Analysis: Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/samsakartamlaoonai-parasaidadhaaamdharavayaaakaranaaalau
Date: 2026-08-04 16:27
Chunks: 50

---

Book Overview

Book: Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu
Source: https://sundarayya.org/samsakartamlaoonai-parasaidadhaaamdharavayaaakaranaaalau
Total OCR chunks analysed: 50

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 96%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• చింతామణి
• వికృతి
• కారికల
• చింకామణ్‌
• నన్నయ
• విశ్వవిద్యాలయం
• కాలం
• గాని
• మూలపొఠాలు
• దానికి
• ఎన్నో
• తెలుగు
• సంస్కృతంలో
• వంటి
• జరిగింది
• నాగార్భన
• ఆంధ్ర
• గ్రంథ
• చింకామణి
• విషయ
• పరిశోధన
• నిర్ణయం
• చింతామణ్‌
• కల్పించిన
• యథార్థ
• కారికలు
• మూలపారాలు
• చింతామణిలో
• వ్యాకరణ
• వ్యాకరణము

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 6823

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [12, 23, 25, 43, 59]...

Key Terms:

• చింతామణి
• వికృతి
• కారికల
• చింకామణ్‌
• నన్నయ
• విశ్వవిద్యాలయం
• కాలం
• గాని
• మూలపొఠాలు
• దానికి
• ఎన్నో
• తెలుగు
• సంస్కృతంలో
• వంటి
• జరిగింది
• నాగార్భన
• ఆంధ్ర
• గ్రంథ
• చింకామణి
• విషయ
• పరిశోధన
• నిర్ణయం
• చింతామణ్‌
• కల్పించిన
• యథార్థ
• కారికలు
• మూలపారాలు
• చింతామణిలో
• వ్యాకరణ
• వ్యాకరణము

Extractive Summary:

చిన్నబ్బాయి, అత్మీపురం, గుందూరు--2 లో క షం లో గగ దయ ంలీ - | (/ (ప్రతులకు : వద్మాావభురణలు, శివపార్వతీ సదనమ్‌, ళ్ది ఎ న! శ టే స గ టు కాలం. (2 18 చింకామణ్‌ క _ర్భిత్వం--వీరేళలింగంగారికి ముందూ వెనుకా 21 14 చింకామణి విషయ పరిశోధన శోధనం శ ద్వితీియభాగం - చింతామణి న్వరూప న్వభావాలు, కాలకరృృత్వ నిర్ణయం 1826-18 (1 2.1.

---

Chunk 2 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 83% Telugu coverage
Characters: 8400

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [70, 71, 72, 74, 76]...
• Repeated punctuation clusters: 8 occurrences

Key Terms:

• ఆంధ్ర
• వ్యాకరణము
• చింతామణి
• వావిళ్ల
• తెలుగు
• పరిషత్తు
• సాహిత్య
• తిరుపతి
• వావిళ్ళ
• మాసు
• శ్రీ
• ఏలూరు
• ఆంధ్రసాహిత్య
• కాకినాడ
• విషయ
• పరిషత్‌
• వేదము
• ప్రాచ్య
• పాచ్య
• పరిశోధనాలయం
• ప్రాకృత
• భారతి
• నంచిక
• ఉంది
• కొందరు
• మరికొందరు
• వ్యావహారికంగా
• రుజువు
• మద్రాసు
• వ్యాకరణ

Extractive Summary:

ఎవరై నా పోదలచినా ఆ శాస్రీగారితో తలపడటం కొందరు (దోహంగా, మరికొందరు అసాధ్యమైన పనిగా, కొందరు ఆకార్యంగా, మరికొందరు పాపంగా భావించి, చింతామణి ఎవరు (వాసినాా (వాయకపోయినా ఒరిగేదీ, తరిగేదీ ఏమిటిలే అని ఉపేకీంచారేమో అయితే '“దకులె సవారి లెవ్వార లుపేక్షచేసిరది వారల చేటగు న నే అభియుకో కివి పురస్కరించుకొని ఈ పరిశీలనకు యత్నిం చొను. నంన్కృతం గ ఆఅషవోబలపతి (వళంజనం అహోబల వండితీయమ్‌ లేక కవిశరో భూషణమ్‌, ఆంధ్ర రచయతల సంఘము, సైదరావాదు__ 1805 యరనూరి మ ల్లికొర్దునరాపు, రాజమం్మడి__..1870 చిన్నయసూరి, పరవస్తు సూళశ్రాయధవ్యాకరణమ్‌, ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషతు, కాకినాడ. క న!

---

Chunk 3 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10092

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [50, 252, 256, 257]

Key Terms:

• అప్పకవి
• గాని
• ప్రాచీనుల
• సంస్కృతంలోని
• నన్నయ
• తరువాత
• నవీనుల
• దృష్టిలో
• నుండి
• చింతామణిని
• చింతామణి
• ముందు
• పీరిక
• చెప్పాడు
• నన్నయకు
• కేవలం
• జరిగింది
• వారు
• వెంక
• బాలసరస్వతి
• మొన్నటి
• కీలకసమమున
• దాని
• వాలసరస్వతి
• చింకామణి
• అతని
• దెనుంగు
• ప్రసిద్దాంధ్ర
• వ్యాకరణాలు
• వరకు

Extractive Summary:

విద్యానగరిలో నిచింత్యరాాజోపాగమ స్నేహసాహ చర్మ్యుండగు శివయో "వర్యుడే దేవచోదనం ఒరిప్రాపవై న యంథధ్రశద్దిచింతామణి యం ల లొంధింబు లొకోపవార్దంబు- 6 కీక -ఏింపం గోరి వెమ్మునందున_ ఏషి.మహోాద్భుతంబది వారీహారి. అయిచీ ఈ వ్‌ ఉం సందచృంలో దాలసుస్వతి చేసిన పద(ప్రయోగం “డెవర్దదనం ఎరిప్రా ప్రంచై న అనేది వాల అస్పష్టంగా ఉంది-- ప్రషతం షసకు, ఆ వెంక పం ఏరూపంలో ట్‌ అవి పంధడూపంరోనా ? అంకపే లక్షణం మ్‌ సంస్కృతంలో చేసి లక్యెన్ని తెలుగులో చూపసెట్టాడన్నమాట : శ భీమన) తనరాఘవపాండీయాన్ని, భారతరచన చేస్తూ అడచినళకే, శ్రన అన్‌ ల ఛందస్సును అణచడానికే నన్నయ చేళాడనుకొని, దాన్ని దొంగలించి గోద్రా వరిలో కలిపాడు.

---

Chunk 4 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 11974

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• నన్నయ
• గాని
• చింతామణి
• వారు
• నన్నయకు
• కాని
• తరువాత
• నన్నయను
• పూర్వం
• వారి
• తప్ప
• జక్కన
• వ్యాక
• చెప్పలేదు
• లేదు
• ఇక్కడ
• బిరుదంగా
• దాని
• కాలానికి
• పండితులు
• కొందరు
• శతాబ్ది
• లోకానికి
• వ్యాకర్త
• ఆయన్ని
• ఉండేవారు
• చేసిన
• బాలసరస్వతి
• వాటి
• ముందు

Extractive Summary:

పదహారో శతాబ్ది నాల్లోపాదానికి చెందిన వాలసరస్వతి లోకానికి నన్నయ గి ల న కృతం తనకొక ఆంధధ్రవ్యాకరణ[గ్రంధం సంస్కృృతభాషా విరచితం వౌరికినిదని చాటి వెప్పేవరకూ నన్నయ వ్యాకర్త కాడు..ఆం(ధ్రవాజ్బయచరి(కలో నన్నయకు సమవారికఎు గాని, సన్నిపాతకాలంలోని వారు గాని ఆయన్ని వ్యాకర్తగా చెప్పలేదు. చ్‌ ఈ విశేషణంతొనె నన్నయ తన క త్వమబాత్వ వ్షన పౌ 4 వా దా మూడవ పొదం తప్ప ఆటవెలదిలోని మొదటిపాదంవరకు తనకు అ ఎరా _౬ లనె ఫపకటి చుకున్నాడు ఆ అ్టాతలివి ఎప్పుల శబ్దశాసను డు స వాతాభాసుయి (బ్రహ్మో డాది నానాపురాణ విజాన నిరతుడు న్లో లొజుడు (హల ఉభయభాషా గావ రచనాభిళోభితు డు ఎత్‌'ప్రతిభాధి యోగు డు మత మరాధిపా చారు డు పై విశేషణాలన్నిటిని ప లి ఎనిఎడు వాఓటలొ ఎఎక్కట బిరుదంగా వయ_మైలేదని తెలుస్తుంది ముఖ గ పల్బుతాంశమైన శద్దిశాసన _ బిరుదం వాటి చలల చు ప్రైవిశేషణాల్లో ఆరూప తో కనబడదు దాని ముందు అప్పల లనే వేషణం ఉ ది కాగా అది వీరద గానె మ ఆ కవరకు ఆకార్‌ లో గాని గుణ లో గాని ఒక 'పెద్దదఊృన ౧న వ మేదీ వెలువడి ఉ డని కారణాన అట్టి ఒక పెద్ద (గ థాని తానె శ్రీ- ౦ మచ్చు రు తున్నాడు గాబట్టి ఆహ్రయత్నంలొ లతఎకు నిత జీవితోపయో కఠిపయ ఎట జాల తోనే మనుగడ సాగిసున్న తెలుగుభాషకు ఒ పెద్ద గాన్ని ఇ చొటు టలు జాలి గక న న న త న న న జ ప ల్‌, చ్‌ భి, ళు, వడి త్త జక్కన మాటతొ నిర్చంద్వంగా నన్నయకున్న “శబ్దశానన్నపసిద్ధి భా గ న క!

---

Chunk 5 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12214

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [212]

Key Terms:

• చింతామణి
• నన్నయ
• పూర్వం
• నన్నయకు
• కాలం
• కాదు
• సంస్కృతంలోని
• తరువాతివాడు
• కర్త
• నవీనుల
• వారు
• వ్రాసిన
• లేదు
• ప్రాచీన
• వ్యాకరణాలు
• దాన్ని
• అతని
• సమకాలికుడు
• ప్రాచీనుల
• కాగా
• అధర్వణ
• బట్టి
• ఉంది
• ఉన్నదని
• చింశామణి
• కాదని
• చాగంటి
• కేవలం
• లాగానే
• అంగీకరించారు

Extractive Summary:

చిలుకూరి నారాయణరావుగారు తమ “ఆంగధ్రభాషాచరిత్ర క అనువింధించిన చింతామణి హృదయము అనే (ప్రత్యేక విభాగంలో చింతామణి ఒక ఉత్కబ్బృష్టరచన కాదని పేర్కొంటూ దాని క్రర్శృత్వ విషయమై ప్రతిపాదించిన అంళాలసొరమిది + బాలసరన్వతికి పూర్వం, (గ్రంథం ఉనికికి ఆధారంలేదు 1. ఆంధధళ బ్బ చింతామణి విషయవరికోధన కోధనం నం, న [4 స “=శబార రసవిళారదు, కాబికమూరన్యు, శ జశాసన బిరుదున్‌ యుగ ది ఠా న!

---

Chunk 6 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13829

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [5, 27, 127, 162]

Key Terms:

• చింతామణి
• కాని
• కాబట్టి
• లేదు
• గాని
• సంస్కృతంలోని
• ఉంది
• నవీనుల
• వ్యాకరణాలు
• నన్నయకు
• చింతామణిలో
• సంస్కృత
• ప్రాచీనుల
• దృష్టిలో
• వారు
• రెండు
• సూత్రాలు
• కేవలం
• చింకా
• వంటి
• కాదు
• వ్యాకరణం
• మతంలో
• వ్యాక
• కారికలు
• వాదం
• అతని
• సంజ్ఞా
• భారతంలో
• నన్నయ

Extractive Summary:

ఆజుంత--కర్‌ న చ్‌ అ గసడదవాన్చు్యుః (వతమామాతా దాత్యాన్మదో ర్వినవైళ సంధి- ల$ ఇ) భవతి [కియావదానాం తివిధానా మించుగొాగమః, క్రియ. (శేయసే*ి అనేకోట రెండు (గ్రంథాల్లో ౫ గేచుక్శబ పయోగమొక్క_ శే తత్క్మ్పతులకర్స్ప న స్నసా సున్నటు వది రు ఇక డ్ర్‌ (ప్రయ గ మొక్క త్ర్రాకుల నన. ఈ వ్యాకరణం ఎట్టిపరిసితిలోనూ ,త్రివిక్రముని (పాకృతశబానుశాసనా ను ల న ౬ నికి తరువాతిదేనని; అంశే దీనిసృష్టి 18ివళకా్దికి తరువాతనేనని

---

Chunk 7 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 12920

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• నన్నయ
• సంస్కృతంలోని
• కూర్చి
• విభక్తి
• గాని
• కాని
• ప్రసిద్ధాంధ్ర
• వ్యాకరణాలు
• వాదం
• కర్మ
• ఉండి
• కొజకు
• అతని
• క్తి
• అనేది
• ఉంటే
• అంటూ
• సంస్కృత
• దాని
• బాలసరస్వతి
• వారి
• విషయం
• తాటి
• ఎక్కడా
• భారతంలో
• యొక్క
• కూర్చు
• నన్నయకు
• స్తానంలో
• నన్నయకాలానికి

Extractive Summary:

_ పీరిలెల్ల నాత్మోదయ పృద్దిపొంచెను దదున్నతి (ఆది-8-10) పె సలాల్లో పొంజెన్‌ అనేది చరుకీ విభక్తి స్తానంలో ప్రయిక్తమై ఉన్న రాడా ణం ల ఠి త గ న దనిడింలో వివ్రతిపత్తి లదు ఈవిధంగా మెన్‌, కోలేన్‌, చేసి పొంకెన్‌-ఆనే వాట్‌ న్వయంా విభక్తి సానాల్లో విభ క్య్యిర్హాల్లో ప్రయోగించినదాటిని విడిచిపుచ్చి ఆను ఎక్కడా (ప్రయోగిం సం. దేశ్యపదాలలో దీర్దాంతాలు దిరాంతాలానే ఉంటాయి ని వాచిక ాన్వల్వపా ౨ లేదని సూ[క్రారం యు తం అటి గ దే్యఎదాలు రీర్ధాంంాలుా ఆండిఎమనేది దడి భాషాచరిత్రలో పొబ్న్బన్నయ యుగంలో గాని నిన్నియయుగంలోగాని .రగలెదు కాఎక్లు ఆ యగవాష్మయంలో ఎ [1 చ శా స న్‌. ఆగ ఆ సూత్కిం చౌపవిఎ్తీకాల్లో ఎవాొవచనం పరిమైతె లివర్హింలో ఇకొరి లోపం బిందు యుక్తమైన డువర్హం వెస్తుందని చెఎుతుంది ఉదా గుద్దలి అ గుదండు పెందిండు రొకండు గొడంది శపదాలు గానీ విటిని పోలినవిానీ ౧ గ ళం రం ఉ ౧౫ నన్నెయలొ ఎక్కిడౌ కన్చింవఎు విభిక్షల౩ ఒకనమ్యగ స్వరూపం ఎర్చిడి ఎండని ఆకాంంలో ఉపవిభిక్తాల (ప్రసక్తి వ్యాకరిణ రిచనిరొ వచ్చి ఆన్నెదనడం విళశ్వానార్హా మెన విషయంకాదు వ.

---

Chunk 8 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 11045

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కేవలం
• చింతామణి
• వారు
• అజంత
• సూత్రాలు
• వారి
• విషయ
• దృష్టిలో
• నిరూపణం
• దాని
• సంస్కృతంలోని
• వ్యాకరణాలు
• మాత్రం
• సంస్కృత
• కాబట్టి
• హలంత
• శేవలం
• అసలు
• లేదు
• నవీనుల
• ఉంది
• విషయం
• రూపాల్ని
• అయిన
• ఉండటం
• అచ్చికి
• ఎవరైనా
• అయినా
• త్రం
• భాషా

Extractive Summary:

1 సంస్కృతంలొని (ప్రసిద్దార్హా దృాతరత ఆ లీ -నాం౦లో గాని అంధ్రవాషాధూషణ కౌవ్యాలంకార చూడామిణుల కాలానికీ వ కం ఉన్నానుబంధం వాడుకిలొ లేద్ప కాబనై వారు వర్థిమౌనెక లా ఖీ కాబట్ట ఈ అనుబంధం లెకుండా ప్ర స్యాళ౦ మనం తద్ధర్మార్థకాల నెవాట న బాం క్వాన్‌ ఏంకామణే నై రెండు గ్రంధాలకింి ప్రాానమని అంగికరిందాంం ట్రైతివా రూపాలు ప్రొచిన్యగంంంతొను న్రాచినదూపాట ఆర్వాచిన(గ్రంలంరో ఎ దించబడ్డాయని ఒప్పుకొవలనవన్తందిగదా ల అబ ననుజంధక్రి న్ప్యాం య్ర్‌ లృడరొ వివజతొ ధాత క్‌ (యా - 0 “ా ఈస్వోకం కవిష్యుత్కాలంలొ ౩౮ నుబింధం ధామెన్సికి అపు ఎంచిని కా తుంది ఇడి కూడ పై పరిమానక్రాలికాఎఎంధంవలె. కనచే౨ం._తిఎుచేత 8 భూయ ఉభయార్జివానీ య కళ్చిద భివితి విత్యఒహాపిెచన త్‌స్థ జసో ముక్శసో ల (బాలంత_2 ్సె ఉదా మనము మనల 0 పాగ్వళలి సర్వం థినాదికే2.న్యత్రి (బాలంత 2) ఉదా ఎునచేత బునకొణకు-మనవలన.- ఇత్యాది కివిభల్లమై (క్రియాణాం నామ్నాం నోల్లోప ఇస్య తే హ్యేష (ప్రధమైకవచనమ్మాఖకే వికృతొ నాన్హాదయోజపి కథ్యం తే (బాలంత-28) ఉదా బూడరనులు వళు రనుణుం(క్రియలు న! వ్రాచీనాల, నవ్‌నుల దృప్పిలో దింరాచుణీ (1 కు గుణవదణో ద్విచరైక వచసముల్కౌ భవేద్వికృతా ----2 ర్‌ యు రూ జ ఆడా * "ఐబపంతమ, ఒలవంతిా, ఎసద్వాహా జుం, ము ద్వితో2 వం సిర్విహలాం టానాంైచ్‌ 3 యదా ౨౦ దత్‌ బ్యాం మ్‌మ్యుం కా 4 దృిల్వం ఈ దెతతె బహిుళి యె 1 శాల ఉడా వాకు, చాక్కా, మొ గ ఒ"*బబఐవశాం నపంచాలాం సోరోపః --) అ గూ ఈదా ఇంద షి లు, దివ్యా యముని 1.

---

Chunk 9 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 11155

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• మిగిలిన
• సంస్కృత
• సూత్రాలు
• దృష్టిలో
• భాషకే
• కియాపదానాం
• నవీనుల
• సంస్కృతంలోని
• సమేతర
• తెలుగులో
• వర్ణాలు
• సమేతరభాషా
• నమేతరభాషా
• ఉంది
• అత్వాది
• సూత్రాలూ
• సమభాషకూ
• ఇలాగే
• సూత్రం
• నిర్మాణం
• కాని
• దాన్ని
• భాషా
• సంధి
• చింతామణి
• సామాన్యంగా
• ఉంటుంది
• ఇదిగూడ
• ప్రసిద్ధాంధ్ర
• సూత్రమూ

Extractive Summary:

విటిలో సమెతరభాషకు సమ ఛాషకు ఉళభయభాషాసానూన్యానికి వెంతెంళసూతక్ర సమదాయం సమన్వయిస్తుందొ పరిశీలిదా౦ గా చి నమెళఠరథఖావమ కే ఉద్దిఘ్రమైన నూత్యాలు అత్వాది తత్సిమానామివ 'డిశ్యానాం కియాపదానాం చ (్రీళయూ.___48) 2వ తచోొం చలి ళు ల్గిగమో ఏశేష పరుషెస్వర్థెషు చాఎ వచనేషు (కీచూ-_4$ ఇతరం వర్ణా అంే రవర రేవ మజా --వంటి అన్యదేశీయాలలోని వర్ణాలు చ్వివిధాదిదుదేతోఒచో వ క్రతమౌ చాప్మనుస్వారా కగచజయుగ టడణతదనపబమ యరలవసహళం తు హల్వర్శ తి అచ్చతెనుగు వర్ణసమామ్నాయాన్నే ఆవిష్కరిస్తంది _ ఈ సూతం కౌగా సమేతర భాషకు చెందినదే “"సిద్దస్పాధ్య శ్చానుస్వార పూర్ణార్థభేదతో ద్వివిధ ___ 4 బిందువు పూర్జార్ధభేదంతో ఎద్దమసీ సాధ్యమనీ ద్వివిధం అని సూళ్రార్ధిం ఈ సూత్రమూ అచ్చతెనుగునకు చెందినదె ాస్వాత్‌ పూొర్ణోజ్వఎ భవేత్‌ చీర్చాత్‌ చేత్‌_ఖండ ఎవ సజేయః _- 5 దో హా య (హాన్యంకం పే పరమెన బిందువు పూరంనణాడా అవుతుంది దీర్చింకం క్షే యమ అట ఆ యా ఆ ణ వ ఆయా పరమైతే అర్ధవందువే - అని సూగ్రార్ణం వడ౮తి-పడంతి ముద్దుంగన్నియ.-మంద్దు గన్నియ వీక దా(క_అచ్చతెనుగులే చ అఘవోఒలఘవశ్చేతి ద్వేధాంతస్టాన్‌ విదని శాసారః అన్యేఒన్య వ్యాకరణ స్పష్టా రస్వ్వత్ర గృహ్యతే ద్వివిధః | యరలవ ల 'ద్వ్వైవిధ్యం అఘ్వలఖు భేదం నాటి ఉనికి చెప్పబడ్డాయి కొగా ఈ సూషత్రమూ సమేతరభాషా సంబంధే సమ,-కనకపుటొమ్మ, అచ్చతెనుగు--బెట్టిదపు మాట ల “దారార్టేఒత ఉదపి ఈి---ళిలి ఊదా : థీరురాలు, బల్లిదురాలు 8.

---

Chunk 10 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14700

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 8 occurrences

Key Terms:

• చింతామణి
• కేతన
• శాస్త్రిగారు
• వాదం
• సంస్కృత
• నన్నయ
• ఇలాగే
• నవీనుల
• మాత్రమే
• గాబట్టి
• దృష్టిలో
• కూడా
• ప్రాచీనుల
• కాబట్టి
• వంటి
• అలఘు
• మిగిలిన
• భాషకు
• తేలింది
• వాటి
• తరువాత
• సంస్కృతంలోని
• చేసిన
• చింతామణిలో
• లక్షణాలు
• వకరణం
• అనడం
• దాని
• కాని
• అతడు

Extractive Summary:

ప్రాచీనుల, నవీనుల దృష్టిలో చింతామణి ?గ్ర వెం చింతామణి : యుష్మదన్మదాత్మభ్యో ద్వితివర్హకః” (హలంత 2( ఉదా ; సీదుగరిమ; నాదుసొమ్ము; తనదుకీరి కేతన ; “వాడి మయూఖములనంగా, వేడి పయోధారలనంగ వింజామరనా మూండస్త9ంబులనంగా, జో6ండిమి కఅకంర నామమున్‌ బోలి తగున్‌” (ఆ భా, భూం 184) శ. అంతేగాని ఒక వేళ ఉండిఉంటే, 12వ శతాబ్దీవాడుగా భా ౦చబడుచున్న అధర్వణుని కాలానికి బొత్సిగా చెందదు ఈ విరోధాన్నీ పరి హ ంచడంకోసం, ఈలేఖన[క్రమం నన్నయ్య కాలంసుండే చెప్పబడి గూడ ఉపేడీత మ త్రూవనుందని మనం అనుకోవాలని శాశ్తిగారి ఆకొంత కానీ వారి ఆకాంజిన్‌ తిం స్కరించడమే మనం చేయగల పని, ౨తన డూవనాభనలో దోవం 1 ఇలాగే శాస్త్రిగారు 88వ విషయంగా తన పరిళోధనంలో కేతన గోరు_ గోస్తు (వేజ-ైేస్తు గూడు = గూళ్లు; లేడి = లేళ్ల: వంటి రూపాల సాధనచేసి లా [ నంజ్లా- 4 [5 శ. ఖీ సంస్కృతంలోని వ్రసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణొలు డలత్య తాలన్యాలై న చజలమీదఉన్న అత్వ ఏత్వ వినిమయం నన్నయకాలంలో కూడ ఉన్నదని నిరూసితమైతే తప్ప ఈ సూత్రావికి నన్నయ కర్ష కాలేడు.

---

Chunk 11 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14121

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• నన్నయ
• వారి
• కేతన
• ఇక్కడ
• కాని
• తరువాత
• కాబట్టి
• పూర్వం
• కారికలు
• వ్యాకరణాలు
• పండిత
• దృష్టిలో
• కారికావళి
• వాదం
• విరోధం
• విషయంలో
• దాదాపు
• దానికి
• చింతామణీ
• అతడు
• కాగా
• నన్నయకు
• శాస్త్రిగారు
• చింతామణికి
• సామాన్య
• విధుల్ని
• అధర్వణ
• దాని
• ఉంది

Extractive Summary:

నన్నయ భారత్త (పయోగాల్లో కళలమీద యకారాదిగా ఏ కసపంచదుగదా మరి (దుత(ప్రకృతికాలమీద అజ్వత్‌ కార్యమంహే ఇతరత9 కళల మీద యకారొదిగానే పదముంటుందని గదా భావం కాని ఇక్కడ ళాస్తగారు థూత్రం ఈ విరోధం బక్క ధ్రారశానిశేనా మొ త్తం ప్రాచీన వాజ్బయాని కండటికీ వర్తి స్తుందిగదా అని 'పళ్నిసారు నిజమే తొలి వ్యాకరణం అంటున్నారుగాబట్టి నన్నయ టగ్రాశాడని అంటున్నారుగాబట్టి అత్రని రచనలోనై నా ఆ విరోధం లేకుండా ఉండవద్దామరి నన్నయ ఉచ్చారణాను గుఖంగా పదాది యకారాన్ని చెప్పి (ప్రక్రియా గౌరవాన్ని సహీంచేవాడని శౌస్త్రిగారి వాదం: అయినప్పుడు తన మఠానికి తన రచనలోనే గతి కల్చీంచడా ఆ వ్యాకర్త కౌబట్టి ఆ సూత్రం చింతామణి నన్నయ కృతంకాదని నిరూంంచడానికి సమర్థమై ఉంది (వభబు వ్రరువ-౪ కారనంటి వీరేలింగపగాడ చింతామణి (ప్రథమ పురుషేక్రార సంధి నిత్యమని నిత్య పీన శ్రమపడి శ్రేయాబ్యక 3 అనే మ్మాశ్రత్రో చెబుతుంటే నన్న యభారతంలో దానికి విరుద్ధంగా కీ చం వివ శి 65 ప్రంధి జే తాము ఒక్కరే ఎల్లకాలా నికీ సరిపడిన నిజమైన వ్యాఖ్యానం చేస్తున్నామని వారి భావన౫2 పై ముందు తమ మాటగా ఒక అభిప్రాయాన్ని (ప్రవేశపెట్టి తరువాత ఆ అభిప్రాయమే ప్రాచీ నుల కున్నదని (వ్రాయడంకూడా కద్దు ఈ పద్దతి వారి పొండిత్యంలోని ఒక దౌర్చ ల్యాన్ని తమ వాదంకోసం కాము ఎట్టి చర్యకై నా పాల్పడగలరని తెల్చుతుంది 2 అసలు ఈ లిప్యుద్ధారక శ్లోకొల్ని శాస్రిగారా శ్రయించి. బృోమ్మాజో దంత్య చజౌ గురురలొ చ విందుయుతౌ (అప్ప చిం-వర్డ్‌ లాక్‌ చీకి అర్జాలు ఆకారాలు దాలేన్టు అర్హ చంషద్రుడు ఆ ఆ పరిది సున్న ఆకారం 0 ఇ ళ్ళంగ కొమ్ము ఆకారం గ్‌ అవర్‌ నీటినుడి ఆకారం ఖు శుశకంథి దరృ్భముడి ఇ దో కొడవలి వ వ్‌ గళ్యక్రదొర్తలి జ లారా వానా నవనానానాకసం గాలా డక్తాా రకాల లద యాజాళడారాా యాకు లానాాంకాలా వా ళాాడాలగాలాారారాకణాణలాా చిం వివళో $7

---

Chunk 12 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14881

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [142]

Key Terms:

• చింతామణి
• నన్నయ
• రూపాలు
• వంటి
• వారి
• సంస్కృత
• తెలుగు
• భారత
• విషయం
• కాని
• బట్టి
• జరిగింది
• కొన్ని
• నన్నయలో
• లేదు
• చేసిన
• వ్యాకరణాలు
• ఒక్క
• కాగా
• నవీనుల
• విషయంలో
• వాదం
• వాటిని
• శాస్త్రిగారు
• నన్న
• విషయాల్ని
• భాషా
• గాని
• సంబంధం
• ఉన్నా

Extractive Summary:

వ్యాకర్త తన్‌ (ప్రయోగాలకు లక్షథం "ధెన్సడంలో ఈ విధమైన వంకూచిత దృష్టితో కొన్ని (ప్రత్యయాలు ఆగమాలు సంస్కృత సమ ధాటీవులతో కూడి అధిక్రద్రిగా (మ్రష్రాగించబడ లేదు కొబిట్ట ఆ ప్రళ్యయాల్ని ఆగమాల్ని బకణబద్ద్ధం వేయకుండా -స్పిడిచ్చిపుద్చాడనడం. (ప్రాచీనుల నవీనుల దృష్టిలో చింతామణి 01 తద్దర్మసంజ్ఞను చేసినది చింతామణి చింతామణి వనుకరిలచిన వ్యాకరణాలలో వికృడి వివేకం బాలవ్యాకరణం మొదలైన వాటిలో తప్ప ఇతరకా ఆ సంక్టే కనిఎంచదు కేతనాదులు మూడు కాలాలు 'పేర్కొఎ వాటిలో ఆయూ రూపాలు చూపారు అంతే తద్ధ్మా శద్దాన్ని క్రియాపరంగా వాడటం సంస్కృత వ్యాకరణాల్లో కూడా అపూర్వ విషయం ఆ శబ్దం వాటిలో (ప్రయుక్త మైందికాని వర్ద సందర్భాలు వేరు 2 అక్కి డ తద్ద్మ పదానికి ఒక కృథత్చత్య యార్థం ఎవరించబడింది ఏమైనాాప్టర్మ పదాన్ని యాన్వయిగా వాడటం ఏంతామణితో (ప్రారంభమైన విషయం చీంకా మణిలో తద్ధర్మార్థికాలా చూఎన రూపాలు ఆపేరుతో కాక్రాపోయినా. చూపారు జజ్షాల్రి పూర్వావార పరాయణత్వం సనాతన ధర్మ పరరక్షణ తాత్పర్యం ఎవరూ నందే 'హించడం లేదు సందేహించేదల్లా ఒక్క చింతామణి క రృత్వాన్నే ఆ విషయం సీద్ధాంళిక మైనట్లుగా థావించి చేసిన (ప్రసంగం ఈ భాగంలో "ొంతఉంది అది - చింతామణి భారత భాగాలు ఏకళ రకాలు కాబట్టి వాటిలోని సూక్తులు సమాస భావాన్ని విశిదీకరిసున్నాయని వారికితోచినటు ్రీండివిధంగా ఊదాహరించి వ్యాథ్యా అటి ళం రెనిర్రపార్యు.

---

Chunk 13 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14161

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [264]

Key Terms:

• చింతామణి
• వంటి
• ఇక్కడ
• లేదు
• కాబట్టి
• ఉంది
• తెలుగు
• రూపాలు
• సంస్కృత
• నన్నయ
• కాదు
• విషయంలో
• వికృతి
• ప్రాచీనుల
• కూడా
• శాస్త్రిగారు
• బట్టి
• ఎక్కడా
• వ్యాకరణాలు
• చేసిన
• నవీనుల
• ప్రయోగాల్ని
• వారి
• భాగంలో
• కాగా
• సంస్కృతంలోని
• వాదం
• సంధి
• కాని
• వ్యాకరణం

Extractive Summary:

ఈ ద్వితీయ భాగంలో శాస్త్రిగారు చింతామణి విషయాలకు దూరాన్వయం గల సంస్కృత వ్యాకరణ విషయాలు కొన్ని తడిమి విమర్శించారు ఆ విమర్శలో న. నేటికి కూడా అతడు గీసిన గీట్లలోనే ఆ సూత్రాల వ్యాఖ్యానాలు సాగుతున్నాయం పే చింశామణికి అతనికీ ఉన్న సంబంధ మేపాటిదో సులభంగా ఊహించవచ్చు ఈ విషయం ఈ (గంథంలోనే (ప్రకరణాంతరంలో౩ సోపవత్తికంగా విరూఎంచబడి ఉంది కాగా బాలసరిస్వతికి తప్ప యితరులెవ్వరికి తెలియని తెలియరాని అర్థాలు చింళామణితో ఉన్నాయని అయినపుడు అతడు ఆతని టీకను ఆధారంగా చేసికొవి పెద్దవ్యాఖ్యానాలు భ్రాసిన అప్పకవి అహూబలపతి పొరబడటం ఆ పొరబాటున ఆధునికులు దిద్ది సరైన అర్జాలు చెబుతారనడం = ఇదంతా లేని వస్తువును చీకటిలో అంధులు పట్టుకొన్నట్లుంది చింతామణి సూత్రాలకి బాలసరస్వతి లేసినదే అర్జ4 అతడిచ్చినపే లేక ఆటువంటివే ఉదాహరణలు అయినప్పుడు ఆతడే బౌరబిడ్డాడనడం కం ఆ (గంథమే ఒక పొరపొటనడం భావ్యంగా ఉంటుంది నన్నున్‌ భుమయ్మ్యున్‌ రూవనివ్పత్తి ఇక ళాస్తగారి వాదాల్ని వాట్‌ గుణదోషాల్ని గమనిద్దాం అశాదివు విభ కిషూ తో వేతి సూ్రార్త విమర్శనము --వాదసారం న! ఆ శంకకు వారొసగిన సమాధానం విభకి ప్రత్యయం వేరుగా లేదుగాబట్టి చీవరి- వర్ణాన్నే విభక్శ్యంత వర్షం - (గ్రహించాలని శాస్త్రిగారి ప్రై వాదాల్లో వ(క్రత్వం చాల కనిపిస్తుంది పో నివింకుశత్వం దున్పహంగా ఉంది చింతామణికి నాటినుండి నేటిదాక వచ్చిన వ్యాఖ్యొనాలన్నీ ఈ విషయంలో తస్పలంటారు కేవలం తమ బుర్రలొ పుటిన విచ్శిత అనన్విత జ ప!

---

Chunk 14 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13737

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• నన్నయ
• వాదం
• లేదు
• ప్రయోగాలు
• వంటి
• సూత్రం
• కాదు
• నవీనుల
• దృష్టిలో
• వారి
• కాని
• ఇక్కడ
• వారు
• దాని
• చింతామణిలో
• విషయం
• ఉన్న
• భారతంలో
• అంతగా
• దాన్ని
• వికృతి
• కాబట్టి
• సంధి
• శాస్త్రిగారి
• చింతా
• కాగా
• ప్రాచీనుల
• గాబట్టి
• శాస్త్రిగారు

Extractive Summary:

నంస్కృృతంలోవి (ప్రసిద్ధాంద వ్యాకరణోళు పె వాదం అపోబలవ్‌తి అవధరింపుము అనే పదానికి అవధారు అనే శూపాంతర్తాన్ని ఘటింపుచున్నాండు వంటి రూపాల్లో ఉన్నానుబంధ దీర్చాల్ని క్‌ు మూత్రంతో సాధినుంటే చూచి అవి సరిగావనడావికి చేసింది అాటీ ఈ సూత్రం బొలసరన్వతి అవోబలపతి చేసిన వ్యాఖ్యల్ని యధాన్దతంగా అంగీకరించక ఏవ్యాఖ్యాన మైనా జేయడానికి అనువుగా ఉన్నదని కాబోలు ళాత్తిగారు ల! (ప్రొచీనుల నవీనుల దృష్టిలో చింతామణి రూపాల్ని రికణదిద్ధం చేయాలని సూత్రక_ర్త భావించి ఉంపే సూత్ర విర్మాజమే చేసి ఉండేవాడు - వాటికోనం అయినప్పడు ఏ వ్యాక్యాతకూ తోచని ఎవరి ఊహ కైనా రాని ఈ మార్గంలో ఆ రూపాల నిష్ప త్తిని సూత్రక ర్వ ఉద్దేశించని విధంగా చేయాలని కాన్రిగారు వాదించడం న్మక్రమంగా లేదు అసలు ఈ విచిత్రవాదం కాన్త్రిగా రెందుకు లేవనెత్తారంభఖే నన్నయ భారత (ప్రయోగాలతో చింతామణి విరోధిసున్న "పెక్కు సందర్భాలు పూర్వ విమర్శ కులు చూఎ ఇది నన్నయ కృతం కాదన్నట్లు నన్నయ (వ్రయోగాలు పె _,ంటికి చింతామణిలో లక్షణం లేదని చూఎ ఎవరైనా భావివిమర్శకులు చింతామణిని నన్నయ రచించలేదు-అని అంటారేమా అనే శంకతో ఈ వాదం చివర నన్నయ భట్ట భారత భాగమున ధఉించెడు రకించెడి రకించెడున్‌ రిక్షీంచుతన్‌ అను జాతిగల తత్సమ రూసము లగపడలేదు కావున నట్టివానిని. ఇటువంటి అనన్విత రూపాల్ని శాబ్రగారి వాదం (ప్రకారం చేసికొనవలసిన అవసరం చించామణి విద్యార్దులకు లేదు ఇక వారి సందేహాలు (వశ్నలు ఈ నందర్భంలో వేఎనవి కారణంగానే చింతామణి నన్నయక్కతం కాదని పూర్వ అధునిక విమర్శికలోకం వాదిస్తున్నది మరి ఆప్రశ్నలూ సందేహలూ వితంతవాధం చెయ్యక సరిగా తీరడం లేదని ఈ సందర్భంలోనె నా శాస్త్రిగారి అంతదాత్మకు

---

Chunk 15 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 11275

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [199, 210]

Key Terms:

• చింతామణి
• అప్పకవి
• అప్ప
• చింతామణిలో
• శ్లోకాలు
• సంధి
• సంశ్లేష
• నన్నయ
• జాతి
• స్వరూప
• అతని
• వారి
• లేదు
• ఉంటే
• సంజ్ఞా
• క్రియా
• సంజా
• వర్ణ
• మనకు
• చింతామణిలోని
• అప్పకవీయ
• బాలసరస్వతి
• ద్రుతం
• పూర్వ
• ఆంధ్ర
• కాగా
• స్వభావాలు
• లున్నాయి
• గాని
• పీరిక

Extractive Summary:

లలాగే *ంతామణి నన్నయ కృతమని ఎద్ధాంతం చేఎనెట్లు భావించి నన్నయ గైయోగాలతో చింతామణి సూడ్రాలు ఛేదించే సందర్భాల్లో ఆ సూత్రాల అర్జాయి ఉదావారణలు మార్చారు ఈ విధంా చింతామణి విషయ పరిశోధనం అనిళ్చత "షూన్ని నిశ్చితం వెయకపోగా మరీ క్షిష్టఎరిచిందని మాత్రం చెప్పవలసి చి పరిచ్ళేదాల విషయంలో గూడ బాలసరన్వతీయ చింతామణికీ అస్పకవీయ చింతామణికీ భేదముంది బాలసరస్వతి పంచపరిశేదకం3 అన్నాడే గాని వాటిని విడిగా చూపలేదు (గంథంలో మొతం పైన చూపిన 6 పరిచ్చేదా లున్నాయి అప్పకివీయ చింతామణిలో ఈ పరిచ్చేదాల పేర్లు ఇలా మారాయి - సంజ్ఞా 2 సంధి 8$ తత్సమ 4 దేశ్య 5 క్రియా బాలసరస్వతి సంజా పరిచ్చేదంా వ్యవహరించిని సూత నంచయాన్ని అప్పకవి భాషా పరిచ్చేదమని ” వర్ణ పరిచ్చేద మని రెండుగా పునర్విభజనచేసి చూపొడు అవ్పకవీయ చింతామణి మనకు పూర్తిగా లభించడం లేదు గాని అతని రచనా ప్రణాళికలో తరువాతి పరిచ్ళేదా లేమిటో మొత ౦ పరిచ్ళేదాల విభాగ మెలాజరిగిందో తెలిసికోవచ్చు చింతామణిలోని ఐదు పరిచ్చేదాల్నే తాను పెంచి ఎనిమిది ( భాషా 2 వర్ష 8 వళిపాస 4 పద్య 5 సంధి ఈ తత్సమ 7 దేళ్య 8 క్రిచూ విభాగాలతో చాయ తల పెట్టినట్లు అతని పీరిక తెలుపుతుంది ల. అనే (ప్రశ్నకు నిస్స్పం శయంగా ఒక సమాధానం - రెండుప్రతు లుండేవి అని - ఇెన్నవచ్చు వాల సరిస్వతిది 1 అప్పకవిది అయితే అప్పకవీయ చింతామజిలో మనకు సంజా షా సంధి పరిచ్భేదాలలోని సూశశ్రాలే లభిస్తున్నాయి మిగిలిన పరిచ్చేదాలలోనివి అప్ప కవి ఎరికలో వాకొన్నట్లు తన (గ్రంథాన్ని 8 పరిచ్ళేదాలుగా 'వ్రానీ ఉంటే అ వ్రాఎనది మనకు దొరికి ఉంటే లభించి ఉండేవి అవ్చకవీయ బింతాయత మనకు లభిస్తున్న అప్పకవీయ చింతామణి సూత్రాలకూ బాలసరస్వతీయ హూథశ్రాలకు చాలభేదం కనుపిస్తున్నది అస్పకవీయ చింతామణలో సంజ్ఞాపరిచ్చేద ములో 64202226 ల్లొకాలు (థాషా వర పరిచ్చేదాలలో యథా సంఖ్యంగాా ర మి నంధిలొ 6 క్లోకొలున్నాయి అప్పకవి తన తెలుగు సేతలో పద్యపరిచ్చేదానికి మూలమంటూ చూపిన 5 శ్లోకాలు బాలసరస్వతీయ చింకామణికి బొత్తిగా కొత్తవి ఆ ళ్లోకాలు చింతామణిలో ఎర్జీ ఒరిచ్భేదం చివరి వ్రాయబడి ఉన్నాయని అస్పకవి అన్నాడు యకథార్థానికి చింతామణిలో వర్ణఎరిచ్చేద మేలేదు అప్పకవి స్వయంగా చింతామణిలోని వంటూ పేర్కొన్న సరిచ్చేదాలలో గూడ ఈ పరిచ్చేదంలేదు2 వర్ణ వరిబ్భేదం శ్‌ ఈ వర్ణ పరిచ్చేదమనేది అప్పకవి కల్పించినదే గాని చింళామణిలోనిది కాదు చింతామణిలోని ఐదు పరిచ్చేదాలనే తాను 8 పరిచ్చేదాలుగా పెంచి తె నిగిస్తు ఘనుండు వాగనుశానన కవివరుండు ముందు నర్హ వరిచ్చేదమునకుల దుదిని బద్యలతణమెల్లి నేర్చడ గ6 బల్కె.

---

Chunk 16 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0151-0160.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12301

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అప్పకవి
• అప్ప
• ఉంది
• అనంతుని
• చింతామణి
• అతని
• కాగా
• సూత్రం
• వ్యాకరణాలు
• మరొక
• చింతామణిలో
• మధ్య
• ఛందో
• స్వరూప
• తెలుగు
• గాని
• అధికంగా
• సంధి
• మొదట
• ఛందస్సు
• తెలుగులో
• లక్షణం
• పెద్దన
• లేదు
• ఉన్నాయి
• స్వభావాలు
• శ్లోకాలు
• మాత్రం
• కాదు
• పైది

Extractive Summary:

ఈ కోవకే చెందిన అస్పశవియొక్కు చింతామణిలో మాత్రం ఈ సూత్రం లభించడం విచిత విషయ మేమీ కాదు సూత్రానికి అప్పకవి చేసిన వ్యాథ్యాన మిది తెలుగున యణకారంబులు గలుగవు శద్దాదులను యకారము పగిదిన్‌ బలుక(బడునపి స్వ"ములగు ఇఖలపూర్వా మరవినాళ కామె పలీశా (అప్ప 2. సహజంగా కొబిట్టి ఈ భేదాలు అసహజంగా ఎర్బడినవే కావాలి చింతామణి (ప్రతుల విషయంలో. ఈ సూక్రం చింతామణిలో ప్రక్షిష్ప మని బాలసరస్వతీయ పీరికలో3 చర్హ నారాయణళాస్తిగారు అన్నారు గాని ఆమాట నిరాధారం బాలసరన్వతీయంలో గూడ ఈ జాతికి చెందిన సూత్రాలు కొల్లలుగా ఉన్నాయని సంధి పరిచ్భేదంలో £ి 5 సూథ్రాలు సాత్ష్యమిస్తున్నాయి కాగా అప్పకవీయంలోని ఈ సూత్రం దాని నిర్మా బాన్నిఒస్ట చింకామణిలోనిది కొడని చేసే వాదం నిలబడదు

---

Chunk 17 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0161-0170.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13066

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• సంధి
• సూత్రం
• అప్పకవి
• గాని
• చింతామణి
• అప్పచిం
• అప్పకవీయంలో
• అప్ప
• పూర్వ
• బాలసరస్వతీయంలో
• ఉంది
• ఉండవచ్చు
• పదాలు
• సూత్రంలో
• అధికంగా
• సంస్కృతంలోని
• తెలుగు
• చింతా
• స్వభావాలు
• గాబట్టి
• తరువాతి
• వ్యాకరణాలు
• అక్షరాలు
• అనేది
• సూతం
• ప్రసిద్ధాంధ్ర
• వంటి
• కాని
• బాలసరస్వతీయ
• నుండి

Extractive Summary:

అలము వర్ణాలకు (ప్రత్యేక పరిగ ణన మున్నట్లియితే యవ అకు గూడి అలాంటి గు రింపు ఉండవచ్చు గదా బాలఎరస్వతి ఈ తగవు గురించే రేఫ అకొరాలు రెంచనీ సామాన్యంగా పేర్కొని భిన్న వర్మంగా అంటే వర్షేం3రింగా శకారాన్ని నిర్దేశించాడు అంపే అతని అభిప్రాయంలో అలఘు వర్ణాలకు ప్రత్యేక పరిగణనలేదు అతడు నిర్దేశించిన కారం వర్ణాంతర మే గాని అలఘు అకారం గాదు తరువాత బాలవ్యాకర్న గూడ చాలనంస్వతి యొక్క ఈ అభిప్రాయాన్నే గౌరవించి ఆమోదించాడు అస్పకవి మతాన్ని బట్టి అలఘులకారం ళకారం అభిన్నాలుగా అంగీకరించ ల వలసివసుంది అలా అంగీకరిస్తే ఉచ్చారణ విధీయం"ా చూచినప్పడు దోషం చేదు (వ్రసుతకొలంలో పొచీన లాక్షణికులు కేతనాదులు గూడ లకార దై్వవిధ్యం (అలఘువు న వర్ణాంతరం) చెప్పలేదు ఈ రగడ అంతా మధ్యకాలంలో [వ శీశాచిలో.. చిళమణి రాకతో. (బాల న సంధి 82) హేమోక్తే పరుషాణాం గనడదవాస్స్యు పద్వాద్హ్యంద్వే (ఆప్పచిం సంధి) 2 _ గనడదవా న్యు (వథమామాశ్రా దాత్మా స్మదోర్వినై వెతే (బాల స సంధి ణి గసడదవా స్యు (పథచూమాళ్రా దాళ్మా న్మదోర్వినాసరుషా (అప్పచిం సంధి) పై సూత్రాల భేదాన్ని ఒక్కౌాక్కటిగా వరుసగా పరిశీలిద్దాం మొదటి వాలసరన్వతీయసూత్ర (ప్రకారమైతే అయి అవ్వు ఐ బొ లలో స్టానులేవో ఆదేశా లేవో స్వత తెలియదు అప్పక్షవీయసూ(తం మాత్రం ఐ జొ లకు అయి అవు లవుతాయని స్పష్టంగా చెబుతున్నది అఖుతే వ్యాఖ్యాతల (వ్రాతలుమాత్రం ఐబొలు సానులుగా అయి అవులు ఆదేశాలుగా తెలియపరుస్తున్నాయి! ఉపధా తరువాతి ఆత్మన్‌ శబ్దం నిరర్హక మే ఉపధ అంటేనే ఒక అక్షరానికి సంకేతం: అయినపుడు పున తదాత్మకమైన ఖత్తు అనడం అనవసరం అప్పకవీయంలో ఉపధారే అని ఉండి ఇతః అనేది గూడ సూతస్థమే చేయబడింది ఏడో సూత్రం బాలసరన్వతీయం అల్బాక్షరంగా ఉంది పూర్వ సూత్రం నుండి వా పదాన్ని అనువృత్త ౦ చేసికొంచ అస్పకవీయ పారసామర్హ్యం దానికి వస్తుంది అప్పకవీయంలో పదమధ్య అనే నాల్లక్షరాల అర్ధం బాలనరన్వతీయంలో అంత శృబ్దంతో సిద్దిస్తుంది పూర్వప్రయోగసిద్ధానాం అనేవదం అప్పకవీయంలో అధికం అలాగే వా స్యాత్‌ అనే పదాలు గూడ అధికమే సూత్రాన్ని ల్లోకాల్లో ఇమడ్బ్చవలసి రావడంతో ఈ అధిక పదాలు దొర్లి ఉండవచ్చు దానితో సూత్రానికి సూటత్రత్వహోని ఏర్పడింది ఎనిమిదో సూత్రం అస్పకవీయమే సక్రమంగా సమంగా ఉంది వడు ధాతువుకు పూర్వమున్న ముపర్డకానికి నిండు సున్నాను లోపాన్ని విధించే సూత్ర న అలోన్వ్యాత్‌ పూర్వ ఉపధా పాణినీయం.

---

Chunk 18 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0171-0180.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13008

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [22]

Key Terms:

• చింతామణి
• చింతా
• కావచ్చు
• తెలుగు
• ప్రాతిపదిక
• కాని
• సంజ్ఞ
• గాని
• వ్యాకరణ
• సంజ్ఞా
• ఉంది
• అజంత
• స్వభావాలు
• సంస్కృతంలో
• క్రియా
• వక్ర
• దాని
• ఉన్న
• సంధి
• కొన్ని
• కల్పించిన
• సంజ్ఞలు
• కల్పనం
• విభాగం
• పేరు
• వ్యాకరణాలు
• ఉన్నట్లు
• ప్రాకృత
• అయినపుడు
• చింతామణిలో

Extractive Summary:

పట్టి ఇసేన్నటు కెలిసికోవచ్చు చీంతామణినుండే కేతనాదులు ఈ సంజ్ఞను స్వీకరించి అది ళ్‌ ఉండవచ్చునని శంకించడం పొసగచు చింతామణికి కర్తగా శంకితుడైన బాల సరస్వతి కేతన 'పెదన అనంతులను ఎరుగునే గావి వారు చింతామణిని గాని బాల న! వీటిని స్వీకరిండేవరకు.. తెలుగు విద్యార్థులు చాలమందికి ఈ సంజ్ఞలు ఉన్న ఫే తెలియదండపే అతిశయా కి కాదు ౫ నే ళ్‌ అజాలి క్రీయాషరి ృదంలో సంస్కృత ధాతువులు తెలుగులో న్వీకృశాలై పొందే మార్చులు చెప్పడానికి మూడు సంజ్రలు కల్పించ బడాయి అవి సోదాహరణంగా నో న! ఇల ల్లి క ఉసకృతి - పష ణు -- మొదలయినవి - పోష నుతి పరీణళి ..భూ జీ -- మొదలయినవి _ భవ జయ సంసృతి -- రంజ వస _-- మొదలయినవి -- రంజ వన ఇక్కడి ఈ సంజలు లేకపోతే (పక్రియ కుదరదని గాని సౌలభ్యం తగు హో ళ్‌ తుందనిగాని అనలెము పుషాచులు కృదంతొలు భ్యాదులు అయవపర్యుక్షాలు రంజా దలు యకథాస్ధతంగా స్వీకరించవచ్చునం ౬ సరిపోతుంది స్వీకార్య ధాతువుల్ని మూడు గణొలుగా విభిజించడం ఈ నంక్ఞాకల్బనం వలన తప్పిపోవడం లేడు అయినవుడు అదనంగా ఈ సంజ్ఞలేల ?

---

Chunk 19 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0181-0190.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14035

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• తెలుగు
• సంస్కృత
• అజంత
• కొన్ని
• ఉంది
• లేదు
• తెలుగులో
• కాని
• జరిగింది
• విభక్తి
• ఇక్కడ
• వ్యాకరణ
• ప్రత్యయం
• ఇందు
• వ్యాకరణాల్లో
• తరువాత
• కాగా
• ప్రాకృత
• ప్రాతిపదిక
• పైగా
• క్తి
• సంస్కృతంలోని
• చిన్నయసూరి
• దాన్ని
• ప్రత్యయ
• కాబట్టి
• తొలుత
• కర్త
• విషయం

Extractive Summary:

దానితో తద్దర్మ పదానికి స్పష్టార్థాన్ని కల్పించిన వాడయ్యాడు తద్దర్మమనేది ఒక కాలవాచకం గాదని షకియయొక్క స్థితిగతుల్ని తెలిపే తాచ్ళీ ల్యాదులవంటిదని సూరి వ్యాక్యానించినట్లయింది ఈ సంజ్ఞకూడ చింతామణి పరిధి లోనీ వ్యాకరణాల్లోతప్ప ఇతర్మత కనుపించదు ళ్‌ పె వివరించిన సంజ్ఞబేకొక మరికొన్ని సంజ్ఞలుకూడ ఆయా పరీచ్భేదాల్లో చింతామణ్‌ కల్పించినట్లు ముందు అనుకున్నాం అవేనో పరిశీలిద్దాం గా సంధిపరిచ్భేదంలో. వ్యాకరణ పా్రరంభంలో కెతగా సంజ్ఞా కల్పనం పాంకృత వ్యాకరణాల్లో ఛఈర్రాపి (బిస్మికముని 'పొకృత ద్దానుళాసనంలో అధికంగా ఉంది కాని ఆ సంజ్ఞ లన్నీ విస్పందేహంగా లాఘవాపేక్షతో కల్పించ బడిన వే చింతామణి మీద (ప్రాకృత వ్యాకరణ (ప్రభావం కొంత ఉన్నట్లు పూర్వ (ప్రకరణంలో కనుగొన్నాం కాబట్టి ఈ సంజ్ఞాకల్బన వ్యామోహం చంళతామణి కర్తకు ప్రాకృత వ్యాక రృలనుంచ సం[క్ర మించినదని నిర్ణయించవచ్చు ఈ లకొరాన్ని తృతీయాది విభ కులు సరమైనపుడు విధించడం వలన ద్వీతియలో ఉన్న లకొరం ఆగమం కావడం లేదు పైగా దాన్ని చింతామణి విభక్తిప్రత్వయ మంటున్నది నిజానికి తృుతీయాది విభక్సులలో బహువచనంలో కనిపించే లాగమమే ద్వితీయ బవొవచనం లోను ఉండి కాబట్టే చింళామణతప్ప ఇతర వ్యాకరణాలేవీ లా ని ద్వితీయావిభ క్తి ('ప్రశ్మయ .షువి చెప్పలేదు-చింతామణికి అనువాదాలుగా పలబనవి తప్ప చింళామణి మార్గంలో నే వ్యాకరణ రచన చేఎనా చిన్నయసూరి లా ని ద్వితీయగా చెప్పు ఫోవడం గమనించదగ్గ విషయం పైగా ఆయన లాగమాన్ని ద్వితీయలు గూడ బేవి తృతీయాదులలోని బహుత్ర్య లకార మెలాంటిదో ఈ లకారమూ అటువంటిదే అవీ ఛాటాడు* న.

---

Chunk 20 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0191-0200.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15094

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• కాని
• వంటి
• హలంత
• జరిగింది
• లేదు
• పాణినీయ
• గాని
• వ్యాకరణ
• సంస్కృత
• తరువాత
• ప్రత్యయం
• రూపాలు
• ఉన్నాయి
• ఇక్కడ
• సంస్కృతంలోని
• కొన్ని
• రూపాల
• వ్యాకరణాలు
• చెప్పడం
• కర్త
• దాన్ని
• స్వభావాలు
• చేసి
• శద్దానికి
• అజంత
• సూత్రం
• స్వరూప
• పరిచ్చేదంలో
• గాబట్టి

Extractive Summary:

చీంతామణి స్వరూప స్వభావాలు కాల కర్షృత్వాలు 71 యు కిని శని అనేచోట గూడ సమిన్వయించి మూస్తే అన్మచ్చద్ది ద్వితీయాబహు వచనం మమ్ములన్‌ అనేదే కావలసి వస్తుంది మమ్మున్‌ అనేది ఉండదు మమ్ములన్‌ వంటి రూపాలు మాత్రమే కనిఎంచడం నన్నయ్‌లో గాని ఇతరత్రా గాని లేదు పైగా మమ్మున్‌ వంటి రూపాలె వాజ్మయంలో కొల్లలు అది తెలిసేన శా్రగారు అక్కిడమాత్రం (శస్‌ స్థానంలో ల రాకుండా శస్‌ తనంఠఎ తానే లోపిస్తుందని విచిత్రవాదం చేశారు ఈ విషయమై వాదోపవాదాలు ఎన్ని జరిగినా శాస్త్రిగారి కుందేటికి మూడేకాళశు వారికి ఇలా వాదించే అవకొళశం చింజాబిణీ పాణినీయ పరిభాషానుసం ణాన్ని శాత్రయపద్దతిలో చేయకపొవడం వలన ఏర్పడిందే హలన్తళఖ్ద నిరూవణం సంస్కృతంలోని (పఎద్ధాంధ్ర వ్యాకరణాలు ఉండటానికి వీలుంది గాని కేతన చింతామణిీని చూడలేదని విజ్ణులందరూ అంగీకి రించిన సత్యమే మిగిలినవాటిలో (సర్వనామాల్లో) (ప్రకృతి (ప్రత్యయ విభాగం (పకృతుల్లోగూడ మహదమహద్భేదాలవల్లి కలిగే వైవిధ్యం _ద్వితీయాది విభక్తులు చేరేటప్పుడు (పకృతి మారిపోవడం -- ఈ సంక్తిప్పస్టితిని ఊంబాంచి వాటి నిష్పాదన వథక్రియకు పూనుకొనకపోయి ఉండవచ్చు--అని వాదించవచ్చు గాని ఆ క్షిష్టబ్టతి వీటి ఇవ(క్రియలోను తప్పలేదు గదా కౌబిట్టి మిగిలిన సర్వనామ శబ్దాలకు (ప్రక్రియ చూపకపోవడం కెతన ననుకరించడింవలన మౌత్రి మే ఎర్పడిన దనవచ్చు (తఆకనంభి ఈ హలంత పరిచ్చేదంలోనే (తికసంధిని విధించడం జరిగింది ఇదమద 'సేతద్యత్త చృద్దా శృద్దానరాన్వయే ఐహుళమ్‌ హ సప సర్వతరగ్యు జనయని హలంత 24 (వాన్వం(పద్య దీర్డా డ్విత్వముసర్యకిర 3 న్ని ( లం | ఈ సూత్రంతో ఈదెళవ.. -ఇద్దేశము. అనంతర సూత్రంలోని న ప్రత్యయ విధానం గూడ ఇంతగా లోపయుతంగానే కనిఎస్తుంది నతాన నిదానం చ్రింశ్రామృణ్తి చూపిన ర్హూపనిష్పాదన (ప్రక్రియ కొన్నిచోట్ర మఠీ విలక్షణం స్వవ్వ్మూసవ్చంపే సామాన్యంగా సంస్కృత వ్యాకరణ క్లానమున్నవాడు విళక్తిలోపం జరగగా ఎర్చడే పదసముచ్చయ మనుకుంటాడు అలా కాకుండా అలుక్రసమాస మంపే విభక్తి ఉండికూడ పదం సమస్త మవుతుందని తెలిసికొంటాడు కాని చ్వితామణి సమాసంలో ఒక విభక్తి మరొక విభక్నితో తుల్యత్వం పొందుతుందని సూ డ్రిస్తుంది మొట్టమొదట ఈ లక్షణం చూచినప్పుడు భారతీయభాషావిద్యార్సి కెవరి కైనా పెద్ద ఆశ్చర్యమే కలుగుతుం దనుకుంటాను ౭ షష్టభ వేద్దితీయాతుల్యా తత్చురుష సంస్థితా నామ్నాం (హలంత తట క హలంత 4

---

Chunk 21 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0201-0210.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13592

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• బాలసరస్వతి
• చింతామణి
• తెలుగులో
• ఉంది
• వంటి
• హలంత
• సూత్రం
• కాని
• వసతి
• తరువాత
• సంస్కృత
• క్రియా
• కాబట్టి
• ఉన్న
• సంస్కృతంలోని
• సూత్రానికి
• స్వభావాలు
• రూపాలు
• తెలుగు
• సంధి
• వ్యాకరణాలు
• కేవలం
• ఉదాహరణలు
• క్రియాజన్య
• రెండు
• అంపే
• తప్ప
• పోషించు
• అనుబంధం
• ప్రసిద్ధాంధ్ర

Extractive Summary:

• రి న చింకామణిలో రూపనిస్పత్తి ఈ (కియాసరిచ్చేదంలో మరీ అసంపూర్హంగా అపరూన (ప్రతిపాదకంగా ఉంది ఈ పరిచ్చేదంలోని సూత్రాలతో సాధిస్తే వచ్చే వర్త మానార్ధక భావ్యర్హక (క్రియావద మొకటీ సరిగా లేదు అన్నీ అపరూపొలే అ(క్రమరూపాలే ఉదాహరణకి ఒక్కొక్క తెగనుండి ఒక్కొక్కటి సాధించి చూదాం చి సూ స్యాదుపకృ్కతి కృదనా (కిళూ ర్‌ పుష్‌ ధాఠఘువు ఘజున్న రూపం పోష తు చూ సూత్రకర్తే వివరిస్తే గాని తెలియని సూత్రాలు అనే[ప్రకరణం చింతామణి స్వరూప స్వభావాలు కాల కర్శృృత్వాలు 89 చింతామణి చివర పర్ష్ణాగమో విశేషః పురుషే ప్వర్దేష చాపి వచనేషు 1 నే కాపుదల సూత్ర మొకటి ఉంది (క్రియలలోన వివిధ వురుషలలో వివిధార్జా లలో వివిధ వచనాలలో వర్జ్ణాగమం విశేషంగా వస్తుందని సూళ్రార్జిం దీవ్నిబట్టి మనకు కావలసిన ఆగమ ఆదేశా అన్నింటినీ కల్పించుకోవాలి అని కొందరంటారు కాని బాలసరస్వతి చేసిన వ్యాఖ్యానాన్ని బట్టి చూస్తే ఆసూత్రం తత్సమ క్రియలకు గాక కేవలం దేశ్శకియల కోసం నిర్మిత మైనట్లు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది ఆ సూళ్రా ఎకి పూర్వసూ(త్రంలో దేశ్య్యక్రియలకు గూడ తత్పిమ [క్రియలకు వలెనే అత్వాదులు వసాయని చెప్పబడి ఉంది ఈ సూత్రానికి ( వర్ణాగమో ఇత్యాది బాలసరస్వతి ఒసగిన తాత్సర్యమిది దేశీయ తెలుగులకు ఎత్వాత్వములు సమములే యగును స్టానా స్థానముల వర్ణవి శేషములు వింత అదెట్లంటేని-వచ్చెనను[క్రియకు తద్ధర్మ మధ్యమ లగి పురుషకు వత్తు లృడర్హమందు రాంగలండు ఇది మొదలయిన వర్ణాగమములు బహూ విధములు (ప్రయోగి వేద్యములు అని వై (వ్రాతనుబట్టి సూతకర్త తాను తత్సమ (కియల్ని సంపూర్తంగా సిద్ధింప జేసినళ్లే భావించాడని మనం నిర్ణయించక తప్పడంలేదు ఏదెలా ఉన్నా (క్రియా పరిచ్చేద (కియా నిర్మాణంలో లోపాలివి ముందుగా లక్ష్యాలు తెలిసి ఉపక్రమిస్తే తప్ప (ప్రక్రియ తెలయదు 2 పసతి ఆస్ని అనుబంధాల తెలుగు పర్యాయాలు స్వసంకేత (ప్రసిద్ధాలు 8 వసతి అనుబంధం ఉన్న అనేదే అని ఒప్పుకున్నా దానికి దీర్చం (అడర్హంల్రో చెప్పకపోవడం 4 అస్ని అనుబంధం కల అనేదే అని ఒప్పుకున్నా దానికి పూర్వం ధాతువుకి నకారాగమం చెప్పకపోవడం $ చో పస్స్యాత్‌ (క్రియా $) అనే సూత్రంలో చు వర్ణం మొత్తానికి పకారమాత్ర మో పవర్షమో (అత్వసహితంగ్భా తెలియదు ఏది చేసినా ననన క్రియా 40 అంది విదానం ఇక చింకామణిలో సంధివిధానాన్ని గూడ దిజ్మాత్రంగా పరిశీలిద్దాం య్యక్రుతి బార్యాలఘుయం (ప్రవదన్ని పాణత ఎరం (ప్రాణపీ (సంకా 2) ఇది సంజ్ఞాపరిచ్చేదంలో ఉన్నా సంధిసంబంధి సూత్రం అచ్చుకు అచ్చు పరమైతే పరాచ్చు యకార శ్రుతిగా అపుతుందఎ అర్హం ఆ యకారం లఘువనికూడ అర్హమే సంధి కానపుడు అని సందర్భాన్నిబట్టి ఊవాంచాలి ఈ సూక్రానికి ఐన సంధులు విధించిన తరువాత స్థానం కల్పించి ఉంటపే సందర్భం తెలిసేది అలా కకుండా అసలు పరిచ్చేదమే మార్చి సూత్రాన్ని నిబంధించడం వలన చదువరికి ఇబ్బంది కలుగుతుంది స్యూతోదాహరణ లివి హరి యధికుండు మా యేలిక మొదలగునవి ఇదంత అదంత శబ్దాలకి సంథి రాదు గాబట్టి యడాగమం వచ్చిన దని ఆ యకారం లఘువనీ తెలిఎకోవాలి తరువాత సంధిపరిచ్చేదంలోని మొదటిసూ(ల౦ సంధిర్నాచో చ్యనుక _ ఈ ప్రారంభమే వింత ఉదంత వ్యతిరిక్న పదానికి అచ్చుపర మైతే సంధిలేదు -అని సూ్రార్థం నిషిద్ధార్భం నుండి విహితార్జాన్ని తెలినకోవాలి ఉతు ౩ తే సంధి అవు తుంది-అని వ్యాఖ్యాతలు ఉదాహరణలు గూడ అలాగే ఇచ్చారు.

---

Chunk 22 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0211-0220.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13850

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• లక్షణ
• యకారం
• తరువాత
• గ్రంథాన్ని
• ప్రాకృత
• వంటివి
• లేదు
• బాలసరస్వతి
• పెద్ద
• పెద్దన
• తెలుగు
• వ్యాకరణాలు
• ముందు
• తప్ప
• మాత్రం
• సూత్రం
• వెంటనే
• సంధి
• సూతం
• చేశాడు
• చేసిన
• దాని
• స్వభావాలు
• వంటి
• సంస్కృతంలోని
• ఉండదు
• ఉంటుంది
• ఉండటం
• వ్యాకర

Extractive Summary:

చి ఒక పదంగాదు ఒక (ప్రత్యయం గాదు అయినపుడు ముందు లక్యజ్ఞానముం శే తప్ప ఈ సూళణ్రానికి ఉదాహరణ తెలుస్తుందాః అమరు అనే ధాళువుకి (పేరణార్థంలో చు వస్తే అమరుచు 1 అయితే దానిమీద కారంలో ఇ (ప్రత్యయంచేరితే అమరిచి రూప మేర్చడుతుంది ఇపుడు ఈ సూత్ర (వవృత్సి ప్రారంభ మన్నమాట ఎంత విచిత్రమైన (ప్రక్రియా నిర్మాణం పైగాచి నిమిత్తంగా చెప్పడం వలన చు పరంగా ఉన్నపుడు (అమ రుచ్రు ఈ లోపం రాకూడదు-అంహే అమర్చు అనే రూపం ఉండదు అమర్చి మాత్రం ఒక్క కే ఉంటుంది. కేతనకు పూర్వుడు వ్యాకరణ (ప్రధానంగాకాక ఛంద (వ్రధానంగా (గ్రంథాన్ని చేసినవాడు అయిన మల్లియరేచన తన కృతిని కవిజన్యాశయ మన్నాడు ఈ ఒర వడిలో కొందరు తరువాతివారు (గ్రంథరచన చేశారు వారు తమ (గ్రంథాలకు పెట్టిన పేర్ణలో గూడ ఒక నం్యస్రదాయబద్ధత కనుపిస్తుంది 'రేచన తరువాతి ఛంద కదర్తి అనంతుడు తన ఛందో (గ్రంథాన్ని ఛందోదర్చణ మని పిల్చుకున్నాడు దీనిలో నంన్కృృత-ఆలంకారికుల (గ్రంథాల పేర్తప్రభావం కొంత కనుపిస్తుంది. ఎ య నా వ్యవహరించబడి ఆ వ్యవహారం బలీయమై (గ్రంఠస్థం గూడ శావడం జరిగినదిః ఈ భషోచ్చారణల్ని సంస్కరించడానికే (వకృత సూ(త రచన జరిగిన న!

---

Chunk 23 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0221-0230.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12904

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• గాని
• వ్యాఖ్య
• ఉంది
• సంధి
• బాలసరస్వతి
• కాని
• యకారం
• లేదు
• ఉచ్చారణలో
• సున్నలు
• సూత్ర
• మాత్రం
• స్వరూప
• పదాది
• వ్యాకరణాలు
• కర్త
• కాలానికి
• కాబట్టి
• అనంతుడు
• అప్పకవి
• ఛందో
• తరువాత
• సంస్కృతంలోని
• నన్నయ
• అనంతుని
• అతని
• జరిగింది
• నుండి
• వరకు

Extractive Summary:

ఈ (ప్రాసంగిక చర్చలు ముగించిన తరువాత చింతామణి కర్న పదాదిలో యెవడు యేమి మొదలైన రూపాలేగాక యిపుడు యిది వంటి రూపాల్ని గూడ (యకారాడులుగ్భా అంగీకరించా డనడానికి బాలనరస్వతి సారం అవకాళమిస్తుంది వథాదిలో యకోరం మీద అకొర ముండదని మాత్రమే సూత మంటున్నది గాబట్టి ఇతరాచ్చులు ఇకారాదులు ఉండవచ్చు గదా న లున్నా యిని అనిఎస్తుంది కాని ఆం(ధ్రభాషామాషణ నియబూన్నిబట్టి చూస్తే ఉచ్చారణలో బున్న ఉండటం ఉండకపోవడం మాత్రమే సూత్రిత మైనట్లు తెలుస్తుంది కేతన తరువాతీవాడు అనంతుడు గూడ ఈ విషయాన్ని కేతన మార్తింలోనే వివరించాడు లి కుజుచిమీంది సున్న మజీతేల [వ్రాయం (బ్రానద్వయాది నిట్లు జరుగునచ్యు తుండు సమస వల్లమండు నాంగనయ్యచ్యుతుండు సకలవల్ల భుండనంగ (ఛందో ద -84) ఈ సందర్భంలో ప్రాచీన బిందులేఖన విధానంలోని ఒక ముఖ్యాంశం గమ నించొలి వాతలో సున్నలు రెండూ నిండుగానే ఉంటూ తరువాతి అక్షరాన్ని జడిగా వ్రాస్తే నిండుగా (డి ది పలకడం అలాశాకుం పే అరగా (తేల్చి పలకడం నానీ బనీగేది.. పే పద్యంలోని ఉత్పరార్థమే ్రావీన లేఖనంలో తుండు సమస్త వల్ల న్‌్‌ జాని = ౧౧ భుండు నాంగ నయ్యచ్యు తుండ్డు సకల వన్లుభుండ్డ నంగ ఆని ఉండేది వ్రాతలో అరసున్నను ఆరగానే (వ్రాయడమినేది మిక్కిలి ఆర్వాచీన మైన ఆలవాటు శ్వ దీనిని గూడ వాటిలోనే గతార్థం చేయవచ్చు కొని సూత్రకర్ర అలాచేయలేదు చేయకపోవడానికి అహోబలపతి ఒక కారణం చెప్పాడు_రామునే సీతనేం గొల్లు వంటి సంధిరూపాల సప్పత్తి కోసం ఈ సూత్రం చేయబడిందనీ లేకపోతే క్రమాదిగణంలోనే ఈ వదాన్ని వేయవచ్చు!

---

Chunk 24 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0231-0240.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12731

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [86]

Key Terms:

• అజంత
• గాని
• చింతామణి
• నన్నయ
• నన్నయలో
• వంటి
• తెలుగులో
• తరువాత
• సంస్కృత
• విభక్తి
• అనేది
• కూర్చి
• శబ్దాలు
• అతని
• రూపాలు
• ఆజంత
• కొన్ని
• తెలుగు
• ఇక్కడ
• పట్టి
• చింతా
• కాలానికి
• సంస్కృతంలోని
• బాలసరస్వతి
• వ్యాఖ్య
• సూత్రం
• సంస్కృతంలో
• కేతన
• లేదు
• ప్రత్యయం

Extractive Summary:

పంచమి---పట్టి వలన కంచె (వట్టి వలన కంట ఇతి పంచమీ ఆజంత $) షషి --ళోపల కి కు యొక్క ((ఆథ లోపల కి కు యొక్కాన్యా క అజంత (0 సఎయబి--అళందు ఇందు న ( ఆంద్విందు నాబ్తు నప్వమీ అజంత 1 సంబోధన పథమ-_-ఓయి (ఉయీత్యామం తణం చ వికృతొస్యాత్‌ ఆజంత ) విభ కి ప్రత్యయాలు 'ప్రఎద్ధమైన వ్యవవారిబలంమీద ఎర్చడతాయి 'ెలుగులో వాక్సాల్లోని కొన్ని కొన్ని షదాలు పదాంశాలూ తమ పూర్వపర పదాలతోడి సంబం ధాన్ని పురస్కరించుకొని సంస్కృత వ్యాక౦ణ నియమాన్నిబట్టి ఆంసపే సంస్కృ తంలోని పర్యాయ వాక్యాల పోలికల్నిబట్టి విభక్తి _పత్యయాలుగా స్వీకరించబడి నాయి రామునికంక భీముడు బలవంతుడు ఆనే తెలుగువాక్యాన్ని రామాశత్‌ భీమ బలవాన్‌ అనే సంస్కృత వాక్యంతో పోల్చిచూస్తే రాషాత్‌ అనే సంస్కృత పంచమీ విళక్కన్థంత పదం స్థానంలో రామునికింబ ఆనే పదం ఉన్నదిగాబట్టి అది పంచమ్మ్యంత౦ అందులో రామ ప్రాతిసదిక శంపె అనేది ప్రత్యయం బుగిలిన వర్ణాలు ఆగమాలు ఇదీ తెలుగు పదనిర్మాణ (క్రమం -- మన వ్యాకర్నల దృష్బలో నిజానికి ఇక్కడ కంక అనేది ఒక విభక్తి (ప్రత్యయం ఒక పదం కలిస్తే ఎర్బడిన పదబంధం ఇలాగే కొలఒకు అనేది గూడ ఒక పదం కి అంపే అంటివి , ఎని _. టెలి (ామ్యభాషను ఉదాహరిస్తూ __ యేదాలు _ వోదాలు అని వేదములు-వాదములు అనే రూపాల తహ్టోచ్చారణల్ని పేర్కొంటాడు ఈ ఉదాహం౦ణల్లో ద్వివిధమైన (గ్రామ్యత్వం కనిఎస్తుంది ఒకటి పకారం యకారం గావటం రెండు ము లోఎంచి పూరిణగా పూర్విన్వరం దీర్చిం కావడం కేతని ఇచ్చిన ఈ ఉదాబారణల్ని బటి అతని కొలానికి ఈ ము లోఎంచిన జొంపొలు జంపాలు వంటి రూపాలకు గ్రామ్యత్వమే ఉందని అనుమానించివచ్చు ఆ అనుమానాన్ని అతని వ్యాకరణంలో అలాంటి రూపాల నివృతి ని చేయకపోవడాన్ని బటీ వాటికి పయోగార తను న! చింతామణి స్వరూప న్వభోవాలు కాల కర్శృత్వాలు ల్లి అప్పటికి ఇంకా అటువంటి రూపాలకు వ్యవహారసిద్ధి లేదు అవి భవిష్య శ్తులో గాని వ్యవహారంలో ఎర్పడి వాజ్కయంలో చోటుచేఎకోలేదు దీర్దాంత -దేళ్య భ్‌ జ్దాలు నచ దేశ్యపదే (అజంత 18) వాలసరస్వతి వ్యాఖ్య దేశ్యపదే=దేశీయపు దెను(గునందు నచ= లేదు ఉదా నవలా నేజా లకోరీ ఇత్యాది అస్పకవీయ చింతామణి సంధి పరిచ్చే దొంతము వరకే లభిస్తుంది గాబట్టి అజంత పరిచ్చేదానికి చెందిన ఈ సూత్రం దానిలో ఉండదు సంస్కృతంలో దీర్హాంతాలై న శబ్దాలు తత్పమాలుగా తెలుగులో చేరేటపుడు కలిగే మార్చును వివరిస్తూ దీర్హాలు (హస్వాలౌతాయని సూత్రించి ఆ నియమం దేశ్య శబాల దీరాలకు ఆన్వణుంచదని నిషేధించే సూత్ర మిది ౧ ఖు 5 సంస్కృతంలో దీర్దాంతాలైన శబ్దాలు (హస్వాంతాలుగా తెలుగుతో చేరడం తెలుగు వాజ్బయంలో మొదటినుండీ జన్నదే ఆవిషయాన్ని సూతత్రించే సమయంలో సూ్రకర్పకి సంస్కృతాలే గాక దేశ్యవదాలు గూడ కొన్ని దీర్దాంతా లఅున్నట్లు స్ఫురణకు వచ్చి వెంటనే ఈ నిషేధ సూత్రాన్ని నిర్మించవలసి వచ్చింది 'దేశ్య పదాలు దీర్హాంతాలుగా ఉండడ మనేది తెలుగుభాషలో సన్నయకాలంలో లేదు తెలుగుకి పారశీ ఉరుదూ భాషల సాంగత్యం ముదిరి తెలుగునాట ముస్తిముల పొలన నె కొన్న తరువాత గాని సంస్కృతేతర పదాలు దీర్హాంతాలుగా తెలుగులో అడుగు పెటడం పాఠరంభం కాలేదు ఈస్ధతి వ్యాకరణ వొబ్మియంలో గుర్నింపునకు రావడం అర్వాలీన కొాంంలో జరిగింది కాబస్టే శేతనకు ఈ పటున దేళ్యపదాల ప్రనకి రాలేదు అతని లక్షణ మిది లలినేకాతర పదములు వెలిగా[ దక్కిన పదమల వెలసిన తుద య చ్చుల నిడుపు లుడుప దెను(గగు నిల నెప్పటియట్ల యుండు సీయంతంబుక్‌ (ఆం భాభా గ

---

Chunk 25 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0241-0250.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12349

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• రూపాలు
• వంటి
• కేతన
• గాని
• మధ్యమ
• తరువాత
• సంస్కృత
• సంస్కృతంలోని
• ఉంది
• తెలుగులో
• తేనియ
• వ్యాకరణాలు
• సమాసాలు
• వెంకటపతి
• క్రియలు
• ఒరులకు
• తనకు
• పలికెదరు
• ఉన్న
• నుండి
• వ్యాకర
• అర్వాచీన
• దాని
• ఇక్కడ
• తేనె
• నెయ్‌
• స్వభావాలు
• నూనె
• వాటి

Extractive Summary:

ఎడకాలు ల్లి ఉత్త రపదార్డ ప్రధానం చలిగాడ్చు నల్లకలువ వలవంతలు తెల్లదమ్మి క వలికక్రొవ్విరి ఎత్నెలమావిమోక కెంజిగురల రమ్ములు శ్రి అన్యపదార్థ (వ్రధానం చలివెలుగు వేడివెలుంగు పలుంగువడ నభవ మచ్చెకంటి ఆలరువిల్తుండు వాతివాడి చేతలాండీ శీ ఉభయపదార్హ (ప్రధానం తల్లిదండ్రులు అన్నదమ్ములు కూ డ్కూరలు ఆలుబిడ్దలు ఎద్దుబండ్లు బంటుణే డులు ఆటపాటలు లక్షభం సంస్కృృత మైనా లక్ష్యం తెలుగే ఈ కేతన పద్దతి (ప్రశంసా రం గ థి అనంతుడు ఛందొదర్చిణం చివర సంధిసమాసములు దిరంబిగంటేర్తున్‌ 1 వని బిన్నీ సంస్కృత లక్షణ లశ్యొలు చూపాడు అతనీ నోట సమాసాలు సంప్రదాయ న. ద్వితీయ తుర్యౌజ 'రెండవదియు నాలుగవదియు నగు వర మానాామ్యరిము లనునవి యొజ=ఎవో జాలి థి తౌజఅవి సానుబస్టకౌ ఏవ = క్రియాంతరానసపాయులే (అనుబంధకములు లేక యుండుసవికావు స్త =అవును వర్తమాన భావి(క్రియలు సానసుబంధకాలే అవుతాయనేది చింతామణి చేనిన కొత్త చతిపాదనం దీనిని చింతామణి తరువాతి వ్యాకర్నలు అంకే బాలసరస్వతి తరువాతివారు స్వీకిరించారని సాధికారికంగా చెప్పలేం కాని ఆంధ్రకౌముదీ కర్త వర మానారింలో ఉన్నానుబంధ సవాత రూపాల్ని గూడ్‌ స్వీకరించడం వలన న్‌ థి చింతామణి మారిం సంవూరంగా పరితిశకి మయినదని గూడ నిర్ణయించలేం కాని లి వ! క ననన చూ చింతామణి విషయం పరిశోధన శోధనం అనే (ప్రకరణం £ అ ఇక్కావ్యంబు రచియించెద నని (భార ఆది పీరిక 20) ఆ నీకు నఖివాంచిత మెయ్యది దానింజెపమ చేయుదు ననినన్‌ (భార ఆది _ గ ఇ భక్తి నెప్పుడు ధరణీశురోత్త ములంబూజలందన్సుదు నలనో డుదున్‌ ఈ ఎవ్వతె వీవు భీతహరిణేకీణ ఒంటి చరించె దోటలే కివ్వనభూమి (మనుచరిత్ర ర్‌

---

Chunk 26 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0251-0260.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 11410

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [24, 25, 77, 79]

Key Terms:

• చింతామణి
• ప్రాకృత
• చింతా
• వస్తుంది
• భవతి
• చింతామణిలో
• వ్యాకరణం
• అజంత
• వాల్మీకి
• గాని
• సంస్కృతంలోని
• వ్యాకరణాలు
• వ్యాకరణాల
• వృత్తి
• వృతి
• త్రివిక్రముని
• తివి
• స్వరూప
• స్వభావాలు
• కాగా
• ముందు
• సంజ్ఞలు
• దానికి
• జస్‌
• వ్యాకరణ
• భాషా
• లేదు
• వ్యాకరణంలో
• వారి
• చెప్పలేదు

Extractive Summary:

చింశామణి స్వరూప న్వభావాలు కాల కర్శృత్వాలు లిశిర్‌ ఇక్కడ మరొక ఆకేసం రావచ్చు -- (త్రివిక్రముని ఈ పరిభాష సంస్కృ తంలోను (ప్రాకృతంలోను రచితమైని పూర్వ వ్యాకంణాలనుంచి ఎరువు తెచ్చినది కాగూడదా అని కొని ఈ పరిభాష ఎ సంస్కృత (ప్రాకృత వ్యాకరణాలలోను అతనికి పూర్వం రచితమైన వాటిలో కానరాలేదు పాణినీయంలో నువ్‌ తిజన్హం పదమ్‌ వంటి స్యూకాల్లో సుప్‌ తిజ్‌ అనే నామ కియా విభక్తుల (ప్రత్యాహారాలు ఉన్నాయి ఈ రెంటిని మినహాయిస్తే నామ విభక్తులతో గాని ,క్రియావిభక్తులతో గాన్‌ ఎర్పడిన ఇతర (ప్రత్యాహారాలు పాజనీయంలో లేవు పాణిని మొత్మం నామ విభక్తుల (క్రియా విధక్తుల సముదాయాన్ని (ప్రత్యాహారంతో సూచిస్తే అనంతర (ప్రాకృత వ్యాకర్న ఆ పద్రతినే మరికొంత విశాలం చేఎ ఒక్కొక్క. విభకిలోని అటో భి ఆజానీ మూడు (ప్రత్యయాలను ఒక (ప్రత్యాహారంతో సూచించాడు _ సు బొ జస్‌ -సుస్‌ అమ్‌ బౌట్‌ శస్‌ _-- అస్‌ ఇత్యాదిగా ఈ పద్రతికీ (శ్రీకారం చుటినవాడు థత్రివిక్ర ధి న! చీంళామణి స్వరూప స్వభావాలు కాల కర్షిత్వాలు వంతి చింతామణిలో రాము(డు వంది రూపాల నిస్ప త్తి పైసూతశ్రాన్ని (ప్రవర్శింప చెస్తేగాని కుదరదు రామ ప్రాతి పదికకు సు చేర్చి దానికి మహతస్సోర్డుజనితో భవేత్‌ పుంస అనే సూతంతో డు (ప్రత్యయం విధించబడింది డు (పత్యయా నికి జీతం వలన ముందు బిందువు వస్తుందని వ్యాథ్యాతలు చెప్పి ఆధారంగా (త్రివిక్రమ వ్యాకరణంలోని పై సానునాఎకోచ్చారం జిత్‌ అనే సూతాన్ని ఉదా హరించారు చింతామణి కి ర్వ గూడ డుజ్‌ (ప్రత్యయాన్ని విధించి నిళ్శబ్దంగా ఊరుకోవ డం వలన పై నబూత్రంతో అంసున్నను చేసికోవడం చెప్పవలసిన అవసరం లేని విషయమని అంటే అంత సామాన్యమైన సర్వివైైయాకరణులకు సువిదితమైన ఆంశమని థావించాడన్నయాట ఈ సూత ప్రవృత్ని చింతామజిలో గోంగులు ౩ మొదలైన శబ్దాల నిష్ప తిలో కలండు ౩ వంటి (క్రియాపదాల నిష్పత్నిలోను కావలణ వస్తుంది ఈ విధంగా మొత్తం చింతామణిలో ఆద్యంతం అవసరమయిన ఈ సాను నాఎకోచ్చారం జి క్‌ అనే సూతం (త్రివికముని వ్యాకరణంలోనేగాని మరి ఎఇతర పూర్వ వ్యాకర్నల రచనల్లోను ఉపలభ్యమానం గాదు కాగా త్రివిక్రముని వ్యాకరణం కంచ ముందు చింతామణి పుటి ఉండడానికి వీలే లేదు ఈ రుజువు వలన చింతా వ!

---

Chunk 27 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0261-0270.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12087

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [130, 203, 204]

Key Terms:

• చింతామణి
• తెలుగులో
• ఇక్కడ
• ప్రాకృత
• వ్యాకరణ
• సంస్కృతంలోని
• భవతి
• యకారం
• వ్యాకరణాలు
• తివిక్రమ
• వంటి
• కాని
• చింతా
• కర్త
• వ్యాకరణం
• కాగా
• సూత్రం
• అలాగే
• తెలుగు
• సంస్కృతంలో
• వృతి
• హలంత
• అంపే
• సంస్కృత
• స్వభావాలు
• ఉండే
• ప్రసిద్ధాంధ్ర
• సూత్రాలు
• వచ్చి
• మాత్రం

Extractive Summary:

చింతామణి స్వరూన స్వభోవాలు కాల కర్షృత్వాలు వ్లీ($ అనీ తుమునంతాలనీ తెలుగు వ్యాకర్నలు పఎప్పారు కాని ఆ చెప్పడంలో చింతా మణి కిర్పే ఆద్యుడు 'కేతనాదులు క్న్వాంత ల్కబంతాలుగా తుమునంతాలు”ా సంస్కృతంలోని పారిభాషిక పదాల్నే చెప్పారు గాని వాటి తెలుగు పర్యాయాల్ని కాదు చింతామణ్‌ కర్త మాత్రం తెలుగులోని వచ్చి పోయి రాన్‌ పోన్‌ వంటి పదాల్ని కాంత తుమునంతాలుగా వ్యవహరించడం ప్రారంభించాడు ఈ పద్దలిని తప్పక ఇతడు పొకృత వ్యాకర్న లనుండి స్వీకరించి ఉండాలి ఏచ్చ కా తుం తవ్మ భవిష్యతి (తివిక్రమ లెకీల ఠి వృత్ని క్వ్వాతుం త వ్యేషు భవిష్యత్‌కాల వివాతే చ ప్రత్యయే పరత అత ఏత్వం చకారా దిత్వంచ భవతి ఉదా కా _టాసే ఉణ హం ఉల తుం _--హసేఉం తవ్య - వాసే అవ్వం భవిష్యత్‌ --- హసే వాఇ ఇటువంటి సూజి) రచననే చింకామణీలో కా భూశయో క్రియాం త స్యేర్‌- వంటిచోట చూస్తాం క్ష్యార్ధంలోను భూతార్డం లోను క్రియ చివర ఇత్తు వస్తుందని సూళత్వార్ధం ఉదా వచ్చి వచ్చిరి ఇలాగే భావార్థంలో సంస్కృతంలో త్వ ప్రత్యయం విస్తుంది తెలుగుతో తన ప్రత్యయం వస్తుంది తెలుగులో ఈ తన ప్రత్యయం ఎ అర్జింలో నసుందో చెప్పవంబ వచ్చినబుడు చింతామణి కర్రి ప్రకృత వ్యాకరణాన్ని అనుస ఇటీ రించాడు పాలికృతంలో--- తలల అంభాభూ 28 2 చింతా కియా 6 | పాణి కం $ ఆ ఈ ఎ అనే శబ్దాలు ద్దాంతరంతో కలిసేటపుడు (హస్వాన్ని పొంది తమ మీది అక్షరానికి ద్విత్వాన్ని కలిగిస్తాయి -అని నూధశ్రార్ణం ఉదా ఈదేళము. ఇదేశము ఎదేశము.ఎద్దేశము ఆదేశము-అద్దేశము ఇక్కడ నిజొనికి సంస్కృతం లోని ఇదం అదస్‌ ఏతత్‌ ఈ మూడు శద్దాలకు తెలుగులో ఈ అనే ఒక పదమే వర్యాయమౌో తుంది అయినపుడు సంస్కృతంలోని మూడు శద్దాల్ని సూత్రసం ఆ రెండు స్థలాల్లో యకారంమీద అకారాన్ని ఉచ్చరించే అలవాటు తన కాలంలో ఉండగా చూచి దాన్ని సరిదిద్దాలని సూత్రక్వర్ధ ఈ సూత్రాన్ని జేశాడు అతడే పదాలకి (ప్రతిపదార్థం చెబ్బనా దాని తాత్సర్యం తెలియదు అది ఒక సంకేతి తార్డమే కాని సామాన్యార్థం కానేకాదు అతని ఉదాహరణలు అకారమనల్లా దలకట్టనుట _అనే వివరణం చూచిన తరువాత గూడ మన సందేహాల కొలలు ఆ రెండు న్దల్లో యకారం ఏ అచ్చుతో ఉంటుందో అతని ఉదాహరణల్నిబటి మ్యత్రమే తెలిసికోగలుగుతున్నామంటే అది సంకేతికార్థం కాక మరేమిటి?

---

Chunk 28 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0271-0280.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14448

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [304]

Key Terms:

• కాని
• సంధి
• తెలుగు
• ఇక్కడ
• సంస్కృతంలోని
• దాని
• వ్యాకరణాలు
• పైగా
• గాని
• అప్పకవి
• వ్యాఖ్యానం
• సూత్రంలో
• తప్ప
• లేదు
• స్వభావాలు
• శబ్దానికి
• అనేవి
• సూత్రానికి
• చెబ్బ
• చింతామణి
• సూత్ర
• వెంటనే
• తత్‌
• ఒకసూ
• త్రం
• సూతం
• కించిత్‌
• మొదలయిన
• ప్రతిలో
• స్వరూప

Extractive Summary:

లలి సంస్కృతంలోని (పసిద్ధాంధద్ర వ్యాకరణాలు ఈ అంతరార్థం సూతం రచించినవావికీ తప్ప ఇతరులకి అవగాహానకావడం సంభవించదు 8 తిజ్మధ్య శేషషప్ట సు స్కర్మ(ప్రవచనీయజవిభ క్రీ కించిత్‌ (ప్రళంసనాద్భుత సంతాస యదా తదా కిమేవాం శృ త్వా కీల తూజ్ఞమాద్యా నభిదధతి కళా (ద్రుతో న యేషాం స్యాత్‌ - 44 దిని వాలసరన్వతీయ స్యాఖ్య కించిత్‌ ఇంచుకంత కాసంత సుంత౩ మొద అయిన కించిదర్హములును (ప్రళంశన =బ మజ్జా మొదలయిన (ప్రశంసారములుసు ళు అద్భుతజఅపో ఓహో: కరా మొదలగు అద్భుశార్హములును స్వాస అక్కట అయోో మొదలయిన సంకాపార్థములును యదా తదాజఎప్పుడు అప్పుడు అనెడి వియు కిం-ఎమి యనుసదియు. 264 సంస్కృతంలోని (వసిద్ద్ధాంధ్ర వ్యాకరణాలు ఉద్దేశాలు వ్యావ్యాతలకు శెలియవనే బహుళః టొమచం(దాదులు తమ ప్రాకృత వ్యాకరణ సూత్రాలకి తామే వృతి వ్యాఖొర్టనాలు ఉదాహరణలతో (ఛ్రాసికొవి ఉంటారు నంభి వంచ్భెదంలో 4 పరిమితొ సమస్తానామ్‌ - | దీని అరమిది పరిమికొజువరిమాణార్జము పరమై ఉండిన సమస్తానొం= ళ్‌ అన్ని అచ్చులకు (సంధి గలదు ఉదా బారెండు పుపైండు తూమెండు వీసెండు ఇత్యాది దీనిలో పరిమితౌ అనేపదం పరిమాణార్జకమనీ అదిగూడ ఎండు అనే పదాంశమనీ కర కుతప్ప వ్యాఖ్యాతకు తెలియడానికి అవకాశంలేదు పరిమితి-పరి మాణం=కొలత అంతవరకే ఆ సంస్కృత పదానికి శక్తి గాని ఎండు (ప్రత్య యాన్ని నిర్దేశించే శక్తి స్వత దానికి లెదు ముందుగానే మనసా ఆ అర్థం సంకల్పీంచుకొని (వ్రాఎనవానికితప్ప కొత్త వానికి పరిమితి శద్దానికి ఎ డ్వాది తెలుగు పదాంళాలే అర్థమని తెలియదు .- (ప్యపథమంగా తెలిఎన తరువాత ఇప్పటి చింతా మణి నిద్యార్డుఅందరికీ తెలిసినట్లు సామాన్యంగానే ఆ అర్థం తోచవచ్చు కొని చింతామణిని (ప్రప్రథమంగా చదివే ఏ సంస్కిత విద్వాంసుడై నా పరిమితి శబ్దాన్ని ఎండ్వర్థకంగా (గ్రహించలేడనడానికి సస్ఫాదయ హృదయమే (ప్రమాణం గ్‌ నస్యా త్తద్ధర్మోత వా 6 దీని అర్ధిమిది తద్ధర్మొత వతద్ధర్మ క్రియలయొక్క ఉకారమునకు నస్యాత్‌ సంధి లేదు ఉధా రక్షించనంబ పోషంచునీశ్వరి ఇక్కడ తద్దర్మ ఛబ్దానికి తద్దర్మ శ్రీయ అని అర్ధం - వ్యాఖ్యాకల (వాతను బట్టి అయినపుడు తద్ధర్మ క్రియల్లో ఉత్త్యం కేవలం (ప్రథమప్పరు షైకవచనంలో మా(క్రమేకాక బహువచనంలోను ఇతర ప్పరుషల్లోని రెండు వచనాల్లోను ఉంది] ఛం నాచారం నడత తాకాాకకాాాహహరహతతతడాయాళయాాడాయలాం. పైగా పూర్వ సూత్రంలో ఉకారసంధి ఉన్నది గాబట్టి ఇక్కడగూడ వాడు మొదలయినవాటిలోని ఉత్వానికే వికల్పనసంధి చెప్ప తున్నాతని అనవచ్చు _ ఈ సందేహాలు అభ్యంతరాలు సూత్రక ర్తగాని వాణ్ణి విశే షంగా బాధిస్తాయి వ్యాఖ్యాన రచన ముందుకు సాగదు కాని బాలసరస్వుతికి ఆ సందేహాలూ అభ్యంతరాలు ఏమీ ఉండవు అతడు తాను సంకల్పించిన అర్జాన్నే సులభంగా (వ్రాసేసి ఉదాహరణ లిసాడు అవాలి ఇక్కడ తత్‌ శద్దానికి తత్‌ (నపుంసకలింగం) అనేదిగూడ అర్హం కావచ్చు గాని స సా అనేవి గూడ (సూత్రంలో సమానం ఉండటంవలన) అర్జాలే అవుతాయి సూ్రకర్రోకానివాడి కి ఆపాటి తికమక చాలు నిష్టర్షగా (్రాయలేక పోవడానికి కాగా ఇదీ స్వసంకేత (ప్రసిద్దారమైన సూతమే న 1 ప్రాయస్తుస్యాత్‌ కిమాదికస్యేత = $ దీనిఅర్జమిది కిమాదికి స్థవకిమర్జాదులయొక్క _ ఇతస్తుఐఇకారమున కైన ప్రాయ =తరచుగా స్యాత్‌ - (సంధి అగును ఉదా ఎమమ్మ ఏమియమ్మ ఏమయ్య ఏమియయ్య సంస్కృృతంలో కిమ్‌ శబ్దాలు సర్వనామ మొకటీ అవ్యయ మొకటీ రెండు ఉన్నాయి 'వ్రస్తుతం దీనికి మై సూత్రంలో సర్వనామ శబ్దిమైన తత్‌ శద్దానికి సంధి విహితమె ఉంది -_.

---

Chunk 29 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0281-0290.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13334

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• సంస్కృతంలోని
• సంధి
• కాని
• సంశ్లేష
• సూత్రానికి
• సూత్రం
• ఇక్కడ
• లేదు
• ఉన్న
• వసతి
• వ్యాకరణాలు
• స్వభావాలు
• పదంతో
• రెండు
• మొదటి
• తప్ప
• శబ్దాల
• కర్త
• కేతన
• అహోబలపతి
• అచ్చు
• పరమైనపుడు
• బాలసరస్వతి
• గాని
• అప్పకవి
• శబ్దానికి
• ఉండటం
• వ్యాకరణ
• అయినపుడు

Extractive Summary:

చిఎరకు పదాది యకాం౦ సంధి సందిక్భంలో అజ్వద్భావం పొందినపుడు ఆ అచ్చు యకారిసానికిం గాబటి యకారం ని సికం పరమెతే సంశేషరావచు టి రశ ల 0 ఫ్థరంగాబనె ౦ ఎ ౮ రౌవె స ష్ష ర లబ వై వా న ్న గాబిట్టీ అ సం్ష్‌ష రాదని చెప్పఎమే ఈ సూశ్రా రింభ పయోజన మని ల్బాడతడు కాని భజింతున్‌ ౨౦ది వంటిశోట అతని గ. చీింళామణి స్వరూప స్వభావాలు కాల కర్నృత్వాలు లికి సమన్వయం కుదురుతుంది అప్పకవి ఈ సూత్రానికి (బాలసరస్వతీయ మాధారం గానే చేఎన వ్యాక్యానం చూస్తే అహోబలపతిది అంతా అకొండ తాండవ మని అనిపిస్తుంది అచ్చుపరమైన నాంతపదాంతమునకు సంయుతమును లోపంబును జగతిలేవు సంయుతంబయ్యె నేని దుస్పంధియగును లోపమైన (గ్రామ్యంబగు లోకవినుత చూచె నింతి ననెడుచోట6 జూచెన్నింతి ననిన సంధిదోషమయ్యెంగృతుల4 దొడిచెనర్కు 6 డనెడునెడ6 బొడిచెర్కుండు (ప్రాచిననంగ (గ్రామ్మభాష యయ్యె (అప్ప ర్‌ = 44 45) పై వ్యాఖ్యానాన్ని అహోబలపతి ఆడంబరపూర్ణమైన (వాతతో పోల్చినపుడు అప్ప కవీయమే (గ్రంథకృదభ్శిపేతమని స్ఫురిస్తుంది అహోబలుని వాదం (యకా స్పాని కాచ్చు పరమైనపుడు సంశ్లేష ప్రాబంచడం) అసందర్భంగా వాది బలాన్నితెలిపే వాదంవలి ఉండి ఆర్హవం కొరివడినట్లు స్పష్టంగా అవగతమవుతుంది బాలసరస్వతి తన వ్యాఖ్యలో సాధదూపాలు (సంశ్లేష లేని రూపాలు ఇచ్చి ఊరుకున్నాడే గాసి ఆ సంశ్లేష పదంతో తానభిప్రాయపడిన కార్యమేదో స్పష్టపరచలేదు అప్పకవి అ (ఉగ అధ జ పనిచేసి బాలసరస్వతి హృదయాన్ని ఆవిష్కరించిన వాడై నాడు అయితే యిక్కడ సంశ్లేష శబ్దానికి నకారాంతర మొకటి వచ్చి చేరడం అర్హమని చెప్పవలసి వస్తుందే? విషయం గూడ చింతామణి-ఆంధధ భాషా భూషణాల తులనాత్మక పరిశీలనం చేఎ నప్పుడు తెలిఎకోవచ్చు ఒకి క్రియావిభక్షుల (పతిపాదనంరో కియాపద నిష్పాదనంలో తప్ప చింతామణి కర్త ఆంధ భాషా భూషణాన్ని అధికంగా అనుకరించి అనువదించి ఉన్నాడు అ అనుకరణ అనువాద సఎ్వస్వం ఇక్కడ చూపదలి స్తే ఈ పరిశోధన (గంథం మరి 'పెదదయ్యే ప్రవాద ముందిగాబట్లి స్వల్చ్పంగా ఆ అనువాదనరణిని న!

---

Chunk 30 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0291-0300.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12658

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [180]

Key Terms:

• కేతన
• చింతామణి
• అజంత
• పెద్దన
• తెలుగు
• విభక్తి
• భేదక
• సంస్కృతంలోని
• చింతామణికర్న
• చింతామణిలో
• నంధి
• కర్తృత్వాలు
• యనంగ
• వ్యాకరణాలు
• ముద్దరాజు
• సూత్రాలు
• కాని
• తెలుగులో
• ఆంధ్ర
• అతని
• అలాగే
• విశేషణ
• బట్టి
• దాని
• తాతంభట్టు
• బాలసరస్వతి
• శబ్దం
• సూత్రంలో
• యథాతధంగా
• భాభూ

Extractive Summary:

యిందు (అర్హం) హరి డేవతలలోన భేదము లేక యుండంగా గదాధరుండు పొరియని గదాధరళబ్దం హరికి భేదము పుట్టించె గనుక హారి భేద్యము అదియె విశేష్యమున్ను గదాధరళబ్దిము భేదకము అదియె విశేషణమున్ను యిత్తెఅంగున ఫాలనే[తుడు హరుడు ఆద్యుడు (బ్రహ్మ యిటువంటి విశేషణ విశేష్యము లూహింపవలయు అని వ్రాశాడు తాతంభట్టు ఆ వివరణ (కమాన్ని పరిశీలి స్తే తెలుగు వ్యాకరణాల్లో తానే (ప్రథమంగా ఆ భేద్య భేదక శద్దాల్ని వవేశపెడు తున్నట్లు సృష్టపడుతుంది చింతామణ్‌క ర్త కవిచింతామణిలోవి ఈ పారిభాషిక పదాల్ని స్వీకరించి. తగ సంస్కృతంలోని (ప్రసిద్ధాం్యద్ర వ్యాకరణాలు ఏకత్వం భేదక గత విశేషణానాంచ దృశ్యతే వికృతౌ (హలంత 42) అనే సూత్రంలో నిబంధించాడు సూ్యతంలో భేదక శబ్దం ఏిశేషణార్హంతో (పయుకక్త మైంది ఈ భేద్యభేదకళబ్దాల్ని ఎశేష్య విశేషణార్జాల్లో (వయోగించడానికి తాతంబశ్తై ఆద్యుడు కాడు ఆ శద్దాలు కాళికావృతిలో విశేష్య విశేషణార్జాల్లో (పయోగించబడి ఉన్నట్లు మహామహోవాధ్యాయ కాశీనాధ వాసుదేవ అభయంకర్‌ (వ్రాశారు (గి శ €00820/ ౦ 3820312 € 280౧౧2౯ ౦౯౭92 05 €416 క2౦32) కాబట్టి చింతామణిక ర్త ఆ ళద్దాల్ని నేరుగా కాశికా వృ త్తినుండే స్వీకరించి ఉండ వచ్చునని కూడా అనవచ్చు అయితే యితర వ్యాకంణాల నుండి చింతామణి చేసిన విషయ సంగ్రహణాన్ని గమనించినపుడు ఈ పారిభాషిక పదాల్నికూడ తెలుగులో తనకు పూర్వం నిర్మితమైన కవిచింతామణినుండే చింతామణి స్వీకరించినట్లు ఆంగీకరించవలసి ఉంటుంది తాతంభట్టు చిత్రకవిపెద్దన కాలానికే సు పసిద్ద లాకణికుడుగా తెలుగునాట స్టిరపడినట్లు నిదర్శనముండటం (ల సాసా -క్రి గూడ ఈ సందర్భంలో గుర్రించవలనిన అంశమే కొన్నియెడల నెత్వంబునకు రియ్యవడియునగును జడ్డలగుచోట నైశాట వక్ర9ందమనా (కవిచిం - 6వ తాళప్యతం) అని లక్షణం ఛెప్పి దీని రూపంబు లెట్టివనిన వధూనికెకు చెల్లు నదినియ వదినె యనంగ పరికకుంజెల్లు వన్నియ వన్నె యనంగ అని వివరించాడు తాతంభట్లు ఆ లనణాన్నే చింతామణి___ బి ఎదంతతాచనామ్నా మన్యతరస్యా మియాన్తానామ్‌ (అజంత కి ॥ అనే సూ(తంలో పొందుపరిచింది తాతంభట్టుకు పూర్వుడు కేతన ఇటువంటి రూపాల్ని కూడదని నిషేధించాడు (ఆం భాభూ. దేశీయ వ్యాకరణాలోన్సి లక్షణాల సంస్కృృతీకరణలే అని సోదాహరణంగా తెలింకోగలిగాం అలాగే చింతామణిలోని లక్షణాల స్థితిగతుల్ని గమనిస్తే ఆ గంథం వ శశాట్టిది గాదుగదా 6వ శతాబ్దికి ముందుదిగూడ గానడం అసంభవమని అందులోని శేఫ 4 ఇం ణం, అకొరాల పడాది సదమధ్య యకారాల నియమాల్ని బట్టి వొటి మూలాల్ని బట్టి సుల భంగా నిర్ణయించగలిగాం పూర్వ్యప్రకరణ లలో జరిగిన పరిశీలనం ద్వారా ఆంధ్ర శద్ది చింతామణి దాని ప్రథమ వ్యాఖ్యాతై న బాలసరస్వతి చేతనే రచితమై (గ్రంథ గౌరవ సంపాదనకై అతనిచేతనే నన్నయ కృతంగా లోకానికి చొచబడినదవిగూడ నిశ్చయించు కోగలిగాం న. .

---

Chunk 31 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0301-0310.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15124

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• బాలసరస్వతి
• వ్యాఖ్యాత
• కాని
• గాని
• తెలుగు
• అతని
• అప్పకవి
• వ్యాఖ్యలు
• అనంతర
• ఇక్కడ
• తరువాత
• చేసిన
• కారిక
• సూత్రానికి
• లేదు
• వ్యాఖ్యలో
• సంస్కృత
• విషయం
• దాని
• జూదము
• చింతామణి
• సేనీ
• తదృవ
• సంస్కృతంలోని
• వ్యాకరణాలు
• చింతామణికి
• వ్యాఖ్య
• బాలసరస్వతీయ
• పీరిక
• వికృతివివేక

Extractive Summary:

సంవ్కృతంలోవి (పసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణొలు మనం గమనించవచ్చు ఉదాహరణ స్వరూపం గూడ చింకామణి వ్యాఖ్యలో చొలా (ప్రధానాంశమే నంస్కృతభాషలోని పదాలకి తెలుగుపర్యాయాలు ఒకటికం "మ ఎక్కువ ఉన్నపుడు సరిగా సూూత్రకృదభ్యిపేత సదమేదో తెలిసికొవి ఉదాహరణలు చూపడం మొదటి వ్యాఖ్యాతగా బాలసరస్వతి చేయగల్లడం నిజంగా ఆళ్ళర్యకర మైన విషయం _బాలనరన్వతి ఉదాహరణల్ని గూడ అనంతర వ్యాఖ్యాత లందరూ యథాతథంగా న్వకరించడం ఆందువలననే గమనించదగ్గ విషయం ఇక ఆతని వ్యాఖ్యలో (ప్రక్మేకత వైలకణ్యం గల సూతసముదాయాన్ని [క్రమంగా పరిశీలిద్దాం నంజ్ఞావంచ్భేదంలో విశ్వ శేంేయ కౌవ్యమ్‌ లా ఆధునికులు చాలమంది పై సూథశ్రానికి సూత్రక _ర్త ఉద్దేశించని వ్యాఖ్యాకలు చెప్పని జగద్ధితకరనునే అర్థాన్ని స్వయంగా కల్ప్సించుకుంటున్నారు వారిదృజ్టలో ఇక్కటడీ విశ్వ శద్దిం జగత్‌పర్యాయం కాని సూత 9కర అపదాన్ని ఆ ఆరంలో వాడలేదు ఆలాగే (శ్రేయళ్ళ్శబ్దం గూడ ధర్మార్జంలో వాడబడీనదే కాని ఇప్పటీ (శేయోరాజ్యం నంటి పదబంధాల్లోవి శెయళ్ళద్దితుల్యంగా గాదు ఆ సూత్రానికి వాలనరస్వతి ఓసగిన వ్యాఖ్యానసార మిది కావ్యమ్‌ కావ్యము విశ్వేశేేయ =సర్వధర్మములలో హగేషము ఇషా పూర్చములలోపలను పూ _రృవిశేషమైన కావ్యము న సపాపహరము" కనుకను కీ రిరమును య తటాళం ధననిక్షేసం ద్విజస్టాపన మేవ చ వనం కివాలయ కావ్యం నందనశ్చ సదా నృణామ్‌ ముక్తిదా స్ప్తసంతానా మహావాత కినామపీ తారయన్లి చ దుశ్గేభ్య _పిత్తూానుభయవంళణాన్‌ అని అనేక ఛత్ర స్మృతి పురాణేతిహోసవచనాదులచేత వరింపబడవి గనుకను వ్యాసాద్సులు (ప్రవ _ర్రించిన విశిష్టావారము గనుకను కొవ్యము నర్వోతగ్రష్టమ ఈ వ్యాఖ్యానం వలన 'రేఫద్వైవిధ్య మొక'కే ఆంధ్రవ్యాకరణంలో ఉన్నదనీ మిగిలిన ఆంతస్టవర్షాల ద్ర్వైవిధ్యంతో తెలగునకు సంబంధం బేదనసీ అనుకుంటాము లి రేఫళకట రేవల వైషమ్యం కావీ అనంతర సూత్రంలో నాన్యేషాం వై ధర్మం లఘ్వ లఘూనాం రయోస్తువిత్యంస్యాత్‌ అనే స్యూత వివరణంలో ఇట్లనంగా యవలు ద్వివిధములును దెలుంగునం గలవనుట (పథమౌాంతము మీఃద పకారమునకు వచ్చిన యాదేశవ కారము లఘువకొారము అ ళలు (పసిద్ధములే: వీనికి యథోచిత్రముగా సుదాహరణములు అంటూ తెలుగులో గూడ్‌ ఆ ద్వ్వైవిధ్యాన్ని (ప్రదర్శించాడు శక నననతనన కవన న ప లఘ్వలఘుభేదం ఆంతస్థపర్షాలకు తెలుగులో తొలిగా కల్పించిన వ్యాకరణం తెలుగు వ్యాకరణ వాబ్మ్బయంలో మొదట అంతస్థవర్ణాల్ని లఘ్వలఘువులుగా విభజించినది చింతామణి వాటిని తెలుగుభాషరో సమన్వ యించి చూపిన వ్యాఖ్యాత _ బాలసరస్వతి -- అనే విషయం _ గుర్తించదగింది ఆగమాదేశ యకార వకారాలు అలఘువులని కేతనాదులు చెప్పిన జాడలేదు చింతామణి వేనన ఈ మార్గాన్నే ఉత్తరకాలంలో వాలవ్యాక౨ిణం గూడ అను సరించడంతో ఆంధధ్రవ్యాకిరణ చరి(త్రలో అంతస్థవర్దాల (పత్యేకత స్టిరవడింది న చింకామణి కాని దానిక గూడ ఈ విషయంలో నిళ్చితాభిప్రాయం మొదట ఉన్నట్లు లేదు ఒక సూక్రంలో అన్యే న్యవ్యాకరణ స్పష్టా ఆవి అనంకర సూత్రంలో నాన్యేషాం వైధ్యం లఘ్వలఘూనాం రయోస్తునిక్యం స్యాత్‌ ఆవి చెప్పడం వలన ఆ అనిళ్చికస్టితి తెలుస్తుంది.

---

Chunk 32 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0311-0320.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14723

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• బాలసరస్వతి
• చింతామణి
• అనంతర
• వంటి
• అహోబలపతి
• కాని
• దాన్ని
• వ్యాకరణాలు
• తెలుగు
• లందరూ
• స్వీకరించారు
• వ్యాఖ్యలు
• నిర్ణయం
• వ్యాఖ్యాత
• యథాతథంగా
• సూత్రం
• దీని
• ద్వారా
• విభకి
• సరస్వతి
• సూతం
• అర్హం
• ఇక్కడ
• ఉదాహరించాడు
• చేశాడు
• వ్యాకరణ
• తెలుగులో
• కొన్ని
• అర్థం
• ప్రకరణం

Extractive Summary:

హల నమ్‌ (ఉపదేశే అ న్యం హల్‌ ఇత్స్‌ అనే దానితో డుజ్‌లోని జకార మిత్తయిన దన్నాడు సాను నాసికోఛ్చారం జిత్‌ అనే (పాకృతసూ(తంతో దాపల (పూర్వం అర్హవిందుయు క్ర మౌతుందట మహతో=-త ఉద్విభకొ అనే సూ్యతంతో అకారముకారమై రాముడు సిద్ధించిన దని (వాసూ అనునాసికాభావపకే అనుస్వారస్స్ప్యాత్‌ ౩ అని పూర్ణబిందు వాయెను అని రాముండు రూపొన్ని ఉదాహరించాడు ఈ (ప్రకియావిధానం సర్వం ఆహోబలపత్తిచేత యథాతథంగా స్వీకరించబడింది ఆప్పకవీయ చింతామణి నంధిసరిచ్ళేదంతో ముగిసింది కాబట్టి ఆస్పకవి వ్యాఖ్య ఇకపై ఉండదు ఇక్కడే మహతు లయినా జడాదులుగా వివక్షి స్తే అమహత్తులే అవుతాయని బాలసరస్వతి అంటే ఆ మాటను సంస్కృతీకరించి అధర్వణకారిక ను సృషంచాడు అతో టె బలపతి2 బాలసరస్వత్కి సూ(తంలోని దళసార్థక్యాన్ని ఆనిత అనడంవల రిఘుపతి యదుపతి వంటిచోట్ల డుజ్‌ రాదని పుం అనడం వల్ల దశరథాపత్యము (థష్మాము వంటి రూపాలున్నాయనీ వివరిస్తే అహోబలపతి దానినే అనువదించాడు చింతామణి అకారాంత శ చ్దాలకు (ప్రథమా ద్వితీయా బహునచన (పత్య్మయాలు విధించేటప్పుడు శబ్బజాఎమంతటినీ (అకారాంత మైన దాన్ని లాంతం అలాంతం అన్సి రెండుగా విభజించింది లాంతాలకి (ప్రథమా బహువచనంగా రు (ప్రత్యయాన్ని ద్వితీయాబహువచనంగా ర (పత్యయాన్ని విధించి అలాంతాలకు సామాన్య పత్యయాల్నే అంటే ల అ అనే విధించింది (6 ఎిభక్రలకారానిక రేవలిదానం లాంతాతు రురొ తయోః క్రమేణస _౮ నవ. ఉదా ః రామేణ రామా భ్యామ్‌ రామై అయినపుడు సంస్కృతంలో (వ్రాసిన ఈ తెలుగు వ్యాకరణంలో విభక్తి (ప్రత్యయాలు స్వయంగా తెలుగు (ప్రకృతులకు చేర్చకుండా సంస్కృత విభకి (ప్రత్యయాల స్థానంలో విధించిన ఈ తె౫గు వ్యాకరణంలో తెలుగు విభ క్రిప్రత్యయ విధానంలో చిక్కులు ఎర్పిడటం సహజం _ చింతామణి ఆ చిక్కుల్ని (త్రివిక్రమ దేవుని [ప్రాకృత శద్దానుశాసనానుకరణం ద్వారా పరిహరించుకొన్నది ఆ 'పాక్ళృక వ్యాకరణంలో సుప్‌స్వాదిర న్యహలా (--4 అనే సూత్రం ద్వారా సంస్కృత విభక్తి (పత్యయాం (పత్యాహారం నిర్మించబడి సుస్‌ అంపే (సు-బౌ-జస్స్‌ 'ప్రథమావిభదక్రి మొత్తమనీ టాస్‌ అంపే (టా-భ్యాం_భిస్‌ తృతీయా విభ క్రి మొ త్రమసీ-ఇలా ఏర్పాటు జరిగింది చింతామణ్‌ ఆ ఎర్పాటును స్వీకరించి (ప్రయోగించింది కాని అలా స్వీకరించి పయోగిస్తున్నట్లు _ ఎక్కడా చెప్పలేదు ఆ శకెలివిడి బాలసర్వతి సాధించి టాస్‌ మొదలయిన విభకి సంక్రే తములు పాక్ళత ళాస్త ఎవసిద్ధ్దములు. దీన్ని ఆధారం చేసానే అహోబలఎతి బాలవ్యాక ర్తి గూ వాజ్మ యంలో (ప్రయోగాలు కన్‌ఎంచకపోయినా హనురూను డు భగవానుండు వంటి రూపాలు నిస్పన్నాలు చేశారు ఈ సందర్భంలోనే బాంసంస్వతి ఈ తెనుగు లోకవ్యవహారదృళ్యము గను3 గీర్‌ శబ్దము వృవహారముని లేదు ఛవచ్చబబి లేదు అని గూడ వివరించాడు ఆ వివరణం డఊుతా తీఎకొని అహోబలపతి ఒక కారికను సృష్దంచి అధర్వడాంకితం చేశాడు.

---

Chunk 33 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0321-0330.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14923

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [145]

Key Terms:

• చింతామణి
• అప్పకవి
• బాలసరస్వతి
• కాబట్టి
• కాని
• తరువాత
• లేదు
• చెప్పాడు
• సంధి
• సంస్కృతంలోని
• వ్యాఖ్యలు
• నిర్ణయం
• అతడు
• వ్యాఖ్య
• ఉన్నాయి
• అప్ప
• నుండి
• తత్సమ
• రచనా
• ఇక్కడ
• పరిచ్చేదంలో
• కొని
• కొంత
• అనంతర
• వికృతివివేక
• అజంత
• దేళ్య
• అయినా
• పరిచ్చేదం
• చింతామణిని

Extractive Summary:

పైగా వాసుదేవ వృ తిలో ఒక్కఅధర్వణ కారిక గూడ లేకపోవడం అది బాలసరస్వతికి అప్పకవికీ అనంతరం [వాయబడడం గమనిస్తే పై నిర్ణయాన్ని నిరథ్యంతరంగా నిరాకేపంగా ఆంగీకరించవచ్చు ఫలితార్థం "పె పరిశీలనం వలన బాలసరన్వతీయ వ్యాఖ్య చింతామణి వ్యా బకి చాల ఫధానహేతు వని ఆ వ్యాఖ్య లేకుండ చింతానుణి అభ్మిపాయాలు అన్యులకు అర్థం కావడానికి వీలులేదనీ (గ్రహించాం అనంతర వ్యాథ్యానాలన్నీ బాలసరస్వతికీ చాలవరకు (ప్రతిధ్వనులే అనీ కొన్నికొన్ని సందర్భాలలో మాత్రం అవి బాలసరన్వతి ఎర్బరచినధొరణికి లోబడి నూత్రనాంశాల వివరిణకు యత్నించాయనీ తెలిఎకొన్నాం అవ్పకవీయం అన్బకవీయ మనే'పేరు కర్తనుబట్టి కలిగింది దీన్ని అప్పకవి ఆంధిశ్చ చింతామణి అనీ నన్నయఫక్కికి తెలు గుసేత అనీ వ్యవహారించాడు-చాలచో ట్ర సన్నయకట్టు (వ్రాసిని దనుకొని చింఛామణిని అబ్బకవి నన్నయభట్టీయ మన్నాడు వాలసరిస్వతి వ్యాఖ్య బాలసరస్వతీయమెంది అదేవిధంగా అప్పకవి వ్యాఖ్య అప్ప కవీయమైంది తరువాత ఆహోబలపతి తన చింతామణీ వ్యాఖ్యకు (ప్రత్యేకంగా కవిశిరోభూషణ మని నామకరణం చేసినా దాన్ని లోకం అహోబలపండితీయ మనే ఎలిచింది దీన్ని బట్టి కిర్రిల పేర్లతో కృతుల్ని ఎలవడం మనవారికి ఆలవామైనట్లు తెలిఎకోవచ్చు ఇలా కృతుల్ని క ్రర్రలపేర వ్యవహరించడం సంస్కృతాంగ్లాల్లో గూడ (ప్రసిద్దమైన విషయమే గదా అప్పకవి చింతామణిని వ్యాఖ్యానించడం చాలక్తి ఇమెన పనిగా భావించాడు ఉంటు రా ఆ శేశానికి కారణం గూడ అతడు సరిగా వివరించాడు ను న ర న పలవన పననోరనతతతనానోాాాాలాోో్‌ అప్ప అశ్వాసాంత గద్యులు ఎరికి 40 4 08 88 8 లి పైది ఎరిక్‌ 8[ ఠి. అతని వ్యాఖ్యాన (ప్రారంభానికి గూడ ముహూర్రం మనకు తెలియదు కాని జప్పకవి తన సహాజధొరణీలో బాల సరస్వతికి చింకామణ్‌ కీలకనామ సంవత్సరంలో దొరికినట్లు చెప్పాడు* కనకేమా మన్మథనామ సంవత్సరంలో దొరికిందట ఆంటే భాలసరస్వతికి క్రీశ ౧ (లో చింతామణి లభిస్తే ఆప్పకవికి $56లో లభించినదన్నమాట మధ్యకాలం 16 సంవ తరాలు ఈ స్వల్చ్పకాలంలో చింతామణికీ ఎర్బడినవి రెండే (వతులు మొదటి పతిని వ్యాఖ్యా సవాతంగా తాను చూచినట్లు అబ్బకవి చెప్పుతున్నాడు అయినా శెంటిలో చాలభేదం మనకి కనిఎస్తుంది మిన కాలానికి కాదు అస్పకవికి దగరి కాలంలోనివాడై న అహోబలపతికి కూడి ఆ రెండు పుస్తకాల్లో చాల పారఖేదాలు కనిపించినాయిక. ఈ అంశాలు పరిశీలించి నపుడు అప్పకవి ఒక సరిళోధకునివలె కనిపిస్తాడు అప్పకవి చేసిన ఈ విపుల వ్యాఖ్యానాన్ని చూచే అనోబలపతి (పేరితుడై తానుగూడ విపులతరమైన వ్యావ్యా నాన్ని చేయాలని సంకల్పించి ఉంటాడు అయితే అప్పకవి ఛందళ్ళాస్తాంన్ని మొతాన్ని తన (ప్రణాళికలో యిరికించడం వలన అస్పకవీయం చించానుణిలోని నంధిపరిచ్చేదలి ముగిసేసరికే 800 పద్మాల రచనగా రూపొందింది ఇదే ధోరజీలో అప్పకవి మెగిలిన పరిచ్ళేదాలు మూడిటిని గూడ తెనిగించి ఉంపే అస్పకవీయం ఆంధ్రవాఖ్మయంలో ఛందోవ్యాకరణాల పై ఒక పెద్ద నిధిగా అవతరించి ఉండేది ఇపుడు అప్పకవీయానికి లోకంలో ఛందో(గంథంగానే గుర్తింపుగాని వ్యాకర ణంగా కొడు.

---

Chunk 34 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0331-0340.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12876

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అప్పకవి
• తరువాత
• అప్ప
• వ్యాకరణాలు
• వ్యాఖ్యాన
• వ్యాఖ్యలు
• వ్యాఖ్యానంలో
• తెలుగు
• దీని
• గాని
• నిర్ణయం
• శ్రి
• లేదు
• చింతామణి
• ఉండటం
• ప్రాకృత
• సంస్కృతంలోని
• పద్యాల్లో
• తప్ప
• నుండి
• విన్నకోట
• సూత్రాన్ని
• ఆతని
• అతని
• వాటిని
• చింతామణిలో
• బాలసరస్వతి
• వ్యాఖ్య
• దంలో
• వ్యాఖ్యానాన్ని

Extractive Summary:

రిక సంస్కృతంలోని (వసిద్దాంధ్ర వ్యాకరణాలు తదదోషా పరికృతౌ చ వాగర్థా __2 ఈ సూత్రాన్ని తెలుగుచేసి తరువాత శబ్దార లక్షణాలంకారాల మీద 02 పంక్తుల సీసమాలికనీ శల్దార్థడోషాలమీద 28 పంక్తుల సీసమాలికనీ అల్లాడు బహుశః గణపవరపు వెంకటపతి అప్పకవిని చూచే తన సర్వలకణ ళిరోమణ్‌లో సీనమాలిక లల్లడం (ప్రారంభించాడేమో తరువాత సాధ్యోహిరసో యథాతధం కవిఖిః __.క ఆనే సూ్రాన్ని తెలుగు చేసి ఇక 1 పంచవిధభావ సీనమాలిక 28 సంక్తుల్లో 2 శృంగారరస సీసమాలిక శ్ర4 పంక్తుల్లో శ్రి అష్టరన పీసమాలిక 80 పంక్షుల్లో శీ నాయకనిర్హ్ణయ సీసమాలిక త సంక్తుల్లో చెప్పి తిరిగి సుకవిమాహాత్మ్యాన్ని 8 పద్యాల్లోను సత్కువి లక్షణాన్ని రెండు కందాల్లోను సప్త్పవిధ కవుల్ని రెండు పద్యాల్లోను వర్షించి కకవినిరననం 6 పద్యాల్లో కవితాాప్రళంన 7 పద్యాల్లో చేసి ముగించాడు చింతామణితోని ఒక్క సూత్రానికి ఎంత పెద్ద వ్యాఖ్యానమో ఆందుకనే సామాన్యంగా చూచేవారికి అప్ప కవీయం ఒక స్వతం్యడ్ర (గంథం లాగ ఉంటుందే తస్ప ఆం(ధ్రశబ్దచింతామణిక్‌ ఆంధ్రీకరణంగా ఉండదు అప్పకవి వ్యాఖ్యాన (ఫవాహంలో ఆసూశ్రాలు ఏదో మూల ఇరుక్కుపోయి వెదకితే తప్ప కనబడవు అస్పకవీయంలో ఆతని పూర్వ వ్యాకర్తలు శేశతన విన్నకోట "పెద్దన లాషణికులు అనంతుడు ముద్దరాజు రామన చిత్రకవి "పెద్దనల లఅతణ(గ్రంథాల ఛాయలు విరివిగా కనిపిస్తాయి కేతన నను సరించి తెలుగు భాషాఖేదాల్లో శుద్ధాంధ్రంబులు. కారణాలుగా వాటిలో గజడదబిణ నమ ల ఆకారం వర్షించబడలేదు £ అచ్చుల దీర్దాలు ఏనుగు తొండాలవలెే ఉండటం అకారేతర స్వరాలకి బొత్తిగా అన్వయించదు 3 ఖఛరథఫల క్రింద ఒత్తుండటం ఆ ఒత్తు సంభాకొారంతో ఉండటం న శతాబ్దిలో కాదు $వ శతాబ్దిలో గూడ లేదు & దంత్య చజలు బొట్టుతో ఉండటం ఎక్కడాలేదు. చింఠామణి ళామణ్‌ వ్యాఖ్యలు వికృతిని పేక క_రృృత్వ నిర్ణయం శిర స్థానంలో లెక్కించాలని శకారం సంస్కృత భాషలోను తెలుగులోను ఎలా సహజ వర్షంగా ఉందో ఉదాహరిణ పురస్సరంగా చూపొడు ఈ చాకే అహోబలునికి తన వ్యాఖ్యలో ళకారానికి వర్ణానంత్వ కల్పనక్షై చేసిన చర్చలో ఉపయోగపడింది కజాని ఘు ఈ సందర్భంలోనే దేశీయవ్యాకరణ రచనలో (ప్రప్రధమంగా అడీర నిర్దేశం చేఎన ఆసంతుణి అప్పకవి తప్పుఎట్లాడు లా టి కాకు షా జడయెన శకార మగుట6 దలంపకేంబది లిపులలో దానింగూర్చి ూ.

---

Chunk 35 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0341-0350.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12832

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అప్పకవి
• తరువాత
• చేశాడు
• అప్ప
• ఉంది
• వ్యాఖ్యానంలో
• చింతామణి
• వ్యాఖ్యలు
• కారికల
• వికృతివివేక
• అతని
• చేసిన
• మూలపారాలు
• వ్యాఖ్యానం
• వ్యాకరణాలు
• లేదు
• దాన్ని
• మధ్య
• ఆతని
• తెలుగు
• వికృతివి
• పెద్దన
• అలాగే
• నిర్ణయం
• గాని
• అయితే
• చూపాడు
• వ్యాఖ్య
• సూత్రాలు
• చింకామణి

Extractive Summary:

ఈ రేఫఅకారాల వైషమ్యం తెలుగు లక్షణ్యగంథాల్లో పాంముఖ్యం వహించడం చితకవి పెద్దనతో పే (ప్రారంభమయిన దని చెప్పవచ్చు అంతకుముందు 'రేచనకాలంసుండి ర _ అ ల ఖేదం వాజ్మయంలో పాటింపబడుతూ ఉన్నట్లు చూపాడు అహోబలసతి అన్పకవికనిపెట్టిన ఈ నూతనాంళాన్ని నంస్కృతీకరించి ఆధర్వణాంకితం చేశాడుః ఇక్కడే అప్పకవి బమ్మెరపోతరాజకృత భాగపతంబు నలక్షణంబుగా కిమ్ముహి నేమిటం గొదువ యెంతయు నారఎచూడంగాను శే ఫమ్ములు జౌలునుం గలసి ప్రాసములై న కతంబునం గదా యిమ్ముల నాదిలాక్షణికులెల్లను మానిరుదాహరింపంగన్‌ (2._జట అవి పోతన్నను లాక్షణికులు ఈ రేఫ ఆకార సాంకర్యం కారణంగానే స్వీకరించలేదవి మరొక కొత్త విషయం చెప్పాడు అయితే దీన్ని సంస్కృృతీకరించి లా 1 చూ కారికల మూలపారాలు 2 లసాస 8; 8 చూ కారికల మూలపారాలు చింకామణి వ్యాఖ్యలు వికృతివివేక క_రృత్వ నిర్ణయం కం తెలుగుబాన యెంత దెలిసియుండిన దీని6 జదువకున్న6 గవిత చక్కగాదు ఇంటిలోన హేమ మెంత గల్గిననేమి తొడవుసేయకున్నందొడుగరాదు (అన్న 6-6) అని అంటాడు దీన్ని పరిశీలి స్టే అతనిమీద 'ప్రాక్తన వ్యాక_ర్హల (ప్రభావం ఎంతో గాఢంగా ఉంది అని అంగీకరించక తప్పదు సంధులు వివరించడానికి ముందు వాటి అవసరం తెలియడం కోసం చిన్న ఉపోద్దాతం చేశాడు వసుధ వినంధియును మహావిసంధియు( గుసంధిదోష విధవ.ను దున్నం ధి సమాఖ్యయు ననునాల్లును బొసగింపరు సంధిదోషముల టంచుగ పుల్‌ (అప్ప గ్‌ా ఠి బని అనాల్లు సంధిదోషాల్నీ ఉదాహరించి చూపాడు వినసంధి=హరి ముసలిక్‌ని అనుజుండు మహావినంధి=సాల్వభూమివరున్‌ అండజధ్వజుండు కసంధి= మగువొకతె దున్నంధి=అందున్నిందున్‌ అనంతుడు ఛందోదర్పణంలో కుసంధి దున్సంధుల్ని పేర్కొన్నాడు (4ఆ $ ఖి అప్పకవి వాటికి నరిరెండు చేర్చాడు తరువాత మరొక కొత్త పరిభాషను సృష్టించాడు (వథమైకవచనంలో వు డు ను లు చేరిన పదాలు విభకక్తికాలట జేరనివి అనిభ క్తికాలట నాను మని కూడ దానికే పేరట అలాగే వికల్పం నిత్యం ఆదేశం ఆగమం (ప్రత్యయం లోసం అనే పారిభాషిక పదాలకి నిర్వచన మిచ్చాడు ఉపోద్దాతంలేని చింతామణి ఉపోదాత (ప్రియుదె న వ్యాథ్యాళ దొరకడం విశేషమే ఖు నూ కళా (దుత్యవకృతిక ఎిబాగం చింతామణి లొదుత కళల్నీ తరువాత (దుత్యప్రకృతికాలను సూత్రిపే (వాలన నంజ్ఞ 40) అప్పకవీయ వ్యాఖ్యానం హో పద్దతిని వ్యత్య స్తం చేసంది ణా వ్‌ ఈ వ్యత్య _స్తపద్ధతే బాలవ్యాకరణంలో స్వీకరించబడింది (నంజ్ఞ లి

---

Chunk 36 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0351-0360.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14243

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అప్పకవి
• చింతామణి
• కాని
• లేదు
• తరువాత
• తెలుగు
• అతడు
• వ్యాఖ్యలు
• సంధి
• ప్రాకృత
• అనంతర
• బాలసరస్వతి
• సూత్రం
• దీని
• అప్ప
• సూత్ర
• వ్యాఖ్య
• అహోబలపతి
• విశేషం
• లోపం
• గాని
• ఉదాహరణలు
• వృత్తి
• ఉదాహరణ
• ఇత్వానికి
• వాటికి
• అప్పకవికి
• క్రియలు
• నిర్ణయం
• అతని

Extractive Summary:

అతడు చెప్పేది మాూ(తంలోని పర్యుదాసంలో ఉ _త్రమపుదషబహువచనం (కూర్చుంటిమి వికల్ప నంధికి గురికాదవిమాత్రమే తీనాదుశళి తవ్వు వట్టడం ఈ సూ వ్యాఖ్యాన సందర్భంలోనే 'అన్నకవిక్థి (శ్రీనాధుని తప్పుపట్టాడు కవాతు న. శ్రిత నంస్క్యృృతంలోని (ప్రసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణోలు బమెనా కొని ఆలా చేయలేదు ఏమి అనేది వాక్య మన్నాడు (పయోగాన్నిబటి ప్త నా ద వాక్యంగా నిరూపించవచ్చుగా ని అతడు వదాన్నిగూడ వాక్యమనే అంటాడు కూర్చి విడిచి ద్వితీయ6ంబల్కునవి మూండు నవతలి విభ క్స్‌ €దెలుపు వాక్యములు నాల్లు వలన6ంగంకె లోపల నను వచనములును బది విభక్తులతో (ద్రుత(ప్రకృతులయ్యె (అప్ప 6-69) తరువాత అపిళద్దేతో లుగ్వాస్యాత్‌ _ 8 అనే సూత్రవ్యాఖ్యానాన్ని బాలసరస్వతీయ ఫక్కి-లోనే చేసి క్తా్య్రత్యయాంకార్థ సంధి అని క్వా(ప్రత్యయాంత తుల్మాలైన తెలుగు పదాలకి సంభి జరుగకపోవడాన్ని వివరించాడు కాంచి యాలకించి యెంచి యాలోచించి యొరసి యాడి యాడి యొరగి యెటింగ యంటి మెంచి యిచ్చి యని యాడుకొవి యెతి యెనసి యేగి యాగి యనంగ వచ్చు ((- టి ఈ విషయాన్నే ఆహోబలపతి నంస్కృృతీకరించి అధర్వణాంకితం చేశాడు ధాతుపద వంభవానాం విశేషణానా ముత సథాను మచి ౮ ఇది అబాలసరన్వతీయ సూత్రం కౌబిట్టి అనహోబలవండితీయం. చెపుతుంటే ఈ వ్యాథ్యాత దానికీ (వినర్గకి) తోడు దిర్హానికి గూడ లోపం అంటే హన్వం వస్తుందని అతివ్యాఖ్య చేశాడు అది అబద్ధం గూడ కాబ'్టే బాలవ్యాక_ర్త ఉదాహరణ పురన్పరంగా నిరాకరించవలని వచ్చింది (బొలవ్యా నంధి ర్‌ శేషామితశ్చ తద్వర్‌ (త్రివిక్రమ మతేన ___౫ ఇదీ అబాలసరస్వతీయం ఆనహోబలపండితీయమూ న రల డ లలో ఉండే ఇత్వానికి గూడ (త్రివిక్రమ మతానుసారం లోపమట త్రివిక్రముడు ప్రాకృత శబ్దానుకాసన కర్త క్రీ ౪ $8వ శతాన్లీకి చెందినవాడవి విద్వాంసులు నిర్ణయిం టి చారు.

---

Chunk 37 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0361-0370.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13879

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వృత్తి
• సంధి
• వాసుదేవుడు
• చింతామణి
• అహోబలపతి
• సూత్రం
• వ్యాఖ్యలో
• ఉంది
• అహోబలపండితీయం
• వాసుదేవుని
• వ్యాఖ్య
• వ్యాఖ్యలు
• తరువాత
• త్తి
• అప్ప
• నిర్ణయం
• అయితే
• ఉదాహరించాడు
• దానికి
• వెలయాలు
• వ్యాకరణాలు
• మాత్రం
• వికృతి
• కాని
• అందు
• ఆతని
• త్తిలోని
• నిర్ణయించవచ్చు
• వాటిని
• మార్చి

Extractive Summary:

నస్యాత్‌ తద్ధర్శోత (సంధి [ అనే సూత్రానికి (కింది అస్పకవీయ వ్యాక్యానం వాసుదేవుడు స్వీకరించి తన వ్యాఖ్యలో పేర్కొనడ మే సాత్యం ఉర్వి6 దద్ధర్మమున6 (బిభమోత్త మాఖ్య పురుషముల నేకవచనముల్‌ పోవవిడిచి కడను సదములు తిజ్మధ్యకములు గాన6 గొమ్ములను [బాణసంధులు గూర్చుటొప్పు (అప్ప ర్‌ా?8) కొంతురజ(పభృతులు నిను సంతతమును (బోతువీవు సనకాదుల మ ర్రింతు రభవుండు సీవును బంతంబుల ఖలుల ననుచు థావింతు మెదన్‌ 74 వదలక తద్ధర్మములను బౌదలెడు (ప్రథమో త్తమాఖ్య పురుషైకవచ పదములు (దుత(కృతులగుంబదరును నతండోర్వు నేను బలుమఖజు ననంగన్‌ 75 వాసుదేపవృ 8 & అనాంతేస్వ స్తేన సుఖింతుమిపుడు నాంతములు అంటే (ద్రుక (వ్రకృతులు అవి కానివాటి ఉకొరానికి సంధి అపుతుందని (వ్రాయడం కడమ పదములు తిబ్మధ్యకములు గాన గొమ్ములను బ్రాణసంధులు గూడ్చుబొప్పు అనే అప్ప కవీయ మతామసరణ, మని వేరే చెప్పపనిలేదు అప్పకవి భావింఠతమెదన్‌ అని ఉదాహరిసే వాసుదేపుడు సుఖింతు మిపుడు అన ఉదాహరించాడు కాగా వాసు దేవన్న త అవ్పకవీయానికి తరువాత ఆహోబ్బలవండితీయానికి ముందువ్రాయబిడిందని వాటిని శోకాలుగా మార్చి అధర్వణకౌరికల శీరుతో తనవ్యాఖ్యలో పొందుపరచు కొన్నాడు ఆ విషయం మున్ముందు పరిశీలిద్దాం పై పర్యాలోకనం వలన వాసుదేపవృత్తి ఆహోబలపళతికి పూర్వం అప్పకవిక్రి తరువాత చింతామణి వ్యాఖ్యగా వెలసిం దని నిశ్చయించగలిగాం ఈ నిశ్నయానిక్రి ఉదాహరించాడు అహోబలపతి ఈ విశేషాంళాన్ని స్వకీయవ్యాఖ్యలో పొందు పరచడం జరిగింది ఇలా ఉదాహరిస్తూపో తే (గంథం పెద్దదయ్యే (ప్రమాదముంది ఈ నృ ్తత్రిలో అధర్వణకారికలకు మూలపారాలుగా ఉపయోగపడిన భాగాన్ని గూర్చి (ఫకరణాంతరంలో!1 పరిశీలిద్దాం కాన్ని నలనాలు ఖ్‌ అయితే ఈ వృత్తిలో అక్కడక్కడ ప్పాలిత్యాలు గూడ దొర్హకపోలేదు దారారేఒత ఉదపిర (సంధి 84 న! ఆడంబ రంగా ఉండాలని తన పేరునే నంన్కృృతీకరించువాన్న వ్యక్తి ఈ వ్యాఖ్యాత ఈ సంఘటన చిన్నదైనా ఆనాటి సమాజ మానఎక స్టికికి అద్దం వంటిది ఇతనికీ ఇతని పూర్వుడు చింతామణికి క_రృృవ్యాఖ్యొత గా నిర్ణ యించబడినవాడు ఆయిన బొల సరవ్వతికీకొన్ని పోలిక లున్నాయి ఆ పోలికల్లో మొదటిది-ఇద్దరూ సొంత పేర్లతో గాక సెటుడు పేరతో పిలిఎంచుకోనడ్గం బాలసరస్వతి అనేది ఆతని పుట్టు పేరు గాదు అదీ బిరుదల స్వయం కల్పితమో పండిత (పదత్రమో తెలియదు.

---

Chunk 38 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0371-0380.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13651

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [57]

Key Terms:

• వికృతివివేక
• అహోబలపతి
• అతని
• సంస్కృత
• ముందు
• తెలుగు
• రెండు
• ఉంది
• వ్యాకరణాలు
• చింతామణి
• వికృతివివేకం
• వ్యాఖ్యలు
• నిర్ణయం
• వికృతి
• సంస్కృతంలో
• సంస్కృతం
• ఉండటం
• అపూర్వ
• వ్యాఖ్యలో
• వ్యాఖ్య
• పేరు
• దాని
• వివేకం
• వ్యాకరణ
• గాని
• గంథం
• అయినా
• ఉన్న
• సంబంధం
• బాలసరస్వతి

Extractive Summary:

ఆయినప్పుడు తన వ్యాఖ్యలో ఏదో (ప్రత్యేకత లేకపో తే దాని అవసరాన్నే పండితులు శంకించవచ్చు కాగా వికృతివివేక మనే (గంథం అపూర్వంగా బయట పెట్టాడు అహోబలపతి బాలనరన్వతి వెలువరించిన (గంథం నన్నయ్య (వ్రాశాడంటే అది సంస్కృతంలో ఉండటం చూచి నన్నయను 5వ 1వ శతాబ్దాల్లోని కవులు తమ కృతుల్లో శబ్దిశాసన వాగనుశానన బిరుదనామాలతో స్తుతించి నమన్కరిం చడం చూచి పండితపరంపర విశ్వసించింది ఆలాగే తాను వెలువరించిన (గంథం గూడ నన్నయ్య తరువాతివాడైన ఒక (వసిద్ధలాకణికునిపేర (పసిద్దం చెయ్యాలని అహో బలవతి సంకల్పం చింతామణి నసంన్కృతంలో ఉండటం తన వ్యాక్యానం నంస్కృృతంలో ఉండటం.-ఈ రెండు అనుకూల్యాలతో వికృతివివేకాన్ని సంస్కృత కారికలుగా (గథించి తన వ్యాఖ్యానంలో అక్కడక్కడ పొదగడానికి చక్కటి అవకాళం ఏర్పడింది ఇన్ని అనుకూల వరిస్టితుల్లో వికృతివివేక క_ర్పృత్వం సొమా న్యంగా అంగీకరింపబిడేటట్లు ఛంద కర్తగా భారతక _ర్తగా (ప్రసిద్ధుడైన అధర్వణుని “పేర ఆ (గ్రంథాన్ని వెలయించి ఉంటాడు అహోబలపతి తరువాత భవిష్యత్కాలంలో గూడ ఈ అధర్వణనాను ప్రాశన్మ్యం ఏమీ తగకుండా అతనికి తన వ్యాక్యానంలో ద్విదీయాచార్యత్వం కల్పించాడు తనకు గోడ సూ(త్రకరకూ (నన్నయకు) వ్వార్తిక కర్తకూ (ఆధర్వణునకు) సరసన భాష్యక_రగా పేరు రావడానికీ ఇది సరైన ఏర్పాటుగా అతనికి తోచి ఉంటుంది ఇదంతా వికృతివివేకొవిర్భావానికి పూర్వ రంగ నిర్మాణమన్నమాట ఇతని ఈ (వణాశికంతా నవ్యంగానే కొనసాగినట్లు చె్పవచ్చు ఇంత నిరాఘాటంగా యిది నెరవేరడానికి ముఖ్యకారణం సంస్కృతం చాలమంది పండితులకు వ్యాకరణ మంటకేనే తలనొప్పి ళఈ(శ్రావ్‌ సంస్క్రతంలో (వ్రాసిన తెలుగు వ్యాకరణం చింతా మణి దానికి సంస్కృతంలోనే (వ్రాసిన వ్యాఖ్యానం అహోబలపండితీయం ఆందులో ఆంతర్భాగం వికృతివివేకం కాగా వాటినిర్మాణం జోలికి ఏ విద్వాంసుడూ 800) నంస్కృృతంలోవి (వ్రసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణోణే పోలేదు ఎవరికి వారు ఉ'పేక్షించారు ఆడిదము సూరకవి వంటి వాడు సంస్కృతం లోని ఈ తెలుగు వ్యాకరణ రచనమీద ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు ఆంధ్ర మర్కంబు తెలిరగూంగ ననువుపడునె (వకట సంస్కృత రచిత స్యూశతమలచేత నవని౭బాణిని ఘటిత సూటశ్రార్థనరణి తెనుంగు టీకలబచేత సాధింపనగునె (కవిసంశయ విచ్చేదం ఆల్‌ కాబపే ఈ మూడూ (చింతామణి ఆహోబలపండితీయం వికృతి వివేకం ళ్‌ అజో ఒకేచోట సంస్కృతభాషా పరిరక్షణలో చాలకాలం సహజీవనం చేఠాయి కవి ఆ శ్‌ ఆధునిక పరిశోధక విద్వాంసులు (శ్రీ కందుకూరి వీరేశలింగం (ప్రభృతులు ఈ లీంళో మణ్‌ వికృతివివేకొల కవచాన్ని భేదించి లోపల ప్రవేశించి వాటి కాల క రృళ్తిల్నే శంకాస్పదం చేసి తరువాతి పరిళోధకుల్ని ఈ విషయమై యోచించేటట్లు చేశాడ ఫలితంగా పండితలోకంలో సంచలనం కలిగి ఈ రెండు (గంథాల కాల క_రృత్వాల మీద "పెక్కు వాదోపవాదాలు జరిగాయి.

---

Chunk 39 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0381-0390.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14333

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కారిక
• చింతామణి
• గాని
• డుజ్‌
• అహోబలపతి
• కాని
• వంటి
• చివరి
• కారికలు
• సూత్రం
• కాదు
• వ్యాఖ్యలు
• పోయెదన్‌
• సూత్రానికి
• రాములన్‌
• సూతం
• కాగా
• లోపం
• తరువాత
• రూపాలు
• లేదు
• చింతామణికి
• వ్యాకరణాలు
• రామున్‌
• శంకించి
• అర్థం
• గాబట్టి
• దాని
• కాబట్టి
• అక్కడ

Extractive Summary:

ఒక కారికను నంధిర్నిత్యం _పపయ్యయాచ స్త థార్యాదిగతస్యచ అని ఉదాహరించాడు (పత్యయాచ్చుకీ ఆర్యాది (ఆయ్య మొదలై న) శద్దాలలోని అచ్చుకీ నంధి నిత్యంగా వస్తుందని కౌరికొర్దం ఈ కారికతో రామ 1. కొరిక (ప్రత్యయాచ్చు కి నిత్యసంధిని విధిస్తుంది కాగా కారిక అహోబలపతి వ్యాజ్యకే సందర్భ పడుతుంది గాని సూత్రానికి కాదనేది సుస్పష్టవిషయం హలంత నంబ్భేదంలో అన్యేషాం చవా లుగ న్య్యస్య న సూత్రానికి ఇతర హలంత శబ్దాల చివరి వర్ణాలకు వికల్పంగా లోపం వస్తుందని అర్జం పూర్వ సూత్రంలో అపయ (పభృతి అనే గణంలోని సకొరాంకే శబ్దాల చివరి వర్జానికి లోపం చెబ్బ (ప్రసుత స్యూతంతో సాొంతవ్యతిరి క్ర “ట్టి చివరి వర్దానికి గూడ లోపం విధిస్తున్నాడు స్తూతక ర ఉదాః పథిన్‌ -పథి ఆఅహోఐలపతి ఈ సూత్రవ్యాఖ్యలోనే నిగమశర్మన్‌ అనే నాంతశద్దిం చివరి నకారానికి లోపం చేసి నిగమళర్ముండు అనే రూపొన్ని సాధించొడు తరువాత దానికే రూపాంతరంగా నిగమశర్మ అనే రూపాన్ని సాధించబోయౌడోు కానీ చింతామణిలో సూత్రాలు లేవు కాగా ఒక కారికను సృషంచాడు వ! (త కదాపిచ ఈ కారిక కెందమ్మి చెందొవ వంటి సంధుల్లో సున్నా ఆరసున్నా కాకుండా ఉండటానికి ఉద్దిష్టమైంది చింతామణిలోవి సూత్రాలతో ఆవని సాధ్యం గాక దీనిని సృజించి ఉటంకించాడు వ్యాభ్యాత దీనికి మొదటి (హనస్వంకంచ పరంగా ఈ తెలుగులో అర్హ బిందువు ఎప్పుడూ ఉండదని అర్ధం కాబట్టి చెందొవ అనే రూపం క్షేమంగా ఉంటుంది చకారం మీది ఎకారం మొదటి [_హన్వంగదా మరి అందువలన దానిమీద నిండుసున్నా ఆరసున్నా కావడానికి వీలులేదు ఈ కొరికకు స్టలాంతరపాఠం అహోబలపతి వ్యాఖ్యానం వలన కలిగితే దాన్ని యథాతథంగా ఉంచి సీకారామకవిగారు తమ అమాయకళ్వాన్ని వ్యక్తం చేశారు ఎవరు చేసినా ఆ కారికల్ని ఏరగలరు సందర్భాన్ని గు్తించి వర్గీకరించను గలరు కొని ఆ యేర్చాటుమా(క్రంతో ఆ కారికలు ఒక (ప్రణాళిక లక్ష్యం రూపనిష్పాదన (వ్రకి్రియ గల వ్యాకరణంగా ఎలా మారుతాయి?

---

Chunk 40 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0391-0400.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12975

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• నుండి
• రామన్న
• ముద్దరాజు
• సంస్కృత
• దాని
• లక్షణం
• అజంత
• ఇచ్చాడు
• తెలుగు
• తాయెతు
• రామన
• నిర్ణయం
• కారిక
• వ్యాఖ్యానంలో
• భూషా
• వికృతివివేక
• మూడు
• ఇక్కడ
• వ్యాఖ్యలు
• అహోబలపతి
• సూత్ర
• చింతామణి
• రూపాలు
• ఉదాహరణలు
• పయ్యెద
• అయినా
• గాని
• చెప్పవచ్చు
• కాగా
• పద్యంలో

Extractive Summary:

ఈ ఆయిదింటికి తన రచించిన పద్యంలో ఉదాహరణలిచ్చి [ప్రామాణ్యభావం ఈ కాలికల్ని సంధిపరిచ్చేదంలో 24వ సూత వ్యాఖ్యానావసరంలో చూవడం జరిగింది సూత్రం సమేతర తెలుగు శబ్దాలకు పరమైన సంస్కృృతసమ శబ్దాల ఆదినుండే పరుషాలు గసడదవలు కావని నిర్హేశిస్తే ఆ నిర్దేశానికి భిన్నంగా రాఘవ పాండవీయంలో అఖిల భువనములలోన వారణ నగరి పరమ తల్లి (-) వంటి (వ్రయోగాల్లో గసడదవాదేశం లేకపోవడం (నగరి పురమతల్లి ఎలా పొనగు తుంది? తెలుగులో తత్సమాలుగా ఏర్పడేటిన్తు డు (రామన కాలానికి తత్సమమం'పే సంస్కృత పమమే (ప్రాక్క్యత సమం గాద ఆ ఫక్కీి చించామణీది) ము లోపించి దాని స్థానంలో డీర్ష ౧ రావడం లో ఉన్నదని అకకాన్ని స్వయం పరిశీలనతో చెప్పి లక్ష్యంగా తిక్కన్నగారి ఉదో శ్‌ పర్వం నుండి... మానుగ ధృతరాష్టురిండ్సు ప్రా కానం గలుగంగ బింధునాశము రాజ్య శ్రీ నాశము నుద్దాను య కోనాళము నుడువనేల చూచెద్దు చెపమూ టనే పద్యాన్ని ఇచ్చాడో ఆం లేగాక నిటలాస (ప్రాణాలకు వంటి రూపాల్ని పూర్వకవుల నుండీ ఉదాహరగ్యా తన లక్షణాన్ని స్టిరీకరించాడు అహోబలపతి రామన్న అకణాన్ని ప్రాభు న వైకృతపదే లోఫో దీర్హ శృమోరత్ర అనే కొరికగా అజంత పరిచ్చేదంలో ర సూత్ర వ్యాఖ్యానంలో ప్రదర్శించాడు.

---

Chunk 41 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0401-0410.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14158

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• రామన్న
• నుండి
• అహోబలపతి
• సూత్ర
• వ్యాఖ్యలో
• లక్షణాన్ని
• కవిజన
• లక్షణ
• రామన
• వ్యాఖ్య
• కారిక
• వ్యాఖ్యలు
• కాని
• ఆహోబలపతి
• సంస్కృతంలోని
• ఉదాహరణలు
• గంథం
• కారికగా
• సంస్కృృతీకరించి
• అతని
• లక్ష్యాలు
• వాటి
• వికృతివివేక
• శద్దాన్ని
• చూపాడు
• అజంత
• కొండొకచో
• ఉదాహరణ
• తరువాత
• అహోబలవతి

Extractive Summary:

పైగా కొన్ని లక్షణ లక్ష్యాలు ఆంధ్ర వ్యాకరణాల చరిత్రలో ఎవరూ చెప్పనివాటిని రామన్న చెప్పిఉండటం వాటి నంన్కృృతీకరణం సాధికారికంగా కారికల్లో కనబడటం వలన ఈ కవిజన సంజీ వనిలో కారికా క _ర్తకు గట్టి పాండిత్య మున్నట్లు రుజువైంది గదా లి చరితము చరి(త్ర మొకయెడ బరగున్‌ స్త్రీలింగరీతి పద్మాకు భవ చృరిత జగన్నుత మననీ చరిత శ్రాది దివిజ సం పేవ్యమనన్‌ (కవి సం వాటి పులకము లలకము అలనంగా€ బులకలనంగాల దరంగములు నాంగం దరం గలు తరగలనంగ హంసం బులు హంసలు నాంగ6 గృతులందొలుచు ముకుందా (కవి సం 2! $ికీ సంస్కృతంలోని (ప్రసిద్ధాధ్ర వ్యాకరణొణి ఫీష్మ పర్వంసనుండి లక్యెన్నిచ్చాడు ఈ లకణాన్నే ఆఅహోదిలపతి ఆజంక పరిచ్చేదంలో 66వ సూత్ర వ్యాఖ్యాసంలో విభాషయా సుస న్తంస్యాత్‌ ఆ(శ్రష్థు విశేషణమ్‌ ౩ అనే కారికగా సంస్కృతీకరించి (ప్రకటించాడు క్‌ తెలిగింపంగ బహుసచనం బులకైనను నేకవచనము విశేషణమై విలుచుం (బ్రాసవదంబులు వెలిగా హరికీ ర్రికతులు విఖ్యాతమనన్‌ (కవి సం ఒతగి ఆదిపర్వం నుండి అవ్యాన్ని ప్రదర్శించాడు రామన్న లక్షణ లక్యేలి శెండూ కారిక తదుదాహరణాలుగా హలంత పరిచ్చేదంలో 42వ సూత్ర వ్యా నంలో అహోబలపతిచేత మార్చబడ్డాయి క్వచిదేకత్వ మిషంస్యాత్‌ అదప్రొజీతీ వ! ఆపా9జి వాచకాలు అమహద్వాచకొలు అయిన స్త్రీలింగ శబాలకు రెండు విధాలైన విశేషణాలు (పున్నపుంసకములు చెల్లుతాయని కారిక భానం ౨ దింతామణీ సూ(్రంతోనే ఈ కారికలవల్ల ఏర్పడే అక్యెల్ని సాధించవచ్చు (ఉభయవిధ మమహతీనాం కాని చింతామణి సూత్రంలో కంళయె కవిజన సంజీవని అకీణంలో స్పష్టత మెండు దానిలో కృత త్తీలింగంబు పుం నపుంసకములు అచేతనములు వంటి పదాలు నిస్పందేహంగా లకణంలోని అర్జాన్ని న్ఫుటంగా తెలుపుతున్నాయి గుణ(గ్రాహి అయిన అహోబలపతి ఆ లక్షణాన్ని సంస్కృృతీకరించకుండా

---

Chunk 42 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0411-0420.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12519

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [213]

Key Terms:

• వ్యాఖ్య
• కారిక
• ఇత్యాది
• వస్తుంది
• లోగూడ
• చూడవచ్చు
• కారికలు
• సంస్కృతంలోని
• అజంత
• వ్యాఖ్యలు
• వికృతివివేక
• ప్రత్యయం
• పరంగా
• కేతన
• వసుంది
• _అజంత
• వారు
• మాత్రమే
• సంఖ్య
• చింతామణి
• నిర్ణయం
• గాని
• ఒకచోట
• వ్యాకరణాలు
• యనంగ
• ననంగ
• ప్రత్యయాలు
• పునరు
• అహోబలపతి
• లక్షణాలు

Extractive Summary:

ఆ కారికలు ఆధర్వణీకాలు కాకుండానె నా పోవాలి లేదా ఆధర్వణుడు నాలైదు శతాబ్దాలు ముందుకు నడిచెనా ండాబ్హా న నా చె చావాలి ఆవి(వసిద పరిశోధకులు నిర్హయించి ఉన్నారు2 థి వ! న తవా ాాాలాలాలంా క చూ అప్పకవీయంలో ఆఅధర్వణకారికల మూలపొరాలు అన్యే(ప్రకరణం ఓ స్రా తూమాటి దొణప్ప---భాపషాచారిత్రక వ్యాసావళి ___ ఆం(ధ్రసారన్వత సరిషర్‌__ 972 అంతవరకెందుకు అహో బలపతి అప్పకవీయ పీరికలోని పద్యాలు అనేకం సంస్కృృతీకరించి చెప్పాడు గదా మన (ప్రాచీన పండితుల్లోని ఈ మనస్తత్వాన్ని పూర్వరంగంగా భావించి చూసే అహోబలపతి తప్పకుండా తనకు పూర్వులై న లాక్షజెకుల లకణాన్నే సంన్క్బృతీం కరించి తనకు పరోకుగారవం తన వ్యాఖ్యకు పత్యకగౌరవం కల్పించుకున్నాడని నిస్సంశయంగా నిర్ణయించవచ్చు ఆంధ భాషా భూషణంలో కారికల మూలపొరాలు -.-- ఇపుడు.

---

Chunk 43 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0421-0430.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13501

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [213, 229]

Key Terms:

• పెద్దన
• గాని
• కారిక
• వ్యాఖ్య
• రేఫలు
• వ్యాఖ్యలు
• కారికలకు
• అతని
• కారికల
• చెప్పాడు
• చిత్రకవి
• బాలసరస్వతి
• వ్యాకరణాలు
• వస్తాయి
• అహోబలపతి
• కర్త
• సూత్రం
• తాతంభట్టు
• ఉంది
• వికృతివివేక
• నిర్ణయం
• చివర
• వ్యాఖ్యానంలో
• తరువాత
• సంస్కృతంలోని
• అజంత
• రెండూ
• అతరాలు
• వసుంది
• వ్యాఖ్యలో

Extractive Summary:

ణుడు-అతని (గంథాలు తెలుసు గాని అతని కారికల జాడ తెలియదన్నమౌట నిజంగానే అధర్వణుడు కారికల కర్త ఆయి ఆవి అహోబలపతికి పూర్వం ఉండి ఉంసపే ప్రసిద్ధ లాచణికుడు అధర్వణుని పేర్కాన్న మొదటి ఆంధ్ర లాతణికుడూ అయిన తాతంభట్టుకు వాటి జ్జానం లేకుండా ఉంటుందని విశ్వసించలేం (ప్రకృతాం శానీక వదాం చి ఆది లఘువుమీ6ంద నర్ధవిందువు నిలువదు (కవిచింతామణి $వ ఆకు నుడి తొల్మిహన్వంమీద ఖండబిందువుండదనే సూత్రం చేయడానికి ఎంతో వాజ్బయపరిశీలనం కావాలి భాషాస్వభావాన్ని ఆకళించుకున్నవానికి గాని అలాంటి సూ(క్రం చేసపేళశ్తి ఉండదు అష్టభాషావతారుడుగా (పసిద్ధుడెన తాతంభట్టు ఆ సూత్రం చేశాడు దాన్ని అహోబలపతి తన వ్యాఖ్యలో సండ్ఞాపరిచ్చేదంలో 8న స న! చింశామ ణి వ్యాఖ్యలు వికృతివివేక క_రృత్వ నిర్ణయం 401 తవ్ప తెలిసిన తరువాత గూడ ఆ లక్షణంతో పోల్చిచూస్తే తప్ప ఈ కారికలకు నిష్కర్షగా అర్హమిది ఆని తెలియదు కాబళ్లు అహోబలవండితీయావికి తెనుగు ఆనువాదాలు చేసినవారు అధర్వణకారికలకు వ్యాక్యానాలు (వ్రాసినవారూ అందరూ ఈ కారికల అర్థం నరిగా తెలిసికోలేక ఏదో వ్రాసి సరిపెట్టుకున్నారు నిజానికి బాలసరస్వతి ఆ పొరపాటు వ్యాఖ్య చేయకుంకే ఈ కారిక పుట్టి ఉండేదే కాదు

---

Chunk 44 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0431-0440.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13688

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చేశాడు
• సూత్ర
• వాసుదేవుడు
• అహోబలపతి
• బాలసరస్వతి
• వ్యాఖ్యలో
• చేసి
• వ్యాఖ్య
• సంధి
• వ్యాఖ్యానంలో
• హలంత
• సంస్కృతంలోని
• కారికలో
• బలపతి
• వ్యాఖ్యలు
• మొదటి
• వివరణం
• కారిక
• భావం
• ఛందోబద్దం
• దీని
• చింతామణి
• దాన్ని
• వెంటనే
• మూడో
• తరువాత
• గాని
• కారికగా
• పరమైతే
• వాసుదేవుని

Extractive Summary:

(బ్రహ్మ అని ఉదాహరించాడు -- పుంస్మేవ అని ఆ రూపం పుంలింగ శబ్దానికే అని గూడ వివరించాడు ఈ అంశాల నన్నింటిని అహోబలసరి- అని నూతన ప్రతిపాదనం చేశాడు బాలనరన్వతి ఈ సూత్ర వ్యాఖ్యలో పరిమిత శద్దానికి స్వల్పము అని అర్దం (నాకాడు అతని ఆ అర్ధాన్ని వాసుదేవుడు (గబాంచి. శీ20 సంస్కృతంలోని (వసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణాలు 12 రంజఒతి ఘట్యాదీనాం బిన్లోశ్చస్యాపి లావభౌభవత -- క్రియా ఖీ పె సూత నవృిలో వాసుదేవుడు క్వచిత్‌ సకర్మకత్వం - (వణమిళ్లె నతవికి క్వచిదుభయమపి - చింతించె చింతిలై అని నూతనాంళాల్ని పతి షాదించాడు వాటిని అహోబలపతి ____ అకర్మణస్పకర్మత్వ మకర్మ్శత్వం నకర్మణః తద్వరా క్వచిదై క్యం స చాడు స్యాచృబ్దిళ క్తి బీ తాదృశీ -(క్రీయా 89 సూ(త్రవ్యాఖ్య అని కారికగా నిబంధిం అకర్మకాలు సకర్మకాలు కావడం సకర్మకాలు ఆకర్మకాలు కావడం ఉంది కొన్నిచోట ఆ స్థితి క్రైక్యం ఉఊంది అని కారికార్హం అహోబలపతి ఉదాహరణలు "హడ వాసుదేవునివే కావడం విశేషం పై పరిశీలనం వలన అధర్వణకారికలుగా అఆహోబలపతి లోకానికి వరిచయం చేసిన కారికలలో చాలభాగం అతనికి పూర్వుల లక్షణాల రూపాంతరాలని తెలిసికో గలిగాం వాసుదేవుడు తన వృత్తిలో సంస్కృతంలోనే వచనంలో (ప్రతిపాదించిన నూతనాంళా లనేకం ఆహోబలపతి ఛందోబద్ధం చేసి అధర్వణాంకితం చేశాడని గూడ గహించగలిగాం ఇక వాసుదేపవృత్తి తరువాత వెలువడిన అస్పకవీయ వ్యాఖ్యానంలో అతడు సృష్టించిన కారికల మూలపాకఠాలు ఎన్ని ఉన్నాయో గమనిద్దాం అన్సుకనీయంలో అదర్వాణ కాంకల యూలవారాలు - హ్రస్వాత్‌ పూర్లోపి భవేత్‌ దీర్దాచ్చేత్‌ ఇండఎవ సజేయ _ అప్ప చిం సర్ష॥ షో పై సూత్ర వ్యాఖ్యలో అస్పకవి తన పరిశోధన ఫలితంగా ఒక ను తనాంశం బయట సపెటాడు బి హల్లులను బంచవర్షంబులలదు మొదలివర్షములకును మూడవ వర్ణములకు దక్క_ నితరాక్షరములకు దాసలికడ నాంధ్రపద మధ్యమునంబుట్టదయ్యెదొట్టు (అప్ప వతి)

---

Chunk 45 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0441-0450.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12671

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [196, 273]

Key Terms:

• అప్పకవి
• అప్ప
• సూత్ర
• వ్యాఖ్య
• అహోబలపతి
• భావం
• చేశాడు
• దాన్ని
• ఆస్పకవి
• అస్పకవి
• వ్యాఖ్యలు
• ఉంది
• వికృతివివేక
• నిర్ణయం
• వ్యాఖ్యలో
• సంజ్ఞా
• కారిక
• నిండుసున్న
• తరువాత
• వర్ణ
• వర్డ్‌
• ముందు
• పూనె
• కొన్నిచోట్ల
• రూపాణి
• సూతం
• ప్రతిపాదించాడు
• ఉదాహరణలు
• ఆశ్వా
• అచ్చు

Extractive Summary:

ఆస్పకవి నాటి లేఖనంలో గూడ లేని ఈ పద్దతి అస్పకవీయంలో ఉండటం విచిత్రమే ఒకవేళ అప్పకవికీ తరువాత ఇతరు లెవరై నా టప్రక్షేపించారు-ఆ నిర్వ చనాన్ని అనుకుంటే ఆ (పకేపం అపవోబలపతి నాటికే ఉన్నదని నిర్ణయించు కోవాలి లేకుంటే అహోబలపతి దాన్ని సంస్కృతీకరించడం జరగదు పూనె నెగనె పొదవె పొనరె పొందె నిత్య్యత ఆ ద్యస్మహల్మాత౦న్యలో పే ఈనె నిత్యాది రూపాణి కవిిప్రయోగ సిద్దాని ఈ వివరణం చూస్తేగాని మనకి అస్పకవీయాన్ని అహోబలపతి సంస్కృతీకరిం చాడనే ఆంశం స్ఫురించదు వాస్యాత్‌ క్వచిద్వకారో నాదిగతస్యాద్యవర్గ సరళన్య --అన్న చిం వర్డ్‌ "పె సూత) వ్యాక్యానంలో ఆస్పకవి సూత్రస్టమే అయిన ఆంశాన్ని క్రింది విధంగా విశదపరిచాడు 8 తీగియలుకతీవియలు పయిందిగిచేందివిచె ననుచు నిబ్బంగి నొకవేళ నాదివర్డ్‌ ములకు6 ంగం గొన్నిమాటలను గృతులం (బిథమ సరళంబులకు వకారములు వచ్చు (అప్ప 2- ల సూతం అపదాద్యమైన గకారానికి వకారాన్ని విధిస్తున్నది అవ్బకవి పద్యంలోనూ ఆదే ఉంది అయితే ఆఅహోబలవతి బొలసరస్వతీయ చింతామణిని భాషాంతరీకరించి అధర్వణాంకితం చేశాడు దీర్హ స్ప్యాద్వర్షని స్టేశే వత్య యే=౭-న్య(త్రచక్వచిత్‌ కేషాంచిత్‌ (పత్యయేనైవ తత్ప్రయోగస్తు సమ్మతః (అజంత 85 సూ(క్రవ్యాఖ్య) అప్పకవి 'రేఫను రా అని చెప్పడంతో వర్దనిశ్తేళంలో దీర్హ(స్రయోగం చేశాడు తరువాత కార ఇఫ (పత్యయాల (స్రయోగం చూపాడు కారిక ఆ విష యాల్నే చెబుతున్నది వె సీసమాలిక చివర అస్పకవి__ ౧ కుణచలమీందిరేఫ అకారములు రెండును ఆయిన వానికి అత్యములు (అప్ప వీ వుట్టి ఆంటూ తొరంగుట కు తొఅంగుట క్కూడ నృసింహపురాణం నుండే (ఆశ్వా 1-54 (ఆశ్వా 240% ఉదాహరణ లిచ్చాడు ఈ అంకాన్ని ఆహో బలపతి___ లఘుర్భవేత్‌ గురుః కషక్రచిద్దురుక్స అఘు స్తథా ఉచ్చారణస్య కల్ప్యత్వాన్నిదానం తత సద్వచః (సంజ్ఞా ర సూ (క్రవ్యాఖ్య అనే కారికగా మార్చిచెప్పాడు ఇక్కడ గూడ కేవలం అస్పకవి ఒసగివు ఉదాహరణల్నే (దర్శించడం జరి%ంది దీన్నిబట్‌ ఆవోబలపతి ఏ శ్రమాలేకుండా క!

---

Chunk 46 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0451-0460.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15429

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అహోబలపతి
• సంధి
• వ్యాఖ్యలో
• సూత్ర
• సంస్కృత
• అప్పకవి
• తెలుగు
• వంటి
• నంధి
• తరువాత
• వ్యాకరణాలు
• వ్యాఖ్యలు
• వికృతివివేక
• ఆతని
• కొన్ని
• పూర్వ
• హల్లులుగా
• ఎప్పుడూ
• అప్ప
• వ్యాఖ్య
• చింతామణి
• పరిచ్చేదంలోని
• నిర్ణయం
• సంస్కృృతీకరించాడు
• తెలుగులో
• విషయంలో
• జరిగింది
• ప్రయోగ
• కాగా
• సంస్కృతంలోని

Extractive Summary:

శ86 సంస్కృతంలోని (ప్రసిద్ధాంధ్ర వ్యాకరణాలు] అని పద్యాలచివర నకొర లకారాలమీ.ద ఇత్వోత్వాలు ఉంచగూడదని ఒకనియమం చేశాడు అంపే పద్యాల చివర (దుతానికి స్వత్వముండదని భావం ఆ నియమ (ప్రాముఖ్యం గుర్రించిన ఆహోబలపతి దాన్ని పద్యావసానే సర్వేషాం న్వత్వం నాప్నోతి సాధుకాం (నంధి 2" సూత్ర వ్యాఖ్య అనేక కారిగా మార్చాడ్డు పద్యాలచివర అందరి మతంలోను స్వత్వం సాధువుగాదు అని కారికార్థం అహో దబిలపతిఆప్పకవీయ మూలకమైన తన కారికాబలంతో వై జయంతీ నవాంచక వ్యాజమునను ఆనే (1 - €0) జైమినీభారత పద్యాన్ని తప్పుపట్లాడు కూడ అహోబలపతికి సంస్కృతంలో శ్లోకాలలడం నలేరుమీద బండినడక భాం లి ళ్‌ లీలగా హేలగా ఛందస్సు ఆతని మాటలో ఒదిగి వబుంది సంజాపరిచ్చేదంలో న్‌ా (క 86వ సూత్రాన్ని వ్యాఖ్యానిస్తూ ఆధర్వణుని పేరగాః ఊరకే అలవోకగా ఒక శోళం అలాడు ళం ళం సూ్రద్వయే సవర్డత్వాద్‌ గృహ్మేతే దన్తజౌ చజౌ సాసంజెవ తయో సేన నాన్యా సంజ్మాపవ రతే మ్‌ లా ఇవ సూళ్రాలు రెంటిలోను సవర్దిత్వం వలన దంత్య చజలు (తాలవ్యాలతోపాట్సు స్వీకరింపదడతాయి.. వాటికదే పేరు వేరొక "ేరులేదు అని శ్లోకార్హం సంస్కృత భాషమీద మంచి అధికారం సంపాదించడం వలన అతనికి ఆతని వ్యావ్యానానికి గొప్పకీ _రి కలిగింది కారికలనన్నింటినీ అక్కడికక్కడ తన పూర్వ న్యాకరణ- పరిజ్ఞానంతో ఇళ అల్లడానికి అతనికున్న సామార్థ్యం (వళ్నించరానిది చింతామణి సూత్రాలు కొన్ని బాలసరస్వతి వివరిస్తే తప్ప బోధపడనటు వికృతివివేక కొరికలు బాల ళా న్స్‌ 'పెక్కిటికి అపోబలపతి వివరిపేతస్ప అర్హసందర్భాలు ఏర్పడవని పై పరిశీలనం అవాటీ ఖ య్‌ వలన తెలిసికోగలిగాం కాగా చింతామణిని బాలసరస్వతి చేని నన్నయపేర (పకటించినట్లు వికృతివివేకాన్ని అఆహోబలసతి చేసి అధర్వణుని'పేర (ప్రసిద్ధ చేశాడు-అని నిర్ణయించవచ్చు. ఒక న్వతంథత్ర వ్యాకరణం కాదని 2 అది ఆహోబలపతికి పూర్వ లాక్ష ణీకులు...కేతన మొదలు ఆప్పకవివరకు గల అనేకుల లక్షణాల సంస్కృృకాను వాదమే అని 8 ఆయా లక్షణాల్ని అహోబలపతి తన వ్యాఖ్యలో అక్కడక్కడ సందర్భ పరచి తన వ్యాఖ్యా గౌరవాన్ని పెంచుకున్నాడని నిర్ణయించగలిగాం కాగా ఆధర్వణుడు అనే వ్యాకర్త వికృతివివేకం వాయడం నన్నయ ఆంధ్రశద్ది చింఠా మణిని వ్రాయడం లాగ ఒక అబద్ధమని కేవలం (గ్రంథగౌరవ సంపాదనం కోసం అహోబలపతి ఆ అదిద్దాన్ని సృష్టించి బాలసరన్వతి మార్గంలో (ప్రచారం చేశాడని గూడ కనిపెట్టగలిగాం ఈ విధంగా అహోబలపండితీయంలో అంతర్భాగంగా ఉన్న అధర్వణకారికల పుట్టుపూర్వోత్తరాలు వెలికితీసిన తరువాత ఇక అహోబలపండి తీయ వ్యాథ్యానాన్ని గూడ దిజ్యాత్రంగా పరిశీలించి ఈ (ప్రకరణం ముగిద్దాం పై క్లిష్టకల్బనలన్నీ ఆవ్యావ్యాత పాండిత్యాశిశయం వలన అవనరమైనవే కొని నిజానికి తెలుగులో స్టానివద్భానం వంటి నంస్క్భృత వ్యాకరణ మర్యాదలు అన్వయించనలసిన అవసరం లేదు కారికలోని నంన్కృతీయ శద్దానికి సంస్కృత సమమని ఆర్థం చెబితే ఈ పూర్వపకెల తత్‌ ఖండనల అవసరమే ఉండదు ఆలా ఆర్ధం చెన్పడం వలన వాటిల్లే విపత్తు తెలుగు వ్యాకరణానికి ఏమీలేదు కాబ్టే చిన్నయసూరి నంస్కృతీయంబునకు నసంధియగునని యధర్వణాచార్యులు చెప్పిరి గావి (బాలవ్యా సంధి 4 సూ) అని అథర్వణనుతంగా పై ఆహోదిలపతి ప్రతి పాదించిన విషయాన్నే సామాన్యంగా స్థానివద్భావం జోలికి పోకుండా ఉటంకిం చాడు సంస్కృతీయమం'కే సర్క్బృత సమమనే సూరి అభిప్రాయం ఆ విషయమే వ్యాఖ్యాతలు వెలువరించారు గూడ (1గాంథి కాంధ్ర కల్చకము)

---

Chunk 47 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0461-0470.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13799

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చింతామణి
• వ్యాఖ్య
• నన్నయ
• ఆతని
• వ్యాఖ్యాత
• వ్యాఖ్యలు
• కాని
• ఇచ్చారు
• గాని
• ఉంది
• దాని
• వ్యాఖ్యలో
• తాను
• తెలుగు
• వ్యాకరణ
• నరసింహ
• శతాబ్ది
• శ్రీ
• నిర్ణయం
• తృతీయ
• చింతామణికి
• అధర్వణ
• చూచి
• కాలానికి
• నన్నయలో
• లేదు
• కర్త
• కూడా
• వికృతివివేక
• కవిజనాంజనము

Extractive Summary:

అది రెండుగా పూర్ణంగా ఖండంగా ఉండటానికి వీల్లేదని ఒక్కపే ఉండాలని ఆ ఒక్కటి పూర్ణబిందువేనని వ్యాక్యానిస్తాడు ఇది నిరంకుళమైన వ్యాఖ్యానం పూనిచె-పూంచె కావడానికి తాను మరోవిధంగా యత్నించి ఉండారే గాని చింతామణి నూళ్రానికి విపరీత వ్యాఖ్యచేసి ఆ రూపాన్ని సాధించడం న్యాయ్యంగా లేదు ఈ విధంగా ఆహోబలపతి వ్యాఖ్య కొన్నిచోట్ల ఆతని మనోగత వైలక్షే ణ్యాన్ని (ప్రతిబింబిస్తూ విచ్వితంగా విపరీతంగా ఉంది. చాల దొసగులు చేశారని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది కాగా ఎ _పయోజనం గోరి వా్యాక్యారచనం జరిగిందో ఆ [(పయోజనం నెంపేరకపోగా (ప్రాచీన పండితులు కొన్ని వొన్ని సందర్భాల్లో ఆళాస్త్రీయ దృక్పథం విడనాడకపోవడంవలన ఎంతగా పొరదడతారో తేటతెల్ల మైంది ఈ ఉద్యోతినీ సరిశిలనంతో ఆంధ్రదేశంలో చింతామణికి లభించే వ్యాథ్యానా అన్నింటిని గమనించినట్లయింది ఆంధభాషాచరిత్రళో డా చిలుకూరి నారాయణ రావుగారు ఆనుబంధంగా చింతామణి హృదయమనే పేరుతో చింతామణి సె విమర్శ నాత్మక వ్యాఖ్య ఒకచి చేశారు దానిలోని పధానాంళాలు లిప్యుద్దారక శ్లోకాలవద్ద ఇ ౧ సానుబంధాలై న నర్శ్వమాన భావ్యర్థక శ్రీయాపద నిర్మాణసందర్భంలో ఈ (గంథంలతో ఉటంకించబడి ఉన్నాయి. లె గావి నన్నయ కృత మైనదిగా గాని అంగీకరించడానికి వీలులేదని ఆ వ్యాఖ్యలో పదేపదే సోదాహరణంగా (పతిపాడించారు ఆయన వ్యాఖ్యలో మనకు స్ఫురించే మరో ముఖ్యాంశ మేమిటంటే చింతా మణి ఒక ఉద్గంంథంగాని కనీసం నిర్దుష్టమైన ఏచనగావి కాదని దానిక _రృృత్వం వలన నన్నయకు ఆపొడగించబడేది అపకీ రిగాని కీరి గాదని ఈ అభిప్రాయం ఆయన నిష్పాఓీకంగా వెలునరించినదే అని నలుసుత "పరిశీలనంలో తేలింది చింతామణికి మరికొన్ని వ్యాఖ్యలు నృసింహపండితీయం2 రామకృష్ణయం3 న న ము నుయనే మననన కకకకసనన వ ము.

---

Chunk 48 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0471-0480.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14768

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [165]

Key Terms:

• చింతామణి
• గాని
• కేతన
• వ్యాకరణ
• సూరకవి
• అయితే
• తరువాత
• తెలుగు
• వ్యాకరణం
• సంస్కృత
• వ్యాక
• కవిసం
• వ్యాకరణాలు
• చింతామణిని
• బాలసరస్వతి
• లేదు
• సంస్కృతంలో
• ఇతని
• సంస్కృతంలోని
• చింతామణ్‌
• విషయంలో
• ఫక్కి
• నన్నయ
• తెలుగునాట
• ఆతని
• లక్షణ
• తెలుగుకి
• రచనకు
• కవిత్రయ
• చూస్తే

Extractive Summary:

శిక్‌8 సంస్కృతంలోని (వ్రసిద్దాంధ్ర వ్యాకరణోణి ఒక జాన్నత్యభావం స్ఫురించి తెలుగు పండితులు చింతామణిని తొలి వ్యా రణంగొ నన్నయకృతంగా గతానుగతికంగా అనుకొన్నారు అయితే ఆ పొంగు కొం తగ్గి శాస్త్రీయ దృక్పథమూ హేతువాదమూ తెలుగునాట కందుకూరి వీరేశలింగం గారి రాకతో (ప్రారంభం కాగానే చింతామణి ప్రభ తగ్గడం (ప్రారంభించింది ఈ మధ్యకాలంలో అంశే వీరేళలింగం గారికి ముందు. కరగ సంస్కృతంలోని (ససిద్ధాం్యధ్ర వ్యాకరణాలు నదియు నలఘుగా6ంబలుకుదు రిల (పట్టాభి 0) ఇతని ఈవ్యాకరణ మార్గమే చింతా మణి అనువాదాలు ఆనునరణ లన్నింటీలో తరువాతి కాలంలో స్వీకరించబడి ఉండి సంధి వద నిర్వచనం (పట్టాభి 80) గూడ అనంతర తెలుగు వ్యాక ర్తలకు మార్గదర్శకంగా చేశారీయన అయితే ఈ నిర్వచనానికీ అప్పకవీయ మూలకమైన వికృతి వివేక కారిక మూలం1 వట్టాభిరామ పండితీయంలో చింతామణి విధేయత అధికంగా ఉందనడానికీ చింతామణ్‌లో వలెనే దీనిలో గూడ పదమధ్యాజ్లోపం సంధిపరిచ్ళేదాంతంలోనే సూశ్రించబడడం ఒక నిదర్శనం చింతామణిలోని ఆజంత పరిచ్చేదాన్ని ఈ వ్యాకరణం శబ్దసరిచ్చేద మనే'పేర తెనిగించడం జరిగింది పేరునుఐబటి చూసే ల్ప ల దీనిలో ఆజంత పహాలంత శద్దాలు అన్నింటినీ సూ(తించదలచినటు తోసుంది కాని అజంతసరిచ్చేదంలోని విభక్రివిధానమే సంపూర్ణంగా జరగకుండా గంథం నిలిచి పోవడం జరిగింది (తిలింగలక్షణ శేషక _క్ష తన వ్యాకరణంలో శబ్దిపరిచ్చేదమని ఒక విఫాగం చేసి అజంత హలంత శద్దాల (ప్ర్యకీయను దానిలో (ప్రదర్శించడం బహుళ ఈ వ్యాకరణాధ్యయనంవలవి సంస్కారంవలన జరిగి ఉండవచ్చు తెచు౧రు వ్యాకరణము కాలాన్ని బట్టి చూచినపుడు పట్టాభిరామవండితీయం తరువాతిది రావిపాటి గురమూర్రిశాస్త్రిగారి తెనుంగు వ్యాకరణత ఈయన క్రీ శ 770 నుండి. ఆయినా నిర్మాణంలో భేదముంది ఆంగ్లేయల (పభావం విద్యార్థుల అవసరాల కారణంగా ఆ భేదం ఏర్పడి ఉండవచ్చు ఆ కాలంలో ఈ వ్యాకరణం మంచి వ్యా ప్రిలో ఉండేదని అనుకోవాలి_వ్యాక ర్త వ్య క్రిత్వాన్ని అతడు నిక్వవాంచిన పదవినిబట్టి చూస్తే ఈ ఏధంగా చింతామణి సంపదాయం అంధ వెయాకరణులో బఎరవపడ టానికి రానిపాటి గురుమూ ర్రిశాబ్రగారి సేవ అమోఘ మైనదిగా గు రించవచ్చు జాలన్యాకరణియు గుణాన్నిబట్టి తెలుగు వ్యాకరణా లన్నిటిలో మొదటిదయినా కాలాన్నిబట్టి బాలవ్యాకరణానికి $వ శతాబ్దిలో వెలఐన వ్యాకరణాల్లో తృతీయసాన మే ఈయవలసి వచ్చింది చిన్నయసూరి వ్యాకరణ రచనలో ఎన్నో (ప్రయత్నాలు ప్రయోగాలు వివిధరీతులలో చేసి చేసి చివరకు బాలవ్యాకరణాన్ని సంతరించ గలిగినటు ఆతని వ్యాకరణ రచనల పరిశీలనం వలన తెలిసికోవచ్చు బాలవ్యాకఠకరణం తొలిము.దణ 88 లో సూరి సర్య వేకణలో జరిగినట్లు దువ్వూరి వెంకటరమణళాన్రిగారు (వాశారు (రమజీయము) సంస్కృతంలో ఆయితే సంక్షిప్త రచనకు ఆనుకూల్య ముంటుంది పురా నిరీతమైన సంప్రదాయం పరిభాషలు ఉంటాయి.అనే దృష్షితో సూ(త్రాలిధ్రవ్యాక రణం రచించి ఉంటారు.___సూరి సంస్కృత (ప్రాభవం విషయంలో ఆయన దృష్టి సక్రమమే ఆయినా అన్యభాషలో భాషను వ్యాకరించి చూపడం అనేక క్షేశా లప కొరతలకు కారణమౌొతుందని తరువాత చూచుకొని గబాంచి ఉంటారు చిలుతాదొ పేర్లోప పోతా తద్దితే వంటి సూత్రాలతో స్వాభిప్రాయావిష్కరణం దుష్కళ మని గుర్తించి ఉంటారు

---

Chunk 49 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0481-0490.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12739

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [98, 197, 207, 208, 304]

Key Terms:

• వ్యాకరణం
• ఉంది
• చింతామణి
• వ్యాకరణ
• వృత్తి
• తెలుగు
• వ్యాకరణాలు
• అనంతర
• దీనిలో
• వాక్య
• సంధి
• గారు
• ప్రభావం
• ఉంటుంది
• ఉంటారు
• వంటి
• రచనా
• సంస్కృతంలోని
• చిన్నయసూరి
• వాటి
• గారి
• ప్రశ్న
• చిన్న
• ఉన్నాయి
• భావించి
• అయితే
• సూత్ర
• ఫక్కిలోనే
• వికృతి
• ఆద్య

Extractive Summary:

సంకా పద అయా వాక్య పరివ్చేదా లునాయి ఉప విభాగాలు మెండు శఈ రచనపై చింతామిణి కంచె బి లవ్యాకరణ మే ఎక్కువ (పభావం నెరిఎనట్లుంది-బౌపవిభ్నక్తీ కాలుఇటి తీ లని చెప్పటం ను వర్దాన్ని ద్వితీయగా చెప్పడం - మొదలయిన ణ నిదర్శనాల వలన అంద న్యాకరతయు కర్త-శ్ళంగారకవి వెంకట్రామయ్య గారు (క్రీ శ [01లో కాకినాడలో ముద్రితం స తరగతినుండి వ ఫారమువం౯ పార్యపు సకమట 24 పుటలి చిన్న ౦థం అయినా చింతామణి ఫక్కిలోనే ఉం౦ంది= తెలుగునకు వికృతి యని పేద 06 06౯ 5600 62౯9 గొల 320 02౧6 62. ఈయన చిన్నయ సూరికి సమకాలికుడు ఈ వ్యాకరణానికి పూర్వం దీనికర 'పళ్నో తర రూపంలో సంధి విరహితంగా (గ్రామ్యుపదబహుశంగా ఒక లఘువ్యాకరణం క్రి ౪ 856 వ సంవత్సరంలో (వ్రాసినట్లు దీని ఎరికలో స్వయంగా చెప్పారు. వ్యాకరో కాని వీరేశలింగం (ప్రక్యేకత అడుగడుగునా వ్య క్రమవుతూనె ఉం పండు రచన మీద చిన్నయసూరి (ప్రభావం స్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది ఇంక అంట క శదిములందక్క (ప్రథమ (హస్వముమీంద ఆరసున్నలేదు (వర్షపరిచ్చేదం) వ న!

---

Chunk 50 — Samskrutam-lo-prasiddha-vyakaranalu_pages0491-0494.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 6262

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [102]

Key Terms:

• చింతామణి
• బాలవ్యాకరణ
• చిన్నయసూరి
• సూరి
• దాని
• అనంతర
• వ్యాక
• అన్య
• పండితులు
• వ్యాకరణాల
• గాని
• వ్యాకరణ
• జరిగింది
• ఫక్కి
• రూపనిష్పాదన
• వ్రభావం
• పూర్వ
• సంజ్ఞలను
• మాత్రమే
• వింత
• సాగింది
• పరిశీలనం
• అన్ని
• రచనలో
• తెలుగునాట
• వ్యాకరణాల్లో
• దృష్టిలో
• గాబట్టి
• వివిధ
• చేసి

Extractive Summary:

ఈ పరిచ్చేదంలో ఇంతవరకు సాగిన పరిశీలనం వలన చింతామణీని ఆధా రంగా తీసికొని అం ధవ్యాకరణ రచసలు అనేకులు అసేకరీతుల్లో చేశారని ఆ అన్ని రచనలో బాలవ్యాకరణ మే తత్కంర్త పితిభా వ్యుశ్చత్తులు కారణంగా తెలుగునాట చింతాకుణి ఫక్కి-కి విజయసతాకగా నిలబడ గలిగిందని గ్యవాంచ గలిగాం సూరికి ముందూ వెనుకా వెలసిన వ్యాకరణాల్లో బాలభాగం పరిమిత ప్రయోజనాన్ని అంపే అనాట్‌ పారశాలా కళొళాలా విద్యార్థి మాతోపయోగాన్ని కాంక్షించి చేఎనవ్‌ గావ డంతో కాల పరీక్షకు నిలువలేక తమంత తాము అంతరించినాయని సూరి రచన పారళాలా కళాశాలల్ని మాతశమే ఉర్దేశించి గాక వాజ్మయాన్ని సన్నయసుండి పార్థిమాణికత్వం పొందిన సాహిళ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని చేయబడింది గాబట్టి దీవికి ఒక చక్కని ఉయహరణం శిస్తు కృష్ణమూర్తి గాశి నాలవ్యాకరణ సంస్కృృతీకరణం ఆయన సూరి వ్యాకంణానికి హాళికారికా ఏల్పనంతో మూలోబ్చేదం చేయబోయారు గాని ఆ ట్రయత్నం బెడిని వాల వ్యాకరణ అజరాముమై నిలిచింది. దానికి ప్రాముఖ్యం భారతీయ్యా స స్వాభిమానం బహుముఖంగా ఆంపే జాతి మత థామా రూపాల్లో వో మయ్యే కాలానికీ తెఎగునాట ఏర్పడిందని నిర్ణయిం వవచ్చు సరిగా ఆ కాల తు చిన్నయసూరి చింతామణి మార్గింలో బాలవ్యాకరిణాన్ని నిర్మించడంతో తే వ్యాకరణ పరిభాష మొత్తం చింతామణి ఫక్కికామయమై నిలిచింది ఉఊననంహారం ఈ పరిశీలన (వధానో దేశం చింతామణి వికృతివివేకాల కాలక_రృత్వ నిరూ పణమే కాబట్టి దీనిలోని నాల్లుభాల్లోను అన్ని పకరణాల్లో ఆ అత్యం వెపుగానే రచన సాగింది.

---