Telugu Sareera Sastramu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

"నాంరొాంఘణశావు తీఠ్ల ముం ఉంఅ గ.

న. ( న్న ఉత టిం (+ [| న. (5 గంర

మరలా ఒడ శారీర ళాసము 'ఆ౫ అనునీ 0౯ ము జంతు మానవ వై ద్యమం దు్తీర్థలును ఆంధ వళోమియోా 'వెటరినరి డిపార్టుమెంటు సంస్థాపకులును నూజీంక్తు జీవించు విధానము హాోూమోపతి పశువైద్య శాస్రుమ ద్వాదశ లవణ వైద్యము అను భవ సోోమోపని వైద్య చింతామణి అనుభవ వోమావటి పళకు వైద్య చింతామణి యొక్క గ్రంథకర్త యి వనోమోపతి మెడిల్‌ కాలే (వీృఎపాలున్ను అగు డా! బి యల్‌, నారాయణరావుగారిచే రచియింపబడినది పథమ ము[్రణము 2000 (వతుల అనకాపల్లి (శ్రీ కృష్ణా ముద్రాక్షరశాలయమందు ముద్రింపబడియె 1 940 కావీరైటు రిజస్వుడు] (వెల రు 390.0 లు

విజ పి స యూ. అశపుస్టీపాా ఆంధ భామలో అనేకములగు శారీర సాస్త్రములు వెలు వడియున్నమ (ప్రస్తుతము కాగితము కరవువల్లనో మే కార ణముననో నీడవి తిరిగి ము.[దించుటలేకు ఆ కారణముచే ఇారీరకాన్ర్ర (గ్రంథములు కొన్ని లోపీంచినవి (ఇస్తుతెము మా కభాశాల విద్యార్థులతో బాటు తిక్కిన అంధ వోోమ్యా పతి వ్రిద్యులుచు “శారీర కొతుకు.. లెలుసుొరుట అవుస రమై యున్నది అట్టి కొరత తిరుటకున్నూూ, వైద్య విద్యాసప్థల వుపయోగార్థమై దీనిని ఆనేక వ్యయ [పయాసల €-్భ (పచు రించిిని ఇందులకు అన్ని విధముల సహాయపడి సకాలములో వంట చేల యిచ్చినందులకు అనకాపల్లి శ్రి కృష్ణా ముదా "తరళాలనారికి మిగుల కృతజ్ఞుడను ఇట్లు 1 కిలా 1940. గ్రంధకర్త

గే సల్‌ లే మ చే చన్ను ష్‌ సను కాయో చే శ నాళ వ. వ! లావాను మం ల కిక ణా టే శే ా భవ న. ప టం య లి న ల ఖీ జ / ంతలనై ల్‌ తే గక జో శ టో ఆంధ ఆహహాోామాపతి వైద్య కళాఖొల ్రికిపాల్‌. డా బి యల్‌ నారాయణరావుగారు

వ యయ ఆ ళ్‌ ష్స్‌ | క క జు. * ఇ 1 న్‌ ీ ౯ జ | భ్‌. జు స అ ్న ॥ స న్న రలు తో న. ల భా.

నే / * బం సనక న్యూ వ. జీల సా వ య. ప సో న ట్‌ టో తో నని జత ? (ఖ్‌ క చాళళ్ళి 6 శా క న బ్‌ వ! జవ శ స తత వే నని వేచి. ల. శ నో గ త్త త్తు జ న ప్త శ ఇషే భ్రూ ల్‌ నం న్‌ా న య షా సంస: ప స ౬ య. వ అలు ఆమతేతవని న. య కోటపొడు ఆంధ *హాోోమాపతి వైద్య కళాళాల వ్రిన్సిపాల్‌ య్‌ూ జా! వి యల్‌ నారాయణరావుగారి సమక్షమున విద్యాస్థలు ఇంజెషీను చేయుట నేర్చుళొనుచున్నారు

చ ఫా ననన ౫ శారా! జ! వ ల న్య ఇఇ ల న 2. - తమి ౪ సు ళ్‌ త 4 ణే (2 అల షను లం నే స శ ఆ టీపామమిటం ము అటట అ సనతాత లీ వవ య్య కో ఓ 74 న జు శ ఏ సష్టా = కి వ. చ ల ఉనై / క్‌ తీ న | టాం అతా నా నలం ఇ /) ఎ నర స ను స సన్‌ నూ న శ ఖీ రే ల్‌ జ టాం స ల్‌ త స

గా ని ల న జ ణ్‌ జ్‌ ణల శ ఖో అనతి స స న | వు న క లో ఫో ల క మ లో శే లో వ! న్‌ త్త. శ్‌ ఖ్‌ ళ్‌ లన్‌ ల్‌! న ల, జీ ళ్‌ ఎ స క నాలాల ఇ న శ్లో , పనన. ఆ ఫి న! న న. త కో ఆనాలా .. న్‌ స్మ శ 2 శప ప జ క్ష న న వపా యాల వ ెసమకముం

ఇ భర వయ్య గో య. గా హా భాషను న! ను నా కంస. వేత యిల తి కం. కశ. మ న ల [స ని క శారి నారా న, సన గే నత కి అనన్తప్రయముునేల అల 4 ట్‌! న. మ న. ష్ట టా ఎలు బెస్త భల ఆజ వా సు కర కా. స న “జ. క్‌ నాలా చట్‌ (1 చి సాల క గ చెల్లే ( క 1. వ గ రయం దుం న్యూనత నయ అయం “మి స. క్షి క సో! ఫా | నే లా న ౭! న ఆల టీ రో గా 1 అత్మ వో గ లా అలయ కా యేం య ఇ కే యా. పే! కః ప! షు న క కాం! భజం ట్ట టే నా న. కచ్‌ 1 జ గ నమ మన్న శ భా. జ గ తలం సస నటన గ నా కూ ల నల అనల 4 గ్‌. నళ మనా ర న... లం? న కో భం. బి

సా షా యా |. అ హా ల్‌ో వం నం +... మ గ్‌ స్థ నై న స! ఖై క్ట ఈ? క త 4 1 గ స్‌ లస యిం న టం శ రా న శి ప ప న భా క్‌ ప య 2

న. నన టంత యా.

జీ 1 కాలూ ఇదో 1 శారీర ళాన్తము 'ఆ/ న్ని వి య వవానా నకు ళ్యోళాం తాలాలు ల గ్‌ ళీ ననలాా ఫి బీజ స్ట్‌ ర్‌ 1 ఛారీరము -- దాని భాగములు | ల. 2 శరీరముయొక్క నిర్మాణము 2 / కి మొండెము (రొమస పొత్తి కడుపు) తీ ౬ డీ అస్థి కళంజరము 8 ర్‌ 5 పుడ్రై లేక కపాలము 10 ఇ. 6 విన్నుపూస లేక వెన్నెముక కేం స్‌ "= యవకళా ఎముకలు 16 రి 8 కీళ్ళు లి గీ 9 కండరములు యి స్టే 10 జర్లళోశ మండలము 26 ఘు 1 జీర్ణము 9 మ! ల్ని 19 వదారములు 4ీర మగుట ల్‌్ట్‌ | సే " 89 స్‌ క్రి రక్త్రమండలి గతి శి క్ని రక్రవః యొక(ా వ్యాపారములు క0

2 కేర్‌ హృదయము, రక్తనాళములు వాటి స్థానము డి 16 ఇ్వాసాశయ (పసరణము డ్రీక 17 రృక్త (ప్రచారము శ? 18, జనరల్‌ సర్కు్యులేష౯ా డీ కం ర్త (వచారము ర్‌0 20 _శోమరస విషయము కక 21 స్వాస మండలము ర్‌క్తీ 22 డఊవీం తిత్తులు ర్‌? 23. బహిప్కార మండలము క్‌9 24 మూ పీండములు 60 లస్ట్‌ చర్ణుము క! 286, నాడీ మండలము 67 - ల7 న్లిరో నరములు ౯0 లి వెన్నుపాము 71 20 మెదడు గచ క్‌0 జా నేం్యదియములు === వాని పనులు 76

పటములు,

“పేజి 1, ఇొరీరము _- చాని ఫాగములు క్షే 2 మొండెము (రొమ్ము పొత్తి కడుపు క్త 1! అస్థిపంజరము 8 4 పుద్హా లేశ కపాలము 10 5 వెన్నుపూస లేక వెన్నెముక 18 6 [పకఠా ఎముకలు 16 ర్యా జీర్గ కోక మండలను. లగ 8 రక్తమండలి గతి ల్‌9 9. హృదయము _-- ఊపీరి €త్తులు షల 10, రక్ష (ప్రచారము క్త? 11 రక్ష (వదారము ర్‌0 12 ఊవీరి లిత్తులు ఠ్‌? 18 మూూతపీండములు 60 14 నాడీ మండలము 67 15 శిరో నములు "౦

లీ ఇద త హ్చో ప్పులపట్టిక అజాజాజాజలజ.|[్లై క లాలాలా పేజి పంక్తి తప్పు ఒప్పు కర్రి 18 ఇవి ఇది తి0 శల వపుభాగమందు వంపుభాగమందు వ్‌ [క్త చానిని వానిని ష్‌! టి ఇవి ఇవి కైల్‌ 18 టారరిక జూరరిక క్ర? ల లోకి లోనికి డ్తీస్రి శై (లివీధాములు (తిపీధానములు ర్‌క్సీ 10 రపమురు రసమును రీస్‌ క్షే ద్వారమునుండి చ్వారమం౦డి 7% లై కలుగును కలుగడు 79 గేత్స పైనను నైనను

శారీర ళాస్త్రము. (హ101[00౪/) శారీరము -____ దాని భాగములు 1 ాా చి రమా తె 7 క్‌ కీ ణా (| . 8 / 1 ణి స న జ కౌ 24 న్‌ డక శీత 27 29

1, నొసలు, ౨. కణతలు ౨ బుగ్గలు, 4 డాడలు, 5 మెడ 6 గడ్డము, 7, గొంతుక, 8, చీలమండ ,9 ముంజే యి్యి 10 దండ 1] మోచేయి, 10, కుడిరొమ్ము 18 భుజ మ, [4 భాతి 15 ఎడమరొమ్ము 16 చేయియావత్తు 1? గజ్జలు 18 ప్మీర 19 కూపకము 20 కడుపు 9౨1! కాలే యము, 22 ప్రీ హమా 98 కాలుయావళత్తు 2% లోతొడ 26 తొడ 26 మోళాలు, £7 పీకలు 28 కాలిచీలమండ 989 పాదము

సరీర ముయొక్క_ నిరా '్రణరు (ఆల! 5గ406 01 116౬ కంఠే? ) కరీర మంకయు మూడు భాగము లుగ విభజింప బడినది

తల (11626) 2 మొండెము ( 1౯0౧1) కాళ్ళు చేతులు (ఈ041/60) (జ్ర)

! త లో నుండు అవయవములు -= మెదడు, ముఖ ను, కండ్లు తుక్కు , నోరు, చెవులు

1! మొండెము = దీనిని ఆెండు భాగములుగ విభ జంపవచ్చును

పె భాగమునకు రొమబు (గ౧౦[1ఇ0 అనియు, దిగువ భాగమునకు పొ త్తికదుపు (తీపేరేంంం0) అనియు పే ఈ “₹ంటినీ వేరు చేయుదానికి వి భాజికము ( 0 12004600 ) అని "పేరు రొమ్ములోనున్న అవయవములు వవనగాశ 1 ఊపిరి

వ్‌)

తిత్తులు (ఓ0క్రం). 2 వృదయము (5౭10 8 పెద్దనెన చాయునాళములు, రక్తనాళములు

1 ఊపింిలిత్తులు (ఓ6089) రొచు త్రందు విశేవభాగ మూ[కమించుకొని యున్నవి ఇవి రొమ్మొముక గూటేలోపల పె భాగములో హృదయమునకు ఎడమపక్క ఒకటిల్న, కుడి (వకథా ఒకటిన్ని యుంకును వీటిరంగు కొంచె మెజబుపుకో కూడిన సీలవర్ష ముగాను సుమాగు 40 కొన్చుల బకువుకల దిగా నుండును కుడిడోవిరితిత్తి ఎడమ ఊపికితి త్తికంయె పెద్ద దిగా నుంకగుకు కుడి ఉాఫింతి రి మూకు మడతలవలవనను

ఖాన్‌

ఎడమ ఊోపీరితి త్రి రెందు మృుగత ఎ 006) వలనను మడవబడి యున్నవి

ఇ హృదయమ (062/1) ఊపీ5లిత్తుల రెంటిమఫ్యరు (శ్రీంది ధాగమందు రొమెైరు క సమూపమున (వే గాకుచుంకును ఇది కోణాశారము క్‌ బ్లివట్టియు కండరము లతో కూడిన అవ యవము దీ5 అకుగు భాగరు శొనగల్రీయు. పై భాగము వెడల్పుగను కొంచెము ఎడమవైపునకు వంగియుంకును దీని చరిమూణనము వ మనుమ్యుని పీడికిలి ఎంత యుండునో అంత యుండును

మొండెము (రొమ్ము, పొత్తికడుపు స్టా నా నరయోాాా్ను నో యం నా! 7 సుష్మ [1 గ / గ్గ 6 క్ష ఊపింలిత్తులు, లి హృదయశు?, న! శా చేయము, క జీర్ణకోళము. 5 పఫ్లీవాము, 6 వైత్యపుతిల్తి 7. చిన్న పేగులు, రం పెద్దపేబులు, రి మూత్రకోశ ము, 10 అప్పెన్‌ డిక్సు 11. విభాజశము 12, మలాశళయమం, 18 గాలిగొట్టము 2 పొత్తికడుపు (తీపీరేంగం౧) లో నున్న అవయవ ములు క్‌ జీర్ణకోశము (5[0గా410య1) [1 గులు (1[/65010ట) [1 కాలేయము (1176౧ 1౪, ప్లీహము (501460) ౪వృశ్వ

వ్‌

కము, (54108625) ౪1, మూ్యతపిండములు (11616)/3) ₹711. మూ(తకోళరు (31166460

కాలేయము (1176౯) ఇది విఛాజికమునకు (11+ ఇస ౯180) (క్రింద కుడిభాగమున నున్నది వ భొాగమం దుబ్బె త్తు కలిగి క్రింద విలువంపుగా నున్నది దాని ఎడమభాగము కొంతవరకు జీర్ణశోశమును కప్పుచున్నది. [కిందభాగము కుడి మూత్రపీండమును తాకుచున్నది

[1 న్లీహాము (501620) ఇ3 జీర్ణకోళలునకు [క్రింద ఎడమ భాగమం దున్నది

111 జీర్ణకోళము (5000020612) విభాజికమునకు (కింద ఎడమ్మవక్క నున్నది. ఇది జిళ్లేమకాయ ఆకారమును పోలి యున్నది. పండైెంకడు అంగుళములు పొడవురు, 4 అంగుళ ములు వెడల్పును కలిగియుంకును

[౪ వేగులు (1౧066%ట) ఇవి చిన్నంపేసులు, పెద్ద (వేగులు అని రెండు రకములు చిన్న చేసలు జీర్లళోశను తకునాత నే కలిసియుండును ఇవి కవియు (వదేశమును అంత మూలము (అ4ంరేలడగు) అందురు, ఈ చిన్న (పేగులు (౧౫411 [౧666౧బ) చుట్టలు చుట్టలుగా చుట్టుకొనివుండును చిన్నపేసలు ఆంతమూలముతోకూడి, సుమారు £0 అడు గులు పొడవ్రండును దీని [కిందిచివర పొత్తికడుపు (4౦060౧06౭౧) యొక్యా కుడిభాగమున వద్ద -వేగులతో కలియుచున్నది

ర

క పెద్ద యేగులు (198౭ 1066006) చిన్నేగుల ౦ెబ వెడల్పుగా నుండును, పొత్తికడుపుయొకగా (కింది కాగ మున ఆరంభి౩చ్చి (పారంభమున కాలేయము (11769) వైపు ప్‌ కీ పోయి ఆక్యడ అడ్డముగా తిరిగి క్రిందికి వ్యాపీంచియు ర్షది. ఈ 'పెదవేగుల చివర భాగమునకు పుకివ నాళము (80400) అందురు

౪, వృక్వకము (4౧00625) ఇది జీర్ణళోశమ. [క్రింద ఆంమూలమ.యొకగా. వంపులో నున్నది, ప్టీ హమునుండి అంణమూ: మువరకును వ్యాపీంచియున్నది సుమారు ? అంగు ళభముల పొడ వుండును

1, మూూత్రపి డములు (1మికగటకిు ఇవి జీడిగి జ ఆకారనును కలిగియున్నవి, పాత్తికడుపుోో నకుగున వెన్న ముక క్రికుపక్కల నంటియున్నవి కుడిముగ్శాతవీండము కాలే యము (ఓ1761) [కిందను, ఎడమ మూ్యూశ్రపీిండను ప్టీహ ఘు (591660) (కిందను ఉన్నవి

ఇ॥1 మూ[తళోశము (31266బ్ర) ఇది పొత్తికడుపు దిగువభాగమున మభ్యకీతలో నుండును, (గీగే1661౬ 1106 0616 &ఫీడేం[060) ఈ అవయవము లన్నిటిని ఒక్కౌెక॥. అమత్వచ (0౬0019 మిలులి:2[06). కవ్పీయుండును, ఊపీరితిత్తులను కబ్చియుండు దానికీ ఫ్లూరా (016412) అనియు హృదయము

(16450) వై కప్పీయుంకు పొరను చవృాదయకోశము ల 476 60) అనియు జీర్ణకోశము (5800210) పొత్తికడుపు (శఠతేంణుం0) కన్ఫ్బీయుంకుదానికి పెరిటోనియం (₹౭౧00114 100) అనియు వృక్వశము, (పేగులు కప్చీయుండుదానికీ మిసిం టకీ ([/బ౭0[00/) అనియు ేర్లు గలవు

౪111 కాళ్ళు చేతులు (ఈసి ౧61బ) కాళ్ళు వతు లలో ముఖాఇంగములు చేతులలో దండ్యు ముంచేయి ఆఆ ళేయ్యి వేస అనునవి, కాళ్ళలో తొడ, మోకాళ్లు పాదము శాల్టి*ళు అనునవి గలవు

ఆస్థిపంజరము (31218101) ఆసిస౦జి రముం థఖ గ గ గో స శ్‌ కో గాత 98 =? ఖః ళో! | ' టో (న మ! అవే "ఈ ౮ న || | ణి ఠీ

ల

పుర్చై, ౩, 8 చాడలు, & మేరవపూస, 5. కంక ఎముక 6, జెక్కఎమక 76 )0, (వకటఎముకలు, ౪ దండ ఎముక 11 (పకోష్టిక, 12 తుటిఎముక్క 18 (వేళ్ళ ఎను కలు, 14, మోకాలుచిప్ప 15 జంఘిక, 16, కాలిచీలమండ లోని ఎముకలు 17 పాదములోని ఏ-ఎకలు 16 కాలివేళ్ళ ఎముకలు 19. జానువు £0 తొడఎనుక 21 మణికట్టుఎము శల 92 మూరఎయుక 2% (పళోష్టిక 2% వెన్నుఎనుకలు.

మన శరీకములో సుమారు £00 ఎముక లున్నవి ఈ ఎవి కలగూటిని అస్థిపంజర ము అనిపేుు ఇది శరీరము నందలి మృువుగా మండు భాగములను నిలువబెట్టి కావాతును, ఈ ఎముకలు కీళ్ళువద్ద ఒకటితో నొళటి సంధిబంధనము. (1182. 6౧) లచే కూర్చబడియున్నవి మెత్తగా సాగవలసియుందు శరీరభాగి ము లలో ముక్కుయొక్క ముందుభాగమునందువలె ఎముకకు బదు*ఎగా మెత్తని ఉపాస్థి (64%/%112% ఉంకునుః

పుట్టె లేక కపాలము ($111) కేక మ శ శ్చ గ.

కపాలములో 8 ఎను లున్నవి, 1! నొసటి ఎముక, (౯౦0621 వంగల 1 వెనుకనుండు ఎముక. (06010121 వంగల 9. కణత ఎముకలు (9410041 9ం[గటి) 2 చెవిఎము కలు (గౌలం?0111 పింగ6) ]), బడ్జెచిప్ప ఎముక (50120016 వెంగదబి ఇది పుత్రై యడుగు భానశునను 1 జల్లెడ ఎముక (200016 5080 నాశిక (పారంభఛమందును యున్నవి ఇది ఈ విధముగ 8 ఎముకలుగల గట్టి పెళ్లై దీవిలో మెదడును, చిన్న వైన యితర ముఖ్యఅవయవమ. లు భ్మదపరుపబడియున్నవి, పుజ్రైయొక్క. అడుగుఫభాగము కన్నులకున్కు చెవి రంధములకు సరిమట్టముగానుండి వెన్నెనుక శిఖరన్నుపె అనియుండును.

ముఖము (గీ(0్ట్టై

ముఖమునందు నమాతము నందును లేకుండ అనేక చిన్న ఎముకలు ఒకదానితో నెకటి అతుకుళొనియున్నవి, (క్రింది జాడమా[తము ధారాళముగా కదలుచుంకును. ముఖములోసీ ఎముకలు కండ్రకున్సు ముక్కుకున్ను నోటికిని రతుశములుగా నున్నవి, అవి 14 ఎముకలు, వాటి వివరము:లా

ముక్కునందున్న ఎముకలు 7, వాటిలో 1, 2 ముక్కు. దూలమునందు రెండు గలవు దీనిమచై భాగము మెత్తని ఉపాస్థి (6811128బల అమర్చబడియుంకుటచే, ముక్కుమోద బెబ్బ తగిలివను ఎముకలు విరుగుటళలేదు, 3, శ ముకు లోపలిభాగ మున రెండు ఎముక లున్నవి. ఏటిని నత్తువలె వగియండుటచే నత్తుఎముకలా (5060111 [6 0065) అందుకు 5, ముక్కు చ్వారముల 5ండి-టిమధ్య నొశ సన్నని మృగువిన ఎముక గలదు, దీనిని ఎటువంచిన ఆటు వుగగలదు. అయితే ఇది విరు గుటలేము ఈ ఎముక సరిగా పెరుగినియెడల ముక్కు, చప్పగా నుండును. 6, 7 కండ్రళాలుకులవద్ద రెండు ఎముక లున్నవి. ఇవి కండ్రలో నుంకు న్‌ళ్ళకు చిన్న శాల్వలుమార్షమున ముక్కు నకు తీసుకొవివచ్చుచున్నవి, అందుచేత మనము వడ్చునపుడు ముకుూ-లోనుండి నీళ్ళు శారుచున్న వి,

ఈ (కింది జాడ ఎముక (0౪6౬8 347/7 వంగల ఇది చాల బలిహ్టమైవనది ఇది ఆర్పివలె ముందుకు వచ్చి గడ్డము ఆగు

[12

చు వెనుకకు వెళ్ళి రెండు భాగములుగా మూగుచు చెళ్టలవరకు వ్యాపించియున్నది. ఈ ఎముక చెనిదగ్గరనుండు నొక క్రీలు సహ యమున నలు(పగ్కలకు సులభముగా తిపగుచున్నది, అందు చేతనే మనము భుజించు నాహార పదార్థములు నమలుటకు అను కూలముగ నున్నది. తలగాటి ఎముకలలో ఈ [కింది దౌడ ఎముకమాత్రము కదలగలిగినది

9, 10 పైచాడ ఎముకలు (0౧౧౯౯ )2₹ కెంగట) రెందు, ఈ 70కు ఎముకలలో పండ్రమర్చబడియున్నవి. మై చాడ మండపెంకుతో జేర్చి కదలక యున్నది.

11 19 చాడ ఎముకలు (1214౯ 50గ[65) నెండు బుష్తలపై నున్నవి. ఏటిని గండాస్ట్రి ఎముళ లందుర

13, 14 నోటియొక్క లోపలిభాగమందున్న అంగుటి ఎముకలు (8281216 పంగ) రంకు గలవు

వెన్నుపూస లేక వెన్నెముక (116711 (00102) నామ య ఉ శ కట క] “ట్‌ జోలి క్ష ర్ట న మలల ఇది ఒకవిధమైన చిన్న చిన్న ఎముకల కూర్చు ఇందు 88 ఎముకలు గలవు ఒక్కొక. ఎముకకు వెన్నుపూస (౪7లగల08) అది పేక. వెన్నుపూసలు ఒకదానితో ఒకటి శరాపీడి తగులకుండగరు, అకస్మాత్తుగా దెబ్బ తగిలినను, వెన్ను పూసకు అపాయము కలుగకుండగను కాపాడుటకు నెన్ను పూసలమధ్యరు జవ (౮1౧5016) వంటి మెత్తని పదార్థము నిర్మింపబడి యున్నది. ఈ జవ్వువంటిపదార్హము రాపిడి తగులుట, వా దెబ్బ శఈసలుట, ఆదురకుండ జేయటయీగాళ వెన్నుపూసలను ఒళదానితో నొకటి చేర్చి నిలబకుటకునుు వంసుటకు ఆధార

కేశ

ముగా నున్నది. ఒళ్కౌాకం వెన్నుపూస మధ్యను రం[ధము గలదు ఆ రంధములయందు ఎనలుకార్డు (591011 6014) అను బూడిదరంగుగల సన్నని వస్తువు నిండియున్నది, వెన్ను పూసలు ఒకదానిపై నొకటి అమర్చబడియుండుటచే చూచు టకు ఒకే ఎముకవలె కనబడుచున్నది ఇది అంతయు 5 భాగ ములుగ విభజింపబడినది

1 మెడ (06౯౪1611 68 0%) దీనిలో 7 ఎముకలున్నవి, ఏనిలో మొదటి పూసకు స్క ంధరపూశ (త&ీ(145) అదియు "₹0డవదానికి మేరువపూస (తత్స అనియు "బీర్లు. సం ంధక పూస ఉంగరమువలెము, మేరవపూస పొడుగైన కోనువలెను నున్నవి ఇవి రెండును తక్రిాన పూసలవలె లేక శిరస్సును నాలుగు వక్కలకు (శిప్పుటకు అనుకూలముగా నుఠకునటుల "నేర్చడియున్ననవి

వీపు (001521 ₹6610౧) దీనిలో 12 ఎముకలున్నవి. ఈ 12 ఎముకలకు 12 జతలు (వకళా ఎముకలు (109) కలి యుచున్ననిం

కి నడుము (200061 68100) దీనిలో 5 ఎముక లున్నవి

శ్రీ తికాస్థి ఎముక (5101003) దీనికి చెందిన ఎముకలు

ఈ తుంటిఫపూసలు విదున్ను పెద్దతనమున ఒకటిగా నూరిపోవ్చరు,

కేప్‌

5 (త్రోటిక (6౦౭౦7౫) దీనికి చెందిన ఎముకలు డీ ఈ తోక ఎముకలు నాలుగున్ను పెద్దథనమున ఒశటిగా చూరిపో వును, (త్రికాస్థి ఎముకలు $్‌ ను, (తోటిక ఎముకలు కీ న్యు చిన్న తనమున వేరువేరుగా నుండి 'పెద్దతనమున ఒకటొకటిగా కలిసి పోవును ఇందుచే చిన్నతనమున వెన్నుపూసలు 88న్ము పెద్ద తనమున వెన్నుపూసలు 26 ను ఉండును,

రొమ్ము ఎముక ($18101)

ఇవి బల్లసకముపుగానుండు మృదువైన ఎముక దీని క్రింది భాగము ఉపాస్థికో (68111480 చేయబడినవి ఇది సాధారణ ముగా 6 అంగుళముల పొడ వుండునుః

ప్రక్క ఎముకలు (1) నలో (హూ. ప మ్‌ హు, సు ష్‌ భో సా రష న క (వక్క ఎముకలు 12 జక లున్నవి అవి అన్నియు వెన్ని ముకను కలసియున్నవి ఇవి ముుమునకు గుండముగా వచ్చి 7 జతలు రొమ్ము ఎముకకు (58602600) కలిసియున్నవిః వీటికి నిజమైన ఎముకలు (గౌగ౭ [105) అనియు, తక్కిన ర్‌ జత లును కృటతిమమైన (పక్క. ఎముకలు (₹౭156 [1039) అనియు "బీర్లు 8, 9 10 జతలు ఒళదానిళో నొకటి బిగించబడి ?వ జతతో కలియుచున్నవి 11, 12 జకల వేటిం కలువకుండ విడిగా నుండును అందుచే ఏటిని మొంజెముకలని (₹1041105 109) "వేకు, ఇవి ఇతర (వక్క ఎముకలకంయి చిన్నవి.

జీహ్వమూల ఎముక (101)

ఇది ఈ ఆకారము గల చిన్న ఎముక స్వరజేటిక (40/03) కు పె భాగమున నాల్లుక పుళ్రైకుచోట ఉ్నది దీనిశీ జిహ్వూ కండరములు కట్టబకియున్నవి

కూపక ము (భిక్ష)

ఇది మొ జెనముమొకి. అడుగుభాగమురద న్నది దీని యంద రెండు పెద్ద ఎముకలు గలవు పివికి తుంటి ఎముకలు (1110 కెంగ659) అనిపేరువిముందరి భాగదు.నకలిసియు అవెరుళ్ల భాగమున టతికా్థా (510700) ) పూసలచే వేపచేయబకి డురు పూచిక్‌ లేక మర్ముస్థాన ఎఘు (40 ) ఇగియమ్‌ (111 200) ఇఎయమ్‌ (1! 11102) తను ౩ చిన్న ఎముక లొకళాటికా జేకు టచే ఒక్కొక్క. తుంటి ఎముక ఎర్చడుచున్నది కూపకముసందు (పేగులు మరూ[శ్రశోశము గర్భశోశము. మొదలగు అవయన ములు అణగియున్నవి కూపశము. శరీకరుయొక్క_. భారను నంతయు మోయుచుండును దీనియందు తొడవివబుకలు ఇమిడి యుంగుటనవై లోతైన గూక సన్నవి ఇక్కడి కీళ్ళకు తుంకి కీస్ఫ (0)0 [03 ) అని చేకు (స్ర్రీఎయొక్క కూపకముూో ఎముకలు కేలికగను మృదువుక నుంకును. పుకము ముక కూపకపు ఎముకలు బకున్చగను నుకుపు లేక యుండును

భుజము ఎముకలు (1001011 80150) కంక ఎముకలు (01471016 ) రెండున్నవి, ఇవి రెండు (వకటలును ఒకెొ-కళటి చొప్పున గలవు. వీనినే జ్యతువు లందుగు, ఏనిలో ఒళ కొన రొమ్మొముకతోను, ండన కొన జకం ఎముక కొనతోను కలుపబడియున్నవి 'ెక్క. ఎముక (529412 ) రొమ్ముగూటి వెరుకపకగానుందు తట్ట ఎముక, దీనినే వాంసపలక మవియు జబ్బగూయెము కనియు అందురు. ఇవి ఇరపక్కలను ఒళ్కాక్కటిచొప్పువ రెడు గలవు కులు ఎముకలు £న్కు జెళ్ళ ఎముకలు ఏను మొత్తం 4 ఎముకలు “రెండు భుజములందును గలవు, చేయిఎముకలు (గ్ర?01] 1|183) శీలియందు $80 ఎమక లున్నవి. వీటిని $ భాగము లుగా విభజింపవచ్చును 1 దండ ఎముక (11402౧05) దీనినే భుజాస్థి అందురు ఇది జెక్క ఎముశ మొదలుకొని మోచేయి ఎముకవరకు నుండు బలిష్టమగు ఎముక 92 మ౦చేతి ఎముకలు ఆరెండు 1 మూర ఎముక (0104) ఇది చిటికెనవేలివై పున ఉండును ౨. (పకోష్టీక (గెడరే05 ) ఇది బొటనవేలి తట్టననుండి మణిబంఫమ.నకు (11730 ఆధారమై యుందును

[19

& మణికట్టులో 8 ఎముక లున్నవి వీటికి మణికట్టు ఎముకలు (61౯021 టెంగట) అని చీకు,

శీ. అఆభచేతిలో 5 ఎముక లున్నవి ఇవి చేతివేళ్ళ శాధారములై యున్నవి వీటిని ఆఆచేయి ఎముకలు (గికీ601- య1౧011) అని చేరు

ర్‌, (కేళ్ళలో 14 ఎముక లున్నవి వీటికి (శేళ్ళఎముకలు (20411066 ) అందరు బొటన వేలిలో "రెండు ఎముకలును తక్కిన (వేళ్ళలో (వేలి ఒకటికి 8 ఎము*లుచొప్పున వృంకును (వేళ్ళు పొడుగు భేదము లం౦డుటచేత అ నేకవిధమ.ల పనులకు నువషయోగపదుచున్నవి (వేళ్ళ చివర దెబ్బ తసలకుండ గోళ్ళు అమర్చబడియున్నవి పై చెప్పినపళారము చేయి ఒకటికి 10 ఎముకలు వొప్పున ౭ క చేతులకు కలిసి 80 ఎముక లున్నవి

కాళ్ళఎముకలు (10102 11/03)

కాలియందు 80 ఎముక్‌ లున్నవి ఇఎ6 భాగములుగా విభజింపబడియున్నప్‌

1 తొడ ఎముక (కలల!) గుండనైెన పొడవు ఎముక ఇది శరీరమంమున్న ఎముకి లన్నిటిలో మిక్కిలి పెద్దది దీనిని ఊర్వస్థి య.0దురు, ఇవి మాదివై పున తుంటి ఎముకల (పక్కలయందుండు గూళ్ళలో ఇమడ్చబడి క్రిందివై పున జంఘిక (గౌర 2) ఆశే ఎముక వై అనియుం౦డును

ల్ది “మోకాళ్ళచిష్ప ఎముక (౨416114 ) ఇది తొడఎము కను [క్రిందిశాళ్ళకో జేర్చుటకు'మాకాళ్ళలో అమర్చబడియ న్నది ఈ ఎముక మిగతా ఎముకలలో చేర్చబడియుండ లేదు మోకాలుచిన్చు మోకాలి శీలునకు వై గానుండి కీలు తొలగి పోకుండగను జెబ్బ తససలకుండగ కు కాపాముచున్నది

త్రి మోళశాళ్ళ పమశలు ఆరెండు, ఒశటి పెద్దది. ఇది కాలిలో నెకుట భౌగమున కనుపకును దీనిని జంఘి1 (115 4) అందురు రెండవది మడిమతట్టున యున్నది. దీనికి జూనువు (బఫేష!4 ) ఆంవరు

4 చీలమండ ఎముకలు (147521 కెంగ6ం) ఇఏి? చీల మండదగ్గర నున్నవి

5 పదములో $ ఎముక లున్నవి వీటిని అరకాలు ఎముకలు (సీశ్‌ల12[21311) అని అంచుకు

6, వేళ్ళ ఎముకలు (91210%బ్‌ ) $4 ఇవి బొటన (వేలియలదు "రెండును తక్రాన (వేగే | చే ఒకటికి 9 ఎము కలుచొప్పున ౩ (వేళ్ళకు 12 ఎముకలు గలప్సు వై చెప్పిన ప్రకా రము కాలః ఒకటికి 80 చొప్పు; ఆెంకు కాళ్ళకు కలిసి 00 ఏముక్‌ టున్నవి

అస్టపంజరముయొక్క (ప్రయోజనము

అస్థిపంజర ము శ్రరమునకు సరిమైన ఆకార _మిచ్చున్ను

శరీర ఫారమును మోయును. పకచోటనుండి యింకొక చోటి!

21 పోవుటకు సహాయము చేయుచు బరువులు మొదలగునవి మోయుటకు తగ్గిన బలము నిచ్చును. శరీరములోపలనున్న హృదయము, (పేగులు మొదలగు మృదువైన భాగములను శాపాడునుం కీ భృ (101110) కీలు (10118) ఒళ ఎముక మరియొక ఎముకతో చేరిన స్థానమునకు కీలు (10180) అని వేకు, ఇట్లొూళ ఎముకను మరి యొక ఎముకతో జేర్చి కళ్లైడు బలమైన తెల్లని నారవ౭టి రాళ్ళకు సంధి బంధనములు (1840001013 ) అని సేపు, మన శరీకములో సుమారు 170 కీళ్ళు గలవు. అవి రూపములోన్కు కదలటయందును ఒశేవిధనుగా లేక భీదరు లుగ నున్నవి.

మడుపు కీట్ల (111086)01013) ఇవి మోచేని లోను మోకాలులోను, మ శకట్టులోను (వేళ్ళగోను గలవు
కెండు (పక్కల మకుపు కీళ్ళు (000016 110866 )012) మణికట్టులో గలవు, మణికట్టు కీళ్ళు నలుప్రక్కలకు కదలగలిగినందున వాటికి రెండు[పక్కల మకుపు కీళ్లు అందురు. కి. జారకు కీళ్ళు ( 6110419 )0101క ) ఇఏి వెన్నెము కలో గలవు శ బంతిగిన్నె కీళ్ళు (్రై&11 26 500868 ద్ధి | భుజ కీలునందు, తొడ కీళ్ళునందు గలీవ్ర్యభుడము కలులో భుజి

ఎముక చివర బంతియాశారము కలిగి జబ్బగూటి ఎముక యొక్క గుంటలోనికి అమర్చబడియున్నది తొడ కీలునందు తొడఎముక యొక్క బంళివంటి చివ శాగము తుంటి ఎముక గుంటలోని! లొమర్చబడినది. ఈ గుంట లోలైనవి గరుక భుజమునందలి కీలకం తొడయాందలి కీలు బవిన్హముగా నుండును. అందుచే నిది సులభముగా తొలగిపోదు; బంతిగి న్నెకీళ్ళు గుర్యడముగా అన్ని (పకఠాలకు తికుగును,

ర్‌ అర్ధచ్యుద్రకీళ్లు ( 91౪08)3105 ) వెన్నుపూనలలో మొదటి రెడు పూసలు 1, స్కృ_ంధరపూస (4125) ల్డె మేకువపూస (తీ౫13 ) ఇవి ఒకదానిపై నొకటి ఆనియుఎడి అర్థ చం(దాకారముగ తిముుగునట్లు అమరక్చబడియున్నపిం

6 కదలని క్ర్‌్లు ( [00074012 )01003 ) తలలో నుండు ఎముకలు. (కిందిదెడ తప్ప ముఖమునందలి ఎముకలు కూపకమునందుండు ఎముకల కీళ్ళు కదలవు,

ఈ ఎముకటు సంధులు (కళ్ళ) ఒకవిధమైన మ్లైని తాంతవ కోశము. (411106 [101043 113368) చే కట్టబడకివు) డును రెండు ఎముకలను చే కట్టుదానికి కస్ప్రధ్ధి బతఫన ములు ( [18200600 అందురు. క్రీళఘ్ళు సులభముగా లము టకు కీళ్ళగో చమురును (స్రవింపజేయునట్లి చముకు తిత్తులు (57౧0౪16 గి! 600002000) కీళ్ళము్య నుంకును, ఫీటిశుండీ చముకువంటి పదాగ్ధముత్ష(5 ౫7౧0౪16 10160) ఎల్లప్పుడు ప్ప చుండును, ఇంర్తుచేకకీళ్ళు అరక సులభ బుగా తిక గు మన్నవ

"శండు ఎముకలకును రావీడి తగులకుండునట్లు ఎము కల చివరను ఒకవిధమైన తెల్లని, మెత్తని దింగువుటి పదార్థ ముండును దీనినే ఉపాస్థి (0111128్రల అందురు, దీనిఉప యాగ మేమనగ"?

జీవితాంతమువరకు కీళ్ళ సంధు౨లో ఎముశల చివర నున్నని టోవీలుగా నుండును

[1 ఎముకల మఫ్య దృశత్వము. సాగుట మొవలస నవి గలుగును ఉదా! (పక్క ఎముకలు, పండె ఎముక, నెన్నె ముకలో నుండు ఎముకలు.

స్వరపేటిక (4౧7000 ను దృథముగా నుంచుట గును, కొద్దిగా కదల్చుటకును ఉపయోగించుకు

క, గాలిగొట్టము (౧౯౦62) ను తెలదియుంచు టకు పనిజేయును.

| 17, చెశ్రలకు, ఉప జహ్వకు ( 0121041 ) దృశ ల్వము నిచ్చునుః కండరము ల (00180)

కలుపుడు కోశమః (60౧067611౪76 115500) ఇది కండ రములవచేతను, తొంతెవములు (₹10685) చేతను చిక్కగా అల్ల బడియుండును. ఇది శరీర ముతటిగలోను ఉండి ఒక అవయవ

మును మరియొక అవయవముతోను, ఒక భొగమును మరియొక భాగముతలోను కలంపును. అందుచే దీని౨ి కలుపుకు కోశము అందుప. ఇటువంటి కోశనులచే కండరములు నిర్మింపబడియు న్నవి, కండరములో రక్తము కలిసియుండుటచే ఎజుపురంగుగ నుండును. ఒక కండరము ఎముకకు కట్టుడానికీ "ఒండన్‌ (గౌలురేంగ ) అని పేక, ఈ బండన్సు (శ60640059) కండర ముల సనెముకల నశతుకును, ఇవికూడ చర్జువిశేష సంబంధమైన చారములతో జేయబడినవి.

మన శరీరములో సుమార 500 కండరము లున్నవి,

అవి అజీక విధములుగా నున్నవి.

క. సాపట (మల091011107” ) ఒకవైపున నున్న కండరములు ముకుచుకొనుచుండళా మకొక వై పున నున్నవి సాగుచుండును* ఉదా! ఇై సెప్పు (516609) 9, స్థస్టాపకత్వము (2156600 ఇది రబ్బకువలె సాగి ముకుచుకొను శ క్స్‌ కలిగియుండును, కండ రములవల్ల మశ శరీరమును, కాళ్ళు, చేతులు ఆ నేకవిధములు గా కదల్చుటకు శక్తి గలిగియున్నా ము, కండరములు "రెంకు రక ములః. 1. ఇచ్చాకండరములు (౪0140207 గిశేంఠ1బ) ఇవి మన ఇచ్ళకు లోబడి కదలును. ఇవి కొనలయందలి ఎముకలకు బంధించబడియు౦డురు. ఈ కండరములు నడచినప్పుడు, (చ్రాయు చున్నపుడు, మాట్లాడుచున్నపుకు కదలుచుందును. 2. అనిచ్భా కండరములు (11701400257 గీగ్‌ఉ501ఊ) ఇవి ఇచ్చకు లోబడి శదలుసవి కావు. మనన్సుయొక్క- స్వాధీనములో లేకుండ స్వతం

(లముగా వాటె పనులను అవి చేయుచుండును, ఈ కండరములు ముఖ్యముగా అన్నశోళశమునందును, (పేగులు పృాదయము, మూత్రపురీమ నాళములంకు గలవు,

స్నాయుబ౦ంధనములు (0001)

కండరములయొకం కొనలు ఎముకలకు సన్నని దారము లజే శట్టబడియున్నప్‌, ఆ డారములకు స్నాయు బంధనములు అని వేరు, అవి విగుగనవియ్యు వంగునవియునై యుండి ఉపాస్థి (౮511148ల తో చేయబడియున్నవి. ఈ యుపాస్థి చర్జువిశే వముతో కూడినదై. కీళ్ళను బంధించునప్పుడు “సంధి బంధన ములు” (1క్రజణుబా[5 ) అనియు, కండరములను ఎముకలణో కట్టునప్పుకు “*స్నాయుబంధనములు” (గౌలుకేంగకొ అనియు వీలువబడుచున్నవి. కండరములు ముడుచుళకొనుటవలసను, సొగు టవలనను ఎముకలను చలింప జేయుచున్నవి

జీర్ణకోశమ౦ండలము (14176 5810 జీర కోశమండలము మ! ణా జాక్‌ ఆక 6 శ ళీ 1, నోరు 2, స్తపధ్య 8, కొండనాలుక, క. లాలా జల్యగ్రంధులు, 5. లాలాజలగొట్టమా, ర అవ్నవ్లాహిక(ప ప్తప మునుండి జీర్ణ శోశమువరకుగల గొట్టము) 7, జీర్ణకోళము, & ఆళశ్రమూలనబు, 9. చిన్న(ేగులు, 10. చిన్నపేగు, పెద్దంపేస శలియుచోట్టు 11. కుగితట్టుపైకి పోవు (వేగు, 19, అడ్డ ముగో

పోవు పెద్ద (వేగు, 198 దిగువరట్టుకు' పోవుచున్న (జీను, 14. మలాశయము, 115. గుదస్థానము, 16. అప్పెలడిక్సు 17. శాలేయమిు, 18. పై ళ్యపు తిత్తి 19, వి త్యరస గొట్టము, రం వృశ్వళము, 21. మధురరన గొట్టము, 28. గాలినొట్టముం

దీని వ్యాపార మేమనగా? ఆహారమును జీర్ణింపజేసి అన్నసారమును తయారుచేసి ర_క్తమండలమునకు అన్నసార మురు పంపీంచును.

(పశ్నవలా మనకు అఆవోరము ఎందులకు అవశ్యళము?

జవాబు? మనకు అసహారము ఏపుదుల కనగా? 1, శరీర మందు ఉష్ణము తన్షకుండ నిలుపుటకును, 2, అన్ని వ్యాష్తార ములు చేయుటకు శ క్రికారకున్సు 8. అరిగిపోయిన పదార్షము లను_తిరిగి వూర్తిచేయుటకును, 4 దేహా నిర్ధాణమునకు శాన లసిన పదచార్షముల నిచ్ముటకును, 5, అఆధిశ అహారమును ,*ె రూపమున సెలువచేసికారుటకు క్కు క చిన్నతరమువందేన లీ మును త్వరగా పెంపొందిచుటకురుు ఆహారము ఆవశ్యక మై యున్నది.

ఈ నుండలములోని అవయవములు, వాటి విననము:--

నోరు (గీకీంట[0) 9. లాలాదల(గంధులు (వ్‌&1171- క్రి? 11౧63 ) ఠి సప్తపథ (లస18గ2090 ఈ, అన్నవాహిక (గీటంం[48ట9) 5, జీర్ణకోశము (5[00020%) 6. శాలే యము (ఓ!705. 7, ప్లీవాము (501620) 8, వృశ్వకము (బైకగం!629) 9. (వేసలు (11061010).

1, నోరు (గీశీం400) దీనికి (పక్కలయందు జెక్కళ్ళును, పైన (కింద జాడలు నున్నవి, దీవి వెనుక స _ఫ్రపథ యున్నది, చాడలయందు పండ్లు (గ౭౭౦) అమర్చబడియున్నవి. (ఫ్య "రెండు పండ్తమధ్యను మాంసమున్నది* దీనినే చిగుకు అందురు, (శ్రీంది జాడకమూద నాలుక (౧౦౧౯౪౬) యున్నది. చాడల ఆంచుచుట్టు నున్న పండ్తవల్లను వెనుకనున్న కొండనాలుక (౮741) వల్లను నోరు మూయబకుచున్నది. ఆహారము (మింగునపుకు కొండనాలుక గొంతుకవద్ద నాలుకమోద అకు మును, అప్పుడు గొంతుకలోనుండి అన్నము నోటిలోనికి పోజూ లక్‌ గొంతుకగొట్టములోనికి పోన్చనుం

పండ్లు (16601) మనుష్యులకు ెంకు రకముల ఫండ్లు గలవ్చ. మొవటివి పాలపండ్లు, ఇవి ఇకువడి. ఇఏ యూక్షిపో లున వీమ్ముట స్టిోమైన పండ్తు (96౧200౧1 8660) వచ్చుకు, న

నాలుక (గ్రౌంగ౯416 ) 93 కండరములతో చేయబడి నది, ఆవహోరమును (మింగుటలో మిగుల సహాయము చేయుడు న్నది. రుచి తెలుసుకొనుటలో ముఖ్యావయవము.

లాలాజల(గంధులు (521౪7257 ౮1౧63) ఇవి$ జతలు నోటిలో నాలుకకింపి ఆ వంటి భాగము3 యిక్మ పక్క లను ఒక జతయున్ను, నాలుక [క్రింది దవుడ నంటియున్న భాగ మున 'రెడవ జతేయున్ను, వెవ్టలకు ముందుభాగరున మూడవ జతయున్ను గలవు. ఏటిలో 8వ జత పెద్దది. ఇవి అన్నియు

29 లాలొజలమును తయారుచేయును. మనము భుజించు నావ రము" పండ్త సహాయమున బొగుగా నమలబకుటచే జీర్ణరస ములు తేలికగా పని చేయగలుగుటకు పీలగుచున్నది,

క. స్తప్టవథ (002౧7020 ఇది గళ్ళా మాదిరి కంచి, గది పుజ్రాయొక్క (క్రీంది భాగమునుండి నాలుకయొక్క (వారం భమువరకును వ్యాపించియున్న ది, ఇక ఓకీ అంపళములు పొడు గు గలిగి (పారంభమునందు 8 అంగుళముల వెడల్పురు, నంత్య మందు [1 అంగుళము వెడల్పును కలిగియున్నది దీనియందు విస్తారమైన (గంధ లున్నవి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి యంగుళ్ళు. ఏీనినుండి ఒకవిధమైన జిశురు వచ్చును

అన్నవాహి" లేక కుత్తుక (తీం0[14క్ర025) ఇసి 9 లేశ 10 అంచుళములు పొడన్రడి స్తో కుండి అన్న ఫోన వునకు వొస్టిపిం చియు5డాము. న్‌ స్పరృజ్ఞూనము 'పాచ్చుః దీపికి 8 పొర లుండును పై పొర కండరములతో చేయబడి నది మధ్య నుండు పొర చర్మ (వి లేమకు చే జేయబడీనది లోపల నుండు మూడవ పొర తడిగానుడు చర్మము? (వేస 20003 క! ట0/1%0ల తో చేయబడినది, పై పొారయందలి కండర ములు ముడుచుకొనుటవల నాహాోరమునకు ముందువకు చల నము. కలుగుచున్నది లోపలి పొరయం దనేక గంధు లుండు టచేతర్కు అవి ఎప్పుడు (సవించటచేశను, తడిగా నుండి ఆహ రము జాకునట్లు చేయురు.

ర్‌ జీర్ల కోశము (51000400) ఇది 12 అంగుళములు పొగన్చు ఉ అంగుళములు వెడల్పు కలిగియుంకును. సుమాష క్కి డీ పైంట్ల నీకు పట్టును, దీవికి 4 పొరలు గలవు. ఏనిలో $ పొరలు కుత్తుక పొరలువలెనే యున్నవి. నాల్సవ పొర 'పెరిటో నియం (వ౭ంగ0౧14%0) (వవిందు నొశవిధమైన (ద్రవము పొల్డి కడుపులోని వివిధాంగమ-లకు రాపిడి తగులకుండునట్లు చేని సులధముగా గదలజేయురు. జీర్తాశయములోని కండరములు మూకు ముఖములుగా వ్యాపించి ఆహారమును కదల్చును జీర్తాశయముమొక్క_ లోపలిపొరరుంగి జారరిక రసము (19 ₹56 )4160ల ఊపచుంకును.

వృక్వశము (౨1౧6౯649). ఇఏి జీర్ణక్‌ *శమును౦కి (నాగరంభమగుచున్న ఆ-న్రమూలముమొకథా వ పుభాసమంగు అన్నకోశము. కిద నున్నది. వృక్వకమునుకి (సవించు మధుర రసము విభాజికమ-సక్కుకింద కుడితట్టున నున్న కాలేయము నుండి వచ్చు పైళ్యరసముకు ఒకదానితో నొళటి మంముకలుసు కాని ఆషశత్రమూలములో (04068౭0000) పడుచున్నదిం వృక్ర కము కి కొన్పులు బరువు కలిగి 19, 16 కెన్బులనవకు మధుర రసము వూకుచుండును., ఇఏి కొంచెము జి ఏరుగానుండి రంగు లేని అద్ధమువలె స్వచ్చ్భముగా నుందును,
వేసలు (10068106) ఇవి చిన్న షవేగులు, పెద్ద (పేగులు అని రెడు రకములు, చిన్న (వేసలు జీర్షాశయము తరువాతనే కలినియుంకును, ఇవి కలియు (పదేశమునకు ఆంత్ర

వ

మూలము (0404606000) అందురు. ఛిన్న (పేగులు 20 ఆడు గులు పొడవుండి చుట్టలు చుట్టలుగా జుట్టుశొనియుండును. మనము భుజించు ఆహారము చిన్న(ేగులనుండి పోవ్రటకు 12 గంటలు పట్టును ఈ చిన్న _వేపలలో ఆం్రరసము ఊర్మగం ధులు పాలగొట్టములు, విళ్ల "బీక శృంగములు (74111 ) వున్నవి. జీర్టింపబడిన ఆహారము ర_క్రవాళములలోనికిని పాల గొట్టములలోనికిని వీల్చుళొనబకును.

పెద్ద (వేసులు (4956 [0656065 ) ఇవి సుమారు 8 అక్భలు పొడవుండును. దీవి చివవళాగకు నకు పుీష వాళము (లగు) అంభుకు, ఇంగ జీర్ణ ము కాని పదార్థములు నిలిచి యుంకును. పెద్ర (చేగులు జీర్ణ ముకాని ఇదార్ధమున శక్కుు ఎగా నీటి నాకర్షించును. దీవళోని గోడలు చలించుటవల్లనా, అుదిలి పదార్ధ్థమునందలి నీకు హరించుటచేశను ఆహో పదా ర్ధము గట్టిపడును ఈ సమమయమంజే యొకవిఫనముపంు వాసన, రంశప కలు%ను, తుదకు మలాశయముద్వారా మలము పైకి వెకలిపోవురు.

కాలేయము (స!760) ఇది నల్లని ఎలుపురంగు కలిగి సుమారు 50 జెన్సులు బకువు కలిగియుంకును దినమునకు వై/ట్ల పైత్యరస మూరయను, కాలేయము రెొము భాగము లుగా నున్నది. అందు కుడితట్టున నుండునడి ఎడిమరట్టుదాని శంకు 6 "రెట్లు పెద్దది. ఈ ఆవయన ములో వై త్యరసము నూరు నట్లు జేయు కార్జపు జీనకణములు (11604116 66115) గలవు"

కం

శాలేయనముయొక్కు పని కాలేయను. (11760) ముఖ్యమైనవని యేమనగా మైత్యరసము నుర్చ త్తి చేయిటయే (బి గ్ల్రయికోరి అను కరుగని చక్కెర రూపమునకు రక్తములో నుండు తీఎ పదార్ధములను మార్చును (8) రకృములో తగి నంత చక్కెర లేనపుడు గ్రయిగోర్జిను కరిగించి రక్తమునకు ఇచ్చును (4) అల్భ్బూమి స్‌ పదార్థములమిాద పనిజేయును శా లేయములోగల పోర్టల్‌ వైన్‌ (వంగ! ₹6 ౧) గుండా వచ్చు 'వ్టోను కార్టములోనికి వచ్చినపుడు మార్చు జె దును అల్ఫూ మిస్‌ పదార్ధము మ్యూతము కనుఎంచును నూంస్ఫత్తులను విడగొట్టి అందలి ప దార్ధములతో చయిళోర్టిమ్యూరేము మూస వాయువును ప క్యేక మైరవానిని జేయు ఎకు శ_క్రి గలిగియున్నది (6) విమ దార్థము లను “ట్టుకొరును కోత సంబంధమైన ఆనేక వివములు ఆ రనామును & పోర ల్‌వైను (20 (41 ౪౬౫) ద్యారా కార్ణము*కు వచ్చిన వె టనే ఆది దానినితన లో నుంచుకొని అందలి విపష-ును హూ ౦పజేయును (0) పోర్టల్‌వీను (౨0111 ౪౬ ౧) కాలేయథ మది (11 0100 గీ? [ల ఏ) యొకటా. కేశనాలి ఎరండి వద్చు ర్క్తము బోగ్గు పులుసువాయువుకో నిండినపుకు కాలేయంక (51 ర8[67 ౧) గుండా ఇన్‌ఎరియరన్‌పీనాకావా లో,.కి ఇపిచను

వైతృపు తిత్తి (౮211 పి1466468) కార్టములో తయారగు వై త్యకసమును ఎ_త్తీనాళము (312 6100 ద్వారో పైక పుతి కి పంుంచి అక్కడ దానిని నిలువ చేయుమ్చూది

వక, అవ్రసరమైన ఎకుమ్మాత్రము ఈ ఎత్తరసము ఆహార జీర్మమ. కర్తై ఆంత్రముఖమ. నో పకుచుంకును వైతృపు తిత్తి బే పండు అఆశారము కలిగి కీ అంగుళము ఎ పొడ వుండును ఇవి శార్టము యొకళా. కుడిభాగముసకు [కింద నున్నది. వైత్యరసమును కూర్చుటయే దీవి వని ఈ రసము ఆకుపచ్చ పనుపురుగు గలిగి జిససుళాను చేస? నుంగును 9 ప్లీహావు (౨ర|౭20) ఇది నల్లని ఎటుపురంగు కిలిగి ఫ్‌ అం'సళములఎ పొడవ్చ గలిగి జీశ్లాాయము కు ద ఎడమ (వక్క చున్నది భోదనమైన క గంఎలకు ఎమ్ముఎ. పెద్షది య*ను 13 గంటల ఎగ్ముఎ మిక్సిం చిన్న దిపరు జీర్ణ రసములు పనిజేయుచున్న పుకు చిన్నదిశానుం అవి పని చేయు! లరిచి+పుకు. వెద్దదగున (దీనిని నిఆకు అంగర) ఇర శే 7 బొన్సలవరకకు బరు వ్రండును ంనిమొగ నిదయును ఒం ఎవకురు తెలఎకెనియుండ లేదు తీర్జ ము (1101311011) మనము భు” చు ఆహారము ర్య రకేశనాాోలలో (కవే శిందుటకు తగినంత పలుచని రూపమునకు వమూ్చ్చూఎడి యీ ర క్రవాళములగలన వీల్చబడుఎశే జ్‌ర్ణించు చని అందుకు

వశీ

అహారనాళములో యీవమార్చు కింది జీర్ణ రసములవలన కలుగు చున్నది

1 లాలాజలము లే” ఉమ్మినీరు (51171) ఇది నోటి లోని 8 జతల (గ్రంధులవలన దినమునకు 1 లేక £ పొనులు ఊకచున్నది దింయొక్క_. ఉపయాగ మేమనగా? 1 నోటిని "'లేమగా నుంచును 2 నమలుటకు అవకాశము నిచ్చును ఓ పిండి పదార్ధములను చక్కెరగా మార్చును శ అహారముకు రుచి నిచ్చును 5 [మింపటకు ఏలుగా నుండును 6 మాట్ల డుటకు సహాయపడును

9 జారరికరసము (6౮50౯0 0 6ల) ఇది అశ్నళోశము. లోని జారరకరసగంధులనలన టోక చున్నది పొలు ఫోడుకొను నట్లు చేయును. ఇది మాంసకృత్తులను కరగించురు జరరరసము వ న మాంసకృత్తులు జీర్ణమై అన్నకోళములో నుంగు ర_ శే! నాలికలు (640 114 6) నూలమ.న రక్తములోనికి పోన్సకు

8 వైత్యరసము ( త12) ఇది కార్టములో పుట్టి ఆ మూలములో మధుకరసముతో కలింపదుచున్నడి దీవి పరు ₹ే మనగా? (కొవ్వు పదార్ధములను సూవ్మశణముఎగా మ్మా ర_క్రనాళములలోనికి పంపును విలేచనమునకు సవోయము చేయును కొంశవరకు ఆహార పదార్థములను చె.పోకుం జేయును

4 మభుక రసము (980 22[6)406) 9ది వృష కనమునుండి పుట్టి పై చ్యేరసమ కనిన అఆంతమూలమను”

వవ్‌

పదుచున్నది. దీని పను లేమనగా? ఉమ్మిసీ.నో కలిం (మింగ బడిన ఎండి పదార్ధములను జీర్ణింప జేయును 'శీటంచిన మాంస శృత్తులను (కొవ్వును జీర్మింప జేయును

5 ఆర్మతరసము (100650 2211 30160) ఇది చిన్న (వేగు లలో పుట్టుచున్నది దీనితో జీర్ణము ముగియును మిగిలిన అన్ని పదార్థములను కరగింప జేయును. జీర్ణమైన పదార్థమును వెల్‌ ఆను పాలవంటి పదార్ధముగ నూర్చి పాలగొట్టముల చ్వాకా థొరాణక్‌ డక్టునండి ర_క్తమునకు పంపుచున్నది

పై చె్పబడిన జీర్ణ రసములవలన జీర్ణము కాబడని పదా ర్ధములు మిగిలిన ఘనపదార్థములు ఫురీప నాళముగుండా వెలు పలికి పోవుచున్నడి

పదార్ధ ములు జీ ర్ల మగుట

వండి పదార్ధ ములు (510% [0065 ) ఉమ్మ్మినీటివలన నోటిలో జీర్ణ మారంభ మను అన్నళోళశము”గో నే మొక 'జెందక ఆంతమూలములో నుధుక రిసమువల్లను లోనికి [మి9 గిన ఉమ్మిసీటివల్లను తి గి జీర్ణెంపబమును ఆంముల ౯ో ఆంత్ర రసమువల్ల జీర్షమగు పని పూర్తి యగును

మాంసకృత్తులు (0801 9) అన్నకోశయులోని వార రకరసమువల్ల జీర్ణమారంభ మగును నోటిలో సములబకునపు

వో

"జే నూరక్చును పొందదు జారరికరసమువలన జీర్ణింపబడి అ్న ఉోఫములో నుండు ర_క్షశేశనాళికలమూలనున రక్తము లోనికీ పీల్చబకుచున్నది శేషంచినది చుధుక రసమువల్ల 1 ఆ త్రకస మువల్లను జీర్ణమగు పని పూర్తియ గును

శొవ్చు పదార్థము (25 1 నోటిలో నే మొర్పున పొందవు అన్నకోళశములో జారరికరసమువల్ల మాంస్ఫోత్తుల నుండి వేకచేయబడుచున్నవి ఆం(తిమూలము లో వై త్యరసము వల్లను మధుక రసమువల్లను జర్షము శాబడును మిగి౨ిది ఆంత్రరసము $ో జీర్ణము కాబడి జీర్ణించినది గ్రోగులలోని పొల గొట్టములు. ([10022! ) మూలమున రక్తము నకు జే చున్నది

లోహ లవణేరర పదార్థములు (గ| ౧౭|| ఈ 5411) సీటివల్లను నానా౧ఫ జీక్లరస ఘులవన్లును “రగిపోయి రకము నరు జేరుచున్నవి అ రముంలోనుండి ఆహారము రక్తములో పవే ౦చుమూర్షమ

జీర్ణాశాయములోవలె అ [తముల”గో 4 పొర లున్నవి 1 పె టోనియం దీనియంద విశేవముగా నూ నెవలె పయో గించు [దవ మూకుచుండు [౧౦ధు లుంకును ఈ (దవే ఆం్యతమ.లకు రాఎడి కలుగకుండ జేయును 2 ఇ3ఏ కండరము లఫో చేయబడియున్న పొర ఇక లెంకురకముం కండర

ప?

ములు గలవు పొడవై నవి గుండనివి $ మధ్య పొర ఇది టిస్వూతో చేయబడియున్నది. ఇది పె పొరలకు [కిందిపారకు నడుమనుండి వానిని కలియకుండ విడదీయుచుండను 4 లోప లిపొరద ఇవి తకి చర్థుగు ఫో చేయబ.యుండి (గంధులతో నిరశయు9దును. దీనిను డి ఆంతరసము (గ్రవించి నోటిలోను జీర్ణశోశవ.౧చ ను ఆ రగ్రమూలమ దను మిగిలిన పనిని పూర్తి జేయున

4 లోపం పొరగో కకీకిరి యుండు గంధులకు కావ లన స్థలమును కలుగ జేయుట చా పొర ముడుతలు పడియుండీ "ఎఇనయెడల చాలదూరము అకమించుకానను ఈ పొరయం దీ (గంధు గార్‌ వెర్యటుశలవంటి సన్నని గొటములు లత్తల కొలది యుంకును ఆవి (గ్రంధులమధ్య నిమిడియుండి కదు దగ్గ రగ నుండును ఇ్రై గొట్టగు లకు (౪11 ) శృంగములని చేరు ఇవి ఆర్యతములను౨౫ ఆవోర్మదవృ ల నపసహరించి ఉఇపభోగ “ఆచుకళొను సు ఇ శృంగముల నడుమ లెని పాలసొట ములు (6400621 ) గలవు కొన్ని శృంగముల” కొళొకటి కాన్నింట గో కంజేఎ యుఐంకను శృంగకులగో పాలగొట్టి ములుగాక 5 కనాళము స రాడ్‌ నుంకును ఆంతములయం దబ్‌ హార పదార్ధములు. చలించు చచ్నాపుడు జీర్ణమైన పదార్థము శృంగములలోని పీల్చబ- ర క్రనోళమః. లలోఎకిగాని పాలగొట్ట ములలో గాచి చేకును చక్కెర వోన్‌ లవణ పదార్థ ములు చవాలభౌగము నీరు ర క్తనాళముంందు (బవేశించి

వ! (క్రమముగా జీర్ణాశయణరద్వారా శాలేయమునకు. చేరును పాలవ ౨ ొవ్వవడార మ తయు పాలగొట్టమయులలో 'జేరును థి లు ఈ శ్రావ్వు పదార్థమునకు వైల్‌ అని 'వేక ఇదిర_క్తములో కలియటకు ముందు చాల(వయూణమను చేయును ఇది మొదట చిన్నగొట్టములలో (ప్రవేశించి [కమమ గా పెద్దదై తుదకు బ్‌ (4 దెటా

లిపాటిక్‌ చిసెల్చులో (ఫవేశిచు లింపుకో గలు ధొరాణ5్‌ డక్త ళో (ఎవేశించి వామభాగమం దుంకు వామభుజశిర వామ గళళిక కలియుచోట 'ెద్దశిర (5406 01 ౪6౧20274) లో (వవే?ించును శరీరమున కుపయోగింపనట్టి మిగిలిన పదార్థము వెద టేేగులలో టబవేశించి గట్టిపడి వొసన రంగును (గవా చును నీళ్ళు నాంంచిపోవును ఇది పుకీమనాళమార్షమున బయ టి వెడలును

ర క్తమ౦ండలిగతి (116 (1011100) $3!య) ర జ మ౦డలిగతి క్షే ఖై క్‌ ప్‌ ద్ర గ గ్‌ టం. టు ల! భు. న్‌ 72 14 హ్‌ (ఆ ఇస్ష్వ్నార్డక్రడ

శే కుం కర్ణిక లి ఎడమ కిర్ణిక 8 కుడి జరరిక 4 ఎడమ జరరిక శ్‌ డఊర్థ్వబృహత్సిర 6 అధోబృ్బహత్సిర 7 ఎడమ పల్టనరీలర 8 ఎడమ ఊంరితిత్తి 9 కుడి పల్భునరీధ మని 10 బృహద్ధమని 11 జీర్ణకోశయు.. 12 కాలేయము 18 కాలేయఫమం 11 జీర్తాశయణర 15 క లేయంర

రక్తములో ఎజ్జర కృజీవకణమ.లు (గంత 60౯౧ 61 ) "తెర క్త జీవణలటు ఎ 1 (౬ 607805065) కల ఇరు ఎజ్జజీవకణ లే రరపనకు కారణము ఎకువు కణముల స ఖ్యి తెలుపు కణముల శ ఖ్యకంయె పెచ్చు నుంకును ఎజ్టర్న్‌ కణము లు దేహమునకు గొఎలంన (వాణవాయువును లీసుకొని పోవుచుంకు కు. చెల్లర కకణములకంకె చిన్నవి ఒక అం ళము మేరలో 3200 ఎజ్జర_క్ష కణములును 2500 తెలం” కణములును ఉ ఎను రక్తములో ఒకవిధమగు రంగు లేని (ద్రివపదార్థమ కూడ గలద ఇడి *ంరిముళలోలి అన్ని భాగముల లోను సమాన ఉప్షతను కలుగగట్లు జేయును

రక్రిముయొక్క వ్యాపారములు (16 [0001009 0 6 $81004)

| కని చిన అవయవ పదార్థములను "తి ఫపూలి

చేయును 9 ఎర్షమైన ఆవోర పదార్థమువోని పోవశకగ”మును

ల!

జీహముయొక్క. అన్ని భాగములకు తీసుకొనిపోవును 8 ఊఒరికిత్తులలో ని విస్తారమైన (ప్రా శవాయువుకు తీసుకొని దానిని జీహాముయొ.క్కఅన్ని ఛాగములకునుపంపుచున్నది 4 దేహము లోని మలిన పదార్థములను జ్‌ర్ణ్యమ కాని పదార్థరు లను వెలు బలికి పంపించు అవయవములకు తీబుకొనిపోయి వానిచే వెు పలికి పంఎంచున్న్లు చేయుచుశ్నది 5 చేహ యొక్క అన్ని భాగము కోను ఘ్యభుదున్న వేడిమి ఫీనుళొని దేహ మంతేయు సమౌొన ఉవ్లతను. పొందజేయుచ్చూది 6 జీర్ణ ములో సహా యముచేయు ను.ఖృరసములకు కావలణన కొన్ని పదార్థముల నిచ్చుచు చది

రక్తము గడ్డకట్టుట (010008 0 4 010040

అప్పుడు తీయజఒడిన రక్తము [దవరమాపముగా నందున గాని కొంతపేపటకి గడ్డకట్టి చీకకొనిపోవురు ఇచ్చు గడ్డకట్టుట వలన మనకు ఉపయోగ మేమనగ? మంకు గాయము తగిలి నపుడు వైకీ వచ్చిన రక్తము గెడోుటవల్ల లోపలినుండి రక్త మును కానీయద. -అానాననానానానానా నానా నాననా నాననా నానన

హృ దయము -- ఊటఎరితిత్తులు గినోన గ్ర యును నం! జెళ వ త్‌ సో భ్‌ టే గో గోల ళ్‌ /| ద్ని న 2 ఈ ఇ న య [= గ్‌, గ గీ నూ ళ్‌ | ప క. లా అ. సస్ను శ వ నృ న హృదయము రక్త నాళశములు వాటి స్థానము నమ వపనకనన ను. స న. హృదయము (16250) సార్పసకోళమి ల రం పఫ్యరు (క్రింది ఛాగమందు రొమ్మొముక సమీపమున (వేలాముచు-డును ఇది రాచూపఫలము71 టి అఆశాగశ కలది ఎవ. ఆగ మము వారి రి ఎడికి5ి అుత ఉందును హవ్యాదయము కు ఆవ ౦చుకొని శ్చాదయ కోళలు (౭ 6116 ఉగు అ బకు తోలసంచి గుండె సంరశ్షుణార్థమై ముంకును అంణీగా తనవంక యవ్‌ం

త్త

ఇదు యొకవిధనముగు (దవమువల్ల గుండె కొట్టుకొనునపుడు రాఎడి లేకుండ చేయును

గుండె 4 గదులు కలిగియున్నది కుడీ పక్కను రెండు ను ఎడమ్మపళగాను "రెండును గలను ఈ శెండు (ద్రకటాలకు సం౦ంబంధరు లేకుండా మిడియం సిస్టమ్‌ (శీల ఉగ 5600౧) అను గట్లి మాంసపు గోడ యున్నది వై రెండు గదులును వలు చని గోడలు క”గి చెన్చలవలె న్యూవి గాన కర్ణిక (తం 1 1 ) లవి ఎ వబడుమ్మ్శువి [కి దివి రెండును గట్టివైన గోడ లచే చేయ డి జీర్ణాశయమును పోలియుంకుటచే. జరరికలు (౪౬౧065) అ ఎలయవబకుచ్చ్న్నూవి కుడికర్ణి క కోనుండి కుం జరరి లోవికి టైఎధా ముస (గౌ ౨8 గగ +7117బ అము మొర్షమును ఎడమ కర్టికలోను౦డి ఎడమ జరరిక గోనికి కిరీట ఎధానములు (వె ఉక ౪217౬) అను దారమును ఉ_వి కుడికర్షిక లోనికి ఆధోబ్బవాత్సిర (108 0? ౪౯౧20174) ఊర్థ స్‌ ఒృవాత్సిర (5602: 01 ౪6౬1202౪72) పకుదున్నవి కుడి జరరక నుండి [క౧ద ఎడమవై పుగా ఉఊోఎ.శిత్తులకు క త్రీ వీనులు (౨410002 37 ౪౬౧5) అర్ల్షచంద ఎధానమ. (520 [11041 ౪217ల) తో సంర షీంపటడుచుపోవు చున్నది ఊఎ!కిత్తులనుండ్‌ వమ్చ 4 మంచిరకృముత్‌ గూడిన వళ్ళానరీ ఆర రీలు (541 మంగి&ది” గ [౬ ట్ర) ఎడరు కర్టికలొ పఎచున్నవి ఎడమ జర కనుండి బృహద్ధిమని (40 12) అను పెద్ద రక్తనాళము అర్ధదంద ఎధానము (5౭02 1002 ౪4176 తో సంరక్షింప

డ్తీశ్తీ

బడుచుపోవుచుర్నది. ఈగుండె[క్రింద విభాజక మున్నది గు గె మగవారిలో 10 12 కొన్సులును (స్త్రీలలో 8 10 జొన్సులు బరువును ఉండును 5 అంగుళములు పొడవును ఈ (పక్కనుండి అ ప్రళ్కకు 8 1/2 అంగుళములు వెడల్పును ముందును డి 'ెనుకకు 2 1 2 అంగుళముల దళసరి యుండును గుండెను

పోబుంచుఎకు ర కృనాళములును లింపు కాలువఎ గలన్స శ్వాసాశయ (పప్రసరణము (110110 6100118100) శరీరమందలి బొగ్దుపులుసువాయువు మొదలగు కలువ పదార్థములతో నిండిన రక్తము అధోబ్బహత్సిర ఊర్ధ్రబృవా ల్సిర (1282 10 ౪౧10474 5002 0౯ ౪ద0401౪74 03 గుండా వచ్చి కుడి కర్షికిలో పడుచున్నది ఇది నిండిన వెంటనే ముడు చుకొనుటవల్ల రక్తము తిఎధా-ముయి (గ్లౌకం4 014 ౪417బ) తెచుకొని కుడి బరరికలో (ువేశించును ఇందలి రక్తము తిరిగి కర్ణికలో.కి వెెజాలమ దీని గోడలపై వనుంకు కండర ములు ముడుచకొనుటవ్లను దీనియందలి రక్తము కర్ణి కలో వి వె్ళశపోవ్రుఎవ్లను ఇది పల్మ"రీ ఏఏల (61గ00౧3 1 ౪6 ౧5 ) లోనికి [తోయబకును దీనియువుండు అర్ధచ ద వీధానము (5౭0 [10048 ౪21౪ల) రక్తమును రానీ విడ మే గాం మకల వెంకకు పోనీయకుంకుటచే రురు తిిగి జర లో

(వవేశింప నేరక ఇది రెండ శాఖల్రై కుడి ఊఎక8క ఒక టియు ఎడమ ఊరిన కి ఒకటియు. పోయి శాఖోపశాఖలుగా మారి సూక్షములగు శీశనాళ్ళికలుద్వారా. (వవవాంచును దీని గోడ ఎ అన్దుడు కాగితశజువలె నండటచే ఆంద దుపదా ర్ధము ఒహు 'కేఎళగా యటికి వడలుటకును బయటి పదా రము కోవికి వమ్బఎకును ఏలుపకును వీనియం” రక్తము బహు నెచస్తవిగా (గబా మను ఈ "శీకనాభిక ఏ గాలిగొట్ట ముల చివరనుండు ఐ యుగోళచుల చును వలగా నల్లు కొనును ఈ వాయుగోళమ. -రుందు యిదివరకు (పవేశించిన (పాణవాయువు నిండియుండును రక్తయశళో (పాణవాయువు అవుసకము గాన గాలిగోళమ లు తమలో నుంక (పాణనాయు వుతు కేశనాళికల పల్చని గోడ _ డాారా రక్తమునకు పపు టచే నవి రక్తమువో ను*కు నెజ్హ+వకణ ఘులవల్ల తీసుకొన బడును

ఈ శేశనా?కలలోనిర కము కలు షర క్తమ గనుక దీం నిండ బాగ్దుఫుల.సు వాయువు వుంశును ఇది రకృమున కనవు పగ పదార్థము. గనుక శీళనాళికల పలుచని గోడలగుండా వాయుగోళయ లకు పంపబడి అచ్చటనుండి గాలిగొట్టముల ద్వారా బయటికి తరిమి వేయబకును గనుక శీశ నాాకలయందలి రశ్తము అందలి కలువ పదార్థమును ఇచ్చివేం బాణవాయు వును తీసుకొని క్యభవడి ఎజ్బం రంగుకలది యగును ఈ శేకే నాళికలు €6గి (పోగుపడి ధమనుఎ్యు ద చూగరు వీరయంచు

త్తే

౪4[బజ్ర) కవాటములు యుండకుటచే” నికో పవేశ్చి; 1 కము తిరిగి వెనుకకు రానేరద ఉ్యరితిత్తులయందలి సూక్ష్మ 1మనులం (కుముగా (పోగుపడి పెద్దవై తుదకు, ఒళ్కాక్క హీఎరితిత్తినుండి 'రెండేఎచొప్పున నాలుగు పెద్ద ధమనులై ఎయలుబేరి వానియందలి శుద్ధ రక్తమును ఎడమ కర్ణికలో రోయును పీనిశే పుపుఫ ధమనులు (4100227 4110 $) కీని వేరు కుడి జరగక బలమువల్ల నే- శ్వాసాశయ (వసరణము రుగుచున్నది ఎడమ శర్ణిక నిండివ-తోడనే అది ముడుచు గౌనుటవల్ల అందలి రము కిరీట పీధానము తలుపు న కె 59 ర11764 ) తెజచుకొని ఎడమ జరరికలో (వే?) పను కుడి కర్లిక ముడుచుకొను సమయమంచే ఎడమ కరక మును ముడుచుళొనును కుడి జరరిశ దముడుచుకొను సమయ నునే ఎడమ. జరరిక ముడుచుకొనును

రక్ష, చారము చ 10 14 శ్ర "శ య క క్‌ 10 / (ఇ! న. [| బ్‌] న (1 మ జి 7 | కల క ర పరగ ల [ (ఏ ర వ గై టి / /? జ శ్రా 1

త్తర్రి

క కుడి కర్ణిక ఓ తిపిధానములు, 8, కుడి జరరిక శ ఎడమశర్ణిక ర్‌ కికటపీధానములు 6 ఎ౩మజరరిక ? కుడి ఊపిరితి ల్లికి పోవు చెడు రక్తనాళము 8 ఎడమ డఊపీ తిల్తికి పోవు కు రక్రనాళము 9 కుడి ఊపీరితిత్తినుండి వచ్చు శుద్ధ ర క్తనాళమ. 10. ఎడమ టఊోవీరితి_ట్రినుండి వచ్చు శుద్ధ ర_క్టనాళము. 1! ఒృవాద్ధమని 18 కుడిభుజ ధమని క4 ఎడమభుజ ధమని 15 కుడిగళ ధమని 16 ఎడమగళ ధమని 17 అధోబ్బవాత్సిర 18 జ ర్రబ్బృహాత్సిన 19 కుడి శాలునకు పోను మంచి ర_క్టనాళము 20 ఎడమ కా లునకు పోవ మంచి రక్తనాళము

జనరల్‌ సర్క్యులేషన్‌ (౧46121 (10111008)

ఎషపమ జరరిక ముకుచుళొనుటగకు (నారంభించివ ఫోడ నే దీనియందలి రక్తము అంకుళమ పొగవగ దట్టమై*ట్టియు బల మైనట్టియు గోడలతో జేయబడిన బృహద్ధమని (తంగడి లో (వవేశిచును ఈ చోట పల్గుసరీ ఆర్బరీకివలె నే అర్ధచం(దవీధా నమును ఉండుటచే యిుదలి ర కము వెశుకకు పోజూాలము ఈ ధమని ఎడమ జరంకను విడిచిన తోడనే ఆంద౦డి లంకు హృదయ ధమనులు (64101407 2542౯6) బైల వెడలి హృదయ కండరములకురు తీదికర పదార్థములకును శ్రీకనాళి

శం

శలద్వారా శుద్ధ రక్షము పోవును అటుపిమ్మట బృహాద్ధమని విలువంపుగా తిరుగును మనుషులలో ఈ వంపునుండి 8 శాఖలు మైలువెడలిపోవ్రను 1. ెద్దడి కుడిభాగమందు రెండు ఇాఖలై ఒకటి కుడిభుజమునకు కుడిభుజధమని (£ తగ! 540+ 012౪10 ) యను వేరను రెండవది కంరమునకు శిరస్సువకు కుడివై పునుండి కుడిగళధమని (| త్రం 04800 రే 4607) అను జేరను బోవుచున్నది 2 ండవది ఎడమళాగమ ద ఆరెండు కాఖలై ఎవమభుజఫఎబునిగను ఎడమగళధమనిగను పోవ్టమర్నది

8 మూడవది విలవంపుగా వెన్నెవ కల సఖఘాపముగా (క్రిందికి దిగి సృాదయకూపమ యొక) గోడలకును ఊోవీగగొట్రముల కును ఫోవు కొన్ని శాఖల నిచ్చి విభాజికమును. (బద్దలు చేసు కొని గర్చ్భకుహరమందు (4&వీరేంగి(౧) పవేశిందును అం

రంకు అవయవశులరును దాని గోడంకును బోవు కాఖల నిచ్చి తుదకు ఆకుళా చీ కు* కాలుళోనికి ఒకటిరి. ఎడమ కాలికి రెండవడిన్న పోవును ఈ ౪ాఖ లన్నుయు ఉేశనాకటుగా మారి (వాణ వాయువును పోవక పదార్థమును అవయవముల కచ్చి వాని కక్కార లేని విషపదార్థమును హించి శమ్శశ్రమ ముగా పెద్దశర లగును కుడిభుజమునుండి శిరస్సు కంరముల కుడివై పునుండి వచ్చు సిరలు కలసి నైట్‌ ఇన్నోమినేట్‌ ఏన్‌ (౬806 00000 ౧206 ౪6 9). అయి. ఎడము భుజమునుండి శంస్సు కంఠరముల యెడమవై పునుండి వచ్చు సికలు కలిసి ఎడమ ఇన్నోమినేట్‌ విను (6% 10000 ౧46 ౪౬౧) అయి

వ్‌0 "రెండును కలిసి డోర్ధ వ్రబృహత్సిక (50061101 ౪₹ల0202714) యను చేర కుడికర్ణి కలో పకును కాళ్ళశుండి బయలుచేరు "పెద్ద శిరలు కలిని అధోబృ్బహత్సిర (196510౯ ౪6౧2171) (క్రింద మారి [కమకమముగా పైకి వెడలుచు మూతపింది ములనుండి వచ్చు సిరలు విభాజికమునకు (శ్రిందుగా. కాలేయ మునుండియు వచ్చు కాలేయ శిర (126011 6 ౪౭౧)ను కలు పుకొని విభాజికమును (బద్దలు చేసుకొని కుడికస్టి కలో (ప్రవే న్‌ిచును రక్త ్యప్రచార ము ((10411100 0 116 $91000) గ (/ షన ల్‌ | 5 శ ల్‌ో హ్మ్‌ శ టో (1 (1 |) | ॥ ( / శ

బ్‌ | హృదయములోని రశ్త్ష్యవచారము ఎట్లు జగుగుచున్న దనగా? శరీరములో నున్న కల్టుమపదార్థరులు దుషర కృమూ ముగా డూర్ధ స్రబ్బృహత్సిర (5006105 ౪౭౧20272) ఈండా యున్ను, అధోబృ్బహాత్సిర (1064101 72020174). గుండా యుమ్ను వచ్చి హృదయముయొక్క కుడి కర్షిక (౬ 816 తీటం 016) లో పకుచున్నది. ఆ చెడ్డ రక్తము (త్రిపీధానములు అను తలుపు (గౌగంఠ50 6 ౪21౪ల ల మూలముగా పోయి (దిగువన ఫభాగమున గల) కుడి జరరిక (గ 808 ౪బ( టబ లో ప్రవేశించి పిమ్ముట అచ్చటనుండి పుపుస సిరలు (వం1000015/ ౪6౧5) ద్వారా ఊపిరితిత్తులకు పోయి అందున్న మంచిగాలిచే ష్ధి చేయబడి మంచిరకృమగా మారి పుషుస ధమనులు (౧010000౧4౧ గీ[61 69) మూలముగా సృదయముయొక్క ఎడమ కర్ణిక (ఓల గీఃం161 లో (ఎవేశిచచుదున్నడి. ఎడమ కర్థికనుండి కిట సీధానములుఅరు తేలుపు (క 609216 ౪21౪ల) ల మూలముగా పోయి (దిగువ భాగమున గల ఎడమ జరరిక్‌ లో (పల ౪201 610) వవేశించి అచ్చటనుండి శుద్ధి చేయ బడ్డ ఈర క్తము బృహాద్ధమని (4౦12) గుండా బయిలుబేరి వీమ్ముట పలుఖాబలుగా మారి ధమనులు (గీ£[6! టబ) అను శుద్ధర క్రవాళము* గుండా పోయి. దాని వెనుక కనతల లేక సూత్యనాళములు (01911118 6) మౌగ్చమున మవాశ్రేరీవు || మును ఎల్లప్పుడు చ్యుళొని దేర్రోమున్నుప్టోవీ౧ దున్న య రక్తము హృదయముకు-డి బక్ట్‌ల్యుడేట. చుట్టి వచ్చునప్పుడు

క్‌2ై

1 నిమినవబనకు 200 గజములకు అధికముగా (వయాణను చేయుచున్నది. అనగా గంటకు 7 మైళ్ళున్కు 1 దినముగకు 168 మైళ్ళును అగును గుండె కొట్టుకానుట, (|౧౭ 5610 0616 6180 ఇతర కండ రము.లవలెనే గుండె కండరములుకూడ ముడుచుకొనును, అట్టు మ డుచుకొనునప్పు డవి ముదమై పొట్టి వగును, క ర్థికలు, జక రకలు ముడుచుకొనుటయీ గుండె చెబ్బ యవబడును, "రెంకు కర్థికలును ఒకసారియే ముడుదుకొనును. వెంటనే జరరికలు ముడుచుళొనును, తర్వాత కొంత విళాంతి కలుగును, ఈ వీ శాంతి సమయమున కర్థికలును, జరరిశలును వికసించియుం డును, మరల కర్ణి కలు వెంటనే జరరికలు ముకుచుకొనును తరువాత వి.శాంతి కలుగును ఈ రీతిని పనులు విరామము లేక జరుగుదుండును సాధారణముగా గుండెలు నిమిమమునకు 7? పర్యాయములు కొట్టుకొను ను, గాని మనుష్యులలో యాసంఖ్య కొంతవరకు మారుచుంకును ఫుషవులయందుకంకు శ్రీ యందు ఎక్కువ పర్యాయములు కొట్టుకొనును ఊకకుండు నప్పటికంు పదిచేయునప్పుడు కండరచ, ౧కు రక్తము ఎక్కువ కావలయును, గనుక్ష అట్టి సమయములలో ఎక్కువ పర్యాయ ములు కొట్టుకానును

నొడి (0015ల వాడి అంళా గుండె దెబ్బయే, ధమ నులు సాధారణముగా శరిరమందు లోతు" నుంకుటచేశ ఈ

వ్‌క్‌

నాడి అన్ని (వదేశములందును కనువడదు, మణీకట్టు సమో పమునను, నుడిమల సమిపమునను, మెడ (పక్కలను కణతల యందువున్న ధమనులుమాత్రము చర్శుము[ క్రింద నున్నవి గాన నీ స్థలములయందు నాడీ అగుపడుచుండును. సాధారణముగా మణికట్టువద్ద నాడిని పరీక్షీంతురు.

గుండెలవద్ద ధ్వని. (106502౧065 011016 2౭4) మనము మన ఇాతియొక ర్కీకి వక్క ఎముకలు మభధ్యమ* ఎడగు వైపున ఎడను చక్కనైన (ఓం [11001 కు అకంగు ళము దిగువను మనవ వెవివిగాని, నైేసోం పు (5160160096) యొకథా భెస్టుఫీసు (6౧౬8 9160ల గాని పెట్రనచో హృద యముయొక్క_ ధృమలు విశపీంచును, ఇ9 రెంకు రకములుళా విమవీంచురు. మొవటిది దీక ముగను, ముదము౫ను ఉండి “లబ్‌ " (49) అకు ధ్వవి పీద్చును "ుడకది “డబ్‌” (0409) అనునట్లు (వాస్వము) పొట్టేగామ్కు త్మీవముగా నుంకును ఈ శెండు ధ్వనులు ఒకటి వెబకి నొటి వినబకుచు. శరువాత కొంతె వశాంతి కలుగుచుంకురుం ఇ్తు ఎల్లప్పుకును జరుగు చుంశును, మొదటి ధ్వని జరరికలు వానిలోని కవాటములు (తలుపులు) ముకుచుకొనుటవల్లను, రెండవది పల్టువరీ ఆర్టరీ, బృహద్ధమనియందుగల అర్ధచంవ వీధానములు మూయబడుట వల్శను కలుగుదున్నదిం

శోమరస విమయము (302 010201210 5/5[600) శోవ రసమండలి గతి కొంచెము పౌద్చు తగ్గుగా రకృమండలిగతి నను

"వ్‌డ్త

"ఫరించియే యున్నది. దీనిని దాని భాగమనికూడ చెప్పవచ్చును దీని నాళములయందు తెల్లని శోనరస పదార్థము నిండియుంకు టచే దీని కీ చేరు వచ్చినడి, ఇందు కోమరస కేశనాల్సికలు, కోవ రస వాహికలు, శోవరస ్రంధులు శోవరస నాళములు గలవుం

శోమరసనము (ఓ)/0001 ) యొక వ్యాపారము. (1) రక్షకేశనాభికలనుండి చైటళు వచ్చిన రక్తమును జీవకణముల సముదాయముల (గై13గట ) నుండి కూర్చొది తెచ్చి తిరిగి రక్తములో పోయుచున్నది, (5) చిన్న (శేగుల శృంగములనుఃడి (శొవ్వుతోకూడిన పోమక రపమును (గహించుచున్నది (1) రక్తరులోని తెల్లజీవకణములుగా మారి 'లెల్లజీవకణముల వీల్ల లమ (ఓలషంంం/[కు శోవంస (గంధుఎలో తయారుచేయు చున్నది

శ్వాస మ౦డ ల ము ([[6011[00 5010)

శఇ్వాసళోశలవయవను'లలోనికి గాలి వెళ్ళు మార్గములో (1) నోరు, (2) ముక్కు, (త్ర) నప్పపథ్య (+ ఉపజివ్వా, (5) స్వర 'ేటిక్క, (6 గాలిగొట్టము,

నోరు (గ10680%) దీవిద్వారా గాలిని పీల్చవచ్చును నోటినిగూర్పి 28 వ వేజీలో (వాయబడివది

వ్‌వ్‌

2 ముకం (1085ల) (పతివై పున ఒక్కౌాక్క్వారము -నుండి మధ్యను గోడ వృండును., (పతి ద్వారము మూడు సున్ని రమైన చుట్టుకొనియుం డెడి ఎకుకలచే (501011 116 కెంగట) గదులుగా విభజింపబడియున్నవి. నికే నాశిః్‌ రంధము (స03/1113) లందురు ఈ ద్వారములు ముందునకు ముక్కు కోణములుగా తెరువఒడియున్నవి వెనకకు అంగుకు పె భాగ మున సస్తపథములోనికి తెరునబడుచున్నవి ముక్కుగోడలయం దున్న వెర్యటుకలవల్ల ను, సన్నని నూగువల్లను గాలి భఘునపదా ర్థములనుండి వడపోయబడుచున్నది ఈ గోడలయందు రక్తపు శాలువలు [(వవహించును ఇందలి రక్తము వెచ్చగా నుండును శావ్టన దీనిద్వారా పోవు గాలికూడ వెచ్చగా నుండును,

కి స్పప్తపథధ (015౧0) ఇది ఒక గళ్ళా (వళగిగిల్తు వంటిది, దిగువ కొనను అన్న వాహిక లోనికి తెజదచుకొనును ముందు కాగము స్వర జేటిక (20/02) లోనికి తెఆచుకొ నును, దీనినిగూర్చి 29 వ పేజీ చూడుము,

శ ఉపజిన్వూ (5016100153) ఉపాస్థికో చేయబడిన చిన్న మూత, స్తప్పవధనుండి స్వర పేటికలోనికి పోవు ద్వారము (౮106019) మోద నున్నది, ఇది వెస రమూూతవలె మూయుట కుర్కు తెకచుటకును వీలుగానున్నది మనము మాట్లాడునప్పు దుమ, శ్యాకించునప్పుఖును ఆ వరాత తెజముకళొనురను అయితే మన మాహాకవంను (మింగునప్పుతును, నీళ్ళు తౌ సనప్పుకును మూముడియుంకును

క్‌6

ర, స్వగాీటిక (40722 )ఇది గాలినొట్టమునకు వెన యున్నది, ఇది గాలిగొట్టములోనే వచేరియుండి. దానికంప కొంచెము వెడల్చుగా నున్నది. ఇందు ఉపాస్థితో చేయబడిన యుంగరములు నారవంటి కండరములతో కట్టబడియాున్నవి స్వరమును ఫపుట్టిందు తీగెలను కలిగి ఆ ఫీగెలకుండి ధ్వవి వచ్చు చళిడును

6, గాలి గొట్టము (గౌఃషంయ(3 0 ఇ₹106ే 19 9% వెడల్పుగా తెడరువబడియుండి నొక్కుటచే మూతపడరి ఒక గొట్టము 1ఏ ౮ అను ఆకారము కలిగియున్న కేవాస్థి (6 ల1ఏగ6) ఉంగరములవలన వశేయబడీనది ఇం 16 ?0 అంశళ ములవరకు ను౦డును . ఎల్లప్పుడు తెటిదుకొవియుండును న్వ్‌ జీటికనుండి ఏవుఛభాగమువంగ ౦డు మూడవ వెన్నెముకవ*కు వ్యాపించి యచ్చటనండి రెండుగా జీలుచున్నది. ఇది తీ 1/2 అంగుళములు పొడన్చను, 8/4 ఆంగ భములు వెడల్పును కలిగ యున్నది. లోపలిభాగమం దొక పలుచని పొరతో కప్పబడి యున్నది. ఆ పొరమాద సూత్మ శేశరము లున్నవి ఆహర తడిగా నుండుటకు కపము అనే పదారము నూకుచుండును ఈ శేశరములు కఫమున్సు దుమ్మును సోటివై ఫునకు (ఫోయు చుండును

7 వాయు నాళములు (౯05801 +ాలి గొట్టము రొమ్ములో “50కుగా చీలి ఒకటి ఎడమ తట్టుకును మరియొకటి కుడి తట్టుకును పోయి (్రాంకిల్సు (0800001213) అను కావో ప కాఖలు సన్ననాళములుగా ఏభొగింపబడి యున్నపిం

డఉళపిరీతిత్తులు అతో క్‌ వ సం ఉల టమ లా న "త ౫6 వ బేరం య ప ట్‌ న స్‌ు లేర న న న నమ నా టం లే. సత నో స నో ఫస్నా చై కత భ్రమ సం లు 4జి న్య ఊశికి తిత్తులు వాయు నొట్టముు వాయు నాళములు,

8 ఊపీ3 ఠత్తులు (60890 ఇది రొమ్మెముక గూటి లోపల పై భాగములో నృాదయమునకు ఎడమ్మ పక్క. ఒక టిన్నిి కుడ్మిపక్క ఒకటిగా నుండు రెండు మృదువెన శ్వాస సంచులు పిటి రంగు కెంచెను ఎటుపుతో కలసిన నీలవర్గ ము గాను, సుమూప క0 జొన్సులు తూకము గలపిగా నుండును, కుడి జ్వాసకోళము ఎడమ స్వౌసకోశము కంత. పెద్దది. ఇది మూడు నుడకలవలన మడవబడియున్న ది, ఎడమ జ్వాసకోశమః

58 "0కు మకుపులవలన మడువబడియున్నది, ఇది సమ.(దఫు నురుగు (వ్‌ర౦0గిళ్ర7 ) వలె నుండి, విశేషమైన ద్వారములు కల దిగ నున్నది, మనకు శ్వ్వాసించు గాలిని అణచుటకుగాను సుమారు 60 ళోట్ల మిగుల సూత అరలు కలదై యన్నది. శరీరావయవములలో నిదియే 'ెద్దది రక్తమును శుద్ధి చేయ టయే శ్వాసళోశముల ముఖ్యమగు పని శ్వాసళోశములు కె దురు ప్థూరా (౨1౯౬112) అనబడు ఆరెండు పొరల సంచివలన కప్పబడియు౦డును. వీనిలో అడుగు పొర శ్వాసకోశముల నంటి యుండును. పై పొర రొమ్మొముక నోడలకున్వు విభాజికము నకును అంటియున్నది. శ్వాసిం చుట (గ[001గ1101)

మనము శ్వాసము చేయునపుడెల్ల గాలిని లో పలికి పీల్చి మరల బయటికి విడిచిపెళ్తైదము. ఇట్లు లోపలికి వీల్చుటకు ఉళ్వాసము (15018200) ఆనియు, పైకి విముచుటకు నిళ్వా సము (క%0182/[0%) అనియు వేకు, ముక్కు, నోరు మూల ముగా లోపలికి పీల్చుళొనబడు (వొణవాయువు వాయునా ములద్వారా శ్వరసకోశములో నుండు చిన్న అరలలో (కే నించి హృదయములోనుండి, అచ్చటకు వచ్చియున్న (నీలిరంగు గల్పు చెక్డరక్తములోని బొగ్గుపులుసు వాయువ్హును తీసుకొ?

వ్‌0 (వాణవాయువు నిచ్చి ఎజ్జవి రక్తముగా మార్చి బొస్టపులుసు వోయున్చును ఖైటికి విడిచిపెట్టుచున్నది మొదట మనమః ఉఛ్వా సము చేయుదుము, పీమ్మట నిశ్వాసము చేయగుము, ఇటుల ఒకటి తరవాత నొకటి (వతి వణము జరుగుచుండును. ఈ విథ ముగా ఒక్‌ నిమిమమునకు 16 17 సారులు ఇ్య్వానించెదముం దిహిష్కార మండలము (116 కై610 3140) శరీరమందు నూతన వస్తువ్రలను అవయవములకు "పంపు చుంకుట నెంత అవళ్యశమో, పనికీ రారి మబిన పదార్థములను వైకి నెడలిచుట అంత యావశ్యకము. ఇట్లు డేహామందు పుట్టు మలిన పదార్థములను వెడలించు అవయవములు 1. ఊపి నిత్తు లుల మూత్ర కీిండముల్సు 8, చర్మురు ముఖ్యమైనవి పీటిశే బహిమ్మరణావయవమను లని వేసు

ఊవీరి రిత్తులను గూర్చి $7 వ జేశలో భచూదుమ,

మూత్రపిండములు థ్‌ త టర నూ నే న గె

మూత్ర వీండములు, 2 మంచి రక్త నాళములు, క్రి

ఇడ రక్త నాళములు, శీ మూత కోళము, ర మూత్ర నాళ (గ అట ములు,

౭ మూ పిండములు. (రేటు ఈ అవయవము నలుపు, ఎపపు గలద్వై 4 అంగుళములు పొడవ్చను, 2 1/1 అంగుళములు వెడల్పును, 1 $/2 అంగుళము దళసరి కలిగి జీడి గింజాకారము కలిగియున్నది ఇది వెన్నెముకకు, కుడిపక్క ఒశటియును్కు ఎడమఫక్క_. ఒకటియును అమర్చబడియున్నవి వీనిలో ఎల్లప్పుడును (కొవ్వు అంటుకొనియు౨డును. ఒక్కొక? మూత్ర పీండము ఢీ 1 /౭ జొర్చులు బరువుకలదై లోపల్మిపక్క

పల్లము గాను, బయట్యిపక్యా ఎత్తుగాను ఉండును. దానిమొనలో చిన్న ద్వారమ:లు గలవు, ఆ ద్వారములలోనుండి ఎల్ల ప్పుడు మూూతేము బొట్లు బొట్లుగా (ప్రవించుచుందును. ఒకె మూ[లేవీండములోనుండి 'ఇెల్లని 15 అంగుళములు పొడుగుగల మూత నాళము (౮౭89 (పక కెకటిగా రెండు పెద్ద మూత నాళములు బయలు వెడలి [క్రింది భాగమున గల మూత్ర ఫు సంచి (011666౯) లో పడుచున్నవి, ఈ విధముగా వర్పడి

యుండు మూత్ర పీండముటు రక్తములో నుండు చెడ్డ నీటిని,

ఉప్పును భాగించిి మూూత్రముగా బయటికి వెలువంంచి రక్త

మును పరికుద్ధము చేయుచున్నవి

అరోగ్యస్టితిలో నున్న మనుష్యునిమొక్క మ్యూశ్రము

శ్రేలికమైన [దవముగాను, లేత పసుపువర్శముగావ, ఒక విధ

మైర స్వల్బ పరిమళము గలదిగా నుండుము, అనాకోగ్యరేగా

నున్నపుడు రంగు మారి, మూత్రము చెడిసయెడల దుగ్గంఫము

కరిగియుండునుం

జలముకంళకు మూతము బకువైవది. జలము రూ క్ల

ములో 1000 అయిన మూూతము 1020 యుండును "స్పినిఫిక్‌ లావిటి (5026008420) ఈ బకువు గంట గంటకు వ్యక్యాసపకురు. నీరు (కాగిన పీమ్ధుట దిగు మూత్రములో బకవు తగ్గియును, భోజనము చేసిన తకువాత దిగు మూలే ములో బరువు అధికముగ నుంకును అందుచేత ఉదయమున పడశనుండి లేదిన తషణమే పోయు నూ(తము పరీక్షకు ఉత్త

మము. వర్ష శాలములో మూశముయొక్క తూనిక 1010 అగును వసంతకాలమ లో (శీతకాలములో) 1028 గా యు? డును. భోజనమునకు తగినట్లు మూత్రపు బగువు మారుచుం దును, మధుమూూత్ర రోగమున చకేర అధికముగా నుందు టచే మూూతముయొక్క బకువు 1005 మొదలు 1060 వరకు "పెరుగును, మూ(తీమైనది కొన్ని ఇంద్రియ వస్తువ్రులును, ఉప్పు వస్తువులును నీటిలో కలిసియున్న (దవముగా నున్నది, మూక మున జలము (ఓ ) యూ!క్‌ యానిడ్‌ (గం శీయర్ర) అను ఉప్పులును చేరియున్నవి. ఇందు యూరియా అను ఉచ్చే మూ (త్రమునకు _పధానమైన పదార్థము. ర క్తముననున్న ఈ యూరి యాను బయటికి వెలువరంచుటయీ మూత పిండముల (పధాన మైన పని, ఈ వన్తువ్రు రక్తమున సిలిచిపోయిన అనేక వ్యా లు సంభవించునరుం

మూత్రములో నుండు వస్తువులు లా 1000 భాశముల మూతములో నుంకు వస్తువుల సళాసరి కొలత _ నీకు 067 యూరియా మూత్రపు ఉప్పు 14 280 యూరిక్‌ యాసిడ్‌ మూత పులుపు శ69 వర్ణవస్తువు గ్షేష్మము 10.167 (రంగు మొదలగు ఇన ేష్షదియ పదార్థము) మిగత ఉప్పులు 8 185 1000 చర్మ ము (1) మన శరీరము మృదువసు పొరచే కప్పబడి యున్నది అ పొరకు చర్ము మని చ్చీ ఆది మూకు పొరలుగా రున్నగి వై కండు పొలును కలిసి (పభాసిని (౨01668౧019) అనియు శోజలి పొరకు వేదని (9౭1015) అవియు ళు (పభాసివి (5014౧01) 1, పొలుసు పొర ఇది పలుచని పొలుసును కలిగియుక్నది ఆ పొలుసు కొమ్మువుటి చచార్థముత్‌" చేయ బకి అద్దమువలె స్వచ్చముగా నుంకును దీవిలో రదక్తనాళ ములుగొని నాడులుగాని లేవు ఇది లోపలి దర్శమునకు ఒక్‌

64 కప్పువలెన్యూత మున్నది, ఉడుకునీళ్ళు మొదలగునవి దీనిపై బడినపుకు పొక్కును ఆ పొక్కినపుకు పైకి కన్పించు సన్నని పొరయే (ప్రభాసిని, దానిని సూదితో (గువ్పిన నొప్పి యుండదు రక్తము కారదు, ఇది తరచుగా రాపీడివల్ల రాలిపోవుచుండి భొత్త పొలుసు పుట్టుచుదును. దీనినే పొలుసు పొర (6111 01౭ 113/ట) అని "పేరు. 2. రంగుపొర (సిగే210180120 1437ల) ఇది (పభౌసినియొక్క లోపలి ఫాగము. ఇది (పభాసినికిని వేద నికిని మధ్యనుండి వానిని కలుపునట్లుగా నున్నది, ఇది మృదు వుగా నుండి అంత స్వచ్చ్భముగా నుండదు అనేక చిన్న అరలు గలవు ఆ యరకలలో రంగు ౭ేణువు బుంకును, ఈ రంగు రేగు వులవల్ల నే మనకు రంగు కలుగుచున్నది. ఆ ీణున్రలు శ్టీశోన్ల స్థితినిబట్టియు, యితర నూక్పులనుబట్టియు "వేశ్వేరు జాతులలో "వేర్వేరుగా నుండును. ఈ కారణమువల్లనే అఫికా దేశస్థులు నల్లగను, ఐరోపా చేశన్థులు తెల్లగను చైనా దేశస్థులు పసుపు పచ్చగను, అమెరికా ఇండియా వారు శరాగిరంగుగను యున్నా రు, ఈ రంప కణములనుబట్టియే మనుష్యులు తెల్ల నివారుగను నల్లవివారుగను యుంకుటకు కారణము. వేదని (060015 3. ఇది చర్మవిశేమ పదార్థము చేరను రబ్బగువల నాగు పదార్థము చేతను చేయబడినది. ఇందు విస్తార మైన రక్తనాళములును, నాడులును గలవు దీవి పై భాగమున వభౌసిని అకభాడక్కడ వ్యావీంచియున్నది ఇట్లుకొద్దిగా వ్యా పించియున్నదానిలోనికి యీ వేదని మధ్యస్థలమునుగూడ సమ

రక్‌

ము చేయుచున్నది. దీనికి పాపిలి (0401111 అని చీకు వీని నిండా జ్ఞాన నాడులు విశేషముగా గలవ్పుు మన (వేళ్ళ చివగ విస్తారముగా నుంఇను కావున నిటి భాగములకు స్పర్శజ్ఞూనము పాచ్చు. వీని [కిందిఫొగమువన [కొవ్వు పొరలు గలవ్టు ఇవి ొవ్వుతో నిండియున్నవి స్థూ లబేహము కలవారలకు ఈ పొరలు నిలడి పొంగును. సన్నని చేహాము కలవారికి ఈ పొర లలో శొవ్వు విశేవీ0చి యుండదు, కావున వారికీ పొరలు చిన్నవి (శొవ్వు విశేషించి యుండటవలన వ్రున్ల మెక్కువ పుట్టించును. చలి తక్కువ "స్వీద్మగంధులు ముడులు, ముడు లుగా (శొవ్వుపొరల [(పకథ నిరుడ్రియుండునుః వీని చుట్టును అనేక రక్తవాహిక లుండును ఆ ర కవాహిశలనుండి రక్తము (వవహించునపుకు ఈ (గంధులు చమట అనెడు కలువ పదా రును ర క్తమునుండి (గహీంచి స్వేదనాళములద్వారా బయ టికి (ోయును.

వెర్మటుకలు (11౯) ఇ కొముగ్జవంటి పదార్థయుశో చేయబడ్‌న0. నీలయంకు తొవ్వ సంబంఫమైన రోమకూఫము లున్న మి ఈ కూపయుల అకుగు గాగ ములను౨కియీ కోమంఎలు బయలుదే-ను. ఈ కూపములు స్వేద్యగంధుల (ప్రక్కనుండి (కొవ్వు పదార్గరులోని మాలిన్యనుస కొభ్వను (గహిచి శరీరము పైకి వెపలగొట్టురు ఇ స్పేగ్యగంధులకన్న చిన్నవి. ఏవికి సబేవన్‌ ాంక్సు (5602602045 క14గ6ే5) అందుకు,

66 గోళ్ళు (02119) [పభాసిని (5014220019) యొకం పొరలు దగ్జరకు జేర శామ్ముపదార్థమువలె నేర్పకును. ఇవియ్యే గోళ్ళు ఏని [కింది ఫౌగమునందు. వేదని (0౭౧౧౫015 ) యుంమ ను. ఇం దనేకములగు మెట్టు లుండి గోళ్ళు ఎసుగును, చర్మముయొక్క ముభ్యోపసయోగము లేమనగా?

శరీరము*”ో నుండు అవయవములను కప్పుటచేత ఒశే అంగీవలె నుండి వి'సికి అపాయము కలుగకుండ "కాపాడును ళల మలిన పదార్థములను చెనుటహాపముగా బహిమ్క రింపబకుచుండును తి స్పర్శజ్ఞానమ నిచ్చును 4 శరీరములోని వేడిమిని సమావనరుగా నుంచుట, అనగా వేడిమి అధికముగా నున్నయెడల చెనుట పట్టుట శీతాకాలములో చెకుట లేకుండగ జేసి చేకిమిని శరీరముకు౦కి పోకుండ కాపాఎెను, ర, (దవ పదార్ధ ఇలను లోనికి 9 కునట్లు జేయును 6 శ్వాపిందుటలోఫాడ సాయము చేయుచుల్నది

నాడీ మండలము (10 [080 $31యి టి లాం మా న న స రాం టనినో ఇ గ లాం! ల టిసి! జ్‌ రగిలిన ఈ న్‌ట వస? గ కం? ఆ స్ట శే గో గ క న న సస్ల్యా న . ేత్తకి టి టే యో న క్‌ | గ్‌ న జ ఫం (శ్తే చే |. ఖే స. ప ను స చై సో ట్‌ శే!గైళ్ల స్స

దీనిలో ముఖ్యమైన అవయవములు, 1౪ మెదడు, (31210) 2 వెన్నుపాము, (501021 0016) ఈ రెంటికుండి సరములు శరీర మంతటను వ్యాపించును,

నరములు 8 రకములు (11166 1149 6 10069)

పంచేం్యదియనులనుండి మెదడునకు వార్తలను తీసు శొనిపోవు నరములకు స్పర్శ నరము (4౭8000 లని జేరు, అవి స్పర్శ, శబ్ద రూప, రస గంధములను, పంచ జ్థానములను "తెలియ జేయుటవలన ఏటికి జ్జాన నరములు (5605007 ౧౯1౪౮) అని "వేరు,
మెద డుత్తరువు (పకొరము ఒక్కొక్క అవయవము లోని కండరములను అడించు నరములకు చలన నరములు (స[000£ 1౭౧) అని వేకు

కి మన ఇష్టము లేక లోపలి వస్తువులను సంగా చేయు టకు స్వేచ్చగా కసి చేయు నరములకు స్వతెం్యత నరశులు (570202016110 ౯౪౭9) అని వేకు,

కొన్ని సమయమ లందు క్ష్‌న నరములున్తు చలన నర్‌ ములును ఒకటిగా చేరియుందును. దీంకి మిశ్రమ సరమలు (211206 £౭7౪765) అని వేకు ఇవి శరీరములో అనేకములు గలవు

నరములలోనుండి సమాచారము పోవు వచ్చు మార్గము, (116 4000020 01 $68510)

జాన నరకులు శరీ లవయవటులలోని సంగతులను మెదదునకు తీసుకొనిపోయి జేర్చును, మెదడులోని చలన నర మలు ళశణమే ఉత్తరువు (0660 తీసుకొని అవి కండరము లను, కదలునట్టు చలనమును కలుగ జేయును, ఆది ఎట్లనగా ఒక చీము మనలను కొరికినంతమారమున జ్ఞూననర వోను-ది తక్షణమే దానిని మెదడునకు ెలినించగా మెదదై నది చలన నరములమరాలముగా మన చేతికి ఉత్తశంవు (014౭౧ పుట్టించి రకణమే ఆ చీమను వట్టునట్లు చేయును

చివదులోను-డి 12 జతలు నరము** ఒయలుదేగును వీటికి శిరో నరములు (621 1121 [౭౪650 అని చేరు,

౧! గై (| ళ్‌ అనస్‌ ( గ బ్ర మి / ల్‌ వనే ణి +. జతి ముక్కులో (వ వేశిందును, వాటికి అఘాణ నరము లని "వేకు 2, జత గంటిలోను (వ వేశించును క! దృవ్‌ నరము 5, ఉ 6 జతలు నేత కండరరులో (వవేశించును ప్‌టకి కంటి నరము లని పేక ర్‌ 9 జతలు నమలునప్పుడు కవిచేయు కండరములో (వవేశించి రుచి భాగములను తెలియజేయను ఏటికి గచి నరము లని వేరు, 7, జత నోటి పై భాగములో (వ వేశించును 8 జత చెన్చలలో (పవేశిచును, కర్ణ నరము. లనిేరు స!

10, జత హృదయము, గుండెకాయలు, దీని సంచి (పేగులు మొదలై న జవయవములలో (వవేశించును.

జర కంరములో (వ వేశించును,

12 జత నాలుకలో (పవేశించును, వీటికి జిస్వా నర ముల అని "జక,

వెన్నుపాము ($0%11 (014

"వెన్నుపాము ఒక విధమగు మృదువైన పదార్థముత్రో చేయబడి మెదడునుండి (శందికీ వెన్నుపూసలగుండా వ్యాపీంచి యున్నది. ఇది మధ్య వయస్సువా!కి 18 అంగుళములు పొడ వును 1/2 అంగభము వెడల్పును ఉండును దీనికి వ అపా యము కలగకుడ వెన్నెముక పూనలలో నమ్చూబడి చెబ్బ త'లకుండ రశ్లీంపబకుచున్నది. దీనిలో పెన నల్లని పదార్థ మును, లోళల బూడిదరంగు పదార్ధ ముండును వెన్నెముక పూసలు అతుకుకొనుచోట రెండు (పకల రె+డేశ పూసల మధ్వ నేర్పడు రంధములగుండా 31 జతలు నాదులు బయలు దేం దేహమందలి కండరములకు చర్శమునకు పోవునుం

'వెర్ను పాముమొక్క_ పనులు (కోటగం[1003 0116 501- £&1 606) దీనినుండి వార్తలు మెదడునకు తీసుకొనిపోవును మరియు మెదకునుడి వార్తలు దీని ద్వారా యితర ఛాగము

లకు లీసికొనిపోబడును. ఇది లేనియెడల ఇర్మద్రియ జ్ఞానము

ఇాద్భాధీనమైన చలనము కలుగును

(పతిఫల చర్యలు చలేబుడఉ1009 అనగా మదడు స్థానమైనట్టి సంకల్పశ_క్రి ఏని సహాయ మక్కర లేకయే కొనే చలన నాడులకు అజ్ఞ లిచ్చుచుండుట చలవ నాడులకు ఎల్ల ప్పుడు అజ్ఞలు మెదడువల్య కలుగ

కలసిన అవసరము లేదు కొన్నిసమయములందు వెర్ను పాము క్షాననాడులవల్ల కౌనిపోబకు వార్తలను అఫపుజేసి అందకు కగిన అజ్ఞలను ఇచ్చు చుండును. కాని సక ల్పజ్ఞూనము మెదడు 50బే యుండును, ఈ సుక బ్పశ క్రివల్ల నే నేదేవి నాలోచనలో ఏకి వచ్చినపుడు యేదోయొక విధముగ" మనోనిశ్చయ మేర్చ దను. వెన్ను పొమునందు బుద్ధియు, ఇట్టి సంకల్బ శ్టియు ఉడ శరదు, గళలఫల చర్కలు వీమనళా? మెవడు నిదాఎస్థలో నున్నపుడు వభాగముమిాదయై నను కొద్తిశా గిల్లినమ, దోమలు కుట్టినను ఆ వార్త మెదడుకు వోలికు. అప్పుకు మెదదుతో నిమిత్తం లేకయే అవ్రసరమగు కండరము లకు దీని ద్వారా వార్తలను పంపి ఆ భాగమున ఛాధ నివారణ చేయును (1) మిక్కిలి కాంకిగల పదార్థముల చూచినప్పుడు కంటి ఎట వ్‌ పదార్థమైనను అపాయము చేయునట్లు కనబడినరు. రెప్పుు మూసుళొనును, (2 భయంకరమగు పదార్థములు చూచిన ప్పుడు పరుగెత్తుట్క (8) 'పెద్ద ధ్వవి వినగానే (త్రుళ్ళిప షట, వేడీ భాగములను తాకగనే అ భాగము లాగుకొనుట దస్తుట

73 తుమ్ముట, భయపకుట, 1శేఫులు, ఆవలింతలు తినుబంచారగు లను చూచిన వెంటనే నోరూగుటయు ఇవి అన్నియు మెదడు యొక్క అవసరము లేకయే జప%చుంకును వెర్నుపొమునకు ఎర్విధమైన అపాయము శలిగినరు, అచ్చటనుండి వార్తలు ఇతర భాగఘయులకు వెళ్ళక పోవుటచే జెబ్బ కషళిన భాగము లన్నియు పక్షవాతము నొంకును. మెద డు (క్రిగ్షిగ్మ[[)

మెదకు ముకుతలఎ పడియుంకుకు, ఇంరుచే ర క్తణాహి కలనుండి యెక్కువ రక్తము (ఫవహించుకు. పోషక పదార్థ మెక్కువగా తీసుకొనును, శరీరములో పుట్టు రక్తములో ఆకంట నొళ భాగము మెదడుకు జేరుదున్నది. దీనియందు తెల్లని పదా రము బూకిదరంగు పదార్థము ఉంకును, దీీయంకు 12 జరల శిరో వాడులు బయలుదేకుుచున్నవి. యాననవయస్ఫు గలవా మెకడు 7 అంగుళముల నిడుషున్సు 5 అంగుళముల వెడల్పును సుమారు లి0 జొన్సుల శూకటును కలిగియున్నది, ఇది మూడు ఫాగములు,

| పెద్ద మెవకు (6160౯000 ఏ. ఇప శికస్సుయొక్కు పై ఛాగమ+నుండి కపాలకుహూరమందలి ఎకు, వ స్టలము నాక మించుచున్నది ఇది రెడర్ధగోళముల్మక్రింద భాగింపబడినది 9ఏ

7డ్మీ పై ధాగమందు బూడిదరంగు పదార్ధముర్కు లోపల "తెల్లడార ములవంటి పదార్థమును కలిగియుండును, వై ఫౌగము ముదు తలు పడియుండును, బూక్షిదరంగువంటి పదార్థము ఎక్కువ యుండిన జ్ఞానము. పొచ్చు, ఒక జీవియొక్కం "తెలివిలేటలు చాని మదడు ముడుతలునుబట్టి యుండునని కని'పెట్టబడినదిః దీనిమొక్కు పను లేమనగా? (1) ఇది లేనియెడల మనకు అలో చన కలుగదు జ్ఞాపక క్రి యుండదు. మెదడుకు దెబ్బ తగిలి నపుడు స్పృహా తప్పి తిరిగి అది మంచిస్థితికి వచ్చువరకు ఆలో చన తిరుగదు. (2) మన శరీరమం దుండు కండరములను కదలు నట్లు చేయును, (8) ఇది లేనియెడల మనము చూడలేము తిన లేము ఆఘాణించ లేము, రుచి తెలియదు, స్పర్శ జ్థానము "తెలియదు (4 ఇచద్రయజ్ఞానమున కే గాక, చిత్తమునకు చిత్త (మకు స్థానము (0౯౫1౧ 0 ౪111 ల౧౦గంగ౧3 ఈ 6) ఇ3 "రెండు విధములుగా ఈ విషమయమందు పనిజేయును, మర ేదైన (గుచ్చుకొనినతోడ నే (ారనాడివల్ల వార్త తెంయగనే తక్షణమే చలవనాడివల్ల ఆయా కండరములకు చలనము ఫు]) చును. మనకు నునమే ఒళ ముబ్లుఖో (గుచ్చుకొన్న యెకల ఆవగా యిష్రముతాో చుమ్చుకొన్నయెడఎ చలననాడీ పని చేయిద (2) చిన్న మెదడు (6౯౬6611100) ఇం వద్ద సుదకు కంళయ చాల చిన్నది. పెద్ద మనసకునకు నెనుక (క్రింది భాగపు న ఒక చెవినుండి ె.డవ శెవివవునకు పాసించుకు దీపయో

పశు లేమనగా? చిన్న వయస్సులో పడకుండా నిలుచుడుట కును మనము పరుగెత్తునపుడును, ఇచ్చాధీన కండర భాగము లను (కమశిక్షలో నుంచుటకున్ను గల శక్తి ఈ ఛాగమం దిమిడియున్నది. నడిపీచుటయందును, పరుగెత్తించుటయందు విశేష సవాకారిగా నుండును. ఈ చిన్న మెదడు తీసీ వేసిన తక్కిన పనులు జరుగవచ్చును. గాని యెగురలేము,. పరుగెత్త లేము ఇది చెకిపోయిన చలించు నాడులు పని చేయ లేకపోవు టచే పక్షవాతము సంభవించును

($) నెర్నుపాము ముఖము లేక మజ్జా ముఖము (గీగఓ 66114 ౦001008412) ఇది కపాలకుహారమంను వెర్నుపాము పైన చిన్న మెవకునరకు ఆకుగుభాగమందు అమర్చబడి యున్నది దీనిని కపాలకుహూరమందు (పవేశ?ి చిన వెర్ను పాముమొకూ లావ్రపాటి మొవలని పీలువవచ్చును శిరస్పుళలోనుండు మెవడు భాగమ లలో సీది మిగుల ముఖ్యమైనది. దీవిమందు మెవ డులోవలె తెల్లని పదార్థమ కం బూడిదరంగు పదార్థ మెక్కు వగానుండి వైన తెల్లని పదార్థ ముంకును. దీవికి పెద్ద అవా యము కలిగిన తక్షణమే చావు కలుగును, ఆుదువంఎననే కంర మునకు వెషక భాగమ. ళు కొట్టకాదని చెప్పుగుకుు, చిన్న అశాయము కలిగింప్పుకు అతిమూర్ర రోగము (0120869) ిం3 రోగులు సంభవించును, దీవియొకంా పను లేమవళా? ఊపిరి తిత్తులమోాద రు సంచె సాయమిోాదను, అహాంము మింగ విప్పుకు చనిిదు కండఏముఎమూ-+దరకు దీ కి అ*శాాట కలదు

(8) ఉమ్మినీటి ట్రంధులు, నాలుక, కండ్లు, చెవులు, స్వరచేటిక వీని వ్యాపారములుకూడ దీనివల్లనే జరుగుచున్నవి

(8) కండ్లకు, ముక్కునకుతప్చ్ప, తక్కిన జేవామునుండి, వెన్నుపామునుండి మెదడువరకు పోవు వ్నార్తలు దీనిగుండా పోవును,

మెదడు బలహీన మగుటకు కారణములు: అధిక ముగా మనస్సును ఉపయోగించుట్క రాతులయందు నిద లేకపోవుట, మితిమిోరి సంని'ర నుఖములో నుంకుట, ఫీరిక లేని చదువు చదువుట అధికముగా తిరుగుట్క, ఎల్లప్పుకు విచార ముచే నుంకుటవల్లను మరియు ఇటువంటి అనేక కారణముచే మెదడు "చెడుచున్నది,

జ్ఞానేంద్రియములు -ా వాని పనులు, (116 34:6 010200 2 $ఉ11 204 [1 [21610%9) పంచేంద్రియములు లేక క్రానావయనములు (16 3496 09289)

(ప్రపంచములో జకుగుచున్న దంతయు మనము ఈ

పం చేందియములవలననే [గహించుచున్నాము. అవి యవన

ల్‌

(1) మెదడు, (1) కంక్లు (8) చెవులు, (6) చరుము, (స్పర్శ) () జివ్వా (నాలుక) ఇవి 'లీవియెడల (ప్రపంచములో 'నేమి జరుగుచున్నది తెలియదు. ఇందులో ఒళటిగాని, కొన్నిగాని లోవీంచిన అందుకు సంబంధించిన జ్జావము పూర్తిగా. నశిం చును ఏటి అన్నిటికి (ప్రధానమైనది మెదకు. జ్ఞానావయన ములు మిక్కిలి సున్నితమైన నరముల సంబంధము కలిగియు౦ దుటవల్ల మనము అజాగదత్తచే వాటికి (శమ కలిృంచకూడదు. వాటికి అనుకూలముశా సంచరించుటవలన అవి అభివృద్ధిపొంది మనకు సుఖము నిచ్చును.

&. మెదకు (టెః810) దీనిని గూర్చి 78 చేజీలో తెలుప బడినది,

2, కన్ను (ల అస్థిషంజరములోనున్న కనుగంటలో సీ కన్ను అన్నివైపుల (తివ్పుటకు ఏలు కలుగునట్లు 6 కండర ములబే నికి ణం పబడీనపి సుమా రొక యంగుళము మధ్యళొలత గలిగి గురడముగా నున్నది చాసి శేయపాయమను రాకుండ దాని చుట్టును ఎముకలు కొంచెము ముందునకు బొడుచుకొని వచ్చి దాని కాపాడుచున్నవి అది (కొవ్వునో చేయబశిన యొక మెత్తని దిడుమోద నుంచబడీయున్నది. దానికి దెబ్బె తగులువట్లున్న యెడల అక వెరుకకు జంకగలదు కంటిని కాపా డుటకు ఆరెండు రెప్ప లున్నవి కంటివిాాద నీళ్ళకిల్లి యొళట్రి గలదు. కంటిలో నేదైన నలుసు వడినయెడ ) దానినుండి నీళ్లు వచ్చి కడిగివేయును నొసటిమోాది చెమట కంటిోనికి జార

కుందునట్లు కనుబొమ్ములు కాపాకుచున్నవి కనుబామ (మైల కం%గ కనుబొమ అనునది కన్నుమిోద విలువంపుగా వెంట్రు కలు కూడియుండు భాగము. ఆది ముఖమునకు ఆందమిచ్చును నొసటిమోాది చెమట కంటిలో పడకుండ కాపాడుచున్నది

కను అెప్పలు (8576 1145) కన్నుకు పైన (కింద అమ రృబడియుంకు మూతకు కనుజెప్ప లని చేరు, దీనిలో వై అప్ప పెద్దది. (క్రింది తెప్ప చిన్నది కై తెప్ప కదలు సామర్థ్రీ ము గలది (కింది జెప్ప కదలునది కాదు కంటిలో ఏదైన దుమ్ము పడినిప్పుకు, న్మిదపోవునపుకు కను అప్పలు కంటిగు డును మూసుకొని రశ్నీంచుచున్నవి. కను అెప్పుఎకు వెంట. లున్నవి ఈ ఉజఆప్ప 'వెఇటుకలు మిక్కిలి సూక్ష మైన వస్తువులు కంటిలో పడకుండ కాపాడుచు కంటికి నీక్షను అందమును ఇచ్చుచున్నది.

న్మేశనోళము (మ/6 52110) ఎముకలచే నిర్టింపబడిన కంటిగూడులో మిక్రాలి మృదువైన (కొవ్వుప దార్థముపై నున్నది. కంటి చుట్టు నీటికాల్వ లుంకుటచెే కన్ను ఎుడిపోక అఆ నీకు కాపొడుదున్నది. నేత గోళము 8 పొరలుతో కూడి యున్నది

1 వైపార (50;1650/16 6020) ఇఏి కంటిచోపలి వస్తు వులను కాపాడుదున్నది. దీనినే “తెల్ల గొడ్డు” అందును, పై పార ముందరి ఫాగభబున కొంచెము గుండని మేర తప్ప ఈపొర

(డ్డంరటను వ్యాపించియున్నది. కు౦దువైపున నుబ్బెత్తుగా మనకు కనబడు భాగమునకు కొచబింబము (6011864) అని చేరు. ఇఏి రంగు లేక గాజుముక్క వలె స్వచ్చముగా నుండును

ల్సి మథ్య పొర (గీగీ16616 6020) ఇది వెల్టని (గ్రుడ్డునకు వెనుక నుండును విశేషముగా రకృశేశగ నాళములు కలిగి యుండును, దీని బైటవైపు నారింజపండు రంగును ఉండును" దీని ముందరి ఛాగమున కాచవింబమునకు వెరుక కనీవికాపట లము (1115) అను గం్యడని తెక గలదు, ఇది సాధారణముగా నల్తని రంగు గలవి కొందరిలో వసువుపచ్చ“ను, కొంచెము నీలవర్జ ముగనుకూడ నుండును. దీవి మధ్యభాగమందు గుడని చ్వార మొ! టి గలదు దానికే కనుపాప యిని చేరు ఈకను పొప వెలుతు ఆక్కువైవచో చిన్నెడగును, చీకటిశా నున్న టి పెద్దదిగా వమూసుచుుకును.

లోవలి పొర (గ౭102) ఇప సన్నవి నలవలె నుండి నాకులగో కూడియున్నది ఇ3 మెదటిళలోనుండి వచ్చెకు జీవ నర పదార్థములతో చేమబడినది ఈ నాకుల కూడ్షికనుండి చేయబను దృష్టీ వాడి (00/10 స౭గాబ వ్యేత్రగోళము మొక్క వెరుక భెాగమునుండి మెదటిలోచికి పోన్ట్చను, మటి ము నీమూడు పొరల నడుమ నీటులె స్వ స సుగాను డు మూకు [దవపదా ర్ధు లున్నవి. కాచబుబమునకును, క సీవకాపటలము.కును నడుమ జలా కాచరస మున్నది, దీవికి “అక[ప్రియస్‌ హ్యూమర్‌” (తిరష౭0: 6గ0౪గ) అని వేప. కనీవకాపటలము 5కున్కు

లోపలి పొరకును నడుమ స్పటిక్షాకారపు చిళ్ళ ("75411102 కఓ405ల యొకటి గలదు, అది సగము కరిగిన నీటివంటి పడా ర్ధము, దీవివెనుక కంటితొట్టనిండ కోడిగుడ్డు సొనవలె నుండు “*విటియస్‌ హ్యూమర్‌ ” అను నెక (ద్రవపదార్థ మఃన్నది.

దృష్టీ తగ్గుటకు కారణములు. ఒక వస్తువును చాలా వీపు దృష్టించి చూచుటవలనను, సూక్యుడు, మెకపులు వీ అధిక (ప్రకాశము కంటిలో బకుట చేతను, కావలసిన (వకాకము 'లేనిచోటున నివశిచుటచేతరు, మికి?-లి చిన్న అత్సరములుగల పు స్తకములను భాలాశీపుచదువ్రటవలనను, పడుకొని చదువుట వలనను దాలాసేపుని ద్ర లేక సదా మేల్కొనుటవల్లను చిమ్నా 'లేనికరసనాయిలు దీపమి వద్ద చదవుటవలనన్ను, ధియీటకు మొడ లగు చలనపకాశముగల (61౫ ) వేశుక లకు పోయిచూచు టవలనను మరియు అనేక కారణమ.లచే కన్నులకు దృష్టి తగ్గ చున్నది.

8 వెవి (4౧ 93 వృబ్బరు వినుటకు ఉపయోగ ముగా నున్నది, కంటితో జూ ఏ తెటుసుకొనని పషయము లనేకమలు ఇెవ్రలుచే తెలుసుకొనవచ్చును. దీరినుండి చేశఘులోని వార్త లును, సంగీకము, ఉపాధ్యాయుని బోధనయ్యు. స్నేహితుల ఇఎవైన నమాటలును, మృగములు పయులు మొదలగువాని శబ్దములను విరముచున్నాము. ఇెవి 8 భాగములుగా నున్నది.

బైటి చెవి (౫6021 84౯) 2 మధ్వ చెవి (సేగీ1 6616౬ 2౧ 3. లోపలి చెవి (10667౧21 510 అను భగము లుగా విభజింపబకినది

బైటి చెఏ (16021 248) దీనిని మనము చెవి అని పవీలుతునము, ఇది చర్శుముచే కవ్చబడిన మాంస విశేషము (151118 చేత నిక్టంపబడియున్నది. అనేక వపులును, మె5క పల్లములురు కలిగియున్నదిం ఆది ధృవితరంగముల నాక ర్షించి సుమా రొక యంగుళము పొడవ్రగల కర్ణ రంధ్రము లోనికి గౌనిపోవును, ఈ కర్ణ రంర్యధముయొక్క లోపలి చివక కర్ణ భీం (107౧౧02064%0) అని ఇెప్పబకు నొక పల్చని చర్శు ముచే మూయబడివది. కర్థరంధములో కొన్ని (గ్రంధు ోన్నవిం ఈ (గంధుల గులిమి యను చెప్పబడు జిగుకుగల పదార్థమును బ్యుక్టంచును కర్ణ భేకకి హోనిచేయు పుకుగులుగాని ధూళిగాని శాకుండ కాపాడుట ఈ గులిమమయొక్క_ పని.

2 మధ్య చెవి (గి1166416 940 ఇది చెరకి మథ్యనుండు నొక బిలము దీర”ో నెప్పుకును గాలి యుండును దీనికి (వారంభముదుంకు 1 ర్ల భేరినవటుకొని 8 చిన్నఎమ. కలుగలవుః ఈ మూడు ఎముకలు ఒశే అల్లికలాశున మిగుల చిశేముగా మధ్య చెవిలో అమర్చబడియున్నది ఏనిలో నొకటి సుత్రివలెను; మరియుకటి చాశలివలెరుు మూడనది గుజ్జము నెక్కినపుడు పాదము పెట్టుకొను రికాబువలెరు ఉండును. కర్గ భీ (హాబ్ర కదలినపుడెల్ల సీ ఎముకలుగూడ కదలుచూ ధ్వని తశంగము లను లోవలి వెవిలోవికి 'జేక్చుచుంకును

5 లోపలి చెప్‌ (10060041 54% ఇది మిక్కిలి చిత్ర మైన కొన్ని గొట్టములతో చేయబకినది ఈ ఇాట్టములళో

నొళ విధమైన (దవ మూరుచుండును. ఎముగల మూలనున వచ్చు ధ్వనితరంగము లీ (ద్రవపదార్థమును గదలునట్లు జేయును ఈ (దవ పదార్థములో బేలుచుండు శో తేంద్రియనాడియొక్కం సన్నని (తొడులు కదలును, ఇదే మనస్సు ధ్వనిని (గ్రహించుట

డీ చర్ముము (51:10) 68, 64 వేజీలలో చూడనలెను

జివ్వు (గ్రౌంగక్రణం) నాలుక రుచి తెలియుట కొరకు ముఖ్యానయవము (ప్రారంభములో వెడల్చుగా నుండి చివరలో అర్ధచం(దాకారముగ మారియున్నది. నాలుకలో "లెక్క లేని అనేక నరములు ఒకటితో నొకటి అల్లుకొని సీకు ఊరు జవ్వుచే మూయబడియున్నది. నొలుక నలువై పులు శిప్పుటకును, బయటికి 'తెచ్చుటకును ఏలుగా నున్నది నాలు కై కనబడు చిన్న వాడియైన మొశలకు బొటిశలు (52011125 01 1010866) అనబడును బొటిమలలో రుచినరమః లు గ౦ఫు లుగా నుడుటచే వాటి సహాయముచే మనము భుకుచు పదా ర్థముల యొక్క రుచిని మెదడు (గ్రహించుచున్నది. నాలుక రుచు లను తెలునుకొనుటకును, మాట్లాడుటకును (ప్రయోజనకారిగా నున్నది, నాలుకలోని నరములు లోపలకు లాగుకొనిపోవుటబచే నత్తిగ హొట్లాకుట కలుగుము..

పూర్వము, క