై టటో జన్‌*లో నుంచి, “అమ్మోనియా! లోనుంచి తయారుచేసిన వై టో జన్‌లో నుంచి “ఎలెక్టి రిక్‌ కరంటును పంవించాకు ఈ నై (టోజన్‌ను గట్టిగా మూతవేనిన ఒక నీసాలో పూర్తిగా ఎనిమిది మాసాలు బంఛి. చిడుఛాడు. కాని విద్యుచ్భ కిని (పవహింపచేయడంద్యారా కాని, ఇుతకాలు నిలవ ఉంచడంవల్లకాని ఏమి మూార్పురాలేదు బకువులో "తేడా యధాతధంగా అలానే ఉండిపోయింది,

ఇంక ఇది లాభం లేదనుకుని రాలీ ఇతర విధాల “వెటో జన్‌'ను తీయారు చెయ్యడానికి పూనుకున్నాడు నవ్వుపుట్టిచే గాలి ఒకటుంది. డానిలోనుుచి తయారుచేశాడు, గె (టోజన్‌ ఆక్షైై క్త నుంచి తయాపచేశాడు, ఈ అన్నిసాష్టకూడా కొత్తగా తయారుచేసిన నైళటటోజక బరువు, అమ్మోనియాలోనుంచి తయారకుచేసీన *న్నైటో

(3) పాం ఎనో బరువులో సంపోయింది, కాన్సి గాలిలోనుంచి తయానై.ది మాత్రు ఎక్కువ 7 చూగుతోంద్ని

ఆ తరవాత రాలే గాలిలోనుంచే “వైటోజన్‌ొను రకరశ్రాలుఇా తయారు చేయడం పా్రిర-భించాడు,. ఇదివరలో. గాలిని 'వేకివేడిగా ఉండే రాగి ర౭నులోను=చి పఃపీంచాడు. ఈ లోవాం ముండురూడేిడే వొలది గాలిలో ఉ-చే పొొణవాయువుఆ్సి తా ఖర్సుఅయిఫోయేది, పరిసద్ధమైన నై టోన్‌ లభ్యమ యేది. ఈపారి లోహాన్ని మార్చి పాణ వాయువుని వెట వెంటనే ఫిల్చ్పుకునే ఇనుప రజవనో, మరొక లోహాన్నో వాడాడు, అయినా “నె టోజన్‌ బకువ్లలో $ఫొంచెు కూడా వమా లేడా రాలేదు, అమో్మ్లోనియానుంచి తయారు చేసినదాని కంశుకూడా కొంచె. బరువుగా ఉంచేది.

ఇలాగ ఎన్ని వేల పియోగాలు చేసీనా రాలేకి ఏమి ఫొ మార్షం దొరకలేదు. దారీ తెన్నూ లీని ఆసమోమయం అక్షినిలో పడి పోతున్నాను కాబోలు అనుకునేవాడు,

అఖరికీ నిరారణ చేసుకున్నాడు, ఒరువులో ఈ కేడా రావ.

ల న్‌ తన అప యోఎక త్వంవస్లై శాదనీ మనస్సు సరిపెట్టుకున్నాడు.

రాసాయనిక మైన యానిశాలను:చి తయారుచేసిన “న టాల్‌ జన్‌ 'కంశ్సై గాలిలోనుంచి తయారువేసే. దాని బరువు తప్పుక:ండా ఎక్కున అని ఖచ్చితంగా తేల్చుకున్నా కు”

“ఎందుచేత ఈ ఎక్కువవస్తోంది? అని, ఒశేఒక మూలపెచార్థిం వకకాలంలో రెండురకాలుగా ఎందుకుచూగుతోందీ | అన్ఫి తీవుగా ఆలోచిహ్తూ సుభది ప్రన్నంచింది.

“స్త్రీ | ఇాగానేఉంది ఇప్పటిదాక రాలేని పట్టుకు బాధించిన సమస్య నిన్ను పట్లుకున్నట్టుంది ! వినగా వినగా వారు వీకు అవుతౌొ

200 రట ! ఆలాగేజంది నీ పని, ఇంతెకీ చెప్పాచ్చే "చేమిటీ అంశే, రాలేని అహోేర్యాతాలు పట్టుక పీడిస్తున్న సమస్య ఇదేకచా ! దాంతో అతి నికి మన త్మాంతి లేకుండా పోయిం".

ఇలా ఉండగా 1894 లో రాలే అండన్‌లోని రాయల్‌ సస టిలో నైట్రోజన్‌ మిద తను చేసిన పరిన్లోధనలన్నిటిం గురి చి ఒక పెద్ది ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు. ఈ ఉపన్యాసం అయిన వెయనే రసాయన ఇత్ర) వేత్త అయిన రామ్సే, రాలే ద్వరకువ్శొ, ఈ సమస్యా పరి ప్కార లో సహాయ చేయడానికి వాగ్దానం చేశాడు.

రాలేని చూచి, రామే ఇలా అన్నాడు.

ఓ ర్చెడు ఐ 'వత్సేరాల క్రితి *“స్తచ్రక్‌ ) ప్మతీకలో మారు [వాసి- చేఖ మూచాను అవ్బట్లో ఎత ఆలోచి.చినా ఈతేడా ఎ.దుకు

న.

రావాలో అర్థం కాలేను, టహుళతా ఇప్పుకు ఆంతా స్పష్టైముం”ను కుంటాను. గాలిలోనుంచి తయారుచేసే నైటొజన్‌ లో వదో ఒక బరునైన అన్యపడార్థం మనకు తొయని న! వాయున్సుకావచ్చు-- ఉ చేమో అనుకుంటాను, ఒక వేళమోకు ఏమా అభ్య తర- లేకపో శే ఇంతివగకు మారు చేసిన వ. శోధనా ఇలితాలను పెట్టుకొని, నేరు ఇక ముదు ఆపకిన్లోధనను ఫొనసాగ్సిచచలచానుి' ఆని నవి-యంగా విన్నవించారు,

ఈమాట పినగానే రాలే (బహ్యైనాద భరితుడ పోయీడ్డు అయినా ఏళో మనకు ఇంతవరకు "గెలియని ఒక కొత్తరికం అజ్ఞాశ వాయువు అందులో దాగిఉ దంశ్చు ఒకపట్టాన నమ్మలేక పోయాను,

లు

*' ఆయనకు ఎందుకు రావలసివచ్చింది ఆ ఆపనవమ్శుకరి అని

“ఎ, దుకాశ! తన కాలంవరకు ఆనేకవేలమంది పేెశోధకులు గాలిని విశ్తేపి చి సరినోభవలుచేశారు, గాలిలో ఆక్సిజన్‌, జె టోన్‌,

ఏ$] బొగ్జుఫులును ఆలి నీటిఆవిరి తవ్చ్ప ఇంశేమో లేవని శతథ్ధాం నిర్ణారణ చేశారు. అలాంటప్పుడు రాజేమా(తం ఈ “కొ త్తవాయువు ఎక్కణి నుంచి వచ్చిందనకు టాడు?

ఆ.దుకని ఈ సంగతినిగురించి రాయల్‌ సామై టీలో తనమిత్రులు అ నేకమందితో ఆ కీకసాన్టు చర్చి-చాడు అందులో ఖౌతికళాస్తా చార్యుడైన 'డేవర్‌ _కడు,

“ఆంతఅనుమాన ేనికి? పాతపతికలన్నీ ఒక్కిసారి తిరగ వేసి మూడు, గాలిలోనుంచి లభ్యమయ్యీ, నైట్రోజన్‌ శీవలం స్వచ్చ మెనదికాదని సెనీీ కెవాండిమ్‌ ఎక్కడో, ఎప్పుడో ెప్పినట్టుజ్ఞాపకం' అని సలహాఇచ్చాడు జేవర్‌.

ావాండిపా[ ఒక్కసారిగా ఆశ్చగ్యపడ్డాడు రాలే ఆవేకు వినగానే

“నూ రేళ్ళనాడు చెప్పాడా ? ఆసంగతి అని మరీ ఆశ్చర్య పడాడు,

ర్‌

“కొన? అన్నాడు జేవర్‌. “ఎప్పుడో మొదట్లో గాలినిగురించి తానుచేసిన ప) యాగాలకు న ఒధించిన రికార్డులలో శివాండిమ్‌ ఈవమూాట వాసి టు జాపకం"

౮ లు క్షా

“డాని కేంఛాగ్యం, ఇవ్వా శేకూర్చుని ఆ పాతపష్మతికలన్నీ తిరగ

“అశే బలే ఆకృగ్య.గాడందే' నూ శేళ్ళనాడు గీన్మిపస్తానన వచ్చించా+' అనుకున్నాడు తనలోతాను,'

“అయి తేమరి నూ నేళ్ళనాడు ఈ సంగతిని నిర్ధరించడానికీ శివం డిష్‌ వమిచేశాడు? అని (పశ్నీంచింది సుభద్యు అత్మంత సహజమెన ఆస కి నో

యషానవాలా

=లింలి

“సుళ(ా ! హెనీశవాండిమ్స్‌ పేరు మోసీన ఆంగ్లవిజ్ఞాని. 18వ శతాబం మధ్యో ఆయన లండన్‌లో ఉండేవాడు నునిషీ ఆంఠౌ అదో” తరహళగా వుంజే వాడు, ఎప్పుడూ ఎవ్వళ్ళతోను కలిని మెలిసి తిరగకుండా. సిగ్గుపడుగూ. వృండేవాడు,. ఎప్పుడూ మూల మూలలా కక్కుతూ ఉండేవాడు ఎవవైనా దగరకు వచ్చి పలుకరిస్నే వాలు ఎంతో భయపడి పోయేవాడు, స్వతో ముడుచుకు పోయే వోడు, తనలో తాను వదో సిగ్గు పజేవాడు గబగబా దూరదూరంగా పగుగెత్తుకు పోయేవాడు, ఒక వేళ ఎప్పుడైనా ఖర్ము:చాలక ధైర్యం చేసీ మాట్లాడడానికి సిద్ధపడ్డాదో వె.టనే పుక్సైడు నన్ని ము చుకు వచ్చేది, అప్పుడే మాటలాడడ. నేక్పుకుంటున్న వమన చక్రవర్తిలాగ నగం మింగి మిగతా నగం మాటా మున్హగా మాట్టాడేవాడు ”

“వాపం ! అయిలే యిత నెవకో మాకు “బద్ధ వినోధి లా ఉన్నాడు ఇతని గుణాలకు సరిగ్గా వ్యతి రేశమైశవి ఐర్సా మో కిద్దరిదీ ఒశే (స్టైన్సు)ు కలం కావడం చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉందొ ఇంత అనాకార్మి అర్బకఫు మనిషేనా అన్ని గెప్ప వై్ఞానిక పరిశోధనలు సాగించింది ? ఇతని కథ వి టూవుంకే చాలా చిత్రంగా ఉండేట్టు ఉంచే! ఈయన వం చేశాడో వెప్పు డి అన్నది సుభదు,

“ైవాండిమ్‌కు ఒక పెద్ద ఇల్లు వుండే, అంతఇల్లు తనకి ఆరవ సరం అనుకునేవాడు ఆయినా అందులో ఉండక తిప్పలేదు అకనికి,

జఊరంగ డఉంజే ఈ ఇంట్లో వదో మూల ముక్కు మూనుకున్న ముని లాగ శాలష్మేపం చేస్తూడంజేవాడు శవాండిమ్‌, ఎప్పుడో కాని ఇతరు లతో కలిసిమలిసి ఉండేవొడు కాదు. మాట్లాగేవాగు కాగు,

ఈ ప్రపంచంలో ఇతనికి ఆన కి జనకమైనది ఏమైనా ఒకటి

అజాత లా. డూ

వున్నదంశే అది సైన్సు. ఎప్పుడూ ముభావంగా, ముడిచిపెట్టకు కూర్చునే ఈ మనిమికి ప్రకృతి పరశీలనమంయే మహాచెడ్డ సరదా, ఒక రోజు, ఆ డురోజులు కాదు వృఖై సంవత్సరాలు, నీసుహా విరా మం లేకుండా, ఆెహాోార్యాతాలు కష్టపడి కెవాండిష్‌, ఎన్నెన్నో ప్రయోగాలుచేశాడు, ఎన్ని వేల సార్లో గుణకం వేచాడు* ఒకరోజు చానా తనపని మాని ఎరుగడు, ఈతని గొప్పతనాన్ని గురించి ఏమని చెప్పాలో “మైన్సుకథ” కథకుడనైన నాకు మాటలు వాలడం లేదు సుభదాాలో

“ఎంఠళగొప్ప ఆయిశే మాత్రం ఆంతగొవ్చ వమిటండీి' మీ మాటలు మరీ బడాయి పోదుదవూగ”ో

*“అలాగనకుమరి, నిజంగా నొష్పకాడు శకెవాండీష్‌- నీటి బండా రాన్ని కనుక్కుని బయట "పెట్టిన మేధావి ఇతడే మనం మామూ లుగా చూచేసీకు పాొణవాయువు, ఉదజనుల సమ్మేళనమని ఇతడు నిరూవీించాడు

అందరికంఠచొ ముందుగా మన భూమిబరువు ఎ.లో ఈయన

“*ఆయిలే మన భూమి బరువు ఎంతో చెప్పండి ఆని అకి%ంది బుభద

“టన్నులు మిగళా వివరాలు కావాలంసపే “కొండయ్యగారి విశ్వరూపం చకవు 'ఇెలుస్తుంది,

గ!

ఆ సమయంలో స్కీ-లీ లెవాయిజర్లు గాలి రహస్యాన్ని తెలుసు కోవడానికి అహర్నిశలు కృమీచేస్తున్నారు. ఆక్సిజన్‌, నైటోజన్‌ వాయువుల లక్షణాలేమిటో నిర్వచించడానికి సతమత మవుతూ ఉంచేవారు,

ఈ క౩వాండిమి తన ప/యోగాలను అతి జాగ్రత్తగా చేసీ వాడు, (పతిదాన్ని గురించి నిదానంగ్కా ఓపికగా సంచేహించేవాడు, అప్పుడు ప్రయోగాలు చేసేవాడు, ఆ ఫలితొలను జాగ్రత్తగా (గం ధస్టం చేచఛీవాడు, కాని మన ఇప్పటి వై జ్ఞానికుల లాగా తొనుపయో గశీత్యా సాధించి స్థిరపరచిన ఫలితాలను ప్రచురించడానికి లత తొందర పజేవాడు కాదు, అందువల జేటికకూడా శెవాండీమ్‌ కృృమీలో చాలాఫౌొగం.. వెలుగు చూడోజేలేదు. మరి కొంతభాగం విస్మ్రృతిలో పడిపోయింది, అందునట్స ఆవా.డిమ్‌ మరణించిన తరు వాత అనేక తరాల తరువాతి వాడైన జూన్‌ రాలే, తన *- (టోజన్‌ బరువ నమన్య తేంక తల బ్రద్దలు కొట్టుకుటూ ఉంక్రే చానికి సమాధానం 1/85 నాటి రాయల్‌ సొసైటీ నివేదికలలో లభ్యమవు తుదన్న అనుమాన మైనా లేపోయి ది. ఆయినా జాన్‌ రాశీ తన్ను పట్టుకు వీగిస్తున్న నవిసృకి పిపష్కార మార వమైనా దొకక్షుతుం బేమో అన్న అశశో రాయల్‌ సాపైటీ పాతరిప్పోలు తిరగ వెయ్య డం _పారంభి చేసి, కె డిష్‌ వ్రాసిన “క్క చిన్న _పయోగం 'లాలూక్‌ నోట్సు కనపడింది.”

“అందులో ఏమి వా్రాళాజేరుటి 2 * అని పిశ్నించింది సుభద్ర,

“అందుూోనా ? శెవాండివు తాను చేసిన ఒక పి యోగాన్ని విపల౧ంగా వర్శించాడు,

“ఒక గాజు గొట్టం నిండా మామూలు గాలిని పటి బంధి' చాను ఇందులోకి ఎలెక్ట్రిక్‌ దవ్యాల్ని పువీంచాను, ఈ విద్యుత

లగ ప్రభావ, వల్ల గాలిలో ముఖ్యంగా ఉండే అక్సి=న్‌ , నె టటోజన్‌ "ర-డూ కలిసిపోయి రాసాయనికం ఇకా జక కొత్త యౌాగికం వర్చడి ది, ఇం ఒ“రక్‌ం వాయుపవార్థం, దీని వాసన చాలా ఖూటుశా ఉంది, ఈ గొట్టులోనుంచి మరొక రాసాయనిక దశంం ఉపయోగించి ఈ

ఫొత్వ వాయు్వుని అంతా బయటికి లాగి వేశాను, కాని గాలిళో పాణవపాయువు ఒక వంతు నైట *0జన్‌ నాలుగు వంతులూ ఉండడంచేత ప్రాణవాయువు కాస్తాదబ్బున ఖర్చు అయిపోఎు౦ది. నైటోఫాన్‌ ఆయిపోక ముండేఅది అతా ఆయి పోయింది. అ దుకోసమని పరిశుభ) మైన, న్వచ్చమైన ఆక్సిజన్‌ను దీనికి కొంత కలిపాను? మళ్ళీ విద్యుత్తు రవ్వులను వంపి చాను, ఈ విధంగా ఆ గొట్టలోసి నైట 6జక్‌ అంతా ఈ కొత్త (థభూటు) వాయువ్రరూపంగా ఖర్చు అయిపోయేదాకా “అక్సిజక్‌” ను ఏపి.

వను, ఇంతడజరిగనా ృటోోజన్‌ గాలిండగ ఒజగ్బపమా్యత్రం ఈక్షూరి నం.౦ధదాఎవణంలో కలిసిపోకు' డా నిలిచిపోయి." ది, దినినికూడా కరి గించి 'వేయడంకోనం “అశక్సిజన్‌ *ను ఆనేక ఫాస్టు ప-.పించాము, కాని లాభం లేకపోయింది విద్యుచ్చ చో జె ని పంపినా వమిీా ప్రయో ౌణా తల జనం లీకఫపోయింది, ఈభఘూటు అ వాయువు రావడం నూనివే ల్ల. ష్‌ ఈ దా్రావణంవైకి... చేరుకుంది, కా,

ఆక్సిజన్‌తో కలవసండా ఆ/౦౪ స్వ" షీ ఇటూ... తిరగడం పొగంభిం శెవొంగ్‌ను చేసీన ప్రయోగం చింది.అని "వా డివి (వాళాడుం

౭06 “ఇదంతాదూచి కెవాండిపు ఏమనుకున్నాడుశిఆని అడిగింది అవిషి ఆన కితో,

“కదంతాచూచ్చి గాలిలోడఉండే నకిజని ఏకలక్షణబద్ధ మైనది ( హోమోజీనియస్‌ ) కాదు అను కున్నాను, ఆ౨ కెవొండిష్‌ వ్రాశాడు, ఇందులో నూటఇర వయో్య్యోవంతు గాలి మిగతా నతి్శనికం బ విభిన్న లతుణా. ను పదర్శిస్తోంది. అందుచేత సైటోజన్‌ అని మళం వ్యవ హరించేది శీవలం ఒకే మూలపదార్థం కాక్క రెండు విభన్నపడార్థాల మిశివంం కావచ్చునని భావిస్తున్నాను అవికూడా వాకాడు "వాండిమ్‌,”

“ఈ స గతి చదివి రాలే ఏమి చేశాడు & ఇది ఆతనికి ఏమైనా ఉపక్‌రించిందా ?” అని అనుత*ం కొధ పట్ల ఒక విధమైన ఆసక్తిని చూప్పైవి బభధ్యి,

“ఆ ! ఈ నంగతిని చగవగానే రాలే వెటనే నెత్తిన చేతులు "పట్టకుని వమో ఆలోచించాడు, తత్సణమే తన లేబళేటరీకి పరుగ త్తుకువళ్ళాక్కు కవాండిష నూ రేళ్ళనాడు చేసిన (పయాగాన్ని తిరిగి చేని జాని ,లితాలను పరగీలిం చడానికి,

ఇక్కడ రాలే ఇలాగ కాఖ్యూచేతులూ విరగ దొక్కుకుంటూ వుంషిగ్యా రాయల్‌ సొసైటీలో ఆంపన మితుకు రామ్సే చేతులు ముడుచుకు కూర్చోలేదు,

ఈ సమస్యను గురించి ఆయన ఆలోచిన్తూ నే ఉన్నాడా

“గాలిలో వవో '*“అవ్యపదారక్తం” చేరిన్టున్నది. ఆయితే దాని నంగతి ఇంతవరకు మనకు వమి “శెలీయదు. అదేమిటో తెలుసుకోవ డానికి ఒక్క-కే మార్గంవు ది మామూలుగాలిని ఒక నిశ్శీతమైన పరి వూాణంలో తీసుకోవడం అఆ తరువాశ అందులో నుంచి ఒకొక

(8) ప్ల? మూల=డార్దా న్నే. యోకీ పంపి నయ్యడ అప్పువుకూడా ఈ గాలిళో వవైనా మిగిలింద 1, గాలిలో ఇంకవరకు మవకు తెలియరి ళొలత్త వాయువు వదో వు “న్నమాట అలి ఈ విధంగా ఈ సమస్యాపి ప్కాాారానికి రామ్సే ఒక మానాన్ని ఆలోచి వాకు,

ఆ తెరువాత ఆహిక్రారమె ఆనేక (ప నూగాలుచేని గాలిలో నుంచి ఆక్సిజన్‌న్సు నీటి ఆలిరిన్సి బొగ్గుపులుసు గాలిని బయటిక్షి తీవ ఇాడు ఇంకా “నై ల్షజన్‌” మాతమే మిగిలి పోయింది, దానిని కూడా వడగట్టి ౧యటకు లాగివెయ్యడానికి తగిన ఏర్పాట్లు చేశాడు, అయితే అ_.తకు పూర్వమే ఈ “నైైటోజన్‌ " కి వేడిచేసిన మెగ్నీవి యం లోహా-తో వెత్తు ఎక్కువ అన్న సంగతిని ఈ రామే కను గూన్నాడు,. ఈ మెగ్నీషియం. లోహాన్నే. వెలుతురు రక్కువగా ఉండేచోట్లతీసే ఫొటలలో ఉపయోగిస్తున్నారు,

ఈ సంగతి తనకి ఇదివరకే తెలుసు కనుక రామే గాదు గొట్టంలో మిగిలిడ్‌ న “నై జన్‌”” ఆంత నీ వేడిచేసిన మెన్నీషి యం మూదనుంచి వంవించాడు, దాంతో వాలా “నై(టటోజన్‌” ఖక్చు ఆబుపఫోయి ద మళ్ళి అలాగీ ప పించాకు, ఇంకాన్త “నె టోన్‌ 0) ఖర్చు ఆయింది, ఇలాే నాల్నుగైదునాక్లు చేసనిక్కి కొంచెం కొంచె) గా నై౮ి “న్‌ ఆంతా ఖర్చు ఆయిపోయింది, ఆతరువాడర గాజు గొట్ట లో మిగిలిన గాలని చూచాడు”

“ఆప్పుడు వంతేలి ది? అని (ప్రన్నీ-చింది అవిశ,

“ఆప్పుడు మామూలుగాలిలో లభ్యమ య్యే న్వైటోజబన్‌ కం ట ఇ* వాలా బరువుగాటందని ఖచ్చితంగా "లేలిపోయి-ది. మామూ లుగా *న్తై(టోజన్‌) ఉదాని (హైవో9జన్‌ )కం కు పధ్నాలుగు రబ్టుబరువు ఎక్కుువకాని ఈ కొ_త్తవాయువు 14 88 (పథధ్చాలుగు పాయింటు ఎని మడి ఎనిమిస్రి మ. ఎఘ్కు నగవు ఉ *,

లం

జొ అ్నాజాు వు ాాలాలాకుతనాాన [6 (కాన వా ధ్భాడోాో తట వెలు సమె యసక |

క 1 మా? ॥ . | | గాడా రాగా యౌ శ కా యా లో మ తా గ నో యాం రా దాకా విలియం !రా మ్సే చేసిన ప్రయోగం

“ఓపో! ఇచేదో చిత్యంగాడం దే మన చేస్తున్న (ప్రయోగ సఖలమయ్యేట ప్లు ఉన్నజీ”” ఆనకున్నాడు రామే. ఈసారికూడా గాజుగొట్టంలో మిగిలినగాలిని వేడిచేసిన మెన్నీపియం నుక్కలమిద నుంచి పంపించాడు, మళ్ళీకొంత “న (టోజన్‌' ఖర్చుఅయిపోయింది, కాని మిగిలిఉన్నగాలి ఇంకా బరువెక్కి-ది, తాను ప్రయోగం చేసి నప్పుడల్లా గాజుగొట్ట-లో నిలవవుండే గాలిపంమికి చాలాతగ్గిపో యేది, శాని డాని సాందితమాత్రం "పెళుగుతూవుండేది. మొగట్లో కొంచెం ీపటికి ఇది పదహారు అయింది, ఆ తరువాత పద్దెనిమిది పందొమిగిది *ంఇలా ఇరవై దగ్గరభువచ్చి ఆగిపోయింది. ఈ దశకవచ్చేనరికి గాజు గొట్టంలో మిగిలిన గాలి పరిమాణ.కూడా ఖచ్చితంగా నిలబడి పోయింది,"

“అంటే వమైనట్టు” అని ప్రశ్నించి ది సుభద)

“అ. టీనా! నైోజన్‌ అంతా పూరాగా ఖర్ను ఆమిపోయి- దన్నమాట* ఇంక గాజుగొట్టంలో నమైనా మిగలిఉంళు అది మనక్‌

౦తవరకు తెలియని, బరువై న “అవ్గపదార్షరి ఏడో అన్నమాట,

ఇ 9 న్‌ ని థి ఈ అన్యప దార్గంలో మెన్నీషియవ్‌ కు ఏమా పొత్తు అోన్నస గతి క్యడా ఇందువల్ల ధృవపడి ఏ,

లం

ఈ విధంగా రామ్సే వేసవికాలు నాలుసవెలలూ కూడా మామూలుగాలిని వడకట్టుతూూ మూలపదాక్థాలపట్టికలో చేరదగిన ఈ కొత్త గాలిని ఒక లీటరులో పవోవంతు ప్రమాణానికి సేశరించ గలిగాడు"

“స్కీ శామ్సేనేసిన ప్రయోగంసంగతి బాగా నేడంది. అక్కడ రాలే ఏంచేస్తున్నాడు? అతనిస్పుగ చే మనం మరిచిపోయినట్టున్నాము.! అని జ్ఞాహంజసింది సుభది,

“సమయానికి చాగా జ్ఞాపకంచేశావు పూర్వం శ్రెవాండిమ్‌ సూచించిన పద్ధతిలో (ప్రయోగాలు చేస్తున్న రాలేకి సశ్వర ఫలితాలు వమిీ చేకూర లేదు కాని 1894 వ సంవగ్సరంలో వేసవికాలా వెళ్ళ బోయీ వేళకి ఈ “అన్యపదార్థం” అతనికి ఒక క్యూబిక్‌ "సెంటీమోట ర్‌లో సగ మూత్రం దొరికింది. ఇందులోవున్న విశేషం వీముంళే, ఇటు రామ్సే, అటురాలే, ఈ ఇసరు కూడా ఎవరి! వాళీ స్వరంతంగా (వయమోగాలు చేశాను, ఇద్దరూ వయోగాలు చెయ్యడంలో ఎవరికి తోచిన పద్దతులను వారు అవలంబించారు, ఎవరిదోవన వారు (పయా ఇ. చేసిన్నా చ్యితం! ఇద్దరూ 2 1 గమ్య్యూనికి చెరాసు,. ఒక్కరకం ఫలితాల నే సాగించారు,

"ము వదో కొత్త వాయువిను కనుగొన్నామన్న మాటను వారు ఉభయులూ స్థిరం చేసుకున్నారు. అయిళే దీనిని కూడా మనకు చిరపరిచితమైన స్పెక్రాసో[ప్‌లో పరీత్సచే స్తే... అనుకున్నారు.

రాజ తలచుకు-కు. దెబ్బలకు కొద వేనుంది చెజ్రానికలు తలచుకుంశు ప్రయోగాలకు లోటుఏమిటి $ వెటనే ఒక గాజు గొట్టులోకి ఆెండు “ఎలెక్త్రోక్స్‌” పెట్టారు ఈకొగ్త గాలిలో అ గొట్టాన్ని నింపారు స్విచ్‌ వేసి కరెంటును (పవహింపచేశారు ఈ గాలి చల్లగా 'వెన్నె లలాగా మనోజ్ఞంగా వెలిగింది. చానిని ్పెళ్చాా

లి00

స్కోోప్‌లో పనరి,పవేసి చూవారు, అ నె ఏమిలో, ఎరువు అకు పచ్చ, నీలిరంగు గీిశలు కనపడ్డాయి. కాని ఆమాదికి గీతలను ఇదివరకు “స్పెళ్తాాస్కోంక్‌” తో ఈశయో గాలు వేసినవారు ఎవ్వరూ మూడ నేదు,

1894 అగస్టు 13వ లేదీని రాళే, రామ్సే ఇన్లమా కలని “ఆక్సొపర్డ్‌ కు) వెళ్ళారు, అప్పట్స' ఆక్కడ (నిటిష్‌ వైజ్ఞానిక పరిశోధ కుల నమా వేశం జరుగుతో ది రాన అఆధ్యముని దగ్గరకు వెళ్ళారు వీరిద్దరూ. అసలు కార్య కమ లో రని ఒకఫొత అంజాన్నొగరించి (పచురించడానికి తమకు అనుమతి యివ్వవలనీందలి అభ్యర్థి వాసు ప్రీ కోరికను అధ్యమయుడు అంగీకరించాడు

వెంటనే వీరు ఉభయులూ కలిసి ఒక (బకటన చేశారు,

చీము ఒక కొత్త మూలపదార్థాన్ని కనునాన్నాము, అది ఈ జగత్తులో నుక-చుట్టూ వున్న వాతావరణ మంతటాని డి వుంది. వమూమూలుగా మవం పీల్చుకునే గాలిలో ఒక అంగర్భాగంన్యా, ఆక్సి జన్‌ వెళటటోజన్‌ ల లో బాటుగా కలి? వుంది *

ఇదీ వా రుభయుటు చేసిన ప్రకటన సపార్వాక్షం

ఈ వార్ష వినగానే ఆక్సాఫర్డ్‌ లో సమావేశమైన వైజ్ఞారికులం దరూ ఎంతోవిస్తు పోయారు తమ నెత్మిమావ హాత్తుగా ఏభా బో 'పిలినా వాళ్లు ఆగ అశ్చర్యపడేవాళ్లు శాదు.

“ఇంతవరకు మనకు కెలియని నమూలవదార్ణం ఒకటి. గాలిలో వుందా! ప్పైగా 9ది పతి లేబజేటరీలోను, (పతి విశ్వ విద్యాలయం లోను పుష్కలంగా ఒఖివాంచా? అయినా మనలో ఎవ్టహా గినని గురించి ఆహోచించలేదూ ” ఆవి అక్కడి వారందరూ ఆశ్చర్యపడి పోయాకర్రు ఒకళ్ల ముఖంశీసి వమగొకళ్లు భూసుకున్నారు పో

ఖ ఉక్షాన్సు ! ఈ సంగతి నాకూ ఆశ్చర్యంగానే వుంది. గతనూకు సంవత్సరాలుగా మనకు తెలియకుండా దాగుకొన్న మూల పదార్థా లను పట్టి బయటకు లాగుకు రావడం కోసం వ్వైజ్థా"పలు ప్రపంచం నలుమూలలా శోధి-చి అతి ఆపురూపంగ్యా అరుదుగా దొరికే ఖనిజూ లన్నింటిని నేశరిస్తున్నారు కదా ' శేవలం కమ కళ్ళిఎదుట, మేలు కొన్నప్పుడు, నిదపోయినప్పుడు అస్తమానం బె టాడించే ఈ మూల పదార్థాన్ని కనుగొన లేక పోయారా )

(పకృతి పోకడలను అతినిశితంగా పరిశీలించే ఈ వైజ్ఞాకుల దృష్టిలో ఇదెంగుకు పడలేదు ! పైగా మనగాలిళో పతి నూరు లీబ ని ఒక లీటకు ఈ ఫొత్తవాయువు వుుకచా ? చిత్రమే!” అని ఆశ ఎర్యమగ్న మానసమొ మాట్లాడింది సుభదం

“అనలు వమైంది అంక చెబతావిను, కెవాండిష్‌ దీని నిగురించి పరిశోధనలు పా9క-భించినప్పుకు మనగాలి వట్టిగాలి కాదనీ ఇందులో

• పాణవాయువుో మృత వాయువు'అని "రెండుర కాలు వున్నాయనీ ప్రజలు అహపుడష్తుడే గవనించడం మొదలుపెట్టారు, “ఆక్సీజన్‌” “నై టో))-న్‌” “రెండు సరికొ_క్రపదార్థాలుగా ప్రజలలో (పచారం అవుగున్నాయి* ఆ దుచేత వై(టోజన్‌ కంచే (పల్యేకంగా కనుపి-చిన గాలిబుడగిను గురించి శెవాండీష్‌ అంతశ్రస్థ వహీ-చలేదు,”

“₹వాుడిమ్‌నంగతి సక్కే మిగతా వెస్గానినలమాట వమిటీ ॥ గాలిలోడఉన్న నతిజనిలో "రెండురకాల వాయువులు ఉన్నవన్న సంగ గిని వారు ఎందుచేగ గమని.చలేదగ నూ ేళ్ళలో ఎంతమంది ఎన్ని (పయోగాలు చేశారుకారు? ఈ నంగతి వాళ్లకి ఎందుచేత తట్టలేహా ? అన్నది నాకు వచ్చిన పెద్దను బేహం” అని సుభద్యు (పశ్నలవర్షం కుగి వి చింది,

“ఈ నందర్భు లో నీకు రాదగిన నంచేహమే వచ్చి-ది. గాల తత్వాన్ని. తెలుసుకోవడ కోసం (పతివిద్యార్థి (ప్రతి లేబశేటరీ అసి

802 సెంటు, ఆఖరికి రసాయనిక ప్రయోగం చేయ నేర్చిన (ప్రతివాడు అనేక (ప్రయోగాలు చేశవాడే

ఈ గాలిోో నూటికి ఎ వంతులు పాణవాయువుకలదో, ఎన్ని వంతులు న్వైటోజన్‌ కలదో ఖచ్చితంగా లెక్కకట్టారు రసాయనిక వేత్తలు అంకేళాక, గాలి* నూటికి (09) పాయింటు ను్నూ మూకు నంతులు బొగ్గువులుసుళలి కలదని న్యిరించారు, 7 లిలో వాలా సూతగ్తపరిమూణంలో. పరిమిగంగా హైడ్రోజన్‌ - గాలిలో నూరోవంతులో వియ్యోవంతు---కలదని కూడా వారు లేల్చారు.

“నూరోవంతులో వెయ్యోవంతా? అమ్మ 7"బో' ఎంత తెలివైన వాళ్లండీ మా వైజ్ఞానికులు ! అయితే నూటికి నూరువంతులూ శను గొనిడానికి వీలైన ఈ కొత్త వాయువు ఉనికి ఎందుకు కనుగొనలేక వోయారో నాకు అర్హంకావడం లేదు! అన్నదిసుభది),

ఎందుచేత) ఈ కొత్తవాయువు కంటికి ఏవిధంగాను కనబడదు, దానికి రుచిలేదుు వాసనలేదు, అది వున్నట్టు ఏవిధమైన చాఖలా కన బడలేమ. వైగా ఈ గాలికి నక్కవినయం ఎక్కువ చడీచప్పుడు "లేకుండా నీడ్షవలె నతినిని వెటనంటి తికుగుతూవుంటుంది దీనివరన అంతొచూస్తే తనకు స్వతంత్రమైన న్య క్షిత్యం వమి లేనట్టు కనఒడు తుంది

ఇతర మూలపదార్థాలతో కలిసిమెలిసి తిరూడా:కి ఇది సుత శామూ ఒప్పుకో లేదు నిత్యపరిణామశీలమైన ఈ జగత్తులో అను తణమూ అనక శాసాయనికనూర్చ్పులు చెందుతూనవుంజే ఇ*శర మూల పదార్థాలతో ఏమాతిమూ కలవకుండా ఇది వశ్రాకినిగా నిలఒడి ఉంటుంది.

ఈ కొ గవాయువుకు నంబంధించినంతవరకు ఇది ఎట్టి రాసాయ నికమూశ్వులూ చదవని స్పశ్టృమైనో బు_ది, ఇనె మొన్సు జడ సరో పం:

803 అందుచేత వారు దీనికీ 'ఆక్షాన్‌ 'అని పెరుపెట్టారు.. ఈ ఆన్గాన్‌ అంశు గికుభావలో మృద్ధ ముస్వు జడ మైనదని దీనిఅర్హం.

మూలపదాన్ధాలలో అతి చురుకై నవి కొన్నివున్నాయి 'ల్లోరీన్‌” కట ౦గాసికి చె దినవి. ఇలా, టివాటితో దీనిని కలివిచూచాడు

ఈ రీన్‌ నంగతి పీకు ఆలునుకా, ఏద్రే నాలోవాం కన+/:డితే వాలు వెంటనే తినివేస్తుంది. రంగుఒట్టలకీ దీని పొడ కనఒడీలేచాలు అవి అెల్టబడిఫవోతాయి. బట్టలు కాగితం తుష్క_అ బుపోతాయి, బలే సిసింద్రీలాం:3 మూలపదార్థ' , అయివేనేం, ఆర్గాన్‌ దగ్గర దాని పవ్వలు ఏమి ఉడక లేదు

సశే కదా అని ఊరుకోకుండా భాస్వరాన్ని దీంట్లో మండించ డానికి పొయర్నించాడు రామ్సే. ఈ “భాస్వరం” ఎంత అల్లరి సరుకే ఒకు "తెలనుగా ! ముఖ్టుకంళే వేకులు చ్చిఫలుపడి పోతాయి. అ్సో జన్‌తో వెంటనే కలిలపోతుంది. ఇలిళే పెట్టి ఒశ నిముషం. నేవు' అదమరచి ఉంటె భగ్గుమని అంటుకు పోతుంది ! కాని “అకాన్‌ో మాత్రం దీని తాకీడకి ఏమీ చలించకుండా నిబ్బరంగా నిలిచిపోయింది,

ఆలా గ వేడిచేసినా ముచులో "ప్వ్రెన్సా వీద్యుచ్చుక్తని పంపిం చినా, బలమైన (దావకాలు వోసీన్సా వంచేసిన్సా అచ్చే! వమిీమార్చు రాలేదు, అంత మొండి ఒండ శిఖ డి ఈ ఆక్షాన్‌ ఆంపే, అఆనలు ఈ ప్రివంచంలో -జీనితోను జోక్యం పెట్టుకోని శుద్ధ జడమైన మూలపదా ర్థ్‌ం ఒకటి ఉంటుందన్న సంగ లే రామ్మేవాళ్ళకు "తెలియదు, దానీ ఉనికిని కనిపెట్టిన తరువాతహాడ్డా అలాంటిది ఒకటి ఉంటు దన్న నంగ ఓ&3 వాళ్లు మనస్సును సరిపెట్టుకో లేక పోయారు. *

“కి అది జీ తోనూ అనలు కలవనే కలవడదంటారా ? ఆఖ రికి ఉదాత్తలోవామనబడే. ఒంుగార, ప్లాటినం వగైరాలు నీలో

801

వేసినా గాలిలో పెట్టినా _తుష్పుపట్టవు, వన్నెత్న్గవు. ఆప్లా లలో

వడ వేస్తే కరుగవు కదా! అయినా అవికూడా కన్ని ఇతర పడార్ధా

లతో కలిసీ రాసాయనిశమైన మార్పులు చెంది, కొన్ని యాగికా

లను ఏర్పరుస్తున్నాయి.గా ? అందుచేత్స ఎంత “మాని ఆయినా ఈ

“ఆశాన్‌” ేనితోనూ కలవదని మనకు-మ్థుశం వమిటండీ +” అన్నది మ్‌!

నుభద),

“అభ్ళే! నీవ వచ్చిన సందేహం లాంటిదే రామ్మేక్సి ఆయన నజ్జానిక మితులకీ రాకపోలేదు. ఈ “ఆక్షాన్‌ ” వాయువులో ని పీన గాజు జూడీలలోకి అ నీక రకరకాలైన రసాయనిక పదార్ధాలను పంపు తూ ఆనక వేల (ప్రయోగాలు చేశార్హు. ఈ విధంగా ఏరందిో”ూ [(పయోగాలు చేస్తూ ఉండగా రోజులు , వారాలు నెలలు గడిచి పోయ+-యి,

అబ్బే, ఎ. వమిా పియోజనం లేకపోయింది. ఈ మొండి 7 ఆఅ శిఖండి జడదారి “ఆర్షాన్‌ ౫” అలాగే నిశ్చలంగా ఉండిపో యింసిో

విప (వన్ని ట్రయళ్నైలు చసినా * ఆన్లాన * వాయువు లొంగ లేదన్నారు కదా, రానే అబ్బుడు ఏమి ఆగడు 2 శాళేక తొను నతోయ.. చేసిసట్టు, రామేక్‌ ఇంకా ఎవరం నా ఈ కృషిలో తోచ్పు నారా? చెప్పుడి” అని అడిగి.ది సుభద్ర, ఆ తటితో ల*మ్సీ *'ఆర్జాన్‌” మ వరి , వలకు స్మ ప్పీ ఉం. జనేతన నమ్ముకో మంకీ నూచి.చింద %్చి ఎమ్ముకిం బ(క్రమన్రైన దే బుభ దాం విలియవ ళామ్సే అని టితో తన (పయో ళాలను కట్టిప్పైలేదు, “ఆర్షాన్‌” ఆంతర్షత రహ స్యాన్ని తెలునుకోవడ కోసం అంతవరక తాను వేసిన (పళగాగాలను గురించి, వాటిని పరిశీలించడంవల్ల తను ఆంచవరికు సాధి.చగలీగిం ఫలితాలను గురి చి ఒకనాడు రాయల్‌. సొస్లోలో పెద్ద ఉపన్యాన ఇచ్చాడు శరీ $ ఆ ఆ మర్నాడు పానీమైయలర్స్‌ ' ఆనే భూగర్భ వ్‌జ్జాని దర్‌ నుంచి ఈయనకు ఒక లేఖ వచ్చింది.” విన్మి తకు వచ్చిన సంచేహోలను తీర్చుకోవడానికి ఈ జాబ. (నాకా మాం, ఆందేనాగ. అని (పన్నించింది,. ఆ దుశే కాకపోతే

ఘ( ఇంకెందుకూ ఈ లేఖ [పాయనలసిన అవనరం లేదచ్ను ధీమాలో మాటా డింది అవిడ,

“అది కాదులే, ఈ మయర్స్‌ రాయల్‌ సొసైటీలో రామే ఉపన్యాసాని॥ అసలు హోరు కాలేదు, అ దవన్న “ఎనుమానమే శాలేదు కానీ, ౨”

“ఈ న.దర్భ-లో నాఠతంచనా తిప్పందన్నమాట, మక మైయర్స్‌ ఇ-గెందుకు లేఖ వాసినట్లు ? ఆబ్బ! మానై క్లానికలతో నో లు €_.. ఏదీ ఖచ్చిత గా ముంబే చెప్పడానికి వీళ్లదు ఇప్పుడు జెనన్నది మళ్ళీ కాదనడానికి ఒక్కాతిణమేనా పట్టదు” అన్నది ఆవిడ, తన యడావాలు తెరుమవూరైన దుకుకొ చె. నిరాశ చెంది-ది,

“కాని ఠనొడు రొమె చెప్పిన ఉపన్యాసాన్నిగురించి ఇతరతా ఫొంత విన్నాడు, వెంటనే కంది లేఖ (వాకాడు,

“*మోరు ఆర్లాన్‌ ' జేనితోనూ కలవదని చెప్పినట్టు విన్నాను, అయితే మారు యు రేశలియంత్తో దానిని కలపడా కి (వయ న్నించారో "లేవో నాకు తెలియగు. ఓక వేళ ఇంతవాకు అ్రి కృమి జరగక పోతే వె.ట'నే యత్నించి చవూడడం మంచిజీ్‌మో అనుకుటూ, కొన్ని

సంవత్స రాల కంద హ్‌్‌ర్‌ గ్రా డ్‌ అనే భూ శరా య వడు యే నియం లోహం ముర్‌ఖనిజూన్ని గంఫకి కామంతో కలిపి వేడిచేయగా అందులోను చి వదో ఒక *వాయవ” కొల్లలుగా బదయటికి వచ్చి-ది, హిల్లర్‌ బా డ్‌ ఇది నైటోజన్‌” అని అన్నాడు,

ఇ.దులో కూడా “ఆర్గాన్‌ ౫” ఉంశవచ్చునని నా అనుమానం. ఆందుచేశ యులేనియంతో కలివి యౌాగికాలను తయారు చేసినప్పుడు, ( గెనవైట్‌ ) యుశేనియ-కే ముడిలోవా- యౌగికం రూపంగా తయారు కావచ్చునని నా నమ్ముకంగ

హత?

రామ్సే ఆ ఉత్తరం సాంతంగా చంవాడు, ఇటబేదగో వమయోగా ర్హ్హమ్యైన ఉత్తమ సూచనే అనుకున్నాడు, కాని ఈ ముడిలోహా) ఎక్కండి దొరుకుతుందీ అన్నది అన్నింటికన్న ముదు పెద్ద సమస్య ఆయు కూర్చుంది ఇవి అతి అరుదుగా నొరుకుతుంది. ఆవైనా బోలె షంత డబ్బు పోస్తే కాని దొరకచు ఒక్కా నా్వే 'జేశ లో మామే ఇది సర్ఫత్తుగా చొరుకులోంద్కి అప్పటికి ఆంజ చేత రామ్సే దీనికోస లండన్‌ నగరంలో అందరిదగ్గ రా గాలించి. వేశాడు. ఆఖరుకు ఎల్లా చై లేనేమి రామ్సే అనిస్పెంట్‌ ఒకడు ఓక ముడిఖనిజాల వర్తకుని దగ్గగ 60 గ్రాములు చాడావు ౨0 రూపాయలకు కొనుక్కు, వన్చాడుం

వెటనేదాన్ని గంధక కాన్లు-గో వేశాడుం బాగావెచ్చచేశాడు, పదో *వాయువు, బయటికివచ్చింది. రామ్సే అప్పుడు ఇంేదో (ప యో గంచేప్తూఉన్నాడు,. కాగా వెంటనే దీనిసంగతి చూడడానికి లేక పోయాడు. అ దుచేత్వ ఆవచ్చిన *గాలిఅంతా ఒళసీసాలోకి పటి ఎటూ పారివోకుండా గట్టిగాబిరడా వేసి నీలువెయ్యమని ఆజ్ఞాపించాడు,

ఇలాగ అయిదారువారాలు గడిచిపోయాయి, ఈ చుధ్యి కాలంలో ఇగర్యఆతా ఎలాలైనా *“తాక్‌ితో కలివి రసాయనిక మైన యౌాగిం జఇయానకు యాలని రామ్సే తలబడలు చేసుకున్నాడు అబ్బే ఏమి లాభం లేకవోయి **, అతిని ఓగిమి కడకంటపోయింది. ఇంత బడ మొండి శిఖాడి దానిని వమిాచియ్య లేక ఎటూ “వంచి లేక నిస్సృహాయురైలోయాడు, అక నిరాశ చేసుకుందామనుకున్నాడ, అయినా పోన్సీ శ్లేవక నుంచి తమాళైన గలితో ఆఖరుసారి ఒక్క ప్కయోగం చేద్దామనుకున్నాడు. ..”

“అప్పూడు ఏంచేశాడు?” అని అశిగిందిసుభద9), ఆఖరుకు ఈ ఆరాన్‌) ఎలాగ అంకెకవచ్చి గొ తెలుకుకోవాలనే అదుక్రాతో-

“చబుకున్నాగామరి. ఆంగుకోనమని ఈ *శ్తేవెటోొ నుంచి వచ్చిన వాయువు' హిల్లర్‌ బాండ్‌ ఇెప్పినట్టు నై ోజన్‌ అవుకో కాగో? లేశ మక “ఆన్సాన్‌ వమో నిర్థారణ చేసుకోవలసివచ్చింది

క!

ఆప్పుకు శామ్సఅసిస్టై టు “ద్పెగ్నీషీయమ్‌' ముక్కా-లను బవ్మరిగా కాల్చి ఈ “వాయువు ఉన్న సీసాళో పడవేశాడు”

కఏందుకం డి? నెంటజే (పశ్నించి ది ఆనె,

ళన కగాంల్రి రైళ్ల “నె టో శి ఆయిచే అది పి*తో కలి పోరుం%,. ఒక శాగిక వర్పడుగు ది, ఆందుకని"'

“రక వెలిసి ది అప్వూడు ఏమై ది?! అవిడ "రించిన కొతు కతో వళ్నించిం?

“వమైంది + ఈ "గాలి'” వరూ వుక్కువెదరలేదు ఆ టట ,.

“ఇది “నై,టోజన్‌ ” అలి చెప్పిన హిల్లర్‌ గ్రాండ్‌. పొరప్మ్డూ డన్నమాట” అన్నది ఆనిడ, ఈ సారి మొహంలో వియగర్వం !:చి త్తు లాస్యం చేసి-౫.

“కాను “వెంటనీ విలియక్‌ రామ్సే ఈ *వాయువు” నల్ల ఎలాంటి *స్పెక్ట్రిమ్‌'. వర్పడుతు దో నిగ్ధారణశా 'కేల్చుకోవడానికి పూను కున్నాడు,

ఇందుకోసమని “డార్కరూవా)'. లోకి వెళ్ళాడు. ఒక గాజు గొట్టంలో రెడు ఎలెఫ్ఫక్స్‌ ఎక్కించాడు. అందులో కన్న మానూలుగాని ఆంతా లీసి చేశాడు.

ఈ వ్‌ గాలిని ని.డా ఎక్కించాడు. వెటనే ఉన్విచ్‌” “వేస్‌ ఆ..దువోకి కళెంటును పంవీంచాకు, ఈ గొట్టంలోఉన్న గాలి “ఎంతా ఒకసారి జ్వూజ్వల్యరూన- శా వెలిగి ది. అశిశరకు విమ) వీకటిగా ఉండే ౫౧ అంతా ధగద్ధి శాయకూనమైన కా-తినో మిరుమిట్లు గొని నంది.

809 ళళడా గాం క |

రామ్సే *స్పెన్ట్రాప్కోప ' లోకి చూచాడు,

ఆనేక రాగులతో అ నేకమైనగీతలు స్పష్టంగా కనిపించాయి. ఒళ గీత వసు పచ్చగా స్పష్టంగా కనఒడి ది,

“ఒహునా ఇది సోడియం కావచ్చు. మెన్నీమీయాన్ని ఎంత ఎర్మికుభం. చేశినాా అందులో పిళరంతెనా సోడియం వుదకుండా పోదని చెప్పడానికి వీఫైదు' అనుకున్నాడు,

ళం

ఇజేమిటో అతిగవాన మైన సమన్యలా తోచ్చింది ఆతనికి ఎంథో చిక్కగా కనబడే ఈ “స్పెక్ట్‌ “మ్‌” రవాన్యం తెలుసుకోనకం కోస మని మళ్లీ ఇంకోసారి పియత్నించాడు. ఈసారి పొభుద్ధమైన “ఆక్టాన్‌” వాయువులో గాజునొట్టాన్ని పూర్తిగా నింపాడు, వెంటనే “ఎలెక్ట్రిక్‌ కశెంటుొను పషఏంచి భబూచాడుం అందునన్న వకశాల- లో "కెండుగొట్టూ లనుంచి రెండు *“స్పెక్టుము” లు కనబడడంలో, ఒకచానితో మరొ

ళు, కటి వోల్చి మయూాడడాని॥ి వీలయి-దిల*

“అప్పుడు ఏమి కన+డింది గ” ఆమె ఉండ ఒట్టలేక అడి శ్లోన్సీంగి,

“ఈ రెడు “స్పెక్ట్రమ్‌?” ల లోను ఆనేక గీతలు ఒకదానిలో

ళు మరొకటి సరిపోయాయి. “ఆర్గాన్‌ స్పెక్టిమొ లో కూడా ఈ పనువ్టు పచ్చనిగీత కనపడింది కాని, ఆంత స్ఫుటంగా లేదు.

ట్రుశ్చ ఈ ౫ డోనొట్టంగో సోడియం. అంగ షాచ్చుగా లేదచ్నుోమా శు" ౫ ఆన్నది అవిక, నేను చెబ్బ న్కు లేకుండా తానే ఆ సంగతిని అ_తెనీ తెలుసుకో గలిగినట్టు మాట్లాడింది.

“బాగానే ఉంది. కాని "ిండో గొట్టంలోని వ యువు శాలళాకు “ స్పెక్ట్రక”” లో వర్సద్ధ పరుపు పచ్యని గీఠక “న్షేవైట్‌”

810 నుంచి వచ్చిన వాయువు, స్పెక్టమ్‌ోని చానినుంచి కాస్త అటుశేసి జరిగినట్టు కనపడి-ది.

ఒక వేళ “స్పెన్టాస్కోప్‌' లో వదైనా పొరపాటు ఉందేమో ననుకుని రామ్సే దానిశ-ళతా నరిగా దిద్దాడు, అటూ ఇటూ హోగా కదిపొము' అమినా ఆ ఆకు గీతలూ అలాగ విడివిడిగా నే ఉన్నాయి, శాస్త దగ్గరద్యరిగా బజరిగినిప్టై కనపడ్డా నిజూనికి దూరంగా నే ఉండీ పోయాయి. అవి వ-చేసీనా కలవలేదు.

దాంతో, మన “స్పెళ్చ్రాస్కోబస్‌ త్రో ఎక్కడో వవోలోపంఉండి తీరాలని అనుకున్నాడు రామ్సే.

ఆందుకోసమంి దీపాన్ని అటూ ఇటూ జరిపాడు, “స్పెక్టా స్కోహ్‌*ను విడిగాతీసి అద్దాలు బాగా తుడిచాడు ఆంతా మళ్ళీ జ్నాగ తగా నరిగా అమర్చే కొడు, ఊహు, వమా లాభాలే పోయింది, ఈ "రెండుగీతలూ కలవకుండా ఆలాగే “ఎడమొహం, పెడమొవాం' గానే ఉన్నాయి”

“వమిటండీ, ఈ ఆెంకుగీతలక్రీ ఈ వెమన్మం వీటికి వొత్తు కుదరని మనణు కలిమనిదాంఎత్య':”ాదుా. వై” బున్సెన్‌ శిర్చాఫ్‌ల నాటినుంచి నేటివరకు “స్పెక్ట్రమ్‌” వో సోడియంగీతల చోటు నూరదన్మి ఎన్ని వేల సోడియంముక్కలు తీషకునచ్చి పియోగాలు చేసిన్సా ఈ సంగతివమిా మారబోదని. పతి వైజూనికు కీ అెలునుకగా! ఆయిళ్చే లండన్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో రామ్సే చేసీ. ఈ ప్రయోగ లొ ఈ “సోడియంిగీతలకి పొత్తు లేకపోవడానికి కారణఎ వీమిటండీ?ఇ జేదో మహా గడ్డుగాఉంటబే? పాపం! రామ్సే... ఆన్నది నాభద్రుజాలిగా, ఆవిడ మనస్సులో వీదో మధనపడుతోంది,

“రామే ఆ '"స్పెక్ట్రమిశేసి అతితీళ్ణంగా అలాగే ఆమిదారు నిమిషాలసేఫ) మూశాడు, ఈ కొ_త్తవాయువుల్‌* నింపిన గొట్టంయనోశ్ఞ

411 మైన కుందనఫుకా. తులలో కన్ను లపండువుగా వెలుగుతోంది, వదో అలోచి చాడు, ఒక్కసారి నలేనన్నట్టుగా బుర్రఆడించాడు”

“వమిటీ[నమాధానం దొ౭కి-ది?* అ తవరక ఆలోచనలో త ేక దీక్షగా వింయిన్నసుభద9 ముఖంకొంచెం విప్పారినటు కనబడి ది.

లై

“నిజంచెప్సాలఎ కే అతనికి అట్పుడే దొరికింది ఓక చిన్నసమా ధానం. శాని ఖేర్యంచేసి పికటి చఎంం పొరళగాలు కాగల చేవమూనని చటపటాయిం చాడు.

'ఆయిలళ ఈ గాజునెజ్ట్బ రో “ఆగ్గాన్‌ తలోజాటుగా మనకు అపరి చితమైన మరొక కొ మూలపదార్థం ఉ దని ఎ.దుకు అనుకోకూ చదు? ఆకొ తృమూలప వార్థ వల్శనే ఈచల్ల నికాంతి కలిగించేమో?' అన్నది అవిడ,

“గిగా అచేఆలోచన, అ దేపద్ధతిలో రామే. బుర్రలోక వచ్చి-ది వెటనే వాయుకూపంలోఉన్న ఆళొగ్త మూలపదాన్రాని॥ ఒక వీరు త?ందిి

లు

“వవిటీ? అవ్వుడే ఆలోచనరావడ-, అనుకోఎడం; బెక్టపుట్టవ +, గాడ్డుకొయ్యడ , పరుమైెడ కూజా బరిగివోయిదీ + మా రామ్సే ఎక్క డో తిలచినప్పుడే తాతి పెళ్ళిచస్లే ఘటీకుకులా ఉన్నాడే అని అత మెచ్చుకోలేక ఉక్క? బిక్క రె పోయింది ఆ'డ్క

“ది నికి *కిప్పుకి ఆని వేకుపెట్టాడు ఈ * కాన్‌ "అంకేు (నీకు

లు లు (లు భావలో అర్థం, న్వరూపన్న భావాలు వమిటోనన్మి తెలినకు డా అ తంగా చాగిఉవ్నదని స్‌

వెటస రాష్సే తన కొత్త సిద్ధాంతం బుంచి ఇడ్డ ను గురించి నణాద్వి వేదన నేయ టూను కన్నాడు, ఎ శరా అలసివోతున్నా గాక్క

లిం చేయకుండా, ఆ చిటిగడిలో గంటలతరబడి అనేక ప్రయోగాలు వేసే వాడు,

ఉన్తేవెట్‌ " నుంచి వచ్చిన “వాయువు” "స్ఫెక్ష్రుమను, ఆగ్షాన్‌, వైటో9జన్‌, ఫోడియవ్‌. “స్పెళ్ష్ర ల్‌ సోల్చిదూస్తూ, ఆనక పరి శోధనలు చేశాడు, కాని పాపం ఆయన 'స్పెన్హ్రాస్కోప్‌ అంతకు.చిది శాదు ఆ.దుచేత ఆశించిన నత్సలితాలు వవీరాలేదు, కాగా, అప్పు టికే ఈ “స్పెక్రాసోంవ్‌' ను వాడకంలో మహానిపుజుడని పసిద్ధి ఇక్సిన భౌతిక శానస్ర్రవిషాని, తన నహోధ్యాయి విలియ-ఎ. కూక్స్సాకు ఈ ౨గతీఅ తౌ చెప్ప) ముందు చేయవలసిన పనిని గుచి అతని సల జోను పొందాలను కన్నాశం

ఈ ఆలోచన రావడి మేమిటి ॥! వెటనే అఎు.లుురపషి మీమిటిీ

రెౌంకూ ఒక్కసా-ే జిగి పోయాయి ఈ “కిన్హాన్‌” తో నింపిన జ”

గాజు గొట్టాన్ని పరీశ్నించవలసిందనే అభ్యరన”ో (కూక్స్‌ దగ్గరకు

న! [| ఖు

ప వంచాడు ఇది 1805 వ నంవత్సరం వౌర్చి 232 న తేదీని సాయం మర్నాడు ప్రొళ్తున్నే రానే తన చీకటిగదిలో కూర్చుని

వవో కొన్ని పియోగాలు చేస్తున్నాడు, ఇంతలో బలిగాఫ్‌ క్మురాది

వచ్చి క్రింది “టిలిగాానో ఆయనను బయటకు వీలిచిచ్చాడు.

“ఈ '“కిప్తాన* 'హిలియం'తప్ప వేలీమాకాదు, నువ్వు వ టనే బయలు టేరిరా. స్వయంగా పరిశీలిచవచ్చు"'__క్రూక్‌; అని ఉ-ది ఆ "కలిగామ్‌లో,

ఆ [పకారం “వెటనే రానే బయల చేరి వెళ్ళాడు, కేన? ష్‌ నా | శబ ఇ. గ జ జ జ్య శ ణి ఖ్‌ వ యువు “స్పె్టమొ” లో ఏర్పడ పసుపుపచ్చని గీత “*సూర్యకా 8 'స్పెక్షన లే ఆకండక్త స్కలయ గీత రోర్‌ దరిగ్గా సరిలోయింగి

(1) క.

ఆ విధ :గా నూర్యవా తెనంణంల్‌ * మాత్రమే ఉ డుఘన్న ఈ కొర మూలపదాస్థం “్ప+లియంి భూపిమిో కూడా కలదని నిగ్దా రణ అయి ది”

న. ఈ + వియ ఎన్ని తిప్పలు ెప్రగింద కీ! ఆన్నది ఆవిష జూలిగా,

శ న్‌

జౌను, ఆ ౧౦గితి అషిరాలా నీ , సూర్య వా అతెపరి.* లో మంకు -లియని కొత్త మూలపదడార్థ' ఏదో ఉ వచ్చునని భూగో? శాత్రువరొ మొదట్వ * అనుమానించారు.

ఆ తెకువాగ రాలే నూర్యు వాతౌవరిణం గొడవే శేఘుడా, ఫూర్వకాల వాళ్లు ఎబ్బవో. చెప్పిన అుకెల్ళు తప్పో, నైటీ భూవె మనే అభింావతో సై ల్‌ 'జన్‌, ఆక్సిజన్‌, ఎ(ఉటోజన్‌ వగైరా వొయుఎులను మూచడిం మొగలు పెట్టాడు,

రాలేశి వనం ఈ సందర్భంలో కొంచె కృతద్ధలంగా ఉండాలి ఓక్క లీటరు పిమా గల ఈ వాయుపదాక్థాల బరువు ఎ ఆంత ఉటుందో, ఖచ్చిశంగా "జేల్చుకోవాలనే తాపక్యియ లో పూర్వ: ఎప్పుశనో “ఆవా డిమ్‌? చేసిన ప్రయోగాన్ని. బయటకు ఈడ్చుకు వచ్చాకు, చివరకు ఈ రాలే--- కామ్సేల న యుక్త గీ వరితంగా మనచుట్టూ ఉండేగాలిలో అజ్ఞాత .గా చాగి ఉన్న వకొక మూల పచార్థం “అగ్షాన్‌౫ ఉనికి ఇయ టపడింది.

ఆ తకువాత అయినా సూరిగ్థవా తావర ణంలో ప్రత్యమిమం “మూలపదార్థి లి. గొడవఏమిా పట్టుకోకుండానే “తెద్ధ మొండి జం ఇఖండి'ఆయిన 'కర్లాన్‌' లతణ"లను తేలుుకోవాలనే వియత్న' లో సిరాళోపవతుగై న రా న్చేకు, *మైయర్‌్స్‌ నలహ్ముకారం స్యవైట్‌ ను గు? చి సలవశజెప్పాకు. పోస్‌ అఖమవియ స్పై కా వాగ్గావునుకుస్న

811 రామ్సే “న్చేనెటోలోన. చి వచ్చినగాలి నైంటోబనూ కాదు ఆనా ను+కాదు అని తటిన్సా అదేమిటో ఒక్కపట్టాన తట్టలేగు, ళం లు లి

అప్బుకు తన సవోధ్యాయి. "కారక దెగ్గరకు ఎఎహాకు మై చే ఆయనా వరిశీలిచాదము. ఇది అ.శకుపూర్వం ఇరనైవడు సంవత్స 'రాలకుపూర్వ మే సూర్య వాతావరణానికి సంబంధించిన కొత్త మూల పదార్థంగా ఖగోళ ఇస్తు జ్ఞులు ఆనుమానించిన “హీలియరి అని కను గొన్నాడు,

నేటి వైజ్ఞానికులు సూర్యుగో ళంనుంచి తవులోకానికి అతిధిగా ఎచ్చిన శ వాయువును ప్ట్టుళొని నమూల గా సమగ్రంగా నోధించి దాని లక్షణా లేవి * తెలుసుకున్నారు,

అద్భుతి మైన వీనిచరితిఆం తా విని, వీనిగు*లు ఇంకా ఎత అమ్భుతింగాఉంటా యో అని అంతా ఎంతో ఆశ్చర్యపడిపోయారు.'

“శ్ఞాన్సు చేవూ అలాగే అనుకుంటున్నాను' అన్నది అవిడ,

“వమి= లాభ లేదు, ఈవిషయ గా అ దరికీ తీరనిఆశాభంగం కిలిగింది, 'ఆర్హాన్‌* వలెనే ఈ “పీ+లియం'కూడా రుచీ రంగూ, వాననా లేని *' మొండిశిఖండిలని తేలిందె.

కానీ ఒక విజయుంలోమాత్యం “ఆన్రానికీ దీనికీ లేడావుంది, అది + రువులో, “హెతోజన్‌" తరువాత ఈ జగత్తు లో "లీలిక్రఅయినది ఈ 'సీ*లవియం అని బుజునైైంది,

రామ్సే (ప్రభృతుల కృవి.ఫలితంగా. మెండలీఫ్‌ కృషిఅంతా భఛగ్నమైపోయేటల్టు కనబడింది."

“ బుగేళల%ిఅని ఆగి దినుభ్గద్రు నవా త్సుక్య తో

నగ

“రామ్సే, కావాలంకు పాతికసువత్సరాలకుముందు మె డలీఫ్‌ చెప్పింద తా శుద్ధతపష్వు అని తో)సిపార చేయడానికి తగిన కారణాలు బోలెడన్ని ఉన్నాయి. ఎందుకంళక్రే ఈ హొత్త మూలపచా ర్థాలకోసం మెండలీఫ్‌ తన అవ ర్తనంవిభాగ నూచికలో ఖాభీగభ్ళు వమాటఉచ "లేదు,

పెగా ఈ అఆక్లాన్‌, హీ-లియంవ ర్లాసికీ చెందిన కు. ఆము ఆందులొ ఎక్కడా కనబడలేదు ఒకవేళ మరో *కళుంం' లో అయినా బలవంతంగా ఆంటగ డదాముశు, ఆప్పటివరకు ఉన్న (శ్రము ఆంతౌ భగ్న నైపోయేటట్టు కన౭డి ది,

ఈ తలనొప్పి అంతాలేకుండా చేసుకోవచ్చునని కొంతమంది వైజ్ఞానికులు, ఈ “ఆర్గానూ, హీలియమూ' కొత్త మూలపదార్గాలే కాదు పొమ)న్నాకు, “మహో అబిళలే 'నె(టోజన్‌” తౌటూకు ఇళర “రూపాలు' కావచ్చు. బొగ్హ, నల్ల వీనం (గ్రావైట్సు వజ్రాలుఆనీ మూడు రూపాలలో వవిధంగా మనకు లభ్యం అవుతున్నాయో అలాగే ఇవి కూడా న్నైటోదన్‌ 'కళుు నూరురూపాలుతప్ప ఆశ్యం కాదని వారుగట్లిగా వాదించడం మొదలు పెట్తారు,

“మరి ఈ వాదానికి మనరామ్సే ఏమంటాడు?” తీర్పు చెప్ప బో యేము-దు “డిఫెన్స్‌ వాదంకూడా విశదలచిన *జజ్టి వలె సాధికా రంగా ప్రశ్నించింది సుభద),

౯కాని రామ్సే ఈ సమనస్యనుగురించి భిన్నాభిప్రాయా న్నే కలిగ్ని ఉన్నాడు.

“నునంఇ- కా బేనినిగురించి సమగ్యంగా "తెలుసుకో లేదు, అన్నిం టిని కనిపెటడం పూర్తికాలేదు, ఇుకాకొంతకాలు జాగ్రత్తగా వేచి ఉండడం మంచిది, బహుశా ఈ ఆర్గాన్‌, హీలియములకు సన్నిహిత

316 లక్ష ణాలుకల కొ త్రీవాయువులు' కని ప్టైబడవచ్చు. అప్పుడు ఇవిఅస్నీ చేర ఒకళొ త్త “కుటుంబంగా. వర్చకుతొయి,. అప్పుడు మెండలీఫ్‌ 'ఆవర్శ సువిఖాగ సూచిక లో వీటిని న్వస్థానంలో చేర్చవచ్చు. ఈ కొత్త మూలపదాన్ధాల ఉనికిని మవం కనునానడంవల్న '“ఆవర్శ నంవిభాగనూ చికికమం తారుమారు శానక్కర లేదు, 2 పెచ్చు ఆ3 మరింత నమగ౦-అవృకు ది, మకి తఖచ్చిత-గా ఉంటు డి... నంగి పహొంగా శామ్మేవోదం ఇది”

'ఆపికారం అంతౌజరిగించా + తనవాదాన్ని రామ్సే ఎలాగ బుగువుచేనుకున్నా డు?' మళ్ళీ ఆబేనోరణిో అక్షిగింి ఆవి .,

“వెంటనే 'ఆర్లాన్సా హీలియం" కుటుంబానికి చెందిన ఇతర “చుట్టాలు. ఎక్కడ చాగిఉన్నారో. తెలుసుకోవడంకోన). రామే, ఆయన సహచరులూ ఈసకలపపంచాన్ని గట్టిగా గాలించడం మొదలు పట్టారు,

ఠి

అతి అపుకూపంగా దొరికిన నూటమాఖైఖనిజాలను పరిశ్లో ధించారు, ఇరనై ప్రోంళతాలళో దొరికే రకరకాల ఉఊటనీటిని పట్టుకువచ్చి రకరకాలుగా పిశీలవిచారు, ఆశశ లోనుంది అప్పు డప్పుడు కిందకు రాలిపజే “ఉల్కలినుకూడా సంపాదించి తెచ్చి వెపి కారు,

ఆతి తీవ)మైన ఈ అ న్వేచణఫలితంగా చివరకు మనచుట్టూ ఉంజే సూమూలుగాలిలో నే 5; కుంంబాని! చెందిశ ఇగర “సభ్యులు చాగిఉన్నారని కనుొన్నారు,

మన చుట్టూఉండే గాలిగో అగ్రాన్‌తోళాటు అదే కటుంబా నిశి చెందిన మరి మూకు మూలపదార్థాలుఉన్నాయని కనుఖొన్నారు వాటికి నియాన్‌, కిప్టాన్‌ గ్లైనాన్‌ఆని చీన్లపెట్తారు హీలియం

లు జు ౧ ౦6

సంగతి ఇదివర "కే కేల్చీ వేశారుకచా శి

817

ఈ అయిదు మూలపడార్థిలూ చేరి ఒకనర్షం వర్చ్పడ్ణం”ో మెండ లీఫ్‌ 'ఆవర నంవిభాగనూచికిలో వీటికి *క (ప చ్యేకస్థాలం నమళా రింది. ఆ మేధావి ఆనాడు నిర్వచించిన '“ఆవన్మనియవమం' మరిత నమగ్య్రమైంది'

• అంతా బాగా నేజక్నదికాని శామ్బకి అ్నూంటిక_కు ముంగుగా “ఆగ్షాన్‌'మాతి మే దొరికి చేమీ? ఇవన్నీ వకశాలంలోనే ఎందుకు లభ్యంకా లేదు?” అని ఆమె పెద్దసం బేహాన్ని వెలిబుచ్చింది,

“బలీ సంచేవామే వచ్చిందే సీక్సు ! అయితే విను, మనగాలిలో ప్రతి నూరు లిటర్లకి ఒక లిటరు “ఆర్గాన్‌” ఉంది, ఇక హిలియం నియాన్‌ క్రిస్టాన్‌ గెగాన్‌” వగ్రైరా. ఇతర మూల పదాగ్శాలు అంటావా +? అని వాలా చశక్కువగా ఉన్నాయి.

గాలిలో నీటి పరిమాణాన్ని వెనటి కొందకు నై సానివలు 'లెక్కూకట్టారు లే, మనం ట్రతిసారీ ఊపీరి తీసుకున్న ప్పుడల్హా అయిదు క్యూబిక్‌ "సెంటీమోటర్టు ఆక్షాన్‌, అందులో అమిదు వాదల వంతు నియాన్తూ లెండువేలవంతు హీలియమూ, పదివేలవాతు శీప్రానూ, లశవోవంతు చనానూ గాలిలోభాటు లోపలికి వీల్చుకు టున్నామట

“మరి ఇవన్నీ మన ఊపిరితిత్తులలోకి. వెళ్ళితే మనకు గబ్బు కాదూ ! ' అని పి్నించింది అవిడ

“వీమోలేచు, మన ఊంరితిళక్తులలో కివి ఎంత వెళ్ళినా మనకు వచ్చే,పమాదం £మిలేదు, ఇవి చేనితోను కలవన్సి ఎట్టి మార్పులూ ఎరుగని శిఖ_డి వాయువులు కదా మి?

నృష్వీలో ఆతి ఆపరూపంగా దొంశే ఈ వాయిన్సల నికి ఇయటపడడంశ్రో మనక ఎన్నోవిభఛాం ఇఏ ఉపకారక మయ్యాయి,

313 ఈ జడ వాయువులమభ్య పెటోోలు లాంటిచే ఎంత ఆ, టించినా నెంగదు. అలాంటప్పుడు లోహాల సంగతి వేశే చెప్పనక్కర లేదు కదా, అంకుచేతనే మన ఎల్నొక్‌ 7? ల్చ్బులు వెటనే మాడిపోకుండా ఉండడంకోసమని వాటిని ఈ “*ఆక్షాన్‌” తో నింపు తారు,

ఈ సంచర్భంల్యో ఈ అర్గాక్‌ కం ఎక్కువ డఉీపయుక్నమైనవి ఆ కిష్ణాన్‌ గ్లైరాన్‌ ఎ ఈ శంక చాయువ్రై తోను ఆంపి.. ఎల్బీలు ఇవాలాకాలం మన్నుతౌమిు*

ఇంక * యాన్‌ివవయోగ ఇృరకంశు ఎక్కువై నది, మన వన్నపట్న లో *హి దూ అఆఫీఎ చూశావుదా? క్కడ “హిందూ అని ఇర అక్షరాలలో మె:స్తుష్న) విశే ఎలెక్షిక్‌ దీపాలహాడా చూకాన్చక దాగి అక్షరాలుగావంచి. + జుగొబ్టాలనిండా ఈ * మూన్‌" వాయువును సింప్కి దానిలోనుంచి ఎ?క్టి క్‌కరంటును ప.వితే అది అలాగ ఎర్ఫిశ్యా మనోజ్ఞ ౦గా వెలుగుతుంది,

ఇంక హీలియు *“డొాజిబున్సోలో ఉపయోగపడుతుందని ఇది వరే చెప్పానుకదా,

ఆర్షాన్‌ , హీలియంవర్లైరా ఈ కొత్తవాయువులను కనుగొన్న తగువాత ప్రళృతితోదాగిజన్న మూలపదార్థాలసంగతి అంతాపూర్తి గా "కెలిసీనళ్లునని ఆ జేకమంది వెళ్లానికులు భావించసాగారు, మెడలీఫ్‌ శయాకుచేసిన *ఆవ ర్త సంవిభాగ సూచిక) నమ్మగమైంది

ఈ మూలపదార్థాల పరస్పర సమ్మేళనంవల్ల లభ్యమయ్యే అనంతకోటి యౌాగికాలరహస్యం ఏమిటో వైళ్ళానికులకు క రతలామలక మైంది, ఇక కనుగొనవలసింది ఏమీ లేదనే ఏకు భావించడం పారం భించాకు, నూరు నంవల్ప ”లకుపూర్వం, ఆఅంళే 18న శతాబ్ది ప్రారం భంలో ఈ నృష్టీర కాన్యం ఏమిటి? అని స్కీ లఆవాముజర్‌ (పళ్ళళి వైజ్ఞునికులు పఏశ్నించుకు నేవారు,

ర్‌10

ఆజేమిటో జెలుసుకోవడ-కొనమే వారు తమ తేనవులు ధార

బోసి పిశాంత చి త్తంతో, ప్ట్టుదలలో పరిశోధనలు కొం సాగించారు

కాని నేటికి పాతికేళ్ళ క్రిత ఇ ేపిశ్న అడిగితే సీలోసహో రసాయ నీక విజ్ఞానుంందరూ "తేలికగా జవాబు చెబు తెరు,

ఈ పి=ంచంలో ముత్త* 80 మూలవదార్థెాలు ఉన్నాయి, సూ” స్టడు, చందుకు త్ష్మళాలు మ భూమి మ మూ, దొని మాద క+పడే నకల (వ్చాగకి మూలకారణములై నవి ఇవే ఈ జగ త్తమ కు ఎనిచే జేనిని విళ్శేషించినా చి కు భ్యమ య్యేవి తః నూలపదార్థాలే జ నొక యౌాగికంలో ఇవి ఇడ ఇండవచ్చు. మరికొని,,43ళినాలుగు, “యిమ ఆగు -దిఉక చ్చు కానివ నందర్భు-లఆ బువా మూలవ వాన్దాలుమ్భ్యూ రు ఇవే”

“అయిలే ఈ మూ లవడా ర్హాలన ఇంకా విశ్లేషించడానికి వీలవు తు దా 1” అని పన్నెంచింది సుభ్యద,

“నువ్వు అడిగినట్టు (విశ్లేషించడానికి వదు” అని పందొమ్మి దవ శ త్య్వాంలో నై స్లనికులందిరూ ఖచ్చితంగా చెప్పారు, మూలవదా న్‌లళన్న స్పష్మ్రవ ణ వీ లక్షం వ్యావ్యత మైనవి మశ₹ేవీ లేవ, ఈవిధ మైన రాసాయనిక వ్శ్యి=£ంకు ఇక్కడితో ఒక అవధి వర్పడిం",

“అవకాశంఉ-శు యూగికాలు ఆంతర్జితమైపోవద్చు కాని

నూలపదార్థాలుమట్టుకు మాయంకావడానికివీళ్లదు అవి అవినాశ్‌ మైనవి. అవిభాజ్యమైనవి ఇతర మూలపదార్థౌలుగా వాటిని మార్చడానికిపీన్లైదు, అవి ఆచా-ద్రారాక్క మైనవి, శాశ్వత మెరవి, ఈ వ)ిపంచంలో నూ రేళ్ళు క్రితం ఎంత ఇనుము ఉందో, ఎంత ఎను జ్‌ దో ఎత పహూాలియ- అందో, ఇప్పుడూ అవి ఆంతే ఉన్నాయి, ఇక నూ శేళ్ళ తరువాత కూడా అంటే ఉంటాయి, ఈ మూలపచాగ్థాలలో. ఒక్క అణువుకూడా మారడానికి వీలులేదు, వూాగదు కూడా

తి (ప్రఆ మూలపదార్థిం తాలూకు ఆణున్సలు ఒకి విధగా ఉఊంబా*యి, ఈ ఆవులు అవిభెజ్యములు ఈ సృష్టిలో కానవచ్చే (దవ్యపు సూమ్మోతి భూతు "కేణువులే ఈ అణువులు వివిధ మూల పదార్ధాలకు చెందిన ఆ ౩వులు వివిఫ విధాలుశా పరస్పర సమ్మేళనం చెందుతాయి. కాని ఎదులో ఉవ్నాా ఎక్కడ వ విభంగా ఉన్నా వమూల పదార్థం ఆగణువ్రలూ అలాగే ఉంటాయి కాని, ఏమిమాస్పు చెందవు” అని 19 వ శిత్మాంలో వైజ్ఞానిక లందరూ ఇల్ల గ్రూగి (న గ డె గా వాదించేవారు. . గ శ్‌ య. . నిజమే | ద వొెదం వాలా శన . నళ జ సహేకుకంగా ఉటుుది ఇత త్య ఇప శి . షన శే వంకు వేను చన వైజ్ఞానిక ళ్‌ నే న శ్‌ న న ం ో గ ఫ్‌ ౯ వహా ఇది సకమమన్శి దీనిని ఇ శ 1 (ట్‌ సు స్‌? ణా + సో ౧ిగా మనన్ఫూరి ౫ా విశ్వసి స టి అశ లు హూ త్‌ శట్యష్థి బి ః. స్‌ ష్‌ కై ఫా న చారు. వారిలో డాల్చన్‌ (ప్రథమ వ ఓ వ . వన టకై గణ్యుకు గ య పల సక ల త ఫో కాని ఇకీవఎ అశు మశ ॥ వ. న ఈ ఫి

• స. ల తరిలో ఈ వాదముతా తుమి | సు స ఈ హ్‌ నే శ న్ను సఖ ఎల్జీ “కే నియం పోయింది గాలికి పేల ఘట ఖే న. వ గ. . ఠా ( సక చి స ప్‌ జి క స్‌కన సలవు అతన య ఇ ల పండి ఎగిర పోయిన, పరికోధ ర వ య! లు ః జాన్‌ డాల్టన్‌ నకు విలవకు.డా పోయింసి “లఅేరుటం* 1! అంతా చిత్తిగానే [ఉఎచే సిముపాశికో నిచాంగం తీనుకువనున్నారు. ఈ నూ లే్వగా నిజమైంది అంతలో ఆబ న! ఐటీ ఉం మ్‌ ద్ధంగా ఎలా మారింద డీ! నాశేమో లఅంలా అనోలా అనిస్తో ది, లా అభ యే ఇ లా టి ౯ దబ్బున చ్సెనా సం చేవ ఓర్చండి ఆని (1? తిమూలి ది వునన య నట ల చెట్ల గ్‌ “పస టాయి.

“లి విష్హైల్‌ కానా రా జన్‌ అలి న్‌. జ జి కి జర్మన్‌ వెజూీకు . అ చేవాడు త "లే యన వున్నట్టుండి ఒక కొ త్తరకు కీరణా 2 స, లను కనుగొన్నానని ఎ9కటి చాడు తా వే ఈ ఎికటన జగిగేవరకు ఈయన * లో గా ఉుడేవాడు కాసి 1[06 పార. జ్‌ ల ను ఖింలో అఆమృతలడతిణాలుకల ఈ కొత్త | టే! శ కిరణాలను కనున "న్న ఎ ఎికట్పిచేనరి ( నుగ్‌ షు గో చేనరి ఎ న శిిణాలను కనిపెట్టి బటి విశ్వవిద్యాలయంలో, విజ్తానపరిచత్తులో, భావాన్ని వివరించి, ఇనద్జానివి (యమఎం ఒక్కమాటలో నకల వైబ్బానిక లోక. వలో విప్లవం తీసుకువచ్చి, లోనూ ఎంతో వాసంచలన కలిగి దిగి విళ్హైల్నా కాజ్యాక్‌ రాంాన్‌ జీ 'ఏంవిశేఎ ? ఈ గాల గొప్చవమిటి:' ఆని టున్నించింతి ఆవిడ, నవాజథధోర-"లో,

923

*విన్సవురీ! మబ్బ యూర్యకరీ శాలను, ఎల్మక్టి?. దీప కం శాలను, ఓ3రి రంగుదీపాల కిరణాలను మామూలుకంగిితో భూఎగల కచ్చా! కానిఇబ్వడు రా జన్‌ కసిప్వైన ఈ కిరణాలు మూమూలు క్ర ౮4 ఏవిధ గానూ కనివించపు కానిఫాట్‌ *గాి,క శ్లైబ్‌మిద ఈశింణ్యపపా రవ్శ ల "మ్ములుపడ తాయి. వాన మావుశాలుగా లీనుకొ నే టీలు ల తుగులోగాని సాభ్ధఎగవు ఈ వెలుతురు కాన్త త్‌ే సాదెకమేరా ౮తబొవ ఎలు రానేరావు కాన్సిఈ రాంజన్‌ కినిపె5న కీరణాలవు మన చిమ్ముశ కిటిలోకూడా ఫొటోలు తీయవచ్చు, ఈ కిర ణాలఉనికీ ఇకొళప్యా విలోకూడా బుజువైంది, ఏదైనా కాగిని.గాన్ని వి త్యేకరసాయనపదా వ్ఞాలు పూసిన గాజుపలకగాని ఈ కీంణ పిసారమాగానికి అకృగా పెడిలే, ఈ గాజు లేక కాగిత. తెర మి.యగురుపుకుగువలె ధగధిగా మరు స్తుంది, అన్నిటికం ల ఆశ్చర్యకి రమైన వి శేష. ఏమిటం శ్ర, ఈ కొత్తి కరణాలు ఎలా 4 అ్టాఉన్నానగో, "లశ చేయకుండా ఆ అస్బాలోనుంచి దూబుకుపోతాయి, మన. మామూలుగా మూచేకా తి పారదర్శక మైన గాజుపలకలోనుంచి ఏమా అల్జులేకుండా న్వచ్చుగా ఎలా ప్రవర్శి బ్తుందో అలాగే ఈ అద్భశ్యకరణాలు (ఇంస్టీషులో “ఇన్‌ విడిబుల్‌ లేస్‌ 7) గట్టిగా మూసినతలువులలోనుంచ్చి అడ్షనోడ లమధ్యను చ్చి బటలపారల లోనుంచి ఆఖరికి మన నర్మ మూంనంగోను చి కూడా దూసుకు పోతొయి!””

“ఆం గతి ఎల్లా తెలిసి దో 'ెవ్సండి?' అన్నది ఆవిడ

“దూట వరనక్కీ ఈ కిరణాలు (ఎనరస్తు న్నాయి లనుకో, దానికి ఎదురుగా ఒక తెర వేశామనకో, లప్పుకు ఎవ్వైనా తమచేతిని ఈ తెరక్రీ ఆ కీరణ"లకీ మధ్యనె అవి ప్రజించే దోనలో వెడితే వేకద లికతో మన మఃణ$ఒ, ధ లోని ఎముకల కంకాళం చొమ్థువడుతు. ద్‌!

ఎన్న నా ఒకి ఘరానా "ఎద్దమనిషి మంచిదక్టాగ్యా ఎంపి బూటు వేకుక్సుని ఈ "తెరడగ్గరకు వచ్చాడనుకో ' తీపోళీ లోవల

ఖై

బనీను తొడుక్కుని ఆపైన లాల్చీ ఒనాయించి, ఆపైన ఉన్నిపే ర్పాస్‌ బిగించి కీకురాకుగా తిరుగుతూ ఈ లెరదగ్గరకి వచ్చాడను ౨ ఆయన పొట్టలో వముందోః, ఆయన శరీరంలోపల ఎముకల కంకాళం ఎలా ఉందో, చెన్నుపూస వంగి-వో, నిటారుగాజిందో ఆవగ్నైరా లోపు అ-త్నౌ మనిషీ మనిషిలా ఉండగానే బటబయలై పోత్పుది అ జే శాదు [మేలో దాచుకున్న గడియూర, లోపల చేబులోని “మనీపర్సు” కూడా కనఓ౬డుతు ది

“బలేగా ఉన్నాయీ ఏటి లక్షణాలు! ఏటిముందు కడువు చింవీ కడుపులో చాచుకున్నా, 'లేరిస్య్ట చాగదన్న మాట

“ఆహ ! అతరాలా అంతే, ఈ కకణాల నంగతి తేలియగానే (పజలు ఏ 'ని ఇతర (ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగి-చు 5ీనడం మొలు పెై్ర్ఫారు. ఫీ19ని కనిప్తోరన్న సంగతి అెలిని నిండా వారం రోజులైనా కావముం చ్చే అమెరికాలో ఒక డాక్టర్‌ ఒక రోగిమిద ప్రయోగించి ఆతని శరీరంలో ఓక వనాల ఎక్కడో ఒక గుపాకీగు గు దాగి ఉన్నదని నిర్ధారణ చేశాడు

ఎల్లా చెప్ప డి మరి! ఇప్పుడు మూరు చెష్పుబోయీ. అదృశ్య కిరణాల నంగతి నాకూ అలుల, మొన్న మన చకవ ర్తి కాలు వాచి వోయినప్ట్రడు ఎముకకు వమైనా సా తగిలించేవూ చూడడాని। జనరల్‌ ఆన్నతిిలో ఎక్సొళే ఫొటో తీశారూ ? ఆ ఎక్సొరేల సంగతే కదూ ?"” అన్నది ఆవిడ

“కోను. వాటిని గురి చే. రా *న్‌ కనిపెట్టిన ఇ నూశన శర డాలరు గురించి డాన్ద కంక ముందు భౌతిక శాస్ర వేత్త లకు ఆస శి ఎక్కువై ంది, అనలు ఈ అవృశ్య కిరణాలు అనేవి ఏమిటి ? ఇవి ఇక్కడ ఎలా ఉగ్భవ మవుతున్నాయి ? ప్రకృతిలో ఇవీ ఇగవరకు ఎక్క_డె నా వ రూప-లో అయినా ఉన్నాయీ ? మామూలు కాంతి

తి24 కింణాలకీ మీకీ తేడ వీమి%” అలి, వాకి ఈ వార్త వినగానే లకి నంచేహాలు వచ్చాయి,”

*అకుగడుక్కి ఆరువందల సం జేహాలు నాకేవస్తుం శు, వాస। రావకంలో ఆశ్చర్య మేమున్నది లెండి! ఇ తకీ రాంజన్‌ ఈ అదృళ్య కిరణాల ఉనికి ఎలా కనుగొన్నా శు ₹” ఆని (పశ్నిందింపి నసుభది,

“*ఆబితే విను రాంజన్‌ ఈ నూతన కిరణాల ఉనికిని ఎలా

_ శనుగొన్నాడో ఆగాధ అతా ఆఅొకోట- అనో*లం బళుళ పచాకం వొ-డింది,

రా-జన్‌ తన లేబళేట రీలో కూర్చొని “త్రూ క్స్‌టూ్య్యూఎ్‌ చేతిలో "పెట్టుకుని దాని లక్షణాలు వమిళో తెలుసుకోవడానికి వి] పంగా పరిశోధనలు చేసున్నాడు.

ఖం ఆ పరినోధనలు ఏమిటో చెప్పబొయేముందు “ కూక్సిన్యూబ్‌' అంటే వఏమిీ*ళో చిబుతావిను, ఇది ఒక గాజునొట్ట-, ఇ దులోశంచే శొాఆ- తను [25 బయటికి తీసివేస్తారు. ఆ గొట్టులో ఆ చివర్కా ఈ చివరా కెకు లోహపు “ఎతెక్టోో? ని బిగిస్తారు. మీ్లోనుంచి కరె ఓటును పంపించేసరికి ఈ చెండు ఎలన్ట్రో్రిక్స్స్‌ నుధ్య ఉ డే అఆపరూపవాయువులో విద్యుత్పేవాహాం __ఏర్భుడుతు.ది. డానితో ఈ వాయువ్హు ఈ నొట్టపు గోడలూ ఒకో చల్లరి మకో |

ళళ ఎ మె లో న న ఇ ిక్సొట్యూల” ఇమైన కాలిం వె పెగుతున్నుట్టు కనబకుతౌయి, ఆవమయంలో ఈ గొట్టం నమిీపంలోనుంచి ఏమి కరణాలు వస్తాయో ఇయకుంచ2 నే రా,జన్‌ పొఠరవపాబన ఫెటోగ్రాఫ్‌ న.

ఫి సరకొత్తి కట్ట ఒకత నలి కాగితంలోచుట్టి దానికి సమాపంలో పెట్టి మరిచిపోయాడు.

౪ తసువాత వాటిని ఉపయోగించుదాముకచాలని తీనీ చూసే సరిక్సి ఇంకేముంది ? వెలుతురు తగిలినట్టు అవి పూర్తిగా మసక మన కగా చెడిపోయిఉన్నాయి,

“ఆశీ ]) వ్రటేమిటి ? ఇవి మొదట్లో నే ఇడిపోయినవి కావచ్చు” ననుకొని మళ్ళీ కొత్తన్లట్లు తీసుకువచ్చి నల్లటి కాగితంలో. ఎక్కడా "వెలుతురు చొరకుండా గట్టిగా బిగి చి దొచాడు, వాటిని పొారవాటున ఈ గొట్టం సమీపంలో "పిళ్పుసరి!ి ఆవి అన్నీ శుుభంగా చెడిపోయి ఉండేవి ' ఎన్నిసాష్లఅయినా ఇదే జరెేేదిో

“ఇల్లా అవుతుందని ఒక్క రాంజన్‌ శీ తెలుసా ? ఇంశెంతమంది చెయ్య లేదు ఈ (ప్రయోగాన్ని, వాళ్ళకి ఎవళ్ళకీ ఇలా జరగలేవా !” అని ఆన కితో (పశ్నించింది సుభద)

“లది ఒకా రాంజన్‌ (పయోగం చేసీేవప్పుడు జరిగిందని చెప్ప డాని! విబేదు, ఇలాంటి గొట్టాలతో ఎంతమంది (పయోగంచేప్తే అంక మందికీ ఇలానే జరిగింం. ఈ గొట్టాన్ని నిర్మించిన. విలియం [కూక్సొ తదితరులు ఎన్నిసార్లు ఈ (పయోగాన్ని వేసినా ఇలాంిరూర్చు జక గనేజరిగింది అయితే రాంన్‌కంకే ముంద శానే.వాన్లు ఈ ప్రయో గాలు చేనిన్సా ఈ మార్చును వాళ్లు గమనించ లేదని ఇెప్పవచ్చు* గమ నించిన్సా ఇచేమంత విశీమంలే! అని ప్వించుకోకుండా ఉండిఉంగ వచ్చు, ఈ నొట్ట- కస్గరశా ఉంచితే ఈ ఫొటోగాఫ్‌ న్ల్లు చెడిపోతున్న ఓఫెగాఉంది, చూరంగాఉించితే సరిపోగుదిలే అనుకుని వాళ్ళు సరి పెట్టుకున్నారు, కాని రా-జన్‌ నీలాగ కాస్త పెంకినుట ' అందుచేత వమైనాసశే ఇలా ఎందుకుజకగుకుందో. కెలుసుకో వాలని పట్టుబట్రి (ప్రయోశళాలు మొదలుసె్తోడు,

826

ఒక రోజున ఈయశ ఏం చేశాడో తెంసా? ఇప్పుడు నేను చెప్పానే, అల్లాంటి (కూక్స్‌ గొట్టం ఒక్కటి తీసుకున్నాడు, దానిచుట్టు నల్లటి అట్ట బీగించాడు. దానితో వనోకొన్ని పియోగాలు చేళ్తాడు' ఇంటికి వెళ్ళి పోదా మనుకుని డిపు ఆశ్చేశాడు. ఇంతలో (కూక్సొగొట్లా నికి తగిలించిన “ఇండక్షన్‌ కాయిల్‌ ” స్విచ్‌ మరచి పోయానన్న సంగతి జ్జుపకం వచ్చిందా ఈ కాస్త భాగ్యానికి మళ్ళీ తైటు వెలిగించే "జేమిటిలే అవుకున్నాడు. “రెండో స్వీచ్‌ని ఆర్పి వెయ్యడంకోనం తిన్నగా బల్లదస్టరకు వెగ్దాడు, వెళ్లసరికి (వక్కనే ఉన్న మరొక ఒల్లమిాద " చ్యూగా మి శుగుకులా మకుసు న్న మానమెన కాంతి కనడింది.

ఉం వలన ళం లా!

ఇది ఎక్కడనుంచి వస్తున్నచా * అని పరిశీలించి భూచాదు, తీరా చూచేసరికి “చేయం స్లాటినో సైనెక్‌” అనే ఒకా నొక రసా యనిక పదార్థం పూతవ్చున్న కాగితం ముక్కమిదనుంచి వస్తున్నది, వదైనా తీవ్రమైన, తీళ్ణమైన కాంతి (పసరిస్పే, దాని _ఎభావం వల్ల ఈ రసాయన పదార్థం మిణుగురులవలె ఒక రకమైన చల్లని మనోఫ్ఞై మెన 'మేాస్సును వెలిగిక్కుతుంది.

ఆ సంగతి జ్ఞాపకం వచ్చింది రా జక్‌క, “ఆఆ ' గదిలో కాంతి ఎక్కడా లేదే? ఆయినా “కూక్స్‌ట్య్యూశ్‌” లో నుంచి నచ్చే కాస్త కాంతి వ్గూ ఇట్టి మెరుపు కల%డాం!కి వీలులేదే, పోనీ ఒకవేళ సాధ్యమే అనుకున్నా, గొట్టం చూ నల్లటి అట్ట ఉ-దికడా, అలా టప్పుడు అర్థ రాత్రి వళ ఈ చిమ్మూచీకట్ల*ే ఈ విధ గా మెరవడాని॥

థి ! కారణం వీమిటి 1౫ అనుకున్నాగు,

అప్పూడు నవ్వు ఇంకా ఏమశగకున్నావు + ఆనికొందరు మిత్రులు రాంజన్‌ ని పశ్నించారు.

“అప్పుడా & అప్పుకు నేశు ఏమి అమకోలేదు వెటనే దీని రహస్యం వమిటో కనుక్కోవడం కోనం పియోగాలు చెయ్యడం (పారంభించాను అని ఆయన జవాబు చెన్పాకు

837

ఎ త్రో చతుంతిత్తో గట్ట పట్టులతో రా, న ఈ (యో నాలు చేశాడు ఈ లసిణానికి కారణ వమి౪' వివర గా కనుగొన డానికి చాలా తెంటాలు సడ్షాడు చివరకి ఈ నూత-* కరణా ను కను నొన్నాడు, వా శీ ఎం నె శేసన అని వేరు పెపాకు *

“ఈ “ఎ కరీ" అంట్‌ ఎ) ల్యేకమై- అర ఏమగాడుడా

ఈ... గ! గి ఏమి +' లని అడిగి ది సుభ్యద.

“గమిలేదు, లక్కిలలో వదైనా తెలియకపో త దానిని ఎక్స అనుకోవాలని ఒళ నంప్రదాయం, ఆవిధంగానీ శకరంణాల లక్షణం వమిటో తనకు ఫూ__గా తెలియదని నూచి,చకం కోన, రాంజన్‌ పటిని *ఎక్స్‌ 6” లు అన్నాను.

పిటిన గతి జెలియగానీ రా జన్‌ తలమకన కృవ్‌ని పూర్తి చేయడం * సం వశ దేశాలలో శై బాన కులు ఎంతలో పియత్నంచేశారు

ఉం జ్జ లో ఆ (ోజుత్లో వ వైజ్ఞానిక ప్యత్రికను తీరగ వేసినా ఏదోమూల ౪ ఎక్స్‌ “కీన్‌ కు సంబంధించిన పరిశోధనలు, వాటిఫలితాలు విశేష౧గా కనబడు చూవుండేవి.

వదో కనిష్ట వీశామనుకునే వైజ్ఞానికులు కొందరు ఆ ఉృబే కి లో ఆవేశంలో తాము మరిళొన్నికొ_గ్రకిరణాలుకూడా కనుగొన్నా మని గొప్పలు చెచ్వకు నే వారు, రాంజన్‌ ఒక్‌ న కి శాలను కనుగొంటే ఠౌము 'జక్‌ కరం లొను (ఇ న్నీష ఎర్మమాలలో “ఎక్స” తరువాత

ఉలి (46 న. ట్‌ ఈ స్థ వై” ఆ తరువాత *జడ్‌” ఆశే అక్షరమూ ఉన్నాయి, ఇది ఇంగ్లీషు అఆక్షక మాలలో ఆఖరుది) కను గొన్నామని ఫొ దరూ 'నంఎశా-తి'ని కనుగొన్న ని మరికొందరు వ్యాసాలు వా)నిపా రేళారు

నినకటికి ఎవడో *వ్రలిని' కనుగొన్నాను టే, అదేమి చాని

ఉగ కాల దానినిమి”చి. '“ల౨నికు+గా దూఇ₹'మిని కొందకు గశాయి-

వట వారట ! అలాగె వీళ్టిపన్మి వేలంవ్యెరిగాా. శ్యబ్ర్రైం చెప్పింట్టు తయా మండే!” అని పరిహోసంచేసిందిఆవిడి

“చూడగా అలా ౧4 +ది ఆరోజ ల్లో యూరోపులోనులమెగకా లోను వొం లే?) రేటరీలోను పనిచేసే ఇాల్ర వేత్తల “దిరిని ఈ “ఎక్స్‌ కి గాల జ్వర ౦హీ ప్టకు ఏడించి దం శు ఆెదులో ఆశ థి వమిీాలేదు

ఇలాఉండగా, సోెస్తీపాయి కర్‌ అనే ఒక (ఫె.చి వాని ఈ “ఎక్స శీరణాలను గుూంచి ఒక చిత్రమైనసంగలి ఊహి చాడు. వవో ఒకపతికలో రాంజన్‌ కననెన్న అగ్భశ్యకి! శాలమ సరించి చదవగానే 'రాంఎన్‌ వాటినిబరి.చి ప్పిన ఒకఠఅంశం అతనిః కాశానచ్చి ది (కూక్‌్సిగొట్రంలో “నెగెటివ్‌. ఎలె్క్రెక్‌ నంచి + హిగ్తతమయ్యీ విగ్య త్కు నాలు తాకిడీతగలేచోట ఈ “ఎక్స్‌ కిరణాలు" ఫుట్టుతున్నాయనీ, అక్కడనుంచి అవి *పా-టివ్‌ ఎ ₹ెళ్ల్రక్‌ శేసిఆతి వేగ. గా పయనిన్నున్న

లు వి

వని రాన్‌ వ్రాశాడు

ఆంపీ రాంజన్‌ 65 శాలు ఎక్క తే మిఃుుగురు మగువు హాచ్చు నాఉన్నదో, అకాడ వ్య టతున్నాయన్న మూట టవహువౌ ఒక్క “కూఎం నగొట్టమే కాకు డా ఈ లతణ గల అన్నిఎబ్బువులనుచీకూగా ఇట్టెరణాలు ఉదృవించవచ్చునని ఈ వ యింకలే భౌవి చాటి,

ఎటనే గార్గం హెన్రీ అనే ఇ.కొక (అంచి ధైైజ్జునికుడు ఈ భావన ఎంతవగకునిజమో తెలు ' కోడానికి విన్టోధనమయొదలు ష్టాడు

సర్వసాధారిణ గా ఇలాంటిచ్చానికాంతిపి అ నేకవిధెల ఉత్స చేయనచ్చు ఎండళోకాని, మ శేకాంతిలోకాని వాలానేఫ)ు ఉ చితే, ఈ విధమైన (పకాళాన్ని వెలిగక్కే ఆ నేక పచొర్జాలల గతి ప్రజలకు అలుసు, అసలు కా. తిలేకపోయినాకూడా, యిట్టిపడార్థలనో వొన్ని అ తకువాత చాలావేపటివరకు మెకుతరూవ్రుటాయి మరికొన్నికొంచె 'సేఎమాతిమే మెసుస్తాయి.ో

(4) ఆం

“బ్బల్రాంటి పదార్థాలతోనే కాబోలు మన చేతి గడియీరా మెకునూ కనబడతాయికదూ ' ఆ దిబుభద

“కోను ! ఒక్కొక్కిసాం కుట్లుతూ ఉన్న క్యరనుంచి ఇఖ్యకాంల వెలువడుతూఉింటుందీ మండుతున్న భాస్వరంకూడా ఇదేవిధిగా లేత అకుపచ్చరంగులో కనబడుతు.ది ఇంతకి చెప్పవచ్చిన 'దేవ.0ళు,

ణా ఇలాటి లవణ గల పదార్దాలు అ నేశం ఉన్నాయని?

ఇట్టి లక్షణగలపడ్య్యా ఎక్క డఉన్నా దానిలోనుంచి రా.జన్‌ క్‌ి ళాలు ఉద్భవిష్ణులాయని వాయింక జీ వోన్య ఎ చిస్పాడు,

ఈ జిశేస్య. ఎ వవరకు నిజమా మూడద్చావని వార్ట్స్‌ పానీ,

దె ౧౧ (

సూర్య కాంతిలోడన్న పష ఏ ఇ'ిలతు తాన్ని కల%ఉన్న “చక్‌ వైడ్‌ ను తీసుకొని పకికోధ “ల పార భించాడు

“వ:చేశాడ .₹ అవి ప్రశ్నిచిది

“*విళ్తేష వవమలేదు మూమూలు , టగా ఇక్‌ న్లో ల్‌ు

ఉం కుస్నాడు, దానిని నల్లకాగిత లో చుట్ల టెట్టాకు, ఈ కాగితంమోాన ఈ లు “జింక్‌ నై, “* ముకం కాస్త "పెట్టాడు "రెండింటిని తీబుకు వెలి ఎండలో పెట్టాడు. కాస్సేపు వున్నతరువాత “డార్క్‌ రూం”లోకి "ఎల్బ ఆ ఇటు ఎలాఉంవో చూకళెడు, 'జిక్‌ స్యా?” వెటినచోట నలటి ళం రు షా లం లా

మెచ్చపడింది.”

“అంప, ఆంతమ్మాతంచేత పాయింకర్‌ సిద్ధా.తం సరిమైనదని రుణవైంద టారా ౪ అని అడిగి.ది ఆవిడ కుతూహల.తో,

“నేము అనడంమాట ఎలాడన్నా, హానీ మొతం నిజమనే

తథ

తేదీని _ఫెంచి న్వైళ్లానిక పరిపత్తు సమా వేశంలో ప్రకశంచాడు మరొళ వారంరో ఎలు పోయినతరువాత “నెవె. ేవిన్కీీ' అనే మవొకి్కి వైచి విస్షూని హాస్రి చెప్పినమాట న్విమేని ఖాయంచేశాడు ఈయన “క్‌ సై డ్‌'కు. బదులుగా. “శాల్సియ సల్నైడ్‌' ఉపయోగి చి చూడగా అబే ఫలిత వచ్చి-దె

ఆతరువాత కొంతకాల వరకు (ఫెంచి నై జ్‌ నిక పరిషత్తు పతి

• మావేశంలోను ఎవరో ఒకరు ఈవిధైన పదార్దాలను ఉపయోగి చి “రాంఎస్‌* క్రింణాలను ఉత్ప _బ్లిచేయడాన్నిగురించి ఏదోఒకటి వెబు చూ నేవవ్చారు*

వంతకీ వాని ప్రభృతులు చేసినది ఏబు త పెద్ద కష్టమైనదని? ఫాటి *గాఎఫిక్‌ నాటు లీనుకొని, దానిని నల్లకాగిత లో చుట్టబెట్టి, దాని పెన వదో ఒక పదార్థం పళ్తి ఎండలో ఉంచడ మేకచా. ఎవరిమట్టుకు వానే, ఇతరులు తమ్ము ఎక్కడమించిపో తారో ఆసన విజ్ఞానులు ఈ ప్రయోగం వాడాన్సడిగా చేయడం (పారంఖి బారు”

“ఆదం శగాచూ స్తే ఎక్స్‌ కే కిరణాల బ్రతుకు జం-డారం ఒయట పడినట్టుంబే. అఖ!కి మందులో ముంచిరాసిన గడియారం అఆంజెలలో నుంచికూడా ఇ౨ ఫుట్టుకవస్తున్నాయిక దౌ!” అన్నది సుభద).

“అబ్బీ! “4 ఎక్స్‌కీరణాల ఉత్ప క్తికోనం ముట్టుకుంటే పగిలి పోయే కూక్సొనొట్లాలు వమనకు ఆ్క్కంర నేలేదు, అలాగే, బోఅఆడంత డగ కుమ్మురి_వ్రేకాని లభ్యంకాని ఎలక్టి క్‌ పరిక రాలూ అక్కర లేవా మిణుగురుల మెరుపుగుణం క్రుప పదార్షాన్ని అఆయినాన శే, కాస్సేపు తీక్ణ్యమైన కాంతిలో ఉ.చి తేనరి, మనకు ఎక్‌ ఎకిరణాలు అ వేవస్తాయి బో అెడన్ని అన్నాడు, టోస్తు అనే ఒక (ెంచివిగాని ఈయన (నె చి వైజ్ఞానిక పరిచత్తులో నభ్యుడుకూడా ””

గి

“నిజక్రేనా? * అన్నది సంచేవా సీడితమైన సుభ సాలోచనగా,

*ఆళ్ళీ! ఎక్కడనిజం? (టోన్హు, హాస, నెవెంగ్లోవిన్మీ వీరం డరూకూడా పూర్తిగా పొరప్టరు, అయితేనేమి” ఈ పొం బాటు వస్త మానవజాతికి మేలే చేళూరింది వవో ఉత్సాహాతిళేకంచోవీరు ఈ విధ గా పారబన్ష దుకు మానవజాకిఅ-తౌ ఏరిక్షి కృతస్ష తాబ్భమై ఉ డవలనీవున్న ది”

ఈద్టం విస్దేవ ని ఒక్కా క్కసారి వెస్థానికులు పొంబగ్గంకూడా

నే ర్‌ అగ మేలే ఆవుతూవు-టున్నదన్నమాట, వమదృష్ట్యమండి మికులంవాళ్లా ది!” అని ఎకనశ్కెములాడింది ఆవిడ,

“కంగారుపడక శాజ్చేదంతావిను అప్పుడు అను వమిఆశళదల చినా. హె[(నీ బెకకల్‌ ఆనే భౌతికవిజ్ఞానికూడా ఈ ఎక్‌్స్‌-కిర ణాల వేటలో చేరాడు, ఈ సందర్భంలో ఆయన అనేకరకాల పదాగ్గాలతో ఆనక వందల(పయోగాలు చెశాడు. వాటన్నింటిని తీళ్ల మైనకా౨తిశో జడితే “ఫొటోగా"ఫిక్‌ శ్లేట్‌ పై తమప్రఖావాన్ని ్యపసరి-పజేనిన్కఎక్సొ కిరణాలు లభ్యమయ్యాయి,

ఆయితే ఫాటోగాిఫిక్‌ నబ్లమౌద ను స న | వదో నలటిమచ్చంఎ పడ్డ్దంతమాతౌన స శ

లా ౮ః చా 51 ఆయన సంతృ ప్రిపడి ఊరుకోలేదు అందదు సీ ని . చేత ఇంతకంశైు తీవ శ క్రి వంతేములైన చ. ఆ? సో గ

(| న్‌! ఖ్‌ ”॥ ॥ పదార్థాలను ఉపయోగి చి మరికొన్ని స్లో ల 1... బ్‌ వ గప్‌ ఏ జస 2 వై పరిశోధనలను సాగంచదలవు స్‌ ర్‌ గ. లో

• ల ॥ గ్‌ కొన్నాడు, ఇఫ్టపదార్థాలను-చి మరింత య శకివంతముూైైన ఎక్స్‌ కిర కల భట! వీవంతములైన ఎక్స్‌ కిరణాలులభించ [| ల వచ్చునుకజా! అని ఆశించాడు అందు “హెనీ 'బెకరల్‌

లినెకె వల్ల ఫొటో స్పట్టమిద బొమ్మ మరి తస్ఫుటంగా, న్సప్తంగా ఉండవచ్చు ననికూడా ఆయన ఆనించాకు ౪ "కరల్‌ ఎవరండీీ*అలి అకువశ్న వేసింది సుధదరి, టంక్రువా?ి ఒక భాతికవిజ్ఞాని, వీళ్ల యింట్లో అందహా విజూ నులే ఆని చెప్పవచ్చు, యనత డి, స్పాయ-గా. ఇలాగ. చీకట్లో “మెరిసే పదార్థాలనుగురి చి సప తేక ఎగా. బోలి న్ని. పకిఃధవలు చేశాడు, యుశేశియం, ఎ టామియు, గంధకికామ్లు ౯ “య్యగా వచ్చే ఒకానొక లవ నికీ ఇలా మెసే గణంాలా =ఇంచ్చుగౌడన్న దని ఆయన కనునొన్నాగు, ఈయన కొడుకు బెకరల్‌ , తండి9౨వం ఈ పదార మిగ తరు థ్‌ వాత కాలంలో ఎన్నో పరినోధనలు చేశాడు. ఆందువస్ల ఎక్స్‌ కిర శాలకు సంబంధించిన పరిన్హశిధనలశో గీనిని ఉపయోగించాలనుకు న్నష్నెడు, దీనిలో పాటు ఇతర యుశీనియం లవి అను కూడా వాకి చయూడాలను కున్నా క” ళ్‌ ర్త ప్రయోగాలు వన్వైనా సఫలమయ్మా యో ణా? అన్నది సుభద్ర, మల్ళీ ఇతను చేసినవి కూడా ఎక్కడ తప్పు అంటామో ఆని "తాను భయపడుకున్నటు మాకాడి౧గి ఉఎ ళా “ఆం ఈయన ఆశించిన విధఫుగా అన్ని ఫలితాలూ వచ్చాయి ఈ యురేనియం లవణాలను సూర్వకా-తిలో చాలాసేపు ఉంచడ వల్ల నల్ల కాగితంలో చుకన ఫొటో మాద బొములు ఎంశోన్సవాగా ౧ ళు గ్‌ల ఆ ఈమ పడ్డాయి, 6౮ బెకరల్‌ ఏం చేశాడంశు, ఫాటోస్లటు వీ కునచ్చాడకు, దానికి దళస౭పాటి నస్లటి కాగినం చుట టెోకారు ఈ కాగితంమాద లోహ-ళో (వ

ఏం చెక్కిన నమూనా ఒకట పెండు సూ. ల షూ చానిమాద పల్బని కాగితం కప్పాడు. ల ళ్‌ / / 1 ఆ కాగితం మాద యు శేనియం లవ | |. ఇవు పొడి చల్లాడు మొత్తం అంతా ల పీసుకువె” ఎండలో బడు, రశ లి లు ః చ ల వను గు గ ఆవ . హ్‌ ళ్ళు స ఆ శదవాత ఫొటో స్లేటును గ్‌ ఇతె ర వ్‌ ట్లో న్య న్ను. లీనుకు వ్ళె. కడిగి చూచాడు, వీ మూతిం సంజేవోనిక ఎడం లేకండా, “చైకరల్‌ య రీనియం అవణు పొడి నప్నిని నలుప్పుమోద తెల్లగా. ఈ వన్ని ఫొటో వేటుమాద లోహపు లోహపు చెక్కడము నమూనా పలక వెట్టి గూర్యకాంతిల్లో న్పష్ట్రంగా పడింది, అంకు ఈయిేే జెట్రాడు 44.” టబ నియం లవణంనుంచి వెలువడ్డ ఎక్స్‌ కిరణాలు పల్పని కాగితం పొరలోనుంచి దూసుకు పోయినా, లోహా లోనుంచి ముందుకు (పనించలేక పోయినవన్కీ అందుకనే లోవాం ఉన్నచోట తెల్లగా పడిందని నిశ్చయించి ఈ సంగతిని (ఫెంచి వైజ్ఞ్య క. ఓ యా జ్యా నిక పరిషత్తుకు తెలియ పరిచాడు, ఆ తరువాత 1895 మార్చి ॥ క ౨ వ లేదని బెకరల్‌ వె జూనిక / క్ర న సో ల్సి న ॥ /, షష గ్‌! | గ పరిషత్తువారి! అత్యంత ఆశ్చర్య ( కరమైన వార్త ఒకటి "తెలియ. (€ రో. “పమ్పిటండీ అది + అని తి 1. ఆవిడ ఎంతో ఆదుర్రాగా అడి “ఫొటో శ్లేటు కడిగి చూచేసంకి నల్లని గింది, డానిమోద తెల్లని బొమ్మ “అంతకు నాలుగురోజులు చృషంశా పడింది.” క

కో ముందుగా అంశ ఫిబ్రివరి ర వ 'లేదీని ఈ యుకే'యం లవణాలతో మామూలు (ప్రయోగం సాగ్పిచడం కోనం యానత్తు సరంజామా సిద్దం చేశాడు ఫొటో(గాఫిక్‌ వ్లేట్యను తీసుకు వచ్చి నల్ల కాగితంలో చుట్టాడు, దీనిమోద లోహపు చెక్కడం ము క్క ప్టాడు. అఆవైన యభావిధిగా యగేనియం లవణం చిలకరించాడు., కాని, ఆరోజున నూర్యదర్శనమే కాలేదు. ఆకాశం మేఘావృతమై శన్నది “పొద్దు నియమంటన్న మా పెద్దబామ్మ లాగ అ న్తమానం గదిను-చి బయళికవచ్చి కొంచెమైనా సూర్యుడు కనబడతౌజేమోవని చూచే వాడు, రీఖికి ఆరోజల్లా సూరున్గడు కనపడ నేలేదు- ఇంక విను” శ్రి పోయి, నాటికి క్మావయత్నం కట్టిపెట్టాలనుకున్నాడు. చాంతో ఇత వరమ చేసినదాన్ని కదలించకుండా యధాతథంగా (డాయరు సారుగులో పెళ్లే సెయ్యాలనుకున్నా డు, కేషప్టఆయినా ఇదిఅంతా చెయ్యాలి, ఇపుడు కదపడం ఎందుకులే అని ఆఖరికి డానిమాద చిలకరించిన యులీనియంలవళణాన్ని ఆయినా కడిలిందడంలేదు మళశర్నాప 27వ 'తాకీకునకూడా సూర్యుడు కనబడలేదు. ఆ మర్నాడూ, మూడోనాొడు కూడా పరిస్థితి డిటోగానేఉన్నద,

మార్చి ఒళటోశేదీన వమైనాసెఆేఫొటో సు కడిగ్సి దానిగతి వమైందో మాడాలనుకున్నాడు. అది ఇన్నిగోజులుగానూ (డాయ లో నేడన్నది.

మొదటిరోజునకాలోలు ఏదో కొంచెంసేపు అంచు ఒక అమి దారు నిముషాలకన్న ఎక్కువ ఎండలో ఉండలేదు, అందువన్ల వీవో కొం చెం కిరణాలుమ్మాశ్రమే ఉత్ప బిఆయితే ఆయిజిండ “ద్చుననుకు న్నాడు అందుచేత ఫొటో న్లటుమోద మనకు కనబడేది ఏమా ఉండ దనికూడా భావించాడు కాని ”

“వీమిటండీీ, కానీలు చాలా దొ కుతున్నాయి మి “సెన్చు కధి లో! ఇప్పుడేమివచ్చిందిమళ్ళీ[” అన్నదిసుభ ద, “కాని ఒచ్చినప్పు డల్లా వదో ఉపష్మదవం ముంచుకురాక తప్పదన్నట్టు మొహం పెట్టి-”.

తక

“ఏమీలేదు ఫొటో నటుని తీరా కడీగిమాచేనరికి తాను అను కున్నదానికి ఆఅ-తా వ్యత్‌ కేశ ౧గాడంది, పెగా ౨ కొక విశేషం వమి టంశ్స, ఇదివరకు ఎన్ని. ప్రయోగాలుచేసినా ఈసారిప్పుంత స్పష్టంగా, బ్భుట గా వొమ్మ మరెన్నడూ పడలేదు,

ఇది వమిటో, ఎ దముకో అతనికి అర.కాలేదు. ఆయోమయ సిరిలో పడాడుం” ఇ ణి ౮ఠ

“ఎరీక్షిలో అనుకున్న(ప్రశ్నలు రాకపోతే విడ్యార్థిష్తు అవస్థలో పన్హాన్నమాట మా శ్నీహితుడూ అలా టిఆవస మికూ, మీ న్నేహి తులకీ ఎరిపాళకుగాా! మనే చేశాకు అప్పుజీ ని. అన్నది సుభఖ్మద, ఫొ-త విహాస , కొంత సానునూషిని మిళిత. చేసి నూట్లాడింది,

“ఆనలు గీనిరవాస్య వమిటో 'ఆలుసుకోవాలనే $ోరిత్తో వెళ్ళీ మళ్ళీ ఈ ప్రయోగం చేశాదు చసినవొద్లీ దీనిపరిస్థతి మక ౦0త అగాాహ్యుమూ, దుకవగాహమూ అయిపోయింది, సూర్యకాంతిలో ఉ చితే వవిధమెన బొమ్మపకుతుందో, అలాకాకు డా చీకటిలో ఉ.చినా ఆవిఫ గానే యీ యురేనియం లవణాలవభౌవంవల్ల అంత స్ఫుటమైన, స్ప్రళ్ణమైన బొమ్మపడేది.

ఇఅగ్మిబటో ఇదెందుకో అర్ధంకాకండాపోయింది అతనికి,

శిపాం ఇ పనికాదనుకొని, యుశేనియం లవణంతౌెలూకు కొన్నిముచలను తీసుకున్నాడు. వాటన్నింటిని ఒక చిన్న వెశ్తైచోపడ వేశాడు, సదిహేనురోజులపాటు చీకటిగదిలోఉన్న డాాయరు సారు గులో మూలపెళ్సుశాడు.. ఇక్కడ సూర్యకాంతి తగలడానికి ఏమి అవకాశంబేమకదా, ఆమునాాా మునుపటివలెనే యీ యుశేనియం లవణు ప్రభావం ఫాటోగాాఫిక్‌ సపుమోద కనబడింది ”

“అంళే, కన్నూ, మిన్నూ కానరాని చిమ్ముచీకటిలో పెట్టినా, యా అదృశ్యకిరణాల ప్రభావ ఫొటోగాికట్లమాద కనబకుతో- “న్న నూచే+,కదూ'" అని ఆవిడ వినిణవెప్పింది 'బెకకల్‌ ప్ర యోగానికి,

830

“క్పూన్స్సు ్లదిపనికాదనుకొని హోెనీబెకరల్‌, యీసారి ఇలాంటి మెరిసేగుణు, వమాతింలేని మకొళరకం యుశేనియం లవణాన్ని శీను కున్నాడు. ఎంత తీవిమైనకాంతిళోప్టెన్సా ఏమాత్రమూ. మెరపు భూపని బండలవణం ఇది. అయినా ఇదికూడా మెరిసేలవ%ణంవలన్న్సే ఫొటో ప్లేటుమోద తనపిభావాన్ని మాపింది, బొవు మామూలు గానే పడింది

ఇంచూడగా నే ఎకరల్‌ కి లక్షనంబేహాలువవ్చాయి *బనబాుశా పాయింకలే తప్పు అభిప్రాయపడ్డాడనుకుంటాను. యీవిఛ మై అదృశ్య కిరణాలక్షీ మిశుగుకలా మెరిసే గాణానికీ వమా స-బంధం ఉడక పోవచ్చు. ఇ తవరష మనంచేసిన ఆన్నషప్రియోశాలలోను యురే నియం లవణాలనుకదొ ఉపయోగించి ది ఈ అన్నింటిలోను యుకే నియం ఉ ది అందుచెశ ఫొటో లటుమోద తమపిభాన్నిచూవే ఆద శ్యకిరణాలు యుేనియంనుంచే వృ్యన్నా యేమో?” అని ఎన్నో విధాల మనస్సులో మధనవడడం పా్రరంఖి ' చాకు"

“నన్నూ అజబేనం దేవాం స్య్టుకుపీడి గొందండి'” అన్నదినుభ(ద, నాలోచనగా,

2222న 22223

విగ

“ల్రయమిచే ఈ సందర్భ”లో నెనెంన్లో విస్కీ చెప్పింది ఆ.౯ా తిప్పు అనేనా మాఅభిప్రాయ * మక టోన్‌ పిభృతులు కొన్ని(ఎయో గాలుచేసీ ఇదిఆు తాని మేఅని బుజువ్రచేళారని మిారుఇఖందాళ చప్పారు కదా' అదిఅంతా అబ్యమేనా? పోనీ దానిన గతి ఆలా వదిలివేయ,. డి, యు నేనియంలవశణాలల్‌ * పా్రొరంభి.చకముందు ఈ పానీ చెకరల్‌ న్వయంగా చేసిన వోయోళాలమూాట వమిటి

ఈవిధంగా మియుగురుప:రుగుం. = మెరి కేగుణ్పృగల పదాగ్రాలన్నిం టినుంచీకూడా ఈ అదృశ్యకిరణాలు వస్తు న్నాయంటారా ఒకవేళ వస్తున్నాయనుకున్నా ఇవికూడా నలృకాగిత లోనుంచి. ాబుకుహాయి ఫొటోనారిక్‌ బృటుమోది బొమ్మఎడేటట్టు చేస్తాదా” ఏమోఎత ఆోచించినా నాకు వమి పాలుపోవడ-లేకు. ఆలోచి చి, ఆలోచి చి తలనొప్పికూడానస్తో .౧. వమ డీ అంటూ సుభద్శ)ి తన ఆగోఇం లతో, పిశ్న లతో నన్ను ఉక్కిరిెక్కిరి చేస్‌ వేసింది,

“ఆంత తలనొప్పివ స్తే వ్‌ అఆమృ తాంజనమైనా రాసుకో, లేక పోతే ఆలోచన మానివెయ్యి- ఆద్‌ఇష్టం లేకపో లే ఇన్నివశ్నలు ఒక్క సారి అడిగి తన్చిబ్న చెయ్యకుండా. ఒక్కొక్క కు అడముకు,. అంతేకాని, అంతా ఒక్కసారి నమలకుండా మిింగోధ్రామనుకుం శు ఎలాగసాధ్యం! అన్మి మెత్తమెత్తగా అవిశ్సఆయిలే డబాయి చాను కాని నాపనీ ఆనోచళలో చ్‌ వకీంవ

తత

ఇందులోపాప. నాభ దతి చ్పేము-ది' నిజంగా నే ఇ"చాలా లృ మై+సమస్య ఇ తటి గడ్డునమన్య ఈ మధ్యకాల.లో మన ఎవ్వరికీ న. ఫై 00 తటస్థించ లేదు కచా! విషయం తెలయక ఆవిడ ఇబ్బందిపడి తే, లలినీన న_గతిని సుబోధకంగా ఇప్పు లేనిషిస్థితిలో "నేను పగ్గాను,

స భదాి! ఇప్పుడు మనకిచ్చిన సంచేపోలే పానీ) బకరల్‌ వచ్చాయి. *.”

“అప్పు వంచేశాడు. ము దుచెపష్ప" డి అన్నది ఆవిడ ఆదు కాజా. అశంతకకథవిం ట కా స్తఅబినా ఉపకరి.చకపోతుందా? అన్న ఆశ అఆమెముఖ లో స్పస్టంగా కనబడుతో ది

“కంగా రుషవకుండా సావధాన గా విను సుభదాి! ఆవ్వుడు బెళ *ల్‌. ఫొంతకాలంపాటు యు కీనియులవణాల వావకాసనికి స్వుస్తి చెస్పాంి, మళ్ళి మొదటికివచ్యాడు, నెలరో జులక్రితం తాను వయీ పచారాలతో పియో గాలుచేశాడో ఆ “ఉక నల్ఫైడ్‌, ఆ “*కాల్సి

ఖై యంస ల్రైడ్‌” వై రౌ మెరిసేగుణ గల పదాన్ధాలతో ఎ)ియోగాలు పాారంభించాడు*

ఈసారి అనేక ఫాటోగాిఫిక్‌ స్షట్టు తీసుకున్నాడు, వాటికి నన్ల శాగితు చుట్ట బ్యూడు, దానిపైన ఈమాదిరిచీకట్లో మెరి నగుణంగల పదార్ధవుపొకిని చల్లాడు, దేనికది విడిగా వకశాలంలో. ఎండలో "పెట్టాడు, ఆ తరువాత వాటిని కడిగిచూచాడు- గమ్మత్తు వమిటంశ్సే ఇన్ని ఫొటోనట్లలోను ఒక్కదానిమోద ఆమునా ఒక్క. చిన్నచుక్క ఆయినా బొధ్ము కనబడిన పొపానపో లేదు!”

ఆదేమిట్రండీ ' ఒకవేళ ఈ (పబుస్ధడు ఈ ప్రయోగం తప్పా చేశాడేమో ? బేకపోతే ఇందాక అంతమందికి వచ్చిది ఈయనకు రాక ఫోవడమేమిటి ? ఆరోచించిన కొలదీ అతి గహనంగా ఉంచే "” అన్నది బుభ్యద చాలా సియన్‌ గా,

౩

“పార?డ్జానేమో అనుకున్నాడు బెకరల్‌ , నె టనే ఈపయో గాన్ని మ్మ చేసిదూచాడు ఈ మా'౮ అదేలితం వచ్చింది 4

ఉం శ్‌లన్నీ ఈనారి కూడా ఒక్క *బన్లి మచ్చలఆయినా 'బేకుండా పెళ నవి పిలు ఉ్నూయి.

జు ౧

ఈ సాగి ఇది పని ళాగనుకొని సూర్యకాంతిలో "పెట్టం మాని వేసి కృతకమైన వేకాంతిలో ఆఎబనా పెళట్తిమాస్తే ఎలాటి ఫం తాలు వస్తాయో మాద్రా అనుకున్నాడు, అందుకోసం, మనం ఉశ కంటిలో చూన్నే కన్నులు మి"మిట్టు కొలి వేటంత లీక్ష్షణమైన కాని మెగ్నీషమీయం మాడించే టప్పుడు వస-ది, అలాటి కాంతిని ఈ $ట

ల! శారు మోడికి (పసింప చేశాడు, అళ్ళే, ' వమాలాభం లేకపోయి. ది, ఇంకొక సారి ఎలక్ట్రిక్‌ అక్కులై ఫ్ల మహాతేజస్సును కూడా ఈ ప్రట్టమాదిఃి

లు ఎలి మ (పసరింపచేశాడు* కృ ! వమా (ప్రయోజనం లేకపోయింది. ఆయిీపదార్ధాలలో సవాజంగా మిణుగురు వలె ధగద్ధగాయ మావుగా మెరి సేగగాన్ని సహ్మసాధికంగా వృద్ధి వేయాలనే తలం వులో కొన్నింటిని గాగా వేడి చేశాడు. మరికొన్నింటిని మందులో ఊక వేశాకు. .. “పాపం ఏం కషపడుతున్నాడండీ మానవుడు, ఆయితే వమెనా లి లు! (శ్రమకు తగ్గ ఫలం కస్టుబాటు అబిందా [* అన్నది జాలిగా అస కిలో సుభద).

“వం కిటడం లే! ఆ పదార్థాలలో సహజంగా మెరిసే గుణ మేమో నహ సాధిక మేమి శగనహస్రాధికంళగా. కూడా వృద్ధి అయి ది అనుకో ఎయిలేనేమి! అ-దు వల్లి ఫాటో శ్చేట్లమోాది

ఆం మాతం ఎలాంటి [పభావమూ కనబడ లేదు”

“వాపం '” అన్నది ఆవిడ లాభిగా,

80

“లంక లాభ లేదనుకొని నిరాశతో కృంగి పోవడం మొదలు పెట్టాడు: ఎందుకేనా మంచిదవి “టో)న్టు”ని సాయం వీలిచాకు”

౪“ ఆసల్రు “టోప్లౌ కడా ఈ వీధంగా మెరిసేగుణం కల లనూ లను, ము్యుకుంకు పగిలిలోయీ “కూర్‌ ట్య్యూవ్‌ తి క్కు బదులుగా వాడవచ్చునని ముగట్లో సలహః ఇచ్చింది?! ఇ తకీ ఈయన నచ్చి వమైనా సాధించాడా ” అన్నది ఆవిడ ఆన కినో,

“ఆ నచ్చే ' శయన కూడా తన బ్యుర ఎంతబక్టలు కొట్టుకున్నా ఇప్పుడు ఫాటాగ్‌ నృటుమోద ఏమి ఫలితం కనబడనే "లేదు

క్ర సమస్య ఇలా ఉంచండి ఇక్యూడికి అక్కడ (డ్రాయర్‌ లో పడవేసిన యురేనియం లవగాల న గతి వమెంది గ అని (ప్రస్తావన

రా అాశాటీ వౌార్చి"ది ఆవిడ,

*ఆ-జీ నేను చెప్పాలను కుటటున్నా, ఇంతలో నువ్వే ఆ సంగ తిని (ప్రస్తావించావు నంతోషం. అసలు ఈ యులేనియంలవగాలకు స్వయంగా మెరిసే గు,ం వపమాలీదు, ఒక నెలరోజులుగా ఇఏ అమూల (డ్రాయరు సారుగులో చీకట్లో పడవేసి ఉన్నాయికదా' ఈ ఇరోజు లుగా ఇవి వ మూత్రం శక్తిత్యకుండా, “ధృత్యున్న కోత్సాహు కో”, నల కాగితంలో చుటిన ఫొటో నటనకు చెడనా౧తూ నే ఉన్నాయి.

ర్‌ లు లాగు లు

ఇలాగ ఆనేశవారాలు గడిచిపోయాయి, అనేక నెలలు గడిచి పోయాయి చిమ్ము చీకటోడల్న యురేనియం లవణాలు ఈ ఆగృశ్య శిిజాలను ఆలాగ నిరంత రాయ౦ "౯ (పపెత్తూ నేఉన్నాయి

ఈ సంగతివి వారు గమనించాక, ఇబేమిటో తెలునుకోవాలనే పట్టుదలతో అన్నిరకాల యుచేరియం లవణాల వో (పయోగాలుచేసి భూచారు, యుేనియం కోక్సిడాలు (ఆక్ర్రైక్స్‌) ఆన్లూలు, లవణాలు అన్ని-టి? ఉపయోగింవారు. కొన్ని సందర్భాల ౯ సృటికరూప లో

941 వాడిచూవారు. ఇంకొకసారి పొడిరూపంలో వాడారు, మరొకసారి (దావణంచేసివాడారు, వేరొళకమాటు కరిగించిచూవారు, ఆఖరు! యురేనియం లోసనోన్ని పరిశభమైనరూపాలో సంపాదించి ఉపఠాగా గించారు, ఎలాదూచిన్తా వ రూపంలో ఉపయోగించినా అన్నిరకాల యురేనియంవల్ల ఫొటో(గాఫిక్‌ స్పట్లమిద బొమ్మలు స్పష్టంగా పడ్డాయి, పరిశ్యుభమైన్క న్యచ్భమైన యుశేనియంను వాడినప్పుకు పడిన బొమ్మ మిగతా అన్నిం%ిని వొడినప్పటికన్న చాలా బాగా పడి ది”

“అమ్మయ్య ' ఆలావెప్పండి అంశు యుేసియం, దాని లవ ణాలు నిరంతరం ఒకరకమైన అదృశ్య కిరణాలను (పనకింపచేస్తూఉ-టా యన్నమాట నిర్ధారణ అయింఏికదా, అయితే ఈ కికణాలక్రీ రాంజన్‌ శిరణాలక్షీ వమైనా సంబంధం ఉన్నట్టా లి లేనట్టా థి ఒక్కసంగతిమా[త్రం ఖాయం! మిగుగురువలే మెరిసే గుణానికి ఈ కిరణాలకీ ఏమా నంబంధం లేదన్నసంగతి ఆది 1) అన్నది సుభద్య ఈసారి ఆవిడ ముఖంలో మధురమైన మందహాసం తొణ!ీసలాడింది.

“క్క సంగతినిగురించి ఆలోచించేముందు యుకేనియంకిర గణాలను కనుగోవడం ఎలాగ సాధ్యమైనదో ఒక్కసారిపున రావలోకన చేద్దాం,

“ కూరిక్సొాట్య్యూబ్‌ “”తో వవో ప్రయోగాలు చేస్తున్నప్పుడు రాంజన్‌ వీవో అదృశ్యకిర ణాలను కనునొని, వా**ి ఎక్స్‌ కిరణాలని చేకువెట్టాడు ఈ “ఎళ్య్రో్రనిక్‌. ట్యూబ్‌ "లోనికి బలమెన కరెంటును పంపీనప్పుడు దాని హిభెనంవట్ల “ఫిలమె-ంటునంచి చిన్నచిమ్న “ఎల క్ఞ్రోను లవబడే సూత్మతమ పచారాలు ఊడిపడతొయి. ఇవి ఎదు రుగాఉన్న టంగ్‌స్టన్‌ స్లటును గట్టిగోకీకొనడంళో, అందలోనిలోవాపు ఆణువులనుంచి “ఎక్స శే బూఅనబడే ఈ అదృశ్య శిరణప్రిసారం (ప్రారం భంఅవ్చతుంది, అంశ్సే విద్యుడా వేశంకల ఈ సూతూణువులు గాజు గోడకో, లేక లోవావున్సటుకో తగిలేచోట స్పస్టంగా మనక్షంటికీమిణు గుగులమెకువు కనఒడుతూనే ఉ-టుంది,

812 అాానానానా మ్మా శణాణణానా్రై అావావాజ్ఞ్య తననన న్యా అనవా చాకానానననానా నటు. వాన జాగా “నానిని క్‌ యయరర ర్య “ఎ లెల్టోనిక్‌ ట్యాబ్‌” లోం బలమైన “కళం సోను పంవీతేే దాని పిభావంవళి “నిలమెంటు” నుంచి చిచ్నచిన్న ఎలెళ్టోఎనులం ఊడిపడతాయి. అవి ఎదురుగా ఉన్న “టంగ్‌ స్టన్‌” నైటును గట్టిగా ఢీకొనడంతో, అందులోని లోహాఫ ఆఅణువులనుంచి “ఎక్స్‌ శే” లం అనజఒడే ఈ అదృశ్య క కిరణాల ప్రసారం పా9రంభ మవుతుందిం

ఇలాడండగా ఈ ఎక్స్‌్‌కిర ణాలు కేవలం కూ)క్స్‌ ట్యూబ్‌లోనే కాక, మిణుగురువల మెరిసేగుణం ఎక్కుడడన్నా, అక్క_డల్లా ఉన్నతి అవుతూ నే ఉంటాయని సెానీ) పొయింకర్‌ ప్రతిపాదించాడు

ఈ మాటపట్టకుని ఆనేకమంది. పరిశోధకులు హూశాహుటిగా అనేక పరిన్తోధనలువేస్తి నిజమేఅం శే నిజమేనని ధృవపరిచారు.

ఈ విధంగా పరిశోధన చేసినవారిలో. 'బెకరల్శొ అన్నిటికంకు ఎక్కు వగా మెరసే పదార్షమేనో తెలుసుకోవాలనే జిజాసలో యుూే

యు ళా

నియం లవళాలలో అఆ నేకపినోధనలు చేశాడు

ఈ పరిశోధనల ఫలితంగా * ఈ ఎక్స్స్‌కిరణాలక్రీ మిణుగురువలె మెరిసే గుణానికీ నిజానికి వమాన 7 ౦ధం లేదని "తెలుసుకున్నాడు. కాని, ఈ పరిశోధనలవల్ల యురేనియం కిరణాలనబడే కొత్త టిని కను గొన్నాడు, మిణుగసుకరులవలె చీకటిలో ఈ విధం" మెరిసే*ణాన్ని ఇంన్లీ షులో 'ఫాస్స్పారిసెన్స్‌ అంటారు *

తళ

“జను, ఆ కధఅంతా నాకు ఇదివరకే చిర్చారుకడా ? మళ్ళీ ఆద-తా తివ్వడం బేనికి” అని కొంచెం విసుగుకున్నది ఆవిడ.

“ఇదంతా ఉజకనారి నెబురు వేసుకు ట కాని ముదు బండి నడవము దానికేమి గాని ఒక్క. నంగతి విను"

“వి టాకొని ముదు ఈ స్పగతి చెప్ప డి అనేకమ-ది పరి శోధకులు చేసినప౪కు కూడా ఇలాంటి తప్పుకు ఫలితాలే నచ్చాయి కదా' ఒవుశా వారు అుతి మేలిరకం , టేగాఫిక్‌ చ్యు ఉఎయో గించలేబేమో ? లేకవోళ కజగడ్పలో కూడా లోప, ఉంపవచ్చు కదా. ఆదీ కాకపోతే ఈ ఫొటే అవకు. చ్యుట్వెన కాగిత అంత వంచిదికాబేమా ) ౨ దులో వ మూలనుుచో ఓక్సి మూలవుచి క్నా సూర్యకా.తి లోపలకు (ప్రవేశిస్తూ ఉంవకూడదా ఏమిటి” ఆగ్‌ కాకపోలే ఈ విధంగా చీకటిలో మి*గురులా మెనిసే గంధకిపు వదె రాలు ఎ వలో కిరిగిపోయిన తరువాతి, చిక్కని గంధకపు వాయివుల తౌకిడికి కాగిత చిబ్బులుపడగాా కొంత కాంతి లోపల (పవే+ంచ్చి ఈ స్వైను చెవగాటించేమో * వమో 'బా?౪! ఒకరు తప్పుతార్కు ఇరు తప్పుతారు కాని అ దరూ ఒశేవిధ గా తప్పడానికి కాకణు వమిటి అన్నది సుభద్ర అనుమాన ఏడిశయమైం

“నిజమే, నువ్వు చిస్పెనవన్నీ జరిగే ఉండవచ్చు. ఎంతో జూగిత్తగా ముందుగా ఆలోచి చుకొని (ప్రయోగాలు చేయ బూను కోకిపోల్సే వ చిన్న పొరపాటు జరిగినా అది అంతా చెడిపోయే మాట మాతం ఖాయం, ఫలితంగా ఈ (వయోగాలను చేసేవారు తప్పుదారిని పడిపోవడం కూడా తధ్యమే...౫

“అంట *₹ెండు ఇళ్లు ఆయిగు” అనుకుని గుణ” రం మొదలు 'పెస్టీ మన పట్టాఖిలాగ్య ఇందాక మిరు చెప్పిన దార్షస్‌ పానీ) నెవెంసై విక (టోన్టుపళృనులు, మొదట్లో కొంతవరకు చళరల్‌ ,

తీ తప్పుడారినిబడి, తప్పుడు ప్రయోగాలు వేశారన్నమాశేు కదూ!” అని విరగబడి నవ్వింది ఆవిడ,

“జొను, కాస్‌ ఆ తరువాత బెకరల్‌ొ, (టోస్ట్‌ మొదట ఈ ఇద్దరూ కలిసి తాము చేసీన తప్పు ఏమిటో ెలునుకొన్మి చేసన (ప గూగాలవల్ల, యుచేనియంు పాలు లేకపోలే ఎంతబాగా మెరనేవి అయినా, ఈ పదార్థాలకు “ఫవాట్లోోట్ల” ను చెడనొళ్తు లతేణం లేదని నిర్ధారణ చేశారుకడా ' ఏమైనా విస్తు పొారపడడం కూడా. మేలే ఆంది, బకరల్‌ అవ్వుకు యురేనియం కికణాలను కనిష్ట్రైడంవ్యః ఆ తరువాత అంత కన్నా అమోఘమైన నంగడులను కనగా డానికి ఆ మార్గదర్శక మైంది,

అనలు ఈ యుశేశియం కిరణాలు అనేకవిధెల ఎక్‌ న్స్‌ కిరణా లను పోలి3 డేవి ఇవి రెందూకూడా అదృశ్యకిరణాలే మనం అద మరచి ఉన్నప్పుడు ఫొటో న్లేట్లను చడి చప్పుడు. లేకండా దొంగవా టుగా.. డగొటి వీసేసుణం రెండి టికీ సమానమే ఇంతేకాదు మనచుగూ ఉండే గాలికి ఏ' స్పర్శవల్ల విద్యుడా వేశం వస్తు ది, కాని యు రేనియం కిరణాలుమూతిం ఈ ఎక్స్‌ కిరణాలలాగ్యా అడ్డంవచ్చిన వాటన్నింటి లోను చి అంత తివంగా చొచ్చుకుపోళేవు ఈ ఎక్స్‌ కిరణాలు. ఫొటో 'ఫైట్లను చుట్ట బెట్టిన నల్రటిదళసరి ఆట్టలోనుంచే కాఘండా, మానవ శరీర మాంసంలోనుంచ్చి తలుపులలో నుంచి, నన్నని నోడలోనుంచి కూడా దూనుకుపోగలవు,

ఎక్‌్‌ కిరణాలతో చాలా సరజాగా ఉంజేరకరకాల వొమ్మిలు తీయివచ్చు మొట్లో ఇవి చూడడా:కి ఎంత సరదాగాఉండేదం కే, రెకిర కాల బొమ్ములుతీస్కి పతిఊోళ్ళోను (పదర్శనాల మాలు నడి పే వారు, ఆకోజు నో కొన్ని దేళాంలో (శీమంతులు ఈ “*[కూక్‌ ఏ ఈ న్యా ల్‌ ”లు తీసుకువచ్చి అందులోనుంచి ఎక్స్‌ కిరణాలను సృష్టళి

ఓ ( ॥. 4% వాటి ఎ్రిసార వ్య తవు శౌసిర్లా. లో ఎ ముకలక 0క్రాళ ఎలాగ ఉం) గేదో గ అధ పి రించి ఆన.దిప్తూ ఉం గెవాష న న స అయితే, యురేనియం కుణాలు న. య. వా జ ణి, బీ ఖై శ. న ట్‌ గ ఏష క. పెద్ద ఎండితులకు మాత్రమే వ్‌ ఖీ మ్‌ స్ట బే న గతి ఛాగాంలి_* నిజం ప్సా వస +] సై ఉరి ల. ల శ లపై ల_శ్సు, ఈ యు గనియా కిం శాలు వ వ్‌ బలో జ ష్‌ ఇ ఈ ఖీర్‌ న కిరళాలనం ళు ఎ౨ఫోవిచ్చిత . శ్రే వ. ల శ స వ సీ నే పట ల ఫ్‌ అనలు ఈ ఐఎ- సో శమ విద్యు న. లక్‌ లి చా వేశంగల కి ణెలు అమిత వేగం కు మా జంరంు లబ ల్‌ లే ళల లం కల నగా సిర, తి ప్రుమూణ చేస్తూ, త్తం ౧ ఎంత చక్కని ఎప్క అయితేనేమి ౫ ట్యూబ్‌ “గొట్టం గాఎనోడలకీి తగ న శ ఎతీసినన్పుడు కనడ ౧౦! / గం స గి థి లిడ్‌ వ ఉగ్భవిస్తు య్యని చిబ్బవద్వు కానీ యు శేవయమూ, డానికి నంబంధి లీన ఇశిర లఎ (11+ ఈ అదృక్యకర.౩ లను తఎఎతతెము నే ఎ*నరి పచస్తున్నవి * పైను చి కాంతివమి తగలనక్క వేద, ఇతెర్మిమన వి 10 ఏమి అక్కరలేదు. వాటికి పొయ్యి; వ ఎలయటి ఇత్య్యాముల ౫ మ? *వ నక్కంరి లేదు. ఎల్న్య్రిం కరట అలీ అక్కలేదు. అయిణె రాత్రి పగలూ అనకుండా నెలలతర ఒడి వళ్ళశరబకి ఏదోవిధంగా ఈ కిరణ్రాలను నిర-త రొయృ"*ా ఎ్రిసరి జ చేప్తూనేవంట ఆయి, వీడో రూవంలో కని "వెలువరిన్తూ నే డ్‌. ము, ఈ లక్షళ్తానిక ఒక్క తమణవైనా విరామం ఉండము, ఈ వీధన్రుం కీరణాలను (పనరింపచే ౬ పదార్ధాలగ! వైకీపమా నూర్పురాల్సు కం ఇదా డి పంక ఖ

“ఇ్వజీదో బలే విచినిమైన లవీణ +ఆనే ఉంటే! వివరి చడానికి ఠి విడ ఏలులేని విచిరులవణ కావొలు |! అన్నది ఆవిడ, “వది ఎంత విశ ,౧మణ మినా వివం :చడానికి ఏలు బేనిది కాదు, ఇ శి శ సంవ ఈనాం వాల దరూ '“జీడియోా ధాగ్మికశ క్తఅఆ టున్నారు,” *స జీ యిరి ఈ రేడియో ధార్శికలపీణాలుగల వదాశాలను థి నక ఎవ్వరూ పరిశోధించి నే లేదాఃగోఅని అకిగింది ఆవిడ,

*“శేశేమిటి, వాలొముంది ఉన్నారు, న! లషీణం ప్రధాన న పా్రత్‌ఎదికగా ఇప్పటికీ అ నేక కొ_త్తమూలపదార్థాలను కనుగొంటూనే ఉన్నారు, ఇట్టినారిలో ఆ౫ 9)గణ్యమైన నారీరత్న వుదాంక్య్యూరీ.”

జనికుడు మణం మినర్యాలో సినివమూదూచాం ఆ మదా క్యూర్కీ ఈవిడా ఒక్క కేనా” అయితే, .ంటయి టీ అణగిపోక్‌ండా “సెన్సు' గాలి ఎలా తగిలి దందీ?్‌ ఎప్పుకు గినిమాచూచినా, భాషా రావూ పానూ+రాదు, అందుచేత అర్థంకాలేదు వహెవ్చండ్‌' నాకు అవిక? అఆ తా”అని, అబేఎనిగా టృతిమాలి ది సుభద్య,

“39 తే వినుమరి యు రీనియం కి శాలనుగ ఆసి వక నలటుా ౧ ఎక్సేరాలకు కనగా టారనగాన్సే మిస్త్కానో విస్కీ తన న్వపైల మాన వాక్సానుంచి పారిస్‌ నగ రానికి వచ్చింది, అప్పట్లో అవిడ ఆకంయం ఒక వై్టైనిక వరిగాధరకురాలు కావలెనని ,_.”

“౮8 ఎవాద్డా/ాగ్యానిక అవిడ దేశ దేశాలుదాటి ఇ తీదూరం రావలసివచ్చి' దీ” అని విశ్నించి చి ఆశ్చర్యమన్నుమానన అయిన అభద్రి

“అం ఆ తోజుల్లో ఆవిడచేసిం ఘన కార్య మ నే చెప్పాలి, గ9 సో వోం గ జన్‌ సాహూ లిజ్య ౧౧ళ ౧4. ఆ చచారింగా =

& గ గ్‌

శ? ఉ డేది. విత్‌ వార పాలనకింంద మన దేశం ఎ త “చల్లగా” వక్షిషగో, ట్‌ థం

రష్యన్‌ ల పాలనకింద పోలండుకూడా ఆలాగేవు డేది, చదువుకు దా మ కే మగపిల్ల లశే ఒడులు కకువుగాఉంశ్సు. అడవ్యిలసంగతి. వేచే వాక్చే"దేమిటి? అడవాళ్లు వెర్రచదువులు చగవడానిశే వీలు కీదికాదు సె గా *చైన్చుి పరిశోధ లకి ఆసలు అవకాశకమేలేదు, అందుకనే మేరీ స్ల్యోంటో విక్కీ వోలె డుచుంచి (ఫెంచి దేశానికి రావలసివచ్చింది,

పారిన్‌లో ఆవిడ బితుకు మొొట్లో దుర్భరమైన జారిద్యం లోనే చెల వరింద్కి ఎవరైనా శీంీమంతుడు డయతలిప్తే, వాళ్లవీబ్లలకు (యి వ్యు వెప్పి పొట్టహసుకునేది. ఇవీ దొరకకపోల్సే వారింలోని సార్షోన్‌ విశ్వవిద్యాలయ ౧ లేబరేటరీ అంతా తుడిచి వ భం చేశీరి, గాజు సామాన్ల, కతర వై జ్గానిక సాధవ సామ్మగైి ఆంకనీకడిగి కభుభం వేస్తి అ పూట కాలవ్నేపు చేసేది అయినా పట్టువిడకుండా తన లక్ష సాధణకు కృపి చేస్తూనే ఉండేది.”

సాప : ! అంది సుభ, ఎంతో జాలిగా సానభూతితో,

“ఈ వీఫలగా స పాది చేం కాస్తా ఎందుకూ కాలేది కాద, ఆందుకోసమని, (పతివారూ ఎ్క-డాని3ైనా జడిసి పో య్‌ ఆరో ఆ, సుల్తో ఎక్కడా గోటు లేకపోతే అఖరికి అటకమాగ మకా చేసూ ఇ అణణాకో ఉండేది. ఒక్కొక్క రోజున తినడానికి ఏమి దొరకక పోతే, ఎలు కలు సైతం మూచూడనొల్లని ఎండురొవైను లిని వారాల త*బడి కాల "పం చేసేది. ఇంక శీతొకాలం వస్తే, ఎప్పుడైనా చలి శాచు కోవడానికి బొస్గు కొనుక్కో గలిగిల్కే ఆలాంటప్పుడ ఆనీ స్వయంగా ఈ అయిదః ఆంతసుల మోదికీ గొగ్గుమూటలు మోసుకుపోవంీ నచ్చేది

ఇ వ ౮ గ్గులేని రోజుల్లో అవిడ ఆ గదిలో చలికి గజగజవణకి బిగుసుకు వోయా ఉంచేది చూస్తూ చూకఫ్తూ ఉండగా నొశ్లైలోని

తై సీరు శాస్రా గడ్తకట్టుకి బపోడూ ఉండీన అలా-టప్పుడు చలికి చావ కుండా ఇం సాతట్లలన్నీ కళ్తీగా కప్పుళుని కూచ్చు జీని.

పొపు! ఇన్ని ఇఒ్నందులు పడుతున్న మేరీ స్లోశోడోవిస్కీ విగ్యార్థినిగా చాలా ఉచ్నెమురాలు, ఎంతో తంటాలు పడి పొగాగో ఆలాగ విశ్వవిద్యాలయ లో చదువు ముగంచుకున్నది,

చదువు ముగియగానే ఈవి ఎను చగువుకుర్న విశ్వవిద్యాల య లో * ఫంక్‌ సాస్త్రాచార్నుడుగా ఉంటున్న (_ఫెాచి విజ్ఞాని పౌసెనర్‌ రీ క్యూరీని వివాహ) చేసుకున్న గి,౫

“ఆంశ్సే పోలిష్‌ వారి ఆడపడుచు ఆయిన మేరీ ాడోవినీం, (థెంచి విస్ణాని (పొఫిసర్‌ క్యూరీని స్స చేసుపోవడంతో (గగ్రంచివారి కోడై ఫోయి-దికదూ, “మన ఒరోజినీబేవి వలె వంగ చేశఫు అడ ఎడుచుగా పుట్త్రి బన ముత్యాల గోవి దరాజులు నాయుకుగారిని పెళ్లి చేనుకొని, తెలుగువారి కోడలుగా సరోజీనీనాయుకు అయినట్టు," ఈవిడ మదాా క్యూరీ అముదన్ననూణ'' అన్నది ఎది, ఏగో వోలికను జాపకం చేసుకు కూ, సో

“జాను! మంచి పోలికే తెచ్చావు, ఇన్లనూ.. జగద్విఖ్యాకులే ఒకరు పద్యాలు ఆల్లడంలో. ఎరిపాలన సాగించడంలో సునులై కే ఇంకొశరు పడార్థ విజ్ఞాన పరిశోధనలు చేసి [పప.చ మ్నాం-లంన వారు, ఇంతకీ అప్పుడు మదం క్యూరీ వ్‌ం చేసిందో వి,

తానుస్వయ గా జేనిని స చి పరిశ్లోధన చేదామా॥ అని మధనపడుతూ టి-డగా, భర నలహాను అనుసరి-చి *యు శేనియ? 6రణాల లక్షణాల” ను గుగించి. పినోధన చేయాలని నిశ్చయించు కుంది”

“వది నిజంగా ఛాలా కన్టమైన విషయమీనే? కొ త్తవాళ్ళకీ

ఖం ఆసలు తియదుకదచా ' చిలక్క్‌ ఇవ్పీనటు, వన్నెల్లూ, చిన్నెలూప్వె) ఎ-తో తేలికగా అక్థమ య్యేటట్టు, అకటిప డు వొలిచి తిలో పెట్టి నట్టు మో 50గగా చెబుతూంకున్సే ఈ *యులేనియం కిరణాలు” ఎంలో సాడవగా ఉంటున్న్నాయికడా 1 అలాంటప్పుడు ఈ యు రేనియం కరణాలనుగురించి వమి వివరాలు ెలియవు, వాటిన్వభావం ఏమిటో, వా”।ి తేజఖ్యపసారశ క్షి ఎక్కడను చి ఎలావపోందో, చానిః కారణం వమి+ళ్కో యురేనియం యాగికాలలో ఇవి ఎలా (ప్రత్యక్షమవుకు నాయో లేక కేవల యుేేనియంలో నే _ఎత్యతమవుతున్నాయో ఎవ్వరికీ ఏమీ తెలియదుకడా * ఆమె ఎలా నెగ్గుకువచ్చింద డీ£” అని ఎ)న్నించి-ది సుభ (ద,

“సుభడా్ర ! నీకు “హైన్సుకథి తత్వం చాగా వంటబట్టిన్టుందే' అడుగడుక్కీ. అన్నీ సుచేహాలే ! మంచిజేలే! ఈవిధంగా సంచేహృ, రావడం ఎజ్ఞునము (శుథధాన లక్షణం. ఇది విజ్ఞానాభివృద్థికి మొదటిమ్మొొ, మొదట్లో వీవి.చెకనా ఊకొట్టి ఊరుకు నేదానవు, ఇప్పుడుఇలా వీరివిగా ఖెగళ్ట చేసిపిళ్ని స్తున్నావంళ్సే నిదపోతు ఇ నీమంస్సు మేలుకున్న గన్నమాట, ఆలోచి చడం మొదలుపటినదబ్నమాట. సే చాని శీమిటి

నీవు చెప్పినట్టు ఈ యులేనియం కోణాల విషయా ఎంత కొ చకా, కీ గా ఉన్నా, జంకరా, కొంకూ లేకండా, అగ్నవి శ్వా సంల్‌ ఈ కొ్త ఎరోధ.లకు పూనుకుర్నది మదా క్య్యూగీ

అన్నింటి'న్న ము-దు, లక్షకకాల కి ణాలో కలినీఉన్నా, యు నేనియం కిరణాలు ఎలాజిటామో టివి మెటనే గుర్తించడం ఎలాగో నేర్చుకుంగి )2

“ఆ తరువాత వంచేసీంద డీ మదాంక్యూగీ అని పిశ్నిం చింగి ఆవిడ అనకితో.

సాం అదా ాన్య్య్రానాగా ఆసటారలాస్ల్రానాల్లా

అలి టూ

_- “సంళదాి!. మేరీ స్లో నో విస్కీ క్యూరీ ముట్లో ఫొటో స్లేట్లనో తన పరిశోధనను పో రంభించింది, కాన్మి వీటితో "నిచాలా మందకొడిగా జరిగేది, అయితే ఈఫాటోగ్య్రాఫిక్‌ ప్లు అన్నింటినిదగ్గర ప్వెకొగి, వాట్ల మాద పడినబొమ్మాల స్పష్ట్రాస్పృ్పత లనుబట్టి ఈ క5ణ ప్రసారం తీళ్ణంగా ఉందో, న్లూశంగాఉందో ఎలాఉందో నిర్ధరంచడానికి ప్రయత్నిం చేది, ఇలాగ ఎంతప్రయత్నించినా సియైనలె: ఆభూకీ దొరికేదిశాదు, ఇంతకంయె మంచిపద్ధతి ఇంకొకటిఉింది. అచేమంశే ఫజిక్టుంకు సంబంధించిన ఇ-కొకపరికరంతో ఈ యు లేనియం కిరణాల పిసారం ఎంత సాందింగా ఉన్నదో కనుళో[ావడు.

“అంళే, జ్వరంవచ్చినప్పుడు వళ్ళు ఎంత విచ్చగాఉంట.ందో భూడడానికి “ధర్మా రూటర్‌” ఉపయోగించినట్టు క దండీ!*అన్న ది ఆవిడ.

“ఆవ్రను అలాగే. 'యామ్మాటర్‌ అనే పరికరంతో విద్యు చృక్షిపివాహం ఎంత ఒలమైనదొ “తెలుసుకోవచ్చు.”

ఉర “యామిత్హిటర్‌ ” అంశ మొన్నో మన టికి “ఎలెక్ట్రిక్‌ కంపెని వాళ్లువచ్చి మనఇంట్లో ఉన్న మోటర్‌ కి ఇంకుతీగలు తిలిం?, “సగిలో పెటి చూచాకరూ? ఎరటిములు వదో గఒగభా '900 అాకే ఉం లు ఆ ళు గగ్గరికి ప గ్నత్తింది. 'అంతా భాగా నేఉంది' అనుకుని వాోయాసకూడా వాళ్లు అదేనా?” అన్నది ఆవిడ,

1,1 “ఆం ఆదే. నువ్వుకూడా మాచావన్నమాట ఈ పికరాన్ని, అము త్తే దానినేకు తగయదుకదూ నీకు! అందుకనే ఈ స ఊూం. త న మం మదాంక్యూరీ తెన పికోధనలు నక న. జీ న ఖు కా స య + న ముగా చేయలేకపోవుం చూచి. ఆవిడ (| ష్‌ లి ళ్‌ జో ఇ హుం శైల ర్త (వాఫకర్‌ క్యూరీ ఒక కొత్వరకం న వి జే య.తాిన్ని నిగ్మించి పెట్టాల ఇందుకోస ళ్‌ స ౨ మలి మామూలుగాడిండే * నెట్‌ క్‌ ఎడొన్సర్‌” మైనా 2 ఇ ల బైట్టువ న ఉస ఒకటి తీసుకున్నాడు. ఈ క ఎన్సర్‌ అంక ల ఖే ఓక ఆం న్‌ా. ప మ శేమాఅేదు.. వేగునూచి గాభరా పడి స్‌ మె టీ న. మ... చీక వోకు, సరినమానం”గా "రెడు లోహపు మును యాయి శీ పలకలు ఉ*గాయి. *శె డింటికీమధ్య ంపౌ అర్‌ సీ క్యూరీ. మ్రూూనూలుగాలి ఉంటుంప్తి ఇందులో అకుగుసాటాను వెప్ప ఉగ్రాకేజీబేటకిలో కలిపాడు మై నడఉండే రెండొ సృటును *నేలికి తగించాడు, మామూలు పరిస్థితులలో విద్యుత్తును ఎ)వహి పచే + గాలికీ పమిీలేచం ] సన ల అవ్వకు స్విచ్చి వేసేవాడు. "క రెంటుిజఒక షి ల, న్న ర్ల 1 లెను చి మకొకదానిశేసి పిషహి చేరి గ ఆగ న స. కాదు. ఇ తలో క్సాయు శేనియంలీలవ.?0' వై | లో స జీ జ బళ వ డిని చ్వసగిక్కి విద్నుగు మామూలు” గ్ల న 1 వెన్‌ లీల ఎస “వేది. అపి ఈ కంజొన్చక్‌ ట్ల స్‌! వ్యు | స్త మధ్య ఉుడే “గాలి'కి యు రేనియం కిం వ నం న జ య ఠి గ బ్లో ల ల ప్రభావ వ విమ్యుచా వేశ వచ్చేషి ర! య్యాపిట్రీ ఆ దువల వీచు (గ్పసా రానికి పి ఆటా శ అ. ఎసుంట లు నీ లె శుడాం య్యా న

నలి

యు రేనియం కింణాల (ప్రసారం ఎంత సాంద్రంగా, ఎంత ఎక్కు వగా ఉంకేు, విద్యుత్సవాహం ఆంత బలంగా ఉండే, కాని యుచేలి యం శరణ పసారు ఎంచ తీవింగా ఉన్నా. విద్యుత్తు మాం ఒక ““ఆ్రూంపీయర్‌ ” లో లభోవంతు కూడా ఉ.దేది కాదు, ఇంత స్వల్చ మొత్తం క రెంటును కూడా టపొసెస్‌ క్యూరీ విగ్దంచిస య తంతో కొలవవచ్చు ఈ య-తంలో కండెబ్చం (శ్రింగ అకత్తిమొద్‌ వొరు “యురేనియం' ' పొడిని చలినరిక్తి “పై టు కు కలిసిన “ఎలక్ట్ల) మోటన్‌” లో యు కేనియం కిరణాల ప్రారం పా9కంభం అయి-ది, లేనిషీ తమిణమే తెలిసె*, ఈ కింణ పొహరిం ఎంత తీర్పంగా ఉడే కూడా ఖచ్చితింా గెలుసు, *వడానికి ఏలు అయి ది,

ఇన్ని విధాల ఇంత జఅపయోగకరమైన ఈ యంత్ర తంచేలిక చిక్కగానేే యు లేనియ. మాదిరిగా అదృశ్య కిరణాలను పిరంతేరం పినగింపచేసే ఇతిర పదార్రాలు వమెనా ఉన్నవేమో పరిశీల, చడానికి

గ చలల

పూనుకున్నది

ఇందు: ఎమని రకరకాల ఖనిజాలను ఎన్నింటినో పోగుచేస్పిది, ఉక లేఒకేటరీలోనుం” రసాయనికంగా పరి కెద్ధం చేయడ న్వచ్చు గా ఉ చే అన్ని మూల పదారాలకు సంబంధించిన లవణాలను తెప్పించి ది.

ఖు ,

అలాగే అంతవరకు మానవాళికి తెలిసిన మూలపడార్థాల “అల్పడాల' ( అక్స్రైెక్స్‌ ) ను కూడా నంపాఏంచింది ఇ.కొక విర్ణాని, అతి ఆక దుగ , ఆఫకూపంగా దొరికే లవణాలన్నింటని ఊరికే ఇచ్చాడు, ఇవి వ్రత అరుదు*ా దొంశెవంశు 9 బంగారం కంటే ఘూడా ఎక్కువ ప్‌లు వైనవీ ఇవి మడాం కూళ్యరీకీ ఆవు విస్హోఖనలక లోట్పడాలనే ఎదు జీ. 4 కాం గేనంతో ఆవ్రూళ్లో ఉన్న ఖనిడి ప్రదర్శ్భనాలయం వారు జేల నాలుస 'చె“గులనుంవీ ఎంతోకబ్ఞపడి సేకరించిన ఖనిజాల నమూనాలను ఇచ్చి "నేళార్హు”

“మదాంక్ళ్కూగ, ఎళ్నడో చాలాఅద్మష్టంతోపెస్టి పుట్టినట్టు ది' అవివకీ కోడ్చ్పచడ త ఎ దు ఎన్నివివాల “యం. చేజాో

(జ్ర త్‌ంవ చూడండి, ఇంతకీ వీటన్నిటిని ఈవివ వ. చేది !' అని పిన్నిం చి.ది ఆవిడ

“ఈ విధంగా తనకు లభ్యమైన వస్తువులన్నిటిని ఒక్కటొక్క టిగా “కంజెన్సర్‌” లో శిసది నెష్తమూద స్త్రె చూచింది, అందు వల్ల “ఎలక్ట్రో మిటర్‌”' లో ఎట్టి మార్చు కి నబకుతుందోనని ఎనిన తృగా పుశీలిచి చూచింది,

వాలా కాలం వరకు ఎలాంటి మాస్పుకనఒడ లేదు, క్రి ది శ్లేటు మిద ఎన్నోవన దల పకాస్థాలను పెట్టిచూచింది, ఎలెక్లో) మోటర్‌ ముల్గు ఒకచూపువాని అయినా కదలలేవము, ఆయినా మదా” క్యూరీ నిరుత్సావాపడకుండా ఒప పచార్థం తరువాత వరొ*టి ఎరిశోధన చేస్తూనే ఉన్నం ఎలెక్ట్రోమాటర్‌లో వమెనా “ఆశా కిరణం. కనబకుతు_దే మానని కంటిలో ఎత్నివేఎుకొని చూస్తూనే ఉండేవి, ఇలా ఉంగా అత వరకూ ధగ పడిఉన్న మాటంలో ము ఒక రోజున చ్బ ద్నరనుంచి ఉ్‌స్షుండి జరగణం మొనలు ట్రిందిం

ఇబేమి** ౧౨ చూస్తే గోసరియం” ముగికిం క] ఆనన యంళో శ్రింది సషోఎమాద ఉం గతో

“ట్టు! వుడా క్య్యూరీక దధవిావిడయ ల,౦చిందన్నమాా 8; గ, దీనికఅ్ట కెవలం యు'నియ: నొస్టునే ఈ అదృశ్యకి“ణ-+ చు పిసారంచేసె (పొద్దుపాడవ "లేదనేకదూ 1! గోరియము దాని బూ కాలను-చికూడా ఈ అదృశ్య కిరణ ప్రసారము జకుగుగ .౧దనుకోన డానికి మూ “ఎళ్ళ మిటర్‌” సాక్ష్యం ఇచ్చిందిగా ! అయితే మరి ఇనుమ్ము నీసంః భౌన్వరం, మెన్నీషియం, ఎొగ్గు వీటి అన్నింటితౌలూకు యౌగికశాలను చికూడా ఇట్టి అదృశ్య కిరణ్యపసారం జరిగే ఆవకాోం ఉందా?” అని (పశ్నీంచి ది సుభది సహజమైన అసకితో,

'*లేదు, ఖచ్చితంగా లేదని మదాంకూరరీ ఎ౭ఫ్ర్రమిటక్‌ మునకు రుజున్రచేపస్పాంల్పిల ేచన్తక్వసై మతా క్యాడ్‌ అమే విలు

2ెవ్‌శీ ఉయణానగికాలమూద తాను తికిగి పరిశోధనలు మొదలుపెళ్తింది. ఈ అద్భశ్య కిరణాలను (వసరించేశ ఇ యులేనియము ఆక్సిడాలకు ఎంత వు.వో, యూోేనియం లవశాలకు ఎ తఉ దో, యునేనవియ- ఆమ్ల లకు ఎంతఉందో యుచేసియం కలిసిజన్న ఇవ” ఖనిాలకు ఎంత ఉదోతన యుతం సహాయంతో మచాంమ్య్యూరీ ఖచ్చివంా అల్కా కట్టి ది అవి అన్నీ తమ (పభౌన ఎల్ల “కం డెన్సర్‌' అకట విధ్యన ఉన్నగాలిః పిద్యుడా వే తాన్ని కలిగి చాయి ఇందులో తరతమ బిధాలు వేళల వం ఈ కరక. ఉపయోగం వన ప్ప్రుకు ఒక “డి ఎకువ వచ్చిం” ఇంక్‌ కకం వాడీశప్పుకు వురొక్ష డిం తేక్కువవచ్చి ది, ఈ ఎక్కువ తక్కువలు ఆయినా, అయా ాగికాలలో యుశేనియు పాలు నుతి వచ్చిన వీకాని ఎబు”ొకటి కావు, బక ెగికంలో మా ఎ వృ నం-తుతీ యురేనియం (వ అనామ్హత్హాా”- దనుకో, ఇది ఉపయోగించిన కా ప్వుడు మూటికి నూరు వా) వ. మెన యు ం౧సియంగు వొాడి-పెటి కంగినగనే "ఎ ప్‌ జా చేది నూఎ౨ఎ వాంవాళేజ్‌ ₹) అరు = ఆ ఎర్రిసా. సౌండు. లుగోవ చే ఉం = చేశా శు " రరాన్‌ 7 క. ఆంగ క నేం క

విగ్‌

ఈ నియమం ఎక్క-డా వమా సవరణలు లేకు డా యుేనీవం యాౌగికాలకు__అం కే లవశాల్సు ఆక్సిడాలు, అన్లూలు---ఒక కేమి, యుేననియం సాలుకలినిన సకల నిధపదార్థాలకు సమానంగాే విం చింది ఇవి అన్నీకూడా స్వచ్చమైన యుేనియ మనము ఉపయోగించి నప్పటకన్న చాలా తక్కువగా బలహీనంగానే అదృశ్యకిరణాలను (పం రిపచేసేవి ”

“అంశకే స్వచ్చమైన యులేనియ కంక తీవంగా ఈ ఆద్భృశ్వ

యమా ల కిరణాలను పంచీ *'యుేేనియం యాగికంి ఏమి లేదనేకదా మదాం క్యూరీ పరిశ్రోధనలవల్ల వ్య క్వమై ౧?” అన్న నంచేహోన్నీ వెలిబుచ్చింది ఆవిడ,

“కొను ఎంగకంళు నూటికి నూరుపాళ్ళూ యు నేనియం ఉంచే చూగిక- ఉచే ఏమో ఉండడానికి అవళాశంలేదుకదా'! శాని యురినిచ ఖనిజాలు 2 రకాలు “స్టిచ్‌ బెండ్‌ ఇాకొలైట్‌”'. ఇవి £ రకాలూహ్మాతం 'కండెన్సర్‌” [కద వ్లేటుమిది పెట్టినప్పుడు అన్నింటికన్నా చాలా చ్మిగంగా వ్యవవారించాయి. పరిశుభమైన యుళేనియంను వాడీనప్పటికన్న ఆవి ఇాలా శక్తివంతంగా అదృశ్య కిరణాలను (పనరింపచేశాయి"”

“ఆవ పైల్రాగ జిగిందంం' బలే ఆశ్చర్యంగా ఉ)జే! ఇంత ఈ ఖనిజాలిగో ఇలాటి అదృశ్య కిరణాలను ప్రనరింప చేస మూల పదార మ,రేవైనా గాగి ఉన్నదా” అంలు అలాటి అవకాశం వమైనా ఉడా? ఉ,కే ఆగా టం ఏమి ఉటుంది 1) అని౧ భగం ఎతో ఇటా ఆేచిస్తూ మాటాడేని ది,

“పవ న చేహ ఎదుకు ఉ నకూడదు?” ఆని దురు ఎశ్న వేశాను,

ంతేవ"“కు వునకు తెలిసీన నూలఎదా”ెలలో యు రేనియ- థోరియం ఈ ₹-2-౧ శే కదా ఈ విధుగా అదృశ్య కిరణాలను పిస

తెరకి

ప చేసీ లక్షణం ఉందనీ మారు ఇప్పుడేకడా వెస్పారు, పైగా యుశేనియు కీరణాలక్సీ ఫోరియం కరణాలకీ శేడా ఆపలేదని మడదాంక్ళ్యూరీ యంత్ర” రుజువు చేనినట్టు ఫూడ్రా చూదాం బడా! ఆఅ-గుకని ఈ నంేహూంో అన్నది ఆవిడ, ఆలోచగ“వస్లి పడ్డ ముడుతలు ఆమె ఫాలభౌగం నుంచి ఇంకా చెరగనే లేసు.

“ఇలాంటి ఆలోచనే మదా ల్యైరీకి నచ్చింది, నెంటనే ఇబేదో పరిశీలించి చూద్దామనుకు-” కొంత “చాకొవైటోను సృతకంగా తయారు చెయ్యడానికి పూనుకుంగి. ఆ దుకోసమని తన "లేబాకేటక్‌*ో నే రాసాయనికంగా కొన్నియాగిశాలను తయాగుచేసి, ద్రి, ఈ విధంగా ఆాను కృతకంగా చేసిన *దాకొలైం? ” అన్ని ఏిథాలా వై సగ్లికంగా దొరికే దానిలో తుల్యంగా ఉండేటలబ్బ్య తయారు చేసింది. సహజవైంన “ఇాకొలైట్‌ొ లో యురేనియం ఎంతఆయి.కే ఉ టుందో ఇందులోనూ సరా అంతే ఉంజేటట్టు శ్రద్ద తీసుకుం ౯

ఇంతాచేసీ ఈ కృతక మైన “నాధా లెల్‌ నూ ను కంజెన్సర్‌ కింది పటు మాద పెట్టి చూచేనగిక్కి సహజమైన ఖనిజం ్తోనప్పుటి కంగు ఈ అదృశ్య శరణ ప్రసార అయిదున్నర రట్టు తక్కువగా ఉన్నట్టు కనబడి-ది.

ఇది చూచి, నహజమైన వాకొలైట్‌ ఖనిజంలోను స్సిచ్‌ బెక లోను చాలా శీష్ణి స్వభావాకల అన్యపదార్థం ఏదో ఉండవచ్చునని వించింది ఆవిడకి ఈ ఆవ్యపడార్థం ఒచునా యుశేనిరం కంచు పై తగగతిలో చేరినది కావచ్చునన్సీ అంత కంకే ఎం శక్తివత మైనది కావచ్చునని కూడా ఆవిడ ఆమమాని-చి ది”

“ఇదిఅంతా చూచేసరికి మదాంకశ్యరీ వవో అంతూ పొంతూ లేని ఆగాధంలోకి పడిపోతున్నట్టు కనఒడుతోంది ” అన్నది సుభది. ము-దు వం జసుగుతు“దో వించామన్న ఆత్రం ఆవిడ ముఖా-లో నృష్టంగా కన ౧డుల్‌ో ది,

!

*ర్గిదిధూచి మచదాంళ్యూరీ భర్త పొఫెనర్‌ క్యూరీ, తాను చేన్తున్న పరికోధనలు కట్టిష్వై “భా ర్యారత్నం' చేస్తున్న పరిశ్లోధనలో పాచగొన్నాడు

ణి

“క్ర్యూర్‌' దంపతులు ఆప్లిచ్‌ వెడ్‌ని పట్టుకొని ఆందులో, అ. గు చిక్కకుండా చాగుకున్న మూలపదార్థం కోసం, “కొశ్త మృగం క టబక వేటకానివలో” వెదకడం (_పారంభించారు”ో

“ఆడ్షివిశో అవురూపంగా కనఒడక్ష బంగారులేకికోనం మనన శ్రీరామచుదిమూ క్షి దాసి వెంట బడ్డు ఆవునా?ొఅన్నది సుభద్క

“ఆలాగే అనుకో, పొఫెనర్‌ క్యూరీ తయారుచేసిన యంత్రం నహాయంతో వారు అ నేకబరినోవనలు సాగించారు, డస్ధెన్‌ హీం ఊట సీటినుంచి “నీలిరంగు”. పచార్ధాన్ని బయటకు ల్యాగటానికి అప్పూడు “బున్సెన్‌' ఎంత తలకి9ంకులై పోయాడో, ఇప్పుడు ఈ క్యూరీ దంప తులకూడా ఆంతగానూ నతమళ మైపోయారు, అప్పుడు బున్సెన్‌ కు తవ ఆక్వేషణను సాగంచడానికి స్పెన్ర్రాసోోప్‌లో “సీలిఠంగు' గీశ అయినా కనబడుతోంది, పాపం! క్య్యూడీదంపతులక్‌ ఆ వీటాలేదు, మొదటనుంచి చివరనరకూ ఏళ్ల పనిఅంతా ఆగృశ్యకిర ణలల్‌ నేకడా!”

ఉ* పాపం ఆంది అవిడ జాలిగా.

“ప్పల్రాగ కొన్నిరోజులు గగచేన!ికి' క్య్యూరీ“ంపతులు తాము వదోకొ తమూ+* పదార్థాన్ని కనుగొన్నా మని (పకటించ వలసిన తకుణం వచ్చింది.”'

“అంశేే వాళ్లు ఏదో కనుకుగ్రన్నారన్న మాశేనా 1” ఆన్నూది సుభద)

“కొను, అదేదో ౪ొ _ఉత్సేమాలపదార్థం ఉన్నట్టు వీళ్ళకిళాంచెం ఆవో! వెలిఫిి".

రని

నెంటనే డానికి ఒక్షవేరుపెట్టారు దాస్‌ న గతి న-ద క్భాలు పూర్తిగా తెలియకు-డానె వాళ్ళు ఇంతసాహాసానికి పూనుకున్నారు, ముందు వేకుపె!క, ఆతరువాత స్పి వ్‌చఇెంకలో చేరిన నుూూలపదార్థా లన్నింటిని ఒక్కొక్కటిగా వేరుచేసి సడ వేసేసరికి, ఈ “అవ్యిపదార్థం కాస్తా బయటపడి ఊరుకుంది(ా

“అంకళకు ఏంచేశారండీ” అని _పశ్నించింది అవిడ అన కితో,

ఉబ్పంగు క్రోసం వాళ్ళు ఏమిచేశారో ఒకచిన్న ఉడావారణ చెవి తే నీకు భాగా ఆర్థమవుతు ది. నువ్ఫు చేతిసంచిలో శాస్త “బి? సాల్ట్‌” పొట్లం పెట్టుకుని మో తాకగారికి చూపిద్దామనీ వెళ్ళుతున్నావుకనుకో, నువ్వు వెళ్ళేనరికి మూతౌతగారు మి గరవదొన్లో ఇసిక* మాద చ్ను గాలికి కూర్చున్నా రుఅనుకో, ఇంకలో, ఎక్కడొ అడుకుంటు నష మా “నూరీవచ్చి, పొళ్టి మేమిళకే అఆక్కాఅంటూ, నీ చేనిలో బాక్కొని చింపేశాడకుకోో అప్పుడు ఏమవుతుంది

*వ్రమవుతుందా 1 ఈ ఉప్పుపొడికాస్తా ఇసుకలో పడిపోతుంది"

“స్తా శ్రాగ్గా జేడ్‌ .ది. అయితే అ ఇసుకలో కలిసిపొయిన ఉప్పు పొడిని చానినుంచి ఎలాగ విడదీస్తావు ? చెప్పు చూడాం !”

“వం చేస్తానా * ఉప్పు నీటిలో కరుగుతుుది, ఇసుక నీటిలో మునుగుణుంగికదూ ! అంచేత ఈ ఉప్పూ ఇసుక మిశ్రమాన్ని శ్రీసకు వచ్చి సీటిలో వేస్తాను కాస్త సెగమాపిస్తాను ఆవేశ$ి ఉప్పు దబ్యున కరిగిఫోతు ది, ఈ (దావశాన్ని వడబోసాను ఆ వచ్చినదాన్ని ఇగ బెళ్లుసంకి ఇటుక గొడవలేకుండా మనడిష్పుమనకి పూర్తిగా గక్కు తుంది అప్పుడు దానిని తీసుకువెళ్ళి మూ “తాత గారికి మజ్జిగలో వడ్డిస్తాను *చాగాడందే చిట్టితల్లి అన్స్‌ సీకు నామాద ఆపేతుడది కనక అుగపెద్దబ్నన్తీనుంది ఈ చిటిక్తెకు ఉప్తూతలబినా. తెగ్పె వెళ్తావు

౭5%) అని మెచ్చుకుంటారు నన్ను” అఆ టూ, చిన్నప్నీనలె ఊంస్తూ, తాను = టలువేస్తూ. చెప్పిందిసుభద *రుచి పిస ౨, వచ్చేసరికి ఆవిడకి నోరూరి దికావోలు,

పోసరిగ్గా ఇతిరపదాన్ధాలో కలిసిపోయిన బేన్నిలఎబునా వేరు చేయాలం కు రాపఫాయనిక్ర వేశలు అవలంబించే పదతేఖఇఖవి కాని

జాతీ ఖీ

వారిప్తాతి ఇప్పుడు నువ్వు చెప్పినదానికం ₹ఒ ఎంతో సృష్టమైనది,

ఒక్కొక్కసారి “ఆన్లు ' లో పడ వేసీ ఒ? (దావణాన్ని తయారు చేస్తాడు, ఇంతలో ఇది పలి కాదనుకొని *శ్రూరం'లో వేస్తాడు ఇచేద్‌ శాదనుకుంటూ మరుత్షణ లో వటి మంచిసీళ్ళలో పడవేసి చూసాడు ఈ విధగా ఆ మహావిజ్ఞాని గన చేతికిఐచ్చిన మిశ్రమం గోనుంచి ఒక్క 4గ”క్కు జ్‌ విడదీసివేస్తారూ అవూడు *,క కావలసిన ఎదాక్థ- వవో ఆ (దౌవణంలో వుష్కుల-గా లభిన్తు ది, చివకకు ఆన్యపదార్థాలన్నిం ట్‌ని అవతిలకు తరిమి వెయ్యడ తో, రసాయనిక. ఆ: స్వచ్చమైన రూపంలో గనకు కావలసిన “పడార్థం' దొరుకుతుంది

న్నా జింకనుంది ఆంతకుఖూరంం తమకు ఏమా తెలియని నూత. వదాన్ధాన్ని ఒయటకుతీయోలని క్యూరీ దంఎతులు ఈ వీధా నాన్నే అవలంబ్విచారు, ఈ కొ త్తపదార్థం స్త్‌ బెడ్‌లో ఇాంా కొంచెంగా ఉంది పైగా దీని లమణాలు వమిటో వాంకి తెలియనే తెలియన, ఇంతకీ ఆకితీవ)ంగా అన్బశ్య కిరణ ప్రసారం చస్తుమ్న అజ్ఞాత పదార్థిం వీదో. ఒకు? ఉందన్న నంగతి మాత్రమే వారికి తేలుసు, ఈ ఒక్క_ అంబభాన్నే పూ.కొని వారు ఈ ౩6న నమనస్వ్పని

ఓం

పర ఒ్కరించడానికి పూనుకున్నారు,

తత్‌ ఇ క మ కిఖనిజాన్ని వారు ముదట్లో 'అమ్లం' లో వేసి కెగ్పిచారు, ఆ తమువాపస ఈ “డాావణ 'లో నుంచి “హేవోజన్‌ నల్సేవ ” వాయిఎవ్రును ఎప వాం, దా తో అట్సగా గ ధిక ం అెలూకు

360

గడ్డఒకటి ఆక్షుక్కిదిగి.ద, అలాగే ఈ మడిఖనిజంలో మొదటినుంచీ ఉన్న సీసం, రాగి, ఆర్మెనికం, బిస్టుత్‌ అన్నీకూడా అడుక్కి. దిగి ఫోయాయి. ఇంక యుశేనియం, థోరియం, బేరియం వగైరా ఇతర పదార్థాలన్నీ మాతఫ దా్రావణంలో మిగిలిపోయాయి

*“అయితే ఇంతకీ ఆ అజ్ఞాతపచార్థం మాటవమిటి? మడ్డీకటి శ్రిందకు దిగిపోయిన ఇతరపచార్థాలలో కలిసిపోయించా ?. లేక (దావ ణంలో మిలిపోయి-దా! చొనినంగతి ఏమైనట్టు!” అని (ఇస్నెంచింది ఒంభద9)

“పాబుతున్నాగామరి |! సొవధానంగావిక, ఈ *మడ్తిన్సి ఆ

౮కి స. న్నీకూడా క్య్యూరీద పతులు. "కం ఐన్సర్‌ 'లోని అకుగుులు మోద పెట్టిదూచారు. అప్పుడ, ఈ (ుడ్డిలో నుచే చాలాశ వంగంణా కిరణప)సారం జకగుతు బట్ట వారు కన.గొన్నారు ”

“అ్యుక్షే ఈ అ్ఞాతెపడార్థం ఆ “మక్షిలోనే ఎక్కడో దొగుకొని న్నదన్నవమాట కదూ' ఇంక క్య్యూరీద.వతులు దానిలోనే మోకవల 5 జ్బన్నదని నిగ్ధారణఆఅయినోయి. ది, ఆమ్మాయ్థు, ఇంకొ" ఆీస్టై పైకీ ఎక్కా-రు= ళు * అన్నది ఆవి,

“మళ్ళీ ఎంతోశ్రిమపడి ఈ “మడ్డలో నుంచి ఇతరపదాళ్ఞాలన్నిం టిని కూ్చీదంపతులు -పెరుచేఫవేసేసరికి 'యు రేనియ_.'వలె నూ నూరుపాళ్లు అదృశ్యకిరణాలను శ క్నివంతంగా పిసరింపచేసే కొత్తపదా ర్ధంవమిటో చేజిక్కింది, ఆయితే ఈ దొరిన 'నమూనా లో మన రాసాయనిక వేత్తలుదరికీ బాగా లెగిసిన “విన్న (ల్‌. ౩ లోవాం కావలనీ నంతఉిన్న[ప్పు బుజుఛ్రఆయి ది. అందుచేత్క ఈళొ వ్రపదాక్థాన్ని'బిస్టు + నుంచి పూర్తిగా విడదియ్యకలేకపోయిన్సా ఇవ్వాళ కాకపోతే. శేపు అయినా విడదొళ్క. లేకపోతావూ * అనేర్షైర్యం కలిగిం క్యూరీ న వగల

(4) తం!

పద్ధెనినిది వంగల ఆతం ఎనిమిదో స వత్సరం జూలై నలలో ఫ్మరీ__మిడాం అన్యారీ ద పగులు ఇ్వరూ కలిసి తమ కృమిని వివరిన్తూ (ఫంచి వైజ్ఞునిక పరిషత్తకు ఒక ని వేదికను పంపించారు, బిస్మృత్‌ లక్షళణాలు గల ఒక కొత్త లోహాన్ని తాము కనుగొన్నామన్మీ అమబితే ఇఏి ఆతి శక్తివా-తమైర అదృశ్య కిరణాలను పిసారం వేస్తున్న దని వారు ఆ నివేదికలో పేక్కొన్నాగు, ఇదీ నిజమే ఆయినట్టయితే, ఈ లతుణాలుగల మూలపదాగ్గానికి మదౌం క్యార్‌కీ తన మాతృ గేస్‌ మైన పోలెండు హ్సాగిల భక సూచీ గా *పొలగేనియంో అని వేసు పెట్ట దలుచుకున్నామని వారు (ఇంచి విజ్ఞాన పరిషత్తుకు (వాశారు,

(ఆ౧శకీ పోజ కురుల, ౩ంచిఫెఎబలో ఫోతోన్‌ ఆ_టార ల,

ఇ తెలో అయిదాను మాసాలు గక్షివెళాకి న్యా ద పతిలు (ఇంచి విజ్ఞాన పరిచంళ్తు న కొ నినేాాను వ %ంవారు *ి

నంొక బమాలఎ రా సబ్తు ఉనికీ* $నుగొన్నామనీ, ఇది పెలోనియ్‌్‌ కన్న ఇకా ౫3 నంత ,' అద్భశ్యి కరం లను టఉవౌర చస్తున్నట్టు తాము కినుష"న్న్లా మని ఈ ఫొత యూలపవాశం అనేక విభాల “*తరియుి?. లోపాన్ని లి థా

పోలి ఉన్నదని న్రాశాకు,

నూతనంగా. అపీవ్య రిప ఈ బూ+లవదార్థం తెయి చీతికి లభ్యమైంది! , స్వచ్చమైన యి గేనియం కంె దాచెపు తొమ్మి వదల రు ఎక్కువ శ కివంతంగా లొద్భృశ్య వి "లను (వనరి-ఎ చేస్తున్న దిని గూడా వాగు వ్రాళాగు,

ఈ వీధి గా అద్భళ్య కర: లను నింఎచేస్తే ఈ ఠెక పాల వదాగాని కళ్యాక్‌ న పగలు

003 “ఏం విశేష “)” ఆన్నాది సుభ్మవ తీన నవాజ థనోాణిలోం “విజ్ళే, శేపోలేను లాటిన్‌ ఫెలో చీకియస” ఆాళు అస్థిం “రణం అని, శం లను (పకకి పదేసేగి కనుక దీవికి * కేడిర్చు' ఆని అనంరి జు వేసు సహార “తెసి దాన బు! ఇంతకీ మడదాం "స్ట సాగాట్రా*? ఆర్బృస్య వంతయునాలు తెనభర్శ సావచోయ్యయోే డు కొత్త సూలపదార్ధాల ఉనికిని కెనునొన గలిగి దై! కొత్తగా వరి-"ధనలు మొదలు బిల మనిషి లెఖలో ఇది నిజంగా గొప్పనంగ తే” అని మెచ్చుకున్చ ది బుభ్యడ మిదాంక్య్యారి యఎతిభని, త్‌ 4 క్త / సచ్చమ్మ్మ్హ దనే ఊసేగ

రి

“సుభడా నున్న చెప్పినట్టు పరిశోధనలు మొదలు వెట్టిన స్వల్పకాలానికే రండు నరికొత్త మూలపదార్థాలను కనగొనగల్లడం మదా-కళ్యూరీ (ప్రతిభకు మచి నిదర్శనమే కాని ఇంతవరకూ అ-త స్వచ్చమైన సపకఘు నమూనాలు క్య్యూరీదంపతులకు దొరక లేద నే3ప్పాలి

బిన)ల్‌, బేరియం. ఈ ₹ెండింటిలోను చేరిన వీవో అన్యపదా శ్థాలరూప ఎ* మాతిమే ఏటిడనికిని వీరు కనుగొన్నారు, పరిసుద్ధంగా స్వచ్చ మైనరూపంలో వాటినిఇం కా వీరు తయాకుచేనుకోవలసేఉన్నది, ఈ తయారు చేసుకోవడంనూత9- మనం అనుకున్నంత తేలిక కాను ఇది నిజంశా గడిమేటిలో సూదినివె*కడ లాంటిది. తోటకూర వి స నాలలో నబ్లవోనను 'వెవకడంలా గి

“మోరు ఈ నంగతి చె ప్పేటప్పలికి ఒక్క చిన్న కంగతి జ్జాపళం నప్రోంది, పూర్వ కాలంలో రాజులఇళ్ళలో పెళ్ళి కూగురు ద్‌ షటు త్వాన్ని సరీషీంచడంశోసవమని తోటకూరవి _త్తనాలు నల్లపూనలుకలప ఇచ్చి, వేటికవి ఏమని చె క్పేవాకని మిరాముడు'ఆ_త్త్రయ్య ఎప్పుడూ చెబుతూవ్రండే? ఇదే- టహ్మ్ళుండనూ అనుకుని నేనూ ఒకసారి మీణ*డానికి ప్రయత్నంచానుకాని, అబ్బే! లాభంలేకపోయి-ది. ఇంతకీ చెప్పవచ్చే దేమంశ్సే, బేరయంనుంచి శేడియమ్‌ను విడదీయడం చాలా కష్టమంశేే, ఆ కష్టం పొరాంటిదో నాక్షుతెలునును అని మాత్రమే.” అని అతి లలివిగా మాట్లాడబోయింది ఆవిడ,

9౧1

“పిక తెలునునో తెలవదో ఇక్క డ అనవసరం, బిస్టృత్‌ నుచి పొలోనియం విడదీయడ. అ తలేలికకాదు, గీగియంనుంచి కేగియమ్‌ విడదొక్కడంలిం తే. అందుచేత ఈ శేడీయమ్‌'పె తమదృక్టీఅ.తనీ శే. (ద్రికరించి పరిశోధనలు సాగించాలని కూస్తో దంఎకులు కృత నిశ్చయు లయ్యారు.

పీరి సంకల్పం అమిత్‌ మంచిజీ కాని పీకి ద్య్వర ఈ పరినోధ నలు సాగించడానికి చాలినంత స్లిచ్‌ ౧డ్‌ లేదు ఈ కొత్త మూల పదార్థం వాలినంత కావాలంళక్సే, కనీసం ఒక టన్ను అయినా ముడి ఖనిజం శావలసివచ్చేటట్టుంది, ఇఏ కొనడానికి బొలడ క డబ్బు శావాలి! నాదగ్ధరలా గే, ఏ మంచివనికీ వాళ్లదగ్గర కూడా ఎప్పుడూ డబ్బు ఉండిచావదు, పోసీ తమ పరిళోధ. లలో ఎవనైనా సాయం చేస్తారా అంచ ఆలాగ ఆఅపదసమయంలో ఆదుకునే వాళ్లా కనబడ భేదు, వం చేసీనా తమ స్వంత ఖర్చు మాబే చేనుకోవాలి. దేశాన్ని వలీ (ప్రభుత్వం వమైనా సహాయం చేస్తుం దేమో అనుకుంగే, ౪౮ అవ శాశమూ "లేకుండా పోయి-ది,

ఎన్లానో సకల తిప్పలూ పడి ఆస్ట్రైయాలోని జోకిమ్‌స్టాల్‌ నగరంనుంచి ముడి ఖనిజం ఇప్పి చుకున్నారు ఇక్కడ యూోేనియ ఒక్క కు ఫీనుకుని మిగతా ముడిఖనిడ అంతా వృధాగా పె టపాలు చేస్తూ ఉండేవారు. ఈ “చెరి లో నుంచే పళా్టరీ దంపో-లు పొలో నియం, పజేడియవమ్‌ లోవోలను ఆవిష్కరించడానికి కపి చేస్తున్నది, అ దుకోసమని, వృథాగా పాఎవేసే ఈ ముడి లోహు తమకు ఉప్పీంన వలశందని కానీ దె ఫపంిలు ఆస్ట్రియన్‌ వ్‌జ్తాన మికికీ విజ్ఞవీ చేశారు. వారి పోళ్సాళాం మిద అస్ట్రియా. (పభుగ్వోం ఊరికే పెంటటపాలయ్యే ఈ ముడి ఖనిజలో నుంచి ఒక టన్నును మెహూదార బుద్ధితో య్యరీ దంపతులకు దానం ఇచ్చింది, ఉచిలౌ రంగా, “గా లికిపోయి వేలపీ డిని కృష్ణాచ్పణమస్తు ' ఆన్న

ర!

ఆ దువల్ల తము పరిళోధనలను నిర తరాయ గా కొనసాగి చ డానికి 5 శ్యరీ దంపతు*8 కావలసినంత ముడినర్దుకు దొరికి ది నరుకు దొరకగానే నరా? అది దాచుకోవడానికి గానితలో పరినోధనలు సాగి-చచానికి అనువైన నెలవు కావలసి వచ్చింది, దీవికీ గట్టి (వయ శ్నే చేశారు (పొఫిసగ్‌ క్యారీ *పంగులు' పని చేసిన పాఠశాల ఒక ఉంది, అం స్కూల్‌ అఫ్‌ ఇండస్లియల్‌ మిస అం” ఫిక్స్‌. దాని ఆవరణలో నం కూలిపోతున్న పాతపాకి ఒ? డ్‌ ఇ, ఎంతో (పాధేయపడగా ఆ పాతపాకలో ళీ దంపతులు పెళోధ నలు చేసుకోవడానికి న్కూూలు వైచి చాలా ఉదార గా ఒప్పు కున్నారు

“పాపా '' అన్నది ఆవిడ

“ఇ విధంగా మడాం కూఖ్యరీ ఎన్ని ఆటంకాలు నచ్చినా లెక్క కాయ్యకుండా ెండుసంవశ్సరాలపాటు ఆ లేగశీటరీ పాకలో “ధృత్యు న్నతోత్సాహ నో తన వరినోధనలు సా%ంంగొంది నర్వాంగ నంపన్న మైన "లేబెలీటకీలోబుక్సెన్‌ కు ఆకువా రాలు పడితే త.పాక్‌లో అన్ని పరిశోధనలూ పూర్తిగా చెయ్యజా నికీ మదా. కూ్య్యరీకి శండు సిందు సంవత్సరాలు వళ్టింది! ఈవిడకి సహాయా-గా యంలతాలు "లేవు కర్మాగార లో ఉపయోగించే పెద్దపె తొక్సైలు లేవు (బహ్మ్షుండ మెన సాధన సామ[ి కూడా "లేదు. ఉన్నవల్లా గా జుర్తాసీలు, ఖ్లాన్కుులు గొబ్తాలు బేవుడిచ్చిన లెగు చేతులు ! అుశే, ఇంశేం లేవు'

ఇలాగే వీటి + "నే కెండు నంవత్చరాలపాటు ఈ ముడి లోహాన్ని కని చి ది, ఇగర దె ది. నీరుఅంలా మెల్లిగా పీల్చి పారబోనేది విచిిన మిం బాగా వడ కది, మిళ్ళీ కరిగిచేది. మళ్ళీ మడ్డిక్ట నిచ్చేగి అలాగ ఎన్నో గంటలసేపు లోవాఫుకాడలతో దానిని కలు పుకూ ఉండేది ఆవిడ ఎంతో పట్టుదలశో కృమిచేనేది, ఎంత కిష్ట మెన పని చేరువలపివచ్చినా నెనూంజ వేసేదికాదు *

366

“ఆలి తే (పొ ఫెసర్‌ క్యూరీ ఏమి సాయంచేనే వాకుకాదా 1” అని ప్రశ్నించింది నుభద్యు క్యూరీ సలిమిద జాలితో,

“దేశే? తనకు ఖాలీగా ఉన్నప్పుడల్లా నీకు నాలాగా యధా శశి సహాయపడుతూనే ఉండేవాడు ఈ సమయంళోనే మదాం క్యూరీ కూతురు ఇన్‌ క్యూరీని ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు, పాపం ఆ పసిపాప తన బ్రతుకంతా ఈ పాకలో నీళ్ళకూ జూలమధ్య, తడి స్ఫృటి శాలమధ్య గడపవలసనీ వచ్చింది,”

“మడాం క్యూకీకి పిల్లలు కూడా ఉల్నారా ? అన్త్నమానం పరి శోధనలలో ము”గిలేఎరూ ఉంజే ఆవిడకి విలలు కనడానికి కూడా త్రీరికి ఎక్కడిది *' అని కొంకుగా మాట్లాడింది సుభద

ఆ 1 ఒక కూతుకు, ఈ కూతురు, ఇంకొక్క. నంనన్సరానికి “శీడియం లోహాన్ని క్యూరీ దంపతులు కనుగొంటారనగా హుత్రింది, ఇరీన్స్‌ అఆవిడభ రృ శోలిచట్‌ ఇగరూకూడా (పనద్ధ వెబాన్‌కులు* వీరికి “న్యూట్రాన్‌ *” కు సంఒంధించిన పరిశోధనలకై ళ్‌ బహుమతి ఇచ్చారు. 1884 స వత్పరంలో-- అంశే మదాం క్యూరీ మరణిం చిన వడానికి అన్నమాట ఇరీన్‌ క్యూరీ కృతకంగా “రేడియో ఛార్మికత”ను ఉత్సష్ని చేయగలిగింది. ఇందువల్స మూడా క్యూరీ గంప తుల కుటుంబం శీర ఆచంద్ర) తౌొరార్కం అముందిో

“చెన్న ఈ ముఖ్య ఇకీన్‌, ఆవిడ భరా మన టజేశంలో “మైన్సు కాంథగెస్‌”కు వచ్చినప్పుడు పరస్టటన చేసినట్టున్నారు కదూ ? ఇంతకీ విషయం విమయాంతరంలోకి దూకుళోంది, మదాం క్యూరీ కధని మె.దలుపెట్తి “ఇరీన్‌ కళ్యారీ” సంగతి చెప్పేబున్నారు మారు!” అని నా ధోరణికి ఒక ఆనకట్ట కట్టింది సుభది

“అప్పుడు మదాం ఠ్య్యూరీ ఈ ముడి ఖనిజంగోనుంచి కొంచెం కొంచెంగా ఈ “అజ్ఞాత మూలప దారాన్ని” “సకరించిం చ, ఇందువప్ల

ళు

తం? యుశేనియ క శు ఆయిదు విలలెల్టు ఎక్కువ కేశియో. అెగ్భిక. అడి ంక్‌ల వదారాల నమోాలు వీరికి గెరిశ్రాఎయి గ్‌రియ మి థా ము లో చేడియ.ు ఎలు ఎక్కువ అయినకొలదీ ఆేశియో ధార్శికశె వ్‌ మంత లీవ్‌ గా ఆబ్బుటమనవుమో ఉ డేది పదివీల ర్న్బా ఏశై వేల టు లకి రెట్టు,.. ఎలాగ అనేకర్నె ఎక్కుగా ఇ నోుతక మవుతూ ఉట వే = చివరకు ఎల్లాగై తే నేమి, వష పొసవమైన, స్వచ్చ మున *' శేడియం' ధాతునుని సంపాదించ గలిగారు నిజానికి దీని "కేడియా ధార్మికశ్న, యు రేనియ కంక అనేకళ్ళో కట్లు ఎక్కనై నదని బుజువు ఆయి-ది ఇ్పతేకీ ఒక టన్ను యు శేశియు ముడి ఖని _ లోనుంచి వీరికి శీషఉయ ఎ త లభ్యమైగో తేలునా? ఆలియదిన్నస్టై బుర ఆడించింది బుభద్ర ఒక (గాములో పది ట మూడువంతులు మాతమే వీుు స.పా వె ,చగలిగారు”' ““అాతఫా చెవేనా ” అని ఆశ్చర్యపడి ది ఆవిష ఇ రా ఇ అగ ఆధ ఎపీ న 66 జ్‌ డ్రియ్ట్హ్ల భాతువ్రునంచి నిరత (పసరితమయ్యి అవృగ్య 'రెణాలు నిజానికి యులేనియం కీక5ణాల వంటివే ”' ఆల్పుతే ఆ 3౩ ఎంటికీ తే. వమిటిగి అని ఎ్రిళ్ని చిదడి ఎుభద్ర) ఆనక్షి క “ఉన్న లేడాలల్లా ఈ కింణాలు పినరించే నాందితలో నే కాని ఈ విధ శా అనేక అతక్షలర్భు లీవ్రిగా ఈ లఅచ్భళ్యకిరణ ప్రిసారంజరు ఏతూ ఉండడ వల్ల ఎరిస్టితిలో ఇవాలె మార్చువచ్చింది ఒక కథ చెబుతా విను, సీమ భొగా. చలుస్తుంది ఆనేడా? మొగ్గ మాఖభాు నొళ్ళసపుష , “_చ్చావే? నతి, ఎన్నిరోలముందే సిష్న మాచి" వగ మా బ్రమ్ము నిన్ను మెలీగా ముంగాకులుఎఎరిఎగా తల నిమికి ట్‌ నన. నం!

అందం

దనుకోం ఆపష్ట్పూకు ఆవిడ నిన్ను లాఎనచేస్తున్న గనుకు రోళావు, ఆలా

కాకుండా ఆ చేతిమూద లవలకరెంు ఒ తిడి ఎక్కు-వె ౦దనుకో, ఆప్బుడు ళా అటి వూ

ఏమవుమింది

“అప్పుడా అమ్మో! నోబుర అప్పడంలా నొక్కూకుపోతుంది”' అన్నది ఆవిడ బెదురుణూ,

“ఫఘాయపడకు ఇప్పు శివదూ అల్లా చెయ గోవడంలేదు. ఊం

వా షా చెయ్య ఉదావారణశి చెప్పాను అచ్చశ్యకరణ పసా5ానికి సంబంధించిన త అరకు ఈ ౮ శి టి స్బాదతకీ మధ్యగం లేడాప్‌ విదర్భన. అది,

ఈ గేడియ* నశ కొలు వ్బీనె లా) గ్లంగా ఉనై వాటిలో నుంచి ఆఅఎంతేమై శ క్ని బహిర్షతి మవుసు ఉ ది, యురేనియ కింణ లగ ఇ! 6 గ గీటుమౌాన భౌమ్మ్మ నబూల బ్‌ అనేక గి టల నష్ట వచి అుశరలసి వచ్చీ) కాని వషయం గ లలోయాత)ం చక్షు, ఎగ ఎని “ఎరిగి పో యది

ఈ దీడియ కింగా లనబ్బర్మ తెగెలీఎ ॥ి చయేరుష్రుగు.8ంక్‌ ల ఎస్తు ఏ సవానాిధిక ఎ మఏినవి, ఆట రాంజన్‌కిిుల (బఫౌవంవలై ఎఎ" మిరినేవాో” అలా. మెరిసీఎు ఇ కొక వి శం వీవు. ఓట ఇది వరకు ఎప్పునూ. మి శఎగురువలె మెం నీలతీణ- లేని పడారాలుకూడా,

థి ఈ రేడియ కిరణాలు సోంగానే ధిగద్ధగాయమాన గా మెరిపేవిలో లలా చిబ్వగిలకు ఆ చకా? అన్న ద నం ేీఫూ”డిగ బుభెద్రి

“అఆరోజలో తవు పకిలోడ్‌ ౮ నాను *ంబె కాగినం, కల)

ళా బబ్బల్సు. క్క కేమిటి గెదిలోఅఆస్నీ ఆర్థర్యాతతి వే? ధిగిధగా యొసి వోయీపవి. అదివరకు ఎట్ట్బానా ఇసైాలత్షణ జీవిపీ, ఇప్పుడు కొ సగా మెరముస్తూఉంళ్కే ఆందుసు కారణ ఈ అదృశ్యశరణ ల టఎభౌనంగప్ప (హి ళీమి అఆయిప్రంటుంప 2

(17) 809

అనలు ఈ ేడిచం స్ఫటికాలు చీకట్లో ఎ తశాతివతగా మెరిసేవ శ , ఎవ్వరైనా వాటి ద్య్గర కూళ్చ్ళొని చదుశ్రకోవచ్చు ఇ క ఈ ఛాగువునుంచి గ టకి 140 "లోకీల వంతిన వేడిగా ఉద్భవిన్తూ ఉండేది, ఇది చాలాసేపు తగిలితే మన శరీర) ఎ డున పోతు ది ఇది నిమో, అబద్దమో 'తెలుబుకేవడ: 9 సమళలి ఫ్‌ క్యూరీ తన మిాదే ఈ కిరణారీను (శయోగించి మూవాఎా నిర తకు (వవహించే ఈ అదృశ్య కిరం లకు ఎదురుగా అనేక గంటలకు) తిన చేతిని పోసాడు, ఫలీడే = పెద్దఖంకు పడింది

ల ది

క్యూరీ“ పషలు ఈ నూతన మూలపదార్ధ లమిణ"”లను (ఎకె టి చినబ్బడు (ప్రజలు ఎవ్వరూ నమ్మలేదు ?0

కన్పి+రు ఆమాట అటూ ఉక సాశేమా ఆశ్చర్య) కలగ ఎం లేదు ఇత విస్తాం గా వేడిమోా, అలుసు ( అదృశ్యమైన దే అనుకోండీ 0) ఈ అద్భృఎ్య కిరణ లద్వారా వశీ ఉపకరణ ఏమో లేకండా చేశియ.లోనుంచి ౧కోంర్లతే మవుతున్నాయ. ంళ్క్‌ ఓక పట్ట"వ నమ్మడ కజ్బమే ఇచకీ ఆవి ఎక్క డను.చి"వస్తున్నకిస ? అయితే “ఇ్పత వక అ దరూ ఆ గీకరించిర శ కృఆవినాశనియమానిక్‌ వష పొకలో న్‌ చుక్క పదల బ్వ క్రునా ” వమోబాబు' ఇ.కవందాకె పొపంచంలో అ దరూ ఆమోది చిన సిద్ధాః తాలకు ఇది న్యతి జంగా ఉది. నమ్మడానికి నాపు / ర్యం చాలడ లేమ”. అన్నది భి భావో చ్చేగంలో

“*నువ్చస్టు వ చెప్పనా చెప్పు, ఈస గతి మాత్రం అష రాల నిజం, కూజ్యం దంపనుల అేబగేటరీలో అతి సూత గా ఉడీ గీకి యం ముక్కలలో నుచి అర్ధరాశ్రీ అఎరా[శ్రీ ఆవకుండా, రాత్రి. బగల్లు శ్వక్సి కిక + ప్రసార నిరంతరాయ గా, అవిచ్చిన్నంగా ఒరుగు తరూనేఉ ది, ఈ శీర (పనగం తన రూ న్య 'లోనుంచే జరుసునాం దని చెప్పవచ్చు ”'

. న్య న వ. న గో

70

ఉజ్లాన్సు దీనితో సెన్సు అం కే ఇదివరకటిన.చి అందరి మన బృ్బులలోను కల అభిపొయాలు మొదటినుంచి మూారిపోవలనీ వచ్చింది. వునాదులకంటా శదలిపోవలసి వచ్చేసరికి దీని అండు తెలుసుకోవడం కోసం సకల (పపంచంలోను ఆనేశమంది మేధావులైన వైజ్ఞానికులు పరిశోధనలు మొడలు పెట్టారు లేడియో ధార్మికతను గూంచి 'లలుసు కోవడం కోసం లండన్‌లో, న్యూయార్క్‌లో, జెల్టన్‌ లో, "సెముంట్‌ పీటర్స్‌ ఒర్స్‌ (ఇప్పటి లెనిన్‌ (గాడ్‌)లో వమాంయల్‌ *ో, వియన్నాలో ఒకచోట వమిటి; లేబశేటరీ సౌకర్యాలు ఉల్న (సతిచోట ఈ వివ యమై పరిశోధ నలు (పారంభమయ్యాయిః ఈ విఫ.గా నలుగురూ నాలుగు మూలలా పరిన్లోధనలు (ప్రారంభించడంతో ఈ ఆసలుసవిన్య తక్షణమే పరిమ్మరింపబడడమే కాకుండా, దీనికి సంబంధి చిన రహ స్యాలు కూడా అనేకం బయటపడ్డాయి!

"రేడియం మూడురకాల కీరణాలను (ప్రసరిస్తున్నదని ఈ వైజ్లా నికులు నిర్థరంచారు, ఇవి, ఆల్ఫా? వీటా గామా కిరణాలు, ఈ ఆల్ఫా, బీట్కా గామా అన్నవి (గ్రీక్‌ వర్షనమాన్నూయంలో మొదటి అక్ష రాలు, ఇందులో గామా కిరణాలు రా-జన్‌ కికణాల వంటివే, ఆంకే నీజంగా ఇవి ఎక్స్‌ కిరణాల వంటి వే, విద్యుడా 'వేశ సహితమైన కణాల నూదిరిగా ఇవి చుంబక వ్నేత్తుంలో ఆకర్షితం కావు. ఇవి మిన మానూలు కాంతికిరగ"లవంటివ్కి వాటికీ వీటికీ పధానంగాఉిజే తేడా “తరంగ శ్రైర్యం” (ఇయ్మీషులో “వేవ్‌ లెల్వి లో మ్యలేమే,

ఇక అల్బా, బీబా కికణాలుఅనేవి విద్యుదావేశం ధరించిన కణాలు కాన్సి నిజంగా కీరణాలుకావు. ఈ ఆల్నా కణాలు అనేవి, ని*ంగా ధన విదసదా వేళ సహితమైన పీలియ- పకవమూయి శేం్చద కాలన్న విన యాన్ని 1909లో నం విలిదమ రూధక్‌ సర బయ టపెట్టాడు,

అ దువేత ఈ రేడియం శేవఆల! లేజశ్శకక్రీని (ప్రసారం చియ్య డ మేకాకుండా, వపకఠళాల'లో చ న్ఫు తె ను విధ్చ-నం చేుము ఉంది స ళందెం లం"

371

“ఆయిలే, ఇది ఎ తకాల,లో ఈ విధంగా వినాశం అవుతుం టుంది ** అని అడిగింది ఆవిడ,

“రగా చాలాకాలం పట్టుతుంది, ఈ విధమైన ఆర్భవినాశన శార్య శ్రమం ఇాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంణ. అంశు ఇంకా తెలిసేట్టు కల నట్‌ కర అఆంశిలలో చెప్పాలంటే 15936 న న స. సంవత్సరాలు జరిగేనరికి (పతి లి క్ష ట్ట. శీడియంగా శ్నీణించిపోతుంది. క గో న మ ట్ర అంతమా తొన మన వాదానికి న న వవిా ఢోకాలేదు, నమ మ న... లే మం షా స్‌ జ ఈ మూలపదార్థిం రచనకు న నను టి కారణమైనదచ్యం " విచ్చిన్నమై నో ర్న సనమ ౩ పోతుంది, ఈ దవ్యంవినాశం చెందు బ్‌ నా నున తున్నకొలదీ శ కి స్క-ందనబరుగు సన ఇంక రేడియం ఈ విధంగా ర. వినాశం చెందుతున్నకొలద్పచివ ఉమకి ఒక చిన్న అనమానం వస్తోందుడీ; హీలియం ఒళమూల పదార్థంకడా |! కీల ఇ కొక మూలపదార్థంకదా' అంశ1శు ఒకమూల పదార్థం మరొకదానికిందకూడా మారుతు దా శ)

*ఆప్హుళ ! నిస్ప జీహూ గా, ఇనివరలో అనాగరిక యుగానికి చె దిక రసవాదులమాత్ర)మే ఒక ధాతువును మరొక చానిక్రింద మారక్చవచ్చునని పిచ్చిపిచ్చిగా కలలుకనేవారు, ముదట్లో మనం వాళ్ళని “క్వ్యూరున _ కు'ఆని హేళనచేసీ వాళ్ళంకూడాం ఇష్పూడో మరి ఆభునికవిస్థానుల కృమిఫలితంశా ఇది అదణ సాధ్యమని రుజువైంది!

3,2

అనేకను-పి వై జ్ఞానికులు, పుతిభాసంపక్ను ఖై న హపాడిక్రులు ఈవొదాన్ని మొట్లేఎవ్వరూ అంగీకరించ లేదు, ఎందుకంశే, ఈఫ్రై శ్ర వరినోధనలన్నీ ఖాయ మేఅనుకుం శు తరతరాలను-చి మానవజాతి నమ కూర్చుతున్న విజ్ఞానాన్ని అంతనీ ఒక్క జెబ్రృలో కాదనవలసివస్తుంది, ఆ-సకని అంగీకరించడానికి వెనుక్రంఎవేఛారు, ఇాశ్వత బిహ్మకల్పంగా స్ట్‌ంగా ఉటు దనుకున్న (దవ్యంకాస్తా విచ్చ్శిన్నం కాగలదని జిజువు ఆవుతో. ది అనే యుగాలగరబడి అవినాశ మైనవన్కి ఎట్టిమూర్చులకు ఆఎకాఎంలేని భౌవించడిన మూలపడాన్ధాలు, ఒశచానిను- చిమగొక దానిగా మారిపోతున్న వి, అవిభొజ్యములని భావించబకిన అవులు సూత్ముమై-విగా ఆల్ఫా వీటాగశాలుగా, విద్యుడా వేళ గల కణాలుగా వారిపోతున్నవి

ఈ శాస్తా చాలు ఎవ్వరికైనా విచ్చె త్తించడానికి |! అయినా నిగ్య (పగతిశీలురై న వైల్గనినలు ఎప్పుడూ పాతఖావాలనే ప్పుకు పొకలాడరు, సైర్యంలో ముంజంఎవేస్తాగు. గమ (ప్రతిభా విశేష చేత పాతభౌొవాలన్నింటిని జారుమాకుచేస్తాను. ఆ శిధిలాలమోాద కొ త్తసౌధాలను నిరిస్తారు ఇందుమూలకం౯ వాకు విజ్ఞానాని!ీ కొత్త నిర్వచనం ఇస్తున్నారు. తమ శేరువీలో విజ్ఞానాన్ని కొతగా ఆవిష్కరిస్తున్నారు. టవ్యము, శక్తి అంకే వమిటో స్పష్టంగా సమ గంగా సుబోధకంగా వివరించడమే ౯ కుండా, పిక్ళతిని జయించడం కోసం మానవునకు ఇతోధికశ కిసంపన్నమువైన సాధ,సామగ్గిని నమకూరు స్తున్నారు.

నిజం చెప్పాలం క, ఈ విఇా-గశా మూలపచార్దాల ఉనికిని కను నొనడంకోసం అఆవవరశ మైన అన్వేషణ సాగించిన విజ్తానలకోవ లో క్యూరీదంపతులు చిష్టచివరవాకన చెప్పవచ్చును ””

“ఆంప్కే ఆతరువాత ఇ క ఎవ్వరూ నూతనమైన మూలపదా కాలను కనుగొనలేదా! మరి మొన్నపత్రికలో ఎవరో కొందరు కాలి

వగ ఫో్నోయా మై టిస్టులు వదవ్రో కొత్త మూలపదార్థాన్ని కన గి షి పడిందే! వాటిమాట వమిటి *” అని ప్రుళ్నించింది సుభద్ర ఎంతో అన క్షితో,

“నిజమే నువ్వుచెప్పినమాట,. క్యూరీదంపతులు పొాలచోనియా, బేడియంల కోనిపెట్టినతెకు వాత, అతి అఖృకూప :గా దొరి శీ మూలపదా థొలను మరికొంగరు నైజ్యనికులు కనిపెట్టారనుకో, ఈ కొ చవి అన్నీ, మొన్న మొన్న నే ఆ-ే ఈ దళాబిలో కనుగొన్న వే, యుశేనియంతకు వాత మరొక ఆకు నూలపదార్భాలను నే? వైళ్షానిమలు కొత్తగా కను గొన్నారు, వీటన్నింటిని 'ట్రిన్స్‌ యు లేనిక్‌ "త త్వాలంటాగ. ఈ మా టక్సీ మెండలీఫ్‌ ఆవర్తసంవిభాగ సూచికలో యు శేనియం ధాతు తకువాతగళ్ళలో ఉంచేవి అని ఆరం, ఏటినికనిపెటడానికీ జారిజూవీన

ల్ధ థి జ వాడు ఎని)ల్రో ఫెర్మీః ఈ ఫెర్టీ ఇటాలియన్‌ విజ్ఞాని పొణఛయం కోసం మార్చ దేశంనుంచిపారిపోయి అమెరికాలో తలదాచుకున్నాడు, ర ానస్టాన్న్లో. ఈ ఫర, యుశేనియం, ధోరియం ఇ కే క. లక్షణాలరుగర8ింది త్మీవంగా పరిశోధన ప శే ల మకీ చేస్తావు డగ్భా వాటికంకె పెచ్చు పర ల " | | 1 స ఫ్‌ మాణు క్రమాంకంగల మూలపదార్థా ల ఖై ల్లో లను కనుగొనడానికి అవశా*ి.కలిగి డి సం యా ప్‌ో యునేనియం పరవ ణు కేంద)ింలోకి సల అం ల. “సెళాటాిన్‌! అనబడే ఒక బ్రహ్మాండ మా కా జ్య మ. జాగా కు న్‌ ఇహము] మన యంతుతోడ్చాటుతో ఒక ఎ నికో సెక్సి “న్ఫూూటాన్‌” ను నెమ్మదిగా పంపి వాడు, వెటనే ఇందాక నేసుచెప్పిన *వీటాకణం ఒకటి బయటికి వచ్చి వేసింది, ఆంమవట్ల “నిప్త్యూనియ అనబజే తొంభఫె మూడవ మూలపడార్థం తయారైంది, ఇప్పుడు చెస్పనపద్ధరిలో న్నే ఈ * నెప్త్యూ

త్రి? నియ్యం' శీంద)కానికి ఇంథెక “నూటన్‌ ' శలిపేసరికి అది *ప్తూటో నియంి'గానూరింది. ఇది తొంభై నాలుగో మూలపదార్షం అన్నారు ఈ కధంతా 1960లో జరిగింది. ఇ

ఆ తరువాత యాటంబాయుూ ను తయాకు చేయడానికి “యులేనియంి' తో అమెరికా విజ్ఞానులు నీబొర్టు ఆర్‌, ప జమా, యల్‌, ఒ, మోనాన్‌ (పభృతులు త౭లు (ఉద్దబు వోసుకుంటూ ఉండగా “ఆమె రీసియమ్‌"” అనే తొంభై అయిదో మూలపచార్థం ఉనికిని 1984న లో కనుగొన్నాగు,

మళ్ళీ ఇబే పస్తతిని అవలంబించి మరి కొందరు అమెరిన్‌ వై. ద్ధానికులు కక్య్య్యూరియం"” ఆనే మూలపదార్థాన్ని కనుగొన్నారు. ఇది తొంశై ఆరోది అన్నారు.

ఇగాడ్‌ డగా మొ్ను 1049లో కాలిప్నోయా._ఇస్‌ స్‌ట్య్యూట్‌ ఆఫ్‌ ుశ్నాలజ్‌కీచె దిన కొందరు కైజ్ఞానికులు “లెక్క లియం 'అనే వమురొక మూలపదార్ధం తొ శై వవోది కనుగొన్నారు వాళ్ళే ఈ వడాది “ంకు 1950 మార్చిలో *కా౯ఫోర్నియ "అనే మరొక మూలపదార్థం ఉనికిని కను నొన్నామని (వకటించారు ఆంశ్రే, ఇప్పటివరకు మనకు ఈనృష్టలో 08 మూలపదాన్దాలు దొరికాయన్నమాట, ఈ నొంభ్లై ఎనిమిది లోను (ప్ఫతిలొ సహజంగా దొరిశేవి యమునేనియంపరకూ గల శం ఆండు నమూలపదాన్ధాలే మిగతా ఆరూ కృతకంగా తయావైన వే”

“ఆజ్‌ నాకు సరిగ్గా అర్థంకావడం లదు, మూలపదాగ్థాలన్న వ్‌, పికృతిలో చాగికంశు, వాటిడసికిని “మోావాన్లి బయట పడ వేస్తారు, శాని లేబబేటరీలో ఎలా తయారు చేస్తు న్నారండీగోఆన్నది ఆవిడ,

“విను అయితే, మొన్నటియద,.లో లోకచూరణకరమైన “మాటంబాంబు” ను తయారు 'చేయాలీని వె ానికులు అంారూ శీడియో ధార్మిక లక్షణాలుగల యురేనియం, ధోరియువంటి ఛాతు

తర్‌ వుల లషకణాలను పరికోధిం చడం మొదలుపెట్లారు, ఇందులో యుళే నియ పరమాణు శేందికంలోకీ ఒక న్యూట్రాన్‌ ను పంపించారు.

ఈ న్యూ(టానుకు సహజంగా విద్యుదావేశం సమో లేకు, ఇది పువూాణు గర్భంలోకి చెరుడళానే, ఆఅందుోోను చి బుణ విద్యుదా "వేశం కల ఒక బీటాకణం ( ఎలస్ట్రాన్‌ ) బయ'"కీ వచ్చేసింది" అప్పుడు ధన విద్యుడా వేశం కల (పోొటానుల సంఖ్య పెరి గేది ఈ (పోటాను ఎంత థక్రివంత మైనదం శ? ఇప వక్క నైనా కాస్త ముగ్గు చూపుదనుకో చాంలో ఆ మూలపదార్థం అనలు స్వరూపమే మారి పోయి, కొర్తగా ప్రత్యక్ష మయ్యేది. ఇట్లు (ప్ర్య్యోతమైన చానిశీ “మా వాళ్లు” కొత్త మూలపదార్ధంగా పేరు పెట్టేవారు, ఇప్పుడు అర్ధమైందా, మూల పదార్థాలు లేబశేటరీలో తయారు కావడమం ళు

“ఆహా! అంటే ఒళ ఫొత్తమూల పదార్థాన్ని కనుగొని చౌని కేంద) కానిఃి ఇంకొక (ఫోటాను చేర్చడంచ్వారా మరొక మూల

_పదార్థం క్రింద దానిని మారుస్తున్నారు కదూ 1!” అని చిప్పింది చష్తూన "తెలుసుకోగల కు శాగ్రబుద్ధి సుభ్యద,

“క్క రోజున ఒక దృష్టళో మాస్తే మెండలీఫ్‌ కలపెట్టిన అవర్త సంవిఖాగ సూచిక యులేనియంతో పూర్తి ఆయినశ్హు చెప్ప వచ్చు. కాని ఆకముసిక వైస్షైనికుల కృపి ఫలితంళా ఇందులో థొంచెం మార్ను రాక తప్పులేదు. పరమాణు భారం (ప్రాతిపదికగా మెండలీఫ్‌ తన ఆవర్ష స విభాగ సూచికను తయీరు చేస్తే, నేటి వైజ్ఞానిపలు పరమాణు (కవమూ కం టాతివదికగా చానిని నవరి.చారు, దానిని ఈ విధ గ నవరించినవారిలో అగగణ్యుడు నీల్స్‌ భోర్‌,

1050 లో రవాయన ఇాన్ర, విజానికి తలియని మూలవడా

(ఈ జు నశ్ఞాలు మన పృష్వలోనకాదు, ఈ విశాల విశ్వ లోనే ఎక్కడా లేవని చవ్చుకద్బు,. మున్న మాద చే*క్కి నవి 98 మూలపడార్థాలసీ

876 'తెచుసు, ఈ కాసిని మూలపదార్థాలను అటు మౌర్చీ, ఇటు మార్చీ, వీవేవో కివి పకృతికన్న మిన్నగా ఖిన్న భిన్న చరాకాలను నృప్తించగల నేర్చరి నేటి విస్ణాని, కాని ఈ రోజుళ్లో ఈ మూలపదార్థాలు శేవలం ఆవిభాట్ట మని భావించగానికి వీలులేకుండా పోయింది. అదుగో నువ్వు వదో అడగబోతున్నావు. నాకు "తెలిశిందిలే, అవిభాగ్య మకరకున్న అణువు ఎలాగ విభజింపఒల్పిది! అని నీ అనుమూను దూ! విను, విర్యూత్తు తనవ?౦ కావడంతో, అన్నింటిమాదా ప్రయోగించినట్టు వై జ్ఞానిపడు దానిని అణువుమాదెా పియోగిచాడు, దాంతో దాని బ డారు బయటపడీ ద, అంవలో ను చి కొన్ని పెచ్చులుడోడి బన టపచ్నాయి ఈ విధమైన అణువిచ్చేగనకృషిి వునాది వేసిన బకిభా శాలి జి, జె భా-సన్‌, ఈయన పరికోధనలవల్ల, ఈయం శిష్యుల పరిశొధంలపవల్ల ఎరవమా ఎవ అవిచ్చేగ్యమ నే పూర్యాభిపాయం తలక్రిందుైై పోయింది, అనలు అశువులు వేటితో నిర్ణతమయ్యాయో, అట ప్రోళ నులు, ఎ లెక్హ్రానులు, న్యూటా”నుల్కు పాజ్ళిటానుఎ,. వడురకాల మిాసానులు, న్యూకొనో ఫోటాన్స్‌ యాంటీ న్యూట్రాన్‌, యాాకీ ప్రోటాన్‌ వైరా పదిహేను నృష్టిశారకమైన సూమ్ముతి సూత్ష్న ల. మల గధ ద 9వ్యాణువులుగా మారిపోయాయి, జ శ కో స్‌ు న ఈవీ, రూథర్‌ ఫ్షతో ర్రారంభ మై, సన నేటికీ అవిచ్చిన్నంగా సాగుతోంది, ( ద మనం కస్టపడి చదువుకున్న “న్ను హ్‌ “ధ౫ అతా మరచి. పోవలపె నుం ఇ షు స పసి ఉత కున వచ్చినా ఆక్బేర్యం ఉండదు నెబ్లాని [సన 4 శో కంగా ఒక (౧హగ్జైడమైం విప్రన చ. | శక | గః రూరల్‌ మధ్యలో ల్‌ గ్నాము,

(ఊఉ) రె

“ఇదీ ఒకందుకు మ"చిదేలె డి, నాలా టి బద్ధ కస్తులు ఇప్పుడు ము దు చదువుకొని వీమ్ముట అదంతా మిచిపోవడం కంక, ఆ గగు వాత స్థిరమైనది, సత్యమైనది ఏనో నేర్చుకు టారు లెండో అని మేల మాడి ది ఆవిడ,

“నువ్వు అంగటి ఉఊానివే కూడా నాకు ఏమి నంటేహంలేదు, అయిలే ఈ మూల పడార్థాల మధ్య పరస్పర సబధం ఏవో ఉండా లని మెడళఫ్‌ చెప్పిన సంగతి జ్ఞాపళం ఉందా 1 అప్పుడు లెలియ లేదు కాని, ఇష్రూడు అది కాస్తా బట్టబయ లై పోయింది. అప్నిటిక- బ "లేలికగాఉండే మపాడ్రోజన్‌, కద్ధ మొస్పు న్వరూపమైన ఆర్హానూ, ముట్టకి- శే మండీపడే ముకో+పీ సోడియమూ, ఆంటీ ముట్టకుం జె పచ్చగా మిడిసిపడ తూ ఉందే *0గారం, అదృశ్య కిరణాలను ఆవ్యావా తంగా ప్రనరింప జేసే "కేడియమూ, చూడడానికి వేర్వేస మూలపదా నాలుగా ఉన్నా అవి అన్నీ అణువులుగా మారిశకష్పుడు, ఇందాక చెప్పీన (పోటాన్‌, న్యూూటాన,మిపాన్‌...వ్వంరా వగ లక్ష [2 వ్యావృ తములై న సూత్యాతి నూత్స్మమ లైన (దవ్యశారక రూపముల భిన్న సమ్మేళనమేనని ఇప్పుడు రుజునైంో

అఆణువులన్నీ ఆ నేక రంగులలో ఉన్నా, పాలు అంతా ఒకు అయినట్టు, “పక్షం సత్‌ వేపూ ఒహుథా వదంతి” అన్నట్టు, పైకి ఎన్ని వేపాలు వేసినా, ఎన్నెన్ని రూపాలుగా ప్రత్యతుం ఆయినా (దవ్య- అతా ఆ-తర్నంలో ఒక్క! ఆని ఇప్పుడిప్పుడే నిర్ధారణ అవ్రతోంది, ఇప్పటిదాకా మన" చదువుకున్నది “శెమి్ట్రి' ఇప్పుడు. ఈ జరుగు తున్న మార్పులను వివరించేది ఫిజిఫ్స్‌ ఈ ఫీజిక్స్‌ చదివిన ఫాతిక విజ్ఞానులు ఎంతలేని గమ్మత్తులు చేస్తారో చెప్పడం కష్టం మో్యడోజన్‌ తీసుకువచ్చి దొంీళ్ళానుంచి నత్రజరిని ఒయటకు లాగుతారు. బొగ్గులో నుంచి ఆల్యూమినం తీస్తారు" పాదరసంలోను.చి బంగారం తయారు చేస్తారు. ఇది తరుగు మరుగు చేస్తాగుకూడా, మొన్న పూనాలో సైన్సు కాంగ్రెస్‌ జరిగినప్పుడు ఒకి “ఆమెరికన్‌ విర్ణునో బంగారంలో నుంచి

తేని తయారుచేసిన పాదరసం హూక్‌ వచ్చి మన సి వి రామన్‌ గా8॥ ఇచ్చిన నంగతి నీకు జపం ఉందా నుభదా టొ

ళ్‌ [|

“అయితే ఈవిధంగా కృతకంగా తయారు వేయగలిగినా డానిని కొన్గలుగా స్పృ్పంచ "లేక పోతున్నారు" వాళ్ల పరిశోధనలవల్ల ఇలెది సాధ్యమని మాూతమే బుజువు ఆముంది, ప్రకృతిని జయించ డానికి అనువైన సాధనం ఇప్పుడిప్పుడే మన మేికి చిక్కింది”

“కెన్సు అలాగే ఉంది చూడగా. మా వైజ్ఞానికులు గ్ర. ఒక్ష రోజున బూమూలు మత్తిని తక్పైకు తీసుకుని పుక్సైడు ౨గాగంగా మార్చివేశారని మోగు వెప్పినా నేను ఆశ్చృగ్యపడ1 లెండి ఇత వరకు కనివెట్తిన వొటికన్న ముందు కనిపెట్టబో యేవి ఇ తన్న గొప్పుగా ఉండవచ్చు ననడానికి నాశేమా సంచేవాంలేదు ఇంతకీ ప్రకృతిమాద్య ద)న్యంమిదృ శ క్షిమాద మానవునికి మా విజ్ఞానులు సాధించి పైన అధి కారం ఆపార్నఎనదికదా '” ఎంతకైనా తగినవాళు మారూ, మో కులంవాప్లా (౯ అని వెచ్చుకుంది సుభద్య, లా

“అబుతే కధంతా మాకు ఎస్లా తెలిసిదండీ? అన్న

“ఎత పెద్ద ప్రశ్న అడిగావు ? తరతరాలుగా సృః గహస్య "తెలునబుకోవడాని!ి (పాచ్చు పాశ్చాత్య విజ్ఞానులు చేసిన కృృమె ఆంఠొ గంంధస్తమయి ఉంగి ఆఫు స్తకాలు చదివితే నాకు ఇది అంతా ౪” సింది, ఇసన్మేషులో చాలా పుస్తకాలు ఉన్నాయి, నువ్వు చదివితే నీకూ "తెలుస్తుంది ఇవ్వకు నీకు వేను చెప్పినట్టు నువ్వు మన పొపాయిలకు చెప్పవచ్చుం కి

379 పాసాయిల సంగతి ఎల్సేసరికి కొంచెం సిగ్గు పడింది. కొంచెగా మూచి-ది సుభదిం “ఆయి లే ఆ వేపుస్తృకాలు చెప్పండి. నేనూ చక్కుకుంటాను” ఆంది ఆవిడ్త “విన్ను దానిశ్వే భాగ్యం | శ్రిమికల్‌ ఎలిమెంట్స్‌ అని నిఖా యేల్‌ వాసిన పుస్తకం ఒకటి ఉ.ది, ఈ పేరుతోనే “బట్టన్‌” మరొక పుస్తకం వ్రాశాడు ళన బుక్‌ ఆఫ్‌ ఇన్యార్హానిక్‌. ఇమిన్తీ ఫో అని జాము యాక్ష్హ మితాా పార్టి-కటన్‌, మెన్హార్‌ వైరా విజ్ఞానులు కొన్ని గ౦ంధాలు వ్రాళారు. అనాలా అనే జర్ణున. విజ్ఞాని “కేట్‌ మెన్‌ ఆఫ్‌ సైన్స్‌ అనే పుస్తకం వ్రాశాడు, అందులో ఈ సైన్సు కధలో వచ్చిం పెక్కమ ది వ్చ్‌నుల జీవిత చరిత్రలు, పరిశోధనల వివరాలూ ఉన్నాయి ఇవీ కాక; మదా క్యూరీ జీవిత చిశ్శకు వివ శిస్తూ ఆవిశ కూత్రుకు ఇరీన్‌ వొసిన ఫుస్తకం ఒకట్సి బ్రీటిము విగ్గూన సర్వస్వం, వరల్డ్‌ బుక్‌ విజ్ఞాన నర్వస్వం-జి, ప థాంసన్‌ వ్రాసిన “యాట.” అనే ఫు స్తం ఎస్ట్రాలానీ వ్రాసిన “*యాటం ఫిజిక్స్‌” అనే పుస్తకం, నేచర్‌ పతికలూ, "పె గ్విన్‌ కావెనీ పిచురించి- “సెన్స్‌ న్యూస్‌” పున్నకాలూ ఇంకా ఇలాంటివి చాలాఉన్నాయి., ఈ సందర్భ లోమన విజ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకోడానికి తప్పకుండా ఉపకర్పిచగ లవి నేను కూడా ఈ “*సెన్సుకధో ఇప్పకంలో ఆ గ్రంధ కరలకీ ఆయా నిస్థానులక్షీ ఏ త్రో బుణపడి ఉన్నాను తెలుగులో వచ్చిన ప్పుష్త కాలలో ముఖ గా ఎన్నదగినవి కాం పట్నపు కొ డయ్యగారు రచ్చిచిన “విశ్వరూపం”, ఆయన పిచు చిన “విజ్ఞానం పత్తికలూ ; శ్రీ వస తరావు వెంకటరావుగారు రచి చిన *పడకటి టిలో విజ్ఞనచర్చ', ద్రవ్యము, శకివగై రా గ్రంధాలు, శీ కొమరవోలు వె కట నున్వాశావుగారి *పరమాణుశాధ” మున్న నవి”

220 “ అబ్బ ' ఎంతపెద్ద జూబితాని వళరువు పెట్టారండీ !” అని సుభద) ఆంటు-డగ్యా మా “లేబలేటకీ” కూడా చూచిపోనయ్యా నికొా ౨ ద్‌ లి ఆని వాము ఖజిం ని మేరు. జ. పద్మశాలి 'పంటింగ్‌ గెస్‌, శాజమొవ