Telugu Raghu vamshamu noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

Analysis: Raghu-vamshamu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/raghauvamsamau-raemdava-bhaaagamau
Date: 2026-08-06 12:11
Chunks: 45


Book Overview

Book: Raghu-vamshamu
Source: https://sundarayya.org/raghauvamsamau-raemdava-bhaaagamau
Total OCR chunks analysed: 45


OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 92%


Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

  • మహాకవి
  • రఘువంశ
  • కొన్ని
  • కాళిదాసు
  • లఘువ్యాఖ్యను
  • రెండవ
  • సాహిత్య
  • రచించిన
  • పందొమ్మిది
  • అకాడమి
  • ముుదణ
  • అకాడమీ
  • సమ్మగమైన
  • సంస్కృత
  • ఇప్పుడు
  • శ్రీ
  • వారును
  • మొదటి
  • తాత్పర్య
  • కాని
  • శేషములను
  • ఆధునిక
  • లోకమున
  • రచించుటకు
  • నన్ను
  • సంపుటముతో
  • అర్థములు
  • జరిగినది
  • వెంటనే
  • కావ్యము

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Raghu-vamshamu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 8218

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [21, 22, 23, 24, 30]...

Key Terms:

  • మహాకవి
  • రఘువంశ
  • కొన్ని
  • కాళిదాసు
  • లఘువ్యాఖ్యను
  • రెండవ
  • సాహిత్య
  • రచించిన
  • పందొమ్మిది
  • అకాడమి
  • ముుదణ
  • అకాడమీ
  • సమ్మగమైన
  • సంస్కృత
  • ఇప్పుడు
  • శ్రీ
  • వారును
  • మొదటి
  • తాత్పర్య
  • కాని
  • శేషములను
  • ఆధునిక
  • లోకమున
  • రచించుటకు
  • నన్ను
  • సంపుటముతో
  • అర్థములు
  • జరిగినది
  • వెంటనే
  • కావ్యము

Extractive Summary:

(101018 58/083) శీ 54౧91011 0189810 507 గ8!16858 ౪1౧ "6910060 ౧౦౧౧౧౫౦౧8౯ ౫ 571 1630౪78౧08010618 [8/391గ)౧8 5380౫, గిం([1/6906 ర౧౯౦౦|8౧౧౧౧6 క%౫60641౪6, శ! సంస్కృకాం[ రొసికిత్యాణతో గరీోయః [పతిభులై న శ్రీ కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రి, ఈ రఘువంళ మహాకావ్యానికి చక్కని తలుగు వ్యాఖ సమ కూర్చినారు. తులకు “అతిథి యసఘకువమూ రుడు పుట్టుట, ఆతనిపట్టాథి షేకము, ఎర్ధధరర్మళాన్తాాను గూలముగా అత ఎరాజ్యవాలనవబ, క అవాదకసర్గ (18) అతిథికి 870-404 నిషకఘండు, అతనికి నలుడు నలు'కి పుండరీకుడు, ఆ వకు నలో అగ్నివర్తుండుపుటువరకు( గల రఘువంశ పురాజుఎవంకాను _కమవర్ణనము.


Chunk 2 — Raghu-vamshamu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 16592

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • దేవతలు
  • విష్ణువును
  • త్వం-నీవు
  • కనుక
  • అలంకారము
  • విష్ణు
  • రఘువంశము
  • దశరథుని
  • త్రి
  • యొక్క
  • దదృశుః-చూచిరి
  • తం-ఆ
  • విష్ణువు
  • మిక్కిలి
  • వ్యాఖ
  • నీవు
  • గాను
  • ల్లో
  • సంతతి
  • చిరం
  • నున్నది
  • కాని
  • ములు
  • భావమును
  • మొదలయిన
  • మును
  • భర్త

Extractive Summary:

సముదజల మధ్యమున దివ్భాకరణ భూవితములై న చతుర్చాహువులతో సాశ్షాత్కరించిన విష్ణువు, సము దమునందే వివిధ పుష్ప ఫలపల్లవములు గల శాఖలతో నావిర్భవించిన రెండవ పారిజాతవృష్షమా! దశమ నరము ల శ్లో, రసాంతరా జణ్వేకరనం యఖా దివ్యం పయోఒళ్ను తే ఒకే మధురరసము గల జలము తాను పక్షుచోటు విశేషము వలన లవణత్వాదులను పొందునట్లు ఏ రూప ను తేని నీవు, సత్తరజ స్రమో గుణముల సంబంధమువల” విష్ణువుగాను, _బహ్మగాను, శంకరుండుగాను మారి ఆయా కార్యములు చేయుచున్నావని భావము.


Chunk 3 — Raghu-vamshamu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 16211

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • విష్ణువు
  • దేవతలు
  • అనగా
  • రఘువంశము
  • సర్గము
  • యున్నది
  • కనుక
  • యొక్క
  • గురించి
  • యందు
  • లేదు
  • బహ్మను
  • రావణుడు
  • భగవాన్‌
  • రావణుండు
  • నేను
  • బహ్మకు
  • లేడని
  • పజాః
  • స్పర్శ
  • యవతారము
  • చేయుటకును
  • నీవు
  • తప్ప
  • ల్లో
  • సిద్ధి
  • వలనను

Extractive Summary:

14 రఘువంశము ముగా 'ఏన్న భూ జల వాళ్య్వూది రూపమున ఎన్న నీ మహిమ, నీ వి సృతి, ఇంత ఉన్నది అని కొలుచుటకు ౪దా చెప్పుటకు రీల్పగానిడిగా గున్నప్పతు, “యతోవా ఇమాని భూతాని జాయందే” (ఏ పరమాత్మవలన ఈ భూతములన్నియు పుట్టుచున్నవో) ఆనువేదరూప, ఆ పూక్యమైన, శబ్ద (పమాణ చేతను, “క్షీతా డికం సకరృకం కార్యర్వాత్‌ ఘఓవత్‌” ప్యృథివ్యాదులు సక ర్భృశములు, ఘటమువలె కారంములుగనుక (ఒకనిశీ నిర్మింపబడి?వి) అస అనుమాన _పమా ఇము చేతను, తెలిసికోదగిన వాడవిగు. కెత్తి ఆయాపనుం నేల చేయుమన్నావనగా అది సరమకారుణికు(డవై న నీకు గల రోకాన్యుగహమే. పుకుషకారమును, రక్షసా-రాక్షసుండగు రావణునిచేత, ంగిరాం-దేహధారులగు మానవులయొక్క, _పథమమభథ్యమౌ-మొదటిదియు నడి మిదియ నగు, ఉభౌగుణొ-స త్త్వము రజస్సు నవబకు రెండుగుణములును, తమ సీక (తను సా+ ఇవ) తమోగుణముచేతవలె, ఆ కాంతొ-జ్మకమింప(బడియున్న వ9, జానే- ఎరుగుదును.


Chunk 4 — Raghu-vamshamu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 16486

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శ్లో
  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • కనుక
  • విష్ణువు
  • రావణుని
  • చెప్పెను
  • కాని
  • అనగా
  • చెప్పిన
  • దేవతలు
  • కారణ
  • రావణుడు
  • యొక్క
  • శబ్దము
  • అలంకారము
  • కౌసల్యా
  • సుమి
  • భాగమును
  • యందును
  • కోరెను
  • సోఒహం
  • దాశరథి
  • తత్‌
  • దానినిగా
  • మీరు
  • రాక్షసులు
  • సర్గము
  • హవిర్భాగములు
  • రావణవధ

Extractive Summary:

హేమపొళత గతు దోర్ళ్యా మాదధానః పయళ్చరుమ్‌, అను పవేశా దాద్యస్య పుంస న్తేనాపి దుర్వవహమ్‌ ర్‌1 వ్యాఖ్య: ఆద్యస్య- సృష్టికి మొదటివా(డ్తై న పుంసః -పురువనియొక గ్రా (విష్ణువుయొక్కం), అన్య పవేళాల్‌ -అధిష్టానమువఎన _ (చేకుటవలన), తేన, అపి- అగ్ననుండి వచ్చిన ఆ (ప్రజాపత్యపురుషుని చీతకూడ, దుర్వహం- మోయశక్యము గాని హేమప్మ్నాతగతం-బంగారుగిన్నె యందున్న, పయశ్ళరుం-పాలతోవండిన ఎన్నమును (పాయసాన్నముషు), దోర్శ్యాం- రెండు చేతులతోను, అదధానః- ధరించుమున్నవాడగుచు (=గ్నినుండి పురుషు/డావిర్భవంచెనని వెనుకటి శ్లోకముతో అన్వయము) _ బహ్మాండ మంతయు తనయుదరముననసున్న విష్ణువు ప్రవేశించుట చేత పాయసాస్నము మిక్కి బరువుగా ను-ంఖుటచేత ఆ పురుడు మోయలేక మోయలేక దాసిని రెండుచేతులతో పట్టుకొని పైకివచ్చెనని భావము. “సమానఃపతి: యయోః తే సపత్చా "తయోః సపత్నోళ" అను విగ్రహము నందుంగల సమాన శబ్ధము వలన దశరథుడు తన యందును, కౌసల్యా కైకల యందును సమాన (పేమ గలవాడే యనునర్థము సిద్ధించుట చేతశు, వారు పాయసమును బంచి యిచ్చుటచేతవ , ఆ ఇద్దరియ:దును సుమిత పణయవతియైనది. వెల్లడించు చున్నది త్ల, నమ మావపశక్ననత్తా సై బభు రాపాండుర త్విమః అంతర్లతఫలారంభా నస్యానా మివ నంపదః వ్‌ఫీ వ్యాఖ్య : సమం-వకకాలమునం డా, ఆపనృ నత్వా:-గర్భవతులైై యున్నారు కనుక, ఆ పాండురత్విషః - కొంచము గల్దనికాంతిగల, తాః- ఆరాజు పత్నులు ముగ్గురును, ఆంతర్గత ఫలారంభాః -లోపలనున్న ఫలోత్పత్తి గల, సస్యా నాం-పెషులయొక్కం, సంపదః, ఇవ-సంపళ్తుంవలె, బభుః- పకాశించిర ఈనమో సిన పైరులు తెలుపురంగు తిరుగుట సహజము.


Chunk 5 — Raghu-vamshamu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15856

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • కనుక
  • కౌసల్య
  • రఘువంశము
  • అనగా
  • దశరథుని
  • విష్ణువు
  • నున్న
  • తేజస్సు
  • అలంకారము
  • సుమ్మిత
  • ములు
  • గుణములు
  • యొక్క
  • ననియు
  • యర్థము
  • జంటలుగా
  • చేతను
  • కించ
  • నందున్న
  • బహ్మ
  • యున్నది
  • గౌతముడు
  • గురు
  • విష్ణువునకు
  • ట్లో
  • పతిమాచం
  • నాలుగు

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య : అథ - అనంతరము, పార్థివః-రాజు (దశరథుః క, తాభ్యః- ఆ పళ్నుల వలన, తథావిధాన్‌-ఆ ఎభములైై న (వెఒుక వర్ణింపబడిన) స్వవ్నాన్‌ -స్వప్న వృత్తాంతములను, (శుక్వా-విని, (వీత: (సః |-సంతోమించిన వా,డగచు, ఆత్మానం-తనను, జగర్గురో:-లోకజగక్షుండై న విష్ణువునకు, గురుల్వేన- పితృత్వముచేత, పరార్థ్యం-సర్య్వోత్కృమనిగా, మేనేహి-తలంబెను సుమా! తముల వలన దళరథు(డు సంత షముతో నుప్పొంగుచు, లోక జనకుండై న విష్ణువునకు తాను జనకుడు కా(టోవుచున్నందులకు తనన ధన్యాతి ధన్యునిగా ఇావించుకొనెను. "శ ప౦)జానాం ప90జానాథా స్తేజసా పఏళంయేణచ మనో జహు)) ర్నిదాఘాంతే శ్యామాఖా) దివనా" ఇవ 88 వ్యాఖ్య : (పజాగాఖాః-పభువులై న, తే-ఆ రామాదులు, రేజసా-(పభావము చేతను, [ష్మశయేణ, చ-వినయము చేతను, నిదాఘాంతే (నిదాఘ-1- అంే)- (గీష్మర్తువు ముగియు కాలమునందు, క్యామా భాః-నల్లని మేఘములు గల, దివసాః ఇన-దినములువలె, (పజానాం-జనులయొక్క, మనః -మనస్సును, జ; వుః-హరిం చిరి (ఆకర్షించిరి).


Chunk 6 — Raghu-vamshamu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13647

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావము
  • శ్లో
  • వ్యాఖ్య
  • తయోః
  • తండి
  • రఘువంశము
  • రామాదుల
  • గుణములచేత
  • సంతోష
  • వారి
  • కోరిక
  • యొక్క
  • వారును
  • విశ్వామి
  • ములు
  • ఎక్కువ
  • సః-ఆ
  • ధరించిన
  • నలుగురు
  • కుమారులవలన
  • నిది
  • భక్తిగల
  • రామాదులు
  • నాలుగు
  • పెట్టిరి
  • వినయాది
  • దశరథుని
  • అనగా
  • మిక్కిలి
  • నర్గము

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య: భగ్నదై త్యాసిధారైః (భగ్న, దెత్య, అసిధారై ౪) మొక్కవోవు నట్టు చేయబడిన, రాక్షసులయొక్క, ఖగ్గముల యంచులుగల, దంత్రై :5-దంతము లతో, సురగజః, ఇవ-ఐరావతము వలెను, పణబంధ వ్యక్త యోగ్లైః-ఫలసిద్ధిచేత వ్య క్తములైన (ప్రయోగములు గల, ఉపామయెః-సామ, దాన, ఖేద దండము లన బడు చతురుపాయనులతో, నయః, ఇవ-రాజనీథివలెను, యుగకీర్లైః-బండికాడివలె పొడవై యున్న, దోర్భి:-బావువులతో, హరిః, ఇవ-విస్హువు వలెకు, తదీయై:- ఆవిక్టువునకు సంబంధించిన, ఆంశై ౪-అంశభూతులై న, చతుర్భిః త్రే:-నలుగురగు నా రాదూది కుమారులతో, ఆవనిపతీనాం-రాజులకు, పతిః- అధిపతియైన దళర థుడు చకాశే-పకాశించెను. ఈ సందర్భమునందలి రామాయణ శ్లోకము ఈ నిషయమును దృఢపరముచున్నది;:_ శ్లో, “థుక్చిపాసే న తే రామ! శో పూర్వ వృత్త కథితై ; వ శావిద నాానుజః పితృనఖన్య రాఘవః ఉవా్యామాన ఇవ వాహానోపితః పాదణార మపిన వ్యభావయత్‌ , 10 వ్యాఖు ; వాహనోచితః-ఉ తమాళ్వరభాదులనెక్కీ [1పయాణము చేయం దగి, సానుజః, రాఘవః ఎత్ష్మణనహితు/డగు రాముయు,.. పురావిద-పురాణ కే గ్ర


Chunk 7 — Raghu-vamshamu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13995

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • గలదియు
  • రఘువంశము
  • తాటక
  • శబ్దము
  • కనుక
  • రామలక్ష్మణులు
  • రాముడు
  • రాముండు
  • పెద్ద
  • యజ్ఞ
  • పైకి
  • గలదియగు
  • బడిన
  • నందు
  • తుండు
  • వచనము
  • తయోః
  • కొంగలు
  • భరతా
  • నుండీ
  • అలంకారము
  • ఉద్యతై
  • రాఘవః
  • వ్యాఖ
  • థ్రీరాముండు
  • లేదా
  • శ్రీవిషయము

Extractive Summary:

సూర_కాంతః- ఘూర్యకాంతమణి, వాస్కాగాతి -సూర్తుంవలప, ఇంభనని పాతి -కజ్ఞలను దహించు నట్టి, జ్యోతిః, ఇన -ముఎటనువళె, ' పాఎత్‌-పౌొందె స, సూర్యకాంతమణి భాస్స-రుసి వలన తేజస్సు ఘవలె [పీకుండ్రై న వక్వామీ_ తునవలన రాక్షసఘ్న మైన అస్త్ర యు సము తకముగా రాముడు స్యీక రించి నష థావము. వ్యాఖ్య : తతః-తరువాగ, ము9ః-విళ్వామి_ తుండు, శిష్యవర్ల పరికల్పితా ర్హణ:-శషవర్గ-శిష్యబృందముచేత, పరికల్పిత- సిద్ధ ముచేయంబడిన, ఆర్హ్హణం (అర్హణా అస్మిన్‌ ఆస్తి ఇతి ఆ ర్ల్షణం)-పూజాసొమ(గి గలదియు, బద్ధ పల్లవ పుటాంజలి దుమం-బద్ధ -జోడించుకున్న, పల్లవపుట-దౌన్నెలవలెనున్న _ చిగురా కులే, ఆంజలి-దో బుళ్ళుగాంగల, (దుషం-వృక్షములు గలదియు, దర్శనోన్ముఖ మృగం-విశ్వామి_తదర, నముకోసమై పైకిబాచిన ముఖములు గల ల్‌ళ ఛతోంగూడి నదియునగు, ఆత్మనః -తనయొక్క, తపోవనం-తపోవనమును, ఆససాద-చేరెను. న (వణామచల కాక పతకా వ.


Chunk 8 — Raghu-vamshamu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14200

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావము
  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • విశ్వామి
  • జనకు
  • జనకుండు
  • మును
  • రాముని
  • అనగా
  • రాము
  • ధనుస్సు
  • న్యవేదయత్‌
  • రఘువంశము
  • యజ్ఞము
  • యొక్క
  • తుని
  • జనకుడు
  • శివధనుస్సును
  • రామునికి
  • సీతను
  • తుండు
  • న్యమం
  • వజన్‌
  • యజ్ఞమును
  • జనకుని
  • ధనుస్సును
  • గురించి
  • రామలక్ష్మణులను
  • సైతము
  • వాసవ

Extractive Summary:

న క నా. వ్యాఖ) ; సః- ఆరాము(తు, సంనదా-సభచేత (సభాస్థజనుంచేత),ఎిస్మయ స్తిమితన్నేతం- ఆశ్చర్యముచేత కదలికలెని క" న్ను గంయసునట్టుగా, ఈశ్నితః- మాన బడుచున్నవాండగుచు, శై లసారం ఆపి-పర్వతముయొక్క_ గట్టితవము, బరువు గలదియై యున్నను, ధనుః- ఆ శివధనుస్సును, స్మరః-మన్మథుండు,. శ్లో, భజ్యమాన మతిమా[త కరణాత్‌ ల.


Chunk 9 — Raghu-vamshamu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14088

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • వెంటనే
  • అనగా
  • యొక్క
  • గూడిన
  • రఘువంశము
  • దశరథుని
  • పంపిన
  • తస్య
  • దశరథుడు
  • మును
  • బడిన
  • యమరము
  • సర్గము
  • జనకుని
  • పకృతి
  • వారు
  • గాడ్పులు
  • దిక్కులు
  • పితృ
  • వలెను
  • జనకు
  • ఇచ్చటి
  • ల్లో
  • వచ్చిన
  • దశరథు
  • సీతను
  • వృక్షము

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య; ఏవ-.-ఈ పైని చెప్పిన రీతిగా, ఆ త్తరతిః- పొందిన యానందము గల, సః, దళరథః-ఆ దశరథుండు, చతురః, అపి-నలుగురునగు, ఆత్మసంభ వాన్‌ -కుమారులను, త్మ్యత-ఆ మిథిలానగరమునందు, నివేశ్య-వివాహితులన జేసి, (తిష, అధ్వసు-మూడు విడుదల (పయాణములందు, విసృష్ణమైథిలః (సన్స్‌- వెనుకకు పంపిన జనక చ. ంలి వ్యాఖుః తదనంతరం--ఆ యెదురు గాడ్పులు ఏచిన పిమ్మట, బర్ధ ధీకు పరివేష మండలః -తనచుట్టును చుట్టిన భయంకర పరిచేష మండంముగల, రవిః- సూర్యుండు, వైనతేయ శమితస్య-గరుడునిచేత చంపబడిన, భోగి'-సర్పను యొక్క, ఖోగవేస్తితః .శరీరముచేత మ్నాతము చుట్టబడిన, చ్యుతః మణీః, ఇవ తలపైనుండి జారిపడిన మణివలె, లక్ష్యతే స్మ-కన(జడెను గరిత్మంతుడు చంపు. వ్యాఖ్య: భాస్కరః-సూర్యుంు, యాం, దిళశం-ఏ దిక్కునందు (ఇచ్చట న ప్రమ్యర్థమున ద్వితీయావిళ క్ర) ఆధ్యువాస, చ-ఎక్కియుండెనో, తాం, దిశం- ఆ దిక్కును [శితాః-ఆ శయించీయుండిన, శివాః-నక్కలు, చ్యతళోణిత పితృ కియోచితం-క్ష్యత-క్ష!


Chunk 10 — Raghu-vamshamu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13942

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • యొక్క
  • శ్లో
  • భావము
  • ననెను
  • రఘువంశము
  • శబ్దము
  • నీవు
  • కనుక
  • బడిన
  • చున్న
  • ఇచ్చట
  • సర్గము
  • జమదగ్ని
  • వచ్చి
  • తండి
  • “రామొ
  • భార్గవుడు
  • సన్‌
  • త్వం
  • పూర్వము
  • నాకు
  • పెట్టి
  • జ్యా
  • తరువాత
  • తల్లి
  • చేసిన
  • యర్థము
  • నుండి
  • తాను

Extractive Summary:

అట్టు వచ్చిన క్ష: తియాంతకుడగు పరథరాముంజూచి అళక్తుండై న దళరథుండు బాలురగు తన కొడుకులును, తానును ఏమగుదుమో! వ్యాఖ్య : ఆత్మజే-తన కుమారుని యందును, దారుజే-భయంకరుండగు, ఆహితే, చ-ళ్యతువునందును, తుల్యం-సమానముగా, వ ర్రమాగం-ఉంటూవున్న, *రామ” ఇతి, గామ-రాము(డు జనుకేరు, హారసర్పయోః- హారముశందును సర్బమునందును, వ ర్తమానం-ఉన్నట్టి, రత్నజాతం, ఇవ-రత్నజాతివలె, అస్య- ఈ దళశరథువికి, హృద్యం-హృదయమున జేరినట్టి, భయదాయి చ-భయమును గలి గించునదికూడ , అభవత్‌ -అయ్యును. వ్యాఖ్య : అన్యదా-ఇతర కాలమునందు (ఇంతకు పూర్వము) జగతి-లోక మునందు, “రామొ ఇత్యయం, శబ్దః రాముడు ఆను ఈ శబ్దము, ఉచ్చరిగః, సన్‌ -పలుక-బడీనదగుచునే, మాం, ఏవ-నన్నే, అగాత్‌-పొందినది సంపతి- ఇప్పుడు, త్వయి-నీవు, ఉదయోన్ముఖే (సతి)-అభ్యుదయమును పొందుచున్నవా+డ వగుచుండగా, వ్యస్తవృ త్తిః-విపరీత వృత్తిగల (మరియొకనిని చెప్పునట్టి) సః ఆ రామ శబ్ధము, మే-నాకు, (వీడం-సిగ్గును, ఆవహతి-కళిగించుచున్నది.


Chunk 11 — Raghu-vamshamu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14418

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • బడిన
  • రఘువంశము
  • శ్లో
  • నాకు
  • నీవు
  • రామునికి
  • నేను
  • దశరథుడు
  • నందలి
  • ఇచ్చట
  • రాఘవః
  • బాణము
  • కాని
  • మును
  • కనుక
  • చేసిన
  • భార్గవుండు
  • రాముడు
  • రాముని
  • వరములను
  • రెండు
  • ఖార్గవుని
  • తోను
  • గహింపవలెను
  • కావున
  • ముగా
  • యున్న
  • సర్గము

Extractive Summary:

వ్యూజహోార హర నూనునన్నిభ:. త త్త్వతః-మయలార్థముగా, త్వాం-నిన్ను, పురాత నం, పురుషం-పురాణపుకరుషున, న వేద్మి న-ఎజుగననుటలేదు. తన కార్యమును సాధించుకొనుటలో మొండిపట్టుదల గల క్రేశేయి రాముని పట్టాభిషేక వార్తచే నేడ్చుచు, తన్మూలక మైన దశరథ దుఃఖ్మావవులచేత అభిషేకసంభారము నంతటిని చెడంగొట్టెను, అనంగా దళరథుంతు తాకు కూర్చిన సంభారము నంతటిని వ్యర్థముగా.


Chunk 12 — Raghu-vamshamu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15540

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [202]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రాముని
  • రాముడు
  • బడిన
  • తస్య
  • రాము
  • భరతుడు
  • భరతు
  • రామః
  • చ్వాదళ
  • చెను
  • చేసిన
  • తాను
  • గహము
  • రెండవ
  • భరతుని
  • గహీత్‌
  • డియొక
  • కానందమును
  • పట్టు
  • జూచి
  • ముఖము
  • దుఃఖము
  • గుచు
  • సహితుడై
  • యొక్క
  • యన్న
  • శరీర

Extractive Summary:

చ్మితకూట వనస్థం చ కథితస్వర్లతి ర్లురోః, లత్మ్మ్యా నిమం_తయాంచ్న కే త మనుచ్చిష్టనంపచా, 15 వ్యాఖ్య: చ్మితకూటవనస్థం-చి తకూట పర్యశారణ్య మందున్న, తం చ- ఆరామునిని, గురోః-ఠతమతం: డియైన దశరథునియొక్క, కథితస్వర్గతిః- చెప్ప బడీన మరణము కలవా. వ్యాఖ్య : సః, హ్‌- ఆ భరతు(డేమో, (పథమదే-ఆ్మగజుడై న, తస్మిన్‌ - ఆతండు (రాముకు), ఆకృత (శీపర్మ గ హే(సతి) - స్వికరిపంబడని రాజ్యథ్రీ పరి గహము గలవా! వ్యాఖ్య 2 స్వర్లిణః-స్వర్గస్టుండై న, పితుః-తండియొక్క,' నిదేశాత్‌ - ఆజ్ఞ వలన, ఆప్వాకష్టుం-ఇంటికి మరల్చుటకు, ఆశక్యం- సాధ్యపడని, తం-ఆ రాముని, పళ్చాత్‌-ఎంతగానో (బతిమాలుకొన్న పిమ్మట, రాజ్యాధిదేవతే-రాజ్య_ ప్రభువుల నుగా, క ర్తుం-చేయుటకు, పాదుకే-రామపాదుకలను, యయాచే-యాచించెను, పి కాజ్ఞాపాలనమునందు దృఢ్మవతుండ్తై యున్న రాముని మరల్చుట సాధ్యపడక పోగా నతని పాదుకలను సింహాసనమున నుంచుట కమ్మని యాచించెనని భావము, ట్లో.


Chunk 13 — Raghu-vamshamu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15334

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రాముడు
  • యర్థము
  • రాము
  • రఘువంశము
  • శూర్చుణఖ
  • వ్యాఖ
  • చ్వాదళ
  • మొదలగు
  • ట్లో
  • కనుక
  • రాముని
  • సర్గము
  • జేరి
  • తామ్‌
  • నేను
  • జూచి
  • కారము
  • ముక్కు
  • త్రి
  • రామునికి
  • వద్దికి
  • కాలము
  • లేనిచో
  • తమ్ముని
  • లక్మణునిచేత
  • మైథిలీహాసః
  • నివాత

Extractive Summary:

వ్యాఖ ఏ సాం-ఆ కూగ్చుణఖి, స్‌ాాసన్ని ధా వఏవ-సితయొక్క్ల సమక్షము నందే, కథిఎ*-స్వయా-చెప్పోోబడిన తన వ.శము గలది యగుచు, తం-రాముని , వ్యవే-వరించనది. చ్వాదళ నర్షము 110 మ లేదు సృత్చ్పవ ర్తనగల వ క్రి దుష్టజవముచేత నిందింపబడిన తన దోషమును వలె రాముడు రాక్షసజనముచేత తనపైకింబంపంబడిన దూషణుండను రాక్షసుని పతి ఘటనముఏ సహింపలఅదు, ఆనగా వానిని జంపుటకు. తై (న్రుయాణాం శిత్తై ర్భాడై ర్యథాపూర్వవికుద్ధిథిః, ఆయు శ్లేవోతిగై1 పీత , రుధిరం తు పత త్తిభిః, 45 వ్యాఖ్య; దేవాతిగ్రైః-దేహము ఎకు భేదించి వెళ్ళినవియు, యళాపూర్వ విశ ద్ధిఖః -యభథాపూర్వ- పయోగించుటకుముందున్న ః విశుద్దిభి: -నై ర్మల్యముగల, శిర్రైః- తీష్షములై న, తః, దాడై:-ఆరామబాణములచేత, [త మాణాం- ముగ్గజియొక్క (అర, దూషణ, (తిశరోసునలయొక్క), ఆయుః-ఆయుష్యము, పీతం-తాగబడి నది.


Chunk 14 — Raghu-vamshamu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15373

OCR Issues:

  • Repeated punctuation clusters: 9 occurrences

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • రాము
  • రాముడు
  • రఘువంశము
  • వచ్చిన
  • చ్వాదళ
  • యొక్క
  • సీతను
  • జటాయువు
  • బడిన
  • సర్గము
  • రాముంతు
  • సీతకు
  • వెదకుచు
  • రావణ
  • త్రి
  • జూచి
  • వానరులు
  • రాముని
  • లంకను
  • నికి
  • గలదిగను
  • సితను
  • లంకకు
  • నన్న
  • వాఖ్య
  • దళరథ
  • రామలక్ష్మణులు

Extractive Summary:

న రావణహృళాం తాభ్యాం వచసాఒ౭౬చ వ మెథిలీం, గా న్‌ వాఖ్య : నవీభూత పిళర్ళద్యాప త్రి శోక చూః--నవీభూత-మరల కొత్త దిగామ రిన, పితృవ్యాప త్తి-తండి మరణము వంనీ, శోకయో:- దుఃఖము గళిగిన, తయో:-ఆరామలక్షణులయొక్కు, తస్మిన్‌ -ఆజటాయువునందు, పితరి, ఇవ- తం డియండువలె, అగ్నిసంసా రాత్‌ -ఆగ్నిస -స్కారము' ఎండి, పరాగ క్రియ 8- ఉ త్తర_కియలు, వవృతిరే-జరిగినఎ అటు మరణించిన జటాయువును జూచి మరల పితృమరణదు:ఖము ననుభవించుచున్న రావలకృణులు ఆ జటాయువు నకు అగ్నిస:స్కారము మొదలు తర్చణాంతము అగు గ! 123 రఘువంశము కొని డదుమన్న, హరిసైన్యైః_వానర ఫై స్యములకేత, అన్నుడుతః-ఆనసరింప( బకునున్నవాండగు న, సఃంరాసుడు, అరింశాయంళ తునాశముచేయటకొరకు, (పత స్టె-బనుబుది రెను సీదకదణ దర్శవాది వ్య గమనస్కు(డైన రాముంతు శ రువినాశముకొజుకు బయఎిదేరగా నత) ఎంట కోట్టసంఖ్యగల సు గీవాదివాన రులు నేలయు *ంగి.యు( బటక యొకరినొకరు రాచుకొచును( బపగెత్తిరరి భావము, శ్లో.


Chunk 15 — Raghu-vamshamu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15361

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • బడిన
  • రావణుని
  • రాముని
  • రఘువంశము
  • రావణుడు
  • చ్వాదళ
  • బడెను
  • యర్థము
  • రావణు
  • రాము
  • అట్టు
  • మును
  • శబ్దమునకు
  • వచ్చిన
  • స్యేవ
  • సర్గము
  • రామం
  • న్మిదను
  • పొందింప
  • మాతలి
  • బాణములు
  • బాణము
  • విరుగ
  • వచ్చును
  • రావణ
  • నొకరు
  • స్త్యః-రావణుండు

Extractive Summary:

అనగా( రాముడు మిక్కిలి దుఃభించెనని భావము, శ్లో, న మారుతి నమానీత మవపౌొపషధి వాతవ్యథః లంకా(స్త్రీణాం పున శృశే విలాపాచార్యకం శనైః 78 వ్యాఖ్య; సః-ఆట్లుమూర్చిల్లిన లక్మణుండు మారుతి................వ్యథః- మారుతి-హనుమంతునిచేత, సమానీత-తీసుకరా(బడిన, మహౌవధి-సంజీవినీలత చేత, హతవ్యథః-తొల(గింప(బడిన బాధగలవాండగుచు, పునః-మరల, లంకా స్తీణాం- లంకాపట్టణమునందలి స్త్రీలకు, శరైః-బాణములచేత, విలాపాచార్యకం-కోకించుట యందు ఆదార్యత్వమును, చ కే-దేసెను, హనుమంతుడు తెచ్చిన సంజీవనీ (పభావముచేత మూర్చతొల!గిన లక్ష్మణ(తు మరకల శరములు ధరించి యుస్టము చేసెను. శ శ్లో, త మాధూతధ్వజవపటం వ్యోమగంగోర్మి వాయుఖిః 'దేవనూతభుజాలంలీ జత మధ్య్యా_న్త రాఘవః, 8ిల్‌ వ్యాఖ్య : రాఘవః-(శ్రీరాముంతు, వ్యోమగంగోర్మి వాయుఖిః-న్యోమ గంగా- ఆకాశగంగయొక్కం, ఊర్మివాయుభిః-తరంగముల పైనుండి వచ్చిన గాలులచేత ఆధూతధ్వజపటం-క దల్ప(ఐడిన జెండావస్త్రము గలదియు, క్రై తం-జయము( జేహర్చగల, తం-ఆరథమును, దేవసూతభుజాలంబీ--దేవసూత- దేవతలసారథి యగు మాతలియొక్క, భుజాలంబీ-భుజమును ఊత(గొంబట్టుకొన్న వాడగుచు, అధ్యా న్త-యెక్కి. రల వ్యాఖ్య ; వాక్యం-మాటను, వచసా, ఏవ-మాటతోనే, అస్త్రం-బాణమును, అస్తేేణ-ఆస్త్రముతోనే, నిఘ్నతోః--తిప్పికొట్టుచున్న, తయోః--ఆ రామరావణు లకు, వాదినోః, ఇవ-క లహించుచున్న వారీకివలె, ఆన్యోన్యజయసంరంభ:--ఒక క!


Chunk 16 — Raghu-vamshamu_pages0151-0160.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13522

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [14]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • గుణము
  • సుమా
  • బడిన
  • కనుక
  • రావణ
  • రాము
  • యందు
  • వచ్చి
  • తరంగాధర
  • పానము
  • రావణుని
  • కాని
  • వెంబడింప
  • జరుగ
  • బోవు
  • తువగు
  • అట్లు
  • దేవతలు
  • నామాంక
  • సర్గము
  • మాతలి
  • అర్థ
  • మును
  • వాడును
  • డగుచు
  • భుజవిబిత

Extractive Summary:

(ఈ మహాకవి కాళదాన కృ'। అద , రఫఘువ౦శవు, తయోదశ సరము (4 గ్‌ ళో, అథా త్శనః శబ్దగుణం గుణజ్ఞః పదం విమానేన విగాపహామానః, రళ్నాకరం వీక్ష్య మిథః న జాయాం రామాఖిధానో వారి రిత్యు వాచ. అసౌ - ఈ యర్ణవము, అబింధనం (ఆప్‌ + ఇంధశం)-నీరు ఇంధనముగా(గల, వహ్నిం- బడబాగ్నిని (విద్యుత్తును), _ బిభదర్తి-భరిచును. వ్యాఖ్య : పక్షచ్చిదా-జెక్కలు నణుకునట్టి, గో తథిదా- పర్వతములను గొట్టు ఇం్యదునిచేత, ఆ త్తగంధాః-హరింప(బడిన ఛర్వముగల(తిరస్కరింప(బడిన), మహ్మీధాః-పర్వతములు, శతశః-నూటికి నూరువంతులు, శరణ్యం-రచకుండై న, ఏనం-3 సమ్ముదని, పరేభ్యః-ళ(తుపులనలన, ఉపప్రవినః-భయకంపితులై న, నృపాః-రాజులు, ధర్మో త్తరం-ధర్మ_పధానుండగు, మధ్యమం, ఇవ-మధ్యస్థుండగు రాజునువలె, ఆ_శయంగే-ఆశయించుచున్నన్లి, ఇంటదునికి భయపడి గర్వమును విడిచిన పర్వతములన్ని ము నితండే శరణాగత రక్షకుడని యెజటీ(గ, శ్యతువుల వలన భయకంపితులగు రాజులు ధర్మమును బాటించు మధ్యవర్తి రాజునువలి నాశ బించుచున్నవి, అట్టితండు ఆర్తబంధువని యెజుంగుము అని భావము.


Chunk 17 — Raghu-vamshamu_pages0161-0170.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14125

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • బడిన
  • సీతా
  • సుమా
  • రఘువంశము
  • మనము
  • సర్గము
  • వేగమువలన
  • పర్య
  • మును
  • నేను
  • మార్గమును
  • త్వయా
  • నీవు
  • యన్నట్లు
  • ల్లో
  • కథంచిత్‌
  • తయోదళ
  • పగడపు
  • మొత్తము
  • శంఖములు
  • ముగా
  • ఇచ్చట
  • అభాతి
  • మేఘము
  • అలంకారము
  • తమాల
  • ముతో

Extractive Summary:

గన(ఐడుచున్నవని శ్లో వేలానిలాయ (పస్ఫృతా భుజంగాః మవోోర్శి విన్ఫూర్జథు నిర్విశేషాః, సూర్యాంళు సనంపర భా నమృద్ధరాగ్రైః వ[ధజ[ంత ఏతే మణిభిః ఫణ సెః. యతో ౬వనీతా తం మార్గ మేళతాః కృపయా లతా మే, అదర్భ్యయన్‌ వక్తు మళశక్నువత్యః ఇాఖాభి 'రావర్టిత వల్ల వాభిః, ల వ్యాఖ్య : భీరు-భయస్యభావముగల ఓసీకా!, శ్వం-నీవు, రకసా-రావ సునిచేత (రావణునిచేత), యతః- యేమార్గముచేత (ద్యారా), అఆపనీతా- అపహ రింప(బడితినో, తం, మార్గం-అతోవను, వ కుం-చెప్పుటకు, ఆశకు వత్యః- రోరు లేనందున చేతంగానివై , ఏతాః, లతాః- ఈతీ(గలు, ఆవర్జితపల్లవాఖిః -నంచ(బడిన చిగురుటాకులుగల, శాఖాఖిః -కొమ్మలచేత, కృపయా-దయతో, మే ఆదర్శయన్‌ - నాకుంజూపినవి. యృళ-యేళ్ళంగను నందు, పూర్వాకుభూతం-పూర్వ మ ఎభవిఎసబడివదియు, కంపోత్తరం-శరీర కంపమే ముఖ"ముగా(గలదియుకగు, తవ, ఉపగూఢలఅ-నీయాలింగన మును, స్మరతా- స్మరించుచున్న, మయా-గాచేత, గుహాఎసారీణి-గుహలయందు.


Chunk 18 — Raghu-vamshamu_pages0171-0180.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13984

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • భావము
  • చెప్పెను
  • సీతా
  • బడిన
  • చున్న
  • యొక్క
  • ళ్లు
  • సర్గము
  • నడుమ
  • మునికి
  • మృదంగ
  • శ్రీ
  • శబ్దమునకు
  • ఉపాంత
  • కొంగలు
  • విమానము
  • వచ్చి
  • కేసరాణి
  • తశఈయోదళ
  • నదియు
  • నున్న
  • నన్ను
  • గోదావరీ
  • సారసపం
  • వేలాడుచున్న
  • సుమా
  • ఘటాంబు

Extractive Summary:

సుతీక్షముని తపస్సువలన తన యిర్యదపదవి కేమిముస్పవచ్చునోయని యిం్యదుండు పంపిన రంభాద్యప్పరసలు నవ్వులు, ఆనురాగవీక్ష్షణముణ, అర్భదర్శిత నాభ్మిపదే శములు గలళ బంగార విలాసముల నెన్నిటిని-జూపినప్పటికిని అవి యామునికి( జి త్తవికారమును గలిగింపలేకపోయెన్ను ఈముని చలింపలేదు. ఊర్జ్వబాహువై కన(బడుచున్న యీసుతీక్షముని, తన జపశీలత్వ, భూతదయావత్వ, కర్మక్ష్షమళ్వ ద్యోతకమగు ద్ధషీణబాహువును, ఇచ్చట సక్కా రమును స్వీకరించి వెళ్ళవలసినదని నన్ను బలవంతపెట్టుచు(, జూపుచున్నా(డని కాత్చర్యము. వ్యాఖ్య ; ఏషః - ఈసుతీ క్షుడు, వాచంయమత్వాత్‌ - మౌన వతముగల వా(డగుటవలన, మమ, (పణతిం-నానమస్కారమును, కించిత్‌ -కొంచము మూర్చ న కంపేన-శ€రఃకంపముచేత, (పతిగ ఇవ్యా-స్వీక రించి విమానవ్యవధానముక్తాం-విమా నముయొక్క యడ్ణగింపువలన విడువబడిన, దృష్టిం-తన చూపును, పునః-మరల, సహ్మృస్రార్చిషి-సూర్యునియందు, సంనిథ ల్రే-చక్కగా నిలుపుచున్నాంశు ఈముని తౌన్నవతముగలవా(డ గుటవలన నానమస్కారమును కొంచముగా తలయూపి స్వీకరించి, తన దృవ్తికిని సూర్యునికిని మధ్యలో వచ్చిన మన విమానము ముందునకు సాగగానే మరలభాస్కరుని పై దనచూపును నిలిపెను సుమా। యళశ్శా (దు.


Chunk 19 — Raghu-vamshamu_pages0181-0190.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14490

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • గలదియు
  • అలంకారము
  • తయోదళ
  • బడిన
  • గంగా
  • రఘువంశము
  • భావము
  • భూదేవి
  • చెప్పెను
  • పురస్తాత్‌
  • గూడిన
  • మానస
  • సరయూనది
  • సుమా
  • స్తిమిత
  • నున్నది
  • ళ్లు
  • యవాంకురాపాండు
  • సమీపమున
  • వచ్చి
  • రాముడు
  • తిసోతసం
  • చేతులతో
  • అనుసూ
  • ముగా
  • చెప్పుదురు
  • యస్యాః
  • సంబంధించిన

Extractive Summary:

“బంధురంతూన్నతానతమ్‌” అని యమర కోశము, శ్లో, పషా పనన్న స్తిమిత (వవావో వ్యాఖ్య : ఆన్మిగహ[తాస వినీతస త్వం-అన్మిగహ్మతాస-దండభయము లేనివైనను, వినీత-వినయముగల (లొంగి కమశిక్షణమున మెల(గునట్టి) స త్యం- శార్దూలాది జంతువులుగలదియు, అపుష్పలింగాత్‌-పుష్పరూప నిమి తములేకయే, ఫలబంధివృక్షం-పండ్తుపండునట్టి వృశ్షములుగలదియు (కావుననే), అవిష్కృతోద (తర (పభొవం- ఆవిష్క్భృత - _పకటింపంబడిన, ఉద_గతర- అత్యున్నతమైన, (పభావం-మహిమగల, అ_తేః-అతీమవాముని యొక్క, తపసాధనం-తపస్సు నకుసాధనమగు, వనం-వనము, ఏతత్‌ -ఇది. వ్యాఖ్య ; యాం-ఏసరయూనదిని, మే, మానసం-నామనస్సు, _ సైక తోత్సంగ సుఖోఎితానాం- సైక తోత్సంగ-ఇసుకతిన్నె యను నొడియందలి, నుఖ- ఆనం *మునకు, ఉచితానాం-తగినవారును, (పాకె $- ఆధిక ములై న, పయోభఖిః- ఉదకములచేత (క్షీరములచేతనని యర్ధాంతరము), పరివర్థితానాం-పోషింప(బడిన వారునునగు, ఉ త్తర కోసలానాం-& తర కోసలదేశ ఉపభువులకు, సామాన్యధ్యాతీం, ఇవ- అందజికిని సమానయను పెంపుడు తల్లిని (దాదిని) వలె, సంభావయతి-గౌర వించునన్నది.


Chunk 20 — Raghu-vamshamu_pages0191-0200.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13658

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [288]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • యొక్క
  • పిమ్మట
  • భరతుని
  • డగుచు
  • వచ్చిన
  • యర్థము
  • రాముడు
  • భరతు
  • బడిన
  • నమస్కరించి
  • విమానము
  • భరతుండు
  • గూడిన
  • దశరథ
  • చీరవాసాః
  • భరతః-భరతు
  • పెద్దలయిన
  • సీతకు
  • ఇయంతి
  • కిచేత
  • వతమును
  • పైకి
  • ముగా
  • ట్లో
  • హరీశ్వరద
  • భానము

Extractive Summary:

ఇెరి-ఇట్టు, ఆదృరేన- ఆదరవంతుః డగు, రఘునందనేన-రామునిచేత, క థితౌ-దెప్ప(బడీన, ఉభౌంస్తుగివ విలీషణుల నిద్దజీ౨ి, లక్ష్మణ-తమ్ము(డై నను లక్ష్మణుని, వ్యుషత్కమ్య-దాటవేసి, థభరత॥- భరతు(డు,వవందే-నమస్కరించెను రాముని కాపద్చాంధవులై న సుగీవ విలీషణులకు భరతుడు తమ్ము(డైనను లిమవ్మణుని యాలింగనాదులకంటే వారిని నమస్కరించుట న_మశిరసం-(పణతుండ్తై న ఏనం- అతనిని, ఉల్జాయ-లేపి, రూడేం్యదజి (శ్సహరణ (వణ కర్క శేన-రూఢ - పైకి(గన బకుచున్న, ఇం్యదద్శిత్సృహర (వణ-ఇందజిత్తుకొట్టిన దెబ్బలవలని (వణముల చేత, కర్కళేన-కఠినమైన (నొప్పిని గలిగించు, ఉరఃస్థలేన-తనవషః స్థలముచేత, అస్య, భుజమధ్యం-ఆ లమ్మణుని వక్షమును, క్సిశ్యలా, ఇవ-నొప్పిం చుచున్నవాండువలె, భృళం-గాఢముగా, ఆలిలింగ, చ-ఆలింగనమును సైతము చేసికొనెను. తాము (పాకిన చెట్టును కొట్టివేయంగా నిరాలంబములై , వాడి కళాహీనములై న తీ(గలవలె దశరథ మరణమువలన సౌభాగ్యమునుగోలుపోయి శోచనీయ దశలోనున్న కౌసల్యా సుమి తలను రామలమత్మణు లేకకాలమునంజూచి బాభపడిరని భావము.


Chunk 21 — Raghu-vamshamu_pages0201-0210.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14230

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 40, 149, 262]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • రాముడు
  • శ్లో
  • భావము
  • బడిన
  • రఘువంశము
  • కౌసల్యా
  • రామః
  • సుమి
  • గలిగిన
  • యొక్క
  • పునరు
  • రామునికి
  • తల్లికి
  • కాని
  • వారు
  • నమస్కరించిరి
  • శబ్దమునకు
  • కన్నీరు
  • రామలక్ష్మణుల
  • చతుర్షళ
  • తల్లుల
  • తే-ఆ
  • త్తమ
  • కాంతి
  • యర్థము
  • పేరును
  • నమస్కరించెను
  • గూర్చిన
  • జూచి

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య్గ ; యభ్నాకమం-వరుసతప్పనీయక (స్వస్వమాతృపూర్వక ముగా), (వణతౌ-నమస్కరించినవారును, హతారీ-చంపంబడిన శ తువులుగలవారును, మ్మకమకోభినౌ-శార్య ప్రకాశము గలవారునునగు, తౌ, 'ఉభౌ-ఆ రామలవ్మణు లిద్దణు, ఉభాభ్యాం-ఇద్దలు తల్లులచేత, ఆ సొాంధతయా-కన్నీటిచేత కలిగిన అంధత్వకారణమున, విస్పష్టం-స్పష్టముగా, న, దృష్టా-చూడబడలేదు. నార్దాశి నివాం గే నదయం స్పృళం తా, అపీప్సితం తమ తకులాంగనానాం న వీరనూళష్ద మకామయీళామ్‌. శీ వ్యాఖ్య : తే-ఆ తల్లులిద్దలు, పు త మోః-ఇద్దరు కుమూరులయొక్క, అంగే- శరీరమునుము, న్రైర్భత శన్హ వార్గాన్‌ -కాక్షసఖడ్గ _వణముఐను, ఆర్ధ్రాన్‌ ఇవం నక్షత పలాంగరారాం-ఊ త్తమ క్ష'తి మూంగనలకు, ఈప్పితం, ఆపి-ఇష్టమైనదే యెక్క, వీరసూశబ్లిం-కీరమాత యకుపేరుక్కు న, అకొామయేతాం-కోరుట తగదను కౌంరి.. రాక్షసుల స్త్రములచేత , వణితముఐగు రామలక్ష్మణుల శరీరములను నెమ్మదిగా నిమురుచున్న కౌసల్యాసుమి తలు “వీరమాత” యస బిరుదము కతి యాంగనలకు ఇష్టమేయైనను దుఃఖహేతువగుఓచేత నది కోరందగినదికాదని భావించి రని తాతృర్యము.


Chunk 22 — Raghu-vamshamu_pages0211-0220.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14170

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రాము
  • రాముడు
  • రఘువంశము
  • లిట్‌
  • వచ్చిన
  • రాముండు
  • బడిన
  • అనుధాతువునకు
  • శబ్దము
  • భార్యను
  • పిమ్మట
  • పదునై
  • గడపిన
  • సూచించుచున్నది
  • జీవితేన
  • భూయః-మరల
  • వెళ్ళుటకు
  • సర్గము
  • పొంద
  • ధర్మార్థ
  • ములగు
  • సమాన
  • త్తి
  • అయ్యెను
  • పితృమాన్‌
  • ఆయ్యెను
  • జేయుచు

Extractive Summary:

న నిర్విశేష[పతి[వ త్తి రానీత్‌, (దాతయగు), తేన-ఆ రామునిచేత, ఆర్థవాన్‌-ధనముగలది, ఆస-అయినది, విఘ్నభయం-విమ్నములనలని భయసును, మఘమ్నకా-నశింప(జేయుచున్న, తేన- ఆళనిచేత, (కీయావాన్‌ _సత్కర్మానుహ్టానముగలది, అస-ఆయ్యెను, వినేకా- క ర్తవ్యమువై పున నడపునట్టి, తేన-అతనిచేత, పితృమాన్‌ -తం్యడిగలది, ఆస- ఆయ్యెను. చతుర్షశ సర్గము వ] ౧ ల గముతప్ప మరియొక నివృ త్తిమార్గము.


Chunk 23 — Raghu-vamshamu_pages0221-0230.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 14416

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • సీతను
  • రఘువంశము
  • గాని
  • బడిన
  • ధాతువునకు
  • యర్థము
  • ల్లో
  • నిర్వ
  • సీతా
  • డును
  • భూదేవి
  • మును
  • ననెను
  • పితు
  • సర్గము
  • పూర్వము
  • చెప్పెను
  • భూమేః
  • నేను
  • ఉత్తమ
  • మే-నాయొక్క
  • కాలితో
  • కోరిక
  • వానిని
  • చిరం
  • ర్రిగా
  • కారణము

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య: సోఒహం (సః + ఆహం) - అట్టిస్థితిలోనున్ననేను, అపాం, తరం గేవ-జలతరంగములయందు, త్రైలవిందుం, ఇవ-నూనెచుక్కవలె, పౌరేవ-పురజ నులయందు, బహులీభవంతం - వ్యాపించి పో వునది యు, తత్పూర్వ్యం-ఆదియే మొద టిదియు నగు, అవర్జం-అపవాదమును, ద్విపేం, ద-ఉ త్తమగజము, ఆలానికం- కట్టుం/గొయ్యగానున్న, స్థాణుం, ఇవ- స్తంభముకువలె, సోఢుం-సహించుటకు, నేశే (న + ఈ శే) శక్తుడనుగాలేకయున్నాను. హి-ఏకొారణము వలన, (ప్రజాలిః- పజల చేత, భూమేః, ఛాయా-భూమియొక్క (ప్రతిబింబము, శుద్ధిమత: -నిర్మలుఃడై న, శశిం:-చందునికి, మలత్వేన-కళంకముగా, ఆరోపితా- అరోపింప(బడియున్నదో, అందువలన లోకాపవాదమే బలవ త్తరమని తల(చెదనని యర్థము. తం-ఆతనిని, ఇత్సని-తనఎషయమున, కల్చ[,దుమతాం-కల్చ్పవృక్షత్వమును, విహాయ-పిడిచి ఆసిపతవృక్షం-ఖ డ్గాకారపృత ములుగ ల వివవృవ ముగా, జాతం-మారినవాని(గా, నాబుద్ధ (న + అబుద్ధ) -తెలిసీకా నలేక పోయెను, ఆట్తులవ్మణు:తు రమ్య పదేశములకు( దీసికొనివోవుచుండ(గా సీత తనభర్తను తవకు( ఇబియముల: గూర్చువానింగానే తలంచి యానందించెనుగాని, ఆతడు తనయభీష్టముఖను గూర్చుంగ_ కల్పవృక్షత్వమును వీడి యుక _ వివవృక్షముగా మారిన సంగతిని గుర్రింపలీకపోయెనని భావము.


Chunk 24 — Raghu-vamshamu_pages0231-0240.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 14841

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • వాల్మీకి
  • బడిన
  • తస్యాః
  • మును
  • ధాతువునకు
  • నేను
  • రఘువంశము
  • యర్థము
  • నన్ను
  • వచ్చిన
  • అనుధాతువునకు
  • ల్లో
  • నీవు
  • ఇచ్చట
  • యొక్క
  • మనస్సులో
  • దుఃఖమును
  • లిట్‌
  • లజ్‌
  • గుజించి
  • జేసిన
  • చిరాయ
  • నీయందు
  • నాకు
  • వ్యాఖ
  • ననుసరించి
  • లోట్‌

Extractive Summary:

న, చ, ఆవదత్‌ -పలుకనెలే౨) స్థిర దుఃలభా టి: -ఎల్ల కాలమును దుఃఖమునకు గుజీయగుచున్న, దువ్మృతికం- వాఫమునె జేసినట్టి, అద్మానంవవ- తనను గురించియే, పునఃపునః-మాటిమూటికిని, సగందంనిందిఐచెను.. సార్వ గావు; సీత ఏపాపసమును జేయని తశసు నొాాకరించిన భ రయొక్క ఆపవాద్‌ సత్యాసత్యములను గురించి పలుకక శాశ్వతముగా దుఃఖమునే యనుఖవించు వాప మును జేసిన తనయాత్మనే పలుమారు పలువిభముల దూషించుకొనె గనీ భావము. తిష్టవేయట అని యర్థము, శో, నిశాచరోపపుతభ ర ఫకాణాం రగా "పల న! హ జీవితే-రఈతువృజీవితమునందు, ఉ పేఇాం-కౌదాసీన్యమును; రక్షణీయం-ఎట్టయి ననుగాపాడ(దగినదియు, ఆంతర్గతం-నాగర్భమునన.న్నదియు, త్వదీయం-ఓదియు నగు, తేజః-సంతానఫలకమగు రేజస్సు, మే-నాకు, అంతరాయః-విఘ్మము, న, స్యాత్‌, యది-ాకయుండినచో, కుర్యాం-చేసియేయుందును.


Chunk 25 — Raghu-vamshamu_pages0241-0250.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13793

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • వాల్మీకి
  • సీతను
  • భావము
  • రఘువంశము
  • లిట్‌
  • స్నానము
  • బడిన
  • యున్నను
  • శబ్దము
  • వాల్మికి
  • బడినది
  • మీమామ
  • తుండు
  • దొలఃగించు
  • నందు
  • నీవు
  • చతుర్లళ
  • మునుల
  • సీతకు
  • “తసిల్‌”
  • చేసి
  • ఉపసర్గతో
  • గూడిన
  • ముని
  • పాక్‌
  • క్రికిదగిన
  • చున్న
  • వేది

Extractive Summary:

“సంపత్స్యతే, సమ్‌ అను ఉపసర్గతో(గూడిన ప * -గతౌధాతువునకు ల్భుట్‌ [ప.పు ఏ. వ్యాఖ్య : తాః-ఆతపస్వికాంతలు, తస్వై-సీతకొలకు, సపరా?న.పదం- పూజశానంతరము, దినాంతే-పాయంకాలమునందు, నివాసహేతోః-సీళానివాసము కొజకు, ఇంగుదీ స్నేహకృత। పదీపం---ఇంగుదీ స్నేహ-గారనూనెచేత, కృత వదీ పం-వెలిగింప(బడినరీపముగలదియు, అంతః-లోపల, ఆ సీ... “ల్పం-అ స్రీర్ణ-పరువః బడీవ, మేధ్యాజినతల్పం-పరిశుద్ధమైన క సస్తాజినమే పడకగా(గలదియునగు, ఉటజం- పర్ణశాలను, _ వితేరుః-ఇచ్చిరి. న తేన వై దేహసుతా మన న్షః,.


Chunk 26 — Raghu-vamshamu_pages0251-0260.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 15662

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • లిట్‌
  • కర్తరి
  • ధాతువునకు
  • మునులు
  • సకర్మక
  • యర్థము
  • విఘ్న
  • పయోగము
  • బడిన
  • సౌమి
  • లవణాసురు
  • రఘువంశము
  • ఇచ్చట
  • శబ్దమునకు
  • లజ్‌
  • కొని
  • యొక్క
  • పంచదళ
  • సర్గము
  • లవణు
  • యతని
  • _పయోగము
  • కారణమువలన
  • నుండును
  • శ్యతుఘ్నుండు
  • డును
  • ఆయుః

Extractive Summary:

శాపముఏచ్చుట వలన తపస్సు వ్యయనుగును గావున ఆ మునులు లవణా-రుని కాపదగ్దుని. కు.భీనస్యాః-రావణుని చెల్లెలగు కుంలీ నసియొక్క కుక్నేజః, చ-కడ.పునంబుట్టిన లవణాసురు(డును, వనాత్‌- ఆరణ్యముమండి, కరం, ఇవ-పన్నునువలె, స _శ్వరాళశిం-జంతువులరాసిని, ఆదాయ-తీసీకొన్హి ఉపస్థితః-చేరెను.. శ_తుఘ్నుండు లవణపురమును జేరిన సమయముననే లవణు(డు తమ యావీరముకొఅకు మృగరాశిని వనమునుండి తోలు కొని యెదురుపడెను. *యతః ఆణు ర్నాస్త స పరమాణుః (దేనికంటెను చిన్నదియగు ఆణవులేదో ఆది పరమాణువు) అని పర మాణుళబ్మారము.


Chunk 27 — Raghu-vamshamu_pages0261-0270.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 16022

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [190]
  • Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • లిట్‌
  • శ్లో
  • వాఖ్య
  • వాల్మీకి
  • రఘువంశము
  • ధాతువు
  • పంచదళ
  • ధాతువునకు
  • రాముని
  • బడిన
  • శ్యతుఘ్నుండు
  • పిమ్మట
  • అట్టి
  • జనమును
  • ఇచ్చట
  • రాము
  • యొక్క
  • గుచు
  • విషయమును
  • దేవతలు
  • మొదలగు
  • శతుఘ్నుని
  • గలిగిన
  • సర్గము
  • మునులు
  • విజయము
  • మధురాం
  • మును

Extractive Summary:

త0 వ్యాఖ్య : తృత-ఆ మధురానగరమునందు, సౌధగతః-మేడమీదికెకి_న వాడై, స్క-ఆళ్యతుఘ్ను(డు, చ కవాకినిం-చకవాకపములుగలడియగు, యము నాం-యమునానదిని, హేమభ క్రీమతీం- బగారపు రేకుంతో, అభరణములతొన గూడిన, భూమేః-భూదేవియొక్క, _పవేజీం, ఇవ-పొడుగుగానున్న జడనువలె, పశ్యన్‌ -చూ చుచున్నవా.డై, ప్మిపియే- పీతినింజెందెనుు.. ఆ మధురానగరరాజధాని లోని మేడమిద నిల్చుని శ తుఘ్నుడు, చ్యకవాక పతక్షులతోనున్న యమునానది యందమును చూచుచు, పొడుగైై నజడలో సువర్ణాభరణములు పెట్టుకొని యున్న భూదేవి సౌందర్యమును భావించుచు అనందము(జెందుచుండి ననిభావము “పి పియే” (పీజ్‌ -పీణనే అనుధాతువునకు లిట్‌. వాల్మీకి తనోవనమునకు తన పవేశమువలన మరల నంతరాయము, తపొవ్వయి ముగలగుట తద భాపి చన శ తుఘ్ము( డందు(బవే?పక దాటిపశ్లేనని భావము మా-+---భూడ్‌--..భూత్‌ “నరూజ్‌ యోగే” ఆనుసూ త ఎువఐన “మాతోస బ-ధమున్న ధాతుసనస “అొ చేరకు. [ప పు,ఏ.


Chunk 28 — Raghu-vamshamu_pages0271-0280.txt

OCR Score: 90% Telugu coverage
Characters: 15639

OCR Issues:

  • Repeated punctuation clusters: 8 occurrences

Key Terms:

  • లిట్‌
  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • రాముడు
  • ధాతువునకు
  • రఘువంశము
  • బడిన
  • ధాతువు
  • ల్లో
  • గూడిన
  • వాల్మీకి
  • రామస్య
  • మును
  • అట్లు
  • వెళ్ళి
  • ముగా
  • రామః
  • పంచదళ
  • సర్గము
  • లజ్‌
  • పిమ్మట
  • కావ్యమును
  • యొక్క
  • గూఢరూపా
  • డగుచు
  • తత్‌
  • వినేష్య౯
  • పపాత
  • వాఖ్య

Extractive Summary:

“దదర్శ” దృశిర్‌-_పేక్షణే ధాతువునకు లిట్‌ (ప,పు.ఏ ల్లో, పృష్టనామాన్వయో రాజ్ఞా న కిలాచష్ట ధూమపః. ఆ సమయమున దన'ఏ విడుచుటకు వెలగా సము./డిచ్చిన రత్నభూషణమును రాముకి బహుమూనముగా నగస్సు(డిచ్చేననయు, శంబూకవథ భర్యకార్యమేయని దేవర్థియగు నగిస్త్యు డభినందించె ననియు దాత్పర్యషు, “దదౌ” దాజ్‌ -దానే- బిట్‌. శ్లో న తా నాఖ్యాయ శామాయ మైథిలేయా తదాత్ధడె, కవిః కారుణికో వ(వే సీతాయాః సంపర్నిగహామ్‌.


Chunk 29 — Raghu-vamshamu_pages0281-0290.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 15494

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ధాతువునకు
  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • లిట్‌
  • శ్లో
  • వాల్మీకి
  • పిమ్మట
  • లజ్‌
  • బడిన
  • రఘువంశము
  • రాము
  • సీతను
  • పూర్వక
  • వచ్చిన
  • సర్గము
  • రాముని
  • గూడిన
  • భూదేవి
  • ఉపసర్గతో
  • వ్యాఖ
  • గూర్చున్న
  • ఉత్‌
  • పంచదళ
  • అట్లు
  • తనకు
  • రామునికి
  • చెప్పెను
  • ణిజంతము
  • లోట్‌
  • ఆత్మనే

Extractive Summary:

*ఆశాత్‌” శాసు-అను శిష్టా ధాతువునకు భూతార్థక లజ్‌, (ప, పు,ఏ. “చ క తు,ుక జ్‌ _కరణే (ఆత్మనే పది) ధాతువునకు లిట్‌. ళా ఉ పేత్య మునివేపో ఒథ కాలః (పోవాచ శాఘవమ్‌, రహాఃనంచాదినౌ ప దచావాయ స్తం తే రతి.


Chunk 30 — Raghu-vamshamu_pages0291-0300.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14520

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • ధాతువునకు
  • డును
  • రాముని
  • లిట్‌
  • రాముడు
  • నర్గము
  • యొక్క
  • ఐడిన
  • కదంబముకుళస్థూలై
  • వీరులు
  • మనస్సు
  • సరయూ
  • వచ్చిన
  • స్వర్గమునకు
  • వచ్చి
  • స్వర్గము
  • సమ్మ
  • స్వర్గమును
  • వారి
  • నూతన
  • లజ్‌
  • లంకానాథం
  • మహాకవి
  • కులానుసారి
  • మొదట
  • రత్న

Extractive Summary:

విష్టంశసంభూతులై న రామలక్ష్మణభరత శ్య్రుఘ్నుల ప్వుతులగు కుశలవామలెనమండుగురును మహాదాతలైై- నిరంళల్‌ర దానధారిలచేత ఎవ్నితముగావీంచిన తమవంళముకు, సామవేనమునుండి _ పుట్టీన దిగ్గజములు తమళ మువంశమునువలె ఏ స్తరింపంజేసిరని భావము. వ్యాఖ్య అథ-అట్టు “జయ” శబ్దము పలికినపిమ్మట, నవిస్మయః- ఆశ్చర్యయుక్తుడై, పూర్వార్థ విసృష్టతల్పః-శరీర పూర్వభాగముచేత విడువ(ఐడిన పడకగలవాండ్తే న, దాశరథేః, తనూజః-రామునిప్పు తుండగు కువుండు, అనపో ఢార్గలం, ఆపి-తొలగింప(ఐడని తలుపుగడియ గలదియైనను, అగారం-గృహమును, ఆదర్శతలం-ఆద్దములోని భాగమును, ( పవిష్టాం- పవేశించిన, ఛాయాం, ఇవ-పఠి బంబమునువలె, (పవిష్టాం-ఇంటిలోనికి (పవేశించిన, తాం-అ్ట్రీని (పోవాచ-ముందు చెప్పంబోవురీత్రిగా వివరములడిగెను. శ్లో త మబవీ క్సా గురుణా నవద్యా యా నీతపౌళా ఆ స్వపదోన్ముఖేన, తస్యాః పురః సం (ప్రతి వీతనాథాం జానీహి రాజు న్నధిదేవతాం మామ్‌.


Chunk 31 — Raghu-vamshamu_pages0301-0310.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14111

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • బడిన
  • చెప్పెను
  • సర్గము
  • పూర్వము
  • గలవి
  • యేను
  • పోడళ
  • అట్టు
  • పొందెను
  • తస్య
  • ల్లో
  • చున్నది
  • ఇప్పుడు
  • విడిచి
  • హోడళ
  • దడిసిన
  • గాను
  • గులు
  • స్తనో
  • మదీయాః
  • పువ్వులు
  • స్త్రీల
  • సరయూజలాని
  • శరీరమును
  • ధరించిన
  • సన్‌

Extractive Summary:

దడిసిన తమ యకుగుల నదేమెట్టపై నుంచుచున్నవని వాపోయెను, శ్లో, చితద్విపాః పద్ధువనావతీర్ణాః క'రేణుఖి రృత్తమృణాలభంగాః, నఖాంకుశాఘాతవిఖిన్న కుంభాః నంరభ్ధసింవా వహవ్చాతం వవాన్తి 16 వ్యాఖ్య : పద్మవనావతీర్ణాః-కనులవనమున చిగినవిగొను, కరేణుఖిః-ఆడ యేనుగులచేత, దడ త్తమృణాలభంగాః- ఈయ-/బడిన లామరకాడల ముక్కలు గలవి గాను (వాయంబడిన, చితద్విపాః-థి త్రిని తములయందలి యేను/గులు, నఖాంకుళా ఘాతవిఖిన్న కుంభాః-అంకుశములనంటి గోళ్ళ దెబ్బలచేత పగిలిన కుంభస్థలములు గలవి యగుచు, సంరబ్ధసింహ్మపహృతం-కోపించిన సింహముల (పవోరమును, వహంతి-భరించుచున్నవి. శో శాలాంతరశ్యామనుధేషు నక్త మిత_న్తతో రూఢతృణాంకు లేము, త ఏవ ముక్తాగుణకుద్ధ2 యోపి వారేషు మూర్శంతి న చంద్రపాదాః 15 వ్యాఖ్య : కాలాంతరళ్యామసుధేమ _.- కాలాంతర - కాలవ్యవధానముచేత, శ్యామ-నల్త/బడిన, సుధేషు-సున్నపుపూతలుగలవియు, ఇత స్తతః-ఇచ్చటచ్చటి రూఠతృణాంకురేషు- మొలచినగడ్డిపరకలు గలవియునగు, మహర్మ్యేమ-గృహముల్త మీద, నక్తం-ర్మాతియందు, ముక్తాగుణశుద్ధ్దయః, _ ఆపి-ముక్యాలవారములవలె తెల్లనివై యున్నప్పటికిని, తే, ఏవ-ఇంతికుపూర్వము (పకాశించినవేయగు, చంద పాదాః-చందకిరణములు, న మూరృంకి-. కుఖావత్తీం శోియసా త్స కృళ్వా యా(కానుకూలే 2-వాని సొవరోధః, అన్నుదుతో వాయు రివ్యాభవృందై॥ నైనై్యై రయోభ్యాళి ముఖః [పతస్థే, 25 వ్యాఖ్య సః-కుశుండు, కుళావతీం-కుళావ్య నగరమును, [శ్నోతియ సాత్‌-వేదవేత్తల స్వాధీనమైనదానినిగాా క ఎత్వా-చేసి, య్మాతానుకూలే- [ప్రయాణ మునకు(దగిన, అహని-దినమునందు, సావరోధః సన్‌ - ఆంతః పురాంగనలతోగూడిన వాండగుచు, వాయుః-వాయువు, అ(భవృందై;, ఇవ-మేఘసమూహములతోవలె, సైనైః-సేనలతో, అన్నుదుతఃసన్‌ - వెంబడింప(విడినవా(డగుచు, అయోధ్యాలి ముఖః-ఆయోధ్యానగరమువై పు, (_పతసే్య్యపయాణముచేసెను.


Chunk 32 — Raghu-vamshamu_pages0311-0320.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14224

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [119]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • బడిన
  • సర్గము
  • దిగు
  • యర్థము
  • పోడళ
  • రఘువంశము
  • కుబేరుని
  • అట్లు
  • కుకుం
  • వానిని
  • సంబంధించిన
  • కుళునికి
  • చున్న
  • చుచు
  • రోషాత్‌
  • స్వర్గ
  • గంగకు
  • అనగా
  • శీతాన్‌
  • తస్యాః
  • మేఘములు
  • శిల్పులు
  • గూడిన
  • భానము
  • మును
  • మొదలగు
  • నారీ

Extractive Summary:

అట్లు చీలిన సేన తమ గుర్రింపునక్షై పెద్దగా నరచుచుండ(గా నాభ్యనులు, నర్య్మదాశాఖల చప డల వంటివై, వింధ్యపర్వత గృహాముఖములను (పతీధ్వనింప!జే సెనని భావము. ఆలంకొరము; ఉపమ. పోడళ సర్గము ల మును, సంనివృ తే (సతి)-బేరినవాండుకాగానే, ఉత్తరా, దిక్‌ ఉ తరదిక్కు, ఆనందశీతాం-సేంతోషమున చల్లబడిన, బావృవృష్టిం, ఇవ-కన్నీటిధారనువలె, హైమవతీం-హిమవత్పర్వత సంబంధమగు, హిమ సుతిం-మంచు పవాహమును, ససర్జ -సృజించెను.


Chunk 33 — Raghu-vamshamu_pages0321-0330.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14245

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • భావము
  • శేషు
  • గలదియు
  • సర్గము
  • సరయూ
  • బడిన
  • వారి
  • రఘువంశము
  • కుశుడు
  • మొదలగు
  • చామర
  • స్నా
  • వెంటనే
  • స్త్రీల
  • కుకు
  • అలంకారము
  • నవపాటలం
  • తస్మిన్‌
  • పక్షమున
  • డును
  • చల్ల
  • సరయ్యాః
  • జలమునందు
  • చెలరేగి
  • విహరించుటకు
  • స్తా
  • గూడిన
  • స్త్రీలు

Extractive Summary:

న తీరభూమౌ విహితోపకార్య్యా మానాయిఖి స్తా మపక ఎఫ్టన శామ్‌, విగాహితుం (శ్రీమహిమానురూపం (పచ [క్రమే చ కధర పభావః. నాయంతఃపురన్త్రీలచేత, విగాహ్యమానః-మున కలదే జెదర (గొట్టబడుచున్న, ఏషః, సరయూ పవాహః-ఈ సరచూ పవా హము, స్నాభః-మేఘముతో(గూడిన, సంధ్యోదయః, ఇవ-సంధ్యాకాలోదగయము వలె, అనేకం- పెక్కువిధములగు, వర్ణం-ఎరుపు, పసుపు మొదలయిన రంగును, పుష్యతి-పోషించుచున్నది, పళ్య-చూడుము, తమ దేహములకు€౬ బూసికొన్న గందము పసుపు మొదలగు మైపూ(/తలు రాలునట్లు నూర్లకొల(దిగానున్న నాయంతః పురస్త్రీలు మునకలు వేయుటచేత ఈ సరయూ [1పవాహము, రక్త పీతాదివర్ణ ములు గలిగి మేఘముతోంగూడిన సాయంకాల పుటాకాశమువలె (పకాశించుచున్నది చూడు] అని కుశుడు చామర్యగాహిణితో ననెను, ళో విలువ మంత? ఈ యంగనలు బరువైన పిజుదులును, స్తనములును గల దేహములను నీటీపైకెత్రలేక భూవణభూషితములై వ త్రిడిగల బాహువులనిమ్మా తము నీటిపైకి వేయచు, బాలకష్టపడుచు, జల్మకీడయందలి యౌత్సుక్యముచేత నెట్లో ఈదు చున్నారు చూడుము!


Chunk 34 — Raghu-vamshamu_pages0331-0340.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14003

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • కుముదు
  • రఘువంశము
  • కుకు
  • పోడళ
  • బడిన
  • పూర్వము
  • సర్గము
  • డును
  • గలిసి
  • యమరము
  • నేను
  • విషయమున
  • ఆయువతులు
  • ట్లో
  • దిరాజః
  • అట్టు
  • అలంకారము
  • రాజ్యేన
  • చున్న
  • తత్‌
  • సమయమున
  • దివ్యేన
  • డగుచు
  • నున్న
  • ల్లో
  • ధీరః
  • పువ్వులతో

Extractive Summary:

ళో, స్నాళ్వా యథాళామ మసొ నచార _స్తీరోవశా'ర్యాం గతమా[త ఏవ, దివ్యేన శూన్యం వలయేన బావా మపోఢ నేవథ్య విథి ర్పదర్శ్థం "78 వ్యాఖ్య ః ఆసొ-కుకు(డు, సదారః -భార్యాసహితు(డగుచు, యఖాకామం- యశేచ్భగా, స్నాత్వా-స్నానముచేసి, తీరోపఠార్యాం-ఒడ్డునందలి పటకుటీరమును, ఆ దివ్యా భరణము శ తువిజయమునకు వశీకరణ్నకియగాను, పూర్వము తనతం డిరాముండు ధరించినదిగాను ఉన్నందున అది పోయెనే! 64 వ్యాఖ్య : తత్‌, ఏతత్‌-.అందువలన ఈ యాళరణము, ఆజాను విలంబీనా- మోకాటివరకు (వేలాశునదియు, శ్యాఘాతరేభాకిణలాంఛనేన...- జ్యాఘాతి-అల్లె తాటిదెబ్బలచేతనయిన, రేఖాకిణ-రేఖగా నేర్పడిన గనుపులు, లాంఛ నేన-చిహ్నముగా(గలదియు, భూమేః-నీచే పాలింప/బడుచున్న భూమికి, రఇ్షాపరి మేణ-రకణముకొఅక్రై న గడియవంటిదియు, అంసోన-బలిష్టమైనదియు - నగు, తే, భుజేన-నీ భుజముతో, పునః-మరల, యోగం-సంబంధమను, ఉపైతు- పొందునుగాక.


Chunk 35 — Raghu-vamshamu_pages0341-0350.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13588

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [138]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • కుముద్వతి
  • అతిథి
  • కుశుడు
  • సః-ఆ
  • యతిథి
  • చేసెను
  • సర్గము
  • అలంకారము
  • మొదట
  • యర్థము
  • తస్య
  • బడిన
  • వెంటనే
  • విధముగా
  • కుముదుని
  • నర్గము
  • కుశుని
  • యాజ్ఞవలన
  • వ్మిగహము
  • ల్లో
  • కుముద్వతీ-కుముద్వతి
  • పితృమాన్‌
  • ద్యుతిః
  • డునునగు
  • చక్కని
  • గలవా
  • తం-ఆ

Extractive Summary:

బుద్ధి ర్మాతియొక్క నాల్గవజాము వలన వై శద్యమును పొందినట్లు కుముద్వతి కుకునివలన “అతిథి” యను కుమారుని గనెనని భావము, (వాహ్మముహా ర మన,ఐడు రాతి చివరిజామున అందరికిని బుద్ధివై శద్యము కలుగునని (పసిద్ధి, ఆలంకారము :; ఉపమ శ్లో న పితుః పితృమాన్‌ వంశం మాతు శ్చానుపమ ద్యుతిః ఖా జాతు _సేగాఖిజా తేన ఫూరి॥ + ర్యవళి = రిళు, అమన్య తెక మాజ్చన మనే: వ?౧ వన్‌ శీ వ్యాఖ్య ; జాత్యః-కులీనండును, నూరంటారుండును, చశీ-ఇం్యచియ న్మిగహనుగలవా+డునునగు, కుళఃంయకుండు, అభికాతేస-కులీసుండును, శార్యవతా-కౌరుముగలవాండును, వళినా-ఇం్యదియ స్యగవాముగలవాండునునగు, తేన-అతి; చేత, ఎకం, అక్మానం-ఒకండుగానున్న తను, అనేకం-ఎన్నోరూప ములు గలవానినింగా, అమన్యత-తలచెను.. “అభిగాతః కులీన స్యా” అస నమరమువేత ఉత్తమ వంశీయండైన కుజుడు తన కన్నెవివములం దగినవాండగు అతిఫ వలన తానొక శ్రాజే'యైనడు ఈన రూవాంతరయముగొ( గుమారుని ధావించెనరి తాత్పర్యము, ష్‌ 9 పురోహితపురోగా స్తం జిమ్ణుం జైత్రై 9 రథర్వఖిః, ఉపచ(కవి.నే పూర్వ మళభిమేక్తుం ద్విజాతయః, 18 వ్యాఖ్ణ; పురోహితపురోగాః-పురోహితుండు మొదలుగా(గల, ద్విజాత యః-[బాహ్మబులు, బెష్టం-జయశీలుండ్రై న, తం-ఆ యతిథని; డ్రైతై 8-జయ ముగుగూర్చగల, అథర్వభిః-అఫర్వ _ వేదమం[తములచేత, పూర్వం- మొదట, అభి షేక్తుం-అభిషేకముంజేయుటకు, ఉపచ్మకమిరే-_వారంభించిరి.


Chunk 36 — Raghu-vamshamu_pages0351-0360.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14914

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • అతిథి
  • మును
  • తరువాత
  • సర్గము
  • నతని
  • సేవకులు
  • వివిధ
  • రఘువంశము
  • మిక్కిలి
  • క్రై
  • మొదట
  • అతిథిని
  • వారి
  • విషయము
  • వస్త్రము
  • కూర్చునెనని
  • సహితం
  • చేతులుగల
  • రాజు
  • అలంకార
  • దానిపై
  • చున్న
  • రాజ్యశ్రీ
  • గలవాడును
  • బడెనని
  • మేరుపర్వతమునందు
  • అలంకారము

Extractive Summary:

న పురం పురుహూత శః కల్పదుమనిభధ్వజామ్‌, (క్రమమాణ శ్చళార ద్యాం నా గే నై రావతౌజసా, ఓలి వ్యాఖ్య : పురుహూతశ్రీః-ఇంచవై భవముగల, సః-ఆతిథ, కల్ప ధుమ నిభధ్వణాం--క ల్ప (దు మ-కల్చవృక్షములకు, నిభ-స మానమగ్‌ు, ఆఅమిలత్వ్యిషా-నిర్మలకాంలి గల, తేన-అఛ్యతముచేత, కృత్స స్య-సంపూర్త మైన, జగతః-లోకముయిక్క, పూర్వరాజవియోగ ష్మ్యం----పూ కృరాజ- అంతకుముందు రాజుగొగుండిన కుళుని యుక్క, వియోగ-ఎడవాటువేతపై న, జౌష్మ్యం-సంతాపము, హృతం-హుంంప బడినది, ఆయతిఫలంర్కని శిరముపై మ్మాతమే భ్యతముంచంబడినది. నివేదిబ్రః---ఆభివ్న క్ష-ముఖరాగాదుల చలన స్నష్టపడిన, నామనస_-్యపనన్నతచేత, నివేదిల ః-సూచింపంబడినవియు, వాకాభిముటై ౪-ఫలోన్ముఖములై నవియు నగు, విజ్లాపనావలై ః-విజ్ఞప్తు లయొక్క- ఫలములతో, యయోజ-పంబంధిపరచు చుండెను, (పశావృవహారములు పరిష్క రెంచి వబ్చ, యాననమున (పసగ్నుండై కూర్చున్న తనవడ్దికించేరి తదు తదు రోరిక్షలు మనవిచేసుకొను పరిజనులకు వారివారి య్రేభీషములు ఎర్భుచుండెను, కా నియ కః కర్మనివృతా విజ్ఞహౌచ యద్యచ్చయా;" భృత్వాన్‌ ధ్‌నై ర్మాన యంస్తు నవోష్యకోళతాం (వ్రజేత్‌ ఒక పనియందు నియోగించిన రాజు “ఆ పనిని పూ్రచేసితిమ'ని వచ్చి చెప్పిన భృత్యుల విజ్ఞప్తికి ఫలముగా ధనముల నిద్చినయెడల నట్టిరాజు (కొత్తవారైనను.


Chunk 37 — Raghu-vamshamu_pages0361-0370.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 15616

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • క్రి
  • తస్య
  • మనువు
  • కనుక
  • అతిథి
  • తయమును
  • వారు
  • సః-అతండు
  • చుండెనని
  • యర్థము
  • సర్గము
  • విషయమున
  • రఘువంశము
  • వ్యాఖ
  • తస్మిన్‌
  • తస్య-ఆ
  • రూపము
  • అన్ని
  • విద్యా
  • పకృతి
  • దుమః
  • ప్రజలకు
  • రిపూన్‌
  • ఒకప్పుడు
  • శ్యతువుల
  • కాదని
  • నందు

Extractive Summary:

ఆలంకారము:దృష్టాంతము, శ్లో, శామం (పకృతివై రాగ్యం నద్యః శమయితుం తమః, యస్య కార్యః (పతీకారః న త నై్నైవోదపాదయత్‌. వ్యాఖ్య : శ క్రిమతః, సతః-ళ క్రిసంపన్ను (డై యుంటున్నను, తస్య-ఆ రాజుయొక్క, శక్యేషు, ఏవ-తన శ కక్రికి లొంగిపోవు ళ్యతువుల విషయముననే, య్యాతా-దండయా[త, అభవత్‌ -జరుగుచుండెను. వ్యాఖ్య: స।-ఆయతిథి, పరాత్మనోః-శళతువుయుక్కయు, తన యుక్కయు, *ళ క్రాదీనాం-ళ కి దేశకాలములు మొదలయినవాటియొక్క-, బలా బలం-బఐలిదౌర్భల్యములను, పరిచ్చిద్య-నిర్ణయించి, ఏభిః-ఆళ క్యాడులచేత, పర స్మాత్‌ -శ తువుకంటెను, బలిష్టః,చేత్‌ -తానుఎక్కువఐలము గలవా(డ్రైయున్న చో యయౌ - దండయా త చేసెను, అన్యథా - అట్టుగాక శ్యతువే మిన్నయైనచో, ఆస్త -నిలిచిపోయెను.


Chunk 38 — Raghu-vamshamu_pages0371-0380.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14803

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రాజు
  • రఘువంశము
  • అతిథి
  • సర్గము
  • బడిన
  • వారు
  • యుద్ధము
  • నప్పుడు
  • నారాజు
  • మొదట
  • యర్థము
  • అతని
  • వాణిజ్యమును
  • పర్వత
  • సంపదః
  • ద్వారాను
  • మును
  • దగిన
  • అట్టు
  • కొణకు
  • అతండు
  • బభూవ
  • సః-ఆరాజు
  • తాను
  • యుద్ధమునకు
  • ననుసరించి
  • దానము

Extractive Summary:

ళో ఇతి 'కమాళత్‌ (వ ముంజానో రాజనీతిం చతుర్పిధామి, ఆకతీర్ధా దడ ప్రతీఘాతం న తస్మ్కాః ఫల మొన శ 6? గజములుగల గంధగజమునకుడలె, తన [పతాపముచేతనే భగ్నులగుదున్న శ తునమూహము గల అతిథికి యుద్ధమే చుర్లభముగా నుండెను, అనంగా నత డంత్మపళాపదం తు(డై యుండెననయు, ఎవ్వరును అతనితో యుద్ధమునకు దిగకుండిరనియు భావము. వ్యాఖ్య : అత్కర్థం-మికి,_లి, కృళాః-చర్మిదులై, అస్టనః-యాచకులై న, సంఈ-విద్వాంసులు, మహతః-గొప్పవాండైన, తస్య- ఆ రాజుయొక్క, అభిగమనాత్‌ -సన్ని ధిని జేరు ఓట వలన, ఉదధేః - సమ్ముదనుయొక్క, అభిగమనాల్‌ - సమీపమునకు వెప్ళటవలన, జీమూతాః, ఇవ - మెఘములుపలె, దాతృత్వం = దానము చేయగల్లుటను, [వపాపుః-పొందిరి.


Chunk 39 — Raghu-vamshamu_pages0381-0390.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13211

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • అలంకారము
  • డును
  • ఆలంకారము
  • కుమా
  • పేరుగల
  • కుమారుండు
  • జీవలోకః
  • అతిథి
  • తస్మిన్‌
  • అహాదళ
  • నరము
  • యమరము
  • పరేషాం
  • సైన్యములను
  • అన్ముపాసము
  • శ్యామలదేహము
  • శావణ
  • మాసమువలె
  • పియము
  • ధర్మో
  • సమర్థుడైన
  • నభసునికి
  • పిమ్మట
  • అతని
  • అనగా
  • వాసము

Extractive Summary:

న! చేయంబడిన కీర్తిగల, సః-ఆనలుండు, నథ స్తలశ్యా మతనుం-ఆకాశతలమువంటి శ్యామలదేహము _ గలవాండును, నభశ్శబ్దమయేన- నభః అనుళబ్దముతో(గూడిన, నామ్మా- పేరుతో, ఖ్యాతం-(పసిద్ధుండును, నభో మాసం, ఇవ-[శావణ మాసమువలె, (పశానాం-| పజలకు, కొంతం-| పియుండై న తనూజం-పుతుని, లేఖే-పొందెను. పారియ్మా తునికి ఉదారశీలు(డు, విశాలవక్షనస్కు-(డు నగు శిలాఖ్యుండను కుమారు(డు పుట్దెననియు, ఆ కుమారుండు శ తుజయమును జేసినను తనవిజయమును పొగగునప్పుడు సిగ్గుపడుచు వినయవంతుడ్రై యుండె ననియు భావము.


Chunk 40 — Raghu-vamshamu_pages0391-0400.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13713

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [165]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • డును
  • రఘువంశము
  • యర్థము
  • అలంకారము
  • పేరుగల
  • రఘువంశ
  • ములు
  • కుమారుని
  • మైనది
  • శబ్దము
  • నాభిరం
  • నాభి
  • నవాండును
  • పేరుగలవాండును
  • ఉన్నాభుని
  • కుమారుడు
  • అతని
  • కుమారు
  • కనుక
  • స్వర్గమును
  • నతని
  • కుమారుండు
  • రాజు
  • శివుని
  • హిరణ్య
  • అతండు
  • తండి

Extractive Summary:

అమషోదళ నరము 885 ఓ గ్‌ శ్లో... తతఃపరం వ(జధర (ప్రభావ _న్తదాత్ముజః నంయతి వజంమోనః, ఒభూవ వజా%కరభూనవణాయా। పతిః పృథివ్యాః కిల వజ?ణాభ.. వ్ల వ్యాఖ్య ; తతః, పరం-ఆతరువాత, వ్యజధర_పభావః-ఇం దునివంటి లేజస్సుగలవాండును, సంయతి-యుద్ధమునందు, వ్యజఘోషః-పిడుగువలె సింహనాదము చేయువాండును, వ్యజణాభః-వ జనాభుండను 'పేరుగలవాండును నగు, తదాత్మజుః-౨ ఉన్నాభుని కుమారుడు, వ్యజాకరభూషణాయాః--- వ్యకాకర-వ్యజములగనులు, భూషణాయాః-అలంకారములుగాంగల, పృథివ్యాః- భూమికి, పతిః-అధిపతి, బభూవకిల- అయ్యెనట, ఉన్నాభుని యనంతరమున ఇం్యికునివంటి (పభావముగలిగి, యుద్రములందు మహావీరండై, అతని కుమారు (నో వ్యజనాభుండు భూమండలమున కధిపతి యయ్యునని భావము. వ్యాఖ్య : పిత్యణాం-పితృదేవతలకు, అన్ఫణః-బుణములేనివాండై , కృతీ-కృతకృత్యుండై న, పితా-తం్మడియగు విశ్వసహుఃడు, అంతే, వయసీ- చివరివయస్సునందు, అనంతాని-వినాశములేని, సుకాని-సుఖములను, లిప్పుః- పొంద(దలంచినవాడై , ఆజానువిలంచిబాహుం-దీర్హ బాహువులుగల నయయదృష్టవంతు( డగు, తం-ఆ హిరణ్యనాభుని, రాజానం, క ఎత్వా-రాజునుజేసి, వల్కలవాన్‌- నొర చీరలను ధరించినవాండు, బభూవ-అయ్యెను. అపషాదళ సరము త్ర91 ల మ.


Chunk 41 — Raghu-vamshamu_pages0401-0410.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13819

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావము
  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • సుదర్శనుని
  • యతని
  • యున్న
  • అతని
  • తేజస్సు
  • యున్నను
  • యొక్క
  • గూడిన
  • బడిన
  • దండనీతి
  • చేసికొనెను
  • నాలింగనము
  • రాజక
  • బాలుని
  • తాము
  • రఘోః
  • డును
  • ట్లో
  • తుల్యః
  • వృణ్వన్‌
  • లోకము
  • అలంకారము
  • వెళ్ళుచున్న
  • వాండగుచు
  • వ్యాపించిన
  • కిందికి

Extractive Summary:

“షడ్వర్షదేశీయం” ఈ వదసమా ప్రియందు వచ్చిన 'దేశీయర్‌'" [వత్య యాంతము, ట్లో శామం న సోఒకల్పత వె తృకన్య జన్మాంతర-మరియొక జన్మముఎందు, దృష్టపారాః-చూడంబడిన యంతములుగలవానినే, స్మరన్‌, ఇవ-న్మరించుచున్న వా(రువలె, గురూణాం- గురువులకు, ఆ క్రేశకరః (సన్‌ )-శ్రమనుగలిగింపనివాండగుచు, (తివర్గాధి గమసం-ధరా,రకామములనెడు | తివర్గము యొక్క హై పికి, మూలం-కారణ జ త; (౮ ౧ (| శి మగు, త్మిసః-మూడైన, విద్శాః-తమూ, వార్తా, దండనీతి యనువిద్యలను, ప్మిత్యాః-తండీకి సంబంధంచిన, (పకృతి చ-(పజలనుగూడ, జ్మగొహ- స్వాధీనము వేసికొనెను. బంపంబడిన డూతికలచేత చూ పంబడినట్టి, (పతికృతిరచనాభ్యః-చి త్తరువుల యందు రచింపబడిన కన్యాపతిమలనుండి, సమధికతరరూపాః-ఎక్కువసౌంద ర్యముగలవారును, శుద్ధసంతానకా మైః-రాజునకు మంచి సంతానము గలుగవలెనను కోరికగల, అమాత్ర్య॥-మం్యతులచేత, ఆహృలాః- తీసుకరాబడిన, రాజక న్యాః-రాజక న్యలను, యూనః, తస్య-యువకు(డై న ఆ సుదర్శగునియొక్క [పథమపరిగృహీతే-మొడట పరి గహింపంబడిన, ఫ్రీభువౌ- రాజ్యలష్మేభూదెవులు, అధివివిడుః-సవతులను(గా చేసికొనిరి.


Chunk 42 — Raghu-vamshamu_pages0411-0420.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 12426

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావము
  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • సర్గము
  • అగ్ని
  • సుదర్శనుడు
  • తన్య
  • వారి
  • వారు
  • ధమునుండి
  • బడిన
  • చున్న
  • లోచనాంజనై
  • నట్టువక
  • నిర్వ
  • యనగా
  • యమరము
  • మహాకవి
  • అగ్నివర్డుని
  • మును
  • సుదర్శ
  • నుండు
  • అలంకారము
  • కాముకుండగు
  • జరిగిన
  • మృదంగ
  • కంటె
  • దియార్థ
  • మధుర

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య వ (శుతవతాం-కాస్త్ర సంపన్నులలో, అపళ్చిమః-(పథముండును, వశీ-జితేం్యదియుండునగు, రాఘవః-రఘువ-శీయండ్రైన సుదర్శనుడు, పళ్ళ్చిమే, వయసి-వార్థకమునందు, స్వే-తనదియగు, పదే-స్థానమునుడు, అగ్ని తేజసం-అగ్నియొక్క తేజస్సువంటి రేజముగల, తనయం, అగ్ని వర్ణం -కుమారు డ్రైన అగ్నివర్డుని, అభిషిచ్య-పట్టాభిషేకముజేసి యుంచి, నై మిశం-నై మిశారణ్య మును, శ[శియే-ఆ(శయించెను.. పాండిత్యము, శమదమములునుగల సుదర్శ నుండు తన ముడుసలితనమునందు ఆగ్నివర్డుండను సేరుగల కుమారుని తన సింహాసనమునందఖిషేకించి తాను నైమిశారణ్యమునకు వాన్మపస్థమును నిర్వ ర్హించుటకు వెళ్ళినని భావము. వకోనవింళ స్‌్గము శీ 19 నతినిపైంగల ధ్యానముచేత నర్తనగతులు తప్పుచున్న యా నట్టువక త్రిలు తమ నాట్యాచార్యులు (పక్కలనేయున్నందున వారినిజూచి తమ మనళ్చాంచల్య్యన్న న ర్తనగళులకు సిగ్గుపడుచుండిరని భావము. నృత్యము ముగిసిన విమ్మట న ర్తన్మ కమచేతం గలిగిన చెమటచే తుడుచుకపోయిన తిలకముగలిగి, ముద్దులొలుకుచున్న యా నట్టువక త్త ముఖమును [పేమ (పసారితమైన తన ముఖమారుత యుక్తముగా ముద్దుగొనుమున్న యగ్నివర్షుండు దేవాంగనాళోగము లనుభవించునిం దునికిని, యడకాంతాసుఖము ననుభవించు కుబేరునికిని లభింపని సౌఖ్యము ననుభవించెగు.


Chunk 43 — Raghu-vamshamu_pages0421-0430.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14304

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావము
  • వ్యాఖ్య
  • శ్లో
  • కాని
  • సర్గము
  • నతని
  • అతని
  • విలాసినులు
  • ఇచ్చట
  • ఏకోనవింళ
  • అగ్ని
  • రఘువంశము
  • ల్లో
  • తస్య
  • గలదియు
  • చిహ్నములను
  • నూతన
  • తానే
  • రాణులు
  • లేదా
  • వెళ్ళి
  • తమను
  • యున్నది
  • బంధనం
  • సః-అగ్నివర్డుండు
  • తనరాక
  • దూతికలు
  • ళ్లు
  • పకోనవింశ
  • కలిగెననియు

Extractive Summary:

గూర్చొనుచున్న యగ్నివర్దుండు ఆ (పియురాలికి దనయందు/గల * [పేమాతిశయమును ఆమె తన డూతికతో సంభాషించు వచనములవలనం దెలిసి కొనుచుండెననియు, అపియురాలు తనరాక ఆలస్యమైనది, తాను వచ్చునా లేదా? గూడినవియ నగు, మేఖలాగుణపదై ॥౪-మొలనూలిదారములకు నివాసములగు జఘనముల చేత, లోభ్యమాననయనః -లోభ పెట్టంబడుచు న్న కన్ను లుగలవాండగుచు, తథా-ఆవిధ ముగానే, సమాహితః-నిశ్చలమనస్కు-డై, న చ ఆదధే-పూయలేదు. తనచే ర్యాతులయందు ఉపభోగింప6బడిన యువతులు పగటివేళలలో అద్దములందు తమ ముఖ స్తనాదు లపై నేర్చడిన నఖక్షతాది చిహ్నములను జూచుకొనుచుండగా వారివెనుక నిలిచి చిరునవ్వుతో మనోహరమై ఆద్దమునందు(గనంబడు తన (పతిబింబముచేత నౌ యువతులను సిగ్గుపడునట్టును, సిగ్గుచేత ముఖములను చేతులతో మూనసుకొను నట్లును జేయుచు తనవిలాస జీవనమును గడపుచుండెననియు భావము,


Chunk 44 — Raghu-vamshamu_pages0431-0440.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13445

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • శ్లో
  • రఘువంశము
  • సర్గము
  • గలవియు
  • అగ్ని
  • గూర్చిన
  • అధ్య
  • పీవర
  • అగ్నివర్డుండు
  • కమితు
  • దాని
  • వెళ్ళి
  • ఏకోనవింళ
  • బడిన
  • వరుని
  • నుండెనని
  • తం-అతనిని
  • వణములుగాను
  • జూచి
  • అగ్నివర్డునికి
  • నాట్యాచార్యులతో
  • తన్య
  • పావృషి
  • లంబి-
  • యొక్కయు
  • నతడు
  • యువతులు
  • సురత

Extractive Summary:

కళా్శాపవీణలయిన గాయనీమణులన్ను సురతములందు అధరోష్టములను చంతములచే య వణములుగాను, తొడలను నఖక్షతములచేత (వణములుగాను చూర్చుటయేకాక, మరుసటి దినమున వేణువాదనముచేయువారిని వేణుగానము చినిపించుండని, వీణావాదనముచేయువారిని వీణ వాయింపుడనియు నిర సంధ పరచిన యతని యెదుట నట్రేచేయుచు వేణువీణలచేత దాధీంపంబడుచున్నట్టివారు, తానుచేసీన పని నెజీగియు తమ నిట్టుబాధించుచున్నాడని సాభ్మిపాయముగా చూచుచుండగా నా కుటిలదృష్టులను జూచి యగ్శి వర్జుండు సంతోషపడుచు వారిపై నింకను ఎక్కువగా _పలోభపడుచుండెను. వ్యాఖ్య ౨ అంగహ .స్రవచన్మాశయం---అంగ-పతాకాది హ స్తవిశేషములు స త్త్వ-అంతఃకరణవృత్తులై న అశపాతాదులు, వచన-గేయములు, ఆ్మశయం- కారణములుగానున్న, నృత్యం-ఆంగిక సాత్త్విక వాచిక రూపమైన అభినయ మును, మిథః-రహస్యస్థలమునండు, న్ర్రివ-నట్టువక త్తలయందు, ఉపధాయ- ఉంచి, దచర్శయన్‌ -_పదర్శనము సలుపుచున్న, సః-ఆయగ్నివర్డుండు, మ్మిత సన్నిధా-మి_తులముదుట, (పయోగనిపుణై ॥-అభినయశా స్త్రమునందు నేర్చరు లైన, [పయోక్షృథిః సహ-అభినయార్థ పకాశకులై న నాట్యాచార్యులతో గూడ, సంజఘర్ష-ఘర్షణపడెను. ఏకాంతస్థలమున అందగ తైలగు న _రకీజనమును, నాట్యాచార్యులను _ బిలిపించి, మ్మిిత్రసహితుండ్రై చూచుచు, ఆనట్టువక_జ్రైలను అభినయింపంజేయుచు వారి (పయోగములందు గల దోషములనుజూపు నెపమున త్రీలహ స్త పొద స్తనాదులను దాకుచు నాట్యాచార్యులతో గలహించెను.


Chunk 45 — Raghu-vamshamu_pages0441-0448.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 8535

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [73]

Key Terms:

  • వ్యాఖ్య
  • భావము
  • రఘువంశము
  • రఘువంశ
  • శ్లో
  • మిగిలిన
  • పకృతి
  • గలిగిన
  • క్షయవ్యాధి
  • తనకు
  • పోయెను
  • అనగా
  • ల్లో
  • తన్య
  • కామయాన
  • యొక్క
  • ధరించిన
  • గలదియునగు
  • “కామయాన
  • పశ్చిమ
  • వలెను
  • మినుకు
  • తిణః
  • మంతులు
  • వరుని
  • రాజ్య
  • గలవా
  • మరణించెనని
  • నగ్ని
  • బడిన

Extractive Summary:

వ్యాఖ్య : భిషజాం-వై ద్యులయొక్క, అన్నాశవః-మాటలను విననట్టి, సః-ఆగ్నివర్దండు, దృష్టదోషం, అపి-దోషము గలదియని తెలిసినదై నను, తఈళ్‌, సంగవస్తు-స్త్రీ మద్యరూపమై సంగజనకమగునా వస్తుజాతమును, న ఆత్యజత్‌ -విడువకపోయెను. న త్వనేకవనితలానఖో 2పి న౯ా పావనీ మనవలోక్య సంతవిమ్‌, వై ర్యయశ్నపరిఖాపినం గదం న (వదీవ ఇవ చాయు మత్యగాళ్‌ ం ర్‌లి వ్యాఖ్య: సః, తు-ఆయగ్ని వర్దుండేమో, అనేకవనికాసఖః - పెక్కు. “ ను... ఎే " ళా కు / వ శ ల్‌ | | శ ౪