Telugu Rughuvedham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

బు'గ్వే దము

(శ్రీవేంక కేళ్వర విశ్వవిద్యాలయ స్రాచ్య(గంథమాలాకునుమము -- రీ ఆనందతీర్థాష్యము, దానివ్యాఖ్యల పై ఆధారపడిన [(పథమాంధవివృతి డాక్టర్‌. ఎన్‌ .బి. రఘునాథాచాడ్యూలు, ఎశ్‌.బీ;, వీహెబ్‌.జి. న్యాయలిద్యా(నవీణ్క శిన్లామూ ఇన్‌ జర్భన్‌ నంన్ర్రత బిలాము (శ్రీవౌంకో బేళ్చూల ఎిళ్చూబిద్యాలయను ఉపోదాతం : మి (ఫొ ఫెనర్‌ కొత్త నబ్బిదానంధ మూర్తి ఉనవలవతి ' (1. న. (శ్రీవోంక జ్రేళ్టూల్‌ బిళ్టూబిద్యాలయము. " సస... శ్రీవేంక పేశ్వర విశ్వవిద్యాలయ ప్రాచ్యపరిళోధనాలయము “తిరుపతి

(వథమ (వచురణము : 1879 1000 (వశులు క. వగ, ప. ల దరి) యతో చ ళల సా" సక అ శ్రీవేంకళేళ్వర విశ్వవిద్యాలయము తిరువతి --517 509 ఆం, ధ(పదేళ్‌ 106 [క 54-00 గంధా ఉడత లకీ పాలిత ఖా హా వు 1 వా , నె [ ము[దణము : (శీ) వేంకశేళ్వర విశ్వవిద్యాలయ ము్మదణాలయము . తిరుపతి

5,1. 81?ల310 ౧౧146141 546 ౫0. 8 మ త చ ్ల / 776 సంగ్‌ గెజటంగంటంంటాంం 72267076020072 22 26/484 0౯ 5.3. ఇఉ౮630౫4040ంక400ం 314. 20. గెగాటాణా/టా4ంగ44 లైంగాం 72 ౮6౯7౯౧ లిలాడగింగలి లగ వొంగాగగ నా] ₹7౧౭గబాగు ౮0/86 శగాండంం0/07 ల్రా వి౯ం165502 క, నశగాంయయం4నటాంుత కంట 700 ౮/47౮6/07 రవపాలు 5.1. లా ఈ2వ ౦మఘారుత. 25కి యయ క5ర0ల5 గాకని త 01

పంల వత టం: 1978 1000 ౮౦914 ౮౫౫ గక ఏ ఏష! 7204035344 స వి క ల9 ఉగ! - 517 502 తాకని 2240985 వరం6 5, 54-00 18606 2€ 2

• 5.7. ౮3176010 వనలింకి కాంరైి2ట

ఆవలి 4ఉఓట 6౮౦౫౫౩35 వమా 6, = ఉపోదాతం ము భూమిక ఉక9 2271471015 విశేషవిషయసూచిక బుగ్వేదము _లిలికి కకష వ 2800. 209 అనుబంధము 1 80 _8 39 ముఖ్యపదసూచి 800808 బుషసూచి త్రిక 'దేవతాసూచి తీ0కఠశీ 8 ఛనస్స్ఫూచి 807 న. మన్హ్రసూచి 8088 7 ౫310624 ౨౪7 తీ 8లీ తి

క ర ఈ 4 82765 6 2 8౧౦26౬ 168989౯6 0 130064౪806 10 భం ₹66410 50101213 10 8606౯2] 206 10 ఛ096 18 ఉ6%14 న౯86650 10 2260018, ఈ15 ౧491102602 కైత్రాండణం/7౫4 (5,7, ౮౫17లం1 0 0168621 56665 గం. థి 6 5534 గౌం10808 6౫00316020 0 శం వ2091016 0090601229” 9 మ? తం200642 ౧1082 (1197-1276 4.0.) 0% 6 12311000 76/46 0% (16 కం గ౧2ఢ44/2 0 ౦6 ₹276648. వగా తం2062 గరుడ, ౪611 100% 23 51 ₹క4607ఇెండల8, ౧6౦ (12మ0౪3 1620%ట 0? 6 08102 500001 07 వ08110909%) 889 30% 11 119 6009ల 988 16 19 6 016 *)క్రుం ఇషం &ఇ1086 19 418664 1 ఈం 064889 ౦66: త1కటుంలట ౧౭౧ 116 శీశ్రాగగి 77474 616. 0002156, 16 0291944 103615 123 ర6012166: న

• (ఇరా యగాగ, 17.22) కం ఓర ₹66ేఫ0 500129, 3661 10 1909 4 52090006 10164 09 7601008 186 6625... 016 క కర్యఖ్లా& 5105610 145 శేం౦12౯64 : చ. మ ఇటలా ళా సె (భాగలళ 207 19) ౦06 921 సెశీఠఆ ఇపేం 19 €0 096 10001 +ఏ10380 211 6 ₹6415ి. 0871089 01107108 616 1686 817608 6 రం 20001665, 50 త[2062 11002 189 201 ౪6 1027276 19 16318 0౯ [0[0ట9౧ 01 (06 వళిండలా4/27రెడడం, కె 817118 115 11667076(416402 0% 10513 ౨75/4 51 శం2962 ₹టుడ [29 90070 29 10 *23 80% ఇ6 048 106006 16 690076 764106 (16612076 0 270000౧ 1 ంంం 0% 0౦10- భంగు. 4&!1 మంం8 36459, 115 50%0121 1686156 01 క్ర! 1౬062 గండ స25 70021266 2 010966 9001 [0౯ 30101425 ౦0 4౯6 904 ఇం! 762966 10 54809116 కంగ06 1619 03806 అజ 1 ౪111 06 8004 1 15 ౪00 18 0466 4721142016 18 ౦0161 6) షొంం681 1064120 1490802805, 50 ఇ6 1660050664 08. 5.3. 4880042002042 వ్రక2 రాగం 227 సైడు పటం వమ.౨., సింంంల 10 లై. 0౯52091016 5.1. ౧17ట- కిశటి 10 ఇగ146 22 6౫90510008 0౯019 ఇం 10 01083. 6 818613

! 2006060464 10 మరేం4%ఓ6 ఉం ఇంక 2064 2190 129 9300682119 ౧౦౧2166664 1౬ మెక 306౯6 2010 €0 1100. 0 65660064 7106-012106110£ వి?0. 1౬. 516001164404101641 డటం ఇషం 41266 2 క్రం0రే 66&10% 1066౯656 16 416౪76100108 ౦౪౯ ౧1608421 మెంం6210% 00511005, 104 001 028 6000౯12866 116 90160006 206 3200602066 16 16069920 [0269 [001 1 0001102600, 041 2180 6 షే2జం &2డం[066 19 661టం9 ₹18 [119 80ష01221/ 1006400400. క 13 రేంంఢే 1080416 [01 009 ఇంక4ీ9 10 అర?698 93 84110066 €0 101 01౯ 211 0856 1606 2065. ॥ క మడక 6 5.1, ౮8176౯51/ వ౯633, ౨5. కిడ్‌. ంతే61, ౨01060- 106 0 ల490110204015, 5... ౦6910 204 50] పశ. ఏ2ట/2020202012, కళటా28ైల 5.7. ౮02/316 పిల885, 00 ౩064ేం1211008 60 0/8 113 క లిం 2-20-76 , కరర విర 3. కతరతమతమతమత యాతన అలం " నుగ ర ౮/టా, 07౧౯౫/౧౩/ గలాండగం/ [1౯0//04//02

ఉపోదాతం ఖు ఆార్య కొత్త నచ్చిదానంద మూర్తి ఉవకులపతి (శ్రీ వెంకకేళ్వర విశ్వవిద్యాలయం “బిన్లా నోదాః (వతిష్టితాళో అజా పురాణవాకష్టం వోదోమపాము - పితృ, దేవ, మనుష్యులకు వేదం సనాతనమైన చథువు. వేదళాస్తం అశక్యం, అ(ప్రమేయమున్ను. చాతుర్వర్హ్యం, మూడు లోకాలు, నాలుగు ఆశ్ర మాలు, భూతం, భవ్యం, భవిష్యం ... అన్నీ వేదం నుండే (ప్రసిద్దమొతయి. సనాతన మైన వేదళా స్తం సర్వభూతాలను భరిస్తుంది. అందుచేత దీనిసాధన జీవికి అతిముఖ్యమని తలుస్తాను. వేదళాస్తా౦ర్థత త్వజ్ఞుడు (బహ్మభూతుడౌతాడు, వేద శాస్త్రవేత్త సర్వలోకాధిపత్యానికి అర్హుడు.” __.ఈవిధంగా వేదాన్ని స్తుతించింది ధర్మశా స్త్రసాహిత్యంలో కెల్ల ప్రాచీనమైన, శిరో మాజణిక్యమైన మశున్న్యృతి. అంటే భుంగకాలం (2నుండి 1వ శతాబ్దం [కీ.పూ.) నాటికే వేదానికి ఇంతటి మహిమ ఉన్నట్టుగా విశ్వసింస బడింది. అంతకు పూర్వమే ఉదృవించిన సూటత సాహిత్యంలో కూడా (అంటే కనీసం (కీ,పూ. 600 నాటిక్సే వేదం సరమ (్రామా జిక మైన, అత్యంత సవిత్రమైన, మహామహిమాన్విత మైన, అభ్యుదయ ని శ్శ్రేయ సాలను గురించి సాధికారంగా చెప్పే ఏకైక శాస్త్రంగా పేర్కానబడింది, నేటికిన్ని ఆస్మికులు, శ్రద్ధాలువులు, సంప్రదాయబద్ధులు ఆయిన హిందువులందరికి వేదాన్ని గూర్చీ ఇటువంటి ఛావనే ఉంది. వోదోనిర్టూచనోం = . ఇష్టప్రా ప్పి ఆనిష్టపరిహారముల అలౌకిక మైన ఉపాయాన్ని ఏ (గంథం 'తెలుపుతుందో అది వేదమని సాయణాచార్యులు క ఎప్టయజుర్వేధానికి చెందిన తైత్తి రీయసంహితాభాష్య భూమికలో వ్రాశారు. ఆయనే ఆలౌకిక మైన పురుషార్థో పాయం

న బుగ్వేదము దీనిచే (మానవుడుతెలిసికొనును .._. అని వేదశబ్ద నిర్వచనమని బుగ్వేదభాష్యో పరక్రమణ్‌కలో వ్రాశారు, ("అలౌతతం వ్రడప్తార్ణోపౌయం వోత్సి అనోనో ఇతి వేద కొద్ది నిర్జాచనత్‌ “) దీన్నిబట్టి ఆలౌకికోపాయ బోధకత్వమే వేదత్వమని తేలు తుంది. (పత్యకత్షంచేత, అనుమానంచేత, ఏ ఉపాయం తెలియబడదో, దాన్ని "వేదంచే తెలుసుకొంటారు ! అందువలననే వేదమునకు వేదర, ___ అని ప్రాచీనా 'చార్యులు చెప్పినదానినే సాయణాచార్యులు అనువదించారు :

([వత్యూకేణానుమిత్యా వా యన్తూవొడూ నో మిద్ధ్యతో / ' ఎతం బిదోన్ని వోదోన తస్మాత్‌ వేదన వేదతా 4 సాయణులు శుక్ల యజు ర్వేదాంతర్లత కాణ్వసంహితాభాష్య భూమికలో కూడా, అలౌకిక పురుషార్దోపాయాన్ని తెలియజేస్తుందనే హేతువుచేతనే వేదత్వం ఆవగళత మౌతుందని చెప్పారు. కాబట్టి ఇంద్రియగోచరా లైన లేక అనుమానంద్వారా తెలుసు కోవటానికి వీల్లై న విషయాలూ, అర్ధకామాలను సాధించటానికి పనికొచ్చే లౌకిక ఉపాయాలు _ వీటిని తెల్చే (గంథం కాదు వేదం, అని సారాంశం. విజ్ఞానం (ఎనెన్సు. ఇతిహాసం (హిష్టర్రి, ఇంద్రియ ప్రత్యక్షవిషయాలు _ వీటిని బోధ పరచటం వేదం యొక్క పనికాదు వీటిని చెప్పేది వేదమూ కాదు,

వేదానికి మరొక విధమైన నిర్వచనం కూడా ఉంది. మంత బాహ్మణాలకు

వేదమని నామధేయం. (మత్త? [గొ ప్టాణయో ర్భేదనామధోయం.”) ఇది ఆపస్తంబులు యజ్ఞవరిథావలో ఇచ్చింది. కాత్యాయనాదుల నిర్వచనమూ ఇదే. దీనినే మంత (బాహ్మణాత్మక శబ్దరాశి వేదమని బుగ్వేద భాష్యోపక్రమణీకలోను, మంటత్ర(బాహ్మణ సమష్టి వేదమని తన సామ వేదభాష్యోప[క్రమణికలోను సాయణులు అనువదించారు, మంఠాలు బాహ్మణాలు అని రెండే వేదభాగాలు. యాజ్ఞికులు వేటిని మంత్రాలని సమా ఖ్యానించారో అవి మంత్రాలు, అవి కొనివి (బాహ్మణాలు. మంళశ్రాల కింతకంటపే మంచి లక్షణం అందరిచేత అంగీకరింపబడింది కనపడదు :

యాజ్ఞికానాం నమాథ్య్రానం అక్షణం దోవవర్జితవ్‌ /

తోంనుస్టానన్మారతాదౌ మంత కొట్దం (€వయందితే //

మంతళ్ళ్చు [బావజ్ఞణచ్ళేతి ద్వాఖాగౌ తోన మన్త్రః /

అస్టాద్‌ (బొవ్యువిమిత్తూతద్‌ భవోబ్‌ (దానజ్ఞణలక్షణన్‌ //

(-- తైమినీయన్యాయ మాలావిస్తర 1. ].7-8)

ఉపొద్దాతం ఇ

పాదబంధం, ఆర్థమున్ను కలిగి, వృ త్తదిద్దాలెన మంధశ్రాలు బుకు్కూలు, గితిరూపాలైన మంత్రాలు సామలు, వృత్సగీతి వర్షికాలై (స్లీష్ట పఠికాలైన మంత్రాలు యజుస్వ్సులు, ఈ ఆఖరు లక్షణం అథర్వమంధత్రాలకూ వర్తిస్తుంది.

పాణిని (117.2.66.) నిగమ (ఛందస్‌్స్‌, ్రాహ్మణాలకు చేసిన భేదాన్ని అధారం చేసుకొని స్వామీ దయానందసరన్వతి మంశ్రాలున్న సంహితలను మాత్రమే వేదంగా పరిగణించారు. శ్రీ అరవిందులు కూడా మంతసంపహితతే వేదమన్నారు. (వస్థానఖోదంలో మభుసూదనసరస్వతి ఉపనిషత్తులను కూడా (బాహ్మణాలలో చేర్చారు, కాని అవి విధులు అర్ధవాదాణకాని మూడోరకప్పు బాహ్మణాలన్నారు, వేదాలు బిన్చి 2

బుగ్వేదంలో బుగ్‌, యజుస్‌, సామవేదాలు మూడే యజ్ఞంనుండి ఉదృ _ వించినట్టు చెప్పబడింది.(“యడ్హాత్‌ శుచః నామాని వష్ఞరే, యజిన్తన్వాదో వాయత”, బుగ్వేదం, ౫90.9) ఐతరేయ బ్రాహ్మణం కనీసం రెండుచోట్ల వేదాలీమూడే అయినట్లు చెప్పింది. “(తయో వేదా అశాయంత,” ఐ.ద్రా. ౪32. “(6తయ్యా. విద్యారేతి (జూయాల్‌ .” ఐంభ్రా. 17.33.) తైత్తిరీయ (బాహ్మణంకూడా అట్లాగే అన్నది, (“యం మువయః (తయీవిదో ఎదుః,” తై బా. 1.2 1.26. "'వోదారంటాన్వా స్త్రీ లిరేతి నూర్య”, తై.థ్రా. 111.12.) కైత్సిరీయ సంహిత (౪1.5.10.3) లో కూడ ఈమూడు వేదాలే పేర్కొనబడినయి. నత్కా పౌభనూ తం (1.1) కూడ యజ్ఞం మూడువేదాలచేత విధించబడుకుందన్నది. (“(ిళిర్వేదైై ర్టాభీయతే”ఎ కాని ముండకోపనిషత్తు (1,1,) వేదాలు నాల్లని, నాల్గవది అథిర్వవేదం అని వక్కాణించింది. (తగతావరా యుగ్భేదో యవజిర్చేదః నాొమవేదో అథభర్భూనేదో) అట్లాగే బృహదారణ్యకోపనిషత్తు (4100) బుగ్వేద, యుజుర్వేద, సామవేద, అథర్వవేదాలు ఈ “మహాభూతం”* యొక్క నిశ్వసిత మని చెప్పింది. అథర్వాఖ్యుడైన (బహ్మచే చూడబడటంచే ఆయన పేరుతో ఈ నాల్లో వేదం వ్యపదేశించబడిందని గోపథ[వాహ్మణం (౧.4) చెప్పింది. (అభర్వాగ్‌ వనం ఎతా స్పేవావుంస్టాచ్భం తై తిరీయారణ్యకం 1.16)లో కూడా ఈవేద (వళంస ఉంది. (యద్‌ అథర్వాంగిరనో మధోః టాల్యాః)ఎ నృసింహపూర్వ శాపనీయోపనిషత్తు కూడా “ఖుగ్యూవాన్భామాలర్చాణక్పోత్చాలో వోదాళొ అని

271

ఇ బుగ్వేదము నాల్లా వేదాలను చెప్పింది. గోపథదాహ్మణం (11.160) ఆథర్వ వేదాన్ని బ్రహ్మ వేదం అని కూడా అన్నది.

బుగ్వేదంచే హొత్రం, యజుర్వేదంచే ఆధ్వర్యవం, సామవేదంచే బౌద్దా (ఈం, అథర్వవేదంచే _బహ్మకర్నవ్య ప్రతిపాదన సిద్ధించినయి. “అలోర్బాంగి రో భి(ర్భృవ్యాత్సూం” అని గోపథం టం. అన్నది. ఇట్లా చతుష్పాత్‌ అగు యజ్ఞశరీవనిస్పత్సి _చతుర్వేదాల ద్వారా జరిగింది. తక్కిన _ వాటికివలె అథర్వమంత్రాలకు తిథి, నక్షత, (గ్రహ, చంద్రులు అక్కర్లేదని, వాట్‌ సం(ప్రాప్పిచే సర్వం సిద్ధిస్తుందని వరికొష్టం (11.5) చెప్పింది, గోపథాన్ని ఆధారం చేసుకొని సారభూత బహ్మాత్య్మకత్వం వలన, (బ్రహకర వ్య (వతిపాదనవలన (బ్రహ్మ వేదం అని కూడా పేరొందిన అథర్వ వేదాన్ని సాయణులు కూడా “సర్వ సారత్వాద్‌ అయం వేదః (శేష్ట్ర” అన్నారు. కాని ఇది ప్రాసంగిక అర్థవాద

బుగ్వేదానికి 2! కాఖలు, యజుర్వేదానికి 10 శాఖలు, సామవేదానికి 1000 శాఖలు, అథర్వవేదానికి $ శాఖలు, ఉన్నట్టు మవిథావ్యూం (పస్పళాహ్నికం) చెప్పుతుంది. మళ్ళీ, కృష్ణ శుక్ల భేదంతో యుజుర్వేవంలోని శఛాఖాశరంలో

నీ ళం

క్వ్యైవిధ్యం ఉంది. ముగ్చేదంయెత్భు అభ్యోంర్హి తతాం:

పురుషసూక్తం మొదలు పురాణాలవరకు నాలుగు వేదాల పేర్లు ఎక్కడ చెప్ప బడినా ముందు బుగ్వేదమే చెప్పబడింది, అన్ని వేదాలోని (బాహ్మాణొలు స్వాఖి హితార్థంలో విశ్వాసదార్థ్యం కోసం “*తదోతత్‌ ఖుదా అభ్యుళ్తం” అని బుగ్వే దాన్నే ఉదాహరించినయి, యజుర్వేదంతోని మం(తకాండల్లోను అక్కడక్కడా అధ్వర్యువుచేత (ప్రయోజ్యాలై న బుక్కులే ఆమ్నాతం అయినయి పైగా కృష్ణ యజుర్వేదాంతర్ష్లత తై త్తిరీయ సంహిత (1/1.5.10.3.) .బుక్కులచే చెప్పబిడిందే దృఢమౌతుందని వక్కాణించింది. (యద్‌ బుకా తద్‌ దృథమితి 0) “మయిద్యూ ధ్యూఢం సామ గీయతే” అనే ఉక్తిన్ని సామలన్నిటియొక్క. బుగా(శ్రితత్వ మున్ను ప్రసిద్ధాలు. ఆథర్వణికులచేత కూడా న్వకీయనంహితలో బాహుల్యంగా బుక్కులే అధీత మైనయి. ఐత రేయోపనిషత్తులో కూడా “ఠతావా బలః నర్వా

ఉపోధ్ధారం ఛ1

బుబః నర్వే వేదా? అని సర్వ వేవపదంలో బుగ్వేదం ఇమిడి ఉన్నా తిరిగి బుక్కులను (ప్రత్యేకంగా చెప్పటంచేత దాని వైశిష్ట్యం తెలుస్తుంది. ఇట్లా ఇతర వేదాలన్నిటిచేత ఆద్భత మైన బుగ్వేదపు అభ్యర్హితర్వం స్పష్టమవుతుంది. నోదనాత్య్రాత్నం, (వొమాఖణ్యాం:

వేదాన్ని గురించి కనీసం మూడురకాలుగా వేదమే చెప్పింది: (1) అది తపసుచే. సిద్దిపొందిన బుషులచే వినబడిన నిత్యవాక్కూ. _ (“వాచా విఢూవ నిత్యూాయా”.. బుగ్వేదం, ₹/111.75-6.) (శ) అది యజ్ఞంనుండి జనించింది. (“భుద్దాల్‌ బుచః సొమాని జద్ధరే....” బుూగ్వేదం, ౫90-9 (8 స్వయం భువగు సరమేశ్వరుడు అందరి మేలుకొరకు దాన్ని (పకాశపరచాడు. (“న్హ్వయం తూః యాథాతథ్యాలః అర్జ్భాన్‌ వ్యదధాత్‌ ,” యజుర్వేదం, 40-8. “యస్యాల్‌ బుబో అనలోళన్‌ ..... ,దోవః నః,” అథర్వ వేదం, ౬23420) వేదాన్ని అగ్ని, వాయు, సూర్యుల ద్వారా పరమేశ్వరుడు (ప్రకాశపరచాడు. (శతపథద్రాహ్మణం. ౫1.42.03. "యూ వై వోదాంళ్ళ (వపొజోతి,”. శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు, ౪1) చేదాదులు ఈ మహాభూతపు (బహ్మముయొక్క) నిశ్వసితం. (బృహదారణ్య కోవనిషత్తు, 11.4.10.) నిళ్యమగు వేదం తపస్పిద్దులైన వారి మనస్సులో పకట మైందని, అందుచే వారు బుషులై నారని యాస్కు-లు నిరుక్తం (1.20;11.11.)లో చెప్పారు. కాబ్టే బుషులు మంథశ్రదష్టలు మాత్రమే, మంత్రకర్తలు కారు, ఆద్యంతాలు లేని, నిత్యము, దివ్యము అయిన వేదమయమగు వాక్కు స్వయంభువునిచే ఉత్సృష్టమైందని, దానినుండే అన్నియు (వవృత్త మైనవని, చెప్పే శ్లోకాన్ని ఒకదానిని శంకరులు తన సూ(త్రభాష్యం (1.3 82ఎలో ఉదాహరించారు :

• అనాదినిధనా నిత్యా వాథత్సృష్టా న్యాయంభువా / ఆదౌ వేదముడూ. దివ్యా యతః నర్వాః (వవ్య్భత్తయః 4

ఇట్లా శ్రుతులు స్మృతులు కొన్నిచోట్ల వేదం నిత్యమని, మరి కొన్ని చోట్ల అది (బ్రహ్మకార్యం లేక పరమేశ్వరకృతం అని చెప్పినయి. ఇది పరస్పర విరోధం కాదా? దీనికి సాయణాచార్యులదే ఈవిధంగా సమాధానం చెప్పబడింది ; వేదంయొక్క నిర్యత్వం వ్యావహారికం. _సృష్టిజరిగినాక సంహారం జరిగే వరకు వ్యవహారకాలం. అందులో వేదం యొక్క ఉత్పతి వినాశాలు జరగవు. కాల

న. బుగ్వేదము ఆకాళాలు నిత్యం ఆయినశ్లై 'వేదమున్ను వ్యవహార కాలంలో నిత్యం. ఇతర (గంథా లన్ని వ్యవహారకాలంలో ఎవరో పురుషుల ద్వారా విరచించబడినయి. రఘువంశా దులు కాళిదాసాది పురుషులచే రచింపబడ్దట్టు, కాని, వేదం ఒక్కదానికి మామే వ్యవహారకాలంలో ప్పరుషవిరచితత్వా భావం ఉంది. ఈకారణంచే అది నిత్యం. అయినా, ఆదిసృష్టిలో కాల, అకొళాదులవలె అదిన్ని (బ్రహ్మమునుండి ఉత్పత్తి అయినది. కాబట్టి, వ్యవహారకొలంలో అది నిత్యం, కాని దానికి [బహ్మము లేక పర మ్వేళరుడు యోని అయినందున (క్రుతి స్మృతులలో కొన్నిచోట్ల అది బ్రహ్మ కార్యంగానో పర మేశ్వరకృతంగానో చెప్పబడిండి. ఇట్లా విషయభేదంచే పరస్పర విరోధం లేదు. రఘువనంళాదులకు కాళిదాసాదులు వలె దానికెవరూ పురుషులు కర్తలు కానందున ఆది అపౌరుషేయం; ప్రపంచంలోని తక్కిన [గంథాలన్ని పౌరు షేయాలు (ఎవరో ఒక పురుషునిచే రచింపబడినవి).

వేదానికి బోధకత్వం ఉండటంచేత దాని (ప్రామాణ్యం స్వతస్పిద్ధం. పౌరు 'షేయవాక్యాలు జోధకొలయినా, వాటి వక్షృలై న పురుషులలో ఉండే (భాంచిమూలత్వ సంభావనచే దాని పరిహారంకొరకు అవి మూలప్రమాణాలను అపేక్షి స్తయి. కొని వేదం నిత్యం కొబట్టి దాన్ని గూర్చి వ _కృృుదోషళంక ఉదయించదు. పక్షాం తరంలో దాని వక్త పర మేళ్యరుడు అనినా, ఆయనలో నక్త బ్రదోషాభావంచే వేద (ప్రామాణ్యం స్వత స్పిద్ధం.

వేదశాఖలు కాఠకం, కౌథుమం, తై తిరీయం _ ఈరీతిగా కొందరి పేర్లతో న్యవహరింపబడుతున్నా అవి వాటి కర్ణ పేర్లు కావు; అవి వాట్‌ ప్రవర్శకుల పేర్ల. వేదంలో అక్కడక్కడా కనపడే *బబ5 ('ప్రవాహణి” మొదలైన శచ్దాలు చిదరుడు మొదలైన 'పేర్లగల మనుమ్యలను వివక్షించవు. అవి శబ్దసామాన్యాలు. ఈఉదాహరణలో బబిరధ్వనియుక్త మగు (పవహణస్వభావం కల వాయువు వివకీత౦,

లోకానుభవం, విజ్ఞానం, ఇతిహాసం, _ ఇవి సరమప్రమాణాలని ఎంచే వారెవరూ వేదనిత్యత్వ. (ప్రామాణ్యాలను గూర్చి పెన చెప్పిన వివరణను వొప్పు కోరు. వేదంలోని. మం్యతభాగాలు కొన్ని (క్రీపూ. (సిర్కా) 1200800 మధ్య; మరి కొన్ని మంటత్రభాగాలు, (బాహ్మణాలలో కొన్ని, ఉపనిషత్తులు కొన్ని

ఉపోరద్ధూతం ప క్రీపూ. (సిర్కా) 8080500 మధ్య, వివిధపురువులచేత విరచింపబడినవని; (క్రీ.పూ. (సిర్కా) 600 వరకు కొన్ని (బ్రాహ్మణాలు రచింపబడుతూనే ఉన్నయ్యని ___ ఆధునిక విమర్శనాదృష్టికల ఎక్కువమంది అభిజ్ఞుల అభిప్రాయం. కొందరు బుగ్వేదకాలం 2500-8000 (క్రీపూ. అంటారు. అన్నిటికంటే ప్రాచీనతమం బుగ్వేదం, అర్వాచీనం అథర్వణవేదం. అందుచేతనే దాని రచనాత్ప్చూర్వం (వ్రాయబడ్డ కొన్ని (గంథాల్లో వేద్యత్రయమే పేర్కొనబడింది. అథర్వం వేదంగా చాలకొాలం వరకూ అంగికరించబడలేదు. (దాహ్మణాల్లో కూడా శత వథాదులు (ప్రాచీనాలు. ఉపనిషత్తుల్లో బృహదారణ్యక, ఛాందోగ్యాదులు (ప్రాచీనాలు,

. 'శ్వేతాశ్వత రాదులు అర్వాచీనాలు. 'ఫిలాలజి, 'పొష్టరి, తులనాత్మక మతవివేచన.___ ఇత్యాదులలో నిష్ణాతులు ఈవిధంగా తలుస్తారు. అధ్యూయనవిధి, అర్జ్జాన విధి: చాలామంది నేడూ పూర్వం కూడా వేదాన్ని వల్లెవేసి కంఠస్థం చేసుకొని సనస్వరంగా కేవలం పాఠం మాతమే చేయగల్లుళున్నారు. వారికి అర్థజ్ఞానం ఉండదు. నేటి అనేక వేదపాఠళాలల్లోకూడా సస్వర వేదపఠనం నేర్పుతున్నారు గాని, అర్థాన్ని బోధించటం లేదు. ఇది పూరి (ప్రయోజనకరం కాదు. “స్వాద్యా యో౭ద్యతవ్యాః” (తైత్తిరీయ ఆకణ్యకం, ]11.25)అని వేదాధ్యయనాన్ని నిత్య కర్మగా విధించిన శుతే, “ఖావబ్ఞతోన నిస్పారజో. ధోర్భుః వభంగో వేదో౭ ధ్యయోా జ్ఞైాయళ్ళ” (ఛాహ్మణుడు నిష్కారణంగానే ధర్మాన్ని, షడంగ సహిత వేదాన్ని అధ్యయనం చెయ్యాలి, తెలుసుకోవాల్సి అని వేదార్థజ్ఞానాన్ని కూడా నిత్య కర్యగా విధించింది. ఇట్లా వేదపాఠం వలెనే అర్హావబోధకూడా విధిప్రయుక్తమే. (తనల్‌ అద్యాయనవట్‌ అర్థడ్థానన్కావి ఎిపాతత్వాత్‌ ”, సాయణ, బుగ్వేద థాష్యోప్మక మణిక. “అధ్యయననిధిః పాఠళన్యూతవర్జూవనాయీ అర్జానలోధన్తు బీధ్యాన్తర్యవయుత్త ఇతి నీద్ధత్‌,” సాయణ, కాజ్వసంహితా థాష్యోప క్రమణిక,) ఆలౌకికపురుషార్డోపాయం 'వేదంవలన తెలియబడుతుంది కాబ'స్టే చానికి వేదత్వం ఉంది. అలాంటప్పుడు అర్థజ్ఞాన రహితంగా వేదవాక్యాలు (గహింవబడి తిరిగి తిరిగి పరింపబడితే వాటికి ముఖ్యమగు వేదత్వమే సిద్ధించదు. ("యద్భేదవాత్యూం

• = =. +అర్జద్థానరోపొతం నెళడా వేణి వవ వున తునడచ్చార్యుతే, తద్‌ ...... స్వోర్జం న (నకాళయతి... .తథ్రానతి తన్య నాక్కన్య నోదత్సా మేన ముఖ్యం నో

౫ బుగ్వేదము స్యాత్‌ ఫి. అతో మభఖ్యువేదత్సనీద్దయే జ్ఞాలవ్వ వవ తదోల్టః” సాయణ, వేదాన్ని అధ్యయనం. చేసి దాని అర్థాన్ని తెలియనివాడు ఒక బరువును దాన్ని అనుభవించకుండా మోసేవాడు మాత్రమే అవుతాడు. అతడు కొమ్మలులేని ఎండిపోయి పొయిలోక్‌ మాత్రమే పనికొచ్చే చెట్టు మొద్దు వంటివాడు * (స్తాణుభయం భారహరః కిలాభూదధీత్య వేదం న విజానాతి యో౭ర్థమ్స్‌, అనే శాథాంతర(శ్రుతిని యాస్కులు ఉదాహరించారు. అర్థం కజెలియకుండా గురువునుండి గహింపదిడి మాటిమాటికి ఉచ్చరింపబడే వేదవాక్యం, అగ్నిలేని చోట విసిరివేయబడ్డ ఎండు కై జ్వలించనళ్లే, తన అర్ధాన్ని (పకాశపరచలేక నికర్ణ౦ అవుతుంది (నిగ నౌన్లైవ ల్‌బ్య్రాతే, అనగ్నాబిన వపైధో నే లోద్ద్య్వాలతి తర్టిబిల్‌ చ, సంపొతా బ్రాహ్మణం, 8), అనికూడా వేదమే చెప్పింది. “జీత తాః వళ్యాన్‌” (బుగ్వేదం, )౬71.4-5.) అనే మంత్రాలను సాయణులు ఇలా వివరించారు : వేద పాఠం మాత్రమే చేయగల్లినవాడు వేదాన్ని చూచిన్ని నిజంగా చూడడు. కేవలం వ్యాకరణాది అంగాల సహాయంతో నూత్రమే దాన్ని వినేవాడు నిజంగా వినడు. వ్యాకరణాద్యంగాలలో స్వశబ్దార్దాన్ని, మీమాంసచే తాత్చర్యాన్ని శోధించటానికి పవృళత్తుడైన వానికే వేదం తన ఆత్మను 'ప్రకాశపరున్తుంది. వానికే వేదార్థ (పకొళ నతమమైన సమ్యగ్‌ జ్ఞానం కలుగుతుంది, కర్మకాండో క్రధర్మానికి జ్డానం పుష్చం; ఉపనిషత్తులలో టోధించబడ్డ (బ్రహ్మము అజ్ఞానానికి ఫలం. 'వేదానుపచ నాదిధర్మజ్ఞానం అనుష్టానం ద్వారా ఫలాత్మక మైన (బిహ్మజ్ఞానేచ్చను పుట్టిస్తుంది. ఫలం తృప్పి హేతువై నట్టు (బహ్మజ్ఞానం కృతకృత్య హేతువు. వేదపాఠమా(త్ర పరుడు పుష్ప: ఫలరహిత మైన వాక్కును భశూషిస్తున్నాడు. పాఠదూత)పరుని పట్ల ' వేదవాక్కు అనే గోవు ధర్మబ)హ్మాజిజ్ఞాసరూపమైన క్షీరాన్ని ఇవ్వదు. కాబట్టి అర్జరహిత వేదవాక్కు. ఐందద్రజాలికుడు నిర్మించిన అసలు గోవువలె కన ఏడే మాయాగోవు వంటిది. _ దాన్ని పట్టుకుని ,వేలాడేవాడు పరమపురుషార్హాన్ని పొందడు. -ఇట్లా సాయణులు ఈ మంత్రాల అర్హం తెలిపారు. (ొఅధేన్నా చరతి మాయదైైవ వాచం చ్మభనాన్‌ అథలామవుప్పాత్‌”, బుగ్వేదం, వద71.5. ఏ ప్‌ స్తాణుక ఛిన్నశాఖం శుమ్క్మం వృదమూలం--__ ఇన నార్ద మేవోవయుజ్య తే ॥ వైసాయణులు. " ఇ 4

ఉపోద్ధాతం |! అరబోధనకేర్యాట్లు లేకండా కేవలం వేదపాఠానికే వర్పాట్లున్న వేదపాఠశాలలను గ్‌! ఎస్‌ ఎలు నడిపే వారిది గమనించాలి.

(బాహ్మణాలలో యాగం వలెనే ఫలం కొరకు వేదాన్ని శెలుసుకోవటంకూడా విధించబడింది. ("య ఎవకోన వాఎిపా యవఎతేయ జీ టైళదోవం వేదో,” తైలత్తి రీయ (బ్రాహ్మణం, 111. 1.4.1.) కర్మల యొక్క' శేవలానుష్టానం “కంపే విద్యా సహితానుష్టానంలో ఫలాతిశయిత్వం ఉందని ఛాందోగ్యోపనిషత్తు (1.1.0) చెప్పింది. (“యదోవ విద్యయా తలోతి (శోద్దయోవనివదా తదేవ బీర్యోవత్తరం భవతి” మరణానంఠరం కర్మజన్యమైన అపూర్వం జీవుని అనుసరించినళ్తే, విద్యాజన్య మైన అపూర్వంకూడా అనుసరిస్తుంది. “(ళం విద్యాతర్భుణీ నమున్చారో ఖేతో,” ఛఇతపథబాహ్మణం, 1. 7.2.3 బృహదారణ్యకం, 1౪. 4.20)

. ఊరి కే కంఠస్థం అయిన దానికంపే అర్థం తెలియబడినప్పుడు అధే కోటిరెట్లు అధికగుణం కలిగి ఉంటుంది; దాన్ని ఆచరించినప్పుడు అనంతగుణం కలిగిందొ తుంది. దానిని తర్క, ఆగమాలద్వారా అనుసంధానం కూడా చేస్తే ఇక చెప్పనే అక్కరలేదని, స్మృతివాక్యం. _ ("అర్జ(దన్హు: తోటోధుణం. ........”) వోదోవివతయం, అభితాలోం ౨

పురుషార్థానుశాననంలో సూతత్రిత మైనట్టు ధర్మమూ. (బ్రహ్మమూ. వేదం ద్వారా మ్యాతమే తెలుసుకోబిడదగినవి (ధర్య(బవజ్ర్ఞడో వేదైత నోద్యో). అవి మరొక(ప్రమాణం ద్వారా లభించవు. అందుచేత వాటిస్‌ తెలుసుకోగోరే వానిక్‌ వేద మందు అధికారం ఉంటుంది; ఆయితే, కేవలం కోరిక మాత్రమే గాకుండా, తెలుసు కునే సామర్ద్యం కూడా ఉండాలి. ఇలా అర్థిత్వం, సామర్థ్యం ఉన్న మానవ

. మాతులందలరికీ “వేదంలో అధికొరం ఉంది. ఒకజాతివారికో, దేశంవారికో, కలం వారికో మూ(త్రమే వేదాధికారం పరిమితం. కాదు. నేను ఈవిషయంలో చర్చ వేరేచోట చేశాను. (నా వ్యానం “500206 11028865 02 (16 176628 206 113 కళషర్రుస 26% ₹01. శీర గం.4్స సిర&ం0111020080ు 20. గీడ20% 19780) ళ్‌ జ హోదో న! ల్‌ో

(తయోర్జాః నర్చూవేదోవ” (వ్రరాణోత్త్రి

వేదానికి అనేక అర్జాలున్నట్టుగా చాలా _ప్రాచీనకాలంనుంచే థావించబడు

0. బుగ్వేదము

తుంది. వేదళబ్దాలకు మొదటగా ఆర్జాలు చెప్పింది యాస్కులు కాదు. ఆయన సమా

మ్నాయ సహితమగు నిఘంటువు నొకదానిని ఉదాహరిసూ వివరించారు. ఆయనకు

ముందు శాకపూణి, జొదుంబరాయణ, బౌపమన్యవాదులు వేదళబ్దాల అర్థాలు వివ రించారు. ఆయనది నైైరుక్షిక సంపదాయం కాగా, వేదార్జాన్ని చెప్పే ఐతి వోసిక, యాౌజ్డిక ఇత్యాది ఇతరసం(ప్రదాయాలున్నయ్యని ఆయన గుర్నించారు. యాస్కులలో కొన్ని దోషాలను శొనక్షకృత వృవాద్దేవత చూపించింది. ఉదా హరణకు, “పంచజనాఃొ అనగా చతుర్వర్డాలు, నిషాదులున్ను అని యౌాస్కు_లు చెప్పగా, శౌనకులు దానిని 8 విధాలుగా ఆర్జం చేసుకోవచ్చన్నారు : (1) పంచా గ్నులు, (2) నలుగురు ముఖ్యపురోహితులు యజమానిన్ని; (8) చతువు,

(శోత్రం, మనస్సు, వాక్కు, (ప్రాణం, ఆత్మవాదులు ఈ మూడో అర్జాన్ని

అంగీకరిస్తారన్నారు శౌనకులు. వృ(తోపాఖ్యానాన్ని, యజ్ఞవిధానాలను సాంకేతి

కంగా ఆర్హంచేసుకోవచ్చని, మహాభారతం సూచించింది. వృ్మకుడనగా తమస్సు, ఇంద్రుని వజం అంటే వివేకం, అని మహాభాుంత టీకాకొరులు సీలకంఠులు

చెప్పారు, (ఆశ్వమేధపర్వం, ౫:1. 7.20; అనుశాసనపర్వం. 84-47. 48.)

ఇంతెందుకు? బుగ్వేదమే తన బుక్కులు “ఎిన్నానో (రవాన్వస్తో(తాజ్సి,

“శిన్యావచాంని (రహస్య వచనాలు అని, వాటిని దివ్యపేరణకు లోనైన మహ

రులు వాక్రుచ్చారని కొన్నిచోట్ల చెపుతుంది. యజ్ఞ క్రియలను సాంకేతికంగా ఆర్థం

చేసుకోవచ్చని, అసలు యజ్ఞాన్నే ఆధ్యాత్మికంగా అనుషించటానికి వీలవుతుందని, భౌతిక యజ్ఞాలు వేదపరమార్థం కొదని, బ్రాహ్మణాలే కోన్ని చోట్ల సూచించినయి.

(యజ్జాన్ని గూర్చి విపులంగా వేరే చోట చర్చించాను, శ26 [0210 0 కం[

ఇ66%, 512, 1974, 08. 11). సారాంశమేమంపే యాన్క-కౌనకుల కాలం

నాటికే, వేదార్థాన్ని చెప్పే సంప్రదాయాలు చాలా దియల్వెడలినయి: ఐతిహాసిక శ

యాజ్జీక, నైరుక్షిక, సాంకేతిక? , అధ్యాత్మికాదులు.

జ వృతో9పాఖ్యానం, ఇంద్రదన్యువుల యుద్ధం, ఇవన్ని నిజంగా జరిగిన నంఘట నలుగా నమ్మి, వేదానికి ఐితివోసిక్రత్ర నివ్వబూనే వరిపొటి. వేదంలో చెప్ప బడిన నంఘటనలను, పురాణాలు, ఇతివోసాలు 'నవిన రంగా వశ్ష్రించటం బక్‌ విధమైన వేచార్థోపబ్బంవాణం. పా వృ[శుడు తమన్సు, వ(జాయు రాలు. వెతికే

1 వక బ్రంమిదుంటద్ధ క" వివేకం _ ఇట్లా అంత రాస

ఉపోర్ధూతం 711

వేదాన్ని ముఖ్యంగా అధియజ్ఞవిషయంగా , అధిదైవత విషయంగా,

అధ్యాత్క విషయంగా అర్హం చేసుకోవచ్చును. ఈ మూడు రకాల అర్థాలు వేద

మంతటా ఉన్నయి (భఆడాల్ధాః నర్భూవేదోవు) అని పురాణాలు చెప్పటమే కాకుండా వాటికనుగుణంగా దానికి మూడు విధాలైన భాష్యాలు (వ్రాయబడ్డయి.

(0) యాళ్ఞికులు వేదాన్ని కేవలం యజ్ఞయాగాల అనుష్టానానికీ ఉపయో గించే సాధనంగాను, ఆందులో పేర్కొనబడిన దేవఠలలు నిజంగా ఉనికి లేనివారు గాను, విధినిషేదాలు, వాటిని తెలియపరచే అర్థవాదాలు మామే కలిగి భూతార్జ వాక్యాలు లేని (గంథింగాను భావించారు. సాయణులకు పూర్వుడైన స్కందస్వామి, చాలావలఖ సాయణులు కూడా ఇలాగే వేదానికి భాష్యం చేశారు.

(2) వైదిక దేవతలు నిజమైన ఉనికి గలవారుగా వేదం చెప్పతున్నట్టు, కర్మకాండ వారి (ప్రీత్యర్థం జరవబడే తంత్రంగాను, భిన్నఫలాలకు భిన్న దేవతలను భిన్నభిన్నవిధాలుగా యజనం చేయవలసిన పద్దతులనుకెలిపే (గ్రంథంగాను, వేదాన్ని కొందరు అర్థంచేసుకుని వ్యాఖ్యానించారు. యాస్కుల నిరుక్తం చాలవరకు అధిదై వతవిషయమైనది. _ వేంకటమాధవుల భాష్యం దాదాపుగొను, పాళ్ళాత్య పండితుల, చాలామంది ఆధునిక భారతీయ పండితుల టీకలు, అనువాదాలు, రచ నలు, వేదాన్ని బహుదేవతారాధనను (ప్రతిపాదించే (గ్రథంగానే చాటినయి.

(8) వేదంలో చెప్పబడిన దేవతలందరు కూడా ఒకే మహాన్‌ ఆత్మయొక్క అవయవాలని యాస్కులే నిరుక్తంలో చెప్పారు. ఇంద్రాదులు అక్కడక్కండా వేదంలో కనబడినప్పటికీ, పరమేశ్వరుడే ఇంధ్రాది రూసంతో అవస్పితుడు, అని సాయణులు బుగ్వేదభావ్యభూమికలో చెప్పారు. (యద్యావి ఇం(దాదయః తాళ తత ద్భృళ్ళూంతో, తఢథావి వరవేళ్తూరన్వ్కైన ఇం(దాదిడావేణ అవన్థానాజ్‌ ) ఈ "అగ్ని" అనే దేవతే ఏకమూ మహత్తు అగు ఆత్మ, గినినే మేధావులు అనేక విధాలుగా చెపుకారు, (ఇమవేవాగ్శిం మవోన్త నూత్యాన వేక్‌ మాళత్రనోం అవాధా మేధాబినో వదన్న్రి, అని 'యాస్కులు చెప్పినదాన్ని ఆమోదిస్తూ పసాయణులు ఉదాహరించారు. (బుగ్వేదభాష్యం, 1-164.46. ) “అన్య వామన్యు” సూక్రానికి భాష్యం (వాస్తూ మొదటి మంత్రానికి సాయణులు 1 అర్జాలు చెప్పి, ఇస్లే ఉత్తరా కూడా అధ్యాత్మపరంగా యోజించుకోవచ్చన్లి, అయినా స్వరసత్వాభావ౦ం

2 యుగ్వేదము చేత, గంథవి స్తరభయంచేత తానట్లా చేయలేదని, “దాం సుపరా” ఇత్యాది మంత్రాలలో స్ఫుటంగా ఆధ్యాత్మికార్థం (పతీయమాన మైనప్పుడు, దాన్ని (పతి పొదిస్తానని చెప్పారు. (బుగ్వేదభాస్యం, 1. 164.1) ఆయన ఇతరచోట్లా, విశేషించి ఈసూ కంలో మొదట ఒక అర్థం ఇచ్చి తర్వాత ఉం నా” అనో, “యద్దాలో అనో, అద్యాత్యం"” అని మొదలుపెటో, లేక, “అథా డ్యాత్యవక్షే” యు అంటూనో , *అథ అధియజ్ఞం” అంటూనో వేరేవేరే అరాలు ఇచ్చారు. కొన్ని చోట్ల “ బీవమాత్భ విదాం అభి పేతోఒర్థం” అంటూ అదిచెస్పి-“నై రతి కొనాంతు ముత” చై న్‌ు అవాలి త అని వేరే అర్థంకూడా చెప్పారు. “*బుబో అశ్షరే వరనే వ్యోతుణ్‌ “ అనే దానికి ఆయన “అన్యులిట్లా పతిపొదిస్తున్నారంటూ 1 అర్జాలు ఇచ్చారు. సుప్రసిద్ధమైన యశ్ఞైశ యజ్ఞమయవిన్తా. దేవా..తేవా నాత్రం ముషొిమానః నచన్త” అనే మంత్రానికి, వ్యవహ ర్షలెన యజమానులు (దేవాఖ విమని (యజ్ఞం) పూజిస్తున్నారు భా (ఆయజన్న). ఆ మహానుభావులు విష్ణులోకాన్సిక్షి (నాకరి వెళుతున్నారు. (నచన్మం

• నంగచ్భన్లోో,” అని సాయణులు ఆధ్యాత్మికార్థంకూడా చెప్పారు. కాబట్టి ఆయన, వేదానికి వివిధార్థాలున్నయ్యని అంగీకరించారు. క్రింద (వ్రాయబోయేదాన్ని బట్టి ఆధ్యాత్మికార్థ మే ముఖ్యమైందని కూడా అంగీకరించారు. బుగ్వేదం ప్రధానంగాగల సాంగాలెన సర్వ వేదాల చేత (బ్రహ్మమే అధి చ గమనం చేయబడుతుందికదా, కాబట్టి అక్షరానికి. (బ్రహ్మమునకు) బుక్కు-లకు, (ప్రతిపాద్య(న్రతిపాదక భావం ఉంది, అని సాయణులు చెప్పారు. ఉపనిషడ్చాగాల విషయంలో అయితే ఇది సరిపోతుందిగాన్సి, ఇతరభ్ధాగాలకు (బహ్మవిషయత్వం ఎట్లా సిద్ధిస్తుంది ? అనే (ప్రశ్నకు ఆయన సమాధాన మిది : ఇతర భాగాలు యాగాది విషయక మైనవి అయినా, బుద్ధి కుక్యుత్సాదనం ద్వారా దేదనసాధనత్వంచేత టబ్రహ్మవిషయంగా ఆవుతుంది. *వోదాన్యు వచనోనా (వావ్యాణొ ఎిబిదివన్ని ” అని గగ్రతియే చెప్పినట్టుగా (బుగ్భాష్యం 1. 164. 39) సాంగా లెన సర్వ వేదాలు అతర మైన నరన్యాని ఆగు (బహ్మమునంచే పర్యవసిస్తున్నయ్యని ఆయన సిద్ధాతం, దనసాధన మై పదంద్వారా, వేద్యమైన బ్రహ్మమును ఎరగందే సాధించేది ఏమిటి ? దాన్ని తెలుసుకోకపోతే (పయోజనాభావం చేత వేదమంతొ నిషృలం అవు తుంది. . ద ర్రిహ్మమన తెలుసుకోక్రండ్లా, కర్మలకు కర్త అవుతూ యాగా దులను అష్టిం వాని త్‌ ఏకర్మకూడా కొంచమైనా నిజంగా శ్రీయబడదు, అని సాయణులు అక్కడ చెప్పారు (బుగ్భాష్యం, 164.39. ం. ॥

ఉపోద్ధాతం 2 సాయణుల అభిప్రాయం ప్రకారం బహ్మాముయొక్క అభ్యర్హితత్వం చేత (బిహ్మకాండకే పప్రాథమ్యం ఉచితం అయినా, కర్మలచే సాధ్యమైన చిత్తశుద్ధి లేందే బ్రహ్మకాండలో అధికారం కలగదు కొబిట్టీ, అధికారహేతువైన కర్మతి పాదకి మైన. కాండ మొదటగా సమామ్నాత మైంది. యాజ్ఞవల్భ్యన్మృతి (111. 219.) ఇెప్పినట్టు, విహిళాన్ని అనుష్టించకపోవటం వలన, నిందికాన్ని "సేవించటం వలన, ఇంద్రియాల అన్నిగ్రహం వలన, ప్రభ్యవాయం కల్గుతుంది. దానిచే బుద్దినూంద్యం ఏర్పడుతుంది. అందుచేర నిత్యానిత్యవన్తువివేకం, వైరాగ్యం ఉదయించనందున (బహ్మావివిదిష పుట్టదు. నిత్యనైైమిత్నిక కర్మల వివిదిషా 'హేఠుత్వం బృహదారణ్యకోపనిషళ్తు చెప్పింది. (లమేతొం చేదాచువచనోనో (వొవ్తాడా టిఎిదిన్తి, యజ్ఞేన దానోనో ఈవసా అనాళకేన్యో నిత్యవై మి త్రిక కర్మల అనుష్టానంచే త మోగుణరూపమైన చిత్తమాలిన్యం తొలగగా. సత్స్వగుణ రూవ' / మగు నై ర్యుల్యోదయం వలన, వివేక వైరాగ్య సంపత్తి కలుగుతుంది... అస్పుడు వరమ పురుషార్థరూపమగు బ్రహ్మత త్వాన్ని శెలుసుకోవనటంలో అభిరుచి పట్టుంది. కొమ్యుకర్మలకు (ఉదా : కౌరీరి, చిత్ర పరను పురుషార్ధ సాధకత్యం లేదు. మరి అవి ఎందుకు వేదంలో చెప్పబడినయి ? స్వాభావిక కామ్యగ్రస్తులై న పురుషులకు వైదిక మార్గంతో ఫలసంవాదం ద్వారా ళ ద్ద పృట్టించటానికే కామ్యకర్మలు "వేదంలో చెప్పదిడ్డయి. అవి వేదంలో (ప్రాసంగికోలు, చేదం యొక్క పరమతాత్చర్యం నిత్య కర్మలందే ఉంది. ఈవిధంగా సాయణులు కౌజ్వనంహితాధాష్యోషక్రమణీ కలో సిద్దాంతం చేళారు. వేదానికి వివిధార్థాలున్నయి; కొని వేదంద్వారా (బహ్మజ్ఞానం పొంది పరమ పురుషార్హప్రాప్తీ కలగాలి కాబట్టి, సమన్హ వేదానికి తాశ్చుర్యం _... మంత వాహ్మ జాలకు (ఉపనిషత్తులకున్న్నూ --- (బ్రహ్మవేదనమందే ఉన్నదని నిర్ణయం. అయితే సత్పురుషులు మునివాక్యానుసారంగా వేదానికి వ్యావ్యానం చేయటంటో దోషంలేదు, అని నారదీయపురాణం చెప్పింది. ((వేదానాం అర్థనానాత్సం గన్‌ళీ తాబవీ నన్ఫుతిః మనివాక్వానులోధోన వ్యాఖ్యాం వరణ్‌ న దువ్యతి ఎీఠదోవతా/నతివొదన:ః - వేదంలో 'సర్వథశ్రా ఒకే పరమేశ్వరుడు (సతిపాదింపబడినాడు, అనేవాదం సవీనం కొదు. బుగ్వేదమే “వతం నజ్‌ బిపొః అవాధా వదోశ్తి” (1. 164.4ర్చు

అన్నది. దీనికి రెండు రకాల అర్థాలు యోజన చేయవచ్చును. (1) బాహ్మణ త్వాద్యభిమానులగు వి ప్రలు యాజ్డాది సిద్ధికొారకు ఒకె సత్పదార్థాన్ని ఇంద్రాది రూసములై న అనేక విధాలైన బహు అభిధానాలతో పిలుస్తున్నారు, (తత్త్వ విదులు, మేధావులు అయినవారు ఇందదాదిరూపములందు బహుధా స్మదృహ్మము ఒకపే అని వక్కాణిస్తున్నారు. అంటే, యజ్ఞాదులు చేయనుత్సహించు జాత్యా ద్యభిమానం కల [బాహ్మణులు ఏకత్వంలో బహుత్వాన్ని భావిస్తుండగా, తత్త్వ వేత్తలు నానాత్వంలో ఏకత్వాన్ని ఉద్దోషిస్తున్నారు. నిజంగా ఇంద్రాది శద్దాలు గుణంచేతనో, యోగంచేతనో, వ్యుత్చ త్రిచేతనో, వరమేళ్వరుణ్ణి ఒక్కట్డే సూచిస్తున్నయి; వి,పులు ఆ ఒక్కల్ణే అనేకవిధాలుగా చెప్పుతున్నారు. (ప్రాజ్జులు మాతం నానాత్వం అంతా సత్పదార్థమొక'పే ఆంటున్నారు : , ఇందాదిళజ్ల్టా తజయోగతో వా

వ్యూత్చ త్తితో వావీ వరేళోమూవాుః

వివ్లై న్హదోతం వివఖధా నద్ర

టెజ్జాన్సు నానావీ నదోతమానఖ;ః విష్ణధర్మో త్తరంలోని కల్పం, బుగ్వేదంపై ఆత్మానందభాష్యం, (]. 164.46.) ఇం్యద్రుడనగా పరమైశ్వర్యవంతుడు; అగ్ని అనగా మహావేగవంతుడు, అందరికం'పే ముందుండువాడు (అణి), (ఇది పరమైశ్వర్యే, అగి గతౌ; అ(గణీత్వాదగ్ని ౩) ఇట్లా అన్ని నామాలు సర మేశ్వరుని సంకేతాలే, ఎిష్హుధర్యోలో రంలో పుష్క్టరు డనే యక్షుడు (శ్రీరామునికి సర్వధర్మాలు చెప్పి బుగ్‌, యజుస్‌, సామ, అథర్వ విధానాలు కూడా చెప్పి చివరికి మోక్షొర్టం “అన్య వామస్య”" సూక్తం చెప్పాడు. కొన్ని సూక్సాల సంఘాతంగా కల్పం కూడా చెప్పాడు. బుగ్వేదంలోని “అన్వ వామన్ధు” సూక్తం గొప్ప అధ్యాత్మవిషయ మైనందున అందులోని (ప్రతిమం శాన్ని అధ్యాత్యపరంగా వ్యాఖ్యానించే ర్‌తి అక్కడ సూచించబడింది. దాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఆత్మానందులు (148124 కీ. శ (ప్రాంతం) ఆ సూక్రానికి ఆధ్యాత్మిక భాష్యం వాళాడ. (దీ 17280252 కణం, 52035016 గలు ఇ లం ైల2303/25 0 వ23222 226 గ[002020642, (664.) 6. 100120 జడ స 1956.) తాను యౌాన్క, శౌనక, వేదమిత్రాదులను, విన్దధర్మోత్త రాన్ని ఆధారం చేసుకొని ఆ సూక్రాన్ని వివరించానని ఆత్మానందులు చెప్పారు. ఒక పూర్తి నూ క్రానికి విన్హుధర్యో తరం ఆధ్యాత్మికార్దాన్ని సూచించటం విశేషం.

ఉపొర్దూతం స. ఇతిహాసపురాణాల ద్వారా వేదాన్ని సముపబృంహణం చేయాలి అని అందరంగీక రించిందే కాబట్టి విష్ణధర్మో త్తరానుసారియగు వ్యాఖ్య ఉపాదేయమే.

| “త్షృత్ణం నయానం వారయః నువర్జాా అనే “అన్య వామన” సూక్తం (ముగ్వేదం, 1. 164.47.) లోని మంథశ్రానికి ఆత్మానందులిలా అర్థం చెప్పారు: “కృష్ణుని (విష్ణుని, సగుణ్రిహ్మాను) నియమంగా భక్తులు పొందవలెను. (నియానం) అట్టివారు గరుడసమానజాతికి చెందిన పక్షులను ఎక్కి, ఆంతరిక సమమైన సూక్ష్మ వస్తా9న్ని ధరిస్తారు. కొంతకాలానికి స్వర్గాన్ని వీడి తిరిగి భూలోకొనికి వస్తారు.” అంటే, సగుణ[ద్రహ్మారాధకులు సగుణబహ్మతో సారూప్యాదులచే సమానత్వం పొంది. విష్ణ్వాదిలోకాల్లో వసించి. బహుకాలానంతరం అక్కడినుండి పునరా వర్తం చెందుతారు. ఇది భదక్తిమార్గానికున్న దోషం. నిర్ణణబ్రహ్మను సంధానం చేసేవారు పునరావ్య త్రి చెందరు. అద్వెతి కొబిట్టి ఆత్మానందుల భాష్యం ఇలా

ఉంది. మరొకరై తే దీనికి వేరే విధంగా భాష్యం చెయ్యవచ్చు. ఈ మంత్రానికే నిరు క్షాన్ని ఆధారం చేసుకుని సాయణులు ఇలా అర్హం చెప్పారు: “కృష్ణవర్ణంగల నియమంగా పోతున్న మేఘాన్ని ఉదకాన్ని హరించే ళోభనపతనాలగు రశ్ములు సీటితో నింపుతున్నవి. అవి ద్యులోకానికి ఎగురుతున్నయి, ఆ ఉదకస్థానం నుండి తిరిగి వస్తున్నయి. __ న ఇట్టి ఆధిభౌతిక (1201211360) వ్యాఖ్యా

నాన్నే ఎక్కువమంది ఆధునికులు అనుసరిస్తారు. దీనికి, ఆత్మానందుల ఆధ్యాత్మిక భాష్యానికి గల శేడా ఎంతో చూడవచ్చును.

ఈ దేవతను యజించండి,. ఆ దేవతను యజించండి అని వేదంలో చెప్ప బడినా, ఆ దేవతలందరు ఒకే సర మేశ్వరుని విసృష్టియే, అని బృహదారణ్యకోవ నిషత్తు ఎన్నడో చెప్పింది. (తట్‌ యద్‌ ఇదమావురముం యనోత్యేశైతం దోవం, భత్మ్యైన నొ వినృష్టీరేవ ఉహ్బేన నర్వే దోవా ఇతి) అన్ని వేదాలు ఆ ఒక (బ్రహ్మమునే చెప్పుతున్నవని (సర్వే వేదా యత్సదనూమనన్తి) అని (శుత్యంతరమున్ను, అన్నివేదాలచే వేద్యుడను నేను అని భగవద్గీతలో (శ్రీకృష్ణు డున్ను (వేదైళ్చ న్నర్ప్రారవామేవ వేద్యాః), వా(క్రుచ్చినారు కదా. మరొక మంతై 9కదేళం “తనూవు తో (తతవ ఇంద భూరయొ అంటుంది. “|బహ్మా త్మవిషయా వేదాః” అని మహాభారతమూ, వేదళా స్త్ర్రిమంతా సమన్వయం చేసి

• చూ స్టే అది జగత్కారణాన్ని .((టహ్మమునుు తెలుపుతుందని వేడాంత సూడ్రాలు

న. బుగ్వేదము చెప్పుతున్నయి. హృ్‌దయకమలం మధ్యలో దీపం వఠె వేదసారం (పరమేశ్వ రుడు) ఉందని, ఇంకో స్మృతివచనం. వేదంలో రామాయణంలో, పురాణాల్లో, భారతంలో, మొదట, చివరా, మధ్యా, ఆంతటా విష్ణువే కీర్రించబడినాడని విష్ణువు నందే వేదాలు (ప్రతిష్టిశాలని, సవ్వ వేదాలు విష్తుపరాలని, పురాణవచనాలున్నయి: (వేదో రామాయడో చైన శ్రరొతో ఖారతే తథా, ఆదావన్తే చ మధ్యో చ విన్హుః నర్వ్యూత గీయతే” “విత్దా వేదాః (వతిష్తతాః.” “విన్దువరా ఏన నర్భూవేదాః.”) “అగ్ని” మొదలైన శద్దాలు విష్తువునందు ఎలా (ప్రవర్షిస్తయ్యో అట్లా. వాటి నిరుక్తిని చెస్పుతాము, అనే వ్యాసవచనం కూడా ఉంది. (యరై వాగ్నాాదయః కొడ్డాః (వవర్త్‌ న్ల ఉనార్జ్‌నో, తథా నిడుక్రీం వక్యామో డ్ఞానినాం డ్ఞాననద్దయే.) “బుబో అక్షరే వరమే వ్యోమన్‌” (బుగ్వేదం, 1 16439 అనే మంశ్రానికి ఆత్మానందులు చెప్పిన భాష్యం ఇది: బుగ్వేదం పధానంగా గల చతుర్వే దాలు (బుచః) జీవాత్హయందు (అక్షరే, అప్నతే వ్యాప్నోతి విషయాన్‌ ఇత్య కరం), తత్పదార్థమందు (బ్రహ్మమునందు, పరమే, పర్పైర్మీయశ ఇతి పరమం), వాక్యార్థమందు ((బహ్మా త్రైక్యమందు, వ్య్కోమన్‌ , వ్యావకే వాక్యార్థే (బివ్భో జై అత్య. లేక వ్యాకార్థమందు (అసి పదార్థమందు), పర్యవసిస్తున్నవి. “వం (ళిల్రైన వేదం”. ఇంకో బుక్కుకు భాస్యంచేస్తూ ఆళాానందులు ఈ విధంగా (వ్రాళారు: వేదాలు శీర్షస్టానీయాలయిన ఉపనిషద్భాగంలో (బ్రహ్మమును స్పష్టంగా (పతిపొదిన్తున్నయి. నిజంగా అయితే సర్వత (బహ్మపరాలే కొబట్టి (్రహ్మమునే అంతటా (పతిపాదిస్తున్నయి. “నర్యోోవీ వేదో (ఎవ్మావర ౯”, అయికే, సగుజేశ్వర విషయాలైన వేదభాగాలు తత్పదార్థాన్ని, కర్మవిషయాలై న భాగాలు చ్వం పదార్దాన్ని, వివేచన చేస్తున్నయి. అందుచే వీటికిన్ని, (బ్రహ్మేత్రైక్య (పతిపాదకాలై న ఉపనిషత్తు లకున్ను ఏకి వాక్యత ఉంది. సగుణేశ్వర విషయక, కర్మవిషయక వేదభాగాల్లో స్పష్టంకాని _బహ్మబుద్ధి ఉపనిషత్తులలో స్పష్టం అవు తుంది. (ఆత్మానంద, బుగ్వేదభాష్యం, 1.164.7,) ఇట్లా వేదాలన్ని టబహ్మా కైశ్మక్య విషయాలే ; “తాండ్యాతయ. వివయా వేదాః (బవజ్టవివయా. వచ”, (అక్కడే, 1.164.39.) శ్రుతిళాత్సర్యమంతా ఒకే ఒక పరమాత్మలోనే (టుతిః వరిమే ఆత్భని...... వీళన్భున్నాన తాత్పర్భవతీ,“ (అక్కడే, [.164,410) ఇది ఆత్యానందులు కొ త్తగా కనుక్కున్న విషయంకాదు. విన్హుభర్వోో త్తరం

ఉపొద్దాతం నగ లోని కల్చం కూడా ఇలాగే చెప్పింది : “వేదం చాలా విషయాలు చెప్పింది, కాని విద్వాంసులకది సాక్షాత్తుగా ఏకార్హసర మే. ... ... దాని తాత్పర్యం ముక్తి ఒక దాని యందే.” (భూయాంని వన్తూని ఉగాదో వేదః, సాక్షాత్‌ న భకార్థవలో మిధానాం, ద్వా్య్రాదిః నవాగనొశ్హ ముణూద్యూ చౌర్జం తాత్బర్యు వేత్యళ దధాతి ముక్తా) సర్వ(శ్రుతుల మహాతాత్పర్యం ఆత్మయందే పర్యవసిస్తుంది. (“అతః నర్టా(తతీనాం త స్కొాద్‌ మవోతాత్సర్యమాత్యని.” (అక్కడే, 1.2164,420). వేదం బహుదేవతారాధనను, యాంతికమైన యజ్ఞయాగకలాపాన్ని పకి పొదించే (గ్రంథంకాదు; వేదం యావత్తు _ మంత్ర, బ్రాహ్మణ, ఆవణ్యక, ఉప నిషత్తులన్ని _ ఒకే ఒక పరమేశ్వరుణ్ణి లేక ఒకే ఒక (బహ్మపదార్థాన్ని, తత్చా ప్వ్యుపాయాన్ని ప్రతిపాదిస్తుంది: _. అని చిరకాలం నుంచి కొన్ని వేద వాక్యాలు, స్మృతీతిహాసపురాణ వాక్యాలు చెప్పతున్నయి. అద్వెతులైన ఆత్మానంద, సాయ ణాదులు , ఇతరులా, దీన్ని ఒప్పుకున్నారు. నేడు చాలామంది అనుకున్నట్టు వేదం ఏకేశ్యరవాద (ప్రతిపాదక ముని మొదటగా చెప్పింది స్వామీ దయానంద సరస్వతీ కాదు; వేదంలో సాంకేతిక (5౪200110, రహస్యార్దాల అన్వేషణ (ప్రారంభించింది. థీ అరవిందులూ కాదు. వారికంటె శశాద్దాలముందే ఇది జరిగింది. ఆయితే, వేదం యావత్తు నిజంగా ఆధ్యాత్మికమా, ఏకేశ్యర(ప్రతిపాదకమా ? ఇది అర్హత గలవారు, విమర్శనాబుద్దితో వేదాన్ని అర్హం చేసుకున్నవారూ నిర్ణయించుకోవలసిన విషయం. కాని, కీథ్‌, మాక్స్‌ముల్లరు, రెనో, జెల్డ్‌నర్‌, విల్సన్‌, విట్నీలకంశె విసు ధర్మో త్తరకర్తకు, సాయణ, ఆత్మానంద, మధ్వాచార్యాదులకు వేదాన్ని గురించిన జ్జానం, దాన్నిగురించి సాధికారంగా చెప్పగల అర్హత అత్యధికం అని మనం గుర్తుంచుకోవాలి. అయితే, ఈ సంప్రదాయవిదులు చెప్పిందంళా కూడా సబబుకాదు. వేదథాప్యాాలు : | బుగ్వేదంపై స్కందస్వామి, శుక్షయజుర్వేదంపై ఉవ్వటులు, తె త్తిీరీయ సంహితపై భవస్వామి, గుహదేవాదులు, సామవేదంపై మాధవ, భరతస్వామి ఇత్యాదులు భాష్యాలు వ్రాశారు, సరే, (ప్రాచీనమైన శాకపూణి, యాస్కాదుల నిరుక్తాలు, శౌనకుని బృవాద్దేవత ఉండనే ఉన్నయి. కాక, వేంకట మాధవా దుల భాష్యాలున్నయి. “అన్య వామున్యా” సూ క్తంపైై అత్మానందుల భాష్యం,

ని బుగ్వేదము కొన్ని సామవేద మంత్రాలపై గుణవిస్తు వ్రాసిన వ్యాఖ్య ఉన్నయి. బుగ్వేదం లోని మొదటి 4| సూక్తాలపై సం్యగ్రహభాస్యుం మధ్వాచార్యులు వాశారు.. వీటిలో కొన్ని ఇప్పుడు లభించటం లేదు.

అన్ని వేదభాష్యాల్లోకి (పసిద్ది చెందింది సాయణాచార్యులది. ఈయన విజయనగరాధీశులయిన బుక్క (రాజ్యపాలనం క్రీ. ఈ. 1844_70), హరిహర (శీ శు 1870 _ 89) భూపొాలుల “సా మాజ్యధురంధరులు, బహుళా శీ. శు 1887 లో మృతిపొందినవారు. ఈయన సేరన చతుర్వేద సంహితల భాష్యాలు, (బ్రాహ్మణాల భాష్యాలు, ఒక ఆరణ్యకొనికి భాష్యం లభ్యమౌతున్నయి. ఇవన్ని ఏకకర్చృత్వం కలవా ఆని సంశయం; పైగా సాయణులు అమాత్యులు కూడా: కౌబట్టి ఆయన నేతగా గల ఒక విద్వద్బృందం ఈ వేదసాహిత్యానికంతా బుక్క, హరిహరుల కాలంలో వారి పోషణతో భాష్యాలు రచించి ఉంటుంది. నేడు భార తీయ విశ్వవిద్యాలయాలన్నిట్‌లో అపేక్షించబడుతున్న మృగ్యమైన “కో ఆప రేటివ్‌ టీమ్‌ వర్క్‌ ఆన్‌ ఏ (ప్రోజక్ట్‌” అనాడు విజయనగరంలో ఈ మహత్కా ర్యాన్ని నిర్వహించి ఉంటుంది. ఈ ఉపోద్దాతం (వాయటంలో నేను సాయణా చార్యులకెంతో బుణపడి ఉన్నాను.

ఆధునిక కాలంతో స్వామీ దయానందసరస్వతి, శ్రీ ఆరవిందులు కూడా (క్రమంగా సంస్కృృతంలోను, ఆంగ్లంలోను వేదంపై భాష్యం, టీకా, నిబంధాలు రచించారు. అవిన్ని అత్యంత పాండిత్యాన్ని, గాఢపరిశోధననూ (ప్రదర్శి స్తయి. మధ్ద్యాథావ్యం :

బుగ్వేదంలోని మొదటి ఆధ్యాయం సాంప్రదాయికంగా వింకే, దానిచే వ్యుత్సన్నుడై న బుద్ధిమంతుడు తక్కింది అంతా బోధసరచుకోగలడని సాయణులు అన్నాడు. దిగ్దర్శనానికి మధ్వాచార్యులు (కీ. ఈ 1197 _ 1278 లేక 11881278) సార్థాధ్యాయద్వయానికి భాష్యం (వ్రాశారు. పతి 'వేదమంత్రమూ విష్ణువునే (పతి పాదిస్తుంది అని చూపటానికే ఆయసీభాష్యం (వ్రాశారు. అగ్ని ఇంద్రాది శద్దా లన్నీ విష్తువునందే (ప్రవర్ధిస్తున్నవని ఆయన చూపగల్లారు. దానిపై జయతీర్జులు (క్రీ, *. 1885 = 1888 ప్రాంతం) టీక, దానిపై నరసింహులు (క్రీ. ళ. 1661 (ప్రాంతం) వివృతిః భాష్యాన్నాధారం చేసుకుని రాఘవేందదులు (శీ. కళ. 1020

ఉపోద్దాతం న! 1071 (ప్రాంతం చుంతార్థమందిలిని రచించారు. త్రిమకాచార్యులలో ఒకరు, వాయుదేవుని అవతారంగా తన్మత స్టులచే భావింపబడిన వారు, మధ్వాచార్యులు. జయతిర్థులు మహావండితులు; నహావాది. రాఘవేంగద్రులు గొప్ప విద్వాంసులు, మహాయోగి; కర్నూలు జిల్లాలోని మంత్రాలయంలోవి ఆయన సదూధి దినదినమూ వందల __ బహుశా వేల _- సంఖ్యలో జనాన్ని ఆకర్షిస్తుంది. వారి రచనల నాధారం చేసుకుని తెలుగులో సులభంగా అందరికీ (గ్రాహ్యమయ్యే విధంగా బుగ్వేదసూ క్త అకు టీకా తాత్పర్యాలు ఈ పుస్తకంలో పొందుపరచబడ్డయి. ఎందుకో, మధ్యా చార్యుల భాష్యం సంగతి తన్మతన్తులకే చాలామందికి తెలియదు. అది ఏ భాష లోకీ అనువదించ బడలేదు. సాయణుల భాష్యాన్నో, పాశ్చాత్యుల అనువాదాలనో ఆధారం చేసుకుని చేయబడిన వేద అనువాదాలు తెలుగులో ఉన్నయి కొని, వేదం ఏక దేవతాప్రతిపాదక మని నిరూపించే ఈ భాష్య అనువాదం గాని, దీన్ని ఆధారం చేసుకొని వ్రాసిన టీకగాని తెలుగుతో లేదు. స్వామీ దయానందసరస్వతి, (శ్రీ అరవిం దులు వేదంపై చేసిన రచనలు పూర్తిగానో కొంతవరకో తెలుగులో ఉన్నట్టున్నయి. వాటికి చాలా పూర్వమే ప్రణీత మైంది (వతిభావంత మైంది మాధ్వభాష్యం,. దానిపై మహావైదుష్యంతో జయతీర్థ, రాఘవేంగద్రులు తమటీకను, నుం(తార్థమంబరి ని రచించారు. వాటినాధారం చేసుకుని [వాయబడిన ఈ తెలుగుటీకా తాత్పర్యాలు ఆంధ్ర ప్రజలకు విశేషోపసయోగకరం అవుతయి. మధ్వ, జయతీర్ణ, రాఘవేంటదులు, ఏదో కసరత్తు, సాము, చేసి (ప్రతివేదమం[త్రమూ పర మేళ్వర్యవతిపాదక మేనని హఠంతోనో, మళాగ్రహంతోనో చెప్పలేదు; వారివెనుక ఒక పురాతన సంప్ర దాయం ఉంది; వారుచేసిన నిర్వాహాన్ని (అంశే వారి ద్వైతవాదాన్నిగాక, వేద మం(శ్రాలకు సకేశ్వరపర మైన వారి ఆధ్యాత్మికార్జాన్ని) అద్వైతులు, విశిష్టాద్ర్య్వైతులు, ఇళరులూ కూడా ఆమోదించగవఐరు. మధ్వాచార్యులు భాష్యం రచించింది బుగ్వేదంలోని మొదటి 40 సూక్తాల పెన. ఇందులో మొదటి [10కి విశ్వామిత్రుని కుమారుడు మధుచ్భందుడు బుషి; 11వ దానికి మధుచ్చందుని కుమారుడు జేతబుషి; 12నుంచి 28వ సూక్తం వరకు బుషి కణ్వవంశానికి చెందిన మేధాతిథి; 84 నుంచి 80 వరకు ఆజీగర్హుని ప్యతుడు, విశ్వామిత్రుని దత్తపుత్రుడు, శునఃశేపుడు బుషి; 81 నుంచి 865 వరకు అంగివస వంళానికి చెందిన హిరణ్యస్తూపుడు బుషి; 86 నుండి 48 వరకున్న సూక్తాల బుషి ఘోరబుషి కుమారుడైన కణ్వుడు. ఇట్లా ఈ 40 సూ క్రాలకు ఈ 271

మ. బుగ్వేదము ఆరుగురు బుషులు. వీరికి మొదటగా ఈ మంత్రాలు (థకటమైననని పూర్వుల విశ్వాసం వీరే ఈ సూ క్రాల కర్తలని ఆధునికుల తలంపు. తెలుగు టోకా తాత్పర్యాలు 7 వీటిని రచించిన డాక్టర్‌. ఎస్‌, వి. రఘునాథాచార్యులు సం(ప్రదాయవిదులవద్ద ప్రాచీన పద్ధతిన శాస్తాధ్యయనం చేశారు, న్యాయవిద్యా(పవీణులు అయినారు. నూతనపద్ధతిన విద్యాభ్యాసం చేసి ఎం.ఏ. కూడా తీసుకున్నారు. వారాణసేయ సంపూర్ణానంద సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయంనుంచి డాక్ట రేటును కూడా పొంది ఉన్నారు. ఈయన కొన్ని ఏండ్లు తిరుపతి [ప్రాచ్య కళాళాలలో ఆధ్యాపకులుగా ఉండి, రెండేండ్త నాడు శ్రీ వేంక పేళ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో నంస్కృృతాధ్యాపకు లుగా నీయమిళులై నారు. ఈయన యువకులై నా చక్కని పాండిత్యం, విద్యకు తగ్గ వినయం, సంస్క్టృతాంధ్రాలలో మంచి వ క్షృత్వం, నిత్యశా స్తాంభ్యాసం, నిరంతరగవేషణ కలవారు. నా ఆదేశానుసారం దివారాత్రాలు కృషిచేసి అతిస్వల్ప కాలంతో ఈ టీకా తాత్పర్యాలు (వాళారు. మధ్వ, జయతీర్థ , రాఘ వేంద్రుల రచనలు ఆధారంగా, (పతిమంత్రాన్ని వీలై సంత సులభతైలిలో, శిష్ణవ్యావహారి కంలో వివరించమని ఆయనకు సూచించాను. ఆయన చాలావరకు ఈ (వయ త్నంలో కృతకృత్యులై నారని నాకు తోస్తుంది. ఈ పుస్తకంలో కొన్ని లోపాలు దోషాలు అటు మధ్వశాస్త్రంతో కృతపరిశములకూ, ఇటు వేదవే _త్తలకూ కానరావచ్చును. కాని, నేను ఆయనకు సూచించినరీతిగా ఇంతకంకే బాగా (వాయటం ఎవరికైనా దుష్కరం. టీకా తాత్పర్యాలు వాన్తుంది అపారుషే యమని ఎంచబిడ్డ అద్వితీయ మైన మహా[గంథానికి, _ ఉపజీవ్య (గ్రంథాలను _ భాష్యం టీకలున్ను _ నాసీంది మకపవ ర్రకులు, మహాసండితులు, మహాయోగు లున్ను. ఇది జ్ఞాపకం ఉంచుకుంచే (శ్రీ రఘునాథాబార్యులను మనం అందరం ఆభినందించవలసిందే.

భూమిక

బుగ్వేదమునకు సంస్కృృతభాషలో కల ఇరువదిరెండు భాష్యములలో ఏక దేవతావాదమును (వతిపాదించునది మధ్వాచార్యులను ప్రసిద్ధిక ల ఆనందతీర్దులు (శ్రీశ. 12 లేక 18 వ శశాబ్దం) సంతరించిన బుగ్భాష్యము. _పథమమండలములోని మొదట్‌ నలువది సూక్తములకు క్లోకరూసనున శ్రీహరివరముగ వీరు భాష్యుమును రచియించి అదే మార్గమున మిగత వేదభాగమునకును అర్థవర్షనము చేయనగునని ఉపదేశించిరి. పతి బుక్కును సామాన్యదేవతాసరముగ, విష్షుసరముగ, అధ్యాత్మపరముగను ఈయన వ్యా్యానించిరి. ఆతినండీ ప్తమైన బుగ్భాష్యమునకు జయతీర్ధులు చాలవిస్తరమైన టీకను (వ్రాయుచు ఉపోద్దాతమున భాష్యస్వరూపమునిట్లు నిర్వచించిరి,. ,

“బుగర్థళ్చ (తివిధో భవతి. ఏకస్తావత్‌ పసిద్దాగ్న్యాదిరూపః,

ఆపర స్త దన్తర్గతేశ్వరలక్షణః, అన్యోఒధ్యాత్మరూసః. త త్తితయపరం చేదం భాస్యమ్‌.”

ఛలారి నారాయణ ప్యుతుడగు నరసింహుడు ఈటీకకు సకల్మప్రమాజోపన్యాసములతో విశిష్టమైన వివృతినొళదాని నొనర్చెను. దీనికే 'ఛలారీయటిప్పణి' యనియు పేరు. మం(శ్రాలయనిలయులగు. శ్రీరాఘ వేందద్రయతి బుగ్భాష్యము ననుసరించి 'మంథశ్రార్థ మంజరి” యను వ్యాఖ్యనొకదానిని స్వతం్యతముగ రచియించిరి. ఇది జయతీర్థులటీకళు సారరూపముగనుండి చక్కగ మూలార్థమును విశదపరచును. నారాయణుడను రాఘవేం్రయతి శిష్యుడు జయతీర్ధలటీకకు “భావరత్న(ప్రకాశికి యను వివృతిని చేసెను. నరసింహుని తండ్రియగు ఛలారి నారాయణుడీయన కాదు,

బుగ్భాష్యమునకు గల పై వ్యాఖ్యలలో 'మన్హార్థమంజరి' మూలార్ధమును (గ్రహించుటకు బాగుగనుపయోగించుటచే నేను దానినే ఈ వివృతిని (వాయుటకు (ప్రధానముగ తీసికొని ఇతర వ్యాఖ్యలను అవసర మైన తావులయందుపయోగించితిని. ఈ వ్యాఖ్యలలో ఒక్కొక్క-దానియందొక్కక్క విశేషము కలదు. వి స్తరఖీతిచే నేనిట వాటిని ప్రస్తావించుటలేదు. మొత్తముపై ఆనందతీర్ధల హృదయమునర్థము జేసికొనుటకీ వ్యాఖ్యాసామ్మగ్రి అంతయు. బాగుగనుపయోగించును. బుగ్భాష్యము

ర? నందును దాని వ్యాఖ్యలలోను చెప్పబడిన త్రివిధా్ధములలో ఏకేళ్వరోపాసనమును విశేషముగ (పతిపాదించు విష్ణుపరమగు దానిని నిరూపించుటకు మాత్రమే ఈ వివృతిలో (సయత్నము చేయబడినది. (ప్రతి బుక్కులోను విడివిడిగ (పతి పద మునకు అర్ధము, తదుపరి భావమును ఇవ్వదిడినవి. పాఠకునకు భావము సూటిగ తెలియనలెనవి సరళదుగు శిష్ణవ్యావహారిక భాషనే నేనిచటనుపయోగించితిని. (గ్రంథ గౌరవముననుసరించి శుద్ధ వ్యావహారిక ముజోలికి పోలేదు. చివల ముఖ్యాంశములు కొన్ని “నోట్సు అను పేర ఇవ్వబడినవి. పరిశోధకులకుపయోగించునని సూచికలను కొన్నింటిని అనుబంధములో చేర్చితిని.

ఆనందతీర్ధులు బుగ్భాష్యములోను, జయతీర్జాదులు.. వారి వ్యాఖ్యలలోను అనుసరించిన, వైదిక వాజ్మ్యయమునందు సుప్రసిద్ధమైన అష్టక _ అధ్యాయ._అనువాక _ సూ క్త_వర్షవిభాగమునే ఈ వివృతిలోను నేననుసరించితిని. బుగ్వేదమునకు ఏక దేవళావాద(ప్రతిపాదకములగు వినరణములు నాకు తెలిసినగంతవఅకు తెనుగులో రాలేదు, కనుక ఈ (ప్రథమ [ప్రయత్నమున నేనెంతవణకు కృతకృత్యుడనై తినను విషయమున వై దికసం ప్రదాయజ్ఞులు సహృృదయులగు పాఠకులే (ప్రమాణము.

బుగ్భాస్యమును, దాని వ్యాఖ్యలననుసరించి బుగ్వేదముపై తెనుగులో ఒక వివృతిని [వ్రాయుట కన్నివిధముల నన్ను (ప్రోత్సహించినవారు మా విశ్వవిద్యాలయ మునకు -ఉపకులపతులు, భారతీయపాళ్చాత్య త త్హ్వశాస్త్రనిష్టాతులు, జగద్విఖ్యాత వైదుష్యవిభాసురులు ఆచార్య కొత్త సచ్చిదానందమూ ర్రి గారు, (ప్రభు-మం(త్ర ఉచ్చ్సాహళ క్రిసంపన్నులగు వారి (యేరణవలననే సంస్కృృుతభాషలో మరుగునపడి యున్న ఆ భాష్యవ్యాఖ్యానములు తేటకేనుగులో ఈ వివృతిరూపమున వెలుగును చూచి తెనుగువారికి కన్నులపండువ నొనర్పజాలినవి. అంతేకాక ఆదరముతో ఉపోద్ధాతమును (వ్రాసి, ఈ వివృతికి అందచందములనొనగూర్చిన, గుణ్యగహణ పాఠీణులగు వారికి హార్టమగు కృతజ్ఞతల నందించుటకు నిస్సారములైన నా మాటలు చాలవు.

ఈ (ప్రోజెక్టును తీసుకొనుటకనుమతించిన శ్రీ వేంక పేళ్వర విశ్వవిద్యాలయాధి కారులకు, దీనిని రమ (గ్రంఠమాలాకుసుమముగ (ప్రకటించుచు 97౯61206 ను వాసిన = , (శ్రీ వేంక'పేశ్వర విశ్వవిద్యాలయ (ప్రాచ్యపరిశోధనాలయ నిగ్దేశకులు, సహృదయశిరో మణులునగు ఆచార్య ఎస్‌, శంకరనారాయణన్‌ గారికిని నా కృతజ్ఞతలు.

గగ ఈ ప్పస్తకపు ముద్రణప్రతిని తయారుచేయుటలో. నాకు చేదోడువాదోడుగ నిలచిన (పియమి[తమణులు ఆయుష్మంతులు శ్రీ ఎస్‌. సురేంద్రనాథ్‌ (55134201 కెక్‌జ2ఇ861 వ్ర061021+6 82010 గటయంిడట) గారికి చల్లని ఆశీస్సులు. ముద్రణము త్వరగ జరుగుటలో అనల్పోత్సాహము నందించిన డా.వి. ఎమ్‌. రెడ్డి (1౯60101 0£ విళ0110411015) గారికి నా కృతజ్ఞతలు, ముదణను త్వరగ పూర్తిచేయటలో నాతో సహకరించి, దీనిని సర్వాంగ సుందరముగ తీర్చిదిద్దిన మా విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణాలయం మేనేజర్‌ శ్రీ.ఎమ్‌, సత్యనారాయణ గారికి, వారి సహాయకులు శ్రీ కె.వి.ఎన్‌. రాజు, శ్రీ వి.ఆర్‌. సోమశేఖర్‌ గార్హరు, ఇతర సిబ్బందికి. ముఖప్యతప్ప అర్జును తయారుచేసి ఇచ్చిన శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యం (అ9౬ 01 కెంంళ1108 5046165) గారికి అభినందనలతో కృతజ్ఞతలను తెలియ జేయుచున్నాను. తిరుపతి, మధ్వాష్టమి 112.1 ఎస్‌.వి, రఘునాథాచార్యులు

ఉకివి మి ?1[4 10135 బు.భా బుగ్భాష్యమ్‌ బు,మ బుజ్మన్హః (కొా.క. ఉ కఠోపనిషత్‌ (ఈం గీ (భగవద్‌ గీతా' పూ,మీ పూర్వమీమాంసాదర్శనమ్‌ మమ మనా రమంజరీ అభి య. వే “"యజుర్వేదః వై. నీ. వై దికనిఘణ్డుః శర శబరత్నాకరము " టి శాందీ శాస్త్రదీపికా

విశేషవిషయసనసూచిక మొదటి అధ్యాయము 1_102 మొదటిసూ క్రము 10 . 'రండవసూక్తము (6.10 మూడవసూక్తము 11-16 నాలుగవసూ క్రము 17 ల9 ఐదవసూ క్రము లిఫీ_27 ఆజవనూక్తము 2889 ఏడవసూక్తృము 8887 ఎనిమిదవసూక్తము శిర_42 తొమ్మిదవసూక్తుము 4? పదవసూక్ష్తము 4854 పదునొకండవసూక్తృము ర్‌ర్‌_08 వం(డైండవసూక్తము 6$0_64 వదమూడవసూక్తుము 671 పదునాల్గ్లవసూక్ష్య ము 7271 సదునై దవసూక్తృము 7888 పదునాజవసూక్తము 8488 సదునేడవసూక్తము 80888

• పదునెనిమిదవసూ క్రము 408 పందొమ్మిదవసూక్తము $8_102

చ.

రెండవ అధ్యాయము 108214 ఇరువదవసూక్తము 105109 ఇరువదియొకటవసూక్తము 110112 ఇరువదిరెండవసూక్పము 118128 ఇరువదిమూడవసూక్తము 124186 ఇరువదినాల్గవసూక్తృము 136.. 146 ఇరువదియైదవసూక్ష ము 147-156 ఇరువదియోఅవసూక్టము 157161 ఇరువదియేడవసూ కృము 182189 ఇరువదియెనిమిదవసూక్తము 170174 ఇరువదితొమ్మిదవసూక్త ము 15.178 ముస్పదియవసూక్తము 180_180 ముస్పదియొకటవసూక్కము 191-204 ముస్పదిరెండవసూక్తృము 205_214 మూడవ అధ్యాయము 215. 288 ముస్పదిమూడవసూక్తము 217228 మువ్పదినాల్గవసూక్కము 22-27 ముప్పదియైదవసూక్తృము 288246 ముస్పదియాజవసూక్తము 247250 ముస్పదియేడవసూక్తము 200267 ముప్పదియెనిమిదవసూక్తము 288_275 ముప్పదిళొమ్మిదవసూక్తము 976_ 282 నులువదవసూక్షృ ము 208_288

[(పథమమండలమ్‌ వథమంసూ క్త మ్‌ | మధుచ్చన్దా వై శ్వామి[తః. అగ్నిః, గాయ్యతిం

(విశ్వామి్యకునివ్యకుడగు మరధుచ్చందుడు బుషి. అగ్నియనబడు విష్ణువు దేవత. గాయ్యతి

చఛందన్ను] శం అగ్భితీే శ్రురోపొలొం యజ్ఞన్య దోవమ్యుత్మావి్‌ వోతాలం రత్సధాతమన్‌.

. పురోహితం = అనాదినుండి నిథిల్వప్రాణులకు అనుకూలుడును, యజ్ఞస్యజ= (జాతియం దేక వచనము] జో్యోతిష్టో మాది యజ్ఞములకు, బు_త్రిజం జ అధ్వర్యుడు, వోత, ఉద్దాతయను బు _త్రిజులయందు నియామకుడు గనుండుటచే బు _్ధ్విజుడను (ప్రసిద్ధి కలవాడును, వోతారం హోతయను బు_త్రిజునియందు నియామకుడుగ అధికసాన్నిధ్యము నెఐపుటచే పోతయనబడువాడును, రత్నధాతమం = నిరవధి కానందుడును, లేక ధనాఢ్యుడును, దేవం = (ప్రకాశించువాడు, (క్రీడించువాడును, లేక న్తుతింపదగిన వాడును అగు, అగ్నిం = పూజ్యులందతిలో (పథిముదై, లేక సర్యో త్తముదై , లేక ప్రథమస్రవర్తకుడై అగ్నియనబడు విష్ణువును, ఈశే(ద్రే== స్తుతించుచున్నాను.

అనాదినుండియు నిథిలజీవకోటికి అనుకూలుడై , జ్యోతిష్టోమాది యజ్ఞములకు అధ్వర్యుడు మొదలగు బు_త్రిక్కులలో నియామకుడుగ నుండుటచే బు_త్రిజుడై, చోతయందు అత్యంత సన్నిపాతుడగుటచే హపోతయనబడుచు. నిరతిశయానందు డగుచు, లేక ధనాఢ్యుడగుచు, (వ్రకాశించుచు [క్రీడించుచు, లేక స్తుతింపబిడుచు, పూజ్యులలో సర్వ(ప్రథముడై , నర్వో తముడై, (వ్రథమ్మప్రవర్తకుడై అగ్నియనబడు విష్ణువును స్తుతించుచున్నాను.

271

వ . బు గ్వేదము కి. అగ్భః వూ ర్చౌబిమువీభిరీడ్యో నూతనై డత న దోవొగ్‌ం బీవొ వజోలి, లి అగ్నిః = అందథిలో (వథమపూజ్యుడగు విష్ణువు, పూర్వేఖీః = పప్రాచీను లగు, నూతనై = ఇప్పటి, ఉత జ= ముందుండటోవు, బుషి భిః = జ్ఞానులగుటచే బువులనబడు దేవతలచే, ఈడ్యః వా స్తుతింపదగినవాడు, సః =ఇట్లు స్తుతింపదగిన ఆస్వామి, ఇహ=ఈ యజ్ఞమును గూర్చి, _ దేవాన్‌ =హవిస్సును భుజించు దేవతలను, ఆవక్షతి =తీసికొనిరాగలడు. = “మొదటపూజింపద గిన విష్ణువు ఇంతకుపూర్వము ఇపుడును యున్నటువంటి రాబో వుకాలమునందుండునట్టి, జ్ఞానుల్లై బుషులని పిలువబడుదేవతలచే స్తవ నీయుడు.. అట్లు స్తుతింపబడిన ఆయన ఈయజ్ఞమునకు హవిర్భుజులగు దేవతలను తీసికొనిరాగలడు " కి. అగ్భ్యనా రయిమక్ళావత్యోవమేవో దివో దినే యళనం బీలన క్తమవ్‌, గ్‌ అగ్నినా (ఏవ) =విష్ణువుచేతనే, రయిం=ధనమును, అశ్నవత్‌ = (యజ మాని పొందుచున్నాడు, దివే దివే = (పతిదినమునందు, పోషం ఏవ=పొందిన ధనముయొక్క. పరిపోషమునే, అళ్నవత్‌ = పొందుచున్నాడు, వీరవ త్తమంజ అభ్యు దయమందిన యోగ్యులగు ప్యుతులుగల, యళనం =కీ ర్తిని, అళ్నవత్‌ =పొందు చున్నాడు. ఆవిష్ణువుద్వారా యజమాని సక అధనధాన్యముల బొందును. ఆయన దయచే పొందిన ఆసంపద పతిదినము వృద్దినందునే గాని వేటొకదానివలె నళింపదు. అంకేగాక యోగ్యులగు వీరపుతులనంది సముజ్జ్వ్యలమగు యశన్ఫుతో (ప్రకాశించును. ... అగ్నే యం యజ్ఞ మభ్బూరం బిళ్బూతః వరిభూరని న ఇద్దేవోవు గబ్బతి. టి అగ్నే =ఓ విష్ణూ : (నీవు అధ్వరం =శాస్త్రో క్తముగ ననుష్టింపబడిన, యం యజం=వీ యజమును. విశ్వతః జ ఎల్లప్పుడు, పరిభూః అసి=అంతట థో జా ల

ఛథమం నూక్తమ్‌ తి

నుండి రికింతువో, సః ఇత్‌ =ఆయజ్ఞము, దేవేషు గచ్చతి = దేవతలను పొందును. ఓ మహావిమ్ణూ ః విధ్యుక్తముగ నాచరింపబడిన యజ్ఞమును నీవెల్ల వ్వుడును ఆంతట వ్యాపించి రక్షింతువు. అట్లు సీచే రక్షింపబడిన ఆ యజ్ఞమునే దేనతలును తమ సాన్నిధ్యాదులచే స్వీకరింతురు. - 5. _అగ్మిల్లోతా తోబ్యాశతుః నత్యాల్చిగత (తవ నమః .

దోవో దోవోభిరాగముత్‌ . గ్‌ పోళా=హోతలను పేరేపించుటచేతను. లేక హోతయందు సన్నిహితు డగుటచేతగాని వోతయనబడువాడు, కవి[కతుః= అన్నివిషయములను తెలియ (పజ్ఞక లవాడు,. సత్యః = సద్గుణపూర్జుడై నియ_న్హయగువాడు, చ్నితశ్రవస్త్వమః :. చిత్ర = అద్భుత మైన. (శవస్తమః=కీ ర్తికలవారిలో. (శేషుడు, దేవః= క్రీడా విజయాదులొనర్చి స్తుతింపబడువాడునగు, అగ్మిఃజ మహావిష్ణువు, దేవేభిః = దేవ

; తలతో* (యజ్ఞస్తానమునకు] ఆగమళ్‌ = వచ్చును. .

పనా.

. హోతయు, అన్నివిషయములను (గ్రహించుప్రతిభకలవాడును, సద్దుణగణ సంపన్నుడై లోకమును నియమించువాడును, అత్యద్భుతమైన కీర్తికలవారిలో ముందు పేర్కొనదగినవాడును, వివిధ్యక్రీడారూపములగు విజయాదుల వ్రదర్శించి స్తుతింపబడువాడునగు మహావిష్ణువు దేవతలతో యజ్ఞస్థానమునకు వచ్చును,

ఇతి (పథమాష్ట్ర కే | పళథమూధ్యాయే [వథమో వర్మః, ఇది (వళమాస్ట్రకమున (వళమాధఛ్యాయమున (వథమవర్ష ము. 6. యదొజ్లి దావషే త్పూమగ్శే భ(దం తరివ్యన ఈవో త్తత్భత్యూమళ్లిరః. (0 అజ= ఓ నజ్జ్ఞన్మపియుడా ।: అఆజ్లీరః =సర్వశరీర(పేరకా ।! అగ్నే=మహా గ జ గ్‌ వ్‌ వివ్లా 1 త్వం = నీవు, దాశు షే = యజమానికొ అకు, భద్రం = మంగళమును,

త్శీ బుగ్వేదము కరిష్యసి (ఇతి యర్‌ =చేయగోరుచున్నాడవనునది యేదికలదో, తర్‌ = ఆకోరిక , తవ ఇత్‌ = నీదికనుకనే, సత్యం =యకథార్దము.

ఓ సజ్జన్నప్రియా । అంగిరసుని పృతుడగు అగ్నిరూపములో నున్నవాడా 1 మహావిన్లూ ।; యజమానికి శుభకునొసంగవలెననెడి నీకోరిక సర్వధా నిజమైనది. ఎందువలననగా నీవు సత్యసంకల్పుడవు సర్వళ క్రివిగాన అట్లు తప్పకో శుభము నొసంగ గలవు,

7... ఉవ త్వొాగ్మే దివే దివే దోపావ న్తర్జయా వయమ్‌ నమో భర్త ఏమని. 7 అగ్నే =ఓ మహావిష్టూ । ధియా = బుద్ధ్య్యాదిగుణములతో, వయం = మేము, దివే దివే= (పతిరోజు, దోషానస్తః =రా(త్రిందివళ్లు, నమః భర న్తః= నమస్కరించు చున్నవారమై, దానులమై, త్వాం=నిన్ను, ఉప ఆ ఇమసి=శరణుపొందు ఓ మహావిమ్లూ 1 బుద్ది మొదలగు అల్పగుణములతో మేము ఎల్లప్పుడు, ! సద్గుణసంవన్ను డవగు నీకు నమస్కరించుచు, దాసులమై నిన్ను శరణుపొందు చున్నాము. 8. రాజన్తమధ్యూరాడాం గోనొమ్చులన్భం దీదివణ్‌ వర్తమానం న్వేదోమే. భి

క్‌ అగ్నే = ఓమహావిష్ణూ: అధ్వరాణాం = యజ్ఞములకు, రాజ_న్హం బా రాజగు. బుతస్య = యథార్ధక్తానమునకు, గోపాం =రక్షకుడగు, "స్వేద మే =స్వస్థానములగు వైకుంఠాదులందు, దీదినం= ్రకాళించుచున్నవాడగు, వర్థమానంజ సదాపరిపూర్ణు డగు, (శ్వాం్స నిన్ను. (ఉపేమస్రి =ఐశరణు పొందుచున్నాము.

ఓ మహోవిష్ణూ 1 సీవు యజ్ఞాధిపతివి, యజథార్థజ్ఞాన రక్షకుడవు. న్వస్తాన మైన వైకుంఠము, భక్తుల హృదయము మొ॥ వాటియందు (ప్రకాళించుచు, సర్వదా వరిపూర్ణుడవగు నిన్ను శరణుపొందుచున్నాము. - "

(వథమం నూక్ర్త్రమ్‌ ర్‌ 9. న వౌ వితోద నూనవేఒ గే నూసాయనో భవ నచస్తాా సః న్పూన్తదే. థి హే అగ్నే =ఓవిష్ణూ : సఃజమాచే శరణుపొందబడినవాడవైన, (త్వం = సీవు, నఃజమాకు, సూనవే=కుమారునికొలకు, సితేవ=తండడ్రివలె, సూపా యనః = మంచిఆశయముగ, భవ=కమ్యు, నం౭=మమ్ములను, స్వస్తయే ఇనిరం తరసుఖముకొటకు, సచస్వ =రక్షీంపుము, ॥ ఓమహావిష్టూ 1 మేము నిన్ను శరణువేడితిమి. నీవు లోకములో ఒకతండడ్రి తనకుమాూరునకు ఆశ్రయ మైనట్లు వాకు రకకుడవై నిరంతరము సుఖములననుభ వించునట్లు మమ్ము అనుగ్రహింపుము. | ఇతి (పథమాష్టుకే ప్రథమాధ్యాయే ద్వితీయో వర్ష: ఇతి ప్రథమం నూక్తక్‌. ఇది పిథమాన్ట్రకమున ప9ిథ మాధా్యయమున కెండవవర్గము, ఇది మొదటికూక్ష ము.

ద్వితీయం నూకమ్‌ అణాఖి మధుచృన్దా వ్లై శ్వామ్మిఈః, 1.9 వాయుః; క-6 ఇస్టి..వాయూూ; ॥ 7-9 మి్మిిశా-వరుణా. గాయ శీ, (విజ్వామ్మిశుని వ్యతుడగు మధుచ్చందుడు బుషీ, ఇం[ద-నాయు-మికఠావరుణు లనంఐడు విషస్టురూవులు చేవరలు, గాయి ఛందన్నుం] 10, వాయనా యాస దర్భతోమే నోమూ అరంతృతాః తేపొం పాపా (తధీ వావత్‌. దర్శశ ఇ సర్వజ్డా వాయో = బలవంతుడవు లోక (ప్రాణఢారకుడ వై వాయు వనఐబడు ఓమవోవిష్ణూ ఆయాహి = మాయజ్ఞమునుగూర్చి విచ్చేయము, ఇమే= ఈ, సోమా; =సోమరసములు , అరంకృతాః = బంగారముచే నలంకరింసదబడిన వి, తేషాం సీకుసందింధించిన వీటిని. పాహిజత్రాగుము, హవంజఈ నసీఆహ్వాన మును, (శుధి=వినుము. సర్వజ్ఞుడవు, బలవంతుడవు, జీవ(పాణధారకుడవై వాయువనబడు ఓ మహావివా ; ఈ యజమునకు వేంచేయుము. బంగారముతో నలంకరింపబడిన, ం మా పీకు. నేంబంధించిన ఈసోమరసమును (త్రాగుము. మాయీ ఆహ్వానమును మన్నంపుము.. 114 వాయ ఉర్ధేభిర్థల న్లో త్యామవ్చా ఊలితొరిఃి నుళతనోమా అవార్చొదోః. వి "ఫే వాయోజ ఓమహానిమా : సుతసోమాః=సోమము కుమారుడుగ గల, , గా గ క అచ్చజణఎదురుగ, అహర్విదః = యజ్ఞస్వరూసమును దెలిసినవారై న, జరితార।ః జా స్రోతలు, ఉన్థేఖిఃఆశస్రమను మంథత్రవిశేషములద్వారా, త్వాం నిన్ను, జరన్నే = స్తు తిచేయచున్నారు

ద్వితీయం సూక్తమ్‌ 7 ఓ మహావిమ్లూ : సోమముప్పుతుడుగగలిగిన, యజ్ఞస్వరూసమును చక్కగ నెజింగిన, స్తోతలను బుత్స్విక్కులు శస్త్రమను మంథతవిశేషముద్వారా నిన్ను స్తుతించుచున్నారు. 12, వాయో తవ (వవ్యృత్చాతీ దేనా వగాతి దాఖపే శఉడూబీ నోతునీతలే. శి "'హీవాయో = ఓ మహావిష్తూ ! తవణనిన్ను, (పపృజ్బతీ =తాకునట్లి (నీకు స! య్‌ సంబంధించిన), ఉరూచీ = చాలపెద్దదై న, ధేనాఐవాక్కు, సోమపీఠయే =సోమ రసపానమొనర్చ్భు. దాకుషేజయజమానునికొలకు, _ (ఆఫీప్పితం )= ఇష్టమును, జిగాతి = క లిగింపజేయుచున్నది. ఓ మహాోవిన్లూ ః నిన్నుగూర్చి .మేమొనర్చు, చాలపెద్దదై న ఈస్తుతి సోమ 'పానమొనర్చు యజమానునకు అఖీష్టముల (ప్రసాదించుచున్నది. . కనుక స్తుతిచేయ మామనోరథములనీడేర్చుము, . 18. . ఇస్ధవాయూ ఇమే నుతా జీవ [(వయోలిరా గతట్‌ - ఇన్ఫవో నాముళ్నన్ని పొ, శీ హే ఇన్ష్రవాయూ = ఆఫీష్టదాతవగు ఉపేంద్రా। తోక్కపాజధారకుడవగు ఓ సంకర్షణా : ఇమే సుఠాః= ఈ సోమరనములు మీకొజకు నంపాదింపబిడినవి. ఇన్టవః = ఈ సోమరసములు, _ తదభిమానిదేవతలును, హి = ఎందువల్లనై తే, వాం = మిమ్ములను, ఉళ న్తి=రాగోరుచున్నవో (ఆందువలన, (వ్రయోభిః = ఇష్టు లతోకూడ, ఉవ ఆగతమ్‌ = ఈ యజ్ఞభూదికి వ త్తురుగాక । ఓ ఉఊపేంద్ర-సంకర్షణులారా ! సంపాదింపబడిన ఈ సోమరసములు, తదభిమానిదేనతలును మిమ్ములనీ యజ్ఞభూమికి రాగోరుచున్నవి ' కనుక మీప్రియ సహచరులతో కూడి ఈ యజ్ఞధూమికి విచ్చేయుదురుగాక = ]

8 బుగ్వేదము నవాయబ్యిన్దళ్ళ చేతథళ నుతానాం వావినీవనూ తానా యాతమువ (బవక్‌ హే వాయో=ఓ సంకర్షణా ఇన్టళ్చ=టఓ ఉపేందా వాజినీవసూ= అన్నపతియగు సూర్యువియందున్నట్టి మీరు సుతానాం = సోమరసములను చేతథ = మనచే బ్వకరింపదగినవీనోమరసముల ని తలంచుడు (అందువలన (ద్రవత్‌ =త్వరగ తౌ =అట్లుతలచిన మీరిద్దలు ఉవఆయాత మ్‌ = ఇచటకు విచ్చేయుడు అన్నాధివతియగు సూత్యునియందున్నట్లి ఓ సంకర్షణో 'పేంద్రులారా ఈ సోమరసములను (గ్రబాంపదగినవిగ తలంచుడు అట్లు తలచి త్వరగ ఈ యజ భూమికి విచ్చేయుడు ఇతి ప్రథమాష్ట కే [పథమాధ్యాయే తృతీయో వర్మ ఇది 1వథమాన్ట కమున (వథమాధ్యాయమున మూడవవర్శము 8 వాయవ్యశ్చళ్ళ నున్సూత ఆయాలమువనివ్య్క్యృతట్‌ ముజీ బౌ ఛియా నరా 6 నరా=అవినాశులగు హే నాయో=ఓ సంకర్షణా ఇన్ట్ర (త్వంచ== ఓ ఉపేంద్రా మీరిరువురును సున్వత =యజమానునకు నిష్కృతం౦ం=ఆత డొనర్చిన యాగమునకు దగినఫలమునిచ్చుటకు ఇళ్ఞా = అతనికి ఫలమిచ్చి తీరుదుము అను ధియా = సంకల్పముతో మతు = శ్మీఘముగ ఉప ఆయా తమ్‌ =విచ్చేయుదురు గాక శాశ్వతుల్లై వాయువు_ఇంద్రుడనిఎలువబడు ఓ సంకర్షణో పేంద్రులారా యాగమొనర్చు యజమానునకు తగినఫలమునిచ్చి తీరుదుము అను సంకల్పముతో త్వరగ ఈ యజ్ఞభూమికి విచ్చేయుదురు గాక 6 మితం వఐవో శ్రూతదోతం నడణం రినాబనచ్‌ భియం ఖభ్యృత బీం నాధ నా | పూతదక్షం=యబజమానులను సవి(తులనొనర్చినవానివి రిళాదసం == అతిశ యించిన సఖముననుభవించువానిని బ(్రం=రక్షింపదగినవానిని తెలిఎకొని

ద్వితీయం నూక్తమ్‌ ర రశజీించుచు మితుడనబడు హరిన్వరూపుని, వనరుణంచ జనిరవరికొనందన్వరూపుదై వరుణుడనబడు. విషురూపుని, - హువే = ఆహ్వానించుచున్నాను. (ఎందువలన

భు మీరిద్దణు) ఘృతాలీ = విష్ణువిషయిణియగు,. ధియం = బుద్ధిని, సాధన్తా= వ! య్‌ సాధించుచున్నారో.

ఓ మి(శ్రావరుణులను విష్ణురూపులారా : మీరు విష్ణుపరమైన భావనకలవారు. యజమానులను పవిషశుల నొనర్పజాలినవారు. నిరవధిక సుభానుభవము కలవారు. ఎవరిని రక్షింపవలెనో తెలుసుకొని రశీంచుచు మిుడనదిడుచు, అఖండానంద ళూపియె వరుణుడ సబడుచున్న విస్తురూప్పులగు మీయుభయులను ఈ యజ్ఞభూమికి ఆహ్వానించుచున్నాను.

17. మిఠోనో మితానథతా వృతావృధావృతన్చ్పలా

(తుం బృవాన్తమాలాథే . 8

బుతవృధో = నిత్యవృద్దులును, బుతేస = యథార్థులుగ, బుతస్పృళౌ జ వేదముచే (ప్రతిపాదింబడినవారును, మిత్రావరుణా = మిత్ర_వరుణళబ్దములచే పిలువబడు వివురూపులగు మీరు, బృహనం = ఉత్క్బృాష్తమగు, (క్రతుం = సుఖ

ణు వాటి ళు మును, లేక జ్ఞానమును, ఆశాథే=(పేరేపించుడు.

మీరు మి్యక్ర_వరుణళద్దిములతో వ్యవహరింపబడు. విష్తురూపులు, వేద ములచే యథారులుగ పేర్కొనబడిన నిత్యవృద్దులు. అట్టి మీరు మమ్మును[గ్రహించి

గ్‌ భి ట్‌ మాలో విళిష్ణ సుఖ జ్లానముల (ప్రేరేపింపుడు, టి న 18. శవబీనో మ్యాతావడుణా తవినాతా జీడుకయా బోశ్లం బధాతో అవని. $్రి

క వీ=సర్వజ్ఞాలు, తువిశాకా పరిపూర్ణ స్వభావులు, ఉరుకతయా=అంతట నున్నవారు, మి(శ్రావరుణా=మి(త్రవరుణ శద్దిములచే పిలువబడు విష్ణురూపులగు మీరు, నః=మాయొక్క, అఆపసంజ=యజమానిని, దతం=సమర్దునిగ, దధాతేజ చేయుచున్నారు. .

10 బుగ్వేదము మ్మితుడు వరుణుడని వ్యవహరింపదిడు విష్ణరూపులగు మీరు, అన్ని విషయ ములను తెలిసినవారు, పరిపూర్ణ స్వభావులు, అంతటనున్నవారు, కనుక మా యజమానుని సమర్దునిగ చేయుచున్నారు. ఇతి (వథమాష్ట్ర కే వథమాభ్యాయే చతుర్జో వర్మః ఇతి ద్వితీయం సూక్తమ్‌. ఇచి వర9ిభమాన్టృక మున ప౦థ మాధార్థయమున నాలుగవవర్ష ము షె రెండవనూ క్రము.

తృతీయం నూక్ష్తమ్‌ మధుచ్చన్హా వైశ్వామ్మితణ 1-9 అశ్వినౌ 4-6 షన్దర్సిక 7-9 విశ్వేదేవాః, 10.12 సరన్వతి. గాయతీ9,

([(విశ్వామి్యతుని వ్యకుడగు మదుచ్చందుడు బుషి. ఆశ్వినులు, ఇంద్రుడు, విశ్వేదేవలనఐతు విష్టుడావలు, నరన్వతియను విళ్ణు స్త్రీరూవమును దేవతలు. గాయ్యతి ఛందన్సు,]

18. అళ్టానా యజవ్చారీరపో (దవత్సాణో భభన్సుతీ _

త్రడభుతా చనన్యతబ్‌ .

ద్రవత్సాణీ = బొదార్యముతో త్వరగ వరములనిచ్చునట్టి చేతులుగల, కుభస్పతీ=సకలమంగళములకు అధివతులగు, పురుభుజా =ఎమహా(ప్రనంచమునకు రక్షకులగు, హే అళ్వినా=శ్న్‌ఘగమనముగలవారగుటచే అశ్వినులని పిలువబడు విష్ణరూపులారా ! (యువాం) == మీరిద్దణు, యజ్వరీః = యజ్ఞసాధనములగు,

లా ఇ

ఇషః =అన్నరూపమగు హవిస్సును, చనస్యతం =ఇచ్చుదురుగాక 1 గ్రయజ్వరీః= యజ్ఞమునందంగీకరింసబడిన, ఇషః = మీ హవిర్భాగములను, చనస్యతమ్‌ = బ్రహింతురుగాక ; ]. "

(ప్రార్టించినవారికి వెంటనే కోరికలనిచ్చు నౌదార్యముగల చేతులు మీవి, సమస్తశుభపరంపరలు మీయధీనముననుండును. ఈ మహాపప్రపంచము మీరళుణలో నున్నది. శీఘగమనముచే అశ్వినులని పిలువబడు శ్రీ మహావిష్ణుస్వరూవులగు మీరు యజ్ఞసాధనములగు హవిస్సులనిత్తురుగాక 1 (లేదా యజ్ఞమునందంగీక రింప బడిన మీహవిర్భాగములను గైకొందురుగాక $], 20. అక్టానా వ్రుడదొంననా నరా కవీలయా యా

భిత్యాా వనతొం గిరః. . కి ప్‌!

పురుదంససా = చాలపనులను నిర్వహించునట్టి, నరా = నాశములేనట్టి,

ధిష్ట్యా =ఎల్లిప్పుడు ఆంద అకు ఆశ్రయ మైనట్టి, అశ్వినావ= అశ్వినులనబడు మహావిష్ణు

12 బుగ్వేదము న్వరూపులగు మీరు, శవీరయా =సుఖ_వీర్యరూపిణియగు బుద్దితో, గిరః=మా స్తుతులను, వనతమ్‌ =స్వీకరింపుడు. శ్మ్‌ఘగమనముచే నశ్వినులని పిలువబడు శ్రీహరిస్వరూపులారా : మీరు అనేక కార్యముల నెఅపుచు, కాళ్వతులె, నిరంఠరము ఎల్ల అకునా శ్రయులె న! వ్‌ కా యొప్పుచున్నారు. అట్టి మీరు సుఖ_పరాక్రమభావనతో మాస్తోోతములను స్వీక రించుడు. బం ద్యనా యువాకతవః నుతా నానత్యాా వ్భృతో వరి వః అవ బా అఆ యాలొం డ్యదోవ లనీ, | రుద్రవర్శ నీ జారోగాదిదుఃఖమును బోగ్గొట్టు వాయువును 'స్నేహముచేగాని, భృత్యభావముచేగాని అనువర్తించుచున్న, నాసత్యా=సద్దుణములు కలవారై న, ద్మస్రా=నర్వశ్మతునాశకులగు, _(హేఆళశ్వినా) =అశ్వినులని పిలువబడు విష్లు | భా స్వరూపులారా । వృక్తచిర్హిషః =యజమానునకు సంబంధించిన, సుతాః=సోమ ములు, యువాకవః=మీకొఅకే సమకూర్చబడినవి. (తస్మాత్‌ =కావున ఆయాతమ్‌ = ఇటకు దయచేయుడు. . మంచిగుణములకొటపటగు మీరు సర్వశతువినాళకులు. తోగము మొ॥ దుఃఖ లబ ముల వోగొట్టు వాయువును స్నేహముతోనో, 'సేవాభావముతోనో అనుసరించు యి చున్నారు. ఆశ్వినులని పిలువబడు విష్ణున్వరూపులారా ! ఈ యజమానిచే సోమ రసములు తమకొఅికే సిద్ధముచేయబడినవి. ఇటకు దయచేసి వాటిని తీసికొనుడు. 22, ఇనా యావా బ్యితథానో సుఠా ఇమే త్యాయవః టి అజ్జూఖీ న్లనా శొాతానఃం శీ చి తభానో = అద్భుత మెన జాన(ప్రకొాశముగల, ఇన్స్ఫి= అభీషములనిచ్చు మీ ౮ (గ ళో ణి లబ ఏ మహావిమ్హా । అజ్వీభిః=సన్ననివ స్త్రములతో. తనా=విస్తరముగ, పూతాసః= శోధింపబడిన, ఇమే సుతాః=ఈసోమరసములు, త్వాయవః='ఎపుడు మమ్ము విష్ణు వాస్వాదించునో? యవి కోరుచున్నవి. (తస్మాత్‌) =అందువలన, ఆయాహి =త్వరగ విచ్చేయము.

తృతీయం నూర్తమ్‌ 18 ఆశ్చర్యకరమగు జ్ఞానతేజస్సులుకలిగి. అఖీష్టదాత వై ఇంద్రుడని పిలువబడు ఓ మహావిమా : సన్ననివస్తములతో బాగుగళోధింపదిడిన ఈసోమరనములు ఎపుడు లి తమను విషువాస్వాదించునో కదా! యను ఉత్కంఠతోనున్నవి, కనుక వచ్చి వ! వాటినాస్వాదించుము. | 28. (ఇన్దా యాహి ధియేవితో వ్యనజూతః నుతావలః ఉవ (అవట్టినో వాథులఃం ఇన్హ =అలీష్ట్రపదుడవగు ఓ విష్ణూ 1 ధియా =మాబుద్ధితో ఇషిత॥== ప్రార్థింపబడి, _ (ధియా =నీబుద్ధిచే, ఇషిఈః జ్యపేరితుడవై ] . విపజూతః= బుత్స్విక్కులచే భక్తితో (పే రేపింపబడినవాడవై (త్వం)=నీవు, వాఘతః =స్తుతి చేయుహోత యొక్క. (బ్రహ్మాణీ = స్తుతివాక్యములనుగూర్చి, సుతవతః = సోమ రసముగల యజమానునియొక్క-, _ (పోమాన్‌) = సోమములనుగూర్చి, ఉప ఆయాహి =దయచేయుము, కోరినకోరికలనొసంగు ఓ విష్ణూ 1 దూడే ప్రార్థింపదిడి, బుత్రిక్కులచే ఖై అజాన్‌ భక్నితో _పేరేపింపబడిన నీవు, హోతయొక్కం స్తుతివాశ్యములనుగూర్చి, యజ మాని సమకూర్చిన సోమరసములనుగూర్చి విచ్చేయుము. వశీ ఇన్హా యాసొ తూతునాన ఉవ న! వొంట? నుతో బధివ్టా నళ్చనా, 6 హరివః = భక్తుల జననమరణాది సంసార క్షేళమును 'పోగొట్లుచున్న, 'హేఇన్తు=టఓవిషూ 1 నః మాయొక్క, (దిహ్మాణి జు స్తుతివాక్యములనుగూర్చి , వ! |! న! తూళుజానః=త్వరక లవాడవై , ఉపఆయాసి=రమ్ము. (వచ్చి నః సుతే=మా సోమరసమునందు, చనః=మనన్సును, దధిష్వ=చేయుము, భక్తుల జననమరణరూపసంసారబాధలను పోగొట్టుచున్న ఓ మహావిష్షూ | మాస్తోోత ములనుగూర్చి త్వరకలవాడ వై విచ్చేయుము. వచ్చి మేముసంపాదించిన సోమరసమును (గోలుటయందాసక్షుడవు కమ్ము. -

క. - బుగ్వేదము ఇత్తి ప9థమాష్ట కే వథిథమాధాళ్థయే వుచమో వః ఇది ప్ఫోళమాష్టకమున వ్రిధమాధార్థయమున ఐదవవర్గము, 25. శమానక్చర్ణ్షజోదృ్భతో ఎక్వ దోేవాన ఆ గల దాగ్వాంనో దాభువః నుతశ్‌. గా

ఓమానః మై సమ _్తముకెలిసినవారును, చర్షణిధృత ః నా! (పజాపోషకులును, దాళ్వాంసః = దాతలునగు, హే విశ్వేదేవాసః = అంతటను (పవేశించియుండుటచే “విశ్వే” అని, (క్రీడావిజయాదులొనర్చి స్తుతింపబడుటచే “దేవు” లని పిలుబవడుచు విశ్వే దేవులని (ప్రసిద్దినందిన విష్ణురూపులారా ః దాశుషః=యజమానుని, సుతం= సోమరసమునుగూర్చి, ఆ గత =విచ్చేయుడు. ॥

లోక మంతటను (పవేశించియుండుటచేతను, క్రీడావిజయాదులొనర్చి స్తుతింప బడుటచేతను, వి శ్వేదేవులని పిలువఐిడుచున్న విష్తున్వరూపులారా £ మీరు అంతయు ను తెలిసినవారు. జీవధావకులు, మహాదాతలు. కొవున మాయజమానుని సోమ రసమును సేవించుటకు రండు. లకి. బిక్వే దోవానో అవ్తలః నులమా గన్త తూర్ణయః , ఉనా ఇవ న్ధునరాణి. $

అప్పురః =త్వరత్వరగ కార్యములనిర్వహించు, హే విశ్వేదేవాసః =వి శ్వే 'దేవులనిపిలువబడు విష్ణున్వరూపులారా ; స్వసరాణి=దినములనుగూర్చి, ఊస్రా ఇన=కిరణములవలె, తూర్ణయః= వేగముకలవారై , (అన్మదీయం) సుతం= మాసోమరసమునుగూర్చి, ఆగన్హ=దయచేయుడు. ... . విశ్వేదేవులని వ్యవహరింపబడు ఓ. విష్ణస్వరూపులారా ః మీరు అతివేగముగ కార్యముల సాధింపగలరు. సూర్యుని కిరణములు పగటినిగూర్చి ఎట్లు వేగముగ వచ్చునో అశ్లే మీరు మాసోమరనములనుగూర్చి శ్మీఘముగ దయచేయుడు,

తృతీయం " నూక్తమ్‌ కేర్‌ 27. విళ్సా దోవానో అగనీదధ వీపొతూయానసో అ(దువాః -. వైభం వొవన్నా వవ్మాయః. అసిధః=హింసలేనివారును,. ఏపవామాయాసో=అన్ని విషయములందును స్వతం[త మైనవారును, నిశ్చితజ్ఞానముకలవారును, ఆ(ద్రుహః =దుఃఖరహితులును, వహ్నయః=జగ్యత్పవర్నకులునగు. హే వి క్వేదేవాసః=వి క్వేదేవులని పిలువబడు ఓ విష్ణుస్వరూపులారా । మేధం=నమాయజ్ఞమును, జుషన్న = సేవింపుడు. విశ్వేదేవులని తోకమున (ప్రసిద్దినందిన హరిస్వరూపులారా 1 మీరు పాంస చేయనివారు. అన్నివిషయములలోను స్వతంత్రమైన _పవృత్ని కలవారు, నిశ్చ యాత్మక మైన జ్ఞానముకలవారు, దుఃఖరహితులు: (ప్రపంచపవర్నకులు. కనుక దయతో మాయజ్ఞమును సేవింపుడు, 28. _సౌనకా నః నరన్వ్వతీ వాదోభిర్సావీనీవతీ యజ్రిం వవ్లు ధియాననుః, దౌ యి పావకాఃజళోధించునదియు, వాజినీవతీ =అన్నపతియగు సూర్యుడు ప్యుతుడు గ గలదియు, (వాగ్లేవతయగు ఉమ పుత్రికగ గలదియు]. ధియావనుః =నిరంతర జ్ఞానముకలదగు, సరస్వతీ=వ్యా ప్రి-జ్ఞాన-_సుకాదిగుణములు కలిగియండుటచే సరస్వతియనదిడు స్త్రీరూపుడగు విష్ణువు, నః యజ్ఞం=మాయజ్ఞమును. నాజేధిః= అన్నములతో, వష్టు=(స్రవ ర్తింపచేయుగాక 1 పరిశోధించునదియు, అన్నాధిపతియగు సూర్యుడు కుమారుడుగ గలదియు (వాగ్దేచతయగు ఉమాదేవి పృత్రికగ గలదియు] ఎల్లవ్వుడు జ్ఞానము కలదై, వ్యాసించియండుట, జ్ఞానము, సుఖము మొ గుణములతో పరిపూర్ణటై సరన్వతి యని పిలువదిడు స్త్రీ రూప్పడగు విష్ణువు యీయజ్ఞమును అనేక హవిస్సులతో చక్తగ (వవ ర్రింపజేయుగాక ॥ 29. చోదయ్యితీ నూనృతానాం చేత శీ నుముతీనావ్‌ యజ్దం బదో నరోన్ఫతీ. _ 11 ఎట

16 బుగ్వేదము .

' సూనృతానాం = మంచిపలుకులకు, చోదయిత్రీ = (ప్రేరకురాలును, సుహాతి నాం=మంచిభావనలను. చేత న్రీ=(పోత్సహించునటువంటి, సరస్వతీ=సరస్వతి యని పిలువబడు శ్తీరూపుడగు మహావిష్ణువు, యజ్ఞం =ఈ యజ్ఞమును, దదే== థరించుగాక "

_, మనచే మంచిమాటలను మాట్లాడించునదియు, మసలో మంచి భావనల కలిగించుసదియునగు సరస్వతిరూపములోనున్న విషువు, లోకములోని పను లన్నియు వాగ్‌ బుద్ది వ్యపహారరూపములుగాన ఈయజ్ఞ మును అన్ని విధముల పరిపుస్ష

య ఇ పే మొనర్చుగాక్ష ॥ ॥ , ॥ 80. మవో అర్జః నరన్ఫుతీ (వ చేతయతి కేతునా భయా ఎిప్వా విరావితి, 12 సరన్వతీ=సరస్వతియని పిలువబడు స్త్రీరూపియగు విష్ణువు, మహః= (పకాళించునదియు, గొప్పదియు, అర్హ ౩=పరిపూర్ణానందమయమగు తన న్వరూప మును, శేతునా = జానమునిచ్చుటద్వారా.. (ప్రచేతయతి = (పకాళింపజేయుగాక ః మలా [తత ః= అట్లు మంచిజ్ఞానము నిచ్చుటద్వారా, భక్తానాం =భ క్రలయుక్క_] విళ్వాః దియః =బుద్ధుల నన్నింటిని, విరాజతి =(పకొళింపదేయుచున్నాడు. సరస్వతిరూవములోనున్న విష్ణువు మనకు వలనిన జ్ఞానమునిచ్చి, (ప్రకాశించు చున్నదియు, గొన్పదియు, సరిపూర్ణానందమయమగు తన స్వరూపమును (ప్రకాళింప జేయుగాక ! ఆయన భక్తులకు అట్టి జ్ఞానమునిచ్చుటవలన వారి బుద్దులన్నియును వెలుగొందుచున్న వి. . ఇతి [పథమాష్ట్ర కే (వళభమాధ్యాయే మష్టో వర్ష: ఇతి (వథమమండలే (వథమోఒనువాకణ ఇతి తృతీయం న్లూక్తమ్‌. . ఇది [పథమాన్టకమున [(వథమాధ్యాయమున ఆజవవర్శ ము. ఖది (వళభమమండలమున (వళమానువాకము. ఇది మూడవ సూక్తము,

చతురం నూకమ్‌ థి అవాలి | మధుచ్భన్హా వై శ్వామి[తః ఇన్ట్రః, గాయి. [విశ్వామ్మతుని వ్యకుడగు మధుచ్చ్భందుడు బువీ. ఇందుడనబడరు విర్దున దేవత. గాయతి) ఛందన్ను] 81. నుడూవతృత్నమూతయే నుదుభూతువ గోదుపౌ తావలామనీ ద్యాబిద్యూఎ,. ద్యవిద్యవి = (పతిదినమునందును, గోదుహే = పాలుపితుకువానికి, సుదు ఘామిన = కామధేనువువలెనున్న, ఊతయే = యజమానునికోరికలు సిద్దించుట కొజకు, రతణముకొటజకు, సురూపకృత్నుం == మంచి (ఆవతారములను) రూప ములను ధరించునటి, (ఇన్హ్రం) == ఇందుడని పిలువబడు విషవును,. జహూ . లబ న! స! మసి == ఆహ్వానించుచున్నాము. పాలుసితుకువానికి కామధేనువువలె, అన్నికోర్కెలను తీర్చునటువంటి, భ క్తులకోర్కెల దీర్చుటకు, వారిని రక్షించుటకు, చక్కంనిరూసముల (అవతార ముల ధరించునటువంటి, ఇంటదుడని పిలువబడు నటువంటి, మహావిష్ణువును భక్తితో ఆహ్వానించుచున్నాము. , తతి. ఉవ సోః నవనా గొపా నోమును నోమవొః నీల గోదా ఇ(దోవతో మదోః, లి హే సోమపాః = ఇన్ద్రరూవియగు. ఓ విమ్హా : (యః)=ఎవరు, రేవతః ఇత్‌ =ఆర్చనకొఅకు నంపాదింపబడిన ధనముకల యజమానునకే, గోదాః =జ్ఞాన మునిచ్చునో, మదః == సుఖమునొనంగునో, (న త్వం) = అట్టి నీవు, నః =మా యొక్క, సోమస్య సవనా = సోమయాగమునుగూర్చి, ఉవ ఆగహి =దయ చేయుము, (సోమం) =సోమరసమును, పిబ=పానముచేయును. 2712

1ేరి బు గ్వేదము

ఇన్ట్రృరూపముసనున్న ఓ మహావిన్దూ ; నిన్నారాధించుటకెవరు ధనమును సంపొదింతురో వారికే సీవు జ్ఞానమును, సుఖమును అన్ముగహింతువు. అటువంటి నీవు ఇపుడు మేమొనర్చు నీ సోమయాగమునకు విచ్చేసి సోమరసమును స్వీక రింపుమ్ముు "

8. అథా తో అన్తమానాం విద్వాము నుమతీనాశ్‌

మూనో అతి ఖు అ గపా. శి అథ=సీవు .జ్ఞానాదులున్న యజమానునక భీష్షములి త్తువుగనుక, (వయం)== లబ అతి

మేము, అన్హమానాం=అత్యు త్తమమైన, తే=సీకు సంబంధించిన, నుమతీనొం= మంచిభావనలను, విద్యామ=పొందగలము. (త్వం) =నీవు, నః =మమ్ములను, అకి=ఆతిక్రమించి, (అన్యాన్‌) = ఇతరులను, మాఖ్యః =చూడకుము, ఆగవపొా:== విచ్చేయము. -.. ఇన్ట్రరూపుడనగు ఓ మహావిష్ణూ । నీవు జ్ఞానాదిగుణసంపన్నుడగు యజ మానికి కోర్కెలసీడే ర్తువుగాన మేము నీకు సంబంధించిన, సర్వోత్కృష్టమైన, భావనలనే పొందుదుముగాక ః నీవును దయార్ద్రదృష్టితో మమ్ములనే కటాక్షింపుము. ఇచటకు విచ్చేయము.

84. వరేపి వ్యోగమత్త్య్రతమ్యన్చం వృచ్చా వావ్చితశ్‌

యస్తే నఖిభ్యూ ఆ వర్‌. 4

హే మనః=ఓ మనసా: వరాజ=నీవింద్రరూపియగు విష్ణువునకు దూరము నందున్నావు. లేదా సీకు హరి దూరమునందున్నాడు. (తథాపి త్వం) =అయినప్పటికి నీవు, యః=వీ విష్ణువు, తే=నీయొక్క, సభిభ్యః=విషయముల కంటె, ఆ వరంజ=సర్వో త్తముడో, (తఈంజ=ఆ, వి(గ్రం=తెలిసికొనలేని, అ_స్ఫృతం = అచ్చా దింపబడని, విపళ్చితం = వ్యాపించిన మనస్సుకల, ఇన్లరిం = సర మేశ్వరుడగు విష్ణువును, ఇపి = శరణుపొందుము. పృచ్చ్ళ = ఆయననుగూర్చి ఆచార్యుని (వశ్నించుము.

చతుర్ధం సూక్తమ్‌ 10 ఓ మనసా ః నీవు హరికి సమీపమున లేవు. హరియు నీకు దూరము నందున్నాడు. అయినను నీవు విషయములకం జ నర్వో త్త్వముడును, తేలికగ కనుగొనబడనివాడును, ఆవరణరహితుడును, అంతటను నిండిన మనసుకల వాడును, పరమేళ్వరుడగు ఆస్వామిని శరణుపొందుము. అఆదేవుని గూర్చి నీ ఆచార్యుల నడిగి తెలిసికొనుము. 85. ఉత దృవన్తు నో శిదో నిరన్యాతజ్చిదారత దధానా ఇన ఇద్దువః, ల్‌ (యేే=ఏ (బ్రహ్మాదులు, నిదః = సృష్ట్యాదిలో విష్ణసమీపషమునందుండి రో, తే ఉత=వారును, నః=మాకు, (బ్రువ ను=పర మేశ్వరుడగు విష్ణుని యథార్దన్వరూ పమును వ్యాథ్యానింతురుగాః : (యే చిత్‌_ఎవరై తే, అన్యతః=సంసారహేతువగు అజ్ఞానమునుండి. విఃజదియటపడి, (పర మేశ్వరం)=విమ్టువును, ఆరతజపొందిరో, (తే ఉతఎవారును. (బువ న్తు=ఆయననుగూర్చి చెప్పుదురుగాక : (యే చృజఎవరు, ఇన ఇత్‌ =విష్తువునం దే, . దువః=పప్రాణములను, దధానాః=ధరించుచు ఆయనను పొందుటకుపాసించుచున్నారో, (కే ఉత వారును, నః మాకు, (బువన్తుఐ విష్ణువునుగూర్చి వివరింతురుగాక - సృష్టికాలమున ఏ బ్రహ్మాదులు విష్ణనమీపమునందుండిరో వారును, సంసార హేతువగు అజ్ఞానమునుండి బయల్పడి ఎవరు పర మేళ్వరుడగు ఆయనను పొందిరో వారును, ఆయనయందే ప్రాణములనునిల్చి యెవరాయనను పొందుటకుపాసించు చున్నారో వారును, మాకు ఆ విమువుయొక్క యథార్హన్వరూవమును వ్యాఖ్యానింతురు లు నా! ॥ గాక ఇతి (వళమావ్చ కే (వథమాభ్యాయే న్నవ్ల్దమో వర్షః, ఇది (వళమాన్ట కమున (వథమాధ్యాయమున వడోవవర్శ ముం ఒం

వి0 ఖుగ్వేదము

$6, దల నః నుభగాగ్‌ం ఆరిర్య్వోచోయర్లన్థు త్భ్‌్టయః

జ టి డు న్యావేద్యన్దన్థ్యా కోరుడో. 1

దన్మజశ[తువులను భేదించువాడా । అరిః ఉతవక్యతువులును, కృష్ణయః== (ప్రజలును, నః = మమ్ములను, సుభగాన్‌ = మంచివారినిగ, వోచేయుః = చెప్పుదురు గాక్‌ ! (వయం)=మేము, ఇన్ద్రస్యవఇం(ద్రరూపియగు నీయొక్క, (ఆన్యుగ్రహే సత్రి=దయకలుగగ, కళర్మణి=సుఖమునందు, స్యామ ఇత్‌ జఐఉండితీరుదుముగాక : ..... క్యకుంజయుడపవు, ఇంద్రరూపివగు ఓ మహావిమ్లూ।! నీ కరుణవలన శశువులు, (ప్రజలు మమ్ము మంచివారుగ 'చెప్పుకొందురుగాక ! మేము సకల సుఖముల ననుభవింతుముగాక :

87. వభమావమాతోవో భల యశ్ఞ్యగతియం నృమాదనవ్‌

వతయన్భున్హయత్సలిన్‌. - 77

"హే ఆశవే=త్వరగ కార్యముల నిర్వహించు సామర్ధ్యముక లవాడా: ఆళుం = (దవరూపముగాన వేగముకలది, యజ్ఞ్యశ్రియం =యజ్ఞాలంకారభూత మైన ది, నృమౌాద నంజసేవించిన పురుషులకు సంతోషమును కలిగించునది, పతయత్‌ = సేవించిన వారికి మదమును కలిగించి గంతులు వేయించునదియు, మస్పయత్సథఖం =తనను 'వేవించినవారిలో వేగమును కలిగించుటద్వారా వారిమి(త్రులగమనమును తగ్గించు నదియు, (తవ) ఈమ్‌ =నీకుమా తమే అధీనములోనున్న (సోమం) =సోమరన మును (ఫ్వోద రే =సీకడుపులో, ఆభర =భరించుము.

ఓ మహావిష్ణూ 1 ఎంతటి కార్యమైనను త్వరగ నిర్వహించు సామర్థ్యము గల నీవ్హు (ద్రవముగనుండుటచే వేగము కలదియు యజ్ఞమునకలంకొర మైన దియ్కు తనను సేవించినవారికి మదమును కలిగించునదియు, గంతులు వేయించు నదియు, పుచ్చుకొనినవారిలో వేగమున్సు శక్తిని పెంచుటద్వారా తనను సేవింపని, వారిమి(త్రుల వేగమును తగ్గించునదియు, సీస్వాధీనములోనున్నదియునగు సోమరస మును సేనింప్తము. . .

చతుర్థం సూక్తమ్‌ న 88, అన్య వీత్సా కత్యళతో థునో వృాతాడామభోవః | (€వొబో వాజేవు నావినన్‌. 8 హీ శత(క్రతో = ఆపరిమితజ్ఞానివగు ఓ మహాోవిష్ణూ 1 అన్యజనీఅధీనము లోనున్న ఈసోమరసమును, పీఠ్వా== సేవించి, వృద్రాణాం=జీవులనందణ నావ రించు అక్ఞానములకు, ఘనః = అభేద్యుడవు (అడ్డు), అభవః == అయితివి , (త్వంజాసీవు, వాజినం= అన్నదాతయగు యజమానుని, వాజేషుజ=అన్నిభోగము ల (యందు నిచ్చి ప్ర ఆవః=రక్షీంచితివి, ఆంతులేని జ్ఞానముకల ఓ (శ్రీహరీ: నీ అధీనములోనున్న సోమరనమును సేవించి ఈయజ్ఞముననుగ్రహించితివి. అందుచే ము _క్పులగు యజమానులకు సామాన్యజనులనావరించు అజ్జానములావరించకుండ చేసితివి. అన్నదాతయగు యజమానికి అన్ని థోగములనిచ్చి కాపాడితివి. 88, ఆతంత్వా వానోవు వాబీనం నాజయామి కతకతో భనానామ్యిన్ద నొాతతే. 0 హీ శత[కతో ఇన్ల=జ్లానన్వరూపా 1 ఓ శ్రీహరీ 1 తంజప్రసిద్దుడె న, టి దో దిగరు వాజినం=యోధుడై న, త్వాజనిన్నుగూర్చి, ధనానాం=జ్ఞానాది సంపదల, సాతయే ప్రాప్తికొఅకు, వాదేష=యుద్ధములందు , వాజయామః=అడ్జానాది శత్రువులతో యుద్ద మొ నర్చుచున్నాము. వై ఓ జ్ఞానన్వరూపా : మహావిమ్లూ : సుప్రసిద్ధడెన మహాయోధుడవగు నిన్ను గూర్చి, జ్ఞానాది సంపదలను పొందుటకు అజ్ఞానము మొ॥ శ్మతువులతో పోరాడు చున్నాము. 40, యా రాయాజవనిర్భవోన్త పొరల నున్బూత, నఖా తొనీస్టై ఇ(/నాయ గొయతొ 10 టి యః।=నీ (శ్రీహర్హి రాయః=సమస్త ద్రవ్యమునక్కు ఆననిః=౪శ్రయ స్పానమో, మహాన్‌ =ఉత్తముడో, సుపారఃజసంసారదుఃఖమును బోగొట్లి సుఖము కా తటి శ ష్నా

విది బుగ్వేదము నిచ్చువాడో సున్వత =యజనానునకు నకా=ఇష్తుడునో (అట్టి. రమ్యై=ఆో న! ట్‌ వ! ఇన్హా్యాయ=ఇంద్రరూబయగు విష్తువుకొఅకు (హే ఉద్దాతార )=ఓ ఉద్గాతలారా న! ణా లి ళి గాయత=సామగానరూపమగు స్వుతిని చేయుడు ఓ ఉద్గాతలారా ఏస్వామి నిఖిల సంపదలకు ఆశ్రయభూతుదో సర్వోత్త ముడో సంసారదు ఖమును టోగొట్టి భక్తులకు సుఖముల నొసంగువాడో యజ మానున కిష్ణుడో అటువంటి ఇంద్రరూఎయగు శ్రీమహావిష్తువును గూర్చి సామ స! గానస్తుతుల నొనర్చుడు ఇతి వీళథమాష్ట్ర కే ప్రిథమాభఛ్యాయే అష్ట మో వర్మ ఇతి చళుర్థం మాక్షమ్‌ ఇది ప్విథమాన్ట్రకమున ప్రిఛథమాధార్టయమున ఎనిమిదవవర్శ ము ఇది వాలుగవ సూక్తము

పంచమం నూక్తుమ్‌ మధుచ్చ్శన్దా వై శ్వామిళ9ః. ఇన్టరిః, గాయతీరి,

(విశ్వామిక్సుని వుతుడగు మధుచ్చందుడు బుషి. ఇంద్రుడనబడరువిమ్లువ జేవఠ, గాయర్వి చందన్సుం] .

ఢశ1. ఆ ల్సోతా ణి వీదోతో(న్బతులి (€్‌ గాయత

నఖాయః స్తోమవానానః.

సథాయఃజ స్నేహితులైన, హే ప్రోమవాహనః=స్తోమములను సామలను వహించు ఉద్దాతలారా ! ఆ ఇత=విచ్చేయుడు, ఆ నిషీదత=వచ్చి కూర్చొనుడు, ఇన్ద్రిమభి=ఇంద్రరూపియగు విష్ణువునుగూర్చి. వ్రగాయతఎగానము చేయుడు.

ఓ మిత్రులారా 1 సోమములను సామమం(త్రములను పఠించు ఉద్గాతలారా: ఇటకు దయచేయుడు.. ఇట కూర్చొనుడు. శ్రీహరిని స్తుతించుచు సామ గానము చేయుడు.

49. త్రుడూతముం భడూడాతీవానం వార్యాణాశ్‌

ఇస్తం సోవే నచా నుకో. 2 | ం

పురూణాం=పరిపూర్ణులె నవారిలో, పురూతమం=మిక్కి-లి పరిపూర్ణుడై నః వార్యాణాంజ్న శేస్టవస్తువులకు, ఈశా నం=అధిపతిమైన, ఇన్జ 9౦=(్రీహరిని, సోమే=సోమరసము, సుతే సతి=పిండబడగ, . సచాజ్మపసన్నమైన మనస్సుతో,

(వగాయతఎగానముచేయడు. _ పరిపూర్జులలో మిక్కిలి పరీపూర్ణుడై న, ఉత్తమవస్తువులకు (వ్రభువైన, ఇం(ద్రరూపియగు విష్ణువును, సోమరసము పిండబడగ (ప్రళాంత మైన మనస్సుతో

-. గానములతో స్తుతింపుడు. .

బి్త బుగ్వేదము కఠ. నతూనోయోగ ఆ తవళ్ళి రాయే న వురొన్ద్యాయ్‌ గక ముద్దాతోలిరా న నః. శ్రి నః ఘ=ఆ పరమేశ్వరుడగు విష్ణువే, నః=మనకు, ఆయోగే=ఎసాయుజ్యరూప మగు ముక్షికొజకు, భువత్‌=ఉందెను. సః(ఏవ)=ఆదేవుడే, పురంధ్యాం=మంచి భార్యనిచ్చుటకు, భువత్‌=ఉండెను. సః=ఆహంరి. వాజేభిః=వివిధఖభోగముల(తో) నిచ్చుటికు, సః=మనలనుగూర్చి, ఆగమత్‌=వచ్చితీరునుగాక 1 పరమేశ్వరుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువే మనకు పాయుజ్యరూపమోతమును కలిగించును. ఆయనదే మంచిభార్యనిచ్చుటద్వారా ఇహలోక సుఖములనిచ్చి, మనలను కాపాడును. ఆ స్వామియే వివిధ భోగములను సుఖసంపదలను మన కను[గ్రహించుటకు తప్పక మనవద్దకు రాగలడు. 44 యన్య నంస్దే శ్‌ వృజ్బాతో వొటీ నమత్సు కతటః తనిజ్జు ఇగన్దాయ గాయతాం శీ యవ్యజవఏ శ్రీహరి, సంస్థే సతి=రథమునందుండగ, సమత్కుుజయుద్ధము లందు, శ(త్రవః=ళతువులు, హరీ=గుజ్జములముందుకుకూడ, న వృణ్వలే=రాదల చరో, త న్యైజఅట్టే ఇన్దా్యయ=ఇం[దరూపియగు విన్తువునుగూర్చి= గాయతఎ గానముచేయుడు. యుద్ధసమయముననే థ్రీహరి రథముపై కూర్చొనియుండగ శత్రువులు రథాశ్వముల ముందుకుగూడ వచ్చుట కిష్ణపడరో అట్టి ఇం(ద్రరూవియగు విష్ణువును గూర్చి గానమొనర్చుడు. 45. నుతపొన్దో నుతా ఇమే భచయో యన్తి బళడే నోమానో బోధ్యాంతిలోః. ర్‌ శుచయః=కుద్ద మైన, సుతాః=పిండదిడిన, దధ్యాశిరః=పెరుగుతో. కలుప దిడిన,. ఇమే=ఈ, సోమాసః=సోమరసములు, వీతయే=యజనమానుడు విష్ణువును పొందుటకు, సుతపాన్వే=సోనుపానముజేయు. ్రీహరికొజకు, యన్తి=వెళ్లు చున్నవి.

వంచమం నూకళ్తమ్‌ బి5

ఈ సోమరనములు పరిశుద్ద మెనవి. చక్కగ పిండబడినవి. పెరుగుతో కలువదిడినవి. యజమానుడు విష్ణసాయుజ్యము నందుటకొఅకు ఇవి సోమపానము చేయు మహావిషువున కర్చింపబడుచున్నవి.

న! ఇతి ప9థమాప్ట కే ప౦ిథధమాధ్యాయే నవమో వర్శః. ఇది ప్శ)థమాష్ట కమున ప9థమాధార్థయమున తొమ్మిదవ వర్శమొ. శశి, తం నుతన్య వీతదో నద్యో వ్భద్ధో అవాయథాౌః తాగల్లో వై ్రిఫ్యాయ న్యుకతో, / సు[క్రతో=మంచి జ్ఞానముకల, హీ ఇంద్ర=ఓ (శ్రీహరీ | సద్యః వృద్ధః== నిత్యపూర్దుడవగు, త్వం=నీవు, సుత స్య=పిండబడిన సోమరసమును, పీఠయే= (తాగుటకొఅకు, (యజ్ఞే =యజ్ఞ మునందు, (యత్‌=ఎందువలన, అజాయథాః= అభివ్యక్తుడవై తివో, (తత్‌=లది, జైస్ట్యాయ=ఇకర 'దేవతలకంకు సోమపానము ద్వారా నీ (శేష్టతను తెలియజేయటకొలకే.

ఓ జ్ఞానస్వరూపా ః శ్రీహరీ | నిత్యపూర్ణుడవగు నీవు సోమరనమును పానముజేయుటకు యజ్ఞమునందభివ్యక్తుడవగుట, _ దానిద్వారా ఇతర దేవతల కంక నీకున్న (శేష్టతను తెలియదేయుబకేగాని, ఆకలిచేగాని, సోమరసపానము చేయవలెనని కోరికచేతగాని కొదు. నీవు కోరికలన్నింటిని పొందినవాడవుగదా 1

శ అత్వ ఎిళన్త్హాభవోః సోమాన ఉ్యస్లో గిర్భాణః

శం తో నన్తు (వచేతనే, /

గిర్వణః =వాక్కు లతో "సీవింపదగిన, హే ఇనన్హ=ఓ హరీ! ఆశవపః=

'వేగముకల, సోమానః=సోమకసములు, త్వా=నిన్ను, ఆ విశన్ను =(ప్ర వేశించుగాక ॥

(శ్రే=నిమ్న పొందిన ఆ రసములు, తే=నీయొక్క, వ్రచేత సేజషమంచి మనస్సు గల యజమానుని కొజకు, శం=సుఖమునుగూర్చి, సను ఎ=అగుగాక |

ఓరి 'బుగ్వేదము-. మంచి స్తుతులతో సేవింపదగిన ఓ మవోవిషూ 1 (ద్రవరూసమున నుండు ప! టచే వేగము కలవగు సోమరసములు నిన్ను (వవేశించుగాక : నీచే శౌగబడిన ఆ సోమరసములు మంచి మననుగల నీయజమానునకు సకల సుఖముల కలిగించు గాక: 48. త్వాం సోమా అబీవృధన్‌ త్వాముక్థా భత్యళతో ల్పాం వర్జన్తు నో శ౮౫. 8 హే శత (క్రతో=సంపూర్ణ జ్ఞానముకలవాడా £ థీహశీ । త్వాంజనిన్ను, ప్తోమాః =సామమన్త విశేషములు, అవీవృధన్‌ =వ్యంజింపజేసినవి, త్వాంజనిన్ను, ఉర్దాఃజఉక్తములను బుగ్వేదమం[డత్రములు, అఆవీవృధన్‌=తెలియ వేసినవి, నః మాయొక్క, గిరః=వాక్కులు, త్వాం=నిన్ను, వర్ధన్తు=క ల్యాణగుణ పూర్ణునిగ ప్రకాశింపజేయుగాక | -.. ఓ పరిపూర్ణ జ్ఞానన్వరూపీ 1 థ్రీ హరీ నిన్ను స్తోమములను సామవేద మంత్రములు, ఉక్తములను బుగ్వేద మంత్రములు (వకాశింపజేసినవి. అందు వలస మాౌస్తు తులుకూడ నిన్ను సకల కల్యాణ గుణ పూర్ణనిగ (పకొశింపజేయుగాక ; 49... అజ్షీతోతిః ననోదిమం వాజిమ్యోన్హవ నవా(నివవ్‌ యన్థుస్తాల్బాని వౌంన్యా. థి యస్మిన్‌ =ఏవిష్ణువునందు, విశ్వాని=అంతటను వ్యాపించిన, పౌంస్యాఎ సామర్థ్యములు (నన్ని )=ఉన్నవో, అక్షీతోతిః=కోరిక లనన్నింటిని పొందిన, ఇస్త0ః=ఇందుడని పిలువబడు ఆశ్రీహరి, సహ(సిణం=యజమానికి . అనవన్త ఫలములనిచ్చు, ఇమం=ఈ, వాజంజహవిస్పును, సనేత్‌=మానుండి స్వీకరించు గాక్‌ £ ఏ స్వామియందు అంతటను వ్యాపించిన సామర్థ్య్యములున్నవో, కోరికల నన్నింటిని పొందిన ఆ మహావిషువు, యజమానునకు అంతులేని ఫలముల నొసంగ లా కాలిన ఈ హవిస్పును మానుండి స్వీకరించుగాక : [లేదా తన నారాధించుటకు, మాకు వివిధ వావిస్సులను కోరికల మేరకు అన్నుగహించుగాక :]

పంచమం నూశ్తమ్‌ బి 50౧. మానో మర్తా అథి (తువాన్తు నూనామిన్దా? గిర్భాణః ఈలకొానో యవయా నధశన్‌. [0 గిర్వణ:ః =వాకు్కులతో "సీవింపదగిన, హీ ఇన్ష్ర=ఓ శ్రీహరీ : మర్తాః= మానవులు, నః=ఎమాయొక్క_, తనూనాం=శరీరముల(కొజ)కు, మౌ అభిద్రుహన్‌= (దోహముచేయువారు. కౌకుందురుగాక ! ((యేసఎ=ఎందుచేత, (త్వం=నీవు, ఈళానఃంసమర్థుడనో, ((తేన్స=అందుచే, నః=మాయొక్క, వధం=మరణమును, యనయఎ=దాట వేయుము. _ [(నః=మాయొక్క, తనూనాం=ళలీరములకు, మర్తొః= మర్త్యులచేనై న ఆపదలు, మా ఆభిదుహన్‌ క లుగకుండుగాక 1 ఈళానః=(ప్రభు వైన, త్వం-సీవు, నధం=(మరణమునుు మోక్షమును, యవయఎ=పొందింపుము.] స్తుతులతో నుపాసింపదగిన ఓ శ్రీహర్‌ : మర్త్యలు మా శతీరములకు ఏ హానిని కలిగించకుందురుగాక 1 నీవు సర్వ సమర్హుడవుగాన మా మరణావధిని, (జీవనమును) పొడిగించుము. (మా శరీరములకు దుష్పులగు మర్త్యులచే నెట్టి ఆసదలు కలుగకుండుగాక | నీవే మాకు (మరణమును) మోక్షమును కలిగింతువు గాక 1] ఖతి వ్వెథమాష్ట కే వ)థమాధ్యాయే దళ మో వర్గ ః ఇతి పంచమం మూక్త మ్‌, ఇద్‌ (వళమాన్చకమున (వళమాధ్యాయమున పదవవర్శ ము ఇది ఐదవసూక్త్తృ ము.

షష్టం సూక్తమ్‌ మధుచ్చగద్దా వైశ్వామి[తః. 1,9,క మరుతఖ $్కిర్‌ మరుత ఇన్త్ద్రిర్చు; 6,7,8,9,10 ఇన్టి౩. గాయని. (విశ్వామిత్సుని వుకుడగు మధుచ్చందుడు బుమీ, మరుత్తులు ఇంద్రుడనబడు విళ్లువ దేవత, గాయత్సి ఛందన్ను.] ర్‌1, యుక్ఞాన్తి (ఎద్బుమదవం చరన్హాం వరి తన్గుషః రోచన్నో రోచనా బిబి. యస్య=ఏ విష్ణవుయొక్క, పౌంస్యా=సామర్హ్యములు, అరుషం=అరుణ వర్ణ ముగల, (బధ్నం=వృద్దుడగుటచే (దిధ్నుడని చెప్పబడు సూర్యుని, తస్టుషః= సర్వతములలో, పరిచరన్నం=ఆఅంతటను త్రిరుగువానినిగ, యుఖ ని=నియోగించు అణాదొ ణో చున్నవో, (తై రేవఏ=అ సొమర్థ్యముల చేతనే, రోచనా=నత్స[తములు, దివి= ఆకాశమునందు, రోచన్వే =(ప్రకాశించుచున్నవి. ఇతరులను భాసింపజేయుచున్నవి, .ఏ మహావిష్ణువుయొక్క సామర్థ్యములచే, ఎజ్జనై నవాడు, నృద్దుడగుటచే చున్నాడో, ఆ సామర్థ్యములే నక్షత్రములను ఆకాశమున (వ్రకాశింపజేయుచున్నవి. వాటివలన ఇతరవస్తువులన్నియు వెలుగుచున్నవి, ర్‌లి, యుక్తాశ్త్యన్యా కామ్య వారీ వివశనా రథో డా ధృవ నృవావానా, ల్లి త్‌ (పౌంస్యాా=విష్ణుసామర్హ్యములు, అస్యజఇం[ద్రరూపియగు తనయొక్క. రథే=రథమునందు, కామ్యా=గుణాధికములగుటచే కవమనీయములె నటువంటి. వివక్షసా=నుంచి రెక్కలుగల పక్తులనలె శీఘగమనముగల, శోణా=శరస్సునందు ఎజ్జనిరంగుతో నుండుటచే ఎజ్జనివిగ చెప్పబడు, ధృష్టా=ప్రౌఢములై న, నృవా

షష్టం సూక్తమ్‌ నళ హసా=నరులనుగూర్చి ఇండద్రుని వహించునవి, లేక నరుడగు ఇంద్రుని వహించు నవి, హరీ=రథమునకు ముందున్న గుజ్జములను, యుళ్షన్ని ఉ్యపవర్తి, ంపజేయు చున్నవి.

మహావిష్తువుయొక్క గుజ్జిములు చాల అంద మైనవి. త్వరగ పోవునట్టివి. ఎల్జనిరంగు గలవి. చాల ధైర్యముకలవి. నరులవద్దకు ఆయనను తీసికొని పోవునట్టివి. అట్టి ఆ గుజ్జములను ఆయన తన సామర్యములతో ఆనాయాసము గనే తన రథమునందు ప్రనర్హింపజేయుచున్నాడు.

గరి... శోతుం తృత్చ్రాన్న కేతవే వేగో మర్శొా అసేపసే

నముషద్భిరవా యఢాః శ్రి

హే ఇన్ష్ర=ఓ శ్రీహరీ! (త్వం=నీవు, అకేతవే=అజ్ఞానిని;. కేతుం=

మంచి జ్ఞానముకలవానినిగ, కృణ్వన్‌=చేయుచు, అపేళ సేఎనిర్ధనునకు, పేశఃం

ధనమును, కృజ్వన్‌=ఇచ్చుచు, ఉషద్భిః=దాగుగ(ప్రకొశించు, (ఫౌంప్వైః)=నీ

సామర్థ్యములతోకూడ , సమ్‌ ఆజాయథా! =వ్యక్తతనందితివి, మర్యాః=మరణ

వంతులగు. దేవతలుకూడ నీవలె మాకు జ్ఞానధనములనిచ్చుచు, ((అజాయన్త )= యజమునందావికృవించిరి.

షొ ,

& శ్రీహరీ । నీవు జ్ఞానములేని వానికి జ్ఞానమును, ధనములేని వానికి ధనమును ఇచ్చుచు, బాగుగ (పకా?ంచు నీ సామర్థ శ్రములతో యజ్ఞ మునందావిర్భ వించితివి. నీవుమాత మేకాక మరణశీలురగు దేవతలును జ్ఞానమును, ధనమును వలసిన వారికిచ్చుచు, వారి సామర్జ్యములతో యజ్ఞము సందావిర్శవించిరి.

కశ... ఆదోనా న్ధాధామను తనర్గర్భృత్హూవేం రే

భధానా నామ యజ్ధయవ్‌ ॥ శీ

యజ్హియం=యజ్ఞ మునందు చెప్పదగిన, నామ=పేరును, దధానా!=ధరించు

చున్న (హరేః శక్తృయః=శ్రీహరి సామర్థ్యములు, లేదా దేవతలు, ఆత్‌-విష్టు

సంక ల్పముచే. అహ _అపుడు, స్వధామను=సుఖముగనే, గర్భత్వంఎగూఢతను, ఏరిరే=పొంది(రినవి.

త్‌0 బుగ్వేదము

యజ్ఞ మునందుచ్చరింప ఐడు పేర్లను ధరించుచున్న (శ్రీ మహావిష్ణు సామర్థ్య ములు, వివిధ దేవతలును, ఆయన సంకల్పముజే నపుగు భయములేక. సుఖము గనే విగూఢభావమును పొంది(ర్రినవి.

65. వీన బిదారుచ్చభీర్ల్రవో బిదిన్స 9 వోష్మాటి:

" అవఎిన్త ఉ్యనీయా అను. గ్‌

ది

హే ఇన్హు=ఓ హరీ! గుహాచిత్‌ =లోకులకు గూఢముగనున్నప్పటికివి, త్వం=నీవు, వీళచిత్‌ ఎరృఢ మైనదైై నప్పటికిని, ((బ్రహ్మాండాదికం)=(బ్రహ్మాండ పర్యంతమగు విశ్వమును, ఆరుజత్నుభిః:=ఎసంహరించుచున్న, వహ్నిభిః=లోక మును వహించుచున్న దేవతలతోకూడ, పౌంపై్వ్వైః = సీసామర్థ్యము లతో, ఉ(సియాః=అనేకవిధ (సకటనములను, అను='స్వేచ్చగ, ఆవినః=పొందితివి " ఓ హరీ । సీవు లోకులకు కనుపడకుండ గూఢముగనున్నావు. అయి నప్పటికి [బహ్మాండపర్యంతమగు విశ్వమును సంహరించుచున్నటువంటి, లోక మును 'నిర్వహించుచున్నటునంటి. వివిద దేవతల రూపమున, నీ శక్షి సామర్థ్య ' ముల ద్వారా నిన్ను నీవనేకవిధముల అనుకూలముగ (వకటించుకొనుచునే యున్నావు,

ఇతి [పథమాన్ట కే పథమాధ్యాయే వకాదళో వర్షః

ఇదె (వళమావ్ట కమున (వథమాధ్యాయమున వదునొకండవ వర్షము,

58. దోవయన్తో యథా మతిమచ్చా ఎదద్దానుం రః మవోమునూవత (కుతడ్‌, (6

అచ్చ=దాగుగ, దేవయన్న1=(ప్రకాశింపజేయుచున్న, గిరః=వేదరూపము లగు వాక్కులు, లేదా వేదము నుచ్చరించు. పురుషులు, యథా=నిర్వికారుడగు, మతింజబుద్ధిరూపుడగు. విదద్వసుం=పొందిన ధనముగల, మహాం=గొప్పవాడగు, (శ్రతం=(ప్రసిద్దుడగు, అముమిన్ల్వ౦=ఈ శ్రీహరిని, అనూషత=స్తుతించిరి.

షష్టం సూక్తమ్‌ తి1 శ్రీహరి నిర్వికారుడు, జ్ఞానన్వరూపుడు, పొందిన సకల సంపదలుగల వాడు, చాల గొప్పవాడు, మంచి (పసిద్దిగలవాడు, ఈయనను చక్కగ సత్యమును (వకాశింపజేయుచున్న వేదవాక్కులు, వేదాధ్యయనముజేయు మహాప్పరుషులును, న్తుతిచేసిరి. 57... ఇన్దోంలి నం పొ దృతనే నంజగ్యానో అలిభ్యూపొ మున్తూ నమానవల్చనా, 7 ది మన్దూ=సుఖములనిచ్చు శంకర_పురందరులు, లేక లక్మ్మీ_వసుంధరలు, సందృక్ష సే=పర మేశ్వరుడగు విష్ణువుయొక్క నందర్శనముకొణకు, అఖిభ్యుషాఎ భయములేని, సమానవర్భసా=నిర్వికొర మైన తేజస్సుగల, ఇందేణ=విస్తువుతో. సంజగ్మానః హి=కలిసిరికదా 1 మనకు సకల నుఖముల నొనంగు శంకర__దేవేంగద్రులు, లేక లక్ష్మీ_వసుం ధరలు, సరమేళ్వరుడై న శ్రీహరి సందర్శనమునకై, భయరహతుడును, నిర్వి కార మైన (ప్రకాళముగలవాడును, అగు ఆదేవృని చేరిరి. 58. అనొవదై్యారలిద్యూలిల్భు లక నవొన్వదోర్భృతి గజ్జైంిన్ద 9న్క తామై్య్రాః. 8 మఖః=యజ్ఞాథిమానియగు ఇంద్రుడు. అనవద్యైః=దోషములులేని, అభి ద్యుభీః=మహాోజ్ఞానుణను, ఇందస్యజ,శ్రీహరిక్‌, కామ్మైః=ఇమ్షలెన, గణైః=దేన గణములతో కూడ, సహస్వడ్‌ = వాయువుతోకూడ, ఇస్ట0ిం=మహావిమ్తువును, అర్బతి=పూజించుచున్నాడు. యజ్ఞాఖిమానియగు దేవేంద్రుడు. దోషరహితులు, మంచిజ్ఞానము కల వారు, విష్ణువునకిష్తులునగు అనేక దేవసమూహములతోను, వాయువుతోను కలసి ఆయన నారాధించుచున్నాడు.

తి2 బుగ్వేదము 59. అతః వంివ్చున్నా గవా దినో వా రోచనా దధి నముమ్థున్నాభక్షోతో గిర. ఠి హే పరిజ్మన్‌=ఓ సర్వవ్యాపీ : మహావిష్తూ! దివః=స్వర్గమునుండి, రోచనాద్వా=(పకాశించుచున్న సూర్యమండలమునుండి కాని ఆధి=మేము చేయు పూజ నందుకొనుటకు, (ఇహు=ఈ యజ్ఞవాటికకు, ఆగహి=విచ్చేయుము. అస్మిన్‌ =ఈయజ్ఞ స్థానమున, గిరః=స్తు తిరూపనులై న వాక్కులు, సమ్‌=బాగుగ, (ముఖ్యమ మైన శబ్దివ్యాసారముద్వారా) _ ((త్వాలఐనిన్ను, _బుజ్ఞుతే=పొందు చున్నవి. ఓ సర్వవ్యాపీ । మహావిష్తూ : మేము చేయుచున్న ఈ పూజను స్వీకరించు టకు, 'స్వర్గమునుండియో, లేక (ప్రకాశించుచున్న సూర్యమండలము నుండియో ఈ యాగశాలకు విచ్చేయము.. ఈ యాగశాలలో మేము చేయు సోతములు 'ముఖ్యతమ మైన శబ్దవ్యాపారముచే నిన్నే స్తుతించుకున్నవి. 60: ఇతో వా సాతివీమపా దబివో వా పౌర్థివాదోధి ఉన్ల 90 మవో నా రొవినః. 10 వయం=మేము, ఇతః దివః=ఈ స్వర్గమునుండిగాని, పార్టి వాద్వా _పృథివిక్‌ సంబంధించిన పాతాళలోకము నుండిగాని, మహఃగొప్పదైన, రజసః=రంజక మైన విష్ణులోకమునుండిగాని. సాతిం=లాభస్వరూపుడగు, ఇన్ద్వం = మహావిష్ణు మ్‌ వ! పును, ఆధి ఈమహే=తలంచుచున్నాము, లేదా స్తుతించుచున్నాము. లేదా యాచించుచున్నాము. మేము యీన్వర్ల మునుండిగాని, భూమికి అడుగు భాగము నందున్న పాతా శమునుండిగాని. గొప్పదై మనోరంబకమగు విమ్ణలోకమునుండిగాని, లాభ న్వరూపియగు, మహావిస్తువును తలంచుచున్నాము. లేక స్తు తించుచున్నాము. లేదా ఇటకు దయచేయుటకు యౌాచించుచున్నాము. ఇతి [వథమాష్ట శే (వ్రళమాధ్యాయే చ్వాదళో వర్గ $, క ఇతి మస్థం నూక్తమ్‌. ఇది వధమాన్ట కమున | నభమాధ్యాయమున వన్నెండవ వర్ష ము. ఇది ఆఅవనూక్తృము.

సపమం నూకమ్‌ =. అలో అణాల మకచ్చన్దా వై శ్వామిత)ిః. ఇన్ట$ిః గాయతిర్సి,

(విశ్వామిక్సుని వుత్రుడగు మధుచ్భందుడు బుషి, ఇంద్రుడనబడు విష్ణువు దేవత. గాయత్సి ఛందన్సు.]

(01. ఉ(న్హమిద్దాథినో ఖ్యవాదిన్హమ ర్యే ఖిరర్భిడాః

ఇ(నం వొణీళభూవల | ది

బృహల్‌ =గొప్పవాడగు, ఇన్ష్రం ఇత్‌ =ఇం(ద్రరూపియగు విష్ణువునే, గాథినః= ఉద్గాతలు, _ (సామ్నా)=సామముంమనులచే, అనూషత=న్తుతించుచున్నారు. అర్కిణః=దహ్వ్బూచులు. (బుగ్వేదమునధ్యయనము._ చేసినవారు, అర్కే-ఖిః= అర్క్మములనబడు బుక్కులచే, అనూషత=స్తుతిచేయుచున్నారు. వాణీః=ఇతర మైన యజ ర్వేదాదిమం[తములు, ఇన్ల9ం ఇత్‌ = ఈక విష్ణువునే, అసూషతజస్తుతి చేయుచున్నవి. (ఆధ్వర్యువ్రభృతయః=ఆధ్వర్యుడు మొదలగు బుత్త్విక్కు-లును, వాణీః=యజు ర్వేదాది మం్యటత్రములచే, అనూషత=ఈయననే స్ప్తుతించుచున్నారు.

ఉద్గాతలు సామమం[త్రములతోను. బుగ్య్వేదులు అర్క్మములనబడు బుక్కూల తోను, అధ్వర్యుడు మొదలగు బుత్స్విక్కులు మహాత్ముడైన ఈ విష్ణువును యజురాది వేదమం[తములతోను స్తు తిచేయుచున్నారు.

2. ఇన ఇద్దర్యోక నవా నంతొళ్ల అ వచోయతా

(న్లో వ్యవ పొరజ్ధాయః. లి

వ జీ=జ్ఞానానందములు కలవాడు, పారణ్యయః=అందఅకు హితుడు, రమణీయుడునగు, ఇన్ష్రి ఇత్‌ =ఎఇంద్రరూపియగు విష్ణువు తనంతట తానే, హర్యోః= గుజ్జిములు, వచోయుదా=మాటతోనే అంకెకు వచ్చినవికొగా, (రథ్రే=రథము నందు, సచాజసుఖముగనే, ఆసంమిళ్లః=ఎక్కగలిగెను. 271 3

తశ బుగ్వేదము

థీ మహావిష్ణువు జ్ఞానానందములు కలవాడు. భక్తులకెల్లణకు హితుడు. రమణీయుడై నదాడు, భక్తుల మనోబుద్దులనుగుజ్జములు మాటతోనే అంకెకురాగా, వేదవాక్యానువర్తు లుకాగా, చాల సుఖముగ భక్త దేహమను రథము సనరిరోషింవ కల్లెను.

. 68. ఇ్యన్లో దీర్జాయ చన అ నూర్యం రోవాయబ్‌ దిలి ఎ గోభిరదిమైర్‌ యత్‌. శ

ఇనస్షః=ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరి, డీర్థాయ చచ 'సే=జీపులకు పగలంతయు వస్తువులు కనపడుటకొజకు, సూర్యుం=సూర్యువి, దివి=ఆకొాశమునందు, ఆరో హయత్‌ =నిలి'పెను. గోధిః=వ(్రాఘాతములచే, అద్రిం=పర్వతముల, విఐవరయక్‌_ రెక్కలను నరికివై చెను. (గోభిః = సీటికరణమున, అద్రిం = మేఘమును, విఐవరయత్‌ నియమించెను.)

ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరి లోకులకు పగలంతయు వస్తువులు కనపడుటకు ఆకాశమున సూర్యుని (ప్రకాశింపజేసెను. పట్టణములపై వాలి నాళనమొనర్చు పర్వతముల రెక్కలను వత్రాయధముతో తెగనరికెను. [మేఘము సకాలమున వర్షించునట్లు చేసెను.)

84... ఇన వాదోము నో౬వ నవాాన్యనథనోవు చ

ఉగ్ర జగాలిదూతిలిం. శీ

హే ఇన్ద్ర==ఓ ఇంటదరూపీ విష్ణూ ఉఊగః (త్వం) =దుష్టులకు క్రూరుడ వైన నీవు, వాజేషు =యుద్ధములలో, (అస్మాస్తు = మేము, సహనప్రథనేషు చజ అనేకమందితో యుద్ధము చేయువారమైనప్పటికి, నః=మమ్ములను, ఉ(గాభిఃఎ దుష్తులవిషయమున [క్రూరములై , సహజముగ శాంతములై న, ఊతిభిః=ఆభిప్రాయ ములతో, అవ=ఎల్ల ప్పుడు కాపాడుము,

ఓ (శ్రీహరీ : దుర్దనుల విషయమున (కూరుడవైన నీవు, మేము అనేక మందితో యుద్ధము చేయగలవారమైనప్పటికిని, సహజముగ శాంత మైన అభ్మిపాయ ములతో యుద్ధములలో మమ్ముల నెల్ల స్పృుడు కాపాడుము.

సప్తమం నూక్తమ్‌ తల్‌

85. ఇగస్తాం వయం మువోధల ఇగన్హతుర్భే వొవామపిా

టి ది . యుజం వృ్యతోవు వ్యజిజద్‌. గ్‌ నృ(త్రేమ=అజ్ఞానములలో, యుజం=వి రోధిగ చేరునట్టి, వ(జ్రిణం=ఐభయము వలన దరిజేరిలేని శతువులుగల, ఇన్ట 90=ఇం(దరూపియగు విష్ణువును, మహా ధనే=మోతమను మహాప్పరుషార్డసిద్దికొ అకు, అర్బే(చ=సంసారముసకు కావలసిన అర్థ పురుషార్థము కొఅకును, వయం=పై రెండింటిని కోరు మేము, హవామహేఎ ఆహ్వానించుచున్నాము.

అజ్ఞానములకు విరోధియు, భయమువలన దగ్గణకురాని శత్రువులు కల వాడునగు ఇంద్రరూపియగు శ్రీహరిని మోత్తమను మహాపురుషార్థమును, ఆర్ధ మను అల్పప్పరుషార్థమును కోరి మేమాహ్వానించుచున్నాము.

ఇతి (పథమాష్ట్రకే [పథమాధ్యాయే తయోదళో వర్షః.

ఇదరి (వథమాష్ట్రకమున (వథళమాధ్యాయమున పదమూడవవర్గ ము,

66. న నో వ్యావన్నృమం చడం న్యతాదొవన్నపా వ్యథి. అన్ముభ్యామవతిమ్య_తః. 8 హే వృషన్‌=ళక్పుల కోర్కెల దీర్చువాడా! సశ్రాదావన్‌=అన్నింటినిచ్చు వాడా! ఓ శ్రీహరీ 1 సః(త్వం)=ళట్టి నీవు, నః=మా, అముం చరుం=ఎమోకము నందనుభవింపదగిన ఆనందమును, అస్మభ్యం=మాకొజకు, అసవృధి=అవిద్యా నరణమునుండి తొలగింపుము. (యతస్త్వ్వం)=ఎందువల్లనై తే నీవు, అవ

తిష్కుతః=ళ్యతువులకు వెన్నుచూపక పోవుటచే పోటీలేనివాడవో, -

ఓ (శ్రీహరీ: నీవు భక్తుల కోరికల పర్షించువాడవు. సమస్తమునను (గ్రహించు వాడవు. శత్రువులకు వెన్నుచూపక పోరాడుచు పోటీలేని వాడవుగ గణుతికెక్కితివి, కనుక మేము మోకమునం దనుభవింవదగిన ఆనందమును అవిద్యానవరణమునుండి మాకొజకు తొలగింపుము. +

86 బుగ్వేదము 67. _ తుక్డో తుక్టో య ఉత్తరే న్తోమా ఉ్య స్లాన్సూ వ(జిడాః న ఎిన్దై అన్ఫూ నుష్టుతవ్‌. 7 (హే ఇన్ష్రు = ఓ మవావిష్తూ 1 తుల్లో తుక్టో నీ రాకనుగురించిగాని, దయను గూర్చిగాని, లేదా విన్ను స్తుతించువారిలో నీ (పేరణకలుగగా, ఊత్తరాః= ఉ త్తమములైన, యే స్తోమాః = ఏస్తుతులేర్పడినవో, (తేఒప్రి = అవియును, అస్య వ(జిణః = భయముచే శ్మతుపులు దరికిజేరని, ఇన్ష్రస్య (తవ) = ఇంద్రరూపి వగు నీకు, సువ్హుతిం = మంచి సోతములగుటను, న విన్హే = పొందుట లేదు. అలీష్టఫలదాతవగు ఓ శ్రీహరీ ! సీ రాకనుగూర్చి లేక నీ అనుగ్రహమును గూర్చి, లేదా నీవలన (పేరణ కలిగిన పిదప, స్తొాత్రమొనర్భుటలో నేర్పరు లొనర్చిన అత్యుత్తమమైన సీ స్తుతులుకూడ, అనన్న గుణములుకల నిన్ను పూర్తిగ స్తుతిచేయలేక పోవుటచే మంచి సోత్రము లనిపించుకొనుటలేదు. 68. వృషా యాథేవ వంనరః తృష్టీిరయర్తోవినా ఈకానో అనతివ్కుుతం. క వంసగః = విరోధి వృషభముతో నిర్భయముగ పోరాటమునకు వెళ్ల, వృషా = ఎద్దు, యూథేన = ఎద్దులగుంపు నాకర్షించినట్లు, ఈశానః = పభువు, అప తిష్కుతః = ఎదురులేనివాడునగు, (ఇన్ష్రః) నా శ్రీహరి. కృష్టీః = (ప్రజలను, ౧ 'ఓజసా = త నసామర్థ్యముచే, ఇయర్తి = (పేరేపించుచున్నాడు. ఎదుటి ఎద్దులతో విర్భ్యయముగ పోట్లాడుటకు సిద్ధపడు పోట్లగిత్త ఎద్దులనెట్లు తన శక్తీ సామర్జ్యములతో ఆకర్షించునో, అ్లే జగ(్చభువు ఎదురులేని వాడగు థ్రీహరి (వజలనందఅను తన ఆక ర్షణలత్రో ప్రోత్సపించుచున్నాడు. 69. య బీళళ్ళర్ష్‌జోనాం వనూనాయిరోడ్టూళి ఉ(స్హః వత్చి శీతీనావ్‌. ర యః ఇన్ట్రః = ఏ ఇందద్రరూపియగు మహావిష్ణువు, ఏక (ఏవ) = ఒక్కడే, చర్షణీనాం = (పజలను, వసూనాం (చ) = విత్తములను, పంచకీతీనాం (అపి) = దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, పితరులు, మానవులను అయిదు విధములగు

నప్తమం నూర్తమ్‌ తి (వజలనుకూడ, ఇరజ్యతి = నియమించుచున్నాడో, [నః = ఆ విష్తువే, కృష్టీః = గ ఇ” లిజ జీవులనందలఅను, ఇయర్సి = (పేరేసించుచున్నాడు. ] అఖీష్టఫలదాతయగు వ్‌ విస్తువొక్కండే జీవులను, సంపదలను, దేవ_ గంధర్వ ._ రాక్షస _ పితృ _ మానవులను నియమించుచున్నాడో, ఆ స్వామియే జీవులనందఅను (ప్రేరేపించుచున్నాడు. 70... ఇన్చం వో విళ్టాతన్సలి వావామహే ఎనోల్యాః అన్వ్బాకమన్తు కేవలః. 0 “జ్‌ శ జ హే జనాః = ఓ (ప్రజలారా : విశ్వతః = అంతటనున్న, ఇన్హ్రం = (శ్రీ మహా విష్ణువును, జనేభ్యః వః = మీ (ప్రయోజనము కొకు, పరి = బాగుగ, హవామహే = వ్య క్రమైన రూపముగలవాడుగ నొకచో నుండుట కాహ్వానించుచున్నాము. (ఆ హూతః అసొ = పిలువబడిన ఆ విష్ణువు, కేవలః = ఒక్క డే, అస్మాకం = మనకు, అస్తు = కోరికల నొసంగువాడగు గాక ఓ (ప్రజలారా : సర్వవ్యాపియైన మహావిష్ణువును మీ యందటీ కోరికలు నెజ వేరుటకొఅకు చక్కగ వ్యక్తమైన రూవము ధరించినవాడై యొకచోట నుండుట కాహ్వానించుచున్నాము. ఆహ్వానింసబడి ఇటకు విచ్చేసిన ఆ స్వామి యొక్కడే మన కందలఅకు కోరికల నొనంగువాడగు గాక 1 : . ఇతి వథమాసష్ట్ర కే వథమాఛ్యాయే చతుర్జో వర్గ ౭, ఇతి [పథమ మండలే ద్విశతీయో౬ను వాకః. ఇతి స్వ్టమం నూ_క్రమ్‌. ఇది విథమాన్థ కమున ప్రిథమాధ్యాయమున వదునాల్గవ వర్గ ము. ఇద విథమ మండలమున రెండవ అనువాకము, ఇది వడవ సూక్తము. .

అష్టమం సూక్తమ్‌ . మధుచ్శన్హా వై శ్వామిత!, ఇస్టం, గాయ్యీ. (విశ్వామ్మికుని వ్యకుడగు మధుచ్చ్భందుడు బువి. ఇంుడనబడు విష్ణువు దేవత, గాయ్యతి ఛందమ్బ. ] 71. వగళ్ణ నొనసోనీం లొయిం నవిత్సానం నదానవాబ్‌ వర్తిషమూతడు భోర,. | తద హే ఇన్ష = ఓ విష్ణూ! సానసిం = లాభముతోగూడిన, సజిత్వానం = జయశీలుడైన పు[కుడు మొదలగు కుటుంబముతో గూడిన, సదాసహ౦ = ఎల్లప్పుడు తరగని, వర్షిష్టం = అత్యధిక మైన, ఊశయే = రకణకొలకుపయోగించు, రయిరి = జాన = ధనరూసమగు సంపదను, అభర = ఒనంగుము.

ఓ మహావిమ్లా ।: లాళముతో పెరుగునట్టి, విజయ న్వభావుడగు పుత్రుడు మొదలగు మంచి కుటుంబిముతో కూడిన, ఎన్నటికి తరగనటువంటి, చాల పెద్ద దైన, ఆత్మ _- పర రతణల కుపయోగించు జ్ఞాన = ధన రూపమగు సిరి సంపదలను మా కొనంగుము.

72 ఎతైన ముష్ణ్టవాత్యాయా లి వృతా డణధామృహై త్యోతానో న్యాల్భతా. 2 యేన = ఏ ధనముద్వారా, త్యోతాసః = నీచే (కేరేపింపబడిన వారమైన, (వయం) = మేము, ముష్టిహత్యయా = పిడికిలి గుద్దుచే, ఆరీన్‌ = శ్యకువులను, నిరుణధామ హై = నిరోధింపగలమో:; యేన=ఏ జ్ఞాన ధనముద్వారా, వృ(్రౌ= అజ్జ్ఞానములను, ని (రుణధామ హై = నిరోధింపగలమో £ యేన (చ) =పఏధన ముతో, అర్వతా = గుట్టములు మొదలగు వానిచే, (కొంశ్చిదరీన్‌) = కొందలు శత్రువులను, ని (రుణధామ హై = నిరోధింపగలమో 1 (తాద్భశం) = అటువంటి

అష్షమం నూళ్తమ్‌ లిం ఏ శక్తి సామర్ద్యములతో నీచే (పేరేపింపబడిన వారమై మేము పిడికిలి గుద్దుచే శ్మతువుల నెదిరిపగలమో 1 ఏ జ్ఞాన ధనముద్వారా అజ్జానములను నిరో ధింపగలమో । ఏ పర్మాకమ ధనముచే గుబ్జములతో కొందణయి శత్రువుల నడ్డగింప గలమో । అటువంటి ధనముల మా కొసంగుము. 70... ఇల్ల త్యోతాన ఆ వయం వశం ఘనా దటీమవొ వయమ్‌ నం యభి న్ధుల్రభః, 1! హ్‌ ఇన్హ్ర=అలీష్టదాతవగు ఓ శ్రీహరీ ।; త్య్వోతాసఃజనీచే (వేరేపింప బడినవార మై, వయం=మేము, వ(జం=జ్ఞానమునందలి కోరికను, ఘనా=దృఢ ముగ, ఆదదీమహి=పొందుదుముగాక । యుధి=యుద్ధమనందు. స్పృథః=స్పర్థ చేయువార మై, సంజయేమ=జయింతుముగాక | ఓ శ్రీహఠీ ః నీ పేరణవలన మేము జ్ఞానము నొందవలెననెడి కోరికను దృఢముగ పౌందుదుముగాక 1 యుద్ధములందు పోటీచేయవార మై విజయపరంపరల నందుదుముగాక £ 74 వయం ఖారేభిరన్న అళిం/్త త్వయా యవా వయన్‌ సొనవ్యూమ వృతన్యాతః. శీ హే ఇస్ట్ర=ఐఓ ఛ్రీహరీ।! త్వయా యుజా=నీవు మాకిస్తుడుగ నుండగ, శూరేభిః=కూరులై న, అస్పృభిః=యోధులతోకూడ, వృతన్యతః=యుద్ధముచేయ చున్న శ(కువులను, వయం=మేము, సాసహ్యామ=వాగుగ సమర్థులమై సహిం తుముగాక ! వయం(చృ= మేమును, (త్వయా ఏవ=సీ అధీనములోని వారమే, ఓ మహాోవిమా : మేము నీ అధీనములో నున్నాము. నీవు మా యందు దయతో నుండగా శూరులగు యోధులతోకూడ, యుద్దమొనర్చు శ్యతువులను నైఠతము “మేము అవనలీలగ సపహింవగలుగుదుము గాకో |

త్తం: బుగ్వేదము “76. మవోగ్‌0 ఇగన్హః వరళ్చ ను మపాత్చామన్తు వ(దిడో ద్వార (వథినా కోవః శ్‌ ను=ఎందువల.నె తే, (అస ఇన్త0ః=ఈి మహావిషువు. మహాన్‌ = న. మ! ళల గుణములచే అనంతుడో, పరశ్చ=కౌలముచేతను అనంతుడో, (ప్రఠినా=వై శాల్యము చేత, ద్యౌః న=ఆకాళశమువలె (వదేశముచేతను అఆనంతుడో. శవః =సుఖ=దిలాత్మ కుడో, (తత్‌్‌ఎ=ఆందువలన, మహిత్వం=(బ్రహ్మభావము, వజజిణీ=వజి యన ఐడు ఆ విష్తువునకే, అస్తు=అగుగాక 1 థ్రీ మహావిష్ణువు ఎందువలన అనంత గుణగణములు కలవాడో : ఎల్లకాల ముండుటచే కాలముచేత అంతములేనివాడో సర్వవ్యాసియగుటచే ఆకొశమువలె దేశముచేతను అంతములేనివాడో 1! సుఖ-బలస్వరూపుడో : అందువలన ఆతడే పరదబహ్మయని మనము తెలిసికొందుముగాక 1 , ఇతి పథమాష్ట్ర కే [వళమా ధ్యాయే వఖ్బదళో వర్శ్మ॥. ఇది వర్తిధమాష్టకమున వప9థమాధ్యాయమున పదునై దవవర్గము. 74 నవాహే వాయ అళత నరనోతన్య నశలౌ “=. బ్యపొనో వా ధియాయవః. 6 యే=ఎవరు, సమోహే వాఎఇతరులచే (ప్రేరేపింపబడిన వారై నప్పటికిని, తోక స్యఎడ్ఞానరూపమగు సంతానము, సవికౌ=కలుగగ, ఇన్ద్రంఎవిష్టువును, ఆశత=ళరణుపొందిరో, (తే వొ=వారే, నరఃజప్పరుషులు, యే=ఎవరు, ధియా యవః=భగనంతుని స్వరూపజ్ఞానముకలవారో, (తే వా్రా=వారే. విపాసః=(బాహ్మ ణులు. - | ఎవరు జ్ఞానమను సంతానము కలిగిన వెంటనే ఇతరులచే సంసారమున (ప్రేరేపింపబడిన వారై నప్పటికిని (శ్రీ మహావిష్ణువును శరణాగతి చేయుచున్నారో వారే సత్పురుషులు, - ఇతరులు పళుసమానులు. అశళ్లే ఎవరు పరబహ్మ స్వరూపజ్ఞానము కలవారో వారే బ్రాహ్మణులు. ఇతరులట్లుకౌదు. " (వ!

అష్టమం నూక్తమ్‌ త్తే 7. యః తతః నోమనాళమః నమో ఇవ చన్బూతో ఉర్చారావో శ రొవదొఃం "7

(స్య ఇన్జ్రస్య్ర = ఆ విష్ణువు యొక్క, యః కుక్షి! = ఏ ఉదరము, సోమఫొతమః = భాగుగ సోమపాన మొనర్భినదై, నముద్ర ఇవ =రత్నాకరుని వలె, పన్వతే = భక్తులకు కోరికల నిచ్చుచున్నదో, తస్య = ఆ విష్తుపు యొక్క, కాకుద* == నాలుకలు, ఉర్వీః = అధిక మైన, ఆపఃన జ నీటివలె తృప్తిని కలిగించు చున్నవి,

ఆ మహావిష్ణువు ఏ యజ్ఞమున చక్కగ సోమపాన మొనద్చునో ఆ యజ మావికి రత్నాకరునివలె కోరిన కోరికల నిచ్చుచున్నాడు.. ఆతని నాలుకలు పెద్ద జల(ప్రవాహములవతె చల్లగ మనకు తృ స్తిని కలిగించుచున్నవి. .

78. వవా న్యాన్య నూస్యతా బిరన్ళీ గోమతీ మనా

వత్వా నాతొ లో దానే. శ్రి

" (హే ఇస్ష్ర కు లిష్టూ 1 (యస్వ్వం = ఏ నీవు, విరస్నీ= పలక్షణ మైన

బలము కలవాడవో,. అస్య = బలవంతుడవై న నీకు సంబంధించిన, గోమతీ = వేద.

ములచే స్తుతింపదగిన, మహీ = గొప్పదైన (య్యా = ఏ, సూనృతా = మంచిమాట ,

ఏన సాఎ=నీ కడుపు ' మొదలగు వానివటి, దాుుషే = యజమానుని కొలకు,

వక్వా = వండిన పండ్తుకల, శాఖా న = కల్చవృకప్ప కొమ్మనలె కోరిన కోస్కలను వెంటనే తీర్చునదియే. ,

ఓ విమ్ణా | పీవు మహాబలవంతుడవు. సీ మాట వేదములచే స్తుకింన దగినది. సత్యమైన ఆమాట నీకడుపు మొదలగు వానివలె యజమానునకు, పండిన పంర్లతో నిండైన కల్చ్ళవృకపు కొమ్మవభలె కోరిన కోర్కెల నన్నింటిని వెంటనే సమకూర్చును.

త్తి బుగ్వేదము 70. ఎౌవా వొ కే విభణాతయ ఊతయ వ! మూవతో నద్యాక్సిత్స శ్తి దాఖపే, రి హే ఇన్హ్ర = ఓ శ్రీహరి 1 (శ్రే దాశుషే _వీ కొణకు యాగమొనర్చు, మావతే జ్ఞాని (యగు యజమాని కొఅకు, (దాతుం) = ఇచ్చుటకు. తేఎ=నీ యొక్క, విభూతయః = ఐశ్వర్యములు, ఊతయః = రతణలును, సద్యఃచిత్‌ == ఎల్లప్పుడును, న్స ఏవ హ్‌ =తప్పక ఉన్నవి కదా: ఓ శ్రీహరీ ! నీ కొఅకు యాగమొనర్చు, జ్ఞానియగు యజమానునకు సకల సంపదలను, గకల రక్షణలను ఎల్లప్పుడును తప్పక నీ వను[గ్రహింతువు కదా : 80. ఏనా వ్యాన్య కామ్య స్తో ణ్‌ర్ధం చ కంన్యా ఇ(న్హాయ నోమవీతయే. 10 (అస్య = వర మేళ్వరుడగు విష్ణువునకు, కామ్యా = (పియములగు, ఉక్తం == ఉక్హములను బుగ్యేదమం(త్రములు, సోమపీతయే = సోమపానమునకైై. ఇన్టాయ విష్ణువు కొజకు, ళంస్యా ఏవ హి =చెప్పదగినవి కదా! సోమః = సోమలను సామమంధత్ర విశేషములు, సోమపీతయే _ సోమరనమును (శ్రాగుటక్రై. ఇన్ద్రాయ విషమవు కొకు, (గేయా!) = గానము చేయదగినవి కదా ణి మహో విష్ణునునకు ప్రియమైన ఉర్హములను బుగ్వేద మంత్రములు, ఆయన సోమరసము నా స్వాదించుటకు ఉచ్చరింపద గినవి, అబ్లే స్రోమలను సామమం్ర ములును సోమరసపాన మొనర్చుటకై ఆయనను (ప్రారించుచు గానము చేయదగినవి థి కదా। ఇట్లు బుక్సామ మం (తములచే స్తుతింపబిడి (వనన్నుడైై ఆయన సోమరసము నా స్వాదించునే గాని అందలి యభిలాషతో దాని నాస్వాదింపడు. ఇతి (పథమాష్టు'కే వరిథమాధ్యాయే షోడళో వర్మ 8. ఇతి అస్థమంనూక్తమ్‌,. ఇది పథమాన్ట క్రమున ప9థ మాధార్థయమున వదునాఆఅన వర్శము. ఇది ఎనిమిదవ నూ కృము.

నవమం నూక్తమ్‌ " మధుచ్చన్తా వై శ్వామ్మిఈ8. ఇన్ట9ః గాయ నీ. [విశ్వామ్మికుని వ్యతుడగు నుధుచ్భందుడు బుషి. ఇందుడనబడు విమ్ణువు దేవత. గాయి ఛందన్ను. ] 81. ఇ(న్హేవా తుత్స్రాద్ధానో బిజ్ళఖిః నోమవల్పూభిః మవోణగ్‌ 0 అభిస్టీరో వినా, క్ష ఎన్‌ జ వల హే ఇని = ఓ శ్రీహరీ 1 ఓజసా = సామర్హ్యముతో , అఖిష్టిః = స్వేచ్చా ధీనముగ జేసికొనిన సకల (ప్రపంచము గలవాడవై , మహాన్‌ (చ త్వం) == అందు వలననే గొప్పవాడవైన సీవు, విశ్వేభిః == సమస్తమైన, సోమపర్వభిః = సోమ రసపానముచేయు దేవతలతోకూడ. ఆ ఇహి = రమ్ము. అన్టసః జా అనేక హవిన్సుల నందుకొని, మత్పి = సుఖము నొందగలవు. వ ఓ మహోవిష్తూ ! నీవు నీ సామర్హ్యమునే సకల పపంచమును 'స్వేచ్చాధీన ముగ జేసికొంటివి. మహాత్ముడనగు నీవు సోమరసము నాస్వాదించు దేవత లందజితో కూడ ఇటకు దయచేయుము. ఇచట మే మర్పించు అనేక రకములగు హవిస్సులు నీకు సుఖమును కలిగింస గలవు. 82, వవేనం నృవితా నుతే మబ్దిమినాయ మన్చీనో చి చి ది బోగళిం బిక్వాని చ(కథేు, ల్లి (హే బుత్ర్విజణ) = ఓ బుద్త్విక్కులారా । మన్దినే = మదస్వభావుడగు, విశ్వాని చక్రయే = సమస్త కార్యముల నొనర్చిన, ఇన్ద్రాయ = విష్ణువు (పాన మొనర్చుట)కై. సుతే = పిండబడిన సోమరన సమీపమునకు, ఏనం మన్దిం = ఈ మదకారణ మైన, ఆచక్రిం జ మంచి పనులకు సాధన భూతుడగు విష్ణువును, ఆ సృజత ఈమ్‌ = తస్ప్సక రప్పింపుడు. [ .

త్తీస్త బుగ్వేదము ఓ బుత్రిజులారా 1 మద స్వభావుడును, సృష్ట్యాది సమ స్తకార్యముల నిర్వ హించిన వాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువు ఆస్వాదించుటకు సిద్దముచేయదిడిన ఈ సోమ రనము వద్దకు, మదకారణుడు, మంచి సనులకు సాధన భూతుడగు ఆ విష్ణువు తప్పక విచ్చేయునట్లు (ప్రార్టించుడు. శక. చుత్చ్వా నుల్యివ మల్దిలిః సోమేలిర్పాళ్ళుచర్షతో న్రైవు నవనోప్వాా, త్రి హే సుళ్ళిప ఆ మంచి ఆనందము కలవాడా! విశ్వచర్షణే = విశ్వములో నున్న జీవులందణకు సీశ్వరుడా ।: మహావిషమూ ।; ఏమ (తిష) సవనేషు = ఈ 3! మూడు యాగములందు, సచా=కూడ, మనిభిః = దుద హేతువులె న, సోమేధిః= | గ మనా నా | మాచే. చేయబడు సోమ మంత స్తుతులద్వా రా, ఆమక్స్వ = చక్కగ సుఖము నందుము. -

. ఓ గ్రీమహావిష్తూ 1 నీవు పరిపూర్ణానందము కలవాడవు. (ప్రపంచములోని సకల జీవులకు నియ నవు. మేమనుష్టించు ఈ మూడుయాగములందును, మే మొనర్చు, మద హేతువులై న ఈ స్రోమమం[త్ర సోత్రముల నాలకించి బాగా సుఖము ననుభవింపుము.

త... అన్ఫగ్రమ్యున్త తో ౧౮౭ (వతి త్రాముదవోనలో అజోవ్లా వృవభం నతితా. శీ

“స్‌ం ఇన్ట్ర అ ఓ విమ్హా ; అజోషాః = నీకంప ఇతరులను సేవింపని, త్రే= నీ నుండి యుద్భవించిన, గిరః = వేదవాక్కులు, అసృ్యగం == ఎల్లప్పుడు, వృషభం = (శేష్టుడగు, పతిం = తమ (ప్రభువెన, త్వాం (పతి (ఏవ) = నిన్ను

ను (లున్న న్‌్‌ గూర్చియే, ఉత్‌ = చక్కగ, ఆహానత = చేరినవి. .

ఓ మహావిష్ణు: నీ నుండి యువృవించిన సకల వేదవాక్కులు, నీకంజె

ఇళఈరులను సేవింపక ఎల స్వుడును సర్వ(శ్రేమడవు, తమ కధిపతివైన నిన్నే ళం ఈ | (వధానముగ లోకమునకు తెలియ జేయచున్నవి.

నవమం నూక్తమ్‌ శీర్‌ . 85. నం చోదయ బిితమర్శాా[గాధ ఇత వరేజ్దూన్‌ అనది త్తే విభు (వభు. గ్‌ హే ఇన్హ్ర = ఓ శ్రీహరీ ! అర్వాక్‌ = అడుగుననున్నమాకు, చిద్రం = శుభమును, వరేణ్యం =కోరదగిన మంచిని, రాధః=ఐశ్వర్యమును. సంచోదయ = (వసాదింపుము. తే=నీ(కువద్ద, విభు (ప్రభు = విశేషముగ గొప్పదైన (అతయమైన) శుభము, అసత్‌ ఇత్‌ = ఉన్నదికదా | ఓ ఛ్రీహరీ 1 అడుగుననున్నమాకు శుభవరంపరలను, కోరధగినమంచిని, సంపదలను నీవే అనుగ్రహింపుము. విశేషమైన పభము అక్షయముగ నీవద్ద కలదుగదా ! నీవు నకల మంగళములకు నివాసస్థానముకదా 1 ఇతి (పభమాష్ట్ర కే (వశిమాధ్యాయే సప్పృదళో వర్షశి ఇది (పథమాన్టకమున (పథ మాధార్థ్రయమున వదునేడవవర్ష ము. , 88. అన్క్రన్తు) ల/ళ చోదోయ్యేన్హ రాయే రోఖ్‌ న్ధూతోః ॥ తువిద్యూన్ను యళన్దూతం. ( తువిద్యున్ను = గొవ్ప కీర్తిగల, హే ఇన్ట్ర = ఓ మహోావిష్దూః రభ స్వతః = స్తోత్ర మొనర్చు, యశస్వినః = సత్కీర్లికల, అస్మాన్‌ = మమ్ములను, రాయే = మహా సంపత్స్వరూపుడవగు, త్ర = నీయందు భక్తికలుగునటుల, సుచోదయ == బాగుగ (పేరేపించుము. .. చక్కని కీర్ని (ప్రతిష్టలుకల ఓ మహావిష్ణూ 1 నిన్ను స్తోత్రము చేయుచున్న, మంచికీ-ర్తికల మాకు, సకలసంపద లకు నిధివై నటువంటి సీయందు భక్తి కలుగు నట్లు బాగుగ (ప్రేరేసించుము.

త్ర బుగేశదము 87. నం గోమద్యిన్హ వావివద స్ఫే వృథు (శవో దృివాల్‌ విక్ళాయుర్జేవ్యాశీతత్‌. ౫7 హే ఇన = ఓ శ్రీహరీ 1. విశ్వాయుః = నిత్యుడవైన, త్వం = సీవు, అస్మే = మాకు, గోమళ్‌ = పళుసంపదకల, వాజవత్‌ = వివిధధోగములతో కూడిన, ఆఅఆషితం == అక్షయమైన, పృథు బృహత్‌ అ చాల విశాలమైన, (శ్రవః = జ్ఞానమును. సంధేహి == బాగుగ (ప్రసాదింపుము, ఓ శ్రీహరీ: సీవు కాశ్వతుడవు. మాకు పటసంపదతోను, వివిధభోగ 'భాగ్యములతోను, అక్షయమై. ఎన్నటికి తరగని జానమును అను(గ్రహింపుము. ॥ | జా దా 608. అస్వే ధోపా (లో వృవాద్‌ ద్యుమ్మం నవా[ననాళమతు ర! తా రొభినీరిషః. 8 హే ఇన్హ్ర = ఓ మహావిష్షా । ఆస్మే = మాకు, బృహత్‌ శవః =గొప్ప జ్ఞానమును, సహ్యస్రసాతమం ==అనేక లాభములతోకూడిన, ద్యుమ్నం =కీర్రిని, తాః = ప్రసిద్ధములైై న, రథినీః ఇషః = స్థిర దేహముగల. సక లభోగములను, ధేపా =సమకూర్చుము. ఓ మహావిష్ణూ ! మాకు చక్కని ఆత్యజ్తానమును, అనేక లాభములతో

• ఖా ఏ కూడ మంచి కీర్తిపతిష్టలను, మంచి ఆరోగ్యముగల దేహమును, (వసిద్ధములై న సకల భోగభాగ్యములను (పసాదింపుము. | "80. వనోరిన్దం వనువతిం గేర్టిర్ల్‌త న్లో ముగ్ధాయవ్‌ వళోతు గన్తారయాతయే. క్ర వసోః = దేవతలకు, వసుపఠిం == దేవదేవేళశ్వరుడగు, బుగ్మియం = బుక్కులద్వారా తెలియదగినవాడగు, గన్తారం = భక్తులను రకీంచుటకు చేరునటు వంటి, ఇన్ష్రం=మహావిష్తువును, గీరి! = వేదవాక్కులతో. గృణన్తః = న్తుతి ణి ణి ణి కు, వోమ== ఆహ్వానించుచున్నాము.

నవమం సూక్తమ్‌ శ

దేవదేవుడును, బుగాది వేదమం్యత్రములచే దెలియదగినవాడును, ఆరు

అగు భక్తుల నాదుకొనువాడునగు మహావిష్ణువును, వేదవాక్కులతో. స్తుతిచేయు చున్న మేము మా కోరికల నెణవేర్చుటకు ఆహ్వానించుచున్నాము.

80, నుతేనుతో న్యోత సే బృవాద్‌ ఖృవాత ఎదో

ఇగన్దాయ వావమర్చకి.

(యః) = ఎవరు, అరిః = తన అవినాళమును కోరుచున్నారో, (సః్ర= వారు, బృహత్‌ = గొప్పదైన, శూషం = సుఖమునుగూర్చి, సుతే సుతే = ప్రతి పోమయాగమునందును, ఓక సే = సత్పురుషుల కాశ్రయభాతుడగు, బృహతే == పరిపూర్తుడగు, ఇన్ల్రాయ ఇత్‌ = సరమేశ్వరుడగు విషువునే, ఆని అరతి =

ణు ద ణు ఆరాధింపవ లెను.

ఎవరు తమ అభివృద్ధిని కోరుచున్నారో. వారు ఉత్క్చష్టమైన సుఖము కొజకు, (ప్రతిసోమయాగమునందును, సజ్జనుల కాాశయభూతుడును, పరిపూర్ణుడు నగు ్రీమహావిషువునే సేవింపవలెను.

లా ఇతి [వథమాస్ట్ర కే (పథమాధ్యాయే అష్టాదళో వర్ష

• ఇతి నవమం నూ క్రమ్‌.

ఇదె [1వథమాపష్ట కమున (వథమాధ్యాయమున పదునెనిమిదవ వర్షము,

ఇది తొమ్మిదవ సూక్తము,

దశమం సూక్తమ్‌ మధుచ్చన్దా వై శ్వామిత ఇ్య్వి. అనుష్టుప్‌ విళ్వామి తుని వు కుడగు మధుచ్చంచుడు బుషి ఇం దుడనబడు విమ్ణన దేవత అనుష్పున్‌ ఛందన్సు క్రి గాయ ్షి త్వా గాయతిజోఒర్చ న్వూర్భ్యమర్భిణ (అవస్టిణస్తాా కత్యకత ఉద్‌ వంళమన డేమిరె హే శతికతో = గొప్ప జ్ఞానముకల ఓ మహావిష్ణూ ఆర్క-౦ = అత్యంత సుఖస్వరూప్పుడవగు శ్వా = నీన్నుగురించి గాయ త్రిణ = గాయ్యత్రమను సామకల సొమవేదాధ్యయవసంపన్నులు గాయని = గానము చేయుచున్నారు అర్కిణ = ముగ్వేదులు త్వా=నిన్ను అర్భి న్ని =బుక్కులతో సుతిచేయ చున్నారు (బసహ్మాజ = యజుర్వేదాధ్యేతలగు (బ్రహ్మలు ఉత్‌ వంళవివ వా పై శె త్తబడిన ఇంద్ర ధ్వజమునలె త్వాం =నిన్ను యేదిరే = తెలిఎకొనిరి ఓ థ్రీ మహావిమ్హా నీవు మహాజ్ఞాన సంపన్నుడవు ఆక్యంతసుఖి న్వరూపుడవు _ సామవేదము చదివినవారు నిన్నుగూర్చి సామగాశము చేయ చున్నారు బుగ్వేదము చదివినవారు నిన్ను బుక్కులతో స్తుతిచేయుచున్నారు యజు ర్వేదము చదివినవారు నిలబెట్టబడిన ఇంద ధ్వజమువలె నిన్చు తెలిుకొను చున్నారు 82 యత్సానో నానుమూదవాద్భూల్వన్చన్ణ కర్తల తద్యన్లో అర్జం చోతతి యూధోనో నృవ్దీలేవితి లి హ్‌ అస్పష్ట = ఓ గూఢళ_గలవాడా యత్‌ = ఎందువల్ల నై తే (శవ) = నీయొక్క కర్వ్వం = కొర్యనిర్వహణసామర్ధ్యము సానో సానుం = మిక్కిలి యుత్క్య్బృష్టమెనది ఆ ఆరుహత్‌ = అయెనో భూరి = అంతకంటె ఎక్కువయును అయెనో రక్‌ = అకారణముచే నృజ్ద జూ భక్తుల అవీష్టముల

దశమం సూక్తమ్‌ తరి వర్తించు, ఇ్యన్లః (భవాన్‌ = విషవగు నీవు, అరం = అన్ని పదారములను, యె ౧ ణు యఖ య థి చేతతి = తెలిసికొనుచున్నావు, యూఖథేన = ము క్రులయొక్క-, బద్దులయొక్క- సమూహముతో, ఏజరి = (ప్రకాశించుచున్నావు.

[యత్‌ = ఎందువలన (ఇస్షస్య్ర) = విష్ణువుయొక్క, క_ర్ష్వ్యం =కర్శృ త్వము, సానోః సానుం = అత్యుచ్చమైనదై , (బహ్మాదిదేపతాజాతం౦) = (దిహ్మాది దేవసమూహమును, ఆ అరుహర్‌ = పొందినదో, (తత్‌) = అకారణముచే, తల్‌ = ఆకర్హ్భృత్వము, కూరి అస్పష్ట = సంళయములేకనే స్పష్టమెనది. (ఈత జు అన్నికొార్యములకు క ర్తయగుటవలన, ఇ్యన్షః నా విష్ణువు, అర్థం న్‌ా సమస్తార్థములను, _ చేతతి = తెలిసికొనుచున్నాడు. వృష్టిః = భక్తులకఫీష్టముల నిచ్చువాడై, యూథఖేన = తన వివిధరూవసమూహముచే, ఏజతి = (ప్రవర్తించు చున్నాడు. ]

నిగూఢమగు శక్తిగల ఓ మహావిష్టూ £ సీక_ర్హృత్వసా మర్ధ్యము చాల ఉన్నతమెనది కనుకనే భక్తుల కోరికలనన్నిటిని నెలవేర్చు నీవు అన్ని పదార్హ ములను తెలిసికొనుచు, ముక్తులతోను. బద్దులతోను కూడ (ప్రకాశించుచున్నావు.

[మహావిష్తువుయొక్క సామర్థ్యము చాల ఉత్మ్బష్టమైనదై (దిహ్మాది దేవత లందఅిలోనున్నది. _ కనుకనే అది నిస్సంళయముగ స్పష్టమైనది. విష్ణువు సర్వకార్యములకు కర్త కావున అన్ని పదార్థములను చక్కగ తెలిసి కొనుచున్నాడు. భక్రల కోర్కెలదీర్చు అనేక రూపములతో లోకమున (వన ర్వించుచున్నాడు.]

$3. యక్వా వా కేతనా వారీ వృవడా తత్యపా

అథా న ఉ్యన్చ నోమవా గిరామన్యవతిం చర. శ్రి హే సోమపాః ఇన్ష్ర = ఓ సోమపానముచేయు విమ్లూ 1 కేశినా = (వేలాడు జూలుగల, వృషజా = యొవనములోనున్న, కత్యప్రా = రొమ్ముపై కట్టబడిన (తాడుగల, హరీ = గుజ్జములను, యుక్వ్య = రథమున కట్టుము, అథ = తరువాత, నః=ఎ మాయొక్క, గిరాం = స్తుతివాక్కులను, ఉపశ్రుతిం చర = వినుము. 271 4

ర్‌0 | బుగ్వేదము ఓ సోమపానముచేయు విస్తూ 1 (వ్రేలాడుచున్న జూలుగల, రొమ్ముపై (శాడుగల, మంచి యొవపనములోనున్న "రెండు గుజ్జిములను కథిమునందు కట్టుము. తదుపరి ఇచటకు దయచేసి మాస్తోశ్రముల నాలకింప్పము. 98 వహి ఖోమాగ్‌ం అలి న్ధూరాలి గృజీవ్యూ డవ దివ్యా చ నో వనో నచేన్బ్ర యజ్ఞం చ వర్థయ. శీ హే ఇన్ట్ర = ఓ శ్రీహరీ! ఆ ఇహి=దయచేయుము, స్తోమాన్‌ = స్తుతులను, అభిస్వర = స్వీకరించుచున్నట్లు ధ్వనిచేయము, అభిగృణీహి = అతి న! = ట్ల స్లోతలారా 1 బాగుగ చేసిరి” అని మమ్ము (ప్రళంసించు వాక్యమును పలుకుము, ఆరువ =సంతోషముతో 'పెద్ద శబ్దమును చేయము, హే వసో = అందటిలో లోపల బయటనుండు ఓ విమ్ణూ! నః = మాయొక్క, (బహ్మ చ =సో(త్రమును, యజైం చ= యజ్ఞమును, సచా = సుఖముగ, వర్ణయ = నడిపింపుము.

ఓ శ్రీహరీ! ఇచటకు దయచేసి మా స్తుతులను ఆంగీక రించుదున్నట్లు ధ్వవిచేయము. “ఓ స్రోతలారా 1. బాగుగా చేసితిరి అని మమ్ము ్రళంసింపుము, తృప్తితో పెద్దగ శబ్దిము చేయుము. సర్వత్ర వ్యాపించియున్న సీవు మాస్టోశ్ర ములను, యజ్ఞ మును సుఖముగ నడిపింపృము.

రి. ఉర్ణమ్యన్హాయ ళంన్చాం వర్ధనం వుఠనిస్షదో

ళో యథా నుతేవు జో రారజత్భల్యేము చ. క్‌

పురునిష్టిధే జ రాతీసులను వధించు, ఇన్దా్రాయ == విష్ణువు కొకు, వర్ధనం =

ఇ

ఆయనను ప్రకాశింపజేయృు, ఉక్తం నా ఊక్షృములను బుక్కులు, శంస్యం = చెప్ప

దగినవి, (సః) శకః = శ క్తిసుఖరూప్పుడగు ఆ విష్ణువు, సుకేషు = సోమరసములు

తీయబడగా, రరణత్‌ = బు_త్త్విక్కులలోనుండి, స్తోోత్రములను చేయుచున్నాడు.

(ఏవం) = ఇళ్లే, నః సఖ్యేష = మనతో సభఖ్యముకొలకు, రరణాత్‌ = మనలో నుండి "నేను మీ మితుడను” అని చెప్పుచున్నాడు.

రాక్షసులను చంప్పనట్టి విష్ణువునకై ఆయన మహిమల తెలియజేయు ఉక్త

ములను బుక్కులను చెప్పవలెను. ఆ విష్ణువు సోమరనసములు పిండబడగ

దథమం సూక్తమ్‌ ర్‌1ే బు త్త్విక్కులలో చేరి స్తోతముల జేయుచున్నాడు అకు మనతో చెలిమి కొజకు మనలోనుండి నేను మీ మ్మికుడను అని చెప్పుచున్నాడు 6 తమిళ్ళాలిత్స ఈమహే తం రాయే తం నుబీ ర్య న భక ఉల న కతద్యాన్లో వను దయమాల 6 తం _ అవిస్ణువును సభిత్వే _ చెలిమికొలకు (నిత్యం శరణం) ఈమ హేజఐ ఎల్లప్పుడు శరణు పొందుచున్నాము రాయే = ధనము కొజకు తం = ఆయనను ఈమహే = కరణుజొచ్చు చున్నాము. సువీర్యే (చ) = చక్కంని బలము కొజకును తం _ ఆ విష్ణువును ఈమహే =శరణు పొందుచున్నాము న ఈర = శ్రి సుఖ స్వరూప్పడగు ఆ విష్ణువు ఉత = అందువాన శకర్‌ = ఆయా కోర్కెల దీర్చుటకు సమర్దుడగుచున్నాడు (న )ఇన్ష్ర =ఆ విస్ణవు న = మనకు థు ౧ వసు = ధనమును దయమాశ ఇక్‌ = ఇచ్చుచునే యున్నాడు (శ్రీ మహావిష్ణువు శ క్తి-సుఖన్వరూపుడగుటచే మన కోరికల నన్నింటీని తీర్చగలుగుచున్నాడు ఆయన మనకు సల సంవదల నిచ్చుచునే యున్నాడు కనుక ఆయనను చెలిమి కొటకు ధనము కొటకు చక్కని బలము కొఅకును ఎల్లప్పుడు శరణు పొందుచున్నాను ఇతి [పథమాన్ట కే [వథమాధ్యా యే వకోనవింళో వర్గ ఇది (ప్రళమాష్ట్ర కమున చథమాధ్యాయమున పందొమ్మిదవ వర్షము 87 _నుబివృతం మునిరో జయిగన్దో త్వాదాత మద్యూతో గవామవ (వం వృధి కృణువ్చు రాభో అ్యదిన ఆదివ = (ప్రాణములను (వవ ర్తింపజేయు హ్‌ ఇన్ల్ర = ఓ (శ్రీహరీ త్వాదాతం ఇత్‌ = నీవొసంగినట్టి యళ =కీర్తి సువివృతం = జగద్విక్యాత మైనది సునిరజం = అకయమైనది (త్వం) = సివు గవాం= జ్ఞానములయొక తా ద్రజం = స్వరూపమును అపవ్ఫుధి = తొలగిన ఆనరణముగల దానినిగ జేయుము (న స్స జూ మాకు రాధ == అభివృద్దిని కృణుష్వ = కలిగింపుము ఇష్‌ ఉలి

ర్‌2 బుగ్వేదము

ఓ శ్రీహరీ: నీవు మా [ప్రాణములను సంచరింపజేయుచున్నావు. నీవు మాకొసంగిన కీర్తి జగద్విఖ్యాత మైనది, శాశ్వతమైనది. నీవు మా జ్ఞానములకు కలిగిన ఆవరణమును తొలగించి మాకు చక్కని అభివృద్దిని కలిగింపుము,

8. నప త్వా రోదనీ ఉల బుమూయమాణతిన్యాతః

దేవః నూర్భాతీరవః నం గా అన్ఫుభ్యంం ఢూనువా. 8

హే ఇన్ష్ర న! ఓ మహావిష్టూ 1 మబుఘాయమాణం=అన్ని చోట్లనున్న, త్వా

నిన్ను సేవింపక, రోదసీ = ఆకాళము_భూమి ఈ రెంటి అభిమానులగు. శ్రీ

దేవియు. భూదేవియును, ఉభే _ ఇద్దణు కలసి, న హి ఇన్వతః = మాకు లభింపరు

గదా। (త్వం) = నీవు, స్వర్వతీః = సుఖవంతులగు, అపః = స్వర్గములోనున్న

ముకక్తులైన పజలను, జేషః == వశపరచుకొంటివి. ఆస్మభ్యం = మాకు, గా;జ జ్ఞానములను, నసంధూనుహి == బాగుగ కలిగించుము.

ఓ మహావిష్ణూ ; సర్వవ్యాపివగు నిన్ను 'పీవింపక నే ఆకాశమునకు పృథివికి అభిమాని దేవతలగు శ్రీ దేవి, భూదేవియును మమ్మను[గ్రహింపరుకదా । వీవు స్వర్గములోను మోకములోను సుఖముననుభవించు (పజలను స్వాధీన వరచుకొంటివి. అట్టి నీవు మాకు చక్కని జానములను కలిగించుము.

న్య 89, _ఆ(వత్కార్ణ (భధీ వాదం నూ బిద్దథివూ మ ౧0౭ ఇ్యల్హ స్తోమమముం మము తృృష్తాం యవిల్బిదో శరత్‌. క అ్మశుత్కంర్డ ఇ ఆఅం౦ంతను విను చెవులు కీలవాగా! పహావం =మా పిలుపును, (శుధి = వినుము. ను చిత్‌ = ఇస్పుడే, మే = నాయందు, గిరః = వేదవాకులు, దధిష్యజ స్థిరముగ నుండునట్లు పోష్షింపుము. హే ఇస్ష0ి=ఐ ఓ విమ్లా । ఇమం మమ మ! సోమం = ఈ నా స్తుతిని, యుజః చిళ్‌ = సమాధికంటె, అ _న్దరం = ప్రియమైన దానినిగ, కృష్వ = పరిగణింపుము.

ఓ మహోవిష్ణూ । నీవు అన్ని శబ్దములను చక్కగ వినగల చెవులు కల వాడవు. అట్టి నీవు మా పిలుపును వినుము. వేద విజ్ఞానముకల వానినిగ నన్ను ఇపుడే కరుణింపుము. నేను చేయు సుతులను సమాధి దశకంశు చాల ప్రియముగ స్వీకరింపుము.

దళమం సూర్తమ్‌ “ల్‌తి 100. ఎద్కా పా త్వా వృవన్తయం వొడోషు వావన్యోతలత్‌

వృష శ్థతున్యు వోతునా తిం నవా(నసాలమతు. 10 . పొ౭ఎందువలన, వృషన్త్నమం =మిక్కిలి ళక్తిగల, వాజేషజయుద్ధము అందును. హవనశుతం = ఆహ్వానమును వినునట్టి వానినిగ, త్వా = శ్రీహరి వైన నిన్ను, విద్మ = తెలిసికొనుచున్నామో । (తస్మాత్‌ = ఆందువలన, వృష మస్య (తవ) జు దిక్కింలి శక్తిగల నీ యొక్క. సహ్మససాతమాం జ అనేక లాభ

ముల కలిగించు, ఊతిం = రత్సణను, పోమహే = ప్రార్ధించుచున్నాము,

ఓ శ్రీహరీ! నీవు చాల కోలాహలముగనుండు, యుద్ధసమయమునందు కూడ, ఆహ్వానమును వినగల్గిన గొప్ప శ క్తిగలవాడవు. కనుక మా కనేక లాభ పరంపరల నివ్వజాలిన మిక్కిలి శక్తిగల సీ రకంను మా కొనంగుమని | పార్థించు చున్నాము. ॥ , *

101. అతూ నో ఇ్యల్హ కౌళిళ మన్దసానః నుం టీవి

నొవ్యూ వాయుః (వ నూ తిర తృథీ నవాానసొమ్యషత్‌ 11

కౌళక = (దిహ్మాండకోళమునందున్నవాడా 1 హే ఇన్హ'= ఓ విమా । మన

న! న! ది

సానః = నిత్యసుఖస్వరూపీ । (త్వం) = నీవు, నః = మాయొక్క, సుతం ౯

సోమరసమును, తు = త్వరగ, ఆపిబ = ఆస్వాదింపుము. నవ్యం = స్తుతింప

దగిన, ఆయుః (చ = అఆయుష్యమును, (నః) = మాకు, (ప్రసుతిర = అధిక

ముగ నిమ్ము, మాం = నన్ను, సహ(స్రసాం- = లెక్కలేనన్ని లాభములతోగూడిన, బుషిం ఇ జ్ఞానివిగ, క్నధి = చేయుము.

(బ్రహ్మాండకోశమునందున్న ఓ మహావిన్లూ 1 నీవు నిత్య సుఖస్వరూపుడవు. మేమర్పించిన ఈ సోమరనమును త్వరగ స్వీకరింపును. నిన్ను స్తుతిచేయట కుపయోగపడు ఆయుష్యమును మా కధికముగ నొసంగుము, నన్ను అనన్త లాభ ములతో గూడిన మంచి జ్ఞానిగ రూపొందించుము, .

ల్‌కీ బుగ్వేదము 102. వతి త్వా గిర్చూజో గెర ఇమా భవ్తు బిళ్చాతః లే ఖ వృద్ద్ధాయుమను వృద్ధయా వట్టి భ్‌వ్‌న్తు ఉష్టయఃి. 19 హే గిర్వణః == వేదవాక్కులచే స్తుతింపదగిన ఓ (శ్రీహరీ 1 ఇమౌాఃఎ=నా యొక్క, గిరః = స్తుతిరూపములగు వాక్కులు, విశ్వత॥ = ఎల్లప్పుడు, వృద్ధా యుం = సమస్త _లాభములుకల, త్వా =నిన్ను, పరిభవన్తు= సీ గుణగణముల -పకౌశింపజేయునవగు గాక ; _వృద్ధయః = నీ అభ్యుదయమును తెలియజేయునట్టి, జాహ్టాః = పేవింపదగిన, (నః గిరః) _మాస్తుతులు, జుష్ణయః అనుభవన్తు = నీ "సేవకు తగినవగు గాక : ఓ శ్రీహరీ । నీవు వేదములచే న్తుతింపదగిన వాడవు. నిఖిల (శ్రేయస్సు లకు విధివి, నా ఈ స్తుతులెల్లప్పుడు నీ గుణగణములను, పొగడునవే అగుగాక 1 నీ ఐశ్వర్యమును తెలియజేయునట్టియ, అందథిచే సేవింపదగిన మా స్తుతులు, నిన్ను పేవించుటకు యోగ్యములైన వగుగాక 1 ఇతి ప్రథమాప్టశే వ్రిథమాధ్య్యాయే వింళో వర్గ ః. " . ఇతి దళమం సూక్తమ్‌. , ఇది పర్తధమాస్ట కమున పిభమాధార్థయమున ఇరువదవ వర్శము, ఇది పదవ సూక్తము.

ఏకాదళ నూ కమ్‌ మధుచ్చ్శన్హా వై శ్వామి[తఐ ఇన్ట$ిః, అనుష్టుక్‌, [చిక్వామిక్ళుని వుత్రుడగు మధుచ్చందుడు బువ. ఇింద్రుడనబడు. విళ్ణువు నేవత అమమ్హుప్‌ చందన్సు, ) 10కి. భ్యన్హం బిజ్చా అబీవ్భుధోన్‌ శమ్యుదో వ్యాచనం గర రోజీతయం లోటీనాం వానానాం నత్సృతిం వతిత్‌. శ సముద్రవ్యచసం =వ్యక్తమై చక్కగ 4; దేకించిన గుణములుకల, (బ్యి తేలు ప్రా (€ రథినాం = రథులలో, రథితమం = (శేమ్షుడగు రథిల్రైన, వాజానాం == వివిధథోగ థభాగ్యములకు, పతిం __ అధిపతియెన, సత్చతిం = నజనులకు (పభువెన, ఇన9ిం = చూ (హో గూ ౧ విష్ణువును, విశ్వాః గిరః = నమ _న్తమైన వేదవాక్కు-లు,. అవీవృధన్‌ ఇ (ప్రకాశింప జేసినవి. బాగుగ 6 (దేకొవస్థనంది అభివ్య క్త మైన గుణములుకల, రథులలో మహా రథియైన, వివిధ భోగభాగ్యములకు అధిపుడై న, నజ్జనుల కాశ్రయుడైన శ్రీ మవా విష్ణువును సకలవేదములు -పకొశింపజేసినవి. 104. - నత్వో ల్‌ ఉగబ్హ వావనో మూ శ్రోత కవనన్ఫృతో తప్పా మళీ (వ జేచుమో శోతారమవరావతా. - లి శవసః పతే=సుఖమునకు, బలమునకు అధిపఠి | శూ ఇన్హ్రిఎఓ శ్రీహరీ | నే వాజినః జ యుద్దములుకల మేము, శే నఖ్యే (నత్సి=నీ అనుగ్రహము కలుగగా, మా భేము = భయపడము. (తదర్హం) = ఆ అనుగహము కొజిక్ష, చేశ్రారం జు జయళీలుడగు, (న్వయం)ఎ=స్వయముగ, అవపరాబితం త్వాం ఇతరులకు జయింప శక్యముకాని నిన్ను, అథి (వజోనుమః = అధికముగ మాటి మాట్రక్ర సుతించు చున్నాము. ' . “

ర్‌6 బుగ్వేదము ఓ శ్రీహరీ సీవు సకల సుఖములకు సర్వశ కులకు (పభుడవు స్వయముగ జయశీలుడవగు నీవు ఇతరులకు జయింప శక్యముకానివాడివి నీ అనుగ్రహ మున్నచో మేము యుద్దములలో భయసడవలబన పనిలేదు కనుక ఆ అను[గ్రహము నశ్చై నిన్ను తరచుగ స్తుతిజేయచున్నాను 5. వూర్చాంగళ్దన్య రాతయో న బి దొన్యాన్త్యూతయ యటీ వాదనా గోతుత సోతృ్ఫల్యో మంవాతో శుళుత్‌ శ్రి ఇస్ట్రి విష్ణువు గోమత వాజన్య = జ్ఞానముతోడి భోగభాగ్యములను మఘం =కీర్తిని స్తోతృభ్య =సోత్రముచేయువార్‌ కొఅకు మంహతే యది ఇచ్చినట్లై తే ఇన్ల్రస్య (తవ) = విష్తువైన నీయొక్క. రాతయ దానములు ఊతయశ్ళ్చ == రక్షణములును పూర్వ్య = అన్నిటి కంజె (శేష్తములై నవి (యస్మాత్‌) = ఎందువల్లనై కే న విదస్య _న్‌ = అవి ఎన్నటికి నళించవో జ్ఞానమును భోగధాగ్యములను కీర్తి (ప్రతిష్టలను నిన్ను స్తోతముచేయు వారికి వీ విచ్చినచ్తై తే నీచే నన్ముగబాంపబడిన ఆ దానములు రక్షణల అన్నింటి కంఘె ఉత్తమమైనవిగ చెప్పబడుచున్నవి _ఏలనన అవి ఎన్నటికిని నశింపవు గదా 8 ఫ్రరాం బిన్దుడ్యువా తొబిరతితొశా అదాయల ఇ్యన్లో విళ్చాన్టూ తర్థుజో ధర్తా నబీ వుడుస్టుత శీ పురాం = శలీరములను పురములను భిను = భేదించువాడును యువా = నిత్యయౌవనుడును కవి = సర్వజ్ఞుడు అమితౌజా =, అపరిమిత మెన వీర్యముకల నూ! వాడు విశ్వస్య కర్మణ ధర్తా= లోకమునందలి కర్యలనన్నింటని (_పేరేఎంచు వాడు వట్రీ = జ్ఞానానందములుక లవాడు పురుష్టుత = చాలమందిచే సుతింపబడిన వాడునగు ఇన్ట్ర == విష్ణువు అజాయత = యజ్ఞమునందభివ్య క్తుడాయెను శరీరములను పురములను భేదించువాడు నిత్యనూతన మెన యౌావనముగల వాడు సర్వమును తెలిఎనవాడు అపరిమిత సరాక్రమముగలవాడు లోకములోని కర్యలనన్నింట్‌ని (ప్రేరేఎఉంచువాడు క్లానానందములుకలవాడు అనేకమందిచే స్తుతింపబడు వాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువు యజ్ఞమునందథివ్య క్తుణాయెను

పకాదళ 'నూక్తమ్‌ ఠ్‌7 107. త్యం అలన్య గోమతో౬నావర్య/దివో. ఖిలంవ్‌ త్వాం దోవా అభిభ్యూవ న్తుష్చామానాన అబిమః. క్‌ హే అదదివః=ప్రాణములను (ప్రవర్శింపడేయువాడా : విమ్లా : త్వం=నీవు , గోమత! == వేదవాక్కుల విషయమున, బిలస్య = మిథ్యాజ్ఞానమునకు, బిలం:= మూలకొారణమగు అజ్జానమును, అప తవః 2 త_త్వదర్శనముద్వారా పోగొట్టితివి. దేవాః = సాత్త్విక పురుషులు, అభిభ్యుషః = సంసారభయములేనివారై , తుజ్యమా నాసః = నీచే (పేరేపింపబడుచున్నవారునై , ర్వాంజనిన్ను, ఆ విషుకి= రాక్షసులచే దుర్వాక్యములతో దాచబడుచున్న నిన్ను మంచి న్తుతులతో (పకొళింపజేసిరి. జీవుల [ప్రాణములను నడపువాడా ।: ఓ శ్రీహరీ! సీవు వేదవాక్కుల విష యమున మాకు కలిగిన మిథ్యాజ్ఞానమునకు (్రధానకారణ మెన అజ్ఞానమును త్త్త్వము. నసుసదేశించుటద్వారా పోగొట్టితివి. సత్త్వగుణ సంవన్నులు, సంసారభయములేని వారై, నీ(్రేరణనంది, రాక్షసుల దుర్చాషలతో దాచబడుచున్న నిన్ను చక్కని స్తుతులతో (పకాశింపటేసిరి. 108. తవావాం చూరో రాతిలిః (నత్యాయం నింభుమావదన్‌ గా = ఉపొతిస్టన్న గిర్చాజో ఎదుళ్లే తన్యం కారవః, | హే జూర=టఓశూరుడైన హఠీ: అహం =నేను, తవ=నీ యొక్క, రాతిభి! = అన్నుగహముల కారణమున, (యజ్ఞ దీఇెర్ణముద్యతస్పన్‌ = యజ్ఞ దీక్ష కొలకు సిద్దపడి) సిన్దుం (ప్రతి = నదినిగూర్చి, ఆయం = వెళ్ళితిని. ఆవదన్‌ = వేద ములతో నిన్ను . స్తుతిచేయుచుంటిని. [ నర్వదా = ఎల్లప్పుడు, త్వాం =నిన్ను, అవదన్‌ == స్తుతిచేయుచు, అహం = నేను, సిస్టుం పతి = నదినిగూర్చి, ఆయం = వెళ్ళితిని ]. గిర్వణః = వేదములచే (ప్రతిపాదింపదిడినవాడా ; తన్య తే = అటువంటి వానినిగా నిన్ను, (యే =ఎవరు, విదుః = తెలిసికొనుచున్నారో, తే కారవః = ఆ బుత్త్విక్కులు, (త్వాంజనిన్ను, ఉప అతిష్ట్ర న = మం్యతములతో పూజించిరి. ఓ హరీ । నీవు కూరుడవు, నేను నీ అన్ముగహములనుకోరి యజ్ఞదీక్షను గైకొనుటకై, _ నదీతీరమునకువెళ్లి వేదమం[తములతో న్తుతించుచుంటిని. నీవు వేదటప్రతిపాద్యుడవని తెలిసికొనిన బుత్త్విజులు నిన్ను వైదికసూ క్తములతో ఆరాధించిరి. ం

ల్‌8ి బుగ్వేదము 100. మూయాఖథిర్మిన్ద మాయిబొం తాం భద్దమవాతిరః గే జ ర ః ఎిడుళ్లే తన్య మేధిరా స్తేపౌం (లవాంన్ఫు త్రిర. క్‌ హీ ఇన్ష0 త్వం=ఓ విష్ణూ 1 నీవు, మాయినం=ళ క్రిమంతుడగు , కుష్టం= జగ క్తును కోషింపజేయు వృతత్రాసురుని. మాయాఖిః =శ క్తులతో, అవ అతిరః == చంపితివి. (యే) = ఎవరు, మేధిరాః = మేధళ్ళక్తికలవారై, తస్య తే = అటువంటి వానినిగ నిన్ను, విదుః = తెలిసికొనుచున్నారో, తేషాం=వారికి, శ్రవాంసి = విద్యలను. ఊత్‌తిర = అధిముగ నిమ్ము. ఓ మహావిష్టూ ! తన శక్తియు క్ర్తులతో లోకమును కల్లోలపరచు వృద్రాసు రుని సామర్థ్యముతో దునిమితివి. బుద్ధిమంతులగు వారెవరు నిన్నట్లు తెలిసికొందురో ళం వారికి సకల విద్యలను హెచ్చుగ (పసాదింపుము. 110. ఇన్బమీకానమోజునాలి సోమా అనూవత నవా(నం యన్ధు రాతయ ఉత వానల్షి భూయనీః.. 8 యస్య = ఏ దేవునకు, సహసం = వేయి, ఉత వా = లేక అంతకంటెను, భూయసీః = అధిక మైన, రాతయః = భ క్తులకిచ్చు వరములు, సన్తి= ఉన్నవో, (తం ఈశానం ఇన్టఫిం = అట్టి పరమేశ్వరుడగు విష్ణువును, ఓజసా = వీర్యము ణి మొదలగు గుణములతోకూడ, స్తోమాః = (ప్రళంసించు వేదమం(తములు, అథి 'అనూషత = ఎల్లప్పుడు నుతిచేయచున్నవి. సర్వేశ్వరుడగు మహావిష్ణువు వేలకొలది, లేక అసంఖ్యాకములే న వరము లను భక్తుల కిచ్చుటకు కలిగియున్నాడు. ఆయన శార్యపరా[కమాది క ర్యాణగుణము లను వేదమం[త్రము లెప్పుడును సోోతము చేయుచునే యున్నవి. ఇతి [వళమాష్ట్ర "క్ర [వఠమాధ్యాయే వకవింళో వర్ష 1. . ఇతి [పథమే మండలే తృతీయో౬నువాకః, ఇతి ఏళాదళ నూ కమ్‌. ఇది (వళమాన్ట కమున (వళమాధ్యాయమున ఇరువది యొకటవ వర్ష ము. విది (వథభమ మండలమున మూడవ అనువాకము. ఇది పదునొకండవ సూక్తము,

ద్వాదళ నూూక్షమ్‌ మేధాతిధిః కాణ్వః, అగ్నిః, 8 (పథమపాదస్య (నిర్ణ ఛ్యాహవనీయా) అగ్నీ. గాయతీం [కణ్వుని పమారుడగు మేధాతిథి బుషి. అగ్నియనబడు విళున దేవత, గాయి ఛందము. ] 111. అగ్బిం దూతం వృజీమపహే నోతారొం బిళ్బావేబోనమ అన్య యజ్ఞన్య ను(తతుమ, కే విశ్వవేదసం = విశ్వమంతయు దెలిసినవాడు, అస్య = (వమాణములతో రూపొందింపబడిన, యజ్ఞస్య = యజ్ఞనమూహమును, సుుకతుం = బాగుగ తెలిసిన వాడును, దూతం = దేవతల కోర్కెల దీర్చుటచే (లక్షణచేే దూతయని చెప్పబడు వాడును. పోతారం = పోతయందధికముగ సన్నిపాతుడగుటచే పోతయన దిడు, అగ్నిం = పరశురాముని (విష్ణుని వృణీమహే = టప్రాొర్టి ంచుచున్నాము. (వ్రపంచమునంతను తెలిసినవాడు, (ప్రామాణికముగ రూపౌొందింపబడిన యజ్ఞముల స్వరూపము నెజిగినవాడు, దేవతల కోర్కెల మన్నించుటజే (లకణచే) దూతయనబడువాడును, వోతయందు సన్నిహితుడై పోతయని పిలువబడువాడు నగు వరళురామరూపియు, (ప్రథమ పూజ్యుడునగు శ్రీ మహావిష్ణువును మేము 112. అగ్బిముగ్నీం వావీమలిః నదా నొవన్త బిళ్ళతిత్‌ వావ్యూనావాం వుథ్యవయత్‌ . లి (బుత్త్విజః) = బు్ర్విక్కులు, విశ్చతిం = సకలజీవాధిపుడును, హవ్య వాహం = యజ్ఞములందర్చింపదడు హవిస్సలను స్వీకరించువాడును, పుర్యప్రియం= పరిపూర్ణ నుఖనంతుడునగు, అగ్నిమగ్నిం = విమువుయొక్క. (_పతిరూపమును, వాపీమభిః = బుగ్వేద మంత్రరూపాహ్వానములతో, సదా = ఎల్లప్పుడు, హవ_న్హఃజ= పిలుచుచున్నవారై రిం

60 బుగ్వేదము

జీవులందణకు (ప్రభువును, యజ్ఞములందర్చింపబడు అనేక పూవిస్పులను గై కొనువాడును, పరిపూర్ణ సుఖవంతుడునగు విష్ణువుయొక్క (ప్రతిరూపమును బు_త్ర్విక్కులు బుగ్యేద మంత్ర ములనెడి ఆహ్వానములతో ఎల్లప్పుడు పిలుచు చున్నారు.

118. అగ్నే దోవాగ్‌ం ' ఇవో వవా ఎక్తానో వృత్తఖ ర్లిషే

థో న అని వోతాని ఈడ్భక, తి షౌ

హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ 1 జొజ్టానః = మా యజ్ఞమునందభివ్యక్తుడవై , (త్వం) నీవు, వృక్తదిర్థి షే = యజమానుని (ఇష్టసిద్ధి కొకు. దేవాన్‌ = దేవతలను, ఇహ = ఈ యజ్ఞ మునకు, ఆవహ = రప్పింపుము. (యళలిస్త న్‌) = ఎందువలన నీవు, వోతా అసి = వోతవగుచున్నావో, (అతః) = అందువలన, నః = మాకు, ఈడ్యః అసి = స్తోత్రము చేయదగినవాడవగుచున్నావు,

ఓ విషమా 1 నీవు హోతయందధికముగ సన్నిహితుడవై పహోతవగుటచే మాచే స్తుతిచేయదగినవాడవగుచున్నావు. కనుక నీవు మా యజమువందభి వాం షు వ్య క్తుడవై యజమానునకు కోరిక లన్నియు సిద్దించుట కై దేవతల నందఅనిటకు

రప్పింపుము.

14. తాగం దీళతో ఎ వోదధయ యదగ్మే యాని దూత్యాత్‌

దోన్టైరా నల్సి ఎర్మివ. శీ దా ళ్‌

హేఅగ్నే = ఓ (శ్రీహరీ : యత్‌ = ఎందువలన, దూత్యం యాసి= దూత వగుచున్నావో, (తస్మాత్‌) = అందువలన్న, ఉళతః = రాగోరుచున్న, తాన్‌ = దేవతలను, విబోధయ = "ఈ యజ్ఞమునకు మీరును రండు” అని 'ప్రోత్సహింపుము. దేవైః = దేవతలతో కూడ, బర్హీషి = యజ్ఞమునందు, ఆ సత్చి = నీవును విచ్చేయుదువుగాక 1 ః ఓ ్రీవారీ : సీవు దౌత్యమును నెజప్పుచున్నావుగాన, ఈ యజ్ఞమునకు రాగోరిన దేవరలను “మీరు ఈ యజ్ఞమునకు విచ్చేయుడని” బాగుగ (పోత్స హింపుము,. తరువాత వారితోకలసి సీవును ఇటకు తప్పక దయచేయుము.

ద్వాదళ నూక్తమ్‌ 61 1150 తృతావావన జీదివః (ఎవతి వ్యు రిషతో దవా ఆాగ్మే తం లోక్షన్నానః. గ్‌ హే ఘృతాహవన = యజ్ఞయోగ్యమైన హవిస్సృకలవాడా 1 దీదినః = షా రూ గొప్పగ ప్రకాశించువాడా ! అగ్నేత్వం = ఓ శ్రీహరీ: నీవు, రిషతః = లోక నాళకులగు, రక్షన్వినః = రాక్షసులు కలిగియుండుటచే, యజ్ఞములను నాళ మొనర్చువారిని, (పతిదహస్మ = నాశనముచేయుము. . ఇ ఓ మహావిమ్లూ 1 నీవు యజ్ఞయోగ్యమగు వరికుద్ద మైన హావిన్సుకలవాడవు. దాగుగ (_ప్రకాశించువాడవు. రాక్షసులతో గూడి యజ్ఞ ములను, తోకమును నాశన 'మొనర్భ్చు దుర్మార్గులను నీవు తప్పక నాశనముచేయము, పూర్తిగ దహించి వేయుము, 116. అగ్ననాగ్ని! నమాధ్యూతే త బిర్ల్య్రవావతిడ్యునా వావ్యూవాడ్‌ ఉఊవ్పూన్ధూఃి. జుహ్వాస్య! = ముఖమునందు సమర్చింపదిడు హవిస్పుకలవాడు, లేక జుహువను పో మోపకరణము ముఖముగ గలవాడు, కవిః = సర్వజ్ఞుడు, గృహ పతిః = గృహములకు అదధిపతియు, యువా = 'యువకుడును, హవ్యవాట్‌ = హవిస్వును స్వీకరించువాడునగు, అగ్నిః = అగ్నివో తుడు, అగ్నినా == పరమాత్మ వై సర్వపథమపూజ్యూడపు విష్ణువగు నీచేత, సమిధ్యతే == (పకొళించు చున్నాడు అగ్నిహో కుడు ముఖమునందు సమర్పింవబిడు హవిస్సుకలవాడు. జుహు వను వోమసాధనము ముఖముగ గలవాడు, సర్వజ్ఞుడు, నమ స్తగృహములకు అధిపతి, యువకుడు, హవిస్పులనందుకొనువాడునై యున్నాడు. అతడు వర మాత్మవు విష్ణువునగు నీద్వారా (పకశించుచున్నాడు. ఇతి పంిథ మాసష్ట కే పిథమాభ్యాయే చ్వావింళో వర్గ!. ఇది విథమాన్ట కమున ప$9ిథమాధాక్ట్రయమున ఇరువది రెండవవర్శ ము,

62 బు గ్వేదము 7 తవిమృమువ నువ నత్యాధరబ్దుమధ్ధ రే దేవనమవచీవచాతనవు 7 కవిం== సర్వజ్ఞాడును సత్యధర్మాణం నా కల్యాణగుణ పరిపూర్హుడును అమీవచాతనం=దు ఖమును పోగొట్టువాడును అగ్నిం దేవం=దేవుడగు విమ్లువును అధ్వరే = యజ్ఞ మునందు ఉపస్తువా = ఓ అంతరాత్మా స్తుతించుము ఓ ఆ౦త రాత్మా సర్వజ్ఞాడును నే ల్కాణగుణపరిపూర్హుడును ప్రాణుల చు ఖముల _ పోగొట్టువాడునగు శ్రీ మహావిష్ణువును ఈ యజ్ఞమునందు స్తుతించుము 8 యస్తామగ్మే వొఎవ్య్యతిర్జూతం దోవ నవర్వాతి లొన్ఫు నృ (భౌవితా భన హే అగ్నే దేవ = ఓ దేవదేవా. శ్రీహరీ య =ఏీ హవిస్పతి = యజమానుడు దూతం త్వాం = దూతభావమును పొందిన నిన్ను సపర్యతి స్మ నా చక్కంగ పూజించుచున్నాడో తన్య = ఆ యజమానుని ప్రావికా = తప్పక రక్షించువాడపు భవ = అగుము దేవాధిదేవా మవోవిమూ ఏ యజమానుడు దూత్రభావమునంవిన నిన్ను చక్కగ నారాధించుచున్నాదో వాని నెల్లి స్పుడును తప్పక రక్షింపుము $ యో అగ్బ్యం దోవవీతడో వొవిష్యాణ్‌ 0 ఆఅ వివానళతి తై వొవత మృళయ థి దేవవీతయే == దేవతలు విచ్చేయుటకు లేదా వారిని పొందుటకు య హవిష్మాన్‌ = ఏ యజమానుడు అగ్నిం (త్వాం) జూ విష్ణువగు నిన్ను ఆ వివా సతి = పూజించుచున్నాదో హే పావక = ఓథ్రీహరీ (త్వం) = నీవు తస్మై = ఆ యజమానుని (సర్వదా = ఎల్లప్పుడు మృళయ = సుఖపెట్టుము ఓ మహావిమూ దేవతలందటు విచ్చేయుటకు లేదా వారిని పొందుటకు లు ఏ యజమానుడు నిన్ను ఆరాధించుచున్నాడో ఆతనికి ఎల్లప్పుడు సకల సుఖముల నను[గవబాంపుము

ద్వాదళ సూక్తమ్‌ 68

120. న శః పొవతో దీదవోజగ్మో దోవాగ్‌ం ఇవోవవా

జవ యజ్ఞం వొవిక్ళో సః, 14) నో

హే పావక = ఎల్లరను సవి(త్రీకరించువాడా । అగ్నే=ఓ విష్ణూ । దీదివః= (ప్రకాశించునట్టి. సః (త్వం)= ఆ సీవు, ఇహ = ఇప్పడు, నః యజ్ఞం=మా యజ్ఞ మునుగూల్చి, నః హవిశ్చ = మేమర్పించు హవిస్సులనుగూర్చి, దేవాన్‌ =

మా దేవతలను, ఉప ఆ వహ =తీసికొనిరమ్ము.

ఓ మహాోవిమ్లూ ః నీవు ఎల్ల అను పవి్రీక రింతువు, ఎంతగనో (ప్రకాశించు చున్నావు. నీవిపుడు మాయజ్ఞమునుగూర్చి మేమర్పించు అనేకవిధములగు హవిస్సులను గై కొనుటకు దేవతలనందఅ నిచటకు తీసికొనిరమ్ము.

121. న నః న్రవాశ ఆ భరో గాయ్యతోడా నవబీయనొ

రొయిం వీరవతీవివవ్‌ . [1

(హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ! నవీయసా = నిత్యనూతనమైన, గాయ శ్రేణ (సామ్నా) = గాయ శ్రమను సామచే, స్తవానః = స్తుతింసదిడుచున్న, సః (త్వం)= అట్టి సీవు, నః=మాకు. రయిం = ధనమును, వీరవతీం = పృతులతోకూడిన, పీర్యముతోకూడిన, ఇషం (చ) = అన్నాది భోగములను, ఆభర = ఒనంగుము.

ఓ మహావిమ్ణా 1 ఇప్పుడే అభివ్యక్తమైన నిత్యనూతనమైన, గాయత్రమను సామచే నిన్ను స్తుతిచేయుచుంటిమి. నీవు ధనధాన్యములను, వీర్యమును, వీరు అగు పుత్రుల నిచ్చువట్టి అన్నాది భోగములను మా కొనంగుము.

122. అగ వ్యకేణ బోబిపా ఎక్చాలిర్దేచవూతిలిః

ఇమం సోమం హివన్దు సోః, 12

హే అగ్నే = ఓ థీహకి;: జర్రేణ (ప్రకాశించుచున్న, కోచిషా = తేజ

స్పుతో, యుక్త స్వ్యం=కూడిన నీవు, విశ్వాథిః = సమస్తమైన, దేవహూతిభిః =

దేవాహ్వానములతోకూడ, నః =మాయొక్క., ఇమం స్తోమం = ఈస్తుతిని, జూషస్వ = ప్రీతితో నంగీకరింప్పము.

64 బు గ్వేదము ఓ శ్రీహరీ నీవు స్వచ్చమైన తేజస్సుతో (ప్రకాశించుచున్నావు. అట్టి సీవు 'దేవతలందఅితోకలసి మా యీ సోత్రమును (గేమతో నా కరి ంపుము. ల అనాలో వా! ఇతి (వళ నూష్ట శే (వథమాధ్యాయే (శ్రయోవింళో వర్ష £, ఇతి ద్వాదళ సూ క్షమ్‌.

• ఇది [పథమాష్ట్రకమున (వథమాభ్యాయమున ఇరువదిమూడవ వర్షము.

ఇదె పంటడెండవ నూ క్తము,

(కయోదళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ ((ఆఎన్తూక్తం అగ్నిరూపా దేవతా = ఇధ్ము నమిద్ధోఒగ్నిర్వా ౨ తనూనపాత్‌ 8 నరాళంన కీ ఇళ 5 బర్జ్హి. 6 దేవీర్చ్వారా 7? ఉషపూసానక్ష్తా 8 దేవ్యా వోశారా వచేతసా 9 త్మిసో దేవ్య నరన్వతీళాథారత్ర 0 త్వష్టా వనన్నతి ౭ి స్వావొ కృతయ గాయతి$ి ణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుషి అగ్ని -రనూనపార్‌ - నరాళంమడు - ఇటడు - బర్హిన్సు - ద్వారో జేవులు-నక్షోషన్సులు -- దేవులు - నరవ్వతీళాబారశులు - ర్వష్ట - వనవ్పతి - స్వాహా శ్రతులనబరు విష్టువు దేవత గాయతి ఛంధన్సు £ి నునతిద్ధో న ఆవవొ దోవాగ్‌0 అగ్మ్మే వొబిష్యతో వోత వొవత యకత్షీచ హేవోత =హోతయందు సన్నివాతుడై పోతయనబడువాడా పావక = అందఅను పవి్రీకరించువాడా అగ్నే=దేవదేవా. విష్ణూ సుసమిద్ద =అధిక ముగ (ప్రకాశించు. (త్వం) = నీవు హవిష్మతే =మాయజమానుని కొజకు ఓ మహావిష్టూ నీవు హోతవు పావకుడవు అ(గనాయకుడవు గొప్పగ (వకాశించువాడ వు అట్టి సీవు మా యజమానునికొజకు దేవతల నందణనాహ్వానించి యాగమునాచరింపుము 24 మధుమున్తం తనూనపొద్యాజ్ఞం దోవోవము న తొనే అదా కృణునొా వీతడు లి హీక్రవే= ఓ సర్వజ్ఞా తనూనపాత్‌ = దేహములనుండి పుట్టిన వాక్కు అతో నభివ్య క్తుడగువాడా విమ్తా (త్వం) = నీవు పేకయే = యజ మానునకు దేనతాస్రాఎ్వ కలుగుటకు న = మాయొక్క మధుమన్తం = మధుర 2 జావ

66 బుగ్వేదము ములగు హవిస్సులుకల, యజ్ఞం = యజ్ఞమును, ఆద్య (ఏవ) = ఇప్పుడే, దేవేషు == దేవతలనుగూర్చి. కృణుహీ = పొందింపుము.

ఓ మహాోవిమ్ణా ॥ నీవు సర్వజ్ఞాడవు. దేహములనుండి పుట్టిన వాక్కు లద్వారా వ్యక్తుడవై, 'తనూనపాత్‌', అని పిలునబడుచున్నవాడవు. నీవు యజ మానునకు దేపతానుగ్రహముకలుగునట్లు, మధురములగు హవిస్సులుగల మా యజ్ఞ మును ఇప్పడే దేవతలకు చెందునట్లు చేయుము.

శీ25.. నోరాళంనమివా (వయమున్నున్‌ యజ్ఞ జీవ వ్వూయే మధువివ్వూం వొబివ్య్ట్యుళమ్‌. 8 ఇహ = ప్రాణులందణకు, (ప్రియం = ఇష్టమైన, మధుజిహ్వం = తేనె లొల్కునాల్కగల, హవిష్కృతం = హవిస్పులను సంపాదించు, నరాశంసం == నరులచే స్తుతింపబడు విష్ణువును, అస్మిన్‌ యక్లే = ఈ యజ్ఞమునందు, ఉప హ్వాయే ఇ ఆహ్వానించుచున్నాను.

జీవులందజకు అతిపియుడును, తియ్యని పలుకులుగలవాడును, హవిస్సులను సంపాదించువాడును. నరులచే. స్తుతింపబడువాడునగు విస్తువును ఈ యజ మున కాహ్వానించుచున్నాను. గా

126, అగ్మే నుఖతవే రథో దోనాగ్‌ం ఈలిత ఆ వవా అనీ వళోతా మనుర్లి తః. శ ద్ద ॥

స అగ్నే జా మీ విమ్హా 1 ఈళితః! == స్తుతింపబడినవాడనగు, (త్వం) నూ నీవు, నుఖతమే రథే == బాగుగ సుఖముగానుండు రభముతో, దేవాన్‌ = దేవతల నందలఅను, ఆవహ జు తీసికొనిరమ్ము. (యస్మాత్త్యం) జా ఎందువలన నీవు, వోకా అసి = హోశనగు చున్నావో, మనుర్హితః జ దేవతలకు హితుడవో.

_ఓవిష్టూ। నీవు వోతవు. చేవతలకా ప్తడవు. ' సీవు మాచే న్తుతింపబిడినవాడ వై బాగుగ సుఖముగనుండు రథముతో దేవతల విచటకు తీసికొని రమ్ము.

యోదళ ' నూక్తమ్‌ 6౮7

127. న్హ్రజోత లర్హిరానువగ్‌ మృతవృృష్ణం మలీవ్లీణః

యగకామ్యతన్యు చక్షజల్‌. ర్‌

హీ మనీషిణః == బుద్ధిమంతులగు ఓ బుదత్తి్యిక్కులారా ।! యత్ర = ఏ మన

సులో, అమృతస్య = నాశములేని విష్ణవుయొక్క-, చక్షణం = దర్శనము కలుగు

చున్నదో, తత్‌ = ఆ, ఘృతసృష్టం = పరిశుద్దుడగు విస్హువధిష్టించిన మనస్సు

నందు, ఆనుషక్‌ = అంతట, దిర్హిః = 'పెద్దదగుటచే బర్హిస్పని చెప్పబడు వేద మును, స్పృజణీత == వ్యాపింపజేయుడు. . .

ఓ బుత్త్విజూలారాః మీరు బుద్ధిమంతులు. మీ మనస్సునందు నాశ రహితుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువు సాకొల్కారము నొసంగుచున్నాడు. నరిశుద్దుడగు విష్ణువు కొలువున్న మీ మనస్సుల నిండుగ, చాల పెద్దదగుటచే బర్హిస్సని చెప్పబడు వేదము నెల్ల ప్పుడు ఆధ్యయనాదుల ద్వారా వి స్తరింపదేయుడు.

126. ఎ (ళయన్తామృతావ్వోధో. ద్వారో నోబీరనక్చోతః

అద్భా నూనం బో యసష్ణవే, _ 4

బుతవృధః = యథార్థక్ఞానరూపుడగు ్రీహరిచే పెరిగిన, అనశ్చతః =

నంగరహితలగు, ద్వారః దేవీః = లక్ష్మీదేవికి దాసీభూతులారా।; అద్య =

ఈ రోజు, నూనం = నిశ్చయముగ, యష్టవే చ = యాగమను (ప్రయోజనము

కొకు, విశయన్తామ్‌ = మా మానసయజ్ఞమునందును, వాహ్యయజ్ఞ మునందును నన్నిహితలై యుందురుగాక :

[ముతవృధః = జ్ఞానరూసిణులు, అభివృద్ధిచెందినవారును, ద్వారః = ముముక్తువులకు ద్వారభూతులగువారును, అసశ్చతః = అన్నివిధముల సంగములేని వారును, దేవీః= (క్రీడాదిగుణవతులగు మహావిష్ణు పట్టమహిషులు, అద్య నూనం ఆ నేడే, యష్టవే చ = యాగముచేయటకు, విశ్రయన్తామ్‌ ఇమా మానన - బాహ్య యాగములందు సన్నిపాత లగుదురు గాక 1]

తత్వజ్ఞాన స్వరూపుడగు విష్ణువుద్వారా పెరిగిన, సంగరహితలై న, లక్ష్మీ దేవికి దాసీభూతులారా : ఈ రోజు తస్పక ఈ యాగమను (ప్రయోజనసిద్ధిక్లై మా మానసదాహ్యయజ్ఞ ములకు విచ్చేయుడు. .

66 బు గ్వేదము [ క్ఞానరూపిణులు అన్నివిధముల సెరిగినవారును ముముతువులకు ద్వార భూతులు కర్మసంబంధముబేనివారు. ,కీడాదిగుణములుకల శ్రీహరి పట్టమహిషు లారా యౌగంది3క యిపుడు తప్పక మా మానసబాహ్యయజ్హ ములకు దయ వర ణా జేయదురుగాక ఇతి పిథమాస్ట్రకే పిథమాధ్యాయే చతుర్వింళో వర్గ ఇది వ్రిథమాన్ట కమున వ్రళమాధ్యాయమున ఇరువదినాల్లవ వర్శము 29 నతోవానా నుసేళనొజన్యిన్‌ యజ ఉవవ్వాయే అా=2 న్‌్‌ ఇదం నో 6 రానదే 77 బె సుపేళశసా = మంచిరూపముకల నకళ్లోషసా జ రార్రి _ ఉష కాలాభిమాని దేవతలగు దుర్గాదేవి = అశ్వభార్యలను పాపాది కర్మసంబంధములేమిచేతను (ప్రకాశరూపిణియగుటచేతను రాత్రి _ ఉషస్సులని ఎలువబడు విషు స్రీరూప ణి విశేషములను న జఇ=మాయొ్క- అన్మన్‌ యక్టే = ఈ యజ్ఞమునందు ఇదం బ్బర్థిః = ఈ దర్భలయందు. ఆసదే = ఉండుటకు ఉపపహ్వూయే = ఎలుచు చున్నాను చక్కని రూపముకల పాపాదిసంబింధములేక పోవుటచేత తేజోనుయి అగుటచేతను విష్ణుదేవుని శ్రీరూపములై రాతి _ ఉషస్సులని ఎలువబడు రాత్రి _ ఉష కౌలాభిమానులగు దుర్గాదేవి _ సూర్యకా _న్తలను ఈ యజమున దర్భల ఆస రణము నందుండుటకు (ప్రారించుచున్నాను రా యు శక్‌ లా నుఖీవ్ఫో జవ వ్వాడే వోతారా దా వ్యా బీ య యథ్ధి ౨ నో యక్షతామిమన్‌ 8 సుజిహ్వా=మంచి నాలుకలుగల కవీ =సర్వజ్ఞులగు దే వ్యా=దూతలగుటచే 'దేపతల సంబంధముకల వోతారా=గార్హ పత్యము ఆహవనీయమని ఎలువబడు

(తఈయోదక నూక్తమ్‌ గ్ర నూ యొక్క. ఇమం యజ్ఞం=ఈ యజ్ఞమును యకతాం= దేనతల కందింతురు గాక

మంచి నాలుకలుగల సర్వమును దెలిఎన దూతభానమునందుటచే దివ్య మైని గార్హపత్యము _ ఆహవనీయమని పిలువబడు విష్ణురూపములను ఆహ్వానించు చున్నాను వారు ఈ మా యజ్ఞమును దేనతల కందింతురు గాక

8 ఇగా నరన్దుతీ మహీ తసో దోవీర్ళ యోఖునో

ఎర్జి నీదన్త్వ్హూగనిభ థి

ఇళా = స్తుతింపదగినదగుటచే (శ్రీదేవియు. సరస్వతీ == వ్యావ్లి _జ్లాన - సుఖాదిగుణములు కలిగియండుటచే సరన్వతియ నవా = మహ _త్త్వముచే మవాయు.. లేక వాయు భార్యయగు భారతి మొదలగు విష్ణు న్రీరూపముల్తై మయోభువ = సుఖమున కాళశయములు అఎధ == నాళరబాతములునగు తి(స్ర దేవీ =మువ్వురు దేవేరులును బర్ని =దర్భలయందు ఎద న్తు=ఆఎనులగుదురు

లౌ ణన

గాక

సకల నుఖములకు ఆశ్రయములు నాశరహితలునేగు (శ్రీదేవి + నరన్వతి మవా అను మువ్వురు దేవేరులై విలఎల్లు విష్ణు శ్రీరూవములు ఈ దర్భా స్తరణ మున ఆఎనులగుదురుగాక

2. ఇవా తృస్త్రార మ్యగియం వళ్ళూడానమువ వ్వాయే అన్య్రాతమన్తు కేవల (|

త్వష్టారం=తేజోవంతుడగు లేక బలవంతుడగు అగ్రియంచా గ్రవానుడగు నిశ్వరూపం=(స్రపంచములోని వస్తువులను నిర్మించువాడు లేక పరిపూర్ణ స్వరూప డగు విష్ణువును ఇహ యజ్ఞే = ఈ యజ్ఞమునందు ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించు చున్నాను (న ్ర)=అి విష్ణువు అస్మాకం కేవల అస్తు=మమ్ము సరిపాలించి మౌ కోర్కెల దీర్చువాడు తస్పక అగుగాక

70 బుగ్వేదము

మేము తేజోనిధియ. ఐలకాలియు సర్వ(్రధానుడును లోకములోని వదా ర్థృములను సృజియించువాడును పరిపూర్ణుడునగు మహావిష్ణువును ఈ యజ్ఞమున కాహ్వానించుచున్నాము ఆయన మమ్ము పరిపాలించి మా కోర్కెలను తప్పక సీడేర్చువాడగు గాక

88 అవ నృజా వణన్సుతే దోవ దోనోట్యోో నావి

[వ దాతరన్తు చేతళనన్‌

హే వనస్పతే = ఓ భక్తనాథా దేవ =ఓ శ్రీహరీ (త్వం) = సీవు దేవేభ్య =ఇతర దేవతల కొటకు హవి ==హవిస్సులను అవసృజ=ఇమ్ము (వ్రదాళు =యజనానునకు చేతనం=జ్ఞానము అస్తు=దానివలన కలుగుగాక

ఓ భక్తపరిపాలకా _ (శ్రీమహావిన్దూ సీవు ఇతర దేవతలకు హవిస్సుల విమ్ము అందువలన యజమానునకు చక్కని జ్డానము కలుగుగాక

శక స్ప్రావో యజ్ఞం కృజోతనోన్హా రియ యపష్పానో గృహే తత దేోవాగ్‌ం ఉనవ్వాయే ల్లి

స్వాహాజతన హవిర్భాగమును గూర్చి వచ్చునటువంటి లేదా అంతటను వ్యాపించి నశించనటువంటి లేక ఆంతటనుండియు ఎనరిచేతను అపహరింపబడ నటువంటివాడగుచు స్వాహా యని ఎలువబఐడు ఆరూపుడగు శ్రీహరి యజ్వన = యజమానుని గృహే = ఇంటియందు జరుగుచున్న యజం ==

త వన

ఈ యజ్ఞమును ఇన్ద్రాయ == (విష్ణువు తనకొఅకు కృణోతన _ న్వకరించు గాక

[ఉత్తమ ప్రభాజనను యజ్ఞమున ఇం[దసంబంధములేదుగాన క్రింది విధముగ అన్వయము చేబకొనవలెను

ఇన్హాయ = ఇంద్రునకు సంబంధించిన యజ్వన గృహే = యజమాని ఇంటియందున్న యజ్ఞం జ్‌ యజ్ఞ మును కృణోతన జ (ప్రవర్తింపజేయునుగాక ]] తత్ర = ఆ యజ్ఞమునందు. దేవాన్‌ = దేవతలను ఉపహ్వయే = పిలుచుచున్నాను

(శమోదళ నూక్తమ్‌ ఖో తన హవిర్భాగమును పరిగ్రహించుటకు వచ్చుటచేతను లేక ఎల్లెడల వ్యాపించియుండియు. నశించకపోవుటచేతను లేక అంతటనుండియ ఎవరిచేతను అసహరింపబడని వాడగుటచేతను “స్వాహా అని పిలువబడు న్రీరూపుడగు విష్ణువు (ఇంద్రునకు సంబంధించిన యజమాని యింటి యందు జరుగుచున్న ఈ యజ్ఞమును తనక్షై ఎ్వకరించుగాక ఇందుపాల్గొనుటకు దేవతలనంది జను అహ్వానించుచున్నాను ఇత (పథమాష్ట్ర కే స్రిళథమాధ్యాయే వంచవింళో వర్మ ఇతి తంయోదళ నూక్షమ్‌ ఇది పిథమాస్ట్రకమున పశీథమాధ్యాయమున ఇరువదిమైదవ వర్షము ఇది పదమూడవ నూ_క్రము

చతుర్దశ నూక్త్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ విశ్వేదేనా విశ్వేదేవైన్నహితోఒగ్ని 8 ఇస్త్యి వాయు బృవాస్పృతి మిచా9గ్నిపూమభ గాదిత్యమరుద్గణా 0 విశ్వదెచాగ్నిన్ష) వాయుమి[త ధఛామాని అగ్ని గాయ్యతీ ణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిఠి బువి విశ్వేదేవలు ఇంద వాయు బృహన్పతి మిళా న్ని వూషవ భగాదిత మరుదణములు దేవరలు గాయతి ఛందన్సు 86 వలిరగ్నే దునో గిరో విళ్చేలి సోమవీతయే దోవేఖిర్యానొ యతీచ హే అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ. దువ = అన్ని కోరికలను సాధించునట్టి గిర = మేముచేయు. న్తుతులను గూర్చియు సోమఎతయే = సోమరసపానము చేయటకును ఏథి = (వదులైన విశ్వేలి దేవేధి = విశ్వేదేవులతోగూడ ఆయావా = విచ్చేయము యక చ = వచ్చి యాగముననుషంపుము ౧0 ఓ శ్రీహకీ మా కోరికల సాధించునట్టి మేముచేయు సుతులను గూర్చియు హోమరసమునాస్వాదించుటకును (ప్రఎద్దులైన విశ్వేదేవులత్రో నిచటకు విచ్చేయము వచ్చి యాగము ననుష్బంపుము 88 అ తా క్‌ణ్యా అవూవతొ గ్భ్‌ణల్లి వ్యవ తో ధయ దోవోబిరోగో స్‌ ఆ గబా ల్ది హే వీవ= ఓ మేధావీ అగ్నే = మహావిమూ కణ్యా =కణ్వ సంబంధులగు మేము త్వా = నిన్ను ఆ అహూషత _ఎలచుచున్నాము. తే = నీయొక్క ధియ == బుద్దులను గృణ న్స్‌ = స్తుతిచేయచున్నాము (స త్వం) ఇ అట్లే నీవు దేవేభి = దేవతలతోకూడ ఆగవా _ విచ్చేయము

చతుర్దశ నూక్తమ్‌ ౯78 ఓ మహావిమ్ణా _ నీవు మేధావివి కణ్వమహర్షి వంశములోని వారమగు మేము నిన్ను ఆహ్వానించుచున్నాము సీ బుద్దిదిలమును (ప్రశంబంచుచున్నాము సీవు దేవతలతో తన్పక ఇటకు విచ్చేయము 87 ఇల్ల ఫివాయూ ఖృవాన్సృతిం మ్యాతాగ్బిం శూషవదాం ఖభ్‌గట్‌ అదిత్యాన్‌ మాడుతం గఐబ్‌ శ్రి ఇన్హ్వివాయూ = అఖీష్టదాతయై ఇంద్రుడనబడు వాడును లోకప్రాణధారకుడై వాయననబడువాడును బృహస్పతిం = పెద్దవాడై అధిపతియగుటచేతను లేక అనంతములైన వాక్కులకు ( వేదములకు నాధుడై బృహస్పతియనబడువాడును మి్రాగ్నిం = రక్షింపదగినవానిని రక్షించుచు మిటత్రుడని అనందన్వరూపుడగుచు వరుణుడని ఎలువబడువాడు అగ్రనాయకుదై అగ్నియనబడువాడును పూషణం == పోషంచుచు లేక పరిపూర్ణుడై పూషణుడనబడువాడును భగం = సమగై )ళ్వర్య రూపుడై భగుడనబడువాడు ఆదిత్యాన్‌ = ఆద్యుడగు. నితనినుండి పృథివి రబమును న్వకరించుచు వెళ్లుచున్నది గాన ఆదిత్యుడనబడువాడును మారుతం గణం = వేద (ప్రమాణములచే (పతిపాదింపబడి మరుక్స వూహరూవముననుండువాడగు (శ్రీ మహా విష్ణువును ఆ ఆహూషత = అఆహ్వానించుచున్నాము ఓ శ్రీహరీ నీవు మా కోరికలనిచ్చుచు ఇందదుడవనియు మా (ప్రాణ ముల ధరించుచు వాయువనియు అశంతవా[గూపములగు వేదముల కధీనాయకుడవై బృహస్పతియనియు రక్షింపదగినవానిని రక్షించుచు మితుడనియ ఆనంద స్వరూపుడవై వరుణుడనియు అ(గ్రనాయకుడవై ఆగ్నియనియు పరిపూర్ణుడవై పూషణుడనియు సంపూరైశ్వర్యరూపుడవై భగుడనియు పృథివికి రసము సందించుచు అద్యుడవై ఆదిత్యుడనియు వేద్యవమాణములచే (పతిపాదింపబిడి మరుద్గణమనియు బహువిధముల చెప్పదిడుచున్నావు అట్టి నిన్ను ఈ యజ్ఞమునకు మే మాహ్వానించుచున్నాము 88 (వ వో (లియన్త ఇన్ననో మత్సరా భూదయిన్షవ [బవ్చా చుద్దూళ్చమూవదో (గూ దేవా )= ఓ విష్ణున్వరూలగు దేవతలారా మత్సరా = నుదమును కలిగించు మాదయిష్ణవ == నహజముగనే మిక్కిలి మదమును పుట్టించు

"కీ బుగ్వేదము - (దప్సాః =(ద్రవరూపములై న, 'మధ్వః =, మధురములగు, చమూషదః = చమన మను పా్యాశయందుండునట్టి, ఇందవః = సోమరసములు, వః = మీ కొజకు. (వభియ నే = నంపాదించబడుచున్నవి. విష్ణుస్వరూపులగు ఓ దేవతలారా; సహజముగ మద ముపుట్టింపజాలిన , (దవరూసములై న, మధురములైన, చమసమను పృాతయందున్న సోమరసములు మీ కొజకు సిద్దముచేయబడుచున్నవి. 188. ఈజతో త్వామవన్యావః కత్వానో వృొత్తఎర్హీవః వాబివ్యున్తో అరోంత్భోతః. గ్‌ (ూ దేవ) = ఈ (శ్రీహరీ 1 హవిష్మ న్తః = హావిస్పులుకల, అవస్యవః = శాము రక్షింపబడవలిననుకొను. వృషక్తబిర్హిషః = విస్తరమైన దర్భలుకల, ఆరం కృతః = అధికముగ వై దిక కర్మలనాచరించు, లేక అలంకరించుకొనిన, కజ్వాసః = కాజ్వశాఖీయులమగు మేము, త్వాం =నిన్ను, ఈళకే న్తుతిచేయుచున్నాము. ఓ శ్రీహరీ : హవిస్పృులను, దర్చవిష్ణరములను, సిద్ధమొనర్చుకొని, ' చక్కగ అలంకరించుకొని. అధికముగ యజ్ఞ యౌగాదికర్యల నొనర్చుచు. రక్షణ కావలెననుకొను. కాణ్వ శాఖీయులమగు మేము నిన్ను సో_తముచేయుచున్నాము. 140. భృుతవ్భుష్ణా తనోయజో య తా వవాన్తి వన్నాయః "అ దోవాన్‌ సోమలీతయే. ( హే అగ్నే =ఓ భ్రీహరీ : యే == ఏవి, మృతవృష్టాః = నేతివలె నునుపైన సృష్థదేశముకల, లేక పరిశుద్దుడవగు నీచే నధిష్టింపబడినవో, మనో యుజః = సారథి సంకల్పమా[త్రముచేశనే రథమునందుండునట్టివో, ' తే వహ్నయః = ఆ గుజ్దములు, సోమసీతయే = సోమరసపానముకొణకు, త్వాం = విమ్న, దేవాన్‌ (చ) = దేవతలను, అవహ న్లీ = సీలుచుచున్నవి.

చతుర్దశ నూశత్తమ్‌ ౯ ఓ శ్రీహరీ : నేతివలె నునుపైన వీపు కలిగి, పరిశద్దుడవగు నీచే నధిష్టింపదిడిన, సారథి సంకల్పించినంతనే రథము ముందుండునట్టి గుల్టములు, సోమరనపానము కొఅకు, నిన్ను, దేవతలను కూడ పిలుచుచున్నవి. ఇతి (వళమాస్ట కే (వథమాభ్యాయే వడ్వింళో వర్మ. ఇది (వథమాన్ట్రకమున (వళమాధ్యాయమున ఇరువదియాటవ వర్షము. 111. తాన్‌ యఎ్యతాగొం ముతొనృదోఒగ్నే వత్తీవతన్భ్య్భృధి మధ్దూః నువివ్వూ వొయయ., 1 హే అగ్నే[=ఓ ్రీహకీ। తైః = అటువంటి గుజ్జములద్వారా, యజ శ్రాన్‌ = పూజింప దగిన, బుతవృధః = త త్ర్వజ్ఞానరూపివగు నీచే వృద్దినందిన, తాన్‌ = ఆ దేవతలను, వత్నీవతః = యజ్ఞమునకు వచ్చుటకై. భార్యలతో కూడిన వారై, కృధి= ఇటకు వచ్చునట్లు చేయము, (హే) సుజిహ్వ = చక్కని (నాల్కల) వలుకులు కలవాడా £ మధ్వః = మధురములగు సోమరనములను, పాయయ న్‌ా (శాగించుము. ఓ మహాోవిమ్ణూ త త్త్వజ్ఞాన రూపివగు నీచే వృద్ధిజెందిన పూజ్యులగు, ఆ దేవతలను. భార్యలతో కూడ ఈ యజ్ఞమునకు అట్టి మంచి గుజ్జిముల బూన్చిన రథమునెక్కి. వచ్చునట్లు చేయము. ప్రియభాషణుడవైన నీవు మధురములగు సోమరసముల వారు (గ్రోలునట్లొనర్సుము, 142. శ యఎతా య ళఈడ్యావ్డే-తో వేలన్తు వివ్వాయా మభోరగ్మే నవఖ్ళ్త్ళతి. 6 హే అగ్నే=ఓ వివా! యజత్రాః =యాగార్జులగు, ఈవ్యాః = స్తుతింప | ణ యౌ అవావ్‌ దగిన, యే యే = ఏయే దేవతలున్నారో, తేక్రే = వారందజణు, వషట్క్కృతీ = వషట్కారము జరిగినప్పటికిని, తే= నీయొక్క, జీహ్వయా = నాలుకతో, మధోః ='మధురమగు సోమరసమును, పిబన్తు= (త్రాగుదురు గాక 1

76 బుగ్వేదము ఓ మహావిమ్తా యాగార్హులును స్తుతింప దగినవారునగు దేవతలంద అును వషట్‌ అని (_పత్యేకముగ వషట్కారము చేయబడినను నీ (నాలుక) ద్వారానే మధురమైన సోమరనము నాస్వాదింతురు గాక 48 ఆతం నూర్చను లోచోనాద్దాన్యాన్‌ దోవాగ్‌ం ఉవడద్భుధః ఎ్యభో వోత్రవా వక్షతి శ వోళా = వపోతయందు సన్నివాతుడగుటచే వోశయనబడు విస = విశేషప్రజ్ఞకల శ్రీమహావిష్ణువు ఉషర్భుధ = (ప్రకాశ రూపమగు ఉషస్సను (ద్రిహ్మను తెలిఎనవారగు విశ్వాన్‌ = నిత్యులైన _ దేవాన్‌ = సోమపాన 'మొనర్చు దేవతలను సూర్యస్య రోచనాత్‌ =సూర్యసంబంధముచే చాల (ప్రకాశించు చుండుటచే రోచన మనబడు స్వర్గమునుండి ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు ఆకీం వక్షతి = తీఎకొని వచ్చుచున్నాడు హోతయు. మేధావియునగు విష్ణువు ప్రకాశించుచుండుటచే ఉషస్సను వర్మబహ్మను తెలిఎనవారు నిత్యులై సోమపానము చేయువానై న దేవతలను నూర్యసంబంధముచే అధికముగ (ప్రకొశించుచు రోచన మనబడు న్వర్గమునుండి ఈ యజ్ఞమునకు తీఎకొని వచ్చుచున్నాడు న బిక్చేలి నోమ్బూం మధ్చూగ్భ ఇ్యన్లేణ వాయునా వగా మ్యిళన్యు ధామళి (| హే అగ్నే=ఎఓ విష్ణూ మి్యత్రస్య = రక్షంపదగిన వానిని తెలునుకొని రక్షించు నీ యొక్క ధామభి == అధిష్టాన భూతులగు విశ్వేభి = విశ్వేదేవుల తోను ఇస్టేణ = ఇందద్రునితోను వాయునా = వాయువుతోకూడ _సోమ్యం = సోమరస రూపమగు మధు = మధువును ఎఐ = సేవించుము ఓ మహావిమ్ణా రతింపదగినవానిని తెలిసికొని రక్షించు నీయొక్క అధిష్టాన భూతులగు విశ్వే దేవులతోను ఇంగద్రునితోను వాయువుతోను కలసి సోమరస రూసమగు నీ మధువు నాస్వాదింపుము

చతుర్దళ సూక్తమ్‌ 777 5. తాం వోతా మునుర్శితోఒగ్న్య యజ్ఞోవు నీదోనీ నేమం నొ అధభ్వూరం యజి హే అగ్నే=ఓ శ్రీహరీ మనుర్హిత = దేవతలకు హికుడవైన హోతా త్వం = పోతవగు నీవు యజ్జేషు నా యజ్ఞ ములందు ఎద = అధిస్టాతగ నున్నావు న (త్వం) = అట్టి సీవు న ఎమాయొక్కు ఇమం అధ్వరం౦ం = ఈ యజ్ఞమును యజ = దేవతల కందింపుము ఓ శ్రీహరీ సీవు దేవతలకు మిక్కిలి హితుడవు పోతవు యజ్ఞము అందధిష్టాత వునైయున్నావు అటువంటి నీవు వూ యీ యజ్ఞమును దేవతల కందింపుము 48 యత్వా వ్యూదటీ రథో వారంతో దేవ రోపాత తాభిర్జేవాగ్‌ం ఇవో వనా లి హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ దేవ(త్వం) = (ప్రకాశించు నీవు రథేపా= రథమునందు అరుష == అగ్నితో సమానముగ (పకొశించు గుజ్డి ములను హరిత = గరికవలి వవ్చగ వెలుగు గుజ్జములను రోహిత = ఎట్టని గుజ్జములను యుత్వ =కట్టుము తాభి =ఆ గుజ్దములతో(గల రథముతోొ దేవాన్‌ = దేవతలను ఇహ యజ్జే = ఈ యజ్ఞ మునకు అవహ == తీఎకొని రమ్ము ఓ మహావిమ్దూ _ (ప్రకాశించు నీవు రథమునకు అగ్నితో నసమానముగ (ప్రకాళిందునట్టి గరికనఠె వచ్చగ 'వెలుగునట్టి ఎబ్జ నై నటువంటి గుబ్జ్దములను బూన్బుము అట్టి గుజ్జిములుగల రథముతో దేవతలను మా యీ యజ్ఞమునకు తీఎకొనిరమ్ము ఇతి (వథమాస్ట కే పథమాభ్యాయే న్తవింళో వర్మ ఇతి చతుర్ణళ నూక్తమ్‌ ఇది (వథమాష్టకమున వశిథమాఛా్యాాయమున ఇరువది యేడవ వర్షము ఇది నదునాల్లవ సూక్తము

పంచదశ సూకమ్‌ అణాల మీధాతిథిః కాణ్వః. (పచిదై వతం బుతునహితమ్‌ ) శే ఇన్ట్రః, 2 మరుతః, 3 త్వష్టా, శ అగ్నిః 5 ఇన్దసిః. 6 మి(_ళావరుణా, 7-10 (ద్రవిణోదాః. 11 అర్వినౌ, 19. అగ్నిః, గాయి. [కణ్వునీ పమారుడగు మేధాతిథి బుషి. _ ఇందుడు, మరుత్తులు, త్వష్ట, ఆగ్ని, మ్మికా వరుణులు, (ద్రవిటోదన్సు, అక్వినమలు అనబడు విమ్ణువుదేవత, గాయత్వి ఛందన్ను, ] 147. ఇద్ద నోముం వీఖ ముతునాఒఒత్వొా విళస్హ్వాన్దావత మళ్చారాన న్తదోతనః. 1 హే ఇన్ట= ఓ విష్దూ! బుతునా = గమనహేతువై “బుతు” వనబడు మార్గముతో (నడకతో), లేక బుతుదేనతతో కూడ, లేక బుతువునకు నంబంధించిన పా(కతో, సోమం = సోమరసమును, పిది = ఆస్వాదింపుము. తదోకసః = ఆ బుతుపాత్రయందుండు, మత్సరాసః = మదమును కలిగించు. ఇందవః = సోమరసములు, త్వా ఆవిశను సీ కడుపును చేరుగాక £ ఓ మహావిన్లూ ! నీవు బుతువనబడు నడకతో, లేక బుతుదేవతతో. లేక బుతుపునకు సంబంధించిన పాాఠతో సోమరసమును (గోలుము.. మదమును కలిగించు ఆ బుతుపాత్రలోని సోమరసములు నీ కడువునందు చేరుగాక £ క48. మడత వీఐబతో ఇంతునా పోోతాద్యంట్ధం వుణీతన యూయం పా ఫా నుదానవః, ౭ హే మరుతః = ఓ మరుత్తులవి పిలువబడు విమ్తురూపులారా : బుతునా = వలల మ! బుతువునకు సంబంధించిన, పోత్రాత్‌ మీరు పావనులగుటచేత, పోతృదేవతల గుటచేత, పోతృలను పేరుగల మీకు సంబంధించిన పాత్రతో. పీత =సోమ రనముల నాస్వాదింపుడు. యజ్ఞం =మా 'ఈయజ్ఞ మును, పనీతన = పవితతీ కరింపుడు. యూయం = మీరు, సుదానవః హీ = శుభముల నిచ్చువారై, స్ట్‌ ఉన్నారుకదా :

పంచదశ నూరక్తమ్‌ 79

ఓ మరుత్తులని పిలువబడు విస్తురూప్పలారా £ పావనులగుటచే. మీకు పోతృలవిపేరు. అట్లు పోతృలను వ్యవహారముగల మీకును, బుతువునకును సందింధించినది “పోతృ” అను టప్రసిద్ధిగల పాత్ర. ఆ పాత్రతో మీరు సోమ రసముల నాస్వాదింస్పడు. నమూ యజ్ఞమును పవి(తీకరింపుడు. మీరు శుభముల నిచ్చువారు కాన మా కోరికల నెరవేర్పుడు. ,

140. అభి యజ్ఞం గ్భణీవొ నో గావో నోష్టః వీఎు ఖుతనా

త్‌ గం వొ రొతొ [ధా అని. త్రి హే నేష్టః = నేతయగుటచేశను, నేష్ణ్టయగు బు_త్హ్విక్‌ దేవతా రూపమున నుండుటచేతను, తనను నియమించు నింకొక (ప్రభువు లేనివాడగుటచేతను, వేష్ట యనబడు మహావిష్టూ ॥ గ్నావః = గమనశీలలగునదీకొ న్తలతో కూడినవాడా ః బుతునా = బుతువునకు సందింధించిన పాత్రతో, పిది = సోమరనమును (గోలుము. నః = మా యొక్క, యజ్ఞం = యజ్ఞమును, అఖభిగృణీపి = బాగున్నదని ప్రళం సింపుము. త్వం =నీవు, పొ = ఎందువలన, రత్నధాః అసి = నిరవధి కానందము కలవాడవగుచున్నావో :

ఓ శ్రీహరీ! _ నీవు నాయకుడవగుటచేతను, నేష్టయైన బుత్ర్విక్‌ దేవతా రూపముననుండుటచేళను, తనకంటె అధికుడగు (వళువు లేనివాడవగుట చేతను, నేష్ణయనబడుచున్నావు. నీవు విరంతరగమన స్వభావముకల నదీకాన్హలతో విచ్చేసి బుతువునకు సంబంధించిన పాాతతో, సోమరసము నాస్వాదింపుము. నీవు అంతులేని ఆనందముక లవాడవుగాన మా యజ్ఞమును దాగున్నదని (వళంసింపుము.

150. అగ్మే దోేనాణ్‌6 ఇవో వవా నొదయా యూనణము (తవు

వంిభావ విల ముతునా. క్ష

హే అగ్నే =ఓ శ్రీహరీ । _ దేవాన్‌ = దేవతలను, ఇహ యజ్జే=ఈ

యజ్ఞమునకు, ఆవహ =తీసికొనిరమ్ము. త్రిషు యోనిమ = ఉ త్తరవేది..సదః

(పాగ్వంళములను మూడుస్థానములందు, సాదయ = కూర్చుండ బెట్టుము. పరి

భూష = దేవతల నాయాస్టానములందు కూర్చుండబెట్టుట ద్వారా మా యజ్ఞము

నలంకరింపుము. బుతునా = బుకువునకు “సంబంధించిన ప్మాకతో, పిబ= సోమరసము నాస్వాదింపుము.

80 బుగ్వేదము ఓ శ్రీహరీ దేవతలను ఈ యజ్ఞమునకు తీఎకొనివచ్చి ఉత్సరవేది_ సద -(ప్రాగ్యంశములను స్థానములలో కూర్చుండబెట్టుము అటు దేవతల నచ్చ బచ్చట కూర్చుండ బెట్టుటద్వారా మా యజ్ఞము నలంకరించి బుతువునకు “*ంబిం ధించిన పాత్రతో సోమరసము నాస్వాదింపుము గ్‌ (లా వజ్ఞణాదిన్ద? రాధన విదా నోమమృతూాగ్‌ 0 రత తనోద్ధ్‌ నభ్బామ న్హృతత్‌ క్‌ పీ ఇన్ష్ర జు ఓ విష్ణూ వౌ =ఎఎందువలన తవఇత్‌ = నీ యొక్క నఖ్యం = స్నేహము అనృతం = శెంపులేనిదో తస్మాత్‌ = అందువలన (త్వం) = వీవు రాధస _మా యిష్టంద్ధికొజకు బుతూన్‌ అను = బుతుదేవతలతో కూడ టాహ్మణాత్‌ = బబ్రహ్మయను బు త్విక్కుు యొక్క పాత్రతో సోమం == సోమరశమును ఎఐ = పేవింపము ఓవిష్టూ మాతో నీ స్నేహ మెందువలన విచ్చిన్నముగాక శాశ్వతముగ నున్నదో అందువలన సీవు మా యిష్టంద్ధికొలకు బ్రహ్మ యను బుత్ర్విజాని పాత్రతో సోమరసము నాస్వాదింపుము 52 యవం దతం ధృత్యనత మైతానడణ దడూళభన్‌ మితునా యజ్ఞ మాలాథే 6 హే మిశ్రావరుణా = మిశ్రావరుణులని ఎలువబడు విష్ణురూపు౮ారా ధృత (వ్రతా = జగ్మదతణాదికర్మలయందాస కులగు యువం=మీరు ముతునా = బుతు వునకు సంబంధించిన పాత్రతో లేక బుతుజేవతతో కూడ (సోమం) = సోమ రసమును ((ఎత్వాా = సేవించి దుర్లభం = తనపనియందు. శ్రద్దకల దక్షం = య దిత్తుడగు యజమానివి యజ్ఞం చ = యజ్ఞమును ఆళాథే = నియమింపుడు వో మితశ్రావరుణ లని ఎలువబడు విషురూపులారా జగ(ద్రతణాదుల యందా హా! నక్తులగు మీ రిరువురు బుతుపునకు సంబంధించి పాత్రతో లెక బుతు దేవతతో సోమరసమును సేవించి తన అత్యమందు శద్ధకల దథతీడగు యజమానుని యజ్ఞమును (పవ ర్తింపజేయుడు తో న ఇఢ్రి (వళమాష్ట్ర కే (నళమాఛ్యాయే అష్ట్రావింశో వర్ణ ఇది పథమాన్టకమున (వధమాధ్యాయమున ఇరువది యెనిమిదవ వర్శము

పంచదళ నూర్రమ్‌ ర 58 (దఎిజోదా (దవబిజనో (గావఎాస్తానో అడ్గూరే యశ్ఞేతు దోవతీళలతో 7 1దవిజోదా = పోత (దవిణన (చ) = బ్బుత్త్విజులును అధ్వ'ే ఇ శాహ్రైాక్తముగ నాచరింసబడు యజ్ఞేష = యజ్ఞములందు (గొవహస్తాస = సోమలతను ఎండుటకొ అకు రాళ్లు చేతియందు గలవారై దేవం = విష్ణువును ఈళతే = స్తుతిచేయుచున్నారు హోత ఇతర బుత్తిజులును శాస్తోక్తముగ ననుస్టింపబడుచున్న యజ్ఞ ములందు సోమలతలను ఎండుటకొఅకు కావలనన రాళ్ళను చేతులయందిడుకొని మహావిష్ణువును స్తుతిచేయుచున్నారు 5 (దవిజోదా దొదాతు నో వనూనణి యాని ళృత్చూరే దోవోవు తొ వనామహే కి ద్రవిజోదా =వోతృదేనతయగు శ్రీహరి యాని వసూని= ఏయే ధనములు ళ్ళణ్విరే = వ్రబద్ధములుగనున్ననో(శా) _ వాటిని న =మాకొలకు దదాతు = ఇచ్చునుగాక తా(చ వయం) =వాటిని మేము దేవేషు = దేవతల కొలణకై పనామహే = (పొందుచున్నాము సమర్పించుచున్నాము వోతృదేవతయగు శ్రీహరి (ప్రఎద్ధములై న ధనములన్నింటిని మాకిచ్చు గాక వాటిని మేము పొంది తిరిగి దేవతలకే సమర్ప్చింప గలము 55 (దవిజోదా విటీవతి వువనోత (వ బో తిన్టత నోష్టాద్భతఖిరివ్యూత క్రి ద్రవిజోదా = వోతృదేవతయగు శ్రీహరి పిఎషతి = సోదురసము నాస్వాదింస గోరుచున్నాడు (సోమాశ్చ్ర = సోమరసనములు (తన్రై = ఆయన కొజకు (ప్రతిష్టత=ఏర్పాటు చేయబడినవి (ఆత )=అందువలన (శాంస్త సైశ్రిజ వాటిని ఆయనకు జువోత = అర్చింపుడు _ నేస్టాల్‌ = పత్నీ నేతయగు నేష్తయను బుత్త్విక్కుయొక్క- పాత్రతో బుకుభి = బుతుపాక్రలతో లేక బుతుదేవతలతోకూడ ఏనం = పూజ్యుడగు ఈయనను ఇష్యత=రాగోరుడు 7-6

82 ముగ్వేదము

వోతృదేవుడగు. (శ్రీహరి సోమరసములను చవిచూడ గోరుచున్నాడు. ఆయన కొటకు సోమరసములు సిద్ధమొనర్పబడియున్నవి. _ భార్యను తిసికొని పోవు నేష్టయను బుత్రిజునియొక్క పాతతో, బుకుపాాతలతో, లేక బుతు దేవతలతోకూడ, పూజ్యుదైన ఆ విష్ణవునిచటకాహ్వానింపుడు. ఈ సోమరసముల నాయనకు నమర్పింపుడు.

156. యత్‌ త్వా తురీయతమ్భ్చుతులిః (దభఎిణోదో యజామహే

అథతస్మ్కానో దోటిర్భవం 16 హే ద్రవిణోదః =ఓ విషూ । బుతుభిః = బుతుప్వాతలతో, లేక బుతు ణి

దేవతలతో, తురీయం = నాలుగవమారు, యత్‌ = ఎందువలన. త్వా = నిన్ను గూర్చి, యజానహే = యాగము చేయుచున్నామో! అథ = అందువలన, నః = మాకు, దదిః స్మ భవ = తప్పక దాతవుకమ్ము.

ఓ మహావిష్ణూ 1 బుతుపాత్రలతో, లేక బుతుదేవతలతోకూడ: నాలుగవ మారు, విన్నుగూర్చి యాగము చేయుచున్నాము. కావున మాకోరికల నన్నింటిని తప్పక తీర్చువాడవుకమ్ము.

157. అక్టానా వీవతం మడు దీద్ధాగ్నీ భబిగవతా

తతునా యజ్ఞనానానా, . [1 అక్వినా వా శీ ఘగమనము 'కలిగియండుటచే అశ్వినులని సిలువబడు హారి న్వరూప్పలారా । దీద్యగ్నీ జూ అధికముగ (ప్రకాశించు నగ్నితో సమానులగు, శళఈచి

. ప్రకా = పవిత్రమైన కార్యములుకల, యజ్ఞ వాహసా = యజ్ఞ్యప్రవ రృకులగు.

నో (యువాం) = మీరు, బుతునా = బుతువునకు సంబంధించిన పాత్రతో, మధు= పోమరసమును, పిబతం == 'సేవింపుడు.

_ శీఘగమనము గలిగియండుటచే, అశ్వినులని వ్యనహరింపబడు (శ్రీహరి స్వరూపులారా 1 మీరు బాగుగ (ప్రకాశించు నగ్నితో సమానులు, పవితములైన కార్యముల నాచరించువారు. యణ ములను (పవ రింపజేయువారు. అట్టి మీరిపుడు,

తా అణాటో బుతువునకు సంబంధించిన పృాఠతో ఈ సోమరనము నాస్వాదింపుడు, "

పంచదక సూక్తమ్‌ 88 8 గార వత్మోనో నన్హ్యా ముతనా యజ నీరని య్‌ అటి తో దోవాన్‌ దోవయతో యవి లి హే సన్మ్య = శాళశ్వతుడవు సర్వవ్యాఎవి యగుటచే సంత్య యని పిలువ దిడు మహావిష్టూ (యటస్త్వం) = ఏ నీవు గార్హవత్యేన = గార్హవత్యపాత్రతో బుతునా = బుతువునకు సంబంధించిన పాథతతోను లేక బుతుదేవతతోకూడ (పోమం ఎళ్వా) = సోమరసమునాస్వాదించి యజ్ఞ సీ అను యజ్ఞములను వ్రవర్తింప జేయువాడవగుచున్నావు (సచ త్వం) = అట్టి నీవు దేవయతే == యజమానుని [పయోజనమున క దేవాన్‌ == దేవతలను గూర్చి యజ జ యాగ మొనర్పుము ఓ మహావిష్ణూ సీవు కాశ్వళుడవు సర్వవ్యాపివగుటిచే న్య అని ఎలువబడుచున్నావు సీపు గార్హపత్య పాతతో బుతుపా(త్రతో. లేక బుతు దేవతతో సోమరసము నాస్వాదించి యజ్ఞములను ప్రవర్తింప జేయుచున్నావు అట్టి నీవు యజమానప్రయోజనమునకై దేవతలను గూర్చి యాగమొనర్పుము ఇతి (వథమాన్చ "క్ర (వళమాధ్యాయే ఎకోనతింళొ వర్మ ఇతి పఖ్బదళ సూక్తమ్‌ ఇది [పథమాస్ట్రకమున [వథమాధ్యాయమున ఇరువదితోమిిదవ వర్షము ఇది వదునై దవ నూక్తము

షోడళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి? కాణ్వ? ఇస్ట9ః, గాయి. . :[కణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిది బుషి, ఇంద్యుడనబడు విమ్ణవు దేవత. గాయత్సి చఛందన్సు.] 180. అ త్వా వవొన్త వారయో వృషణం నోమవీతలే ఇ్యన్హ త్వా నూర్‌ చక్షనః, | క ఇన్ష్ర = ఓ ్రీహాకి : వృషణం =మా కోరికలవర్షి ంచునట్టి, త్వా నిన్ను, సోమపీఠయే = సోమపానముకొజకు, సూరచత్షసః = మంచి వ న్తువులను చూచుసట్టి కన్నులుగల, శ్వా == నీయొక్క, హరయః = గుట్టిములు, ఆవ హను = తీసికొని వచ్చునుగాక 1 ఓ శ్రీహరీ; సివు మాకోరికల నన్నింటిని వర్షించవాడవు. అట్టి నిన్ను మా యాగమున “సోమపానముచేయబకు, మంచివ నువులను చూచుకన్నులుగల, సీ గుబ్జములు ఇచటకు తీసికొని వచ్చునుగాక 100 ఇమా, ధానా భృుతన్నవో వారీ ఇవోవ వత్షలఃి “' ఉన్ల్రిం నుఖతవే రభ, 2 హీహరీ ఎ (శ్రీమహావిష్ణవుయొక్క గుటిములారా ః (యవయోరక్ట్రే యు నో త్‌ జి మీ కొజకు, ఇమాః ధానాః = ఈ బొరుగులు, ఘృతస్నువః జ నేతితో తడిసి సిద్ధ ముగనున్నవి. ఇన్ష్రం నా థీ మహావిష్ణువును, సుఖత మే =టబాగుగ సుఖకరమైన, రథే = రఠథమునందు, ఇహ యజ్ఞే = ఈ యజ్ఞమునకు, ఉపవకత! = తీసికొనిరండు. ఓ ్రీహరియొక్క. _ గుజ్జములారా నేతితో కలసిన ఈ బొరుగులు, మీ కొజకే సిద్దమగనున్నవి. _ (శ్రీ మహావిష్ణువును బాగుగ సుఖముగనుండు రథముపై మాయీ యజ్ఞమునకు తీసుకొనిరండు.

షోడళ నూక్తమ్‌ 85 6 ఇ/న్హం ((పొళర్హవామవా. ఇ్యన్జం ([వయత్యాధ్దూరే ఇగన్లం నోమన్యు వీతయే $ పాత = (ప్రాత కాలయబజ్ఞమున ఇన్సిం = శ్రీహరిని వయంజ (5 జ్జ నం = ఆ్రు మేము హవామహే = ఆస్వోనించుచున్నాము అధ్వరే = యజ్ఞము (పయతి= జరుగుచుండగ _ (మాధ్యాహ్నాక యజ్ఞమున) ఇన్హ్రం = శ్రీ మహావిష్ణువును వయం = మేము హవామహే = ఎలుచుచున్నాము సోమస్య ఎతయే = తృతీయ యజ్ఞ మునందును సోమపానముకొఅకు ఇన్ష9ిం = శ్రీ మహావిష్ణువును వయం హవామహే = మేము ఆహ్వానించుచున్నాము మేము థ్రీమహావిమ్తువును ప్రాత కాలయజ్ఞమునందు మాధ్యాహ్నిక యజ్ఞ మందును సాయంకాల యల్హమునందును సోమపానముకొటకు ఆహ్వానించు చున్నాము 62 ఉన నొ నుతమా గపా వారిలిర్విన్ట తేలి ఎబుతో పా త్వా వొనాముహే శ హీ ఇన = ఓ శ్రీహరీ. శేశథి = వేలాడుజూలుగల హరిఖి = గుజ్టిములతో న =మాయొక్క సుతం = సోమరసమును గూర్చి ఉప ఆగవా జ విళ్చేయము హి జ ఎందువల్లవై తే శ్వా =నిన్ను (సోమె) = సోమరనము సుతే (నతి = సిండదిడగ హవానుూహే = పిలుచుచున్నామో (తస్మాత్‌ జ అందువలన తప్పక దయచేయును ఓ శ్రీహరీ సోమరసమును పిండి నిన్నాహ్వానించుచున్నాము (వేలాడు జూలుగల గుజ్జములతో మా సోమరసము నాస్వాదించుటకు నీవు తస్పక దయ చేయము 68 నేముం న సోమమా గవ్యువేదం నవనం నుతణ్‌ నౌరో నో తృవత వీల గ్‌ పే ఇన = ఓవిమ్తూ స (త్వం) = అట్టి నీవు న = మాయొక్క న! టబ ఇమం = ఈ స్రోనుం = న్తుతినిగూర్చి ఇదం సవనం (చ) = ఈ యజ్ఞమును

86 బుగ్వేదము గూర్చి, సుతం = సోమరసమునుగూర్చి, ఉవ ఆగహి = దయచేయుము. తృషితః = దప్పిగొనిన, గొౌరః న = మృగమువలె, (సోమం) = సోమరసమును, పిబఐ == సేవింపుము, ఓవిన్హూ | నీవు మాయీ స్లోత్రములనుగూర్చి, యీ యజ్ఞ మునుగూర్చి, సోమరసము నాస్వాదించుటకును, దయచేయుము. దప్పిగొనిన మృగమువలె, 'మేమర్చించిన ఈ సోమరసమును 'సేవింపుము. ఇతి వరధమాన్ట కే విథమాధ్యాయే తి్తింళోవర్ల ౩. ఇది పథమాస్థ్రకమున ప9ిథమాధ్యాయమున ముపష్పదియవవర్షము, 184. ఇవే నోమాన ఉన్దావఃి నుతానో అధి ఎఐరీవి మ్‌ తౌగ్‌ం ఇ(న్హ నవాసే వని, 6 హే ఇన్ట్ర=ఓ శౌరీ! ఇమే ఇన్టవ। = ఈ అఫీష్లముల నొసంగు, సుతా సః = పిండబిడిన, సోమాసః = సోమరసములు, అధిబ ర్రిష్‌ = దర్భలపై నున్నవి, తాన్‌ = ఆ సోమరసములను, సహ'సే = యజమాని బాము కొజకు, లేక భక్తా భీష్ణముల నెరవేర్చుట యను నీ బలమును వ్య కము చేయుట కొటకు, పిబ = "సీవింపుము. - నై ఓ ్రీహరీ: మా యిష్టమల దీర్పజాలిన, ఇపుడే పీండబడిన ఈ సోమ రసములు దర్భలపై నున్నవి: ఆ సోమరసములను యజమాని బలము కొలకు, లేక భక్టుల కోరికల నెటివేర్నుబయను _ నీ బలమును వ్య కీకరించుట కొజకును "సీవింపుము. 165, ' "అయం తే నోమో అ(గియో వ్యాదిన్టృగన్తు . కోంత మః అథా నోముం నుతొం టి, 7 “. క్‌ణ ఇన్ల0 న. విమ్లా గ అగియః జ సర్వప్రధమము, శంతమ॥ః ఇ శ్రోత లకు ఎక్కువగ నుఖము నిచ్చునదియునగు, సోమఃఎఈ స్తుతి, తే= పీకు,

షోడళ నూర్తమ్‌ 87 హృదిస్పృక్‌ = హృదయంగమము, అస్తు= అగుగాక: అథ = ఈ స్తుతిచే (వ్రీశుడవై, సుతం= పిండబడిన, సోమం = సోమవసమును, పిబ = ఆస్వాదిం

ఓ విమ్లా: సర్వ(శ్రేస్టము, వినువారికి చాల సుఖముగ నుండునదగు సీ స్తుతి నీకు అహ్లాదకరమైనదగుగాక । ఈ స్తుతిచే (ప్రీతినందినవాడవై పిండబడిన ఈ సోమరసమును చక్కగ (గ్రోలును. "

188. బిక్చామిత్భ వ నం నుతమిన్లో ముదాయ లచ్చతి

వృ్య్యతవొ నోమువీతదే. 8

వ్య(త్రహా = అజ్ఞానమును పోగొట్టునటువంటే, ఇన్ల్రః గ్‌ా విష్ణువు, మదా య _ యజమానుని సంతోషముకొఅకు, లేక తన గుణముల (ప్రకటించుటకొటకు, సోమపీతయే = సోమరసపానము చేయుటకొబకు, విశ్వం ఇత్‌ సవనం = అన్ని యజ ములందును, సుతం = సోమరసమును గూర్చి, గచ్చతి == వచ్ళుచున్నాడు.

జీవుల అజ్ఞానమును పోగొట్టు (శ్రీమహావిష్ణువు, యజమానికి సంతోషము కలిగించుటకు, లేక తన కల్యాజణగుణముల (ప్రకటించుటకు సోమరసపానము చేయుటకును, సోమరసమునుగూర్చి యజ్ఞము లన్నింటికివి వెచ్ళచున్నాడు.

107... నేనుం న కామనూ వృణ గోఖిల్‌ లః కోతలతో

నృవామ త్వా సాధ్యా. త్రి

"హే ళతగ్రతో = గొప్పజ్ఞానము కలవాడా 1 థీహరీ; (సత్వం = అట్టి నీవు, నఃఎమాయొక్క, ఇమం = ఈ గోవులు మొ॥ వాటికి సంబంధించిన, కామం =కోరికను, గోఖిః అశ్వ్వైః = గోవులను గుజ్జముల నిచ్చుట ద్వారా, ఆసృణ = తీర్చును, వయం = మేము, స్వాధ్యః = మంచిబుద్ది కలవారమై, త్వా =

ఇ య్‌

నిన్ను, స్మృవామ ఐ న్తుతిచేయగలము.

88 బుగ్వేదము శ్రీహరీ నీవు గొప్పజ్ఞ్జానము కలవాడవు గోవులు అశ్వములు మొ వాటిపై మా కోరికలను సీవు వాటివిచ్చుటద్వారా తీర్ప్చుము _ మేము చక్కని బుద్దితో నిన్ను స్తుతి చేయగలము గ! న! ఇతి ప్రిథమాష్ట కే విధమాధ్యాయే ఎకతి ళో వర్మ ఇతి షోడళ నూక మ్‌ ఇది ప్రథమాన్ట క మున ప్రథ మాధ్యా్యాయమున ముబ్బదియొ టవ వర్షము ఇది పదునాఅవనూకము

సవదశ సూక్షమ్‌ అజాత అవల మేధాతిథి కాణ్వ ఇచన్చ్రావరుణా గాయత్రీ 4-5 పొదనిచ్చక్‌ (5 (వాంయం వా గాయతీ9 రబ్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుష ఇం దావరుణు లనబడు విష్ణున దేవడ గాయ్మతి చందన్సు 68 _ ఇన్హావడణయోరవాం న్యమాజోరివ ఆ వృవో తానో నృుకాతం ఈద్భుళే అహం = నేను స్మమాజో = బాగుగ (పకాశించు ఇచ్చా్యవరుణయో. == అభీష్టదాతయై ఇంథద్రుడనియు. నిరవధికానంద స్వరూపుడై వరుణుడనియు ఎలువన బడు విష్ణురూపులయొక్క. అవ =రక్షణమును ఆవృజే = ప్రాక్టించుచున్నాను తాఎవారిద్దయి న =మాయొక్క ఈద్భ శే = మాకిటువంటిస్ధతి యుండునట్లు మృళాత == కొపాడుదురుగాక కోరిన కోరికల నిచ్చుట చేతను అనంతానంద స్వరూపము చేతను ఇంద్రా వరుణులనబడు విష్ణురూపులారా మీరు బాగుగ ప్రకాశించు చున్నారు రక్షణ మునక్రై నేను మిమ్ములను (ప్రార్దించు చున్నాను మాకు (వస్తుతమున్నస్థతి ఎన్న టికిని తరగకుండ మమ్ములను కాపాడుదురుగాక 69 గన్తారా పా సోజనసే వొవం బి(వన్య మావలో లవ థి భ్‌్తారా చర్షజోనాత్‌ తి (హే ఇన్దాివరుణౌ) = ఇం(ద్రావరుణుభను ఓ విష్ణురూవులారా చర్షణీనాం== (1 కా (యువాం) = మిరిద్ది జ్ఞానముకల వి(్రన్య = మేధావియైన యజమావియొక్క. హవం = ఆహ్వోనమును మన్నించి. అవసే= ఆతని రక్షించుటకు గన్హారా = వచ్చునటువంటి వారు స పా = అగుచున్నారు కదా

00 బుగ్వేదము ఓ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్ణురూపులారా | మీరు ప్రజలను అన్ని విధముల పోషించువారు. మీరు జ్ఞాని, మేధావి, యగు మా యజమాని పిలుపును మన్నించి, అతనిని రక్షించుటకు తప్పక విచ్చేయుచున్నారు కదా: 70... అశుతామం తల్చయేధామ్యన్హానదణు రాయ ఆ తా వాం నోదిన్షచీముహే, శి ఇన్టాావరుణ = ఇం(దావరుణులనబడు ఓ విషరూపులారా : (అస్మాన్‌ ్గి జః ణ మమ్ములను, రాయః = సంపదల విషయమున, అనుకామం ౨మా యిచ్చవచ్చినట్లు, ఆతర్పయేథామ్‌ జత్భ్‌ ప్పిపరచుడు, (వయం చ= మేమును, తా వాం = అట్టి మీ న! యిద్దఅను, నేదిష్టం ఎ త్వరగ, ఈమహే _ శరణు పొందుచున్నాము. ఇస్దాంవరుణులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మేము కోరిన సంపదల మౌ కొసంగుడు. మాకు తృప్తిని కలిగించుడు. మేము మిమ్ములను వెంటనే శరణు పొందుచున్నాము. ,. 1/1, యవావ పొ కోబీనాం యవావ నుముతీనావ్‌ తూయామ వాఎదావ్నావూ, శీ (హే ఇద్దొవరుణౌ ) = ఇంద్రావరుణులనబడు ఓ నిష్ణురూపులారా 1 వారు” ఆను మాటలకు, యువాకు=మీకు సంబంధించిన, సుమతీనాం=భావనలకును, (సర్వదా విషయా) = ఎల్ల వేళల పాత్రులము, భూయామ = అగుదుము గాక: వాజదాన్నాం హ్‌ = అన్నదాతలకు, (సర్వదా విషయాః భూయొము = ఎన్నటికిని పూజ్యుల మగుదుము గాక £ " ం ఇస్తా్రావరుణులనబడు ఓ విషు రూప్పలారా; “* మీరు మంచివారు” అను ళు మీ _పళంసలకు, మీ ఆలోచనలలో విషయములగుటకు ఎలప్పుడు మేము పాతుల ళం మగుదుము గాక ః అన్నదాతలు మమ్మెల్ల ప్పుడు పూజింతురు గాక:

నప్తదళ నూక్తమ్‌ ర్‌ 72 ఇ్యన్హం నవ్యానదావ్నాం నడణ కంస్యానావ్‌ నే తర్భవ త్యర్థ్‌ లి ర్‌ ఇని = అభీష్టదాతయగు వరుణ(ళ్చ) = నిరవధికానంద స్వరూపుడగు విష్ణువు సహసదావ్నాం = అధికముగ కోరినకోరికల నిచ్చువారిలో శంస్యానాం = న్తుతింపదగిన వారిలోను [కతు భవతి= ప్రధానుడై యున్నాడు ఉక్థ్య = ఉక్ట మంథత్రములచే స్తుతింప దగినవాడ్రై యున్నాడు అభీష్టదాతయై ఇం(ద్రుడనబడునట్టి నిరవధికొనంద స్వరూపుడై వరుణుడనీ ఎలువబడునట్టి (శ్రీమహావిమ్తువు ఆథ్రితుల కోర్కెల దీర్చువారిలోను స్తుతింవ దగిన వారిలోను [పధానుడై యున్నాడు ఉక్త మంత్రములచే స్తుతింప దగినవాదై మా ౧! అవి చూ యున్నాడు ఇతి వథమాన్ట కే [వథమాభ్యాయే చద్వాతి ంళో వర్మ ఇది (వళమాన్టకమున (వథమా ధ్యాయమున ముప్పది శండవ వర్గము 79 తయోందవనా వయం ననోమ న చ ధీతువా స్వాడుత (వరేచనవ్‌ (6 వయం = మేము తయో ఇత్‌ =ఆ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్తురూపుల అవసా = రక్షణతో ననేమ = సంపదలను జ్ఞానమును ఎల్లన్వుడు నందగలము నీ ధీమహి చ = ఆ ధనమును భూమియందు (త్రవ్వి దాచుకొనగలఅము. లేక అజ్ఞాన ముతో వారినెల్ల ప్పుడు తలచగలము _ ((ఆస్మాకం) = మేము (ప్రరేచనం = యాచకులకిచ్చు దానము స్యాత్‌ ఉత ఇ ఉండియే తీరగలదు ఇంద్రావరుణులని వ్యవహరింపబడు ఆ విష్ణురోపుల రకేణతో మేము ఆనేక సంపదలను జ్ఞానమును ఎల్లప్పుడును పొందగలము ఆ ధనమును భూమిలో దాచి రక్షించు కొనగలము లేక ఆ జ్ఞానముతో వారి నెల్లప్పుడును ధ్యాసింతుము మేము తస్పక యాచకులకు దానముల నొనర్హుము

02 . బుగ్వేదము క74. ఉఇగన్గావడుణ వామవాం వఖవో బి(తాయ రాభనే అన్రాశ్తు) విణ్యువన్ధు్కుత వ. 7 హే ఇన్దాావరుణ = ఓ ఇంద్రావరుణులనబడు విష్ణురూపులారా ః: అహం == నేను, చిత్రాయ = మంచికొజకు, రాధసే= ఫలసిద్ధి కొజణకు, వాం=మీ యిద్ద అను, హువే = పిలుచుచున్నాను, (యువాం) = మీరిద్దజు, ఆస్మాన్‌ = మమ్ము లను, సు జిగ్యుషః = చక్కగ జయించిన వారినిగ, కృతం = చేయుదురు గాక ...__& ఇంద్రానరుణు లనబడు విస్తురూపులారా : నేను, మాకు క్షేమము కలు గుట కొజకు, ఫలసిద్ధి కలుగుబి కొజకు, మిమ్ముల నాహ్వానించు చున్నాను. మీరు అన్ని కార్యములందు జయము నందునట్లు మమ్మనుగగహింతురు గాక ! 15, ఉఇగన్దావడణ నూను నాం నిపొనన్తీతు టోప్వా అన్యఖ్యాం కోర్ళు యచ్భతత్‌. కి హే ఇన్ద్రావరుణ == ఇంద్రాపరుణులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా 1 ను= ఇప్పడు, వాం ఇ=మీరిద్దజనుగూర్చి, ను నుతి చేయచున్నాము, ధీషము=మా బుద్దులు, (వాం) = మిమ్ములను, ఆ సిషాసన్నీషమ నా చక్కగ భావించి పకాశింప కేయుచుండగ, అస్మభ్యం = మాకు, శర్మ = సుఖమును, యచ్చతం గూ ఇ త్తురుగాక ॥ ఓ ఇస్టాావరుణు లనబడు విమరూస్పలారా ఇపుడు మమ్ముల నిద్దజను స్తుతించు చున్నాము. మేము చక్కగ మిమ్ములను భావించి స్తుతిచేయగ, మీరు మాళు సకల సుఖముల నొసంగుదురు గాక | | 1/0. (త వాతమణ్నోత నుస్టుతర్యిన్దావదణ యాం వఖవే _ యామ్యుధాతో నధన్తుతశ్‌, $ (అహం) =నేను,ు యాంజవీ న్తుతిద్వారా, హువే= ఆహ్వానించు. చున్నానో, (స్వా నుష్టుతిః = ఆ మంచి స్తోత్రము, వాం = మిమ్ములను, ప్ర అళ్ళోకు =

నప్తదళ సూక్తమ్‌ 808 చక్కగ పొందుగాక యాం=వపీ సధన్సుతిం నా అర్థవంతమగు స్తుతిని (యువాం) =మీరు. (మే సదైవ) =నాయందెల్లప్పుడు బుధాథే=(పవర్తింస

ఓ ఇంద్రుడు వరుణుడు అనబడు విష్ణుస్వరూప్పలారా మీరు నాయందెల్ల ప్పుడు అర్థవంతమైన చక్కని స్తుతులను (వ్రవర్తింప జేయుచున్నారు. నేను రమణీయము లగు ఆ స్తుతులతో మిమ్ముల నాహ్వానించు చున్నాను అవి మిమ్ము చక్కగా జేరి తృబ్వని కలిగించు గాక

ఇతి [వథమాన్చ కే (పథమాధ్యాయే తోయ, ళో వర్గ షరి (వళమే మండలే చతుర్ధో౬ఒనువాక ఇతి ఎప్రదళనూ క్ష్‌ ఇది [పథమాస్ట్ర కమున (వథమాధ్యాయమున మువ్పదిమూడవ నర్గము ఇది (వళమ మండలమున నాలుగవ అనువాకము ఇది వదు నేడవ సూ_క్తమ.

అష్టాదళ సూక్తమ్‌ మేధాతిథి] కాణ్వ 1కి (చివ్మాణసృతిః, జ్తీ ఇన్గోరి, (వ్మాణస్పతిః, సోమళశ్ళ్చ, ర్‌ (చవ్మాణస్పతిః సోమ ఇన్లో9 దతిళా శృ క-_8కి నదనస్పతిః, 9 నదనన్పతిర్న దాళం

(కణ్వుని కుమారుడగు మేధాతిరి బుషి, (ిహ్మణన్సతి, ఇం్యదుడు, సోముడు దక్షణ, నదనన్నతి, నరాళంమడనబడు విష్ణువు దేవత, గాయ్యతి ఛందన్ను, )

శీ క, “నోమానాం' న్ధూరోణం క్భణువొ ,(బవ్యుజన్టుతో ం? తోజ్షేన స్తం య జౌలివః. _ , కే

(హే ద్రిహ్మణస్పతే= వేదమునక ధిపతీ? మహావిమ్లూ 1 (ఈం నః=నీవు మమ్ములను గూర్చి, (కారుణ్యాత్‌ )=దయతో, ఫోమానంజ సౌమ్యుమైన, స్వరణం౦ ౬ శద్దిమును, కృణుహి=చేయము, యః=ఏ శబిము! (ప్రాక్‌ి=పూర్వము, బౌభిజ!=

॥ న! ఉఊళిక్పుతుడనై న, కక్షీవన్తం, (ప్రత్రి=బుషినగు నన్నుగూర్చి, (దత్తశ=చేయ దిడినదో. (

ఓ వేదాధిపా 1 మహావిష్టూ । నీవు దయతో మమ్ములనుద్దేశించి శాంత మైన శద్దినునొనర్చుము. నీవు పూర్వముకూడ, ఉ?ిక్‌మహరి ప్యక్రుడను, బుషిని వినటువంటి నాకు అట్టిళబ్దమునే ఒసంగియుంటివి, న

178. థూ రేవాన్‌ తూ అజీవవా వననుఐత్‌ వుష్టిచర్భనోః

నన నివ వ యనురాం, వి అటి న. యః=ఎవరు, రేవాన్‌=ఎధనముకలవాడో, యః (చ)=ఎవరై తే, అమీవహా== రోగములను పోగొట్టువాడో, వసువిత్‌_జానమను ధనమును అెలిసినవాడో, విదిత తో వేదిఠవ్యుడో. యః(చ)=ఎవ లైశేః పుష్షివర్షనః=భ కులళ క్సిని "పెంచువాడో, యః== న ల అవి వీ ఎవరు, తురః=వేగముగలవాడో, సః=ఆ వివువు, నః=మమ్ములను. సిషక్షు= ళా కూడియుండుగాక

అష్షాదళ సూక్తమ్‌ ఠ5ర్‌ ప్‌ స్వామి ధనముకలవాడో ఏ దేవుడు రోగముల బోగొట్టువాడో ఏపధువు జ్ఞానధనమునంత ను తెలిఎనవాడో తెలియదగినదానిశంఠను తెలింఎనవాడో ఎవడు భక్తుల క క్రి సామర్ధ్యముల 'పెంచునో ఎవడు మిక్కిలి వేగముగలవాడో ఆ మహా విష్ణువు మాతోకలింయుండుగాక 79 మాన కంనో అరదఖో ధూ ర్డిః (వజిట్‌ ము ర్త్యన్యూ లక ణో (బివఖ్రజిన్చుతో త్రి అరరుష =ఆఅతిపాంసకుడగు మర్ష శ్రిస్యజమ ర్తునియొక్కం ధ్నూర్తి జనొ౦ ఎంచునటువంటి శంన =మాట న ఇమమ్ములను మా_పణక్‌ =దరి బేరకుండుగాక (హే ద్రిహ్మాణస్ప కే=మహావిష్తూ న =మమ్ములను రత ఉపద్రనకొరియగు అట్టిభాషణము మాకు కలుగకుండునట్లు కాపాడుము మానవుడు మిక్కిలి వాంసాస్వభావము కలవాడు అట్లు ఇతరులను బాం ఎంచునట్టి మాటలను మేమెన్నడును మాట్లాడకుందుముగాక మా సంభాషణలలో అట్టిమాటలు రాకుండునట్లు కాపాడుదుపవుగాక 8% నథాబీరోనో రివ్యుతి యమ్యిన్లో ఎవ్టుడిన్సుతి నోవా పానోతి మర్త్యత్‌ శీ అటి ఇన్గ) = అభీష్షములనిచ్చువాడును (బహ్మణన్పతి = వేదమునకధిపతియై చి ళు ర్‌ సోమ =రుదునితో లక్షీతోకూడినవాడు లేక భూత ములలో (పేరకుడుగనుండువాడు లేక సారభూతుడు వరిమితిలేనివాడునగు మహావిష్ణువు యం=పఏ మ _ర్హ్యం=మాన వుని వానోతి=అభివృద్ధిచేయచున్నాడో స ఘ=ఆ మానవుడే వీర =పరాక్రమ ముకలవ్నాడె నరిష్యతి=పింఎంపదిడడు అభీష్టదాత మై ఇం్యద్రరూపియగు వేదములకధిపతియై (బహ్మణస్పతియగు రుదునితో లక్ష్మితో కూడియుండుటవలన _ లేక చేతనులలో _పేరకుడుగనుండుట నలన సారభూతుడై వరిమితిలేనివాడగుటనలన సోముడనఐడు మహావిష్ణువు ప్‌ మానవుని పెంపొందించునో ఆతడే మహావీరుడై యితరులచే పహింఎంవపదడడు

06 బుగ్వేదము 8 త్పాంళతొం (ల వ్యాణన్సుతే నోము ఇగన్హళ్ళో మ ర్త్యాశ్‌ ద్‌శీడా వొత్చంంవాన గ్‌ హే బహ్మణస్పతేఎఓ మహావిష్ణు (యృస్వదృక్త )=ఎవడు నీభక్తుడో తం మ_ర్త్యం=ఆమౌానవుని త్వం=సీవు అంహస -=పొపమునుండి పావా-=కొవా డుము సోమ =సోముడఇబడు విష్ణరూఎయు. ఇన్ష =ఇంద్రుడనబడు విష్తురూ పియు దక్షిణా చజకుడివై పుస్వామిగల (శ్రీదేవి లేక చతురుడగుటచే బ్రరూఎయగు విష్ణువును పాతు=రకీంచుగాక ఓ మహోవిమ్లూ సీవు నీభక్తుని పాసములదారినుండి రక్షింపుము సోము డనబడు విష్ణురూపుడును ఇందు9డనబడు విషరూఎయు లక్ష్మీ దేవియు లేక చళఈు ! రుడగుటచే త్రరూఎయగు విష్ణువును సీభ కుని కాపాడుగాక ఇతి (పథమాన్ట్ర కే (వళమాధ్యాయే చతు్ర్రంళో వర్మ ఇది (వళమాన్టకమ న పథ మాధ్యాయమున ముప్పదినాల్లవ వర్షము 82 నదొనన్వతిమద్యుత స్టే సలం (వయమ్యున్దన్య కాద్యూం నణిం వేదామయానివవ్‌ (అహం) =నేను అద్భుతం=ఆశ్చర్యకర మెన ఇస్ట్రస్య ఇ ఇందునకు అయం=ఇమ్లుడెన కామ్యం = జనులందరిచే కోరబడు సనిం = లాభరూఎయగు మేధాం=క్షానరూబయగు సదసస్పతిం = విషువును అయాఎషం=ళరణుజొచ్చితిని లా ఆళ్చర్యకరుడై న మహేంద్రునకివుడెవ (ప్రజలందరిచే కోరదగిన లాభన్వ బరా రూవియైన జ్ఞానరూపుదైన మహావిష్ణువును నేను శరణుసొందియున్నాను

అమ్షోదళ నూక్తమ్‌ ర్ట 88 యన్బద్భతో నో నధ్యాతి యజ్ఞో వివళ్ళితళ్పునో న ధీనాం యోగతిన్వూతి 77 యస్మాత్‌ =ఏవిస్తువు బుకే=లేకుండా విపళ్చితళ్చన=జ్ఞానియైన యజమాను నకుకూడ యజ్ఞ =యజ్బము న ఎధ్యతి=బద్ధింపదో స =అ విష్ణువు ధీనాం=మౌ భావనలయొక్కు యోగం=సంబంధమును ఇన్వతి=పొందుచున్నాడు జ్ఞానవంతుడగు యజనానికికూ.డ ఏ విష్ణువులేకుండ యజ్ఞఫలబద్ధి కలుగదో ఆ విష్ణువు మా బుద్ధులను (పేరేఎంచుటద్వారా మాచె ధ్యానింపదిడటద్వారా మా భావనఅతో సంబంధమునందుచున్నాడు 8 ఆదృద్కోతి వొబివ్య్యుతిం (పొళ్చాం కృజోత్వాధ్రూరవ్‌ వోోతా దోవోవు గొచ్చతి 8 (యస్మాత్‌)=ఎందువలన (సదనస్పతి ) = విష్ణువు (విభు ) = (పళువై హవిష్కృృతింఎయజమానుని బుధ్నోతి=వృద్ధినందించుచున్నాడో అధ్వరం=యజ్ఞ మును [ప్రాఖ్బం=ఉ త్తమమైనదిగ కృణోతి=చేయుచున్నాడో దేవేషు=దేవతలకు సంబంధించిన వో్రా = ఆహ్వానములను గచ్చత్‌ = న్వకరించుచున్నాడో ఆత్‌= అందువలన ఆయనలేకుండ యజ్ఞము ఎద్ధింపదు సర్వజగ(త్ర్రభ్యువైన మహావిష్ణువు యజమానునకు అభివృద్దిని కలిగించు చున్నాడు యజ్ఞమును తనరాకచే సర్వోత్క్బృష్టముగ చేయుచున్నాడు దేవతల ఆసహ్వానమును మన్నించుచున్నాడు కనుక ఆయనలేకుండ యజ్ఞము సిద్ధింపదు 85 నొరాళంనం నుద్భన్టమమవళ్యూం నగవథ న్తమత్‌ బిబో నో నద్ధుముఖనబ్‌ క్ర (యన్య) = ఏ విష్ణువునకు సద్మమఖనం = గృహరూవమగు యజ్ఞము లేక యాగశాలయు. దివ =స్వర్గమునకంచె పియం న=ప్రియమైనదిగ తోచుచున్నదో (తం=ళి సుధృష్టనమం=(పగల్బుడైన సధ _స్తమం=అతిశయించినగుణ గణము లుకల నరాశంసంజబహ్మాదులచే స్తుతింపబడు మహావిళ్షువును అహం=నేను అపళ్యంఐచూచితిని 27 7

08 ఖుగ్వేదము

ఏ స్వామికి వివాసస్థానమైన యజ్ఞము లేక యాగశాలయు స్వర్గమునకంళ చాల యిష్టమైనదో ప్రతిభాకాలియు కల్యాణగుణగణనిధియు (బ్రహ్మాదిదేవతలచే న్తుతింపదిడువాడునగు ఆ మహావిష్ణువును నేను దర్శించితిని

ఇళ నవిధమాన్టశే విభమాధ్యాయే పంచ(త్రింళో వర్మ ఇడి అహ్టైగళ మూ_క్తమ్‌ ఇ న్వోధమాస్ట్రళమున విథధమాధ్య్థాయమున ముస్పదిమైదవ వర్షము ఇది వడు నెనిమిదన సూక్తము

ఏకోనవింళం సూక్తమ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ ఆగ్నిమరుతళ్ళ గాయి కబ్వుని కుమారుడగు మేదాతిథి బుషి అఆగ్మ్నిమరుత్తులనబగు విష్ణువు దేవత గాయతి చిందమ్ను 6 (వతి త్యం చాడమధ్యారం గోటీఠాయ (వ వూయసనే మథద్భిరగ్న గ్‌ అ గవా _క్తమైన త్యం = (ప్రఎద్ధమైన అధ్వరం (ప్రతిజయజ్ఞమునుగూర్చి వప్రహాయ సే = ఆహ్వానింపబడు చున్నావు మరుద్చి(స్పహృ్ర=మ రుద్దేవతలత్రో కూడ ఆగబొ= విచ్చేయుము ఓ మహాోవిష్ణూ శాస్తో9 క్తలక్షణములుకల స్కుపఎద్ధ మైన ఈ యజ్ఞమును గూర్చి నిన్నాహ్వానించుచున్నాము ఈ యజ్ఞమును మమ్ములను రక్షించుఎకు మరుత్తులతోకూడ నిచటకు దయచేయుము 87 నొపాదోవో నో మల్లో మవాన్త్సవ (ళతుం వరో వుడుద్భిరగ్భొ గ్‌ ఆ గోపా ల్లి హే అగ్నే=ఓ మవోవిమ్ణా [క్రతుం((వత్రి=యజ్ఞ మునుగూర్ని (ఆగన్తుం= వచ్చుటకు తవ (నకాశాత్‌) = సీకంచె మహ =గొప్పవాడగు వర =వేటొక దేవ =దేవుడు నపా= లేనేలేడు మృర్హ్య (తు=మానవుడు న (ఏవా_తి కిముు=ఉండనే ఉండడని వేరేచెస్పనలెనా. (తస్మాత్‌=అందువలన మరుద్భి = మరుళ్తులతో ఆగహి =విచ్చేయము ఓ విష్ణూ మా యజ్ఞ మునుగూర్చి విచ్చేయుటకు నీకంచె పూజ్యుడైన దేవుడు వేజొకడు లేనేలేడు ఇక మానపుడుండడని వేజే చెన్సనలెనా కనుక మరుక్తులతో నిచటకు తస్సక దయచేయుము

100 బుగ్వేదము 1088. డో మవో రజినో ఎదుర్చూశ్తా దోవానో అ(దువాః మదుద్భృరగ్భ గ్‌ ఆ లప్‌ా, కి యే=ఏీ, అద్రహః=మంచివారిని దోహముచేయునట్టివారెన, వి'శ్వేదేవాసఃఎ మరుత్తులు, మహః=గొప్పదెన, రజసః=ననస్సును రంజింపజేయు. స్వర్గము నుండియే. విదుః=సమస్తమును తెలిసికొందురో (తె = దూరమునుండియే "చూడగల, మరుద్భిః=ఆమరు త్తులతోగూడి, అగ్నే=ఓ విష్ణూ : ఆగహి.=రమ్ము.

ఓ విన్లూ : విశ్వేదేవులు సజ్జనులకు దోోహము తలపెట్టనివారు. గొప్పది యు, మనస్సును రంజింపజేయునట్టిదియైన స్వర్గమునుండియే అన్నివిషయములను తెలిసికొందురు... దూరమునుండియే అన్ని విషయములను తెలిసికొనజాలిన ఆమరు క్తులతోకూడ నిటకు రమ్ము.

180. య ఉ్యగా అర్భమాశ్చ్ళచురనార్భష్టాన ఉవినా మడుద్భిరోగ్భ్‌ గ అ గనొా- శీ యే=ఎవరు, ఊగాః=రాత్ష్ససులవిషయమున (క్రూరులై , ఓజసా=సామర్థ్య ముచే, అనాధృష్టాసః= ఎదురులేనివారై. అర్భ_౦ = సూర్యుని, అన్ఫచుః =పొందిరి. (కై=నూర్యునిలోనున్న, మరుద్భిః=వేదములచే ప్రళంసింపబడిన మరు క్తులనబడు భగవద్రూపులతోకూడ, అగ్నే= ఓ హరీ: ఆగహి=రమ్ము.

వేదములచే స్తుతింపబడి మరుత్తులనబడు భగవ్యదూపులు, రాక్షసులవిషయ మున [కూర్ములె, ఎదురులేని తమసామర్ద్యములతో (ప్రకాశరూపుడగు సూర్యుని ఫొందియున్నారు. అట్టి మరుత్తులతో ఓ శ్రీహరీ 1 ఇటకు విచ్చేయము.

80. తే వ్యఖా మోరవర్చనః నుష్యతానో రిలాదనః

మడద్భిలగ్భ అ గపొ. శ్‌

యే=ఎనరు, శుభ్రాః=పరికుద్దులును, ఘోరవర్పసః=రాత్ససుల విషయమున

ఘోరమైన బలముకలవారు, సుక్షత్రాసః=కే తములను చక్కగా రక్షించువారు, లేక

నాశమునుండి చక్కగ కాపాడువారు, రిశాదసః = గొప్పసుఖముననుభవించువారో,

(కై =లట్టి, మరుద్భిః=మరు త్తులతో, అగ్నేజఓ మహావిమ్హా ; ఆ గహి=దయ చేయము. "

ఏకోనవింశం సూక్తమ్‌ 101 మరుద్దేవతలు చాల పరిళుద్దలెనవారు. రాక్షసులనణచువిషయమున వారిళ క్తి చబొలభయంకర మైనది. క్షేత్రములను వారు చక్కగ కాపాడుదురు,. నొాశమునుండి వారు. బాగుగ కొపాడుదురు, వారు స్ప్పృ్రహణీయమైన సుఖముననుభవింతురు. ఓ మహావిష్టూ ! ఆ మరుత్తులతో ఇటకు విచ్చేయుము. ఇతి వర్తిథమాన్ట్ర శే పిథమాఛ్యాయే వ్ర ంళో వర్మఃం ఇది ప్రిథమాస్ట కమున ప౦ిథమాధ్యాయమున ముష్పడియాఅవ వర్షము 191, యే నాఠస్యాథి రోబనో దివి దోవాన ఆనకో మఠుద్భరర్భ్య ఆ గమాం. 6 యే దేవానః = ఏ మరుత్తులు... నాకస్య అధి =దుఃఖములేని స్వర్గమునకు పెన, దివి రోచనే =సూర్యాది ప్రకాశములపైన, ఆనతే=ఉన్నారో, (తైశె=ఆ, మరుద్భిః = నరుళ్తులతో, అగ్నే=ఎఓ మహావిస్తూ! ఆగహి= విచ్చేయము. ॥ వావ ణి ఓ మహావిమూ ॥! _ ఏ-మరుద్దేవతలు, దుఃఖములేని స్వర్గమునకు పైన |! _ సూర్యాది జ్యోతులకుపై న ఉన్నారో, అట్టి మరుత్తు లతోకూడ ఇచటకు విచ్చేయము.. 102. య ఊఈక్షయన్తి వర్వతాల్‌ తర నమ్యమర్జనవ్‌ ॥ థో తాం ఠా . మదద్భి రర ఆగమ. . 7 యే = ఎవరు, వర్వతాన్‌' = జన్మలను పర్వములుకల జీవులను, ఈజ్ఞ, యన్ని = (ప్రేరేపించుచున్నారో, అర్హవం = జలము మొదలగు భూతములకాధార మగుటచే ఉదకము కల్కి . సముద్రం = ఉ(దేక్షము కలిగియుండుటచే నసముద్రమని చెప్పబడు (ప్రకృతిని, తిరః =నియమించు చున్నారో, (తైః) మరుద్భిః = ఆ మరుతు లతోకూడ, అగ్నే =ఓ విష్ణూ । ఆగహి = రమ్ము. మరుత్తులను దేవతలు, జనులను వర్వములు కల జీవులను (ప్రేరేపించు చున్నారు. నీరు మొ॥ మహాభూతముల కాధారమగుటచే ఉదకము కలిగి; ఉఊలదే కము కలిగియండుటచే సము[ద్రమని చెన్పబడు. ప్రకృతిని నియమించు చున్నారు. ఓ విష్ణుః ఆ మరుత్తులతో కూడి. ఇచటకు దయచేయము,

102 బుగ్వేదము 83 అరా తోొన్బ్టూన్చి రళ్ళిలిన్‌ తిర నమ్యదబమోజసా మథద్భిరగ్భ ఆ గహీ 8 యే=ఎనరు రళ్ళిభి =తేజస్సులతో సర్వంఎసమ న్తమును ఆ తన్వ న్తి= వ్యాపించి యున్నారో ఓజసా = సామర్ధ్యముతో సముద్రం = సముద మును తిర ఎ=తిరస్కారించు చున్నారో (తై ) మరుద్భి =ఆ మరుత్తులతో అగ్నే = ఓ విష్ణూ ఆగబా =రమ్ము ఎవరు తమ తేజ పుంజములతో విశ్వమునంతను వ్యాపించి యున్నారో తమ శక్తిసామర్ధ్యములకో సముద్రమును కూడ తిరస్కరించు చున్నారో ఆ ఘరుత్తులతో ఓ మహావిష్తూ ఇచటకు దయచేయము 01 అలిత్వా వూర్చూవీతయే నృవామి నోమ్యాం ముడు మడుద్భిరగ్భ్‌ గ్‌ ఆ గవా 8 (ఆహం) = నేను త్వా అఖి=నిన్ను గూర్చి పూర్వఎతయే = ప్రథమ పానమునకై సోమ్యం ఇ సోమరూపమగు మధు _ తియ్యని [ద్రవ్యమును సృజామి = నిర్మించు చున్నాను మరుద్భి =మరు త్తులతో అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ ఆగవా = విచ్చేయము ఓ మహావిష్టూ సీవు మొట్టమొదట పానము చేయుటకై సోమరసరూప మగు మధుర పదార్ధమును తయారు చేయుచున్నాను మరుదేవతలతో నిచటకు చి తస్పక దయచేయుము (వళమాష్ట కే (వళమాధ్యాయే స్వ్వతిింళో వర్ష ఇఠతి ఎకోనవింళం నూ క్ష్‌ ఇతి (వథ మోఓఒఛా్య్థ్యయ ఇది [పథమాన్ట్రకమున [వథమాధ్యాయము; ముప్పదియేడవ వర్షము ఇది పందొమ్మిదవ సూక్తము ఇది మొదటి అధ్యాయము

ర్ట ఒధ్యాయ యో

ద్వితీ

వింశం నూక్షమ్‌ అటి మేధాతిథి కాణ్వ బుభవ గాయతీ9 శం్వుని కుమారుడగు మేధాతిథి బువ్‌ బుభువులనబడు విన్లువు దేవత గాయతి చ దను 88 అయం దేవాయ ఊన్భునో సోమో ఎ వేలిరానయా అతారి రత్భధాతమ

విశప్రేలి = మేధాతిథి మొ విప్రలచే అయం= ఈ రత్నధాతమ = అతిశయించిన సుఖము నొసంగునట్టి స్తోమ =న్తుతి జన్మనే = ఆందటీ పుట్టు కఠు కారణమగు దేవాయ [క్రీడ మొ గుణములతో కూడిన విష్ణువు కొటకు ఆసయా = కేవలము మనస్ప్సుతోకాక వాక్కుతోగూడ అకారి = చేయబడినది

సకల జీవుల ఉత్ప త్రికి కారణమైన (క్రీడాది గుణములతో (ప్రకాశించు విషు పును గూర్చి గొప్పసుఖము నొసంగు నటునంటి యీ స్తుతి మేధాతిథి మొ! విపులచే కేవలము మానఎుకముగ గాక వాక్కుతో గూడ చేయబడినది

08 య ఇ్యన్హాయ వచోయనా తతఖ్షర్య్భననా వాలీ

పోయీలిర్యూజ్ఞ మాలతో రి

యే = ఏ బుభువులు ఇన్ద్ఫోయ = ఇంద్రునత్తై వచోయుడా = మాట మా(కముననే రథమున తగుల్కొను హరీ = గుబ్దిములను మనసా = సంకల్పము చేతనే తతత్తు =చేఎరో (యే చృ=ఎవరు. శమీథి =విస్తుపరమైన భావన లతో యజ్ఞం యజ్ఞభాగమును ఆళత =పొందిరో తేభ్య == వారికొటికు సోమ అకారి = నుతి చేయబడినది

యే = ఏ విస్ణురూపులు శమీఖి = ఇందద్రు డొనర్చిన భగవన్నిష్టమగు [క్రియ లచే ((వనన్నా ) = (వసన్నులై యజ్ఞం = యజ్ఞభాగమును ఆశత = ఫొందిఠో (శ్రే =వారు ఇన్ద్రొాయ = ఇంద్రుని కొకు నచోయిజా ఎమాట మాశముసనే

106 బుగ్వేదము రథమును తగుల్కాను హరీ = గుజ్జములను మనసా = సంకల్పము చేతనే శతళు = చేనరి సర్వ సమర్థులైన ఏ బుభువులు ఇందుకు ఎంతో (సయత్నము లేకుండ మాట మాతముననే రథమును బొందు గుజ్జములను సంకల్ప మాతముననే యిచ్చిరో ఎవరు విస్తుభావనతో యజ్ఞభాగము నందిరో వారి కొజకీ స్తుతి చేయ బడినది ఏ విష్ణురూపులు ఇంద్రు డొనర్చిన భగవన్నిష్టమగు (క్రియలచే ప్రసన్నులై యజ్ఞభాగము నందిరో వారు ఇంధదుని కొఅకు మాట మాత్రమునే రథమును బొందు గుజ్జములను కేవల సంకల్పముచేతనే చేస యొసంగిరి 7 తకన్నానత్యావ్యాంం వండ్యానం నుఖం రథత్‌ తకన్‌ ధేనుం నవిర్దుతూట్‌ ఠి (ముభవ ) = డ్ఞానమునకాశ్రయ భూతులై బుభువు లవబడు విష్ణురూపులు నాసత్యాభ్యాం = అళ్విసీ దేవతల కొకు పరిజ్మానం = భూమి యందంతటను తిరుగ గల సుఖం = సుఖముగ కొనిపోవు రథం = రథమును తకన్‌ =చేంరి నది రఘాం = అన్ని కోర్చెల నిచ్చునటువంటి 'దేనుం = బృహస్పతియొక్క కామ ధేనువును తతున్‌ = చేబరి జ్ఞాన్యాశయభూతులై బుభువు లనబకు విష్ణురూపులు అశ్వనీ దేవతల కొజకు భూమియంతను తిరుగగల సుఖముగ నుండునటి రథమును చేబరి వ! బృహన్చతి కొకు కోరిన కోర్కెల వెంటనే తీర్చునటువంటి కామధేనువును సంపొదించిరి 88 యువానా విళరా శ్రున నత్కతునా లా ఖువొయబో ముఖ్‌ వో ఎిన్హ్యాగ/ళత శీ బుభవ = జ్లానా(శయులైై బుభువుళలనదడు వివరూపులు బుజూయవ == బుజుభ క్తులును సత్యామ న్లా9 =అ మోఘమై్య మంటల్రములు కలవారై ఎతరాణజ= వృద్ధులైన సుధన్వుడను తండ్రిని తమతలిని పున ఇతిరిగి యువానా=యువ శం

వింశం సూక్తమ్‌ 107 కులనుగ అ(క్రత జచేబరి విష్ట=వేతనములేకుండ బలవంతముగా చేయుపవిని అ[కత =దేవతలకొఅకు చేబరి

జ్ఞానమునకాశయభూతులై బుభువులనబడు విష్ణరూపులు బుజుస్వభావము తిల భక్తులు వ్యర్థముకాని మంత్రములు కలవారు వృద్దులెన సుధన్వుడను తండ్రిని తమళల్లిని తమ్మప్రభావముతో తిరిగి యువకులనుగ చేఎరి జీత భత్య ములు లేకుండ దేవతి లకార్యములన్నింటిని నిర్వివాంచిరి $90 నం వో ముదానో అగ్భతోగన్లోణ చ మగుత్తాతా టి ఆదిత్యోథిళ్ళ 0 రావీథీ గ్‌ హే. బుభవ జజ్ఞానాశయులై బుభువులనబడు విష్ణురూపులారా మదాస =మదమును కలిగించు ఇన్హవ =సోమరసములు మరుత్వతా=ామరు త్తులతో కూడిన ఇన్దేణ చజఇందదునితో రాజభి = (పకొళంచుచున్న ఆది త్త్యెశ్చ = అదిత్యు అతోను కూడి వ =మీవద్దకు సంఅగ్మత=వచ్చినవి జ్ఞానాశ్రయులై బుభువులనబడు విష్ణరూపులారా మదమును కలిగించు సోమరసములు మరుత్తులతోకూడిన ఇంద్రునితోను (ప్రకాశించుచున్న ఆదిత్యుల తోను కలి మీ సమీపమునకు వచ్చినవి ఇతి (వళమాష్ట్ర శే ద్వితీయా ధ్యాయే వళమో వర్మ ఇది వళమాష్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున మొదటి వర్షము 20 ఉత త్యాం చమనం నవం త్వద్దుర్జేనన్న శివ్యతళన్‌ అతల చతుర వున ( న! ఉత=ఇంకను (బుభవ )=బుభువులనబడు విష్ణరూపులు త్యంజపూర్వము చేయబడి జీర్ణమైన చమసం పున =చమసప్కాతను తిరిగి నవం=(క్రొ త్తవైన చతు ర నాలుగు చమనపా(త్రలనుగ అకర్త=చేఎబరి. త్వషు దేవస్మ=త్వష్టకు అగ్ని దేపువకును నిష్కృృతం=శుకూషను అక _రృవాచెలరి

108 బుగ్వేదము. మజియు: బుభువులనబడు విష్ణురూప్పులు త్వష్ట__అగ్నిపో తులపార్దనపై శిధిలమైన పూర్వపు చమసపాత్రను తిరిగి నాలుగు కొత్తపా(త్రలనుగ చేసిరి. ఈ రూసముగ వారు త్వష్టకు, అగ్ని దేవునకు 'సేవనానర్చిరి. £01. తోనో రత్సాని భత్తనో (తరా నసొప్తాని నున్దూతో - వకొవేకం నుక న్త్‌లిల. 7 (య్రే=ఇటువంటి _బుభువులనబడు. తేవిష్తురూపులు. నః=ఎమనయొక్క , నసున్వతేయజమానునికొలకు, (తిః_మూడుకాలములందు, సొప్తాని=ఏడై నటువంటి రళ్నాని=నాలుగు వేదములు , ఇతిహాసము, పురాణము, పాంచరాతశాస్త్రము అను ఉత్తమ శాస్త్రములనుగాని, తర్కము_మీమాంస_అయిదువేదములను, (శేష్టవిద్యలను గాని, గాయత్రి మొ॥ ఛందస్సులనుగాని, ఆధ తన ఇత్తురుగాక : సుళ _స్రిలిఃజ్యపళంసనీయ మైన గుణములుకల, ఏక మేకం (వ్రా=ఒక్కొక్యాదానిని గాని, ఆధ_త్తన==ఇ త్తురుగాక 1 . . బుభువులని టప్రసిద్దినందిన విష్ణురూపులు, మన యజమానునకు, (త్రికాలము. లందును, నాలుగువేదములు, ఇతిహోసపురాణములు, పాంచరాత్రశాస్త్రములను ఏడు ఉత్తమళా ప్రములక్ఞానమును, లేక తర్కము._మీమాంస_ఆయిదువేదములను (శేష్ట విద్యలనేడింటినిగాని, గాయత్రి మొదలగు ఏడు ఛందస్సులనుగాని, అను[గ్రహింతురు గాక ః లేక ప్రళంసింపదగిన గుణములుగల ఒక్కొాక్క_ళాస్త్రమును ఇతురుగాక 1 2024 అధారయన్ల వవ్మాయోదజభతి న్లో నుక్ళత్యూాయా ఖాగం దోవేవు యజ్థయన్‌ ॥ 8 = వహ్నయః=జగత్తును ధరించుటనలన, స్వయముగ, స్టిరులై నందువలన,

• వహ్నులనబడు విష్ణురూపులు, సుకృత్యయా=మంచిప్పుణ్యముతో , దేవేషు దేవత ల మధ్యలోపుట్టి. యజ్ఞీయం భాగం = యజ్ఞహవిర్బాగమును, అభజ న్త == పొందిరి. ఆధారయ న్త చ=పొందిన హవిర్భాగమును, స్థిరముగనుండునట్లు ధరించిరి. "

వింళం సూక్తమ్‌ 109 జగత్తును ధరించుటవలన,, స్పిరస్వభావమువలన వహ్నులనబడు, బుభువులని వ్యవహరింపబడు విష్ణరూపులు, సుకృతవశమున దేవతలలో జన్మించి, తమ యజ్ఞ హవిర్భాగమునందిరి. తాముపొందిన హవిస్సులను స్పిరముగనుండునట్లు ధరించిరి.

ఇతి [పళమాష్ట కే ద్వితీయాఛ్యా[మే ద్వితీయో వర్గ ః .

ఇతి వింళం సూక్తమ్‌. ఇది [వథమాన్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ' కెండనవర్గ మః ఇది ఇరువదవ నూక్తము.

ఏకవింశం సూక్తమ్‌ మేధాళిథిః కాణ్వ! ఇన్దాగ్నీ. గాయ త్రీ, [కబ్యుని కుమారుడగు మేధాతిథి బుషి. ఇంధదాగ్నులనబడు విష్ణువుడేనక. గాయతి) ఛందన్నుం ] 208. ఇహే్యన్దార్నీ డవ వ్చూయే తయోంత్తో ఎయముళ్ళుని . తా నోతుం నోమవొతమా. | (అహం) జు నేను. ఇహ = ఈయజమునకు, ఇన్గా9గ్నీ = అలీషదాఠరయె గా ది బ రా _ఇందు9డనియు, అగ్రనాయకుడై అగ్నియనియు పిలువబడు విష్ణురూపులను, ఉవహ్వయే == ఆహ్వానించుచున్నాను. తయో: = వారియొక్క, స్తోమం == స్తుతిని, ఉశ్యసి = మేము చేయగోరుచున్నాము. సోమపాతమా=ఆఅధికముగ సోమపానము చేయగల, తాజవారిద్దలను, సోమం (ప్వితి) =సోమరసమునుగూర్చి, ఉపహ్వయే= అభీష్టదాతయై ఇంద్రుడనియు, ఆందటిలో ఆగ్ర9ినాయకుదై ,ఆగ్నియనియు, వ్యవహరింపదిడు విష్ణురూప్పులను నేసి యజ్ఞమున కాహ్వానించుచున్నాను. మేము వారిస్తుతిని చేయకోరుచున్నాము కాన దానిని వినుటక్షై వారినాహ్వానించుచున్నాము, వారిరువురు అధికముగా సోమపానము చేయగలవారు కావున వారిని సోమరసముల గో9ిలుట కై పిలుచుచున్నాను. 204. తా యజ్ఞము (వ్‌ తంనతోన్లా ఫిగ్బ్మ్‌ భమ్భులా నలః తొ గాయ్యతోవు గాయత. జీ హే నరః=ఓ ముత్విజులారాః: కాజ ఆ ఇన్దా౦గ్నీ = ఇం ద్రాగ్నులను విషురూపులను, యజ్జేషు = యజ్ఞ ములందు, [పశంసత =వాగుగ స్తుతిచేయుడు, ణి ఖా హాని శుంభత = అలంకరింపుడు, తా =వారిద్దజను, గాయ త్తేషు = గాయ్యతమను సామలతో, గాయత = గానము చేయుడు.

ఏకవింఠళం సూక్తమ్‌ శప ఓ బుత్విజూలారాః: ఆ ఇందద్రాగ్నులను విష్ణురూపులను యజ్ఞములలో బాగుగ స్తుతి యొనర్పుడు. వారిని చక్కగ నలంకరింపుడు. వారి గుణగణ ముల గూర్చి గాయ త్త్రంఎమను సామలతో గానము చేయుడు. 205, తా మ్యతన్య [వక శ్తయ ఇ(న్హాగ్ళీ తా నానామపహౌ నోమవా నోమవీతడో. / 8 లౌ (వసిద్దులై న, ఇన్దాగ్నీ = ఇం(ద్రాగన్నులు, 'మిత్రస్య= రక్షింపదగిన వానిని తెలుసుకొని రక్షించు మహావిమవుయొక్క, (ప్రశస్తయే = పళంన కొఅకు, (భవతాం) = అగుదురు గాక ; సోమపా = సోమపానముచేయు, తా ఇన్ద్రాగ్నీ = ఆ ఇంద్రాగ్నులను, సోమపీతయే = సోమపానము చేయట కొణకు, హవామహే = ఈ యజ మున కాహ్వానించు చున్నాము. ఖో _ తోకమున టప్రసిద్దులై న ఇందదాగ్నులు, రక్షింపదగిన వాని నెటింగి నంరజ్నీం చుచు మిష్రుడనబడు (శ్రీ మహావిష్తువుయొక్క, (ప్రళంసను చేయవారగుగాక 1 సోమరస పానముచేయు ఆ ఇంద్రాగ్నులను ఈ యజ్ఞ మున సోమపానము చేయుటకు ఆహ్వానించు చున్నాము. .. 208.. ఉ్యగా నన్హా వొవామవా ఉవేదం నవనం నుళజ్‌ , ఉఇగన్హాగ్మీ వవా గబ్భతావ్‌, క్ష వయం = మేము, ఉగ్రాఎళత్రువుల విషయమున [క్రూరులైన, సన్లా= (పళన్తులై న, ' ఇన్సొగ్నీ = ఇంద్రుడు అగ్ని యని పిలువదడు విస్తురూప్పులారా | అట్‌ మానా. చు | లు ఇ ల ఇదం సవనం = ఈ యజ్ఞమును గూర్చి, సుతం ఉవ = సోమరసమును గూర్చి, ఎయ్‌ జి " హవామహే=మిమ్ము పిలుచు చున్నాము. ఇన్దా0గ్నీ=ఇం ద్రాగ్నులను విమ్ణరూపులు, శకువుల విషయమున [కూరులైన, పూజ్యులగు, ఇందాగ్నులను విస్తు రూపులారా:;: ఈ, యజ్ఞమును, సోమరసములను గూర్చి మిమ్మాహ్వానించు చున్నాము. మీ రిచటకు వ క్తుర్షుగాక

కేశవ బుగ్వేదము.' “౨ కితీగ తా మవోన్తా నదన్ఫుతీ ఇన్తాగ్నీ రత ఉల్దతల్‌ న! చి నీ అ(వజాః న న్త్వా(తిదిః. క్‌

హే ఇన్దాగ్నీ = ఓ ఇంధద్రాగ్నులను విస్తురూపులారా!: యొఎఐమీ రిద్దయు, మహాన్లా జ పూజ్యాలై న, సవసస్పతీ=ఎయజ్ఞగ్భృుహమున కధిపతులై నవారో, తావ అట్టి మీరు, రక్షః = రాతసులను,' ఉదబతం = చంపుడు, అ్యతిణః = (ఆ రాక్ష

జ

సులు స్వర్గము _ మోకము _ భూమి అను మూడును, పితృమార్గము _ దేవ మార్గము _. మనుష్యమార్గమను మూడును లేనివారును, అ(స్రడాః = సంతానము లేని వారును, సన్తు= అగుదురు గాక 1 ॥

ఓ.ఇంద్రాగ్నులను విష్ణురూపులారా। మీరు పూజ్యాలు, యాగశాల కధిపతులు,. మీరు రాక్షసులకు స్వర్గము--మోక్షము_భూమి అను మూడింటిని, పిత ఫమార్ష్శము. దేవమార్లము._మనుస్యమార్గ మను మూడు మార్గములను లేకుండజేసి సంతాన రహితులగు వారిని నాశనము చేయుదురు గాక :

208... తేన నత్వేన జొగ్భళమధి (వచేతునో వదో

ఇగన్బాగ్బీ భర్ళు యచ్భతత్‌. ( . క్‌ు ఇన్దాగ్నీ = ఓ ఇందద్రాగ్ను అనబడు విమ్ణురూపులారా /] (యువాం) న! మీరు, కేన సత్యేన = (ప్రసిద్ధములగు ఇచ్చాది కల్యాణగుణములతో, వ్రచేతునే = పురుషో త్తమమగు, పదే = స్పానమున, అధి = స్వకావముతోనే, జాగృతం =మీ సామర్హ్యముతో స్వ(ప్రకాశు లగుదురుగాక । (అస్మభ్యం) = మాకొలకు, శర్య సుఖమును, యచ్చతం = ఇ త్తురుగాక ।

& ఇం(దాగ్నులను విష్ణురూప్పులారా : మీరు సకల క ల్యాణ గుణములతో , పురుషోత్తను స్థానమున సహజమగు మీ సామర్థ్యముతో స్వయముగ (పకాశింతురు గాక! మాకు సుఖము నను(గహింతురు గాక

ఇతి (వథమాష్ట శే ద్వితీయా ఛా్య్థయే తృతీయో వర్షః, , ఇతి వకవింళం నూ_క్తమ్‌. ఇది (పథమాష్టకమున ద్వితీయాఛ్యాయమున మూడవ వర్షము ఇదీ ఇరువది యొకటవ నూ _కృము.

ద్వావింళ 0 సూక్త మ్‌ మేధాతిథి కాణ్వ -క అశ్వినౌ క-8 సవితా 9= 0 అగ్ని జేవ్య లి ఇన్దా్భణీ వరుణాగర్టగ్నా య్య లా కీ చ్యావావృథివ్యా ర్‌ వృథివీ 8 విష్ణున్తేవా వా 77_ల్లి విష్ణు గాయత్రీ బ్వుని కుమారుడగు మేధాతితి బుషి అ్వనులు నవిత అగ్ని దేవులు ఇన్లా ణీ వరుణాన గ్నాయిలు దావా వృధివు లనబగు విష్ణువు దేవత గాయతి ఛందన్సు 208 (పొతడ్యూశా వి బోభయాక్టనానోవా గచ్చతావ్‌ అన్య నోమును వీడో పే వోత =టఓ వోళతా ప్రాతర్యుజా = (పాత కాలమున చేయదిడు హంపోపాసనరూప సమాధి గోచరులగు అశ్వినొ == శీఘ గమనము కలవారగుటచే అశ్వను అనబడు విష్తురూపులను విజోధయ = ఎల్లప్పుడు మేల్కొనియుండునట్లు ప్రార్టింపుము (తౌ = వారు ఇహ = ఇచటకు అన్య సోమన్య = ఈ సోమ రసమును ఎతయే == (శ్రాగుటకు ఆగచ్చ్భకామ్‌ == వత్తురుగాక ఓ పోతా ప్రాత కాలము నందలి హంసోపాసన సమాధిలో గోచరించు అశ్వినులను విష్ణురూపులను నీవు మేల్కొని యుండునట్లు (ప్రార్థింపుము వారిచ టకు సోమరసము నాస్వాదించుటకు వత్తురు గాక 20 తూ నులథా రలీతమోథా దోవా బిఎిన్ఫ్ట్రలా అళ్ళానా తొ వావామ'పౌా ల్లి యా=ఎవరు నురథాజమంచిరధముకలవారో రథితమా =మహారథులో దివిస్పృళా =న్వర్గమునందుండువారో శా=ఆ ఉథా దేవా=అశ్వినీదేవతలనదిడు విష్ణురూపులనిద్దజను హవామ హే= ఆహ్వానించుచున్నాను ఎవరు చక్కని రథములుగలవారో మహారథులో స్వర్గమున నివఎంచు చున్నారో అట్టి అశ్వినీ దేవతలను విషురూపులనిదణను ఈ యజ్ఞమునకాహ్వానించు న! నే చి టా చున్నాచు 27 8

కేక్షేత బుగ్వేదము 211. యా వాం తళా మధుమత్యాళ్టూనా నూన్భుతానతీ తయా యజ్ఞం మెమికలద్‌. శి 'హేీ అశ్వినా=అ శ్వినులనబడు ఓ విస్తరూపులారా।; యా వాంజపఏ మీకు సంబంధించిన, మధుమతీ = అమృతము[స్రవించుచుండుటచే తాకినంతమా[త్రముననే పదార్దములను మధు5 మొనర్పజాలిన, సూనృతావతీ = వేదవాళ్టు లచే స్తుతింపబడుటచే తత్సహితయగు, కళా =గుజ్జములను దోలు కొరడాకలదో ! తయా=దానితో. అస్మ దీయం==మా, యజ్ఞం=యజ్ఞ మునకు సంబింధించిన నెయ్యి, సోమరసము మొ॥ వస్తువులను, మిమిక్షతం ==తాకుడు. అశ్వినులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మీ గుజ్జములను దోలు కొరడా, అమృ తము (గ్రవించుచుండుటచే కాకినంతమా(త్రముననే పదార్థములను మధురములుగ నొనర్ప జాలినది,. వేదమం[త్రములచే స్తుతింపబడుటచే వేదసహితటైొనది. దానితో మా యజ్ఞ సామ్శాగియగు నెయ్యి. సోమరసము మొ (దవ్యములను తాకుడు. త్త £12. నొపా నొమనన్తి దూరతే య్యతా రకశ్రోన గచ్భథః

• అళ్టానా నోమినో గృనాజ్‌. శ హే అశ్వినా = ఆశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా ; సోమినః=యజ మానునియొక్క, యత గృహం = ఏ గృహమునుగూర్చి, రథేన = రథముపై , గచ్చథః=వత్తురో, (తత్‌=ఆ గృహము, వాంజమీకు, దూరశక్రే=దూరమునందు. నహి అస్తి=లేదుగదా £ అశ్వనులనబడు ఓ విమ్ణురూపులారా । మీరు రథముపె బయలు దేరివచ్చు నట్టీ యజమానిగృహము మీకు ఎంతోదూరమున లేదు. సమీసమునం దేయున్నది. కాన తప్పక దయచేయుడు.

218. పారజ్ధావాతీమాతడే నవితారమున వ్వూడే న చేత్తా దేవతా నదశన్‌. 6 (అహం) =నేను, హిరణ్యపాణ్‌ం = హతమైన, రమణీయమైన, లేక సువర్హ కాంతిగల సర్వావయవములుకల, సవితారం =జగ క్తులను (ప్రసవించుటచే సవితయన

ద్వావింళం నూర్తమ్‌ 125 బడు మహావిస్తువును, ఊతయే =రతణకొజకు, ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించుచున్నాను. సః = ఆసవితృరూపియగు విష్ణువు, పదం ఎ స్వస్వరూపమును, పరస్వరూవమును, _ చేత్తా=చక్క-గదెలిసినవాడు, సః (ఏవ =ఆతడే, దేవళా=దేవుడు, [దేవతా= దేవళబ్దప్యవహారకారణమగు కీండాదిగుణనమూహము , సః (ఏవు=అతనికంయె భిన్న మైనదికాదు).

ఓ మహావిన్లూ 1 నీవు జగత్తుల సృష్టించుటకే సవితయనబడుచున్నావు. నీళరీరావయనములు హిత మైనవి రమణీయమైనవి. బంగారమువంటి కౌంతిగలవి,. అట్టి నిన్ను రకణకొణకు నేనాహ్వానించుచున్నాను. నీవు న్వన్వరూపమును పరన్వ రూపమును చక్కాగ దెలిసినవాడవు. ఇతర దేవతలందలు నీముందు దేనతలే కాదు. నీవే దేవుడవు దేనదేవుడవు. దేవళబ్దమునకర్ణమగు లీలాదికల్యాణ గుణములు నీకంటె అభిన్నము లెనవి.

ఘు

ఇది పథమాప్టకే ద్వితీయాధ్యాయే చతుర్భోవ ర్ల. ఇది పఫిథమాన్ట కమున ద్వితీ యాధ్యాయమున నాలుగవ వర్శము, 214. అవొం శపొతమవసే నవితారమున న్తుపా తన్బు వృతాన్యూళ్ళుని. గి

(హే హోత =ఓ వోతా; అపాం న పాతం = జలమునుండి ఉద వించిన వృథివీరూప దేహమున శ్రీహరి వ్య క్షముగ నుండుటచే జలమునకు పొడు డగు, నవికారం = విష్ణువును, అవసే = రక్షణ కొణకు, ఉవస్తుహి = ఆహ్వా నింపుము, కఠతన్యణు ఆ విష్ణువుయొక్క, (శౌని ఇ ఆరాధనరూప కర్మలను, ఉళ్మసి = మేమందటము కోరుచున్నాము.

ఓ వోతా। జలమునుండి పృథివి యుదృవీంచినది. పృథివీరూవ దేహ మున (శ్రీహరి అభివ్యక్తు దైనాడు. కనుక జలమునకు మనుమడై న విష్ణువును మూ రక్షణకొఅకొహ్వానింపుము. ఆ విష్ణువు నారాధించుట, సేవించుట మొద లగు (క్రియలయందు మేమందలము ఆన క్తులమై యున్నాము.

116 బుగ్వేదము 215. ఎిలోక్తారం వావామహే ననోల్చిితన్యూ రాధనః నవితారం నృచోక్షనవ్‌. 7

(వయం)జు మేము, చిత్రస్య రాధసః== ఉత్తమ సిద్ధిరూప మైన , వసోః==

సంపదను, విభక్తారం == ఎవరి కెంత యివ్వదగునో వారి కంత యిచ్చునటి,

బి నృచకసం = సమస్త పుణ్యపాపసములతో కూడ జీవులను చూడగల వాడెన, సవిఠారం == విమవును, హవామహే = ఆహ్వానించు చున్నాము.

ఉత్తమ సిద్దిరూవమగు సంపదలను ఎవరెవరి కెంత యిన్వదగునో వారివారి కంత 'యిచ్చునట్టి, వారు చేసిన సమస్త పుణ్యపావములతో కూడ జీవుల స్వరూప ముల చూడగలినటి, మహావిషవును ఆహ్వానించు చున్నాము.

4 మి ణు 218. నఖాయ ఆని వీదత నవితా సోమో ను నః దాతా రాధాంని మృతి, 8 హే సథాయః = ఓ బుత్విజులారా। ఆ= మావద్దకు వచ్చి, నిష్షదత = కూర్చొనుడు, ను= ఇపుడు, నః = మాకు, దాతా = కోరికల నిచ్చునటువంటి, సవితొ == మహావిష్ణువు, స్రోమ్యః జ స్తుడింపదగిన వాడు, (యః) = ఏ మహా విష్ణువు, రాధాంసి = సిద్ధులను, కుంభతి = త్వరగ (ప్రకాశింప జేయునో.

ఓ బుత్విజులారా । మహావిష్ణువు అన్ని సిద్ధులను త్వరగ మన కను్మగహింప గలడు. మీరు మావద్దకు వచ్చి కూర్చొనుడు. ఇప్పడు మన కోర్కె లన్నింటిని దీర్చు మహావిష్ణువును స్తుతింప వలెను,

217, _అగ్మే నత్స్మీ౦వో వవా దేవానా మళతీడవ " త్చూస్తారం నోమవీతయే. ర

ఆ ఢి హే అగ్నే! = ఓ అగ్నీ! ఉళతీః = యజమానుని కోరుచున్నటువంటి. ... దేవానాం = దేవతలను, సడ్నీః = కాపాడునట్టి విష్దువుయొక్క స్రీరూపములను, రస పానము చేయుటకు, ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు, ఊప ఆవహ = తీసికొని

ద్వావింళం సూక్తమ్‌ క్షే? ఓ అగ్నిదేవాః యజమానుని కోరుచున్నటువంటి, దేవతలను కాపాడు చున్నటువంటి, మహావిష్తువుయొక్క న్రీరూపములను, తేజోవంతుడైన, బలనంతు డైన విష్ణువును, సోమరనము నాస్వాదించుటకు ఈ యజ్ఞమునకు తీసికొని రమ్ము. 218. ఆఅగ్బా అగ్భ్య ఇవోవనే వో్యతాం యఎిద్ట థాలతీన్‌ వడూగతం ధివణాం నవా. 10 "హీ యవిష్ట = ఓ యువకుడైన, అగ్నే =అగ్నీ! గ్నాః జ నిరంతర గమన స్వభావముగల నీ న్రీరూపములను, వో శ్రాం = పిలువఐడుచుండుట చేతను, ఆహ్వాన మంత్రము నందఖిమానము కలిగి యండుట చేతను, హపోత్రమనదిశునట్టి, వరూీం == పూజసీయము, జగత్తును రక్షించునదియు నగుటచేత “వరూతీ” యనదిడు, ధిషణాం == బుద్ధిన్వరూపిణియు, అందలి బుద్దులను ధేశేపించునదియు, అన్ని బుద్ధులకు అభిమాన దేవతయగు, భారతీం = భరతుడగు వాయువునకు స్వామి యగుట వలన విష్ణువుయొక్క స్రీరూపమును, ్రీ దేవిని, అవసే = మమ్ములను రక్షించుట కొలకు, ఇహ = ఈ యజ్ఞమునకు, ఆవహ = తీసికొని రమ్ము, చక్కగ వెలుగుచు యెవనములో నున్న ఓ అగ్నిదేవా । మహావిస్తు స్రీ రూపము, పీలువబడుచుండుట వలన, ఆహ్వానములందభిమానము కలిగియుండుట వలన హో(్యత్ర మనబడును. పూజ్య మైనదగుట వలన, (వపంచమును రక్షించుట వలన వరూత్రి యన నొప్పును. _బుద్ధిన్వరూపిణియై అందటి బుద్ధులను (ప్రేరేపిం చును. అన్ని జ్ఞానములకు అభిమాని దేవత. _భరతుడగు వాయువునకు విష్ణువు స్వామి యగుటచే. థారతి యనియు చెప్పబడును. అట్టి విస్తు శ్రీరూసమును ఎల్లప్పుడు చలించు నీ న్త్రీరూవమును, మమ్ముల రక్షించుటకొలకు ఈ యజ్ఞము నకు గొనివత్తువు గాక 1 ఇతి ప్రిథమాన్ట కే ద్వితియాఛ్యాయే వంచమో వర్మ ఇది ప్రిభమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమున అయిదవ వర్గము.

శేశరి బుగ్వేదము 218. అలి నో దోబీరవసా మవాః గర్భా నృవత్మః అబ్భిన్ను వ్యతాః నచన్తాత్‌. [| ఆచ్చిన్నవ(తాః జు ఎల్లప్పుడును కాటంక ములను కర్ణాభరణములను ధరిం చిన, నృపత్నిః = దేవతలను పరిపాలించునట్టి విష్ణుస్త్రిరూపములగు, దేవీః = దేవేరులు, అవసొ == రక్షకుడగు ప్రాణముతోకూడ, మహః = సర్వో త్తముడగు విష్ణువునకు సంబంధించిన, శర్మణా = మోషెది సుఖము నిచ్చుటద్వారా, నః == మనలను, అభి = అంతటను, సచన్తామ్‌ = రఠ్షీంతురు గాక । ఎల్ల వేళల తాటంకములను కర్ణాభరణముల ధరించునట్టి, దేవతల నందణను పరిపాలించు దేవాధిదేవుడగు విష్తవుయొక్క- స్తీరూపములగు దేవేరులు, రక్షకు డైన ప్రాణముతోకూడ, సర్వో త్తముడగు మహావిష్తువునకు సంబంధించిన మోజాది సుఖము నిచ్చుట ద్వారా మనల నంతటను కాపాడుదురు గాక | ల20. - ఇ పాన్హాజోమువన వ్వూడయే వడవానీం న్ద్ర్న్దే అగ్భాయీం నోమవీతతు. 12 (అహం) = నేను. ఇన్టా్రణీం =స్వామియగుట చేతను. లేక పాలించుట " బేఠను, ఇంద్రునకు సంబంధించిన విష్ణుస్త్రీరూసమును, వరుణానీం = స్వామి యగుట చేతను, లేక పాలించు చేతను, వరుణునకు సంబంధించిన విషువ్రీరూప మును, అగ్నాయీం = స్వామియగుట చేతను, లేక పాలించుట చేతనూ అగ్నికి సందింధించిన విష్ణున్తీరూవమును, సోమపీతయే = సోమరస పానము కొటకు, న్వస్తయే = సోమరసము నాస్వాదించి మా కెల్లస్పుడు సుఖము నొసంగుటకు, ఇహ == ఇచటకు, ఉపహ్వయే = ఆహ్వానించు చున్నాను; స్వామియగుట చేతను, లేక పాలించుట చేతను ఇంద్రునకు సంబంధించిన విష్తుస్తీరూవమును, వరుణునకు సంబంధించిన విష్ణుస్తీరూపమును, అగ్నికి సంబం ధించిన విష్ణుస్తీరూపమును, మే మొసంగు సోమరసము నాస్వాదించి మా కెల్లప్పుడు సుఖము నొసంగుట కిచట కాహ్వానించు చున్నాము.

ద్వావింశం నూక్తమ్‌ శేరి 221. మపా ద్యొాః వృథిలీచ న ఇమం యజ్ఞం తిణిశతాల్‌ వివ్ఫతాం నో భరీమలి. 13 మహ్‌ == గొప్పదైన, ద్యౌః పృథివీ చ = స్వర్గముఎభూమి యను విస్తుస్త్రీ రూవములుగాని, లేక (శ్రీ దేవి.భూదేవియు, నః = మాయొక్క, ఇమం యజ్ఞం = ఈ యజ్ఞమునుగూర్చి, మిమిక్షతామ్‌ == వత్తురుగాక : భరీమఖిః = ఛభరించుటల ద్వారా, నః == మనలను, పిష్ఫృతాం = దుఃఖముల నుండి పొలింతురు గాక : (పథావ సంపన్నలగు ద్యాదాపృథువులు లేక శ్రీదేవి, భూదేవియ, మా _ యజ్ఞ మునకు విచ్చేసి, అన్ని భారముల వపొాంచి మమ్ము అన్ని దుఃఖములనుండి కాపాడుదురు గాక : 222. తయోంట్‌ భృళవత్చుయా వ్యిపా 0వా ల్సి ధీతలిః రబ్జర్వూన్వూ (భువో వదోం కశ తయోః == ద్యావా సృథువులకు నంబింధించిన, వయః = ముముతువులచే 'సేవింపబడు జ్ఞానమును, గంధర్వస్య = వాక్కును ధరించుచుండు వాడగు విష్ణువు యొక్క, (ధువే పదే = నిత్యస్వరూపవిషయమగు, ఘృతవత్‌ జ అపరోకక్టాన సహితమగు జ్ఞానమును, విప్రాః = మేధావులు, ధీతిఖిః = బుద్ధలతో, తయోః == వారి అనుగ్రహముచేత, రిహన్సి ఇత్‌ = సేవించు చున్నారు. మేధావులు తమ బుద్ధులతో ఆ ద్యావాసృథువుల అనుగ్రహముతో, వారికీ నంబంఢధించిన, ముముతువులచే "సీవింపబడుచున్న జ్ఞానమును, నాక్కులను ధరించు చుండి గంధర్వు డనబడు మహావిష్తువుయొక్క శాశ్వత స్వరూపమును దెలియజేయు నపరోక్షజ్లాననపాతమగు జ్ఞానమును, సేవించు చున్నారు. షో ళో " 228. న్యోనా వృథిఎ భవాన్భుక్షరా బివోళోనీ యచ్చా నః కర్యు న్యవథః, 15 హే వృథివి = ఓ భూదేవీ । (యాత్వం) == ఏ నీవు, అనృక్షేరా = మను మ్యనివలె నశించని దానవో, నివేశనీ = అన్ని భూతముల క్మాశయమైన దానవో, (స్రా నా అట్టీ నీవు, నః=మాకు, స్యోనా = సుఖము నిచ్చు దానవు, భవ జ

120 బుగ్వేదము అగుము, నః == మాకు, సపథః న! విస్తారమైన, శర్మ న! మహత్తరమైన సుఖ మును గాని, గృహమును గాని, యచ్చ = ఇమ్ము.

ఓ భూదేవీ: నీవు నరునివఠె నశించు స్వభావము కలదానివి కొవు. మహి భూతము లన్నియు నిన్నాశయించి యున్నవి. సీవు మాకు మిక్కిలి సుఖమును, మంచీ గృహమును అనుగ్రహింపుము.

ఇతి వథమాష్టకే ద్వితీయాధ్యాయే మష్టో వర్షః. ఇది _నథమాన్ట కమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఆజణవ వర్షము. 224. అతో దోవా అవశ్తు నో యతో ఎిత్తుర్దాచళవే ణాఖీ న! వృథిన్యాః న్‌్త దామథఖీిం. 16 యతః == ఎందువలన, విష్ణుః = విశిష్టమైన చేష్టాబలము కల విష్ణువు, సృథివ్యాః = పృథివి మొదలుకొని, నప్త ధామభిః = ఏడు తోకములతో కూడ, (తిలిః క్రమైఇ = మూడడుగులతో, (ఇదం) = ఈ విశ్వమును, విచకమే = రాక్షసులనుండి (గ్రహించి ఆక్రమించెను. (సురాన్‌ = దేవతలను, స్వస్వపదస్టాన్‌ = వారివారి స్థానము లందున్న వారినిగ, చక్రే = చేసెను అతః = ఇట్లు విష్ణువు దయ వలన శమతమ స్థానములను పొంది సమర్దులై న, దేవాః == దేవతలు, నః = మనలను, అవన్తు ఇ రడీంతురు గాక ;

విశిష్టమైన [క్రియాళ క్తులుగల విష్ణువు, పృథివి మొదలుకొని ఏడు లోకము లలో కూడ ఈ విశ్వము నంతను, మూడడుగులతో రాతసులనుండి ఆక్రమించి, దేవతలను, పోయిన వారివారి స్థానములలో నిలబెప్టెను. అట్లు విస్తువుకరుణతో తమతమ స్థానములను పొందిన దేవతలు, మనలను కాపాడుదురు గాక 1

225... ఇదం బిన్హుర్దు చ్యళమే (తేదా శి దధో వద్‌ నమూణ్‌ వామన్య వొంనులే. 17 .. విష్ణు = భగవానుడగు విష్ణువు, ఇదం విశ్వం = ఈ విశ్వమును, వి చక్రమే ఇ ఆకమించెను, (క్రేధా = మూడు విధములుగ, పదం == పొదమును,

ద్వావింళఛం సూక్తమ్‌ క. విదధే == ఉంచెను, అన్య == అపుడీ విష్ణువుయొక్క-, పాంనురే = పరాగములు, లేక తదథిమాని దేవతలుండు పాదమునందు, ఇదం=2జ ఈ విశ్వము, సమూ క్షం పరాగము వలె స్థిరముగ నున్నది.

భగవంతుడగు (శ్రీ మహావిష్ణువు ఈ విశ్వమును మూడు విధనులుగ పాద మును మోపుట ద్వారా ఆ(కమించెను. అపుడు వరాగములకు, తదఖిమాని దేవ తలకు ఆటపట్టగు నాతని పాదమందు ఈ మహావిశ్వమంతయు ముద్దగ నుండెను. 226. (తీజీ వదా బి చ్యాళమే ఎన్జుర్లోపొ అదాఖ్యూః అతో ధర్శాజి ధారయన్‌. 18 అదాభ్యః=నివారింపళక్యముకాని, విష్ణః=మహావిష్ణువు, త్రీజీ పదా=బిుక్‌ యజుస్సామలను మూడు వేదములను, భూత-_భవిష్యద్వ ర్తమాన కాలములను, సత్త్వరజ స్త్వమోగుణములను, భూలోక _భువర్లోక _సువర్లోకములను, దేవ-మానుష- రాక్షసులను జీవులను, చేతనాచేతన మిశ్రరూపమైన (శ్రీ_ముక్తులు ఘటాదులు, సొత్మక దేహములను, మూడువిధములగు స్వరూపములను, గోపాః = (సృజియించిి రతకుడగుచు ( మోక్షదాతయై, విచక్ర మే=అతిక్రమించెను. ఆతః = అందువలన, ధర్మాణి = జగత్తును ధరించు వాయువు మొదలగు వాటిని, ధారయన్‌ == ధరించుచున్నవాడై (యుండెను.

“ఎవరును వివారింవలేని (శ్రీ మహావిష్ణువు, బుక్‌ యజుస్సామలను మూడు వేదములను, భూత-_భవిష్యద్వ_ర్తమానములను మూడు కొలనులను, న_త్త్వరజ _స్తమస్సులను మూడు గుణములను, భూలోక భువర్లోక సువర్లోకములను మూడు లోకములను, దేవ-మానుష_రాక్తసులను డ్రివిధములగు జీవులను, చేతనులు, అచేతనులు, మ్మికులు అను రూపములోనున్న లక్ష్మీదేవి, ముక్తులు, ఘటాదులు ఆత్య్మలుగల దేహములను, మూడువిధములగు స్వరూపములను సృజియించి, రక్షించి, మోకదాతమై అతిక్రమించెను. కనుక [ప్రపంచమును ధరించుచు, వాయువు మొదలగు భూతముల ధరించుచున్నవాడై యుండెను. |

122 బుగ్వేదము 227, వద్టోః కర్మాణి నళ్యాత యతోోవతాని వన్సకే ఉఇ(స్దున్య యష్యాః నథౌ. 19

(హే జనాక్సి=ఓ సాధకులారా ;: [వతాని=జీవులందతి చేష్టలు, యతకజ ఏ విష్ణువు (చేష్టల వలన, (జాతాన్సి=పుట్టినవో, (యః)=ఏ విష్ణువు, పస్ప'శే= ప్రాకృతజనులచే చూడబడనప్పటికిని యోగులచే చూడబడినవాడాయెనో. (యశ్చ = ఏ విష్ణువు, ఇన్ష్రస్య = ఇంద్రుని, లేక వాయువును, యుజ్యః=విడచి యుండని, సభా=చెలికాడో, (తస్య్ర=ఆ, విష్తోః=మహావిషమువుయొక్క. కర్మాణి

వ! గా! చేష్టలను, పళ్యత =తెలిసికొనుడు.

ఓ సాధకులారా 1 ఈలోకమున జీవుల చేష్టలన్నియు ప్‌ ప్రభువుయొక్క చేష్టలవలన పుట్టినవో, ఏ స్వామి _ప్రాక్సుతజనులచే చూడబడకపోయినను, యోగు లచే దర్శింపదడెనో, ఏ దేవదేవుడు ఇంద్రునకు, లేక వాయువునకు వీడని చెలికాడో, అట్టి శ్రీ మహావిషువుయొక్క చేషలను తెలిసికొనుడు.

బి ణి లే 228, తద్భిద్దో ః వరమం వదొం నదా వళ్ళూ శ్సి నూరయః దొలీవ చఖరాతతచ్‌. లి0 ఆతతం = వ్యాపించిన, చక్తుః = చూపు, దివీవ = అకొశమునందువలేి, విష్ణోః = శ్రీ మహావిస్ణుపుయొక్క, పరమం = లక్ష్మి-(బహ్మ-_శివుడు మొదలగు వారికంయచెను త్తృమమైన, తత్‌=ఆ, పదం=స్వరూపమును, సూరయః=జ్హానులు, సదా = ఎల్లప్పుడు, పశ్యన్తి = చూచుచున్నారు,

ఆకాశమున వ్యాపీంచియున్నప్పటికి మనచూపు ఎట్ల 0దఅకు కనుపడదో అళే (శ్రీమహోవిష్ణువుయొక్కం, లక్మ్మీఎ(బహ్మ-శివుడు మొదలగు వారికంటె _శేస్మమయిన న్వరూపముగూడ, సామాన్యులకు గోచరింసదు. జ్ఞానులు దానినెల్లస్పుడును చూడ గలరు. |

ద్వా వింశం నూక్తమ్‌ 128

228. తద్‌ వ్యిపానో ఎివన్యావో జాగ్భనాం నూ నమిస్దతో

ఎఫ్రోర్యూత్‌ వరమయం వదద, 21 లీ

విష్తోః = శ్రీ మహావిన్షువుయొక్క, పరమం = ఉత్కృష్షమైన, పదం =

సో! ళా బజా స్వరూపము, యత్‌ = పీదియున్నదో, తత్‌ దానిని, విపన్యవః = మంచిజ్ఞానము కల, జాగృవాంసః = సంసారనిద్రనుండి మేల్కొని ముక్తులైన, విప్రానః = మేధాతిథి మొదలగు వివేకులు, సమిన్టతే = తెలిసికొనుచున్నారు. తెలియజేయు చున్నారు.

(ఫ్రీ మహావిష్ణువుయొక్క సర్వో త్తృమస్వరూవమును, చక్కని జ్ఞానముకల, సంసారమను మహానిద్రనుండి మేల్కొని ముక్తులైన, మేధాతిథి మొదలగు వివేకులు బాగుగ తెలిసికొనుచున్నారు. కనుకనే ఇతరులకును తెలియజేయ చున్నారు.

ఇతి (వళమాష్ట్రకే ద్వితీయాఛ్యాయే సమో వర్మ ఇతి ద్య్వావింశం నూ క్షమ్‌, ఇది పథమాన్ట కమున ద్వితీయా ఛ్యాయమున పడవవర్ష ము. ఇది ఇరువది రెండవ నూక్తము,

(తఛయోవింళశం సూ క్ష్‌ మేధాతిథి కాణ్వుః. ! వాయుః, 2-9 ఇసన్ట్ప్రివాయూ, 4కి మి_తావరుణా, 7-9 ఇన్నో మరుత్వాన్‌, 1012 విశ్వేచేవాః, 18-15 వూషా, ;:8-992, 98 (పూశర్వార్థన్య] ఆవ 21 [ఉత్తరార్థన్య]. ౨4 అగ్నిః 1-18 గాయి, 19 పురతప్విక్‌, 2] (పతిష్టా, 20, 99-౪4 అనుముప్‌. బ్‌

(కబ్వుని కునూరుడగు ' మేధాతిథి యువి. వాయన, ఇంద్రుడు, మ్మికావరుబులు, మదరుత్తులు, విశ్వేజేవులు, వూవ, జలము, అగ్నియనదడు విష్ణువ దేవత గాయర్వి, ఉఊన్లీక్‌, (తిష్ట; అనుస్తుప్‌లు చండన్సులు,]

280. తీవా! నసోమూన ఆ గవ్యూలీర్ట స్లః నుతా ఇవే

నాతూ తాన్‌ (వన్థితాన్‌ వవ.

హే వాయో == బలవంతుడవు జీవ(ప్రాణధారకుడవగు ఓ మవోవిష్టూ : (య్రే=ఏ, తీవ్రాః = బలకరములైన, ఆశీర్వ నః = యజమానుని ఇష్టమును సాధించు, సుతాః=పిండబడిన, సోమాసః = సోమరనములు, (సన్తి = ఉన్నవో, వస్టికాన్‌ = సీకొఅకెదురు చూచుచున్న, తాన్‌ = ఆ సోమరసములను గూర్చి ఆ గపా జావిచ్చేయము. పిబ(చ == వాటిని సేవింపుము.

ఓ మహాోవిమ్లూ | నీవు బలవంతుడవు. జీవ(ప్రాణధారకుడవు. బలమును కలిగించునవి, యజమానుని కోర్కెలసీడేర్చునవి, పిండబడినవి యగు సపోమరసములు నీకొజకెదురు చూచుచున్నవి, నీవా సోమరసములకై తప్పక విచ్చేయము. దయతో వాటివి సేవింపుము. గా

జి... జీలా దోవా దివిన్స్యృక్యేన్నవాయా వావామహే అన్యం నోమన్య వీతయే. లి ఉభా==ఇద్దతై న, దేవాజకీడాదిగుణయు క్తులై న, దివిస్పృశా = జ్ఞానాధికు లైన, ఇస్ట్రవాయూ = అభీష్టదాతయగు ఉసేందుని, లోకప్రాణధారకుడగు

శయోవింళం సూక్తమ్‌ శేవైర్‌ సంకర్షణుని, (వయం)= మేము, అన్య సోమస్య=ఈ సోమరసమును, పీతయే= (శ్రాగుటకొజకు, హవామహే=ఆహ్వానించుచున్నాము.

క్రీడాదిగుణములుకల, జ్ఞాననిధులై న, అభీష్ణదాతయగు ఉపేంద్రుని, లోక ('ప్రాజధారకుడగు సంకర్షణుని ఈ సోమరసముల నాస్వాదించుటకు, మేమాహ్వా నించుచున్నాము.

282. ఇ్యన్బవాయూ మనోవావా ఎ్యిఫా వాన న్త ఊఈతడో

నవ్యాసాతా ధియన్సతీ. శ్ర

మనోజువా = మనస్సుల పేరేపించునట్లి, లేక మనోవేగముగల, ధియః

వతీ = ఆలోచసలకధివతులును, సహస్రాక్షొ = బహుజ్ఞానులును, ఇన్హ్రివాయూ =

ఉ పేంద్ర_సంక ర్షణాత్మకులగు విష్ణురూపులను, విప్రాః = మేధాతిథి మొదలగు బుద్ధిమంతులు, ఊతయే =రతణకొఅకు, హవన్లే = పిలుచుచున్నారు.

ఉ పేంద్రసంక ర్షణాత్మకలగు విష్తురూపులు మస మనస్సులను (యేకే సింతురు. లేక మనస్సులవలె చాలవేగము కలవారు. వారు మన ఆలోచనల కధిపతులు కావున ఎన్నియో జ్ఞానములు కలవారు. వారినిపుడు మేధాతిథి మొదలగు బుద్ధిమంతులు రతణకొణకు ఆహ్వానించుచున్నారు,

వితిక... మ్యాతం వయం వొనామహపే వడజం నోతువీతయే

విద్జానా వూతదోక్షనొ, శీ

వయం మేము, మిత్రం = రక్షింపదగినవానిని తెలిసికొని రక్షించు విషు

రూపుని, వరుణం(చు = నిరవధికానందస్వరూపుడగు విష్ణురూపుని, సోమపీఠతయే=

సోమరనపాన మొనర్చుటకు, హవామహే == ఆహ్వానించుచున్నాము. (యొ

పిలువబడిన ఏ వ్రభువులు, జజ్ఞానా =యజ్ఞ ములందు అభివ్య క్తులగుదురో, పూత దక్షసా=యజమానుని సవితుని, సమర్డుని చేయుచున్నాలో.

ఎవరినెప్తుడు రక్షీంచవలెనను విషయమును తెలిసికొని రకంచు విష్ణు రూపుడగు. మృతుని, నిరవధికానంద రూపుడై విష్ణురూపుడగు వరుణుని, సోమ రసమునాస్వాదించుటకు మేము సిలుచుచున్నాము, సూ ఆహ్వానమును మన్నించిన వారు యజ్ఞములందు అభివ్యక్తులై యజమానుని పవ్నితునిగ సమర్థునిగనొన ర్తురు.

126 బుగ్వేదము 284. మాతిన యాన్ఫతావ్భధా వృళన్య జోళంతివన్టృలీ తా మిితానథతా వలవో, ర్‌ యౌ = ఎవరు, బుతేన = యథార్థముగ, బుతవృధౌ == నిత్యవృద్ధులో, జ్యోతిషః = (వకాశరూపమై (ప్రమాణసిద్ధమగు, బుతస్య న! సత్యమునకు, వీ == అధిపతులో, తా = అట్టి, మ్మిశావరుణా = మిశ్రావరుణులను విష్ణురూపులను, (ఆహం) = నేను, హువే=పిలుచుచున్నాను. మిశ్రావరుణులను విష్ణురూపులు యథార్థముగ నిత్యవృద్దులు. వకాశ రూపమై (ప్రమాణసిద్ధమైన సత్యమునకధినాథులు. అట్టి వారిని నేనిపుడాహ్వానించు కూ ఫే ధరా చి చున్నాను. ఇతి పథమాన్ట శే ద్వితీయాధ్యాయే అన్హ మోవర్ల 1. ఇది (వథమాన్ట కమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఎనిమిదవ వర్షము. 288, వడణః (పొవితా భవన్‌ తతో విగ్వాాభిడూతిథిః ' తోరొతాం నొః నురాభనః. 6 వరుణః మి(త్రః (చ = వరుణుడు మి(క్రుడను విస్తురూపులు, విళ్వాభిః ఊతిభిః = అన్నిరక్షణలతోను, పావిశా = మమ్ము చక్కగ కాపాడువారు, భువత్‌= అగుగాక ః: (తౌ=వారు, నః = మమ్ములను, సురాధసః = మంచి సిద్ధులు కల వారినిగ, కరళామ్‌ = చేయుదురుగాక ।

వరుణుడు, మిత్రుడను విష్ణురూప్పలు ఆనేక విధములగు రక్షణలతో మమ్ము చక్కగ కాపాడు వారగుగాక । వారి దయవలన మాకు ఉ త్తమసిద్దులన్నియు ఇ వపసమగుగాక 1 లా.

2860. మడత [౧ స్తం ఉనివామవొ (శతా నోమవీతలయేీ

నజూర్గతోన తృమృతు.

(వయం) = మేము, మరుత్వ నం = మరు త్తులతో కూడిన, ఇన్షర్సం = నుహావిష్ణువును, సోమపీత యే=సోమరనపొన మొనర్చుటకు, ఆ హవామ'హే=ఆస్వో నించుచున్నాము. ((ఇన్ట్రిః) = ఆహూతుడగు విష్ణువు, గణేన = మరుద్గణముతో, సజూః = ఇతరగణముతోను కూడినవాడె , తృమ్చుతు =తృ _ప్రినందుగాక ;

మా

శఉయోవింళం సూక్తమ్‌ కేల? మేము మరు త్తులతో కూడియున్న మహాోవిమ్హువును సోమరనమునాస్వాదించుట కౌహ్వానించుచున్నాము. మాచే నాహ్వానింపబడిన విష్తువు మరుద్గణములతోను ఇతరగణములతోను కలసినవాడ్లై సంతృ ప్రినందుగాక 1 వ్ర. ఉగన్దద్యేద్దా మదరద్గతా దోవానః శూవరొాతయః విక్సే మమ (వతా వావవ్‌. ఠి ఇస్ట్రజ్యేష్టాః = విష్ణువే (ప్రధానుడుగ గల, పూషరాతయః = పుష్టీగల విష్ణువు మ్మితుడుగ గల, మరుద్గణః=నలు దిదితొ మ్మిదిముందియగు మరుద్దేవతలారా ॥ (య్ర్‌ దేవాసః = దేవులారా; విశ్వే (యూయం) = మీరందయి, మమఎ=నా యొక్క, హవం== ఆహ్వానమును, (శుత = వినుడు.

ఓ మరుద్దేవతలారా ॥ మీకు విష్ణువు నాయకుడు. బలవంతుడగు థ్రీహరియే మీకు మిత్రుడు. మీరు నలుఐదితొమ్మిదిమంది కలసి ఒకసమూహముగ నున్నారు, మీరందలు నేనొనర్చు ఆహ్వానమునాలకింపుడు.

జిక. వాత వృతం నుదానవ ఇ న్దోు నవానా యవా

మా నో దుళ్ళంన ఈకళ, ్ర

“(హే సుదానవః =మిక్కిలి దానబుద్ధిగల ఓ మరుద్దేవతలారా | నహసాొ == బలముతో, ఇన్లేంణ =విష్టువుతో, యుజా= కూడినవారై, వృతం =తత్త్వ జ్ఞానమునావరించు నా అజ్ఞానమును, హత = నశింపజేయుడు.. దుళ్ళంసః = దుష్ట మైన మాట. లేక దుర్భాషలాడువాడు, నః =ఇమాకు, మా ఈశత == అజ్ఞానమును కలిగించుటకు సమర్థుడుకాకుండుగాక శ

ఓ మరుద్దేనతలారా : మీరు చాల దానశీలురు. బలవంతుడగు విష్ణువుతో కూడినవారై , మా త త్త్వజ్ఞానమునాచ్చాదించు అజ్ఞానమును నాశనము జేయుడు. పడు మాటలుగాని లేక చెడుమాటలాడువాడుగాని మాలో అజ్ఞానము కలిగించుటకు నమర్హుడు కాకుండుగాక |

12/8 బుగ్వేదము 288. ఎళ్చాన్‌ దోవాన్‌ వావామహే ముడుతః నోమువీతయే ఉ్యిగా పొ వృకష్కియాతరోః. [0

(వయం) = మేము, విశ్వాన్‌ దేవాన్‌ = అంతటను (ప్రవేశించుటచేతను, శ్రీడావిజయాదులొనర్చుటచేతను వి శ్వేదేవులనబడు విస్ణురూపులను, మరుత 8(చ) = మరుద్దేషవతలను, సోమపీతయే = సోమరసపానముకొఅకు, హవామహే = ఆహ్వా వించుచున్నాము. హి = ఎందువల్లనై తే, సృశ్నిమాతరః = గోరూపయైన, వాాగూప మైన భారతి తల్లి గాగల విశ్వేదేవులు, ఉగ్రాః = శ్యళువులకు లొంగనివారో | క్‌ ఉం

ఆంతటను (ప్రవేశించుటచేతను, (క్రీడావిజయాదుల నొనర్చుటచేతను, విశ్వే దేవులనబడు విష్ణురూపులను, మరుద్దేనవతలను, సోమరసపానముకొజకు, పిలుచు చున్నాము. గోరూపణియైన, వాాగూపిణియైన భారతి శల్లిగాగల విశ్వేదేవులు శత్రు వులశెవరికీని లొంగనివారు కదా ।

ఇత [పథమాన్ట కే ద్వితీయాధ్యా యే నవమో వర్ష 8 ఇది (పథమాన్ట్ర కమున ద్వితీయాధ్యాయమున తొమ్మిదవవర్శ ము. 240. ఉయతావివ త స్యాతుర్భుడుతామేతి భృత్దుయా

యచ్చుఖోం యాళ్లనా నరః,

(హేనరః = ఓ విశ్వే దేవులనబడు విష్ణురూపులారా : యత్‌ = ఎవ్పుడు, శుభం = ఉత్తముడైన విష్ణువును లేక వాయువునుగూర్చి, యాథన = వెళ్లుదురో, (తదా = అప్పుడు, మరుళాం = మీయొక్క, తన్యతుః = ధ్వని, (నంగా మే) = యుద్దమునందు,. జయతామీన = జయించుచున్నవారివలె, ధృషయా=ధె ర్యము

ధి ణు న్‌ నలన, ఏతి = ఏర్పడుచున్నది,

వి శ్వేదేవులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా : ఎపుడు మీరు సర్వో తృముడైన విష్తువును లేక వాయువునుగూర్చి వెళ్లుచున్నారో అపుడు మీరు చేయ ఉత్సాహ "లా ధ్వని, యుద్ధమునందు జయించువారు ధైర్యముతో చేయు విజయోత్సాహళబ్దమువలే గంభీరముగ నేర్పడుచున్నది,

(శయోవింకం :నసూర్తమ్‌ 129 విశ! వాన్కారాద్చ్భొద్రూతన్దుర్యుఒతో జాతా ఆవనన్తు న తుడలో మృళయన్తు నః. / యే = ఏ దేవశ్రలందలు, _, నరుతః(చ).= మరుత్తులును. హస్కారాత్‌ = దోషరహితుడును గుణసహితుడునగు విష్ణువువలన, విద్యుత(చ) = విశేష జ్ఞానము కల భారతివలనను, పరి = చక్కగ, జాతాః = పుట్టిరో, ఆతః = అట్లు చక్కగ పుట్టుబవలననే, (క్రీ = వారు, నః = మనలను, అవను =రక్షీంతురుగాక 1 నః = మనలను, మృళయన్తు = సుభింపజేయుదురుగాక ! - దోషములు లేనటువంటి, సకలకల్యాణ గుణములు కలిగినటువంటి మహా 'విష్ణువువలన, వి'శేషజ్డానపూర్ణ యగు "భారతివలన ఈ దేవతలందలును, 'మరుత్తు లును, చక్కగ జన్మించిరి. కనుక అట్లు చక్కగ జన్మించిన వారు మనలను ఎల్లప్పుడు రక్షించి, సుభింపజేయుదురుగాక £ వశీ? ఆ వూవఖ్వుళ బర్జివచూమ్యుడో ధడుణం దివః ఆశా నద్టం యథా వవశ్‌ 18 అమృణే =: అంతటను వ్యాపించిన కాంతులుగల, హేపూషన్‌ = ఓ ఫరి

:పూర్ణుడవైైన .శ్రీహరీ.! .చిత్రబ్బర్లిషం = అనేక విధములుగ' పూర్ణ త్వముగల, (చిహ్మాణం) జ (బహ్మాను, (త్వం) = నీవు, (నః) ఉ మమ్ములనుగూర్చి, ఆ అజ == తీసికొనిరమ్ము. దివః = దేవియగు భారతికి, ధరుణం = భర్ధయగు వాయువును, నష్టం నూ పారిపోయిన, పళుం యథా == ఆవునువలె, ఆ అజ == తీసి కొనిరమ్ము. [లేక (నః) మా ప్రయోజన సిద్ధిక్టై , (భవాన్‌) = నీవు, ఆ అజ = -అనాదియందే వారిని పొందితివి.]

ఓ శ్రీహరి ౩ నీవు పరిపూర్ణుడవు. నీ కాంతి వభ అంతటను వ్యాపించి యున్నవి, అనేక విధముల పరిపూర్చుడగు (బహ్మను సీవిచటకు తీసికొనిరమ్ము. భారతీ దేవికి.భ_ర్హయగు వాయువును. పారిపోయిన ఆవునువలె నిచటకు-.రప్పింపుము.

ఒకేలా

180 బుగ్వేదము 2 8 వూపషా రాదానమాత్యుణిరవగూల్ళైం గవి హీతమ్‌ అఎిన్హబ్చి(తవిర్డి నే ఆఘృణి == అంతటను వ్యాఎంచిన కాంతులుగల పూషా == పరిపూర్ణుడై న విష్ణువు రాజానం == జగల్ప్రభువైన గుహావబాతం = గుహయందు దాచబడిన అపగూళ్లం = తనపొట్టతో రహస్కృముగనున్న చి(త్రఐ స్రిషం = అనేక విధముల పూర్ణ త్వముగల (అహ్మాణం సుతంం=తన కుమారుడై న (బ్రహ్మను ఆవిన్షత్‌ = పొందెను తోకమునందంతట వ్యాఎంచిన కొాంతిపుంజములుకల పరిపూరుడె న మహా ల! విష్ణువు జగతృ9ఏభువైన గుహయందు (రాక్షసులచ్రే దాచబడిన తనపొట్టలో రహస్యముగనున్న అనేక విధముల పరిపూర్ణతగల తన సుతుడగు (బ్రహ్మను పొందెను 24 ఉలో న చువ్యామిన్దులి షడ్‌ యున్రాణ్‌ం అశుసేవీధత్‌ గోభిర్యావం నో బోర్భి్భలథ్‌ శ్‌ ఉతోజఇంకను స =ఆ విష్ణువు ఇన్దుథి =సోమరసములచే (తర్చిత )= తృ ప్రపొందింపబడినవాదై మహృం = నాకొణకు షట్‌ =కన్ను_ముక్కు. మొ ఆలు జ్ఞానేంద్రియములను యుకాన్‌ =ఎరూపము మొ ఆయా విషయములతో గూడిన వాటినిగా చర్క్యృషత్‌ = చేసెను గోభి నీటితో వయం నఎమనమెటు ళం యవం న = యవధాన్య నన్యములను పెంచుచున్నామో అక్ష అనుసేఎధత్‌ =ళ క్తి ళం గలవానినిగ నొనర్చెను మజియు ఆ విష్ణువు నేనర్చించి; పొమరసముల నాస్వాదించి తృ బ్రవడిన వాడై నా జ్ఞానే్యద్రియములైన కన్ను ముక్కు మొ వాటిని మనస్సును రూపము మొ వాచవాటి విషయములతో కూడునట్లొనర్చెను ననమెటు సీటితో యవధాన్య ళం నస్యములను పెంచి పుజ్బగలవాటినిగ చేయుచున్నామో అళ్లే ఆస్వామి మన ఇంద్రియములకు శక్త ననుగబాంచుచున్నాడు ఇతి [పథమాన కే ద్వితీయాధ్యాయే దళ మోవర్శ ఇది (వళమాన్ట కమున ద్వితీయాఛ్యాయమున వదవవర్షము

శయోవింశం సూక్తమ్‌ 1లి1 5 అమృయో యన్హ్యాధ్వూభిర్దాముయో అభ్భూరీయతావ్‌ వృత్భృాతీర్థుడునా నయ || అమ్బయ = జగత్కారణములై జగన్మాతలగు జామయ (చ) =పృకఠివి మొ ఇతర భూతముల రూసముశనున్న జగత్తు నీటితో పెరుగుచున్నది కాన జగద్భగినులైన అధ్వరీయకాం = యజ్ఞమును చేయుచు మధునా = సోమముతో కూడ వయ =పాలను సోమరనమును పృజ్బుతీ =కలుపుచున్న (ఆప్ర)= జలదేవతలగు విష్ణుస్త్రీరూపములు అధ్వభి = మార్గములద్వారా యన్ని = వెళ్లు చున్నవి జలదేవతలగు విష్తుస్త్రీరూపములు జగత్కారణములుగాన జగన్మాతలు పృథివి మొ ఇతర భూతముల రూపములోనున్న ప్రపంచము నీటితో పెరుగు చుండుటచే (ప్రపంచమునకు తోబుట్టువులు అవి యజ్ఞము నాచరించుచు సోమ రసముతో పాలను సోమరసమును కలుపుచు అ నేకమార్గములవెంట [బ్రవ వాంచుచు. వెళ్లుచున్నవి £6 అమూర్చా ఉవ నూర్యే యాలిర్యా నూర్యూ నవా తా నో పొన్చా న్వాద్రూరత్‌ 7 యా అమూ (ఆవ ఏఏ యీ జలదేవతలగు విస్తుస్త్రీరూనములు ఉవ సూర్యే = సూర్యుని సమీసముసందున్నవో వా సూర్య = సూర్యుడును యాథి సహ = ఏ జలదేవతలగు విష్ణు స్త్రీరూపములతో నున్నాడో కా = ఆ జలదేవతలు న =మనయొక్క అధ్వరం = యజ్ఞమునుగూర్చి బాన్వన్తు = వత్తురూక శృద్ది నందింతురుగాక జలాధిదేనతలగు ఈ విస్ణుస్త్రీరూవములు సూర్యుని సమీపమునందున్నవి సూర్యుడును ఈ జలదేవతలతో కలఎయున్నాడు అట్టి జలదేవతలు మన యజ్ఞ మునుగూర్ని విచ్చేం దీనిని వృద్ధినందింతురుగా క

247. అతో దోలీడువ .వ్వాయే య్యత.గావః నిల స్తై ఈః నన్హుభ్యాః తృర్ద్య్రంం వొలికి 18 య్య = ఏ జలములను, నః =ఎమన, గావః = గోవులు, పిదిన్తి = (క్రాగు చున్నవో, (తాళ అహఃదేవీః = ఆ జలాధిదేవతలగు విష్ణున్తీరూపములను, (అహం = నేను, ఉపహ్వూయే.= ఆహ్వానించుచున్నాను. (యత 1) = ఎందువలన, నః = మనయొక్క. హవిః = సోమాదిరూపమగు హవిస్సు, సిన్దుభ్యః = నదుల 'మద్దేశించి, లేక నదులకొలకుగాని, "కర్వ్వం = ఆర్పణ చేయదగినదో.

ఏ జలములను మనగోవులు (తాగుచున్నవో, అట్టే జలాధిదేవతలగు విస్తు శ్రీరూవములను, నేనాహ్వానించుచున్నాను. కనుక మనమర్ప్చించు సోమాదిరూప మగు హవిస్పృలు ఆ నదీమతల్లలనుద్దేశించి, లేక వారికొణకే అర్పణ .చేయదగినవి.

ఓ48.. అన్స్ట న్రరమ్యతమవ్చు శ్రేవజమవపాముత (వళ న్హయే

దోవా భవత నాజినః. (ఏ

అమృతం = మరణమును పోగొట్టు (ద్రవ్యము, అసప్పు.= సీటియొక్క,

ఆఅ నః = లోపల దాగియన్నది. భేషజం(చ) జ రోగముల బటోగొటు జౌొషధమును,

అణాల ల

అప్పు= నీటియందే యున్నది. (శాసాం = నీటియొక్క, ఉత = జలాధిదేవతలగు

.... విష్ణుస్త్రీరూపముల, పళ్వన్తయే = (వళంసించుటకొలకు, వాజినః = వివిధాన్నములు

కల, దేవాః దేవతలు, (నః సహియాఖ _ మాకు తోడ్పడువారు, భవత = అగుదురుగాక £

.మరణమును. పోగొట్టు అమృతము, వ్యాధులనడంచు శొాషధమును, నీటి లోనే దాగియున్నది. కనుక :జలమును, 'జలాధిదేవతలగు విష్తుస్త్రీరూపములను (పళంసించుటకొలకు వివిధ. .మధురాన్నములుక:ల దేవతలు /మా వాక్కులను, మనస్పులను (పేరేపించుచు మాకు 'సహాయపడుదురుగాక -1

248. అత్స వే నోమా అగవీదో న్లర్టాక్నాని బేవనా అగ్బం చ బిళ్ళూళంభువమానళ్ళ బిళ్లూశోవదోం.. 2రి - 'ఫోమః.= చంద్రుడు, మే నాకు, "అప్పు అ:న్తః=నేటిలోపల, .విశ్వాని.= నిత్యములై న, భేషజా = ఓషధులు, :(స-న్తీతి =-ఉన్నవని, ]విశ్వశంభునం.=.

[కయోవింళం- సూర్తమ్‌ శలిలొ పరిపూర్ణ సుఖభూమియైన, అగ్నిం చజమహాోవిష్ణువును- నీటితోనున్నట్లు,. అ(బవీత్‌= పలికెను: ' ఆసళ్ళజనీరును, విశ్వభేషజీః = సకలౌషధ్‌రూపములుగ; అివీత్‌ = పలికెను.

సీటితో' శాశ్వతములై న టషధులున్నవని, పరిపూర్ణసుఖనిలయుడగు శ్రీమహా విష్ణువును నీటీలోనున్నట్లును, సీకే. సకలౌషధిరూసమనియు.. నాకు చంద్రుడు చెప్పెను.

ఇతి ప౦థమాస్టు కే ద్వితీయా ధ్యా యే- పకాదళో వర్ష: ఇది (పథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమ. న వదకొండవవర్షము. 250... అవా వృజీత లేవవిం వథాభం తన్నో మమ జోక్‌ చ నూర్యాం దృశే. ఓ

"హే. ఆపఃజఓ. జలములారా |: (మహ్యం) =నా కొఅకు, భేషజంఎటషరిస్‌, పృజణీత' = ఇ త్తురుగాక: !: మమ=నాయొక్క, తన్వే = శరీరముయొక్క. వరూఠం: (చు = రక్షణను, సృణీత = ఇ త్తురుగాక।.. సూర్యం =సూరుఐచే, పొందదగిన' విష్ణువును, దృశే =, చూచుటకు, జ్యోక్‌ చ = వెలుగును, జ్ఞానమును, పృణీత == ఇ త్తురుగాక 1 + - + .

ఓ. పవిత్రజలములారా 1. నాకు: ఉఓషధినిత్తురుగాక 1; నా శశీరమునకు తగిన. రకణ నొసంగుదురుగాక । పరమః భక్తులచే: పొందదగిన మహావిస్తువును దర్శించు. టకు కావలసిన వెలుగును, జ్ఞానమును నాకన్యుగహింతురుగాక ః 251... ఇదోమానల (వ వొనాత యత్భం- చ దులితోరా మయి

యద్‌ వావామలిద్యుదోవా యబ్‌ నా కేవ ఉతాన్నతత్‌. 22

హే ఆవః= ప్‌ జలాఢిదేవతలగు- విష్ణుస్త్రీరూపులారా : మయి-=.నాయందు:'

గల, యత్‌ కించ. =.సమస్తమైన, ఇదం దురితం...ఈ పాపమును, ప్రవహిత పోగొట్టుడు.. అహం-=నేను, యద్వా, అభిద్ముడోవా.= ఏపాపము ప్రాణిహింసను

తేల బుగ్వెదము చేయుటచే కల్గినదో, యద్వా శేపే=కానముచారముచే శరీరమువలన కల్ళినదో, ఉత=; లేక, అనృతం = అసత్యము పలుకుటచే కలిగినదో, దానినంతను, (ప్రవహత' = పోగొట్లుడు. లబ

ఓ జలాధిదేవతలగు విష్ణుస్త్రీరూపులారా ః నేను ప్రాణిహింస చేయుటచేతను, కొమచారముచే మర్మాంగముచేతను, లేక అసత్యము పలుకుటచేతను, ఏ యే పాపము కల్గినదో నాలోనున్న ఆ సమస్త పాపములను పోగొట్టుడు. .

252. ఆపో అద్భానాచారివం రొసేన నమగోన్యుపా

వయన్వానగ్భు ఆ గపొతొంమానం నృ4ి వర్చనా. వ్ర హే ఆపః ౯ ఓ జలాధిదేవళలగు విస్తుస్త్రీరూపులారా : అద్య =ఇప్పుడు, (వయం యస్మాత్‌) = మేమెందువలన, (వ) = మీకు, అను అవారిషం = అనుచరులమైతి మో, (ప్రా = ఎందువలన, రసేన = సుఖముతో, సమగస్మ పి = కూడినవార మైతిమో । (తస్మాత్‌ == ఆందువలన, హే అగ్నే = ఓ మహా విష్ణూ ః (త్వం) = నీవు, పయస్వాన్‌ = సీటితో కలసినవాడవై., ఆగహి = మమ్ము లనుగూర్చి దయచేయుము. తం=ఇట్లు స్తుతిచేయ, మా = నన్ను, వర్చసా== శేజస్సుతో, సంసృృజ = అను్ముగ్రహింప్పము.

ఓ జలాధిదేవతలగు విస్తుస్తీరూపులారా । ఇపుడు మేము మీకనుచరుల మైతిమి. మనమందణము సుఖముగ కలసితిమి. కనుక అగనాయకుడవగు ఓ మహావిష్ణూ 1 నీవు నీటితో కలసి మా యజ్ఞమునకు చవిచ్చేయము. . ఇట్లు సుతి

ళ్‌ ఎవ యొనర్చ్భు నాకు చక్కని, తేజస్సుననుగ్రహింప్పము.

బక... నం మార్చే వర్చనా నవి నం్యవఎయా నమాయపా

ఎద్భూర్భే. అన్న దోవా ఉ్యన్లో ఎిద్భాత్స్రవా ఇలవేలి?. క!

(హే) అగ్నే = ఓ మహావిమ్లా ! మా =నన్ను, వర్చసా = తేజస్సుతో, సంసృజ న్‌ కూర్చుము. (ప్రజయా(చ) ఇ సంతానముతో , సంసృజ న్‌ా కూర్చుము. ఆయుషా(చ నా ఆయుష్యముతో, సంసృజ = కూర్చుము, దేవాః = దేవతలందజు,. అన్య మే = ఈ నన్ను, విద్యు! = విద్వాంసుని చేయుదురుగాక : బుషిభిః;సహ.య

ఈమూవింళం నూక్తమ్‌ 185 బుషులతోరూడ, ఇన్ద్రశ్చ = ఇం ద్రుడును, అస్య మే= ఈ నన్ను, విద్యార్‌ = విద్వాంసుని చేయుగాక 1

ఓ మహావిష్ణూ 1 నాకు మంచి తేజస్సును, సంతానమును, ఆయుష్యమును, అనుగ్రహింపుము. గేవతలందయి, బుషులతోకూడ ఇంద్రుడును, నన్ను విద్వాంసునిగ నొనర్చుదురుగాక : " "

ఇతి (వథమాసష్ట్ర క్‌ ద్యితీయాధ్యాయే చ్వాదళో వర్ష 8. ఇతి (వభమమండతే వంచ మోజఒనువాక:. ఇడి (శ యోవింళం సూక్తమ్‌, ఇది |[సథమాన్ట్య క మున ద్వితియాధాస్ట్రయమున పంగడెండవ వర్శము* ఇదె (ఏథమమండలమున అయిదవ అనువాకము. ఇది ఇరువదిమూడవ సూక్తము.

చతుర్వింశం సూక్తమ్‌

ఆజీగర్నిః కునః శే న కృతిమో వై శ్వామి్మితో చేవరాతః, 1 క; [వజా వతిః, 2 అగ్నిః, 8ి-రీ నవితా, క భగో వ్యా 68-15 వరుణః, 1,9, 6-15 (తిష్టుప్‌, లిక్‌ గాయ్యతి.

[అజీగర్తుని కుమారుడగు భనఃశేవుడు బుషి, ఆతడు విక్వామ్మిరుని కృతిమ వ్యతుడగు దేవరాతుడు. (ప్రజాపతి, అగ్ని, నవిత, దగుడు, వరుణుడనబఐడు విష్ణువు దేవత. (రిమ్టుప్‌, గాయ్యతి ఛందన్సులుం]

254. తన్యూ చూసాం తల్‌ మన్యామృతానాం

మనాముపా చాడు దోవన్యు నాను తోనో మవ్ళూ అదితదే వ్రునర్డా ల్చీలోరం చ దృకేయం మాతరం చ.

వయం=మేము, అమృతానాం =. దేవతలలో. కస్య కితమస్య=పీ మిక్కిలి సుఖవంతుడై న, దేవస్య = మహావిష్తువుయొక్క, చారు =అర్థమున నుసంధానించుచు జపించిన మోకమునిచ్చు, నామ == పేరును, నూనం = ఇపుడు, మనామహే ౨ సలుమార్లు ఉచ్చరింతుము. (సళ కః = అటువంటి యే కర్త, నః = మమ్ము మై = చాల పెద్దదెన, అదితయే పునః = సర్వమును భక్షించునదగుటచేతను, లేక కాలముతోను గుణముతోను అఖండిత మైనదగుటచేతను, 'అదితి అని చెప్ప దిడు విస్తుస్తీరూపమునకు, లేక శ్రీదేవికి, దాత్‌ =ఇచ్చునో, పితరం=(తరువాత), తఈండ్రియైన ఆ విష్ణువును, మాతరం చ =తల్లియగు ఆ విష్తుస్త్రీ రూపమును లేక (ఛ్రీ దేవిని, దృశ్రేయమ్‌ == చూడగలను.

..... ్రీమహావిష్టువు దేవతలలో మిక్కిలినుఖనంతుడు , అర్థమును భావించుచు జపించిన మోక్షమునొసంగు నాతని నామము నిపుడు మాటిమాటికి ఉచ్చరింతుము. అటువంటి ఆ స్వామి మమ్ములను చాలపెద్దదైన, సర్వమును భకీంచునదైన, లేక కాలముచేగాని గుణముచేగాని ఖండితముగాని, “అదితి యనబడు విష్ణుస్తీరూపము నకు, లేక (శ్రీదేవికి ఇచ్చును. సర్వత్ర వ్యాపించియున్న విష్ణువునందు. శ్రీదేవి

చతుర్వింళం సూక్తమ్‌ 18 యందున్న మమ్ము వైకుంరములోని తన రూపనిశేషమును పొందించును (తడవాత మేము తండ్రియగు ఆ విష్ణువును తల్లియు ఆ విష్ణశ్రీరూసమగు (శ్రీదేవిని దర్శింపగలము

255 _ అగ్మేర్దూయం (వళచున్వావృతానొం మనామహే చాడు దోవన్యు నామ న నో మవ్యో అదితతే వునర్జాల్‌ వతలం చ దృశేయం మాతరం చ జి వయం = మేము అమ్మృకానాం = దేవతలలో ప్రధమన్య = అ(గనాయకు డగు దేవస్యజ్మవకాళ ్రీడాదిగుణఎవాతుడగు అగ్నే =విష్తువు (పరకురామునిి యొక్క చారు = అర్థమును తెలిఎకొని జఎంచిన మోతమిచ్చు నామ =నామ మును మనామహే = పలుమార్లు ఉచ్చరింతుము స =ఆస్వాబు న ఐమమ్ము లను మహ్యె = చాలపెద్దదై శ అదితయే పృన = అదితి యను విష్తుస్రీరూపము వకు లేక (శ్రీదేవికి దాత్‌ = ఇచ్చును ఎతరం చ = (తరువాత) తంద్‌యైన మహావిషువును మాతరం చ =తిల్తియెన విషుస్తీరూపమును లేక (శ్రీదేవిని ణ్‌ గ్రహా ల దృశేయం = చూడగలను ప్రకాశ [క్రీడాది గుణనంపన్నుడు దేవఠలలో అ(గ్రనాయకుడునగు (పరశు రాముని విష్ణవుయొక్క అర్థజ్జానముతో జఎంచిన మోక్షమిచ్చు సవ్మిత నామమును జఎంతుము ఆ స్వామి మమ్ములను చాలపెద్దదగు అదితి యను విష్ణుస్త్రీ రూపము నకు లేక శ్రీదేవికి నొసంగును తరువాత తండియైన మహావిష్ణువును తల్లియైన విష్ణుస్తీ రూపమును లేక (శ్రీదేవిని దర్శింపగలను 256 అలి త్వా దోవ వఎతరీకొనం వార్యాణావ్‌ నదావన్‌ వాగవతీమ పే క్‌ (హ్రే సవిత = జగత్తులను ప్రసవించు శ్రీ మహావిమ్ణా దేవా = పకొళ శ్రీడాదికల్యాణగుణసంపన్నా సదా = ఎల్లప్పుడు అవన్‌ = నన్ను రక్షించుటకు (అహం) -= నేను వార్యాణాం జ కోరదగిన సంపదలకు ఈళానం = అధిపతి యగు భాగం=ఐశ్వర్యాది గుణసమూహరూపియగు త్వా=నిన్ను అభిఠర మహే= శరణు పొందుచున్నాను

188 బుగ్వేదము'.

ఓ 'శ్రీమహావిన్లూ ః సమస్త జగత్తులు నీనుండే వెలువడుచున్నవి. సీవు (పకాళ క్రీడాది గుణసంపన్నుడవు. ఎల్లప్పుడు నన్ను రక్షించుటకు, ఉత్తమ సంపదలకధినాధుడవగు, ఐశ్వర్యాది గుణసమూహరూపివగు నిన్ను నేను శరణు. ఉొచ్చుచున్నాను.

257. యజళ్ళిద్ధ త ఇత్జా భగం కళమానః వూరానిదా అద్వేతో వాస్తయోర్ణధో. 4 (యే దేవు = ఓ మహావిష్టూ ! ఇళ్దా = ఇపుడున్నక్లు, శళమానః=సుకా ధికుడవై. నిదః = దీర్హకాలికుడగు చతుర్ముఖునికం కొ, పురాఎముందే, అద్వేషః = ద్వేషము మొ॥ దోషములు లేనివాడవై, యః చిత్‌ = ఏ నీవున్నావో, తే= అట్టి నీయొక్క, భగః = పరమైశ్వర్యాది రూసమగు స్వరూపమును, (తమహం పుత ఇవ పితరం) = నేను కుమారుడు తండ్రినివలె, హస్తయోః=చేతులలో, దధేహిజ

ధరించుచున్నానుగదా 1

_ఓ మహావిష్ణూ : ఇపుడున్నళ్లే నీవు నిరతిశయ సుఖస్వరూపివై చాల ప్రాచీనుడగు [_బహ్మదేవునికంళు, ముందే యున్నావు. నీవు ద్వేషము మొ॥ దోషములు లేనివాడవు. అట్టి నీ పరమైశ్వర్య స్వరూసమును కుమారుడు తండ్రిని

చేతులతో పట్టుకొనినట్లు నేను ధరింతునుగాక 1

258. భగభోత్తన్వూ తో నయముదళేము తవావనా . మూర్జానం రాయ ఆలభోే. గ ర్‌ (హే సవిత =ఓ (శ్రీహరీ । తవ నీయొక్క, అవసా =రక్షణముచే, వయం = మేము, ఆరభే =నిన్ను తెలిసికొను విద్య నారంభించుచున్నాము. భగ భక్త స్య = విశ్వర్యాదుల ననుభవించు, తే =నీయొక్కూ. రాయః = ప్రసిద్ధమైన ధనముకం టె, మూర్జానం = ఉత్తమమైన ధనమగు మోక్షసుఖమును. ఉదశేమ == ఎక్కువగ నందగలము.

౧... ఓ.శ్రీహరీ.! మేము నీచే రక్షీంపబడినవార మై నిన్నుగూర్చి తెలియజేయు

నిద్యను ప్రారంభించుచున్నాము, ఆ విద్యనలన మేము సకలై శ్వర్యముల ననుభ'

చతుర్వింళం నూక్తమ్‌ 189 వించు నీయొక్క (వ్రఎద్ధమైన సంపదలకంజబట బఐబూక సుఖములకంబటె ఉత్తమ మైన ధనమగు మోక్షసుఖమును పూర్ణముగ పొందగలము

ఇతి ప్రిథమాన్ట్రకే ద్వితీయా ధ్యాయే (తయోదళో వర్గ ఇది వోథమాన్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున వదమూడవ వర్గము 250 నబూతో శజ్యళంననవో న మన్యం వయళ్ళనావీ వతయన్త ఆత్త నోమూ ఆనో అశిమిబం చర్‌సో రయ వాతను [వమినో న్త్ర్యభ్లూత్‌ (హే వరుణ) = నిరవధికానందస్వరూపా మహావిష్ణూ తే=నీయొక్క క్షత్రం = (ప్రజలను బాధలనుండి రక్షించుళ కిని వయ చన అమీ=ఈ విశిష్తులై న ముక్తులును పతులును నవా ఆప్ప = పొందలేదు (తే) = వారు సహ ౬ చిలమును మన్యుం = జ్ఞానమును న ఆప్ప =పొందలేదు. పతయన్హ =సంసా రమునుండి బయటపడిన జీవన్ము క్తులును భక్తులను సంసారమునుండి ఉద్ధరించు ఆచార్యులును న ఆపు =పొందబలేదు అనిబముషం జ ఎల్లప్పుడు చరన్తీ జు శుభకర్మల నాచరించు ఇమా = (ప్రఎద్దలై న ఈ ఆప =గంగాది జలాభిమాని దేవతలు న ఆపు =నీ రక్షణశక్తిని పొందలేదు యే=ఏ దేవనమూహము వాతస్య జ వాయువు అభ్వం = విష్ణువగు నీనుండి పుట్టుటను (వాతస్య న్‌ విష్ణువుయొక్క అభ్వం = ప్రాదుర్భానమును] (పయిన న్లి = తెలింకొనుచున్నారో (శేఒఎ) = గొప్పజ్ఞానముకల వారును న ఆపు = పొందలేదు ఓ మహావిమ్ణూ నీ రక్షణశ క్రిని విశిస్షులైన ముక్తులు పత్తులును పొంద లేదు వారు నీ బలమును జ్ఞానమును కూడ పొందలేదు. సంసారమునుండి బయటపడిన జీవన్ముక్తులకును సంసారమునుండి భ క్రులనుద్దరించు ఆచార్యులకును ఎప్పుడును శుభకర్మల నాచరించు గంగాదిజలాభిమాని దేవరలకును నసీవలె రతణ ళక్తిలేదు దేవతలు మహాోజ్ఞానులు వారికి వాయువు నీనుండి పుట్లినట్లును లేక

140 - ముగ్వేదము నీ పాదుర్భావమును: గూర్చియు: చక్కగ. తెలియును. కాని, వారికిని సీ క్షాన=శక్తి - బలములు కలుగలేదు. 260. అమిద్బే రాజా చథణో వన్య ఉోర్జాం న్తూవం దోదోతో వతదోక్షః నీబీనాః న్టుడవంి మభ్భ మదం మాసే అన్తర్శివాతాః శేతవః న్యూః. 7 పూతదక్షః = యజమానులను సవిత్రులనొనర్చు, రాజా ఇ ప్రకాశించు, వరుణః = విష్ణువు, అబుర్నే = జ్ఞానపురస్పరముగ, వనస్య = తనను సేవించు వానికి. ఊర్ధ్వం = ఉన్నత మైన, స్తూపం = స్టానమును, దదశతే = అను[గ్రపాంచు చున్నాడు. (య్యే = ఎవరు, పీచీనాణ = సీచస్థానముసందున్నారో, (తేఒపి జ వారును... (తేన = ఆ విష్తువును సేవించుటచే, ఉపరి = స్వర్షమునందినవారై , స్థుః ఊ ఉండిరి. (యే = ఎవరు, నీచీనాః ఆ నీచులైన మానవులు మొ॥. జీవులు (శేఒప) = వారును, ఉపరి స్తు; = విష్ణు సేవచే ముక్తినందినవారై రి.) ఏషాం == స్వర్గమును పొందనున్నవారికి, బుధ్నః = నివాస భూమి [కిందిలోకముగదా : [ఏషాం ఉ మౌనవులు మొ॥ వారిక్సి, దుధ్నః = గుణములు తక్కువగాన వారిది దేవతలకం కె తర్మ్కు=వస్టితి, ఏషాం = మానవులు మొ॥ వారికి. బుధ్నః = అజ్ఞాన మున్నది కొన తక్కువత నము] (తస్య. = ఆ విష్తువుయొక్క-, ((పసాదాత్‌) = అనుగ్రహము వలన, అస్మే = మాకు, అన్హః = మనసులో, కేతవః = జాన ములు, నిహితాః స్యుః ఆ ఏర్పడినవై "మేమును జ్ఞానులమగుదుముగాక /| యజమానులను. పవిత్రీకరించుచు,. (ప్రకాశించు శ్రీహరి. జ్రానముతో తనను. "సీవించువానికి పరమపదము నిచ్చుచున్నాడు. పూర్వము తక్కువస్థానములో నున్నవారును విష్ణువును సేవించుటచే. స్వర్గమునందిరి. నీచులైన మానవులుకూడ ముక్తినందిరి;. స్వర్గమును పొందటోవువారికి నివానభూమి. [క్రిందిలోక మేగదా[. మానవులకు. దేవతలకంపె గుణములు తక్కువ. అజ్ఞానమెక్కువగాన వారికంు: తక్కుఒవస్పితిలో నున్నారు. శ్రీహరిదయవలన మాలో చక్కని క్షానముకతిగి' మేము జ్ఞానులగుదుముగాక ః:

చతుర్వింళం :సూక్తమ్‌ నశ 281. ఉరుం పొ రావా వడణళ్ళకార, నూర్గాయ వీనామనోంతో వా,డ అవద వాదా తలకోన థఢతానవత్తా నవృూదయావిధ్చిత్‌. | రాజా = (ప్రకాశించు, వరుణః = విష్ణువు, అన్వేత వై ఉత న ఆజ్జననుస రించి తిరుగుటకే '((సద్ఫా =ఎల్ల ప్పుడు, సూర్యాయ =='సూర్యునకు, ఉరుం =వి స్తీర్ష మైన, పన్ధాం = మార్గమును, చకొర = చేనెను. హి =.మటియు, “అపదే == పాదములులేని పురుషునకు, (ప్రతిధాత వే = వెళ్లుటకు, పాదా = పాదములను, అ౩$= చేసెను. [(అపదే =జ్ఞానము లేనివానికి, పాదా =-జ్ఞానమును విజ్ఞానమును, వతి ధాతవే = పరమాత్మను పొందుటకు, -అకః =:కలిగించెను.]. .ఉత = మటియు, హృదయవిధః = బుద్దిమంతుడగు, చిత్‌ =ళంకరునకు, .అపవక్రా = అతవి దోష 'ములను గుర్తించి చెప్పువాడాయెను. హద్దులులేని ఆనంద మే .రూపముగ -గలిగి ద్రకాశించు విష్ణువు, తన ఆజ్ఞ (వకారము -విల్ల ప్పుడు తిరుగుటకు సూర్యునకు :ఇఇంకొకవ.స్తువు ఎదురుపడకుండ విశాలమైన మార్షము ' నేర్పాటుచేసెను.. -మంియు పాదములు లేనివానికి వెళ్లుటకు పాదములనిచ్చెను. (జ్ఞానము లేనివానికి :పరమాత్మను పొందుటకు జ్ఞానమును -_. విజ్ఞానమును కలిగించెను.]. ఇంకను బుద్ధిమంతుదై న శంకరుని -దోషములను (గ్రహించి "ఆతనికి తెలియజెప్పెను. " 282. :ళలతుం తో :రాదిన్‌ బీషవిః. నవ్యాన ముర్చీ గలీరా నుముతివ్దే అన్తు | వొధన్న దూరే శిర్భొతిం వరాచై:ః కృతం చబిదోనోః [వముముగ్థ్యన్థుత్‌ ॥ క్ర హే రాజన్‌.=:ఓ (వభువా । ఎవిష్టా 1, శేఎనీకు, “శతం =అన.న్తము లైన, 'నహసం.=శతిరిగి :ఒక్కాక్కటి ఆనంతమ్ములై న,. ఇ్రిషజ! = జగ! ళ్తును రక్షించు సాధనములు, సన్ది = ఉన్నవి, ఉర్వీ నా విశాలమైన, గఖీరా = గంభీర్‌ మెన, సుమతిః = మంచిబుద్ది, "తే = సీ'విషయమున నాకు, అస్తు = ఎప్పటికిని యుండుగాక -ః - నిర్బతిం.= జొనములేని .వెడుబుదీ కలవానిని, ,మానే (ఏవ) =

14న మబుగ్వేదము .-

దూరముగనే, పరావైః =పారదదోలి, నరకమునగద్రోసి, వాధస్వ = దాధిెంపుము. కృతం =నాచే చేయదిడిన, ఏనః చిత్‌ = పాపమును, అస్మత్‌ =నానుండి. (పము ముగ్ది = విడిసింపుము. - "

ఓ వమా: విష్ణూ! సీవద్ద అన న్తములై న జగ్యదక్షణ సాధనములున్నవి. సీయందు మాకు విశాలమైన గంభీర మెన, మంచిబుద్ది నిరంతరము ఉండుగాక: జ్ఞానములేన్సి దుర్భుద్ధిగలవానిని దూరముగ నరకమున బడ్యదోసి బాధింపుము. నేనొనర్చిన పాపమునుండి నన్ను ఉద్ధరింపుము.

208. అదీయ మిక్‌ శిపొతాన ఉచ్చా నక్తం దోద్భకే వవా బిజ్‌ దివేయు? , | 'అదన్టాని వడుణన్వ (ఎలాని విచాతళచ్చగన్దమా న క్తమేతి. 10 (హే వరుణ) =ఓ మహావిమ్లా । యే అమీ బుక్షిః=ఏ యీ నక్ష్మతము ణు _ లున్నవో, (తాన్సి= అవి, ఉచ్చా_ అకాశమునందు, నిహితాసః = నీచే నిలుప దిడినవి. (శాన్సి = అవి, న కం =రాత్రియందు, దదృశే = కనుబడుచున్నవి. దివా = పగలు, _ కుహచిత్‌ = ఒకానొకప్పుడే, ఈయుః == కనుపడుచున్నవి. (క్వయైవు = ఇదియు నీచే చేయబడినదే. వరుణస్య = మహానన్షస్వరూపుడవగు సీయొక్క-, (వ్రశాని=నత్తత్రములను నిలుపుట మొదలగు పనులు, అదద్ధాని=తిరుగు లేనివి, చన్హ్రమాః = చంద్రుడు, విచాకళత్‌ఎప్రకాశించుచు సమస్తమును చూచుచు, నక్తం = రాత్రియందు, ఏతి = తిరుగుచున్నాడు. (త్వయైవ) = ఆదియు' సీచేతనే జరుగుచున్నది. , ఓ మహావిష్టూ । నీచే ఈ నక్షతములు ఆకాశమునందు నిలుపబిడి, రాతి యందే కనబడుచు పగలు ఒకస్పుడుమా [త మే కనబడునట్లు చేయబడినవి. ఆనంద స్వరొపుడవగు నీవొనర్చిన ఈ పని తిరుగులేనిది. నీవు చందుని (వకాశముతో నీవొనర్చిన ఈ కార్యమునెల్ల చూచుచు ర్యాతులయందు తిరుగునట్లు చేయుచున్నావు. ఇత్తి (వళమాష్ట్ర కే ర్వితీయాఛ్యాయే చతుర్ణశో వర్శ్యక ఇది'వ్రథమాష్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున్ల నదున్నాళ్షివ వర్గము. -

_ చతుర్వింశం సూక్తమ్‌ క్రే4తి 284. తత్తా యామ (ఎవజ్రుడా వన్దామానో - ్తదా కాస్తే యజమానో వొబిర్భిః . అపహేళమానో వడశోవా వోద్యు -ం థళంన మా న ఆయుః (నన్తౌవీః, శ హే. వరుణ = ఓ మహావిష్ణూ । (యస్మాత్త్వ్యమేవంగుణః) = వీ వెందు వలన నిట్టి గుణములు కలవాడవో, తత్‌=ఆందువలన, త్వా=నిన్ను, దిహ్మాణా= వేదవాక్కు-లతో, వస్షమానః = నమస్కటరించుచు, స్తుతించుచు, యామి = శరణు పొందుచున్నాను. యజనూ నః=యజమానుడు, హవిర్శిః=హవిస్సులనర్పించుటతో , తత్‌ (ఏవ=నిన్ను శరణుపొందుటనే, ఆశా స్తే = కోరుచున్నాడు. (హే వరుణ)= ఓ విష్ణూ! ఇహఎ=మాయందు. అహేళనూసః =నరుడే గదా ।! యని తిరస్కారము చేయక, .బోధి=*ఓ శునః శేపా।; శ్రమపడితివి అని పలుకరింపుము. హే ఉరుశంస = పురుషులచే గొప్పగ స్తుతింపబడినవాడా : నః ఆయుః = మా ఆయుష్య మును, మా (సమోషీః = తగ్గింపకుము, .

ఓ మహావిన్దూ । సీ విటువంటి గుణములు. కలవాడవుకాన నిన్ను వేద వాక్కులతో నమస్కరించుచు, స్తుతించుచు శరణుజొచ్చుచున్నాను. యజమానియు హవిస్సుల నర్పించుటద్వారా నిన్ను శరణుపొందగోరుచున్నాడు. నరుడే గదా! యని తిరస్కంరింపక “ఓ కునః శేపా; శ్రమపడితివి” అని. పలుకరింపుముం పురుషులచే బాగుగ నస్తుతింవదిడిన ఓ మహావిమ్లా : మా ఆయుష్యమును తగ్గింప కుందువు గాక + ॥ య” "

265. తిన క్తం తొద్దినా మవ్యొమావల

_త్ధదయం కేతో వ్యృాదో ఆని చళ్ల. - " వలః శేపో యమవ్వాద్గ్భృలీతణ . నో అన్కాన్‌ రాశా వడణో మమో ప్త, " 12

(యే వరుణ) = ఓ మహావిష్ణూ 1 నక్తం = రాత్రియందు, మహ్యంజనాకు, తత్‌ ఇత్‌ = సీస్తోోత మే, (కార్యం) = చేయదగినదని, (ఆచార్యాక) = ఆచార్యులు, ఆహుః = పలుకుచున్నారు. దివా (చ = పగలును, తత్‌ (ఏవ కార్యం) = అదియే చేయదగినడిగ, ఆహుః చెప్పుచున్నారు. హృదఃజహృదయమునందున్న, కేతః=

క్షేత్వత్క బుగ్వేదము జ్ఞానరూపుడై న, అయం=నీరూపాంతరుడై న నారాయణుడు, తఠ్‌ (ఏవ కార్యం) = ఆ స్తోత మే చేయదగినదవి, ఆవిచ్లే = బాగుగ చెప్పుచున్నాడు. చూచుచున్నాడు కూడ. _గృభీతః = ఇట్లు యూప స్తంభమున బంధింపబడిన, కునః శేసః = కునః "శేపుడు, యం = ఎవనిని, ఆహ్వాూత్‌ = పిలుచుచున్నాడో, సః రాజా వరుణః = ్రకాశించు ఆ విష్ణువు, అస్మాన్‌ = మమ్ములను, ముమోక్తు అ ఇపుడు కలిగిన

మృత్యువను 'పెద్ద దుఃఖమునుండి విడిపించుగాక | ఓ మహాోవిష్ణూ .; నీసోత్రమే రాత్రింబివన్ల చేయదగినదని ఆచార్యులు చెప్పుచున్నారు. హృదయమునందున్న క్షానరూపుడగు, నీ రూపాంతరుదైన నారా ఎయణుడు "అ సోత్ర.మే చేయదగినదని 'స్పష్టముగ చెప్పుచున్నాడు. ఇట్లు యూప 'స్రంభమున బంధింపబడిన శునః శేపుడు ఎవవిని పిలుచుచున్నాదో అట్టి ప్రకాశించు 'మహావిస్ణువగు సీవు మమ్ములను మృత్యువను ఈ :దుఃఖమునుండి విడిపింతువుగాక-!

206. వనః శోనో వ్యావ్వాద్గ్భృభీత -

(శ్రిప్వూదొత్యాం (దువదోవు విద్ధః

అనైైనం రావా వనగుణః నన్ఫృత్యా బ్భాద్వాన్‌ అదజ్జో ౨ ముషాద్త ఫొవాన్‌. 18 (గృలీకల = (గ్రహింపబడి, (తిషు ద్రుపదేషుఎవృక్షముయొక్క_ విక్రయ... యూపదింధన-_ఆలంభనములను "మూడు 'సానములందు, జీవుల సంసారమునకు నిమి త్తములగు సత్త్వము_రజస్సు_తమస్పులను వాటియందు, లేక వాటిచేత, బిద్ధః = దింధింపబడిన. ళునః శేపః _, కునః శేపుడు, (యం) = ఏ, ఆదిత్యం = ఆదిలోనుండుటచే ఆదిత్యుడని :పిలువబడు మ్షవును, అహ్వాత్‌ హి =:పిలచెనో, (స) వరుణ: రొజా = (ప్రకాశించు ఆ. విష్ణువు "ఫనం జ.ఈ శునః శేపుని, అవన సృజ్యాత్‌ == ముందుచెప్పిన దింధనమునుండి విడిపించుగాక : విద్వాన్‌ =మౌ *1ఆహ్వానమును తెలిసికొని, “అదచ్దిః == ఎదురులేని వాడై, పాళాన్‌ = దింధనములను,

విముమో క్తు == విడిపించుగాక ః . .

శునః శేపుడు “వి కయ_యూపబంధన_ఆలంభనములను మూడు వృక్షస్థానము ఇందు, లేక “జీవుల. సంస్సారమునకు కారణములగు స త్త్యము-_రజస్సు-ళ మస్సులను -వాటియందుగాని, .వాటిచేతగాని '-వట్టుకొనబడి :బంధింపదిడెను. అతడు, ఆదిలో.

చతుర్వింశం సూక్తమ్‌ వేడీర్‌ “నుండుటచే. నాదిత్యుడని చిలువఐడు విష్ణువును "పిలచను ఆ విష్ణువు “మా అహ్వానమును మన్నించి ఎదురులెని వాడై ముందు బెప్పబిడిన బంధనములనుండి ఈ కశ శేపుని విడిపించుఇక ౭87 అవ తే హో వదణ నొమోాలి లొబో యజ్ఞోభిరీయ పౌ వొబిర్భిః కయన్నున్ముభ్యూనునురో (వచోతా రాఎన్టోనారీని 8లో కృతాని శ్రీ హీ వరుణ ౨ ఓ విష్ణూ (వయం) = మేము తే నమోథిః=సీన్ను గూర్చిన నమస్కారములతో హావిర్భి యశ్ఞేఖి = హవిస్సులతో కూడిన యజ్ఞ ములతో (శేఎ=వీయొక్కు హేళ నిందను అవ = అధోగతి -శూకువునుగ అవ ఈమహే = తెలుసుకొనుచున్నాము హే రాజన్‌ = ఓ (వకాశించువాడా అసుర = (ప్రాణములలోగాని ప్రాణములతోగాని శ్రీడించువాడా ప్రచేత ఇం (వకృష్ణమైన జ్ఞానము కలవాడా త్వం == ఇట్లు మాచేత తెలుసుకొనబడిన సీవు అస్మభ్యం = దూరు తయన్‌ == ఆశయుడనగుచు అస్మత్క్యృశాని = మాచే జేయబడిన ఏనాంఎ = పొపములను శిశథ = త్వరగ పోగొట్టుము ఓ మహాోవిష్ణూ సీవు బాగుగ (వకాశించుచున్నావు జీవుల (ప్రాణములలో గాని (ప్రాణములతోగాని (క్రీడించుచున్నావు గొప్పజ్లానముగల వాడవు మేము సీకొనర్చిన నమస్కారముల వలన. పావిస్సులతో కూడిన యజ్ఞముల వలన కలిగిన నీ అను(గ్రహముచే నిన్ను నిందించుట మా అధ పతన హేతువుగ తెలి కొనుచున్నాము నీవు మా కాశ్రయుడవై మా పాపములను త్వరగ పోగొట్టుము 288. ఉదుత్తమం వడణ పొళమున్థు దొవాధమం వి మధ్యమం తఅోథాయ అథొ వయ మాదిత్యా (బోతే లవానాగనో అదితయే న్యామ ర్‌ సీ నరుణ= ఓ మహావిష్ణు. ఉత్తమం పాశం =పుణ్యరూన. బంధ మును అస్మత్‌ ఉత్‌ (శ్రయథు నా స్నేవాతులకిచ్చి మానుండి విడిఎంపుము 22140

146 బుగ్యేదము . అధమం (పాశం) =పాసరూస బంధమును, అవశ్రథయ = మమ్ము ద్వేషించువారి కిచ్చి మానుండి విడిసింపుము. మధ్యమం (పాశ ౦) = మిశ్రపుణ్యమును, మిశ్ర పానమును, విశ్రథయ = ఉదాసీనులకొసంగి మానుండి విడిపింపము. . అథ=లఅట్లు విడిపించుటచే, హే ఆదిత్య = అందజికంచె ముందున్న. తవ (వతే=సీ చేష్టలు, అనాగసః = దోషరహీతములగు చున్నవి. వయం = మేము, (తవ =నీయొక్క-, అదితయే = లక్ష్మీదేవికి, స్యామ = పుతులమగుదుముగాక ఓ మహోవిష్ణూ 1 మా పుణ్యరూపస బంధమును 'స్నేపాతులకొసంగి మానుండి విడిపింపుము. ' మా పాపరూపబంధమును మమ్ము ద్వేషించువారికిచ్చి మానుండి విడిపింప్తము. మా మి(శ్రపుణ్యమును మళ పాపమును తటస్టుల కొసంగి. మానుండి విడిపింపుము. ఇట్లు విడిసించుటిపలన, ఆందటీకంఠె ముందున్న నీ చేష్టలు నిర్ద్ణోషములగు చున్నవి. మేము సీ లక్ష్మీదేవికి పుత్రలమగుదుముగాక.; ఇతి (సథమాస్ట్య కే ద్వితీయాధ్యాయే వంచదళో వర్షఃం ఇతి చతుర్వింళం .నూ కమ్‌. ఇది [వథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమున పదున్వైదవ వర్షము, ఇది ఇరువదినాల్యవ నూ క్తము*

పంచవింశం సూ కమ్‌ అజీగరర్తి శున శేప న క్యతిమో వై శ్వామ్మితో 'దేవరాత వరుణ గాయతీ9 అకీగర్తువి పమారుడగు చన శేవుడు బుస అతడు విళ్వామి తుని కృ(రిసువ్యకుడగు జేవరాకుడు వరుణుడనబడు విష్ణువు జేవత గాయ్య్మతి ఛచందన్ను 288 యబ్బిద్ధి తే ఎలో యథా (వదోవ వథణ (చతజ్‌ మిబితునీ ద్యావిద్భాబి “హీ వరుణ దేవ=ఓ మహావిష్ణూ. విశ =సుజనులు యథా హీ=ఎట్లో (తతైవ వయం) = అక్ష మేమును యత్‌చిత్‌ = ఏదో యొక (వతం=సేవారూప మైన (తత ఎర్వం) = (క్రియలనన్నింటిని ద్యవి ద్యవి=(ప్రతిదినమునందును నమ్‌ సీమం = చేయుచున్నాము ఓ మహావిష్ణూ మేమును సుజనులగు మహాభక్తులవలె మాకు చేతన్నై నంత 'సేవారూపములై న [కియలనన్నింటిని (పతిదినమును చేయుచున్నాము 270 మా నో వధాయ వాత్నవో విసాకానన్య రీరథ తూ వ్యాశానన్య మున్యూవే ల్లి (హే నసరుణ) = ఓ మహావిష్టూ న =మమ్ములను వధాయీ = చంపుట కొణకు హత్నవే= చంపువానికి జిబాళానన్య = ధర్మమును వదలివేయచున్న వానికి మారీరథ = వశసరచకుము హృణానన్య = అసహారించువానియైక్క- మన్య వే(చ) = కోసము కొటకును మా రీకధ = వళవరచకుము ఓ మహాోవిష్టూ మమ్ములను చంపుటకొఅకుగాని చంపువానికిగాని ధర్మ మును వదలి ఆధర్మమార్ష మున జీవించువానికిగాని దొంగతనము చేయువాని కోవము నకుగాని అస్పగించకుము "

కే4రి బుగ్వేదము 27 బి మృలీకాయ తే మనో రభీరళ్చుం న నందితద్‌ గీర్భిర్టాడుణ న్‌మవా 8 స వరుణ = ఓ మహావిష్ణు (వయం) = మేము రథీ = సారథి సందితం = కశ్లైము 'తెగి రథమునుండి విడిపోయిన అశ్వం న = గుటబిమునెట్లు ౬ వ రథవిఎక కట్టునో అట్లు మన =మాచునన్సును గీర్చి = వేదవాక్సులను విను వట్రత్రో ఎమ్మశీకాయ శే=ర్‌ క్షకుడ వైన ఎవీయందు _విఎచయబూ = బంధించుచున్నాము [హే వరుణ = ఓ మహావిష్టూ తే మన నీ మనస్వును (కృపారూవ మైన నీ చిత్తవృష్తిని) గీర్భి = సోతరూపములగు వాక్కులతో మృశికాయ = రతణకొటకు విఎచమహి = మాలో దింధించుచున్నాము ఓ మహోవిష్టూ సారథి కశ్లెిము తెంపుకొని పారిపోయిన గుజ్రమునెట్లు రథమునకు కట్టునో అట్లు మేము మా మనన్సును వేదవాక్కులను వినుటతో " రక్షకుడ వైన నీయందు బంధించుచున్నాము (సి దయామయమైన చి త్తవృత్తిని స్తోత్రరూపములగు వాక్కులతో మా రక్షణ కొజకు మాలో బంధించుచున్నాము ) బి2 వరా బా వే విమన్యావ వత్చి వన్యణద్గయే వయో నో ననతీడవ న శ విషయములుకల బుద్ధివృ త్తులు వస్య ఇష్టయే జ కుభములు కలుగుటకొలజకు (మోజిదిశుభ(ప్రాస్రకై ) పరా = నీకు (చూరమైై విమఖములగుటచే వయ = వక్షులు వనలీ?ః ఉప నజు గూళ్లను గూర్చివలె పత న్థి=పోవుచున్నవి (నవత న్తి= నిన్నుజేరుట క నమర్థములగుచున్నవి వా=వో కష్టము ఓ (శ్రీహరీ లౌకిక విషయములలో తగుల్కొనిన నా బుద్దులు శుభముల నందుటకు 7లేక మోక్షరూప శుభమునందుటకు నీకు విముఖములగుటచే _లేక దూర ముగ తిరుగుచుండుటచే. పత్తులు తమ గూళ్లను చేరినట్లు చిన్ను చేరలేక ఇచ్చ వచ్చినట్లు వోవుచున్నవి అయ్యో చాలక స్టముగనున్నది ళా

పంచవిరళరం నూక్తమ్‌ కళల? 27/8. తదా క్ష్యళియర నరమా 'వడుటం-ళరామమా మృలీతాయోడుబో కనవా. ర్‌

(వయం) = మేము, కదా = ఎన్నుడు, మృశ్లీకొాయ = మా మనన్వును రథతించుకొనుటకు, కృతశ్రియం = తత్రళ క్తి_-సామర్ధ్యములుగల, నరం = నళించ నటువంటి, ఉరుచతసం = మహాదర్శనసముకల, వరుణం == మహావిష్ణువును, ఆకరా మహే == వెంటనే సిలచెదము. .

మా మనస్సును. కొపాడుకొనుటకు శక్తి సామర్హ్యములతో త్యత్రియాధినాధు. డదు... శాళ్వళ్తుడగు, . గొప్పధర్శనముకల. మహావిస్తువును.. మేమెస్పుడ్తు. త్వరగ పిలుతుము.

ఇతి పక్రిధమాస్టుకే ద్యిశ్రీయా ధ్యాయే హోడళో వర్మ ఇది ప్రిథమాస్ట్ర కమున ద్వితి యాఛార్థ్రయమున"వదు వాజవ“వర్ష ము. లక. తబల స మోసోయావ్నాతో వోనొన్లా శ (చయయచ్భత॥: దృళ్ళువతాయుదాత వేస ం|

తశ్‌ =-ఆవిష్ణువు:దయమలన,).వేనమ్హాజ-తెలి సికొను :జ్ఞానముకల బ్రహ్మ, వాయువులు, .(వరుణం) జ.విషస్టువును?. నమానం: ఇత్‌హ=సమానముగనేు, ఆశా లేమ = తెపుసుకొనుచున్నారు. (యౌ ఉఏబ్రహ్మావాయువులు;. ధ్యాత్మువతాయ ==-నియు మమును స్వీకరించిన, దాశుషే = యజమానుని కొకు, న (పయుచ్చతఃణ== యథార్దక్ఞానమును యోగ్యతకు వ్యతిరేక ముగ నిచ్చుటలేదు. (యజ్ఞ ప్రయోగమును చెడగొట్లుట లేదు.

న!

ఆ విష్ణువు దయవలన తెలిసికొను జ్ఞానముకల బ్రహ్మవాయువులు విష్ణువును సమానముగనే* తెలిసికోనుచున్నారు?. ఆ (బహ్మవాయుచుళుా నియమమును? స్వీక రించిననయటమానునకు 'యథార్జజ్ఞానమును:యోగ్యత కు వ్యత్రిశేకముగానిచ్చుటలేదు;' యజ్ఞ ప్రయోగమును చెడగొబ్టుటులేదు

150 బుగ్వేదము 275 వోదా యో వీనాం వదమ న్తంకేణ వతతాయ వోదో నానః నముగ/దియ య =ఏ సముద్రియ =పాలసము.ద్రములోనున్న (వరుణ ) = విష్ణువు ఆ న్తరికేణ = పర(దిహ్మానుగ్రహముతో సకతాం = నంసారమునుండి బయటపడ చున్న వీనాం =విశిష్ణలైన ముక్తల వరంజ్దతిని వేద = తెలింకొనినాడు నావ =క్ఞానములయొక్క (పదం చ= స్వస్వరూపమును వేద=తెలిఎకొనెను పాలకడలిలో పవళించియున్న సరమాత్మయగు విష్ణువు నిరవఢికానంద స్వరూపుడు పర(బ్రహ్వాను[గగ్రహముతో సంసారమునుండి బయటపడుచున్న విశిష్ట లగు ముక్తుల ఫ్ఞతిని ఆయన (గవాంచినాడు జ్ఞానముల స్వస్వరూపమును తెలిం కొవనినాడు 276 వేద మానో దృత్యవతో ద్వాదళ (వదావతో వోదా య ఉీనదాయతో ధృత(నవ్రత == ధరింపబడిన సర్వకర్మలుగల విస్తువు (పజావత =సకల ర్యములుకల ద్వాదశమాస =ప సములన్తా కార్య ఓ స = పన్నెండు మాసములను అనగా కాలమునంతను వేద = తెలిఎకొనెను య (చ = ఎవరు ఉపజాయతే = పరమాత్మకు సమీ పమునందున్నారో (తం) = ఆ బిహ్మను లేక ముక్తులను వేద =తెలిఎకొనెను సర్వక ర్మాధ్యక్షుడగు మహావిష్ణువు సకల కార్యములను తమలో ఇముడ్చు కొనిన పం(డెండు మాసములను అనగా సమ _స్తకాలమును పరమాత్మమైన తన నుండియే పుట్టిన (బహ్మను లేక తనసమీపమునందున్న ము క్రులనుకూడ తెలి కొనెను వ 277 వేదో వాతను వర్తన మరోర్భవ్చూన్యు వృవాత నోదా యే అధ్వానతో [8 (వరుణ ) = మహాోవిస్తువు ఉరో == సరిమాజాది గుణములతో గొప్ప వాడగు బృహత బుప్వన్య == గొప్ప (ప్రకొళముగల లేక గొప్ప క్లానముకల వాతస్య = వాయువుయొక్క వర్తని = స్రవృత్రిని వేద = తెలిబకొనెను

పంచవింకం సూక్తమ్‌ న! యే==ఏ దేవతలు ఆధ్యానతే=గొప్పస్టానముల నరధిష్తించియున్నారో (శానప్రి== ళు 0 వారినికూడ వేద == తెలిబకొనెను (శ్రీ మహావిష్ణువు పరిమాణాదిగుణములతో గొప్పవాడగు గొన్న (వకొళము కల లేక గొవ్పజ్జాశముకల వాయువుయొక్క ప్రవృత్తిని తెలిఎకొనెను గొన్న స్థానముల నధిష్టించిన దేవతలను కూడ తెలిఎకొనెను 278 ని షనొదో దృత్యావతో నదణ వస్తా స్వా నొాాచూశ్వాయ న్యుకతు | సుక్రతు = మంచి జ్ఞానముకల ధృత్మవత = ధరింసబడిన నర్వకర్మలు కల వరుణ =విష్తువు సామాజ్యాయ = ఎల్లఅను పరిపాలించుటకు వస్త్యాసు= (ప్రజలను గృహములను ఆనిషసాద == అధిప్పించెను మంచి క్లానముకల సర్వక ర్యాధ్యకుడగు మహావిమ్తువు ఎల్ల అను పరిసాలిం చుటకు (ప్రజలందఅను అన్నిగృహములను చక్కగ సరిష్టించెను ఇత్తి (వథమాష్టశే ద్వితీయాధ్యా యే శ్తదళో వర్ష ఇది (వథమాన్ట కమున ద్వితీ యాధ్యాయమున వదునేడవ వర్షము 270 అతో విక్చాన్యూడ్భుతా బితిత్సాణ్‌. ం అథి వళ్ళి క్భ్రాతాబి యాచో త్‌ర్తా వి చికిత్వాన్‌ =కర్తయగు (న )= ఆ విస్తువు విశ్వాని (చ) = సమస్తము లైన అద్భుతా = అశ్చర్యములను అభిపళ్యతి = చూచుచున్నాడు భయూ=పఏవస్తు వులు కృతాని = చేయబడినవో యా=ఏవన్తువులు కర్తా ఎ చేయదగినచో (కాని చ అభిపళ వతి) ఇ వాటినికూడ చూచుచున్నాడు సకల సృష్టకర్హయగు శ్రీ మహావిష్తువు ననమస్తాశ్చర్యములను చూడగలుగు చున్నాడు ఇదినటకే సృష్టంపబడిన వస్తువులను మున్ముందు సృష్టిపబడబోపు వస్తువులనుకూడ స్పష్టముగ చూచుచున్నాడుం

152. బు గ్వేదము 280 నునో విర్వావా న్యుకతురాదిత్టూ. నువధా కరట్‌ (వణ ఆయూంవ తారషత్‌ ౭ స =ఈ సుక్రఠు వ=౬మంచి క్లానముకల ఆదిత్య == అందటలికంట ముందున్న _ (దేవ) = శ్రీహరి విశ్వాహి = అన్నిరోజులను న = మనకు సువథా = ఏర్విఘ్నములుగ కరత్‌.= చేయుగాక: న ఇ మనకు ఆయూంవషజ= ఆయుష్యములను (పశారిషత్‌ = ఇచ్చుగాక మంచి జ్ఞానముకల అందలికర'ప ముందున్న శ్రీహరి మన జీవితమున అన్నిరోజులను మనమొర్చు కార్యములన్నింటిని నిర్విష్నుములుగ నొనర్చుగాక మనకు దీర్హ మైన ఆయుష్యమును అను.గవబాంచుగాక 228 ల(లద్దా9నిం హరణ్యయం వడజో వన్స్‌ నర్తిజవొ అధి ళ్‌ వరిన్ఫుో ని పేదలే 8 వరుణః =మహాోవిష్ణువు ద్రాఎర=చాలవేగముగ తిరుగునట్టి హిరణ్యయం౦== బంగారముతో సమానమగు చక్రమును బ్యిభత్‌ = భరించెను. (భరించుచు నిర్హిజం నా పరిశుద్ధమైన (వత్రం) జ వస్త్రమును వస్త ఇ ధరించెను స్పళశ ఇతరులకు తెలియకనే తిరుగు దేవతలు పరి(తన్య) = ఆ విస్తువుచుట్టు నిశేదిరే= "సేవచేయుటకు కూర్చొనిరి క థీ మహావిమ్హువు అతివేగముగ తిరుగునట్టి బంగారముతో సమానమగు చక్రమును భరిం(బెను )ఛుచు స్వచ్చమైన వస్త్రమును ధరించెను రహన్యముగ తిరుగు దేవతలు "సేవలొనర్చుటకు ఆయనకు చుటును కూర్చొనిరి యి 288 నయం దివ్స ల్లి దిన్సనో నో (దువ్చాణో ఎనానావత్‌ బొ దోవమలిచూతయ శీ యం శ్రీహెశిని దిస్పవ = _స్తంభింపదేయగోరిన రాక్షసులు న దిప్ప న్లి= _స్తంభింపజేయలేకపోయిరో జనానాం = జనులకు (ద్రుహ్వాణ = (దోహము చేయ గోరు దై త్యులు (యం్రజసీ. విష్ణువును న దిప్ప నీ=(దోహము చేయలేకపోయిరో అభిమాతయఃి(చ్ర = ళ్ళతువులును (యం దేవం=ఏ దేవుని న దిప్స్తి = స్తంభింప జేయలేకపోయిరో [25 8వ మంత్రముతో అన్వయము

పంచవిరెళం. నూశ్ర్త్రమ్‌ - కైలల! శ్రీహరిని. :స్తంఛింపజేయగోరిన-రాతసులాయనను _స్త్పంథికవజేయలేకవోోయిరి. జనులకు [దోహమును చేయగోరు దై.ళ్యులు, (శ్రీహారికి (వోహఃము చేయలేక పోయిరి, శతువులును ఆయనను _స్తంభింపజేయలేకపోయిరి. 288. ఉత యా మానుషేవ్వా యళళ్చికే అనామ్యో అనిసకో మదోరేప్పా, కేర్‌ యః =.మహానందుడగు. విష్ణువు, అస్తామి..అనమోనమగుూు, యకశ ౬కన- కీ రిని అస్మాకం.= నున; . ఉదరేష.= హృధయములకు;. ఆజలన్నికాలములందు. , చ్యకే = తెలియనట్లొనర్చెను, ఆమంచి, మానుషేషు(ఆసి) = మానవులకును, ఆచ(శేష బాగుగగ తెలియనట్లొనర్వెను: ఉత ౫. దేవతలకునూ? తెలియజే పెనని వేశే-ఇస్పవలెనా-? ఆనందమయుడగు విష్ణువు అనమానమగు తనకీ ర్తిని మన హృదయముల కన్నికాలములందు తెలియునట్లాన ర్చెను. సజ్జనులకును బాగుగ తెలియునట్లొన ర్చెను. దేవతలకును తెలియజే?సెనని..వేణుగ'చెన్చవలెసా*! ఇతి వథమాస్థ్ర కే ద్వితీయాఛ్యాయే అష్టాదళో వర్మ ౩ ఇది _పథమాష్ట్ర కమున ద్విశతీయాధ్యాయమున వదునెనిమిదవ వర్గము. _ 284. వరా వేయి ధీతయోాంగావో నో. గవ్యూతీళనుః “ ఇచ్చ శ్రీడడు చకనను. 16 ం గవ్యూశ్షీః అను:జు.గో పుల.- కొమ్ముల్ల.. చవ్చుడుఅవంటి.: పిలుపులనుభూర్చిం. గావః న == గోవులవలె, మే = నాయొక్క. ధీతయః = బుద్ధి విశేషములు, ఇచ్చ స్తీః= మోక్షమును కోరుచున్నవై , ఉరుచక్ససం గొప్ప జ్ఞానముకల (శ్రీహరి వద్దకు, పరా == మిగిలినదరతనుపతిరస్మృరించి; యా న్తి== వెళ్లుచున్నవి: గోపాలకులొనర్చు గోవుల కొమ్ముల చన్చడులవంటి ' పిలుపులను విని ఆలమాందలెట్లు... వెళుచున్నవో, ,అ"ప్లే- నాంబుద్దులు మోక్షమునుఎకోరుచున్నవై ఇత రమునంతను తిరపష్క. రించి: గొప్ప జ్ఞానముకల: (శ్రీహరిని హొరదుచున్నవి.

కేర్‌ బుగ్వేదము 285 నంను వో చావహై వునర్యాతో మే మధద్దాభ్యతతా వళోతోవ కదే (వయఎ్‌ 7 (హే వరుణ) ఆ ఓ ఆనందమయా వివ యత త్వం=ఎందువలన స! సీవు హోతేవ == అగ్ని అన్నమును వండినట్లు మే = నాయొక్క ఆభృతం = పరిపూర్ణ మైన మధు = మోకసఖమును కదసే= పక్వ మొనర్చుచున్నావు వ్యక్త మొనర్చ్బుచున్నావు. (యత్‌ = ఎందువలన (త్వం) = నీవు (బయం = నాకిష్టమైనవాడవో (శతి = అందువలన ను == ఇపుడు పున =మాటిమాటికి ఓ ఆనందమయా విష్ణూ అగ్ని అన్నమును పక్వము జే ఎనట్లు నీవు పరి పూర్ణమైన నా మోతసుఖమును అభివ్యక్త మొనర్చుచున్నావు నీవు నాకిష్టమైన వాడవు గాన మనమిద్దజము ఇప్పడు మాటిమాటికి మాటాడుదుము గాక ళా 6 దలళల్ళంణు బిళ్ళాధర్భతోం భర్భుం లభమధి కమి ఎౌతా వవత వే ౧౮ గి అహం =నేను ను == ఇప్పడు విశ్వదర్శతం == సర్వజ్ఞుడై న విష్ణువును దర్శం == చూచితిని అధికమి == భూమిని రధం(చ ౨ భూమిపై నున్న రథ మునుకూడ దర ౦= చూచితిని (స్ర)= ఇటు చూడబడిన విష్ణువు వళా న్‌్‌. మే గిర = ఈనామాటలు జుషత ఇ వినుగాక్ర నేనిప్పుడు సర్వజ్ఞాడై న మహావిష్షువును భూమిని భూమిపైనున్న రథమును కూడ చూచితిని ఇట్లు నాచే చూడదిడిన విషువు నా యీమాటలను వినుగాక యణ 287 ఇమం వే వదణ (తటే హొవముద్యా చో మృృభయ త్చా మవన్భూరా చఖే శూ వరుణ =ఓ శ్రీహరీ మే ఉ=నాయొక్క ఇమం హవం = ఈ ఆహ్వాన మును (శుధి జూ వినుము అద్య చ == ఇప్పడే మృళయ = సుఖమును కలిగిం

వంచవింళం నసూర్తమ్‌ కల్‌ చుము రక్షింపుము అవస్యు == రక్షణను కోరిన (అహం) = నేను త్వోం:జు నిన్ను ఆచకే ఇ దర్శింపగలను ఓ శ్రీహరీ నా ఈ ఆహ్వానమును వినుము ఇపుడే నాకు సుఖమును కలిగింపుము. నన్ను రక్షింపుము రక్షణను కోరిన నేను నిన్ను దర్శింపగలను 288 తృూం వళ్ళున్దూ మేధిర దివళ్ళ గుళ్ళ రాజిని న యామని (వతి (భభి 2/0 మేధిర = ఓ మేధావీ మహావిన్దూ (య) త్వం (ఏవ) = వ్‌ నీవే విశ్వస్య = సమస్త ప్రపంచమునకు దివ (చ) = స్వర్గమునకును గ్మ్క చ == భూమికిని రాజణ = రాజగుచున్నావు స (త్యం) = అట్టి సవ యామని (ఏవ) = మాకావదలు వచ్చినస్పుడే (ప్రతిశుధి= మా మనవిని విని నిన్ను విడి పింపగలను అని (ప్రతిజ చేయము మో ఓ మహావిష్ణూ సీవు మేధావివి నీవే స్వర్గమునకు భూమికి సమస్త ప్రసంచమునకు వరిపాలకుడపు నీవు మా కొపదలు వచ్చినప్పుడు తప్పక మౌ (ప్రార్ధనను విని నిన్ను విడిసింపగలను అని అభయదానము నిమ్ము 2898 ఉదుత్తమం ముగుడ్థి నో బి పొళం ముధ్యూనుం చృతో అనాధమాన) వీవనే ల్లి (హే వరుణ =ఓవిమ్దూ (న) = ఇట్లు విన్నపము చేయబడిన నీవు న =మాయొక్కం ఉత్తమం సాళం = సత్త్వ్యగుణమును. ఉత్‌ = వెంటనే ముముగ్గి = 'స్నేవాతులకిచ్చి విడిఎంపుము. మధ్యమం (చ) = రజోగుణమును విచ్చత = త్వరగ ఉదాఎనులకొసంగి మానుండి విడిఎంపుము అధమాని (చ) నా తమోగుణ వృత్తులగు బంధనములను జీవసే = జీవించుటకు మోకము కొజకు ఆప(చృతు) గా శ తువులకిచ్చి ఏవిడిపింప్త్పము

156: యుగ్వేదము- ట్‌ విష్ణూ: “ఇట్లు-మాచే (ప్రోర్సింపదడిన నీవు మాన. త్వ్వగుణమును' వెంటనేశ 'స్నేహితులకిచ్చి విడిపింపుము. రజోగుణమును.. త్వరగ: ఉదాసీనులకొసరగి'' మానుండి విడిసింపుము. తమోగుణ వృత్తులను బంధనములను మోకముకొజకు శతుళులకిచ్చి-మానుండి” విడిపింపుము: ఇతి (వథనూష్ట్యశే ద్విర్సీయాధ్యాయే పకోనవింళో వర్మకి ' ఇతి పంచవింళం 'నూ-శ్లమ్‌ః ఇది” పథమాష్ట్రకమున: ద్వతీయా ధ్య్యాయమున వందొమ్మిదవ' వర్ష ము, ఇవి.:ఇరువదిమైదవ నూ .కము.:.

షడ్వింళం సూక్తమ్‌ ఆజీగ్నర్తి కున శేవ న క్నతిమో వైైశ్వామి[తో దేవం త అగ్ని గాయ(త్రీ ఆకీగ్నర్తుని కమారుడగు చన శేవుడు బుషి ఆతడు విశ్వామ్మిరుని కృ తిమ.వ్యకుడగు దేవరాతుడు ఆఅగ్మియనబడు విన్లువ జేవక గాయతి ఛందన్ను 200 వనిష్పా వా మదేద్యూ వస్తాణగ్భార్జాం వతో నేమం నో అదొ గంరోం య4ి హే మియేధ్య జూ నిత్యపవిత్రా మహావిష్టూ ఊిర్జాం == బలాదులను కలిగించు భోగ్యాన్న ములకు లేక బలాదులుగల జనులకు పతే = అధిపతీ (త్వం) చవస్రాణి జ నీవు ఉ త్రమవస్త్రములను ఆభరణములను అఎప్వు = ధరిం పుము వాస = ఇట్లు గొప్ప ఉత్సవమొళకర్చు నీవు న = మాయొక్క ఇమం అధ్వరం == మమ్ము స్వర్గమార్షమునగాని జ్ల్ఞానమార్గమునగాని (క్రీడింపజేయు శి ఈ కూ మ. ఈ యజ్ఞమును యజ జు సీలో నిమిడ్చికొనుము ఓ మహోవిష్తూ నీపు నిత్యవవితుడవు బలము మొువలగునవి కలిగించు అనేక భోగ్యపదార్థ ములకు లేక బలము మొదలగునవి గల జనులకు నీవు (ప్రభు డవు నీవు (శేస్టమైన వత్రములను ఆభతణములను ధరింపుము ఇట్లు వాగుగ నుత్సవమొనర్చ్భుకొను నీవు మమ్ము స్వర్గమార్గ్శమునగాని జ్ఞానమార్గమునగాని (క్రీడింపజేయు యీ యజ్ఞమును నీలో నిమిడ్చుకొనుము 28 నినో వోతా వరేజ్యః వదా యవిష్ణ యన్యులి అగ్మే చొబిత్యుతా వచ ఖ్లి హే-యవిస్ట =అందజికంయె. చిన్న వానియందును యుండుటచే .విన్న వాడని ఎలువబడువాడా అగ్నే యా మీ మహావిమ్ణూ హోత =.వోతయందు సన్నివాతుడవై ౨హోత యనబడునాడా వరేణ్యం పూజ్యుడా. (త్వం

158 బుగ్య్వేదము సీవు జ మాయొక్క వచ = మూటలను మస్మెభి జ దొద్ది వ్యాపారములతో దివిత్మతా = స్వర్గముతోని దేవతలందతిలో నుండుటచే ని = అధికముగ సదా= ఎల్లప్పుడు (నయ = వారిని బొందింపుము

ఓ మహావిష్ణూ సీవందతికంచె చిన్నవానిలోను యుండుటచే చిన్నవా డనియు ఎలుపబడుచున్నావు దేవతలకందఅకు అ్మగనాయకుడవగుటచే అగ్ని యనియు వోతయందు సన్నివాతుడవగుటచే పోత యనియు యనబడు చున్నావు పూజ్యుడవు నీవు స్వర్గములోని దేవతలందటీలో నున్నావు గాన మా మాటలను బుద్ధివ్యాపారములతో ఎల్లప్పుడు వారికి చక్కగ వివిఎంపుము

$9 ఆహా పా నూనవో వితావిర్భావిత్వానయే

నథా న్‌ వరేణ్య శి

వరేణ్య = పూజ్యుడై న ఎరౌఎ్వనా తండియగు (ఏషోఒగ్ని స్స ఈ విస్తువు సూనవే = పృతుడైన (మహ్యం) = నా కొజకు సథొ = నా చెలికాడగు పొందదగిన స్వామియగు (ఏష )=ఈ విష్ణువు ఆపయే= సేవకుడనై పొందుచున్న (మహ్యం) = నాకొజకు ఆయజతి బా స్మ = అనేక దేవత లనుద్దేశించి యాగము చేయుచున్నాడుగదా

నా తండ్రియు పరమ పూజ్యుడైన శ్రీ మహావిమువు పుత్రుడనై న వాకొలకు

బధ ణి

చెలికారైన శ్రీహరి స్నేవాతుడనగు నాకొలకు స్వామేయైన నారాయణుడు. నేవ కుడనగు నాకొణకు దేవతల నందజనుధ్ధేశించి యాగము నొనర్చ్బుచున్నాడుగచా

288 అనో ఎర్హీ రిదనో నడజో మి(తోఅర్జూమా ఆర్యమా = అర్యముడు మొదలగు రికాదస _ అధిక సుఖముగల దేవతలందయి న =మాయొక్క దిర్షి = యజ్జ్ఞమునుగూర్చి అఎవచ్చి మనుష యథా= చునుష్యులవలె కంటికి కనవడునట్లు ఎద ను = కూర్చొందురు గాక

షడ్వింళం సూక్తమ్‌ కర9 షీ మహావిమ్లూ వరుణుడు మిటత్రుడు అర్యముడు మొదలగు గొప్ప సుఖ ములు గల దేవతలందణు మా యజ్ఞమునకు విచ్చేఎ మానవులవలె కంటికి కనపడు నట్లు కూర్చొందురు గాక వ్ర వూర్చ్యూ వోళరన్యు నో మన్దన్చూ నఖ్బూన్ధూ చో ఇమా డవు (వధీ 8౮ సే ఎర్వ్య్య = పూర్వకాలమునందున్నవాడా వోత్ర = ఓ శ్రీహరీ అస్య = ఇట్లు స్తుకిచేయు సభఖ్యస్య చ = చెలికానియొక్క న = మాయొక్క (ప్రయోజనమునకై మన్హస్వ = దేవతలకు మదమును కలిగింపుము ఇమా = నాయీ గిర = మాటలను సుక్రధి ఉ = తస్పక చక్కగ వినుము అనాదికాలమునుండియున్న ఓ శ్రీహరీ ఇట్లు స్తుతించు నీ చెలికాని యొక్క మాయొక్క_- (ప్రయోజనమునకై దేవతలకు మదమును కలిగింపుము నా యీ మాటలను తప్పక శద్దతో వినుము ఐం ఇతి వథ చూష్ట కే ద్వితియాధ్యాయే విళో వర్మ ఇడి పరిథమాస్ట్రకమున ద్వితీయా ధ్యాయమున ఇరువదవ వర్షము 205 యబ్బిద్ధి కోళ్టూతా తనా దోవందోేవం యవాముహే తా ఇద్దూయతే వాని 6 శళ్వతా = ఎల్లన్నుడు తనా = అన్ని దేశములందు చిత్‌ = కూడ యత్‌ = ఎస్సుడు దేవందేవం = దేవత లనంద అనుద్దేశించి యజామహే యౌగము చేయుచున్నామో. (తదా = అప్పుడు త్వే ఇళ్‌ = (శ్రీహరియగు సీయందే హవి = హవిస్సు హూయతే హి = అర్చింవబడుచున్నదిగదా ఏ కాలములోనై నా ఏ దేళముళోనై నా ఎప్పుడు దేవతలనందణ నుద్దేశించి మేము యాగమొనర్చుచున్నామో అప్పుడు థభ్రీహరివైన సీయందే హవిస్వుల నర్చించుచున్నాము

860 బుగ్వేదము &88 (వియో నో అన్ను బిళ్ళృతిల్లోతా మనో వరేణ్బ [వయా న్వాగ్భుయో చయలఎ్‌ 7 విశ్చతి = ప్రజలకు నాథుడు మన్ల్శ = మదమును లేక సుఖమును కలి గించువాడు వరేణ్య = పూజ్యుడునగు హోతా == మహావిష్ణువు ఇ = మనకు (టయ = బ్రయుడు అస్తు=ఆగుగాక స్వశ్నయ అ మంచి ఆగ్నిహోత ములు కల వయం (ఆఎ) = మేమును ఉయా. (ఆసామి = ఆయనకిష్ణుల మగదుముగాక (్రీ మహావిష్ణువు ప్రజానాథుడు మదమును లేక సుఖమును కలిగించువాడు పూజ్యుడునై యున్నాడు ఆయన మకు మిక్కిలి ఇష్తుగగు గాక మంచి అగ్ని వో (త్రములుకల మనమును ఆ స్వామికి ఆఅయమెనవారమగుదుము గాక య్‌ ఇ? "న్వాగ్శయూ బా వోర్యం దోవానో దధరే చ నో న్ధూగ్నాయో మునామ'సపేా 1 స్వగ్నయః = పసన్నుడై న 'విష్టువుగల చేవాస = దేవతలు న జు మనకొజకు వార్యం == కోరదిగిన ధనమును దధిరే వా = ఇచ్చిరిగదా చ= పరిపాలించిరి కూడ స్వగ్నయ వాపసన్నుడైన విన్తువుుల (వయం చ తాన్‌ = విష్ణువుఅన్ముగహమువలన దేవతలు చుశము కోరిన ఛనము నివ్వగలిగిరి “మనలను చక్కగ పాలింపగల్లిరి ఆ విచువు దయవలననే మేమును ఆ దేవత లను చక్కగ పూజించుచున్నాము * వీత అవా న డఖ దేపొముఖ్యుతో ఖు ర్హానాజ్‌ నా అటి విభో ంనన్తు వళ్న్హతు పే అమృత =శాశ్వతుదైన ఓ శ్రీహరి అథధఎ_మజియు ఉభయేషాం మిధ ఇ పరస్పర మొనర్చు పశసనయ = సుతులు సనుఐ=నీ (ప్రీతికెఅకగుగాక అట అాటె అనాను

షడ్వింళం సూక్తమ్‌ 161 శాళ్వతుడైన ఓ శ్రీహరీ మజీయు న్రీ పురుషులను రెండు వర్షములుగ నున్న మానవులమైన మేమొనర్భు స్తుతులు నీకు సంతోషము నొదవించునుగొక 2900 _ ఎక్సేలిరగ్భ్మే అగ్శిళలిరియం యజ్ఞ మదం వచ చనో ధా నవానో యవో (0 హే అగ్నే=ఓ శ్రీహరీ విశ్వేభి =సమస్త్వములైన అగ్నిభిస్పహ = అగ్నివహోత్రములతో కూడ ఇమం యజ్ఞం = ఈ మా యజ్ఞమును ఇదం వచ (చ) = ఈ స్తుతులను ((న్వకురు = బ్వకరింపుము సహన =బిలదేవత యగు వాయువు (వలన నభిన్యక్తుడనగుటచేే నకు యహో =పుడతుడవగు (అగ్నే జా ఓ విష్ణూ (త్వం) = నీవు చన =సుఖమును ధా =మాకు కలిగింపుము ఓ ్రీహరీ _ నిఖిలాగ్నిహోక్రములతోకూడ మా యీ యజ్ఞమును మేమొనర్చు నీ స్తుతులను దయతో న్వకరింపుము బలదేవత యగు వాయువు వలన నభివ్యక్తుడవగుటచే నాతనికి పుుతుడవైన నీవు మాకు ముఖమును కలిగింపుము ఇతి వథమాన్ట కే ద్నితీయాఛ్యాయే పకవింళో వర్ష ఇతి మడ్వింళం న్నూక్షమ్‌ ఇది [వథమాన్చకమన ద్వితీయాధ్యాయమున ఇరువది యొకటవ వర్శము ఇది ఇరువదియాఆఅ.వ సూక్తము ణో అజా

నప్తవిళశం నూకమ్‌ అనాటి అజట ఆజీగర్హిః కునః శేవః, న కృ(తిమో వై శ్వామ్మితో దేవరాతః. 1-18 అగ్నిః, 18 దేవాః. 1-12 గాయథ్రీ, 18 (తిష్టువ్‌. రి [(ఆజీగర్తువి రుమారుడగు చనఃశేవుడు బుషి. అతడు విళ్వామిత్యుని కృత్రిమ వుక్కుడగు దేవరాతుడు. అగ్ని, జేవలనబడు విష్ణువు దేవత, గాయత్సి, తిష్టుప్‌లు ఛందన్నులు.]

800. అళ్ళంం నత్వా వారవ స్తం వద్దద్యా అగ్నిం నొమోభిః

న్యమావిశ్త మధ్య్ధూరాతావ్‌. కే

(అహం) = నేను, అధ్వరాణాం = యజ్ఞములకు, సమాజ న్తం = అధిపతి యెన, వారవ న్దం=బడబాగ్నియే ముఖముగ గల, అగ్నిం క్వా=విషువగు నిన్ను, హా. అధి రాల! అశ్వం న = అళ్వరూపుడవగు నిన్నువలె, నమోభిః = నమస్కార రూపవాక్యము లతో, వన్గధై్యై = స్తుతి చేయుచున్నాను. లేక స్తుతి చేయుబకు (పారభే) = (పారంభించుచున్నాను,

ఓ విష్ణూ నీవు యజ్ఞాధిపుడవు. బడబాగ్నియే ముఖముగ గలవాడవు. అట్టి నిన్ను అశ్వరూపుడవగు నిన్నువలెనే నమస్టారరూప వాక్యములతో స్తుతించు చున్నాను. లేక స్తుతి చేయటకు ప్రారంభించుచున్నాను.

801. నథూ నః నూశుః వసా వృథ్యవగామా నుశేవ

జీడ్వాగ్‌0 అన్యాకం అభాణూజ్‌. ళ్‌ ఛవసా=బలరూప్పడగు వాయువు (వలన సభివ్య క్తడవగుట వలన) యొక్క, సూనుః =పుతుడగు లేక, శవసా జ వాయుపుతోకూడ, నః _ బుషి (వలన నభి వ్య క్తుడగుటచ్రే యొక్క, సూనుః = పుక్రుడగు, సృథ్కుపగామా = వి స్పృతమైన, (వకృష్ణమెన జ్ఞానముకల, సః = ఆ విమ్ణువు, నః = మనకు, సుశేవః = సుఖమును రర

కలిగించువాడు, బభూయాత్‌ = అగుగాక । (స ఘ= ఆ విష్ణువే, అస్మాకం == మనకు, మీఢ్వాన్‌ = కోరికల నిచ్చువాడు, లేక స్వామ, బభూయాత్‌ == అగుగాక |

నప్తవింళం సూక్తమ్‌ తేరితి విష్ణువు బలరూపుడగు వాయువు వలన నభివ్య క్తుడగుటవలన వాయుప్పుతు డైనాడు. లేక వాయువుతోకూడ బుషివలన నభివ్య క్తుడగుట వలన బుషిప్పుతు డును అగుచున్నాడు. విసృతమైన జ్ఞానము కలవాడగు, ఆయన మనకు సకల సుఖముల కలిగించువాడగుగాక ।! ఆయనయే మనకు అన్నికోరికల దీర్చువాడు లేక స్వామి యగుగాక 1 802. న నో దూరాచ్చానాచ్చు ని ముర్తాాదమూయోః వొహి నదమిద్దాన్యాయ:ః. &ి విశొఇయయుః=నిత్వుడె న, సఃజ=ఆ విషవగు, (త్వం) =నీవు, నః =మమ్ము వ్ర! నిత్యుద్రై ప్‌ లను, సదం ఇత్‌ = అన్ని స్టానములందును, దూరాచ్చ = దూరములోనున్న వారి నుండి, ఆసాచ్చ == సమీపములోనున్న వారినుండి, అఘాయోః = పాపాచరణము నకే ఆయుష్యముగల, లేక పావముకొఅకే నంచరించు, మర్యార్‌ = మర్వుల నుండి, ని = నిశ్చయముగ, పాహి = రక్షించుము, . మహావిషూ : నీవు నిత్యుడవు. మాకు దూరములోగాని, దగ్గణలోగాని నివసించుచు పాపపు పనులు చేయుటకే (బ్రతుకుచు, లేక తిరుగుచున్న ఈ మ రుల వారినుండి మమ్ముల నన్నిచోట్లను తప్పక రక్షించుము, ఛి త08.. ఇమమూ మ త్పూమనిజ్ఞకం ననిం గాయ్యతొం నవ్యాంనవ్‌ అగ్మ్మే దోవేము (వ వోచి. శీ హే అగ్నే = ఓ మహావిష్లూ 1 త్వం = నీవు, అస్మాకం ౫ మాయొక్క, ఇమం (స్తవం) = ఈస్తుతిని, సనిం = దాన స్వరూపమైన, గాయ్యత్రం = 'గాయ శ్రీచ్చందోరూపిణియైన, నవ్యాంసం = మిక్కిలి కొత్తదై. స్తుతులన్నింటిలో (శేష్టమైన దావినిగ, దేవేషు = దేవతలకు, సృుపవోచః ఊఉ = ఆదరముతో చెప్పుము, " ఓ మహావిమ్ణూ : 'ఇమ్ము* అని కోరికల నిచ్చుటక్రై చేయబడిన, గాయత్రీ చృందస్సులో రచియింవబడిన, మిక్కిలి కొత్తదై. స్తుతులన్నింటిలో (శేష్టమైన దానినిగ మేము చేయు నీ స్తుతిని నీవు దేనతలకు ఆదరముతో చెప్పుము.

164 బుగ్వేదము 801. ఆ నో భజ వరమేస్వా నావోవు మద్యామేషు - తిక్షా వన్వో అన్నామన్య. ర్‌

(హే అగ్నేత్వం= ఓ మహావిమ్లా । నీవు, పరమేష = చాల గొప్ప వైన, వాజేషు = భోగము లనుభవించునపుడు, నః = మమ్ములను, అభజ = కాపాడుటకు వెన్నంటి యుండుము. మధ్యమేషు (వాజేష్రు = మధ్యమ భోగ ముల ననుభవించునపుడు, ఆ (భజ = కాపాడుటకు వెన్నంటియుండుము. అన్హ మస్య = సంసారమునకు చివ లభించు మోక్షమునకు కారణమగు జ్ఞానమను, వన్వః = ధనముకొలకు, (చాస్మాన్‌) = మమ్ములను, శిక్ష = (వ్రయత్నము గల వారినిగ చేయుము, .

ఓ మహోవిష్ణూ । మేము ఉత్తమ _ మధ్యమ _ ఆధను భోగముల ననుభ వించు నప్పడెల్ల మమ్ములను రక్షించుటకు వెన్నంటియండుము. సంసారమునకు చివజగల్గు మోతమునకు కారణ మైన జ్ఞానమను ధనము నార్జించుటలో మమ్ము ప్రయత్నము గలవారినిగ నొనర్పుము.

ఇతి ప్శిథమాన్ట క. ద్వితియాధ్యా యే 'చ్వావింళో వర్గ॥- | ఇది [ప్రథమాస్ట్య కమున ద్వితీయాధ్యాయమ. న ఇరువది లెండవవర్గము. 805. _బిభక్తాని బతఖానో నస్రోడార్భా జీవాతో ఆ నద్యోో దాత పే కరని. 6 చిత్రభానో = అద్భుతమైన జ్ఞానప్రకాళములుగల ఓ శ్రీహరీ (త్వం) = నీవు, సిన్హోః = పాల కడలి యొక్క, ఊఈర్మా = అలలయొక్క, ఉపాకే = సమీవమునందు (న్నవాడవై), ఆ విభక్తా ఐముక్తు లకు భోగములను పంచువాడవు, అసి = అగుచున్నావు. దాశుషే = యజమానునకు, సద్యః = వెంటనే, తరసి== ఎల్లప్పుడు కోరికల నన్నింటి నిచ్చుచున్నావు.

సప్తవింళం సూక్తమ్‌ శే6ిర్‌

ఓ థశ్రీహకీ । ఆశ్చర్యకరమైన జ్ఞాన్మపకాశములు కలవాడవు సీవు. పాల కడలియొక్క అలల మధ్యలో నివసించు నీవు, సంసారమునుండి ముక్తులైన వారి కనేక భోగములను అను(గహించుచున్నావు, మా యజమానునకు వెంటనే అన్ని కోరికలను తీర్చుచున్నావు.

808. యమగ్నే వృత్స మర్త్యమునా వావోము యం జునాః

న యనా కళ్ళాలీంవం. 7 ణాటీ

హే అగ్నే = ఓ విష్ణూ! (త్వం) = నీవు, యం మర్త్యం = పమర్మ్యుని, పృత్సు = పృతనలను 'సేనావిశేషములొనర్చు యుద్ధములందు. రతసి = రకీంచు చున్నావో, యం (చృజ=వఏ మర్త్యుని, వాజేషు = భోగముల విషయమున, జునాః == (యేరేపించుచున్నావో, సః==ఆ మర్త్యదే, శళ్వతీః జా నిత్యములై న, ఇషః = సుఖములను, లేక భోగములను, యన్హా = పొందగలడు,

ఓ మహావిష్ణూ ః సీవు ఏ మర్త్మ్య్యని పృతనలను "సేనా విశేషము లొనర్బు యుద్దములందు కాపాడుచున్నావో, అళ్లే ఏ మానవుని సకల భోగముల కొలకు (ధేశేపించుచున్నావో. ఆ మానవుడే నిత్య సుథానుభవ రూపమగు మోకమును పొందగలడు.

807. నతిరిన్య నవాన్త్య వర్యేతా తయన్యం బిట్‌

వాజో అన్వి (ళవాయ్యాః. .. ॥ 8

హే సంహన్మ్య = దిలముతో విస్తరించినవాడా 1 లేక వాయువు వలన అభి

వ్యక్తుడ వగుటచే నతనికి పుత్రుడా । ఓ విష్ణూ; కయన్య చిత్‌ = (పతియొక్కనికి,

(శ్రవాయ్యః = (శవణసుఖమును కలిగించు సుప్రసిద్ధమైన, అస్య = ఈ నీయొక్క,

వాజః = భోగము, పర్యేతా = పరిపూర్ణ మైనది, నకిః అస్పి = మహాఫలరూపమగు

మోకము నొసంగుదువుగాన నీ భక్తులకు గల ఎంత గొప్ప థోగమైనను అవరి పూర్ణ మైన దే. .

166 బుగ్వేదము'

ఓ మహావిష్టూ 1 సీవు బలముతో విస్తరించిళివి, వాయువు వలన నఖి వ్యక్తుడవై తివి గాన నతనికి పుత్రుడవై తివి. సీ థభోగానుభవము (ప్రతివానికి విని నంత మాృాతముననే ఎంతో సుఖమును కలిగించును. అది స్కుససిద్ద మైనది పరి పూర్ణమైనది కూడ. కాని నీభక్తులీ లోకమునం దనుభవించు చాలగొప్ప లోగ ములు సైతము మహాఫలరూపమగు మోక్షమునిత్తువు గాన పరిపూర్ణమైనవి కావు.

808. న వావిం బిళ్ళూచర్ష జోరర్టూద్భిరన్తు తడుతా

ఎ్యిపేళిలన్సు ననితా. కి అలీ

(హే అగ్న్రే= ఓ విష్ణూ। సః=నీ భక్తుడే, విశ్వచర్షణిః = సర్వ (జా ధిపుడై, (గవాం) = ఆవులను పూర్తిగ దానమునిచ్చుటవలన, అర్వద్శిః = గుజ్జము అతో; వాజం = సిరిసంపదలను, తరుతా = కొనివచ్చుచున్నవాడు (వాజం తరుతాణ యుద్ధముసందు . పారగుడు) అస్తు = అగుగాక 1 విేభిః = విప్రల '(కొజకు ద్వారా, సనితా = మంచిదాత, లేక భోగముల విచ్చువాడు, అసు = అగుగాక 1

ఓ విష్ణూ! నీ భక్తుడు సమస ప్రజలకు చ్మకవర్సియై, ఆవులను పూర్తిగ

అజావీ వావి అట్‌ దానమునిచ్చుటచే, గుజ్జములతో సకలై శ్వర్యముల తీసికొని వచ్చువాడగుగాక 1 యుద్ధములందు పారగుడగుగాక ః విప్ర్పలక నేక దానములను భోగములనిచ్చి, మంచి దాతయని (పసిద్ధిని పొందుగాక ।

800. ఉరావోధ తద్బాబిడ్జీ ఎలేవికే యత్ర యాయ

రౌ స్తోమం డ్యుదాయ దృలీఠళవ్‌, 0 హే జరాబోధ = స్తుతులను తెలిసికొనువాడా ఓ (శ్రీహరీ 1 తత్‌ స్తుతి బోద్దవుగాన, రుద్రాయ = రోగముల నణచుటచే విష్ణవగు సీకొజకు, దృశీకం = (ప్రత్యక్షముగ, స్తోమం = పెద్దగ చేయబడు స్తుతిని, యజ్జియాయ = యజ్ఞ మునకు సంబంధించిన, విశే విశే _ ్యపతివానికి ప్రయోజనము నిద్ధించుటకు, వివిడ్డి = ఎల్లి ప్పుడు బాగుగ తెలిసికొనుము, - “

నప్తవింళం సూక్తమ్‌ 167 ఓ శ్రీహరీ ః నీవు భక్తులొనర్చు స్తుతులను చక్కగ (గహింపగల్లుదువు. సీవు రోగముల బోగొట్టుటచే రుద్రుడనబడుచున్నావు.. నీకు బాగుగ వినబడునట్లు పెద్దగ మేమొనర్చ్భు నీస్తుతిని యజ్ఞమునకు సంబంధించిన ప్రతివానికి ప్రయోజనము సిదించుటకు చక్కగ తెలిసికొనుము. థి ఇతి విథమాష్ట్రకే ద్వితీయా ధ్యాయే త్రయోవింళో వర్శట ఇది పిథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఇరువదిమూడవ వర్షము. 810. న శో మవోగ్‌ం అనిమానో దూమకేతః శ్రుథళ్ళన్లా 2 ఛితే వాశాయ పొన్టూతు. [1 అఆనిమానః = నర్వవ్యాపియగుటచే పరిమితిలేనివాడు, మహాన్‌ = చాలగొవ్చ వాడు. పురుళ్నస్ణ్రః = గొప్ప సుఖము కలవాడు, నః = ప్రసిద్దుడు, ధూమకేతు౩== రెక్ళల గాలితో కంపించు గరుత్మంతుడు కుక్కెముగగలవాడునగు విష్ణువు, నః= మనలను, _ధియే =జ్ఞానముకొణకు, వాజాయ (చ) = భోగముల కొఅకును, పొన్వతు = (ప్రేరేపించుగాక £ ఓ మహావిష్ణూ : సీవు సర్వవ్యాపినగుటచే పరిమితి లేనివాడవు. చాల గొప్పవాడవు. గొప్ప సుఖముకలవాడవు. జగథత్రనిద్దుడవు. రెక్కంల గాలితో కంపించు గరుత్మంతుడు అెక్కెముగ గలవాడవు. అట్టి నీవు జ్ఞానమును, సకల ఖోగములనిచ్చు కర్మల నాచరించుటకై నమ్ము (ప్రేరేపింతువుగాక 1 811. న రేవాగ్‌ం ఇన బిక్బతికెన్సః కేతుః కృజోతు నః టై ఉస్థారగిర్భ్య్రవాద్భానుః. కేల విశ్చతిరివ == రాజునలె, 'రేవాన్‌ = ధనవంతుడును, దైవ్యః = దేవతలకు సంబంధించినవాడు, కేతుః. = అగ్రగామి యగుటచే దేవతలకు "బక్కెమువంటి వాడు, బృహద్భానుః = గొప్ప తేజస్సు కలవాడైన, సః అగ్నిః = ఆ మహా

168 బు గ్వేదము' విష్ణువు, నః = మనయొక్క, ఉక్తైః (చ= ఉక మంత్రములను, (కశుణోతు = వినుగాక 1 (శ్రీ మహావిస్హువు మహారాజువలె సకలై శ్వర్య సంపన్నుడు. దేవతల కందఅకు పూజ్యుడు. దేవతలకు అ(గనాయకుడగుటచే ధ్వజమువంటివాడు. గొప్ప కేజస్పు కలవాడు. ఆయన మేముచ్చరించు ఉక్తములనబడు ఈ బుజ్మంటత్రము అను వినుగాక : 812. నమా మువాద్య్భ్యో నమో అర్భ కేల్యోూ నమా యవల్యో నోము అలినోభ్యః యజాతు దోవాన్యూది వత్ళ్శవామ మా వ్యాాయనః కొంనమా వ్భ్రజ్షీ దోవొః. 18 మహదృ్య్యః=దేళశ_కాల_గుణ పరిమితులులేని విష్ణురూపులకు, నారాయణుని నుండి ఇంద్రునినణకు గల దేవతలకు, నమః=నమస్టారము. అర్భ కేభ్యః=లోక ము దృష్టిలో చిన్నవారుగ గనపడు విష్ణురూపులకు, రుద్రాది పికృసంబంధముచే ప్రసిద్ధ లగు స్కంందుడు మొదలగు దేవతలకు, నమః = నమస్కారము. యువభ్యః = యునపలుగనుండు విష్ణురూపులకు, నమః == నమస్కారము. హే దేవాః = (పకా శించువారు, (క్రీడాది గుణపూర్చులగు విష్తురూవులారాః (వయం) = యూపమునుండి విడువబడిన మేము, యది శక్నువామ = యాగముజేయుటలో సమర్దుల మైనచో, (తక్షి) జ అపుడు, దేవాన్‌ యజామ =మిమ్ముల నారాధింతుము. జ్యాయసః = (గేష్లులైన విష్ణురూప విశేషముల, శంసం = స్తుతినిమాతము, మా అవృక్షి = లోపింప జేయము. టో . దేళఎకాల.గుణపరిమితులులేని విష్ణురూపులకు, నారాయణునినుండి ఇంద్రుని వణకు .గల దేవతలకు నమస్కరించు చున్నాము. లోకదృష్టిలో చిన్నవారుగ గనపడు విష్ణరూపులకు, రుద్రాదిపితృసంబంధముచే (వప్రసిద్ధులగు. స్కందుడు మొ॥ దేవతలకు, ' యునకులుగ నుండు విష్ణురూపులకు అభివందనము చేయుచున్నాము.

నప్తవింశం నూత్తమ్‌ 169 బ్రహ్మచారి రూపనులోనున్న విష్ణురూపులకు (ప్రణుతిసల్పుచున్నాము. ఓ విష్ణురూపు లారా । యూపస్తంభములనుండి విడువబడిన తరువాత యాగముచేయుళక్షి యున్న చో మిమ్ముల నారాధింతుము. అట్లు ళకి లేకపోయినను సర్వ(శేస్లులైన విషు

! వాట్‌ ఆజా ణు రూప విశేషముల స్తుతిచేయటలో మాత్రము లోపము చేయము. ఇతి వథమాస్ట్ర కే ద్వితీయాఛ్యాయే చతుర్వింళో వర్మః,

• ఇతి నప్పృవింశం నూక్నమ్‌. ఇది (వథమాస్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఇరువదినాల్లవ వర్షము. ఇది ఇరువది యేడవ సూకము.,

అష్టావింశం సూక్తమ్‌ ఆజీగర్నిః కునః శేపః న కృతిమో వై శ్వామ్మితో దేవరాతః, 1-4 ఇన్టః, 5=6 ఉలూఖలం, 7-6 ఉలూఖలమునలే, 9 [(వజావతిర్హ, రిళ్ళ నః అధిషవణచర్ము సోమో వా. 1-6 అనుష్టుప్‌, 7-9 గాయనీ.

[అకీగద్తని కమాదడగు దనఃశేవుడు బుమి.. ఆతడు విక్వామికుని కృతిమ వ్య్మరుడగు జేవరారుడు, ఇంసదుడు, ఉలూఖలము, మునలము (చజాపతియగు హరిళ్ళందుడు) అధిషవణ చర్మ, పోములనణడు విష్ణు (రూవులు)వు దేవత. ఆనుస్తుప్‌, గాయ్యకులు ఛందన్సులు,]

818. య్యత్యగావా వృఢుటుద్న ఊర్జో భవతి సోతవో

ఢతూఖిల నుతానామువోద్ద్యాన్ద ఉల్లులం. | హే జల్గులః = స్వీకరింపబడిన ను తికలవాడా 1 ఇన్న = ఓ వివా । యణత్ర= టి ది వ!

వ్‌ యజ్ఞమునందు, పృథుబుధ్నః = విస్తీ రమైన అడుగు భాగము కల, ఊర్జ్వా = సోమరసమును సిండు బుత్త్విజులచే పై కెత్త బడిన ,. (గౌవాః = సోదమరసమును పిండుటకుపయోగించు. రాళ్ళు, సోత్రవే _ సోమరసమును పిండుటకు, భవతి ఉన్నవో, (తత్ర = ఆయజ్జ్ఞమున, ఉలూఖలసుతానాం = తోటియందు పిండబడిన,

(నళ = మాసోమరసములను. అవ ఇక్‌ ఉ జ తప్పక పొందుము.

ఓ మహావిష్ణూ నీవు స్వీకరింపదిడిన స్తుతులు కలవాడవు, వెడల్పైన అడుగుభాగముగల, సోమరసమును పిండు బుత్తి న్రైబొలచే పైకెత్తబడిన రాళ్ళు సోమరసమును పషిండుటకు సిద్దముగ నున్నవి. ఉోటియందు పిండబడిన మాసోమ రసముల నిచట తప్పక అస్వాదింపుము.

తశ య్యత ద్వావివ ఉమనాధివన జ్యా క్చ్రలౌా

ఉీలూఖల నుతనాతువేోద్దాాన్ల వోర్లులః జి

హే జల్లుల! = స్వీకరింపదిడిన స్తుతికలవాడా : ఇన్న = ఓ మహావిమ్లా 1 యక = వీయజ్ఞమున, ద్వావివ జనా = రెండు స్త్రీ జమనములవలె, అధిషవణ్యా =

సోమరసమును. పిండు. రెండు రాతిపలకలు, కృతా = చేయబడినవో, (తృత్ర =

అష్షావింళం నూర్తమ్‌ క్ష] ఆమజ్ఞమున, ఉలూఖలసుకానాం = ఉోటియందు పిండబిడిన, (నఖ=మా సోమ రసములను, అవ ఇత్‌ ఉ& వ తప్పక ఆస్వాదింపుము.

ఓ శ్రీహరీ 1 నీవు మాన్తుతుల నంగీకరించితివి. ఈ యజ్ఞమున సోమరసము ను పిండు రెండు రాతిపలకలు రెండు శ్రీ జఘనములవలె ఏర్పాటు చేయబడినవి, తోటియందు పిండబడిన మాసోమరనములను తప్పక 'సేవింపుము,

815. య్యళత నార్వావచ్యావమునచ్యానం బో లీక్షతో

. ఉలూఖలనుతానామవోద్దూగన్ల దొల్లులః. , ॥ శ్రి

"హే జల్లులః = (గ్రహింపదిడిన స్తుతులుకల, ఇన = ఓ (శ్రీహరీ ।! య్యత్ర= ఏ యజ్ఞమునందున్న పలక లయొక్క_ , అపచ్యనం=(క్రిందకు వెళ్లుట, ఉపచ్యవం చక పైకి వచ్చుటలను, నారీ = స్తీ జఘనములజంట, శిక్షతే = నేర్చుకొనుచున్నదో, (తత్ర) = ఆయీయజ్ఞమున. ఉలూఖలసుతానాం = జోటియందు. పిండబడిన, (నక) = మాసోమరసములను, అవ ఇత్‌ ఉ తప్పక (గోలుము.

ఓ శ్రీహరీ 1 ఏయజ్ఞమున సోమరసమును పిండు రాతిపలకలు ఒకటి క్రింద కు వెళ్ళుట వేశొకటి పైకి వచ్చుట యను కదలికను స్త్రీ జఘనముల జంట నేర్చు కొనుచున్నదో, అట్టి యా యజ్ఞమునందలి తోటిలో పిండబడిన మా సోమరసములను దయతో (గోలుము.

818. య్యత మద్ధాం బిలిద్భుతో రళ్టున్యూమిత వా ఇట

ఉలాఖల నుతానామవేద్చిాన్దారి చిల్లులక శీ జిల్లులః = ఆంగీకరింపబడిన స్తుతికలవాడా!: ఇన్హ్ర = ఓ థభ్రీహరి ః యత్ర = ఏ యజ్ఞమునందు, మన్దాం = కవ్వమును, యమిత వా ఇవ = గట్టిగ కట్టుటకు వలె, రశ్శీన్‌ = ఉోటియొక్క కాళ్లను, విబధ్నతే = దృఢముగ నుండు టకు ఇంకొక దానితో కట్టుచున్నాడో, (తత్ర = ఆ యజ్ఞమున, ఉలూఖల సుతానాం = తోటియందు పిండబడిన, (నళ) = మౌ సోమరసములను, అవ ఇత్‌ ఉ =తప్పక నాస్వాదింపుము,

కని బు గ్వేదము ఓ శ్రీహఠీ నీ వంగికరింపబడిన స్తోోతములు కలవాడవు కవ్వము ఫ్థరముగ నుండుటకు ఒక స్తంభమునకు గట్టిగ కట్టినట్లు _గుజ్జమును గట్టిగ నాక స్తంభమునకు కట్టినట్లు ఈ యజ్ఞమున ఉోటియొక్క- కాళ్లను దృఢముగ నుండు టకై ఇంకొక దానితో కట్టుచున్నాడు ఈ ఉోటియందు ఎండబడినస మా సోమ రసములను తప్పక నాస్వాదింపుము త్రి యబ్భిద్ధి తాం గ్‌ పహేగ్భవా జీలూఖలత యవఖ్బాసే ఇవా ద్యూమత్తమం ఎదో ఉయతామిన దుస్దుభి ర్‌ హే ఉలూఖలక = తోటిరూపమున తదభిమాన దేవతయగు భూమిని పొందిన ఓ (శ్రీహశీ లేక సోమామాత్యుడగు వనస్పతిని పొందిన విమ్ణా యక్‌ = ఎందువలన త్వం నీవు గృహే గృహే చిత్‌ = ఈ యజమాని చేఎన ప్రతి యజ్ఞము యొక్క గృహమునందును యుజ్యసే = చక్కగ పూజింప బడియున్నావో వా = ఆ కారణముచే ఇహ ఈ యజ్ఞమున జయతామీవ దున్దుభి ఇ విజయమునందిన వారి భేరివళి ద్యుమత్త మం = మిక్కిలి (కాళ ముగ చాల పెద్దగ వద = శబ్దమొనర్పుము ఓ మహావిష్దూ నీవు తోటిరూపమున దాని కధిదేవతయగు భూమిని పొంది తివి. సోమామాత్యుడగు వనస్పతియను దేవతనందితివి ఈ యజమాని చేఎన అన్ని యజ్ఞములలోను యాగళాలలో నీవు చక్కగ పూజింపబడితివి విజయ లక్ష్మిని వరించిన వీరసై వికుల భేరివలె నీవిప్పుడు చాలపెద్దగ శబ్ద మొనర్పుము ఇతి (పథమాష్ట్ర కే ద్వితియాధ్యాయే పంచవింళో వర్మ ఇది (వథమాన్ట కరమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఇరువదిమైదవ వర్షము త్రి థల న్జు తే వనన్ఫతే నాతో బి వొత్యాగమిట్‌ అటో ఇస్దా రయ్‌ వొతవో నుచు నోముములూఖల 6 హే వనస్పతే ఉలూఖల = వృషిధిపతియగు వనన్పతిదేవతా రూపమున నున్న ఓ శ్రీహరీ సేవింపదగిన దేవతల కధిపతీ టోటి అభిమాని దేవతయగు భూమిని పొందిన శ్రీహరీ వాత ఉత _ వాయువును తే ఆగం ఇత్‌ =నీ వధి మానించు వృత్నాగమునే లేక నీముందే వివాతి స్మ= అనేక విధములుగ

అమ్టావింళం నూక్తమ్‌ శల వీచుచున్నది. నీ సేవకునివలె తిరుగుచున్నది. అథో = ఇందుడు వాయువచే నీ వృక్శాగము నిట్లు కదల్బుచున్నాడు కనుక (ఇట్లు నీవు చాల నమర్దుడవు గాన, ఇద్దాాయ = ఇంద్రుడు లేక నీవు, పాతవే = (శ్రాగుటకు, సోమం = సోమరసమును, సును = పిండుము.

ఓ శ్రీహరీ: నీవు వృకాధిపతియగు వనస్పతి దేవతా రూపమున నున్నావు. మాచే సేవింపదగిన దేవతలకు నీ వధిపతివి. ఈ తోటి కఖిమాని దేవతయగు భూమిని పొందియున్నావు. వాయువు నీ వభిమానించు వృతాగముననే, లేక నీ ముందే అనేకవిధములుగ నీ సేవకునివలె వీచుచున్నది. ఇంద్రుడు వాయువు ద్వారా నీ వృకాగమును కదలించుచున్నాడు గాన, నీవు సమర్దుడవు గనుక ఇందు డును, నీవును సేవించుటకు సోమరసమును పిండుము.

819. అయజీ వాజసాతమా తా వళ్యశే చ్చా విజిర్భ్య్భ్రతః

వాలీ ఇనొన్హాంన ఎవ్ఫుతా. 7 ఆయజీ = చక్కగ పూజింపదగిన, వాజసాళతమా = భోగముల నందువారిలో ఉతృములై న, ఉచ్చా = ఉత్క్బృస్హులెన, తా= ఆసలకల అభిమాని 'దేవతలగు సోమవనన్పతులను విష్ణురూపులారా 1 హరీ ఇవ = ఇం(దాశ్వములనలె, అస్థాంసిఎ అన్నము 'మొ॥ వాటిని, బస్సరా = తినుచున్నవారై , విజర్భ న్‌ పొ = సోమమును పిండు సమయమున అధికముగ భక్షించుచున్నారుకదా ;

పోమమును పిండు ఉలూఖలమునందలి ఫలకముల అభిమాని దేనతలగు సోమవనస్పతులను విస్తురూపులారా । మీరు చక్కగ పూజింసదగినవారు. బోగ ముల నందువారిలో (శేష్తులు. ఉన్నతులు. మీరు ఇంగదుని గుజ్జములవలె అన్నము మొ వాటిని తినుచున్నవారై సోమమును పిండునమయమున మిక్కి లిగ భకించుచున్నారు.

820. తానో అద్య వనోన్చుతీ ముప్పావు పృేభీః నోత్భథిః ఇ(న్దాయ మదుమత్సుతవ్‌. 8

'హే బుష్వా = చొల గొవ్చవారై న, వనస్పతీ = సోమవనస్పతులను విష్ణు

రూపులారా:; తా ఇట్టి మీరు, బుష్వేఖిః = మహనీయులగు, సోతృఖిః = సోమ

[74 బుగ్వేదము

మును పిండువారితో కలసి, ఇన్దాాయ = ఇంగద్రునికొటకు, నః = మాయొక్క, మధుమత్‌ = మాధుక్యముగల, (సోమం) = సోమరసమును, సుతమ్‌ = పిండుదురు గాక ॥

సోమవనస్పతులనబడు ఓ విషరూపులారా ॥ మీరు చాల గొప్పవారు. మహ

ణ లే సీయులైన సోమమును పిండువారితో కలసి మీరు ఇంద్రునికొజకు మధురరస భరితములై న మా సోమరసముల పిండుదురుగాక 1 821. ఉబ్భిష్టం చమ్మార్భర నోయం వబ్యిత ఆ నృత ని దోపి గోరటి త్వబి. శ్రి

(హే అన్నర్యామిన్సొ =ఓ శ్రీహరీ 1 (ఏతం) సోమం = ఈ సోమమును, ఉత్‌ =ళోధించుటకు, పవితే = దోణకలళముపె నున్న పవి(త్రమునందు. ఆసృజజ ఉంచుము. శిష్టం మిగిలిన సోమమును, చమ్వోః = చమసములను పాత్రల యందు, భరఎ=నింపము. గో వ గోవుయొక్క- , అధిత్వచి = చర్మమునందు, విధేహి = సోమ (కటాహ్ర) మునుంచుము.

ఓ అంత ర్యామిరూప్రా (శ్రీహరీ ఈ సోమమును కోధించుటకు (దోణ కలశముపై నున్న పవిత్రము నందుంచుము. మిగిలిన సోమమును చమస పాతల యందు నింపుము. గోచర్మమ్సనందు సోమరసపా(త నుంచుము.

ఇతి ప్రథమాష్టశ్లే ద్వికియాధ్యాయే వడ్వింళో వర్గః, ఇతి అష్టావింళం నూ క్షమ్‌, ఇది పిథమాస్థ కమున ద్వితీయా ఛ్యాయమున ఇరువది యాఅవవర్త్శ ము, కది ఇరువది యెనిమిదవ నూ_క్తము.

పకోన[తింళం సూక్తమ్‌ ఆజీగర్హిః కునఃకేపః. స కృత్రిమో వై శ్వామ్మితో దేవరాతః. ఇ్యన్టః పజ్తీఃం [ఆజీగర్తని కుమారుడగు నః శేవుడు బుసి, అతడు విళ్వామిత్యుని కృత్తిను పళ్వుడగు జీవరాతుడు. ఇంద్యుడనబడు విళ్ణువు దేవత. పంక్తి చందన్ను.] 822. యబ్బిద్ధి నల్య సోమపా అనాళన్తా ఇవ న్థున ఆ తూ నో ఇ్యబ్ద ళంనయ గోవ్యుక్ప్టూను భగలివు నవానేవు తుబీమథు. హే సత్య = ఓ సద్గుణా ! సోమపాః = సోమరసము నాస్వాదించువాడా ! తువీమఘ = అన్ని యజ్ఞములయందు నర్చింపబడువాడా ।! ఇటన్ల = ఓ శ్రీహరీ 1 యత్‌ చిత్‌ = మేమెందువలన, అనాళస్తా ఇవ = స్తుతింపదగనివారమువలె, స్మసి= అయితిమో, హి == అందువలన, (త్వంతు = నీవే, సక మమ్ములను, శుభిషమ = స్వచ్చములై న, సహసేషు = వేలసంఖ్యలోగల, గోషు అశ్వేవు (చ) = గోవుల విషయమున, అశ్వముల విషయమున, ఆళంసయ = లోకముచే (పళం సింప జేయుము.

ఓ శ్రీహరీ । నీవు సద్గుణరాశివి. సోమపానమునొనర్చు వాడవు. లోకము నందన్ని యజ్ఞములందును పూజింపబడువాడవు, మేము (వస్తుతము ఇతరులచే (వశంసింప దగినవారముగ లేముగాన, నీవే న్వచృములైన వేలకొలది ఆవులు గుబ్దములుకల మమ్ము లోకముచే (ప్రశంసింప జేయుము.

428. జిగవిన్వావానాం వత్తో కోబీవన్నవ దోంననా ఆ తూనో ఇ|న్హ భంనయ రోవ్పుక్వేవు భ్యభివము నవాానేము తువీమథు. 8 హే పిన్‌ = ఓ సుఖవంతుడా ! వాజానాం ఎనక లభోగములకు, వలే= ఆధిపతీ ।: శచీవః = వాక్కులను ప్రయోగించుటలో నిపుణుడా । దంననా ఐలోక

176 బుగ్వేదము

ములందలి కర్మలన్నియు, తవ = నీచే (పేరేసింప బడినవి, నీకు సంబంధించినవి. తువిమఘ = యజ్ఞములన్నిటియందు నర్చింప బఐబడువాడా 1 ఇట్నన్ల == కీ ్రీహకీ | (సః) తు = అట్టి నీవే, నః = మమ్ములను. ళుభిష = స్వచృములైన, సహ (పేషు = వేలసంఖ్యలోగల, గోషమ ఆశ్వేషు (చ = ఆవులు గుజ్డిముల విషయమున, ఆశంసయ = లోకము పొగడునట్లొనర్పుము.

ఓ శ్రీహరీ 1 సీవు సుఖవంతుడవు, సకల ఖోగభాగ్యములకు (ప్రభువు. వివిధ ములైన వాక్కు.లను (పయోగించుటలో నిపుణుడవు. యజ్ఞము లన్నింటియందు పూజింపదిడు వాడవు. లోకములోని కర్మలన్నియు నీచే (పేరేపింపబడి. నిన్ను గూర్చియే యేర్చడు చున్నవి. కావున అట్టి సవ స్వచ్భములై వేలసంఖ్యలో ఆవులు" గుజ్జములు కల మమ్ము, లోకము మెచ్చుకొనునట్లు చేయము. తిల. ని పావయా మిథూద్భణా నస్తామముధ్యూమానో

ఆ తాన ఖ్యన్హ భంనయ గోవ్చూళ్వేవు భ్యభిమనవాా నేవు తుబీమథు. 8 హే ఇట్ల = & సర్వేశ్వరా ః మిథుదృశా ఇ మిథ్యాదృష్టికల దైత్య రాతస సంతానము, సస్తాం = అజ్ఞానులగుదురుగాకో 1 అబుధ్యమానే = ఎట్లు నిరంతరము ఆజ్ఞానులుగనుందురో అట్లు, నిష్వా (స్వా పయ =వారికి నిదను కలిగింపుము. శువీమఘ = యజ్ఞము లన్నింటియందు నారాధింప బడువాడా | (సకాతు = లట్టినీ వే, నః = మమ్ములను, కశుభిష = స్వచ్భములై నృ సహస్రేషు యు వేలసంఖ్యలోగల, గోషు అశ్వేషు (చ) = ఆవులు, గుజ్జిముల విషయమున, ఆశంసయ = లోకము స్తుతించునట్లొనర్సుము.

ఓ సర్వేశ్వరా ! శ్రీహరీ । నీవు యజ్ఞములన్నింటియందు ఆరాధింవబడు వాడవు. మిథ్యాధృష్టీకల నీదైత్యరాక్షస సంతతి అజ్ఞానము కలది యగుగాక 1 మజియు వాంెట్లు ఎల్లప్పుడు అడ్జానులుగ నుందురో అట్లు వారికి నిదను కలి గింపుము. వేలసంఖ్యలో తెల్లని అవులు గుజ్జములు కల మమ్ము లోకము ళం సించు నట్టను[గ్రహింపుము. *

వకోన్మతింశం సూక్తమ్‌. క్షే? 825. ననస్తు త్యా అరాతయో నోధొన్తు ఖూరో రాతయః ఆతూన ఉ్యాన్స కంనయ గోవ్వుత్హూవు భ్యలివు నవాగైనేతు తువీమథు. 4 హే శూర : = ఓపరా(క్రమశాలీ । తువీమఘఎ_యజ్ఞములన్ని ంటియందు పూజింప బగువాడా : ఇటన్హ్‌ నం శ్రీహరీ 1 త్యాకి జ (పసిద్హలెన, అరాతయః == సీళత్రువులు, ససన్తు = ఎల్లప్పుడు అజ్ఞాన మోపాతులగుదురుగాక 1 రాతయః = నీమిక్రులు, (తవ రూపం) = నీస్వరూపమును, జోధస్తు (ఏవ) = తెలిసికొందురుగాక 1 (సక్రతు = అట్టినీ వే, సః =మమ్ములను, శుభిషు = స్వచృములై న, సహసేషు = వేలసంఖ్యలో గల, గోమ అశ్వేషు(చ) = ఆవులు. గుజ్జముల విషయమున, -ఆశంసయ = లోకము (వశంసించు నట్లొనర్పుము. ట్‌ ,

ఓ శ్రీహరీ: నీవు యజ్ఞములన్నింటియందు పూజింపబడు వాడవు, గొప్ప సరాక్రమము గలవాడవు. (ప్రసిద్ధులైన నీశ్యకువు లెల్లెప్పుడు నిద్రతో అజ్ఞాన మోహితులగుదురుగాక 1 సీ మిత్రులు నీస్వరూపము. నెల్లిప్పుడు ' తప్పక తెలిసికొందురుగాక ః నీవు వేలసంఖ్యలో తెల్లని ఆవులు గుజ్జములు కల మమ్ము లోకము మెచ్చునట్లొనర్వుము. .

828. నమ్యెన్బ గోర్జభోం దృణ నువ్యశ్తం పొవయాణ మయా ఆ తూనో ఖ్యబ్బ ళ్‌ంనయ శోవ్చూళ్టైవు ఖగభివు నవా(నేవు తుబీముము, 5 హే ఇ్యన్ష=ఓ శ్రీహరీ । గర్జభం=చెడుళబ్దముల జేయు సామ్యముచే మాయొ వాదియను గాడిదను, అముయా (మాయయా) = పావమువలననై న శాఠ్యముతో, నువన్తం = స్తుతిచేయచున్నను, సం మృణ = అజ్ఞానపు చీకటిలో పడ(దోసి కాలిన రాళ్ళతో నలగగొట్టుము. (సః) తు = అట్లొనర్చిన సీవే, నః = మమ్ములను, శుథిమ = స్వచృములై న, సహ్య సేషు = వేలసంఖ్యలోగల, గోష అశ్వేష (చ= అవులు గుజ్జముల విషయమున, ఆళంసయ =లోకము మెచ్చుకొను నట్లను (గ్రహింపుము.

ఓ శ్రీహరీ: పిచ్చికూతలు హయుటలో పోలికగల మాయావాదియను గాడిదను, పాపఫలమగు శాఠత్యముతో నిన్ను మిథ్యాస్తుతి చేయుచున్నప్పటికిని అజ్ఞానాంధకారమున దోసి, కాలిన రాళ్ళతో నలగ గొట్టుము. సీవు వేలసంఖ్యలో తెల ని ఆవులు గుజఖములు కల మమ్ము తోకము మెచ్చునట్లొానర్పుము.

క్‌ ళం ళం 2271 జా 12

178 బుగ్వేదము 827 వతాతి వజ్దండణాచ్యా దూరిం నాతో వనాదోభి అతూనో ఇిన్ద్హా9 కంనయ గోవ్చూక్తూవు భ్యభివము నవా్యనేవు తుబీమథు క తువీమఘ = యజము లన్నింటియందు నర్చింపబడు హే ఇని = ఓ శ్రీ లా ౧ హరీ వాత =వాయుదేవుడు (ఏనాన్సొ = నిన్ను నిందించువీరిని వనాళ్‌ = తనలో పడ్‌నవానిని ఎన్నటికి విడువక వనమని వపద్ధిగల కుబ్బుణాచ్యా = కుంభీ పాకముకంబ నీచమైన ఆఅంధతామి[స నరకమున దూరం =ఎచిల దూరముగ ఆఅధిపకాతి == వడ వేయునుగాక (స) తు = అట్టి నీవే న = మమ్ములను శుభ్రిషు = స్వచృములైన సహ్మసేమ = వేలసంఖ్యలోగల గోమ అశ్వేషు(చ)= ఆవులు గుజ్జిముల విషయమున ఆళశంసయ = లోకము పొగడునట్లా సర్బ్చుము ఓ శ్రీహరీ సీవు యజ్ఞము లన్నింటియందును ఆర్బ్చింపబడువాడవు వాయు దేవుడు నిన్ను నిందించువీరిని తనలో వడిన వానినెన్నటికి విడువకపోవుటచే వన మనబడు కుంభీపాకమునకంజట దుర్చ్శరమగు అంధతామి.స నరకమున చాలదూరముగ బడ(దోయునుగాక అట్టినీవు వేలసంఖ్యలో తెల్లని ఆవులు గుబ్ది ములుగల మమ్ములను లోకము 'మెచ్చునట్లొ సర్జుము 828 _నర్భుం వర్యికోళం టా జమ్బయా కృృకదాళ్టూశ్‌ ఆ తాన ఇన్ని కంనయ గోవ్చూక్తేవు వ్యలివు నవ్యా నేవు తువీమథు ? తువీమఘ = యజ్ఞ ములన్నింటియందు పూజింపబడు హే ఇన్హర్సి = ఓ ్రీహతీ పరిక్రోళం =నిన్ను నిందించు సర్వం = (ప్రతిపాొఎని కృకదాళ్యం = రంపములతో దారుణమైన కోతలు కలుగునట్లు జటా జమృయ = కుక్కలతో నెల్లివుడు కరిఎంపుము. (స )తు = అట్టీ నీవే న = మమ్ములను భభిష = స్వచ్చములై న సహసేష = వేల సంఖ్యలోగల గోష అ క్వేషు(చ) = ఆవులు గుట్టముల విషయమున ఆళంసయ = లోకము పొగడునట్లానర్చుము ల! ఓ శ్రీహరీ నీవు యజ్ఞములన్నింటిలోను పూజింపబడుచున్నావు నిన్ను నిందించు (ఫ్రతిపాపిని రంసములతో దారుణముగ కో ఎనట్లు కుక్క-లచే నెల్లిప్పుడు

వకోన్నతింళం నూళ్తమ్‌ 70 కరిపింపుము. అట్టి సీవే వేలసంఖ్యలో తెల్లని ఆవులు గుజ్జిములు గల మమ్ము లను లోకము (చ్రళంసించునట్లు అనుగ్రహింపుము.

న! ఇతి [ప్రథమా శే ద్వితీయాథ్యాయే నప్త వింళో వర్షః* ఇతి పకోనతింళం నూక్త మ్‌. ఇది (పథమాస్ట్ర కమున ద్వితీయాభాబ్రయమున ఇరువది యేడననర్గ ము, ఇది ఇరువది తొమ్మిదవ నూక్తుము,

(తింళం సూక్తమ్‌ ఆజీగర్సిః కనశేవ?, న కృ్య(తిమో వై శ్వామ్మితో దేవరాతః. 1-16 ఇన్ట 9ః, 17-19 అశ్వినౌ, 20.౨2 ఉషాఃం 1-10, 19-15, 17-29 గాయ్యతీ, 11 పాద నిచ్చద్దాయ తి. 16 (శిష్టువ్‌. | [ఆజ్‌గద్తని. పుర్తుడగు చనఃశేవుడు బుమీ, అరడు విశ్వామిక్సుని కృత్రిమ వుత్వుడగు దేవరాతుడు... ఇంద్రుడు, అక్వినులు' ఊషన్సనబడు విష్ణువు దేవత. గాయత్సి, త్పిన్టుప్‌లు ఛందన్సులు]. 820. ఆవ ఇస్టం (కీవిం యథా వావియన్తా & ల్యికతుం మంపొస్టం నిజ్బా ఉన్దులీః. శీ హే వాజయన్నః = యోధులగు లేక సకల థోగముల ననుభవించు ఓ దేవు లారాః: వః = మీయొక్క స్వామియగు, శత(క్రతుం = సంపూర్ణ జ్ఞానముకల, మంహిష్టం = పూజ్యతముడగు, ఇన్ద్వం =(భ్రీహరిని, [క్రివిం= జగత్పాలనాదులచే (క్రవియనబడు రాజును, యథా _ ఎట్లు సార్వభౌమ పదవిలో అభిషేకింతురో (తథా = అట్లు, ఇన్లుభిః = సోమరనములతో, ఆసిజ్బే = అభిషేకించుచున్నాను. సకల భోగముల ననుభవించు, లేక యోధులగు ఓ చేవతలారా : సంపూర్ణ జ్ఞానియు, పూజ్యతముడును, మీకు (వ్రభువునగు శ్రీహరిని జగత్పరిపాలకుడై కక్రివి యనబడు సార్వభౌముని నభిషేకించినటు సోమరసములతో నేనభిషేకించుచున్నాను. లగి 880. పభతంవాయః ఖబీనాం నవాానం నా నమూః£ిరాం వడు బిచ్చం నో రీయత్రో. ల్లి యఃజ=వీ ీహరి, శుచీనాం = ళుదములగు, సమాళిరాం = దధిమి[శితము 0 లగు, (సోమానాం) = సోమరసములయొక్క, శతం వా= వందలతోగాని, సహ (సం వా= వేలతోగాని, నిమ్నం౦ న = మహాజలధారలతో పాతాళమువలె, ఇత్‌ ఎన్వుడును, ఆరీయతే (న) ఉ = చాలునని తృప్పిపడుటలేదో (ఆరీయతే ఇత్‌ ఉవ

(తింళం సూక్తమ్‌ శేరిక్ష (తాగివేయుచున్నాడో) (తం = ఆయనను ఇన్లుఖి = సోమరసములతో ఆబజ్బోజ అభిషేకించుచున్నాను ఏ శ్రీహరి అనేకమంది భక్తులచే నర్పింపబడు శుద్ధములైన దధిమిశితము లైన వందలకొలది వేలకొలది సోమరసములను (గోలుచున్నప్పటికి జలధారలతో పాతాళమునలె ఎప్పటికిని చాలునని లృప్తి జెందుట లేదో లేక పూర్తిగ శ్రాగివేయ చున్నాడో ఆయనను సోమరసములతో నభిషేకించుచున్నాను 88 నం యస్థుదాయ వవ్మిణ బీనా వ్యూన్యోదరే నమ(దో నవ్యా చో దదధో శి యత్‌ = ఎందువలన ఏనా (చ = ఈ విశ్వములును అన్య = ఈ (శ్రీమహా విష్ణువుయొక్క- ఉదరే = పొట్టలో ప్రవేశించినవ్నై శువ్యణే = గొప్ప బలముకల (అపైశ్చ్రై = ఈతనియొక్క మదాయ = తృప్పికొణకు వ్యచ = (ప్రభావముల విషయమున న పా సందధే = చాలినంతవి కాలేదో సముద్ర (చ= ఉ(దే కించు స్వథావముగల సము(దమను (పకృతియు వ్యచ = అచట వ్యక్షమైన ఖ్ఞతిని న సందధే = పొందలేదో తస్మాత్‌ = అందువలన (తం = ఆయనను ఇన్దుఖి = సోమరసములతో ఆఎళ్బో = అభి'షేకించుచున్నాను మహావిష్తువుయొక్క- పొట్టలో (ప్రవేశించిన విశ్వములు బలశాలియగు ఈయ నకు తృఎని కలిగించుటలో చాలినంతవి కాలేదు మహో దేక స్వభావమగు సము(ద్రమను జలప్రకృతియు ఈయన పొట్టలో వ్యక్తృన్థతి నందలేదు అట్టిబ్ధతిలో ఈ సోమరనములను గూర్చి ఏమి చెప్పవలెను కావున ఆయనకు వాటితో నభిషే కము చేయుచున్నాను 882. అయతు తో నముతని తపోత ఇవ గర్భధివ్‌ వచన్న బ్భిన్బ వాసే శ హే ఇన = ఓ శ్రీహరీ ఆయం = ఈ (ప్రపంచము [పకృతియు తే ఉఎ సీయధీనములో నున్నవి గర్భధిం = ఆడుపావురముయొక్క గర్భాశయమును కపోత ఇవ = మగపావురమువలె (విశ్వం) = (ప్రసంచమునంతను సమత =

182 బుగ్వేదము చకగాగ వ్యాపించియున్నావు. తక్‌ చిక్‌ = అందువలననే, నః = బుషులమగు మాయొక్క, వచః =వా[గ్రూపమగు వేదమును, ఓహ సే = వహించుచున్నావు. ఓ (శ్రీహరీ 1 ఈ (ప్రపంచము ప్రకృతియు నీయడీనములో నున్నవి, ఆడు పావురముయొక్క_ గర్భాశయమును మగపావురమునలె ఈ (ప్రపంచము నంతటిని నీవు చక్కగ వ్యాపించియున్నావు. అంతటి (ప్రభావము కలవాడవు కనుకనే బుషులమగు మా వా[గ్రూపమగు వేదముచే ప్రతిపాదింపబడుచున్నావు. 888. _స్తోోతం రాధానాం నతే గిర్వావో వీర యన్ధూ తో వితూతిరన్తు నూన్భుతా. గ్‌ రాధానాం = సిద్దులకు, పతే. ప్రభువగు ఓ థ్రీహరీ 1 గిర్వాహః = వేద [ప్రవర్హకుడా ః వీర = పరాక్రమశాలీ।; యస్య తే=ఏ నీయొక్క, సోతం = వై దికమగు స్తోతమునంతను, (వేద) = తెలిసికొనిన, సూన్నతా=ఐ ఈ నా సత్య మగు వాక్కు, తస్య తవ = అట్టి నీయొక్క, విభూతిః == ఐశ్వర్యమును (వలి పాదించునది, అస్తు = అగుగాక ;

ఓ థ్రీహరీః నీవు అణిమాది సిద్దుల (ప్రభుడవు. వేదములను ప్రవ ర్పింనజేసినవాడవు, వీర్య సంపన్నుడవు. సీ వెదిక సో_తముల నన్నింటిని బాగుగ తెలిసికొని నీ సామర్థ్యము నవగాహన మొనర్చ్భుకొని నేసీ సత్యమగు స్తోత మును చేయుచున్నాను. ఇది నీ ఐశ్వర్యమును చక్కగ (ప్రతిపాదించునదగు గాక ః దీనిచే ప్రీతినందిన నీవు సత్యమగు సకల వైభవమును నా కొసంగుదువు గాక:

ఇతి (వథమాస్ట కే ద్వతీయాధ్యాయే అష్టావింళో వర్షః ॥ - ఇది [వథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాభ్యాయమున ఇరువది యొనిమిదవ వర్షము. 8084. ఉఊర్జూన్తి సౌ లో ఊతయేఒన్ఫున్‌ వావే కతళతలో నమున్వోవు (నాన హైం 8 హే శత(క్రతో == ఓ సంపూర్ణ జ్ఞానముకల శ్రీహరీ 1; నః = మాకు,. ను ఛి జా ఇ

శింళం సూక్తమ్‌ 188 మయమగు యుద్దమున (క్షానాజ్టాన పౌతువులగు (ప్రమాణములు _ (పమాణాభాసల సంఘర్షణమున ఊర్థ్వ = మా (ప్రతిపకులను జయించినవాడవై ఉత్తృముడుగ తిష్ట = ఎల్లప్పుడు నుండుము అన్యేషు = శిష్యులకు సంటబివావహై = నాలో నున్న సీవు నేనును కలన ఎన్నుగూర్చి యుపదేశింతుముగాక

పరిపూర్ణజ్ఞానముకల ఓ శ్రీహరీ మా అభిలాషయైన జ్ఞానము. ఎద్ధించు టకు జ్లానాక్లాన హేతువలగు (వమాణములు (చ్రమాణాభాసల సంఘర్షణరూపమగు ఈ వాగ్యుద్దమున మా (ప్రతిపతుల జయించి సర్వోతృముడవై యుండుము అందు వలననే నాలోనున్న నీవు నేనును కలను శిష్యులకు నిన్నుగూర్చి ఉవదేశింతుము గాక

885 భూగో యోగే తనన్తరం వానే వానే బావామహే

నఖాయ ఉన్ది మాూళడో 7

హే నభాయ =ఓ సన్నేపాతులారా. తవస్తరం =గొప్ప తేజస్తుకల ఇన్ద0ం = (శ్రీహరిని ఊతయే = రక్షించుటకొలకు యోగే యోగే = అన్ని ధ్యాన యోగములందు. వాజే వాదే = అన్ని యుద్ధములందును మన కములందును హనా మహే = మేము ఆహ్వానించుచున్నాము

ఓ 'స్నేవాతులారా తేజస్సంసన్నుడగు (శ్రీహరిని మేము సర్వదా అన్ని ధ్యానయోగములందును అన్ని యుద్ధములందును చింతనములందును నమ్ము రక్షించుట కాహ్వానించుచున్నాము

888 ఆ భూ గమద్యాది (భనళ్ళవాగనిడోలిడూతిలి

వావోథిడవ నో వావవ్‌ 8

(ఇన్ష్ర )=(శ్రీహరి యది శవత్‌ (తర్హి = భక్తులమైన మన (పార్టనలను వినిశచో నహ్రణీి = వేలసంఖ్యలోగల ఊతిఖి = బహు(పప్రయోజన కరము లగు (నభిప్రాయములతో పురుషార్థముల నిచ్చుటకు వాజేఖి (ఆపి = నకల భోగముల నిచ్చుటకు న =మనయొక్క హవం = ఆహ్వానమును మన్నించి ఉప ఆగమత్‌ ఘ జ తప్పకరాగలడు

184 బుగ్వేదము

భక్తులమైన మన టప్రార్దనలను శ్రీహరి వినినచో బహుళపయోజనముల కలిగించు వేలకొలది పురుషార్హముల నిచ్చుటకు, సకల భోగభాగ్యముల నిచ్చుటకును, మన ఆహ్వానమును మన్నించి తప్పక ఇచటకు విచ్చేయగలడు,

887. అను (వత్మన్యొకనో వువో తన(వతిం నరవ

యం తో వూర్చాం వనితా వువో. $

(వశ్నన్య = పురాణపురుషుడవగు నీయొక్క, ఓకసః అను = వ్రసిద్ద స్టాన మగు వైకుంఠము నందగోరి, తువిప్రతిం = సకల విరోధుల నెదిరించు. నేరం _ అకయుడవు, (శ్రీహరివైన నిన్ను, హువేఎ అఆహ్వానించుచున్నాను. యం తే=ఏ నిన్ను, పూర్వం = పూర్వకాలమున, పితా = డ్ఞాతయు విశ్వసష్టయునగు (బిహ్మ, హువే = ఆహ్వానించెనో.

ఓ శ్రీహరీ: నీకు నిలయమగు థ్రీవై కంఠమును పొందగోరి, పూర్వము సృష్టికర్షయగు (బహ్మచే నాహ్వానింపబడినవాడవు, _ నకల విరోధుల నెదిరంచు వాడవు, అక్షయుడవగు నిన్ను నేనాహ్వానించుచున్నాను,

888. తొంత్వా వయం బిళ్ళానారాఒ౬కాన్మ హే వ్రడవాూత

నఖే వనో ఊరిత్భల్భొః, 10

విశ్వవార = అందటిచే పూజింపదగినవాగా । "హే పురుహూత = అనేక

మందిచే పిలువబడువాడా: ఓ శ్రీహరీ! నభఖేఎ 'స్నేహపాతుడా 1 వసో =

అంతటనున్నవాడా ।: వయం == మేము, తం 'పై జెప్పబడిన అకణములుకల,

త్వాం = నిన్ను, జరితృభ్యః (అపి = కేవలము మాకొటకేగాక స్లోతముచేయు వారందలి వేమముకొటకు, ఆశాస్మహే == కోరుచున్నాము.

ఓ శ్రీహరీ : నీవు అందఅకు పూజ్యుడవు. అనేకమందిచే నాహ్వానింప దిడువాడవు. _ స్నేహప్యాకుడవు. సర్వత్ర వ్యాపించియన్నవాడవు. ఇటు వంటి నిన్ను, మాకు, స్తో_తముచేయు నీ భకులందజకును కోరికల నొసంగుటకై రాగోదచున్నాము.

ఇతి వ౦ిథమాష్టు'కే ద్వితీయా ఛ్యా యి శుక "ని తిింళో వర్షః. ఇది పీథమాన్ట కమున ద్వితీయాధ్యాయమున ఇరువదితొమ్మిదవ నర్మము,

(తింళం నూక్తమ్‌ 185" 888. _అన్వ్రాకం వజోనాం నోమపొః నోమపొన్నాత్‌ నఠో వ(జిస్త్రాఖీనావ్‌. 11 హే పోమపాః = ఓ సోమపానము జేయువాడా: సఖే = చెలికాడా: పొవ్నాం = సోమపొనము చేయుచున్న, నఖీనాం అస్మాకం = నీ చెలికొండై 9న ల ఠి షి మాకు, (భద్రం భవతు) = శుభము కలుగుగాక 1 ఓ (శ్రీమహావిన్హూ ః నీవు సోమపానము చేయుదువు. మాకు చెలికాడవు, జ్ఞానవంతుడవు,. సోమపాొనము చేయచు సుఖముగనున్న మేము సీకు 'స్నేపి తులము గాన నూకు కుభము కలుగుగాక : 840, తథా తదన్తు నోమపాం నఠే వ్యవిన్‌ తథా తృణు యథా త ఉళ్ళునష్టదే. 12 హే సోమపాః ౨ ఓ సోమపానము జేయువాడా।; సఖే = న్నేపొతుడా' వటజిన్‌ = జ్ఞానము కలవాడా : విష్ణూ £ తే (సకాళాత్‌) = నీనుండి, యథా (యచ్చ్ర= దేనినెట్లు, ఇష్టయే = పొందుటకు, ఉశ్యసి = మేముకోరుదుమో, . తత్‌ = అది, తథాస్తు = అ్రే మాకు సిద్దించుగాక ! తథా = అే, కృణు = నీవను[గ్రహింపుము. అటి ళా ఇ గం ఓ విష్ణూ ః నీవు సోమపానమునందాసక్తి కలవాడవు, నూకు మంచి 'స్నేహితు డవు. జ్ఞానము కలవాడవు. మేము నీనుండి దేనినెట్లు పొందవలెనని కోరు చున్నామో అది అదేవిధముగ సిద్ధించునట్లు సీవన్యుగహింపుము. 841. రేవతీర్చ్యః నధమాదో ఇన్లో నన్తు తువివావాః ది =. ఉమన్తో యాభిర్భుదోమ. 18 సధమాదే = సుఖాశ్రయుడగు, ఇ్యన్టేజ శ్రీహరి, (నః స్వామిని నతి) = మన (ప్రభువుకాగా, రేనతిః =ధనధాన్యములు పశువులు, తువివాజాః = సకల థోగభాగ్యములు, నన్తు = మనకు కలుగుగాక : యాఖిః = వేటితో, తుమన్నః = స్ట్థితిక లవారమై, నుదేమ = సుఖవంతుల మగుదుమో। . .

186 బుగ్వేదము ఎకలసుఖా క్రయుడగు శ్రీహరి మనకు ప్రభుపుకాగా వేఎతో మనము బ్ధర పడి మంచిసుఖము ననుభవింతుమో అట్టి ధనధాన్యములు పజవులు సకల భోగ భాగ్యములు మనకేర్చడుగాక 82 ఆ థు త్వావాన్మ్యనావ్న స్తోతృ్ళల్యూ ధృష్టవియాన ముణోరకం న చభ/తో క్ష లలో గలనీభప్తడు బుణో = శబ్దము చేయుచున్న చథక్యో జ=రథచ(క్రములకు అక్షం న= అక్షమువలె శత్ర్మనా = అఆత్మవైన ఘ=నీ(క్రే తోనే అప్త (స్యాక్రొ == అప్పుడు కొగలడు సోతృభ్య నూ స్తోతలైన శిష్యులకు ఆ ఇయాన చ్‌ స్యాత్‌) న్‌ పూర్తిగ ఆశయము కాగలడు ఓ శ్రీహరీ సీవు (గ్రగల్భుడవు నీవే స్వామిగా నిన్నారాధించు నీ భక్తుడు కబ్దిముచేయుచున్న రథచ(కములకు అక్షమువలె అంతరాత్మవైన నీకు ఆప్పుడును స్తోతము చేయచున్న శిష్యులకు ఆ్మశయమును కాగలడు 88 ఆ యద్దున భత్యళతవా తొమం ఉరత్యూశావు ముజోరోతం న కబీలి క్‌ హె కత కతో = సంపూర్ణ జ్ఞానముకల ఓ శ్రీహరీ యత్‌ ఐ ఎందువలన (త్వం = సీపు శచీధి = వేదవాక్కులతో జరిత్తూణాం = స్తోత్రము చేయ వారిక్‌ ఆ కొమం = అన్నికోరికలను అదువ = ఒసంగితివో (తస్మాత్‌ = అందువలన బుజో వశద్ది మొనర్చుచున్న చక్షో =రథచ్మకములకు అక్షం న అక్షమువలె మాకొశ్రయుడవగు నీవు మాకోరికల దీర్వుము నంపూర్ణజ్ఞానముకల ఓ గ్రీహరీ నీవు వేదవాక్కులతో నిన్ను స్తుతించిన వారి కన్నికోరిక ల ననుగ్రభాంచిత్రివి అందువలన శబ్దిము చేయుచున్న రథచ[క్ర ములకు అక్షమువలె మాకాశ్రయుడవగు నీవు మాళోరికల నీడేర్చుము ఇతి (వథమాన్చ కే ద్వితీయాధ్యాయే 8) ళో వర్మ

(శింశం సూక్తమ్‌ 181 త. కోళ్టూద్నాన్స పోవ్చథద్భిర్దిగాయ నానదద్భి కొళ్చూనబ్భిర్జనాని న నో బారణ్బూరధం దొంననావాన్హ్హ్ర న వనితా ననయే న నోక దాత్‌ 6 ఇ(న్స = శ్రీహరి (ఆత్మవీర్యం) పోపృథద్చి = తనపరా[క్రమము నంద అకు తెలియజేయునట్టి నానదచ్చి = మాటిమాటికి పెద్దగ శద్దిములు చేయునట్టి ఛళ్వత్‌ == ఎల్లప్పుడు శాశ్వనద్భి = (కోధమువలన మాటికి పెద్దగ నిట్టూర్చుచున్న (సురక్టై సహృ = దేవతలతో కూడ ధనాని == దైత్యుల ధనములను జిగాయ= జయించెను దింసనావాన్‌ = [క్రియాశీలుడగు న = ఆ శ్రీహరి న = మనకు వారణ్యరధం = సువర్షరథమును అదాత్‌ =ఇచ్చెను స (వవ చొ=ఆయనయే న = మనకు సనితా = ఐబాకభోగముల నిచ్చును [స =ఆయన న = మనమర్చించు హవిస్సుల నన్నింటిని సనికా = పొందగలడు స = ఆయన న = మనయొక్క సనయే (చ భవతి =పరలోకట్రాస్తి కొటికును ఆగు చున్నాడు శ్రీ హరి తన శౌర్య నర్మాకమములను లోకమునకు తెలియజేయు. నట్టి మాటి మాటికి 'పెద్ద పెద్ద శబ్దిము లొనర్చుచున్న ఎవ్పుడును క్రోధమువలన మాటికి పెద్దగ నిట్టూర్చుచున్న దేవతలతోకూడ _ ద్రైత్యుల ధనరాసులను జయించెను (క్రియాశీలుడగు ఆయన మనకు సువర్షరథము నిచ్చెను ఆ స్వామియే మనకు ఈ లోకమున పొందదగు సుఖసంపదల నిచ్చును [లేక ఆయన మనమర్పించు హవిన్సుల నన్నింటిని (గ్రబాంపగలడు మనకు ఉత్తమ లోకముల కలిగింన గలడు 8 5 _అభ్టానావద్వొా వత్యేపా యాతం కవిరయా తోముద్ద్యనా పొరణ్టూనక్‌. 7 ద(స్రా = సర్వశ్యతునాళకులగు హే అశ్వినౌ = శీఘగాములగుటచే అశ్విను లని పిలువబడు విన్తురూపులారా అళ్వవత్యా = అశ్వసంపదతోను ళవీరయాజ= సుఖము నొసంగు అనుకూలురగు స్పత్రులతోను ఇషా = సకల థోగములతోను కూడి గోమత్‌ = మాకు గోవుల నొనంగు నట్ల్టుగ వారణ్యవత్‌ = బంగారము నిచ్చునట్లుగ ఆయాతమ్‌ జు విచ్చేయడు

188 బుగ్వేదము శీఘ్రసంచారులగుటచే ఆశ్వినులని పిలువఐడు విష్ణురూపులారా £ మ్‌రు శ్యతువులనందణను నాశనము చేయువారు. అశ్వసంపదతోను, సుఖమును కలిగించు చక్కని కుమారులతోను, సకల భోగభాగ్యములతోను, మాకు గోవులను, బంగార మును అనుగ్రహించు నట్లిచటకు దయచేయుడు, 846. నమానడూజనో పొ వాం ల్‌జటో ద్యానావమర్శ్యాః

• నము(దో అళ్ళానోయతో. 18 చ(స్రా = సర్వశ్నకునాళశకులగు, హే అశ్వినా = శీఘగమనముచే అళ్విను లనఐడు విస్తురూప్పులారా : వాం మీభక్షు అయొక్క, సమానయోజనః == మోక్షము లభించు వఅకు సందింధించి యుండునట్టి, అమర్శ్యః (చ) = దివ్యమెన, లబ జాని మ్‌ రథః (చ) = దేహము, సమ్యుదే = పాలనముద్రమున, ఈయతే హీ = అేలియ బడుచున్నదిగదా శ్మీఘగమనముచే అశ్వినులని వ్యవహరింసబడు ఓ విష్ణురూపులారా & మీరు సర్వశ్శతునాశకులు.. దివ్యమై, మోక్షము కలుగువలకు నుండునట్టి మీభ క్తుల దేహము క్షీరసము[ద్రమున స్పష్టముగ తెలియచున్నదిగదా 1 ల. శోప్ప్యన్య మూర్ధని వ్యాతం లలన యేమధుః. నర ద్యామన్నా దీయతో. [9 (హే అశ్వినౌ) =ఓ అశ్వినులనబడు విషుకూపులారా | రథస్య=నూర్యుని ణి రథముయొక్క-. చక్రం = ఒక చకమును, అఫ్న్యస్య = మానన సరోవరమునకు ఉత్తరముగ నున్న అఘ్న్యమను పర్వతముయొక్క_, మూర్ధని = అరగ్రభాగమున, అన్యత్‌ = రెండవ చక్ర స్థానమునందున్న రథపు (దిండి) కన్నును, ద్యాంపరి = ఆకాశమున మేరుపర్వతము పైనను, నియేమథుః = మీరు. నియమించిరని, ఈయతే = తెలియబడు చున్నది. [రళన్య = (ప్రవంచమను రథముయొక్క, చ(్య్రం = పాపమను ఒక చక మును, అఘ్న్య్యస్య = విమువుచే నశింప తేయబడు దై త్యులయొక్క_, మూర్ధని ==" నెత్తిపై నను, అన్యత్‌ జు పుణ్యమను రెండవచ్శకమును, ద్యాంపరి = స్వర్గమం |

(తింళం నూత్తమ్‌ 180 దున్న దేవతలపై నను నియేమధు == మీరు నిలిఎరని ఈయతే = తెలియబడు చున్నది న్డ్‌

ఓ అఆశ్వినులనబడు విస్ణురూప్పులారా మీరు సూర్యుని రథముయొక్క- చక్రము నొకదానిని మానస సరోవరమునకు ఉత్త రముగ నున్న అఘ్న్యమను పర్విత శిఖరమునను రెండవ చ(కస్థానము నందుండు రధపు కన్నును అకాశమున మేరు పర్వత శిఖరమునందును ఉండునట్లు నియమించిరని తెలియుచున్నది

[ఓ అశ్వినులనబడు విష్ణురూపులారా ఈ (ప్రవంచమను రథమును నడప పాపమను చక్రమును విష్ణువుచే సంహరింపదిడు దైత్కుల పైనను పుణ్యమను రెండవ చక్రమును స్వర్గముశందుండు దేషతల 'పైనను నిలిపిరని తెలియుచున్నది

88 తొబ్ల జీవ తథ్యవిదు భువో మల్లో అమ ర్హే కొం సొతసే ఎిఖావంి ల కథటప్రియే == పూర్ణానందస్వరూఎణ్‌ యగుటచే సమస్తము పప్రియమైనదగు అమర్ష్మ్యే = దిన్యమైనదానా విభావరి = విలక్షణమైన కొంతిచే జగత్తు నావరించు దానా హే ఉష = ఉషోోదేవి అని వ్యవహరింపదిడు ఓ విష్ణుస్వరూసిణీ క్‌ మర్ష = ఏ మర్మ్యుడు త్రే= పూర్ణానందరూఎణియగు సీస భుజే = భోగము కొఅకుపయోగపడు చున్నాడు నకసే = నీవు పొందబడిన సమస్త వాంఛలు గల దానివి కాన నీస్వార్లము కొజకెవరి దగణకు వెళ్ళుదువు మో ౧

ఉషన్సని వ్యవహరింవబడు ఓ విమ్లురూపిణీ నీవు పూర్ణానంద స్వరూపి అివిగాన నీకు లోకములోనిదంతయు (పప్రియమైశదే నీవు దివ్యవు చక్కని కాంతులతో (వ్రపంచము నావరింతువు ఇట్టి నీకు ఏ మర్త్యుడు లోగమున కుప యోగించును పొందవలబన దేదియు లేదుకాన నీస్వార్హమునకై ఎవరిని గూర్చియు సీవు వెళ్ళ్గవలనన పనిలేదు

శ! వయం వా తే అమన్ధున్యూన్తాదా వరాకాత్‌ అళ్నే నో బ/తో అడవ లి ఆశ్వే న = జాతిగుల్టమువలె చ్యితే_ఎన్నటికివి శుభమైన ఆరుషి=ఎజ్జనై ఉషన్సని వ్యనహరింపదిడు ఓ విస్ణున్వరూఎణీ ఆఅన్హాత్‌ = అన్న్యృజీవుడగు కలి

190 బుగ్వేదము నుండి ఆ సరాకొత్‌ (చ) = ఉత్తమ సుఖముకల లక్మ్మీపర్యంతమును గల విశ్వ మంతయు తే = నీయొక్క వన్తువని అమన్మవా వా = తలంచు చున్నాము గదా

ఉషన్పని పిలువదిడు ఓ విష్ణుస్త్రీరూపిశీ నీవు జాత్యశ్వము వలె ఎల్ల వ్వుడును మంగళకర మైన దానివి ఎజ్జనైన దానివి. జీవలరో కడపకి వాడగు కలినుండి ఉతృమ సుథానుభవనముకల లక్ష్మీదేవివజకుగల (పపంచ మంతయు వీవస్తువేనని మే మందలము తలంచు చున్నాము

850 తృాం తూలీరా గా నాకోలిదపొతర్లిన

ది ది అన్యే రోయిం నిధారయ ౭2

హే దివ దుభత = వాణియొక్క పుత్రికవై ఉషస్పని పిలువబడు ఓ విష్తుస్వరూపిణీ త్వం నీవు శక్వేధి = (పఎద్ధములైన వాజేభి _ సకల థోగ భాగ్యములతోకూడ ఆగవా = మమ్ములను గూర్చి విచ్చేయము అస్మే = మాకు రయిం (చ) జ=ధనమును నిధరయ జ నిశ్చయముగ నిమ్ము

ఓ విష్ణు స్వరూఎజీ ఉష్తోదేవీ సీవు వాణికి కుమార్తెవు లోకమున (వఎద్దములగు సకల థోగభాగ్యములతో మావద్దకు దయచేయుము మాకు శాశ్వత మైన సంపదలను తప్పక అను[గ్రవాంపుము

ఇతి (పథమాష్టుశే ద్వితీయాధ్యాయే ఎకతి9ింళో వర్ష ఇతి విధమ మ డలే షష్టోఒనుచాక ఇతి తిిశ నూళక్స్‌ ఇది (సథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ము వ్పదియొకటవ వర్గము ఇది ప్రథమ మండలమున అజవ అనువా ము ఇది మువ్పదియవ సూక్తము

ఏక్యతింళం సూక్తమ్‌ హిరణ న్తూవ అళ్లిరంన అగ్ని. జగతీ 8ిమ్టువ్‌ అంగిరమని వుకు డగు హిరణ న్తూవుడు దున అగ్ని యనబడు విన్దువు దేవత గతి తి మ్హప్‌లు ఛందన్నులు 8క్‌ తృూమగ్మే (వథమో అజ్లీరా మిష శ్లోవో దోవానాతముభచ వ నథా తవ (వతే కవయో ఎద్భునావనో౬ వాయన్నా ముథతో ఓలా జద్భవ్టయ క్‌ అగ్నే ఆఅ ఓ మాహావిష్తూ త్వం జ నీవు ఛ్రథమ (అల) యః సర్వోత్తముడవై యున్నావు అబ్లీరా == సర్వశరీర (ధేరకుడవు బు = జ్లానివి దేవ == (ప్రకాశము క్రీడ మొ గుణములతో కూడినవాడవు శవ == సుఖొత్మకుడవు దేవానాం నఖా చ = దేవతల కందలకు చెలికాడవును ఆభవ = ఎల్లప్పుడును ఆగుచున్నావు (శ్రాజదృష్టయ = ప్రకాళించు ఆయుధములుక ల మరుత == మరుత్తులు తవ (వతే = నిన్ను 'సేవించుటచేతనే విద్మనాపస = జ్ఞానముతో కూడిన కర్మలు గలవారై కవయ == గొప్ప విజ్ఞానము కలవారుగ అజాయన్న == విలఎల్లిరి ఓ మహాోవిష్తూ నీవు సర్వోత్తముడవు సర్వశరీరములను అంత ర్యామినై (ప్రేరేఎంచుచున్నావు మహాజ్ఞానసంసన్నుడవు (వకాళ-_(క్రీడాదిగుణగణసహితు డవు సుఖస్వరూపివి దేవతలకందణకు ఎన్నటికిని బాతుడవు (ప్రకాశించు ఆయుధములు కల మరుత్తులు నిన్ను సేవించుటచేతనే జ్ఞానసపాతమగు కర్మలనాచ రించి మంచి విజ్ఞానముగలవారై రి

102 బుగ్వేదము 852. త్పూమగ్శే (వభమో అట్లోరన్న మః తబిర్జేవానాం వలి క్రూవని (చతవ్‌ ఎతుర్చాళ్టూూ సై భననాయ వేధిరో బ్భామాతా కయః తతిథా బిదాయవో. లి హే అగ్నే = ఓథ్రీహరీ ః త్వం = నీవు, (ప్రథమః ఉసర్య్వోత్తముడవు, _అజ్లిరస్తమః. 2 అతిశయముగ శరీరములను, (ధేరేపించువాడవు, కవిః = గొప్ప జ్ఞానము కలవాడవు, దేవానాం జ దేవతలొనర్చ్భు, వ్రతం == నీ ఆరాధనమును, పరిభూషసి = సఫల మొనర్చ్భు చున్నావు. విశ్వస్క్మై భువనాయ =విశ్వమునంతను, భువనము లన్నింటియందును, విభుః = వ్యాపించి యున్నావు. మేధిరః = ఓ మేధావీ ! ద్విమాతా = జడాజడ (ప్రపంచము నెటిగిన, శయుః = పాలకడలిలో శయనించిన సీవు, ఆయవే = వ్రజలకు, కతిధా చిక్‌ == స్వామివి, గురువువు, సఖుడపు సమస్తమును అగుచున్నావు.

ఓ శ్రీహరీ । నీవు సర్వోత్తమడవు, సకల శరీరములను విశేషముగ (ప్రేరేపించువాడవు, గొప్పజ్టానము గలవాడవు. దేవతలాచరించు సీసేవలను సఫల మొనర్చి వారి ననుగహించు చున్నావు. అన్ని భువనములందును సమస్త విశ్వము నందును వ్యాపించి యున్నావు. మేధావివగు నీవు జడాజడ (ప్రపంచమును చక్కంగ తెలిసికొను చున్నావు. పాలకడలిలో పవళించి (ప్రజలకు దైవము, గురువు. చెలికాడు అన్నియునై వారిని కాపాడు చున్నావు, .

తరత... తృొమగ్భే (వళమో మాతరిళ్చూన

ఆవిర్భ్‌వో ను(/ఠత్తూయా బివన్ఫత్రో

అరేడోతాం రోదొనీ వోత్చల్టూ ర్యే౬

నమ్మోర్దాలయయతో నువో వనో, శ్రి -._ హేఆగ్నే=ఓ మహావిష్టూ । సుక్రతూయా=మంచిజానము కలిగియుండుట చే, త్వంజనీవు, వివన్వతే=అన్ని వస్తువులయందు. నివసీంచు, మాతరిళ్వనే= వాయువునకు, (ప్రథమం (మః) = మొదట, అవిర్భవన == (భూశార్జమునలోట్‌ వయోగము) సాజెత్కారము నొనంగితివి. పోతృవూర్యే = పోతయు పర 'మేళ్వరుడగు నీవలన సర్వోత్తమ (ము) లైన, లేక వేటిచే వోతవగు నీయొక్క

ఏకతింశం నూక్తమ్‌ 1958 శేస్టత తెలిననదో లేక హోతవగ నీవు పతియగుటవలన రోదసీ = ద్యావా వృధువులు శ్రీదేవి భూదేవియను అరేజేతాం = (ప్రకాశించిరి హే వసో == సర్వము నీయందు కలవాడా (వ్రా=ఎందువలన విరోధులీతని దాడికి తట్టుకొన లేరో (ఆక )=అందువలన అనమఘ్నో =ఇతరులు తట్టుకొనలేని మహ == గొన్పవాడగు వాయువునకు లేక _బహ్మకు భారం = (పపంచ భారమును అయజ == అప్పగించితివి

ఓ మవోవిమూ సమస్త వస్తువులలో నివఎంచు వాయువు చక్కంని జ్ఞానము కలవాడగుటచే నీవాతనికి మొదట సొక్షొత్కారము నొసంగితివి హోతయు సర్వేశ్వరుడవగు సీవలన సర్వోన్నతములైన లేక వేటిచే హోతవగు నీయొక్క మహత్త్య్యము తెలిఎనదో లేక హోతవగు నీవు భర్తవగుటవలన ద్యావాప్పృథువులు (శ్రీదేవి భూడేవియు. బాగుగ (ప్రకాళించిరి నీవు ఇతరులు తట్టుకొనలేని (ప్రధా వము గల వాయువునకు లేక [బహ్మట (ప్రపంచభారము నప్పగించితివి

85 త్పూమగ్శే మనవే ద్యాతమవాళయ వ్రుడూరననే నుళ్ళతో నుక్యత్తరో వ్వాగ/తోణ యత్స(కోద్యుచ్యానే వర్యాదిఒ త్వా వ్రూర్చూామనయన్నావరోం కే ఢీ కన అగ్నే=ఓ ్రీహకీ సుకృత్తర వఐమంచిపనులధిక ముగచేయు త్వం నీవు సుకృతే=మంచిపనులనుచేయు. పురూరవ సే=ఎమహాఘోషగల మనవే=మంచి జ్ఞానముకల వాయువునకు ద్యాం = న్వర్గ(ప్రభుత్వమును లేక జ్ఞానమను స్వర్గమును లేక న్వర్గదేవతయగు థారతిని భార్యగ అవాశయ == ఇచ్చితివి [పురూరవ సే = పురూరవుడను మనవే = _పబద్దుడగు మనువునకు ద్యాం = స్వర్శమును అవాళ య =ఇచ్చితివి ) యత్‌ =ఎందువలన (త్వం =నీవు శ్వాకేణ = వాయు రశత్షకుడవో (తఠ్ఫ్‌=అఆందునలన పిత్రో =జగత్తునకు మాతాసితరులగు (పకృతి పురుషులనుండి పరిముచ్య సే = ముక్తుడవగుచున్నావు ఆ = ఆకారణముచేతనే శ్వా = నిన్ను పూర్వం = ప్రాచీనులు ఆ = చక్కనిభక్తితో అనయన్‌ =ఉస దేశములద్వారా శిష్యులను పొందించిరి పున (అప్సి =తిరిగి అపరం (చ) = ఇతరులును తమ శిష్యులకు ఆ అనయన్‌ = ఉపదేళించిరి 27-౩3

104 ముగ్వేదము ఓ శ్రీహరీ సీవు మంచిపనులను చేయవాడవు సత్కార్యముల నాచరించు నట్టి మహాఘోషకల జ్ఞానియగు వాయువునకు స్వర్గప్రభుత్వమును లేక జ్ఞానమను న్వర్గముము లేక స్వర్గదేవతయగు భారతిని భార్యగను ఇచ్చితివి [పురూరవుడను (వబద్దికల మనువునకు స్వర్గము నిచ్చితివి ] సీవు వాయురక్షకుడవగుటచే జగన్మాళా పిఠరులగు (ప్రకృతి పురుషుల బంధములేక ముక్తుడవగుచున్నావు నీవు బంధ ద్వంసకుడవేగాని బద్దుడవుకాదు కనుకనే ప్రాచీనులు నిన్ను భక్తితో తమ శిష్యుల కువదేశంచిరి తిరిగి ఇంకొందజును తమ శిష్యులకు (ప్రక ప్రతి పురుష బంధ రహితువిగ నిమ్నపవదేశించిరి 855. త్వమగ్శే వృషభ భ్రష్టివర్టన జీద్యాత్యనుచే భవని (ళవాయ్య య అవ్యతిం వంి వేదా నవబ్త్ళృతి వేకాయర్యగే విక అవివాననీ ర్‌ హే అగ్నే=ఎఓ శ్రీహరీ త్వంఎనీవు వృషభ _ భక్తుల కోర్కెలను వర్షించువాడపు పుష్టివర్ధన == భక్తులకు పుజ్బని పెంచువాడవు ఏకాయు = ముఖ్య మైన ఆయుష్యను కలవాడవు ఉద్యతనృచే = హోమముకొజకు ఎదముచేయబడి చ (స్రుక్‌కల యజమానిచే (శ్రవాయ్య (చ=ఎల్లప్పుడు వినదగిన వాడ వును భవనవ= అగుచున్నావు య ==ఏ యజమానుడు ఆహాత్రిం = ఆహ్వానింపబడుచున్న వష ట్కల్బతిం = సమగ్జైశ్వర్యాది గుణములు కలవాడవగుటచే వషట్‌ అని ఎలువ బడుచున్న (త్వాం) నిన్ను పరివేద = బాగుగ తెలియనో అగే = అనాది నుండి విశ =(పజలను ఆ వివాస్సు _ (ప్రవేశించియున్నావు ఓ శ్రీహరీ _సీవు భక్తుల కోర్కెలను కోరివదే తడవుగనిచ్చుచున్నావు భక్తులకు తుష్చుని పుష్టిని ఇచ్చుచున్నావు శాళ్వతుడవు వోమముద్వారా విన్నారాధించుటకు ఎద్ధమొళర్నబడిన (స్రుక్‌ అను పోమసాధనముగల యజ మానునిచే ఎల్లప్పుడు స్తుతింపబడుచున్నావు అనాది నుండి ప్రజలలో (వవేశించి నివఎంచుచున్నావు నీ భక్తుడగు యజమానుడు సమగమగు ఐశ్వర్యము మొద లగు గుణములు గలిగి వషట్‌ అని ఎలువఐడుచున్న నిన్ను బాగుగ తెలి కొనినాడు ఇతి థమాష్ట కే ద్విీతీయాఛ్యాయే చ్వాాతింళో వర్ష ఇది సథమాస్ట్రకమున ద్వితీయాధా్యాయమున ముస్పదినెండవ వర్షము

ఏక్మతింళం నూత్తమ్‌ 195 808 _న్వూమగ్శ వృజినోవర్తనిం నోరోం నళ్ళున్చినర్జి ఎదలో ఎచర్జతో య ఖారనాతా వంతత్మా భనో ద్యలేలిళ్ఫిత్ళన్ళుతా నొంని భూయన 8 విశ్వచర్షణే _ అనేక (ప్రకారములగు దేవతలు మొదలగు (సజలుకలవాడా హే అగ్నే = ఓ మహావిష్టూ త్వం = నీవు వృజినవ ర్హనిం = పాపమౌర్షమునకల వరం (అఎ) =జీవునికూడ _ విదధే = నద్విద్యయను యజ్ఞము (భేనానుష్టితే సతి = వానిచే నాచరింపబడగ _సక్మన్‌ = నీకు నివాసమైన స్వర్గము వైకుంఠము మొదలగు స్థానములందు. పిసర్షి = పరిపాలించుచున్నాను కోరికలను నెరవేర్చు చున్నావు య =పఏనీవు శూరసాతా =శూరులకు లాభమైన యుద్ధమున పరి తక్ష్క్యేజ పొందదగిన ధనే=ధనముకొజకు (దథ్రా ) = కొద్దిమంది యోధులు సమృతా నిన్ను కరణుపొందినచో దథభేభిశ్చిత్‌ =చిన్నవారై నను భూయాంన = శక్తిలోను ఎంఖ్యలోను పెద్దవారైన (అఎ వళిభటాన్‌) =ళ (తువులను కూడ (అప్రయత్నత ) = అనాయాసముగనే హం౧ = చంపుచున్నావో ఓ మహావిష్ణూ సీవు దేవతలు మొదలగు వివిధమైన నంతాననము కల వాడవు అనేక పాపముల నాచరించిన వానినిగూడ సద్విద్య యను యజ్ఞము ననుస్టీంచినచో సీ నివానస్థానములగు స్పర్గము _ వైకుంరము మొదలగు చోట్ల చక్కగ పరిపాలించుచున్నావు పరాక్రమవంతులకు లాభమువంటిదగు యుద్ధమున ధనాదులకొజకు కొందఆఅు యోధులు నిన్నాశయించినచో అల్బ్పులైనను శక్తి లోను సంఖ్యలోను ఆధికులైన వారి శత్రువులను నైతము అనాయాసముగ నీవు సంహరించుచున్నావు 857 త్వాం శమగ్మే అన్కుతత్స ఉళ్తమే మళ్తం బోధాని (ళననే దివేదినో యస్తాత్భవౌణు ఉభయాయ విన్ధునో మయ తృణోవ (వయ అచ నూరటే 7 పే అగ్నే=ఓ (శ్రీహరీ య =ఏ నీవు తతృషాణ =లధిక మైన వ్రీతిచే తృష్షగలవాడవై ఉభయాయ జన్మనే = మనుష్యులకు దేవతలకును మయ ==

106 ముగ్వేదము సుఖమును న్వర్గమును కృణోఎ = కలిగించుచున్నావు (య) చ త్వం=ప్‌ సీవు (తతృషాణ ) =తృష్టగలవాడవై ఆ సూరయే = మంచి జ్ఞానముగల వానిక్‌ భయ = మోతమను (ఎయమును (కృజోవష) = కలిగించుచున్నావో (స త్వం = అట్టి సీపు తం=సో(తముచేయు ముర్తంఎ_మర్వ్యుని దివే దివేఎ వ్రకతిదినము (తత్కృతన్తుకే ) శ్రవపే = ఆతని స్తుతులను వినుటకు ఉత్తమే అమృత త్వే దధాఎ = ముక్తు నొనర్బుచున్నావు ఓ శ్రీహరీ _మెక్కిలి (ప్రీతితో తృష్టగలవాడవై మనుష్యులకు చేవత లకును నీవు సుఖమును స్వర్గమును కలిగించుచుంటివి మంచి జ్ఞానముగలవారికి మోక్ష మను ప్రియము ననుగ్రబాంచుచుంటివి అట్టి నీవే నిన్ను స్తుతించు మ ర్వునకు శాశ్వాతముగ నీ నన్నిదిలో నుంచుకొని ఆతని న్తుతులను వినుటకై మోక్షము వొనంగు చున్నావు 858 తం నో అగ్మే ననరో భనానాం యళనం కొడం ర్భ్‌ణుటా న్త్‌వాన అధ్యామ ళర్యావనా నవోన దోవై ర్య్రానావ్ఫభిలీ (వొనతొం నః 8 హే అగ్నే =ఓ విష్ణూ స్తవాన =మాచే స్తుతింపదిడుచు త్వం = సీవు న =మమ్ములను ధనానాం = (పజలను ధనములను లేక సొమాన్యధనములను నశయే (సమర్దాన్‌) = పొందుటకు అర్హలనుగ కృణువా = చేయము. (న = మమ్ములను యళనం = కీ ర్రికలవారినిగ కారుం _ జానము నుపదేశించువారిపగ (కృణువా =చేయము వయం =, మేము నవేన నూతనమైన అపసా __ సీ సేవారూపమగు కర్మచే కర్మ = వెనుక మేము సంపాదించిన పుణ్యమును బుధ్యామ = సఫల మొన ర్తుము ద్యావాషృథివీ _ ఓ ద్యావాపృధువులారా ఓ థఅ్రీడేవీ భూదేవీ దేవ్నై (సవాకే= దేవతలతో గూడిన మీరు న మమ్ములను (ప్ర ఆవతం = రక్షించుడు ఓ విష్ణూ సీవు మాచే స్తుతింపబడుచున్నావు (వజ్హలను ధనములను పామాన్యధనములను పొందుటకు తగినవారినిగ మమ్ము అను[గ్రహింపుము మమ్ములను మంచికీర్తికల వారినిగ ఇతరులకు జ్ఞానోప దేళము చేయువారినిగ

ఏకత్రింళం నూర్తమ్‌ గ్ర చేయము మేము (కొ త్తగ చేయు నీ సేవయను దానితో మా పూర్వపుణ్యమును సఫల మొనర్పగలము ఓ ద్యావాసృథువులారా ఓ శ్రీదేవీ భూదేవీ+ దేవతలతో కూడిన మీరు మమ్ములను కాపాడుడు 858 త్పూం నో అగ్మే వతోడనన్ధ ఆ దోబో దోవేన్సు నవద్యా వాగ్య్భఎి తనూతృద్య్చోధ (వమతిళ్ళ తారోనే తాం కొల్యాడా నను విళ్ళూమోవ పే (0 కు అగ్నే యణ మీ ్రీహకీ త్వంవ=నీపు న =మౌ అందజియొక్కం పిత్రో = తల్లిదందడ్రులగు ప్రకృతిని విరించియను. పురుషుని ఉవ స్టే = సమీపము నందుండి నియమించుచున్నావు హే అనవద్య = ఓ దోషరవాతా దేవ (త్వం) నూ (పకాశించునీవు 'దేవేషు = దేవతలలో ఆ జాగృవి = నిత్య కజ్షానము కలవాడవు _ (త్వం) = నీవు తనూకృత్‌ = నర్వశరీర్యసష్టవు (ప్రమకిళ్ళ = మహా ్రాజ్ఞుడవును అల = అగుచున్నావు న = మమ్ములను బోధి = జ్ఞానుల మగునట్లు బోధింపుము హే కల్యాణ = ఓ భద్రస్వరూఎ త్వం = నీవు కొారవే = జ్ఞానికి విశ్వం = సమస్తమైన వసు = మోజాదికమును ఆ ఊపిషే (చ జ అను[గవాంచుచున్నావు ఓ శ్రీహరీ నీవు మా తల్లిదండ్రులగు (ప్రకృతిని విరించియను పురుషుని సమీపమునందుండి నియమించుచున్నావు ఓ దోషరహితా _ దేవుడవగు నీవు చేవతలందతిలోను మహాజ్ఞానివి నీవు శరీరములన్నింటిని సృజియించుచున్నావు గొప్ప పండితుడవు కల్యాణస్వరూపినగు నీవు జ్ఞానులకు మోక్షము నొసంగు చున్నావు మేము జ్ఞానులమగునట్లు మమ్ము బోధింపుము 86 _ త్వూతుగ్మే (నమత్నిన్ధ్య్రంం వీతాని నో _న్వూం చయన్క్ట) త్తవ వామయో వయన్‌ నంత్వా రాయ కతిసో నం నవాగనణ నువబీరం యని (వతపొమదాఖ్యా ( హే అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ త్వం నీవు వమతి (అస్తి =ఎమంచి జ్ఞానముగలవాడ వై యున్నావు త్వం=సీవు న =మా శరీరముల నృష్టించితిని

1986 బుగ్వేదము కాన పితా౭ు = తండ్రివగుచున్నావు త్వం =నీవు వయస్క్బృత్‌ ఇమా కాయు వష్యమును కలిగించువాడపు వయం = మేము తవ-నీకు జామయ (చ= సోదరులముకూడ ఆదాభ్య = బాంబంపరానివాడా సువీరం = అతిపరాకమము గల (వ్రతపాం = కర్మరత్షకుడవగు క్వా=నిన్ను తిన =వందలకొలది రాయ = సంపదలు సంయనన్లి = పొందుచున్నవి సహట్రణ = వేలకొలది (రాయ ) = సంపదలు సంయాన్షి = పొందుచున్నవి ఓ శ్రీహరీ నీవు మంచి జ్లానముకలవాడవు వాంఎంపరానివాడవు పరా(కమళాలివి సకలకర్మలను రశ్నీంచువాడవు నీవు మా శరీరముల సృష్బంచు టచే మాకు తండ్రివై తివి సీవే మా కాయష్యమును కలిగించుచున్నావు. నీతో ఏకగర్భమున నివఎంచుటచే మేము నీకు సోదరులముకూడ ఆగుచున్నాము వందలకొలది వేలకొలది సంపదలు నిన్నే పొందుచున్నవి సీ కనేకవిధముల సంబంధించిన మాకు ఆ సంపదల నను[గ్రవాంపుము ఆ ఇతి (పథమాస్ట్ర శే చ్వితీయాధ్యాయే తియ చ్తీ ౦ళో వర్మ ఇది (పథమాస్టృళమున ద్వితీయాఛ్యాయమున మ.ప్పదిమూడవ వర్షము 88 త్చాతుగ్నే (చళమమాయమాయనో దోనా అత్భత్దాల్‌ నవావన్యూ ఎిళ్చతిత్‌ ఇవానుత్భత్దాన్భునువన్యు కొననీం వతర్భూత్చ్యతో మమతను దాయతో హే ఆగ్నే=ఓ వినా 'దేవా = భూతాద్యభిమానులగు చేవతలు (పథమం మొదట ఆయం = ముఖ్యవృ కత్తితో జ్ఞానివై ఆయుళ్ళబ్దవాచ్యుడవగు త్వాం నిన్ను ఆయనే = ఊర్వశిపుతుడగు అఆయువను రాజుయొక్క విశ్చుతిం నూ యే కునిగ అక్కణ్వన్‌ = చేఎరి నహుషన్య = నహుషుని యొక్క. విశ్చతిం = (ప్రేరవనిగ (త్వాం) = నిన్ను అకృణ్వన్‌=చేలరి మనుషస్య = మనువు(నుచే కాసనీం = శికీంపదగిన ఇళాం = ఇళాదేవినిగ అకృణ్వన్‌ = చేరి. యల్‌ _ ఏ ఇళారూఎయగు విషువు మమకస్య =నా పుతుడను అభిమానముగల ఎతు = తండ్రియైన మనువునపే పళ = రోమౌరుడుగ జాయతే = అగుచున్నాడో

ఏకరింళం సూక్తమ్‌ శకేం9 ఓ విష్ణూ భూతాద్యభిమానులగు జేవతలు మొదట జ్ఞానివై ఆయుళ్ళబ్ద వాచ్యుడవగు నిన్ను ఊర్వశిపుత్రుడగు ఆయువను రాజును సృష్టించుబద్వారా ఆతని హృదయమునందుండి _పేరేఎంచువానినిగ చేఎరి. తదుపరి నహుషుడను రాజును సృజియించుటద్వారా ఆతనిలోనుండి (పేరేపించువానినిగ నొనర్చిరి మనువుచే శికింపదగిన మనుప్వుతికయగు ఇళాదేవినిగ చేఎరి లేక మనువును శాఎంచు ఇళా దేవిరూనమున నున్న వాసుదేవునిగ చేఎరి. ఏ ఇళారూసివగు సీవు నాపుకు డ ను అభిమానముగల తండ్రియగు మనువునకు పుత్రుడని చెప్పబడుచున్నావో ఆయువు నహుషుడు మనువు మొ రాజులకు అట్టీ సీ (పేరణవలననే ఇట్టీ (ప్రభావము కలిగినది 862 తృం నో అగ్భే తవ దోవ పొయభి ర్భుమోనో రత తన్వాళ్ళ వస్హ్హ్య (ఠాతా తోతన్వు తనయే గవామన్వ ఎవేషవం రోక్షమాడిన్హన (బ్‌ో లి వస్ట్య = నమస్కారింసదగిన దేవ = వ్రకాశించునటువంటి హే అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ త్వం=నీవు న =మాయొక్క మఘోన =ధనముకల యజ మానునియొక్కు తన్వశ్చ = శరీరమును జ్ఞానభక్తులను తవ=నీ యొక్క పాయుఖి = రథ్షిళ క్తులతో రక = అసమృత్యువును నివారించి కాపాడుము (త్వం) = నీవు తోకస్య (చ) =మా ప్యతునకు కూడ త్రాతా (ఆన్స్‌ జు రక్షకుడ వగుచున్నావు గవాం (చొ = మాకు సంబంధించిన ఆవులకును (త్రాతా (అబ) = రక్షకుడవగుచున్నావు తవ (వ్రతే=నీ ఆరాధనము (క్రై క్రేవెరన్యుతే నతి) = ఆ దేవతలచే చేయబడగ అవనిమేషం (చ) = దేవతలనుకూడ రకమాణ = రకించువాడవు (అబ) = అగుచున్నావు అభివంద్యుడవై (ప్రకాశించు ఓ శ్రీహరీ నీవు ధనసంసత్తికల మా యజ మానుని యొక్క మాయొక్క శరీరమును జ్ఞానభక్తులను- ఆకాలవినాళము నుండి. నీ రకుణసామర్హ్యములతో చల్లగ కాపాడుము నీవు మా ప్యతుని _పొతుని మా గోగణమును రక్సింపుము నీ ఆరాధన మొనర్చిన దేవతలను కూడ తప్పక రక్షింపుము

200 బు గ్వేదము 88 త్వూమగ్శే యజ్బూవో పాయల శ్లరోఒ నివడ్జాయ చతురత ఇద్యానే యో రాళవాన్యో&౬ వృకాయ ధాయనే తీ రేళ్చిన్దున్త 90 ముననొ వనోవి తల్‌ శి హే అగ్నే= ఓ మహావిష్ణూ త్వం =నీవు అనిషంగాయ = యాగఫల ముగ స్వర్గాదులను కోరనటువంటి యజ్యవే = యజమానునకు పాయు _పాల కుడవు అన్హర (చ = అ_న్తర్యామివియు (అన) = అగుచున్నావు చతురక = నాలుగు కన్నులుకల (త్వం =నీవు (ఆరాధిత ఏ = భక్తితో ఆరాధింసబడి (క్షానదృష్ట్యా) = వారికి జ్ఞానదృప్బనిచ్చి ఇధ్యసే = పకాశించుచున్నావు య ఎవరు ఆపృకొయ = అతిసౌమ్యుడవగు (కే =నీ కొఅకు ధాయ'సేఎ_సశ్రాగుటకు రాతహన్య == ఇవ్వదడిన సోమరసము నేయి పాలు మొదలగు హవ్యముగల వాడో కీరే (తస్య = నీకు సేవలనొనర్చు ఆ యజనానునియొక్కు తంఎ= భక్తితో ఉచ్చరింపబడిన మ శ్త్రం చిత్‌ = మంత్రమును కూడ మనసా = తుబ్బతో వనోషి (ప్రొ = పొందుచున్నావు గదా ఓ మహావిష్ణూ నీవు యాగఫలముగ స్వర్గాదుల కోరనటువంటి యజ మానుని రక్షింతును అతనిలో అ న్తర్యామిగనున్నావు నాల్గు కన్నులుకల సీవు భక్తితో నిన్నారాధించినవారికి జ్ఞానదృప్ట నొసంగి వెలుగొందుచున్నావు ఆతి సౌమ్యుడవగు సీవు సేవించుటకు ఎవరు సోమరసము నేయి పాలు మొదలగు హవ్యముల నొనంగుచున్నారో నీకు సేవలనొనర్చు ఆ యజమాని భక్తితో నుచ్చ రించిన మంటతమును తుబ్దతో న్వకరించుచున్నావు గదా తికి. త్పూమగ్భ ఉడళంనాయ వొథుతేో న్బర్హోం య్యదోళ్టు వరనుం వనోవ్‌ తత్‌ ఆ(ధన్టూ బ్యిత్సమతిడచ్చూసే వతా [వపౌతం. లాన్స వ దిలో విదుత్టరో ఢీ హే అగ్నే =ఓ శ్రీహరీ (య) త్వం=ఏ నీవు ఆధ్రస్య చిత్‌ = లోక ధారకుడగు వాయువునకు (ప్రమతి = (పజ్ఞానము నిచ్చువిడవో ఎతా (చ= తండ్రిగను ఉచ్య పే = చెస్పబడుచున్నావో (యశ్చ) =పఏ నీవు విదుష్టరజ

(తింళం సూక్తమ్‌ ల. సర్వజ్ఞుడవు, (ప్రదిశః = ఉపదేళళుడవుగాన, (పపాకం = కలిగిన జ్ఞానయోగ్యతకల భక్తుని, (ప్రకాస్సి = వాగుగ శిక్షించుచున్నావో, (సత్వం = అట్టి సీవు, ఉరుళం సాయ=గొప్ప స్తోత్రములుకల, వాఘకే=స్తోతముచేయు బు త్తిజునకు, యత్‌ = ఏది, పరమం = గొస్పదైన, స్పార్హం =కోరదగిన, రేక్టః =సుఖమో, తత్‌ = దానిని, వనోషి = ఇచ్చుచున్నావు.

ఓ శ్రీహరీ । నీవు లోకధారకుడగు వాయువునకు విజ్ఞానమునిచ్చుచు ఆతని తండడ్రిగ చెప్పబడుచున్నావు. నీవు సర్వజ్ఞాడవు, మంచి ఉపదేష్టవుగాన చక్కంని జ్ఞాన యోగ్యతల భక్తుని బాగుగ శికించుచున్నావు. అట్టి సీవు బాగుగ సో(త్రము చేయగల బు త్త్విజుని సోక్రములను విని అతనికి,. గొప్పదైన అభిలషింపదగిన సుఖమును అనుగహంచుచున్నావు.

885. త్వామగ్నే (వయతొదోకీణం నరం

వర్భేవ న్యూతం వరి వొనీ ఎిళ్ళూతోః న్వాదుక్షద్యా యో వనతౌ న్యూనోత్భ' జ్జీనయావిం యవ4ితకే నోవమూ బివః, 16 హే అగ్నే=ఓ మహావిమ్షూ : త్వం=నీవు, యః=ఎవడు, స్వాదుడద్మాఎ మంచి' గృహముల నితరులకిచ్చునో, (యశ్చ) = ఎవడు, - వసతౌ=తన యింట, స్త్యోనకృత్‌ = అతిధులకాతిధ్యాదులచే సుఖము నిచ్చుచున్నాడో, (యశ్చ్ర=ఎవడు, జీనయాజం=(బితికియున్నంత కాలమొనర్చు యజ్ఞమును, యజతేఎచేయుచున్నాడో, వ్రయక దక్షిణం=యజ్ఞములందు (వయత్న పూర్వకముగ చక్క-స్‌ దకీణలనిచ్చు, (తం=ఆ, నరం=మనుస్యుని, స్యూతం=ధరింపబడిన, వ ర్మేన=కవచమువలె, విశ్వతః = ఎల్లప్పుడును, పరిపొసి = అంతటను కాపాడుచున్నావు. దివః = స్వర్గా దులను పరలోక సుఖములను పొందుటయందు. సః (ఏవ =భగవద్‌జ్ఞానమార్గమున నిరంతర దీక్షయే, ఉనమా == శాస్త్రోక్త కర్మానుష్టానము వలన ఈ లోకమున అఖీష్ట ఫలముల నందుటయే దృష్టాన్గము. _ -

ఓ మహావిష్ణూ ! ఎవడు చక్కని గృహముల నితరులకు సమర్పించునో,

ఎవడు తన యింటిలో నిరంతరము అతిధులకు సపర్యల నొనర్చి సుఖమునిచ్చునో,

202 బుగ్వేదము ఎవడు (బతికి యున్నంత వఅకు యాగ మొనర్చునో యజ్ఞములందు (చయత్న పూర్వకముగ మంచి దక్షిణలనిచ్చు ఆ యజమానిని సీ వెల్లప్పుడు ధరింపబడిన కవ చమువలె అన్నిచోట్ల కాపాడుచున్నావు ఇతి [వథమాష్ట్ర కే ద్వితీయాధ్యాయే చతు(స్త్రింళో వర్ష ఇది వథమాస్ట్రృకమ న ద్వితీయాధ్యాయమున ముప్పదినాల్లవ వర్షము 886 ఇమామగ్శే భరజిం వుమృఖో నొ ఇమమధ్దానం యమతుగామ దూరాట్‌ అనీ నీతా (వమతి సోమ్యూనాం భృమరన్య్టవతృన్థుర్తానావ క్‌ హే అగ్నే=ఓ శ్రీహరీ. (య్రా= ఈ పదునైదు మంత్రములలో చేయ బడిన న =మాయొక్క ఇమాం శరణిం _ ఈ శరణాగతిని మీమృష న కృమింపుము యమిమమధ్వానం=అనాదియగు ఈ సంసారి మారముశ దో ఎటో విన్ను పొందుటకొఅకు దూరాత్‌ (ఏవ) = చాలదూరము అగామ = వచ్చితిమి (య ఎ=ఏనీవు సోమ్యానాం =సోమరన పానమున కర్పులగు దేవతలకు ఆఎ ఇ స్రాప్యుడవు పితాజతండ్రివి (స్రమితి =జ్ఞాన వదుడవును (అల)ు= అగుచున్నావో మ ర్త్యానాం =మనుష్యులను భృమి = భ్రమింపజేయవాడవు అఎజ అగుచున్నావో (హే దేవ) ఓ స్వామీ బుషకృత్‌ = జ్ఞానము నిచ్చుటద్వారా భక్తులను బుషు లుగ నొనర్భుచున్నావు ఓ భ్రీహరీ నీవు సోమరసపాన మొనర్చు దేవతిలకు ప్రాప్యుడపు తండ్రివి జ్ఞాన సదుడవునై యున్నావు మనుష్యులకు భమకలుగ జేయుచున్నావు జ్ఞానము నొసంగి భక్తులను బుషులుగ నొనర్చుచున్నావు మేము అనాదియగు ఈ సంసార మార్గమున విఎగి వేసారి నిన్ను పొందుటకు చాలదూరము వచ్చితిమి కావున మేసింఠ వణకు చేఎన ఈ శరణాగతిని క్షమింపుము ఈ అల్పుడు ఇంత గొప్ప వాడనగు నన్ను శరణు పొందుబయా అని కోపగించకుము

ఏర్మత్‌ంళం నూక్తమ్‌ వరి వ! మమవ్చదగ్నే అ్లోలన్దూదోట్లీరో యయాతినత్సదోనో వూర్చూవచ్చుచే అచ్భ యావ్య్చో వ్‌నో దైవ్యం వనమా నొదయ బర్హివ్‌ యక్ష చ (వీయన 7 శుచే =పరిళుద్దుడై న ఆజ్లీర =సర్వశరీర _పేరకుడవైన హీ అగ్నే = ఓ మహావిష్ణు =మనుష్వత్‌ = మనువుయొక్క గృహమునకు వెళ్లినట్లు అణిరస్వత్‌ = అంగిరనుని యాగశాలకు వెళ్లినట్లు యయాతివత్‌ = యయాతి యజ్ఞవాటిక కేతెంచి నట్లు పూర్వవత్‌ =ప్రాచీనుల యజ్ఞ ములకు చనినట్లు (తథా) = అబ్లే సదనే= నా యాగళాలకు అచ్చు యావా=చక్కగ దయచేయుము దైవ్యం జనం జ దేవ జనములను ఆవహ =తీఎకొనిరమ్ము బిర్హిఎ జ వచ్చిన ఆ దేవతలను దర్భ్శళలపై ఆసాదయ =కూర్చొన బెట్టుము (తవ) (బయం =నీ కిష్టమైన ఆ దేవతలనుగూర్చి యక్షీ = బు త్త్విక్కులను (పేరేపించి పారిద్వారా యాగమొనర్వుము ఓ మహావిమ్లూ నీవు పరిశుద్దుడవు అంతర్యామివై అందట శరీరములను పేరేఎంచు వాడవు నీవు మనువు అంగిరసుడు యయాతి మొదలగు ప్రాచీ నుల యాగళాలల కేతెంచినట్లు నా యజ్ఞ నాటికకును విచ్చేయుము. ఇతర దేవతలను కూడ నీతో తీఎకొనిరమ్ము వారి నిచట దర్శలపై కూర్చుండ బెట్టుము బు_త్ర్సిక్టు లను (ప్రేరేపించుట ద్వారా నీ కిష్ణులగు ఆ దేవతలనుగూర్చి యజ్ఞమును (వవర్శింప జేయుము 868 వతోనాగ్మే టఎబ్రడా వావ్భధన్దూ వొత్తి వాయత్తే చతృమా ఎిదా వా న్‌ (వడోబ్యాలి వో అనా శాం న నృవి నుముత్వా వొినత్యా ఠి హే అగ్నే= ఓ ళొరీ ఏతేన బహ్మణా౨= ఈ వేదవాక్కులతో వవృ ధస్వ =బుక్కి-లి వృద్ధినందుము లేక సీ వృద్ధిని పకటింపుము శక్తీ వాజ=మా శక్తివంచన లేకుండ విదా వాజ=మాకు తెలిఎనంతనజకు యత్‌ =ఏ స్తుతిని లేక ఏ ఆరాధనాది కర్మను తే=నీ విషయమున చకృమజ=చేఎతిమో అస్మాన్‌ = మమ్ములను (తత్ర వస్య =ఆ కేమమునుగూర్చి అభివ్రణేఎ=పొందింపుము

వ204ీ . మిగ్వేదము.. నః=మమ్ములను, వాజవత్యా =సకల భోగములతోకూడిన, సుమక్యా=మంచి జ్డాన ముతో, సంసృజ=వఎల్లన్నుడు కలుపుము. ల ఓశౌరీ 1 మా శక్తికి తగినట్లు మా జ్ఞానము మేరకు ఏనీ స్తుతిని లేక సీ ఆరాధన రూపమగు కర్మను చేసితిమో । మాకు దానికి తగిన కుభ ఫలము నన్ముగ హింపును. మా 'కెల్లప్పుడును సకల భోగభాగ్యములను, మంచి జ్ఞానమును కలిగింపుము. ఇతి పథమాస్ట కే ద్వితీయాధ్యాయే పంచ్యతింళో వర్ష ౬. విత్తి పక్మతింళం నూూక్తమ్‌. ఇది వ్రథమాన్టకమున ద్వితీయాధ్యాయమున ముప్పదిమైదన వర్గము, ఇది ముప్పది యొకటవ నూక్రముం

ద్వా(తతింళం సూక్తమ్‌ హిరణ్యస్తూప ఆజ్షిరన ఇన్ష$ి (తిష్టువ్‌ ఆంగిరనుని స తుడగు హిరణ న్తూవుడు బుషీ ఇంథదుడనబడు విమ్టవ దేవత _ తిష్టున్‌ ఛందన్సు 869 ఇ/న్చన్యూ ను వీర్చాణి (వవోచం యాని చకార (వథమాని వ్యటీ అవాన్నృపామన్నావ న్రతర్హ (వవత్షడా అభినత్సర్భూతానావ్‌ ను = ఇపుడే (అహం) = నేను ఇన్ష్రస్య = అభీష్టదాతయగు వాను దేవుని యొక్క వీర్యాణీ = పరాక్రమ చేష్టితములను (ప్రవోచం = చెప్పుచున్నాను వజ్రీ=జ్ఞానవంతుడగు హరి యాని (ప్రథమాని=ఏ ముఖ్యమైన పనులను చకార= చేసెనో అపహిం == భక్తుల సంళయమును అహన్‌ == జ్ఞానముతో నశింవజేసెను అను అప =భకుల కర్మల ననుసరించి తతర్జ == వారి జ్ఞాన విఘ్నములను బాంబంచెను వపర్వతానాం=జన్మలను పర్వములుగల జీవులయొక్క_ వక్షణా = దుర్వాక్కులను ఫ్‌ అభధినత్‌ =భ కృలకు మంచియు క్రులనిచ్చి వాటిద్వారా నిరాక రించెను భక్తుల కళథీష్టముల నొసంగు వాసుదేవుని పర్మాకమ కృత్యముల నిపుడే చెప్పుచున్నాను జ్ఞానపంతుడగు హారి పరాక్ర మముల నంతములు అయినప్పటికి ముఖ్యమైనవే ఇచట పేర్కొంనబడుచున్నవి ఆయన భక్తుల సంళయములను జ్ఞానముతో నశింపజేనెను భక్తుల కర్మల ననుసరించి వారి జ్ఞానమునకు వాటిల్లు విఘ్నములను బోగొజ్టైను జన్మలను వర్వములుగల జీవులయొక్క- దుర్భాషలను తనభ కులకు మంచియు శ్రులనిచ్చి వాటిద్వారా ఖండించెను

206 బుగ్వేదము 7 అవొన్మ్మపొం వర్వూతో లీ([తియాణం ల్పుష్టావైం వగజం న్బూర్యూం తతోక్ష వాకా ఇవ ధోనవ న్యూన్ద్రయాశా అర్ద నమ్యాదమువ ఉగ్భురాన లై ఇన్ష = వాసుదేవుడు పర్వతే = జన్మలను పర్వములు కలిగిన భ క్త షమూహమును శిశ్రియాణం = ఆశ్రయించిన ఆబవాం = సంశయమును అహన్‌ = నాశనముచే'సెను త్వష్టా = (ప్రకాశించుచున్న విరించి అస్క్కై= ఈ విష్ణువునకు సంబంధించిన స్వర్యం = శబ్దము వలన పుట్టిన వ(జం == జ్ఞానమను వ్మజమును తఠక్ష = భక్తులొఅకు నిర్మించెను (ఏకేనేశ్వరేణ (యేరికా = ఈ విష్ణువుచే (ధేరేఎంపదిడిన అవ =వ శ్తులొనర్చు ఆరాధసరూప[కియలు స్వస్షమానా = అడ్డులేనటువంటివై వాశ్రా ఇవ ధేనవ == లేగదూడలను ఆవులవళలె అబ్జు = త్వరగ _ సముద్రం = మంచి ఉదేకములోనున్న ఈ స్వాఎం. అవజగ్ము = చేరుచున్నవి వాసు దేవుడు జన్మలను పర్వములుకల భక్ష్తసమూహము న్మాశయుంచియున్న సంశయమును నశింపజేసెను. పకా ంచుదున్న విరించి ఈ దేవృుకు సంబంధించిన శద్దిములవలన కలిగిన జ్ఞానమను వజ్రమును భ క్తులకొణకు నిర్మించెను భ క్రులలో సంశయము నకించగ విష్ణు పేరికులై న భ కృలొనర్చు ఆరాధనాది [క్రియలు ఎచటను అడ్డులేనటువంటివై లేగదూడలను ఆవులవఠె త్వరచ్వరగ మహో దేకియగు విష్ణువును చేరుచున్నవి 87 వృవాయచూోూజోఒన్బతీత సోమం (తళ దుకేవ్చువిలత్సతన్యా అ నాయకం మథువాఒదోత్త వ మవొన్మోనం (వళమతామసానాత్‌ శి (ఇన్ట్ర ) = శ్రీహరి వృషాయమాణ =దబ్బగొనిన ఎద్దు నీరుశ్రాగినట్లు సోనుం = సోమరసమును అవృబీత = బ్వకరించెను (త్రికదుకేష = వీటివలన్ష సుఖము త్వరగ పొందబడుటచే (తికద్రుకములన బడు యాగములందు సుతస్య గా శోమరసమును అఎబక్‌ = ఆస్వాదించెను మఘవా = ధనాదులుకల శ్రీహరి

ద్వాతింశం నూశ్తమ్‌ 207 సాయకం == అజ్ఞానాదుల బోగొట్టు, వజ్రం ఇజ్ఞానమును, 'ఆ అదత్త = భక్తుల మనస్సులలో పుట్టించెను, అహీనాం = (దానిచే. జ్ఞానవిరోధులగు పాపములలో,. (వథమజాం = ముఖ్యమైనదగు, ఏనం (ఆహిం్ర = ఈ సంశయమును, అహన్‌ = పోగొజ్టెను. .

“ధ్రీహరి. మిక్కిలి దప్పిగొనిన ఎద్దు నీరు (శాగినట్లు సోమరసమును ఆస క్రితో ఆస్వాదించెను. ,త్వరగ సుఖమును కలిగించునవగుటచే “త్రిక దుకము” లనబడు యాగములందు సోమరనసమును. (గోలెను. సిరిసంపదలుగల ఈ స్వామి భక్తుల మనస్సులలో అజ్ఞానాదుల టోగొట్టు జ్ఞానమును కలిగించెను. ఆ జ్ఞానముచే జ్ఞానమునకు విరోధులగు పాపములలో ముఖ్యమైన సంశయము నాతడు పోగొప్టైను.

872 యదిన్దా 9వాన్చభతుడామపానా .

మాన్యాయినాదుతినాః (పోత మాయాః అత్సార్యం ఉనయన్హ్వ్యాముపౌనం ఒం తాటీత్సా క్యోతుం న తిలా బిఎిత్తో. శీ హే ఇన్షం = ఓ శౌరీ | యక్‌ = ఎందువలన, అహీనాం = జ్ఞానమునకు విరోధులగు పాపములలో, (పథమజాం = ముఖ్యమైన, (ఏనమహిం) =భ్‌ క్తుల సంశయమును, ' త్వం = నీవు, ఆహన్‌ == పోగొట్టితివో, ఆత్‌ = అందువలన, మాయినాం = మాయావాదుల, మాయాః (ఉత = కుటిలో కులను, [వ అమినాః = సంశయములేని నీ భక్తులద్వారా వారిని జయించి నాశనము జేసితివి. ఆత్‌ = అందువలన, సూర్యం =జ్ఞాన హేతువగు ఆచార్యుని, ద్యాం = అతని ద్వారా లభించు మోక్షమును, ఉషసం (చ == జ్ఞానమును, జనయన్‌ = భక్తులకు కలిగించితివి. తాదీత్నా = అంత శక్తికల వాడవగుటచే, క్యతుం = సంళయముతో సమానమగు వేతొక శత్రువును, న వివిక్సే కిల = నీవు పొందుటలేదు గదా 1 ఓ శౌరీ 1 జ్ఞానవిరోధులగు పాపము లన్నింటిలో ముఖ్యమైనదగు నంళయ మను, నీవు పోగొట్టగల్లితివి. కనుకనే నూయావాదుల కుటిలో క్తులను చక్కని జ్ఞానముగల నీ భక్తులద్వారా ఖండించి, వారిని జయించి, నాశ మొనర్భితివి, సివు జ్ఞానమునకు హేతువగు ఆచార్యుని, అతనిద్వారా లఖించు మోక్షమును, తత్త్వ జ్ఞానమును భక్తు కనుగ్రహించితివి. సీ వింతటి శక్తియుక్తులు కలవాడవగుటచే సంశయముతో సమానమగు నింకొక శత్రువు నీది జేరలేకపోయెను,

208 బుగ్వేదము త్‌78 అవాన్ట్య్రా/(తొం వ్య్యతలతరం వ్ధాంన చిన్లో9 వ్యాడోణ తువాతా వధేనో న్ధన్హాంనీవ వలిశేనా ఎ వృత్తాఒ ఛి చా వా కయత ఉవవృతృ్యృథిన్యా ర్‌ ఇన == అభీష్టదాతయగు శ్రీహరి మహతా =గొప్పదైన వధేశ = ది టబ న సంహరణసాధనమగు వ(జేణ = జానముతో వృతం == అజ్తానమును వృత మా ళో తరం జమిథ్యాజ్ఞానమును వ్యంసం == తునాతునకలుగ అహన్‌ == నాశముచేసెను (వ్యంసనాత్‌) == విసంవాదమువలన వ్యంసమనబడు అజ్ఞానమును (శ్రీహరి జ్ఞాన ముతో రూపుమాప్పటవలన వివృక్షా = ముక్క లుముక్క_లై న స్క-స్పాంఎవ == చెట్టు బోదెలవలె కులిశేన = జ్ఞానముచే (భిన్నా ) = ముక్కలుగ చేయబడిన అనా == (ఊఉపలక్షణము) సంథయము అజ్ఞానము వి.థ్యాజ్ఞానము అను మూడును పృథివ్యా ఉపస్ఫక్‌ == నేలను తాకునట్లుగ శయతే == [క్రిందపడిపోయినవి ఆఖీష్టదాతయగు శ్రీహరి అజ్ఞానమును మిథ్యాజ్ఞానమును సంహరించుటలో గొప్పసాధనమగు జ్ఞానముతో తునాతునకలుగజేఎ నశింపజేసెను నిలుకడలేని నస్వరూపముగలిగి వ్యంసమనబడు అజ్ఞానమును శ్రీహరి జ్ఞానముతో తుదముట్టించుట వలన ముక్కలుముక్క-లై న చెట్టు బోదెలవలె సంకయము అజ్ఞానము మిథ్యా జ్ఞావమనునవి నేలను తాకునట్లు [కిందపడి నాశనమెనవి ఇతి విథమాస్ట్ర కే ద్వితీయాఛ్యాయే మట్ర్రంళో వర్ష ఇది (వళమాస్ట్రకమువ ద్వితీయాధ్యాయ ముక ముపష్పదియాఅవవర్శము క్ర అయాద్ధావ దురుదో ఆ పొ వాస మువొవీరొం తఎిశాదవ్భుజీవవ్‌ నాతారీదన్టు నమ్భుతిం వధానాం నం దనానా. వివవ ఇన్తళ్యతు 6 ది ఇన్షరి ళ్యతు == శ్రీహరికి శ్యక్రువగు అజ్ఞానము అయోద్దేవ = తనకు దీమైన వాడు లేడన్నట్లు దుర్మద = గర్వాంధమై మహావీరం = మహాపరా(క్రమ నంపన్ను డగు తువిబాధం = గొప్ప ళ్యతువులను బాధించునట్టి బుజీషం = సోమసారమువలె

ద్వా(తింళం నూర్రమ్‌ 209 దిలమైన శత్రువును ఆజు'హ్వే హ్‌ = యుద్దమునక్ష ఎలచబెన్ను కళ్ళా (వృత స్‌ అజ్ఞానము అస్య = ఈ (శ్రీహరియొక్క వధానాం = దెబ్బభయొక్కం సమృతిం = నంట్రొప్తిని న అకారీత్‌ = తప్పించుకొనలేదు (ఇన్ష్రళడ్రు ) = విష్ణువే శ్యతువుగ గల అజ్ఞానము రుణానా = సంసారరోగయు క్తులై దుర్చ్భలులైన మాన వులను సంఎపిషే = ఎడించెను

శ్రీహరి శ్మతువగు అజ్ఞానము తనకు సరిసమానుడు లేడను గర్వాంధకార ముతో గొప్ప పరా(క్రమముగలవాడు ఎంతపెద్ద శ్యతువునై నను బాధించువాడు సోమసారమువలె బలిస్టుడైన వాడునగు విస్తువును యుద్ధమున కాహ్వానించెను యుద్ధమునందు ్రీహరి దెబ్బలను తప్పించుకొనలేక సంసారరోగయు క్తులైన దుర్చలులైన మానవులను అధికముగ ఎడించెను 875 అపాదనాస్తో అన్ఫత న్యూదిగన్లో అతి చి మాన్దూ నగజిమది నానా ఉథానొ వ్భప్ణో బ్యోధః (వతిమానం మభూవన్‌ త్రద్యుతా నతో అభోయద్భ్యా న్హ 7 అపాత్‌ అహస్త == (పవృ త్తికి 'హేతువులగు తర్కము __ ఆగమము లేనప్పటికిని వృత = అజ్ఞానము ఇన్ష0ం _ శ్రీ మహావిస్తువుతో అవృతన్యర్‌ = యుద్ధమచేసెను అన్య = ఈ అజ్ఞానము యొక్క సానౌ = కొండచరియనలె ఉన్నత మైన న్వరూవమున వ్యజం = జ్ఞానముతో అధి ఆజఘాన = విష్ణువు బాగుగ కొను వృష్ణ == ఇట్లు తనపై ఆయుధనరంసరను వర్షించు విన్హువునను ప్రతి మానం = శ్మ్యువుగ బుభూషన్‌ = కొగోరి వద్రి = సంహరింషపదగినదై న అజ్ఞానము పురుతక్రా = అనేకవిధముల అనేకచోట్ల వ్యస్త =నిరఎంపబడినదై ఆళయత్‌ = పడిపోయెను (వవృష్తికి కారణమైన తర్కము శద్దిప్రమాణమూ లేనవ్పటికిని అజ్ఞానము శ్రీ మహావిష్ణుపుతో యుద్ధముచే పెను విష్ణువు కొండవలెనున్న ఈ అజ్ఞాన న్వరూసమున జ్ఞానముతో గట్టిగ కొచ్టెను ఇట్టి మహావిష్ణువును శళత్రువుగ నిలబిడదలచి నాశనము చేయదగినదై న అజ్ఞానము అనేకవిధముల అనేకచోట్ల నిగఎంసబడి చిట్టచివణకప ఛభతనమయ్యెను 27-64

4! ముగ్వేదము 8786 నదొంనో భిన్నామముయా కళయానొం మనో దవోతా అతియన్తాాన భూళ్చీద్ధూం(/తో మసానా వర్యాతేష్ద త్తాసామవొ వత్సత కీల్ళ్‌భూవొ ఆఅపొం ==నదీజలములకు రోద్దారం = నిరోధకుడుగనున్న అముయా=జ విష్ణువుచే ముందు నుంత్రమున చెప్పబోవు తల్లితోకూడ చంపబడిన శయానం పడిపోయిన ఎవృ(త్రంజవ్ఫ,ఠుని భిన్నం నదం నఃజ తెగిపోయిన నదతీరమువలె అతి: అతిక్రమించి ఆప =సీరు మన =మనస్సుకం"పి వేగముగ రుహాణ్గా _ స్థలముల నెక్కుచున్నవై యా న్లి=వెళ్లచున్నవి వృథత్ర (పురా=వృ కుడు పూర్వము యా చిత్‌ =ఏ నీటిని మవానా=తన మవామతో పర్యతిష్టత్స్‌ = విరోధించెనో (తత్పుత ఎజవృదత్రసుతుడైన ఆహిశ్చ=ఆబాయను వాడును శాసాంజఅఆ నీటియొక్కం (గతిం =గమనమున్సు (తద్వదేవాఖిరునన్‌ ) తండి వలెనే అడ్డగించెను పత్పత శీ -దిభూవ=తండ్రి పాదముల చెంతనే పడుకొవి యుండెను వృ(క్రుడు పూర్వము తన (ప్రభావముచే నదీజల మార్గమున కడ్డుగ తన తల నుంచి పడుకొని జల్మ్యపవాహము నడ్డగించెను వృత పుకుడగు అవా యనువాడు పీరు బయల్వెడలునే మో యను సంళయముతో తండి పాదములనంటుకొని వడుకొవి [సవాహమును నిరోధించెను విష్ణువు వృథశ్రాసురుని ఆతని తల్లియగు దనువున్సు చంపగ _(క్రింధవడిపోయిన వారిపైనుండి తెగిపోయిన నదతీరమునుండివలె మనో వేగముతో స్థలముల నెక్కుచు నీరు చక్కగ (వవబాంచుచున్నది 87? శీచానయా అభవద్భ్య్య్భ్యతవ్యుతా ఉ(శ్లో అన్యా అవ వధర్డఖారో జత్తిరా నూరభరో వ్యుత అనీక్‌ దానుః కొడు నవొవత్సా నో ఢోను ఠి (యాప్‌ = ఏ వృషత్రపుశ్రా = వృథతుడు ప్యుళుడుగ గల అతని తిళ్లి దొనుః=దనువనునది నీచావయా అభవత్‌ =అసా కంచె (కంది భాగమున జలమును బంధించినది అస్యా =ఈ దనువుయొక్క. వధ వధను ఇన్ల0 =శ్రీహరి అన =వృ్యతుని చంపుటకంయె ముందే జధార = చేసను. సూ ల్లి యన

ద్వాతింళం సూక్తమ్‌ క. దనువు ఉత్తరా ఆనఎక్‌=కుమారుని కాపాడుటకు ముందున్నదాయెను ప్యత తుజ ప్యతుడగు వృ్యతుడు అధర అంత్‌ =ఖడుగున నుంచెను. ((ఇస్ట్ర )=అందు వలన శ్రీహరి పైనున్న దానిని చంపియే తదుసరి దాని కొడుకగు నృదత్రుని చంపెను దాను = ఆ దనువు సహవత్సా ధేను న = దూడతోనున్న ఆవునలె శయే=పడిపోయెను

వృతుడు పుత్రుడుగ గల దనువను ఆతని తల్లి అవాకంళ [క్రింది భాగ మున నుండి జల్మపవాహమును బంధించెను శ్రీహరి వృద్రుని కాపాడుటకు ముందుకు వచ్చిన దానిని ముందు చంపి తరువాత అడుగున కల దానిపుతుడగు నృతుని చంపెను అదనువు దూడతోకూడ ఆవు పడిపోయినట్లు కొడుకుతో కూడ నేలపై బడెను 878 అతిత్ట శ్రీనామనివేళనానాం తాజ్టానాం మద్యే శిబాతం లోరీరయ్‌ వ్భలన్ధూ నిద్యాం బి చరన్తాావో దీర్టం తోము ఆళయద్యన్దవ్యతు (0 పృ(తస్య=చనిపోయిన నృ్మతునియొక్క శరీరం =శరీరము అతిస్ట స్తీ నాంఎఅనంతములగు అనివేశనానాం=ఇంత అను సంఖ్యలేనటువంటి కొష్టానాం= దిక్కులయొక్క మర్యే నిపాత౦ = మధ్యలో నుంచబడినది ఆప =నీరు నిణ్యం=పతిఐబంధకములేదు గాని అనాయాసముగ _ విచర న్లి=(్రవబాంచుచున్నది దీర్దం తమ = గాఢాన్హకారమున లేక గొప్ప ఆజ్ఞానమున లేక తిరిగిరాని అంధతా మ్మిసమున _ఇన్ద్రళ్యకు = విష్ణువే శ్యకువుగ గల వృకుడు ఆ అకయత్‌ = పడెను చనిపోయిన వృథ్రాసురుని శరీరము చాల పెద్దదగుటచే అనంతమై. ఇంత యను సంఖ్యలేనటువంటి దిజ్మధ్యమున నుంచబడినది ఆంతట తమకు అడ్డు తొలగి నది కొన జలము అనాయాసముగ ప్రవహించినది విష్ణువే శ్రువుగ గల వృ్రా నురుడు గాఢాన్థకొారమున లేక గొప్ప అజ్ఞానమున లేక అంధతా మిసనంకమున పడెను ఇతి (వథమాస్ట కే ద్వితీయాధ్యాయే సవ్మతింళో వర్మ ఇదె (వళమాన్ట కమున ద్వితీియాధ్యాయమున ముప్పది యేడవ వర్షము

వ2శైని బుగ్వేదము త79. _దానవల్నీరపాగోపా అతిన్హ స్తాడద్ధా అనం వజినోన్‌ గావః అపౌం బిలమవీపొాతం యదానీ ద్వ్య్భాగ్రతం ఉమున్వాణ్‌ 0 అవ తద్భూవాల. య! గావః =విష్ణయజ్ఞమున కేర్పరుపబడిన ఆవులు, పణినేవ=బలముతోవలె, దాసపత్నిః = విన్ణుదాసుడగు వరుణుని భార్యలైన, అపః = నదీజలములు, అపి గోపాః = అహియను వానిచే దాచబడినవి. వృషతునిచే నడ్డగించబడిన వియును, ఆసన్‌ = ఐనవి. వృతం (అషిం చృొఎవ్యళ్రుని, అహిని, జఘన్వాన్‌ = సంహ రించిన విష్ణువు, యత్‌ అపాం బిలం=ఏజలప్రవాహమార్షము, అపిహితం ఆసీత్‌ వారిద్దజిచే నాచ్భాదింపబడినదాయెనో, తళ్‌ _ దానిని, అపవవార _ తెరచెను. విష్ణు భక్తుడగు వరుణుని భార్యలగు నదీజలములు విష్ణయజ్నమున కేర్పరుప దిడిన ఆవులు బలముతో వఠె అహియను రాకసునిచే దాచబడినవి. అంతేకాక వాని తండ్రియగు వృషత్రునిచే నిరోధింపబడినవి. విష్ణువు నృషత్రుని వాని కుమారు డగు అహిని చంపి వారిద్దటిచే మూయబడిన జల(ప్రవాహ మార్గమును తెరచెను, అంతట ఆ జలములు 'స్వేచ్ళగ (ప్రవహించినవి. , 880. అబ్బో వారో అభోవన్త ద్య

• న్భశే యత్తా (వత్యాహిన్దోవ బీతి అశియో గా అజయః జార నోము మనాన్ఫజు నరవో నవ నినూన్‌. " క్షి వావ న క నా హే ఇన్టి = ఓ శ్రీహరీ; యల్‌ నృశ్రే_వ " సృక * మను యుద్ధమన, వీకః | (అపి = ముఖ్య మైన దేవుడనై నప్పటికిని, త్వా =నిన్ను, (పత్యాహన్‌ తత్‌ = శత్రువు చంపగోరినప్పడు, త్వం = నీవు, అశ్వ = శో(క్రువుగుజ్జిములను, వారః = నివారించిన వాడవు, అభవః _, అయితివి. "హీ ళూరఎఓ పర్మాకమశాలీ । (త్వం) =నీవు, గాః =క్యతువుల అవులను, అజయః =జయించితివి. (పార ణ్యం) =దింగారమును, ఆజయః = జయించితివి, (త్వం) =నీవు, సప్త సింధూన్‌ = (ప్రధానమైన వడు నదులను, సోమం =సోమరసమునుగూర్చి. న _ర్తవే= వెళ్లుటకు అవ అసృజః= ప్రవ ర్తింపడేసితివి. సం

ద్వొా(తింళం నూక్తమ్‌ విల ఓ శ్రీహరీ నీవు పర్మాక్రమళాలివి సృక మను యుద్ధమున నీ వొంటరి వాడవైనస్పటికిని శత్రువు నిన్ను చంపనుంకించినప్పడు వాని గుజ్జములకు వారించితివి సీవు శత్రువుల బంగారమును ఆవులను వశపరచుకొంటివి సీవు (ప్రధానమైన నదులేడింటిని సోమరసములో (ప్రవేశించు నట్లొనర్చితిఏ 88 నావైం ఎిద్యున్ను తన్వాత నిషేద న యాం యివామతిల్యద్ధాదునిం బ్‌ ఇగన్హక్ళో యద్యూయధాతే అపొళ్ళు ఉతావరీల్యో మథువా ఎవి జిగ్వే శ్రి యత్‌ ఇన్ద్రశ్చ అవాశ్చ యుయుధాతే =ఎస్పుడు విష్ణువగు నీవు అవా యను వానితో యుద్ధమొనర్చితివో (తద్భా = అప్పుడు విద్యుత్‌ = విద్యుత్తను ఆయుధము అసై ్య=ఆ అవాకి న ఎషేధ= [పపయోజనమును కలిగింపలేదు తన్యతు (చణ శక్తియను ఆయుధమును న ఎష్నేధ = ప్రయోజనమును కలిగింపలేదు యాం మిహం=ఏ ఆయుధమును హ్రాదునిం చ=ఎడుగును అబా =అబా అకిరత్‌ = యుద్ధమునందు నీపై వైచెనో (తే చృ=అవియును న (ఎద్ధిం చకతు )= ఎద్ధిని కలిగింపలేదు అపరీభ్య (తు=తరువాత మఘవా ఉత =ధనసంపన్నుడ వగు నీవే విజిగ్యే=ఐ ఆ అబాని జయించితివి అబవాయను వాడు నీతో యుద్ద మొనర్చునపుడు వాడు సీపై (వమయోగించిన విద్యుత్తు ళక్తి పిడుగు మొదలగు ఆయుధములు నిన్నేమియు చేయజాలక వానికి (ప్రయోజనము కలిగింపలేదు తరువాత మహాపరాక్రమ సంపన్నుడవగు నీవే ఆ ఆఅవాయను వానిని జయించితెవి అబీ 8కి అ హేర్యాతారం తనువళ్యా ఇగల్హ వ్యాది యత్తే జమ్ముతో లీరగచ్చత్‌ నవ చ యన్చవతిం చో (నవొన్సీ నాతి క్యేనో న లీతో అతో రోదాంనీ శ హే ఇస్ట్ర = ఓ మహావిమ్లూ ఆహే =అహియను రాకసునకు యాతా రం = (సతిద్వంద్విగ కం అపళ్య నీకంటె వేయిగ ఎవరిని చూచితివి యత్‌= ఎందువలన జఘ్నుష = అతనిని చంపుచున్న తే హృది=సీ హృదయమున

బత బుగ్వేదము ఫీ ఆగచ్చల్‌ = భయముకల్లెను యత్‌ = ఎందువలన (త్వం జ నీవు రజొంఎజు ఆకాశప్రదేశములను ఫీత శ్యేన నఎభయసడిన డేగ దాటినట్లు నవ చ నవతిం చ సవ సీ = తొంబదిశొమ్మిది నదులను అతర = దోటితివో ఓ శ్రీమహావిష్తూ అహియను రాక్షసుని చంపుచున్నపుడు సీకే మనసులో కొంచెము భయము కల్షినది నీవు భయపడిన డేగ చాలవేగముగ ఆకాశమునంతను చాటినట్లు తొంబదితొమ్మిడి నదులను ఈువెలో దాటితివి అట్టి నదుల నడ్డగించిన అవాని చంపుటకు (ప్రతిద్వంద్వివి సీపేగానీ నీకంటె వేజెవర్తైన గలరా 888 ఉ్యన్లో యాలో౬వనీతన్ధూ నాథా ళమన్యు నే బ్భొట్లీజో వ్య్చివావఖు నేదు రావా క్షయతి చర్షజోనాం అరార్న నోతమి. వరితా దితూవ ఫ్‌ స = ప్రఎద్దుడైన ఇన్ని జు శ్రీమహావిష్ణువు యాత = అతని అను బ్రహమువలననే భక్రులచే తెలియబడునున్నాడు అవఎతన్య = సంసారవ్ప తోతునెజిగిన ముక్తునకు శళమన్య చజూముక్షికిని రాజాజు స్వామి పజ చాహం == జ్ఞానాత్మక మైన బాహువులు కలవాడు స ఇత్‌ జ అతడే (నిత్యరణ ఎల్లప్పుడు శృజ్ల్‌ణ (చు జ జ్ఞానులకును రాజౌ == (దభువు చర్షణినాం న్‌ా (ప్రజలకు కీయతి == అధిపుడగుచున్నాడు నేమి అరాన్‌ న = చ్యకము ఆకులను వలే (న చు = ఆతడే కా = అన్ని భూతములలోను అంళర్యామిత్దై పరి బభూవ = నవశపరచుకొనెను శ్రీ మహావిష్ణువు నర్వ(ప్రఎద్ధుడు.. జ్ఞానాత్మక మైన బాహువులు కలవాడు ఆతని దయవలననే భక్తులచే తెలిఎకొన ఐడుచున్నాడు ఆకులను చక్రమువలె సర్వభూతాంతర్యామియై సంసారప్పలోతునెటిగిన ము క్లుని మోతమును జ్ఞానులను సామాన్యవ్రజలను వశపరచుకొని అందణికిని స్వామియగుచున్నాడు ఇతి (పథమాస్ట్ర కే ద్వితీయాఛ్యాయే అష్ట (తింళో వర్గ ఇత్తి చ్యా(తింళం మూ క్‌ వతి ద్వితీ యోఒఛ్యాయ ఇది విథమాస్ట్ర కమున ద్వితీయాఛార్థయమున మువ్పడియెనిమిదవ వర్షము ఇది ముపష్పదిలెండవ సూక్తము ఇది శెండన అధా ట్రాుము

తృతీయో౬ధ్యాయః

[ఉతయన్తింళం నూక్తమ్‌ వారణ్యన్తూప అజ్ల్‌ రస ఇన్ద్రి (తిష్తువ్‌ అంగిరనుని వు రుడగు హిరణ్యన్తూసడు బుషి ఇం దుడనబడు విన్లువు దేవత చిన్లుప్‌ ఛందన్ను 88 వతాయామోవ గవ్టాూన్త ఇ్యిన్హమ నజ్ఞతం ను (వమతిం నావ్బధాతి అనామృశి వవిదాదన్యు రాయో గవాం కేతం నలమావర్జతే న (నథాయ _ దేవాశ్ళు = ఓ స్నేవాతులారా దేవతలారా ఆఇత మీరు త్వరగ విచ్చేయడు (వయం) = మఇము గవ్యన్త = గోపులవలె స్వామియగు విష్ణువు ఆధీనములో నుండువారమై లేక గోవులను కోరుచున్న వారమై ఇన్ష్రిం = (శ్రీ మహావిష్ణువును ఉప ఆయామ = శరణుపొందుదుము (స) ఇన్ష = ఆ శ్రీహరి అస్మాకం = మనకు (ప్రమతిం = అనేకవిషయ ములందు మంచిజ్ఞానమును సు = నిజముగ వన్నధాతి = ఇచ్చితీరగలడు యస్మాత్‌ = ఎందువలన (స) ఇన్షరి ఇ అ విష్ణువు కువిత్‌ = ఎచటను అనా మృణ = అ్యపతిహతుడో (యస్మాచ్చ) = ఎందువలన గవాం = వేదవాక్కుల నుండి పుట్టిన పరం = యథార్థమును పలుకువాడు చెప్పినట్లు ఉత్తమమైన శేతం = జ్ఞానములు అన్య (ఏవ)=ఈ (్రహతికి మాత్రమే రాయ =ధనములై యున్నవో అత్‌ = అందువలన (అపొ ఇన్ష = ఈ విష్ణువు న =మసకొటకు ఆవర్జతే = వాటిని తన్పక ఇచ్చుచున్నాడు ఓ స్నేపాతులారా దేవతలారా త్వరగ ఇటకు విచ్చేయడడు మనము గోవులవలె స్వామికి అధీనులమై లేక గోవులను కోరుచున్నవారమై శ్రీ మహా వివవును శరణుపొందుదుము ఆయన మనకు చాల విషయములలో మంచి జ్ఞానమును విజముగ ఇచ్చి తీరును అఆ విష్ణువు ఎచటనైనను ఎదుజులేనివాడు

2106 బుగ్వేదము 'వేదములవలన మనకు కలిగిన అత్ఫుత్తమమైన జ్ఞానములు ఈ శ్రీహరికి మాత మే సహజధనములు కనుక ఆయన తప్పక వాటిని మనకివ్వగలడు 885 _ ఉ'పేదవాం ధనదామ[నతీతొం వొట్టిం నో క్చేనో ననతిం వతావ్ని ఉ్యన్దం శమన్యన్చువమేభిర రై రూ య స్తోతృల్యో వొవ్యో అన్సీ యాతణ్‌ అహం = నేను ధనదాం = ధనమునిచ్చునటువంటి అ(ప్రతీతం = దజికిరాని శక్రువులుకల ఇన్ద్రం ఇత్‌ = గ్రీహరినే ఉప పామి = శరణుపొందుచున్నాను జుష్టాం = వెనుకటి పరిచయముగల వనతిం = గూడును శ్యేన న = డేగవలె ఉపమేభి = తమకు సదృళములైన అర్కై = బుక్కులతో (ఆర్కా ఏ == ముక్కుంలు ఇస్టం (ఏవ) = శ్రీ మహావిష్ణువునే నమన్యన్‌ = న్తుతించుచున్నవి య -=ఏవిషవు యావమన్‌ == ఏల ప్పుడు సోతృభ్యః = ఫ్రోతలకు హవ్య ళా లా వావీ న! (నవ = సేవింపదగిన వాడుగనే అబ = ఉన్నాడో (శ్రీ మహావిస్తువు ఎల్లప్పుడును తన భ క్తులకు 'నేవింపదగినవాడగుచున్నాడు వెనుక నివఎంచిన గూడును డేగ చేరినట్లు తమకు పోలిన బుక్కులతో బుక్కులు ఆయననే స్తుతించుచున్నని నేను ఎరినంపదల నొనంగునట్టి శ్యతుభయంకరుడగు ఆ విష్ణువునే శరణు వేడుచున్నాను హో 888 ని నర్చూనేన ఉమధీరోన క్త నమర్యో శా అవితి యన్య వన్లి ళు చోవ్యూయమావ ఉస్ద భూరి వామం మూ వజిద్భారన్థుదధి [వత్బద్ద రి నర్వ'పేన = అశేష సేనాపతియగు (ఏష ) = నిశ్శేషముగ శత్రువులను వధించు శ్రీహరి ఇషుధీన్‌ = తూజీరములను ని ఆస క్రవాతన వీపుపైన కట్టు కొనుచున్నాడు. [(ఏష్ర) ఇన్ష్ర == ఈ మహావిష్ణువు (భ క్రానామజ్ఞానాదీని హన్తుర) = భక్తుల అజ్ఞానము మొదళగు వాటిని పోగొట్టుటకు ఇషుధీన్‌ = (వమాణములనువాణముల కాధారులగు సజ్జనులను ని అశ = తన విషయము

(తయనస్రింళం నూక్తమ్‌ 210 నందాస క్పులై న చి త్తవృ త్తికలవారినిగ చేయచున్నాడు )] (తత ) = శత్రువులను చంపువాడుగనుక (అస్రొ ఆర్య = ఈ స్వామి గా =శత్రువులనుండి వళశపరచు కొనబడిన గోవులను లేక మంచి బుద్దులను యస్య =ఏ భక్తునకు వష్టి = ఇవ్వ గోరుచున్నాడో (ఈవై) =వానికి సమ్‌ అజతి = ఇచ్చి తీరును హే (ప్రవృద్ధ ఇనస్టరి 2 మంచి అభివృద్ధికల ఓ శ్రీహరీ _ భూరి = అధిక మైన వామం == శుభమును గోవులను తత్త్వజ్ఞానమును చోమ్కాయమాణ = మిక్కిలిగ ఇచ్చు చున్నవాడవై (త్వం) = నీవు అన్మత్‌ అధి = మమ్ములను పణీ = వొంసించు వాడవు మా భూ _కొకుందువుగాక

్రీహరి నిశ్శేషముగ శత్రువుల నాశశమొనర్చువాడు ఆయస అమ్ముల పొదిని తన వీపుపై కట్టుకొనుచున్నాడు (భక్తుల ఆజ్ఞానాదుల పోగొట్టుటకొఅకు (వమాణములనుబాణముల_ కాధారులగు సజ్జనులను తనయందాన క్షిగల మనస్సు గల వారినిగ చేయుచున్నాడు ఈ స్వామి ళక్రునాళకుడు గనుక వారినుండి వళశపరచుకొనిన ఆవులను బేక మంచిబుద్దులను ప్‌ భక్తుల కివ్వదిలచిన వానికిచ్చి తీరగలడు ఓ శ్రీహరీ మాకు సకల మంగళములను గోవులను తత్త్వ జ్ఞానమును (ప్రసాదించువాడపగు నీవు కరినాత్ముడవై మమ్ములను హింబంస కుందువుగాక 887 వధీర్హి దొన్యుం దననొం భునోనోగ్‌ం వతి న్బువళాకేథిరిన్హ 9 భశోరథి బివుజక్‌ త వ్యాయ న్భుయన్నాన ననకా బేేతితీయ థీ హే ఇన్ష్ర=ఓశౌరీ. ఏక హి = ఒక్కడవే ఉవళాశకేభి =ళ క్తులతో చరన్‌ = అన్ని లోకములను తిరుగుచున్న (త్వం) = నీవు ఆయజ్వానం = సంపద లున్నను నిన్నారాధించని దస్యుం=దొంగయైన ధనినం=ధనవంతుని ఘనేన= గట్టీదైన వ(జ్రేణ = వజ్రాయుధముతో అవధీ =చంపుచున్నావు [ఘనేన= జ్ఞానముతో దిస్యుం = అజ్ఞానరాశిని వధీ _చంఎతివి ధనో = చాల పుష్టికల త్వాం అధి = నిన్నుగూర్చి అయజ్యాన = నిత్యము ఆరాధించనివారై (య్రే= ఎవరు విషుణక్‌ వి ఆయన్‌ = అనేక దేవతల నారాధించిరో తే=వారు

వ2ఓ2౦0 బుగ్వేదము. ససకా =మోక్షమునందుటకు తగినవారై నప్పటికిని _పేతిం=దు అకరమగు మృతిని ఈయు = పొందుదురు ఓళౌరీ సీ వొక్కడవే సీశక్స్‌ సామర్యములతో అన్ని లోకములను తిరుగుచు సంపదలుండియు నిన్నారాధించక పోవుటచే దొంగటైన ధనవంతుని గట్టి దైన వశజ్రాయధముతో చంపుచున్నావు లేక జ్ఞానముతో ఆజ్ఞానరాశిని నాశనము చేయచున్నావు. గొన్న పుష్బకల నిన్ను నిత్యము అర్చించక ఎవరు భిన్న భిన్న దేవతలను సేవింతురో వారు మోడొర్హత కలిగి నప్పటికిని దు ఖకర మైన మృళ్ళువును పొందుదురు 88 వరా బిబ్భీర్షా వవ్భవున్ద ఇన్హాఒ యవ్వానో యవ్హాథి న్భర్ణమానా ట్‌ యద్దినో వారవ స్థాతడ్యగ శిల్యవతాగ్‌ం అధమా రోదోన్నో ర్‌ హ్‌ ఇస్ట్ర = ఓ మహావిష్తూ (యే అయజ్వాన = ఎనరు నిన్నారాధించని వారో (క్రే = వెనుక చెబ్బనవారికంటె వేళైన ఆ రాక్షసులు యజ్వభి =నీ భక్తులతో స్పర్జమానా (స్త ) = పోరిచున్న వారై. శీరాచిక్‌ = తమ తలలను కూడ వరా వవృజు =వదలిపెట్టిరి హే హరివ =గుజ్జములు లేక ఇంద్ర యములు కలవాడా స్టాత = స్థిర మైనవాడా ఉఊగవజరాతసులకు భయంకరుడా యత్‌ = ఎందువలన వారిటువంటివారో అందువలన అదవకాన్‌ = నీ ఆరాధనము లేని తాన్‌ వారిని దివ = స్వర్గమునుండి రోదస్యో = అ న్దరికమునుండి భూమి నుండియు (వని అధమ =నిరాకరించితివి ఓ మహాోవిష్ణూ నీవు గుజ్జములు లేక ఇంద్రియములు కలవాడవు రాక్ష సులకు భయంకరుడవు ధనముండియు నిన్నారాధించని రాక్షనులు నీభ కులతో తగవులాడుచున్న వార్తై ఈమ తలలను పొగొట్లు కొనుటకు కూడ లెక్కించరైరి వారు నిన్నారాధించక ఇటునంటి వారైరి అట్టి వారిని స్వర్గము నుండి అ న్స రిక్షమునుండి భూమినుండి కూడ పారదోలుచున్నావు నరకమున బడ(దోయు చున్నావు ఇతి |పథమాన్ట కే తృతీయాఛ్యాయే (ప్రథమో వర్మ ఇది (పథమాప్ట్రకమున తృతీయాధ్యాయము.న మొదటి వర్షము

(శయస్త్రింళం నూక్తమ్‌ 221 889 అయుయుత్సన్చ నవద్రూన్యూ సేనా మయాతయ బ్లా శీతయో నవగ్వా వృపాయుదో న వగధయా నిరొత్టా [వవద్భింన్దాబ్బాళయ శ్త అయన్‌ రి నవగ్య్వా = నవగ్వులను బుషులు లేక సజ్జనులు కీతయ == (పజలు ఆయుయుత్సన్‌ = శ్రీహరిని శరణుపొంది అజ్ఞానము మొదలగు రాక్షసులతో యుద్దము చేయగోరిరి అనవద్యస్య=దో షరహితుడును ఇంద్రాంతర్యామియగు విష్ణువుయొక్క. సేనాం = చతురంగ బలమును లేక హరిభక్తి మొదలగు గుణములను అయాతయన్హ = (పేరేపించిరి వృషయుధ న = సమర్థులైన యోధులనలె నవ్యధ్రయ (అప్రి = తమ శత్రువును చంపునట్టి స్వభావముకలవారై నప్పటికిని (త్సే = ఆ రాక్షసులు (స్రవద్భి = త్వరితగతిగల విష్తుపరివారము అచే. లేక భక్తి మొదలగు గుణములచే నిరష్టా = వెంబడింపబడినవారై పలా యనము చి త్తగించిరి (ఐనన్హా గజా == (వారు పారిపోవుచుండగ విష్తగణములు ఇన్లాల్‌ = విషు వుయొక్క- అనుగ్రహము వలన చితయన్త = ఆ రాక్షసులను తిరిగి వెంబడించి తరిమి ఆయన్‌ (వూ) = వచ్చినవి గదా నవగ్వులను బుషులు సజ్జనులై న (ప్రజలు ఆజ్ఞానము సంశయము విసర్య యమను పాప సమూహము చేతను రాక్షసుల చేతను ఎడింపబడిరి తదుపరి వారు శ్రీహరిని శరణుపొంది ఆ అజ్ఞానము మొదలగు రాక్షసులతో యుద్దముచేయ సమకట్టిరి వారిని చంపుటకు దోషరవాళుదై ఇంద్రునిలో అంతర్యామిగనున్న శ్రీహరి యొక్క చతుకంగబలమును లేక హరిభక్తి మొదలగు గుణములను (్రేరేఎంచికి. అపుడు సామర్ద్యముకల యోధులవలె తమ శత్రువులను చంపువారై నప్పటికిని ఆ రాక్షసులు శ్టీఘ సంబ రులగు విష్ణుగణములచే విస్తుభక్తి మొదలగు గుణములచే చుట్టుముట్టదిడి పారిపోయి. అదృశ్య మైరి పారిపోవు వారిని విష్దదయవనలన విష్ణుగణములు వెంబడించి తరిమి కొట్టి తిరిగి వచ్చినవి

ఇిలి2ి బుగ్వేదము రి తృామేతాాచుదతో దిక్షలోళ్ళు అయాభయో రజన ఉ్యల్హ వాలే అవాదవోో దివ ఆ దన్వూమచ్చా (వనున్చూత న్తువత కొంనమావ 7 హే ఇన్ద్ర = ఓ మహావిమ్లూ త్వం = నీవు (సంఎడితాన్‌ )జధాధింపబడు టచే రుదత =ఏడ్చుచున్న జక్షతశ్చజ=మునులను తినుచున్న ఏతాన్‌ జ=నరభక్ష కులని (సబద్ధినందిన రాక్షసులను రజస =రజోగుణముయొక్క. పారే=చివటీ వజకు ఆయోధయ = యుద్ధ మొనర్చితివి [రుదత జు వింపదగిన జత తళ్ళ = ఆనందాది గుణములను (మింగివేయ.. ఏకతాన్‌ = అనుభవ ఎద్దములై న పురుషదోషములగు అజ్ఞానాదులను రజస =రజోగుణము యొక్క పారే== చివజ సళ్వగుణము కలుగునంత వఅకు ఆయోధయ =పోరాడితివి )] దస్యుం= ఆ రాక్షసులను దివ == స్వర్గమునుండి అజ బొాగుగు అవ అదహ = నిరాక రించితివి సరకమున బడ దోబతివి (తేన) = ఆ రాత్ష్ససులను అజ్ఞానమును సంహరించుటచే సున్వత = యజ్ఞము నాచరించుదున్న _ స్తువత = సోత్రము చేయుచున్న వారియొక్క ఉచ్చా ఇ పెద్దదైన శంసం (చకా న్తుతిని (ఫ్ర అవ = విఘ్నములను జోగొట్టి రకించితివి ఓ విష్ణూ _వాధింపదిడుటచే ఏడ్చుచున్న మునులను తినుచు నరభకుకులని (పఎద్ది నందిన రాక్షసులతో సీపు రజోగుణమంతమగువలకు పోరాడితివి [దు థింపదగిన అఆనందాది గుణముల (మింగివేయు పురుష దోషములగు అజ్ఞా నము మొదలగు వాటిని రజోగుణము నళించి స _త్వీగుణము కలుగునంతనటకు పోరాడితివి ) ఆ రాక్షసులను న్వర్గము నుండి నరకమున బడ(దోఎతివి అట్లు ఆ అజ్ఞానమును రాశసులను సంహరించుటచే యజ్ఞము చేయుచు స్తుతిచేయు యజమానులస్తుతి విఘ్నముల టోగొట్టుబద్వారా రక్షింపబడినది న. బకాడాన వరీణవొం వృథివ్యా ఎవారణ్యోనో ణుణినా తమ్భమానా ఖో వాన్వానాన న్హతిడున్ద ఇన్హం వరి నో అదోధాత్సూ) ర్వేణ 8 (ఈ జ ఏ రాక్షసులు పృథివ్యా నా! భూమిపై నున్న జనులకు సపరీణ హం జనిర్భంధమును చసక్రాణాన =మిక్కిలి కలిగించుచున్నవారై వారణ్యేన=

(తయస్త్రింకం సూక్తమ్‌ 228 వారినుండి లాగుకొనబడిళ దింగారముతో మణినా (చ) = మణులతోను శుమృ మౌనా = (ప్రకొళించుచున్నారో తే = ఎవరి నుండియు భయపడని వారమని అలి మాన పడుచున్న వారు. బాన్వానాస =వరస్పరము సహాయము చేసుకొనుచున్న వారైనను ఇన్ల్వం = వాసుదేవుని న తితిరు = దాటలేక పోయిరి. దండనకు గురియైరి. ఇన్ష్ర =విష్ణువు సూర్యేణ (సహైవ) =సూర్యునితోకూడ స్పళ = బయట రాక్షసులను లోపల అక్టానాదులను తెలిఎకొనుటకు గూఢ చరులగు దేవత లను పరి అదధాత్‌ = ఆంతట నేర్పాటు చే సెనుగదా

రాత్షసులు భూమిపై నున్న జనులను బంధించి వారి వద్దగల బంగారమును మణులను ఆసహరించి దర్పముతో వెలుగొందుచున్నారు. మేము ఎవరన్నను భయములేని వారము అను దురభిమానముగలిగి వారు సరన్పరము సహాయ మొనడ్చుకొనుచుండిరి కాని మానవుల విషయము దుర్మిచులై వ్యవహరించినను వార్డు వాసు దేనని దండనమును తబ్బంచుకొన లేకపోయిరి ఎందు వలనన విష్ణువు రాతసుల వ్రనృత్తిని వారిలోపలి అజ్ఞానమును ఎప్పటికప్పుడు తెలిఎకొను టకు సూర్యునితోకూడ గూఢచరులగు దేవతలను అన్నిచోట్లను నియమించినాడు గదా 302 వంతి యట్యన్వ రోదనీ ఉలే అబుబోవీర్థుపొనా ఎిళ్చూత నీవ్‌ అమన్యామానాగ్‌ 0 అఖి మన్యామాన్దై ర్శ్మీ (ల్భొవ్ఞభిరధమోా దొన్యుమాన్ద రి హే ఇన్ట్ర=ఓ విష్ణూ (త్వం్ర=సీవు యక్‌ =ఎందువలన మహినాజు సీ పభ్గావముతో విశ్వత = ఎల్లన్సుడు ఎం=చక్కగ రోదన = స్వర్గమును భూమిని ఉభే (సహైవ) = రెంటిని ఒకేసారి. పరి అబుభోజీ = చక్కగ వరి పాలియచున్నావు హే ఇన్ష్రజమ హైశ్వర్య సంపన్నుడవగు ఓ శ్రీహరీ తత్‌ = అందువలన _ (త్వం=నీపు ఆమశ్యమానాన్‌ =నిన్నెణుగని దన్యుం =వీకు భక్తులుకొని వారిని అభీమన్యమానైై ఇనిన్నుగూర్చి బాగుగ తెలిఎన బ్రహ్మఖి = భక్తులద్వారా ని అధమ = నిరాకరింప జేఎతివి అభీష్ట దాతవు మహైళ్వర్య నంపన్నుడవగు ఓ శ్రీహరీ నీవు నీ సఠా వాతి శయమువబిన న్వర్గమును భూమిని ర4టిని కలిపి" ఎల్లప్పుడు చక్కగ పరి

224 బుగ్వేదము పాలించుచున్నావు కనుక నిన్నుగూర్చి తెలియని నీపై భక్తిలేవి హరిని నిన్ను బాగుగ తెలిఎకొనిన సీ భక్తులద్వారా నిరాకరింప జేఎతివి నీవు చాల సమర్థుడవు గాననీభ క్తులును మిక్కిలి సమద్ధలై యున్నారు 83088 నశ దివ వృథివ్వా అనశ్త్రమాథ్ర ల్న మూయాభిర్ణనదాం వలర్యభూవల్‌ యుజం విం వృవషవభోళ్ళోళ త్యన్టో బిర్జోతిపా తమనో గా అదుక్షత్‌ 0 యే జ ఎవరు తమ కసటముతో స్వర్గ _ పృథువులలోని భోగముల ననుభ వింపవలెనను దురాళతో విష్ణువును జయించగోరుచున్నారో (తే) = ఆ రాక్షసులు దివ = స్వర్గముయొక్కం పృథివ్యా (చ) = భూమియొక్క అవన్త్హం (ఆపి = ఒక భాగమును కూడ నఆపు = పొందలేదు మూయాభి (చిత్సొ = కపట ములతోకూడ _ ధనదాం = సంపదలనిచ్చు (ఇన్ద్రం) = శ్రీహరిని న పర్య భూవన్‌ = జయించలేకపోయిరి.. వృషభ = 1శేష్టుడగు ఇన్ట్ఫ = విష్ణువు ఈ దొంగలను చంపుటకు వజం యా జ్ఞాసమును యుజం = తగిన దానినిగ చక్రే గా చేపెను. (ఇన) == విష్ణువు ని జ్యోతిషా = తనకు సంబంధించిన నిశ్చయ రూప జ్ఞానమును కలిగించి గా _జ్ఞానములను తమస = భ _కృహృదయములోని చీకటినుండి అధుక్షృత్‌ = ఎదికెను ఆవరణములను తొలగించి వ్య కముల నొనర్చెను రాక్షసులు కపటముతో న్వర్గములోని భూమిలోని భోగముల ననుభవించ వలెనను దురాళతో విష్ణువును జయించగోరుచున్నారు.. వారు స్వర్గములోను భూమియందును ఒక చిన్న భాగమును కూడ పొందలేదు సకల నంపత్పదుడగు శ్రీహరిని ఎన్నికపటముల ప్రయోగించిమైనను జయించలేకపోయిరి. సకల (శ్రేవుడగు థీహరి ఈ దొంగలను చంపుటకు జ్ఞానమును తగిన ఆయుధముగ బేపెను ఆయన తనకు సంబంధించిన విశ్చయ జ్ఞానమును తన భక్తులకు కలిగించి వారి హృదయములోని చీకటిని తొలగించి దావినుండి మంచిజ్ఞాసములను వ్యక్త మొన ర్చను ఇతి ప్రథమాష్ట్ర కే తృతీయాధ్యాయే ద్వితియో వర్ష ఇది [సథమాస్థ్రకమున తృతీయాధ్యాయమున "రెండవ వర్గము

(రయస్తింళం నూక్తమ్‌ నినిక5

894. అశు న్వూదామక్షరన్నావో అన్బాజ

.. బర్థత మధ్యా అ నావ్యానావ్‌ న(భీబీనోన ముననా తమి్యల్ద డబి స్టైలో వొన్యానాఒవాన్మ్మభి ద్యూన్‌_ [1

(యస్య అన్య = ఏ ఈ విస్ణువుయొక్క, ఆపః == ఆరాధనాదికర్ములు, స్వధాం = సౌఖ్యమును అను అక్షరన్‌ == ఎల్ల ప్పుడు నిచ్చినవో, (సః) = అట్టి, ఇన్ష9ః =విషువు, (యః) ఏ .ఆయథార్దజ్ఞానమను విరోధి, నావ్యానాం =,.సంసార తరణోపాయములై న నావలగు వేద వాక్కులయొక్క, మధ్యే ఆవర్ధత == వేలుగ వ్యాఖ్యానము చేసిన వేదవాక్కుల నుండియే మిధ్యాజ్ఞానము కలుగుచున్నది కాన వాటి మధ్యనే పెరిగినది. ఈం = ఆ మిధ్యాజ్ఞానమును, ఓ జీషేన =ళ క్తిగల, హన్మనా= నిరసించుటద్వారా అనర్ధమును పోగొట్టు, స్యధ్రీచీనేన మనసా = మంచి జ్ఞానముతో,

._ అభిద్యూన్‌ = మోక్షమును (పకాశింపజేయటకు, ఆజ వాగుగ, ఆహన్‌ == పోగొశెను. ॥

బి _

(శ్రీ మహావిస్తువుయొక్క ఆరాధనాదిక్రియలు ఎల్లప్పుడు సుఖమునిచ్చునవి, అయథార్థజ్డానమను విరోధి, సంసారసాగర తరణోపాయములై నావలవలెనున్న వేదవాక్కుల మధ్యనే పెరిగినది, వేదమునన్యథావ్యాఖ్యానముచేసిన మిథ్యాజ్ఞానము కలుగుచున్నది కదా ! యథార్థజ్ఞానము మంచి శక్తికలది. అది అజ్ఞానమును ఖండించుటద్వారా అనర్హములను టోగొట్టుచున్నది. శ్రీహరి భక్తులకు మోక్షమును కలిగించుటకు యథార్జజ్ఞానముతో ఆ మిధ్యాజ్ఞానమును నళింపజే సెను.

805. న్యాఎవధ్ధూదిలీబిళన్టు ద్యొన్లో ణి కృొట్లిణమలి శ చ్భుష్ణమ్యన్తం యాన త్తరో మభునన్యానదోటో వవోణ భ్యతమనథధీః వృతన్యువ్‌. 12 ఇన్లరిః = శ్రీహరి, ఇలీబిళస్య = మనుష్యునిలోనుండు అజ్ఞానాదులయొక్క_, దృహ్హో = దృఢమైన ఐలాదులను, ని అవిధ్యత్‌ జ నళింపదేసెను. ళుష్టం న జనులకు దుఃఖమును కలిగించు, శృణ్లీణం జ కొమమును, ఏిఅభినత్‌ == సంహ రించెను. హే మఘవన్‌ = సిరిగల ఓ విన్లూ 1. యావత్‌ తరః। =సీకున్న పూర్తి 271 15

226 " బుగ్వేదము వేగముతో, యావత్‌ ఓజః = నీకుగల క క్తియంతటితో. వృఠన్యుం = ఇతరులతో పోరుచున్న శత్రుం = శ్యక్రువగు అజ్ఞానమును, వజేణ = మంచిజ్ఞానముతో, . అవధీః = నాశనమొనర్చితివి. శ్రీహరి మానవులలోనుండు అజ్ఞానాదుల యొక్క దృఢమైన ళ క్తి సామర్థ్య ములను'పూరర్తిగ సశింపజేసెను, జనుల కందజకు దుఃఖమును కలిగించు కామ మనుదోషమును సంహరించెను. సిరిగల ఓ విమా ః ఇతరులతో పోరాడుచున్న శత్రువగు అజ్ఞానమును వీకు గల పూర్తి వేగముతో , నీలోనున్న శ క్తి యంతటితోను, మంచిజ్ఞానముతో సర్వనాళన మొనర్చితివి, 8980. అలి నిద్యో అశగాదోన్యు భ్యతాన్‌ బి తిగ్భేన వృవలేశా వ్రరోఒళోత్‌ నం వ్యదేశాఒన్సజిద్‌ వ/తమి/నః (్‌న్వొాం చందతరవ్భా నాన. [1 . అకభిసిధ్యః = అన్నిచోట్ల అన్నివేళల కొర్యసిద్ధినందు. (సక్స ఇన్ద0ః == ఆ శ్రీహరి, అస్య = ఈ జీవసమూహమునకు, శత్రూన్‌ = శత్రువులగు కామూ దులను. అజిగాత్‌ == జయించెను. తిగ్మేన = విరోధుల విషయమున (కూరమగు, వృషభేణ == జీవ(శేష్టమగు (ప్రాణముతో, ఉపదేశములతోను, పురః = సంసార రూపమగు పురములను, వి అఖేత్‌ = భేదించెను. వృ(ళం = అజ్హానమును, | ఖు వ(డేణ = మంచిజ్ఞానముతో , సం అసృజత్‌ = పోగొట్టుటకు కలిపెను. శాశదానఃం

• ఎల్లప్పుడు సుఖవంతుడగు, (సః = ఆ శ్రీహరి, స్వాం =ఈన స్వరూపమును దెలియజేయు, మతిం = బుద్దిని, (ప్రఆతిరత్‌ = తన భక్తుల కన్ముగహించెను. శ ధ్‌ ౧౯... శ్రీ మహావిష్ణువు ఎల్లవేళల ఎల్ల చోట్ల కార్యసిద్దిని బడయువాడు. ఆయన ఈ జీవుల కందకు శ్యతువులగు కొమాదులను జయించెను. విరోధుల విషయ మున [క్రూరమైన జీవ(శేష్టమగు పప్రాణముతోను, ఉపదేశములతోను సంసార రూపమగు పురములను భేదించెను. అజ్ఞానమును పోగొట్టుటకు మంచి జ్ఞానముతో దానిని కలిపెను. నిరంతర సుఖస్వరూప్పడగు ఆ శ్రీహరి. తన స్వరూపమును /" 'దెలియజేయు' మంచిబుద్దిని' తన భక్తుల కన్నుగహించెను. . 1

(శయన్త్రింళం నూర్తమ్‌ 227 87 అవ తత్సృవిన్హా?ి యన్శిఖ్బాతన్‌ (వొవో యదధ్యూన్తం వృషభం దళద్యూత్‌ కథచ్యూతో రేణుర్భ్యతత ద్వాము చైంతోటా నృషావ్యోయ త్‌స్టొ 'హే ఇన్ష్ర=ఓ మవోవిమా దాకన్‌ =కియా శయుడవై స్వతం(త్రుడవగు (త్వం) =సీవు యన్మన్‌ =ఏ కుత్సుడను మునియొక్క థక్తికిమెచ్చి అతనికి సీ స్వరూపదర్శన మొనంగితివో (తం కత్సం = ఆ కుక్సుి ఆన =రక్షీంచితివి యుధ్య న్తం=పోరాడుచున్న వృషభం=వృషభరూఎయగు దశద్యుం చజ=దళద్యు డనుపేరుగల రాజునుకూడ (ప అవ =బాగుగ కాపొడితివి ళఫచ్యుత ఇగిట్టల నుండిలేచిన రేణు =ధూ€ ద్యాం == ఆకాశముపైకి ఉర్‌ నక్షత == లేచెను యదాజాఎపుడు శ్వెతేయ ఇ=వాణీసుతుడగు దశద్యువు నృషాహ్యాయ =శ్ళతువుల నెదుర్కొానుటకు 'ఉ త్రస్టై =ఉద్యు క్తడాయెను ఓ మహావిష్ణు క్రియాశయుడవు స్వతం్మక్రుడవగు నీవు ఏకుత్సుడను మహర్షియొక్క భక్తి మెచ్చి నీ స్వరూ సదర్శనమును ప్రసాదించితివో ఆతని కాపాడి తివి పోరాడుచున్న పృషభరూపములోనున్న దళద్యుడను పేరుగల రాజునుకూడ సీవే రక్షించితివి వాణీవుతుడగు ఆ దళద్యువు తన విరోధులనెదుర్కొనుటకు సన్నద్దుదై నప్పుడు అనంతమగు ఆతని సై నృములోని గుజ్జముల గిట్టలనుండి పైకి లేచిన దుమ్ము ఆకాశమునంఖను 808 అవ ళమం నృవథం త్యగ్యాను కేతవే పే మమవన్‌ భ్వ్చాత్యాం గామి వో్యోంక్‌. బిద్యోత తన్ధివాంనో అతన్‌ బ(తూయతామధరా వేదోనాళ క్‌ హే మఘవన్‌=ఓ (ప్రభూ శ్రీహరీ శమం=కేవలము [క్రియ._అదృష్టరూప మెళదేకాక భక్తులశమాత్మకమగు వృషభం (అఎ)=ధర్మమునుకూడ (త్వం సీవు ఆవ =రక్షించితివి తుగ్యారు (ఆపి =భ క్తులలోనేకాక వారిసంతతిలోను వృషభం=ధర్యమును ఆవ =రజీంచితివి. (తం్ర=ఆ శ్విత్యంజశ్వి(క్ర్యుడను

228 బుగ్వేదము వాజీసుతుని, గాం=ధర్మమును, (యదరక్షశ) = ఏల రక్షించితివన, తర్‌ =అది, క్షేత్రజేషే = వానికి ముక్తికలుగుటకేగాని, ఇతరప్రయోజనముకొఐకు గాదు. అ(త్ర=సీయందు. యే=ఏపురుషులు, తస్టివాంసః =జ్ఞాననిష్టకలవారో, తే చిత్‌ _ వారును, జ్యోక్‌ అక్రన్‌=విము క్రులై తమ స్వరూపమును దేదీప్యమాన మొనర్చు కొనిరి. (త్వం) సీవు, ళతూయకాం=అయోగ్యులయొక్క, వేదనా=బాధలను, ల గ కం | అధరా=నిషృలములై భష్టమైన వాటినిగం అకః=చేసితివి. జగ్యక్ప్రభూ! ఓ శ్రీహరీ: సీవు కేవలము (క్రియ_అదృష్టరూపమగు ధర్చమునేకాక భక్తుల ధర్మమునుగూడ రక్షించితివి. కేవలము భ క్తులలోనేకాక వారి సంతతిలోను ధర్మమును కాపాడితివి. శ్విక్యుడను వాణీప్ముకుని ధర్మమును నీవు రక్షించుట, వానికి ముక్తికలుగుట కేగాని ఇతర(ప్రయోజనములకొణకు కాదు. ఎవరు సీయందు జ్ఞాననిష్టకలవారో వారు సంసారమునుండి ముక్తులై తమన్వరూపమును గొప్పగ (ప్రకాశించునట్లొనర్చుకొనిరి, నీవు అయోగ్యుల వ్యర్హ్షప్రయత్నములను, నిష్ఫృలములై (భష్టములగునట్లొన ర్చితివి. ఇతి ప్రుథమాష్ట శ్రే తృతీ యాధ్యాయే తృతీయో వర్షః. ఇతి (్రయ$స్త్రింళం నూక్షమ్‌. ఇది ప్రథమాన్ట్య కమున తృతీ యాఛా్థయమున మూడవ వర్శమ.. ఇది ము వృదిమూడవ సూకము.

చతున్తిళం నూక్తమ్‌ హిరణ్యన్తూప ఆబ్గిరనః, అశ్వినౌ. ఆగత్వీ 9, 19 (ిష్టుప్‌. (అంగిరనుని కుమారుడగు హిరణ్యన్తూవుడు బుషి, అశ్వను లనండు విస్హువు దేవర, జగతి తిన్తుప్‌లు ఛందన్సులు.). . 898. (ఆల్చిన్నో అద్యాా బోనతొం నో వోదోనొ ఎిమనాం యామ డత రొతిరల్లినా యవోరి య్వ్త్త రం వామ్యేవ వాననః అతల్యాాయం సేన్సా ఖభోవతం మనీవలిః. క నవేదసా = అందజికంకొ మిక్కిలి విజ్ఞానముకల, హే అశ్వీనా = అళ్విను లనఐడు విష్ణురూపులారా : ఆద్య = నేటినుండి, తిః చిత్‌ = వగలు, రాతి, సంధ్యాకాలములం దెల్లప్పుడు, యువాం = మీరిద్దయి ॥ నః(ఏవ) = మమ్మను(గ హించువారే, భవతం = అగుదురు గాక | (యమోః) వాం = ఏ మీయొక్క, యామః == మార్ష ము, విభుః = అంతట వ్యాపించినది, రాతి; ఉర =ఎదానమును, (విభుః) = సమస్తము నిచ్చునది. యువోః = మీయొక్క. యన్నం =నియ మనము, వాససః = వస్తములను నేయు, షామ్యేవ గా మగ్గము వలె ఎక్కువ (ప్రయత్నము లేనిది. యువాం = మీరు, మనీషిఖిః ఎడ్ఞానులగు దేవతలతో కూడ, అభ్యాయం సేన్యా = మమ్ములను గూర్చి వచ్చుటకు సేనలు గలవారు, భవతం పొజు అగుచున్నారు కదా: . అశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా | నేటి నుండి రాత్రింబవళ్ళు మీ రుభయులు మమ్మను[గహింతురు గా3 1 మీ మార్గము అంతటను వ్యాపించి యున్నది. మీ అనుగ్రహము భక్తులమగు మాపు సమ న్తము నొనంగునది. మీ (పేరణము వస్త్రముల నేయ మగ్గమునలె ఎక్కువ [ప్రయతక్నములేకనే సహజముగ నుండుసది. మీరు జ్ఞానులగు దేపతలతో మానద్దకు వచ్చుటకు సిద్ద మొనర్పబడిన "'సీనలు కలవారగుదురు గాక;

280 బుగ్వేదము 6 (తయ వనయో మధువావానో రభో నోమన్యు వోనామను బిళ్ళ ఇద్దాదు (ఈయ న్యన్శూన న్యభితాన అరఖే (తిర్చ్మక్ళం యాభొజ్ర్రలళ్పానా టినా హే అశ్వినా = ఓ అశ్వినులనబడు విష్ణురూపులారా మధువాహనే = సుఖకర మైన వాహనమగు రధే = దేవతలుండు మీ రభమున ఉఊఉయ పవయ == చక్రము గద శరము అను మూడు ఆయుధములు (త్రయ స్కృమృాస (చ= కున్నము మెదలగు మూడు వేణుదండములును స్కభితాస = స్టాఎంచబడి యున్న విశ్వే ఇక్‌ = అవి అన్నియు సోమస్య = సోమముయొక్క. వేనాం = పానమును అనువిదు _ తెలింకొనియే యున్నవి ఆరభే=మా యజ్ఞారంభము కొణకు లేక యజ్ఞము లొనర్చిన వారిక స్వర్ణాదుల నిచ్చుటకు నక్తం = రాతి తి ఇ అంతయు దివా(చ = పగలు తి = అంతయు అనుయాథ = మా వెంటనే యుందురు గాక అశ్వినులనఐడు విష్ణురూప్పలారా సుఖకరమై దేవతలతో నుండు మీ రథమున చక్రము గద బాణములను మూడు ఆయుధములు కుంతము మొద లగు ప్రబద్దములై న మూడు వేఎదండములును సాఎంపబడి యున్నవి వాటన్ని టికి సోమరస పానము బాగుగ తెలియును కనుక మా యజముల నారంథించుటకు లేక యజ్ఞిముల నాచరించిన వారికి స్వర్షాదుల నొసంగుటకే రాత్రింబపళ్ళు మా వెంటనే యుందురు గాక ౦ కర. నమానో అవాన్‌ (అరవదృగోవానా లీతీరద్య యజ్ఞం తుదునా మిమికతత్‌ (తిర్వాదివ తీంిఖ్లో అక్షొనా యవం దోప్తా అన్భుభ్యామవనళ్ళ విన్దాతలవ శ్ర సే అశ్వినా = ఓ అశ్వినులనబడు విషుళూపులారా సమానే = కేవల సుఖ భాజనమైన అహన్‌ = పగటియందు. లేక 'పేముకి కలుగు సమయము త్రి _ ఎల్ల ప్పుడు అవద్యగోహనా=దోషము లన్నిటిని ఫోగొట్టునటువంటి యువాం= మీరిద్దజు అద్య = ఇపుడు (స్వభక్తానాం) =మీ భక్తులమైన మాయొక్క

చతుస్త్రింళం సూర్తమ్‌ వితి1 యజ్ఞం = యజ్ఞమును శ్రి =మూడుసార్లు మధునా = మౌధుర్యమునకు హేతు వగు చేతితో మిమిక్షతం = ముట్టుకొని శోధింపుడు యువం = మ్‌రిద్దలు అస్మభ్యం = మాకొటకు దోషా = రాత్రియందు ఉషన (చ) =ఉీష కాలము ఛందును త్రి (ఏవ) = ఎల్లవ్పుడును వాజవతీ == ( ఆధ్యాత్మిక యుద్ధమునందు జయింవబడిన ఇష భోగములను లేక మోక్షసుఖములను పిశన్వతం = వలఎ నంత ఇత్తురు గాక అశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా కేవలము సుథొస్పద మైన పగటి యందును లేక విముక్తి కలుగు నమయము నందును మీరు ఎల్లప్పుడును దోష ముల నన్నింటిని టోగొట్టుదురు అట్టి మీరిపుడు మీ భక్తులమగు మే మొనర్చు యజ్ఞమును ముమ్మారు నూధుక్యమునకు 'హేతువగు తమచేతులతో తాకి ళోధింపుడు మీరుభయులు రాత్రింబవళ్ళు ఎన్నటికిని (ఆధ్యాత్మిక యుద్ధమున గెల్బకొన్న థోగములను లేక మోతసుఖములను (ప్రసాదింతురు గాక 4 2 (తర్వా ర్లిద్భాతొం (తరన్యువతో జనో (త నుగ్రొప్వే (కోదేత కికతన్‌ (తీర్హాన్టాం వవాత మళ్ళీనా యువం (9 వృజో అస్వే అక్షరేన విన్చ్దాతత్‌ హే అశ్వినా = ఆశ్వినులనదిడు ఓ విష్ణరూపులారా (యువాం యత్‌ొజు మీ ఇద్దలీయొక్క- వర్తి = అన్ని లోకములయందు తిరుగుట సామౌాన్యమైసది కాదు (యచ్చ) = పీ సంచారము తి =భూత భవిష్య ద్వ్ర్తమాన కాల ములందుండునదో (తత్ప్రత్రి = ఆ సర్వలోక సంచారమున క్రై యాతం = మూడు కొలము లందును (ప్రాణులందజి కర్మలను బ్రవర్తింప జేయుటకు వెళ్ళు చున్నారు అనువ్రతే జనే =భక్వుని విషయమున త్రి =ఎల్లప్పుడు శికతం శికించుడు సుప్రాప్యే = చక్కగ రక్షింపదగిన మంచి భక్తుని విషయమున (ేరేవ = రౌల కత్రయమునందును తి == ఎల్లప్పుడును శికతం = బాగుగ శికింపుడు యువం = ఇట్టి మిరిద్దలు అ స్మే = మాకొణకు తి = ఎల్లప్పుడు నాన్యం = సుఖమును వహతం = పొందింపుడు అక్షరేవ = వేదమం[త ముల వలె సప్యక్ష (చ) = పుబ్బని అభిమతమును తి = ఎల్లప్పుడును సిన్వతంజ (వసొదించుడు

ఇ28ఏ -మబుగ్వేదము ..

ఓ అశ్వనులనదిడు విష్ణురూపులారా ॥ మీరు కాలము అందును అన్ని లోకములలోను తిరుగుచున్నారు. అట్లు తిరుగుచు (ప్రాణు లందలి కర్మలను (గ్రవర్తింప జేయు. చున్నారు, మీ భక్తులకు మూడు కొలము అందును నుంచిని గరప్పడు. మంచి యోగ్యత గలిగి చక్కగ రక్షింప దగిన మీ భక్షునకు అన్ని వేళల మంచిని నేర్పుడు. మీరు మా 'కెన్నటికిని సుఖమును కలిగింపుడు. వేద మం[త్రముఐవలె మాకు పుష్టిని, అభిమశమును సర్వదా (వ్రసాదింపుడు.

408. తిద్యోరోయిం వవాచోములళ్టానా యువం

గతిర్జేవతాతా ఓ€తీడతానతం ధియః (6 నొభొగలో సాం (తిడుత (ళవాంనీ సః ల్‌ష్టం నాం నూరే దుషూతా చువ్యాదోభళబ్‌. గ్‌ హే అశ్వినా = ఓ అశ్వినులనబడు విమురూప్పలారా! యువం == మీరు, నః = మౌకొటికు, 8ిః = వెద్ది స్వుడ్తు, రయి = ధసమును, వహాళం ఇత్తురు గాక | దేవతాశా(చ్ర) = చేవసమూహమ్నను కూడ, 8 = వెల్లప్పుడు, వహతంఎ "మా యజ్ఞమునకు గొనివత్తురు గౌళ; ఉత = వమజియు, ధియః(చ్ర జ నీర్మలమైన బుద్దులను, (81 = వెల్లప్పుడు, అవతం = రక్తింతురు గాక: సౌభగత్వం ఎ సౌభాగ్యమును. నః=మా కొఅకు, (శః = అన్ని వేళలందును, అవతం= కొపొడుదురు గొక 1 [శ్రవాంసి ఉత ఇక్రీరిని గ్రూడ, నం=మా కొజకు, తి! ఎల్లప్పుడును. అవతం=రక్షింత్వర్పు గాక స రే స ర్వునియొక దువ; ల్ల సూరే=సూర్యుని శా? దుహితా ఎ వుత్రికయగు తపస్సు, క్రిష్టం = మూడ్చు కాలములయందున్నట్లి, వాం రథం = మీ రథమును, ఆరుహశ్‌ = ఎక్కెన్సు. సూర్యుని పుత్రికయగు ఉషన్ను అధిరోసాంచిన్రద్ద, అట్టి మీరు మా కొలకు నికం తరము ధనము నొసంగుదురు గాక $ మాయం మునకు వివిధ దేవకాసమూపూ మును వెల్ల ప్పుడు కొనివత్తురు గార; - మటిము నిర్మలమైన బుద్ధులను మంచి కీర్తిని సొభాగ్యమును ఎల్ల వేళల మాకొలకు కాపాడుదురు గాక |

చతుస్త్రంళం నూర్తమ్‌ విలికి 404. _((తర్కో అళ్ళ్రినా దివ్యాని లేతతా (6 వొర్జివాన (తడు దోత్తమద్భ్యాః :.. తీమానం భంయోర్థుమకాయ నూనవో (తిధాతు కోర్టు వవాతం వథన్సతీ. 6 హే అశ్వినా = ఓ అళశ్వినులనబడు ఏష్టురూపులారా £ అద్భ్యః ఉ = సుఖము కొటకే, నః = మాకు, (8: = అన్ని కాలములందు, దివ్యాని = స్వర్గము నందలి, భేషదా = సంపదలను, దత్తం = ఇత్తురు గాక! తిః = అన్ని వేళ లందు, పార్డివాని(చ) = భూలోకము నందలి, భేషజా = సంపదలను, దత్తం = ఒసంగుదురు గాక : (89 = ఎల్లప్పుడును, (ఆ న్తరిషొణ్స్‌ = అ_న్తరికము నందలి, భేషజా = సంపదలను, దత్తం = (వసాదింతురు గాక: శుభన్చతీ = సకల శుభ ముకు నేతలగు, (యువాం౦=మీరు, ళంయోః మీ రొసంగిన సంపదల వలన కలిగిన ఇహలోక సుఖముగల, సూనవే =మీ కుమారుడెన, మమకాయ= చిన్నవాడనై న నా కొకు [సూనవే మీ వ్యుతుడనగు నా కొలకు, మమకాయ= నా వారలకును] ఓమానం = అనుభవము లోనికి వచ్చు, టత్రిధాతు = నిత్యమైన, శర్మ = మోక్షము నందలి సుఖమును, వహతం౦== అను[గ్రహింతురు గాక 1 ఓ అక్వినులనబడు విష్త్ణురూప్పులారా ః మా సుఖము కొజకు, అన్ని వేళ లందు మీరు స్వర్ల సంపదలను, భూలోకము సందలి భాగ్యములను, ఆకొళము నందలి భోగములను, (వ్రసాదింతురు గాక । సకల శుభములకు అధివతులగు మీరు, మీరిచ్చిన సంపదలవలన సుఖపడు మీ కుమారుడను చిన్నవాడనైన నాకు, నా వారలకు అనుభవములోనికి వచ్చునట్టి నిత్యమైన మోక్షసుఖము నొసంగుదురు గాక | ఇతి (వఠమాష్ట్ర కే తృతీయాధ్యాయే చతుడ్ధో ' వర్మ 8, ఇది (పథమాన్ట్రకమున తృతీయాధ్యాయమున నాలుగవ వర్శము, | 405. (ిర్మో అక్షొనా యవితా దివోదొవో వళి(ళతిధాతు వృథిలీమయనాయతవ్‌ తనో నానత్యా రోఢ్యాా వరావతో ॥ ఆత్మోచ వాలః న్ధూనరాజీ గబ్భతదు. హే అళ్వినా = అశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా 1. దివేదివే = వతి రోజూ, తిః = ఎల్ల వేళలందు, (యువాం = మీరు, నః=మాకు, యజతాణ

వరత బుగ్వేదము పూజింప దగినవారు (భవత౦ =అగుదురు గాక యౌ==ఏ మీరు (తిధాతు= మూడు కాలము లందును పృథివీం =భూమిపై పరి అళాయతం=స్టాఎంప బడిన వారగుదురు గాక హే నాసత్యా = సద్దుణ సంపన్నులారా పరావత (అపి = దూరమునుండి కూడ వచ్చుటకు తిన = ముల్లోక ములకు సంబంధించిన రథ్యా= రధమార్గములు మీకు సుఖముగ నున్నవి ఆత్మేన వాత = (ప్రపంచమున కంచ రాత్మ యగు వాయవు వలె న్వసరాణి = అన్ని రోజులలోను గచ్చతం = విచ్చే యుదురు గాక అళ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా మీరు (త్రికాలము లందును భూదిప్రై

బ్ఞ్రరముగనున్నవారై మాకు (ప్రతిరోజు అ శ వే లందు పూజింప దగిశ వారగుదురు గాక ఓ సద్గుణ సంపన్నులారా మీరు చాల దూరమునుండి వచ్చుటకు ముల్లోకము లందును మీ రథమార్షములు చక్కగ నున్నవి పపంచమునకంతకు అంతరాత్మయగు వాయువువలె మీరు అన్ని రోజులలోను ఇటరు విచ్చేయుదురు గాక

(ీలోట్టానా నిన్టుఖి నవ్తమూత్భభి

[య అవోవా స్తే రా వాలవ్య్టృతజ్‌

తన వృభిలీడవర (పవా దివో

నాకం రోక్షేలే ద్యూలిర బలిం తవ 8

న హె అశ్వినా=ఓ అళశ్వినులనబడు విష్తురూపులారా (యువాం) = మీరు

త్రి = ఎల్లప్పుడును ఎన్జుభి జ (చ సహ్య ఐస్‌ పమాతృకలతో కూడ తి(స పృథివీ = ఉత్తరవేది సదస్సు (ప్రాగ్వంశములను మూడుస్థానములనుగూర్చి (పిత్యాగచ్భతం) =ద యచేయుదురుగాక త్రయ వ మూడుయజ్ఞము లకు సంబం ధించిన ఆహావా =ఆహ్వానములు ( య నే =చేయబడుచున్నవి (కేధా=ఎమూడు విధములగు హవి బృతమ్‌ _హవిస్సు తయారుచేయబడినది (య్ఫౌఎఎవరు దివ (అఎ) ఉపరి = స్వర్గమునకుపై నను ప్రవా_మిక్కిలివేగముగ సంచరించువారో (యౌ చృఎఎవరు నాకం=స్వర్గి మును ద్యుభి _ఎపగళ్ళయంఎదు అక్తుధి (చణ ర్మాతులయందును వాతంఎతగినట్టుగ రక్షేేజరక్షించుచున్నారో

(శ్రయన్త్రింళం సూక్తమ్‌ 2! అళ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా మీరు స్వర్గలోక మునకు పై భాగము నను మిక్కిలి వేగముగ సంచారము చేయగలవారు. స్వర్గమును రాత్రింబవళ్ళు తగినట్లు రశించుచున్నారు. అట్టిమీరు నదులను నపమాతృకలను తీఎకొని ఎల్లప్పుడును మాయజ్ఞమునందలి ఉత్తరవేది సదస్సు టప్రాగ్వ్యంశములను మూడు స్టానములకును విచ్చేయుడు _ మీకొణకు మూడువిధములగు హవిస్సులు తయారు చేయబడినవి మా మూడు యజ్ఞములకును మిమ్ములను ఆహ్వానించు చున్నాము 07 త్వా (తీ చ్యకా (తవ్బతో రభన్వూ త్న (తయో వన్దులో ఉత ననీవా తదా యోగో వాజినో రానభోన్య యేన యజ్ఞం నానత్యోవయాభ హే. నానత్యా=సద్దుణనంవ త్హికలిగి అశ్వినులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా (తివృత = ముల్లోకములలోను తిరుగు రథస్య=రథిముయొక్క- త్రీ = మూడు చడక్రా=చ్యకములు క్వ=ఎక్కడనున్నవి (తస్య చ రథస్య=ఆ రథములో వనుర =మిట్టపల్లములగు (త్రయ మూడు స్థానములు క్వ=ఎక్క-డున్నవి యే సనీళా =ఏ స్థానములు గూళ్లుకలవో తన్మ(న్రథే=ఆరథము నందు. వాజిన ఎ=వేగము గల రాసభస్య=గుబ్దమునకు యోగ =సందబింధము కదా (ను భవిష్యత్సి =ఎన్పుడు కలుగును యేన రథేన=ఏరథముతో యజ్ఞం = మాయజ్ఞమునకు ఉపయాథ = రాగలరో సద్దుణసంపన్నులైై అశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా ముల్లోకములలోను నంచరించు మీ రథమునందు మూడు చక్రములెక్కడున్నవి వైన గూళ్లకల మిట్ట పల్లములుకల మూడు స్టానములు ఆ రథమునందెక్కడున్నవి ఏ రథముతో మీరు మాయజ్జ్ఞమునకు దయచేయుదురో. దానికి వేగముగల గుబ్దముతో సంబంధమెపుడు కలుగును ఆ రధముశకు మంచి గుజ్జములను కట్టి మీరెపుడిచటకు విచ్చేయుదురు

286 బుగ్యేదము 408. అ నానత్యా గోచ్భుతం వూూయతే వాఐవిః మధ్యూః వీవలం మదు పేలిరానభిః యువోర్జ్మి వూర్చం నవితోవనో రథం తుతాయ బ్యిలొం భ్ళుతవన్హో యిప్యూతి. 10 "హ్‌ నాసత్యా = సద్దుణసంపన్ను లై అశ్వినులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా | ఆగచ్చుతం = ఇటకు విచ్చేయడు. హవిః హూయతే _ మీకొణకు హవిస్సు సమర్పింపబడుచున్నది. మధుపేిః_సోమపానముచేయు, అసభిఃఎముఖములతో, మధ్వః = పోమరసములను, పిబతం = సేవింతురుగాక 1 యువోః మీయొక్క, చిిక్రం=అద్భుత మైన, ఘృతవ న్హం = (ప్రకాశమానమైన, రథం = రథమునుగూర్చి, సవితా ఉషసః = (విళక్తివ్యత్యయము) సవితయొక్క పుతతికయగు ఉష, బుతాయ = యజ్ఞమునకు వచ్చుటకు, పూర్వం (ఏవ) = మొదటనే, ఇష్యతి హి = వెబ్ళుచున్నది కదా: =... సర్గుణసంపన్నులై అశ్వినులనదడు ఓ విష్ణదూపులారా! _ మీకొజకు మేమిచట హవిస్సులనర్చించుచున్నాము. త్వరగ ఇచటకు విచ్చేయడు. మీ నోబ్ళ సోమరసపానము చేయనట్టిది, వాటితో మేమొసంగిన సోమరసములను 'సేవింపుడు. సవితయొక్క పుతికయగు ఉష మాయజమునకు విచ్చేయుటకు ఇంతకు పూర్వమే ఆళ్చర్యక రమైన ప్రకాళించుకున్న మీరథమువద్దకు వెళ్ళుచున్నది. కనుక ఆమెతో కూడ ఇచటకు దయచేయుడు. 09. ఆ నానత్వా (తిలిరేతం దళ ంవా దోవోలిర్యాతం యదువేయమళ్యినా ([పొయుస్తారిన్థం నీ లవొంన న్యుక్షతం సేధతం ద్వౌవో భవతం న ఛా భవా. 11 హే నాసత్యా ఆళ్వినా = సద్దుణసంపన్ను లై అశ్వినులనఐడు ఓ విస్ణురూప్పు లారా : టత్రిథిః ఏకొద 3ైః దేవేభిః=ముప్పదిముగ్గురు దేవతలతో కూడ, ఇహఎ=ఈ యజ్ఞమున, మధు పేయం_ సేవింపదగిన సోమరసమును గూర్చి. ఆయాతం=వత్తురు గాక ఆయుః=ఆయుష్యమును, (అస్మభ్యం) = మాకొలకు, (ప్రతారిషం=ఇత్తురు గాక । రపాంసి= మౌ పాపములను, నిః మృక్షతం-=(పక్షళనము చేయుడు.

చతుస్త్రింళం నూక్తమ్‌ ఏలి? ద్వేషః=మా శ్మతువులను, 'సేధతం = నిరసింపుడు. సనచా భువా=మాకు మంచి మితులుగ, భవతం౦ం=అగుదురుగాక | సద్దుణసంపన్నులై అళ్వినులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా £ ఈ యజ్ఞమున 'సేవింపదగిన సోమరసమునుగూర్చి, ముస్పదిమువ్వురు దేవతలతో కూడ వత్తురు గాక । మాకు దీర్హమైన ఆయుష్యమునిత్తురుగాక ! మాపాసములను (పశ్షళన మొన ర్హురుగాక (| మాశతువులనందఅను జయింతురుగాక ; మాకు మంచి మిత్రు లఅగుదురుగాక ॥ ం . 410. ఆ నో అళ్చానా (వృతా రథేన అర్వాఖ్ళం రోయిం వవాతం నువీరజ్‌ కృజ్దాన్తా నామవనే జోనావబీవి వృధో చ నో భవతం వాజనాతా. [12 హే అశ్వినా = ఓ అశ్వినులనబడు విషురూపులారా ।: నః = మౌకొటకు, ళా (దాతుం) = ఇచ్చుటకు. సువీరం=మంచి సరా[కమమును, రయిం = సంపదలను, (తివృతా రథేన = ముల్లోక ములలోను తిలుగునట్టి రథముళో, అర్వాఖ్బం = స్వర్గ లోక మునుండి, ఆవహతం=తీసికొని వత్తురుగాక 1 శృణ్వన్నా = నేను చెప్పుమాట అను (గ్రహించుచున్న , వాం=మీఇద్దటణను, (ఆహం)=నేను, అవ' సే = రకీణకొటకు, జో హవీమి=పిలుచుచున్నాను. వాజసాతొ=యుద్దమున, నః (అవ ప్రే=మా రక్షణ కొకు, వృధే (చృు=ఆభివృద్ది కొణకును, భవతం=ఆగుదురుగాక £ . ఆశ్వినులనబడు ఓ విష్తురూపులారా । మాకొసంగుటకు మీరు మంచి సరా 1శమమును, సిరిసంపదలను, ముల్లోకములందును తిరుగు రథముతో న్వర్గలోకము నుండి తీసికొని వత్తురుగాక ! _ నామాటలను శ్రద్ధగ వినుచున్న మిమ్ములను నేను రక్షణకొ అకాహ్వానించుచున్నాను. యుద్ధములందు మమ్ములను రక్షించుచు, మా క భివృద్దిని కలిగింకురుగాక 1 వై ఇతి [పథమాష్ట్ర కే తృలీయాధ్యాయే పంచమో వర్మఃం ఇతి చతు(స్ప్రింళం నూక్షమ్‌. ఇవి [వథమాస్ట్ర కమున తృతీయా ధ్యాయమున అయిదవ వర్శము. ఇది ముప్పదినాల్గవ నూ క్తముం

పంచతింశం సూక్తమ్‌ హిరణక్టిన్తూప. ఆజ్లిరస పాదానా [కమేణ] అగ్ని నుకావరుణా ర్యాతి నవితాచ 2- “వికా. (త్రిషువ్‌ 9 జగతీ అంగిరమనీ వు తుడగు హిరణ న్తూవుడు బుషి అగ్ని మితావరుణులు నవిద యనబడు విష్ణువు డేనత _ తిన్టువ్‌ జగతులు ఛందన్నులు వ్యాయామ్యగ్శం (వళమం న్వూన్తయే వ్వాయామి త్యిశావడడా ఎఐవోయ'సే వ్యాయావి రాాతీం జగతో శివోళోనీం వ్వూయాతి దోశం నవితారమాతడు అహం =నేను స్వస్తయే = నిరంతర సుఖము కొజకు (ప్రధమం "మొదట ఆగ్మిం = అ(గనాయకుడగు విష్ణువును హ్వయామి = ఆహ్వానించు చున్నాను మిశ్రావరుణా చ =రక్షింపదగిన వాఐని తెలిఎకొని రక్షించుచు మ్‌్మ్‌్రు డనియు నిరవధికానంద న్వరూపుడై వరుణు డనియు ఎలువబడు విస్తురూపులను కూడ అవసే=రకణము కొజకు ఇహ, ఈ యజ్ఞమునకు హ్వయామిఎ పిలుచు చున్నాను జగత = (ప్రపంచమునకు నివేళనీం _ ఆశ్రయభూతయైన ర్శాతీం న ఇష్టమునిచ్చుచు రాతి యనబడు విష్ణువును హ్వయాౌమి = ఎలుచు చున్నాను సవితారం దేవం(చ =జగత్తును పసవించుచు సవిత యనబడు విష్ణుదేవుని ఊఈతయే = రక్షణ కొజకు హ్వయామి _ ఎలుచు చున్నాను జ! నేను కాశ్వతసుఖ ప్రా వ్రికై మొదట అ(గ్రనాయకుడగు విష్ణువును ఈ యజ్ఞము నకు విచ్చేయ (ప్రార్తించు చున్నాను రక్షింపదగిన వారిని తెలిఎకొని రక్షించుచు ఖి మ్మితుడనియు _ నిరవధికొనన్తస్వరూపుడై వరుణు డనియు ఎలుపబడు విమ్హురూప్పు లను కూడ రక్షణముకొజకు ఈ యజ్ఞమున కాహ్వానించు చున్నాను (ప్రపంచ మున కొశయభూతయై ఇష్టముల నొనంగుచు రాత్రి యనబడునట్టి జగత్తును (పసవించుచు సవిత యనబడు విష్ణుదేవుని మా రక్షణకొఅకు ఇట కాహ్వానించు చున్నాను

పంచ్శఠింశం సూక్తమ్‌ 289 ఆళ్ళ స్టే రజనొ వల్త మానో నినోళయన్ళాచ్చుతం మరల్తాం బ్‌ పారజ్బాయేన నవితా రథోనో అ దోనో యాతి భువనాని వళ్ళాన్‌ దేవ ఎవిళతా = సూర్యమండల వర్తియగు లేక జగత్రులను (పసవించు ్రీమవోవిష్తువు కృష్ణేన తమసా = అవిద్యయను జీవుల హృదయాన్టకొర మును నివ ర్తించువాడుగాన దానితో ఆవనర్తమాన =(పవ ర్తించుచున్న వాడై అమృతం ముక్తులను మర్త్యం = సంసార ఐద్దులను నివేళయన్‌ = వ్రలయావస్థలో తనలో నుంచుకొనుచు బారణ్యయేన రథేన = తన బంగారు రఠముతో లేక పరికుద్ధమైన భక్తుల శరీరముతో భువనాని = లోకములను పళ్యన్‌ =చూచుచు ఆయాతి= ఇచటకు దయచేయుచున్నాడు సూర్యమండలమందున్నట్టి _ జగత్తులను ప్రనవించునట్టి (శ్రీమహావిష్ణువు అవిద్యయను జీవుల హృదయాంధకారమును పోగొట్టువాడు _ కనుక దానితో (వ్రవర్తించుచున్నవాడ్డై ముక్తులను సంసార బద్ధులను (ప్రలయావస్థలో తనలో నిమిడ్చుకొని తదువరి తన సువర్షరథతముతో లేక పరిశుద్ధమైన భక్తుల శరీరముతో లోకములను చూచుచు ఇటకు విచ్చేయుచున్నాడు 48 యాతి దోవ (వవతా యాత్యుద్ధాతా యాతి ళుధాఖ్యాాం యజతో వాంథ్వాణ్‌ ఆ దోవో యాతి నవితా నరావత అవ వబిక్వాడుంతా వాధమానో & దేవ సవితా = బూర్యమండల వర్తియగు లేక జగత్తులను (వసవించు థీహతి (వవతా జ దికప్పుడు పల్లపు (వదేశములలో కుండా ఆయాతి=విచ్చేయు చున్నాడు ఉద్వతా = ఇంకొకప్పుడు ఉన్నత (ప్రదేశములలో కుండా ఆయాతి= వచ్చుచున్నాడు యజత == యాగమునందు పూజింపదగిన ఆస్వామి శుభ్రా భ్యాం == రమశీయ మైన రూసముగల _ హారిభ్యాం == గుజ్జములతో (యుక్తేన రథేన = కూడిన రథముతో ఆయాతి = దయచేయు చున్నాడు సవితా దేవ॥=

240 బుగ్వేదము (శ్రీమహావిష్ణువు, విశ్వా = శాశ్వత ములై న, (దురిత్రా = జీవుల పాపములను, పరావతః == దూరము నుండియే, అపదాధమానః =పోగొట్టుచున్నవాదై , ఆయాతి== వచ్చుచున్నాడు. సూర్యమండలాంతర్వ రియు, జగత్తులను (ప్రసవించు వాడైన శ్రీహరి, ఒకప్పుడు పల్లపు (ప్రదేశములగుండా, ఇంకొకవ్పుడు ఉన్నత [ప్రదేశములగుండా వచ్చుచున్నాడు. యాగమునందు పూజార్డుడై న ఆ స్వామి మిక్కిలి రమణీయ మైన -గుజ్జములు గల రథముతో దయచేయుచున్నాడు. ఆ శ్రీహరి శాశ్వతములై న జీవుల పాపములను దూరము నుండియే పోగొట్టుదు నిచటకు విచ్చేయచున్నాడు. 414. అభీవృుతం తృళోనై ర్థాళ్బూడూవం పొరణ్బుళమ్యాం యజతో బృవొన్త వు

• అన్థా్యదభం నవితా బ్యిళలథ్రానుః తృత్దా రోవాంనీ లలిటీం దధానోః, _యజతః = యాగమునందు ఆరాదింప దగిన, చిత్రభానుః గా విచితమైన మా (వ్రకాశమగల, సవితా = జగక్తులను (ప్రసవించుటచే నవీత యనబడు శ్రీవారి, కృష్ణా = నల్లనై న, రజాంసి = చీకట్లను, తవిషీం (చ) = తేజస్సును కూడ, దధానః == నియమించు చున్నవాడై, [కృష్ణా న్‌ా నల్లనైన తమో గుణమును, రజాంసి=రజో గుణమును, తవిషీం=,(ప్రకాళించు సత్త్వ గుణమును, దధానః== నియమించుచు ధరించిన వాడై) కృళనైః = బంగారముతో, అభివృతం = కప్ప బడిన, విశ్వరూపం = విచ్శిత మైన, హిరణ్యశమ్యం జ బంగారపు కొడి, మేకులు “గల, బృహన్తం రథం == పెద్ద రథమును, అస్థాత్‌ జ అధిషించెను. చి శ్రీహరి యాగములందు పూజింపదగినవాడు. విచితమైన (ప్రకాశము గలవాడు. జగళ్తులను (ప్రనవించుటచే 'సవితి యనదడు చున్నాడు. ఆయన కారు చీకట్లను, తేజస్సును కూడ. నియమనము చేయుచున్నాడు. సత్త్వము... రజస్సు..ఈమన్సను మూడు గుణములు ఆయన ఆధీనములో నున్నవి. . బంగారము తో ఆచ్చాదింప బడిన, విచ్నిత మైన, దింగారపు కొడి, మేకులు గల పెద్ద రథము నధిష్టించెను. . .

పంచ(తింకం నూర్తమ్‌ బైశ్త1 శ1ఠ8. ఎ దినా ఖ్భాావాః లతవాదో అఖ్యణ్‌ రథం పారణ్యా/వదీగోం నవాన్హః కల్ళాద్దాలోః నవితుర్జెవ్యన్యా న. జీవసే ఎన్నా భుననాని తన్దుః, గ్‌ హిరణ్య ప్రఉగం = దింగారముతో చేయబడిన అవయనములు, సంధులు గల, రథం = రథమును, జనాన్‌ (ప్రకి = జనుల వద్దకు, వహ నః = తీసికొని పోవు, సవితుః ౯౫ (్రహరియొక్క-, శ్యావాః = శ్యామవర్హ ముగల, శితిపాదః = సీల పాదములుగల, (తురగా) జః గుబ్దములు, కశళ్వత్‌ = ఎల్లప్పుడు, విశః = (స్రసంచమును, వి ఆఖ్యన్‌ = చూచినవి. విళ్వా భువనాని = అన్ని లోకములను, దె వ్యస్య = దేవ (ప్రియకును, దేవనంబంధి యగుటచే దైవ మను పేరుగల, సవితుః = (శ్రీహరియొక్క-, ఉనస్టే = సమీపమున, తస్థుః = ఉన్నవి. థ్రీహరి రథములోని భాగము లన్నియు బంగారముతో నిర్మింప బడినవి. శ్యామవర్హ ము గలిగి, నీల పొదములు గల గుజ్జములు దాస్‌ని (ప్రజలవద్దకు తీసి కొని పోవును. అవి నిత్యము (ప్రపంచమును చూచుచున్నవి. లోకము లన్నియు దేవ (పియడును, దేవ నసంబంధియునగుటచే, “దైవ* మను పేద గల ీహరి సమీసమునందే యున్నవి. శీ[8ీం త(నో ద్యానః నబితుర్దా ఉవస్థాగ్‌ 0 లీతొ యమన్యా భువనో బిరావాన్‌ అడింనొ రథ్యమమ్యతాభి తను టి రివా (అలీతు య జ తొబ్బికేతత్‌. 6 తినః ద్యావః= (ప్రత శకము _- అనుమానము _ ళ ద్దమను (వమాణములవలన పుట్టిన యథార్థ జ్ఞానములు, యమస్య _ విశ్వనియంతయగు, సవితుః =శ్రీమహా విష్ణువునకు, ఉపస్థా = ఆందుగాటులోనున్నవి. ద్వౌా=జడాజడవర్గములు రెండును, ఉపస్టా (ఏవ) =సమీసమునం దేయున్నవి. భువనే=ఎభువనముల విషయమున, పీకొజు బద్యితీయయగు, విరాషాట్‌ = (శ్రీదేవి, యమస్య == నియామకుడగు, సవితుః శ్చీహరియొక్క-, ఉనస్థా = సమీసముననున్నది. రథ్యం =రథమునకు సందింధించిన వాకర్‌

నతని బుగ్వేదము వస్తువులన్నియు, ఆణిం న=రథచ(కపుశీలపై ఎట్లాధారపడియున్నవో, ఏవం==ఆ[ప కారముగనే, అమృతా=అమృత స్వరూపులగు, బహ్మ, శివుడు మొ ము కులం దయణిను, సవితారం=(్రీ మహావిష్ణువును, అధిలస్థుః =ఆ(శ్రయించియున్నారు. యః ఉ =ఎవడైై తే. తత్‌=వెనుకచెస్పబడిన (శ్రీహరియొక్కం. సర్వాశయత్వరూపమగు (పమేయమును, చికేతర్‌=పరీఓించుచున్నాడో, వేలుగ తలంచుచున్నాడో, (సిఐ వాడు, ఇహఎనాముందు, (బ్రవీతు=చెప్పుగాక : [(తత్‌ఎ=ఆ విష్ణుని స్వరూపమును నేనింతవజకే తెలిసికొంటిని. యః ఉ=ఎవడై తే, చికేతత్‌ =ఇంకను ఎక్కువగ తెలిసి కొనినాడో, నఃణ=వాడు, ఇహ=మాకొ అకు, (్రవీతు=దానిని వివరించుగాక ।! యః ఉప విస్తువు, తత్‌.=ఈ (ప్రపంచమును, చికేతత్‌_సృజియించెనో, (సళ ఇహం వాడిపుడు మాకు, (బివీతుఎకనస్వరూపమును వివరించుగాక 1 1. విశ్వనియంతయగు శ్రీ మహావిస్తువునకు, (ప్రత్యకము. అనుమానము, శబ్ద మను ప్రమాణములవలన కలుగుచున్న యథార్థజ్ఞానములు, జడొజడ(ప్రపంచములు, ముల్లోకములలో అద్వితీయయైన లక్ష్మీ దేవియ అందుబాటులోనుండిరి. రథమునకు సందింధించిన వస్తువులన్నియు దానిచ్యక్రములకుగల శీలలపై ఆధారపడినట్లు అమృత న్వరూపులగు బ్రహ్మ, శివుడు, మొ॥ ముక్తులందలును శ్రీహరినే ఆశ్రయించి యున్నారు. ఎవడు శ్రీహరియొక్క సర్వాశ్రయత్వమును పరీక్షించుచున్నాడో, లేక వేజుగా భావించుచున్నాడో వాడు నాముందుకువచ్చి స్పష్షముగా చెప్పుగాక 1 ఆయన స్వరూపమును. నేవింతవటిశే తెలిసికొంటిని... ఇంతకంటె. ఎక్కువగ ఎవడైన తెలిసికొన్నచో వాడు మాకును దానిని వివరించుగాక ।; ఈ ప్రపంచమును ఏ స్వామి సృజించెనో, వాడే మాకు తనస్వరూపమును విశదపరచుగాక : థీ17, బినువర్లో అ న్రరికౌణ్య్భాఖ్యత్‌ గోటీరవోనా అనురోః నునీథ _ త్వదాలీం నూర్చః లొల్చీకేత తతమాం ద్యాం లోజ్టిలన్యాతతానో, నుపర్డ 8=ఐదొలగొవన్న సుఖముకల, గభీర వేపాః గంభీర మైన 'వేగముగల, అనురః జ జీవుల (ప్రాణములందు ఇష్టముకల, సునీఠః (చ = మంచిసీతియగల, '_ (గవిక్సా = శ్రీహరి, ఆ న్గరికెణ్‌ = తనలో చూడదగినవాటిని, విఅఖ్యల్‌ =చూచెను,

పంచ(లింళశం నూర్రమ్‌ వి4లి సూర్యః=గమనశీలుడగు ఆ స్వామి, ఇదానీం = ఇపుడు, క్వ = ఎచట (తిష్టత్రి= ఉన్నాడు? అస్య రళ్ళ్మిః=ఆయన (ప్రకాశము, కతమాం ద్యాం=పఏ అ న్తరిక(ప్రదేశ మున, ఆ తకానవవ్యాపించియున్నది. (ఇత్సి=అని, కః చికేత=ఎవరు చూచిరి ? (శ్రీమహావిష్ణువు అతిశయించిన సుఖముకలవాడు. చాలగంఖీరమగు వేగముగలవాడు. _జీవులప్రాణములందు ఇష్టమగలవాడు. మంచి నీతికలవాడు. ఇట్టి ఆ స్వామి తనలో చూడదగిన వాటినన్నిటిని చూచెను. ఆయన ఇపుడెచట నున్నాడు? ఆయన కాంతులు ఏఅంతరిక్షమున వ్యాపించియున్నవను విషయమును ఎవరు చూడగలరు? ఎవరికిని అది శక్యముకాని పని, " ఢీ18. అష్టా వ శ్రత్టాల్భవభం నృథివ్యాః (తీ భన్చూ దూజనా నత్త నన్టూల్‌ మారడ్యాతః నవితా దోన ఆ గొాఠ్‌ దధదత్కా దాఖపే వార్యాడి. ॥ యః=ఎవరు, పృథివ్యాః=భూమియొక్క, అష్టా కకుభః=తూర్సు మొదలగు ఎనిమిది దిక్కులను, (లేక పృథివ్యాఃవిశాలమైన (వకృతినుండి యేర్పడిన, అష్టా కకుభః_మహ త్తు మొదలగు తత్ర్వ్యములను] (తీ ధన్వ=డోర్థ్వ్యము, మధ్యము, అధ రము అను మూడు సుఖరహితస్తానములను, యోజనా = చీకట్లను, సష్త సిందూన్‌ (చు=ఏడు సముద్రములను, వి అఖ్యర్‌=చూచెనో, (న)ః=ఆ, పారణ్యాతః=నర సింహరూపియగు, సవితా దేవః=ప్రకొశించు. శ్రీ మహావిష్ణువు, దాశుషే=ఆయజ మానునక్రై , వార్యాణి=(శ్రేష్టములై న, రత్నా=రత్నములను, దధత్‌ = తీసికొని, ఆ ఆగాత్‌ =మనవద్దకు వచ్చుగాక : నరసింహరూపియగు. శ్రీ మహావిష్ణువు భూమికీ సంబంధించిన తూర్పు మొదలగు ఎనిమిది దిక్కూలను, విశాలమైన (పకృతినుండి ఏర్పడిన మహ త్తు అహంకారము అను ఎనిమిది తత్త్వములను, ఊర్జ్యదేశము, మధ్యదేశము, అరో దేశములను సుఖరహితములగు మూడుస్థానములను, కౌరుచీకట్లను, ఏడు సముద్ర ములను, చూచెను. ఆ స్వామి ఈ యజమానికొసంగుటకై ఉత్తమములైన రత్న ములను తీసికొని మనకడకేతెంచుగాక ః

బడిత బుగ్వేదము 419. వపొరణ్యవొడోః నటితా బిచర్జణోః జలే ద్యావావృథిలీ అ న్హరీయతో అఖొశీనాం బాధతో నోతి నూర్యోం అథిత్భ సేన రొజినా ద్వామృణోతి. థి హిరణ్యపోణీః = రత్నాదులతో నిండిన బంగారుపాత్ర చేతియందుకలవాడు, లేక బంగారురంగు గలవాడగుటచే బంగారు చేతులుగలవాడు, విచర్షణిః=అనేక విధ ములగు (ప్రజలుకలవాడు, లేక (సజలకం'టె విలక్షణమైనవాడునగు, సవితా=గ్రీహరి, ఉభే ద్యావాషృథివీ = భూమ్యాకాశముల రెంటికి, అ _న్తః = మధ్య, ఈయతే _, తోచు చున్నాడు, అపామీవాం = ప్రాజులపాపమును, అపబాధతే = పోగొట్టుచున్నాడు. సూర్యం = సూర్యువి, వేతి = పొందుచున్నాడు. కృష్టేన రజసాఎకారు చీకటితో, ద్యాం=ఆకౌళమును, అభి ముణోతి_పూరించుచున్నాడు. శ్రీహరి రత్నాదులతో నిండిన బంగారుపాతను చేతిలోనిడుకొని, లేక బం గారు దేహకాంతిగలవాడగుటచే బంగారుచేతులతో, అనేక విధములగు (ప్రజలుగల వారై, లేక (ప్రజళందటీకంచె విలకణమైనవాడై , భూమ్యాకొాళముల 'రెంటికిమధ్య తోచుచున్నాడు. ఈ స్వామి జీవుల పాపముల టోగొట్టుచున్నాడు. సూర్యుని. పొందుచున్నాడు. కారులీకటితో ఆకాశమును నింపుచున్నాడు. 420. హీరణ్యవాస్తో అనురోః నునిభోః మమృలీకః న్వూవాగ్‌ం యాత్సర్వాణ్‌ అవనేద్యనకనో యాతధానాన్‌ అన్హద్దోనం (వళిదోషం గృడానోః, 10 (యః) దేవఃందీప్రమంతుడగు ఏ స్వామి, రకసః రాక్షసులను, యాతు ధానొన్‌ (చ)=యాతుధానులను వేటొక తెగ వారగు రాక్షసులను, అప సేధన్‌=నిరాక రించుచు, (ప్రతిదోషం = అన్నిర్మాతు(సంధ్యాకాలములందును, గృణానః=గాయ త్తి9 మొదలగు దుం్యతములచే న్వుతింపబడుచు, అస్థాత్‌=ఉండెను. హిరణ్యహ స్తః= రోత్నాదిపూర్ణమగు బంగారుప్యాత్ర చేతియందుకల, లేక బంగారురంగు చేతులుకల,

పంచ్యత్రింళం సూక్తమ్‌ . విశర్‌ అసురః = (పాణములందిష్ణుడగు, సునీథక=మంచిసీతికల, సుమ్మళీక।=మంచిరక్ష కుడగు, స్వవాన్‌ =స్వతం౦్యతుడగు, (సక్ర=ఆ శ్రీహరి, అర్వాజ్‌ =నీచులమైన మన వద్దకు, యాతు=వచ్చుగాక 1 భీహరి రత్నములు మొదలగు శ్రష్టవస్తువులతో నిండిన బంగారుపాత్ర చేతియందు కలిగినవాడు, లేక బంగారురంగు చేతులు కలవాడు, జీవుల ప్రాణములం దిష్టముకలవాడు, చక్కని నీతికలదాడు, మంచి రక్షకుడు, సర్వన్వతం[తుడు. ఆయన రాక్షసులను, యాతుధానులను రాక్షసవి'కేషములను నిరసించుచు అన్నిసంధ్యాకొలము లందు గాయ్యత్రి మం్యటత్రములద్వారా నుతింపబడుచున్నాడు. అట్టి ఆ (ప్రభువు సీచులమగు మనవద్దకు దయచేయుగాక 1 421. ఈత వన్దాః నశితొః వూర్చా్యానోఒ రేణవః నుతృతా అ్హలికే తోలిద్మో అద్యూ వథిలిః నుగేలీ లతా చ నో అధి బో (మాపొ దోవ, [1 హే సవితః దేవ=్యసకొశించు ఓ శ్రీహరీ! తే=(ససిద్ధములై న దేవయాన ములు, పూర్వ్య్యాసః == (ప్రాచీనమైనవి. యే చ అనన్హరికే = ఇవి ఈలోకమున సాధింపదగినవి. అరేణవ॥ = రాగముగాని రజోగుణముగాని లేని శుదస _త్త్వగుణ సంపన్నులగు నీభ క్రులు పొందదగినవి. సుకృతాః=కర్య్మలు లేనివారిచే హైందదగిన వగు, పన్గాః=మార్గములు, సుగేభిః అ సనుగమములై న, కేభిః=ఆ, సథీఖిః=మార్ల ములనను[గ్రహించుటతో, అద్య=ఇపుడు, నఃఎమమ్ములను, రక్ష చ=సంసారము నుండిరక్షింపుము.. (అథో ఇంకను, నః_మమ్ములను, అధి చ=గొప్పవారగు నట్లుగ , (బూహి=సలుకుము, ఓ ర్రీహరీ। నీవు ప్రకొళ న్వరూపుడవు, (ప్రసిద్దములై న దేవయానములు చాల పురాతనములు. ఇవి ఈ లోకమున సాధింపదగినవి. ఇవి రాగముగాని రజో గుణముగాని లేని శుద్ధస త్వగుణసంపన్నులగు నీ భక్తులు పొందదగినవి. మజియు

బేశ్తీ6 బుగ్వేదము కర్మరహితులు పొందదగినవి ఈమార్గములు. సుగమములై న ఆ దేవయానములను ప్రసాదించి ఇప్పడు మమ్ముల సీ సంసారమునుండి కాపాడుము. మఅజియు గొప్ప వారగునట్లు ఆశీర్వదింపుము. ళా జ (| ఇతి (వళమావ్ట కే తృతీయాధ్యాయే సప్మమో వర్షఃం ఇతి విభమమండలే నప్పమోఓ౬నువాకః, ఇతి పంచతివింళం నూక్నమ్‌. ఇది (వళమాసష్ట్ర కమున తృతీయాఛ్యాయమున వడవవర్మ ము. ఇది వీథమ మండలమున వడన అనువాకము. ఇది ముస్పది ఐదవ సూకళ్లము.

షట్ర్రంశం సూక్తమ్‌ కణోం్ర ఘౌరః. అగ్నిః (18-314 యూపో ఛా. (పగాథః - విమమా బృహత్యః, నమాః నతో బృవాత్యః [18 ఉపరిష్టాద్భృహతీ, ఐత్రా. 2-2 చరణచ్చేదః[]. (మోదుని కుమారుడగు కణ్వుడు బువి. అగ్ని (యూవన్తంరము) అనబడు వినును దేనరం బృహతి ఛందన్సు]= 422. (వదో యన్వాం ్రథాణాం బివాం దేవయతీనాణ్‌ అగ్బిం నూక్తే లిర్భాచోభిలీమ హే యం నీషదన్యా ఈలళోరో. ః

(గూ టవ్రశాః) = జ్ఞానకర్యాధికారులారా దేనవయకీనాం = దేనస్వరూపము నెటిగిన, లేక దేవులను పూజించు. పురూణాం = చాలమంది, విశాం = (ప్రజలగు, వః = మీకు, యహ్వూం = పుత్రుడైన, అగ్నిం = (శ్రీమహావిష్ణువును, (వయం)= మేము, సూక్తేభిః = చక్కగ ఉచ్చరింపబడిన, వచోలిః = వాక్కులతో, (థ) ఈమహే = ళరణు పొందుచున్నాము లేక యాచించు చున్నాము. అన్యే(చ) = సత్పురుషులు, యం = ఏ స్వామిని, సీమ్‌ ఇత్‌ = చక్కగ, ఈళతే = స్తుతించు చున్నారో ॥

ఓ (ప్రజలారా । మీరు జ్ఞానపూర్వకముగ కర్మల నాచరించుచున్నారు. భగవంతుని స్వరూవమును చక్క-గ దెలిసికొని తత్స్వరూపులగు దేవతలను మీరు చాలమంది ఆరాధించు చున్నారు. అట్టి మ్‌రు హృదయము నందుంచుకొను వాడగుటచేతను, మీచే తెలియబడుచున్న వాడగుట చేతను (శ్రీహరి మీకు పుకు డగు చున్నాడు... నత్చురుషులచే చక్కగ న్తుతింపదిడు ఆ స్వామిని మేము చక్కగ ఉచ్చరింపబడిన స్తుతులతో శరణు పొందుచున్నాము,

428. ఎనానో అగ్జిం దోభిరే నవోవృధం వొబివ్యన్లో ఎదేమ తో న త్వాం నో అద్యూ నుమునా ఇవోబితా భవనా నావేవు నశ్హ్యం, ౩ యం:=వ్‌, సహోవ్యృధం = వొయువు నఖివృద్దిచేయ, అగ్నిం(త్వాం) = విస్హువగు నిన్ను. జనానః = సజ్జనులు, దధిరే = ధరించుచున్నారోః: (వయం) ==

వీశ8 బుగ్వేదము

మేము, (తస్య్ర=అటువంటి, తే = నీకు సమర్చింపబడు, హవిష్మన్న ః(సన్నకజ హవిన్సులు కలవారమై, విధేమ = నీ ఆరాధనము చేయుచున్నాము, హే సన్న్య = ధార్యాగ్నిగతుడ వై శాశ్వతముగ నున్ననాడా : సక =మౌాచే. ఇట్లు పూజింప బిడిన, సుమనాః త్వం = మంచి మనస్ఫుకల నీవు, ఇహ = ఈ లోకమున, అద్య=_ ఇపుడు, వాజేష=సకల ఖభోగములందు, నః=మాకు, అవిరా = రక్షకుడవు, భవ == అగుము.

ఓ మహావిమ్ణా । నీవు వాయువు నభివృద్దిచేయు వాడవు. నిన్ను సత్చురు షులు తమ హృదయములలో ధరించుచున్నారు. మేము ఆటువంటి సీకు సమర్చింప దగిన హవిస్పులు కలవార మై నిన్నారాధించు చున్నాము. ధార్యాగ్ని రూపమున శాళ్వతుడవైన సీవు మంచిమనస్పు కలవాడవు, మాచే ఇట్లు పూజీంస బడినవాడవె 4 ను ష్‌ ఈలోకమున మేమనుభవించు సకలభోగభాగ్యములందును మాకు రక్షకుడవగుము-

424. (వ త్రా దూతం వృజోమహే నోతారం ఎిళ్బావోదనవ్‌ " తువాన్తే నతో ఎ ఛరన్త్ర్యార్పయా దిజి న్ఫ్య్రకొల్తి లానవః. 8

(హే అగ్నే = ఓ మహావిమ్లా ; (వయం జ మేము, దూకం జ=చేవ తల కోర్కెల డీర్చుటచే (లకణచేే దూతయని పిలువబడు వాడును, హోతారం- పోఠయను బుత్ర్విజానియందు నియామకుడుగ అధిక సాన్నిధ్యము నెఐప్పటచే పోత యనబడు వాడును, విశ్వవేదసం = విశ్వమంతను తెలిసిన వాడునగు, ర్వా = నిన్ను, (పవృణీమహే రాగోరు చున్నాము. (యన్య్ర జుప్‌, మహః = గొప్పవాడగు, సతః = యథార్థుడగు, తే = నీయొక్క, అక్బృయః = కాంతులు, విచర్నన్హి ఇ అన్నివైపుల ప్రసరించు చున్నవో, భానవః(చ్ర = కిరణ ములును, దివి == స్వర్గమును, స్పృశన్లి = అంటుచున్నవో.

ఓ మహావిష్టా। _ సీవు దేవతల కోర్కెల డీర్చుచు (లకణచే దూత .యనబడు చున్నావు పోతయను బుత్ర్విజునితో నియామకుడుగ సన్నిహితుడ వగుటచే హోతయను (ప్రసిద్ధినందుచున్నావు, (ప్రవంచను నంతను స్పష్టముగ దెలిసిన

షట్టింళం నూక్తమ్‌ పీశ9

వాడవు. గొప్పవాడవు యథార్థుడవగు సీ కాంతులు దళదిశలందు (ప్రసరించు

.. చున్నవి. నీ కాంతికరణములు స్వర్గమును కూడ తాకుచున్నవి. మేము అట్టి నిన్ను ఇచటకు రాగోరు చున్నాము.

425. దోవానస్త్టా వదజో మ్యాతో అర్భమా నం దూతం (వత్సృవిన్ధలో

బిళ్ళూం నో అగ్మే వియతి తయా ధనోం య న్దే దొదాక మర్త్య!

"హ్‌ అగ్నే ఇ ర్రీ థ్రహకీ 1 వరుణః = వరుణుడు, మతః ౨ మీక్రుడు, అర్యమా = అర్యముడు మొదలగు, _ దేవాసః = దేవతలు, దూతం = దేవన తల కోర్కెల దీర్చుటచే (లకణచే) దూశతయనబడు, (ప్రత్నం = సర్వవ్యాపియు, లేక పప్రాచీనుడవగు, త్వా =నిన్ను, సమ్‌ ఇన్టతే ఇ= (ప్రకొళింపదేయు చున్నారు. యః మర్శ్యః = వీ మానవుడు, తే = నీకొణకు, దదాళ = ఏదైనను సమర్చిం చెనో, సః = వాడు, త్వయా = (ప్రసన్నుడవైన నీ అన్యుగహమాచే, విళ్వం= సంపూర్ణ మైన, ధనం = సంపదను, జయతి = పొందుచున్నాడు.

ఓ థీహరీ : సురల కోర్కెల దీర్చుటచే (లకణచే) దూతయనబడుచు, సర్వవ్యాపివి, సనాతనుడవగు నిన్ను వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యముడు, మొద అగు దేవతలు, (ప్రకాశింపజేయుచున్నారు. ఏ మానవుడు నీకేదైనను భక్తితో నమర్పించునో ఆతనికి నీవు సకల సంవదలను దయతో (ప్రసాదించు చున్నావు.

426. మన్హో వ్‌ోతా గృవావతిరగ్మే దూతో నిొమని

త్తే విల్వా నంగతాని (చతా (ధువా యాని దోనా అత్భత్చా. గ్‌ హే అగ్నే =ఓ మహాోవిమ్తూ । మన్ల౦ః = గొప్ప యజ్ఞ ములుకల, (త్వం=

రే చ మో నీవు, విశాం = (ప్రజలకు, పోఠా = పోత యందధిక సాన్నిధ్యము నెజపుటచే 'వకోత' యనబడు వాడవు, గృహవతిః = గృహముల కధిపతివి, దూతః(చ) = దేవతల కోర్కెల దీర్చుటచే (లకణచ్చే దూతయనబడు వాడవును, అసి = ఆగు చున్నావు. దేవాః == దేవతలు, యాని ఏ, (భువా ఉ నియకములగు,

(గ్రకా = ఆరాధనలను, అకృణ్వత = చేసిరో, (శాన్సి = ఆ, విశ్వా = సమస్త మైన క్రియలును, త్వే = నీయందు, సంగతాని (ఏవ = తగినవే అగుచున్నవి. ఓ మహావిషూ! నీవు గొప్ప యజ్ఞములక ధిపతివి, (ప్రజలకు సీవు య వోతయందు సన్నిహితుడవై పోతవు, గృహముల కధిసతివై గృహపతివి. దేవతల కోర్కెల డీర్చుటచే (లక్షణచేే దూతపవును అగుచున్నావు. దేవత లౌన శ్చిన అన్ని అర్బనలకును నీ వన్నివిధముల తగియున్నావు. ఇతి పథమాన్ట కే తృతీయాధ్యాయే అన్ట మో వర్గ 4, . ఇది వథమాసష్ట కమున తృతీయాఛ్యాయమున ఎనిమిదవ వర్గము. శీల. త్వా ఇదగ్నే నుళగే యవిష్ధ్యూ బిళ్చామా వూయతో మాపి న త్రూం నో అద్యూ నుతునా ఉతానరోం యీ దోనాన్తు)వీర్యా. 6 యవిస్థ్యఎచిన్నవారిలోనుండుటచే 'యవిస్ట్యు'డని పిలువబడు, హే అన్నేఎ న్‌! [౨ | ఓ '్రీహరీ 1 విశ్వం=సమ స్తమైన, హవిఃజహవిస్సు, సుభగే=మ హైశ్వర్య బాలి ట్య మ్‌

సంపన్నుడవగు, త్వే ఇత్‌ =సీయందే, ఆ=చక్కగ,హూయతేఎమాచే సమర్ప్చింపబడు చున్నది. సః=ఇట్లు మాచే ఇవ్వబడిన హవిస్సుకల, సుమనాః=మంచిమనస్సుకల త్వం=నీవు, ఆద్య=ఇప్పడు , నః=మాకొలకు, సువీర్యాఎమంచిళ క్రి కలిగియుండుట వలన, దేవాన్‌ = దేవతలనుగూర్చి, యక్షి = హవిన్సునందించుచున్నావు. అపరం ఉతజభవిష్య త్తులోను, యజ=ఇశ్లే హవిస్సులనర్పింపుము.

ఓ శ్రీహలీ 1. నీవు చిన్నవారిలోనుండుటచే “యవిష్మ్యు "డని పిలువబడు చున్నావు. మేము హవిస్స్పునంతను సకలసంపత్సంపన్నుడవగు నీకే సమర్పించు చున్నాము,. మా హవిస్సులందుకొని గొప్ప శ క్తి సామర్హ్యములుకల, (ప్రసన్నమైన అంతరంగముగల నీవు మా స్రయోజనముకొలజకు దేవతలకందఅకు ఆ హవిస్సులం నందించుము. మున్ముందును అళ్లే నీవు హవిస్పులను వారికందింపుము.

షట్రింకం నూక్తమ్‌ 251

428... తం మేవిల్టా నమన్దున ఉచ న్వారావిమానతే

వోత్తాధిభీరగ్నిం మనువః నమిన్ధతే తతిర్వాంనో అతి(నీభః. 7

(హ్‌ అగ్న్రే=ఓ థీహరీ ।! మనుషః=నత్పరుషులు, స్వరాజం=స్వయం (ప్రకొాశకుడవగు. తం=ముందుచెప్పబడిన అటువంటిగుణగణములుకల్కు అగ్నిం = అ(గ్రనాయకుడవై 'అగ్ని” యనదిడు, క్వాం ఘ ఈమ్‌ =నిన్నే, ఇళ్టాజఎల్లప్పుడు, నమస్వినః=నమస్కం రించుచున్న వారై, ఉప ఆసతే=పొందుచున్నారు. హోత్రాభిః= (పొంది వాక్కులతో, సమిస్థ రే=(ప్రకాళించుచు విద్వాంసులగుచున్నారు. (స్రిధః= ఈజన్మలోనేే అతి తితిర్వాంసః (హి ) =దాటినదుఃఖములుగలవారు, జీవన్ము క్తులగు చున్నారు గదా:

ఓ శ్రీహరీ : నీవు స్వయంటప్రకాకుడవు. సత్పురుషులు ముందు చెప్పేనటు వంటి గుణగణములుకల, అ(గ్రనాయకుడవై “అగ్ని యనబడు నిన్నే ఎల్లప్పుడు నమస్కరించుచు ఉపాసించుచున్నారు. అట్లు నిన్ను శరణుపొందిన సీభక్తులు మంచి వాక్కులతో పకాళించుచు విజ్ఞానులగుచున్నారు.. ఈ జన్మలోనే ఇచటనే, దుఃథి సాగరమును దాటినవాలై. జీవన్ము క్తులగుచున్నారుకదా ః

420. మ్మన్తో వృ(తతుతర్యోశోదనీ అవ ఉడ్‌ తయాయ చ్యోతీరే

భువత్కత్వో వృవా ద్యూమ్న్యూవలాతః (తొన్దదల్యో గవిన్టము. 8

(యే అగ్నే) = ఓ మహావిష్టూ : యే=ఉ తృమపురుషులై నవారు, అవనః= కర్మలను, (ఉపలక్షణము) మనస్సు మొదలగువాటిని, ఉరుకయాయ = నీవే ఆశ్రయముగ గలవిగ, అనగా నీకు సందింధించినవాటినిగ, చడక్రిరే=చేసిరి. తే = వారు, వ్యత్రం = అక్ఞానమను అంధకారమును, ఘ్న న్హః = నళింపజేసికొన్నవారై , రోదసీ=స్వర్గములోని, భూమిలోని జనులను, అతరన్‌ = అతిశయించిరి,. ((సక్సఎు ఇట్లు తననారాధించు తనభక్తులను అధికులనొనర్చు, వృషా=(శేస్హుదై న, ద్యుమ్నీ = (వకాశముగల విష్ణువు, (కన్దదళ్వః నా ఎల్లప్పుడు వేదములనుచ్చరించు హయ్యగీవ రూపుడై, గవిష్టిమ=క్ఞానముయొక్కం.. లేక వేదవాక్కులయొక్కం (అన్వేషణలు) (ప్రార్థనలు నాచే చేయబడగ, కజ్వే=కణ్వమునినగు నాయందు, ఆహుతః =జ్లానాది సంస త్తికొలకు నన్నిహితుడు, భువత్‌=ఎఆెయెను.

బీ5జి బుగ్వేదము

ఓ మహావిష్ణూ ।! ఉత్తమపురుషులు వారికర్మలను, మనస్సు మొదలగు ఇంద్రియములను సాం గ సీకే సమర్పించిరి, అందువలన వారు అజ్ఞానాంధ కారమును బోగొటుకొని, స్వర్గలోక , భూలోక వాసులకం౦చె అతిళయముగనుండి8.

ప! కణ్వమునినగునేను క్లానమునుగూర్చి, వేదవాక్కులనుగూర్చిన అన్వేషణరూపమగు ప్రార్థనలను చేయగ తనభ క్తులనధికులనొనర్చువాడవు, సర్వ ్యశేష్టుడవు, (ప్రకాశ స్వరూపుడవగు నీవు సర్వడా వేదములనుచ్చరించు హయగ్రీవుడవై నాకు జ్ఞానాదుల నొనంగుదకు నాలో ఆవిర్భవించితివి,

480. నం నీదోన్సూ మతువోగ్‌0 అని తోచన్ద్యం దోవబీతమః

ఎ దూమముగ్శే అదనం ఎదేద్య నృవి (వళన్తి దర్భతవ్‌. $ హే మియేధ్య=నిత్యపవిథ్రా 1 (పళ స్త=స్తుతింపబడినవాడా | అగ్నే=శ్రీహరీ 1 (యః=పఏసీవు, దేవవీతమః = దేనతలలో మిక్కిలి జ్ఞానముకలవాడవు, అసి == అగుచున్నావో, మహాన్‌ =ఇతరగుణములతో చాలగొప్పవాడవు (ఆస్రి = అగు చున్నానో, (సఐఅట్టి నీవు, (ఇహ = ఈయజ్ఞమున, సమ్‌ సీదస్వ = సన్నిహితు డవు కమ్ము, శోచస్వ=(వ్రకాశించుము. ధూమం =సంసారనివ _ర్తకమగు, అరుషం= నిర్లోషమగు, దర్శతం వా సీఆసరోళ్షజ్ఞానమును, వి = విశేషముగ, సృజ న! కలిగింపుము.

ఓ (శ్రీహరీ: నీవు విత్యసవితుడవు. అందటిచే స్తుతింపబడినవాడవు, 'దేవతలందళిలో మిక్కిలి క్లానముకలవాడవు, ఇంకను అనేకగుణములు కలిగి యుండుటచే చాల గొప్పవాడవు. అట్టి నీవు ఈ యజ్ఞమునకు విచ్చేసి చక్కగ (వకాశించుము. నంసారమును పోగొట్టునది, దోషరహితమగు సీ అపరోక్ష జ్రానమును నాకు అధికముగ కలిగింప్పము.

క8!1. యం త్వా దోవానో తునోనో దోదు

రినాయశిస్టం వావ్యవావానో యం శజ్యోం వేధ్యాతి లిర్జనన్చృతం యం వృుషా యమువన్తుతః. 10 హే హవ్యవాహన = హవ్యములను దేవళలకిచ్చు ఓ విమ్హా ః యంవ=వీ, యజిష్టం=చిన్నవాడగు, త్వాజనిన్ను, ఇహఎఈలోకమున, దేవాసఃఎదేవతలు, రి

షట్టింళం నూక్తమ్‌ 258 మన వే=మనోరథమున, దధుః=ధరించిరో, యంచ (శ్వాా=ఏనిన్ను. ధనస్పృతంజ ధనికునిగ, కణ్వః = కణ్వప్పుకుడగు, మేధ్యాతిథిః (చ) = మేధ్యాతిథియును, (ధధ్రా=మనస్సున ధరించెనో, యం (చ క్వాా=ప్‌ నిన్ను, వృషా=వృషుడను బుషి, (దధ్యా=ఎదలో ధరించెనో, యం చ త్వా=ఏనిన్ను, ఉపస్తుతఃఎఉపస్తుతు డను బుషి, దధౌ=తనలో ధరించెనో, (సః=జట్టి నీవు, నసంపీదస్వ=ఈక యజ్ఞమున నన్నిహితుడవుకమ్ము. శోచస్వ=(ప్రకాశింపుము. ధూమం = సంసార నిన ర్తక మగు, ఆరుషం=నిర్లోషమగు, దర్శతం=నీ అసరోక్షజ్ఞానమును, వి=వి శేషముగ, సృజఎకలిగింపుము.

ఓ విష్ణూ ః నీవు హవ్యములను దేవతలకు వంచి ఇత్తువు. చిన్నవాడగు నిన్ను దేవతలందలు మనోరథమున ధరించిరి. కణ్వపుడక్రుడగు మేధ్యాతిథియను బుషి ధనికునిగ నిన్ను థావించెను. వృషుడు, ఉవన్తుతుడను మహర్షులు నిన్ను. తమహృదయములలో ధరించిరి. అట్లినీవ్లు మాయజ్ఞమునకు విచ్చేసి (ప్రకొశింపుము. సంసారమును పోగొట్టునట్టి, దోషరహితమైన, నీ ఆపరోక్షజ్ఞానమును మాకు అధి కముగ గలిగింపుము.

ఇతి (వథమాన్ట కే తృతీయాఛ్యాయే నవమో వర్గః, ఇది వ౦థభమాన్ట్ర కమున తృతీయాధార్థయమున తొమ్మిదవ వర్శము= 482, యమగ్శిం మేద్యాతిథిః తొద్బా ఈధ ముతొదధి తన్వ (వేవో బీదియన్తమిమూ ముచ్వన్దముగ్నిం వర్ణయామని. 1 యం అగ్నిం=వీ విష్ణువును, కణ్వః = కణ్వుడనై న నాపుత్రుడగు, మేధ్యా తిథికి ఎ మేధ్యాతిథి, బుతాత్‌ =సత్య మైన వేదవాక్కులనుచ్చరించి, అధిఈధే=(పకొ శింపజేసెనో, తస్య=ల విష్ణువునకు, ఇషః-హవిన్సులు, (వదీదియః=మనచేతకూడ ఇవ్వదగినవి కదా! తం (అగ్నిం పిఠ్యేవు= ఆ విష్ణువునుగూర్చియే, ఇమాః (సర్వా) బుచ![= ఈబుక్కు లన్నియు, (వ్రివ_ర్రనీయా = ప్రయోగింప దగినవి. తం ఆగ్నిం=ఆ శ్రీహరిని, వయం=మేము, వర్ణయామసి= ఆయన పరిపూర్ణత ను చాటుటద్వారా వృద్ధినందించుచున్నాము. -

వీరజి బుగ్వేదము ఓ మహాోవిష్ణూ : ఉత్తమప్పురుషులు వారికర్మలను, మనస్సు మొదలగు ఇంద్రియములను పూర్తిగ సీకే సమర్పించిరి. అందునలన వారు అజ్ఞానాంధ కారమును బోగొట్టుకొని, స్వర్గలోక , భూలోకవాసులకంచె అతిశయముగనుండి8. 'కణ్వమునినగునేను క్ఞానమునుగూర్చి, వేదవాక్కులనుగూర్చిన అన్వేషణరూపమగు ప్రార్థనలను చేయగ తనథ క్తులనధికులనొనర్చువాడవు, సర్వ్యశేష్టుడవు, (ప్రకాశ స్వరూపుడవగు సీవు సర్వదా వేదములనుచ్చరించు హయ్యగ్రివుడ వై నాకు జ్ఞానాదుల నొసంగుటకు నాతో ఆవిర్భఏించితిపి. 40. నం నేదన్స మవోగ్‌0 అని తోచన్దు దోవబీతముః బి దూతుముగ్నే అథవం మడేధ్యా నృజి (వళ స్త దర్భతత్‌, $ హే మియేధ్య=నిత్యపవిశ్రా శ (ప్రశ స్త=స్తుతింపబడినవాడా ; అగ్నే=ట్రీ హారీ: (యశ=ఏసీవు, 'దేవవీతమః == దేవతలలో మిక్కిలి జ్ఞానముకలవాడవు, అసి = అగుచున్నావో, మహాన్‌ =ఎఇతరగుణములతో చాలగొప్పవాడవు (అసి = అగు చున్నాచో, (సక=అట్టి వీవు, (ఇహృ్‌ ఆ ఈయజ్ఞమున, సమ్‌ సీదస్వ= సన్నిహితు డవు కమ్ము, ళోచస్వ=(ప్రకాశించుము. ధూమం =సంసారనివ _ర్తకమగు, అరుషం= విర్దోషమగు, దర్శతం = నీఆపరోశజానమును, వి = విశేషముగ, సృజ == కలిగింపుము.

ఓ శ్రీహరీ నీవు విత్యసవిత్రుడవు. అందటిచే స్తుతింపబిడినవాడవు. దేవతలందటిలో మిక్కిలి జ్ఞానముకలవాడపవు, ఇంకను అనేకగుణములు కలిగి యుండుటచే చాల గొప్పవాడవు. అట్టి సీవు ఈ యజ్ఞమునకు విచ్చేసి చక్కగ (వకాశించుము. సంసారమును పోగొట్టునది. దోషరహితమగు నీ అపరోక్ష జ్ఞానమును నాకు అధికముగ కలిగింపుము.

481. యం త్వా దేవానో మునవే దు "

" రివాయవిష్టం వావ్యవావాన " యం కజ్యో వేధ్యాతి థిర్టనన్చృతం యం వవౌ యమువన్తుతః. 10

• హే హవ్యవాహన=హవ్యములను దేవతంకిచ్చు ఓ విషూ।ః యం=పీ, ళా యజిష్టం=చిన్నవాడగు, క్వాజనిన్ను, ఇహ=ఈలోకమున, 'దేవాసః=దేవతలు,

షట్టింళం నూర్తమ్‌ విఠ్‌తి మన వే=మనోరథమున, దధుః=ధరించిరో, యం చ (త్వా్రా=ఏనిన్ను. ధననృతం= ధనికునిగ. కణ్వః = కణ్వప్యుతుడగు, మేధ్యాతిథిః (చ) = మేధ్యాతిథియును, (భధ్యౌా=మనస్సున ధరించెనో, యం (చ త్వాా=ఏ నిన్ను, వృషా=వృషుడను బుషి, (దధ్యా=ఎదలో ధరించెనో, యం చ త్వా=ఏనిన్ను, ఉపస్తుతః=ఉపస్తుతు డను బుషి, దధౌ=తనలో ధరించెనో, (సః=అట్టి నీవు, సంసీదస్వ=ఈ యజ్ఞమున సన్నిహితుడవుకమ్ము. శోచస్వ=(ప్రకొళింపుము. ధూమం = సంసార నివర్తక మగు, ఆరుషం=నిర్హోషమగు, దర్శతం=నీ అపరోక్షజ్ఞానమును, వి=వి కేషముగ, సృజ=కలిగింపుము.

ఓ విష్ణూ । నీవు హవ్యములను దేవతలకు పంచి ఇత్తువు. చిన్నవాడగు నిన్ను దేవతలందణు మనోరథమున ధరించిరి. కణ్వపుత్రుడగు మేధ్యాతిథియను బుషి ధనికునిగ నిన్ను భావించెను. వృషుడు, ఉపన్తుకుడను మహర్షులు విన్ను తనుహృదయములలో ధరించిరి. అట్టినీవు మూయజ్ఞమునకు విచ్చేసి ప్రకాశింపుము. సంసారమును పోగొట్టునట్టి, దోషరహితమైన, నీ అపరోక్షజ్ఞానమును మాకు అధి కముగ గలిగింపుము.

ఇతి (పథమాన్ట కే తృతీయాధ్యాయే నవమో వర్ష్గః, ఇది పిథమాస్ట్ర కమున తృతీయాధ్యాయమున తొమ్మిదవ వర్శముం శ82. యమగ్శం వేద్చాతిలిః తలా ఈద ముతాదధి తొన్యా (వేలో బీదియున్రమిమూ ముబన్తమగ్శిం వర్ధాయామన. 11 యం అగ్నిం=వ్‌ విష్ణువును, కణ్యః = కణ్వుడనై న నాపుక్రుడగు, మేధ్యా తిథిః= మేధ్యాతిథి, బుఠాత్‌', ఎ=సత్య మైన వేదవాక్కులనుచ్చరించి, అధిఈధే=(ప్రకొ శింపజేసెనో, తస్య=ఆ విష్ణువునకు, ఇషః=హవిస్సులు, (వదీదియుః =మనచేతకూడ ఇవ్వదగినవి కదా; తం (అగ్నిం ప్రిత్యేవృ= ఆ విష్ణువునుగూర్చియే, ఇమాః (సర్వాకి బుచః=ఈబుక్కుం లన్నియు, (ప్రివర్తనీయాక =(ప్రయోగింస దగినవి. తం అగ్నిం=ఆ శ్రీహరిని, నయం=మేము, వర్ణయామసి =ఆయన పరిపూర్ణత ను చాటుటద్వారా వృద్ధినందించుచున్నాము. క

254 బుగ్వేదము

ఏ (శ్రీహరిని కణ్వుడనై న నాపుక్రుడగు మేధ్యాతిథి యధార్దములగు వేద వాక్కు-లనుచ్చరించి (పకాశింపజేసెనో ఆ స్వామికి మనముకూడ హవిస్సులసర్చిం తుముగాక 1 ఈ బుక్కులన్నియు ఆయనను గూర్చియే ప్రయోగింపదగినవి. ఆయన పరిపూర్ణతను లోకమున చాటుటద్వారా మేము ఆదేవుని వృద్దినందించు చున్నాము. 48కి. రాయన్సూర్ధి న్యధావోఒలన్ట్‌ పా తేఒగ్మే దోవేవ్వ్పావ్యుతు

తాం వావిన్ధా (భత్యూన్దా రావని న నో వ్యళ నువోగ్‌0 అనీ. 12 హే అగ్నే=ఓ శ్రీహరీ! (యస్య్రతే =ఏ సీకు, దేవేషు = దేవతల యందు, ఆస్యం = పొందదగినది, అస్తి (పొ =కలదో, (యశ్చ త్వం = ఏ నీవు, స్వధానః=సుఖవర్దకుడవో, (సక్స = అట్టి నీవు, (అస్మాకం=మాకు, రాయః == ధనములను, పూర్తి జ పరిపూర్ణ ముల నొనర్పుము. (యశ్చ త్వం ఏ నీవు, [శ్రుకస్య = వేదమునకు సంబంధించిన, వాజస్య = యజ్ఞ హావిర్భాగము నకు, రాజసి== రాజగుచున్నావో! సః== అట్టి సీవు నఃజ= మమ్ములను, మృళ = సుఖపెట్టుము లేక రక్షింప్పము. (యళ్చ) = ఏ సీవు, మహాన్‌ అసి = గొప్పవాడవగుచున్నావో, (సక్స = అట్టి నీవు, మృళ = సుఖపెట్టుము,

ఓ శ్రీహరీ! . నీకు దేవఠలలో పొందదగినది కలదు. సీవు సుఖ సంవర్దకుడపు, _ అట్టి సీవు మాకు ధనములను పరిపూర్ణముగ (ప్రసాచింపుము. నీవు వైదికముగ ననుష్టింపదిడిన యజ్ఞమునందలి హవిర్భాగములకు రాజువగు చున్నావు. కనుక చాల గొప్పవాడవగు నీవు మమ్ములను బాగుగ సుఖ పెట్టుము లేక రక్షింపుము.

48తు ఉర్జ జ ముల ఊతయే తిస్టా దోవో న నబితా

జోర్టో నావిన్ధా ననితా యది లిర్భాముద్భర్టావ్చూాయామ హే. 138

(య) =వీ సీవు, నః = మాకొఅకు, వాజస్య ననితా = అన్నదాతవు,

ఇ మా రక్షణకొఅకు, సవితా దేవః న = విష్ణువగు నీవలెనే, ఊర్జ్వః సు తిష్ట ఉ = నన్నద్ధుడవు కమ్ము, (యక్‌ జూ ఎందువలన, వాఘద్సిః == మంథఠ్రములను ఇవ్వు

షట్రింశం నూక్తమ్‌ 255 చున్న బుత్త్విక్కులతో, (యుక్తా వయం) == కూడిన మేము, (త్వాం) =నిన్ను, అబ్జీభిః = స్నేహభక్తులతో, _విప్వాయామహే = ఆహ్వానించుచున్నామో (తస్మాత్‌ ) = అందువలన.

ఓ (శ్రీమహావిమ్ణా । _ సీవు మాకు అన్నాది వివిధ భోగముల నొసంగి మమ్ములను రక్షించు గీక్ష కలిగియున్నావు. కనుక నీవు విష్ణువగు నీవఠెనే మా రక్షణకొఅకు సంసిద్దుడ వగుము. ఎందులకన, వేదమంత్రముల నుచ్చరించుచున్న బు త్త్వీక్కుంలతో కలసిన మేము నిన్ను స్నేహముతోను భక్తితోను ఈ యజ్ఞమున కాహ్వానించు చున్నాము గదా:

435... ఉఊొర్జో నః పొవ్యాంచానో శ కేతునా _ విళ్ళూం నమి[ళిణాం దనొ

తృటీనో ఉఊర్ధ్వాఖ్బర్‌థాయ బీవసే ఐిదా దోవోవు నో దువః, 14

(హూ అగ్నే = ఓ శ్రీహరీ: ఊర్జ్వః (అపి త్వం = ఉద్యనమముకల,, ఉన్నత మైన గుణము కలవాడవై నప్పటికిని, నః = మమ్ములను, కేతునా = జ్ఞానము. నాసంగి, అంహసః = పాసములనుండి, ని కా పూర్తిగా, పాపా = కొపొడుము, విశ్వం = దానికొ జి కెల్ల ప్పుడును, అ్మత్రిణ౦ = స్వర్గము, మోక్షము, భూమియను మూడు మార్గములు లేకపోవుట చేతను, లేక ఎక్కువగుట చేతను "అతి" యన ఐడు రాక్షసుని, సందహ = భస్మము చేయము, నః = మమ్ములను, చరథాయజ భక్షణమునకు లేక భోగమునకు, లేక స్వర్గలోకమునకు గాని, సీ లోకమునకు గాని వచ్చుటకు, జీవసే (అసి = జీవనము కొకును, ఊర్జ్వాన్‌ = ఉత్తములనుగ, కృధి = ఎల్ల సన్వుడొనర్పుము. దేవేషు = దేసతలయొక్క_, దువః = గొప్ప అను[గ్రహములను, నః = మమ్ములను విదాః = ఎల్ల స్పుడు పొందింపుము,

ఓ శ్రీహరీ : నీవు ఉన్నతమైన గుణములు కలవాడవై నస్పటిక్‌ని, జ్ఞానము నొసంగి మమ్ములను పాపమునుండి కాపాడుము. స్వర్గము, మోక్షము, భూమియను మూడు మార్గములు లేకపోవుట చేతను, లేక ఎక్కువగ తినుట చేతను “అత్రి యనబడు రాక్షసుని భన్మమొనద్చుము. థోగానుభనమునకు స్వర్గలోక

మునకు గాని, నీ టోకమునకు గాని వచ్చుటకు, మంచి జీవనము చేయుటకును, మమ్ములను ఉ త్తములనుగ నొనర్చుము. దేవతలయొక్క మహాన్ముగహములు మాకు ఎన్నటికిని కలుగునట్లు చేయుము. వ?

256. బుగ్వేదము
257. వౌొవా నో అగ్నే రకనః వొసా దూర్తేరరాద్దః వొపొ లీవత ఉళ వా బిభూంనతో బృవాద్భానో యబిష్ష్యంం 15 బృహద్భానో = గొప్ప కేజస్పుగల, యవిస్థ్య జ చిన్నవారిలో నుండుటచే “యవిష్ట్యు'డని పిలువబడు, హే అగ్నే = ఓ మహావిష్టూ 1! నః = మమ్ములను, రక్షసః జ రాశనుని నుండి, పాహి == రక్షింపుము. ఆరాన్షః = పాపిష్టునియొక్కం , ధూ_ర్తేః = హింసారూపమగు మాటలనుండి. (నః) = మమ్ములను, పాపా = కాపాడుము. రిషతః == హింసించు దుర్మార్గని నుండి, పాపా = రక్షింపుము. ఉత వా = మజటియును, జిఘాంసతః(చ జు మమ్ములను చంపుటకు [ప్రయత్నించు వారినుండియు, (నః) = మమ్ములను, పాహి = రక్షింప్పము. క్ష మహావిష్షూ । సీవు గొప్ప తేజస్సు గలవాడవు. చిన్నవారిలో నుండు, టచే “యవిసు'డవవి పిలువబడు చున్నావు. రాక్షసువినుండి,. పాపిష్టుడగు మాన వువి హింసాకరములగు నిస్టురములై న మాటలనుండి, హింసించు దుర్మార్షుని నుండి, మజియు చంపుటకు వయత్నించు మాశ (శువుల నుండియు మమ్ముల నెల్లప్పుడును కాపాడుము, ఇతి (పథమౌాన్ట్ర కే తృతీయాఛ్యాయే దళ మో వర్మ; ఇది |వథళనూన్ట కమున తృతీయాధ్యాయమున పదవ వర్షము, శశి... భునోవ వివ్చూత్చి వవ్చారాన్హన్న వుర్టచ్ళు అన్ఫు/యళ్‌

• యౌ మర్త్మ్య్యః కిలీతే అతా వ్రలిర్భా నః న 0వ్రరీకోతో. 16 తప్పర్ణమృ == శాసముచే శత్రువులను సంహరించు. హే అగ్నే జు ఓ శ్రీహరీ £ (త్వం) = నీవు, అరాన్షః == పాపిస్టులను, విష్వక్‌ = అంతటను, ఘనేవ(వాయుః) 2 మేఘములకు గాలివలె, యః(చ్ర) = ఎవరు, అస్మ(ధుక్‌ = మాకు (దోహియో,. (తం చు == వానిని కూడ, విజహి = నాశనము చేయుము. యః మర్య్యః = ఏ మానవుడు, అతి అక్తుధిః = స్నేహమును వదలి, లేక స్నేహము లేనివారితో, 4కే = పదునైన గొడ్డలి వలె చురుకైన స్వభావము కల వాడగునో, సః రిపుః = మా శశ్రువగు ఆపాపి, నః = మాకు, మా ఈళత = మాకు అధిపతి కొకుండుగాక్ర : ॥ " |

షట్టింళం నూర్తమ్‌ 257

ఓ ్రీహరీ : నీవు కాషముచే కతువులను నంహరింతువు. కనుక పాపిద్దుల్టై న వారిని అన్నిచోట్లను 'మేఘములను గాలివలె నాశన మొనర్పుము. మావ (దోహులైన వారిని నళింపజేయుము. ఎవరు స్నేహమును వదలి లేక "స్నేహము లేనివారిచే, పదునైన గొడ్డలివలె చాల తీక్షమైన స్వభావము కలవా రగుదురో అట్టి మా శతువులగు పాపులు మా కధికారులు కాకుండు గాక £

488. అగ్న్మర్పూన్నౌ నుబీర్చూమగ్న్యః కణ్వాయ నొభగవు

అగ్నిః (బొవస్థాతోత మేద్యాతి థిమగ్శం నొతా జీవన్తులబ్‌. [7

అగ్ని! ఊ శ్రీహరి, కణ్వాయ = కణ్వుడనగు నన్ను, సువీర్యం జ మంచి

• క్తి గలవానినిగ, _వవ్నే = అనుగ్రహిందెను. అగ్నిః = ఆ స్వామీయే,

పౌభగం(చ) జ నొభాగ్యమును, కణ్వాయ = కణ్వుడనగు నాకు, వన్నే= (ప్రసాదిం

చెను. అగ్నిః(ఏవ) = విష్ణువే, మేధ్యాతిథిం = నా సుకుడగు మేధ్యాతిథిని,

ఉత == మజతియును, మిత్రా ఇ=నాొ మితులందఅను, (ప్రావతక్‌ ఇ రకించెను.

అగ్నిః(ఏ్రవ) = ఆ దేవుడే, ఉపస్తుతం(చ) == ఉపన్తుతుడను మునిని కూడ, సాతొ = లాభవిషయమున, ((ప్రానత్ర్‌) = కాపాడెను.

(శ్రీ మహావిష్తువే కణ్వుడనబడు నన్ను మంచి ళక్షి కలవానినిగ అనుగ్ర పాంచెను. ఆ స్వామియే కణ్యుడనగు నాకు సొభాగ్యమును (ప్రసాదించెను. ఆ (ప్రభువే నా సుతుడగు మేధ్యాతిథిని, ఇంకను నా మ్యితులనందణను కాపాడెను. ఆ దేవదేవుడే ఉపన్తుతుడను మునిని కూడ అతని లాభవిషయనున రకీంచెను.

489. అగ్న్మినా తర్చోళం యదుం వరావతో "

ఉ(గాదోనం వావామహే అగ్హిర్సయన్నృవవా న్హూం వృివ్యాదభం తల్చాతిం దన్యనో నవక. 10

(వయం) ఎ మేము, తుర్వళం =వాయువుస్వాధీనములోనున్న, యదుం= ఉన్నదానికంటి. గొవ్పవాడగు, ఊ(గ్రదేవం (చృ=రాక్షసులనుగూర్చి ఉగ్రుడై ప్రకా శించువాడగు విష్ణువును, అగ్నినా (సహ)జ శ్రీహరి అనుగ్రహముతో, వరా

2271 ఆకే?

నల్‌5 బుగ్వేదము:.

వతః =దూరమునుండి, హవామహే = ఆహ్వానించుచున్నాము. అగ్నిః = శ్రీహరి, నవవ్వోస్త్వం, బృహ్మదథం, తుర్వీతం (చ) =నవవాన్స్వుడు, బృహ్మదథుడు, తుర్వీ తుడను ముగ్గురు రాజాలనుగూర్చి, దస్యవే = (లక్షణచేే=దొంగలను జయించుట కొణకు, సహః=బలమును, నయత్‌ =పొందించెను.

(శ్రీ మహావిష్ణువు వాయువుస్వాధీనమునందున్న వాడుకావున "తుర్వళుడనియు ఉన్న(ప్రపంచమునకంటె గొప్పవాడగుటచే *'యదుివనియు, రాత్తసులవిషయమున ఉగ్రుడై 'ప్రకాశించుటచే “ఉగ దేవు-డనియు పిలువదిడుచున్నాడు: ఆ స్వామి అను (గ్రహముతో దూరమునుండియే ఆయననాహ్వానించుచున్నాను. ఆ చేవుడు నవ వాస్తుడు, బృహ(ద్రథుడు, తుర్వీతుడను ముగ్గురు రాజులకు దొంగలను నాశనము చేయుటకు కావలసిన శక్తి సామర్థ్యములనొసంగెను. "

40. న త్వామగ్నై మచర్గధే వ్యోతిర్షనాయ కళ్చాత్తో - దీదోధ్‌ తోడు ములదాత ఉక్షీతో యం నమన్య శ్రి కృష్టయః. _ 18 ్క్‌ీ అగ్నే =ఓ మహావిష్ణూ 1 మనుః = మనుష్యుడనగు, (అహం) =నేను శళ్వ తే =నిత్యుడగు, జనాయ (అపి =ము క్రునకుగూడ,, జ్యోతిః బక్లానప్రదుడవగు, క్వాం=నిన్ను, హృది= హృదయమున , నిదధే=భావించుచున్నాను. యం =నిన్ను కృష్ణయః= సమ స్త్మపజలు, నమస్య న్లి=నమస్కరించుచున్నారు. (యశ్చ) =సీవు, బుతజాతః == వేదవాక్యములనుండి అభీవ్యక్తుడవై నాడవు, ఉక్షితః.= కల్యాణ గుణములతో కూడినవాడవు. సః=ఇట్టి నీవు, కణ్వే = కణ్వుడనగు నాయందు, దీదేథ=ఎల్లస్పుడు ఛాసించుచున్నావు. _ |

ఓ మహోవిస్లూ: కేవలము మనుష్యమ్యాక్రుడనగు నేను నిత్యులై న ము కులకు గూడ జ్ఞానమునొసంగునిన్ను నాహృగదయమున నిడుకొని భావిరచుచున్నాను. ఇక సీవు సర్వసులభుడవు. ఎందువలనన నిన్ను సమ స్తప్రజలును నమస్కరించు చున్నారుగదా : నీవు వేదవాక్యములనుండి అభివ్య క్తుడవై నాడవు. సకలకల్యాణ “గుణములతో కూడినవాడవు. అట్టి నీవు కణ్వుడనగు నాయం దెల్లప్పుడును. (పక్షా "శించుచున్నావు. .

షట్రింళం సూక్తమ్‌ న259 క్వేపౌనో అగ్భేరమనన్తో అర్భయో అీవానో న (వతీళతయే రక్షన్సాన నదతిద్యాతుమావతో విళ్ళూం నమ్ముతిబం దవా 2 అగ్నే = పూర్వముచెప్పబడిశ గుణములుకల ్రీహరియొక్క. క్పేషాన (చ= త్వేష లనిచెప్పబడు శక్తలును అర్బయ (చృ=ప్రకొశములును అమవన్త (వవ)=అమేయములును. ఖీమాస (చృ=భయంకరములునై యున్నవి నదం ఇత్‌ = అన్నిచోట్ల యాతుమావత =యాతనలననుభవించు రక్షవ్వన =రతస్సులు గల లేక రాశ్షసఘుల సత్షమునందుండు పురుషునకు ప్రతీతయే (అఎ)=ఎదుర్కొను టకును న (శక్యక్తే=శ్రీహరివగు నీవు శక్యడవగుటలేదు (త్వం) = ఇట్టినీవు విశ్వం=ఎల్లవుడును అతిణం=స్వర్గము మోక్షము భూమియను మూడుమార్గములు లేకపోవుటచేతను లేక ఎక్కువగ తినుటచేతను అఆత్రియనబడు రాక్షసుని సందహం నంహరింపుము ముందుపేర్కొనబిడిన కల్యాణగుణములుగల శ్రీహరియొక్క- త్వేష లన దిడు శక్తులు (ప్రకాశములును అమేయములు భయంకరములై యున్నవి కనుకనే అన్నిచోట్లను యాతనలననుభవించునట్టి రశ్షస్పులుగల రాక్షసులసక్షమునందుండు మానవుడు ఆ స్వామిని ఎదుర్కొనలే3 పోవుచున్నాడు ఓ ఛ్రీహరీ ఇట్టినీవు నిరంతరము స్వర్గము మోక్షము భూమియను మూడునూర్గములు లేక పోవుటచేతను లేక ఎక్కువగ తినుటచేతను అత్రి యని ఎఎవఐడు రాక్షసుని సంహరింఎము ఇతి ప్రిథమాస్ట్ర శే తృతీయాధ్యాయే ఎకాదళో వర్మ ఇతి మల్త్ర ళఈ నూక్షమ్‌ ఇది (వథమాన్థ్యృకమున తృతీయాధ్యాయమున వదునొక౦ండవ వర్షము ఇది మువ్పదియాఅన నూ క్తము

స్తతింశం సూక్తమ్‌ కణ్తో ఘౌరః. మరుతః. గాయతీకి.

( ఘోదని. పమారుడగు. కణ్వుడు బుస, మరుక్తులనబడు విమ్లువు దేవత. గాయత్సి ఛందన్ను.]

442. (శతీళం వః బోర్టో చూడుతమనర్వాణం రథేవళవ్‌

ర్‌జ్వా అలి (వగాయలొ,

కణ్వాః=ఓ బుత్త్విక్కులారా ! (కీళం == శ్రీడించుచున్న, శర సుకా థ్యుని లేక బలాఢ్యుని, అనర్వాణం == ఇం(డ్రియములులేని లేక ఇం(డ్రియాభిమాని దేవతలులేని, రథేళుభం == దేపామునందు ఆంతర్యామిగనుండి శోభించు, వః == మీయొక్క, (స్వామినం) =స్వామియగు విష్ణువును, మారుతం (చృఎ=మరు కులన విడుచు, (క్రీడాదిగుణసంసన్నుడై (క్రీడాదిళబ్దివాచ్యుడగు విష్ణువును, అభ్యిపగాయకఎ స్తుతించుడు.

థీ మహావిస్తువు [క్రీడాదిగుణములు కలిగియుండుటచే “కిడుుడనబడు చున్నాడు. ఆతడు సుఖాథ్యుడు లేక బలాఢ్యుడు. ఆయనకు ఇంద్రియములు లేక ఇంద్రియాభిమానిదేవతలు లేరు. దేహములందు అంతర్యామిగ శోధించు ఆ స్వామి మరు త్తులనబడుచున్నాడు. ఓ ము _త్విక్కూలారా;: ఆయనను స్వుతించుడు.

449, యే వృవలీఖి ర్భ్‌న్టీలిః సాఠం వాళీలీరడ్డో ఖః

అజాయ వన్చూవాననం. ల

న్వభానవః = స్వవిషయజ్ఞానము కల, యే = విష్ణురూవ విశేషములు, వృషతీలిః = వాహనములతో, బుష్టిభిః, వాశీభికజ్డిభిః (చ = బుష్టి, వాళి, అబజ్జి యను ఆయువములతో, సాకం కూడ, ఆజాయ _న్త = పుట్టుకగల మరు త్తుబయం దభివ్యక్తులైరి.

నప్త్మతింళం నూర్తమ్‌ 261 న్వవిషయజ్ఞానముకల విష్ణురూపములు, వాహనములతో,' బుష్టి, వాళి, అజ్జీ యను ఆయుధములతోను కూడినవార్రై పుట్టుకగల మరుత్తుల యందభిన్యక్తులై రి.

444. ఇహేవ లృబ్బా ఎౌపొం తవా వాన్తేవము యద్భాదాన్‌

ణి యామతఖ్చ్యూళ మృ్దా తో, శ్రి

కే = ఆ మరుత్తులను విస్ణురూపులు, యక్‌ =వఏీ మాటను, వదాన్‌=పలుకు

చున్నారో, తత్‌ = అది, ఇహేవ శృణ్వే = ఇచట భూమిపై నుండియే వినదడు

చున్నది. ఏషాం = ఈ మరుత్తుల, హ స్తేషు = చేతులలో, కళాః = మేఘములను

తోలునటువంటి కొరడాలు, (సన్హి=కలపవు, చిత్రంఎసమ స్త జగత్తు, యామన్‌=

తనుతమ మార్గమున, నిబుర్షుతే = మరుత్తుల రూవమున _పేరేపింపదిడు చున్నది.

జీ నే అవి

" ఆ మరుత్తులను విష్ణురూప్పల చేతిలో మేఘముల నదలించు కొరడాలు కలవు,

వారి మాటలు ఇచటికే స్పష్టముగ వినబడు చున్నవి. కనుక వీరు సకల జగత్తును వారివారి మార్గములందు నడచునట్లు _పేరేపించు చున్నారు.

445. (వవః కర్ణాయ మృవ్పుడే క్వేవద్యువ్నాయ వవ్యితో

దోవత్తం (ఎవజ్ఞ గాయలోం థీ

(హే కణ్వాఃిజఓ బుత్విక్కులారా ; వః=మీకు, ళద్ధాయ=బల్యసదుదై న, సుఖప్రదుడై న, ఘృష్వయే=ళోధకురై న, శుద్దుడై న, త్వే షద్యుమ్నాయ= (ప్రకాశించు జ్ఞానముకల, శుష్మిణే=వీర్యవంతుడై న, మహాబలుడగు విష్ణువు కొజకు, దేవ_త్తంజ

రే వనాద్‌ (బ్రహ్మను, ప్రగాయత జ వొగుగ స్తుతింపుడు.

ఓ బుత్విక్కులారా £ మహావిష్ణువు మీకు బలప్రదుడు, సుఖ(్రదుడు, ఆయన పరిశుద్దుడు, శోధకుడు. (ప్రకాశించు జ్ఞానముకన్లి వీర్య_బలసంపన్నుడగు నాతని కొణకు ఎల్లపుడు అధ్యయనము చేయబడుచుండుట వలన, దేవతలలో వ్యాపించిన వేదమను బ్రహ్మను చక్కగ న్తుతించుడు. న?

262 బుగ్వేదము ఉక (వ కొంరా గోచ్చాష్ను్య్రాం (తీళం యచ్చ్భర్జో మాథళవ్‌ న్‌మ్ఫే లనన్యూ నావ్భధో క్‌ (హే కణ్వ) = ఓ కజ్వమహర్షీ యత్‌ =ఎవడు రనస్య = సోమరస మును జమ్మే = సేవించుట కొటకు వవృధేఎ_అభివ్యక్తు డాయెనో యత్‌(చ= ఎవడు శర్ద =సుఖాధ్యుడు లేక బలాధ్యుడో (ఈంఅఘ్న్యం=ఆ అహ_న్తవ్యుడగు గోషు = వేదస్వరూపలైన లేక వేదాభిమానలగు ఆవులందు క్రీం = (క్రీడించుచున్న వృషభరూపియగు నూరుకం = (ప్రమాజము9చే స్తుతింప ఐడుటచే మారుతుడనదిడు విష్ణువును (పళంస = న్తుతింపుము (శ్రీమహావిష్ణువు సోమరసపాన మొనర్చుట కిచట అఖివ్యక్తుడై నాడు ఆతడు సుఖన్వరూపి బలవంతుడు చంనదగనివాడు వేదస్వరూపిణులు వేదాభిమానలగు అవులలో వృషళరూపియై ,క్రీడించుచున్నాడు ఓ కణ్వమహర్షీ (ప్రమాణములచే స్పుతింపదిడి మూరుకుడనబడు ఆ విష్ణువును స్తుతింపుము ఇతి వభమాష్ట్ర కే తృతీయాధ్యాయే చ్వాదళో వర్మ ఇది వథమాష్ట్రకమున తృతీయాధ్యాయమున వన్నె డవ వర్షము 7 తో వో చర్షిత్ణ ఆ నరో దివళ్చ గ్యుళ్ళో భూతయ యత్చీమన్తం న డూనుళ 6 హీ నర =ఓ విష్ణురూపులారా వ =మీకంచ వర్షిస్ట = ఉ తముడు 9 నా! క (భవేత్‌) = ఎవడుండును (యూయం్ర)=మీరు యక్‌_ఏిందువలన దిన _ స్వర్గమును గ్మ (చ) =భూమిని ఆధూతయ బాగుగ చలింవజేయ గల్గుదురో తత్‌ = అందువలన ఏతత్‌ = ఈ జగ క్తునంత ను అన్నం న=(వళలయము పొందిం చుటకు వలె ఎంజ చక్కగ ధూనుథ = కంఎంప జేయుడు ఓ విమ్ణురూపులారా మీకంబె ఉ త్తముడెవడుండును మీరు స్వర్గ మును భూమిని బాగుగ చలింవ జేయగలవారు కనుక ఈ జగత్తునంతను ప్రల యమునందించుటకు వలె బాగుగ కంఎంపస జేయుడు

నప్త్యతీంళం నూర్తమ్‌ బీఠి8 8 నబ బో యామాయ తూనువో దభ ఉ్యగాయ తునవ్యూవే జీవాతో వర్చతో గ 7 "హీ మరుత =ఓ మరుత్తులనబడు విష్ణురూపురారా వ =మీయొక్క యామాయ = మారమున నిలబడుటకు ఉగ్రాయ మన్యవే (చ= త్మీవమైన కోప మును భరించుటకును మానుష =మానవుడు నిద(ధ్రే = అబ్బుడు గాన సమర్ధ డగుటలేదు. పర్వత =పర్వములు గలిగి ఉన్నతమైన గిరి = కొండకూడ మీ మార్గము నందున్నత్తై తే జివాత(వ్రా = మొదలంట 'పెకలింసదిడును గదా గ య ఓ మరుత్తు లనబడు విష్తురూపులారా మీ మార్గమున నిలబడుటకు కడు త్మవమైన మీ కోపమును తట్టుకొనుటకు అల్పుడైన మానవుడు సమర్జుడగుం లేదు ఆశ్చర్య మేమిటన పర్వములుకిలిగిన చాల ఎత్తైన కొండకూడ మీ మార్గము నందున్నచో మొదలంట 'పెకలింపబడును కదా 8 తపా నుద్భవు వృథిలీ ఊవిర్చాగ్‌ం ఇవ బిబ్బోకి లియా యావేము రేవికో 8 యేషాం = ఏ మరు త్తులనిబడు విష్హురూపులు అజ్మేషు = అకాళమునందలి యామేషు = మార్షములందు వెడలుచుండగ _ పృథివీ = భూమీ జుజుర్వాన్‌ = దుర్చలుడగు.. విళ్చతిరీవ = రాజు ఇతరులనుండివలె (అత్సి భియా = చాల భయముచే రేజతే = నణకుచున్నది మరుత్తులనబడు విస్ణురూపులు అకాశమునందు సంచరించుచుండగ వృద్దుడై దుర్చలుడె న రాజు ఇతరులనుండి భయపడినట్లు భూమి చాల భయముతో వణకుచున్నది 60 నరం వా వానమేనాం నయా మాతర్చిరేతవే థి యత్సీమను ద్చాతొ కవ క్రి హే మరుత == మరుక్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా పీషాం = ఇట్టి గుణములుకల మీయొక్క జొన౦ం == పుట్టుక స్టోం ఎొ = వాయువునకు భారతి యందు కలుగుటవలన ఉత్తమ మైవది గదా (త్రే=మరు త్రులనభిడు విసష్ణురూపులు మాతు =తల్సియగు. భారతియొక్క (ప్రసాదేన) = దయతో నిరేతవే =

ది64 బుగ్వేదము పుట్టినమరుక్షణముననే లోకములన్నింటిలో సంచరించుటకు, వయః=యౌవనమును, (పాపా = పొందిరి. యత్‌ = ఎందువలన, ఏషాంజవీరికి, అను = తల్లిదయ కలిగినవెంటనే, పీం=జచక్కగ, ద్వికా= రెండు విధములైన, శవ! = ప్రసిద్ధమైన (ప్రజ్ఞాదిలము, బాహుఐబలమును (అస్త్రి= కలుగుచున్నదో 1 ఓ మరు క్తులనఐడు విస్ణురూప్పలారా | ఇట్టి' గుణగణములుకల మీ పుట్టుక వాయువునకు భారతియందు కలుగుటవలన అత్వ్యు _త్తమమైనదిగ పేర్కొనబడినది. తల్లియగు భారతి దయకలిగిన వెంటనే మీకు (ప్రసిద్ధమైన ప్రజ్హాబలము బాహుబల ళా మును కలిగినవి. కనుక పుట్టిన మరుకణముననే లోకములన్నియు సంచరించుటకు కావలసిన యౌవనమునందిరని తెలిసికొనుచున్నాము. “కీర! ఠథీదు క నూనపవో గిరః తొ అత్భేవ్చూత్ళుత వాలా అఖిడ్జా యాతనో. [0 గిరః జ భారతీదేవియొక్క, సూనవః = పృత్రులును, వాశ్రాః = వ్యాఖ్యాన శీలరగు, క్యే=ఆ మరు త్తులనదిడు విష్ణురూపులు, అజ్మేషు = అంత రిక్షమార్గము అందు, కొష్టాః = దిక్కులయొక్కం, ఉక్‌ అత్నత = అంచులను పొందిరి. ఊ= అది, అభిజ్ఞు = ఆభిజాత్యముననుసరించి, యాత వే = గుణములను పొందుటకే. | భారతీదేవి పుకులు, వ్యాఖ్యానము చేయటయందు దిటలగు మరు తులనఐడు బి తఅాణాతే విష్ణరూపులు, ఆకాళమార్షములందు అఖిజాత్యముననుసరించి గుణములను పొందుటకు దిగంతములవఅకు విజయయా(తను చేసిరి. థారతీపుతులతె , వ్యాథ్యానమునందు , . య్‌ సమర్థులైన వారు దిగ్విజయము చేయనిచో వారి ఆభిజాత్య మెట్లు నఫలమగును ? ఉరి ఇతి [వథమాష్ట్ర శే తృఠీయాఛ్యాయే [తయోదళో వర్గః- జప (వథమాస్టకమున తృతీయాధ్యాయమున వదమూడవ వర్శము, శ52. అత్భాం బిద్దా దీర్చం వ్యతుం ఇవో నపొౌతతుమృగభవ్‌ (న చ్యావయ్లి యామలిః, [1 మదటేకః =మరుత్తులనబడు ఏష్పురూపులు మిహః = సేచకుడగు, ్రీహరి యొక్క, నపొతం = పుటత్రికయగు ధరనుండి పృట్సుటచే. మనుమడగు, దీర్చం = ట్‌

సప్మ్మతింళం సూక్తమ్‌ 265 పొడవైన, సృథుం = వెడల్పైన, అమృథధం = కదిలింపలేనిదగు, త్యం చిత్‌ = క దిలించివేయుచున్నారు. ఘ=కదా;।

ఆ మరుత్తులనబడు విష్ణురూపులు, 'సేచకుడగు శ్రీహరికి పృత్రికయగు భూమినుండి పుట్టుటవలన మనుమడై నట్టి, చాలపొడవు వెడల్పులుగలిగి ఎవరిచేతను కదిలింపబడని, మేరుపర్వతమునుకూడ తమ సంచారములతో కదిలించి వేయ చున్నారు కదా।

458. మడతో యద్ధ వో ఐలం నాగం అచుభ్యూబీతనో

లిరీగ్‌ ంరచుద్యూలీతన. శతి

"హే మరుతః == ఓ మరుతులనబడు విషమరూపులారా 1! యత్‌ == ఎందువలన,

కాలో బ్‌ వః =మీకు, బలం హ= అనేక విధములగు బలమున్నదో, (తత్‌ = అందు వలన, (యూయం) == మీరు, జనాన్‌ = (పజలను, అచుచ్యవీతన = వారిస్థానముల నుండి కదల్బగలుగుచున్నారు, గిరీంశ్చఐజ పర్వతములను కూడ, అచుచ్యవీతన = తవమతవమ నెలవులనుండి కదిలించుటకు సమర్థులగుచున్నారు.

ఓ మరు త్తులనబడు. విష్తురూపులారా । మీకు అనేకవిధములైన బలము లున్నవి. కనుక మీరు (పజలను, పర్వతములను కూడ వారివారి స్థానములనుండి కదిల్చివేయుటకు సమర్దులగుచున్నారు.

అ 4 శీర్‌ఢీ, యద్ధ యాన్తి మదతః నంవా (తువతో౬జభ్టూన్నా వృజోతి తల్చిదోవొత్‌. 18 మరుతః == మరుక్తులనబడు విష్ణురూప్పలు, యక్‌ = ఎప్పుడు, యాౌనన్తీ= సంచారముచేయుచున్నారో, (తదా = అపుడు, ఏషాంజవీరిలో, 5॥ చిత్‌ = కొందఠు, అధ్వన్‌ = మార్గములో, సంబువతే హ =శాస్త్రవిషయములను గూర్చి సంవాదము చేయుచున్నారు. కః చిత్‌ జ=కొందలు, ఆ=చక్కగ, శృణోతి హ== ఆ సంవాదమును వినుచున్నారు కదా:

260 బుగ్యేదము మరుళ్తులనదిడు విష్ణురూపులు నంచారము సల్చునపుడు వారితో కొందలు మార్గములో శాస్త్రీయ విషయములపై సంవాదము చేయుచుందురు ఇంకొందయి ఆ చర్చలను (శద్ధ్దగ వినుచుందురు అట్లు వారెప్పుడును శాస్త్రాభ్యాసమునందాస క్తి కలవారై యుండిరి ర్‌ూ 455. (న యాత కీళమాభలి నల్హి కత్చోవు వో దువ తతో వు మాదయా భి థీ (యే మరక ) = ఓ మరుత్తులనబడు విష్ణురూపులారా (యూయం = మీరు ఆళి = వాహనములతో శీభం =త్వరగ (న ) = మమ్ములను గూర్చి ప్రయాత =దయచేయడు తత్రో_ వచ్చిమూ ఇండ్ల్డయందు సు = చక్కగ మాదయాధ్వై = సుఖముగనుండుడు కణ్వేమ == కణ్వగృహములందు వ = మీకొజకు డువ = అప్పుదే పిదుకబిడిన పొల సనీ (బా) = ఎద్దముగనున్న వి జాలి ఛి కదా మరు త్రులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా మీరు మీ మీ వాహనములతో త్వరగ మావద్దకు విచ్చేయడు విచ్చే మా ఇండ్ల యందు అప్పుడే పిదుకబడిన పాలను స్వీకరించి చక్కగ సుఖముగ నుండుడు 1! అన్హి పొ వ్జు మదాయ న న్ధుని వా వయమేవావ్‌ వొళ్టూం చిదాయర్లీనసే 6 తో (హే మరుత ) = మరు త్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా వ = మీయొక్క మదాయ = సుఖముకొజకు అ _స్తిహి న్మజమా యిండ్లలో హవిస్సు మొదలగు ప సాధనములున్నవి గడా వయం = మేము ఏషాం _ మీకు సంబంధించిన వారమే న్మఎ స్మఎ_అగుచున్నాము కదా (న )=మాకు జీవ'సేజమీదయవనలన జీవించుటకు విశ్వం చిత్‌ = సంపూర్ణ మైన, ఆయు = ఆయుష్యము (అ్త బ్రావ= ఉన్నది కదా

నప్మతింళం నూర్తమ్‌ వ6?7 మరు త్తులని పిలువబడు ఓ విష్ణురూపులారా మిమ్ములను సుఖ పెట్టుటకు మౌ యిండ్ల లో హవిస్సు మొదలగు 'సేవాసాధనములు ఎద్ధముగ నున్నవికదా మాకు మీదయవలన జీవించుటకు పరిపూర్ణ మైన అఆయుష్యము కలిగినది ఇట్టి మేము మీకు సంబంధించిన వారము కాక పోవుపెట్లు కావున మీరు తప్పక ఇటకు విచ్చేయుడు ఇతి ([పథమాన్ట కే తృతీయాధ్యాయే చతుర్దశో వర్ష ఇత్తి స్యత్రింళం నూక్తమ్‌ ఇది పథమావ్దకమున తృతీయాఛ్యా శుమున ఎదునాల్షవ వర్ష యు ఇది మువ్పదియేడవ నూక్తము

అష్ట్మథింశం సూక్తమ్‌ కణ్యో ఘౌరః. మరుతః, గాయ్యతీ. (ఘోదని పమారుడగు కణ్వుడు బుమీ. మరుత్తులనబడు విమ్టవు దేవత గాయ్మ్యతి ఛందన్ను ]. కీర. తొద్ద నూనం తధ్యవీయః వీతా శ్రుతం న వాన్హయోాః దధిద్ద చ్భక్తవర్హివః. వృ కబరిషః =వి సృతమెన ఐం స్పకల, (హే మరుతః) = ఓ మరుతు శ్ర య్‌ ఠి న్‌ య్‌ న లనబడు విష్ణురూపులారా 1 (యూయం) = మీరు, కత్‌=ఎప్పుడు, హ _స్తయోః= మీ చేతులలోనికి, నూనం = నిశ్చయముగ, కథ్మపియః =సద్మాప్రియుడగు, పితాజ తండ్రీ, ప్వక్రం న =పుత్రునినలె, మాం = నన్ను, దధిధ్వే = తీసికొనగలరు ? మరు త్తులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా 1 మీరు వి స్తృత మైన బర్జిస్వు కల వారు. సదాప్రియడగు లండ్రి తనప్పుతునివలె ఎప్పడు తస్పక నన్ను మీ చేతుల లోనికి తీసికొనగలరు ? కీర్‌. కూ నూనం త్‌ద్యోో అర్థం గన్తాదినో నో వృథివ్యాః శూలో గావో నో రణ్యా ల్లి, ల్లి (హే మరుతశ) = మరుళ్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులార్తా ! (యూయం) = మీరు, నూనం = ఇప్పడు, దివః = స్వర్గ మునుండి, సృథివ్యాళ్ళ = భూమినుండియు, క్వ గన = ఎక్కడకు వెళ్లుచున్నారు? వః _ మీకు, కత్‌అర్హం = వెళ్లుటలో ఏమి (వయోజనము కలదు ? న = ఎచటకును వెళ్లకుడు. గావః! న = గడ్డినికోరు ఆవు లెట్లు గడిని 'పెట్లువారిని పిలుచునో అటు, వః = మిమ్ములను, క్వ=ఎచట , రణ్య ని= ళం 6 స! ళల్తి న! మోశకరులు పిలుచుచున్నారు ణి ఖఏ ' మరుతులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మీరిపుడు స్వర్గమునుండి, భూలో కమునుండి ఎచటకు వెళ్లుచున్నారు ? అట్లు వెళ్లుటలో మీకేమి (ప్రయోజనము సిద్ధిం

అష్ట్మరింళం సూక్తమ్‌ వి69 చును ? మీరెచటికిని వెళ్లుకుడు. గడ్డినికోరు ఆవులెట్లు గడ్డి వేయువానిని పిలచునో అప్లే మిమ్ములనేమోకొర్తులెచట పిలచుచున్నారు ? అట్టి వారు చాల అరుదు కదా: గా ఖె య 450. తృ వః నుమ్మా నోవ్యాంని మడుతోః క్పూ నువితా తం బిళ్వాణి నొఖగా. 8 శ్వీం మరుతః = మరుతులనబఐడు ఓ విషురూపులారా। నః = మీకు, అటి ణ నవ్యాంసి = మెచ్చదగిన, సుమ్నూూ = సుఖములు, క్వ= ఎటువంటివి ఎట్లు తెైలియదగినవి ? సువితా(చ్ర = మంగళకరమైన చరిత్రములును, క్వ =ఎటు వంటివి ? ఎట్లు తెలియదగినవి ? విశ్వాని = సంపూర్ణములైన, సౌభగా(చ) = ॥ ళ్‌ క్‌ు సౌభాగ్యములును, క్వో = ఎటువంటివి ? ఎట్లు తెలియదగినవి ? మరుత్తులనబడు ఓ విస్తురూపులారా । మీరు మెచ్చదగిన సుఖములేవి ? మీకు నచ్చిన మంగళకరమైన నడవడు లెటువంటివి ? మీకు సృహణీయములై న సరిపూర్ణ భోగభాగ్యము లెటువంటివి ? వాటినెట్లు తెలిసికొనవలెనో వినరింపుడు. 400. యద్యూయం వృళ్ళిమాళలో ముర్తానః న్యాతనో నసోతా వో అవ్మతః స్యాజ్‌. క్షీ హే పృళ్నిమాతరః = వేదము నర్జముజేసికొనజాలు మరుత్తులనబడు విస్తు రూపులారా । యూయం = మీరు, యత్‌ మర్తాసః స్యాతన = మర్త్యులై నప్పటి కిని, వః = మిమ్ములను, స్తోతా= స్తోత్రము చేయువాడు, అమృతః == దేవుడు, స్యాత్‌ = అగును, మరుత్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా । మీరు వేదమును చక్కగ నర్జము చేసికొనశాలినవారు. మీరు మర్మ్యులై నస్పటికిని మిమ్ములను స్తుతిచేయు మీభక్తు లకు దేవత్వము తన్పళ కలుగునట్లు మీరనుగ్రహింతురు.

ం! బుగ్వేదము 6 మావో చ్భుగో న యవాసే జరిలా భూదజోవ్యు వథా యమున గాదువ ర్‌ (హే మరుత ఏ) = మరుక్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా ప = మిమ్ము లను జరికా = స్తుతించు మీ భక్తుడు పావము చేఎనవాడై ప్పటికిని యవసే = ఆవులు తోదగిన గడ్డి విషయమున మృగ = పెద్దపులి మొదలగునవి ఎట్లు ఉపాదే యములు కావో తథ్రా=అ్టే అజో ష్య =లోకగొరవ మర్యాదలందు సేవింప దగనివాడు నూభూత్‌ జు కొనే కాడుగదా యమస్య పథా = యమలోక మార్గ ఓ మరుత్తులనఐడు విష్ణురూపులారా మిమ్ములను సేవించు మీభక్తుడు ఎట్లో తెలియక పాపమొనర్చినవ్నట్‌కిని మీదయవలన ఆవులు తినదగిన గానము విషయమున పెద్దపులి మొదలగు జంతువులకు శావులేనటు తోకగొరవ మర్యాద లలో స్థానము లేనివాడు ఎవ్పటికని కాడు అట్లు ఈ లోకమునందేగాక అతడు తరువాతగూడ యమలోకము సందడు పుణ్యలోకములనే పొందును ఇతి వథమాష్టుశే తృతీయా ధ్యాయే వ చదళో వర్ష ఇది ప్విధమావ్న కము శృతీ యాధ్యాయమున వదునై దవ వర్షము 62 మో మజ వరానరా ిల్భొఅిర్హుర్లణా వధీల్‌ నదీష్ట తృద్దయా నవా ( (యే మరుక ) = మరుత్తులనదిడు ఓ పిష్ణురూపులారా దుర్తణా = చంపునటువంటి నిరృతి = నిర్భతియను మ వ్రడ్యుదేనత స ఇ మమ్ములను వరాపరా = మహాకాలమకంటె పైకాలము వజకు శు = ఎచటను మోవరీక్‌ = చంవకుండుగాక (స్రాఎ= ఆ నిరతి. తృష్తయా సహ == దాహముతోకూడ నే వదీష్ట = ఎచటికో ఒక చోటకు వెళ్లుగాక మరుత్తులనఐడు ఓ విష్ణురూపులారా ప్రాణులను వేధించి చంపునట్టి నిరతి యను మృత్యుదేనత నుమ్ములను అనంత మైన కాలము విణకును ఎచటను చంప కండు గాక ఆ నిర్భతియను దృుత్యువు తన ద్రాహమును ఎచటకో చేటొకచోటకు వెళ్ళి తీరుకొనుగాక ఒం

అష్యత్రింళం నూక్తమ్‌ వ్ల] నత్యాం త్తే అమవన్లో భస్టూఖ్వోదా డుగచియాన బివొం తృత్బ్ర న్ల్యివాతాత్‌ 7 శ్వేషా = (ప్రకాశము గలవారు అమవ్నన్హ = అసపప్రమేయులు అపరిమిత సామర్ధ్యము కలవారు రుద్రియాస =విద్రావకుడగు వాయువునకు పుత్రులునగు (మరుత ) = మరుత్తులనబడు విస్తురూపులు సత్యం = శిజముగ ధన్వన్‌ చిర్‌ = ఎడారియందును అఆవాతాం = గొలి లేకపోయినను మిహం = వర్షమును ఆజ చక్కగ తమంతటతామే కృణ్వ న్లి= కలిగించుచున్నారు మరుత్తులనబడు విష్ణురూపులు వకాశము గలవారు ఆ(పమేయులు అంతు లేని సామర్థ్యము కలవారు విద్రావకుడగు వాయువునకు పృ్యత్రులునై యున్నారు అటువంటి వారు ఏ మాయలు మర్మములు లేక నిజముగ ఎడారిలోకూడ గాలి లేక పోయినను మంచి వర్ష మును కురిపిందుచున్నారు 64 వా(/కేవ విద్యు ర్ఞునూతి వత్సం నో మాతా నీవీ యదోవాొం వ్ల గ్భన్టేల నర్ణి యత్‌ =ఎప్పుడు ఏషాం=మరు త్తులనబడు ఈ విస్తురూపులద్వారా వృష్టి = వర్షము అసర్జి = కోురిపింపబడునో (దా = అప్పడు విద్యుత్‌ = మెటిపుతీగ మిమాతి = భూమిని (ప్రకాశింప జేయుచున్నది వా(శేవ =బిగపె (ప్రేమతో తల్లి ఉక దానివంక చూచినట్లు మాకా = తల్లిఆవు నత్సం నజఎలేగదూడను వలె ఎమ క్రి= భూమిపై నున్న (పజలను కౌగలించుకొనుచున్నది మరు త్తులనబడు విష్ణురూపులెపుడు వర్షమును కురిపింతురో అపుడు విద్యుల్లత పబకందుపై (ప్రేమతో తల్లి దానిపంక చూచినట్లు భూమండలమును లం ళం (వకొశింప జేయుచున్నది తల్సియావు లేగదూడను చేరదీఎనట్లు భూమిపై నున్న (వజలను కాగలించుకొనుచున్నది శఠ5్‌. దివ బిత్తమ ల్ళొజ్బ ల్లి వర్షన్యోనోదవాహేనో యత్స్యృథివీం థ్రూన్ధ ని (మరుత )=మరు క్తులనదిడు విష్తురూఎులు యక్‌ =ఎస్సుడు సృథివీం== భూలోకమును వ్యున్ద న్తి తల్లి యావు దూడను తన పాలతో తడిసినట్లు వర్షముతో

బిబి బుగ్వేదము ఈడుపుచున్నారో (తదా) = అపుడు, ఉదవాహేన = మేఘమండలముద్వారా, దివా చిత్‌ = సగలుకూడ, తమః = చీకటిమయముగ, కృణ్వ ని = చేయుచున్నారు. మరు క్తులనబడు విష్ణురూప్పులు, తల్లియావు తన పాల తుంపురులతో దూడను తడపినట్లు ఎపుడు భూమిని వర్షముతో తడపుచున్నారో అప్పుడు మేఘాచ్చ్భాదనము ద్వారా పగటినికూడ చిమ్మచీకటిగ చేయుచున్నారు. 408. అథ న్ధూనాస్థాడతాం విళ్ళూతూ నద్గు ఫొర్థివత్‌ అరేజున్త (ల్‌ మానుసాః. 10 అథ = ఇంకను, మరుతాంఎ_మరుత్తులనదిడు విషురూపులయొక్క, స్వనాత్‌ జానీ ణ (ఆపి =గంలీరధ్వనిచేతనే, ఆ = అంతటను, విశ్వం = సమ స్తమెన, పారివం = ఎవని ర్వా న! సృథివినలన నేర్పడిన, సద్మ = గృహసమూహమును, గృహాభిమాని సమూహ మున, మానుషాః (చృఎఅందలిమనుజులును, ప్ర అరేజున్త = భయకంపితులై రి. మజియు మరు త్తులనదిడు విష్ణరూపుల గంభీరధ్వనిచేతనే లోకమునం దంతటను పృథివివలన నేర్చడిన గృహసమూహము, గృహాభిమానుల సమూహ మును, ఆందు నివసించు మనుష్యులును భయపడి చలించినవారె ర. చా ఇతి (వళమాన్ట కే తృతీయాధ్యాయే పోడళో వర్గ ః, ఇది (ప్రథమాన్ట్ర కమున తృతీయాధ్యాయమున వదునాజన వర్షము. 487. ముదతో వీవపాజిలిళ్టితా రోధన్ధూతీల్‌ ను యాతే తుఖిదయాములిః. 11 "హీ మరుఠః = మరుక్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా గ్‌ (యూయం)=మీరు, వీకపాణ్‌భిః = దృఢ మైన మీ హస్తములతో, అథధిద్రయామభిః ఈం ఎ ఆయాసము లేని నడకలతో, చి(త్రాః = విచిత్రమైన, రోధస్వతీః = నదులను, అనుయాల = కదిలించుట కసమర్దుల మైన మేము కదిలించుచు త్వరత్వరగ వెళ్లచు ఏ (ప్రవాహము ళం అందు చూచుచున్నామో ఆ నదుల వద్దకు వెళ్ళడు.

అష్ష్మతింళం సూక్తమ్‌ 278 మరుత్తులనబడు ఓ విమ్టురూపులారా । మీరు దృఢమైన హస్తములతో శ్రమలేని నడకలతో. ఆతివేగముగ మేము వెంటబడి కదిలించుటకు గూడ మాకు లొంగని ఏ నదుల ప్రవాహములను చూచుచుందుమో ఆ నదుల వద్దకు వెట్లడు. 4608. న్జేరా నః నస్తు నోమడూ లథా అభ్వాన వవావ నునంన్భూతా' అఖీళవః. శీలి (హే మరుళతఖ) జు ఈ మరుళ్తులనబడు విష్ణరూపులారా । వః = మీకిచటకు వచ్చుటకు, స్టీరాః = దృఢములై న, సుసంస్కృృతాః = మంచి సంస్కారముగల, అఖీళవః = (ప్రకాశించునట్టి, రథాః=రథములు, సన్తు= ఉన్నవి. ఏషాంజ ఏ రథములకు, నేమయః (చ) = చ్మకములును, స్థిరాః =దిటవైనవి, సన్తు= ఉన్నవి. అళ్వాసః (చ) జదొనికి కొవలసిన గుఅములును, సిరాః = దబలిషము న! న! ల లైనవి, సన్తు= ఉన్నవి. మరుత్తులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా । మీరిచటకు విచ్చేయటకు దృఢథముగ, చక్కని నంస్కారములతో వెలుగొందు రథములున్నవి. ఆ రథములకు దిటవైన చకములున్నవి. కావలసిన ఉ త్తమాళ్వములున్నవి. కనుక త్వరగ ఇచటకు దయచేయుడు. 468. అచ్చా నదా తనా గిరా జరాదైై (ఐవజ్ఞణన్ఫతిన్‌ అగ్నిం మైళం నో దర్భతత్‌. " 18 (హే కణ్వ) = ఓ కణ్వమహర్డీ | (త్వం) జసీవు, అగ్నిం న= అగ్నిని నలె, మిథత్రం నవజ=సూర్యుని వలె, దర్శత౦=(సకొళించుచున్న, (్రహ్మణస్పతిం = హిరణ్యగర్భునకు ప్రభువగు విష్ణువును గూర్చి, వాక్సతియగు వాయువును గూర్చి, తనా = అనేక విషయములు కల, '" గిరా=వాగూసమగు, జరాయై = న్తుతితో, అచ్చా వద = యథార్జముగ చెస్పుము. 271 17

ల్‌! బుగ్వేదము ఓ కణ్వమహర్షీ అగ్నివలె సూర్యునివలె వేజీ వెలుగులేకనే తన ప్ర (కాశ) సాదముచేత నే వెలుగొందుచున్న _ బహ్మదేవునకు (ప్రభువగు విష్ణువును గూర్చి వాకృతియైన వాయువును గూర్చి అనేకవిధములగు వాక్కులతో కూడిన చక్కని స్తుతులతో యథార్లముగ చెప్పుము అన్‌ థి శ0 మితీపా ల్లోళమాస్పే వర్జన్యూ ఇవ్‌ తతన గాయ గాయ్యతముక్ట్యూవ్‌ శీ ఓ హే ఆత్మన్‌ = ఓ ఆత్మా (త్వం) = నీవు (అస్య) = ఈ (బ్రహ్మణ స్పతియగు విష్ణువుయొక్క శ్లోకం =కీర్శిని ఆప్యే=ముఖమునందు. మిమీపొ = ఎల్లిప్పుడు నిలపుము. పర్జన్య ఇవ = తనయందు మాత్రమే. నీటినుంచుకొనక లోకమందంతట దానిని వర్షించు మేఘమువలె తతన -నిజమెన (శ్రీహరి కీర్తిని శిష్యలోక మునకుప దేశింపుము ఉక్త్యం == విష్ణువునకు సంబంధించిన గాయ త్తం= గాయత్తమను సానును గాయ = గానమొనర్పుము ఓ ఆత్మా సీవు ఈ (శ్రీమవోవిష్ణుపుయొక్క కీ రిని నాలుకపై ఎల్లప్పుడు నిలుపుము నీటిని తనయందు మాత్రమే యుంచుకొనక లోకమునంద్‌ంతట. దానివి వర్షించు మేఘునివలె సత్యమైన శ్రీహరికీ రిని సీ శిష్యలోకముసకుపదేశించుట చ్వారా విస్తరింపజేయము విష్ణువునకు సంబంధించిన గాయ తమను సామను గానముచేయుము ఆ శీ? వన్దన్సు మాడతం గణం తౌవం వనన్వుముర్చి.ణవ్‌ అనే వ్భ్రద్దా అనన్హవా 6 (హే ఆత్యాన్‌) = ఓ ఆత్మా (త్వం) = నీవు క్వేషం = (సకొశము గల పనమ్యుం = జ్ఞానశీలడగు అర్కిణం == బుక్కులద్వారా తెలియదగిన మారుతం గణం = మర త్తులనబడు విష్ణురూపుల సమూహమును. వస్పస్వ = స్తుతించుము అస్మే=మనకు ఇహ = ఈ మరుతులనబడు విష్ణురూపుఐ విషయమున వృర్ధా అసన్‌ = జ్ఞాపక ములు 'హెచ్చుగనున్నవి కదా

అష్షతింళం సూక్తమ్‌ 2౭75 ఓ ఆత్మా మరుత్తులనబడు విష్ణురూపుల సమూహము (వకౌళ దు గలది జ్ఞానశీలమైనది బుక్కులద్వారా తెలియదగినది నీవు దానిని స్తుతినొనర్చుము మనకు ఈ మరు త్తులనబడు విష్ణరూపుల గుణగణములను గూర్చి చక్కని జ్ఞాపకము అన్నవి గదా ఇతి [పథమాష్ట కే తృతీయాధ్యాయే నష్టదళో వర్గ ఇతి అస్టృ(తింళ నూ్తమ్‌ ఇది [పథమాష్ట్రకమున తృతీయాధ్యాయమున పదునేడవ వర్గము ఇది మున్నదియెనిమిదవ నూ_క్తము

వకోనచక్వారింశం సూక్తమ్‌

కణో భూరః॥. మరుతః. (వగాళః - వివమా బృహత్యః, సమాః నతోబ్బవాత్యాః. ['హోదని కుమారడగు కణ్వుడు బుషి, మరుత్తులనబడు విష్ణువు జేవళ. బృహతి ఛందన్సు. ] 42, [వయదిత్ళా నదావతః లోబిః శ మానమన్వభ | క్‌న్భూ ట్‌త్వా మడత తొన్ఫు వర్చునా శం యాథ్‌ కం వొ గూతయంః. హే మరుతఃఎమరుత్తులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా 1 (యూయం) = మీరు, వరావతః = దూరమునుండియే,; శోచిః న = ేజస్సువలె, మానం = జ్ఞానమును, 1వ ఆస్యథ = జీవులలో కలిగించుచున్నారు. యత్‌ ఇతా = అనేక విధములగు ఈ లోక కార్యములను మీకే నిర్వహించిరి. కస్య ఇ మీరెచటికై నను వెళ్ళినను: దేనినైనను తెలిసికొనినను అది దేని ద్వారా ? (క్రత్వా = మీ జ్ఞానముతోనే కొని. ఇతరుల సహాయము వలన కాదు. కస్య = మీరు బలముతో ఎచటిత్తై నను వెళ్ళి నను, ఏ పనినై నను చేసినను అది 'దేవిద్వారా ? వర్చసా=మీ బలముతో నేకాని ఇతరుల తోడ్చాటువలన కాదు. యాథ = పేదైనను తెలిసికొన్నను. (స్వాధీనా దేన జానాత్‌) = స్వకీయజ్ఞానము వలననే, 50 ఎవరినె నను. ధూతయః = చెదరగొట్టుదున్నారన్న, (స్వబలాద్ధి = ఆదిప్సీ బలముతోనే : కదా:

మరు త్రలవబడు ఓ విష్ణురూపులారా ? మీరు దూరమున స్వర్గాదిలోకమున నుండియే తేజస్సువలె జీవులలో క్లానమును కలిగించుచున్నారు. లోకమున అనేక విధములగు కార్యముల నిర్వపొంచినారు. మీరెచటకె నను వెళ్ళినను, దేనిన్నై నను తెలినకొవినను అది మీజ్ఞానము వలననే కాని మీ పరాషేక్ష లేదు. మీరెచటకై నను వెళ్ళి ఏ పనినైనా సాధించినచో అది మీ దిలమువల్ల నే కాని ఇతరుల సహాయము మీకక్క-అలేదు. మీరు సర్వన్వతంతులు. .. దేనిని తెలిసికొన్నను అది మీ జ్ఞానము వలననే, దేవిని చెదజగొట్టినను అది మీ॥ క్షివలననే కాని ఇతరుల సహాయము

వలన కాదు, "

వకోనచత్వారింళం నూర్తమ్‌ వై 78. స్థిరా వ నన్త్రాయధా వరాణునో వీఖా ఉత (వతివ్యలే యతప్వాతమన్తు తవికీ వనీయనీ మా మర్త్యన్ధా మూడును ౭2 (హే మరుత )=మరుళ్తులనబడు ఓ విష్ణరూపులారా న ఇఐమీకు పరా ణుదే = ఈ లోకమున శక్రుపులను నాశనము చేయుటకు ఉత ప్రతిష్య్కంభే = శత్రువుల _స్తంభింపచేయటకును ఆయుధా == ఆయుధములు సన్తు = కలవు ఖ్ధా == అవి బ్ఞరమైనవి వీకు = ఎన్నటికిని ధృఢ మెనవే యుష్మాకం ఇ మ్‌ప సనీయన = ఉత్తమమైన తవిఎష = తేజస్సు లేక బలము అస్తు = కలదు మాయిన మదర్త్యస్య = మాయావులగు రాక్షసులకు పనీయసీ తవిషజమంచి శేజన్సుగాని బలముగాని మా (అనస్తువా= లేదు కదా ఓ మరుత్తులనబడు విస్తురూపులారా ఈ లోకమునందలి విరోధుల నణగా ర్చుటకు వారిని స్తంభింప జేయటకు మీకు బ్ధమైన ఎన్నటికిని దృఢమైన ఆయుధములున్నవి మీకు ఉ _త్తృమమెన తేజస్సు లేక బలము ఉన్నది మాయావు లగు రాక్షసులకు మంచి కేజస్పుగాని బలముగాని లేదు కదా 74 నరావా యజ్ఞిరోం వాథ్‌ నలో వోళ్త యథా తథ వి యాభన వనిన వృభివ్వా న్యాకా వర్ప్వతానాన్‌ శ్ర (హే మరుతక * = ఓమరు త్తులనబడు విమ్ణరూపులారా (యూయం) = మీరు యత్‌ ==పి ఖ్దం == చి లకొలమునాటి అజ్ఞానము పావమేదికలదో తర్‌ == దానిని (భక్తాయ జుమీ భక్తునకు వరాహథ == పోగొట్టుచున్నారు (హ్ర== మజియు గురు (అపి = ఉత్తమములై న నర == పురుషులను వర్తయథ = ఎల్లప్పుడు గుణములనిచ్చి నడపుచున్నారు (యూయం) =మీరు వనిన = "సీవింపదగిన దేవతలనుగూర్చి వి యాథఠన-= వెచ్ళుచున్నారు. పర్వతానాం = జన్మలను సర్వములుగల జీవులవద్దకు పృథివ్యా (చ) =మాదేవి వద్దకు ఆకా ఇ దిగంతములకు వియాథన = వెళు చున్నారు మరు త్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులాలా మీరు మీ భళ్తులకు ఆనాదికాలము నుండిగల అజ్ఞానమును పాపమును నాశనము చేయుచున్నారు ఘలియు ఉత్తమ సురుమలథు గుణనంవదనిచ్చి వారి జీవితములను "చక్కగ నడవుచున్నారు మీరు

ల్లాస్ర బుశ్వేదము 'పేవ్యులైన దేవళల వద్దకు జన్మలను పర్వములుగల జీవుల సమీపమునకు భూదేవి దగ్గజణకు చిగంతములకును వెళ్ళుచున్నారు శ నపావో కతుర్దూనిదో అధి ద్వావి నొ త్రూమ్యాం రికాదోన యవ్యాతము న్ను తబితీ తనా యడా థ(దానో నూ బిదాద్భ పే శీ హే రికాదస = గొప్ప సుఖనముకల రుద్రాస = రోగములను పోగొట్టు (హే మరుత )=ఓ మరు త్తులనబడు విష్ణరూపులారా వ =మీకు ద్యవి=స్వర్గము నందు శతు విరోధి * వా అరి వివిదేఎదొరుకనే దొరుకుటలేదు భూమ్యాం (చ) = భూమితోను (ఉవలక్షణము) ఎచటను న అధి వివిదే. లభించుటలేదు యుష్మాకం మీకు ను చిక్‌ = ఎల్లపుడు ఆధృ్యషే=పాసముల నన్నింటిని పాపు లగు రాకసులనందఅను సంహరించుటప తనా = వ్యాఎంచిన యుజా =అయోగ ముతో కూడిన రవిష = బలముగాని తేజస్సుగాని అన్తువా = ఉన్నది గదా ఓ మరు త్తులనబడు విష్ణురూపులారా మీరు గొప్ప సుఖము కలవారు (ప్రాణుల రోగములను పోగొట్టుచు రుదు లనబడుచున్నారు అట్టి మీకు స్వర్గము నందును భూమియందును లోకమునందెచటను విరోధి వెదకినను కన్సడుటలేదు ఎల్లపుడును పానముల నన్నిటిని పాపిష్టులగు రాక్షసుల నందణను సంహరించు టకు మీకు అంతటను వ్యాఎంచిన యోగమువలన కలిగిన బలము తేజస్సు సమృ ద్ధిగ నున్నదికదా శ76 - (న వోవయ త్రి వర్చొతాన్దూ బిఖ్బాన్హి వోసోన్సుతీన్‌ [పో ఆరత మడతో దుర్భుదా శవ దోవాన నర్చాయా వినా క్‌ మరుత దేవాస == (ప్రకాశించునట్టి మరు క్తులనబడు విష్ణురూపులు పర్వ తాన్‌ -= జన్మలను పర్వములుగల జీవులను ప్రవేసయ _న్తి= యేలేఎందచున్నారు వనస్పతీన్‌ = ఎసేవింపదగినవారిలో ేవులగు (బ్రహ్మ మొదలగు వారిని

వకోనచత్వారింళం నూక్తమ్‌ వి70 వివి చన్ల్‌ =ఫలములనిచ్చుటలోగల తారతమ్యము ననుసరించి విభబించుచున్నారు. సర్వయా విశా = (ప్రజలందటితో కూడ, దుక్మదా ఇవ మదించిన వారివలె తమ పగ్రయోజనమును తలంచనివారై, ప్రో ఆరత == జీవులను (పేదేపించుచు కలసి మెలసి యుండిరి. ,

'ప్రకాళించునటువంటి, " మరుత్తులని వ్యవహరింపబడు, శ్రీ విస్ణురూపులు జన్యలను పర్వములుగల జీవులను: ఎల్ల వ్పుడు వారివారి సనులయందు (ప్రేరేపించు చున్నారు. 'సేవింపదగిన దేవతలలో ఉత్తములైన (బ్రహ్మ మొదలగు వారిని, భక్తులకు ఫలముల నిచ్చుటలోగల తారతమ్యము ననుసరించి 'విడివిడిగ విభజించు చున్నారు. తమ- పయోజనములను మదినెంచక మదించిన వారివలె (ప్రజలందటి తోను కలసిమెలసి యున్నారు. ఇం

ఇతి (వళమాన్ష కే శృతీయాధ్యాయే అషహ్ఞైదళో వర్షః, ఇది ప్రిథమాస్థ్రకమున తృతీయాధ్యాయమున పదునెనిమిదవ., వర్షము. 477. ఢఉవో ౮భోము వృవతీరయగ్థ బాం (వష్టిర్దూవాతి దోపాతో॥ అ వో యూమాయ వృథిలీ బిద్యళోదబీభయనల్త మానుసౌల 8 (హే మరుతః) = మరుత్తులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా । రథేష = రథము లో ళా అందు, సృషతీః == న్వచృమైన దేహకాంతిగల గుజ్జములను, ఉపో అయుగ్ధ్వం = ముందు కట్టినారు. రోహిత! (చవ లతోహితవర ముగల, వ్రప్టిః= వాటికి వెనుక గ్‌వష్టి యనబడు గుజ్జము, వహతి == రథమును. వహించుచున్నది. న8జ= మీయొక్క. యామాయ=గమనమును సహించుటకు, వృథివీ చిత్‌ = భూమియును, ఆ అశోత్‌ = తనకోధారభూతుడైన శేషుని అశ్రయించెను. " మనుషాః (చ) జ మనుష్యులును, అవీభయన్హ = భయపడిరి. | -... మరుత్తులనఐడు ఓ వివ్తురూపులారా । మీరు రథములకు ముందు - భాగమున న్వచ్భమైన దేహకాంతిగల గుజ్జములను కట్టినారు. వాటికి కొంచెము వెనుక ప్రక్కన "ప్రష్టి యనబడు ఎటల్జిని గుజ్జమును కట్టినారు, మీ గమన వేగమును నహించుటకు “భూమి తన కాధారభూతుదైన శేషుని ఆశ్రయించినది. ఇక మనుస్యులు మీ వేగ మునకు భయపడిపోయిరి, "

280 బుగ్వేదము 78. ఆవో వుళా తనాయ కం డ్యదా అవో వృడోీమహే లన్తా చూశాం నోఒవనా యథా థ్రరా రై ఈతత్వాయ బితభ్యపే. 7

రుద్రాః = జీవుల రోగములను పోగొట్టునటువంటి, (హే మరుతః) = మరుత్తులనఐడు ఓ విష్ణరూపులారా వః = మీనుండి, కం=సుఖము, తనాయ. కలుగుటకొజకు, మర్తు ౬= త్వరగ, (వి = మీయొక్క, అవః = రకణను, ఆవృణీమ హే == ప్రార్జించుచున్నాము. యథా పురా= పూర్వమెట్లు, విభ్యుషే = భయముకల, కణ్వాయ = కణ్వుడనగు నావద్దకు, (గతవన్తః) ఐ వచ్చితిరో ఇరా = అస్లే, నూనం = ఇప్పగును, నః మావద్దకు, అవసా = రతణము చేయుచున్నవారై, గన = విచ్చేయుడు.

మరు త్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా | మీరు జీవుల రోగములను పోగొట్టు చున్నారుగాన *'రుడుి లనబడు చున్నారు. మీనుండి మాకు సుఖము కలుగుటకు మీ రక్షణమును మేమిపుడు (ప్రార్థించుచున్నాము. పూర్వమెట్లు భయముకల, కణ్వుడ నగు నా వద్దకు వచ్చితిరో అశ్లే ఇప్పడును మమ్ము రక్షించుచు మావద్ద కేతెంచుదురు గాక;

470... యే అ్రజీతో మడతో ము రే ల్‌వీల్‌ "ఆ

తూనో అభ గం ఈవతో బి'తొం యరూత భవనా వ్యోవినొ

• జీ యమ్మారాలిదాతిభిః, 8

హే మరతః=ఓ మరుత్తులనబడు విష్ణరూపులారా । యః=వీ దురాత్ముడు, యు ష్మేషిఈః =మీరందలకు నియామకులగుటచే ముఖ్యముగ మీడే (ధే కేపింపబడిన వారై, మృశ్ష్యేషితః = (లేక) బాహ్యదృష్టితో మానవులగు రాజు మొదలగు వారిచే (వేశేపింపబడినవాడై, _, నః = మాయొక్క, అభ్వం == దారిద్య్రములను, ఆఈసతే == అధికముగ కోరుచున్నాడో, తం =-వానికి, యూయం ==-మీరు, శవసా = సుఖముతో, వియయోళ = వియోగము కలుగనేయుడు, ఓజసా (చ)జ బలముతోను, వియయోత == వియోగము కలుగజేయుడు. యుష్మాకాఖిరూతిఖిః = మీ భావనలతో. వియుయోత = వియోగము కలుగజేయుడు.

వకోనచత్వారింళం సూక్తమ్‌ వీర్ర1 మరుత్తులను ఓ విష్ణున్వరూపులారా : జీవులందజకు నియామకులగు మీచే ముఖ్యముగ _పేరణనందినట్టి, లేక బాహ్యదృష్టితో మానవ్వలగు రాజు. మొదలగు వారిచే (ప్రేశేపింపబడిన ఏ దురాత్ముడు మాకు దారిద్ర్యముల నధికముగ కోరుచున్నాడో వానీయొక్క- సుఖములను, దిలమును, మీకు సంబంధించిన భావనలను, మీరపహ రించి వాటినుండి వానికి మీరు వియోగమును కలిగింపుడు. 480. అనాతి పా (చయజ్బూనః తజ్చాం దోదో (చచేతనః అనొమిలిర్థుడుళత ఆ శ ఊతిభిర్హన్లా వృస్థ్రిం నో బిద్యుతళం శ (వ్రయజ్యవః = ఎక్కువగ పూజింపదగిన, (ప్రచేతసః = గొప్పమనస్సుకల, “హే మరుతః = మరుత్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా (యూయం) = మీరు, కణ్వం = కణ్వునకు, ఆసామి = అత్యుత్తమమైన, ( అభీప్పితం) పొ = కోరికనే. దద జ ఒసంగుడు. అసామిభిః =చాల ఉ త్తమమైన, ఊతిథిః = మమ్ములను రక్షించు అభిప్రాయములతో నున్న (మీర్ఫు, విద్యుతః = మెజపుతీగలు, వృష్టిం న = వర్షమును నలె, నః = మావద్దకు, ఆగన్త = వత్తురు గాక | మరు శ్తులనబడు ఓ విష్తురూపులారా । మీరు మిక్కిలి పూజింపదగిన వారు. ఉదార మైన మనస్తత్వము గలవారు. కనుక కణ్వునకు ఆత్యు త్తమమైన ఆతని కోరికలనే (ప్రసాదింపుడు. మమ్ము రక్షించుటకు మంచి అభిప్రాయముతోనున్న మీరు. మెజిపుతీగలు వర్షమును చేరినట్లు త్వరత్వరగ మావద్దకు దయచేయుడు. 481. అనొామ్మోజో విఖ్యథ్రా నుదానవో అనొమి దూతయః తోవః మువద్దాపే ముదతః వరియన్యావ ఉఇవుంనో నళ ద్ధివవత్‌, 10 సుదానవః = చక్కగ దానముచేయు స్వభావముకల, ధూతయః-==విరోధులను వణకించు. హే నరుతః = మరుత్తులనబడు ఓ విష్ణురూపులారా ! (యూయం) = మీరు, అసామి = అత్యుత్తమమైన, ఓజః =బిలవప్‌ను, విభృథ = కలిగియున్నారు. అసామి = అద్వితీయమైన, ళవః (చ) = సుఖమును, విభృథ = కలిగియున్నారు. సరిమన్యవే = కోపావిష్తుడగు, బుషిద్విషే = బుషులకు విరోధియగు రాక్షసుని

విర్రిపి బుగ్యేదము చంపుటకు, ఇషుం న= బాణమును వళె, ద్విష౦ = (ప్రతిస్పర్సిని, సృజత యా సృజింపుడు, మరుత్తులనదిడు ఓ విష్ణురూపులారా : మీరు చక్కగ భక్తులు వేడిన దానిని కటా&ంచు స్వభావము కలవారు. శత్రువులను గడగడలాడింతురు. మీకు అళ్యు త్త్రమమైన బలము కలదు. అసమానమైన సుఖమును మీరు కలిగియున్నారు. కోపావిష్టుడును, _ ముషులకు ప్రబిలవిరోధియునగు రాక్షసుని చంపుటకు బాణమును వలె ప్రతిస్పర్థి నీ కూడ సృజియింతురు గాక । ఇతి (వథమాస్ట్ర శ తృతీయాఛ్యాయే వఏకోనవింళో వర్ష £* ఇతి వకోనచత్వారింళం మాక్తమ్‌. ఇది [వథమాస్ట్ర కమున తృతీయాధ్యాయమున పందొమ్మిదవ వర్షము ఇది మువ్పదిళొమ్మిదవ నూ క్తము

చత్వారింశం సూక్తమ్‌ కణ్యో ఘౌరః 1 [బహ్ముణన్పతిః మరుతః ఇన్టిళ్చ ౨ నవానన్నుతో మరుతళ్ళ, 8 [బవ్మాణస్పతిః నూనృతా జేవీ దేవాశ్చ, శక్‌ (బహ్మణస్పతిః, 8-7 దేవః, 8 ఇస్ట్రః. (వగాథః, విషమా బృవాత్టః సమాః నతో బృహత్యః. [మోదుని కుమారుడగు కయ్వుడు బుషి, (బహ్మాణన్పతి, మరుత్తులు, ఇందుడు, నహన న్ప్కురుడు, నూన్ఫతడేవి, దేవులు ఆనబడు విన్లువు దేవత. బృహతి ఛందన్సు. ] " 482... ఉత్తిన్టి (ఎవ్ఞణన్పుతే దేవయన్త స్త్రామహే ఉవ (వయన్త్ర వముడతం నుదానవ ఇల్ల (పొభార్భవా నవా. హే (బహ్మణన్ప తే = వేదమున కధిపతీ / మహావ్‌ష్టూ 1 ఉత్తిష్ట = లేమ్ము- దేవయ నః = పూజను లేక న్తుతిని చ్నేయువార మై, (వయం) జా మేము, త్వా జ నిన్ను, (శరణం) ఈమహే = శరణుపొందుచున్నాము. సుదానవః = బాగుగ __ దానముచేయు స్వభావముకల, మరుతః (చ) = మరుత్తులనబడు విష్ణురూపులును, (అస్మాన్‌ ఉప ప్రయన్తు = మాకడకు వత్తురు గాక! హే ఇన్ట్ర (త్వం చ) = ఓ అఖీష్టదాతవగు విష్ణూ ః నీవును, సచా (ఏవ) =సుఖముగనే, (అస్మద్యజ్ఞన్య్రణ మా యజ్ఞములలో, ప్రాశూః భవ=బాగుగ హవిస్సులనారగించువాడవు కమ్ము. ఓ వేదసప్రభూ 1 మహావిష్లూ ; లెమ్ము. పూజలతోను, స్తుతులతోను మేము నిన్ను శరణుజొచ్చుచున్నాము.' 'విరివిగ దానముచేయు స్వభానముగల మరుత్తు అనబడు విషస్ణురూపులు మా యజ్ఞమునకు దయచేయుదురు గాక 1! ఓ మహావిష్ణ్టూ 1 సీవును మా యజ్ఞమునకు విచ్చేసి ఆధికముగ హవిస్పుల నారగించువాడ వగుదువు గాక ॥ 488. _త్చామిద్ధి నవానన్సుుత మర్త్య థన(మాతే ధనో పొతే నుబీర్భొం మదత ఆ న్దూళ్టూ్యూం బొభీత భూవ ఆ చకే. ౨ హే సహసస్పుత్ర = వాయువు వలన నభివ్య క్రుడనగుటచే తత్చ్యకుడవగు విష్ణూ ౯ క్యాం(ఇత్‌ ) గ నిన్నే, “హే మరుతః == మరు త్తులనబడు ఓ విష్ణురూపు

284 బుగ్వేదము

లారా: వః(చ) ఉ మిమ్ములను, యః మర్త్మ్యః == ఏ మర్వ్యుడు, పొతే ధనే (యుద్ధే) = దాచబడిన నిధిరూపమగు ధన విషయమున, యుద్ధ విషయమునను, ఉపబూతే = మిక్కిలి స్రుతి చేయుచున్నాడో, -ఆ:చకే(చ) = దర్శించెనో, (సశ్ర= అతడు, సువీర్యం = మంచి పరాక్రమమును, స్వళ్వ్యం = మంచి అశ్వములను (మంచి జ్ఞానమును) ఆదరీత హి =-పొందును కదా |

వాయువు-వలన నఖివ్య కుడవగుటచే సహనసన్న్యత్రుడవగు ఓ మహాోవిమ్ణూ 1 నిన్ను, మరుత్తులనబడు ఓ విష్ణురూప్పులారా ః మిమ్ములను ప్‌ మ ర్వుడు, దాచబడిన నిధుల విషయమున, యుద్ధముల విషయమున నుతి చేయచున్నాడో, దర్శించు చున్నాడో, అతడు మంచి పరాక్రమమును ఉ త్రమాళ్వములను మంచిజ్ఞానమును పొందును కదా;

ఢీరీశీం ప్రత (అివ్రవన్ఫృతిః (న్‌

దేవ్యాతు నూన్భతా అచ్చా వీరం శర్భూం వ శ్రీరాధనం దోవా యజ్ఞం నయన్తు నః, శ్రి

(దిహ్మాణన్పతిః.= మహావిష్ణువు, (వ-ఏతు = మన యజ్ఞములో ముందుండి శొర్యసాధకుడగు గాక 1 సూనృతా 'దేపీ.= సత్యవాక్కుల కభిమాన దేవతయగు నర నస్వతి, లేక విష్ణ్వాజ్ఞారూపమైన వాక్కు, (ప్ర)ఏతు ౨ ఈ యజ్ఞమున ముందుకువచ్చు గాక : దేవాః=ఇతర దేవతలు, నః యజ్ఞం=మన యజ్ఞమును, వీరం=వీర్యవంతు డును, నర్యం = నాళములేని వాడగు, వజ్తీరాధసం అచ్చ _ దేవ_గంధర్వ-నర- "పిత ఫాదై త్యులను అయిదు విధములగు జనులను సృష్టి=స్థిత్యాదులతో "పెంచుచున్నట్టి (శ్రీహరిని గూర్చి, నయన్తు = పొందింతురు గాక:

(శ్రీ మహావిస్తువు మన యజ్ఞము సఫలమగునట్లు వచ్చి ముందుండు గాక 1 సత్యవాక్కు లకు అభిమాన దేవతయగు సరస్వతి, లేక విష్ణువుయొక్ష ఆజ్ఞారూసమైన వాక్కు, ఈ యజ్ఞ ములో ముందుకు వచ్చుగాక | వీర్యళాలి, అచ్యుతుడు, దేవతలు గంధర్వులు=_నరులు._పితరులు _దై త్యులను అయిదు విధములగు జనులను. సృష్టిం స్టేతి మొదలగు వాటితో పెంచువాడునగు (శ్రీ మహావిష్తువునకు ఇతర దేవతలు ఈ యజ్ఞ ఫలము నందింతురుగాక |

. చత్వారింళం నూళ్తమ్‌ 285 485. యా వాభుతో దదాతి నూనరొం వను న ధత్తే అశీతి (₹వం " లన్న ఇకొం నుబీరామా యశామ పే న్యువత్తూర్హీిమనోవానవ్‌. 4 యః (బ్రహ్మణన్పతిః = ఏ ధ్రీహరి, వాఘతే = న్తుతిచేయ ల క్తునకు, సూనరం వసు = మానవుని మంచివానినిగ మార్చు జ్ఞానమను ధనమును, దదాతి == ఇచ్చుచున్నాడో, (యః) సః = అట్టి ఏ విష్ణువు, వాఘతే =సోోశముచేయు భక్రు నకు, అక్షితి[శ్రవః(చ = అక్షయమైన కీర్తినికూడ, ధే ఇ కలిగించుచున్నాడో, తస్మై= ఆ విష్ణువునకు, సువీరాం = మంచి వీర్యమును. సువ్రతూర్జిం = మంచి రూపమును కలిగించు, ఆనేహసం=పప్రాణములకు, ఇంద్రియములకు చేష్ట దేనివలన కలుగునో, ఇళాం == అట్టి హవిస్పును, ఆయజామహే = సమర్చించుచున్నాము. శ్రీహరి తనను స్తోతములతో సేవించు భక్తునకు, మంచివావినిగ మార్చు త_త్త్వజ్ఞానమను ధనము సిచ్చుచున్నాడు: అక్షయమై శాశ్వత మైన కీర్తిని కూడ కలిగించుచున్నాడు. మేము ఆ ్రీహరికి మంచి వీర్యమును, చక్కంని రూపమును కలిగించునట్టి, (పాణములయొక్క_.. ఇంద్రియములయొక్క ఆనేక [క్రియలకు కారణ మైన హవిన్నును సమర్శ్చించుచున్నాము. 4868. (వశూనొం (అవ్యాణన్థ తః మ్‌న్త్రం వదత్యుర్థ్య్యశ్‌ యన్వ్యున్నిన్లో 9 వడజో' మాతో అర్భామా నోవా శీకొంని బోరే. గ్‌ (బహ్మణస్పతిః (ఏవ) == ఆ విషువే, ఉక్కుం = ఉ త్తముడగు తనకు సంబం ం ణ్‌ థి న్‌! ధించిన, మృన్హం = మంత (వేదమును, నూనం = నిశ్చృయముగ, (పవదేత్‌ = ఇెవ్పునుగాక 1 యస్మిన్‌ =ఏ మంత్ర (వేదమును; ఇన్ష్రః=ఇంగద్రుడు, వరుణః= వరుణుడు, మి(క్రః = మి(త్రుడు. అర్యమా = అర్యముడు, దేవాః = ఇతర దేవత లును, ఓకాంసి చక్రిరే = (అముఖ్య వృత్తితో) ఆశ్రయనులుగ చేసికొనిరో 1 ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిట్రుడు, అర్యముడు. మతియు: ఇతర. దేవత లును వేదమునందు అముఖ్యవృ త్తితో చెప్పబడుచున్నారు. విష్ణువు. ముఖ్యవృ త్తితో

286 బుగ్యేదము (వతిపాదింపబడుచున్నాడు ఆయనయే సర్వో త్తముడగు తనకు సంబంధించిన వేద మంత్ర జాలమును చెప్పునుగాక ఇతి _పథమాసష్ట్ర కె తృతియాధ్యాయే వింళో వర్మ ఇది (పథమాస్ట్ర కమున తృతీయాభధ్యాయమ.న ఇరువదవ వర్షము 87 తమిద్యోచేచూ విదధోతు ళంభునం మన్హ్రం దేవా అనోవానశ్‌ ఇమాంబ వాచం ([వతివార్యాథా నలో ఎిళ్చేద్భామూవో అల్బనత్‌ (౮ హే దేవా = ఓ దేవులనబడు విష్ణురూపులారా (వయం) = మేము శంభువం=సుఖమును కలిగించునట్టి అనేహసం= ఇంద్రియములు (పవ ర్హించుటకు కారణమైన ఈం మన్త్రం ఇత్‌ = ఇంద్రాది దేవత లేమం(త్రముచే చెప్పబడిరో దానినే విదధేషు = జ్ఞానముకొఅకు వోచేమ = జఎంచుచున్నాము హే నర = నళించనటువంటి ఓ మహావిష్ణురూపులారా ఇమాం చవాచం= మీ మం(తమును జపించువారము మేమూ ఆను మా మాటను (పతిహర్యథ = నిజమైనదని (గహింపుడు వ (సకాళాత్స్‌ ఇ కనుక మీ అన్ముగహమువలన విశ్వా ఇక్‌ = శాశ్వతములైన వామా = సకల కుభములను అశ్నవఠ్‌ (ఆహం) = పొందు వాడనై తిని ఓ దేవులనబడు విస్షురూప్పలారా మీరు నాశములేని వారు మేము సకల సుఖములను కలిగించునట్టి మా ఇంద్రియములు వాటి వ్యాపారములందుండుటకు కారణ మైనట్టి ఇంద్రాది దేవతలను వాచ్యులుగ చెప్పునట్టి మంత్రమును జ్ఞానము కొఅకు శ్రద్దతో జసించుచున్నాము మీ మంత్రమును జఎంచువారము మేము ఆను మా మాటను సత్యమైనదిగ తలచుడు మీ డయవలన నేను నిరంతరము నకల శుభముల పొందువాడనై తిని

చత్యారింళం సూక్తమ్‌ బగ్ర? 8 తో దేవయ న్తమళ్నృనజనం తో వృక్త ఎర్జివత్‌ (€వ(గ దాళ్బాన్భృ స్తా్యాలిరన్థీతా& శ్రర్చావళ్ళయం దో ళా (హే దేవా ) = దేవులనబడు విమ్ణురూపులారా దేవయన్త్నం జనం = మీ భక్తజనుడగుటను క అశ్నవత్‌ == ఎవడు తేలికగ పొందగలడు వృక్ష బృర్థిషం = విస్తర మైన బర్లిస్ప్సుగల యజమానియగుటను క అశ్నవత్‌ = ఎవడు పొందగలడు దాశ్వాన్‌ = యజమానుడు పస్త్యాలి (యుక్త ఏవ) = సుఖములతో కూడినవాడ్లై (ప్రస అబ్ధత = తమకిష్టమైన ఆయాస్టానములందే నివఎంచును అ_న్తర్వావత్‌ క్షయం == విష్తుసాదృశ్యముగల సానమును (సర్వవ్యాపిత్వమును లేక విష్ణువు స్వాముగ కల 'సరమపదమును. దీ = అతడు పొందుచున్నాడు యజ్ఞమొనర్చు యజమానియగుట చాల దుర్లభము యజమానుడు సకల సుఖ ములతో తమ కిష్టమైన పుణ్యలోకములలో సకల థోగముల ననుభవించి చివజకు విష్ణువువలె సర్వవ్యాఎత్వ మును గాని లేక విష్ణువు స్వామిగకల పరమపదమును గాని పొందుచున్నాడు 8 ఉవత్యతం వృళత వాని రొవిలి భయే ఎచ్చట భో స నాన్యూ వరా న తథతా మువొదనో నార్ళే అని వబ ! (ఇన్ల్ర ) = శ్రీ మహావిమ్షువు క్షతం ఉన వృణ్చీత = తత్రియులగు మన్వాదులయందావేశించి కలనబయిన్నవాడు (దేవం) జ ఆవేళించిన ఆదేవుడు రాజభి = ఆ రొజులద్వారా శత్రూన్‌ = శ్మతువులను హని నంహరించు చున్నాడు భయే చిత్‌ =తనభ కులకు భయము కలుగగ సుక్షతిం = భయనివా రణమును దదే=కలిగించు చున్నాడు అన్య వజ్రిణ ఎడ్డొనానంద న్వరూపుడగు ఈయనను మహాధనే = యుద్దమను మహాధన విషయమున వర్తా = ఎదుర్కొంను వాడు న అ (బా) = లేడు కదా తరుతా (వా) = జయించువాడును న అ ఎలేడు. అర్భే= అల్బమగు ప్రబద్ధమైన ధనవిషయమునను వర్తా తరుతా వా = ఎదుర్కొనువాడు జయిందువాడు న ఆన = లేడు

288 బుగ్వేదము (శ్రీ మహావిష్ణువు మనువు మొదలగు కత్రియలయందావేళంచి, _ వారిద్వారా శత్రువులను సంహరించు చున్నాడు. తన భక్తులకు ఆపదలు కలిగినచో వారి భయమును నివారించుచున్నాడు. క్షత్రియులకు మహాద్ధనమగు యుద్ధవిషయమున గాని, ఆల్బమగు ప్రసిద్ద ధనవిషయమున గాని జ్ఞానానంద స్వరూపుడగు ఈయనను ఎదుర్కొను వాడును, జయించు వాడును లేనే లేడు కదా। ఇతి వధమాన్ట కే తృతీయాధ్యా యే వకవింళో వర్షః, ఇతి చశ్వారింళం సూక్తమ్‌. ఇది [పథమాస్ట్ర కమున తృతీయాధ్యాయమున ఇరువది యొకటవ' వర్మ ము, ఇది నలువదవ నూ కము,

ఇంశ[5 2కి అాక్షేం "

౫౦ 185 ీదేవి (బ్రహ్మ భారతి గరుత్మంతుడు స్వాహాదేవి యను వారైదుగురు గాయత్రీ చృందస్సునకు అభిమాని దేవతలు మమ ల్లి అగగే ఇత్యాగ్ని * అను వ్యుత్స_త్తివలన (వధమపూజ్యుడనియు అ(గే భవ ఇత్యాగ్నిలి అనుబచే సర్వోత్తమడనియ అంగే నయతీ తూశ్మి అను గమనికచే జీవులకు ప్రధమ (ప్రవర్తకుడనియు ఆగ్ని పదముచే ముఖ్యవృ త్రితో విష్ణువు ేన్పదిడుచున్నాడు 8 రత్నం నుఖం ధత్త ఇతి రత్మధా అతిళయేన రత్నధా రత్స ధాతము తశ రత్నమనగ సుఖము దానిని. ఎక్కువగ ధరించు వాడు లేక పోషంచువాడు రత్నధాతముడగును శ ఈ ముక్కులలో చెప్పబడు గుణములన్నియు శ్రీహరిలో నిరవధికము గను శతదధిష్టాన ధూతులగు అగ్న్యాదులలో యథాయోగ్యముగను అన్వయించును క్‌ తొబిత్సే నర్చవివయకక్థానాయ (ఈత (వక్జా యస్యాంనొ లవి టోత * సమస్త వీషయముల నెజుంగు (వజ్ఞకలవాడగుటచే కవి 7 దోప్లౌ ర్యాలి న్తరవా దోషపాన్వన్స అవోలర్యాళవ్‌ దోష యనగ రాత్రి వస్త అనగ పగలు కనుక దోషావన్త అను పదము నకు రాతింబివన్ల అని ఆర్హము ళం థి (0 వళోట్ది వలవాబీ వళ్చానా వలథావళ్భాసానాయుళ్ళ గమనత రా చతివా్యయ న యను శబ్దము బలవాచకము ఇతడు బలరూపుడు గమనక ర్రయును కనుక వాయువనబడుచున్నాడు

• ముక్కుల [కమశంఖ్య ఇచట [వధాననంఖ్యగ ఇవ్వబడినది

ఏ202 బుగ్వేదము 10.12 “వాతి గచ్చలీతి వః. లోళన్యు (పొజధారణ హేతత్యాద్వాయ:. వక్చానావాయశ్చేతి వాయః.” గమనశీలుడగుటచే *వి అనియు, శోకము (ప్రాణములను నిలుపుకొనుటకు హేతువగుటచే *'ఆయు” వనియు చెప్పబడి (శ్రీహరి వాయువనబడు చున్నాడు, . 10.13 “వాత వానాతీతి వాయః. నాతో గత్యార్థతేన జ్ఞానార్థత్వాత్‌.. =, వాధాతుపునకు గతి యని అర్హమగుటచే జ్ఞానముకూడ అర్థమగును. తెలిసి ం కొనుచున్నాడు గాన వాయువను వ్యవహారము కుదిరినది, ' 10.14 “వృణోతి, (బియత ఇతి వా వాయః.” భక్తులను వరించుచు, వారిచే వరింసబడుటచే శ్రీహరి వాయవనబడు చున్నాడు. 10.2. “దర్చేనో జ్రానోనో తత దర్భతో _ నర్భ్భజ్దేత్యూర్లః,” జ్రానముచే వ్యాప్త దొ ఉడా రిధి జా న్‌ డగుటచే శ్రీహరికి దర్శళుడని (సిద్ది. సర్వజ్జుడని' భావము. వమ! త్తో 108. “త(ళ. వాయ్యాదికోద్దః మవోయోగ _ ఎద్భ్యాడూఢీల్యాం న్లో వరమ మధథ్యావృత్తిః. వాయ్యాది (వనిద్దదోవేవు తు వాయ్యాదిళొద్దిః నరను ముఖ్యార్థ విన్దునంబిందనిమిత్త ఈః నన్చవి తీరే గంగాళట్దు ఇవ నో లాడ టీరోక. -అవితు శిమఘంమీన్యాళ లతాదిలిః మఖ్రావృత్తి రేవ. తథా చాత వలమమఖ్యూ _. ముఖ్యవ్భ త్రి ధ్యాం ఎిత్హు' - తదితర యోర్డూ యౌరవీ (వతివల్తి ర్యన్హైను న ఎడద్యూత ఇత్యావోచామ.. యోగో నామ అవయవ కళ్త్యార్థ్యవత్యాయళత్వవ్‌. న | ఈ .సం్యవ్రదాయముననుసరించి వాయువు మొకలగు శభములు మహీ / / మ! యోగము విద్వ దూఢులచే విమ్ణపుసందు పరమముఖ్యవృతు లగుచున్నవి- వాయువు మొదలగు ప్రసిద్దదేవళలందు పరనుముఖ్యారమగు విషునంబం వై న! ధమే నిమత ముగ గలిగినవ్పటికిని, శిరమునందు గంగాశబమువళె , లాక్షణీశములు గావు. నిఘుంటువ్యాక రణాదులద్వారా ముఖ్యవృత్తు లే యగుచున్నవి, ఇట్లు పరమముఖ్యవృత్తులు, ముఖ్యవృత్తులగుచు విష్ణువును తదితర దేవతలను బోధించుటచే ఎట్టి విరోధమును కలుగుట లేదు. .అఆవయవశ క్స్‌ చే అర్థము బోధింవబదడుషటయే యోగమనబడును.

౫౦385 298

11.1 'అవాః ఉత యన్హున్‌ దనో నోమాలినవః లొద్ది భయుచ్యారో. యథ్ధో

వలళణ వేతత్‌”. సోమయాగమున ఏరోజు సోమరసమును పిండు

దురో ఆరోజు 'అహస్స'నదిడుచున్నది, యజ్ఞమునకును *“అహస్ప ను వ్యవహారము ఊపలర్నణ భావముచే కుదురుచున్నది..

181.1. “ఇదం అభీష్టం రాతి దదాతీతి. ఇిన్హ9ః). _అఖీష్టముల నొనంగువాడు

గనుక (శ్రీహరి ఇందద్రుడనబదుచున్నాడు,.

18.12. “ఇదం ఎివయవాతముద్ధిళ్యూ (దోవతి నర్భూవివయానశుభుత్తే ఇతి

" ఇన్హ 9౯”. సమస్త విషయముల ననుభవించువాడు కాబట్టి ఇంద్రుడు.

[8.1.8 ఇదం నర్సం వళ్యాతీతి ఇన్ద్హాతిః గ్ర మః £క).. నమ స్తమును

_ _తెలియువాడు గనుక ఇంగ్చుడు. ,

182. "యథా శూర్చూళన్హై నవమే _ “మేధవతిత్తూం - స్వామదోవతాథ్యొం

నమువాయాజ్‌” ఇతి తృతీయపొదీయ ద్వాదకొధిక లడో _ోమేధవతయే

వేధత, మేభవతిత్వాం మేదతోి.. అత్యాకాగ్శీటోతీయవకావ్యధి

థపై షే వేదవతిళద్దార్థయోః అగ్జ్చవోమయోః వళవచననిర్దావనోయ

దోవతాత్వేసైకత్సూత్‌. దోవతాల్వాన్సు వ్య్వానజ్టూత్వాత్‌.. బ్హ్రాబ

. భననిర్యావోయ తు దోశ తాత్పాధిస్టా నత్పుడా వే ద్ధొత్ర్యంమ?. ఇతి

ద్చాకై బతత్సాయోః నముచ్బయ తత్తః. తథోవోవ్‌ వారేః న్వూడాపే

బైైవత్సం డానవిళే వేణు బి శ్త్పామితి ద్చాజైై ్భతత్సంయోాః నమచ్చ

యోంన్తు. “ఇ్యన్లో మాయాలిః ్రదడాన ఈయతే (మ. మ 6.

41-180, 'యదేతమవ్యుత్త మనత్త డూవవ్‌' (య. వ్నో) *బీఠం

డానం ఐవ౪లదా యః తలోతి (గాం గ్‌ తు] క “నళ్ళవే

పొర్టడూవొణి ళతజోఒథ నవ్యనళళి (శ. 1145) ఇత్యాది (భళి

వృభకిలీరేన నమచ్చయావగతేోః,. తు. మంఓటి. పూర్వ

మీమ్తాంసాళాత్త్రమున _ తొమ్మిదవ అధ్యాయమున ,మూడవసాదమున

పన్నెండవ అధికరణమున “మేధపతిత్వం స్వామిదేవతస్య సమవాయా

తర్వత చ (ప్రయుక్తృత్వాత్‌, తస్య బాన్యాయనిగదత్ర్యాత్‌, నర్వశత్రై

. 'వావికొరః స్యాథ్‌ి (పూఎమీ. $8-1ఓ8లి అను. సూత్ర వ్యాభ్యానావన

లం. బుగ్వేదము రమున మేధసతయే మేధమ్‌ మేధపతిభ్యాం మేధమ్‌ అనుచోట అగ్నీషోమీయ పకుయాగమునకు సంబంధించిన అధ్రిగుపై 9షమున మేధపతిళబ్దిముచే చెప్పబడిన అగ్నీషోములకు ఏకవచనమును నిర్వవొం చుటకు _దేవతాత్వము ఇద్దలిలోను వ్యా ప్త్రమై యున్నది గనుక దేవళా _భావముతో ఏకత్వము చెప్పబడ్‌నది అఫ్లే ద్వివచనమును నమర్శిందు టకు దేవతోభావాధిష్టానభేదముచే ద్విత్వమనియు ద్విత్వమునకు ఏకత్వ మునకును సముచ్చయము (ప్రతిపాదింపబడినది అపే ఇచటను ్రీహరికి స్వరూపముచే ఏకత్వము రూపవిశేషముచే ద్విత్వమని ద్విక్ష్వైకత్వములకు సముచ్చయము కుదురుచున్నది పెన ఉదాహ రింపబడిన _ ్రుతిస్మృతి వాక్యములద్వారా ఆ రెంటి సముచ్చయము బోధింసబడుచున్నది చూడుడు శా ది 810.90 ( వాతి జానాతి (తాయతే చేతి మ్యత. రళ్షణశీయం జ్లాత్వా రడీ త్యార్థ్‌ _ రక్షింపదగినవాని నెటింగి రక్షించుచు విషవు మి్మితుడన బడుచున్నాడు ల రి వలో జీళ్ళ)ప్టో ఇ ఆనన్లో యస్యాంనొ వరణ న వవ దోడణ ఉత్కృష్టమైన ఆనందముకలవాడగుటచే వరుణుడని పేరు రి అఖగోతిమత్యాబ్భ్య్‌భూవగతిముత్చాద్దా అళ్బ్టావదవాచ్యొ లే [దూనవళేఖా... శీఘ్రగమనము కలిగియండుబ వలన లేక త్వరగ తెలిఎకొన్సుబవలన మహావిష్ణురూపవికేషములు అశ్వినులనబడు చున్నారు ల్‌ నర్టూగళో [వవిన్టత్టూహేతనా బిళ్దే ఇత్యువ్యూవూనా దోనొ అంతటను (చవేశించియుండుటచే విషురూప్పలు విశ్వేదేవులనబడు చున్నారు ఇ 45్‌ ఆలిరోం దొధి డవు తో దధ్యాలీర దోధియిళతా ఇతి యావల్‌ కలుపబడిన పెరుగు కలవి అవి ఇచట సోమరసములు శ్‌ ఈసూక్తృమున _4 మంత్రములకు ఇందుడు శ 8 $ మరుత్తులు చీ చురుత్తులు ఇం్మదుడు దేవతలని అను[కమణికతో చెప్పబడినది

2702855 205 ఆశందతీద్ధలు బుగ్భాష్యమున ఆ(క్రమమునంగీక రింపలేదు కనుక ఇట వేజే (కమమనుసరింసబిడినది మ మ 6=

(0 అనూషల ణు నుతొ లుజ్‌ నొర్భ్భకాలిరః నదానువనీ

న! ఉత్తి వావి త్యర్డ మమ 7 ఇచట లుజ్‌ అన్నికాలములకు సంబం ధించినది ఎల్లప్పుడు స్తుతిచేయుచున్నారని భావము ి అటి

65 వ [ళుఖిర్బార్థీతం వజిదావ్‌ లీతిన కేనారయోా నైనం టవొళ్ళ వత్తీత్యార్డ భయమువలన ళతత్రువులీకని దరిజేరలేక విడచితి గాన ఇతడు వ,జీయవబడుచున్నాడు

(08 అను[క్రమణీికననుసరించి ఈసూ క్రమునకు మధుచ్చన్లుని కుమారుడగు జేత బుఎ ఆనందతిర్థులు బుగ్భాష్యమున దీనినంగీకరింసలేదు మధుచ్చందుడే బుషయని వారి అభిప్రాయము

విశ నపొత్‌ శబ్దమునకు పొత్రుడని అర్థము తనువులనుండి పుట్టిన వాక్కు లచే విస్తువు వ్యక్తీక రింపబడుచున్నాడు ఇట్లు జాత (ప్రాయడు గనుక ఈనూనపొత్‌ అని పిలువబడుచున్నాడు

86 ఆత్వాకజ్య్వా ఆను ఈ బుక్కును ఆనందతీర్థుణు బుగ్భాష్యమున వ్యాఖ్యానించలేదు

ఢి అన్ముకమణిక ననుసరించి ఈ బుక్కు-నకు త్వష్ట దేవత విస్ణువుగాని ఇర్యద్రుడుగాని అగ్నిగాని లేక త్వష్టగాని దేవతయని రాఘవేంద్ర యతి అభిప్రాయము

7 ఈ బుక్కునందు ఇరువదియొక్క. ఆతరములే కలవు కనుక ఇది పాదనిచ్చత్‌ యనబడు గాయక్రీచ్చందొ విశేషము

72 ఈ బుక్కునందు సందొమ్మిది అతరములే కలవు కనుక ఇది పాద నిచ్చత్‌ లేక హాఎయస గాయత్రి యనండును [|

0 బుగ్వేగదము

174.1 మ =స్తుతిచేయచున్నాము. ఇదట ణుఎ=న్సుతౌ అను ధాతువు మతమే [వయోగింపబడినది. కర్ట్రర్థక _ లకారమునకా దేశమగు “మస్‌” అను బహువచనప్రత్యయము లోపించినది. నిన్ను స్తుతించు టలో :మాకు కర్శృత్వము లేదు, వీవే స్వతం[తుడవ'ను విషయము విడ్‌ జ్ఞాపకము చేయుచున్నది, కర్ణ ర్ట (పక్యయము లేదుగాన కర్సృ త్వముము లేదని స్పష్టము. .

157.1.1 ._ 'యుతన్య జ్జా్‌నన్య భువ ఆ్యభయా ఖుభలవఃి, జ్ఞానమున కాశ్రయ భూతుల్లై బుభువులనబడు విష్ణరూపవి కేషములు,

1శ712. “మతం కర్చు మతం నత్కాం యేషాం తే ఖుభవం*.. ఎనరి చేష్టలు నత్యమైనవో వారు బుభువులనబడువారు,

071.5... “ములం యజ్ఞభాగం భూతాః ట్‌ొల్తా ఇతి ముఖాని. యజ్ఞభాగ మును పొంది బుభువులనఐడు విష్ణురూవ విశేషములు.

2001... ఇచట ఒక ఇతిహోసముకలదు. ఒకప్పుడు దేవతలు అగ్నివహో (కుని, త్వష్టను బుభుపుల .వద్దకు వంపిరి, చారిరువురును ఒక పొతదైన చమసపాత్రను ముభువులకొసంగి అదే సరిమాబముగల . నాలుగు కొత్త పాత్రలను చేసి యివ్వదుని అడిగిరి. వారందులకు 'లండుగాని మూదు ఇని చేయగలముగాని నాల్షింటిని చేయలేమినిరి. తిరిగి అగ్నియు త్వష్టయు వారిని నిర్చ్వంధముచేయగ చిదలకు నాలుగు . చమనపా(తలను చేసి ఈ రూపముగ బుభువులు వారికి 'సేవచేసిరి. _

28. 'భరతన్వం వాయాఃస్పొమిత్సూనంబన్థాక్‌ కారతీం ఎిట్లోః '్రీతచుల్‌' భరతుడగు వాయవునకు స్వామియగుటద్వారా. ఈ "విముస్తరూపము భారతి యనదడును. ణి

228.1 ముందున్న .చూన్యప్రదేశమున మనచ్రూప్ప, వ్యాపించి యున్నప్పట్‌కవి మనకుగాని ఇతరులకుగాని కనుబడదు. "మన ఎదుటనున్న ఫలపుష్పా

:. దుల (గ్రహూంచుటద్వారా. చూపు కలదని ఊపహింపబడుచున్నది- అన్లే పరమేశ్వరు. వ్వరూవముకూడ. అంతటను వ్యాపించి యన్నప్పటికిని

షం విర్ర”

ఎవరికిని కనువడదు కొని అస్వతం[త్రములగు సదార్థముల ఉనికి ద్వారా జ్ఞానముద్వారా చేష్టలద్వారా తెలియబడుచున్నది

220 ఇరువదియన బుక్కున (ప్రతిపాదించిన విషయమునే వెంటనే తిరిగి ఈ బుక్కునందును నిశ్చయముగ నొక్కి వక్కాణింయటవలన వేదము అన్నింటికిని ఇట పేర్కొనబడిన మహావిష్ణు సర్వోత్తమత్వ నిరూసణము నందే కాత్సర్యమని తెలియుచున్నది

వ్ర తిష్తువ్‌చ్చందస్పునకు దేవత ఇంద్రాణ్‌ నుమ 1

శి0 అన్నో నంచ్యతేరన్నో మోక్షే మోశ్షొర్ట్‌ు. మలం మాళ్ల హేతత్త్యాన (వమెళమిత్యాన్త మం. జ్ఞాన్‌ సంసారమునకు చినజ లభించు మోత్తమునకు హేతువుగ తెలిఎకొనబడిన జ్ఞానము అన్నమము అనబడు చున్నది

806 నృతశ యనగ సేన యరి సొమాన్యార్థము. రెండువందల నలుబది మూడు రథములు అన్నియే ఏనుగులు ఏడువందల ఇరువది తొమ్మిది గులట్తిములు సన్నెండు వందల సదున్వైదుగురు పదొతులుగల స్టైన్యము నకు పృతన యని విశేషవ్యవహారము కలదు చూడుడు ఈ ర

తి ఈ ముక్కులోన జరాటోధ అను సంబోధననునకొక ఇలిహానము కలదు. కున శేపునిచే స్తుతింపబడుచున్న అగ్నియశబడు విస్తువాతనితో

వకయాగములు రుద్రుడు దేవతగ కలవి కొవున రుద్రుని స్తు తింపుము

అనెను అందులకు శున శేపుడు రుద్రుని ఎట్లు స్తుతింపవలెనో నే నెలుగను కనుక నీవే స్తుతింపుము నెను అందువలన ఇట జరా బోధ అని మహర్షి సంటోధించుచున్నాడు

శ్రి ఛొన్యూ చూర్ణనన్ధలం పొ ఖలకోట్టొర్ట్‌ = అన్య చోదత్సాం భావేథచ్చ న్ద్చూశ్‌ గణీడఖలవేన టీలూఖలం టీదూభఖల0 న. భుతు =. వడ్లను దంచు చోటునకు ఖల మనిపేరు భూమికంకె ఎత్తుగ నుండుటచే దానినే ఉరుఖల మందురు ఉరుఖల మే ఉలూ ఖలము ఉదూఖలమనియు అనబడును

208 ముగ్వేదము

822 సంక్తిచ్చందస్సునకు దేవత భచి

828 శచి యను శబ్దిము వాక్కులను బోధించును (వై ని -) వాక్కులను 'ప్రయోగించుట బాగుగ తెలియటద్వారా వాక్కులు కలవాడగు టచే ఇచట శచీవన అని విష్ణువు సంబోధింపబడుచున్నాడు మమ వలి

ఫ్రై? పద్దాళల్దితాత్భుంభీపొతాన్చీచా గ్‌ తజ్జనీచా వజ్దినీచై వ్‌ వ్‌ణ్ణా ఎతాబీ ఈరారాతాల వ్యూత్యూరొాఒధితదు ఖద్యోోత నార్థ్‌ వ్రూర్చ వదన్సా మికారళ్ళో మమ 2060 కుణ్గళబ్బముచే చెప్ప బడిన కుంఖీపాక నరకముకంటె నీచమైన గతి కుణ్జనీచ యనబడును కుణ్ణనీచబ్ధతియే కజ్ఞృణాచి యకబడుచున్నది ఈకారమునకు ఆకారము నకు జరిగిన వ్యత్యయము అధికదు ఖమును తెలియజేయుచున్నది

897 కా వాయ కోనోతా శ్వేతా వాణీ నొచ సా రమతొ ఇతిలా బ్‌ కేశా తన్య్రా నుతః లైభాతోయ శ్వ అనగ వాయువు అతనిచే సొందబడినదగుటచే వాణీ శ్వేత యనబడును [క్రీడించుచున్న ఆ శ్వేతయే శ్వేత యనబడును అమెకు సుతుడగు దశద్యువు త్రైనత్రేయడు

05 4005=4 0 వజకుగల అయిదు బుక్కులు మూడవ ఆధ్యాయమున ఆయిదన వర్గము బుగ్భాష్యకారులగు ఆనందతీర్జులచే ఈ వరము శిష్యబుద్ధిశికొర్థ ము వ్యాక్శానింపబడలేదు తన థాస్యము బుగ్వేదము నకు కొంతవణకేనను విషయమును సూచించుచు ఆనందతీరులు ఈ

మ!

వర్గమునకు భాష్యము చేయలేదని టీకాకారులగు జయతీర్ధుల అభి ప్రాయము జయతీద్దలు రాఘవేన్త్రయతి ఈ వర్షమును వ్యాఖ్యా నించిరి

408 ఇదే బుక్కులో ఉత్తరార్థమున చెప్పబడబోవు ఉషను దృష్టిలో నుంచుకొని అఆనభి అను బహువచన(ప్రయోగము

౫౦53 290

411.1 “రాతి దదాతీష్పమాతి ర్యాతీనామళః నిన్హుకి ఇష్టముల నిచ్చుచు రాతి

యు ణా ప! యనబడు విషువు ఇచట పేర్కొసఐడుచున్నాడు. ణ

492.1 _ బృహతీచృందస్సునకు (శ్రీ, (బ్రహ్మాణి, భారతి, గరుత్క్చంతుడు, తార లను అయిదుగురు దేవతలు.

461.1 'యాఖ్చ్య్యారీతి ఎశేవోఒయం శిన్గాన్తుత్యూతదేోళయక్‌) బు, తౌ. 885)... అను బుగ్భాష్యము ననుసరించి యాచించుటలో వ్యతిరేక దృష్షాన మిచట చెప్పబడినది.

చొ =త

477.1... నాలుగు వర్గములుగల రథమున ముందుభాగమున (వ్రక్కగ కట్టిబడిన గుజ్రమునకు "ప్రష్టి' యనిపేరు.

ర్‌ టి

తీ8ిలీ.1 అను[క్రమణికలో ఈసూక్ష్ర మునకు (బబ్రహ్మాణస్పతి దేవత యని చెప్ప బడెను... ఈ సంప్రదాయము ననుసరించి పేర్కొనబడిన ఇతర దేవతలును ఆ యా బుక్కుల కధిదేవతలుం

ల్త

అనుబంధము = 1 ముఖ్యవదనూచి

న. పేజీ ఆక్షీతోతి 26. ఇన్దాజ్‌ 118 అగ్నాయి 118 - అభ్న్య - రికిక్లి ఉక్థ కీల అజ్లిర 8. 181. 208 ఉపమా 201 అతత్రిణ 112, 5 ఉవస్తుత 252, 207 అదాభ్య 107 ఉపాక 164 ఆగద్రిన 61 ఉరుక్షయ శ్ర తనామృణ 917 ఊరూచీ గా తఉనిమాన 187 ఉషర్చుధ 70 అ న్తమాన 18 ఊన కేశ అఃన్తర - ల00 ఆ(వ్రతిష్యూత కర 80 బుగ్మియ 4కి తభ్యాయం సేన్య 229 ముఘాయమాణ క్రి ఆమీవచాతన 62 బుజూయవ 106 అరాన్ల " 250 బుతవృధ ర్ట అర్హ 16... , అర్కి-ణ 88, 48 ఏహిమాయాన కక్‌ ఆవద్యగోహన 280 అన్ఫగ' శ ఓమాస 4 అ(స్రిధ 15, 00 . ఆహి 205, 207, 28 కణ్వ ఇ2; 260 అహిగోప 212 కళపీియ 180, 268 =. కర్త శకి, 182, 151 అశ్రక్కంర్ణ ఎ క్‌లి కల్యాణ 107

ల౮న బుగ్వేదము కుత్చ 227 దంననావాన్‌ 87 కేశ 2 7 దధ్యాశిర లిక కృష్ణయ 20 258 దర్శత (0 క్ర్‌వి 8% దళద్యు లై? దస 2 8/88 గల్పధి 8 దాను £ి[ గృహపతి 6 దోషావ్ద శీ గోఎధ 08 (ద్రవిజోద 8 82 ద్యుమ త్తమ 72 ఘృతాచీ $ ద్యుమ్న శీర చికభాను 2 ధరుణ వి ఛచిక్రశ్రవస్తమ శ ధూమకేతు 67 ధ్భష్షు 28 జరాబోధ .. జరితా 6 84 68 20 నహన్త్య 65 జల్లుల 70 నహుష కిక జెబాశాన శ? నాసళ్యా త 288 200 868 న్‌ విద థి చరృషాణ శ్‌. నేష్ట గ 8 తనూనపాడ్‌ 6 నృమాదన £0ి తాదిత్నా 2౭07 తువిజాళా 8 పంచకితి రథ త్రోవివాజా 80 పణి త 282 268 తువీమఘ 76 76 7౧7 7౫ సరిజ్మా 05 తూఠుజాన శ పరితక్క్య ఠి శ్వేషద్యుమ్న 28 పాయు 200 క్వేషాన 268 పురుళ్ళన్దం (౮ త్వోశాస 88 08 పురుహూత రికీ

అనుబంధము_1 తై౮8ి పురూతమ 28 రప 2068 వృతన్యు 225 రాజ _న్తం పృథుబుధ్న 70 రాధ 485 68 82 పృళ్నిమాతా 28 208 రిశాదన థి (ప్రమతి [87 రేక్ష 200 ప్రస 270 రేవా య! బృహద్చాను 07 వంసనగ 86 బిధ్న 8 వర్తా లి? వరుణానీ 8 థృమి 08 వషట్కాతి న! (భ్రాజదృష్ద 8 వాఘక 82 ౫6 వాజసాతమ 78 మకు 8 280 వాజినీవతీ గ్‌ మనసుర్హి త 65 77 వాజ 5 5 586 మన్దసాన 58 విగ 8 మస్ద్ర 80 విదద్వసు (0 మహి 6 విద్మనాపస మహాధన 85 వివ్రజూత మాయీ మ! విశ్వచర్షణి మావత 88 విశ్వదర్శత ఛిక్మీ మేధ క్‌. విశ్వళంభువ రి 'మేధిర 58 56 92 విశ్వాయు కి "మేధ్యాతిథి 5 వళ58ి 257 వృషన్తమ [క యజ్వరీ శంతమ 846 యాతా 28 ళచీవ 705 యువాకవ లి శర్ధ (6 262 యువాకు $0 ₹వీత ల్లి

త్‌04 బుగ్వేదము శవీర 87 సునీథ లైశీత్వీ శప్రిజ్‌ 85 సురూపకృత్ను 7 ఫ్రీ 208 సూపాయన క్‌ శూష 7 సోమిన శీ ్రవాయ్య 65 85 స్తోమవాహ లికి శ్వత్య 227 స్వర్య వ06 స్వర శీ సేశ్రాదావన్‌ త్‌. బధ లిం నధమాధ 893 సబర్దుఘ 6 హరివ శ్రి నఘాళిర 80 వామ్య 229 సహ్యస్రసాతమ 69. వారణ్యయ తి 2 29 సహ్యసదావ 0. బ్రోదుని 238 సుదుఘ

అనుబంధము-1 తి05్‌ బుషిసూచి. కణ్వః 88, 87, 88, 508, 40 మధుచ్చన్దాః 11 2 తి త 65, 6, చది 7 8 8, 10, 1! మేధాతిథిః 12 18 14 15, 10, 17 18 19, వ0, 21 22 28 శునః శేపః 24. 25, 208, 27 (దేవరాతఖ) 28, 20, 840 పారణ్యస్తూవః తి!, తీరి తతి 81, 805 స్నో

• శనూచిలో నూ_క్తక౦ిమనంఖ్య "వేర్కొనబడినది, 271 -- 20 .

806 బుగ్వేదము దేవకానూచి అగ్నాయీ 92 తనూనపాఠి్‌ [10 అగ్నిః 1. 12.18. 14 15, 18, త్వష్టా 18. 13 21. 22 28,24, 26, 27.

81. 85, 88 దకీణా 18 అధిసవణచర్మ వక దేవః శ్ర( అశ్వినొ కి 15, 22, 80, 88 దేవాః శ్టి

దేవీర్వారః [0 ఆదిత్యః 14 దేవ్యః లిపి ఆవః 20 జేవ్యా 18

“ద్యావా లిల్లి ఇధ్మః 18 (ద్రవిజోదాః 10 ఇన్ష0ః క తీ ఉం 5, 6 78,

8, 10, 11. 14 15, 18, ధామ [4 1718 21. జి, ౫. 28, 80, 82, 88, 40 నక్తా 18 ఇన్హా9జీ 22 నరాశంసః 18, 18 ఇళః 18 ఇకా 8 పూషా 1కి లలి

పృథివీ 2౭ ఉలూఖలమ్‌ లి (వచేతపౌ 18 ఉషాః 18, 80 బుభవః ల బిర్డిః 18

బృహస్పతిః [శ్వ క్క (ప్రజాపతి) 24 (బ్రహ్మణస్పతిః 18, 40

• ఈసూచిలో నూక్త్య బ్రమనంఖ్య పేర్కొనబడినది, . "

అనుబంధము-1 807 భగః 14. 24 వరుణానీ లి భారతీ [180 వాయుః న 14 లికి

విశ్వేదేవాః ర్క 14, 28 నమరులః 69 14 15 18, 87 విష్ణుః ల్లిల్లి 88, తక, 40 మతః 2, 14, 15, 28, 88 సదసస్పతిః 16 ముసలమ్‌ 28 సరస్వతీ తి 18 సవితా 22, 24, 26 యూప 88 సహసస్సు[త్రః శ్వ రాతిః 88 సోమః 18, 28 స్వాహాకృతయః స! వనస్పతి; 19 వరుణ! 2, 15, 17. 28, 28, 25, 88 హారిశ్చన్లంః క! ట్తో

808 బుగ్వేదము ఛన్ద స్సూచి

అనుష్టువ్‌ 10, 11, 2, 28

గాయతీ9 128 465 ఓ 76 8 10 8 14 16 16, 17 18 9, 20 21, 22 జి, 94 25, 20, 27. 28, 80, 87, 88

జగతీ త, శిత 865

తిరిువ్‌ 24 27 00, 81, 88, 00, 84, 86 "

వజ్తీః ల్లిల్రి

పాదవిచృద్దాయ,శ్రీ శ్ర

పురఉష్టిక్‌ 28

(పకిష్టా £్రి -

బృహతీ శ, 88, 40

సతోద్చిహతీ 00, 00, (0

• కనూచిలో నూ క్రళ౦ిమనంఖ్య పేర్కొనబడినది.

అనుబంధము-ే 800 మన్హ్ర సూచి అక్షితోతిః ననే 28 _ఆనవదై ్య్యరలి తి! అగ్నా అగ్న ఇహో 117 అనుకామం తర్చ $(0) అగ్నిం దూతం వృణీ 58 అను పపశ్నస్యాక 184. అగ్నిః పూర్వేవి ము 2 అను స్వధాకుక 225 అగ్నినాగ్నిః సమి 61 అపాం నసపాఠతమ 115 అగ్నినా తుర్వశం విగ్‌? అపాదహస్తో అ వ09 అగ్నినా రయిమ లీ అపో దేవీరుప 182 అగ్నిమగ్నిం హవీ 58 అప్పు మేసోమో 1382 అగ్నిమీశే పురో 1 అప్ప న్దరమృత ం 132 అగ్నిర్వవ్నే సువీ 257 అబుధ్నే రాజావ 140 అగ్నిర్లోతా కవి 8 అభిక్వా దేనస 187 అగ్నే దేవాగ్‌ం ఇహ (4) అభిక్వా పూర్వపీ 102 అగ్నే దేవాగ్‌ం ఇహ .78 అభినో దేవీర 116 అగ్నే సత్నీరిహా 118 అభి యజ్ఞం గృజీ గ అగ్నే యం యజ్ఞమ 2 అభి సిధ్కో అజి 226 అగ్నేర్వయం [పథ 187 అభీవృతం కృళ వ్లిక్ష0 అగ్నే శుకేణ శో 608 అమీ య బుఖెని శల అగ్నే సుఖళతమే (8 అమూర్యాఉపసూ 181 - అచ్చావదాతనా 278 అమృయో య_న్మ్యధ్వ 181 అతః పరిజ్మన్నా 82 అయం తే స్తోమో అ 86 అతిష్ట స్లీనామ 21! అయం దేవాయ జ - వల్‌ అతో దేవా అవ 12% ఆయముతే సమ 181 అతో విశ్వాన్యద్భు 151 అయుయుళ్సన్నన లి! అథా తే అన్త్ననూ. 18 అయోద్ధేవ దుర్య వి08 అథాన ఉభయే 16/ అవ తేహేళోవ "కేశీ[్‌ అధ న్వనాన్మరు 2 ఆవ సృజా వన ళ్య ఆధారయన్తవ 108 అశ్వంన త్వా వార 162

810 బుగ్యేదము ఆశ్వినా పిదితం 82 ఆ నాసత్యా తిల 236 అశ్వినా పురుదం 11 అనో అశ్వినా త్ర" 287 ఆశ్వినా యజ్వరీ 11 ఆనో విర్తీ రకా 156 అళ్ళో వారో అభ 212 ఆనో భజ పర 104 అష్టా వ్యఖ్యత్క-కు వ! ఆపః సృణీత భే [లితి అసామి షా ప్రయ వీరి! ఆ పూషజ్ళీ[త బి 120 ఆసా మ్మోజో బిభృ 281 ఆపో అద్యాన్వచా 184 అస్ఫగ్రమిన్ష్ర తే ఉ4 ఆయజీ వాజసా 173 అస్థిపాష్మా మదా త88 ఆ యద్దువః కత [86 అస్మాకం శప్రిణీ 15 ఆ యేతన్వ విర 109 అస్మాన్సు తశ్రచో 45 అవ ఇన్ట్రం క్రివిం 180 అస్మే ధేహి శ్రవో ఉ8 ఆవః పత్పమిన్ద0 227 అన్య పీత్వా భత 21 ఆవః శమం వృష 227 అహన్నహిం పర్వ త08 ఆవో మతూ తనా 280 అహన్వృతం వృత 208 ఆశ్రక్కర్జ శ్రధీ 53 అహేర్యాతారం క 218 అశ్వినావళ్వొవ 127 ॥ ఆపి ష్మా సూనవే 158 అకీం మార్యన్య రో 76 ఆ కృష్ణేన రజ . 2008 ఇతోవా సాతిమీ రల ఆ ఘ త్వావాన్ననా 186 ఇదం విష్ణుర్వి చ్‌ 120 ఆఘా గమద్యది . 108 ఇదమావ్వా (వవ 188 ఆతూన ఇన్ష్రకౌ త్రి ఇన్ష ఇద్దర్యోః స రితి ఆ'క్వా కణ్వా అహూ ౯7౭2 ఇన్ద్రి త్వోతాస ఆ వ్రథి అ త్వా వహన్తుహ. 8 ఇస్తం సహన్రదా క్రి ఆత్వా విశన్వ్వాళ ల్‌ ఇన్ట9ిం ప్రాతర వా త్‌ ఆ క్వేకా నిషీద జి ఇస్టం వయరే మహః తిక ఆదహ స్వధామ , ల్లి ఇన్లం విశ్వా అవీ ర్‌ ఆదృధ్నోతి హవి 87. ఇన్టం వో విశ్వత 87 ఆ నాసక్యా గచ్చ | వం ఇన్టి జ్యేష్టా మరు 127

అనుఐంధము-1 లి11 ఇన్షంమిద్గాథినో 88 ఉక్తమిన్హ్రాయ ళం 0 చి శ 4 ౧ ఇన్ట్రమీశాన మో 58 ఉఊగ్రా నన్లా హవా [11 ఇన్ద0 వాజేషు నో౭ 84 ఉచ్చిక్షం చమ్వోర్భ [174 ళు టి ఇషన్ఫవాయూ ఇమే 7 ఉత త్యం చమసం 107 ఇన్హ్ర్యవాయూ బృహ 78 ఉత నః సుభగాం ల0 ఇన్ద్రివాయూ మనో 128 ఉత బ్రువన్వు నో 18 ఇన్ట సోమం పిబఐ 78 ఉత యో మానుషే 158 ఇన్ద9ిస్య ను వీర్యా 205 ఉతస్మ తే వన [72 న! ఇన్దాం) యాహి చిత్ర 128 ఉతో స మవ్యామి 180 ఇద్దాం యాహి తూతు 18 ఉత్తిష్ట ద్రిహ్మణ 288 ఇనాం యాహి ధియే 18 ఉదుత్తమం ముము 13శ్‌ ఇన్దా9వరుఐ నూ 42 ఉదుత్తమం వరు 145 ఇచ్దాంవరుణయో 88 ఉదుత్యే సూనవో 2 ఇన్దాం౨వరుణ వా 02 ఉప క్షత్తం పృజ్ళీ 287 ఇన్ద్రేణ సం హిద్భ 31 ఉప క్వాగ్నే దివే శ్వ ఇన్లే) పా మత్స్యన్థ 48 ఉవనః సవనా 17 చె ధి ఇన్లో9 దీర్ధాయ చ 84 ఉపనః సుతమా శ్‌ ఇన్లోం యాతో ౭వసి 214 ఉపే దహం ధన 218 ఇమం మే వరుణ 154 ఉపో రథేమపృ క్రైం ఇమమూ షు త్వమ 1038 ఉభా దేవా దివి . కనిక ఇమా ధానా ఘృళ 84 ఉరుంహి రాజాన 4! ఇమామగ్నే శర 202 ఇమే సోమాస ఇ 88 ఊర్ధ్వ ఊ షణ ఊ . ఇహ త్వష్టారమ 610 ఊర్వ్య స్తాన ఊ' 189 హేన్లాొగ్నీ ఉన 110 ఊర నః పాహ్యంహ క5్‌ ఇ బాస్టా్రిన్న ర్‌ స ( ఇ హేస్దా్రాణీముప 118 ఆ . ఇహేవ శృణ్వ ఏ 201 బుతేన మిశ్రాన రి ఇళా సరస్వతీ , 68 బుతకేన యావృతా 126 ఈళతే త్వామవ 71 ఏశాయామోవ గ /

812 బుగ్వేదము ఏతేనాగ్నే బ్రహ్మ 8 ఘనేవ విష్వగ్ని 266 పన్ష్ర పానఎం ర 88 _ఘృతవృష్టా మనో ./. ఏభిరణ్నే దువో 72 ఘృతాహవన దీ | ఏమాశుమాళవే 8 భ్నునో వృ్యత్రమళ 25 ఏమేనం సృజకా డ్తీశ్ర ఏవా హి కే విభూ 4ఉ2 చడక్రాణాస పరీ 2292 ఏవా హ్యస్య కొమ్యా 48 చోదయి[్రి సూన్ఫ శ్‌ ఏవా హ్యస్య సూన్ఫ కీ ఏప్‌ా హప్లోమాగ్‌ం అభి 6 జనాసో అగ్నింద 27 జయతామివ ఈ లగి ఓమాసళ్ళర్ష ణ్‌ గ్‌ జరాబోధ తద్ది 608 తం ఘేమితా నమ 25 కదా కత్త్రశ్రియం శీ తం త్వా వేయం విశ్వ 84 కద్ధ నూనం కథ 288 తం త్వా వాబేషు వా ల కవిమగ్నిముప 62 తన్నా సత్యాభ్యాం 6 కవీ నో మిశ్రాన కీ త్రత్త్వా యామి (బ్రహ్మ 49 కస్త ఉష కథ క తథా తదను సో త్‌ కస్య నూనం కత 88 తదిత్సమానమా శకి కేతుం కృణ్యన్నకే లభి తదిన్న కం తది శకి కో 'దేవయ న్తమ ల్లి? తద్వి[ప్రాసో విప లి కోవో వర్షిష్ట ఆ 202 తద్విక్షో పరమం 29 గ్రకం న శర్గోమా 200. కమిల్చ్‌థిత్వ ఈ క్‌ క్వ క్రీ చ్రా క్రివృ 205 శ్రమిద్యోచేమా వి 288 క్యు నూనం కద్యో ఆ 266 తయోరిదవపా /? క్వవ సుమ్నా నవ్యాం వి తయోరిడ్‌ ఘృతవ ర్ట శవాహం శూర రా 8 గన్నారా బా స్టో౭న 88 తాగ్‌ం ఉశతో విటో (| గాయని త్వా గాయ 48 తానో అద్య వన 78 గొర్డ్‌ పత్యేన సం 88 తాన్యజ్మశ్రాగ్‌0 బుతా 7%

అనుబంధము-1 లిక్షఖి తా మహాన్తా సద 112 త్వమగ్నే ప్రథమో 102 తా మి(త్రన్య (పళ 111 త్వమగ్నే (వథమో 2$ీ1 తా యజ్జేషు పప్రళం 110 త్వమగ్నే (ప్రమతి 187 తా సుజిహ్వా ఉప 68 త్వమగ్నే | పయత 201 న్‌ వ్‌ (౮ తిస్రో ద్యావః సవి 241 త్వమగ్నే మనవే . 188 త్మీవాః సోమాస ఆ 124 త్వమగ్నే యజ్యవే 200 తుజ్జోతుళ్ల య ఉ 88 త్వమగ్నే వృజిన 105 తేన సర్యేన జా 112 త్వమగ్నే వృషభః 104 తేనో రత్నానిధ 108 త్వమేళానుదతో . బలిజ త్యం చిద్దా దీర్తంపృ - 204 త్వాం సోమా అవీవృ లకి ఖ న! న్‌. (ఈ్రయః పవవయో మ 200 _త్వామగ్నే (ప్రథమ 108 (తిరశ్వినా. సిన్హు 284 త్వామిద్ధి సహన 288 త్రిర్నో అళ్వినాది 288 త్వే ఇదగ్నే సుభ 260 తిర్నో అశ్వినా య 288 క్వేషాసో అగ్నేర ల! తిర్నో రయిం వహ ల్ల్రి2 , (త్రిర్వర్తిర్యాతం తి లి! (తిశ్చిన్నో అద్యా భ ౯2 దర్శం ను విశ్వద. 104 శ్రేణీ పదావిచ న యువాకవః [2 త్వం తం [బహ్మణస్ప్బ 08 దాసపల్నీరహి 212 త్వం తమగ్నే అన్బు 100 కో మనుః క వ 2/1 త్వం క్యేభిరా గహి 100 జా యథా రికీ త్వంనో అగ్నేతవ 180 సా వదు 24 విజోదా 1 త్వం నో అగ్నే పితో 197 జో నః త్వం నో అగ్నే సన 106 ద్రవిజాదాః పిఎ త్‌! ద్రవిజోదా దదా 81 త్వం బలస్య గోమ ర్‌? త్వం విశ్వన్య మేధి 156 త్వం సుతస్య పీత 26 నకిరస్య సహ 1603 త్వం హోతా మనుర్హీ 77 నక్తోషాసా నుపే . (08 త్యమగ్న ఉరుళం ,. వం నదంన భిన్నమ 210 త్వమగ్నీ (ప్రథమో 101 నమో మహద్చ్యోన 168

ల్రకేకీ బుగ్వేదము

నయం దిస్పన్సిది 152 పాహి నో అగ్నే ర 250 సాయే దివః పృథి 224 ప్పఠాం భిన్దుర్యువా 56 నరాళశంసం సుధ $7 _పురూతమం పృరూ వి నరాశంసమిహ 68 పూర్వీరిన్టృున్య రా ఫ్‌కి నహి తే శత్తం న 188 పూర్వ్యు హోతరస్య 150 నహి త్వా రోదసీ 62 పూషా రాజానమా 180 నహి దేవోన మ 08 ప్రతి త్యం చారుమ 0 నహి వః శతుర్వి 78 ప త్వా దూతం వృణీ 248 నహి వామస్తిదూ 114 ప్ర నూనం బ్రహ్మణ 285 న్నాన్మె విద్యున్న ఈ 218 (ప యదిక్ఞా పరా 276 ని శ్వామగ్నే మను 208 [ప యాత శీభమా 268 నినో హోళా వరే 157 (ప్రవః శర్చ్యాయఘృ 261 ని యేన ముష్టిహ 88 ప్ర వామళ్నోతుసు 02 ని వోయామాయ మా 8 (ప్ర వేపయన్లి స 278 నీషసాద ధృత 151 (వ్రవోభియన్త ఇ గ్య నిష్వాపయా మిథూ 1/6 ప్ర వో యహ్వం పురూ 247 ని సర్వసేన ఇ 218 ప్ర శంసా గోష్వఘ్న్యం 202 నీదావయా అభ 210 ప్రాఠరర్యజా వి దో 118 న్యఘ్న్య్యన్య మూర్దని 188 ప్రియో నో అస్తు వి 160 న్యావిధ్యదిలీవి 20 పైం్రతు బహ్మణస్బృ 284 పతాళి కుణ్బృణా 1/8 విభద్దాొపిం హర 132 పరా చిచ్చీర్షా వ ల2| (బ్రాహ్మాణాదిన్లు రా 80 పరా మే యన్తిరీ 158

సరాపామే విమ 148

పరి త్వా గిర్వణో 54 మత్స్వా సుళ్ళిప మ క్తీత్త పరి యదిన్ద్ర రో 228 మధుమన్తం తనూ 65. పరేపా విగ్రమ 18 మనువ్వదగ్నే అ శి పావకా నః సర 1 మనో వోతా గుహ 24కి

అనుబంధము-1 815 మరుతి ఎఐత 78 య నార్యవచ్య గా మరుతో యద్ధ వో ర్‌ యత మన్ధాం విబ / మరుతో వీళుపా 27 యళ్స్చానో సాొనుమా శరీ మరుత్వన్తం హవా యదణ్ణ దాశుషే శ్రి మహాగ్‌ం ఇన్ష) పర శ యదిన్హా్రాహస్చ్రుథ 7 మవా ద్యా పృథివీ యద్ద యాన్తి మరు ళం మవో అర్హ సర యద్యూయం సృశ్నిమా లి మాన శంసో ఆం $ యమగ్నిం మేధ్యాతి 08 మానో మరా అభి ఎ? యమగ్నే పృత్సుమ మానో వధాయ హ శ? యళ్ళిద్ది త ఇద్జా శ్రి మాయాభిరిస్ష్య మా * యస్త్వామగ్నే హవి లి మావో మృగో నయ 27 యస్మాదృతేన [7 మిత్రం వయం హవా శ్‌ యస్య సం స్తే నవృ శ్రీ మ్మితం హువే పూర 8 యాతి దేన ప్రవ జ మియా శ్లోకమా 27 యా వాం కశా మధు శీ మోషణ పరాప 270 యా బురథా రథీ శ

యుత్వా వా కేళినా రి య ఇన్దాాయ వచో యుత్వ హ్యరూష ర 77 య ఈజ్ఞయ్లి ప యుజ్ఞన్ది (బిధ్నమ లి య ఉగా అర్క-మా యుక్షు న్యన్య కామ్యా ఎకీ య ఏకళ్ళ్చర్షణీ & యువం దక్షం ధృత యం శ్వా దేవాసోమ 52 యువాకు బా శచీ య కుక్షి సోమపా శీ యువానా పితరా యచ్చిద్ధి తే విశో శ? యుష్మేషితో మరు లి యచ్చిద్ది త్వం గృహే 7. యే తేపన్ధా సవి శీగ్‌ యచ్చిద్ధి శశ్వతా 80 యే నాకస్యాధి రో యచ్చిద్ధి సత్య సో 7 యే పృషతీవిరృ బి యత్త్యా తురీయమృ 8. యే మపో రజసో యజ్రి (గ్రావా పృథు 7 యే యజత్రాయ ఈ 75 యత ద్వావివ జ 7 యే శ్రా ఘోరవ

రి16 బున్వేదము యేషామజ్మేషమ పృ 288 _ విశ్వమిత్సవనం 87 యో అగ్నిం దేవవీ 62 విశ్వాన్దేవాన్హవా లకి యోగే యోగే తవ 88 విశ్వే దేవసో ఆ ్ట్‌ యో రాయో౭వనిర్మ £ విశ్వే దేవాసో అ యో రేవాన్యో అమీ 4 విశ్వేథి సోమ్యం మ 76 యో వాఘకతే దదా 285 విశ్వేభిరగ్నీ ఆ (0 విష్ణో కర్మాజ్‌ వ 29 రాజ్నన్త మధ్వరా వి సుపర్డో అన్హ 248 రాయస్ఫూర్ధి స్వధా 2౨4 వీళు చిదారుజ తి రేవతీర్న సధ 85 వృవాయమాణో ౭వృ 06 వృషా యూధేవ వం 86 వధీర్హి దస్యుంధ 20 వేద మూసో ధృత శ్‌ వస్టస్వ మారుతం 274 వేద వాతన్య వ క్‌0 పయం శూరేథిర 88 వేదా యో వీనాంప ర్‌0 వయం బా తే అమ 80 వరుణ (ప్రావిశా 8 శతం తే రాజన్ఫి క్రీ వఎష్వా వా మియే 7 శతంవాయ సుచీ 80 వసోరిన్ష్రం వసు 48 శళ్వదిన్షు పోప్ర 7 వాయ ఉన్జేభిర్ద 6 శిఎన్వాజానాం ప 75 వాయవాయౌావబూాద ( శున శేపో స్యాహ్వా వాయవిన్ద్రళ్చ చే 8 వాయవిన్హ్రళ్చ సు 8 సం గోమదిన్ష వా 6 వయో తవ (ప్రవృ 7 సం చోదయ చి 2 వ్యాశేవ విద్యున్మి 4 నం ను వోచానహై క్‌శీ జనాజ్భ్యావా + నం మాగ్నే వర్చసా క్రి ద్శావా త్వా వృష 8 నం యన్మదాయ క 8 భకొరం హవా 6 సం వోమదాసో ఆ 7 భకౌం చిత్ర ౧1 సం ఎదస్వ మహాగ్‌0 లగ్ట్‌లై మృ/ీకాయ శే 18 నథాయ అని వ | (శ్రయ న్హామృతా 67 నఖ్యే త ఇన వా లం

అనుబంధము త సఘా నః సూనుః ₹ 169 సురూపకృత్నుమ్‌ 17 సఖఘా నోయోగ ఆ బెక్తీ సువివృతం సుని గ్‌! సఖఘా వీరో నరి ర్‌ సునమిడ్రో న ఆ 85 సత్యం క్వేషా అమ 271 సేమం నః కామమా శి? సదసస్పతిమ 8 సేమం నః స్తోమనా 8క్‌ స నః పావక దీ [8 సోమానం స్వరణం య! స నః పికతేవసూ గ్‌ _స్పృుణీత బర్హిరా (07 స నః _స్తవాన ఆ [8 స్తోత౦ం రాధానాం పస 182 స నో దూరాచ్చాసా 108 స్టిరంహి జానమే బిత్రీ$ి స నో మహాగ్‌ం అని 107 స్థిరావః సన్తునే న. సనో విశ్వాహాను +" 12. స్థిరా వః సన్వాయు వా? సనో వృషన్నముం 85 స్యోనా పృథివి భ్‌ కల సమౌానయోజనో 188 న్వగ్నయో హి వార్యం 100 సమానే ఆహ వ్ల 288 స్వాహా యజ్ఞం కృణో 70 సమిన్ష౦ గర్జభం [77 , సమోహేవాయ ఆ 40 స రేవాగ్‌ం ఇవవి 14? హత వృతం సుదా 127 సర్వం పరిక్రోశం 178 హపా్కారాద్విద్యుత 120 స వాజం విశ్వచ 1[6 హిరణ్యపాణిః స | లశశ సనన్తు త్యా ఆరా 177 హిరణ్యపాణీమూ 114 సుతపొన్వే సుకా 24 పిరణ్యహస్తో ఆ ! సుతే సుకే న్యోక 47? హ్వాయామ్యగ్నిం (ప్రఠ 288

బ్తో

పె051106ఆ]54 ౨11 సెక సిరాను క4సినతస ఉగ ₹జ2రడళ606 232 66 7% 1 పడండి 32 క0435జ4నంసన3॥ 902 203344 జర2062 [పా 2 ౨౦0 24 వాజ8కషడ ౪ రజెంగ6ం6 1410 వఏ203820 6 6334వ గు వేండ9ర020 02 4 [క మ! పేందండ 2 ₹లజాత4నంసతి! 90 635454] గే శత2 త8ర0మి 1 02 4 గమ్‌ గ ఏ9డండ 2 ₹లారజయుంంంిటి 90 కల క 225 ౨208 64 శమ మము 500కండు/2 కర ర4ంవికతమ౦0సన34 90 204 ఇ పే 00మ00601 26 6కే * 3£?4 320600 ఇ 6 64702 ౧ ౪౮6 కందం ఉయారణ 965

100106242౫ 319 9120 తిన ల... గౌడడండన/2, 9ర౮ం4క!. ఎైవిం2క?గా4౮ |. కాంంబకళాడరు/ క్‌1?02), ౦౪10082 54828511 ఏంం63, స ఉమతనతతల్‌ 1975. బ్లో క! లాలో క్యా ఖా ల ల సు! లా మ! ఉట 6 సంపాల్యకసళ్సి) ్‌ 4 వ్‌ స 9 లా. కోన్‌ స్న్వ్నన అళజర00 00.