Telugu Prashanthamaina vrudhapya jivitham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ై ] / న్‌ య్య న క్ర ధి న్‌ ద ర ౪03 ౦ / తాం ాలా తాన నానాన ననన జీ (శ[ పత్తా, | సహజకవి మల్లెమాల ల సం, , శ. 2. మనసుపడి మక్కువతో సేకరించిన హ్ట కీ | శ్రి స జ్ఞ ఈ పుస్తకాన్నిసాహిత్యాభిమానులకోసం అ / సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రానికి (. అలు ఆనందంతో బహూకరిస్తున్నాం, | స -మల్లెమాలకుటుంబం (|. స ణి | ఢ/// మ్య వ.రామిరెడ్డ | 8 రో వెస్‌ (రిజల్ట్‌ స ద్‌, క . . . టా ా ఖ్‌ "|

జ్‌ గ్గ ఇ ష్ష్‌ ) చకొఖ' . శ్రతాంతమైన దే నడ |" వ్‌ తకచతావ. తీవితల క%గస౫1స6 ౯౦౧ ౧౬౦౬౯౮౬ ౯౬ 1౫ ౦౬౦ గ౮6౬ డె, రామిరెడ్డి ఐ.ఏ.నెస్‌ (రిటైర్డ్‌)

ప్రశాంతమైన వృద్ధాప్య జీవితం ముద్ర ఏ 2004 (ణ 42డగ్‌ |

• బ్చ్‌్య్మేగే (త్రి | ప్రతులు వ 1000 గాపో ళో సర్వహక్కులు 2: రచయితవి కె.రామిరెడ్డి, ఐ.ఏ.ఎస్‌ (రిటైర్డ్‌ ఉక్‌ 95ఎ, మెటర్నిటీ హాస్పిటల్‌ రోడ్‌ గ తిరుపతి - 517 507, ఎపి. గ్ర" (ప్రతులకు నన వ శాలాం(ధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ | సం య న ల విజ్ఞాన భవన్‌, బ్యాంక్‌ స్ట్రీట్‌ 1320న గహ రాబాద్‌ - 500 001 ట్‌ గ €0,010./..400020222406094 య! & ./ య! విశాలాంధ్ర బుక్‌హౌస్‌ అన్నిబ్రాంచీలు
• ముఖచిత్రము & కార్టూన్లు : చంద్ర, హైదరాబాద్‌ కార్టూన్లకు గేయాలు ; కె.రామిరెడ్డి, ఐ.ఏ.ఎస్‌. (రిటైర్డ్‌ ముద్రణ ఏ డి.టి.పి. : యూనివర్శిటి జిరాక్స్‌, తిరుపతి . ప్రింటింగ్‌ 2: _ స్టూడెంట్స్‌ ఆఫ్‌సెట్‌ ప్రింటర్స్‌, తిరుపతి వెల : రూ. 90/-

అంకితం

వుతికూలమైన కుటుంబ వొతాదరీఐంలో "పెరిగిన నాకు

అపారమైన ఆదరఐను, ఆప్యాయతను అందించిన

కూ మేనత్త ఏతూడు గంగులక్ము భూ అక్క కభుదీకాలకుప్పం కుప్పద్ము. ఘృంకి కృతజ్ఞతాప్రూద్వడంగా .......

విషయ సూచిక పేజీ నా మాట న. నివేదన 1౫ క్షే వృద్ధాప్య జీవితంపై ముందు చూపు ఎందుకు? | ముసలితనం ముద్దు కొదు ముదిమిన దరిద్రము తిప్పలకు మూలము 2, పెరుగుతున్న వృద్ధాప్య జీవితం - తరుగుతున్న సాంఘిక భద్రత 7 కరువైపోతున్న కుటుంబ ఆధారం తరిగిపోతున్న సాంఘిక భద్రత & మారుతున్న మానవ సంబంధాలు - అవసరమవుతున్న కేర్‌ అడ్వాన్సు ష్లానింగు వేగవంతమవుతున్న సమాజ వరివర్తన నిద్ధపరచుకోవలనిన అడ్వాన్సు ప్లానింగు & వృద్ధాప్య లక్షణాలపై అర్ధవంతమైన అవగాహన 26 వార్ధక్యం (్రత్వేక లక్షణాలు పెద్దలపై సమాజంలో ఉన్న (వ్రతికూల దృక్పధం 5. వయోభారం వల్ల వచ్చే మార్పులు - సమస్యలతో సర్దుబాటు 37 ప్రమాదాల నుంచి వరిరక్షణ నమయోచితమైైన నర్దుబాట్లు అభిరుచులలో అవసరమైన మార్చులు 6. మీద పదుతున్న వయసుతో పాటు మారవలసిన మన దృక్పథం 55 వయసు కంటే బుద్ధి ముఖ్యము వ్యక్తులతో వ్యవహరించే విధానము

7. కుటుంబ సభ్యులతో కొనసాగవలసిన సంబంధాలు కెన్‌ జీవిత భాగస్వామితో సంబంధాలు సంతానంతో సంబంధాలు వైధవ్య జీవితంలో కుటుంబ సంబంధాలు విభేదాలు పరిష్మరించుకానే వివేకం మనం శత్రువులం కాము - సమస్య మన శత్రువు 8 శేష జీవితం కోసం చేసుకోవలసిన ఏర్పాట్లు 81 (ప్రైవేటు రంగంలో ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌ ముఖ్యమైన మునుపటి జీవిత విధానం అవసరమైన ఆర్థిక భద్రత
8. శారీరక ఆరోగ్యంపై చూపించవలసిన (శ్రద్ధ 101 బుద్ది జీవులుగా బ్రతకడం మంచిది సామాన్య జబ్బులపై సరైన అవగాహన
9. సహనంతో సంరక్షించుకోవలసిన మానసిక ఆరోగ్యం 111 మన ఆవేశాలకు మూలము మానసిక వత్తిడి సమస్యలకు అతిగా స్పందించడం సవ్యం కాదు కష్టాలు కొని కెచ్చే కోప స్వభావం అనారోగ్యాల చుట్టము ఆందోళన ఆత్మ న్యూనతను పెంచే అపరాధ భావము మనశ్శాంతిని భంగ పరచే మానవ సంబంధాలు 11 ఊపిరి ఉన్నంత దాకా ఉల్లాసంగా ఉండేందుకు 185 ఆరోగ్యంపైన అవగాహన రక్తపోటు గుండె జబ్బులు మధుమేహం మూత్ర విసర్జన సమస్యలు ఎమోషన్స్‌ వల్ల ఎదురయ్యే రుగ్మతలు (ప్రశాంతమైన వృద్ధాప్య జీవితానికి పాటించవలసిన నియమాలు

నౌ మూట

ఆధునిక వైద్య సదుపాయాలూ, జీవన సౌకర్యాలూ అధికంగా అందుబాటు లోకి వస్తున్న కొద్దీ మన సగటు ఆయుర్ధాయము కూడా గణనీయంగా పెరుగుతూ ఉంది. షష్టిపూర్తి జరుపుకొన్న పెద్దల సంఖ్య ఇప్పుడు మనదేశంలో ఎనిమిది కోట్లకు పైబడే ఉంది. క్రీ.శ. 2020 నాటికి ఈ సంఖ్య పదిహేను కోట్లకు పెరగనుంది.

పదవీ విరమణ తర్వాత లేక మరేదైనా వృత్తి నుంచి పని ఏరమణ పిదప, వృద్ధాప్య దశలో చాలామంది పెద్దలు ఇప్పుడు పాతిక సంవత్సరాలకు పైబడే జీవిస్తున్నారు. క్రియాశీలకమైన జీవితం (261/6 1/6) నుంచి వైదొలగి, అర్జననూ, అధిపత్యాన్నీ కోల్పోయి, శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యాలు క్షీణదశలో ప్రవేశించిన వయసులో, ఇంతటి సుదిర్హమైన వృద్ధాప్య జీవితాన్ని ప్రశాంతం గాను, సంతృప్తికరంగాను గడపడము ఎవరికి గాని సులభమైన విషయం కాదు. అవసరమైన ఆస్తిపాస్తులూ, ఆర్థిక వనరులూ ఉన్న సంపన్న వర్గాలలోని వయోవృద్ధులు కూడా ఎందరో ఈనాడు అసంతృప్తికి, విరక్తికి లోనై శేష జీవితాలు గడుపుతూ ఉండడము మనం గమనిస్తున్నాము.

జీవితంలోని ఏదశనయినాసరే, సజావుగాను, సంతృప్తికరంగాను సాగించాలి అంటే, అందుకు ముఖ్యంగా మనకు ముందు చూపు (1085190 ఉండాలి. ఒక వ్యూహరచనతో మనం ముందుకు సాగాలి.

వృద్దాప్య జీవితాన్ని ఆరోగ్య వంతంగాను, అహ్ల్హాదకరంగాను, ప్రశాంతం గాను గడిపేందుకు ప్రతి వ్యక్తీ, నడివయసు (౧౫6616 286) దశ నుంచే ఒక పథకం (01౧) ప్రకారము సంసిద్ధం కావడము అవసరము. ఆర్థిక పరంగాను, ఆరోగ్య పరంగాను, విరామ సమయ సద్వినియోగ విషయంగాను, సంతానంతోను, ఇతరేతర వ్యక్తులతోను కొనసాగించవలసిన సంబంధాల విషయంలోను, వాస్తవ దృక్పథం కలిగి, వివేకంతో, కొన్ని కచ్చితమైన

నిర్ణయాలు తీసుకొని, ముందస్తు జాగ్రత్తలతో వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది. ఆలోచన లేని బ్రతుకులు అవసాన దశలో అగచాట్లు పాలుకాక తప్పదు.

పదవీ విరమణ తర్వాత నేను కొన్ని స్వచ్చంద 'సేవాసంస్టలలో క్రియాశీలక పాత్రను నిర్వహిస్తూ, చాలామంది పెద్దల జీవితాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నాను. ప్రస్తుత సమాజ వాతావరణంలో, అధిక శాతం మంది వయోవృద్దులు వృద్ధాప్య జీవితాన్ని ఒక శాపంగా పరిగణిస్తున్నారు. బాధాభరిత హృదయంతో, నిరాసక్తంగా శేషజీవితాన్ని వెళ్ళదీస్తున్నారు. దురదృష్టాల మాట అటుంచితే, ఎక్కువ మంది వృద్ధుల జీవితాలు వ్యధాభరితం కావడానికి, తెలిసి చేసినా, తెలియక చేసినా, అజాగ్రత్తతో, నిర్లక్ష్యంతో చేసిన స్వయంకృతాపరాధాలే ఎక్కువగా కారణాలవుతున్నాయి.

వృద్ధాప్య జీవిత సమస్యలను గురించి సరైన సాహిత్యం కోసం నేను ప్రయత్నం చేశాను. ఇంగ్లీషులో కాని, తెలుగులో కాని ఎక్కడా ఒక్క చోట సమగ్రమైన సమాచారము నాకు లభ్యం కాలేదు. గత నాలుగైదు సంవత్సరాలుగా దిన పత్రికలు, వార పత్రికలలో నేను చదివిన కొన్ని వ్యాసాలు, ఆంగ్ల గ్రంథాలలో అక్కడక్కడా లభ్యమయిన అంశాలు, పరిసర సమాజంలో నేను చూస్తున్న అనేక సజీవ దృష్టాంతాలు, వీటన్నింటి సమాహారంగా నేను ఈ చిన్న పుస్తకాన్ని పారక లోకానికి అందిస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకంలోని విషయ విజ్ఞానంవల్ల స్ఫూర్తి పొంది, ఏ కొద్దిమంది పెద్దలయినా, వాళ్ళ వృద్ధాప్య జీవిత దశను సంతృప్తికరంగాను, ప్రశాంతంగాను, ఫలప్రదంగాను గడిపేందుకు అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసుకొని, తగిన ఏర్పాట్లు చేసుకోగలిగితే నాయీ ప్రయత్నము ఫలవంతమయినట్లే, తిరుపతి క. రామిరెడ్డి డిసెంబర్‌, 2004

నివేదన జీవితంలో బాల్యం, కౌమారం, యౌవనం మరియు వార్ధక్యం - అనే దశలు సృష్టిలో సహజంగా ఏర్పడి వున్నాయి. చివరిదైన వార్టక్యావస్థలో జీవితం అనేక సమస్యలను ఎదుర్మోవలసి వస్తుంది స్త్రీలు, పురుషులు, ధనికులు, దరిద్రులు, ఆజాతి వారు, ఈ జాతివారు, ఆ మతస్థులు, ఈ మతస్థులు అనే తేడా లేకుండా ప్రతివ్యక్తీ ఎదుర్కోవలసిన సమస్యలివి. ఒక ప్రాచీన సంస్కృతకవి వృద్దాప్యంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను ఇలా వర్ణించాడు. “గాత్రం సంకుచితం గతిర్విగళితా (భమష్టా చ దంతావళిః దృష్టిర్నశ్యతి వర్ధతే బధిరతా వక్త్రం చ లాలాయితమ్‌ | వాక్యం నాద్రియతే చ బాంధవజనై ర్భార్యాన శుశూషతే హో కష్టం ! పురుషస్య జీర్ణవయసః పుత్రో ఇ_ప్యమిత్రాయతే ॥ దీని తాత్పర్యమిది - “శరీరం కుంచించుకుపోతుంది. నడక కుంటు వడుతుంది. పళ్ళు రాలిపోతాయి, చూపు నశిస్తుంది. శబ్దం వినిపించదు. నోటి నుండి లాలాజలం ్రవిస్తుంది. బంధువులు తన మాట పట్టించుకోరు. భార్య కూడా సేవ చేయడానికి ఇష్ట పడదు. ముదిమి పైబడిన వ్యక్తి జీవితం అయ్యో! దుర్భరం. తుదకు పుత్రుడు సైతం శత్రువులా ప్రవర్తిస్తాడు.” ప్రాచీన కాలానికీ, నేటికీ దేశకాల పరిస్థితులను బట్టి వృద్ధులెదుర్కొనే సమస్యలలో కొంత ఖేదం ఉండవచ్చు. కాని సమస్యలు సమస్యలే. అవి మన పాలిటి శత్రువులే.

శత్రువులను ఉపేక్షించడం తగదు. అలాగే వృద్ధుల కెదురయ్యే సమస్యల పట్ల సైతం అశ్రద్ధ చూపరాదు. ఏ శత్రువును ఎలా ఎదుర్కోవాలి? అన్న పరిజ్ఞానం వ్యక్తికి అవసరం. అట్లే ఏ సమస్య నెలా తీర్చుకోవాలి అన్న విజ్ఞానం కూడా ఆవశ్యకమే.

అట్టి విజ్ఞానాన్ని మనకు ప్రసాదించే (గ్రంధాలు అరుదు. ముఖ్యంగా తెలుగులో అలాంటి పుస్తకాల కొరత తీవ్రంగా ఉన్నదనడంలో సందేహం లేదు

ఈ వాస్తవం గమనించిన మాన్యులు శ్రీ కె. రామిరెడ్డి గారి కలం నుండి జాలువారిన విజ్ఞాన ప్రవంతే “ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం” అన్న ఈ (గ్రంధరాజం.

ఇందులో శ్రీ రెడ్డిగారు వృద్ధాప్యానికి చెందిన పలు సమస్యలను వివిధ దృక్కోణాల నుండి నిశితంగా పరిశీలించారు. నానాటికీ పెరుగుతున్న వృద్దుల సంఖ్య, సమాజంలో వారి స్ధితి గతులు, వారికెదురయ్యే ఆర్థికమైన ఇక్కట్లు, శారీరక రుగ్మతలు, వాటి నుండి రక్షించుకొనే విధానాలు, కుటుంబ సభ్యుల నుండి వచ్చే ఇబ్బందులు, అవగాహనలోపం వల్ల కలిగే నష్టాలు, ముందు చూపుతో చేసుకోవలసిన ఏర్పాట్లు - ఇత్యాదిగా అనేక విషయాలను వీరు కూలంకషంగా చర్చించి పదునొకండు ప్రకరణాలుగా రూపొందించిన ఈ పుస్తకంలో వాటికి మంచి పరిష్కార మార్గాలు గూడా చూపారు.

ఈ రచన ఆద్యంతం సరళసుందరమైన శిష్ట వ్యావహారిక భాషలో కొనసాగింది. ఎడనెడా ఆంగ్ల సూక్తులు, వేమన్న సుమతి మున్నగు వారి సుభాషితాలు ఇందలి అభిప్రాయాలకు ఉపోదృలకంగా ఉదాహరించడం జరిగింది.

ఇందలి కొన్ని ముఖ్య వాక్యాలు -

క) “స్థిత ప్రజ్జులు కాని వ్యక్తులు తేలిగ్గా ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోవడం, కలత

చెందడం జరుగుతుంది”. (౧.26)

2. “దేనినైతే మనం జీవితంలో అద్దుకొని నివారించడానికి వీలుపడదో దానిని

ఓర్పుతో ఆమోదించి భరించడము ధీమంతుల లక్షణము. (౧ 39)

3. “వయస్సును బట్టి కాదు, మనబుద్ధిని బట్టీ మాత్రమే మనకు గౌరవం

లభిస్తుంది”. (౧ 58)

శ “అహంభావానికి, ఆత్మ న్యూనతకు లోను కాకుండా ఆరోగ్యవంతమైన

ఆత్మభావనను కడవరకు పోషించుకొంటూ జీవించాలి”. (౧.57)

ఈ వాక్యాలు సార్వకాలిక సత్యాలు ఆధ్యాత్మికత అంటే ఏమిటో చక్కగా అవగతం చేసుకొన్న వారికి మాత్రమే ఇట్టీ మాటలలోని ఆంతర్యం స్పష్టమవు తుంది. ఆధ్యాత్మిక దృష్టితో ఏ సమస్యనైనా అతిక్రమించవచ్చు అన్న ధ్వని పై వాక్యాలలో వ్యక్తమవుతున్నది. ఇలాంటి వాక్యాలు ఈ గ్రంథంలో చాలా వున్నాయి.

శ్రీ రామిరెడ్డిగారు ఒక [.గ.5., ఆథీసరుగా ఉన్నతోద్యోగాలెన్నో నిర్వహించినవారు. సామాజిక సమస్యలపట్ల చకృని అవగాహన కలవారు. ఎల్లవేళలా ఏదో ఒక సత్మార్యంలో నిమగ్నులై యుండేవారు. పలు సంస్థలతో నిత్య సంబంధం కల్లి వున్నవారు. ప్రగతి పధంలో ముందుకు సాగడానికి తగిన ఆత్మ విశ్వాసం కలవారు. అందువల్లనే జీవిత సమస్యలలో అత్యంత ప్రధానమైన వృద్ధాప్యం పైన ఇంతటి చక్కని రచన చేయగలిగారు.

గతంలో వీరు వ్రాసిన 'హాయిగా రిటైర్డ్‌ జీవితం”) అన్న [గ్రంథం బహుళప్రచారం పొందింది. పీరకాప్రాయంగా అందులో నేను కొన్ని మాటలు వ్రాసి వున్నాను.

ఇప్పుడు ఈ రచనకు కూడా శ్రీ, రెడ్డిగారు నన్నే 'నివేదన' వ్రాయమనదడానికి వారికి నాపై గల అవ్యాజునురాగమే కారణమని నా భావన.

వార్ధక్యాన్ని ఎలాగూ తప్పించుకోలేము. కాని శ్రీరామిరెడ్డిగారి సలహాలనూ, సూచనలనూ పాటిస్తే, వార్ధక్యం వల్ల కలిగే అనేక బాధలను తప్పక తప్పించుకో గలమని విశ్వసిస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకం విస్తృత వ్యాప్తి పొందాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను. తిరుపతి పండిట్‌ సముద్రాల లక్ష్మణయ్య డిసెంబరు, 2004 మాజీ సెక్రటరీ, ధర్మ ప్రచార పరిషత్తు,

తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు

వ్పుద్ధావ్యు జమితంపై మయుందుభచూషు ఎందుకు? గ త)శాంత శేషజీవితం శ్రుతికునిషికీ అతరరం. దూరదృష్టి ఉన్నవాళ్ళు ( దురకర్ధలతాలుగాడు. “వ్రతిజీవియు దుఖరాపొత్యము, ఆనంద(్రొప్తి అను ఈ రెండింటినీ కోరుకొనుచున్నాదు. మనస్సు నిర్భలత్వము, సంకల్పబలము చేతనే జీవునకివి సిద్ధించును”.

• గీతామకరందము అయనా యియలాలాయి న్ధద్ద్రావ్య జీవితంపై ముందుచూవు ఎందుకు? ఆలా క్ష

(ప్రశాంతమైన, సంతృప్తికరమైన జీవితాన్ని గడపాలని మనమందరమూ కోరుకొంటాము. ఆశిస్తాము. అందులోనూ జీవితంలోని చరమదశ అయిన వృద్ధాప్యము ఎటువంటి సమస్యలకు, ఆటుపోట్లకు గురికాకుండా సాఫీగా సాగిపోవాలని ప్రతిఒక్కరమూ ఆశిస్తాము.

కాని, ఇలాంటి ఆశలు, ఆకాంక్షలు చాలామంది పెద్దల జీవితాలలో పగటి కలలుగా, వట్టి అడియాసలుగానే మిగిలిపోతున్నాయి. ఆధునిక సమాజంలో ఎక్కువశాతం మంది పెద్దలు ($68010! 01426౧5) ఒక విధమైన అసంతృప్తికి, అశాంతికి లోనై తమ శేషజీవితాలను బాధగా, భారంగా గడుపుతూండడం మనం గమనిస్తున్నాము. కొద్దిమంది విషయంలో వృద్ధాప్యం ఒకశాపంగా కూడా పరిణమిస్తూ ఉంది.

తన కోరికలను, ఆకాంక్షలను వాస్తవరూపంలోకి తెచ్చుకోవాలి అంటే ప్రతి వ్యక్తికి, జీవితంలోని ప్రతి దశలోనూ, కాస్త ముందుచూపు ఉండాలి. కొంత ప్లానింగు చేసుకోవాలి. (గ్రుడ్డిగా జీవిస్తూ, బ్రతుకును చుక్కాని లేని నావలా అస్తవ్యస్తంగా సాగిపోనివ్వకూడదు. ఎట్టి పరిస్థితులలోను అంత్యదశను అగచాట్ల మయం చేసుకోకూడదు.

(ప్రస్తుత ప్రపంచం పోకడలను, సమాజంలో వడివడిగా వస్తున్న అనేకమైన మార్చులను, అర్ధవంతమైన ఆలోచనతో మనం అవగాహన చేసుకోవాలి. మున్ముందు రాబోవు పరివర్తనలను వివేకంతో విశ్లేషించి, అంచనా వేసుకోవాలి. మన ఆర్థిక స్థితిగతులను, కుటుంబ పరిస్థితులను, కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ, నిశితంగా గమనిస్తూ ఉండాలి. భవిష్యత్తులో మన జీవితంలో చోటుచేసు కొనేందుకు అవకాశమున్న సంఘటనలను (0002016 6౪౭౧6) లోకజ్ఞానం (60గగ౧౦౧ 596౧56) తో పసిగట్టాలి ఈ రీతిగా విజ్ఞతతో, వివేకంతో, మానసికంగా సంసిద్ధమై, ముందుకు సాగిన వ్యక్తులకు వృద్ధాప్యదశలో సాధారణంగా పెద్దపెద్ద సమస్యలను ఎదుర్నోవలసిన ఇబ్బంది వర్చడదు.

ఒకవేళ ఏదైనా సమస్య ఎదురైనా, ఏమి చేయాలో పాలుపోక నిర్చాంతపోయి, నిస్సహాయంగా చతికిలబడే దుర్గతి వివేకవంతులకు పట్టదు. భవిష్యత్తు కోసం ఒక ప్రణాళికా బద్ధమైన సంసిద్ధత (౧౪౧౭౭6౧655) తో ముందుకు వెళ్ళుతున్న 2 లా ప్రశాంతమైన వృద్దావ జీవితం చా

వ్యక్తులకు తమ సమస్యలను సులభంగా అధిగమించి, పరిష్కరించు కొనే సామర్ధ్యం ఉంటుంది. సౌలభ్యమూ ఉంటుంది.

“దప్పి అయినప్పుడు బావి త్రవ్వుకోవచ్చు గదా!” అన్న ధోరణిలో, వార్ధక్యం వచ్చినప్పుడు ఆలోచించుకోవచ్చులే! అన్న అజాగ్రత్త స్వభావంతో జీవితాలు గడిపేవాళ్ళు, ముసలితనంలో ముప్పులెదుర్కొంటూ, చేతులుకాలాక ఆకులు పట్టుకొన్న చందాన బాధపడుతూ ఉండడము మనం గమనించవచ్చు.

ముసలితనం ముద్దు కాదు

ముసలి తనం అన్నది ఎవరికీ ముద్దు కాదు. జీవితంలోని అన్నిమలుపుల కంటే మనము నడివయస్సు దశ (౧౫16616 286) నుంచి వృద్దాప్యంలోనికి ప్రవేశించే దశ అతిముఖ్యమైన మలుపు. మానసికంగాను, శారీరకంగాను మనలో చోటుచేసుకొనే అనేకమార్చులను భరించి, సహనంతో సర్దుబాటు చేసుకొంటూ, పరిస్థితులతో రాజీపడవలసిన దశ ఇది.

(ప్రతిసమాజంలోను యౌవనానికి, సౌందర్యానికి, దేహ దృఢత్వానికి, మంచి ఆదరణ, గుర్తింపు లభిస్తాయి. శక్తి సామర్థాలు, అందచందాలు, ఆర్జించే స్తోమత తగ్గిపోయిన వృద్ధులపట్ల నిర్లక్ష్యము, నిరాదరణ వ్యక్తంచేయడం సమాజం సహజ లక్షణము. వయసు మళ్ళినవాళ్ళ యెడల సంఘంలో ఉన్న ఇటువంటి చిన్నచూపు, నెగెటివ్‌ దృకధంవల్ల, మనుషులందరిలోను ముసలితనం అంటేనే ఒక రకమైన భయము, విముఖత్వం చోటుచేసుకొంటున్నాయి. ఈ నైజంవల్ల, వయసులో ఉన్న ఏ వ్యక్తికాని భవిష్యత్తులోని తన వృద్దాప్య జీవితాన్ని గురించి, అప్పుడు తనకు ఎదురయ్యే సమస్యలను గురించి, ముందస్తుగా ఆలోచించడానికి ఆసక్తి చూపించడు. ఒక ప్లాను ప్రకారం తనయొక్క తన సతీమణి యొక్క వృద్ధాప్య జీవితాలకు తగిన భద్రతలు కల్పించుకోవలసిన అవసరాన్ని కూడా గుర్తించడు.

ఏదో ఒక ఉద్యోగంలోనో, వ్యాపారంలోనో, మరేదైనా వృత్తిలోనో నిత్యమూ నిమగ్నమై, హడావిడి జీవితాలతో సతమతమవుతున్న నడివయసులోని వ్యక్తులకు, అప్పటికి అవసరమైన విషయాలను గురించి ఆలోచించడం తప్పా, ఎప్పుడో ఎదురయ్యే వార్ధక్య జీవిత సమస్యలపైన దృష్టిసారించే వ్యవధి ఉండదు. ఆజజాలాలాజంలాటాటలాా నృద్ధాష్ట జీవితంపై ముందుచూవు ఎందుకు? బా తి

మునుపటి రోజుల్లో ఎలాఉన్నాా ఇప్పుడు రాను రాను మన ఆయుష్కాలం (10౧9ఆ౪14/) బాగా పెరుగుతూ ఉంది. చాలామంది దాదాపు ఇరవై ఏళ్ళు పైబడే తమ వృద్దాప్యదశలో జీవిస్తున్నారు. ఇంతటి సుదీర్ణమైన వృద్దాప్య జీవితానికి ఎటువంటి ప్లానుకాని, వ్యూహంకాని తయారుచేసుకోకపోవడము, అవసరమైన జా(గ్రత్తలు తీసుకొనకపోవడము పెద్దల విషయంలో క్షమించరాని స్వయం కృతాపరాధమే అవుతుంది. వివేకవంతులైన వారు ముందుచూపు కలిగి, నడివయస్సు (గ౧౧|66|6 206) దశలో ఉన్నప్పటినుంచే తమ ఆరోగ్య విషయాలపై దృష్టి సారిస్తూ సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకొంటూ రావాలి. తమ ఆర్ధిక స్థితిగతులను అంచనా వేసుకొంటూ రావాలి. కుటుంబంలోని సభ్యుల దృక్పథాలలో, వ్యవహార శైలిలో, కాలం గడిచేకొద్దీ, క్రమేపీ వస్తున్న మార్పులను గుర్తిస్తూ ఉండాలి. ఆరోగ్యపరంగా, ఆర్ధికపరంగా, కుటుంబ పరంగా, రాబోవుకాలంలో మనకు ఎదురయ్యే కొన్ని సమస్యల క్రీనీడలు (5126049) మనముందు ్రత్యక్షమవుతూ ఉంటాయి. వాటిని నిశితంగా గమనించే వ్యక్తులకు ఆ సమస్యలను ముందే పసిగట్టే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సంకేతాలను విజ్ఞతతో గమనించి, శేషజీవితాన్ని ప్రశాంతంగా, సంతృప్తికరంగా గడిపేందుకు అవసరమైన భద్రతలను మనం కల్పించుకొంటూ రావాలి. “ఉగర/౧0 ౫౭౭౧ (0/9 ౧ 7౩౭౧౧౫౮6౨౨ 71/6 02౧౧౦ ౭౦6 //6 (0 064/)/64౧. " ముదిమిన దరిద్రము తిప్పలకు మూలము సోమ సుందరం దంపతులు జీవితమంతా ఎంతో హుందాగా, ఆత్మాఖి మానంతో బ్రతికారు. పిల్లలకోసం స్టోమకకు మించిన త్యాగంచేశారు. బిడ్డల చదువు సాములకు, పెళ్ళిదేవరలకు ఉన్న ఆస్తినంతా ఊద్చిపెట్టి ఖర్చుపెట్టారు. అవసానదశలో పిల్లలు ఆదుకొంటారన్న (గ్రుడ్డి నమ్మకంతో వృద్దాప్యంలో కాలుపెట్టారు. డే లాలా వశాంతమైన వుద్దావ్యు జీవితం చాలా

ఆఖరు దశలో ప్రతిచిన్న అవసరానికీ బిడ్డలపైన ఆధారపడవలసి వచ్చింది సోమసుందరం దంపతులకు. వాళ్ళ ఈసడింపులు, నిరసనలు ఎక్కువగా ఎదుర్కోవలసివచ్చింది. జీవితమంతా ఎంతో ఆత్మాభిమానంతో (బతికిన సోమసుందరం, ఊహించని ఈ పరిణామాన్ని ఏమాత్రం జీర్ణించుకోలేక పోయాడు. పదిమందికి ఇచ్చిన చేయిని మరొకరి ముందు చాచడము మనస్మరించక, మనోవ్యాకులతకు లోనై, అనారోగ్యంపాలైనాడు. నిత్యం తనలో తానే కుమిలిపోతున్న భర్త బాధను చూడలేక, ఎదిగిన పిల్లలను ఏమీ అనలేక, నడుమ నలిగిపోయింది అతని ఇల్లాలు పంకజాక్షమ్మ. తమ వృద్ద్ధాప్యజీవితాన్ని చాలా వ్యథాభరితంగా గడిపారు అఆ దంపతులు.

అందుకే సుమతిశతక కారుడు మనల్ని ఎప్పుడో హెచ్చరించాడు-

“మువ్పున దరిద్రుదైనను తప్పుదు మరి దుఃఖమగుట తధ్యము సుమతీ” అని.

ఈనాటి సమాజంలో ఎక్కడ చూసినా విపరీతమైన వ్యాపారధోరణి చోటుచేసు కొంటూ ఉంది. మనుషుల మనస్తత్వం వడివడిగా మారిపోతూఉంది. యువతరా నికి ఉపాధి అవకాశాలు దేశవ్యాప్తంగాను, ప్రపంచ వ్యాప్తంగాను విరివిగా పెరిగి పోతున్నాయి. రెక్కలొచ్చిన పిల్లలు ఎక్కడెక్కడికో ఎగిరిపోయి, స్థిరపడిపోతున్నారు. ఇప్పటి పోటీ బ్రతుకుల పరుగుపందెంలో ఒక్కసారి వెనక్కుతిరిగిచూసి, ముసలి వాళ్ళయిన తల్లిదండ్రుల మంచిచెడ్డలు, యోగక్షేమాలు గమనించే వ్యవధికాని, ఓపిక కాని ఈనాటి యువతీయువకులకు ఉండడం లేదు. కనిపెంచిన వాళ్ళ బరువు బాధ్యతలను భరించే నైతిక కర్తవ్యం గురించి పట్టింపుకూడా వాళ్ళలో అంతగా అగుపించదు. ఉడిగిన వయస్సులో సంతానం మనలను సాకి సంతరిస్తుందన్న భరోసా ప్రస్తుతము ఏ తల్లిదండ్రులకూ ఉండడం లేదు. అలాంటి (గుడ్డి నమ్మకంతో జీవిస్తున్న చాలమంది దగాపడుతున్నారు కూడా.

అన్నదమ్ములు, ఆప్తబంధువులు, ఆపదవేళల్లో ఆదుకొంటారన్న ఆశలు ఇప్పుడు అర్ధరహితాలవుతున్నాయి. మానవ సంబంధాలలో కనివిని ఎరుగని మార్పులు చోటుచేసుకొంటున్నాయి. లాలా వృద్దాప్య జీవితంపై ముందుచూవు ఎందుకు” “ఆాాాోార్‌

వయసు పైబడుతున్న పెద్దలు ఇప్పటి సమాజ పరివర్తనను (42091100), మానవ సంబంధాలలో వస్తున్న మార్పులను జాగ్రత్తగా గమనించాలి. వివేకంతో అర్ధంచేసుకోవాలి కాలానికి అనుగుణంగా తమ శేషజీవితాలకు అవసరమైన భద్రతలు కల్పించుకోవాలి.

ఆపదలు ముంచుకొచ్చేదాకా అజాగ్రత్తతో నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఆపైన పిల్లలనో, బంధువులనో, లేక మనకర్మనో నిందిస్తూ కూర్చోవడం ఫలితంలేని, నిరద్ధకమైన పద్ధతి. అందువల్లా నలుగురిలోనూ అగుడుకావడం తప్పనిచ్చి, మనకు ఒనగూరే లాభమేమీ ఉండదు. స్వయంకృతాపరాధాలకు సాకులు (౭|0)) వెదకి సంతృప్తి పదడము మూర్ధ పద్ధతి. అసమర్థుల అలవాటు.

ఐనవారలంచు, ఆప్త్పులటంచును బంధువులను నమ్మ పాడి కాదు, తనకునైనవాడు తానొకడే యగు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

వివేకము, ప్రపంచజ్ఞానము ఉన్నవాళ్ళు ఎవరూ కూడా ఈరోజుల్లో తమ వృద్ధాప్య జీవితాన్ని గురించి ఊహలలోను, భ్రమలలోను, భ్రాంతిలోను కాలం గడపరు. ఒక వ్యూహం (32180), ఒక ప్రణాళిక (01౧) లేకుండా, తగిన భద్రతలు ఏర్పాటుచేసుకోకుండా, వార్ధక్యం లోనికి అడుగుపెట్టరు. జాగ్రత్త పరులైనవారికి తమ జీవన సంధ్యను హాయిగా, ప్రశాంతంగా గడిపేందుకు అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయి.

“700 ౧౭౧/0 ౮౩ /౮౩/ 6౧|| ౯2౧0౮౬౧ //9, 256 4/౧7/70 ౯220 4/౧0 ౪1// గం 02/9 0/ [6గ౧56//95. 7౧9/౧ 1/6 ర60 8/4/0౧6౦ 2౧౮ 0౮/౧4౦౦౦/౧౧6౧౮ 1/౧9౧ 02/7౮ “౮౦౧౧ /(౪/7 ౦౬ ౧౮౧౯ = గ/ం/7// ౦౦౬ ౯/256. ఢి బాాాాాాాలాలాలాలాల వశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం వా

ఆజా, హు మురుగుతున్న వృద్ధాప్యజవితం తరుగుతున్న నాంఘిక భద్రత (షి (జోరు సామాజిక వ్యతర్థలో కట అకూయకుల జీఐతిలు / ఫ్‌ అర్ధిరతకు లోకప్రతాయ్‌. వార్ధక్యం మనిషి జీవితంలో చిట్టచివరి ఘట్టము. చైతన్యవంతమైన (౦౪౪6) యౌవన దశను, ప్రొాధమైన నడివస్సును దాటుకొని, ప్రశాంతతను కోరుకొనే విరామ జీవితం వైపు మొగ్గుచూపే అనాసక్త (48120066) దశ ఇది. ఒక ఆర్జన పరుడుగా, అధ్యుడుగా, కుటుంబపోషకుడుగా, ఇటు ఇంట్లోనూ, పాడా పెరుగుతున్న వృద్దావ్యజీవితం తరుగుతున్న సాంఘిక భదత లాలా |

అటు సమాజంలోనూ కొన్ని దశాబ్దాల పాటు (ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును, హోదాను అనుభవించి, మానసికంగా అందుకు అలవాటుపడిపోయిన వ్యక్తులకు, ఉన్న పళంగా తమ ప్రాముఖ్యాన్ని కోల్పోయి, వృద్దాప్యంలో ఉదాసీనమైన జీవితం గడపడము చాలా బాధాకరమైన పరిణామంగా ఉంటుంది. ఎంతో కాలంగా, ఎందరికో ఒక ఆలంబన, నీడ కల్పించిన వ్యక్తి, వార్ధక్యంలో తన అవసరాలకు మరొకరిపైన ఆధారపడి బ్రతుకవలసి వస్తే, ఆ జీవితం నరక ప్రాయంగా ఉంటుంది. ఇటువంటి పరిస్థితులలో ఇరవై, ముప్పది సంవత్సరాల కాలం సుదీర్థమైన శేష జీవితం గడపడమన్నది ఎవరికైనాసరే దినదిన గండంగా ఉంటుందికూడా:

• రెండు "వందల సంవత్సరాలకు ముందు, క్రీ.శ. 1800 ప్రాంతంలో, భారతదేశంలో మన సగటు ఆయుర్జ్థాయం కేవలం 20 ఏళ్ళు మాత్రమే. ఆ రోజుల్లో అంతులేని శిశు మరణాలు ఉండేవి. అంటువ్యాధుల వల్లను, ఎడతెగని యుద్ద్ధాలవల్లను అనేకులు అకాల మరణం చెందేవాళ్ళు. మనకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చేనాటికి, 1947 లో మన సగటు ఆయుర్ధాయం సుమారు 30 ఏళ్ళకు పెరిగింది. తర్వాత రాను ర్హాను సామాన్య ప్రజల ఆర్ధిక స్థితిగతులు మెరుగు పడ్డాయి. ప్రజలకు పౌష్టికాహారం, ఆధునిక వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. క్రీ.శ. 2001'నాటికి మనదేశ ప్రజల సరాసరి ఆయుష్కాలం దాదాపు 68 ఏళ్ళకు పెరిగింది. రాబోవు దశాబ్దాలలో ఇది 75 ఏళ్ళ డ్రాకా పెరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు మన దేశంలో షష్టిపూర్తి జరుపుకొని, 60 ఏళ్ళకు పైబడిన వయస్సులో జీవిస్తున్న పెద్దలు (6161665) 8 కోట్లమంది దాకా ఉన్నారు. క్రీ.శ. 2020 నాటికి ఈ సంఖ్య 15 కోట్లకు, 2060 నాటికి 84 కోట్లకు పెరగవచ్చునని అంచనాలు తెలుపుతున్నాయి.

60 ఏళ్ళకు పైబడి జీవిస్తున్న పెద్దలలో అధికశాతం మంది విద్యావంతులు, డబ్బున్నవాళ్ళు, రిటైర్డ్‌ ఉద్యోగులే ఉన్నారు. మధ్య తరగతి ప్రజలలోను, ఉన్నత ఆదాయ వర్గాలలోను, 70 లేక 80 ఏళ్ళకు పైబడి జీవిస్తున్నవాళ్ళ సంఖ్య ఈ లా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం పాలా

ఇటీవలికాలంలో గణనీయంగా పెరుగుతూ ఉంది కూడా. ఆహార వ్యాయామాల యెడల, ఆరోగ్య సంరక్షణ పట్ల మంచి అవగాహన పెంచుకొని, తగిన శ్రద్ధ చూపుతున్న వాళ్ళు చాలామంది తొమ్మిది పదులు దాటి జీవిస్తూ ఉండడం ఇప్పుడు మనం గమనించవచ్చు. ఇంతమంది పెద్దలు ఇలా దీర్దాయుస్సుతో జీవిస్తూ ఉండడము, ఒక జాతిగా మనం గర్వించదగిన విషయమే. కాని, పెన్షన్‌ వంటి సౌకర్యాలు ఏవీలేని వ్యవసాయం, వ్యాపారం వంటి వృత్తులపైన ఆధారపడిన వ్యక్తులు, అల్పాదాయ వర్గాలలోని వృద్ధులు, చాలామంది తమ వార్ధక్య దశలో, ఇటు కుటుంబపరంగా కొని, అటు ప్రభుత్వ పరంగా కాని ఎటువంటి ఆదరణ, భద్రతా లభించక ఎన్నో కడగంద్లను ఎదుర్కొంటూ ఉండడము విచారకరమైన విషయము. కరువైపోతున్న కుటుంబ ఆధారం పారిశ్రామికయుగం ఆరంభం కాకముందు, పాతరోజుల్లో వ్యవసాయం పైన, వ్యాపారంపైన, చేతి వృత్తులమీద ఆధారపడి ఉమ్మడి కుటుంబాలు జీవించేవి. ఆ రంగాలలో ఏ వ్యక్తికి గాని, ఎంత వయసు వచ్చినా తన పనినుంచి పూర్తిగా రిటైర్‌మెంటు అంటూ ఉండేదికాదు. జవసత్వాలు తగ్గేకొద్దీ వృద్ధులు తమ వ్యాసంగాలలో కొద్ది కొద్దిగా సడలింపు చూపిస్తూ ఓపికను బట్టి ఇంట్లోని యువతరానికి కాస్త చేదోడు వాదోడుగా ఉండేవాళ్ళు. పెద్దల అనుభవము, ఆయా వృత్తులలో వారికి ఉన్న విషయ పరిజ్ఞానము, వాళ్ళ పిల్లలకు మార్గ దర్శకంగా, లాభాదాయకంగా ఉండేవి. కనుకనే ఆ రోజుల్లో వృద్ధులకు తమ తమ కుటుంబాలలో ఒక పెద్దరికము, గౌరవమర్యాదలు లభిస్తూ ఉండేవి. 17 వ శతాబ్దంలో మొదలైన పారిశ్రామికయుగం (10665121 9౧) సమాజ స్వరూప స్వభావాలను సాంతం మార్చేసింది. ఉన్నత విద్యాసౌకర్యాలు ఇబ్బడి ముబ్బడిగా పెరిగాయి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక రంగాలలో యువతకు లాభదాయకమైన ఉపాధి వనరులు విస్తృతమైనాయి. సంపాదనకు సౌలభ్యమున్న ప్రాంతాలకు యువతీయువకులు వలస వెళ్ళడం విపరీతంగా పెరిగింది. దీనితో ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ పూర్తిగా విచ్చిన్నమయింది. ఆజా పెరుగుతున్న వృద్దాప్యజీవితం తరుగుతున్న సాంఘిక భద్రత -ాాాా 9

ఖరీదైన పట్టణ జీవితాలు, పరిమితమైన వసతి సౌకర్యాలు, స్వార్దాన్ని పెంచుతున్న పోటీ బ్రతుకులు, ఇవన్నీ ఉమ్మడిగా కలిసి ఈనాటి యువతరం మనస్తత్వాన్ని వ్యాపార ధోరణి పట్టించాయి. మానవుల నైతిక బాధ్యతలకు, విలువలకు క్రొత్త క్రాత్త నిర్వచనాలు పుట్టుకొస్తున్నాయి. మారిన ఈ పరిస్థితులలో కని, పెంచి, పెద్దచేసిన తల్లిదండ్రులను వాళ్ళ వృద్దాప్య దశలో ఆదుకొని, సంరక్షించే ఓపికకాని, తీరికకాని, పట్టింపుకాని నేటి యువతరంలో చాలా వరకు కనబడడం లేదు.

వివిధ రంగాలలో ఉన్నత విద్యలనభ్యసించిన ఈనాటి యువతీ యువకు లకు, వృత్తి నైపుణ్యాల విషయంలో వాళ్ళ తల్లిదండ్రుల వద్దనుంచి నేర్చుకోవలసిన అంశాలు అంతగా ఏమీ ఉండవు. వ్యవసాయదారుదైన తండ్రి వద్దనుంచి, సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజనీర్‌ అయిన కుమారుడు గ్రహించవలసిన విషయ పరిజ్ఞానం లేశ మాత్రం కూడా ఉండదు. ఈ పరిస్థితులలో పిల్లలు ఎదిగేకొద్దీ, ఇంట్లోని పెద్దలకు పెద్దగా తెలిసిందేమీలేదు అన్న తేలికభావం వాళ్ళలో చోటు చేసుకొంటున్నది. దీనివల్ల కుటుంబ పెద్దలయెడల పిల్లలలో గౌరవభావం క్షీణిస్తూ ఉంది. పెద్దల పెద్దరికం తగ్గుతూ ఉంది.

వివిధ సాంప్రదాయిక వృత్తులలో ఉన్న తల్లిదండ్రులకంటే కూడా సైన్సులో, టెక్నాలజీలో, మేనేజ్‌మెంట్‌లో, నిష్టాతులయిన పిల్లలు కొడుకులైనా, కూతుళ్ళయినా, అధికంగా ఆర్జిస్తున్న ఈ రోజుల్లో, కుటుంబ పెద్దల ఆధిపత్యం అంతకంతకూ 'ప్రశ్నార్థరమవుతూ ఉంది.

మారుతున్న ఈ పరిస్థితుల్లో, ఇటు పిల్లల గౌరవ మర్యాదలకు, అటు వాళ్ళ అండదండలకు దూరమై, మానసికంగా క్రుంగిపోతూ, ఆర్ధికంగా అగచాట్లు పడుతూ, వృద్ధాప్యాన్ని భారంగా గడుపుతున్న పెద్దలను కోకొల్లలను మనం గమనిస్తున్నాము. బీద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలలో వీళ్ళ సంఖ్య మరీ ఎక్కువవుతూ ఉంది.

వెంకటేశ్వరరావు రెక్కాడినన్నాళ్ళూ తన శ్రమ ఫలితాన్నంతా తన పిల్లల అభివృద్ధికే ఖర్చుచేశాడు. శక్తి ఉడిగిన వృద్దాప్య దశలో తననొక కొడుకూ, కే0ాాలాలాాాాాలాాా స్రశాంతమైన వుద్ధావ్య జీవితం చాలా

తన భార్యనొక కొడుకూ వేరుచేసి పంచుకొన్నారు. అవసానదశలో మనసువిప్పి మాట్లాడుకొనేందుకు అందుబాటులో ఆత్మీయురాలైన భార్యకూడా లేకపోవడంతో వ్యధాభరిత జీవితం గడిపాడు వెంకటేశ్వరరావు.

కరుణాకరరెడ్డికి జరుగుబాటులో ఏ కొదువా లేదు. కాని, ఉన్న ఇద్దరు పిల్లలూ సుదూరంలోని అమెరికాలో స్టిరపడిపోయారు ఇక్కడ లంకంత ఇంట్లో ఉన్నది ఇద్దరే ముసలివాళ్ళు పండుగ పబ్బాలు వచ్చినప్పుడు, ఇరుగుపొరుగు ఇళ్ళల్లో పిల్లాజల్లా హడావిడి చేస్తుంటే, మాకు మాత్రం ఎందుకీ ఏకాంత శిక్ష అని ఎంతగానో కుమిలిపోయే వాళ్ళు ఆ వృద్ధ దంపతులు. కష్టపడి సంపాదించిన ఈ ఆస్తిపాస్తులన్నీ* ఎవరికోసం? ఎందుకోసం?” అంటూ మూగ బాధను అనుభవించే వాడు కరుణాకరరెడ్డి.

ప్రపంచ పరిస్థితులు మారిపోతున్నాయి. సమాజం స్వరూప స్వభావాలు అనేక పరివర్తనలకు లోనవుతున్నాయి. ఈ పరిణామంలో వృద్ధులకు కుటుంబ పరంగా తమ పిల్లలనుంచి అవసరమైన అండదండలు, ఆదరాభిమానాలు క్రమేపీ మృగ్యమవుతున్నాయి.

తరిగిపోతున్న సాంఘిక భద్రత

ఎటువంటి ఆలంబనాలేని వృద్దులకు అమెరికా వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ప్రభుత్వపరంగా, సమాజపరంగా ఎన్నో సదుపాయాలు లభ్యమవు తున్నాయి. తిండికీ, బట్టకూ, వసతికీ, ఆరోగ్య సంరక్షణకు అవసరమైన సౌకర్యాలు వాళ్ళకు కల్పించబడుతున్నాయి.

మనదేశంలో పరిస్థితి వేరు. ఉన్న వనరులకు మించిన అధిక జనాభా మనది. ఈనాటికీ మన జనాభాలో నూటికి నలభైమంది దాకా చారిద్యంలోనే మగ్గుతున్నారు. నిరక్షరాస్యత, నిరుద్యోగం, అనారోగ్యం వంటి అనేక సమస్యలు ప్రజా బాహుళ్యాన్ని పట్టిపీడిస్తున్నాయి.

పేదల ఇబ్బందులు, దళితుల సమస్యలు, మహిళల ఇక్కట్లు , విద్యార్థుల సమస్యలు, ఇలా సమస్యల పరంపరను ఎదుర్శాని పరిష్కరించే ఆర్థిక వెసులుబాటు జా పెరుగుతున్న వృద్దాస్వజీవితం తరుగుతున్న సాంఘీక భద్రత అలా 1

లేక ప్రభుత్వాలు చేతులు పైకెత్తేస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితిలో తమగళం విప్పి గట్టిగా అరచే శక్తిలేని మైనారిటీ వర్గమైన పేద వృద్దులపైన ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తుందని ఆశించడము కేవలం భ్రమ మాత్రమే అవుతుంది.

వృద్ధుల విషయంలో ఇటు రాష్ట్రప్రభుత్వాలు, అటు కేంద్రప్రభుత్వం నిర్వహించవలసి బాధ్యతలను గురించి, చేపట్టవలసిన సంక్షేమ కార్యక్రమాలను గురించి, భారత రాజ్యాంగంలోని 41 వ ఆర్టికల్‌ నిర్దిష్టంగా ప్రస్తావించింది. అయినా, ఈ దిశగా ఇంతవరకూ ప్రభుత్వాలు చేసింది దాదాపు శూన్యమే. మతవిద్వేషాలు, కులాల కుమ్ములాటలు, ఉగ్రవాదుల విధ్వంసం, రాజకీయ అస్థిరత సృష్టిస్తున్న అనేక సుడిగుండాలలో చిక్కుబడి ప్రభుత్వాలు సతమతమవు తున్నాయి. కనుక, సుదూర భవిష్యత్తులో కూడా వృద్ధుల సంక్షేమం గురించి (ప్రభుత్వాలు పెద్దగా పట్టించుకొనే అవకాశాలు ఉండవు.

“మానవసేవయే మాధవసేవ” అన్న ఆర్యోక్తిని మన సమాజం ఎప్పుడో మరచిపోయింది. ముడుపులకు, మొక్కుబడులకు, పూజలకు, (వ్రతాలకు, పెళ్ళిళ్ళకు, పేరంటాలకు ధారాళంగా వెచ్చించే జనం సంఖ్య పెరిగిపోతూ ఉంది. ఆర్హులను, అనాధలను ఆదుకొనేవాళ్ళు కనుమరగయిపోతున్నారు. విలాసాలకు, ఆడంబరాలకు, డాబుదర్చాలకు, డబ్బును మంచినీళ్ళ ప్రాయంగా ఖర్చుచేసే వాళ్ళు, అనాధల కోసం అడిగితే, ఆలోచిస్తామని దాటవేస్తున్నారు. ఈ సామాజిక వాతావరణంలో నిరుపేద కుటుంబాలకు, అల్పాదాయ వర్ణాలకు చెందిన వృద్ధులకు సాంఘిక భద్రత పూర్తిగా కరకువయిపోతూ ఉంది.

అనేక రంగాలలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులలోను, కార్మికులలోను మనదేశంలో, నూటికి 11 మందికి మాత్రమే పెన్షను, ప్రావిడెంటు ఫండు వంటి సదుపాయాలు లభ్యమవుతున్నాయి. మిగిలినవాళ్ళు వృద్ద్ధాప్యదశలో తమ పిలల దయాదాక్షిణ్యాలపైన ఆధారపడి బ్రతుకవలసివస్తూ ఉంది.

వృద్ధాశ్రమాలు, వృద్ధశరణాలయాలు, ఓల్డ్‌ఏజ్‌ డేకేర్‌ సెంటర్స్‌, ఉమెన్‌ ఇన్‌నీడ్‌ హోమ్స్‌, ఇలా పలురకాల పేర్లతో, వృద్ధులకు సౌకర్యాలు కల్పించేందుకు అక్కడక్కడా కొన్ని సంస్థలు నిర్వహింపబడుతున్నాయి. కొన్ని సంస్థలకు వేదాల శాంతమైన వృద్ధాప జీవితం చా

ప్రభుత్వపరంగా కొంత గ్రాంటు లభిస్తూ ఉంది మరి కొన్నింటిని స్వచ్చంద సంస్టలు దాతల విరాళాలతో నడుపుతున్నాయి. డబ్బు చెల్లించే స్తోమత ఉన్న వాళ్ళకు కొన్ని (పైనేటు సంస్థలు “పెయిడ్‌ ఓల్డ్‌ఏజ్‌ హోమ్స్‌” నిర్వహిస్తున్నాయి. ప్రతిఏటా లక్షల సంఖ్యలో పెరుగుతున్న వృద్ధులకు ఈ సంస్థల ద్వారా ఇప్పుడు లభిస్తున్న సౌకర్యాలు మాత్రం గుమ్మడికాయంత సమస్యకు ఆవగింజంత పరిష్కారంలాగా ఉన్నాయి. వృద్ధుల సమస్య ఎవరికీ పట్టని పరిస్థితి ఏర్పడింది. మనుషుల ఆయుర్దాయం పెరుగుతున్న కొద్దీ, వృద్ధాప్యంలో ఆరోగ్య సమస్యలు ఎక్కువగా ఎదుర్మోవలసివస్తూ ఉంది. వైద్య సదుపాయాలు ఇప్పుడు సామాన్యుల ఆదాయాలకు అందుబాటులో లేకుండా పోతున్నాయి. వీటికితోడు పిల్లల నిర్లక్ష్యం, నిరాదరణ జతకలిస్తే, అవి మనల్ని నూనసికంగా మరింత (కుంగదీస్తాయి. నిస్సహాయ స్థితిలో ఉన్న వృద్ధులను మోసగించడానికి, దోచుకోవడానికి, కడకు హింసించడానికి కూడా వెనుకాడని అనైతిక శక్తులు మన సమాజంలో నానాటికీ పెరిగి పోతున్నాయి. అసహాయులైన వయోవృద్ధులకు రానురాను అభద్రత ఎక్కువవుతూ ఉంది. “బిక్షియున్న వేళ సింహంబునైనను బక్క కుక్క కూడ బాధపెట్టు”. ప్రతికూలమైన ఇటువంటి సామాజిక వాతావరణంలో, ప్రతి వ్యక్తీ తన వృద్ధాప్య జీవితావసరాలను గురించి ముందుచూపు గలిగి, అర్ధవంతంగా ఆలోచించవలసిన అవనరం ఎంతైనా ఉంది. “దీపముండగానే ఇల్లు చకృబెట్టుకొన్నట్లు, శక్తి సామార్భాలు, సంపాదన ఉన్న నడివయస్సులో (౧౫16616 &ర్ర6) ఉన్నప్పటినుంచే, తన వార్ధక్య జీవితంపైన దృష్టి సారించి, సరైన భద్రతలు కల్పించుకోవడం చాలా ముఖ్యము. ఆర్థిక భద్రతతో పాటు, మానసిక సంసిద్ధత కూడా మరింత అవసరం. “|గ/౧6౧ 2// /5 82/60 2౧౮ 6౮౦౧6, ౨6౮౦౮655 /౧ //9 1020640 ౧౭౦౦/౧౪65 7 (౧6 0/6 2౮6 నా ౯6 4055 గ/౧0౮ 0/ 2/64/6.” -- /2౧౮/౧౦, 0.౮ పా పెరుగుతున్న వృద్దావుజీవితం తరుగుతున్న సాంఘీక భద్రత ఇాాాాకేతి

మానవ సేవలో మార్గదర్శకురాలు దినజన బాంధవి, దివ్యమాత డమ గ హా / స్ట ( టీ | ట్‌ గను ప | మదర్‌ థెరిసా (1910-1997) “పొరుగువాణ్ణి (పేమించలేను కాని దేవుణ్ణి వూజిస్తాను అన్నది అర్ధరపాతమైన ఆచారము. కళ్ళముందు కనిపించే సాటిమానవుణ్ణి (పేమించలేనివాళ్ళు కనిపించని భగవంతుణ్ణి (పేమిస్తున్నామని చెప్పడం శుద్ధ అవద్ధము” మేడా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం చా

మారుతున్న మానవ సంబంభథాలు అవసరమవుతున్న అడ్వాన్సు మ్లానింగు__ టో సీం గ కుకుక్తులలో కచ్చ కూద్చు / / | కునరుపెట్టి గకుించు, / / జీదకరంధ్యకు తథకం // నిద్ధరరచుకో కంందు. త్త లా ఒకవైపున పారిశ్రామిక విప్లవము (1౧66491041 ౧3౪01440౧0), ఆపైన ప్రపంచీకరణ (|0021158400), ఆర్థిక సరళీకరణ (600౧0౧16 1068132100), మరోపైపు సమాచార సాంకేతిక (1౧10గ/౧౭0గ 1660100108) పరిశోధనల ఫలితంగా ప్రసార మాధ్యమాల (౧6612) విసృత జా మారుతున్న మానవ నంబంధాలు అవనరనువుతున్న అడ్వాన్సు ప్లానింగులాాాకేడ్‌

వ్యాప్తి, వీటన్నిటి ఉమ్మడి ప్రభావం, ఈ రోజు మన సమాజంపైన విపరీతంగా కనిపిస్తూ ఉంది. పాశ్చాత్య నాగరికత ప్రాబల్యం వల్ల యువతరంలో వ్యక్తివాదం (16146౪219౧), వ్యాపార దృక్పధం (00౧౧౧౭౧౦1౭! 0640010) బాగా చోబు చేసుకొంటున్నాయి. మానవ సంబంధాలు (౧6౧౧౭౧ "36128005) వడి వడిగా మార్చులకు గురవుతున్నాయి. పదేళ్ళకు ముందు ఉన్న నైతిక విలువలకు, మానవతావాదాలకు, ఇప్పుడు అర్జాలు, నిర్వచనాలు పూర్తిగా మారిపోతున్నాయి. ఇకముందు రాబోవుకాలంలో ఈ మార్పులు మరింత వెగం పుంజుకొనే సూచనలూ కనిపిస్తున్నాయి. ఊహించని సామాజిక మార్పులు ఎన్నో మనం చూడబోతున్నాము. వేగవంతమవుతున్న సమాజపరివర్తన ఉన్నత విద్యలకు మనదేశంలో మునుపటి రోజులతో పోలిస్తే ఇప్పుడు అవకాశాలు విస్తారంగా పెరిగాయి. దీనివల్ల పిల్లల భవిష్యత్తుకు బంగారు బాటలు వేయాలన్న తపన తల్లిదండ్రులలో ముందెన్నడూలేనంతగా ఈనాడు పెరిగింది. ఆస్తులనమ్మికాని, అప్పులు చేసికాని, డొనేషన్లు మరీ లక్షలలో చెల్లించి, కనీవిని ఎరుగని రీతిలో బిడ్డల చదువులపైన భారీ ఎత్తులో పెట్టుబడి పెడుతున్నారు. ఒకరితో ఒకరు పోటీపడి తమ పిల్లలను పైచదువులు చదివిస్తున్నారు. ఈ ఘట్టం వరకు వ్యవహారము ఉత్సాహభరితంగానే ఉంటుంది. కాని, ఆపైననే చాలామంది తల్లిదండ్రుల ముందు సమస్యల తోరణాలు తలెత్తుతున్నాయి. విద్యకు తగిన ఉపాధి అవకాశాలు (00 0090౧౧1169) ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పెరుగుతూ ఉండడంతో, విద్యాధికులైన యువతీ యువకులు కన్న వాళ్ళను, ఉన్న ఊళ్ళను వదలి వలస వెళ్ళిపోతున్నారు. ఉద్యోగమునకు, ఆర్జనకు అవకాశము ఉన్నచోట్లనే స్థిరపడిపోతున్నారు. దీనివల్ల మనుషుల మధ్య దూరాలు పెరిగి, తల్లిదండ్రులకు పిల్లలకు మధ్య అనుబంధాలు నామమాత్రంగానే మిగిలిపోతున్నాయి. జన్మభూమి, పుట్టిన గడ్డ అన్న పాతకాలంనాటి భావానుబంధాలు ($6౧8౧౧౭౧($) ఆధునిక కాలంలో పూర్తిగా అర్ధం కోల్పోతున్నాయి. వేరట బ్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం వాలా

పట్టణాలలో నివసిస్తున్న యువతీ యువకుల ఖర్చులు నానాటికీ నింగినంటుతున్నాయి. వాళ్ళ పిల్లల చదువులు, పెంపకమే వాళ్ళకు పెద్ద సవాళ్ళుగా పరిణమిస్తూ ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితులలో ముసలి వాళ్ళయిన అమ్మా నాన్నలను తమతో ఉంచుకోవడము, వాళ్ళ పోషణ భారము, వైద్య ఖర్చులు భరించడము తమకు తలకుమించిన భారంగానే ఇప్పటి యువతరం భావిస్తూ ఉంది. ఇరుగుపొరుగు మనుషులతో పోల్చుకొని ఆడంబరాలకు, ఆర్భాటాలకు పోటీతత్వం పెంచుకొంటున్న యువతరం, విలాస జీవితాల విషపలయంలో చిక్కుకొని, మమతానురాగాలను, ఉదార బుద్ధిని, అవసరంకొద్దీ, అనివార్యంగా కుదించుకొంటూ ఉంది. అక్కడక్కడా అరుదుగా పిల్లా పెద్దా కలసి బ్రతుకుతున్న ఉమ్మడి కుటుంబా లలో కూడా సామరస్యం బాగా కొరవడుతూ ఉంది. పెద్దలకు, పిల్లలకు మధ్య అభిరుచులలోను, అవసరాలలోను, అలవాట్లలోనూ తేడాలు పెరిగి, తరచు సంఘర్షణలు (60౧11613) చోటు చేసుకొంటున్నాయి. టిఫెన్‌ మొదలు, టీ.వీ. ఛానల్‌ వరకు వ్యక్తిగత అఖభిరుచుల్లో పిల్లలూ, పెద్దలూ తరచు విభేదిస్తున్నారు. తండ్రీ కొడుకులకు, తాతామనుమళ్ళకు, అత్తా కోడళ్ళకు మధ్య అనేక విషయాలపైన తగవులు తలెత్తుతున్నాయి. కలని ఉండి కలహించుకొనుటకంటే, దూరంగా ఉంటూ అంతంత మాత్రంగా మిగిలి ఉన్న అనుబంధాలను కాపాడుకొందామన్న భావన ఈ రోజు చాలామందిలో వ్యక్తమవుతూ ఉంది. అదే జరుగుతూ ఉంది కూడా. జరుగుబాటున్న కొద్ది సంపన్న కుటుంబాలలోని వృద్ధులకు స్వంత ఆస్తులు, ఆదాయాలు ఉంటాయి. కనుక, వాళ్ళ పరిస్థితి బాగానే ఉన్నా మారుతున్న ఈ సామాజిక వ్యవస్థలో అల్పాదాయ వర్థాలలోని ముసలివాళ్ళ జీవితాలు మాత్రం దయనీయంగా తయారవుతున్నాయి. ఆకలి అయినప్పుడు అంత అన్నము పెట్టక, జబ్బు పడ్డప్పుడు కనీస వైద్యము చేయించక, ఏమని నోరు విప్పి ప్రశ్నిస్తే, శక్తి ఉడిగిన తల్లిదండ్రులపైన చేయికూడా చేసుకొనే కొడుకులను ఈ రోజు మనం ఎన్నో కుటుంబాలలో చూస్తున్నాము. ఆస్తిపాస్తులను తమ పేరుమీద బడలాయించమని హింసిస్తున్న బిడ్డ౬లనూ మనం ఆజా మారుతున్న మానవ నంబంధాలు అవసరమవుతున్న అద్వాన్సు ప్లానింగులాలాలాక1!

గమనిస్తున్నాము. వెట్టిచాకిరీ చేయించుకొని వేధించే సంతానము సంఖ్య పెరుగుతూ ఉంది.

కన్నబిడ్డలు ఎంత కిరాతకులైనా, కృతజ్ఞత లేనివారైనా, వాళ్ళను పిచ్చిగా (ప్రేమించి, ఉన్నదంతా వాళ్ళకోసం త్యాగంచేసి, అగచాట్లు పడే అనాచారము మన సంస్కృతిలో అనాదిగా జీర్ణించుకొని పోయింది. తల్లిదండ్రుల లోని ఈ బలహీనతను, ఈనాటి పిల్లలు కొందరు బాగా సొమ్ము చేసుకొంటూ ఉన్నారు.

పేదవర్షాలలోని వృద్దులకు ప్రభుత్వం ఇప్పుడు అందిస్తున్న సహాయము అంతంత మాత్రమే ఉంది. నేషనల్‌ ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ స్కీము క్రింద ఒక్కొక్క వృద్ధునికి నెలకు 75 రూపాయలు వృద్దాప్య పెన్షన్‌ ఇస్తున్నారు. ఈ అరకొర సహాయం కూడా బడుగు జీవుల్లో 10 శాతంమందికి కూడా అందడం లేదు. దేశంలోని వృద్ధులలో 80 శాతంమంది పల్లె ప్రాంతాలలోనే ఉన్నారు. వీరిలో 73 శాతం మంది నిరక్షరాస్యులు. ఎటువంటి నైపుణ్యాలూ లేనివాళ్ళు ఏ ఆర్జనకూ అవకాశంలేనివాళ్ళు.

సామాజిక శాస్త్రవేత్తల అధ్యయనం ప్రకారము, భారతదేశంలో తల్లిదండ్రులకు తమ సంతానంపైన దుర్వ్యామోహము మరీ ఎక్కువ. మధ్య తరగతి ప్రజలు, అల్పాదాయ వర్గాలవారు తమ స్తోమతకుమించి పిల్లలపైన ఖర్చులు పెడుతున్నారు. అవసానదశలో బిడ్డలు ఆదుకొంటారనే ఆశతో, ఆర్ధిక భద్రతపైన ఎటువంటి జాగ్రత్తలూ తీసుకోకుందా, గ్రుడ్డిగా వృద్ధాప్యంలోకి అడుగు పెడుతున్నారు. ఇండియన్‌ ఎకనామిక్‌ ఫౌండేషన్‌ రిపోర్టు ప్రకారము, నూటికి 70 మందికి పైబడి వృద్ధులు మన దేశంలో వాళ్ళ పిల్లల దయాదాక్షిణ్యాల పైన ఆధారపడి నిరాదరణకు గురిఅవుతూ (బ్రతుకుతున్నారు.

పురుషుల కంటే సగటున స్త్రీల ఆయుర్దాయం ఎక్కువ కనుక, ఆర్ధిక భద్రత కొరవడిన వితంతువులు (4160౪5) ఎందరో తమ వార్ధక్య జీవితాన్ని తీవ్రమైన నిరాశా నిస్ట్బృహల మధ్య వెళ్ళదీస్తున్నారు. కొడుకులపైన ఉన్న అతివ్యామోహంతో అనేకమంది పురుషులు, దశాబ్దాలపాటు తమతో సహజీవనం సాగించిన సతీమణుల వైధవ్య జీవితాలకు అవసరమైనటువంటి కనీస భద్రతలు 11రిలాాాాలాలాా ప్రశాంతమైన వుద్దాష్య జీవితం చాలా

కల్పించడాన్ని కూడా అలక్ష్యం చేస్తున్నారు. వాళ్ళను పూర్తిగా పిల్లల దయా దాక్షిణ్యాలకు వదలివేస్తున్నారు.

మనుషుల ఆలోచనల్లో, ప్రవర్తనల్లో ఊహించని మార్పులు వస్తున్న ఈ కాలంలో ఒక ముందుచూపు లేకుందా, ఎటువంటి జాగ్రత్తలూ తీసుకోకుండా, వృద్దాప్య జీవితంలోకి అడుగుపెట్టడము ఎవరి విషయంలోకాని పూర్తి అవివేకమే అవుతుంది.

సిద్ధపరచుకోవలసిన అడ్వాన్సు ప్లానింగు

శక్తి సామార్దాలు, సంపాదన, ఆత్మవిశ్వాసం, సామాజిక పరపతి, ఇవన్నీ ఉన్న నడివయస్సులో (౧౫16౮616 266) జీవితమంతా కడవరకూ ఇలాగే హాయిగా సాగిపోతుంది అన్న ధీమా, నమ్మకం మనందరికీ ఉంటుంది. దీనివల్ల, ఎప్పుడో ఎదురయ్యే వృద్ధాప్యదశను గురించి ఎవరూ అంతగా దృప్పిసారించరు.

ఒక కుటుంబ పెద్దగా కొన్ని దశాబ్దాలు (6602669) కొనసాగిన వ్యక్తి వృద్ధాప్యంలో తన పెత్తనాన్ని వదలుకోవలసి రావడము జీవితంలో ఒక పెద్ద మార్పు. ఇతరులకు ఇచ్చిన చేతిని మరొకరి ముందు సాచి పుచ్చుకోవలసిన పరిస్థితివస్తే, అది చాలా బాధాకరమైన పరిణామము. ఎటువంటి నలతా ఎరుగకుండా మంచి ఆరోగ్యంతో, చురుగ్గా జీవించిన యౌవనం, నడివయస్సు దశలను దాటుకొని, తరచు రుగ్మతలకు (2106౧6) గురయ్యే వృద్దాప్య జీవితం గడపవలసి రావడం మరొక పెను మార్పు. మనసును కలచివేసే కొన్ని సంఘటనలు కుటుంబంలో చోటు చేసుకొంటూ ఉంటే, ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయస్థితికి లోనుకావడం వేదనా భరితమైన జీవిత స్థితి. ఇవన్నీ వృద్దాప్యంలో అందరికీ ఎదురయ్యే సాధారణ సమస్యలు.

జవసత్త్వాలు, గుండెనిబ్బరం తగ్గిన ముదిమి వయస్సులో ఇలాంటి మార్పులను జీర్ణించుకోవడం, పరిస్థితులకు అనుకూలంగా మనసును దిటవు పరచుకోవడం, ఎంత ధైర్యశాలికైనా కాస్త కష్టంగానే ఉంటుంది. సామాజిక మార్చులపైన సదవగాహన, సమస్యల పట్ల సర్దుబాటు స్వభావం ముందు నుంచే అలవరచుకొన్న వ్యక్తులకు, వృద్దాప్యంలో ఎదురయ్యే ఇలాంటి పరిణామాలకు అతిగా చలించకుండా, తమ ఇబ్బందులను వివేకవంతంగా ఆజా మారుతున్న మానవ సంబంధాలు అవనరమవుతున్న అద్వాన్సు పానింగులాాాాా 19

పరిష్కరించుకొనే సౌలభ్యం ఉంటుంది. మానసిక పరిపక్వత (౧౭౧0౧ లోపించి, సర్దుబాటుతనం కొరవడిన వ్యక్తులు, వృద్ధాప్యంలో ఎదుర్శొనే ప్రతిమార్చుకూ మానసిక సంతులనాన్ని (0812౧06) సులభంగా కోల్పోతారు. అసహనం, కోపం, విరక్తి వంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు ఎక్కువగా లోనవుతారు. తమ జీవితాలను, తమ చుట్టూ ఉన్న వాళ్ళ జీవితాలను గందరగోళం చేస్తారు. వృద్ధాప్య జీవితాన్ని వ్యధలకు గురిచేసుకొంటారు. ఎన్నో ఏళ్ళుగా విరామంలేని (శ్రమ జీవితాన్ని గడిపి, పిల్లా పాపలను పెంచి పెద్దచేసి, బాధ్యతలన్నీ నిర్వర్తించిన తర్వాత, అన్ని వ్యాపకాలకూ వీడ్కోలు పలికి, వృద్ధాప్య జీవితాన్ని సంతృప్తికరంగా, ప్రశాంతంగా గడిపే హక్కు మన ప్రతి ఒక్కరికీ ఉంది. ఆ హక్కు మనకు సంపూర్ణంగా సంక్రమించాలి అంటే, మనం నలభై, నలభై అయిదేళ్ళ ప్రాయంలో ఉన్న దశనుంచే సరైన ముందు చూపు కలిగి మన వృద్ధాప్య జీవితానికి అవసరమైన మానసిక, ఆర్థిక సదుపాయాలను ఒక ష్లాను ప్రకారం సమకూర్చుకొంటూ రావాల్సి ఉంటుంది. “౮6 4౧0 62౪68 &/ €/౧౮5 /0 0౧2౧౦6, గొ౭గం5 2 /0460/ 0/౧౧ //9. * బాల్యం నుంచే ఇప్పటి సమాజ వాతావరణానికి అనుగుణంగా, స్వార్ధ చింతనను జీర్ణించుకొని పెరుగుతున్న ఈనాటి యువతరం, వాళ్ళ మానవ సంబంధాలను సమయానుకూలంగా, అతి సులభంగా కుదించుకో గలుగు తున్నారు. అవసరమైతే తెంచుకోనూగలుగుతున్నారు. ఊళ్ళూ, ఉద్యోగాలూ మారినంత తేలిగ్గా మనుషులతో అనుబంధాలను కూడా మార్చుకోగలుగు తున్నారు. ఇది వాళ్ళ తప్పు కాదు. పరిస్థితుల ప్రభావం. తేలికైన గాలిపటం మాత్రమే ఎక్కువ ఎత్తుకు ఎగురగలదు. అలాగే జంజాటము, బాదరబందీలు తక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులే ఇప్పటి పోటీ జీవితాలలో సునాయాసంగా ముందుకు పరుగెత్తగలుగుతున్నారు. సుఖపడగలుగుతున్నారు. మారుతున్న ఈ సామాజిక పరిస్థితులను నిందించడము, ద్వేషించడము విజ్ఞులైన పెద్దలు విసర్జించాలి. కాలానుగుణంగా, మారుతున్న పరిస్థితులతో 20 ట్రశాంతమైన వృద్దాప్వు బీవితం చాలా

పాటు, మనమూ మారడం నేర్చుకోవాలి. భావాను బంధాలు ($6౧4౧౧6౧19) తగ్గించుకోవాలి. వ్యవసాయ నాగరికతా లక్షణాలయిన సంతానం మీది అతి వ్యామోహాన్ని గ్రుడ్డి నమ్మకాన్ని విడనాడాలి. వాణిజ్య నాగరికతా ధోరణితో దూరదృష్టి కలిగి మన వార్ధక్య దశకు తగిన భద్రతలు కల్పించుకోవాలి.

మనకోసం ఈ సమాజం మారాలని ఆశించడము అర్ధరహితము. మనకోసం మనమే మారడము వివేకవంతుల లక్షణము.

రామమూర్తికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. కుమారుడు అమెరికాలో ఉద్యోగం చేస్తూ అక్కడే స్థిరపడిపోయాడు. కుమార్తె తన భర్తతోపాటు బెంగుళూరులో నివసిస్తూ ఉంది. ఉద్యోగ విరమణానంతరము, వృద్ధాప్య దశలో, పిల్లల పంచనచేరి, తమ వ్యక్తిగత స్వేచ్భా స్వాతంత్ర్యాలు కోల్పోవడము రామ మూర్తి దంపతులకు ఇష్టం లేదు. అంచేత, పదవీ విరమణకు ముందే, తమ పల్లెనుంచి ఒక బీద కుటుంబంలోని అమ్మాయిని తెచ్చి వాళ్ళు కన్న బిడ్డలాగానే పెంచి వివేకవంతురాలుగా తీర్చిదిద్దారు. రిటైర్‌ అయి హైదరాబాదులో స్థిరపడ్డాక, ఆ అమ్మాయి తల్లిదండ్రుల అంగీకారంతో, యోగ్యుడైన ఒక కుర్రవాణ్ణి వెదికి, ఆమెకు పెళ్ళిచేసి, వాళ్ళిద్దరినీ తమ వద్దే ఉంచుకొన్నారు.

తనకు ఉన్న పలుకుబడితో రామమూర్తి, ఆ కుర్రవానికి ఒక చిన్న ఉద్యోగం ఇప్పించాడు. తన అనంతరము, తమ ఆస్తిలో కొంతభాగం ఆ అమ్మాయికి చెందేలా వీలునామా కూడా వ్రాశాడు. రామమూర్తి నిర్ణయాలను అతని కుమారుడు, కుమార్తె కూడా ఆమోదించారు. కన్నపిల్లలు దూరముగా ఉంటున్నా? ముసలి వయస్సులో తాము ఏకాకులమయినాము అన్నటువంటి బాధలేకుండా, తాము పెంచుకొన్న అమ్మాయి చేస్తున్న సపర్యలతో, సేవలతో, అందిస్తున్న ఆదరాఖిమానాలతో సంతృప్తి చెంది, తమ శేష జీవితాన్ని హాయిగా గడిపారు రామమూర్తి దంపతులు.

ఇందుకు విరుద్ధమైన గాధ శంకరరావుది. ఇతడు స్వతవాగా లోభి. అనాధలు, పేదలు అంటే అతనికి అసలు గిట్టదు. ఎవరినీ విశ్వసించడు దరిచేరనీయడు. ఆదుకొనడు. శంకరరావు ఏకైక కుమారుడు ఏలూరులో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. శంకరరావు దంపతులకు, వాళ్ళ కోడలికి మధ్య పచ్చ జాలా మారుతున్న మానవ నంబంధాలు అవనరమవుతున్న అద్వాన్సు ప్లానింగు లా లైక్షే

గడ్డి వేస్తే భగ్గున మండుతుంది. కొడుకుమీద దురభిమానంతో, ఉన్న ఆస్తినంతా ముందే అతని హస్తగతం చేశాడు శంకరరావు. కళత్రం మాటను కలలో కూడా జవదాటని భార్యా విధేయుడైన ఆ కొడుకు ఇంట్లో, తమ వృద్ధాప్య దశలో తలదాచుకోవడానికి నీడ కూడా దొరకలేదు శంకరరావు దంపతులకు. అవసాన దశలో వాళ్ళు అష్టకష్టాలూ పడ్డారు. పరోపకారం ఎప్పుడూ ఎరుగని శంకర రావుకు, పరాయి వాళ్ళ ఆదరణ కూడా అందలేదు.

ఒక్కొక్కరి పరిస్థితి ఒక్కొక్క రీతిగా ఉంటుంది. మారుతున్న మానవ సంబంధాలు, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా, శేష జీవితాలకు సరైన ఏర్పాట్లు చేసుకోవడము వారి వారి విజ్ఞతపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

వృద్ధాప్యంలో తమ యోగక్షేమాలకోసం పిల్లల ప్రగతికి ఆటంకాలు కలుగ జేయడం పెద్దలకు ఏవిధంగా ఉచితంకాదో, అదేరీతిగా వార్ధక్యజీవిత ప్రశాంతత కోసం స్వంత ఆస్తిపాస్తులు, ఆర్ధికవనరుల విషయంలో వయోవృద్ధులు తీసుకొనే నిర్ణయాలకు వాళ్ళపిల్లలు అభ్యంతరాలు చెప్పడం కూడా న్యాయంకాదు

వృద్ధాప్య జీవితానికి అర్ధవంతమైన అద్వాన్సు ప్లానును రూపొందించు కొనేందుకు వీలుగా ఉండేందుకు, వయస్సు పైబడ్డాక సాధారణంగా మనం ఎదుర్శొనే సమస్యలు కొన్నింటిని గమనిద్దాము.

1. సంపాదన, అధికారం, కుటుంబంపైన పెత్తనం, సమాజంలో ఒక హోదా వంటి వ్యక్తిగత సదుపాయాలను కొన్ని దశాబ్దాలపాటు అనుభవించిన క్రియా శీలక జీవితంలో (200౪6 ॥189) నుంచి మనం ఒక నిష్కియా పరత్వం (10200౪60899) లోనికి జారుకొని, మారిన పరిస్థితులతో రాజీపడవలసి ఉంటుంది. దీనికి మనము ముందునుంచే మానసికంగా సిద్ధం కావాలి.

2, కుటుంబంలోన, సంఘంలోన, మన పలుకుబడి, ప్రాధాన్యత తగ్గుతాయి. మన అదుపాజ్జలకు లోబడి మెసలే వ్యక్తులు కరువవుతారు. మనుమలు, మనుమరాండ్రు కూడా మనలను నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఎదురు తిరగడం జరుగవచ్చు. ఇంటా, బయటా తక్కువస్థాయి పాత్రను పోషిస్తూ. మానసిక

22. ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం అలా

సంతులనాన్ని కోల్పోకుండా, మన గౌరవ మర్యాదలను, హుందాతనాన్ని కాపాడు కోవలసి వస్తుంది.

8. ఆరోగ్యము రాను రాను క్షీణిస్తుంది. చిన్న జబ్బు కూడా మనలో ఆందోళనను, మృత్యుభయాన్ని కలిగిస్తుంది. అనారోగ్యం పాలైతే ఇతరుల సహాయము, సానుభూతులపైన ఆధారపడి (బ్రతకడము బాధాకరంగా ఉంటుంది.

4 _ దురదృష్టవశాత్తు జీవితభాగస్వామిని (16 0౭1౧6౧) కోల్పోవడం జరిగితే, శేష జీవితంలో ఆత్మీయత, అనురాగం కరువై మనోవ్యాకులతకు, అసౌకర్యానికిలోను కావలసి వస్తుంది.

5. పిల్లల నిరాదరణకు గురైతే, ఆరోగ్యపరంగా, ఆర్ధిక పరంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవలసి రావచ్చు. అయిన వాళ్ళను వదలి ఏ వృద్దాశ్రమంలోనో చేరుదాము అనుకొంటే చుట్ట పక్కాలలో చులకనై పోతామన్న బాధ క్రుంగ తీస్తుంది. మారుతున్న కుటుంబ సంబంధాలు, ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు,

వీటన్నిటికీ తోడుగా వృద్ధాప్యంలో మానసికంగా, శారీరకంగా మనలోచోటు

చేసుకొనే మార్పులు, ఇవన్నీ కలసి మనకు మరిన్ని సమస్యలను సృష్టిస్తాయి.

మన భౌతిక ఆకారంలో (0౫51021) బాధాకరమైన మార్పులు వస్తాయి. శరీర పటుత్వం, ఓపిక క్షీణిస్తాయి. జ్ఞాపకశక్తి తగ్గుతుంది. రకరకాల రుగ్మతలు (21౧౧6౧15) మనకు అసౌకర్యాన్ని. బాధను కల్గించి, జీవితం పైన విరక్తిని కూడా పెంచవచ్చు.

పై సమస్యలన్నీ వృద్ధాప్యంలో ఎవరికికాని ప్రత్యేకించి ఎదురయ్యేవి కావు. కొద్దిమందికి తక్కువ సమస్యలుంటాయి. మరికొద్ది మందికి ఎక్కువ ఉంటాయి.

జీవితంపైన, ముఖ్యంగా వృద్ధాప్య జీవితం మీద ముందు నుంచే సరైన అవగాహన, వాస్తవ దృక్పథం పెంపొందించుకొన్న వ్యక్తులు, ఇలాంటి సామాన్య సమస్యలకు అతిగా చలించరు. దూరదృష్టి కలిగి తమ ఆరోగ్యాన్ని, ఆర్ధిక లాలా మారుతున్న మానవ నంబంధాలు అవనరమవుళున్న అడ్వాన్సు ప్లానింగు=లా-28

వనరులను, మానవ సంబంధాలను సక్రమంగా కాపాడుకొంటూ వచ్చినవాళ్ళకు వార్థక్యంలో సమస్యలు కూడా పెద్దగా ఉండవు. అలాకాకుండా, తగిన జాగ్రత్తలతో సంసిద్ధంకాని నిర్లక్ష్య స్వభావులయిన

వ్యక్తులు, అంత్య కాలంలో అసంతృప్తికి, అశాంతికి, విరక్తికి, వ్యాకులతకు లోనై బ్రతుకును భారంగా వెళ్ళదీసే పరిస్థితులను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. ఎవరికికాని అటువంటి స్టితి దాపురించినప్పుడు-_

సర్వసంపదలున్నా

సౌఖ్యం లభించదు.

జెషధాలు ఎన్నిమింగినా

ఆరోగ్యం కుదుటబఐడదు.

హంస తూలికా తల్పంపై పడుకొన్నా

హాయిగా నిద్రపట్టదు. బడుట వ్రశాంతమైన నృద్దావు జీవితం బాలా

వృద్ధాష్య లక్షణాలపై అర్థవంతమైన అవగాహన_____________ లే

బతుకు భారముకుకొంటో. / న అ వెతలు కుశల వెంటొడుకు 1 క్రో ట్‌ ఆశాకవదృక్పథిలు / : టై “ సె 1 అకనరదకుఐ చికరికదకు. శే ల్‌ గ సే _ //

ఈ (ప్రపంచంలో ఎవరుకూడా ముసలితనాన్ని ముచ్చటపడి ఆహ్వానించడం జరుగదు. దురదృష్టవశాత్తూ అకాల మృత్యువు వాతపడితే తప్ప, మనం ఇష్టపడినా, కష్టపడినా, ప్రతిఒక్కరూ జీవిత చరమాంకంలో జరాభారాన్ని ాాాాాావ్చద్ధాప్ప లక్షణాలపై అర్ధవంతమైన అవగావాన ను బ్రెగ్‌

(0౮౧66౧ 0 016 2069) మోయక తప్పదు. అంచేత సహజసిద్ధమైన ఏ జీవితప్రక్రియనుంచి అయితే తప్పుకోవడానికి మనకు వీలులేదో, అటువంటి వృద్ధాప్యదశను గురించి ఆందోళన చెందడమూ, ఆ దశను బాధాకరంగా భావించి విసుగుచెందడమూ వివేకవంతుల లక్షణంకాదు.

మనం బాల్యంలోనుంచి యౌవనంలోకి, ఆపైన యౌవనంలోనుంచి ప్రాఢప్రాయంలోకి ప్రవేశించడము ఈ రెండూకూడా జీవితంలోని వర్ధమాన దశలు (9గ౦౪10 58865). అందచందాలు, శక్తిసామర్థ్యాలు, ఆర్ధిక స్తోమత, సామాజిక పరపతి, ఇవన్నీ అభివృద్ధిచెందే ఈ దశలలో, మనలో శారీరకంగాను, మానసికంగాను వచ్చే అన్నిమార్చులు, ఆనందదాయకంగాను, ఆమోద యోగ్యంగాను ఉంటాయి.

కాని, నడివయస్సును దాటి మరింత ముందుకుసాగిన తర్వాత, జవ సత్వాలు తగ్గుతూ, కళాకాంతులు మరుగున పడుతూ, వృద్దాప్యంలోనికి ప్రవేశించే ఆఖరు మార్పు మాత్రం ప్రతిఒక్కరికీ చాలా బాధాకరమైన జీవిత పరిణామము, ఊహించనటువంటి శారీరక, మానసిక మార్చులు మనలో ఒక్కొక్కటిగా చోటుచేసుకొంటూ ఉంటే, స్టితప్రజ్ఞులు కానివ్యక్తులు తేలిగ్గా ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోవడం, కలత చెందడం జరుగుతుంది.

పూర్వకాలంలో, యయాతి చక్రవర్తి సుదీర్జక్రాలం యౌవన సుఖాలను, భోగభాగ్యాలను తనివితీరా అనుభవించాడు. అయినా, వార్ధక్యం ఆవహించిన ఆఖధుదశలోకూడా ఆయనకు ఐహిక సుఖాలపైన ఆవగింజంత కూదా ఆశ తగ్గలేదట. తనకొడుకుల నందరినీ పిలిపించాడు. మీలో ఎవ్వదడైతే తన యౌవనాన్ని నాకు అర్చిస్తాడో అతనికే నా సామ్రాజ్యాధికారాన్ని ధారాదత్తం చేస్తానని ప్రలోభపెట్టాడు. అ షరతుకు అంగీకరించిన పుత్రరత్నం పూరుని నిండు యౌవనాన్ని తానుగ్రహించి, తన ముసలితనంతోపాటు, సింహాసనాన్ని కూడా పూరుని పరంచేశాడు యయాతి. పితృభక్తిని ప్రచారం చేసే పాతకాలం నాటి కథల్లో ఇదొక ఆసక్తికరమైన గాధ. పైకథలోని యధార్ధం పాలు ఎంతఉందో మనకు తెలియదు. కాని మనుషులలో వృద్ధాప్యం మీద ఉన్న 26ాాాాాాాాాా ద్రశాంతమైన వృద్దాప్వ జీవితం చా

వీపరీతమైన విముఖత్వాన్ని యౌవనం పైన ఉన్న ఎడతెగని అనురాగాన్ని ఈ గాధ మనకు బాగా ప్రస్ఫుటం చేస్తుంది.

మనకు ఆసక్తికరంగా ఉన్న విషయాలను గురించి మనం బాగా (శద్ధచూపించి అర్ధము చేసుకొంటాము. ఆ విషయాల పట్ల సానుకూలంగా స్పందిస్తాము కూడా మనకు అయిష్టమైన అంశాలయితే, వాటిని అర్ధము చేసుకోవడానికి కూడా ప్రయత్నించము. అవగాహనా లోపంవల్ల, ఒకవిషయం పట్ల మనము విముఖత్వం పెంచుకొంటే, అదేవిషయాన్ని మనం జీవితంలో భరించవలసి వచ్చినప్పుడు, సహనం పాటించి, సర్దుబాటు చేసుకోవడం కాస్త కష్టతరంగానే ఉంటుంది. కనుక వృద్ధాప్యంపైన అయిష్టతను పెంచుకొంటే, శేషజీవితంలో మనము ఇలాంటి బాధకే గురికావలసి వస్తుంది.

వృద్ధాప్యం లక్షణాలు ఎలాఉంటాయి, ఆ దశలో మనకు ఎదురయ్యే సామాన్య సమస్యలు ఏవిధంగా ఉంటాయి, అని కాస్త విశ్లేషణాత్మకంగా తెలిసికొని ఉండడము ప్రతిఒక్కరికి అవసరం. అర్ధమైన విషయాలపైన మనకు ప్రతికూలత తగ్గుతుంది.

వార్ధక్యం ప్రత్యేక లక్షణాలు

వృద్దాప్యం అనేమాట అందరికీ ఒకేరీతిలో అన్వయింపజేయడానికి వీలుకాదు. శరీర దృఢత్వంపైన, మానసిక ఉత్తేజంపైన ఆధారపడి, ఒక్కొక్క వ్యక్తీ ఒక్కొక్స వయస్సులో, తన నడివయస్సులోంచి వార్ధక్యంలోకి జారుకోవడం జరుగుతుంది.

నలఖైఏళ్ళ నడిప్రాయంలోనే జీవితంపైన రోతపుట్టి, ముసలితనం ముంచు కొచ్చి నట్లుగా వ్యవహరించే అకాలవృద్ధులనూ మనం చూస్తున్నాం. ఏకంగా ఎనఖైఏళ్ళు పైబడినా కూడా పహలా పచ్చీసుల్లా వ్యవహరిస్తూ, కు[రకారుతో పోటీపడేందుకు ఉవ్విళ్ళూరుతున్న వృద్ధయువకులనూ మనం చూస్తున్నాం. మనసునూ, శరీరాన్నీ ఒకక్రమళిక్షణతో, ఆరోగ్యవంతంగా కాపాడుకొంటూ వస్తే, జీవితంలో వృద్ధాప్యాన్ని వీలయినంతమేరకు వాయిదా వేసే సౌలభ్యం ప్రతిఒక వ్యక్తికీ ఉంటుంది. నాాజజయంజయయా నృృద్ధావ్య లక్షణాలమై అర్ధవంతమైన అవగావాన ఆలా టైగా

అందరికీ అన్వయించేందుకు వీలుగా జీవితాన్ని వివిధదశలుగా విభజించడం జరుగుతుంది. సాధారణంగా యౌవనం దాటాక 60 ఏళ్ళ వరకు నడివయస్సు (౧౮౮16 &86) గాను, 60 నుంచి 75 ఏళ్ళదాకా తొలిదశ వృద్ధాప్యంగాను, 75 ఏళ్ళపైన మలిదశ వృద్ధాప్యం (260౪72౧౦66 0164 286) గాను జీవితాన్ని విభజించి పరిగణిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతకాలంలో చాలమందికి పుష్టికరమైన ఆహారం లభిస్తూ ఉంది. ఆధునిక వైద్యసౌకర్యాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ప్రజలలో రాను రాను అరోగ్యంపట్ల (ఛద్ధాసక్తులు బాగా పెరిగాయి. అందువల్ల ఇటీవలికాలంలో మన ఆయుర్జాయంకూడా గణనీయంగా పెరుగుతూ ఉంది. తొలివృద్దాప్య దశలో (620/ 016 206) ఉన్న చాలమంది ఈనాడు యువతరంతో పోటీపడి, అనేకరంగాలలో కార్యనిర్వహణను కొనసాగించే సామర్భ్వాని, ఉత్సాహాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు. అంచేత ప్రస్తుతకాలంలో 60 ఏళ్ళనుంచి 75 ఏళ్ళ మధ్య వయసులో ఉన్నవాళ్ళను పెద్దలు (616619) గాను, 75 ఏళ్ళుదాటిన వాళ్ళను వృద్ధులు (016) గాను వ్యవహరించడం సబబుగా ఉంటుంది.

వృద్ధాప్యం పెరిగే కొద్దీ మనీలో శారీరకంగాను, మానసికంగాను కొన్ని మార్పులు చోటుచేసుకొంటూవస్తాయి. ఆమార్చులు మనకు చాలావరకు ఆమోద యోగ్యంగా ఉండవు. అయిష్టకరంగాను, బాధాకరంగాను కూడా ఉండవచ్చు. అదేవిధంగా కుటుంబపరంగాను, సమాజపరంగాను మనకు లభ్యమవుతున్న కొన్ని సౌకర్యాలు, (ప్రాధాన్యతలు కూడా తగ్గుముఖం పడుతాయి.

ప్రతిఒక్కరికీ వృద్ధాప్యదశలో ఎదురయ్యే ఇటువంటి మార్పులకు ఎవరు, ఎంతసులభంగా సర్జుబాటుచేసుకొని, సంతృప్తికరంగా జీవించగలరు, అన్నది, ఆయావ్యక్తుల స్వభావంపైన ఆధారపడి ఉంటుంది.

యౌవనదశలోను, నడివయస్సులోను ఉన్న రోజులలో, అన్నిరకాలయిన మనుషులతోనూ కలసిమెలసి మెలగుతూ, ఎట్టిపరిస్థితులలోనైనాకూడా మనోనిబ్బరం కోల్పోకుండా, సహనము, సర్దుబాటుస్వభావం ప్రదర్శిస్తూ 2రిాాలాాలాాలాలాలా ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం బా

పెరిగినటువంటి వ్యక్తులకు, వాళ్ళవృద్ధాప్యంలో వచ్చే మార్పులను, సమస్యలను ఎదుర్కొనడం ఒకపెద్ద సవాలుగా ఉండదు. అలాకాకుండా, వయసులో ఉన్న రోజులలో సర్జ్దుబాటుతనం లోపించిన వాళ్ళు, భావావేశాల (6౧౦1౦౧9) మీద సరైన అదుపులేకుండా ప్రతివిషయానికీ నిగ్రహం కోల్పోయే వ్యక్తులు. వృద్ధాప్య దశలోని ప్రతిచిన్న మార్పుకు, ప్రతిసమస్యకూ అతిగా స్పందిస్తారు. అనవసరంగా ఉ(ద్రేకాలకు లోనవుతారు. ఇలాంటి వ్యక్తులు వార్ధక్యమనో దౌర్చల్యానికి ($6౧11౧, విపరీత మనస్తత్వానికి (6006041660 సులభంగా బలిపశువు (101015) లవుతారు ఈ విధంగా సెనిలిటీకి లోనైన వ్యక్తులలో, మతిమరపు లక్షణాన్ని మనుషులకు దూరంగా ఉండాలని కోరుకొనే ఉపసంహరణ (4/06/౧848!) తత్వాన్ని మనం గమనించవచ్చు. సమాజం పట్ల ఒకసరైన అవగాహనను, పరిస్థితులతో సర్దుబాటుచేసుకొనే తత్వాన్ని ముందునుంచే అలవరచుకొన్న వ్యక్తులలో, ఆఖరు శ్వాస వదలేదాకా కూడా సెనిలిటీ, ఎక్సెంట్రిసిటీ వంటి లక్షణాలు వాళ్ళదరిదాపులకు కూడా రావు. “౦౪/ ౧/9 6 4౧౭6 ౦౪౧ 7౪0౮౮౪౧౨ గ౭గ౧౭ ఓ గ400/౧6565 0/౫/04/ /8 ౮606౧6౮౩ 600౧ 46 (42/0/ 0 ౪౫/౦౬/ ₹2068౧ట్‌. " వయసులో ఉన్నప్పటి నుంచే మన జీవిత గమనంలోని ఎత్తుపల్లాలను, సుఖదుఃఖాలను, స్థిరచిత్తంతో స్వీకరించే స్వభావాన్ని పెంచుకొంటే, వృద్ధాప్య దశలో మనశ్చాంచల్యం మనదరికి చేరదు. మనఃస్టైర్యాన్ని క్రమేపీ అభ్యాసంతో సాధించాలి. ఒక మనిషి జీవితంలో అతిముఖ్యమైన అంశము అతనిలోని (ప్రేరణశక్తి (౧౦1౪౭6౦౧). వృద్ధాప్య జీవితంలో, వృత్తిపరమైన, కుటుంబపరమైన బరువు బాధ్యతలనుంచి వైదొాలగడం వల్ల, మనకు విపరీతమైన విరామసమయం లభిస్తుంది. ఆ విరామ సమయం మనలో సోమరితనాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. సోమరితనం మనలోని (ప్రేరణశక్తిని, కార్యదీక్షను కుంటుపరుస్తుంది. కడకు ఇది నిరాసక్తతకు, జీవితంపైన విరక్తికి కూడా దారితీయవచ్చు. యవల వ్ధృద్ధావ్యు లక్షయాలమై అర్ధవంతమైన అవగాహన అలాల 2

మేధావులూ, కార్యసాధకులు అయిన పెద్దలు ఇటువంటి అసమంజసమైన పరిణామానికి ఎప్పుడూ ఆస్కారం ఇవ్వకూడదు. వయస్సుతో నిమిత్తంలేకుండా కొత్త క్రొత్త విజ్ఞాన విషయాలపైన ఆసక్తిని పెంచుకోవాలి. చిన్నా పెద్దా తేడాలు లేకుండా పదిమందితోనూ కలసి మెలసి ఉంటూ, అర్ధవంతమైన అంశాలపైన చర్చిస్తూ ఉండాలి. హుషారుగా, హుందాగా తిరుగుతూ, వివిధసారస్వత, సాంస్కృతిక, సేవాకార్యక్రమాలలో చురుగ్గా పాల్గొనాలి. ఈవిధంగా పాజిటివ్‌గా ఆలోచిస్తూ ఫలవంతంగా వ్యవహరించే వాళ్ళు, తమనడివయస్సును (౧౧16616 206) సుదీర్ధకాలం పొడగించుకో గలుగుతారు. వృద్ధాప్యాన్ని మరికొన్ని ఏళ్ళు వేచిఉండేలా చేసుకోగలుగుతారు.

వయసు పెరిగే కొద్దీ మన శారీరక ప్రక్రియలు మందగించడం సహజము. సకాలంలో భోజనపానాదులు చేయకపోయినా, అతిగా వ్యవహరించినా, తగిన విశ్రాంతి లభించకపోయినా, తేలిగ్గా అలసిపోతాము. నలతల పాలవుతాము. వృద్ధాప్యంలో మనలోని వ్యాధి నిరోధకశక్తి క్షీణిస్తుంది. కనుక, జీవితంలో ఒక క్రమబద్ధత (1686418గ%0 లేకపోతే మనం తేలికగా జబ్బులబారిన పడే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

ఎముకలలో కాల్సియం, ప్రొటీన్‌ పదార్ధం తగ్గి, అవి పెళుసుబారుతాయి. అజాగ్రత్తగా ఉంటే తేలిగ్గా జారి క్రిందపడడము, ఎముకలు విరగడము జరుగుతుంది. తగ్గుతున్న మనశక్తికి అనుగుణంగా మనకదలికలను, నడకను నెమ్మది పరచుకోవాలి. “నిదానమే ప్రధానము” అన్నసూత్రాన్ని ప్రతివిషయం లోను పాటించడం అవసరమవుతుంది. ఎముకలు గుల్లబారి, పెళుసుగా మారడం పురుషులకంటే కూడా స్ర్రీలలోనే ఎక్కువగా జరుగుతుంది. కనుక వృద్ధాప్య దశలో స్రీలు డాక్టరు సలహామేరకు తగిన కాల్షియం సపెమెంట్సును తీసుకోవలసి ఉంటుంది.

పెద్దలపై సమాజంలో ఉన్న ప్రతికూల దృక్పథం

ఒక వ్యక్తి వృద్ధాప్యాన్ని అతని శరీర లక్షణాలను, అతని కార్యనిర్వహణ సామర్ధ్యాన్ని కొలబద్దలుగా తీసుకొని సమాజం అంచనావేస్తుంది. శరీర త0ాాాాాాాాా ప్రశాంతమైన వృద్దావ జీవితంలాాాా

కళాకాంతులు క్షీణించినవాళ్ళను, శక్తి నశించినవాళ్ళను, సమాజం ముసలివాళ్ళ (క్రింద జమకడుతుంది. ప్రయోజనంలేని వ్యక్తులుగా పరిగణించి, చులకనగా చూస్తుంది.

వృద్ధులయెడల ఇటువంటి తేలికభావం, ప్రతికూల దృక్పధం (౧౭౩౭౮౪6 ౭6466) సమాజంలో ఉండడంవల్ల, వార్ధక్యంలో అడుగుపెట్టిన చాలమంది స్త్రీపురుషులు ఇటీవలికాలంలో, తమవృద్ద్ధాష్య శారీరక లక్షణాలను కప్పి పుచ్చుకోవడానికీ, తమ ఆత్మభావనను (56160౧0900 కాపొడుకోవడానికీ, నానాపాట్లూ పడుతూ ఉండడము మనం గమనించవచ్చు. బ్యూటీ కేర్‌ సెంటర్స్‌ సేవలు విసృతంగా వినియోగించుకోవడము, మేకప్‌ సామగ్రి పైన ధారాళంగా ఖర్చుచేయడము, కు(ర్రకారు ధరించే దసరాబుల్లోళ్ళ దుస్తులు తామూ ధరించడము, ఈ ్రక్రియలన్నీ కొద్దిమంది వృద్ధులు మేమింకా యౌవనాన్ని కోల్పోలేదు అని సమాజం ముందు నిరూపించుకొనేందుకు చేసే ప్రయత్సాలే.

పెద్దలైన ప్రతిఒక్కరూ తమ అందాన్నీ ఆకర్షణనూ, హుందాతనాన్నీ కాపాడుకోవడంలో ఎలాంటి తప్పు లేదు. సరైన ఆత్మభావనతో జీవించడానికి అది అవసరంకూడా. వృద్ధాప్యదశలో చర్మం ముడతలు పడకుండా సంరక్షించు కొనేందుకు అవసరమైన విటమినులు, వైద్యచికిత్సలు ఈనాడు చాలమందికి అందుబాటులోకి వచ్చాయి. చర్మసౌందర్యాన్ని కాపాడుకొనేందుకు మంచి మంచి క్రీములు, లోషన్లూ లభ్యమవుతున్నాయి. ఖరీదైన బ్యూబీపార్లర్లు మనకు ఈనాడు అందాన్ని కాపాడే అనేక సేవలు అందిస్తున్నాయి. స్తోమత ఉన్నవాళ్ళు ఈ సదుపాయాలను వినియోగించుకోవడంలో ఎవరికీ అభ్యంతరం ఉండదు. ఉండకూడదుకూడా.

యువతీ యువకులు పెద్దవాళ్ళయి, ప్రయోజకులవుతున్న దశలో, కుటుంబంలోనూ, సమాజంలోనూ వాళ్ళు తమ ఆధిపత్యాన్ని బల పరచుకోవ దానికి ప్రయత్నాలు మొదలుపెడుతారు. పెద్దతరం నుంచి అధికారాన్నీ హక్కులనూ తమ హస్తగతం చేసుకోవడానికి పెనుగులాట ($03919) ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ప్రక్రియకు సార్వత్రిక ఆమోదం సంపాదించే దిశగా ఆావృద్దావ్య లక్షణాలపై అర్ధవంతమైన అవగావాన లాలి!

యువకులు, వృద్ధుల శక్తి సామర్థ్యాలను, బుద్ధి దార్ధ్యాన్ని (6060౧6౧659 01 ౧౧౫౧౮) తక్కువచేసి మాట్లాడడము, అవహేళన చేయడము జరుగుతుంది. ఇదంతా యువకులు తాము లబ్ధిపొందడానికి జరిపే ఆధిపత్యపు పోరులో అంతర్భాగంగా మనం (గ్రహించాలి.

ఈ ధోరణితోనే “ఈ ముసలివాళ్ళకెందుకీ పెత్తనాలు. ఒకమూలన కూర్చొని రామా! క్రిష్టా! అంటూ పడి ఉండవచ్చుగదా!?”” అన్న అనుచిత వైఖరిని యువతీయువకులు ప్రదర్శిస్తూ ఉండడము మనము గమనించవచ్చు. ఈ ఆధిపత్యం పోరు (3143016 10౯ ౧౦46౧ ఈనాటిది కాదు. మానవుల సమష్టి జీవనంతోనే ఈ ప్రక్రియ మొదలయింది. ఇటువంటి సమాజ సహజ పరిణామాలకు, వివేకవంతులైన పెద్దలు అలజడి చెందడం, అభద్రతా భావానికి గురికావడం మంచిదికాదు. యువతరం మనోభావాలను సహృదయతతో అర్ధంచేసుకోవాలి. క్రమేపీ బరువు బాధ్యతలను వదలించుకొంటూ, ప్రశాంత జీవితంవైపు పెద్దలు మొగ్గుచూపితే, వృద్ధుల నుంచి యువతీ యువకులకు అధికారము బదలాయింపు (1205180 ౧౦౪౭౧ ఎటువంటి సంఘర్షణలూ లేకుండా సాఫీగా జరిగిపోతుంది. మనపెత్తనంకోసం ఎదిగిన పిల్లలను మనము తక్కువచేసి చూడడం ఎప్పుడూ మంచిది కాదు.

వృద్ధాప్యం గురించి సమాజంలో ఉన్నటువంటి నెగెటివ్‌ దృక్పథానికీ, ఈనాటి వృద్ధులలో ఉన్న వ్యక్తిగత ఆత్మభావనకూ చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. అరవైఏళ్ళుదాటిన వాళ్ళు అందరూ కూడా ముసలివాళ్ళు, సమాజానికి వీళ్ళ వల్లా ఒనగూరే ప్రయోజనం పెద్దగా ఏమీ ఉండదు, అనేది సాధారణమైన భావన. కాని, డెబ్బెఏళ్ళు నిండినాకూడా మానసికంగా ఎంతో ఉత్సాహంగా ఉంటూ, మంచి కార్యనిర్వహణకు అవసరమైన శక్తి సామర్థ్యాలు కలిగిఉంటూ, అనేకరంగాలలో యువతరంతో పోటీపడుతున్న పెద్దలు ప్రస్తుతము ఎందరో ఉన్నారు. పెద్దపెద్దసంస్థలను, వ్యవస్థలను, సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తున్నారు. యువతరానికి మార్గదర్శకులుగా కూడా నిలుస్తున్నారు. ఏ2 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్ధావ జీవితం హా

కనుక, వృద్ధాప్యంలో అడుగుపెట్టిన వాళ్ళెవరుకాని సమాజంలో తమ యెడలఉన్న (ప్రతికూలమైన దృక్చథాలకు పెద్దగా చలించకూడదు. పొజిటివ్‌ ఆలోచనలు, పాజిటివ్‌ వ్యవహారశైలి ఉంటే, సమాజంలో మనన్థానం ఎప్పుడూ పదిలంగా ఉంటుంది. ఆత్మవిశ్వాసం అన్నిటికంటే ముఖ్యమయినది అని మనం (గ్రహించాలి.

సంపన్న కుటుంబాలలోని వృద్దుల చేతుల్లో ఆస్తిపాస్తులు, అధికార పగ్గాలు ఉంటాయి. కనుక, ఇటు ఇంటిలోనివాళ్ళు, అటు బయటివాళ్ళు, వాళ్ళను తగిన గౌరవమర్యాదలతో ఆదరించడం కొనసాగుతుంది. కాని, అల్పాదాయ వర్గాలలోను, బీదవర్థాలలోను ఉన్నవాళ్ళు, ఆర్జనకోల్పోయి, ఇతరులపైన ఆధారపడి బ్రతకవలసిన స్థితిలో ఉన్నవృద్దులు, అనేకులు ఈనాడు నిరాదరణకు, నిర్లక్ష్యానికి, మానసిక హింసలకు గురి అవుతున్నారు.

జనాభానియంత్రణ లేనందువల్ల, అభివృద్ధిచెందిన ఇతరదేశాలతో పోలిస్తే, మనదేశంలో యువతరం శాతం చాలాఎక్కువగా ఉంది. కనుక, ఇటు (ప్రభుత్వాలు, అటు సమాజము కూడా అధికసంఖ్యాకులైన యువతీ యువకులకే ఎక్కువగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం జరుగుతూఉింది. సినిమాలు, టీ.వీ. ప్రోగ్రాములు, పత్రికలు, ఇతర ప్రచార సాధనాలు అన్నీకూడా యువతరం అభిరుచులకు, ఆసక్తులకే అధికప్రాధాన్యతను ఇస్తున్నాయి. అల్పసంఖ్యాక వర్గమైన వృద్ధుల అభిరుచులకు, అవసరాలకు, వాళ్ళ సమస్యలకూ తగిన గుర్తింపు లభించడంలేదు. వృద్ధులు గళమెత్తి గట్టిగా అరవలేరు. ఉడుకురక్తంలేదు కనుక ఉద్యమాలూ నడుపలేరు. అంచేత ఈనాడు ఎవరు కూడా ఆపన్నులైన వృద్ధుల సమస్యలను గురించి పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదు.

ఇలాంటి. ్రతికూలమైన (61986౪720౧08960645) సామాజిక వాతావరణంలో చాలామంది వృద్దులు కుటుంబాలలోను, సమాజంలోను, అవమానాలను, అలక్ష్యాలను ఎదుర్మోవలసివస్తున్నది. బలహీన మనస్తత్వమున్న వృద్ధులు కొందరు తీవ్రమైన విరక్తికిలోనై, ఆత్మహత్యలకు కూడా పాల్పడు తున్నారు. లేదా నిరాసక్షతతో, నిస్తేజంగా శేషజీవితాన్ని జీవచ్చవాలులా లాక్కొస్తున్నారు. ాాాాాావన్చద్దావు లక్షణాలపై అర్ధవంతమైన అవగావిన బాలా పకి

అసాంఘిక శక్తుల చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాలు పెట్రేగుతున్న ఈ రోజుల్లో, వయసుమళ్ళిన వయోవృద్ధులను వంచించే వ్యక్తులు మన సమాజంలో రానురాను ఎక్కువవుతున్నారు కష్టించి ఆర్జించుకొన్న ఆస్తిపాస్తులను, కూడబెట్టుకాన్న డబ్బును, తియ్యటిమాటలతో నమ్మ బలికి, ముసలివాళ్ళను నిలువునా దోపిడీ చేస్తున్న సంతానం గురించీ, బంధుమిత్రుల గురించీ వస్తున్న వార్తలను రోజూ మనం పత్రికలలో చూస్తున్నాము. అసహాయులైన వృద్ధులను దోచుకొనేందుకు, హత్యలకు కూడా పొల్పడుతున్న దోపిడీ దొంగలగురించి కూడా విరివిగా వింటున్నాము. తోడులేకుండా బయటికి వెళ్ళాలి అన్నా ప్రయాణం చేయాలన్నా ఎవరు మోసంచేస్తారో, ఎవరేమి హానిచేస్తారో అని వయసుమళ్ళిన వృద్ధులు భయపడాల్సిన రోజులు క్రమేపీ మనసమాజంలో చోటుచేసుకొంటున్నాయి.

ఇలాంటి ప్రతికూల వాతావరణంలో, ఈనాడు ప్రశాంతంగా వృద్ధాప్యం గడపడం అన్నది అందరూ అనుకొనేంత అషామాషీ వ్యవహారం కాదు. నడి వయస్సు దశనుంచే తగిన జాగ్రత్త వహించి, అతి చేష్టలకు, వ్యసనాలకు గురికాకుండా, ముందున్న ముసలితనం కోసం, మన ఆరోగ్యాన్ని సక్రమంగా కాపాడుకోవాలి, వృద్ధాప్య జీవితావసరాలకు అవసరమైన ఆర్ధికవనరులను భద్రపరచుకోవాలి, ఇంట్రా బయటా, సవ్యమైన మంచి మానవ సంబంధాలు పెంచుకొంటూ, శేషజీవితానిక్షి అవసరమయ్యే సానుభూతిని, సహక్రారాలను అందుబాటులో ఉండేలా చూసుకోవాలి.

గతంలోని ఎన్నో చేదు అనుభవాల బరువుల భారాన్ని మోస్తూ వెళ్ళదీసేది వార్థక్య జీవితం. కనుక మనస్సును కలతపెట్టే పీడ ఆలోచనలను ఆమడదూరంలో ఉంచడం అలవాటుచేసుకోవాలి. అయినదానికీ, కానిదానికీ అదేపనిగా చింతిస్తూ ఉండే అలవాటు వృద్ధాప్యంలో మన ఆరోగ్యాన్ని క్షీణింప చేస్తుంది.

“చితి అన్నది చచ్చినప్పుడు మనల్ని కొలుస్తుంది, చింత అన్నది (తికి ఉన్నప్పుడే మనల్ని కాలుస్తుంది”

తిక (పళాంతమైన వృద్ధాన్య జీవితం

కడవరకు మానసిక ఆరోగ్యం దెబ్బతినకుండా వయోవృద్ధులు సమాజంలో హుందాగా జీవించాలి అంటే, కొన్ని పద్ధతులను తప్పక పాటించ వలసి ఉంటుంది.

1 ఆఖరు శ్వాసవరకు కూడా ధైర్యం కోల్పోకుండా, ఉన్నతమైన ఆత్మ విశ్వాసాన్నీ మనోనైతిక బలాన్నీ (౧౩౧ గ౧౦౧౫|8) కాపాడుకోవాలి.

2 ఇతర వ్యక్తుల యెడలా, సమాజం పట్ల, ఎటువంటి నెగెటివ్‌ అభి(ప్రాయాలూ, దృక్చధాలూ ఏర్చరచుకోకుందా, మనుషులతో మంచి మానవ సంబంధాలు కొనసాగించాలి. ఇతరులలోని చెడ్డను ఉపేక్షించి, మంచిని దర్శించడము అలవాటుచేసుకోవాలి.

8. పదిమందికీ ఆమోదయోగ్యమైనవి, మన మనసుకు సంతృప్తికరమైనవి అయిన అభిరుచులను, హాబీలను అభివృద్ధిచేసుకొని, విరామ సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొంటూ ఉండాలి. ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా, చురుగ్గా ఉండాలి,

& అస్తవ్యస్తంగా, అపరిశుభ్రంగా ఉందకుందా, ఎప్పుడూ, శుచిగా, శుభ్రంగా ఉంటూ, _ ఎదుటివాళ్ళ గౌరవాన్ని చూరగొనేలా హుందాగా వ్యవహరించాలి

5. పిలువని పేరంటాలకు వెళ్ళడము, ఇతరులతో అనవసరంగా వాదించడం మానుకోవాలి.

ఈ మన వయస్సును అడ్డంపెట్టుకొని ఎదుటివాళ్ళ నుంచీ (ప్రాధాన్యతను, గౌరవాన్ని డిమాండుచేయడం కూడని పని. మన గొప్పలను, మన పిల్లల యొక్క గొప్పలను ఇతరుల ముందు బడాయిగా చెప్పుకొని, శ్వాఘించు కోవడము ఎప్పుడూ చేయకూడదు.

7. _స్వార్రచింతనను విడనాడి, యువతరం ఎదుగుదలను హర్షించడం

లె అలవాటుచేసుకోవాలి. జాం వృద్దాప్య లక్షణాలపై అర్ధవంతమైన అవగాహాన =జాాజావవావా బోన్స్‌

మనం యువకులుగా ఉన్నప్పుడు ముందుబి రోజుల్లో మనకు అందు బాటులో లేని ఎన్నో సుఖాలూ, సౌకర్యాలూ ఈనాటి యువతీ యువకులకు అందుబాటు లోకి వచ్చాయి. ఈ సదుపాయాలను అనుభవిస్తున్న యువతరాన్ని చూసి మనము అసూయపడకుండా, హర్షించడం చాలాఅవసరం మానవ సంబంధాల మెరుగుదలకు ఇది మొదటిమెట్టు మనచుట్టూ ఉన్నవాళ్ళను చూసి సంతోషిస్తూ ఉంటే, మన జీవితమూ సంతోషకరంగా ఉంటుంది "౦౦౮౪౧౧ ౫/౦౪/ ౮౭)/5 0)/ ం౦/౮6/౫ ౧౦౪౧, ర0౧1 97౯6౧౯56” 60669 2౧ 24 0౦౪౧౯ )౧౦4/ ౧౬౧౧ 5/ 5/26, ౧౦౧ 8౧26౦౫5, 0౦౪౧౧౯౫౦౬4 4/9 ౪0 57/95, ౧౦౧ 2౧ " తిరి ప్రశాంతమైన వృద్దా్య జీవితం

వయోభారం వల్ల వచ్చేమార్పులు - శ్వ అ సమస్యలతో సర్దుబాట్లు.----------------- క అభద్రత భాకం కుక నా ఆరోగ్యం లరిర్తుంది త 1. ఆభ్తరం ఆత్మతృ్తి జ్‌ క ర్ల ఆయుట్లుకు పెంచుతొంం, (7 మళ శ్త ( సో / || న్‌ (గ ష్‌ ్య (సై (ఇం షి టోరడ ౧ వయస్సు పైబదేకొద్దీ మనందరిలోను మానసికంగాను, శారీరకంగాను రాను రాను కొన్నిమార్చులు చోటుచేసుకొంటూవస్తాయి. దేహదార్థ్యము, శక్తి సామర్థ్యాలు తగ్గుతూవస్తాయి. చిన్న చిన్న పనులకు కూడా తేలిగ్గా అలసి జా వయోభారం వల్ల వచ్చేమార్పులు - నమన్యలతో నర్ధుభాట్లుాాాలాలాతి?

పోతాము. కొద్దిమందిలో జ్ఞాపకశక్తి మందగిస్తుంది. ఎప్పటెప్పటివో పాతకాలం నాటి విషయాలన్నీ బాగానే జ్ఞాపకం ఉన్నా ్రస్తుతవిషయాలు త్వరగా జ్ఞాపకానికి రావు.

చాలమందికి చత్వారం వల్ల కంటిచూపుతగ్ణి, కళ్ళద్దాలు ఉపయోగించ వలసి ఉంటుంది. మరికొందరిలో వినికిడిలోపం ఏర్పడి, వినికిడి యంత్రాల అవసరం రావచ్చు. ఎక్కువమంది వృద్ధులకు పళ్ళుఊోడిపోవడం వల్ల డెంచర్స్‌ ఉపయోగించవలసి వస్తుంది. శరీరంపైన, ముఖంలోన ముడతలు ఏర్పడి, చర్మము ముందురోజుల్లో ఉన్న కళాక్రాంతులను కోల్పోతుంది. తలవెంట్రుకలు పల్చ్బబడడము, నెరసిపోయి తెల్లబడడము జరుగుతుంది. ఎముకలు గుల్ల బారి, పెళుసుగా మారుతాయి. ఏమాత్రం అజా(గ్రత్తగా నడచిక్రిందపడినా, స్నానాలగదిలో పొరపాటున జారిపడినా, కాలి ఎముకలు, చేతి ఎముకలు సులభంగా విరిగిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. వయసుమీరిన దశలో, విరిగిన ఎముకలు మళ్ళీ అతుక్కోవడం అంతసులభం కాదుకూడా.

ఎందకాలంలోని వేడితీవతకు, చలికాలంలోని శీతలవాతావరణానికి, తగువిధంగ్నా సర్దుబాటు అయ్యేశక్తి మన శరీరానికి ఉండదు. అందువల్ల వాతావరణ మార్పులకు అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసికొనకపోతే తేలిగ్గా అనారోగ్యానికి గురికావడం జరుగుతుంది.

వృద్ధాప్యం వల్ల శరీరంలోని నరాల గోడలు మార్దవాన్ని (164011%0 కోల్పోయి గట్టిబడుతాయి. అందువల్ల రక్తప్రసరణలో మార్పు వచ్చి బి.పి. పెరగడం జరుగుతుంది. వృద్ధులు హృద్రోగాలకు గురికావడం కూడా 'హెచ్చుతుంది.

వయసుమీరిన కొద్దీ, చాలామందికి రాత్రులలో సరిగా నిద్రపట్లదు. దీనివల్ల అలసట ఎక్కువై, విసుగు, కోపం పెరుగుతాయి.

వార్ధక్యదశలో కీళ్ళవాపులు, కండరాల నొప్పులు, నరాల బలహీనత, నడుమునొప్పి, మధుమేహము, జీర్ణకోశవ్యాధులు, తలతిరగడము, మూత్ర విసర్జన సమస్యలు వంటి నలతలను, రుగ్మతలను ఎదుర్కోవలసిన పరిస్థితులు విట బ్రశాంతమైన వృద్దాప్పు జీవితం చాలా

ఏర్పడవచ్చు. వ్యాధినిరోధకశక్తి తగ్గడం వల్ల, వయసుపెరిగినవాళ్ళు సులభంగా జబ్బులబారినపడే అవకాశం ఉంటుంది. ఆ జబ్బులనుంచీ త్వరగా కోల్మొనేశక్తి కూడా మనకు ఉండదు. వృద్ధాప్యం పైబడేకొద్దీ వచ్చే ఇలాంటి పరిణామాలన్నీ మానవులకు అందరికీ సహజమైనవే. “ఈ దురవస్థలు అన్నీ నాకే ఎందుకు దాపురించాయి” అని కొద్దిమంది అదేపనిగా విచారించడము, (క్రుంగిపోవడము మనం గమనించవచ్చు. వయోభారంవల్ల సహజసిద్ధమైన ఈ ప్రక్రియలకు నిర్వేదం చెందడము వివేకవంతుల లక్షణంకాదు. వృద్దాప్య లక్షణాలపైన మనం సరైన అవగాహనను ఏర్పరచుకోవాలి. స్టితప్రజ్ఞులై సంయమనం పాటించి, మనో ధైర్యంతో శేషజీవితాన్ని గడపాలి. దేనినైతే మనము జీవితంలో అద్దుకొని నివారించడానికి వీలుపడదో, దానిని ఓర్పుతో ఆమోదించి, భరించడము ధీమంతుల లక్షణము. “౯౦/ 6౪6౭౧/ 24/6౧ ౮౧౮6/ 6 864౧ 716/9 ౧ 4 ౧౧౧6౦౫ 0/ ౧06/8 6 ౧౦౧౬. ౧౧౦౧౩ ౧ 0౧౦, €₹//0 ౧౧౮ 4 గ ₹6/6 న ౧౦౧6, ౧6౪౭/ ౧7౧౮ శ” వయోభారం వల్ల వచ్చే మార్పులు అందరిలోనూ ఒకేరీతిగా, ఒకే మోతాదులో ఉండవు. కొందరిలో ఈమార్పులు కొన్ని 50 లేక 60 ఏళ్ళ వయసులోనే పొడచూపుతాయి. మరికొందరిలో 70 ఏళ్ళు పైబడినాకూడా పెద్దగా వవిధమైన మార్పులూ కనిపించవు. జన్యుపరంగా లభించిన వారసత్వం వల్లనైతేనేమి, యౌవన దశనుంచే ఆరోగ్యంపట్ల క్రమశిక్షణతో తీసుకొన్న శ్రద్ధవల్ల నైతేనేమి, కొద్దిమంది వృద్ధాప్య లక్షణాలను చాలవరకు తమదరిచేరనీయకుందా చూసుకోవడంలో కృతకృత్యులవుతారు. మితమైన, సమతుల్యమైన ఆహారము, సక్రమమైన శారీరక వ్యాయా యము, ఆరోగ్యవంతమైన అలవాట్లు, ప్రశాంతమైన మనస్తత్వము పాటించిన వ్యక్తులకు వృద్దాప్యలక్షణాలను సాధ్యమైనంతదూరం ఉంచుకొనే సౌలభ్యం ఉంటుంది. అజా వయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - నమన్యలతో సర్దుబాట్లులాాాాాాాాాాా వ్ర

పనీపాటూ లేకుండా, సోమరితనంతో జీవితాన్ని నిరాసక్తంగా గడిపే వ్యక్తులలో, ముసలితనం ఛాయలు తొందరగా చోటుచేసు కొంటాయి. ప్రతిచిన్న పనినీ ఎదుటివాళ్ళకు పురమాయించకుండా, స్వంతంగా మనమే చేసుకొంటే, వృద్ధాప్యంలో శరీరానికి తగిన వ్యాయామం లభిస్తుంది కొద్దికొద్ది దూరాలకు కూడా స్కూటర్లను, కార్లను వాడకుండా నడచిపోవదడం అలవాటుచేసుకోవాలి ఎప్పుడుపడితే అప్పుడు నిద్రపోవడము, గంటల తరబడి టీవీకి అతుక్కు పోవడము వృద్ధాప్యంలో హానిచేస్తాయి రాత్రులలో బాగానిద్రపట్టాలి అంటే పగటిపూట క్రియాశీలకంగా (201/8) మంచివ్యాపకాలలో నిమగ్నమవ్వాలి. పడుకొనే ముందు ఆదుర్దాలు, వ్యాకులతలు లేకుండా మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి రాత్రిపూటలలో కాఫీలు, టీలు, కోకోలు, శీతలపానీయాలు సేవించడం మాను కోవాలి. ప్రతిరోజూ ఒక నిక్రీతసమయానికే నిద్రకు ఉపక్రమించాలి. వృద్ధాప్యంలో క్రమశిక్షణ ఒక కవచం వంటిది. “ద6/95566 6 [6 06౧౦౧ ౪/0 4 ౧00 ల439/ 60 0/గ/ 7 269 6౮౭/ [గా 2౧౮ ౧00 5/6690/ ౧0 /0// 28 ₹6 ౧/౬౧౧ [౧6 “ ప్రోస్టేటుగ్రంధి (౧౯౦51216 ౮1౧౮) పెద్దదికావడము, లేక వాయడంవల్ల పురుషులలో మూత్రవిసర్షనకు ఆటంకం ఏర్పడుతుంది. వయోవృద్ధులు కొందరు చాలాసార్లు బాత్‌రూముకు వెళ్ళవలసివస్తుంది. దీనివల్ల నిద్రాభంగం కలుగు తుంది. అలాంటప్పుడు సరైన డాక్టరును సంప్రదించి వైద్యం చేయించుకోవాలి అంతేకాని, నిద్రమాత్రలకు అలవాటుపడి, నిద్రను ఆశ్రయించడము మంచిది కాదు. నిద్రమాశ్రలను అదేపనిగా వాడడంవల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది. పెద్దలకు స్వంతవైద్యం ప్రమాదకరము. ప్రమాదాల నుంచి పరిరక్షణ వృద్ధాప్యంపైబడే కొద్దీ, మన అవయవాలు పటుత్వం కాల్పోతూవస్తాయి. కంటిచూపు కూడా మందగిస్తుంది. మనమెదడుపంపే సంకేతాలకు (510౧౭19), ఉ0 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్దావ జీవితం చాలా

సందేశాలకూ (౧౧౫౭552869) మన శరీరంలోని అవయవాలు (్రతిస్పందించ

డంలో (76860 కొంతజాప్యం జరుగుతుంది అందువల్ల వయోవృద్ధులు

చాలమంది తేలిగ్గా ప్రమాదాల బారినపడుతూ ఉంటారు తొందరపొటు తనాన్ని అజాగ్రత్తను విడనాడి, తగినశ్రద్ధతో మసలుకొంటే ముసలితనంలో ప్రమాదాలను

(00166౧19) తప్పించుకొనేందుకు, తగ్గించుకొనేందుకు వీలుంటుంది. శారీరక శక్తి తగ్గిన వయసులో చలిచీమకాటు కూడా మనల్ని బాగా

బాధిస్తుంది. ్రతిచిన్న దెబ్బా, గొాయమూ తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యగా

పరిణమించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది అందువల్లా మనదైనందిన చర్యలలో తగినజాగ్రత్తలు తీసుకొని, నిదానం ప్రదర్శించడం చాలా అవసరం.

1. _ఎక్కడకాని నడిచేటప్పుడు పెద్ద పెద్ద అంగలువేస్తూ తొందరగా నడవ కూడదు. అదుగుదగ్గరగా అడుగువేసుకొంటూ నెమ్మదిగా నడవాలి. అప్పుడు మనశరీరానికి ఒక స్థిరత్వం (512010 ఉంటుంది. కాలికి ఏదైనా అద్దు తగిలినా కూడా మనం తూలిక్రిందపడే ప్రమాదం ఉండదు

అరిగిపోయిన పాదరక్షలు వాడకూడదు తేమగాఉన్న నేలమీదకాని, బాత్‌రూములలోకాని, చూచి, జాగ్రత్తగా అడుగులువేయాలి రోడ్డుపైన నడిచేటప్పుడు ఎగుడుదిగుళ్ళను, అడ్డంకులను గమనించి అడుగులు వేయాలి ఎక్కడోచూస్తూ పరధ్యానంగా నడవడం క్షేమంకాదు.

వయోభారంవల్ల శక్తి తగ్గడంతో, కాలికి ఏదైనా అడ్డుతగిలినా, లేక కాలుజారినా, శరీరాన్ని స్థిరంగా నిభాయించుకొనే (0412001809) సామర్ధ్యం మనకు ఉండదు కనుక తేలిగ్గా క్రిందపడడం జరుగుతుంది (క్రిందపదే సమయంలో పెద్దగా దెబ్బలు తగలకుండా కాపాడుకొనే భంగిమ (0051416) లో, శరీరాన్ని సర్దుబాటుచేసుకొనే ప్రతీకారచర్యలు (73818465) పసితనంలో, యౌవనంలో ఉన్నట్టు, ముసలితనంలో మన అదుపులో ఉండవు అంచేత సులభంగా దెబ్బలు తగిలించుకోవడం, గాయాలబారినపడడం, ఎముకలు విరగడం వంటి (ప్రమాదాలు సంభవిస్తాయి.

అజాలాావయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - సమస్యలతో సర్దుబాట్లు త్తేే

2. రక్తపోటుకు, కీళ్ళనొప్పులకు, నిద్రపట్టడానికి, ఉపయోగించే కొన్ని బెషధాల ప్రభావంవల్ల, మనకు ప్రమాదాలు సంభవించే సమయాలలో త్వరగా ప్రతిస్పందించే (౧౭200 శక్తి మన మనస్సుకు, శరీరానికి కూడా వృద్ధాప్యదశలో తగ్గుతుంది. నొప్పులను ఉపశమింపచేసే పెయిన్‌కిల్లర్‌ మందులను డాక్టరు పర్యవేక్షణలేకుండా తరచుగా వాదే వాళ్ళలో ఈ ప్రతిస్పందన మరీ మందగిస్తుంది. కనుక, ఈ మందులు వాడుతున్న వ్యక్తులు తమ కదలికలలో ఎక్కువ జాగ్రత్త వహించాలి ఉన్నపాటున గబాలున లేవడము, గబా గబా నడవడము, పనులలో తొందరపాటు ప్రదర్శించడము నిషిద్ధాలని వయోవృద్ధులు గుర్తుంచుకోవాలి.

3. రాత్రులలో సరిగా నిద్రపట్టనప్పుడుకాని, అనారోగ్యంతో మంచం పట్టినప్పుడుకాని, శరీరం పట్టు కోల్పోతుంది. నిటారుగా నిలబడడంలోను, (క్రమబద్ధంగా నడవడంలోను కొన్ని ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. తూలిక్రిందపడే అవకాశాలుంటాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒంటరిగా ఉండకుండా, ఇంట్లో ఎవరినైనా సహాయం ఉంచుకోవడం అవసరము.

4 _వయోభారంతో కంటిచూపు మందగించి, నడచేటప్పుడు వస్తువులకు తట్టుకొని దెబ్బలు తగిలించుకొనే అవకాశాలు ఎక్కువవుతాయి. కళ్ళ డాక్టరు వద్దకువెళ్ళి ఆరునెలలకొక పర్యాయం చూపును పరీక్షచేయించు కోవడం తప్పకుండా పాటించాలి.

5. స్నానంచేసేటప్పుడూ, లెట్రిన్‌కు వెళ్ళేటప్పుడూ, వృద్ధాప్యంలో ఉన్నవారు బాత్‌రూము తలుపుకు గడియపెట్టకుండా, తలుపును ముందుకుమూసి ఉంచి, ఇంట్లో వాళ్ళకుతెలియజేసి, బాత్‌రూమును వాడడము మంచిది. దీనివల్ల, ఒకవేళ ప్రమాదవశాత్తు జారిక్రిందపడినా, వెంటనే ఇతరుల సహాయం పొందేందుకు వీలుంటుంది

& మరీ వదులుగా ఉన్న దుస్తులను, ఊడిపోయేటటువంటి బట్టలను ధరించడము మంచిదికాదు. నడచేటప్పుడు అవి కాళ్ళకు అద్దుపడి, మనం క్రిందపడదే అవకాశాలకు ఆస్పదం ఇవ్వకూడదు.

ఉీలైంాలాాాాాాా బ్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం లాలా

7. పరధ్యానంగా ఉన్నప్పుడూ, ఏవైనా వ్యాకులతలకు లోనైనప్పుడూ రోడ్లపైన నడవకూడదు అలాంటి సమయాలలో నడవడం ఆపేసి, ఎక్కడైనా కాసేపు కూర్చోవాలి మనస్సు కుదుటపడ్డాక నడవడం మంచిది. మనసాొకచోట, మనిషాక చోట పరిస్థితి వృద్ధాప్యంలో ప్రమాదాలకు హేతువవుతుంది

ఈ, ఇంట్లోని ప్రతి గదిలోనూ సరైన వెలుతురు ఉండేలా చూసుకోవాలి మనగొప్పలు చాటుకోవడానికి, ఇంటినిండా కుర్చీలు, సోఫాలు, అలంకరణ వస్తువులు ఉంచుకోవడము వృద్ధులకు క్షేమకరంకాదు మనం తిరుగాడేందుకు ఇంట్లో సాధ్యమైనంతమేరకు అడ్డంకులు లేకుండా చూసుకోవాలి.

రాత్రులలో నడచేటప్పుడు టార్చ్‌లైటును తప్పనిసరిగా ఉపయోగించు కోవాలి. చీకట్లో నడవడము ప్రమాదాలను కొనితెచ్చుకోవడమే అవుతుంది.

ఇంట్లో చిరిగిపోయిన కార్పెట్లు, తివాచీలు లేకుండా చూసుకోవాలి. అవి మనకాళ్ళకు అడ్డుతగిలి, మనం (క్రిందపడే అవకాశాలను తొలగించుకోవాలి

9, అజాగ్రత్తతో కుర్చీలపైన, సోఫాలపైన, మంచాలమీద పదునైన చాకులు, కత్తెరలు వంటి వస్తువులను ఎప్పుడుకాని వదలకూడదు ఆదమరచి కూర్చొన్నప్పుడు వానివల్ల గాయాలయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది.

10. ఇంట్లో కరెంటు స్విచ్చ్‌లు, ప్లగ్గులు వంటివాటిలో ఎటువంటి లోపాలు గుర్తించినా, వాటిని ఎప్పటికప్పుడు రిపేరుచేయించుకోవాలి అశ్రద్ధ అనర్థాలకు దారితీస్తుంది.

గ్యాస్‌ స్టౌవ్‌ రబ్బరు గొట్టాన్ని తరచు పరిశీలించాలి. గ్యాస్‌లీక్‌ కాకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి

11. మెట్లు ఎక్కేటప్పుడుకాని, దిగేటప్పుడుకాని స్టేర్‌కేస్‌ రెయిలింగును ఒకచేతితో పట్టుకొని, ఒక్కొక్క మెట్టుగా కాలుపెట్టాలి. జారిపడకుండా

అాావయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - సమస్యలతో నర్జబాట్లూలాాాలాశ్వీతి

మెట్టుమీద పాదాన్ని నింపాదిగా మోపాలి. తొందరపడి మెట్లు ఎక్కడము, దిగడము వయస్సుమళ్ళిన వాళ్ళకు (ప్రమాదకరము.

12. బరువైన వస్తువులను, నీళ్ళ బక్కెట్టును పైకిఎత్తే సమయాలలో చాలాజాగ్రత్తగా ఉండాలి. నడుమువద్ద ముందుకువంగి, వస్తువును శరీరానికి దూరంగా ఉంచుకొని పైకిలేపడానికి ప్రయత్నించకూడదు. ఈ భంగిమలో బరువులు ఎత్తితే నడుము బెణకడము, కండరాలు పట్టుకోవడము జరిగే అవకాశం ఉంది. నడుముపైన శరీర భాగాన్ని నిటారుగా ఉంచుకొని, మోకాళ్ళ దగ్గర

వంగాలి. బరువైన వస్తువును రెండుచేతులతోనూ సమంగా పట్టుకొని, మన

శరీరానికి దగ్గరగా ఉండేలా చూసుకొని పైకిలేపాలి. తొందరపాటు ప్రదర్శించ కూడదు.

మనసు మాత్రం యౌవన దశలో ఉన్న ఉత్సాహాన్నే ప్రదర్శించేందుకు ఉరకలువేసినా, ఏళ్ళు పైబడిన మన శరీరం అందుకు సహకరించేస్టాయిలో ఉండదు. ఈ వాస్తవాన్ని ప్రతి వయోవృద్ధుడూ జ్ఞాపకం ఉంచుకొని మసలు కోవడం మంచిది.

సమయోచితమైన సర్దుబాట్లు

వృద్ధాప్య జీవితంలో అడుగుపెట్టినప్పటినుండి, పెద్దలు _త్రమ వ్యక్తిగత జీవితాలలో కొన్నిమార్చులు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇష్టమైనా, కష్టమైనా, పరిస్థితులతో మనం రాజీపడి, సర్దుబాటు చేసుకోవలసి వస్తుంది. ఎన్నో విషయాలలో సహనం '్రదర్శించవలసి ఉంటుంది. మన అభీష్టానికి విరుద్ధంగా జరిగే అనేక సంఘటనలను మానసిక సంతులనం (0212౧0౪) కోల్పోకుండా సహించవలసి వస్తుంది మన అలవాట్లలో కూడా మార్చు అవసరం అవుతుంది

1. క్రమేపీ తగ్గుతున్న మన శారీరక శక్తిని గుర్తెరగాలి. తదనుగుణంగా మన వృత్తిలోను, చేస్తున్న దైనందిన కార్యకలాపాలలోను, తగినమార్చులు చేసుకొని కాస్త సడలింపు (1612%42400) ప్రదర్శించాలి. శారీరక శ్రమను, మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవాలి

దీరా ట్రశాంతమైన వుద్ధాపు జీవితం చాలా

వ్యవసాయశాఖ నుంచి రంగ్లాచారి, అసిస్టెంట్‌ దైరక్టరుగా పనిచేసి, రెండేళ్ళ క్రితం రిటైర్‌అయ్యాడు ఉద్యానవనాల పెంపకంలో అతనిది అందెవేసిన చేయి. అతని నైవుణ్యాన్ని వినియోగించుకొనేందుకు మూడుపెద్ద (ప్రైవేటు సంస్థలు ముందుకొచ్చాయి తన ప్రతిభకు లభిస్తున్న గుర్తింపుకు రంగాచారి ఉబ్బి తబ్బిబ్బయిపోయాడు ఎవరినీ కాదనలేక, మూడు సంస్థలలోనూ పార్టుటైమ్‌ క్రింద పనిచేయడానికి అంగీకరించాడు పైవేటు సంస్థలు ఇస్తున్న ప్రతిఫలము ఒకవైపున, రిటైర్‌ అయ్యాక కూడా తనకు లభిస్తున్న సామాజిక ప్రతిష్ట మరొకవైపున, శక్తికి మించి (మించేలా అతడిని పురికొల్పాయి. ఇచ్చిన ప్రతిఫలానికి పదిరెట్లు పనిని పిండుకొనే (పైవేటు యాజమాన్యాల ఒత్తిడితో, రంగాచారికి రాను రాను విశ్రాంతి కరువయింది. ఆహారపానీయాల వేళల్లో క్రమం తప్పింది. (క్రమేపీ మానసిక ఒత్తిడి, శారీరక శ్రమ ఆయన ఆరోగ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. ఈ మధ్యనే రంగాచారి గుండెపోటుతో కాలధర్మం చేశాడు. ఎదుటివాళ్ళ పొగడ్తలకు పొంగిపోయికాని, ఒత్తిళ్ళకు లొంగిపోయి కాని, శక్తికి మించిన పనులు చేపట్టడం, అధికమైన శారీరక (శ్రమకు, మానసిక వత్తిడికి లోనుకావడం వయోవృద్ధులకు వాంఛనీయంకాదు. 2, ఆర్జించే అవకాశాలు తగ్గినందువల్ల, వృద్ధాప్యదశలో తగ్గిన, పరిమితమైన ఆదాయానికి తగినట్లు మన జీవనశైలి (118 90/6) ని మార్చుకోవాలి. ఖరీదైన వ్యాసంగాలు, అలవాట్లు వవైనా ఉంటే వెంటనే వాటికి ఉద్వాసన చెప్పాలి. రామలింగ ప్రసాద్‌ పోలీసుశాఖ నుంచి ఆఫీసరుగా రిటైర్‌ అయ్యాడు. ఉద్యోగంలో ఉన్నప్పుడు ఖరీదైన విస్కీలు సేవించడము, వేలకువేలు స్టేక్స్‌తో క్షబ్బులలో పేకాట ఆడడం బాగా అలవాటయ్యాయి. రిబైర్‌ అయిన తర్వాతకూడా పూర్వవాసనలు అతడిని వదలలేదు. రాత్రులంతా క్షబ్బు జీవితం గడపడము, తెల్లవారిన తర్వాత ఇంటికి వచ్చి పగలంతా పడుకోవడం ఆనవాయితీ అయిపోయింది. అదుపు తప్పిన అతని అజాావయోఖారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - నమన్యలతో సర్దుబాట్లు లాలా కీర్‌

అలవాట్లకు వయసుమళ్ళిన ఆయన శరీరం తట్టుకోలేక పోయింది నరాల బలహీనతతో పక్షవాతం దాపురించి రామలింగప్రసాద్‌ మంచాన పడ్డాడు

విరామసమయాన్ని ధనాన్ని వ్యసనాలకు, విలాసాలకే వినియోగించిన రామలింగ ప్రసాద్‌ తన కుటుంబసభ్యుల (ప్రేమాఖభి మానాన్ని గౌరవ ప్రపత్తులను ఎప్పుడో కోల్పోయాడు ఆప్తజనుల నిరాదరణను, అనారోగ్యంతో ఆవేదనను భరిస్తూ ఆఖరురోజులు గడపవలసి వచ్చింది అతనికి చుట్టూ కుటుంబ సభ్యులు ఉన్నాా ఏకాకిగా, వ్యధాభరిత హృదయంతో గతించాడు కడకు.

ఇది రామలింగప్రసాద్‌ స్వయంకృతాపరాధము. ఇలాంటి జీవితఘటనలకు పూర్వజన్మ కర్మలని, నుదుటి వ్రాతలని, ఊరటనిచ్చే పేర్లు పెట్టుకొని ప్రయోజనం ఉండదు. వయసుపైబడే కొద్దీ మన వ్యాసంగాలలో, అలవాట్లలో, ఆరోగ్యవంతమైన మార్పులు తెచ్చుకోవడం అత్యంత అవసరం. అప్పుడే వృద్ధాప్య జీవితం ప్రశాంతంగా గడిపేందుకు అవకాశాలు మెరగుపడతాయి

8. _వార్ధక్యదశలో కొందరికి దురదృష్టవశాత్తు జీవితభాగస్వామిని (900456) కోల్పోవలసి రావచ్చు. కొన్ని దశాబ్దాలపాటు జీవితంతో పెనవేసుకొన్న సన్నిహిత సాహచర్యం, ఆత్మీయతా, హరాత్తుగా మరుగైనప్పుడు, శేషజీవితంలో ఒక పూడ్చలేని వెలితి ఏర్పడుతుంది అలాంటప్పుడు ఆత్మస్టైర్యం కోల్పోకుండా వియోగజీవితానికి అలవాటువడవలసి ఉంటుంది.

శ జీవన సంధ్యలో వృద్ధదంపతులు వేరుగా తమంతతాము నివసించ వలసిన పరిన్టితులలో, ఇంటా బయటా అవసరమైన వనులన్నీ వాళ్ళే చేసుకోవడానికి అలవాటుపడాలి. అలాంటప్పుడు ఓపికను, పట్టుదలను పెంచుకోవడంతోపాటు, ఆరోగ్యాన్ని కూడా (శ్రద్ధగా పరిరక్షించుకోవాల్సి ఉంటుంది. జబ్బుచేస్తే సహాయం లభించడము కూడా ఈరోజుల్లో కష్టమే.

శ్తీఢ్రటాాాాాాాలాలాలా ప్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం వాలా

అలాకాకుండా, పిల్లలలతో కలసి జీవించే ఏర్పాట్లు చేసుకొంటే, కుటుంబంలోని యువతరం అభిరుచులకు, అలవాట్లకు అనుగుణంగా మన సదుపాయాల విషయంలో సర్దుబాట్లు చేసుకోవలసి వస్తుంది. మన అబీష్టాలను, కోరికలను, కుదించుకోవలసి ఉంటుంది

5. వృద్ధాప్యంలో లభించిన అతివిరామ సమయాన్ని సంతృప్తికరంగా, ఫలవంతంగా సద్వినియోగం చేసుకొనేందుకు అనువైన హాబీలు, వ్యాపకాలు ఏర్పరచుకోవలసి ఉంటుంది

పెద్దవాళ్ళయిన పిల్లలు ఎవరివ్యాసంగాలలో వాళ్ళు ఉంటారు ఇంట్లోని వృద్ధులతో తీరుబడిగా కూర్చొని కాలక్షేపంచేసే వెసులుబాటు వాళ్ళకుండదు కనుక సమవస్కులయిన పెద్దవాళ్ళతో ఎక్కువ స్నేహ బంధాలు పెంచుకోవాలి ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలలోను, సమాజ సేవా వ్యాపకాలలోను, సంగీత, సాహిత్య సభలలోను, ఎక్కువగా పాల్గొని, విరామసమయాన్ని సద్వినియోగంచేసుకోవడం మంచిది.

మనకు పనిలేదు కదా అని, కార్యనిమగ్సులైన వాళ్ళచెంతకుపోయి, వాళ్ళ బుర్రలు తినడం కొంతమంది వయోవృద్ధులకు దురభ్యాసంగా మారుతుంది. ఇలాంటి దురలవాటును సత్వరం విడనాడాలి. లేకపోతే ఎదటివాళ్ళ ఛీత్మారాలను ఎదుర్మోవలసిన దుస్థితి ఏర్పడుతుంది

వయసు పెరిగేకొద్దీ మన సమవయస్ములైన స్నేహితులు కొందరు చనిపోవడము, కొందరు వేరేప్రాంతాలకు వెళ్ళిపోవడము జరుగవచ్చు ముసలితనంలో క్రొత్త స్నేహాలు, పరిచయాలు పెంచుకోవడం అంత సులభమైన పనికాదు అంచేత మిగిలిఉన్న స్నేహాలను, పరిమితమైన ఆప్తబంధుత్వాలను ఎట్టిపరిస్టితులలోనూ చెడిపోకుండా కాపాడుకోవడం చాలా అవసరం.

6. పెరిగి, పెద్దవాళ్ళయి, ప్రయోజకులైన పిల్లలతో ఆమోద యోగ్యమైన, సరైన సంబంధాలు కొనసాగించాలి. పెద్దవాళ్ళు కనుక మనమాటే నెగ్గాలి అనే పంతాలకు, పట్టింపులకు పోకూడదు. పెరిగిన పిల్లల పెద్దరికాన్ని

వయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - నమన్యలతో సర్దుబాట్లు వాడ?

కూడా మన్నించి, ఆమోదించే బెదార్యం వృద్ధాప్య దశలో మనకు మంచి మానవ సంబంధాలను ఏర్పరుస్తుంది.

7. వయోవృద్ధులు తమదైనందిన (61) జీవితంలో కొన్ని సముచితమైన సర్దుబాట్లు చేసుకోవడము అవసరము.

ఎ) అతిధులను ఎక్కువగా ఆహ్వానించడం, డిన్నర్లు ఇవ్వడం, పార్టీలకు వెళ్ళడం మానుకోవాలి మితాహారానికి, సకాలనిద్రకు ఇటువంటి అలవాట్లు పరమశత్రువులు

బి) రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ను పెంచి, గుండెజబ్బులకు దారితీసే నూనె వంటకాలను, (గ్రుద్దులోని పచ్చజన, లివరు, పందిమాంసం, ఐస్‌క్రీములు వంటి ఆహారపదార్థాలను విడనాడాలి

సి) బాత్‌రూమ్స్‌లో టాయిలెట్స్‌ను పాశ్చాత్య రకంలో (14/6919/౧ ఓ/06) ఉండేలా చూసుకోవాలి. మోకాళ్ళపైన భారంమోపి కూర్చొనే ఇండియన్‌ టాయిలెట్లు వాడడము హృద్రోగంతో బాధపడే వాళ్ళకు మంచిది కాదు

అభిరుచులలో అవసరమైన మార్పులు శారీరకంగాను, మానసికంగాను వచ్చే కొన్నిమార్చులతో పాటు, వృద్ధాప్యంలో మన అభిరుచుల (1౧01863913) లోనూ చాలామార్చులు అవసరమవుతాయి. ఈరీతిగా మార్పునకు గురయ్యే ముఖ్యమైన అభిరుచులలో కొన్ని వ్యక్తిపరమైనవి (౧౪/90౧41 1౧18893) గాను, కొన్ని కాలక్షేపపరమైనవి

(౧60[6410021 1౧169౧6959) గాను, కొన్ని సమాజపరమైనవి (3001!

1౧(9/833) గాను, మరికొన్ని మతపరమైనవి (81010649 1౧(9౧9943) గాను

ఉంటాయి. వయోవృద్ధుల అభిరుచులు, ఆసక్తులలో అవసరమైన మార్పులకు వాళ్ళు

ఏవిధంగా స్పందిస్తారు, ఎంతమేరకు ఆ మార్పులతో సర్దుబాటు చేసుకో గలగుతారు అన్నది వాళ్ళవాళ్ళ స్వభావంపైన, ్రవృత్తిపైన ఆధారంపడి ఉంటుంది పరిస్థితులను అర్ధంచేసుకొని, స్వచ్చందంగా తమంతట తామే డేటా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం లాలా

ఇష్టపడి అలవాటుచేసుకొన్న మార్పులకు, వృద్ధులు పాజిటివ్‌గా స్పందిస్తారు సులభంగా సర్దుబాటుచేసుకొంటారు అలాకాకుండా, ఈ మార్పులు, వాళ్ళ అంగీకారంతో నిమిత్తం లేకుండా, ఇతరులు వాళ్ళమీద బలవంతంగా రుద్దినవయితే మాత్రం, అలాంటి వృద్ధుల శేషజీవితం తీవ్రమైన అసంతృప్తికి, మనోవ్యాకులతకు లోనుకాకతప్పదు

ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్లనో, అనారోగ్యకారణాల వల్లనో మునుపటి రోజులలో అలవాటయిన అభిరుచులను, అలవాట్లను, స్వచ్చందంగా మార్చుకోవలసి వచ్చినప్పుడు, సర్దుబాటు సులభంగానే ఉంటుంది. కానీ ఆరోగ్యం, ఉత్సాహం, జరుగుబాటుతనం, అన్నీ బాగా ఉండికూడా “ముసలివాళ్ళు మీకు ఈ విలాసాలూ, వినోదాలు ఎందుకు? కృష్ణా! రామా! అంటూ ఇంట్లో ఒకమూలలో కూలబడండి” అన్న దృక్పధంతో కుటుంబంలోని సభ్యులు వ్యవహరించి, వాళ్ళ వత్తిడివల్ల, తమ అభిరుచులను చంపుకొని, మార్పులు తెచ్చుకోవలసి వచ్చినప్పుడు, వయోవృద్ధులు, ఆ మార్పులను చాలా అయిష్టతతోను, బాధతోను భరించడం జరుగుతుంది

1. వ్యక్తిపరమైన అభిరుచులు

వయసుపైబడుతున్న ఇ ద్దీ, యౌవనములోను, నడివయస్సులోను, మనకు ఉన్న సుఖలాలసతలు, పోటీవ్యాసంగాలపైన ఆసక్తి బాగా తగ్గుతుంది. వృద్ధులు ఎక్కువమంది వాళ్ళ ఆరోగ్యాన్ని గురించీ, వ్యక్తిగత సౌకర్యాలను గురించీ, వాళ్ళ స్వంత డబ్బును గురించీ అమితంగా ఆలోచించడం, (శ్రద్ధచూపడం జరుగుతుంది. తమశేషజీవితంపైన ఉన్న ఆదుర్దా భావము వాళ్ళ ఆలోచనలను ఆదిశలో మళ్ళిస్తుంది.

ప్రొద్దస్తమానము ఇలా తమచుట్టూనే, తమను గురించే, పరిభ్రమించే ఈ ఆలోచనలవల్లా కొద్దిమంది వయోవృద్ధులలో దురభిమానము, స్వార్ధము చోటుచేసుకొనే అవకాశం ఉంటుంది. కుటుంబంలోని ఇతరసభ్యుల కష్టాలు, ఇబ్బందులతో ఏమాత్రము నిమిత్తంలేకుండా, తమసౌకర్యాలకే అగ్రతాంబూల ఆజా వయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - నమన్యలతో నర్దుబాట్లలాాాాోాా కఫ

మివ్వాలన్న మొండితనాన్ని కొాందకువయోవృద్దులు ప్రదర్శిస్తారు పసిపిల్లలులాగా మూర్ధంగా ప్రవర్తిస్తారుకూడా కొందరు వృద్దులు తమ ఆరోగ్యాన్ని గురించి అతిగా ఆలోచిస్తూ ఉంటారు లేనిపోని అనుమానాలను పెంచుకొని అనవసరమైన ఆందోళనకు గురవుతారు చిన్న చిన్న నలతలనుకూడా భూతద్దంలో చూసి, హైరాపడిపోయి, ఇంట్లోని వాళ్ళను అందరిని గాభరాపెడుతుంటారు. కుటుంబంలోని వాళ్ళు తమను నిర్లక్ష్యంచేయకుండా, వాళ్ళదృష్టిని తమవైపు మళ్ళించుకొనేందుకు వయోవృద్ధులు చేసే కుయుక్తులలో ఇది ఒకభాగము. మరికొద్దిమంది తమ గతంలోని వైభవాల గొప్పలను, ఎదుటి వ్యక్తులకు అదేపనిగా ఏకరువుపెట్టేందుకు ఆరాటపడుతారు. ఎవరైనా దొరికితే చాలు, వాళ్ళను ఒకపట్టాన వదలరు. తాముచెప్పేది అందరూ (శ్రద్ధగా వినాలనీ, తమ గొప్పతనాన్ని గుర్తించాలనీ తపన పడుతారు. కడకు అందరికీ వెగటుపుట్టించి మనుషులకు దూరమవుతారు. వ్యక్తిగతమైన ఆసక్తి అభిరుచులలో వృద్దాప్యదశలో వచ్చేమార్పులు పాజిటివ్‌గాను, పదిమందికీ ఆమోదయోగ్యంగాను ఉండేలా మనం జాగ్రత్త పడాలి పిలువని పేరంటాలకు పోవడము, ఇతరుల విషయాలలో అనవసరంగా జోక్యం చేసుకోవడము నిషేధించుకోవాలి వృద్ధాప్యంలో దురభిమానము, స్వార్ధచింతన, స్వోత్మర్న (561%2గ60౧, ఈర్చ్వ్యా ద్వేషాలువంటి నెగెటివ్‌ గుణాలు పెంచుకొంటే, అవి మనలో మానసిక ఒత్తిడిని పెంచుతాయి బిపి. పెరుగుతుంది. హృద్రోగాలకు దారితీస్తుంది వార్ధక్యంలో అనవసరమైన పంతాలకు, పట్టింపులకుపోయి, జీవితాన్ని మనం స్వయానా కష్టాలలోనికి నెట్టుకోకూడదు. చిక్కియున్నవేళ సింహంబునైనను బక్క కుక్కకూడ బాధపెట్టు, బలిమిలేనివేళ పంతముల్‌ చెల్లవు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. 0 ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం చా

ముసలితనంలో తగిన ఆర్థెకభై్రైతలెస్‌వాళ్ళు, తమ శేషజీవితాన్ని ఏవిధంగా గడపాలి అన్న దిగులు, ఆలోచనలతో ఎక్కువగా తమకాలం గడపడం జరుగుతుంది ఇటువంటి వాళ్ళలో ఆసక్తులు, అభిరుచులకంటే ఆందోళనలే ఎక్కువగా ఉంటాయి 2. కాలక్షేపపరమైన అభిరుచులు

చేతిలో ఏ పనీలేనందువల్ల, ప్రొద్దుగడవక, తమ విరామకాలాన్ని ఎలా గడపాలి అన్నది చాలమంది వృద్ధులకు ఒక సమస్యగా తయారవుతుంది. యౌవనము, మధ్యవయస్సు దశలలో నుంచే పుస్తకపరనము, రచనా వ్యాసంగము, సంగీతం, సాహిత్యం, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు, సామాజిక సేవ వంటి కొన్ని పాజిటివ్‌ వ్యాపకాలు అలవాటుచేసుకొన్న వ్యక్తులకు వృద్ధాప్యంలో, కాలక్షేపపరమైన అభిరుచులలో పెద్దగా మార్పులు చేసుకోవలసిన అవసరం ఏర్పడదు.

అలాకాకుండా ముందునుంచీ కేవలం తమ ఉద్యోగానికే, లేక తమ వృత్తికే పూర్తిగా అంకితమయిపోయి, ఇతరమైనటువంటి మంచి హాబీలలో ఆసక్తిని, అనురక్తిని పెంచుకోకుండా జీవించి, వృద్ధాప్యంలో అడుగుపెట్టిన వాళ్ళకు విరామసమయ వినియోగం ఒక పెద్దసమస్యగా పరిణమిస్తుంది ఇలాంటివాళ్ళు ఎప్పుడూ ఇంట్లోకూర్చొని, కుటుంబసభ్యుల ప్రతిపనిలోనూ అతిగా జోక్యంచేసుకొంటారు తగవులుపెట్టుకొంటారు. వాళ్ళ ఈసడింపులకు గురవుతారు లేదా ్రొద్దస్తమానమూ టి వీ కి అతుక్కొనిపోయి కాలంగడుపు తారు అదీకాకపోతే, పనిలో నిమగ్నమైన ఏమిథ్రుని వద్దకోవెళ్ళి అతని బుర్రను తినేస్తూ, అతని పనిని చెడగొడుతారు. ఏదీలేకపోతే క్షబ్బులకు వెళ్ళి పేకాటలో మద్యపానంలో తమకాలాన్ని దబ్బును, ఆరోగ్యాన్ని తగలేస్తారు

వృద్దాప్య జీవితంలో సంతృప్తికరమైన కాలక్షేపం కోసం, ప్రతిఒక్కరు కూడా వయసులో ఉన్నప్పటి నుంచే కొన్ని ఆరోగ్యకరమైన హాబీలను అలవాటు చేసుకోవడం అవసరము ([గ్రంధపరనము, స్నేహితులకు, పిల్లలకు తరచు పాలా వయోభారం వ్ల మ్రస్యలతో సర్దుబాటు త్‌

ఉత్తరాలు వ్రాయడము, పూలమొక్కలుపెంచడము, సంగీత, సాహిత్య, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలలో ఆసక్తిచూపించడము వంటి అభిరుచులు ఆహ్ష్హాదకరం గాను, ఆమోదయోగ్యంగాను ఉంటాయి మన విరామసమయాన్ని చక్కగా మేనేజ్‌ చేయడము కూదా ఒకకళే 8. సమాజపరమైన అభిరుచులు

వయోభారంవల్ల వృద్ధులలో (శ్రమతోకూడిన క్రియాశీలక (2061౪6) కార్యక్రమాలపైన ఆసక్తి తగ్గుతుంది మధ్యవయస్సులోని దశలో ఉద్యోగంలోనో, వృత్తిలోనో ఉన్నప్పుడు ఏర్పరచుకొన్న పరిచయాలను, స్నేహాలనూ చాలవరకు కుదించుకొంటూవస్తారు

తమ సహచరులు, సమవయస్కులు కొద్దిమంది మరణించడం జరుగు తుంది. మరికొద్దిమంది తమ పిల్లలవద్దకు వెళ్ళి వేరేప్రదేశాలలో స్థిరపడడం జరుగుతుంది. మిగిలిఉన్న మిత్రులుకూడా తరచు కలసుకొనేందుకు, చాలమందికి ప్రయాణ వసతులు ఉండవు ఖర్చూ, ప్రయాసకూడా ఇందుకు అద్దువస్తాయి అందువల్ల వయోవృద్ధుల సామాజిక సంపర్మాలు (30012! 00౧12019) బాగా తగ్గిపోతాయి.

ఇలాంటి పరిస్థితులలో చాలమంది పురుషులకు తమ అర్జాంగి (1/19) ఒక్కరే తమకాలక్షేపానికి ఆధారం కావడం జరుగుతుంది దురదృష్టవశాత్తు వృద్ధాప్యంలో భార్యా వియోగం కూడా దాపురిస్తే ఆ ఉన్నతోడుకూడా అదృశ్యం అవుతుంది. ఇంట్లోనివాళ్ళందరూ ఎవరిపనులలో వాళ్ళు నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు, వృద్ధులను ఏకాంతము అమితంగా బాధిస్తుంది. ఇంటిపనులు, వంటపనులలో చేదోడువాదోడుగా ఉంటూ, ఇతరులతో కలసి కుటుంబ వ్యాపకాలలో నిమగ్నమవుతారు కనుక, స్త్రీలలో ఇలాంటి ఏకాంత (501120౧౧ భావన తక్కువగా ఉంటుంది

సంపన్నవర్ణాలకు చెందిన వయోవృద్ధులకు తమవయస్సుతో నిమిత్తం లేకుండా, అనేక సామాజిక, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలలో పాల్గొని కాలక్షేపం ర్‌లైలాాాలాలాాాలాా ప్రశాంతమైన వృద్దావు బీవితం చాలా

చేసే వెసులుబాటు ఎక్కువగా ఉంటుంది కాని, సామాన్య వర్గాలలోని వృద్ధులకు ఈ అవకాశం ఉండదు

వృద్ధాప్యదశలో మనమనసును కలతపెట్టే ఏకొంతభావనకు లోను కాకుండా ఉండాలి అంటే, మనం మన పరిసరసమాజంతో మమేకం కావడం నేర్చుకోవాలి చిన్నపిల్లలతో కాలక్షేపం చేయడం, వాళ్ళకు మంచి మంచి కధలు, విజ్ఞాన విషయాలు చెప్పడం చాలా అమ్ల్హాదకరమైన, (ప్రయోజనకరమైన, సామాజిక వ్యాసంగము యువతీ యువకులతో కలుపుగోలు తనంతో మెలగి, వాళ్ళకార్యనిర్వహణలో వాళ్ళను (ప్రోత్సహిస్తూ, అభినందిస్తూ కాలక్షేపం చేస్తే, మనల్ని అభిమానించేవాళ్ళ సంఖ్యను కూడా పెంచుకోవదానికి వీలవుతుంది 4. మతపరమైన అభిరుచులు

ఉద్యోగంలోనో, వృత్తిలోనో నిమగృమై తీరికలేని కాలం గడిపే యౌవనము, నడివయస్సు దశల్లో, చాలామందికి మతంపైన, దేవునిమీద, ఆధ్యాత్మికత పైన అంతగా మనసు మళ్ళదు అటువంటి వ్యక్తులు కూడా వృద్దాప్యదశలో, మతపరమైన విషయాలపైన, దైవచింతనపైన ఎక్కువగా ఆసక్తి చూపడం జరుగుతూ ఉంటుంది చాలమంది వయోవ్ఫద్దులు తరచు దేవాలయాలకు వెళ్ళడము, పూజలు చేయడము, తీర్థయాత్రలకు పోవడము, భజనలలో, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలలో పాల్గొనడము చేస్తుంటారు వయోభారంతో పాటు, మరణంపట్ల ఎక్కువగా ఆలోచనలు సాగుతుంటాయి. మాక్షాపేక్షతో దైవభక్తి కూడా పెరుగుతుందు ఇటువంటి భక్తి, ధ్యానం మనకు మనశ్శాంతిని కూడా ప్రసాదిస్తాయి

వయోవృద్ధులైనవారు అందరూ, తమకు మనశ్శాంతిని, సంతృప్తిని కలిగించే రీతిలోను, ఇతరులకు ఏమాత్రము ఇబ్బంది కలిగించని విధంగాను, తమ అసక్తులను, అభిరుచులను వయసుకు తగినరీతిలో మార్చుకొంటూ, మలచుకొంటూరావాలి వార్ధక్య దశలో మనమాటలు మృదువుగాను, మధురం గాను ఉండేలా చూసుకోవాలి అప్పుడే మనం పదిమందికీ ఆదరణీయులుగా మనగలుగుతాము నలుగురులో మనపెద్దరికమూ నిలబెట్టుకోగలగుతాము ఆావయోభారం వల్ల వచ్చేమార్చులు - నమన్యలతో నర్దబాట్తుోాోాాాాా ర్‌లి

వీకఠము వనములోన వెల్లుగా వలికిన ఖంగి (నొజ్జజనుల వలుకులుందు, కాకికూతబోలె కర్ణుబద్ధులకూత' విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. "7౦ 8 50/7? 2 (6౧౮6౧౭౧ 6 2౧ ఇం0/069౧౧ 84/ 10 6౮/6 ౭25 2 8౦౧౯6౧౭౧ 5 2౧ 20౧/6౪/6గ౧)9౧౯

• గీ ౯ గంంగాం/6/ ల్‌క్తేలాాలాలాలాలాాాాా శాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం పాలా

మీదపడుతున్న వయసుతోపాటు మారవలసిన మన దృక్పథం. ల్‌ న చ, గ్లో బా ' అరిషడ్వర్గాల దచడుగు డో జో అడ్డు తొ లగితే కాల ళీ కుకుములతో కైత్రివిరిగి మనశ్హాంతి లభ్యవడదు. వయసుకు తగిన వస్త్రధారణ, వ్యవహారశైలి, మాటతీరు, అలవరచుకొన్న వ్యక్తులకు, ఎంతవయసుమళ్ళిన వాళ్ళయినాసరే, ఇంటా బయటా కూడా సమాజంలో సముచితమైన గౌరవమర్యాదలకు ఎలాంటి లోటూ ఉండదు. ఆడా వ్రీదవదుళున్న వయసుతోపాటు మారవలనిన మనదృక్పధంచాాాార్‌ప్‌

రెండుచేతులా ఆర్జించే వయసులోను, ఉద్యోగము, అదికారము, హోదా చేతులలో ఉన్న రోజుల్లోనూ అలవరచుకొన్న అహంభావము, దాబు, దర్పము, వాక్సారుష్యము వంటి అనుచిత ధోరణులను వృద్దాప్యం వచ్చాక కూడా కొనసాగిస్తే, పెద్దలైనవారికి ఇబ్బందులు తప్పవు ఇటువంటి స్వభావాలు ఎదుటివ్యక్తులలో మనయెడల ఒక ఏహ్యభావాన్ని ప్రతిఘటనను రేకెత్తిస్తాయి వయోవృద్ధులు ప్రయత్నపూర్వకంగానైనా సరే, హుందాతనాన్ని శాంత స్వభావాన్ని కలుపుగోలుతత్తాన్ని మృదుభాషణను పెంపొందించుకోవడం చాలా అవసరం పసిపిల్లలు, మొదలు, పనిమనుషుల వరకు ఎవరూ సల్లెత్తుమాట పడనటువంటి రోజులు ఇవి. పోటీజీవితాలు, హడావిడి (బ్రతుకులు ఇప్పుడు అందరిలోనూ అసహనాన్నీ కోపాన్నీ పెంచుతున్నాయి. సహనం, సర్దుబాటు తనం, మనుషుల్లో మృగ్యమవుతూ ఉన్నాయి. పెద్దతరం, చిన్నతరం అని తేడాలేకుండో అందరిలొనూ ధిక్కార ధోరణి వ్యక్తమవుతూ ఉంది. చిన్న విషయానికి కూడా, నువ్వెంత అంటే, నువ్వెంత? అని ఎదిరిస్తున్నారు ఈ వాతావరణంలో వయోవృద్ధులు తమపెద్దరికాన్ని మర్యాదలను కాపాడు కోవాలి అంటే, నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ మీద చాలా నియంత్రణ సాధించి, లౌక్యంగా మెసలుకోవడము అవసరమవుతుంది వయసులో ఉన్నప్పుడు అధికారము, హోదా మనచేతులలో ఉన్నకాలంలో, మనప్రతిమాట్హా ప్రతిచేతా, ఎదుటివ్యక్తులపైన ప్రభావం కలిగి ఉంటాయి. కాని, వార్ధక్యదశలో మనమాటలు, చేతలు సవ్యంగా లేకపోతే, వాటి దుష్ప్రభావం మనమీదనే పడుతుంది ఆ దుష్ఫలితాలను కూడా మనమే అనుభవించవలసి ఉంటుంది అంచేత, వయసుమీద బడుతున్న కొద్దీ ప్రతివిషయంలోనూ ఆచితూచి అడుగువేయడం, సందర్భమెరిగి నోరు విప్పడం అలవాటు చేసుకోవడం అవసరం వాక్కువలన కలుగు పరమగు మోక్షంబు, వాక్కువలన కలుగు వరలు ఘనత, వాక్కువలన కలుగు నెక్కుడైశ్వర్యంబు, విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. (౮ ్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం చా

వృద్ద్ధాప్యజీవితాన్ని ప్రశాంతంగా, గౌరవప్రదంగా గడిపేందుకు ప్రతివ్యక్తీ కొన్ని ప్రత్యేకమైన స్వాభావిక లక్షణాలను (1219) అలవరచుకోవలసిన అవసరంజఉంది

1. ఇంటా, బయటా మనచుట్టూ ఉన్న మనుషులతోను, మనం జీవిస్తున్న పరిస్టితులతోను మంచి సర్దుబాటు స్వభావాన్ని (26650016౧0 పెంపొందించు కోవాలి.

2. _ఎదుటివ్యక్తులమీద, సమాజంపైన సద్భావనను అభివృద్ధి చేసు కోవాలి. మనుషులను ్రేమించడం అలవరచుకోవాలి. ఏకపక్షంగా, పక్షపాత ధోరణిలో, నెగెటివ్‌ ఆలోచనలతో, వ్యక్తులను తప్పుగా అంచనా వేయకూడదు. అపసవ్యంగా వ్యవహరించకూడదు.

3. గతంలో అనుభవించిన భోగభాగ్యాలను, వైభవాలను అదేపనిగా నెమరువేసుకోవడం విసర్జించాలి. ఆవిధంగా ఆలోచిస్తూ, ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళ విలాసజీవితాలతో ఇప్పటి తమ తక్కువస్థాయి. జీవితాలను బేరిజువేసుకొని చింతించడం, బాధపడడము అవివేకమని (గ్రహించాలి. తమకు లభ్యమైన సౌకర్యాలతో, సంపదతో, సంతృప్తిపడి హాయిగా (బ్రతకడం అలవరచు కోవాలి.

4. అహంభావానికి (690), ఆత్మన్యూనతకు (101800 00౧౫౧|అ లోను కాకుండా ఆరోగ్యవంతమైన ఆత్మభావనను (36 ౧0౧౦౭౦ కడవరకు పోషించుకొంటూ జీవించాలి. పిల్లలవద్దనుంచి (ప్రేమాభిమానాలు, ఆదరణ, ఆప్యాయతలు, ఏమేరకు

లభ్యమయితే, ఆమేరకే సంతృప్తి పడడం నేర్చుకోవాలి. “మీకోసం మేము

ఎంతో త్యాగంజేశాము. మీకు కృతజ్ఞత కాస్తకూడా లేదు.” అన్న నిష్టురవాక్యాలూ, సాధింపు ధోరణీ, ఎప్పుడుకూడా పిల్లలయెడల ఉపయోగించ కూడదు బేరసారాలతో, జగదాలతో, (ప్రేమాభిమానాలు సంపాదించడం అసాధ్యము. కాగా దానివల్ల ఉన్న ఆకాస్తా అనుబంధాలు కూడా తెగిపోయి, మనకు వృద్ధాప్యదశలో మనోవ్యధమాత్రమే మిగిలే ప్రమాదం ఏర్పడవచ్చు.

అజావజజలాజా వ్రీదపదుతున్న వయనుతోపాటు మారవలసీన మనదృక్పధంగాాాాాాాాా గ్‌?

వయసుకంటే బుద్ధి ముఖ్యము

కొద్దిమంది వయోవృద్ధులు గతంలో తాము అనుభవించిన సామాజిక ప్రాముఖ్యతను కాపాడుకొనే (ప్రయత్నంగా, స్వాతిశయాన్ని దురభిమానాన్ని ఎక్కువగా ప్రదర్శిస్తూఉంటారు. మొండివైఖరితో వ్యవహరించడం, ఎదుటివాళ్ళతో అనవసరమైన పిడివాదాలకు దిగడం చేస్తుంటారు. జీవితంలో మన ఇన్నింగ్స్‌ అయిపోయాయి, ఇక ఎదుటివాళ్ళ ఇన్నింగ్స్‌ను చూచి ఆనందిద్దాము అన్న ఉదారబుద్ధి కలిగిఉండడము పెద్దలైన వారు తప్పక పాటించాలి. వయసును బట్టికాదు, మన బుద్ధిని బట్టిమాత్రమే మనకు గౌరవం లభిస్తుందని (గ్రహించడము ముఖ్యము.

“వృద్ధులొక లక్షయున్నను

బుద్ధియె యెొవ్వరకి వారి బూజింపంగా”

అన్నది మవాభారతంలోని నీతి సూత్రము. పెద్దలందరికీ ఇది శిరోధార్యము.

వృద్ద్ధాప్యదశలో మన అవసరాలకు ఎన్నోసార్లు మనం ఇతరులపైన ఆధారపడవలసి వస్తుంది. కనుక, ఎంత ఎక్కువమంది సహకారము, సౌజన్యము మనకు లభిస్తే మనజీవితం "అంతసంతోషంగా సాగేందుకు వీలవుతుంది. “నోరు మంచిదయికే, ఊరు మంచిదవుతుంది” అన్నసామెతను ప్రతి వయోవృద్ధుడూ నిత్యము మననం చేసుకోవడం మంచిది.

మానవుడు సంఘజీవి. ఎవరికైనాసరే జీవితంలో అత్యంత కఠోరమైన శిక్ష ఏకాకి తనము (10౧౧659). ముసలితనంలో ఆస్తులు ఎవరూ లేని ఏకాంతవాసం అతి బాధాకరంగా ఉంటుంది. తనను (పేమించేవాళ్ళు, పలకరించేవాళ్ళు, అవసరమైనప్పుడు ఆదుకొనేవాళ్ళు, ఆస్తులు, ఎంత అధికంగా ఉంటే వృద్ద్ధాపష్థదశలో మనకు అంత భద్రతాభావం లభిస్తుంది. ఎక్కవమంది ఆత్మీయులమధ్య ఉంటూ, సంతృప్తి భావంతో జీవించే వయో వృద్ధులు ఆరోగ్యంగా, ఎక్కువఏళ్ళు జీవిస్తారని శాస్త్రజ్ఞుల సర్వేలు నిరూపిస్తున్నాయి.

ముసలివయసులో అహానికి, అసహనానికి, ఆగ్రహావేశాలకు, ఈర్చా ద్వేషాలకు, అసభ్యప్రవర్తనలకు, వ్యసనాలకు లోనైన వ్యక్తులు ఆత్మీయులను ర్‌రాాాాాలాలాలాాాాలలా=- వ్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం పాలా

కోల్పోవడం జరుగుతుంది. ఈతరహా వ్యక్తులు తమ ఆయుష్పును తామే కుదించుకొంటారు.

గోపాలకృష్ణకు నోటిదురుసు బాగా ఎక్కువ. రెబ్బయవపడిలో పడినా అతనిలోని అహంభావము, కోపావేశము ఏమాత్రము తగ్గలేదు. అతడు ఇంట్లో ఉన్నంతసేపూ ఆ యిల్లు ఒక రణరంగంగా ఉంటుంది. “నీవెంత” అంటే “నీవెంత” అని ధిక్కరించే అతని ఇల్లాలూ, ఒకటికి రెండుగా అప్పచెప్పే అతనిపిల్లలూ, వీలయినంత సత్వరంగా గోపాలకృష్ణను ఇంటిబయటకు వెళ్ళగొట్టేస్తారు. ఆపైన అతడిది ఊరంతా స్వైరవిహారమే. ఎక్కడ ఏ సభ జరిగినా, ఏ కచ్చేరీ ఉన్నా అక్కడ గోపాలకృష్ణ హాజరు. అక్కడకూడా ఏవో గొడవలు పడి, రాత్రి పదిగంటల వరకు ఎలాగో కాలం గడిపేసి, ఆపైన కాళ్ళీడ్చుకొంటూ ఇల్లుచేరుకొంటాడు.

గోపాలకృష్ణది నిజంగానే ఒకవిషాద గాధ. అతనికి అవసరానికి మించిన ఆస్తిపాస్తులున్నాయి. ఇంటినిండా మనుషులూ ఉన్నారు. కానీ (ప్రేమించే ఆత్మీయులే లేరు. ఇంటాబయటా ఎవరూ అతనితో మాట్లాడడానికి ఇష్టపడరు.

ఇంట్లో ప్రశాంతవాతావరణం కొరవడితే, ఎవరికి కాని వృద్దాప్యజీవితం తెగినగాలిపటం తీరుగా మారుతుంది. అందుకే మనము ముందు ఇంటగెలచి, ఆతర్వాత రచ్చగెలవదానికి ప్రయత్నించాలి.

“ఇంటిలోని పోరు ఇంతింతకాదయా” అనివేమన ఎప్పుడో చెప్పాడు.

వ్యక్తులతో వ్యవహరించే విధానం

నలుగురూ కలసి జీవించే ఉమ్మడికుటుంబ (0101 12౧౫) వ్యవస్థ పారిశ్రామిక యుగప్రాబల్యం వల్ల చాలవరకు నశించిపోయింది. దీనితోపొటే ఇంట్లోఉన్న పరిమిత సౌకర్యాలను నలుగురూ కలసి, సర్దుబాటు స్వభావంతో పంచుకొని, సంతృప్తి పడదాము అన్న ఉదార బుద్ధికూడా మనుషులలో మరుగున పడిపోయింది. ఇప్పుడు ఎవరిసుఖంవారు చూసుకొంటున్నారు.

వ్యక్తివాదం (1061/6062|5గ)) విపరీతంగా పెరిగిపోయింది. పిల్లలు మొదలు, పెద్దలువరకు అందరిలోనూ “నేను, నావస్తువు, నా డబ్బు, నా అస్తి” అనే స్వార్ధచింతన సర్వత్రా వ్యాపించి పోయింది. ఈ సామాజిక జా మీదవదుతున్న వయనుతోపాటు మారవలనిన మనదృక్పధంచాా త్‌కొ

పరివర్తనకు అనేకమైన కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిజోలికి వెళ్ళి బుర్రలు బద్దలు

కొట్టుకోవడము వృద్ధులవిషయంలో వట్టివ్యర్ధప్రయాస. మనకు అవసరమైన

దల్లా, ఇప్పటి యథార్దాన్ని అర్ధంచేసుకోవడం మాత్రమే.

మునుపటిరోజుల్లో ఉన్న పాతకాలపు మానవత్వపు విలువలను జీర్ణించు కొని, జీవితం గడిపిన వృద్ధులు చాలమంది, ఇప్పుటి ఆధునిక సామాజిక మార్పులను చూచి విస్తుపోతూ, విపరీతంగా బాధపడదము, చలించిపోవడము మనం గమనిస్తున్నాము. ఇది విజ్ఞతతోకూడిన పనికాదు. మనము కోరుకొన్న విధంగా మనచుట్టూ ఉన్న మనుషులూ, సమాజమూ ఉండాలి అని ఆళించి, భంగపడడంకంటే, వాస్తవ పరిస్థితులను వివేకంతో అర్ధం చేసుకొని, తదును గుణంగా మన శేషజీవితం ప్రశాంతంగా గడిపేందుకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు చేసుకోవడం ఉత్తమమైనపని.

మార్పులు అన్నవి మన అంగీకారంకోసం ఎప్పుడూ ఆగవు. సమాజంలో ఇప్పుడు వడివడిగా వస్తున్న మార్పులను ఎదిరించి, అద్దుకొని, మనం ముసలి వయసులో సాఫీగా మనుగడ సాగించడము చాలా అసాధ్యము. కనుక, వృద్ధాప్యదశలో ఇంట్లోని వాళ్ళతోను, బయటివ్యక్తుల తోను ఈకాలానికి ఉచితమైన, సవ్యమైన సంబంధాలు కొనసాగించేందుకు మనం కొన్ని నియమాలను విధిగా (600౧౧౮1౩౦౧) పాటించవలసి ఉంటుంది.

1. _అతివాడుగును, వదరుపోతుతనాన్ని వదలుకోవాలి. ఆచితూచి మాట్లాడే పెద్దలకు సర్వత్రా గౌరవం లభిస్తుంది. ఎప్పుడూ మనమే మాట్లాడుతూ ఉందాలి అన్న దురదను తగ్గించుకొని, ఎదుటివ్యక్తులు చెప్పేది వినే ఓపికను పెంచుకోవాలి.

వినే ఓపికను ప్రదర్శించే పెద్దవాళ్ళవద్దకు, తమ సాధకబాధకాలు చెప్పుకొనేందుకు ఎక్కువమంది వస్తారు. సలహాలను అడుగుతారు. కనుక, ఈ సద్దుణం వయోవృద్ధులకు చాలమంది పరిచయస్థులను, ఆప్తులను, సానుభూతి పరులను సంపాదించి పెడుతుంది. అవసరమైనప్పుడు ఆదుకొనేవాళ్ళు ఉంటారు. అతిగా మాట్లాడేవాళ్ళకంటే, శ్రద్ధగా వినేవాళ్ళకే స్నేహితులు ఎక్కువగా ఉంటారు.

60 ట్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం పాలా

2. దగ్గరకు వచ్చిన ప్రతివ్యక్తితోనూ మన ఘనతను గురించి, మన పిల్లలు వఏ దేశాలలో, ఏఏ హోదాలలో ఉన్నారు అన్న గొప్పలను గురించి, డబ్బాకొట్టుకోవడం విసర్జించాలి. వృద్ధులంటేనే చిన్నచూపు ఉన్న ఈరోజుల్లో ఇటువంటి ప్రగల్బాలు పదిమందిలోనూ మనల్ని చులకన చేస్తాయి. నవ్వలపాలుకూడా చేస్తాయి.

3. ఏదో ఒకవంకతో, ఎప్పుడూ, ఎవరినో ఒకరిని విమర్శించడమో, తూల నాడుతూ మాడ్డాడడమో పెద్దలకు ఉచితము కాదు. ఈ చెడ్డ అలవాటు, అత్మన్యూనతాభావంతోకాని (10810గ0/ 00౧౧164 లేక తమజీవితంలో ఎదురైన వైఫల్యాల (120౧89) మూలంగా కలిగిన అసంతృప్తితో కాని, బాధపడుతూ ఉన్న వ్యక్తుల నెగెటివ్‌ స్వభావాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. అలాంటి బలహీనతలనుంచి మనం బయటపడాలి.

మన విమర్శలు ఎదుటివాళ్ళ వద్దనుంచి ('ప్రతివిమర్శలను ఆహ్వానిస్తాయి. కడకు అవి, కలహాలకు, కలతలకు, సత్సంబంధాలు తెగిపోవడానికి హేతువులవుతాయి. మనజీవితంలోని ప్రశాంతతను, భంగపరుస్తాయి. రామచంద్రారెడ్డి పెద్దకుటుంబం నుంచి వచ్చాడు. ఎవరికీ ఎలాంటి హానీ చేసే వ్యక్తికాదు. కానీ, అతనికున్న దుర్గుణం మాత్రము తీవ్ర మయినది. అతడు నోరుతెరిస్తే చాలు కంపుమాటలు దొర్లుకొనివస్తాయి. దేశప్రధాని మొదలు, ఊరిపెద్దవరకు “వాడెంత? వీడెంత?” అంటూ అకారణంగా అందరిపైనా అభాండాలువేస్తూ మాట్లాడడం అతని హాబీలలో అతిముఖ్యమైనదయిపోయింది. ఎవరినో ఒకరిని ఎత్తిపాడ వడంలో సంతృప్తిపొందడము రామచంద్రారెడ్డి స్వభావంలో అంతర్లీన మయిపోయింది. ఆకతాయి కుర్రవాళ్ళు తప్ప, మిగత అందరూ అతనితో మాట్లాడమే మానుకొన్నారు. అతడు ఎదురుపడితే చాలు, తప్పుకొని వెళ్ళిపోవడం మొదలుపెట్టారు. అకారణంగా ఇతరులను ఆడిపోసుకొనే పనికిమాలిన నోటి దురదవల్ల అతడు స్వయంగా కొను కొన్న సాంఘిక బహిషారము ($00121 0006064) ఇది. జా మీదపదుతున్న వయనుతోపాటు మారవలనిన మనదృక్పుధంచాాాాాా 1

4 వీలయినంతవరకు ఇంటా, బయటా, మనపనులు మనమే చేసుకోవడం అలవాటు క్రిందమార్చుకోవాలి. కూర్చున్న చోటునుంచి లేవడానికికూదా బద్దకిస్తూ, ప్రతిచిన్న పనినీ ఎదుటివాళ్ళకు పురమా యించడము సరైన పద్దతి కాదు.

ఆపద వేళల్లో ఆత్మీయుల ఆసరాను ఆశించడము సమంజసంగా ఉంటుంది. కానీ ఇతరులపైన అతిగా ఆధారపడితే, వాళ్ళలో మనపైన విసుగు, విముఖత్వం పెంచేందుకు దోహదంచేసిన వాళ్ళమవుతాము. అప్పుడు ఆపదవేళల్లో ఆదుకొనేవాళ్ళు కరువవుతారు కూడా.

5. కుటుంబంలోని పిల్లలు చేసే ప్రతిపనిని గురించీ తెలుసుకోవాలి, వాళ్ళు మాట్లాడుకొనే ప్రతివిషయమూ వినాలి, అన్న అనవసరమైన ఉబలాటం విడనాడాలి. ఇలాంటి అత్యుత్సాహం (0౪6౧1౧6౪1510౪/6౧659) వల్ల పిల్లల వ్యవహారాలలో అతిగా జోక్యంచేసుకోవడము, వాళ్ళతో ఘర్షణ పడడము జరగదానికి ఆస్పదం ఏర్పడుతుంది.

& ఈరోజుల్లో భార్యాభర్తలు ఇరువురూ కూడా ఉద్యోగాలు చేస్తున్న యువజంటలు ఎక్కువ అవుతున్నారు. కాన్పులయినప్పుడూ, తమపిల్లలు స్కూలుకు వెళ్ళలేని శైశవదశలో ఉన్నప్పుడూ, తమ తమ ఉద్యోగాలలో నిమగ్నమైన ఈ యువతీ యువకులకు, వాళ్ళ అమ్మగారితోను, లేక అత్తగారితోనూ అవసరాలు పడుతున్నాయి. విదేశాలలో ఉన్నవాళ్ళ విషయంలో అయితే ఇటువంటి అవశ్యకత మరీ ఎక్కువవుతూ ఉంది.

వయసుమీరిన చాలామంది తల్లిదండ్రులు, తమ ఆరోగ్య పరిస్థితులు అనుమతించకున్నాకూడా సరే, పిల్లల పిలుపును కాదనలేకనో లేక వాళ్ళ వత్తిడికి తట్టుకోలేకనో, వాళ్ళవద్దకు వెళ్ళడము, అక్కడ నెలలతరబడి ఇంటిపనులు, వంటపనులు, పసిపాపల పెంపకం పనులూ చేయలేక బాధపడడము జరుగుతూఉంది. ఇలాంటి వయోవృద్ధులు అనేకులు తాము తమబిడ్దల ఇళ్ళకువెళ్ళి అక్కడ ఎంతగా చాకిరీచేసిందీ, ఆతర్వాత తాము ఏవైనా ఆపదలను ఎదుర్మాన్నప్పుడో లేక అనారోగ్యంతో మంచం పట్టినప్పుడో, తమపిల్లలు తమను ఏవిధంగా నిర్లక్ష్యం చేసిందీ, చెప్పుకొని, బాధపడుతూ ఉండడము మనము తరచు చూస్తున్నాము.

(02 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం వా

ఇది పెద్దలకూ, పిల్లలకూ కూడా సత్సంబంధాలను పెంచు కొనేందుకు ఏవిధంగానూ దోహదం చేయదు. ఎవరుకానీ, ఎంతవరకూ తమ సుఖసంతోషాలను త్యాగంచేయగలరో, అంతవరకే చేయడము ఉచితము ఇష్టంలేకపోయినా, వీలుకాకపోయినా సేవలు చేయడము, ఆపైన బిడ్డలను నిందించడము అనుచితమైన ధోరణి.

7. ఏపనీలేకుండా ఉన్నాము కదా అని, అయినవాళ్ళకు, కానివాళ్ళకు, ఆయాచితంగా ఉచితసలహాలు ఇవ్వడం కూడనిపని. మన అనుభవంపైన, మన వివేకంపైన, నమ్మకము, గౌరవము ఉన్నవాళ్ళు ఎవరైనా మనల్ని సంప్రదిస్తే అప్పుడు సరైన సలహాలు ఇవ్వవచ్చు. మనకు తెలియకపోతే, నిజాయితీగా అంగీకరించి, మరెవరినైనా సలహా అడగమని ప్రోత్సహించ వచ్చు.

8. మునుపటి రోజులలోని సాదాసీదా అలవాట్లు, అభిరుచులు, వేషభాషలతో పోల్చుకొని చూస్తే, ఈనాటి యువతరం పోకడలు, ఖరీదైన విలాసాలూ చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ వ్యత్యాసాలను పెద్దలయిన మనం పెద్దమనసుతో అర్ధంచేసుకోవాలి. అంగీకరించాలి. అదీ వీలుకాక పోతే, మౌనంగా ఉండడమైనా అలవాటుచేసుకోవాలి. అంతేకాని, పాతవన్నీ ఇంపు, క్రొత్తవన్నీ కంపు అన్న ధోరణిలో విమర్శిస్తూ మాట్లడితే, పిల్లల నిరసనలను, ధిక్కారాలను ఎదుర్కొనకతప్పదు.

9. కొడుకులు, కోడళ్ళు, కూతుళ్ళు, అల్లుళ్ళు, మనుమలు, మనుమరాండ్రు, ఆప్తులు పుట్టినతేదీలను, పెళ్ళిరోజులను ఒకడైరీలో వ్రాసుకొని, ఆయాతేదీ లలో వాళ్ళకు శుభాకాంక్షలు తెలియజేయడం పెద్దలైనవారికి చాలామంచి అలవాటు. ఇందువల్ల వాళ్ళ ప్రేమాభిమానాలు చూరగొనే సదుపాయం కలుగుతుంది. ఆత్మీయులతో మానవసంబంధాలు మెరుగు పడతాయి.

10. మనపిల్లల పట్ల, వాళ్ళబిడ్డల యెడల, మనం నిప్పక్షపాత ధోరణితో (౧02/8) వ్యవహరించాలి. ఒకరిని ఎక్కువచేసి, మరొకరిని తక్కువచేసి చూడడము, మాట్లాడము, సరైన పద్ధతికాదు. ఇందువల్ల వాళ్ళలో ఈర్వ్యలు, ద్వేషాలు, పంతాలు పెంచినవాళ్ళమవుతాము. కడకు, అవసర

జా మీదవదుతున్న వయసుతోపాటు మారవలనిన మనదృక్సధంచాాాోా€68ి

మయినప్పుడు, మనకు ఎవరూ కాకుండా, అందరూ దూరమయ్యే ప్రమాదానికి దారితీయవచ్చు. కక వృద్ధాప్యదశలో స్వార్ధచింతన, దురాశ, భోగలాలసత్వము మనము ప్రయత్నపూర్వకంగానైనా వదులుకోవాలి. ముసలివాళ్ళు కొందరు, కాళ్ళు సరిగా నిలబడకపోయినా, కళ్ళు బాగా కనిపించకపోయినా, ఇంకా ఆస్తిపాస్తులు సంపాదించాలని, డబ్బుకూడ బెట్టాలని, తమపిల్లలకు కాలుమీద కాలువేసుకొని తినినా తరతరాలవరకు తరగిపోని సంపదను సమకూర్చి పోవాలని, తపనతో ఆరాటపడుతూ ఉండడము మనం గమనించవచ్చు. మరికొందరు తలలు నెరసినాకూడా తలపులు మాత్రం మొగ్గతొడుగుతూ, వయునుకు యోగ్యతకాని దు(ష్ప్రవర్తనలకు లోనుకావడము కూడా మనము గమనిస్తున్నాము. గౌరవప్రదంగా జీవించవలసిన వృద్దాప్యదశలో, అనుచితమైన దురాశలకు, విషయలోలతలకు బానిసలవుతున్న వ్యక్తులను గురించి భర్తృహరి ఇలాఅన్నాడు. కరచరణాద్యవయవములు భరముడిగెన్‌, వళులు మొగముపై నిందారెన్‌, శిరసెల్లదెల్లవారెను, దరిమాలిన తృష్ణయొకటె తరుణతబూనెన్‌. అన్ని వ్యసనాలనుంచీ, బంధాలనుంచీ విముక్తిపొందుతూ, వ్యామోహాల భారం తగ్గించుకొంటూ వచ్చిన పెద్దలకు తమవృద్ధాప్యదశలో అవసరమైన మనశ్శాంతి సమృద్ధిగా సమకూరుతుంది. వాళ్ళ శేషజీవితాలు హాయిగా, తృప్తిగా “7౧6 56౧/0 ౧౯౭6౧౩ 8౧0౮/6౮ ౧౦౧ ౧౭౪/6 ౧00 గాలం ౧07 ౧౭౧6, (గ, గంగ౧6౦/ 0/ ౧0గ6౮౧6. 1/726 ఓం" ౧౪౪6 2/9 86/ 65/969/గ 4౧౮ 6౧/౧ 11026౧ ౧06 9/2౧6౬౦౧/౮ 39635 ౧/5 ౧౧౦౮-౭౮6౧ ౦/౧౭౧నా/౧౮ ౧/౨ //69 ౪4/02 గాం౭౧/౧౯ 2౧౮ ౧౮౧౦౦౨౦, 06 /౦౬4౧౮౩/9/ 5/7064/60 796/ ౧గ౧౦౮౮ [0 ౧2౪6 560% 2 6౮/9౧/గ౧6౮ 9౮/౧2౧౮ - ౧2౧9౧౧ 2౧౮ 99/ ౧౭౧౦౦) (0 (2/4 20061 గగ" = గ/(6/౧౫// దం౬6/856. డా శాంతమైన వృడ్దావు జీవితం లాలా

కుటుంబ సభ్యులతో కొననాగవలసిన సంబంధాలు ___________ రో కం లి నక) క్ష కుటుంబరభ్యుల కుఢ్యక కుంటులడిక అకుబంధం ట్ర వార్వతు శఐతక స! వృద్ధావ్య ట్‌ క్యధల బదువ్రు పెంచుతుంది మొదట ఇంటగెలచి, ఆ తర్వాత రచ్చగెలవమన్నారు మనపెద్దలు. కుటుంబంలోని సభ్యులమధ్య సంబంధాలు సజావుగా లేకుంటే, సంసార జీవితంలో ప్రశాంతత కొరవడుతుంది. మనకు మనశ్శాంతి కరువవుతుంది. ాలాాజాలయలయం క్రుర్షంంలు నభ్యులతో కొనసాగనలసీన నంబంధాలు నా 65

దీనివల్ల వ్యక్తులు అశాంతికి, మానసిక వత్తిడికి లోనై తేలికగా కోపం, అసహనం, చిరాకు, వంటి హానికరములయిన నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కూ, నెగెటివ్‌ ప్రవర్తనలకూ బానిసలవుతారు. ఇంట్లోనుంచీ అశాంతితో బయటకు వచ్చిన వ్యక్తులు, తమ అసహనాన్ని బయటివ్యక్తులమీద చూపడము, దానివల్ల తమ సామాజిక సంబంధాలను చెడగొట్టుకోవడము, తరచుగా గమనిస్తున్నాము.

మన శేషజీవితాన్ని ప్రశాంతంగా గడపాలి అంటే, వయసు పైబడుతున్న కొద్దీ, కుటుంబ సభ్యుల విషయంలో మనవైఖరినీ (241166), ప్రవర్తననూ సముచితం (2౧౧౧౦౧౧౭16) గాను, ఆమోదయోగ్యంగాను ఉండేవిధంగా మనము మలచుకోవడం మంచిది. తానుకూడా వయోభారం అనుభవిస్తున్న జీవితభాగస్వామి ($00486) విషయంలోనూ, పెద్దవాళ్ళయి, ప్రయోజకులై నటువంటి పిల్లలవిషయంలోనూ, వయసుల మధ్య అంతరాలు ఎక్కువగా ప్రభావంచూపే మనుమళ్ళు, మనుమరాళ్ళ విషయంలోను పెద్దలైన వయోవృద్ధులు తగినరీతిలో సముచితంగా వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది.

జీవిత భాగస్వామితో సంబంధాలు

వృద్ధాప్యదశలో జీవిత భాగస్వామితో ($00456) సంబంధం ('8120- 91110) విషయంలో మనము ప్రత్యేకమైన థద్ధవహించడం అవసరం. ఉద్యోగము నుంచీకాని, మరేఇతర వృత్తినుంచీకాని, రిటైర్‌ అయిన తర్వాత మనచేతినిండా ఏపనీ ఉండదు. కనుక ఎక్కువకాలం మనం ఇంట్లోనే గడపడం జరుగుతుంది. ఇందువల్ల ఒకరుచేసే పనిని మరొకరు నిశితంగా గమనిస్తూ ఉండడము, ఒకరి లోపాలను మరొకరు గుర్తించడము, పరస్పర విమర్శలకు పూనుకోవడము జరిగేందుకు ఆస్కారం ఎక్కువవుతుంది. మునుపెన్నడూలేని విధంగా వృద్ధదంపతుల మధ్య తరచూ చిన్నచిన్న ఘర్షణలు, పోట్లాటలు, వాగ్వివాదాలు తలెత్తే ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది.

వృద్ధదంపతులు, భార్య, భర్త, ఇద్దరి ఆలోచనలలోను, అభిరుచులలోను, హాబీలలోనూ సారూప్యత (51౧86400, భావనమైక్యత ఉన్నట్లయితే. ఇద్దరూకూడా వాళ్ళ విరామసమయాన్ని అన్యోన్యతతోను, ఆహ్హాదకరంగాను గడిపేందుకు అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలా కాకుండా భార్యాభర్తల 66టాాాాాాాాాాాాాా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య బీనితం అలా

దృక్పధాలూ, ధోరణులు ఉత్తర ధ్రువం, దక్షిణధ్రువంలాగా పరస్పర విరుద్ధ మైనవిగాఉంటే, ఆ వృద్ధదంపతుల మధ్య తరచుగా వాగ్వివాదాలు, ఘర్షణలు తప్పవు. ఇలాంటి పెద్దలు తమపిల్లల ముందు బాగా చులకనకావడం, వాళ్ళ విసుగుదలకు, కోపతాపాలకు, కడకు నిర్లక్ష్యానికి కూడా గురికావడం జరుగుతుంది.

ముఖ్యంగా పురుషుల విషయంలో చాలామందికి వృద్ధాప్యంలో తమవిరామ సమయాన్ని ఎలా సద్వినియోగంచేసుకోవాలో తెలియకపోవడం వల్ల, వాళ్ళు ఎక్కువగా విసుగుకు, అసహనానికి, కోపానికి గురికావడం జరుగుతుంది. తమ ప్రాముఖ్యతను (1౫90గ2౧౦9) ఇంట్లోనివాళ్ళు పట్టించు కోవడం లేదన్న ఉక్రోషంకూడా వాళ్ళలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ అసహనాన్నీ ఆవేశాన్నీ ఆప్పురాలుగా తనకు దగ్గరగా ఉన్న అర్జాంగిపైన చూపడం సాధారణంగా మనం గమనించవచ్చు. ఈ కీచులాటలో భాగంగా, పూర్వం ఎప్పుడో జరిగిపోయిన సంఘటనలను గురించీ, పొరపాట్లను గురించీ ప్రస్తావనలు లేవదీస్తూ “నీవు ఇలాంటిదానివి, నీవాళ్ళు ఇలాంటివాళ్ళు, మీ వంశం మంచిది కాదు”, అనే నిందారోపణలతో ముసలిదంపతులు ఒకరినొకరు విమర్శించుకాంటూ, దెప్పిపొడుచుకొంటూ కాలక్షేపం చేయడం తరచుగా మనం చూస్తున్నాము.

వృద్ధాప్యంలో జీవితము సంతృప్తికరంగా సాగాలి అంటే, భార్యాభర్తలు ఇరువురుకూడా తమ యౌవనదశనుంచే జాగ్రత్తపడాలి. వాళ్ళ ఆలోచనలలోను, అభిరుచులలోను, వ్యవహారాలలోను ఒకరినొకరు అర్ధంచేసుకోవాలి. ఒకరి మనస్తత్వాన్ని మరొకరు గౌరవిస్తూ, భావసారూప్యతను సమకూర్చుకోవాలి. అలాకాకుండా భావవైరుధ్యాలతో (6111926093 0! ౦౧1౧10౧) మునుపటి నుంచీ దాంపత్యజీవితం గడిపినవాళ్ళు, ఎవరుకాని, తమ వృడ్ధాప్యదశలో అన్యోన్యతతో మెలగడం అన్నది అసాధ్యమైనపని.

సంతానంతో సంబంధాలు

ఉమ్మడి కుటుంబాలలో జీవిస్తూ, తమ తల్లిదండ్రులు చేస్తున్న వృత్తులనే పిల్లలుకూడా చేపడుతున్న మునుపటిరోజుల్లో, వ్యవసాయం, వ్యాపారం వంటి జాడ భుటుంద సభ్యులతో కానసాగవలనీన సంబింధాలు లా (7

ఆయావృత్తులలో నిష్ణాతులైన తల్లిదండ్రుల సహాయము, సలహాలు యువతరానికి ఎక్కువగా అవసరమయ్యేవి. అందువల్ల ఇంట్లోని వృద్ధులూ, యువకులు కలసి పనిచేస్తూ పరస్పర సంపర్మంతో కాలంగడిపేవాళ్ళు.

ఆ పరిస్థితులు ఇప్పుడు పూర్తిగా మారిపోయాయి. ఉన్నతవిద్యలను అభ్యసించిన పిల్లలు, ప్రయోజకులయిన తర్వాత, ఎవరిపనులలో వాళ్ళు నిమగ్నమైపోతున్నారు. పిల్లలు నిర్వహిస్తున్న వృత్తులకూ, వాళ్ళ తల్లిదండ్రుల విషయపరిజ్ఞానానికీ ఏమాత్రం పొంతనలేని రోజులివి. ఈ పరిణామాన్ని (1209100210) పెద్దలైనవారు గ్రహించాలి. అలాకాకుండా, మాపిల్లలు ఎప్పుడూ మామాటే వినాలి, మా సలహాలే పొటించాలి, మమ్ములను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా మాతోనే ఎక్కువసమయం గడపాలి, అన్నటువంటి అనుచితమైన ధోరణిని ప్రదర్శిస్తే మనపిల్లలతో మన సంబంధాలు బెడిసికొట్టదము మాత్రము తథ్యము.

పిల్లలు ఎదిగిపెద్దవాళ్ళవుతున్న కొద్దీ, మనం వాళ్ళపైన ఆధిపత్య ధోరణిని బాగా తగ్గించుకొంటూ వచ్చి, మైత్రిని (118౧605010) పెంచుకొంటూ రావాలి. వాళ్ళ ప్రయోజకత్యాన్ని గుర్తించాలి. వాళ్ళను అభినందిస్తూ, ప్రోత్సహిస్తూ రావాలి.

గురుమూర్తి గుప్తకు అనేకవ్యాపారాలు ఉన్నాయి. లక్షలలో ప్రతిరోజూ లావాదేవీలు జరుగుతూ ఉంటాయి. 80 ఏళ్ళు వయస్సుమీద పడినా కూడా గురుమూర్తి గుప్త, ప్రతివిషయమూ తానే స్వయంగా చూసుకోవాలి అన్న ధోరణితో వ్యవహరిస్తాడు. అతనికొడుకులు ఒకడు ఎమ్‌.కామ్‌ చదివాడు. మరొకడు బి.ఏ. పాసయ్యాడు. ఇంతపెద్ద వ్యాపారం ఉండగా, మీకు ఉద్యోగాలు ఎందుకని, ఇద్దరు కుమారుల్నీ తనవ్యాపారంలోనే స్థిరపడేటట్లు చేశాడు గురుమూర్తి గుప్పు

కుమారులు విద్యావంతులుగా ఎంతవఎదిగినా, గురుమూర్తి గుప్తకు వాళ్ళ సామర్థ్యంపైన వీసమెత్తుకూడా నమ్మకంలేదు. ఆయన దృష్టిలో తనకొడుకు లిద్దరూ ఇంకా అమాయకులయిన పసిపిల్లలక్రిందనే లెక్క తనకు ఏళ్ళు పెబడుతున్నా కూడా, పిల్లలకు క్రమేపి బాధ్యతలను అప్పజెప్పి, వాళ్ళను 6రిాలాలాలాలాలాలాాలాా ద్రశాంతమైన వుద్దావు జీవితం హా

వ్యాపారంలో తర్చీదుచేయకుండా, అన్నీతానే అయి కడవరకూ వ్యవహారం కొనసాగించాడు అతడు.

ఒకరోజు ఉదయం కాఫీత్రాగి, పేపరుచదువుతున్న గురుమూర్తి గుప్త హరాత్తుగా వచ్చిన గుండెపోటుతో, కుర్చీలోనే కుప్పగూలి మరణించాడు.

ఒక మర్రిచెట్టులా, తననీడలో తమను ఏమాత్రం ఎదగనివ్వని తండ్రి హరాత్తుగా అద్భశ్యంకావడముతో గురుమూర్తి గుప్త కొడుకులిద్దరూ దిక్కుతోచని స్థితిలో పడిపోయారు. వ్యాపారమెళకువలు అంతగా తెలియని అర్భకత్వం వల్ల, మూడునాలుగు సంవత్సరాల కాలంలోనే వాళ్ళు విపరీతమైన నష్టాలు చవిచూడవలసి వచ్చింది వాళ్ళవ్యాపారాలు కూడా ఒక్కొక్కటిగా మూతపడ్డాయి ఎంతోవైభవంగా బ్రతికిన కుటుంబం కడకు వీధినపడడానికి ఎక్కువరోజులు పట్టలేదు

వయోవృద్దులకందరికీ గురుమూర్తి గుప్త గాధ ఒక గుణపాఠంగా ఉండాలి. పిల్లలు ఎదిగేకొద్దీ, వాళ్ళను మనము విశ్వసించాలి. ప్రోత్సహించి, యోగ్యులుగా, సమర్ధవంతులుగా, తమకాళ్ళమీదతాము నిలబడేరీతిగా వాళ్ళకు మార్గదర్శకత్వం వహించాలి. అతి(ప్రేమతోనో, లేక అపనమ్మకంతోనో, పిల్లలను చవటలుగానూ, అసమర్జులుగానూ తయారు చేయడము పెద్దల యెడల క్షమించరాని నేరమేఅపుతుంది.

తల్లిదండ్రులకు తమ సంతానంతో సత్సంబంధాలు అన్నవి, ఒక మంత్రదండము ఉపయోగించి, మాయచేసి, ఒక్కనాటితో ఏర్పరచుకొనేవి కావు. పిల్లలు కౌమారదశను (186006) చేరుకొన్నప్పటినుంచే పెద్దలు వాళ్ళఎడల తమ ఆధిపత్యం తగ్గించుకొంటూ, మైత్రినీ, మార్గదర్శకత్వాన్నీ పెంచుకొన్న కుటుంబాలలో సత్సంబంధాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి.

కనకమ్మ తనభర్త మరణానంతరము ఇంటిపెద్దగా చాలఏళ్ళు అధికారం చెలాయించింది. కొడుకు పళ్ళిఅయ్యాక, వృద్ధాప్యంలో వంటరిగా ఉండడం ఎందుకని, అతనివద్దకు వెళ్ళి జీవించసాగింది. మారినకుటుంబ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కనకమ్మ తన ధోరణిని మార్చుకోలేకపోయింది. ఇంటియజమా - నాయడు కుటుంబ సభ్యులతో కొనసాగవలనీన నంబింధాలు (బాతాలాా క ఫేపీ!

రాలిగా, అందరిపైనా అజమాయిషీ చేసే తత్వాన్ని ఆమె వదలుకోలేకపోయింది. కోడలువేసుకొనే ఆధునిక దుస్తులను గురించి విమర్శించడము, ఆమెచేసే ప్రతిచిన్నఖర్చునూ దుబారాగా తప్పుపట్టడము, అధికం కాసాగాయి అత్తాకోదళ్ళ మధ్య అగాధం ఎక్కువై, తరచుఘర్షణలు చోటుచేసుకొన్నాయి. తమ తల్లిపక్షం చేరిన మనుమడూ, మనుమరాలుకూడా, వాళ్ళనాన్నమ్మతో గొడవపడదం మొదలుపెట్టారు. ఇంట్లో ప్రశాంతత కరువు కావడంతో, కనకమ్మ కొడుకు, కడకు ఆమెను సమీపంలోని ఒక వృద్ధాశ్రమంలో చేర్పించాడు. నెలకింత డబ్బు చెల్లించి, తనమాతృబుణం తీర్చుకొన్నాడు. ఆధిపత్యధోరణిని వదలుకోలేని కనకమ్మకు ఆఖరుకు దక్కిన ఫలితము ఇది.

అతిసున్నితంగా అంతంతమాత్రంగా కొనసాగుతున్న ఈనాటి మానవ సంబంధాల స్వరూప స్వభావాలను గ్రహించి, పెద్దలైనవారు తమ కుటుంబ సభ్యులతో సందర్భోచితంగా వ్యవహరించడం చాలా మంచిది. మనవద్ద ఎంతడబ్బు, ఎంతసంపద ఉన్నాకూడా అవసానదశలో ఆత్మీయులకు దూరం కావడం హర్షణీయంకాదు. అదితీవ్రమైన మనోవ్యాకులతలకు దారితీస్తుంది.

“౧ గాం 025699 1/69 /౧/42/9 0౮4/ గంటర/95 0/ [౪/0 204078

7. ౮౧౧౭౦౦౭౨౩౭౧/ /౧70/౧/6౧౨౧౧ ౦౯౧ ౦౪౭౧/౧౪౦|/6గ౯౨౧౬ &౧6|

8. ౮౧౧65౭౭౭౧/ ౧౭౦0౮0౧ 2౧6 0౪౮6౧/౧౪౭౦6౮౦౧. ”

ఉన్నత విద్యాసౌకర్యాలు విసృతంగా పెరిగిన ఈరోజుల్లో అనేకమంది యువతులు కూడా బాగా విద్యాధికులై, వివిధరంగాలలో ఉద్యోగాలు నిర్వహిస్తున్నారు. మునుపటిరోజుల వలె కాకుండా, ఇప్పుడు ఎక్కువమంది స్త్రీలలో స్వావలంబనశక్తి, స్వంత ఆలోచనలు పెరిగాయి. కనుక, పాతరోజుల్లో లాగా ఆడవాళ్ళను చులకనగా చూడడము, కించపరచడము పెద్దలు మానుకోవాలి.

విద్యాలయాలలోను. కార్యాలయాలలోను ఆడ, మగ కలసి మెలసి తిరగడము, మాట్లాడుకోవడము సర్వసాధారణమైపోయింది. ఈ పరిచయాలు కొన్నిసందర్భాలలో (పేమవివాహాలకు కూడా దారితీస్తున్నాయి. ఇందులో కొన్ని కులాంతర, మతాంతర వివాహాలుకూడా ఉంటున్నాయి. స్వంతకాళ్ళమీద 70--ాలాలాలాాాాలూా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం లాలా

నిలబడి బ్రతుకగలిగే స్తోమతను చేరుకొన్న యువతీయువకులు, తమ వైవాహిక విషయాలలో స్వతంత్ర నిర్ణయాలు తీసుకొంటున్న రోజులు ఇవి. సమాజంలో వస్తున్న ఈమార్చులను పెద్దలు గుర్తించాలి. అర్ధంచేసు కోవాలి. యువతరంలోని, ముఖ్యంగా స్ర్రీలలోని స్వాతం శ్రేచ్చను గౌరవించడమూ నేర్చుకోవాలి. అంతా మా నిర్ణయం ప్రకారమే జరగాలి అన్నటువంటి అహంకార పూరిత ధోరణిని కాని, అర్ధంపర్ధంలేని కులాల పట్టింపులతో అధిక్షేపణవైఖరిని కాని, పెద్దలు ప్రదర్శించడము ఆధునిక యుగంలో సమంజసము కాదు. అలాంటి పెద్దల ప్రవర్తనలు ఎన్నో అనర్థాలకు దారితీస్తున్నాయి. ధైర్యవంతులైన పిల్లలు మనలను ధిక్కరించి, కడకు మనకు దూరమవుతారు. సున్నితమనస్కులైన పిల్లలు ఆఖరుకు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడి, మనకు శాశ్వతంగా దూరంకావచ్చు. రెండువిధాలా పెద్దలే నష్టపోవలసి వస్తుంది. వైధవ్యజీవితంలో కుటుంబ సబంధాలు వృద్ధ్దాప్యదశలో చాలమంది, ఏదోఒక వయసులో జీవిత భాగస్వామిని (8 ౧౭గ౧౪౧ కోల్పోవడం జరుగుతుంది. వయోవృద్ధుల జీవితంలో ఇదొక పెద్ద సర్దుబాటు సమస్యగా పరిణమిస్తుంది. స్త్రీలు తమకంటే వయస్సులో 'పెద్దవాళ్ళయిన పురుషులను పెళ్ళాడడము వల్లనూ, మగవాళ్ళకంటే సగటున స్త్రీలే ఎక్కువకాలం జీవిస్తున్నందుచేతనూ, ఈ వైధవ్యజీవిత సమస్య మహిళల విషయంలోనే ఎక్కువగా ఉత్పన్నమవుతూ ఉంటుంది. ఇంటిపనీ, వంటపనీ, పిల్లల పెంపకమూ, కుటుంబంలోని అన్నినిషయాల లోనూ ఆడవాళ్ళు మిగత కుటుంబసభ్యులతో మునుపటి నుండి సన్నిహితమైన సంబంధాలు కొనసాగిస్తూ ఉంటారు. అంచేత, వితంతువులైన తర్వాతకూడా స్రీలకు ఇంట్లోఉన్న మిగతవాళ్ళతో కలసిమెలసి పనిచేస్తూ తమ శేషజీవితాన్ని గడపడం ఒకపెద్దసమస్యగా తలెత్తదు. కానీ, ఇలాంటి సౌలభ్యం పురుషుల విషయంలో ఉండదు. వయోవృద్ధలైన పురుషులకు ఇతర కుటుంబ సభ్యులతో కలుపుగోలుతనం తక్కువగా ఉంటుంది. అజా కుటుంబ నభ్యులతో కొనసాగవలనిన నంబంధాలు నాలా [11

భార్యావియోగం వల్ల వృద్ధాప్యంలో మగవాళ్ళు ఎక్కువగా వంటరితనం బాధను, నిర్వేదాన్ని అనుభవిస్తారు. మనసు విప్పి మంచిచెడ్డలు మాట్లాడుకే ఆత్మీయురాలు లేని వెలితివాళ్ళను ఆ వయసులో ఎక్కువగా క్రుంగదీస్తుంది.

భర్తనుకోల్పోయిన స్త్రీలు, ఆర్ధికంగా తగిన ఆధారము, ఆదాయము ఉంటే వాళ్ళ శేషజీవితాన్ని సులభంగానే వెళ్ళదీయగలుగుతున్నారు.. కాని, పిల్లల (ప్రాపకము, ఆదరణ, కరువైన వృద్దపురుషులు మాత్రము, కళత్ర హీనులయి నప్పుడు, ఇంటిని సర్టుకోవడంలోనూ, భోజనసదుపాయాలు సమకూర్చుకొనడం లోనూ అనేక ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది.

పిల్లలపైన ఆధారపడి బ్రతికేందుకు, ప్ర్రీలు రాజీపడినంత తేలికగా పురుషులు ఇష్టపడరు. వృద్దాశ్రమాలలోచేరి కాలంగడిపేందుకు కూడా చాలా మంది పురుషులు అంతగా సుముఖంగా ఉండరు. వృద్ధాశ్రమాలలో తమ స్వంతంత్రప్రతిపత్తిని కోల్పోవలసివస్తుందనీ, తమ అభీష్టాలకు అనుగుణంగా జీవించేందుకు అక్కడ వీలుపడదనీ వీళ్ళు భావిస్తారు. కనుక, ఆర్థికంగా వెసులుబాటు ఉంటే, పనిమనుషులను కుదుర్చుకొని స్వంత ఇంట్లోనే స్వతంత్రగా శేషజీవితాన్ని గడపడానికి మగవాళ్ళు సుముఖత చూపిస్తారు.

పాశ్చాత్య నాగరికత ప్రభావంవల్లనైతేఏమి, స్రీపురుషులలో పెరుగుతున్న ఆర్ధికస్వావలంబన, వైయక్తికదృక్పథాల వల్లనైతే ఏమి, ఇప్పుడు మనసమాజంలో వృద్ధాప్యదశలో జీవితభాగస్వామిని కోల్పోయిన వ్యక్తులు మళ్ళీ పునర్వివాహం చేసుకొని, జీవనసంధ్యలో తమకొక తోడూ, నీదా, కల్పించుకొంటున్న సందర్భాలు బాగాపెరుగుతున్నాయి.

దాక్టరు గోపాలరాజుకు ఇప్పుడు 65 ఏళ్ళవయస్సు. ప్రభుత్వసర్వీస్‌ నుంచీ రిటైరయ్యాక, తిరుపతిలో ఆయన ప్రైవేటు ప్రాక్టీస్‌ ప్రారంభించాడు. దీర్హకాలంగా క్యాన్సర్‌తో బాధపడిన అతని ఇల్లాలు సంవత్సరం క్రితం మరణించింది. దాక్టరు గోపాలరాజు కుమారుడు చెన్నైలో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. కుమార్తె అమెరికాలో స్థిరపడిపోయింది. నై అజా (ప్రశాంతమైన వుద్దావ్య జీవితం అలా

ఒకవైపు ఇల్లుసర్జుకోడవము, భోజనసౌకర్యాలు సమకూర్చుకోవడము, మరొకవైపు ప్రాక్టీస్‌ చూసుకోవడము, డాక్టరు గోపాలరాజుకు తలకు మించిన భారమేఅయింది. కుమారునివద్దకువెళ్ళి, అతనితో ఉండడము తనకు ఇష్టంలేదు. మంచి చెడ్డలు అన్నీ బాగా ఆలోచించిన తర్వాత, మళ్ళీ వివాహం చేసుకొని, తనశేషజీవితానికి ఒకతోడును కల్పించుకోవడమే ఉత్తమము అన్న నిర్ణయానికివచ్చాడు డాక్టరు రాజు. తమ కుటుంబముతో ముందునుంచీ కూడా బాగా పరిచయమున్న ఆమెను, ఈమధ్య తనభర్తను కోల్పోయిన 60 ఏళ్ళ సుందరమ్మను చట్టబద్ధంగా పెళ్ళిచేసుకొన్నాడు. డాక్టరు గోపాలరాజు పిల్లలూ, సుందరమ్మపిల్లలూ కూడా ఈ వయోవృద్ధుల పునర్వివాహానికి ఆమోదం తెలిపారు. మన ఆర్ధికవ్యవస్థ మారుతున్న కొద్దీ, మన సామాజిక వ్యవస్థకూడా . మారుతుంది. వ్యక్తి స్వాతంత్ర్యాన్నీ అవసరాలనూ అడ్డుకొంటున్న అనేక పాతసంప్రదాయాలు తెరమరుగవుతాయి. మానవసంబంధాలలో ఇలాంటి సముచితమైన మార్పులు ఎన్నో చోటుచేసుకొంటాయికూడా. వృద్ధాప్యదశలో తమ శేషజీవితాలకు -ఇలాంటి సముచితమైన, చట్టబద్ధమైన ఏర్పాట్లు చేసుకోవడములోనూ, తమజీవితాలను సుఖప్రదంగా గడపడంలోనూ, ప్రతివ్యక్తీ, తనవిజ్ఞతను, వివేకాన్ని ఉపయోగించి తగునిర్ణయాలు తీసుకోవలసి ఉంటుంది. విభేదాలు పరిష్కరించుకొనే వివేకం మనుషుల మధ్య జీవించినంతకాలము, మనకు లభ్యమయ్యే మనశ్శాంతి గాని, సంతోషంగాని, సంతృప్తికాని మనచుట్టూ ఉన్నవ్యక్తులతో మనము ఏర్పరచుకొనే మానవసంబంధాల నాణ్యతపైన ఆధారపడి ఉంటాయి. నిత్యజీవితంలో మనకు ఎదుటివాళ్ళతో అనేకసందర్భాలలో, అనేకవిషయాల పైన, అభిప్రాయభేదాలు తలెత్తేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ఘర్షణలుకూడా చోటుచేసుకోవచ్చు. మెరుగైన మానవసంబంధాలతో (౧౮౧౧౭౧ 6120౧9), మనశ్శాంతితో మనుగడ సాగించేందుకు, ఇలాంటి విభేదాలను, ఘర్షణలను, శృతిమించి రాగాన పడకుండా మనం (ద్ధవహించాలి. మన ఆ కుటుంబ నభ్యులతో కొనసాగవలనిన సంబంధాలు చాతి

అవేశాలపైన మనము పూర్తి అదుపు సాధించాలి. అప్పుడప్పుడూ ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యలను, సంయమనంతోను (561 00౧౯౦1), సర్దుబాటుస్వభావంతోను పరిష్మరించుకోవాలి. అప్పుడే మనకు ప్రశాంతమైన, ఆహ్లాదకరమైన జీవితం గడిపేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అయినదానిక్తీ, కానిదానికీ, ఎదుటివాళ్ళతో విభేదిస్తూ, సంఘర్షణలు సృష్టించుకొనే వ్యక్తుల (బ్రతుకులు వ్యాకులతకు లోనవుతాయి. ప్రతివ్యక్తికీ ఒకప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వం ఉంటుంది. ఏ ఇద్దరి అభిప్రాయాలూ, అవసరాలు, ఆసక్తులు, ఆకాంక్షలు, జీవిత విలువల విధానమూ (1/281465 01 ॥6), ఒకే తరహాలో ఉండవు. మనిషికీ మనిషికీ మధ్య మనస్తత్వాలలో ఎన్నో వ్యత్యాసాలుంటాయి. దశాబ్దాలపాటు కలసి మెలసి సన్నిహితంగా కాపురంచేసిన భార్యాభర్తల మధ్యకూడా ఎన్నో విషయాలలో అభిప్రాయభేదాలు పొడసూపుతుంటాయి. మనుషులమధ్య ఒక సదభిప్రాయము, పరస్పర గౌరవము ఉంటే, అప్పుడప్పుడూ తలెత్తే ఇలాంటి అభిప్రాయభేదాలు సాధ్యమైనంత తొందరగా సమసిపోతూ ఉంటాయి. అలాకాకుండా వ్యక్తులమధ్య అపార్జాలు, అనుమానాలు పెరుగుతూపోతే, గురిగింజంత తప్పుకూడా గుమ్మడికాయంతగా కనిపించేందుకు ఆస్కారం ఎక్కువవుతుంది. అలాంటి స్థితిలో చిన్న చిన్న విభేదాలు కూడా పెద్ద పెద్ద సంఘర్షణలకు దారితీయవచ్చు. తప్పులంటూ చేయనివాళ్ళు ప్రపంచంలో ఎవరూ ఉండరు. నిజాయితీగా ఆత్మవిమర్శ చేసుకొంటే మనలో ఎన్నో లోపాలను మనమే గుర్తించవచ్చు. మన మానవ సంబంధాలలో సామరస్యము, సదవగాహన పెంచుకొనేందుకు వీలుగా, మనం ఎదుటివ్యక్తులలో ఉన్నలోపాలను ఉపేక్షించడం (10౧౦6) అభ్యాసం చేసుకోవాలి. వాళ్ళలోని మంచిని, సద్దుణాలను మాత్రం గుర్తించి, వాళ్ళను అభిమానించడం అలవాటుచేసుకోవాలి. తప్పులెన్నువారు తండోపతండము లుర్విజనులకెల్ల నుండు తప్పు, తప్పులెన్నువారు తమతప్పులెరుగరు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. డే ప్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం పాలా

“04 గగింగ 80గ౩౪౧/౫౮ ర్రం06౮ 20060 గ; / గగ౧౦04/ 8076079 ర్ర006౮ 20060 ౫/06. 1/04/0౧//9 068 /0'ా గాం౧౩ ౧౭౦౦౫ ౯ ౪6 ౧౧౭56 ౪726 ౮00౮ ౫/6 369.“

మన ఆలోచనలను, మన అభిప్రాయాలను, మనం ఎంతమంచివి, గొప్పవి, అనుకొని వాటిని గౌరవించుకొంటామో, అంతే గౌరవాన్ని మనం ఇతరుల అభిప్రాయాలకు కూడా ఇవ్వడము చాలాఅవసరము. ప్రతివిషయాన్నీ ఏకపక్షంగా ఆలోచించకుండా, ఎదుటివాళ్ళ దృష్టికోణం (164 ౧౦1౧౮ నుంచి కూడా చూడడము నేర్చుకోవాలి. అప్పుడే మనుషులమధ్య సమన్వయం సాధ్యమవుతుంది.

“6006 ౭౧౮ 6౧౭౦౮౫6 గ4గా౭౧ ౧/౭|౦౧౨ ౧ (0 ₹2/24 0700165 2౧౮ [824౧8 ౦46౧౩ 28 0౧6 40౬/౮ 4/9 , ౧/౧౭౦/ (0 56 7682196 5/ ౦/6౧.

“నేను చెప్పిందే వేదం” అనే ఏకపక్ష ధోరణిని అలవరచుకొంటే, అది మనుషుల మధ్య సంబంధాలను దెబ్బతీస్తుంది. మనఎడల ఎదుటివాళ్ళలో వ్యతిరేకతను పెంచుతుంది. అవగాహనలోపానికి అది దారితీస్తుంది. అట్టి పరిస్థితిలో, స్వల్పమైన అభిప్రాయ భేదాలపైన కూడా మాటా మాటా పెరగడం, మనసులు గాయపరచుకోవడము, చిన్న చిన్న నిప్పురవ్వలుగా మొదలయిన ఘర్షణలు కడకు పెనుమంటలుగా పెరిగి, మనకుటుంబ జీవితము కుంటు బడడము జరిగేందుకు అవకాశాలు ఏర్పడుతాయి.

ఇంట్లోని మనుషులతో మన సంబంధాలు దెబ్బతిన్నప్పుడు మన మనసు కలతలకు, వ్యాకులతలకు లోనవుతుంది. దానివల్ల మనలో కోపం, అసహనం, ఆవేదన, దిగులువంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ ఎక్కువగా చోటుచేసుకొంటాయి. ఆ ఎమోషన్స్‌ మన ్రవర్తనపైన, కడకు మన ఆరోగ్యం మీదకూడా చాలా దుష్ప్రభావం చూపిస్తాయి. వృద్ధాప్యంలో అవి మనజీవితాన్ని దుర్భరం చేస్తాయి.

విభిన్న వ్యక్తిత్వాలు ఉన్న వ్యక్తులు ఒకటిగా కలసి ఒక కుటుంబంలో జీవించేటప్పుడు, అనేకసందర్భాలలో అభిప్రాయభేదాలు, మనఃస్పర్థలు పలాల కుటుంబ నభ్యులతో కొననొగవలనీన నందింధాలు =ానాాాా కర్‌

తలెత్తేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అవివేకులయిన వారు అలాంటి విభేదాలను అగ్నిగుండాలుగా మార్చుకొని నష్టపోతారు. వివేకవంతులయిన వాళ్లు సదవ గాహనతో, సంప్రదింపులతో, సర్టుబాటుతనంతో తమ సమస్యలను సామ రస్యంగా పరిష్మరించుకొంటారు. ప్రశాంతంగా సహజీవనం సాగిస్తారు. "/1 ౧904765 గాం/౧౩ 20//0/ 10 5౯౧౦౦6౧/ 2066456 ౯22/౧ /00085 (0 ౦గ౭౧౩//6౧/ 6౦౧౧౧౭6. / ౧9044౧65 ౧70౧౪ /7/6//86౧06 (౧ 00౦౧౭౧౭ ౯౭౧ [0 (౮౭7౪/. ” మనదైనందిన అవసరాలకు (6౭/3 ౧6౪69), సౌకర్యాలకు, ఎదుటి వ్యక్తులపైన ఎక్కువగా మనం ఆధారపడుతూ వచ్చినప్పుడు, వాళ్ళకూ మనకూ మధ్య తరచు అభిప్రాయభేదాలు, అంతఃకలహాలు చోటుచేసుకొనే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. మన అవసరాలను ఎదుటివాళ్ళు వెంటనే గుర్తించడం లేదనీ, మనకు తగినగౌరవం ఇవ్వకుండా నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారనీ, అనుమానించడం, ఆ నెగెటివ్‌ ఆలోచనతో వెగటుగా, దురుసుగా, మాట్లాడడము జరుగుతుంది. ఆపైన మనమధ్య సూటిపోటిమాటలు, సంఘర్షణలు (60౧[105) చోటుచేసు కొంటాయి. తమ '్రతి అవసరానికి ఇతరులపైన ఆధారపడే పరతంత్ర స్వభావం లేనటువంటి వ్యక్తులకు కుటుంబ కలతలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి. అవగాహన లోపంవల్ల మనం ఎదుటివాళ్ళతో తరచు విభేదాలు పెంచు కొంటూపోతే, పరస్పర వైషమ్యాలు అధికమవుతాయి. వైషమ్యాలు ద్వేషాలకు, కోపావేశాలకు దోహదం చేస్తాయి. నెగెటివ్‌ ఆవేశాలకు లోనైన వ్యక్తులు తమ 'ప్రవర్తనలపైన అదుపును కోల్పోయి, దౌర్జన్యాలకు, హింసకు కూడా పాల్పడడం జరుగవచ్చు. అలాంటి పరిస్థితులలో ఇళ్ళల్లోని వాతావరణం ఒక కురుక్షేత్రంగా మారేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది. కనుక అభిప్రాయభేదాలు కాని, సంఘర్షణలు కాని, ఎప్పుడూ అదుపు తప్పిపోకుందా, మితిమీరకుండా జాగ్రత్త పడడము పెద్దలైన వారి బాధ్యత. నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ మీద పూర్తి నియంత్రణపాటించి, ప్రవర్తించడము మానవ సంబంధాల పరిరక్షణలో ప్రాథమిక సూత్రము. వయోవృద్దు లందరికీ ఇది శ్రీరామరక్ష 76ాలాాలాలాలాలాాాా వ్రశాంతమైన వృుద్దావ్యు జీవితం వాటా

మనకు మనం శత్రువులంకాదు - సమస్య మన శత్రువు ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య ఏదైనా సమస్య తలెత్తినప్పుడు, ఆ సమస్యను వాళ్ళిద్దరూకూడా ఒకేదృష్టితో (౪184) విశ్లేషించడం జరుగదు. సమస్య ఉత్పన్నమవడానికి గలకారణాలను, ఎవరికి అనుకూలంగా వాళ్ళు వెదుక్కోవడం, అర్ధంచేసుకోవడం జరుగుతుంది. ఎదుటివ్యక్తిని దోషినిచేసి, నిందారోపణలు చేసేప్రయత్నాలు మొదలవుతాయి. ఇలాంటి అనుచితమైన వ్యవహారంవల్ల, ఇద్దరి మధ్యా తలెత్తిన సమస్యకు గల అసలు కారణాలు మరుగున పడిపోతాయి. సమస్య స్వభావమేమిటి, ఆసమస్యను ఇద్దరూ కలసి ప్రయత్నించి పరిష్కరించు కొనే ఉపాయాలు ఏమున్నాయి అని ఆలోచించడం మరచిపోతారు. వ్యక్తుల లోపల దాగిఉన్న అహం (600) ముందుకువస్తుంది. “నీవు గొప్పా, లేక నేను గొప్పా", “నీమాట చెల్లుబాటు అవుతుందా, లేక నామాటకు విలువ ఎక్కువఉందా”, అన్న అహంభావపూరిత ధోరణులకు అగ్రాసనం వేయడం జరుగుతుంది. కడకు, ఇద్దరు కూడా అసలు సమస్యను మరచిపోయి తమవ్యక్తిగతమైన విభేదాలమీద పోరాటం మొదలుపెడుతారు. “నువ్వా-నేనా” చూసుకొందాం అని సవాలుచేసే ధోరణి ప్రాముఖ్యత వహిస్తుంది. మనుషుల మధ్య సరైన మానవసంబంధాలు కొనసాగాలి అంటే, ఏదైనా సమస్య ఉత్పన్నమయినప్పుడు, వ్యక్తిగత అభిప్రాయఖేదాలకు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వడం మానివేయాలి. ఎదురైన అసలు సమస్యవైపు ఇద్దరూ దృష్టిసారించాలి. “నువ్వా - నేనొ (౫/౦౪ ౭921౧5. గ) అన్న పరస్పర ప్రతికూల వైఖరితోకాకుండా, ఇరువురికీ (శేయోదాయకంగా ఉండే “మనమూ - మనసమస్య” (1/6 ఇం21౧9[ 46 0౧౦019గ ) అన్న సొనుకూల ధోరణితో వ్యవహరించాలి. ఎదురైన సమస్య మన ఇద్దరికీ శత్రువు మన మిద్దరము ఒకరికొకరు శత్రువులముకాము అన్న మంచి అవగాహన ఉందాలి. అలాంటి వాతావరణం కల్పించుకొంటే, వైషమవ్యూలకు, ఘర్షణలకు దారితీయకుండా, మనమధ్య తలెత్తే సమస్యలను సామరస్యంగా పరిష్కరించుకొనే అవకాశం మనకు ఉంటుంది. వవ కుటుంబ నభ్యులతో కొనసొగవలన్‌న నంబంధాలు ఆల 7

“అ౨౭|6౧౦6 ౧౧ 06 20//5/ (౧0 ౧౮౧ ౮౦ ౪/౯ ౧౦౦౦/6 4౧౦౧) ౧౦౮ ౪౦౬/౮ //6 0 ౧4 6౦౪/౧”

పరస్పర అవగాహనతో, ఒకరి అభిప్రాయాలను మరొకరు చక్కగా అర్ధంచేసుకోవాలి అంటే, అందుకు ఉపకరించే సరైనభాష్క భావప్రకటన మనకు చాలా అవసరం. ఎందరో మంచివ్యక్తులు కూడా, సందర్పోచితంగా మాట్లాడము చేతగాక, ఎదుటివాళ్ళు తమను అపార్ధంచేసు కొనేందుకు ఆస్పదం కల్పిస్తూ ఉండడము మనం గమనించవచ్చు.

కొద్దిమందికి తమ ఫీలింగ్స్‌ను వ్యక్తంచేయడం చేతకాదు. తమ భావాలను తమలోనే దాచుకొని, బాధపడుతూ ఉంటారు. ఏదైనా సమస్య ఎదురైనప్పుడు, ఎదుటివాళ్ళతో ఏమీమాట్లాడరు. మౌనముద్రవహించి, ముభావంగా ప్రవర్తిస్తూ, ఇతరుల సహనాన్ని పరీక్షిస్తారు. మరికొద్దిమంది ప్రతి చిన్నవిషయానికీ తేలికగా నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు లోనైపోతారు. కోపము, విసుగు, దౌర్జన్య ప్రవర్తనలు ప్రదర్శించి, వాటిద్వారా సమస్యాపరిష్కారానికి ప్రయత్నిస్తారు. కడకు సమస్యలను మరింత జటిలం చేస్తారు. బాధలకు గురవుతారు.

మనం ఇలాంటి అనుచిత ధోరణులను అవలంబిస్తే ఎదుటివ్యక్తుల మనస్సులను నొప్పించడము, వాళ్ళ అహంను అనవసరంగా రెచ్చగొట్టడము జరుగుతుంది. ఎదుటివ్యక్తులయెడల అణచివేత ధోరణిని అవలంబించి, ఎవరు కాని ఏ సమస్యనుకూడా పరిష్కరించుకోవడం ఎప్పుడూ జరుగదు. అభిప్రాయ భేదాలు, అపార్ధాలు, వైషమ్యాలు, తొలగిపోవాలి అంటే, ఇరుపక్షాలు కూడా సానుకూలంగా స్పందించాలి. మనసులు విప్పి మాట్లాడుకోవాలి. ఒకరి మనోభావాలను మరొకరు సహృదయంతో అర్ధం చేసుకోవాలి. సౌజన్యం (3006-4/11) తో సమస్యలను తొలగించుకోవాలి.

కుటుంబంలోని వాళ్ళతోకాని, బయటమరెవరితో కాని, మనకు ఎప్పుడైనా అభిప్రాయభేదాలు, వైషమ్యాలు వచ్చినప్పుడు, వాటిపరిష్కారానికి మనం కొన్ని మంచి పద్ధతులను పాటించాలి.

1. ఎదుటి వ్యక్తిపైన మన అసహనాన్ని నిరసనను వ్యక్తంచేస్తూ గబాలున

లేచి, దూరంగా వెళ్ళిపోకూడదు. సంభాషణను మధ్యలో త్రుంచివేసి, 78 ప్రశాంతమైన వృద్ధావు జీవితం జా

తీగతెంపులు ధోరణిని ప్రదర్శించకూడదు. సంయమనం (96800౧౦1), సహనం ప్రదర్శించాలి. ఇద్దరూ ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను గురించి మనసువిప్పి మాట్లాడుకోవాలి. ఒకరి కళ్ళల్లోకి మరాకరు సూటిగా చూస్తూ, ఎదుటివ్యక్తిలోని భావాలను అర్ధంచేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. ఎడముఖం, పెడముఖం పద్ధతి ఎవరికీ మేలు చేయదని (గ్రహించాలి. ఎదుటి వాళ్ళపైన అలగడం అసమర్ధుల లక్షణము అని మనము అర్ధం చేసుకోవాలి.

2, _ఎదుటివ్యక్తిపైన మన పెద్దరికాన్ని అధికారాన్ని చూపించే ప్రయత్నంగా, బెదరించడము, హెచ్చరించడము, దౌర్జన్యానికి పొల్పడము వంటి నెగెటివ్‌ ఎత్తుగడలకు (414010) ఎప్పుడూ పూనుకో కూడదు. ఇలాంటి పన్నాగాలు కొన్నిసార్లు స్వల్పకాలికమైన ఫలితాలను సాధించినా, కడకు వీటివల్ల

కలిగే దుష్పలితాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఎదుటివ్యక్తులలో ఇది మనపైన ద్వేషాన్ని అసహ్యాన్ని పగనుపెంచుకుంది. వాళ్ళను మనకు దూరంచేసి, మన శత్రువులుగామార్చే ప్రమాదమూ ఉంది. ఎవరిపైన ఎవరిపెత్తనం కొనసాగాలి అన్న ఆధిపత్య పోరుబాటలో కాకుండా, ఇచ్చి పుచ్చుకొనే ధోరణిలో విఖేదాలు పరిష్కరించు కోవడము దీర్మకాలికమైన ప్రయోజనాలనిస్తుంది. ఇది ఉభయ (శ్రేయస్మరంగా కూడా ఉంటుంది.

8 తలెత్తిన సమస్య ఒకవేళ సత్వరమే పరిష్కారంకాకపోయినా, మనము మాటామంతీ మానివేయకూడదు. ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకొంటూ, ఒకరి మనోభావాలను మరొకరు అర్ధంచేసుకోవాలి. ఈవిధంగా సాన్నిహిత్యాన్ని పాటించడం వల్ల త్వరలో అపార్థాలూ, అనుమానాలూ తొలగిపోయేందుకు వీలుంటుంది. సామరస్యం నెలకొంటుంది.

ఎదముఖం పెడముఖంతో మౌనముద్ర వహించడము వివేకవంతుల

లక్షణం కాదు. ఎత్తిపొడుపు మాటలు, వ్యక్తిగత దూషణలు అసమర్భుల లక్షణాలుగా మనం గ్రహించాలి. పెద్దవాళ్ళకు పెద్ద మనస్సు ఉండాలి. ఆజా కుటుంది నభ్యులతో కొనసాగవలనన నంబంధాలు జాాాాా/9

శ _ ఎదుటివ్యక్తి కాస్త సడలింపు ధోరణిని ప్రదర్శించి, మనతో రాజీపడదానికి ఆసక్తి చూపిస్తే, ఆ ధోరణిని మనము ఆ వ్యక్తి బలహీనత క్రిందనో, భయంక్రిందనో తప్పుడు అంచనావేయకూడదు. అలాంటి సర్దుబాటు స్వభావాన్ని మన్నించి, గౌరవించాలి. ఈ ధోరణివల్ల ఇరువురి మధ్య పరస్పర విశ్వాసము, ఆత్మీయత పెరిగేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ఇది సమస్యల పరిష్కారానికీ దోహదపడుతుంది. వయసు మళ్ళిన వృద్ధాప్యదశలో మనం ఈ పద్ధతులను తూచా

తప్పకుండా పాటిస్తే, కుటుంబంలోనూ, బయటా, మన మానవసంబంధాలు

ఆరోగ్యవంతంగాను, ఎంతోలాభదాయకంగాను ఉంటాయి. మనజీవితమూ చాలా ప్రశాంతంగా సాగుతుంది. ౬౦1౯౧౬ ౧౦0౧౫ గ4షంగ ౮౧14 గ౯టగ [10115

/౧౮/౧96౮/6౧స ౧90౮7796

= 1౪/0 04105 01 6౧౦1౧6 1016౧69ఓ

• ౯0౪4! 900009 0 ౪6౧66౧512౧61౧0.

• 0౧౭ 64౧ 0 /2000౧1110గ.

• [౪/0 5000౧9 01 (౪౧6౮6౧౧6౦౩.

• 0౧౭ 6౪౧ 0 006గ65.

• 0౧6 6౪౧ ౦ ఇం౧1601240%.

• 1౧౧66 015569 01 (1౧6౮౧659.

• [౯0 $00009 0 1211.

• 0౧౭ 064౧ ౦1 118౧6౮9౧10.

= 0౧౪ ౮౮౪౮ 0₹ 5౧౫65.

• 1౪/0 ౧౮౪5 0% ౦00౧౪|66!2410౧.

• 8602౧ 5810412

ఏ0 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్దాపు జీవితం చా

శేషజీవితం కోసం చేసుకోవలసిన ఏర్పాట్లు... నా అవఐవేకంతో సొక్సుకు న్నే. అన్భాశ్రుంతం చేస్తీ జీ [07 కుఎదిమి బ్రతుకులోక కుకకు జ గ కత్తులు తప్పప్ర్ర, భద్రము. ట్ట /. , దానా లో అ వృద్ధాప్యంలో అడుగుపెట్టిన పెద్దల అభిరుచులు (125189), అవసరాలూ (౧6౭69), అభీష్టాలు, అందరిలోనూ ఒకేవిధంగా ఉండవు. వాళ్ళ వాళ్ళ అర్థికస్తోమతను బట్టి, మనోవికాస స్థాయినిబట్టి, వయసులో ఉన్నదశలో వాళ్ళు వవావాాాాజాజాయాలాా నేష్షజీవితం కోసం చేసుకోవలసీన ఏర్పాట్లు అజా టై!

అనుసరించిన జీవనశైలిపైన ఆధారపడి, అవి మనిషి మనిషికీ మారుతూ ఉంటాయి.

ఏస్థాయిలోవారికైనా సరే, తమ వృద్దాప్యదశలో, వాళ్ళు ఆకాంక్షించిన విధంగా జీవించి, వాళ్ళకోరికలను, అవసరాలను, నెరవేర్చుకోవాలి అంటే, అటువంటి అభీష్ట సిద్ధికోసం వాళ్ళు కనీసం తమ 50 సంవత్సరాల వయసు నుంచే దూరదృష్టి కలిగి, తగిన (ప్రణాళికను (018౧) రూపొందించుకొని, సిద్ధపడవలసి ఉంటుంది.

వృద్దాప్య జీవితం అవసరాలను వాస్తవదృష్టితో అంచనావేసుకొంటూ, అందుకు కావలసిన ఏర్పాట్లపైన దృష్టిసారిస్తూ, తగిన నిర్ణయాలు తీసుకొంటూ, తద్విధంగా ఆచరిస్తూ రావడం వివేకవంతమైనపని.

మనం తీసుకొన్న నిర్ణయాలను కార్యరూపంలో పెట్టేందుకు అవసరమైన సన్నాహాలను (౧౪౧౭౧240౧5) అంచెలంచెలుగా చేసుకొంటూ, అమలు జరుపుతూ రావాల్సి ఉంటుందికూడా. ఇటువంటి (ప్రణాళికా రూపకల్పన ప్రక్రియలో తీసుకోవలసిన ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు కాన్ని ఉన్నాయి.

1. మనపిల్లలు పెరిగి పెద్దవాళ్ళయి, ప్రయోజకులయిన తర్వాత, వాళ్ళతో మనము కానసాగించవలసిన సంబంధాలను గురించి, మనకు ఇష్టమైనా, కష్టమైనా, కొన్ని కచ్చితమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవలసి ఉంటుంది. పిల్లలలో ఎవరితోనైనా కలసి ఉంటూ నివసించడమా, లేక వేరుగా, స్వతంత్రంగా శేషజీవితం గడపడమా? అన్నది వాస్తవ పరిస్థితులపైన ఆధారపడిన అంచనాలతో నిర్ణయించుకోవాలి. ఇక్కడ సెంటిమెంట్సు అద్దు రాకుండా జా(గ్రత్తపడాలి,

సంతానంతో కలసి ఉండకుండా, వృద్ద్ధాప్యదశలో వేరుగా కాపురం

పెడితే, లోకులు ఏమనుకొంటారో, లేక పిల్లలు బాధపడుతా రేమో! అన్న సెంటిమెంట్సుకు లోనై మనము ఆలోచించకూడదు. మన మనస్తత్వానికీ, మనపిల్లల దృక్పథానికీ సారూప్యత ($1%॥2గ/) ఏమేరకు ఉంది అని గమనించాలి. లోకులు ఇచ్చే సర్జిఫికేట్స్‌ కోసము తలవంచి, పిల్లలతో

ఈ2 లాలా ప్రశాంతమైన వుద్దావ్య జీవితం వాలా

కలసి (బ్రతుకుతూ, నిత్యమూ కలహాలతో, మనస్తాపాలతో, కాలంగడిపే బదులు, మిగిలిఉన్న కొద్దిపాటి అనుబంధాలనైనా కాపాడు కొంటూ, వేర్వేరుగా నివసించడమే ఈరోజుల్లో చాలామంది విషయంలో ఉభయ (శ్రేయస్కరంగా ఉంది. సర్దుబాబుస్వభావము, ఉదారగుణము, (ప్రేమాను రాగాలు మెండుగా ఉన్న కొద్దిమంది వ్యక్తులకు మాత్రమే ఇప్పుడు పిలా పెద్దాకలసి ఉమ్మడిగా జీవించే వెసులుబాటుఉంది. కొడుకులు, కోడళ్ళు, కూతుళ్ళు, అల్లుళ్ళ స్వభావాలను, వాళ్ళ అవసరాలను, ఆలోచనా విధానాన్ని, వ్యవహారశైలిని నిశితంగా, విశ్లేషణాత్మకంగా గమనిస్తూ, అంచనావేసుకొంటూ వచ్చిన పెద్దలకూ, పిల్లల యెడల తమబాధ్యతలను సక్రమముగా నెరవేర్చినవాళ్ళకూ ఈ విషయంలో సరైన సమయంలో; నలైన ఎక్రవాలు తీసుకొనేందుకు అపసరమష్రైస సపుగ్ధత (6ఇ0ఇఅన్స ఉంచాలి. గోపాలాచారికి చాదస్తం ఎక్కువ. ప్రతీదానికీ అతనికి సంశయమే. ఏ విషయంలోకూడా ఒకనిశ్చితమైన నిర్ణయానికి రాలేడు. దీనికి తోడుగా అతనికి జాతకాల పిచ్చి విపరీతంగా ఉంది. తన మూఢనమ్మకాలకు, మొండి పట్టుదలకూ, గోపాలాచారి తనబిడ్డల జీవితాలను బలిచేశాడు. జాతకాలు ఏవీసరిగా కుదరలేదంటూ, తన కూతురికి ముప్ఫెవళ్ళు పైబడినాకూదా పెళ్ళిచేయకుందా కాలయాపన చేశాడు. వయసు మీరిపోతున్న చెల్లెలుకు పెళ్ళికాకుండా, నీకు పెళ్ళి చేయడము ఎలాకుదురుతుంది? అంటూ తన కొడుకు పెళ్ళిని కూడా ఆపుదలచేశాడు. కడకు తన తండ్రి అవివేకంతో పూర్తిగా విసిగిపోయిన గోపాలాచారి కొడుకు, (ప్రక్కింటి అమ్మాయితో పలాయనము చిత్తగించాడు. వయసు మీరిపోయి, ముఖంలో కళాకాంతులు తగ్గిపోయిన అతని కూతురుకు తగిన సంబంధాలు దొరకడము కడకు దుర్లభమైపోయింది. ఇటువంటి మూర్చుడు, జుతకాల పిచ్చివాడు అయిన తండ్రికి కుమార్తెగా ఆజా శేష్షజీనితం కోనం చేసుకోవలనిన ఏర్పాట్ల బో రీతి

పుట్టడమే నేనుచేసుకొన్నపాపం అంటూ, ప్రతినిత్యమూ తండ్రిని తిట్టుకొంటూ, బాధపడుతూ, అవివాహితగానే మిగిలిపోయింది ఆ అమ్మాయి.

తనపైన విరక్తినీ, ద్వేషాన్నీ పెంచుకొన్న తనభార్యతోనూ, కుమార్తె తోనూ కలసి నివసిస్తూ, గోపాలాచారి వృద్ధాప్య జీవితాన్ని అతికష్టంగా గడపవలసి వచ్చింది. శేషజీవితంలో సుఖాన్ని మనశ్శాంతిని కోల్పోవలసి వచ్చింది.

కుటుంబ జీవితం సంతృప్తికరంగా ఉండాలి అని కోరుకొనే పెద్దలు, తమపిల్లల విషయంలో సమయోచితమైనటువంటి నిర్ణయాలు తీసుకో వలసిఉంటుంది. మనమూఢనమ్మకాలు, మన చాదస్తాల వల్ల మనపిల్లల జీవితాలు ఎట్టిపరిస్టితులలో కూడా పాడు కానీయకుండా జాగ్రత్తపడాలి. మనపిల్లలబ్రతుకులు అస్తవ్యస్తమైతే, మనకు వృద్దాప్యంలో (ప్రశాంతత కరువైపోతుంది.

యౌవన దశనుంచే కుటుంబాన్ని సవ్యమైనరీతిలో మేనేజ్‌ చేయడములో విఫలమైన వ్యక్తులకు, వృద్ధాప్యంలో సంసారనుఖం దక్కడము దుర్లభము.

2. ఆర్ధికంగా తగినంత స్వంత ఆదాయముకలిగి, ఆస్తిపాస్తులను కడవరకు తమ ఆధీనంలో ఉంచుకొన్న వయోవృద్ధులు, చాలామంది ఇప్పుడు తమ పిల్లలతో కలసి నివసించడానికి సుముఖంగా ఉండడము లేదు. పిల్లలు కాని, తమ ఆప్తబంధువులుకాని నివసిస్తున్న ఊళ్ళోనే, వేరుగా, స్వతంత్రంగా జీవించడానికి వీళ్ళు మొగ్గుచూపుతున్నారు. ఎవరిస్వేచ్చను వాళ్ళు అనుభవిస్తూ, తరచు వరస్పరం రాకపోకలతో తమ సత్సంబంధాలను కాపాడుకొనే సౌలభ్యము, ఇటు పెద్దతరానికి అటు చిన్న తరానికి ఈ ఏర్పాటువల్ల వీలవుతూఉంది.

ఈరోజుల్లో ఒకతరానికి, మరొక తరానికి మధ్య మనుషుల ఆలోచనల లోను, అభిరుచులలోను, ఆచారవ్యవహారాలలోను వ్యత్యాసాలు విప రడీ లాలా ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం పాలలా

రీతంగా పెరిగిపోతున్నాయి. ఇందువల్లా విభేదాలూ తరచుగా తలెత్తు తున్నాయి.

తనకొదుకుతో కలని ఉమ్మడిగా జీవిస్తున్న రిటైర్డు ఉద్యోగి అమృతరావు ఆవేదనను అర్ధంచేనుకొంటే, పిల్లలతో కలసి నివసిస్తూ తమ శేషజీవితా లను గడపుతూ ఉన్న అనేకమంది సామాన్యులు ఇప్పుడు ఎదుర్కొంటున్న సాధకబాధకాలు కొంతవరకు అవగతం చేసుకోవచ్చు.

ఆప్తమిత్రులు ఎవరైనా ఎదురైనప్పుడు అమృతరావు వెళ్ళబోసుకొనే ఆవేదన ఇలా ఉంటుంది.

“నా కొడుకూ, కోడలు రాత్రి లేటుగా పడుకొంటారు. ఉదయం ఏడుగంటలకు కాని పైకిలేవరు. వేకువతోనే లేచి నేను మొక్కలకు నీళ్ళుపట్టాలి. పాలప్యాకెట్లు తెచ్చిపెట్టాలి. కొడుకూ, కోడలు వాళ్ళ ఉద్యోగాలకు వెళ్ళిపోతే, మనుమరాలిని, మనుమణ్ణి స్కూలుదగ్గర నేనే దిగబెట్టాలి. వాళ్ళకు మధ్యాహ్నం భోజనంకూడా తీసుకువెళ్ళాలి.

వంటమనిషి చేస్తే మా అబ్బాయికి రుచించదు. ఈ ముసలితనంలో కూడా ఇంటిల్లిపాదికీ మా ఆవిడే వండివార్చాలి.

రాత్రి నాకూ, మాఆవిడకూ తొమ్మిదింటికే పడుకొనే అలవాటు. కాని, మాకుమారుడూ, కోడలు రాత్రి పదకొండు గంటలదాకా వోలులో కూర్చొని టీ.వి. ప్రోగ్రాములు చూస్తూఉంటారు. హాలుప్రక్కనే మాబెడ్‌రూము ఉంది. టీ.వి. శబ్దానికి మాకు ఒకపట్టాన నిద్రపట్టదు. నిద్రలేమివల్ల నీరసంగా ఉంటూఉంది.

నా స్వంత ఇంట్లోనే ఉండికూడా నాకూ, నాభార్యకూ, మాకు నచ్చిన టీ.వి.ఛానల్‌ పెట్టుకొని చూసే స్వాతంత్ర్యంకూడా లేదు. మేము భాగవతం సీరియల్‌ చూడాలనుకొన్నప్పుడు, మా మనుమడు రిమోట్‌లాక్కొని, కార్టూన్‌ ఛానల్‌కు మార్చేస్తాడు. వాణ్ణి మందలిస్తే, వాళ్ళ అమ్మకూ, నాన్నకూ మాపైన ఎనలేని కోపమూ, విసుగూ. అన్నింటిలోనూ మేమే అడ్డస్టు అవ్వాల్సి ఉంటుంది.

లా శేషజీవితం కోనం చేసుకోవలనిన వర్చాట టో క్‌

నేను డయాబెటిక్‌ పేషెంటును. అయినా, నాకు తగినరీకతిలో వంటలు వండించుకొని తినే సౌకర్యంలేదు. మాపిల్లల అభీష్టాలకు అనుగుణంగానే నా భార్య వండాలి. మనిషికొక రకంగా వందే ఓపిక నాకులేదంటుంది ఆమె. నా ఆరోగ్యానికి అవసరమైన తిండితినే భాగ్యానికి కూడా నేను నోచుకోలేదు. నాకు వచ్చే పెన్షన్‌ డబ్బు అంతా ఇంటిఖర్చులకే వినియోగిస్తున్నాను. అయినా, నేనూ, నాభార్యా, ఈ వృద్ధాప్య దశలో మేము ఆశించిన రీతిగా, సంతృప్తికరంగా జీవించేభాగ్యం మాకులేదు. మాపిల్లలకు చాకిరీచేసేందుకే మేము పుట్టామా? అనిపిస్తుంది.” పిల్లలతో కలసి సహజీవనం సాగిస్తున్న వయోవృద్ధుల జీవితాలన్నీ అమృతరావు దంపతులవంటి అసంతృప్తికర జీవితాలుగానే ఉందనవసరం లేదు. తల్లిదండ్రులను ఆదరించే పిల్లలు ఈనాడుకూడా ఉన్నారు. కాని, మారుతున్న ఈనాటి సామాజిక వాతావరణంలో అలాంటి పిల్లల సంఖ్య నానాటికీ బాగా తగ్గుతూ ఉందని మనం (గ్రహించాలి. జాగ్రత్తపడాలి. 8. వృద్ధాప్యదశలో, వయసుమీరిన దంపతులు వేరుగా కాపురం పెట్టి, నివసించడం వల్ల ఎదురయ్యే ఇబ్బందులుకూడా కొన్ని ఉంటాయి. ఇంటి పనులు, బయటిపనులు వాళ్ళే స్వయంగా చూసుకోవలసిఉంటుంది. ఇంట్లోకి సరుకులు, సామగ్రి తెచ్చుకోవడం మొదలు, టెలిఫోన్‌ బిల్లులు, కరెంటు బిల్లులు, ఆస్తిపన్నులు, అన్నివిషయాలూ వాళ్ళే గమనించుకొని, చేసుకోవాలి. డబ్బుబాగా ఉన్నవాళ్ళకు ప్రతిపనినీ పనిమనుషులకు పురమాయించే వెసులుబాటు ఉంటుంది. కానీ, సామాన్యులు మాత్రం ఆరోగ్యంగా ఉన్నా అనారోగ్యంతోబాధపడుతున్నా, ప్రతిపనీ తామే చూసుకోవలసి వస్తుంది. ఇలాంటి బాదరబందీలు ఏవీలేకుందా, ఒకవృద్ధా.శమంలోనో, లేక “పేమెంటుహోమ్‌ ఫర్‌ సీనియర్‌ సిటిజన్స్‌”లోనో చేరి, నెలకు ఇంతఅని డబ్బుచెల్లించేసి, శేషజీవితాన్ని అక్కడ హాయిగా గడుపుదాము అన్నది మరొక మంచి నిర్ణయము. 66 లాలా ప్రశాంతమైన వుద్దాపు జీవితం బాలా

కాని, వృద్దాశ్రమాలలోచేరి, అక్కడ తమజీవిత చరమాంకాన్ని గడపాలి అని నిర్ణయానికి వచ్చేముందు, అక్కడి వాతావరణము, పరిస్థితులను గురించి సరైన అవగాహన కలిగిఉండడము ఎవరికిగాని చాలాఅవసరము.

ప్రైవేటు రంగంలో ఓల్డ్‌ఏజ్‌ హోమ్స్‌

మన దేశ జనాభాలో ఎనిమిది కోట్లకు పైబడి ఉన్న వయోవృద్ధుల సమస్యల పట్ల మన ప్రభుత్వం చూపుతున్న శ్రద్ధ కేవలం నామ మాత్రంగానే ఉంది. ప్రభుత్వాల అధ్వర్యంలో నడపబడుతున్న వృద్ధాశ్రమాలలో, ఎటువంటి దిక్కూలేని అనాథలు తప్ప ఇంకెవరూ ఉండే పరిస్థితులు ఉండడం లేదు.

వయోవృద్ధుల సమస్యల పట్ల, వాళ్ళ అవసరాలపట్ల, మనదేశంలో ఫైవేటు రంగం ఇప్పడిప్పుడే దృష్టిని సారిస్తూఉంది. కొంత సేవాదృక్సథము, మరి కొంత వ్యాపార ధోరణి సమ్మిళితంచేసి, కొన్ని కార్పొరేట్‌ సంస్థలు, ఆర్ధిక స్తోమత ఉన్నటువంటి ఉన్నతస్థాయి, మధ్య తరగతి వర్గాలకు చెందిన వయో వృద్ధులకు అవసరమైన అన్ని వసతులు, వినోదము, వైద్య సేవలు అందు బాటులో ఉండేలా ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌, రిటైర్‌మెంట్‌ హోమ్స్‌, దేకేర్‌ సెంటర్స్‌, నర్సింగ్‌ సెర్విసెస్‌ సెంటర్స్‌ వంటి సంస్థలను ప్రారంభించి, నిర్వహించడం మొదలయింది.

ముదిమి వయస్సులో తమ పిల్లలతో కలసి నివసించే వీలులేని వాళ్ళకూ, వేరుగా జీవిస్తూ గృహ నిర్వహణ బాధ్యతలను భరించే ఓపికా, ఆరోగ్యమూలేని వాళ్ళకూ, ఖర్చులు భరించే ఆర్ధిక స్తోమత ఉన్న వ్యక్తులకూ, (పైవేటు రంగం ఇప్పుడు కల్పిస్తున్న ఇకపై కల్పించబోతున్న అనేక రకాలయిన సేవలూ, సౌకర్యాలూ, ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

ప్రభుత్వాలు ఇస్తున్న గ్రాంటులతోను, దాతలు అందిస్తున్న విరాళాలతోను నడుస్తున్న వృద్ధాశ్రమాలు మనదేశంలో ఇప్పుడు 1800 లకు పైబడే ఉన్నాయి. స్వచ్చంద సంస్థలు నడుపుతున్న ఈ వృద్ధాశమాలలో సౌకర్యాలు చాలావరకు అసంతృప్తికరంగా ఉన్నాయి. అసహాయులను తప్ప, ఇతర వయోవృద్ధులను ఆకర్షించే పరిస్టితులలో ఇవి లేవు. ప్రతి ఏటా లక్షలలో పెరుగుతున్న సీనియర్‌ అవజావావాజజజజాంజాజాలానా శేషజీవితం కోసం చేసుకోనలనీన ఏర్పాట్లు బాలా ఈ

సిటిజన్స్‌ సంఖ్యను, వాళ్ళ అవసరాలను గమనించి, అంచనావేస్తున్న కొన్ని కార్పొరేట్‌ సంస్థలు, తమ వ్యాపారాన్ని వయోవృద్ధుల సేవారంగం వైపు విస్తరించడం ప్రారంభించాయి. డిమాండు పెరిగే కొద్ది భవిష్యత్తులో ఈ కార్యక్రమం మరింత పుంజుకొంటుంది.

గతంతో పోలిస్తే ఇప్పుడు మన సమాజ పరిస్థితులు బాగామెరుగుపడ్డాయి. వయోవృద్ధులు చాలామంది ఈనాడు ఆర్ధికంగా స్వయం ప్రతిపత్తిని కలిగి ఉన్నారు. తమ వ్యక్తిగత అభిరుచులకు, స్వేచ్చకు ప్రాధాన్యతను ఇస్తున్నారు. తాము కోరుకొన్నటువంటి మెరుగైన వసతిని, కాలక్షేప సౌకర్యాలను, వైద్యసదుపాయాలను అందించే ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌లోచేరి, శేషజీవితాన్ని హాయిగా గడపాలని అభిలషిస్తున్నారు. మెరుగైనసేవలు, ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం కల్పిస్తే, అందుకు తగిన వ్యయాన్ని భరించేందుకు మధ్యతరగతి, ఉన్నత వర్గాలలోని వృద్ధులు కొందరు ఈనాడు ఏమాత్రమూ వెనుకాదడంలేదు కూడా. తల్లిదండ్రులను అనేక కారణాలవల్ల తమ దగ్గర ఉంచుకొనే వెసులుబాటులేని పిల్లలు కొందరు, ఇలాంటి ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌లో వాళ్ళను చేర్చి, అందుకు అయ్యే ఖర్చులు భరిస్తున్నారు.

మన మెట్రో నగరాలలో ఇప్పుడు ఇలాంటి రిటైర్‌మెంట్‌ హోమ్స్‌కు విపరీతంగా డిమాండు పెరుగుతూ ఉంది. భవిష్యత్తులో ఈ రంగం మరింత వ్యాపార ధోరణిని సంతరించుకొని, విస్తరించేందుకు అవకాశాలు కూడా మెండుగా ఉన్నాయి. మున్ముందు చిన్న చిన్న పట్టణాలలో కూడా ఈ సౌకర్యాలు లభించవచ్చు.

తమ తమ స్వంత ఇళ్ళలోనే నివసిస్తున్న వయోవృద్ధులకు కూడా వాళ్ళకు అవసరమైన _ కౌన్సిలింగు, రిక్రియేషన్‌ సౌకర్యాలు, హెల్త్‌ సర్వీసెస్‌ అందించేందుకు వీలుగా “ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ సర్వీస్‌ సెంటర్స్‌” కూడా త్వరలోనే, ప్రతి పట్టణంలోనూ, _ (ఫైవేటురంగంలో ఆవిర్భవించే సూచనలు మెండుగా కనిపిస్తున్నాయి. కడకు ఈ వయోవృద్ధుల సేవారంగం మనదేశంలో ఒక పెద్ద పరిశ్రమగా అభివృద్ధి చెందేందుకు అవకాశాలు బాగా ఉన్నాయి. బెత్సాహిక పెట్టుబడిదార్లకు, డాక్టర్లకు, నర్సులకు లాభదాయకమైన రంగంగా ఇదె విస్తరించనుంది. 88 లా ధ్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం హా

దూరదృష్టి కలిగి, ఒక ప్లాను ప్రకారం, వృద్దాప్య జీవితానికోసం తగిన

ఆర్ధిక భద్రతలు కల్పించుకొన్న పెద్దలకూ, తగిన ఆదాయం ఉన్నవారికి ఈ

పరిణామాలు నిజంగానే ఎంతగానో హర్షింపదగినవి. ఆహ్వానించవలసినవి.

ఇప్పటి ఆధునిక సమాజానికి చాలా అవసరమైనవి కూడా. ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌లో చేరాలని నిర్ణయం తీసుకొనేముందు, మనము

అక్కడి పరిస్థితులపైన కొంత అవగాహన కలిగి ఉండడము మంచిది. ఈ

హోమ్స్‌లో కొన్ని మనకు అనుకూలమైన అంశాలతోపాటు, మరి కొన్ని

ప్రతికూలమైన అంశాలు కూడా ఉంటాయి. మంచి చెడ్డలను బాగా బేరీజువేసు

కొని, ఆపైన ఒక నిర్ణయం తీసుకోవడం వివేకవంతంగా ఉంటుంది. ఓల్డ్‌

ఏజ్‌ హోమ్స్‌లో ఉందే అనుకూలమైన, ప్రతికూలమైన అంశాలను గమనిద్దాము. అనుకూలమైన అంశాలు

1. స్వంత ఇళ్ళల్లో నివసించే చాలామంది వృద్ధులకు, తమ ఇంటి పనులు మేనేజ్‌ చేసుకోవడము, ఇంటికి రిపేర్లూ గట్రాచేయించుకోవడము, కరెంటు బిల్లులు, ఫోను బిల్లులు, ఇంటి పన్నులు వగైరాలు ఆయా ఆఫీసులకు వెళ్ళి క్రమం తప్పకుండా చెల్లించి రావడము, ఇవన్నీ చాలా ఇబ్బందికరంగా ఉంటాయి. ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌లో చేరితే ఈ ఇబ్బందులన్నీ తప్పుతాయి. నెలకు ఇంత అని డబ్బు చెల్లించేస్తే, మనకు అవసరమైన సదుపాయాలన్నీ అక్కడి మేనేజ్‌మెంట్స్‌ చూసుకొంటాయి.

2, ఈ రోజులలో పనిమనుషులు దొరకడమే ఒక కష్టము. అందునా నమ్మకమైన వాళ్ళు దొరకడము మరీ కష్టము. వృద్ధాప్యంలో ఎవరిని నమ్మవచ్చో, ఎవరిని నమ్మకూడదో తెలియని రోజులివి. వయసుమీరిన దశలో నమ్మకంలేని పని మనుషులపైన ఆధారపడే బదులు, మనకు అనుకూలంగా ఉన్న “పెయిడ్‌ హోమ్స్‌” లో చేరితే ఈ తిప్పలన్నీ తప్పుతాయి. సాటి వయోవృద్ధుల మధ్య మనకు ఒక భద్రత ఉంటుంది.

8. _వృద్దాశ్రమాలలో మన సమవయస్కులు చాలామంది పెద్దవాళ్ళు ఉంటారు. వాళ్ళతో కలసిమెలసి కాలక్షేపం చేసేందుకు, వాళ్ళతో స్నేహసంబంధాలు

అజవావయలజజాలాా నేషజీవితం కోనం చేనుకోనలసిన నర్పాట్లు వ!

పెంచుకొనేందుకు, మన బాధలను పరస్పరం పంచుకొని మనశ్శాంతిని పొందేందుకు, అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయి. మనపాటికి మనం వేరుగా నివసించేటప్పుడు అనుభవించే ఏకాంత భావననుంచి మనకు విముక్తి కూడా లభిస్తుంది. వృద్ధాప్యాన్ని ఏకాంతంగా అనుభవించడము ఎవరికైనా కూడా చాలా కష్టంగా ఉంటుంది.

శ అవసరమైన సమయాలలో ఆశ్రమ యాజమాన్యమే మనకు కావలసిన వైద్యసేవలు అందే ఏర్పాట్లు చేస్తుంది. ఆపద సమయంలో ఏ డాక్టరు వద్దకు, ఎక్కడికి వెళ్ళాలి అన్న ఆందోళన మనకు తప్పుతుంది.

శ. ఓల్డ్‌ ఏజ్‌ హోమ్స్‌లో ఉన్న సాటి వయోవృద్ధులతో కలసి పండుగలు, పబ్బాలు ఉత్సాహంతో జరుపుకోవడానికి, అప్పుడప్పుడూ అందరూ కలసి విహారయాత్రలూ, తీరయాత్రలూ వెళ్ళిరావడానికి వీలుంటుంది. దీనివల్ల, నన్ను ఎవరూ పట్టింటుకోవడంలేదు, నా జీవితము నిస్సారంగా ఉంది అన్న నిరుత్సాహ భావనకు మనం గురి అయ్యే అవసరం ఉండదు.

ప్రతికూలమైన అంశాలు

1 మనం కోరుకొన్న విధంగా, మన అభిరుచులకు తగినట్లుగా, మనం అనుకొన్న సమయాలలో, ఆవార పదార్థాలను వండుకోవడము, ఆరగించడము, ఆశ్రమాలలో కుదరదు. అందరికీ కలిపి ఒకేరీతిలో వండిన భోజన పదార్థాలను, నిర్జీత సమయాలలో, తోటి ఆశ్రమ వాసులతో కూడి భోంచేస్తూ, సంతృప్తి పడవలసి ఉంటుంది. వ్యక్తిగత అభిరుచులను త్యజించవలసివస్తుంది.

2. మాటల తీరులోను, వేషభాషల్లోను, అలవాట్లలోను, మనకు అయిష్ట తను కలిగించే వ్యక్తులు కొందరు ఆశ్రమంలో ఉండవచ్చు. ఇలాంటి వాళ్ళతో కలిసి సహజీవనం సాగించేటప్పుడు మనకు సహనము, సర్దుబాటుతనము అవసరమవుతాయి. మన ఇష్పాయిష్టాలకు, అభిప్రాయా లకు ప్రాధాన్యత కొంత తగ్గించుకొని, అందరి అభిమాతాన్ని ఆదరించి జీవించడం ఆశ్రమ వాసంలో ముఖ్యమైన అంశము.

90 లా ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం చాలా

8. వృద్ధాశ్రమాలు చాలావరకు పట్టణాలకు, సినిమాధియేటర్లకు, షాపింగు సెంటర్లకు, మన బంధుమిత్రులు ఉన్న ఊళ్ళకు దూరంగా ఉంటాయి. చైతన్యవంతమైన (01/6), చురుకైన జీవితానికి అలవాటు పడిన పెద్దలు ఆశ్రమాలలోని జీవితం కలిగించే ఈ అసౌకర్యాన్ని భరించవలసి ఉంటుంది. ఆశ్రమవాసానికి అనుగుణంగా తమ వ్యాసంగాలను మార్చుకోవలసివస్తుంది.

& స్వంత ఇళ్ళలో ఉన్నప్పటి స్వేచ్చా జీవితం ఆశ్రమాలలో లభించదు. బంధుమిత్రులను ఆహ్వానించడము, విందు వినోదాలు చేసుకోవడము, ఆలస్యంగా పడుకొని, తోచినప్పుడు నిద్రలేవదము ఇక్కడ కుదరదు. అందరితోపాటు ఆశ్రమనియమాలను, క్రమబద్ధతను, పాటించవలసి ఉంటుంది.

5. _వృద్ధాశ్రమాలలో వేర్వేరు కులాలవాళ్ళు, మతాలవాళ్ళు ఉండవచ్చు. వివిధస్థాయిలనుంచి, సంస్కృతులనుంచి వచ్చిన వాళ్ళూ ఉంటారు. కులంపట్టింపులు, జాత్యహంకారము, సంకుచితస్వభావము ఉన్న పెద్దలు వృద్ధాశ్రమాలకు దూరంగా ఉండడమే మంచిది. ఇలాంటి నెగెటివ్‌ గుణాలతో అక్కడ వ్యవహరిస్తే తోటి ఆశమవాసులు, ఆ(శమ యాజమాన్యము కూడా మనల్ని తిరస్కరించే ప్రమాదం ఉంది. రకరకాల వ్యక్తిత్వాలున్న మనుషులతో కలసి సహజీవనం సాగించే

టప్పుడు, మనకుటుంబ ప్రతిష్టలను గురించి, మన ఘనతలను గురించి,

మనపిల్లల గొప్పలను గురించి, ఎదుటివాళ్ళకు అదేపనిగా ఏకరువుపెట్టడము ఎబ్బెట్టుగాఉంటుంది. గతకాలంలో మనం అనుభవించిన హోదాల జ్ఞాపకాలతో, అహంకారధోరణితో, అక్కడున్న ఆ(శమవాసులను అంచనావేసి, వాళ్ళను తేలికభావంతో చూసేపొరపాటు ఎప్పుడూ చేయకూడదు.

ఏ గుణముల నావదలగు

నా గుణములదంవవలయు, నాసక్తుంద్రె

ఏ గుణములు మేలొనరుచు

నా గుణముల ననుసరించి యలరుము వేమా, వావావావాశాజాశాజలలలాా శ్రేషతవితం కోనం చేసుకోనలనిన ఏర్పాట్లు బాలా 9కే

పై అంశాలన్నీ బాగా పరిశీలించి, మంచి చెడ్డలను బేరీజువేసుకొని, ఆ తరువాత వృద్దాశమాలలో చేరడమా,వడ్డా అని నిర్ణయం తీసుకోవడం ఎవరికికాని, శ్రేయస్మరంగా ఉంటుంది.

ముఖ్యమైన మునుపటి జీవితవిధానం

ఏ వ్యక్తి అయినా, అతని వృద్దాప్యజీవితాన్ని ఎంతహుందాగా, ఎంత సంతృప్తికరంగా, ఎంత ఫలవంతంగా గడపగలడు అన్నది, అంతకుక్రితం అతడు అనుభవించిన హోదాలు, అధికారాలు, అతడు ఆర్జించిన ఆస్తిపాస్తులు, అతని పలుకుబడి వంటి సామాజిక అంశాలపైన ఆధారపడి ఉండదు. ప్రశాంత మైన వృద్ధాప్య జీవితానికి మన మనః ప్రవృత్తి, ఆలోచనావిధానము, పరిస్థితులతో సర్దుకొనిపోయే ఆనుకూల్య స్వభావము (26ఇ012011%/), మన ప్రవర్తన వంటి వ్యక్తిపరమైన అంశాలు మాత్రమే అతి ప్రధానమైనవిగా ఉంటాయి.

వార్ధక్య జీవితాన్ని వ్యాకులతలతో, వేదనలతో, అసంతృప్తితో, వెళ్ళదీస్తున్న గొప్ప గొప్ప రిటైర్డు ఆఫీసర్లనూ, పెద్ద పెద్ద పారిశ్రామిక వేత్తలనూ మనం చూస్తున్నాము. అలాగే మంచి మనసుతో, మంచి వ్యాసంగాలతో పదిమందితోనూ కలసి మెలసి కాలంగడుపుతూ, నలుగురూ మెచ్చుకొనేలా, తమ వృద్ధాప్య జీవితాలను ఉత్సాహంగా, ఆహ్హాదంగా గడుపుతూ ఉన్న రిటైర్డు స్కూలు టీచర్లనూ,

ఫ్యాక్టరీ వర్మర్లనూ కూడా ఎందరినో మనం చూస్తున్నాము. యౌవనము,నడివయస్సుదశల్లో ఉన్నప్పటినుంచీ కూడా అదుపుతప్పి ప్రవర్తించ కుండా, మనము వృద్ధాప్యదశను ప్రశాంతంగాను, సంతృప్తికరంగాను గడిపేందుకు అవసరమైన మంచి పునాదులు వేసుకొంటూరావాలి. మన ఆలోచనలను, ప్రవర్తనలను అందుకు అనుకూలించేదిశగా సరైన పద్ధతిలో మలచుకొంటూరావాలి ప్రసాదరావు తాను వయసులో ఉన్నప్పుడు కన్నూమిన్నూ కానకుండా ప్రవర్తించాడు. ఎప్పుడూ క్షబ్బులూ, మందుపార్టీలు, స్నేహిశులతో విలాసాలతో, ఇవే తన జీవిత పరమార్చాలు అనుకొని కాలం గడిపాడు. ఎంతప్రయత్నించినా ఇసుమంతకూడా మారని అతని విచ్చలవిడి ప్రవర్తనతో విసిగిపోయిన అతని భార్య కడకు ఆత్మహత్య చేసుకొంది. 92 లా ప్రశాంతమైన వృద్దావ జీనితం లాలా

భార్యచనిపోయిన రెందేళ్ళలోపే, ప్రసాదరావు మరో పెళ్ళిచేసుకొన్నాడు. కాని, అతని రెండవ పెళ్ళికూడా మూన్నాళ్ళముచ్చటగానే ముగిసింది. తనకంటే వయసులో బాగా చిన్నదైన రెండవ భార్యపైన లేనిపోని అనుమానాలు పెంచుకొని ఆమెను వేధించసాగాడు అతడు. తాగుబోతూ, అనుమానాల పుట్టా అయిన ప్రసాదరావుతో వేగలేక ఆమె సంవత్సరం తిరగక ముందే పుట్టింటి ముఖం పట్టింది. అతనినుంచి విడాకులు కూడా తీసుకొంది

తండ్రి తప్పుడు పద్ధతులు సుతారామూ నచ్చక పోవడంతో ప్రసాదరావు మొదటి భార్యకుమారుడు, తన అమ్మమ్మ ఇంట్లోనే పెరిగి పెద్దవాడయ్యాడు. (వ్రయోజకుడు కూడా అయి మంచి ఉద్యోగంలో న్చిరవడ్నాడు. వయసుపైబడుతున్నాకూడా, వైఖరిలో మాత్రం ఎటువంటి మార్చూరాని తన తండ్రితో అతనికున్న అనుబంధాలు, తుమ్మితే ఊడిపోయే ముక్కులాగా, నామమాత్రంగానే మిగిలాయి.

వృద్దాప్యంలో ప్రవేశించిన ప్రసాదరావుకు ఈ ప్రపంచంలో ఆత్మీయులంటూ ఎవరూ మిగులలేదు. ఈ మధ్యనే అనేక రుగ్మతలతో అనారోగ్యంపాలై మంచం పట్టిన అతనివైపు అతని మందు పార్టీ మిత్రులు ఎవరూ కన్నెత్తికూడా చూడలేదు. కడకు జననిష్టురమై, ్రష్టుడుగా, ఏకాకిగా, శేషజీవితాన్ని లాక్కొస్తున్నాడు ప్రసాదరావు. యౌవనంలో నుంచీ గాడి తప్పిన బ్రతుకులు ఏవికానీ ఆ తర్వాత బాగుపడడము అతి కష్టము.

అదేవిధంగా యాజమాన్య (౧౭౧౭౩౧౧౭౧౦ సామర్థ్యం కొరవడి, కుటుంబ సభ్యులలో ఒక క్రమశిక్షణ సాధించలేని వ్యక్తులకు కూడా వృద్దాప్యంలో సంసారసుఖం దక్కడము దుర్లభము.

మన జీవితాలూ ఏక్‌ దిన్‌కా సుల్తాన్‌” లాగా వెలిగి ఆరిపోకుందా, జీవితమంతా సుల్తానులాగానే, హుందాగా జీవించేందుకు అవసరమైన రీతిలో మలచుకోవడము విజ్ఞుల ధర్మము. వయసులో ఉన్నప్పుడు వళ్ళుమరచి, కండకావరంతోనో, అధికారగర్వంతోనో, ధనమదంతోనో, మంచితనానికీ, మానవవిలువలకూ తిలోదకాలు ఇచ్చిన వాళ్ళు, ఆఖరు దశలో ఆత్మసంతృప్తిని అలాావవవాంయయంయణణాణాలా న్రన్యట్తలితం కోసం చేనుకోవలనీన ఏర్చాట్లు బా నడ!

ఆశించడము అన్నది, ముందుగా పల్లేరు విత్తులు విత్తి, ఆ తర్వాత పారిజాత పుష్పాలకై పరితపించిన చందాన ఉంటుంది. అవసరమైన ఆర్ధిక భద్రత డబ్బులేనిదే ఒక క్షణం కూడా గడవని రోజులివి మన కనీసవసతులకు, అవసరాలకు, ఆరోగ్య సంరక్షణకు, తగినంత డబ్బు మనవద్ధలేకపోతే, వృద్ద్ధాప్యజీవితాన్ని ప్రశాంతంగాను, సంతృప్తికరంగాను గడపడం ఈనాడు ఎవరికీ సాధ్యం కానిపని. ధనములేమి యనుట దావానలంబగు తన్నుచెరచు, మీరి దాపుచెరచు, ధనములేమి మదిని తలపగా పాపంబు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. వివేకవంతులయిన వాళ్ళు వయసులో ఉన్నప్పటినుంచే, తమ వృద్ధాప్య జీవితానికి అవసరమైన ఆర్ధిక వనరులను వాస్తవదృక్పథంతో అంచనా వేసుకొంటూరావాలి. ఆ డబ్బునూ, ఆస్తినీ తమ అధీనంలోనే ఆఖరు క్షణం వరకు ఉండేలా జాగ్రత్తవహించాలి. అన్యులపైన ఆధారపడిజీవించే పరిస్థితులు ఎప్పుడుకాని కల్పించుకోకూడదు. శేషజీవితానికి అవసరమైన ఆర్ధిక భద్రత విషయంలో చాలామంది ముందు చూపులేకుండా పొరపాట్లుచేస్తుంటారు. ఆ తర్వాత ముసలి వయసులో ఆవేదనకు గురి అవుతుంటారు. సాధారణంగా చాలామంది ఈ విషయంలో చేసే తప్పిదాలను కొన్నింటిని గమనిద్దాము.

1. యౌవనదశలో, నడివయస్సులో ఉన్నప్పుడు వస్తున్న ఆదాయం ఎంత, అవుతున్న ఖర్చు లెంత, ఎంత వరకు ఆదాచేస్తున్నాము, మిగులబెట్టిన డబ్బును ఏ రీతిగా పెట్టుబడిపెట్టి భద్రపరుస్తున్నాము, అన్న విషయాలపైన సరైన (శ్రద్ధచూపించకపోవడము.

ఆర్జన బాగా ఉన్న దశలో, వయసులో ఉన్నప్పుడు, జీవితకాలం అంతా ఇలానే హాయిగా గడిచిపోతుంది అనే భ్రమలోపడి, డబ్బును విచ్చలవిడిగా ఫడు ఆటలా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం జాలా

ఖర్చుచేస్తూ, వృద్ధాప్యదశలో ఎదురయ్యే సమస్యలపట్ల, ఆర్ధిక అవసరాలపట్ల దృష్టిని సారించకపోవడము.

2. సంతానంమీద అతివ్యామోహంవల్లకాని, లేక ఇతరులతో పోటీపడి తమగొప్పను ప్రదర్శించుకొనే తత్వంతోకాని, తమ ఆర్థిక స్తోమతకు మించి పిల్లల చదువులపైన, పెళ్ళిళ్ళపైన అప్పులు చేసి అయినాసరే ఖర్చులు పెట్టడము. ఆపైన డబ్బుకు ఇబ్బంది పడుతూ శేషజీవితాన్ని కష్టాల కడలిగా మార్చుకోవడము.

మ. జీవిశాంతంతో ఏరునర్ము కుటుంబ సమస్యలపైన సరైన అవగాహన

తేకుండా, అధికసంతానాస్ని కనరుము, అేదా, మమాుసు మ్మ్య్యప్ర ముసఖితనంలో బెట్టలను పమట్టించుకోపడము, ఆష్‌రటు అష్షిల్లల చదువులకు, పెళ్ళిళ్ళుకు వుజ్భావ్పాంతో ఎజ్జ్రాహనష్టాయి మదంంలొా ఆవనానదాతకుో అర్ధిక భద్రతను కోల్పోపడము.

& వయసులో ఉన్న రోజుల్లోబాగా రాబడి ఉన్నప్పుడు, అలవాటుచేసుకొన్న క్లబ్బులు, మద్యపానం, పేకాట. జూదం వంటి వ్యసనాలకు డబ్బును దుబారాగా ఖర్చుచేయడము. వృద్దాప్యదశలో కూడా అటువంటి వ్యసనాలను వదలుకోలేక, ఖర్చులు భరించలేక, ఆర్థిక ఇబ్బందులకు లోనుకావడము.

5. “మన బిడ్డలేకదా, మనలను ఆదుకొనక పోతారాగొ అన్న ధీమాతో కాని, గ్రుడ్డి నమ్మకంతోకాని, లేక పిల్లల వత్తిడి వల్లకాని, తమ స్థిర, చరాస్తులను ముందుగానే పిల్లల పేర వ్రాసి, వాళ్ళ పరంచేయడము. తర్వాత కారణాంతరాలవల్ల పిల్లలతో సంబంధాలు బెడిసికొడితే, అవసాన దశలో ఎటువంటి ఆదరవూలేకుండా అలమటించడము. వెంకటాద్రి డి.ఇఒ.గా ఉద్యోగంచేసి రిటైరయ్యాడు. రిటైర్‌మెంటు బెనిఫిట్స్‌

క్రింద వచ్చిన మొత్తము డబ్బును తన కుమారునికి గిఫ్టుక్రింద ఇచ్చేశాడు.

ఆడబ్బుతోనూ, బ్యాంకులో తీసుకొన్న లోన్‌ తోనూ అతని కుమారుడు మంచి ఇల్లు కట్టించుకొన్నాడు. తండ్రీ కొడుకులు కలిని క్రొత్త ఇంట్లో కొన్నాళ్ళు సజావుగానే సహజీవనం సాగించారు. రోజులు గడచిన కొద్దీ అత్తాకోడళ్ళ మధ్య

అవా శేషజీవితం కోసం చేనుకోవలనిన ఏర్పాట్లు బాజా 95

ఆశించడము అన్నది, ముందుగా పల్లేరు విత్తులు విత్తి, ఆ తర్వాత పారిజాత పుష్పాలకై పరితపించిన చందాన ఉంటుంది. అవసరమైన ఆర్ధిక భద్రత డబ్బులేనిదే ఒక క్షణం కూడా గడవని రోజులివి. మన కనీసవసతులకు, అవసరాలకు, ఆరోగ్య సంరక్షణకు, తగినంత డబ్బు మనవద్దలేకపోతే, వృద్ధాప్యజీవితాన్ని ప్రశాంతంగాను, సంతృప్తికరంగాను గడపడం ఈనాడు ఎవరికీ సాధ్యం కానిపని. ధనములేమి యనుట దావానలంబగు తన్నుచెరచు, మీరి దాపుచెరచు, ధనములేమి మదిని తలపగా పొపంబు విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. వివేకవంతులయిన వాళ్ళు వయసులో ఉన్నప్పటినుంచే, తమ వృద్ధాప్య జీవితానికి అవసరమైన ఆర్జిక వనరులను వాస్తవదృక్పధంతో అంచనా వేసుకొంటూరావాలి. ఆ దడబ్బునూ, ఆస్తినీ తమ అధీనంలోనే ఆఖరు క్షణం వరకు ఉండేలా జాగ్రత్తవహించాలి. అన్యులపైన ఆధారపదిజీవించే పరిస్థితులు ఎప్పుడుకాని కల్పించుకోకూడదు. శేషజీవితానికి అవసరమైన ఆర్థిక భద్రత విషయంలో చాలామంది ముందు చూపులేకుండా పొరపాట్లుచేస్తుంటారు. ఆ తర్వాత ముసలి వయసులో ఆవేదనకు గురి అవుతుంటారు. సాధారణంగా చాలామంది ఈ విషయంలో చేసే తప్పిదాలను కొన్నింటిని గమనిద్దాము.

1. యౌవనదశలో, నడివయస్సులో ఉన్నప్పుడు వస్తున్న ఆదాయం ఎంత, అవుతున్న ఖర్చు లెంత, ఎంత వరకు ఆదాచేస్తున్నాము, మిగులబెట్టిన డబ్బును ఏ రీతిగా పెట్టుబడిపెట్టి భద్రపరుస్తున్నాము, అన్న విషయాలపైన సరైన (శ్రద్ధచూపించకపోవడము.

ఆర్జన బాగా ఉన్న దశలో, వయసులో ఉన్నప్పుడు, జీవితకాలం అంతా ఇలానే హాయిగా గడిచిపోతుంది అనే భ్రమలోపడి, డబ్బును విచ్చలవిడిగా డే లా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్పు జీవితం హా

ఖర్చుచేస్తూ, వృద్ధాప్యదశలో ఎదురయ్యే సమస్యలపట్ల, ఆర్థిక అవసరాలపట్ల దృష్టిని సారించకపోవడము.

2. సంతానంమీద అతివ్యామోహంవల్లకాని, లేక ఇతరులతో పోటీపడి తమగొప్పను ప్రదర్శించుకొనే తత్వంతోకాని, తమ ఆర్థిక స్తోమతకు మించి పిల్లల చదువులపైన, పెళ్ళిళ్ళపైన అప్పులు చేసి అయినాసరే ఖర్చులు పెట్టడము. ఆపైన డబ్బుకు ఇబ్బంది పడుతూ శేషజీవితాన్ని కష్టాల కడలిగా మార్చుకోవడము.

3. జీవితాంతంలో ఎదురయ్యే కుటుంబ సమస్యలపైన సరైన అవగాహన లేకుండా, అధికసంతానాన్ని కనడము, లేదా, వయసు మళ్ళిన దశలో, ముసలితనంలో బిడ్డలను పుట్టించుకోవడము. ఆమీదట, ఆపిల్లల చదువులకు, పెళ్ళిళ్ళకు వృద్ధాప్యంలో అష్టకష్టాలు పడుతూ, అవసానదశలో ఆర్థిక భద్రతను కోల్పోవడము.

4& వయసులో ఉన్న రోజుల్లోబాగా రాబడి ఉన్నప్పుడు, అలవాటుచేసుకొన్న క్షబ్బులు, మద్యపానం, పేకాట. జూదం వంటి వ్యసనాలకు డబ్బును దుబారాగా ఖర్చుచేయడము. వృద్ధాప్యదశలో కూడా అటువంటి వ్యసనాలను వదలుకోలేక, ఖర్చులు భరించలేక, ఆర్ధిక ఇబ్బందులకు లోనుకావడము.

5. “మన బిడ్డలేకదా, మనలను ఆదుకొనక పోతారా” అన్న ధీమాతో కాని, (గ్రుడ్డి నమ్మకంతోకాని, లేక పిల్లల వత్తిడి వల్లకాని, తమ స్థిర, చరాస్తులను ముందుగానే పిల్లల పేర వ్రాసి, వాళ్ళ పరంచేయడము. తర్వాత కారణాంతరాలవల్ల పిల్లలతో సంబంధాలు బెడిసికొడితే, అవసాన దశలో ఎటువంటి ఆదరవూలేకుండా అలమటించడము. వెంకటాద్రి డి.ఇజఒ.గా ఉద్యోగంచేసి రిటైరయ్యాడు. రిటైర్‌మెంటు బెనిఫిట్స్‌

క్రింద వచ్చిన మొత్తము డబ్బును తన కుమారునికి గిప్టుక్రింద ఇచ్చేశాడు.

ఆడబ్బుతోనూ, బ్యాంకులో తీసుకొన్న లోన్‌ తోనూ అతని కుమారుడు మంచి ఇల్లు కట్టించుకొన్నాడు. తండ్రీ కొడుకులు కలిసి క్రొత్త ఇంట్లో కొన్నాళ్ళు సజావుగానే సహజీవనం సాగించారు. రోజులు గడచిన కొద్దీ అత్తాకోడళ్ళ మధ్య అవయవాల శేషజీవితం కోనం చేనుకోవలసిన ఏర్చాట్లు ఆ ఏక్‌

అభిప్రాయభేదాలు, వైషమ్యాలు ఎక్కువకాసాగాయి. వాళ్ళనిత్యఘర్షణలతో ఆ ఇంట్లో అందరికీ ప్రశాంతత కరువయింది. కడకు వెంకటాద్రి దంపతులు ఆ వూళ్ళోనే మరోప్రాంతంలో అద్దె ఇల్లు తీసుకొని, తమ కాపురం మార్చవలసి వచ్చింది. తన డబ్బుమొత్తం పోగొట్టుకోవడమే కాక, వెంకటాద్రి తన పుత్రునితో సాన్నిహిత్యాన్ని కూడా కోల్పోవలసివచ్చింది. ఇంటి అద్దెకు, ఖర్చులకు బౌటాబొటిగా సరిపోయే తనపెన్నన్‌ డబ్బులతో తానూ, తనభార్య తమ వృద్దాప్యజీవితాన్ని వెళ్ళదీయాల్సివచ్చింది.

వృద్ధాప్యదశలో మనవద్ద ఉన్న డబ్బును మనుషుల వత్తిడివల్లనో లేక మొహమాటంతోనో, లేదని చెప్పలేక, బంధుమిత్రులకుకాని, మరెవరికైనా కాని బాకీలు ఇవ్వడము అవివేకమైన పని. ముసలివయసులో ఆ బాకీలు వసూలు చేసుకొనే శక్తి సామర్థాలు మనకు ఉండవు. రేపోమాపో కాటికి కదలిపోయే ముసలివాళ్ళకు బాకీలు చెల్లించకున్నా పరవాలేదు అన్నభావన ఈ కాలం అందరిలోనూ సర్వసాధారణమైపోయింది. వృద్దాప్యంలో కోర్టులు, లిటిగేషన్ల జోలికిపోతే మన మానసిక ప్రశాంతత దెబ్బతింటుంది. కోరి కష్టాలు కొనుక్కొనే కార్యాలు ఇవి.

కృష్ణస్వామికి మదనపల్లెలో ఒక మంచి ఇల్లు ఉండేది. రైల్వే సర్వీస్‌నుంచి రిటైర్‌ అయ్యాక, తన భార్యవత్తిడివల్ల అతడు తిరుపతిలో స్థిరపడ్డాడు. రిటైర్‌మెంటు బెనిఫిట్సుతోవచ్చిన డబ్బుకు అదనంగా మదనపల్లెలో ఇంటిని అమ్మి, మొత్తం డబ్బుతో తిరుపతిలో రెండు పోర్షన్స్‌గా ఉన్న ఒక ఇల్లు కట్టుకోవాలని నిర్ణయించాడు. ఒక పోర్షన్‌లో తాను ఉంటూ, మరొక పోర్షన్‌ అద్దెకు ఇవ్వాలని ఆలోచించాడు.

ఆ సమయంలోనే కృష్ణస్వామి తమ్ముని కుమార్తెకు వివాహం నిశ్చయ మయింది. కట్నాలకు, ఖర్చులకు అవసరమని తన తమ్ముడు, మరదలు ఒకటిగానే వత్తిడి చేయడంతో కాదనలేకపోయాడు కృష్ణస్వామి. తనవద్దఉన్న డబ్బు, మదనపల్లెలో ఇల్లు అమ్మగా వచ్చినడబ్బు పదిహేనులక్షలు రూపాయలు తమ్మునికి చేబదులుగా ఇచ్చాడు. పెళ్ళి ఘనంగానే జరిగిపోయింది.

96 లాలా గ్రశాంతమైన వృుద్దాపు జీవితం హా

ఆపైన ఏళ్ళుగడిచిపోయినా తమ్ముని వద్దనుంచి కృష్ణస్వామికి డబ్బు వాపసురాలేదు. “ మీకు పిల్లాపాపా ఎవరూ లేరు కదా! ఎవరికి పెట్టాలి మీరు? మా వద్ద ఉంటే ఇవ్వకుండా ఉంచుకొంటామా?” అన్న సాధింపు మాటలు మరదలినోటినుంచి రాసాగాయి. మాటామాటా పెరిగి రాకపోకలు కూడా ఆగిపోయాయి. బాండ్లు, పత్రాలు లేని ఆ బాకీ అలానే ఉండిపోయింది. ఇప్పుడు తమకు వస్తున్న పెన్నన్‌ డబ్బుతో సర్దుబాటు చేసుకొంటూ, ఒక చిన్న ఇంట్లో కాపురమున్నారు కృష్ణస్వామి దంపతులు.

ఎక్కువ వడ్డీలకు ఆశపడి, తమకష్టార్దితాన్ని వృద్ధులు చిట్‌ఫండ్స్‌ కంపెనీల లోను, ప్రైవేటు ఫైనాన్స్‌ కంపెనీలలోను, వ్యాపారస్థుల వద్ద, పెట్టుబడిగా పెట్టడము ప్రమాదకరము. మోసాలు పెరిగిపోయి, మందిసొమ్మును నిర్యయంగా దోచుకొంటున్న ఈ రోజుల్లో పెద్దలైన వారు తమ డబ్బును వివేకంతో భద్రపరచుకోవాలి. నేషనలైజ్డు బ్యాంకుల్లోకాని, పోస్టాఫీసుల్లోకాని డిపాజిట్ల రూపంలోనో, లేక ఇతర పథకంలోనో డబ్బును భద్రపరచడం మంచిది. వడ్డీలు తక్కువైనా, అసలుకు ఢోకా ఉండదు.

వృద్ధాప్యదశలో సరైన అవగాహన, అనుభవంలేని వాళ్ళు, తమడబ్బును

'షేళ్లలోనూ, రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వ్యాపారాలలోను, లేక ఇతర 'స్పెక్యులేషన్‌

వ్యవహారాలలోను పెట్టుబడిపెట్టడము (శ్రేయస్మరంకాదు. ఒడిదుడుకులకు

తట్టుకొని నిలబడగలిగే వయసుకాదు కనుక, వృద్ధులు తమ డబ్బుతో జూద ప్రక్రియ జరపడం కూడని పని. దురాశ దుఃఖభాజకమవుతుంది.

వార్ధక్య జీవితము ఆర్థిక ఇబ్బందులకు గురికాకుండా, ప్రశాంతంగా గడపాలి అంటే, మనం కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించడము అవసరము.

1. ఉద్యోగంనుంచి గాని, మరే ఇతర వృత్తినుంచికాని విరమణపొంది, వార్ధక్య జీవితంలోనికి కాలిడకముందే, (ప్రతిఒక్కరూ తానూ, తన భార్య నివసించేందుకు వీలుగా ఒక స్వంత ఇంటిని కొనుక్కోవడమో లేక కట్టించుకోవడమో చేయాలి. వృద్ధాప్యంలో తరచు అద్దె ఇళ్ళు మారడము

జా శేషజీవితం కోసం చేసుకోవలసిన ఏర్పాట్లు ాాాాాాాాా కో

చాల ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది. స్వంత ఇల్లు ఎంత చిన్నదయినాసరే, ఒక సంతృప్తిని, భద్రతా భావాన్ని చేకూరుస్తుంది.

2. కష్టార్దితమైన సొమ్మును అధిక పడ్డీలకు ఆశపడి గల్లంతు చేసుకోకూడదు. పోస్టాఫీసుల్లోకాని, బ్యాంకులలోకాని, నెలసరి వడ్డీ మనకు ముట్టే విధంగా డిపాజిట్ల రూపంలో మదుపుచేసుకోవడం మంచిది. ఈ డిపాజిట్లు కూడా, భార్యా భర్తల పేర్లమీద ఉమ్మడిగా (10100 ఉంచుకోవాలి. ఇందువల్ల, ఊహించని దుర్హటనవల్ల ఏ ఒక్కరు మరణించినా, మరొకరు ఆడబ్బును పొందడానికి ఇబ్బందులు ఉండవు. ఒకవేళ ఇరువురూ (ప్రమాదం పాలు అయితే, ఆడబ్బు ఎవరికి చెందాలి అన్నది నామినేషన్‌లో తెలపడం మంచిది.

౩ ముఖ్యంగా పురుషులు దూరదృష్టితో వ్యవహరించి, తమ తదనంతరము తమ జీవితభాగస్వామినులకు తగు ఆర్ధిక భద్రత కల్పించడము ఈ రోజుల్లో చాలా అవసరం. కొన్ని దశాబ్దాలపాటు తనతో జీవితాన్ని పంచుకొని, కష్ట సుఖాలను సమంగా అనుభవించిన భార్యను, దురదృష్టవశాత్తు ఆమె వైధవ్యం భరించవలసిన దుస్థితి దాపురిస్తే, పిల్లల దయాదాక్షిణ్యాలపైన ఆధారపడి బబతుకవలసిన పరిస్థితిని కల్పించడము ఏ పురుషునికి కాని యోగ్యమూ కాదు. ధర్మమూ కాదు, అది మూర్ధత్వమే అవుతుంది.

జీవిత భీమా సంస్థ ఈ మధ్యనే వయోవృద్ధులకు లాభలాటిగా వరిష్ట భీమా పెన్షన్‌ పథకం *” ప్రవేశ పెట్టింది. ఈ పథకం క్రింద మదుపుచేసిన డబ్బుకు ప్రతినెలా 9% వడ్డీ క్రింద ఆదాయం వస్తుంది. భార్యపేరిట డబ్బును మదుపుచేస్తే, ఆమెకు జీవితాంతము, పెన్షన్‌ లాగా ఆదాయం వచ్చే సదుపాయం కల్పించినట్లు ఉంటుంది. ఈ పధకం [క్రింద ప్రతినెలా 2,000 రూపాయలు వడ్డీలభించే విధంగా మనము రు. 2,66,665 ల వరకు పెట్టుబడిపెట్టవచ్చు. అంతకంటే తక్కువ కూడా మదుపుచేసి, తక్కువ వడ్డీని నెలనెలా పొందవచ్చు.

98 ఆడా ప్రశాంతమైన వుద్దాప్పు జీవితం ఆ

ఈ మధ్య కేంద్ర ప్రభుత్వము వారు 60 ఏళ్ళు దాటిన సీనియర్‌ సిటిజన్స్‌కు 9% నెలసరి ఆదాయం వచ్చే పథకాన్ని పోస్టాఫీసులలో ప్రవేశపెట్టారు. ఇందులో రు. 15 లక్షల వరకు మదుపుచేసుకోవచ్చు.

& మన ఆస్తులకు, పెట్టుబడులకు, సరైన వారసులను ముందుగానే వివేకంతో ఆలోచించి. నిర్ణయించుకోవాలి, న్యాయవాదితో సంప్రదించి. తగురీతిలో వీలునామా వ్రాసి భద్రపరచాలి. ఆ వీలునామా వృద్ధ దంపతులు ఇరువురి మరణానంతరము అమలు అయ్యేలా చూసుకోవడం మంచిది. వ్రాసిన వీలునామాను (411) సబ్‌ రిజిస్ట్రార్‌ ఆఫీసులో రిజిష్టర్‌ చేయిస్తేమంచిది. అవసరమైన పక్షంలో, మన జీవితకాలంలో ఆ వీలునామాను మార్చి వ్రాసే అధికారం మనకు ఉంటుంది. ఇలాంటి వీలునామా లేకపోతే, మన తదనంతరం మన పిల్లల మధ్య అస్తిపాస్తుల విషయంలో తగాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.

5. పొదుపు చేసుకొన్న డబ్బుపైన వచ్చే బ్యాంకు వడ్డీలు బాగా తగ్గిపోతున్న ఈ రోజుల్లో, మన ఆరోగ్యంపైన రోజురోజుకూ పెరిగిపోతున్న ఖర్చులను దృష్టిలో ఉంచుకొని, వృద్ధాప్య దశలో అనవసరమైన ఖర్చులను, విందులూ వినోదాలను, ఆడంబరాలను బాగా తగ్గించుకోవాలి.

“బుద్ధికొద్దీ సుఖం” అన్నారు పెద్దలు. ఎవరు బుద్ధిమంతులో, ఎవరికి జీవితంపైన ముందుచూపు ఉంటుందో, ఎవరైతే తమ జీవితాలను క్రమశిక్షణతో, ప్రణాళికాబద్ధంగా శ్రద్ధగా మేనేజ్‌ చేసుకొంటూ వస్తారో, అలాంటి వాళ్ళకు వృద్ధాప్యంలో జీవితం హాయిగానే ఉంటుంది. సంతృప్తి కరంగానే సాగిపోతుంది.

“౯7౧6౧౪ 4/9 ౦0౧౧/ ౧4/0 ౭6 (0 ౧౭ ౧౦౬౮౧ //9.

0/౧9 45 28 €ంటం్ర౧ ౧౦౪/౩ న 2 గా౫౦/69. 7౧6

0౮6/౨ ఇ8 066౧ ఆ౪౮6౧//78 4 2 ౧౧౧౭౦౮౩ ”

-4/069/ ౬/78/9/౧

ావాజాజజజాజాజజాజడా శేషజీవితం కోసం చేసుకోవలనిన వర్పాట్ల బా 99

చాల ఇబ్బందికరంగా ఉంటుంది. స్వంత ఇల్లు ఎంత చిన్నదయినాసరే, ఒక సంతృప్తిని, భద్రతా భావాన్ని చేకూరుస్తుంది.

2. కష్టార్దితమైన సొమ్మును అధిక పడ్డీలకు ఆశపడి గల్లంతు చేసుకోకూడదు.

'పోస్టాఫీసుల్లోకాని, బ్యాంకులలోకాని, నెలసరి వడ్డీ మనకు ముట్టే విధంగా డిపాజిట్ల రూపంలో మదుపుచేసుకోవడం మంచిది. ఈ డిపాజిట్లు కూదా, భార్యా భర్తల పేర్లమీద ఉమ్మడిగా (010 ఉంచుకోవాలి. ఇందువల్ల, ఊహించని దుర్ధటనవల్ల ఏ ఒక్కరు మరణించినా, మరొకరు ఆడబ్బును పొందడానికి ఇబ్బందులు ఉండవు. ఒకవేళ ఇరువురూ ప్రమాదం పాలు అయితే, ఆడబ్బు ఎవరికి చెందాలి అన్నది నామినేషన్‌లో తెలపడం మంచిది.

3. ముఖ్యంగా పురుషులు దూరదృష్టితో వ్యవహరించి, తమ తదనంతరము తమ జీవితభాగస్వామినులకు తగు ఆర్ధిక భద్రత కల్చించడము ఈ రోజుల్లో చాలా అవసరం. కొన్ని దశాబ్దాలపాటు తనతో జీవితాన్ని పంచుకొని, కష్ట సుఖాలను సమంగా అనుభవించిన భార్యను, దురదృష్టవశాత్తు ఆమె వైధవ్యం భరించవలసిన దుస్థితి దాపురిస్తే, పిల్లల దయాదాక్షిణ్యాల పైన అధారపడి బ్రతుకవలసిన పరిస్థితిని కల్పించడము ఏ పురుషునికి కాని యోగ్యమూ కాదు. ధర్మమూ కాదు, అది మూర్ధత్వమే అవుతుంది.

జీవిత భీమా సంస్థ ఈ మధ్యనే వయోవృద్ధులకు లాభలాటిగా వరిష్ట భీమా పెన్షన్‌ పధకం ” ప్రవేశ పెట్టింది. ఈ పధకం క్రింద మదుపుచేసిన డబ్బుకు ప్రతినెలా 9% వడ్డీ క్రింద ఆదాయం వస్తుంది. భార్యపేరిట డబ్బును మదుపుచేస్తే, ఆమెకు జీవితాంతము, పెన్నన్‌ లాగా ఆదాయం వచ్చే సదుపాయం కల్పించినట్లు ఉంటుంది. ఈ పధకం క్రింద ప్రతినెలా 2,000 రూపాయలు వడ్డీలభించే విధంగా మనము రు. 2,66,665 ల వరకు పెట్టుబడిపెట్టవచ్చు. అంతకంటే తక్కువ కూడా మదుపుచేసి, తక్కువ వడ్డీని నెలనెలా పొందవచ్చు.

98 లాలా వ్రళాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం హా

ఈ మధ్య కేంద్ర ప్రభుత్వము వారు 60 ఏళ్ళు దాటిన సీనియర్‌ సిటిజన్స్‌కు 9% నెలసరి ఆదాయం వచ్చే పధకాన్ని పోస్టాఫీసులలో ప్రవేశపెట్టారు. ఇందులో రు. 15 లక్షల వరకు మదుపుచేసుకోవచ్చు.

4 మన ఆస్తులకు, పెట్టుబడులకు, సరైన వారసులను ముందుగానే వివేకంతో ఆలోచించి. నిర్ణయించుకోవాలి, న్యాయవాదితో సంప్రదించి. తగురీతిలో వీలునామా వ్రాసి భద్రపరచాలి. ఆ వీలునామా వృద్ధ దంపతులు ఇరువురి మరణానంతరము అమలు అయ్యేలా చూసుకోవడం మంచిది. వ్రాసిన వీలునామాను (4111) సబ్‌ రిజిస్ట్రార్‌ ఆఫీసులో రిజిష్టర్‌ చేయిస్తేమంచిది. అవసరమైన పక్షంలో, మన జీవితకాలంలో ఆ వీలునామాను మార్చి వాసే అధికారం మనకు ఉంటుంది. ఇలాంటి వీలునామా లేకపోతే, మన తదనంతరం మన పిల్లల మధ్య ఆస్తిపాస్తుల విషయంలో తగాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.

5. పొదుపు చేసుకొన్న డబ్బుపైన వచ్చే బ్యాంకు వడ్డీలు బాగా తగ్గిపోతున్న ఈ రోజుల్లో, మన ఆరోగ్యం పైన రోజురోజుకూ పెరిగిపోతున్న ఖర్చులను దృష్టిలో ఉంచుకొని, వృద్ధాప్య దశలో అనవసరమైన ఖర్చులను, విందులూ వినోదాలను, ఆడంబరాలను బాగా తగ్గించుకోవాలి.

“బుద్ధికొద్దీ సుఖం” అన్నారు పెద్దలు. ఎవరు బుద్ధిమంతులో, ఎవరికి జీవితంపైన ముందుచూపు ఉంటుందో, ఎవరైతే తమ జీవితాలను క్రమశిక్షణతో, ప్రణాళికాబద్ధంగా (శ్రద్ధగా మేనేజ్‌ చేసుకొంటూ వస్తారో, అలాంటి వాళ్ళకు వృద్ధాప్యంలో జీవితం హాయిగానే ఉంటుంది. సంతృప్తి కరంగానే సాగిపోతుంది.

“7౧6౧౩ 2/9 0/౧0/ ౧౪0 చ) (0 ౧/9 /06///9.

0౧౪ ౧ 4౩ /౧068౧ ౧౦/౮౧/౧౧౩ 5 2 ౧౧/2౮/6. 7౧6

06/౧5 45 ₹0ట8్ర౧ 6౪౭౧4౧౧౯ 6 4 గ7/౭౦/6. ”

-4ీ/06గ/ ౬/౧75/9/7

ఆ నేక్షజీవితం కోసం చేసుకోవలనీన ఏర్పాట్ల బాలా 99

మానవ సేవలో మార్గదర్శకుడు సాహితీ వేత్త సంఘ సంస్కర్త ల్‌ ఫస ట్‌) నా సాన గ కందుకూరి వీరేశలింగం (1848 - 1919) “నమాజం బాగుపడాలి అంటే జనసామాన్యంలో అభ్యుదయ భావాలు అంకురించాలి. విజ్ఞానులు, వివేకవంతులు ఫ్రతిఒక్సరూ పదిమందికీ మార్గదర్శకులుగా మసలుకోవాలి * 100 ాాలాలాలాాాాా వ్రశాంతమైన వృడ్దావు జీవితం బాలా

శారీరక ఆరోగ్యంపై చూపించవలసిన శ్రద్ధ -.. ల ఆరోగ్యం రక్షణఃైై కళ అకగాళక ఉన్నయెడల గగ! బికరి శ్వారదరకు కుకం వ చింతకూని బుతుకకచ్చ షహారయా శ్వ

వెనుకటి రోజుల్లోలాగా ఇప్పుడు చిన్నా పెద్దా నలుగురూ కలసి (బ్రతుకుతున్న ఉమ్మడికుటుంబాలు దాదాపు లేవనే చెప్పాలి. వయసు మీరిన పెద్దవాళ్ళు ఎవరైనా దురదృష్టంకొద్దీ దీర్ణకాలం అనారోగ్యంవల్లా మంచాన పడితే, అజాయ శారీరక ఆరోగ్యంపై చూవించనలనిన శ్రద్ధ ాాాాాాాకే01

వాళ్ళ మంచి చెడ్డలు గమనించే తీరిక గాని, ఓపిక గాని ఇప్పుడు ఎవరికీ ఉండడం లేదు. వాళ్ళ వాళ్ళ ఉద్యోగాలలోనో, ఇతర వ్యాపకాలలోనో, ఎక్కడెక్కడో తలమునకలై ఉన్న ఈ కాలం యువతీయువకులకు, అనారోగ్యం పాలైన తల్లితండ్రుల వద్దకు వచ్చి సేవలూ, సపర్యలూ చేసే వీలు ఉండదు. పోనీ, వాళ్ళతో తీసుకొని పోయి, వాళ్ళు ఉన్న పట్టణాలలోనే వైద్య సేవలు చేయించవచ్చు కదా అంటే, అంతటి సౌజన్యం, సదుపాయము కూడా ఇప్పటి యువతరానికి ఉండడము లేదు.

మంచాన పడకుండా, కాలూ చేయీ సక్రమంగా ఉండి, మన పనులు మనం చేసుకొనే ఆరోగ్య స్థితిలో ఉన్నప్పుడే తనువు చాలించి, తరించే అదృష్టాన్ని ఇప్పుడు వృద్ధులందరూ కోరుకొంటున్నారు. అటువంటి ఆకాంక్ష ఫలించాలి అంటే, వయసు మీదపడుతున్న ప్రతివ్యక్తీ కొన్ని నియమాలు, నిబంధనలు తప్పక పాటించాలి. సరైన క్రమశిక్షణతో జీవించి, శారీరక ఆరోగ్యాన్ని అంత్యకాలం వరకు తగు శ్రద్ధతో కాపాడుకోవాలి.

1. ఆహారంపై అవసరమైన నియం(త్రణ

వృద్దాప్యంలో జిహ్వాచాపల్యము మన ఆరోగ్యానికి అత్యంత ప్రమాదకర మైనది. సకాలంలో క్రమబద్ధంగా, మితంగా, భోజనం చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి. శారీరక (శమ పెద్దగా ఉండదు కనుక, వయోవృద్ధులకు అవసరమైన కెలోరీలు కూడా చాల తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటాయి.

ఆర్థిక స్తోమత ఉందికదా అని ప్రతిరోజూ పలావులు, స్వీట్లు, ఐస్‌క్రీములు, నోటికి ఇంపుగా ఉందే ఫాస్ట్‌ఫుడ్సూ తింటూ పోతే అల్లంత దూరాన ఉన్న మృత్యువును మనం ముందస్తుగానే కబురుపెట్టి ఆహ్వానించినట్లు అవుతుంది. పెళ్ళి భోజనాలు, విందులు పూర్తిగా విసర్జించడం మంచిది. రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ను అధికం చేసే మాంసాహారాన్ని నూనె, నెయ్యితో చేసిన వంటకాలను బాగా తగ్గించుకోవాలి., వీలయినంత ఎక్కువగా ఆకు కూరలు, కాయగూరలు, పంద్లు తీసుకొంటూ ఉండాలి.

చక్కెర, ఉప్పు, కారం బాగా తగ్గించాలి. సాధ్యమైనంతమేరకు పళ్ళరసాలు సేవించాలి. నీళ్ళు బాగా త్రాగాలి. శరీరానికి అవసరమైన ద్రవపదార్థాలు 102 ట్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం హా

లోపిస్తే మన చర్మం ముడతలు పదుతుంది. ముసలితనం తొందరగా చోటు చేసుకొంటుంది. ముఖంలో కళ తగ్గుతుంది. పరిమిత ఆహారంతో మన బరువును అదుపులో ఉంచుకోవాలి. శరీరం బరువు పెరిగిన కొద్దీ మన కాలి ఎముకలమీద, కీళ్ళపైన అనవసరమైన భారం పడుతుంది. కడకు అది నడుం నొప్పికి, కీళ్ళ నొప్పులకు దారి తీస్తుంది. వృద్ధాప్యంలో లా సగం కడుపుకే తినాలి, రెట్టింపుగా నీరు త్రాగాలి, కడుపుబ్బా నవ్వాలి, కంటినిండా నిద్ర పోవాలి. నెలకొక పర్యాయం బరువును చూసుకొని మన ఆహార పానీయాదుల విషయంలో తగు నర్జబాట్లు చేసుకోవడం మంచిది. అధిక బరువు, స్థూలకాయము వల్ల మనము రక్తపోటు, గుండె జబ్బులకు గురి అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ అవుతుంది. 2. దూరం ఉంచుకోవలసిన దురలవాట్లు వయసు మళ్ళిన దశలో పొగ త్రాగడము, మద్యపానము వంటి మునుపటి వ్యసనాలు ఏవైనా ఇంకా మిగిలి ఉంటే, వాటికి పూర్తిగా స్వస్తి చెప్పాలి. క్షబ్బులకు వెళ్ళి నిద్రకాచి పేకాట ఆడడము, గుర్రపు పందెముల వంటి జూద ప్రక్రియలలో పాల్గొనడము వంటి వ్యసనాలు మనలో మానసిక వత్తిడిని అధికం చేసి, మన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బ తీస్తాయి. పిచ్చిగా సినిమాలు చూడడము, రాత్రి ప్రొద్దు పోయేదాకా టీ.వి. ప్రోగ్రాములు చూస్తూ ఉండడము వల్ల నిద్ర లోపించి శారీరక అలసట పెరుగుతుంది. అనారోగ్యకరమైన ఇలాంటి అలవాట్లకు మనము దూరంగా ఉండాలి. వృద్దాప్యంలో కూడా దురలవాట్లను మానుకోలేక, అనారోగ్యాన్ని ఆహ్వానించి, జబ్బుల బారిన పడిన పెద్దలకు, కడకు వాళ్ళ కుటుంబ సభ్యుల సానుభూతి కూడా లభించదు. ఆపద వేళలలో అవసరమయిన సహకారమూ అజజవాజాజజజాజజాలంజాల శారీరక ఆరోగ్టుంపై చూవించవలనిన. (శ్రద్ధ అలం 08

వాళ్ళకు అందదు “ఎవరు చెప్పినా వినకుండా నెత్తి మీదికి తెచ్చుకొన్నాడు, ఇప్పుడు అనుభవించనీ!” అన్న నిరసన ధోరణి కుటుంబ సభ్యులలో చోటు చేసుకొంటుంది. అలాంటి స్టితిని చేజేతులా ఆహ్వానించి, ఆపైన మన తలవ్రాతనో, మన పిల్లలనో, భగవంతుణ్జో నిందిస్తూ బాధ పడడము వల్ల మనకు ఒనగూరే ప్రయోజనం ఏమీ ఉండదు. మన “కర్మ లకు మనమే బాధ్యులమని గుర్తుంచుకోవడం మంచిది. 8. శారీరక శ్రమలో సడలింపు అవసరము వార్ధక్యం మన జీవితంలో విరామదశ. మన వ్యక్తి గత అభీష్టాలకు,

అభిరుచులకు అనుగుణంగా కాలం గడిపేందుకు పూర్తి స్వేచ్చ లభించే దశ ఇది. మనము జీవితంలో కష్టపడి ఇంతవరకు సాధించిన ఫలితాలతో సంతృప్తి పడ్రవలసిన వయసు వృద్ధాప్యము. ఈ దశలో ఇంకా అర్జించాలి, ఆస్తి పాస్తులు ఇంకా. పెంచుకోవాలి అన్న వ్యామోహాన్ని మనము విడనాడాలి. హాయిగా, నిశ్చితంగా, ,మనసుకు సంతృప్తినిచ్చే ఆవ్లాదకరమైన వ్యాసంగాలలో నిమగ్నం కావాలి. జీవిత సాఫల్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకొని శేషజీవితం గడపాలి. అనవసరమైన ఆరాటాలకు లోనై అంత్యదశలో ఆపదలను ఆహ్వానించడము అవివేకమే అవుతుంది.

"11/69 5062౧౮6౯ ౧6౭/౮

/7 5920౧ 07 [/6౭/0,

(1/9 ౩0/676 2౧౮ (0/ 2౧౮ 5276;

౧9౧, 46 50642౧౮౪” ౫6౭/2

/౧7 66270౧ ౦/ ౫౭౭/౮),

శిగ?౮ ఉ// ౪9 ౮6౧ ౧ గ౧౭౪/6. ”

• తిగింగ/౧7౦౪౩ డబ్బు కోసం ఇబ్బందులు పడుతూ, వృద్ధాప్యంలో కూడా కుటుంబ

పోషణకు శ్రమిస్తున్న కొద్దిమంది విషయం వేరు. కానీ, ఐశ్వర్యవంతులయిన వాళ్ళు కూడా, ఇంకా సంపాదించాలి అన్న యావతో తమ వయోభారాన్ని కూడా లెక్క చేయకుండా దురాశతో ఆరాటపడడము అర్ధం లేని పని. డబ్బు పిచ్చిలో పడిపోయి, జన్మ సాఫల్యతకు అవసరమైన ఉన్నతమైన మానవ విలువల 10 ప్రశాంతమైన వుద్దావ్వ జీవితం చా

విధానానికి తిలోదకాలిచ్చిన ముసలివాళ్ళను, వాళ్ళ పిల్లలు డబ్బును అచ్చు వేసే మరయంత్రాలుగానే భావిస్తారు మంచి మానవతా విలువలున్న మాన్యులుగా గుర్తించి, గౌరవించి ఆదరించరు. ఆదర్శ వ్యక్తులుగా స్వీకరించి ఆరాధించరు. “70 /46 ౧ ౧౦౧ 54/౯0/60౧౬ 1/69 ౧౭66 2/50 ౯౪26 /0)/ 0" ౧4౧. 7౧౧ /0/ ౧౮౮౧౦౨౩ ౭ ౧౦౭/౯0/ 500/ 2౧౮ 2 ౧6౭/౫ ౧౫/౧౮ 2౧౮ 250౪769 4/1 2 ౧౦4/6)/ 506/"

• గీ/6%/65 02/6 వృద్దాప్యంలో శక్తికి మించిన శ్రమను, పనులను పైన వేసుకొంటే, మానసిక వత్తిడి బాగా పెరుగుతుంది. దీనివల్ల, రక్తపోటు, తలనొప్పి, నరాల బలహీనత వంటి జబ్బులకు గురయ్యే అవకాశం హెచ్చుతుంది. వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ శ్రమలో సడలింపు చేసుకొంటూ, భారం తగ్గించు కొంటూ రావాలి. అమితమైన కీర్తి కండూతితో, సమాజంలో గుర్తింపు కోసం తీవ్రంగా తపిస్తూ, శ్రమకు గురి కావడం వృద్దాప్యంలో ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరమైన శత్రువు అని మనము గుర్తించాలి. రాజరత్నం గొప్ప కధారచయిత. మంచి ఉపన్యాసకుడు కూడా. రాష్ట్రం నలుమూలల నుంచీ వచ్చే ఏ ఆహ్వానాన్ని కూడా ఆయన నిరాకరించే వాడు కాదు. 75 ఏళ్ళ వయస్సులో బస్సులలోనూ, రైళ్ళలోనూ ప్రయాణం చేసి, ఎప్పుడూ ఏదో ఒక సభలో పాల్గొంటూ ఉండేవాడు. మధుమేహంతో బాధ పడుతున్న తనకు ఈ ప్రయాణాలూ, వేళాపాళాలేని భోజనాలూ వద్దని ఇంట్లో వాళ్ళు ఎంత చెప్పినా, వినిపించుకొనేవాడు కాదు రాజరత్నం. నా మనస్సు హుషారుగా ఉన్నంతవరకూ నేను విశ్రమించను అని మొండిగా (ఇ62గ2౧0 వాదనకు దిగేవాడు. మంచి మేధావి, ప్రసిద్ధ రచయిత అయిన రాజరత్నం, భాషను, కవిత్వాన్ని ఎరిగిన రీతిగా, శరీరధర్మశాస్తాన్ని అర్ధం చేసుకోలేకపోయాదు. ఉత్సాహంతో ఉగర్రూతలూగే మనస్సు ఉన్నా, 75ఏళ్ళ సుదీర్ధమైన జీవితంలో, అరగిపోయిన తీళ్ళూ, కరగిపోయిన కండరాలూ, అలసిపోయిన గుండె, అతని మానసికోల్లాసంతో అజా శారీరక ఆరోగ్యంపై చూవించవలనిన (ద్ద ఆాాాాాాకే0ిన్‌

దీటుగా శ్రమించలేవనీ, పరుగులు తీయలేవనీ అతదు (గ్రహించలేక పోయాడు. శరీరం చతికిల పడినప్పుడు, మనస్సు ఆదుకొన లేదు అని తెలుసుకోలేక పోయాడు.

అజాగ్రత్తకూ, నిర్లక్ష్యానికీ గురయి, తీవ్రమైపోయిన మధుమేహము ప్రభావం వల్ల అతని నాడీమండలము దెబ్బ తినింది. ఈ మధ్యనే ఒక సన్మానసభలో పాల్గొని, సుదీర్హమైన ఉపన్యాసం ఇస్తూ, మీటింగ్‌ హాలులోనే కుప్ప కూలిపోయి. గుండె పోటుకు గురయి మరణించాడు రాజరత్నం.

మనస్తత్వశాస్త్రవేత్తల అధ్యయనం ప్రకారము, వృద్ధాప్యదశలో తమ కుటుంబ జీవితాలలో సంతృప్త, మనశ్శాంతీ కొరవడివ్వక్తులు, ఎక్కువగా బయటకు వెళ్ళడము, బావ్యూ సమాజము గౌరవానికీ, గుర్తింపుకూ, 'ప్రాకులాడడము జరుగుతుంది. వీళ్ళు ఇంట్లోని వెలితిని, బయట పూడ్చు కోవడానికి పరితపిస్తూ ఉంటారు.

కారణాలు ఏవైనా కానీ, వయసు పైబడిన (ప్రతివ్యక్తీ శ్రమకూ, వత్తిడికీ, తట్టుకొనే శక్తి లేని, పటుత్వం తగ్గిన తన శరీరాన్ని తన హుషారైన మనస్సుతో పాటు పరుగులు తీయించాలని ప్రయత్నించడం విజ్ఞతతో కూడుకొన్న పని కాదని (గ్రహించాలి.

ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకొనేందుకు మనము (క్రమం తప్పకుండా, పరిమితమైన వ్యాయామం చేయాలి. యౌవనదశలో అలవరచుకొన్న కరినమైన వ్యాయామాలూ, పోటీ క్రీడలూ, వృద్ధాప్యదశలో మానివేయాలి. రోజూ ఉదయంకానీ, సాయంత్రం కానీ ఒక నిర్ణీత సమయంలో ఒక గంట సేపు నడక సాగించడము వయోవృద్ధులకు చాల ఆరోగ్యకరమైన వ్యాయామము.

తీరయాత్రలనీ, పెళ్ళి పేరంటాలనీ, సుదూరప్రాంతాలకు ప్రయాణాలు చేసే అత్యాసక్తి చాలమంది పెద్దలలో, మరీ ప్రీలలో, గమనించవచ్చు. చాదస్తంతో తరచు ఉపవాసాలుండడము, చన్నీళ్ళతో స్నానాలు చేయడము, మరికొందరు వృద్ధుల విషయంలో చూస్తున్నాము. ఇవన్నీ ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసే దురలవాట్లు అని (గ్రహించడము వివేకవంతము. ఉడిగిన శరీరాన్ని అనాలోచితంగా అలసటకు గురిచేసి, శిక్షించి ఆపదలు కొని తెచ్చుకోవడం విజ్ఞతకాదు. 106-ాలాలాా ప్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం వాలా

పని ఉన్నా లేకున్నా మనము ్రాతఃకాలమే నిద్రలేవాలి. నిత్యకృత్యాలు ముగించుకొని, శుభ్రమైన బట్టలు ధరించి, ఇంట్లో హుందాగా మసలడము అలవాటుగా చేసుకోవాలి. ఎలాగూ బయటకు వెళ్ళే అవసరం లేదు కదా అని బాగా ప్రాద్దెక్కిన తర్వాత ఆలస్యంగా నిద్రలేవడము, మాసినగడ్డంతో, నలిగిన బట్టలతో, మధ్యాహ్నమైనా కూడా స్నానం చేయకుండా ఇంట్లో ఉండడము, మనలో సోమరితనాన్ని జీవితం మీద ఒక అనాసక్తతను పెంచుతాయి. ఇలాంటి నెగెటివ్‌ ధోరణులు క్రమేపీ మన మానసిక, శారీరక ఆరోగ్యాలపైన ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయి.

బుద్ధి జీవులుగా బ్రతకడం మంచిది

వృద్దాప్యంలో సాధారణంగా వచ్చే మనోదౌర్చల్యానికి (66౧/0 మనము లోను కాకుండా ఉండాలి అంటే, ఎంత వయసు పైబడినా కూడా, మన మెదడుకు పదును పెట్టడము మానకూడదు. మానసికంగా చురుగ్గా ఉందే పనులు చేస్తూ ఉండాలి. మంచి మంచి పుస్తకాలు చదవాలి. విజ్ఞానాన్ని పెంచే విషయాలపైన చర్చలు జరుపుతూ ఉండాలి. కంప్యూటర్‌ పైన కొద్దిగా శిక్షణ తీసుకొని, ఇంటర్నెట్‌ ద్వారా ఆధునిక అంశాలతో పరిచయం పెంచుకోవాలి. మేధాపరమైన వ్యాసంగాలు చేబదితే మనకు తెలియని ఎన్నో విషయాలను ఇంకా, ఇంకా తెలిసికోవాలి అన్న తపన, జిజ్ఞాస, నూతనోత్సాహం మనలో రేకెత్తుతాయి. అందువల్ల మనకు జీవితం మీద నిరాసక్తత, విరక్తి నశించి అనురక్తి పెరుగుతుంది.

మన మనస్సుకూ, శరీరానికీ అవినాభావ సంబంధం ఉందని పరిశోధకులు ఎప్పుడో తేల్చి చెప్పారు. ఎవరి బుద్ధి మంచి మంచి విషయాల పైన ఎప్పుడూ లగ్నమై, ఉల్లాసంగా, ఆరోగ్యవంతంగా ఉంటుందో, అతని శరీరం కూడా ఆఖరువరకు చురుగ్గా, ఆరోగ్యవంతంగా ఉంటుంది.

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా జరిపిన సర్వేల ప్రకారం చూస్తే, మేధావులయిన వాళ్ళూ, మెదడుకు ఆరోగ్యవంతమైన పని పెట్టేవాళ్ళూ ఎక్కువకాలం జీవిస్తారని నిరూపించబడింది. ఆజా శారీరక ఆరోగ్యంపై చూవీంచవలనిన శ్రద్ధ ఆాలాాాాాకే0*

ముసలితనం మీదపడుతున్నది కదా అని, ఒకమూల కూర్పోకూడదు. మనుషులకు దూరంగా ఉంటూ ఏకాంతంలోకి జారుకోకూడదు. అనేక వైజ్ఞానిక రంగాలలో ఆధునిక పరిజ్ఞానాన్ని సమకూర్చుకొంటున్న నేటి యువతరంతో మనం మమేకం కావడం అలవర్చుకోవాలి. వాళ్ళతో కలుపు గోలుతనంతో మెలగాలి. అడగడానికి నామోషీ పడకుండా క్రొత్త క్రొత్త వైజ్ఞానిక విషయాలు వాళ్ళను అడిగి తెలిసికోవాలి. వాళ్ళ తెలివితేటలను అభినందించాలి. మరింత ముందుకు సాగేందుకు వాళ్ళను ్రోత్సహించాలి. మన జీవితానుభవ సంపదను వాళ్ళతో పంచుకొంటూరావాలి.

ఈ విధానం వల్లా మన విషయ పరిజ్ఞానాన్ని మరింత విస్తరించుకోవడమే కాక్క మన వయోభారాన్ని మరచిపోయి, మానసికంగా మనం ఉత్సాహంతో యువకులుగా జీవించేందుకు వీలవుతుంది.

మనకు ఎన్ని సౌకర్యాలున్నా ఎంత సంపద ఉన్నా కాని, వానివల్ల దొరకని ఒక అపూర్వమైన ఆనందము, ఆత్మ సంతృప్తి విజ్ఞానం వల్ల లభిస్తుంది. అందుకే, నీతిచంద్రికలో చిన్నయ సూరి ఇలా సెలవిచ్చాడు.

“జరయు, మృతియులేని జనునట్లు ప్రాజ్ఞుండు

ధనము, విద్య గూర్చు దలపవలయు ; ధర్మమాచరింపదగు మిత్తిచే తల వట్టి యీద్వబడిన వాడువోలె".

ముసలి తనము, మరణము లేని వాని వలె వివేకవంతుడు నిత్యమూ సంపదను, విజ్ఞానాన్ని ఆర్జించాలి. రేపటికి జీవించి ఉంటామో లేదో అన్న తొందరను ప్రదర్శించి సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉండాలి.

సామాన్య జబ్బులపై సరైన అవగాహన

వయస్సు పెరిగిన కొద్దీ మన శరీరంలో వ్యాధి నిరోధక (1౧౧౮౧1౦) శక్తి క్రమేపీ క్షీణిస్తూ వస్తుంది. మనము తేలిగ్గా జబ్బుల బారిన పడే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. నలతలనుంచి కోలుకోవడానికి కూడా ఎక్కువ కాలం 106 ప్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం బాలా

తీసుకొంటుంది. వృద్ధాప్యంలో సంప్రాప్తమయ్యే శరీర బలహీనతలను మనం థైర్యం కోల్పోకుండా అంగీకరించాలి. ఆరోగ్యం గురించి అతిగా ఆందోళన పడడము, చిన్న చిన్న నలతలను కూడా భూతద్దంలో చూసుకొని, పెద్ద పెద్ద జబ్బులుగా ఊహించుకొని హైరానాపడము, ఇంట్లో వాళ్ళను అనవసరంగా ఇబ్బంది పెట్టడము పెద్దలకు యోగ్యమైన లక్షణం కాదు

ఏదేని నలత త్వరగా నయం కాకుండా దీర్హకాలంగా పీడిస్తూ ఉంటే, అదే తగ్గిపోతుందిలే అని అజాగ్రత్త చేయడం వృద్దాప్యంలో తీవ్ర పరిణామాలకు దారి తీస్తుంది. చాలామంది పెద్దలు డాక్టరు ఫీజు దండుగ అనుకొని, మందులు షాపు వాళ్ళను అడిగి, వాళ్ళు ఇచ్చిన ఏవేవో మాత్రలు మింగడం మనము చూస్తున్నాము. అలానే మరికొందరు ఇంతకుముందు, ఇలాంటి లక్షణాలే కన్చించినప్పుడు, డాక్టరు వ్రాసి ఇచ్చిన ప్రిస్‌క్రిష్సన్‌ ఆధారంగా మందులు కొని, వాడడమూ మనం గమనిస్తున్నాము.

ఈ తప్పుడు పద్ధతులు చాలా ప్రమాదకరమైనవి. ఇలాంటి అనుచిత మార్గాలు అవలంబించడం ద్వారా, వచ్చిన వ్యాధిని మరింత ముదర పెట్టుకోవడం జరుగుతుంది. లేదా క్రొత్త ప్రమాదాలను కొనికెచ్చుకోవడం జరుగుతుంది. వృద్ధాప్యంలో కొన్ని మందులు విపరీతమైన సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ కలిగించి, మన లీవర్‌ పైన, కిద్నీలపైన దుష్ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. కనుక ఏ మందులు కానీ డాక్టరు సలహాల మేరకే వాడడము అవసరము.

వృద్ధాప్యదశలో సాధారణంగా వచ్చే జబ్బులు, నలతలు గురించీ, వాటి సామాన్య లక్షణాలను గురించీ, మనకు కొంత వరకు, ప్రాధమిక పరిజ్ఞానం ఉండడము మంచిది. ఈ అవగాహన ఉంటే మనం అనవసరంగా ఆందోళన పడదడము, భయాలకు గురికావడము జరుగదు. వ్యాధి లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించి, తగిన వైద్య చికిత్స పొందే అవకాశం మనకు లభ్యమవుతుంది.

ఆరోగ్య విజ్ఞానంపైన అనుభవజ్ఞులయిన డాక్టర్లు (వ్రాసిన పుస్తకాలు తెలుగులో కూడా ఇప్పుడు బాగా లభ్యమవుతున్నాయి. అలాంటి పుస్తకాలలో కొన్ని మంచివి కొని చదవాలి. మన శరీర ధర్మాన్ని గురించి పరిజ్ఞానాన్ని అాావాలాలయయవ ద్రార్రీరక ఆరోగ్యంపై చూవించవలనిన శ్రద్ధ వయావయవవలణ క్షే () ట్రా

పెంచుకోవాలి. ఇందువల్ల మన ఆరోగ్యాన్ని మనం సక్రమంగా కాపాడు కోవడానికి వీలవుతుంది. అవగాహన ఉన్న పేషెంటును పరీక్షించడము, అతనికి చికిత్స చేయడము డాక్టరుకు ఎంతో సులభంగా ఉంటుంది. విజ్ఞానంతో ఆపదలు తొలగించుకోవడము వివేకము. ఆపదలు వచ్చాక ఆందోళనపడదడము అవివేకము. "7/౧9 0౮/9642565 0” 0/6 2౮6 2/69 గాంంట/ 0౧౧౦౧౦ 2౧6౮ ౧౧9)/ (6946 [10 ౮౧౦౦౧/౧౧౧౫౭౧౧ 2౧6౮ 800/ఇ/ 6౮౧౪౭5౪ ₹//6/గ/౧౮ ర60/655/0/౧, /0౧6/౧69:53 2౧6 2 56756 0/ 252౧౮౦౧౧౭౧ 4౪/0/0/౧౮ 560౧ 2/గ)౭౧ట్‌ 5/౧06/6 06 [16 2/౧7 0 6/8౧/ 9/౮9గ౧)/ ౧9౧౦౧. ” = బిగి 6.0. /౧౭౦2౭/ 110--ాలాలాా ప్రశాంతమైన వృద్ధా జీవితం పా

సహనంతో సంరక్షించుకోవలసిన మానసిక ఆరోగ్యం --_ ॥ ః/ || గ్య ళంళ లో కు సై యాగా ॥ రికలక్కు క్యరవాల ! ల 7 కషెికం బిగించి కుకను ్టు య నిర్మలకఎగ ఉంచుశానే కుద్దమెరిగి కురలుకొక్సు క్త ( టో | ప్రశాంతమైన వృద్ధాప్య జీవితానికి అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది మానసిక

ఆరోగ్యము. మానసిక ఆరోగ్యానికి కీలకమైనది సహనగుణము. సహనము (10162౧06), శాంతస్వభావము, సంయమనమూ (396-0001౧01) లేని వాళ్ళకు వార్ధక్య దశలో అనేక ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఎ నవానంతో సంరక్షించుకోవలనిన మానసిక ఆరోగ్యం జాలా మేడే

బవుళ కావ్యములను బరికింవగావచ్చు, అబవుళ శబ్దచయము బలుకనచ్చు, సవానమొక్షుటబ్బ చాల కష్టంబురా విశ్వదాభిరామ వినురవేమ / వయసుపైబడే కొద్దీ శరీరం జవసత్త్వాలను కోల్పోతుంది. మనము తరచు ఏదో ఒక నలతకు గురయి, బాధ పడవలసిన పరిస్టితి ఏర్పడవచ్చు. కుటుంబంలో అనేక పరిణామాలు చోటు చేసుకొంటాయి. మన అభీష్టం (ప్రకారము అన్నీ జరుగవు. పరిస్థితులు మనం ఆశించిన రీతిలో ఉండక పోవచ్చు. కొన్ని సంఘటనలు మనల్ని అసంతృప్తికి, అసహనానికి, మనోవేదనకు కూడా గురి చేయవచ్చు. జీవితంలోని ఆటుపోట్లకు మనఃస్థిమితం కోల్పోకుందా, ఆందోళనకు, ఆవేశాలకు లోను కాకుండా, నహానాన్ని మానసిక నంతులనాన్ని ప్రదర్శించడము వృద్ధాప్యదశలో ప్రతి వ్యక్తికీ చాలా అవసరం. పేదవాని కోపం పెదవికి చేటు అన్నట్టు, వయోవృద్ధులు అసహనాస్స్ప్సి ఆగ్రహాన్ని ప్రదర్శించడం అలవాటు చేసుకొంటే, అది వాళ్ళ జీవితాలను అస్తవ్యస్తం చేస్తుంది. “మతి చెడిన వానికి గతి కూదా చెడుతుంది” అన్నారు పెద్దలు. ఇందుకు గొప్ప మేధావిగా ప్రసిద్ధి కెక్కిన మాధవరావు మాస్టారే చక్కని దృష్టాంతము. ప్రాఫసరుగా రిటైరైన మాధవరావు మాస్టారుకు ఎనఖైరెండేళ్ళు. ఇంత వయసులో కూడా ఆయన అనేక అంశాలపైన అనర్గళంగా మాట్లాడగలిగిన మహా మేధావి. కాని, అంతటి (ప్రజ్ఞాశాలిలో కొరవడిన ముఖ్యమైన అంశం ఒకటుంది. ఆవేశం పైన అదుపు (785421౧0 లేకపోవడము అతనిలోని పెద్ద లోపము. ఈలోపము వృద్ధాప్య జీవితంలో అతని పట్ల ఒక శాపంగా కూడా పరిణమించింది. ఇంట్లో అతడు చెప్పిందే వేదంగా చెల్లుబాటు కావాలి. ఎదుటి వాళ్ళ మాటలకు పూచికపుల్లంత విలువ కూడా ఇవ్వడు. తన అభిమతానికి వ్యతిరేకంగా ఏ పని జరిగినా, తీవ్రమైన అసహనానికి, ఆగ్రహానికి లోనవుతాడు. 2 ట్రశాంతమైన వృుద్దావ్య జీవితం లాలా

నిగ్రహం కోల్పోయిన ఆ తరుణంలో, ఏమి మాట్లాడుతాడో అతనికే తెలియదు ఈటెల్లాంటి మాటలతో ఇంట్లోని వాళ్ళ మనస్సులను తీవ్రంగా గాయ పరుస్తాడు. ఉచితానుచితాలను మరచిపోతాడు.

మాధవరావుకు ఒక్కగానొక్క కుమారుడు మురళి. వేరే ఊళ్ళో ఉద్యోగం చేస్తున్న మురళి తల్లిదండ్రులను చూడడానికి సంవత్సరానికి ఒక పర్యాయం కూడా రాడు. రాకరాక ఎప్పుడైనా వచ్చినా, మరుసటి రోజే తిరుగు ప్రయాణం కట్టేస్తాడు. మాధవరావు మాస్టారు చేసే రాద్ధాంతమే ఇందుకు మూలకారణము.

మాధవరావుకు కుమారుడంటే ఎనలేని ప్రేమ ఉంది. అతని రాక కోసం వేయికళ్ళతో ఎదురు చూస్తాడు. కొడుకు సద్దుణాలను గురించీ, ఉద్యోగ హోదాను గురించీ ఊళ్ళో వాళ్ళకు అదే పనీగా ప్రశంసాపూర్వకంగా చెపుతూ ఉంటాడు కూదా.

కాని, కొడుకూ, కోడలు వచ్చిన మరుసటి రోజునుంచే అతని బలహీనత బయటపడుతుంది. ఏదో ఒక విషయం పైన గొడవ లేవదీసి నిగ్రహం కోల్పోతాడు. కోడలి ధోరణిని గురించో, మనుమరాలి అలవాట్లను గురించో లేదా కుటుంబంలో ఎప్పుడో జరిగిపోయిన పాత సంఘటనల ప్రస్తావన లేవదీసో, వాళ్ళతో వాగ్వివాదానికి దిగుతాడు. నోటి దూల వదిలేదాకా కొడుకునో, కోడలినో, మనుమరాలినో తూలనాడుతాడు. అద్దు వచ్చిన ముసలి భార్యను కొట్టినంత పని చేసి, ఇంటిని కురుక్షేత్రంగా మార్చేస్తాడు.

కొడుకూ, కోడలూ వాళ్ళ ఊరికి వెళ్ళిపోయాక, జరిగిన సంఘటనను గురించి అమితంగా బాధ పడుతాడు. క్షమాపణలు కోరుతూ ఉత్తరం పైన ఉత్తరం వ్రాస్తాడు.

తండ్రి వ్యవహారం ముదిరి పాకాన పడిందని [గ్రహించిన మురళి, కడకు మాధవరావు ఇంటికి రావడమే మానేసాడు. అహం దెబ్బతిన్న ఆ తండ్రి కూడా కొడుకు వద్దకు వెళ్ళకూడదని నిర్ణయించుకొని, తన భార్యను కూడా కట్టడి చేసాడు. అసహాయురాలైన ఆ ఇల్లాలు మానసికంగా ఎంతగానో క్రుంగి పోయింది. కన్నకొడుకు పైన (ప్రేమను మొండివాదడ్రైన భర్తకోసం బలి పెట్టింది. అజజావావాజాాణవాాణా సమానంతో నంరక్షీంచుకోనలనిన మానసిక ఆరోగ్యం =జాాాాకేకేతి

ఆస్తిపాస్తులు, ఆదాయపు వనరులు అన్నీ ఉండి కూడా మాధవరావు తన వృద్ధాప్యదశలో, ఇటు సతీమణితో గాని, అటు సంతానంతో గాని, సంతృప్తికర మైన సంబంధాలు కొనసాగించలేకపోయాడు. కడకు తీవ్రమైన మనోవేదనకు, విరక్తికి లోనయి ఈ మధ్యనే కాలధర్మం చేశాడు.

ఇది అతని ్రారబ్ధకర్మ కాదు. విధి వ్రాత అంతకంటే కాదు. హానికరము లైన నెగిటివ్‌ ఆవేశాలపైన అదుపు సాధించలేక, సంయమనం పూర్తిగా కోల్పోయిన మాధవరావు విషయంలో ఇది స్వయంకృతాపరాధం తప్ప మరొకటి కానే కాదు.

పూర్వపు రోజల్లో ఉమ్మడి కుటుంబాలు ఎక్కువగా ఉండేవి. అమ్మా, నాన్న, అవ్వ, తాత, అత్త, మామ, చిన్నమ్మ, చిన్నాన్న పెద్దమ్మ, పెద్దనాన్న ఇలా చిన్నాపెద్దా కలసి ఒకటిగా నివసించేవాళ్ళు. ఇందులో ఏ ఒకరిద్దరు కోపిష్టులుగా ఉన్నా మిగతా వాళ్ళు శాంత స్వభావులుగా ఉండేవాళ్ళు. ఆవేశానికి లోనైన వ్యక్తిని ఆనునయించి, సముదాయించి, శాంత పరచే వ్యక్తులు ఎందరో ఉమ్మడి కుటుంబాలలో ఉండేవాళ్ళు. ఉద్రేకంతో ఉద్వేగ ఉష్టోగ్రతను (6౧౦1౦౧౬! [౧620 పెంచుకొన్న మనిషి వేడి తగ్గించి చల్లబరచే ప్రశాంత వాతావరణం ఆ ఇళ్ళల్లో పుష్కలంగా ఉండేది.

(ప్రస్తుత పరిస్థితులు వేరు. కుటుంబ వాతావరణాలు పూర్తిగా మారి పోయాయి. పరిమితమైన కేంద్రీయ కుటుంబాలలో (40162 12౧౫1168) ఇంట్లోని (ప్రతి మనిషీ ఇప్పుడు జీవితంతో సతమతమవుతూ మానసిక ఒత్తిడికి లోనై, ఉద్వేగ ఉష్ణోగ్రతతో వేడెక్కిపోతున్నాడు. కుటుంబ యజమానులు సంపాదనలో బిజీ. ఇల్లాళ్ళు ఇంటి పనులతో బిజీ. పిల్లలు పోటీ చదువుల భారంతో బిజీ. మానసిక ఒత్తిడికి లోనై, ఆవేశ ఉష్ణోగ్రతతో వేడెక్కిన వ్యక్తిలోని తాపోగ్రతను కాస్త గ్రహించి, అనునయంతో చల్లబరచే శాంతమూర్తులు ఇప్పుడు అన్ని కుటుంబాలలోనూ కరువైపోయారు.

వేడిగా ఉన్న వస్తువుప్రక్కన చల్లని వస్తువు గనుక ఉంటే, ఆ వేడి కాస్తా చల్లని వస్తువుకు సరఫరా అయి, మొదటి వస్తువు చల్లారేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. అలాకాకుండా, అత్యుష్ణంతో వేడెక్కిపోయిన రెండు వస్తువులు 114 శాంతమైన నుద్దావు జీవితం చాలా

ఒకదానికొకటి దగ్గరయితే అవి రెండూ నిప్పురవ్వలు వెదజల్లుకొంటాయి, ఈనాటి కేంద్రీయ కుటుంబాలలోని పరిస్థితికూడా ఇదేవిధంగా ఉంది. నిత్యమూ మానసిక ఒత్తిడికి లోనై అందరూ ఉద్రేక ఉష్ణోగ్రతతో వేదెక్కిపోతున్నారు. ఇందువల్ల చిన్నసంఘటనలు కూడా, వాగ్వివాదాలకు, సంఘర్షణలకు దారి తీస్తున్నాయి. సంసారాలలో ప్రశాంతత కరువవుతూ ఉంది. ఇలాంటి వాతావరణంలో జీవిస్తున్న మనము, ఎవరికి వారే నిగ్రహము, సర్దుబాటు. స్వభావము (ప్రదర్శించి, తమ తాపో[గ్రతను తామే తగ్గించుకోవలసిన అవసరము ఎంతైనా ఉంది.

"(౩/౦౮ 860 2/0౧ ౪6/ 0 006/౧, ౧0౮ ౪/7//

ర6/ 2/0౧ 69౮౮౭// 6// ౪4౯) ౦0గా6/౧ 7౧/5 /5

6556౧04/ [0 6/72/౧2౧9 [069 025/0 02౮౮6 0

ఉఆగ౧౧౭౧౦౧/౧౪౩5 7/7 60”

జీవితంలో ఏ దశలోనైనా సరే, మనము విజయవంతంగా, మంచి మానవ సంబంధాలు కలిగి జీవించాలి అంటే, మనకు ఎక్కువగా ఉపయోగపడే అంశము మన ఉద్వేగసూచి (౫040౧4! ౧4౦6౧1 లేక ౬.0.). ఉద్వేగాలు అంటే మన భావావేశాలు. మన ఆవేశాలమీద మనం ఎంతమేరకు పట్టు, సంయమనం ($6-00[601) సాధించగలిగితే, మన 6౬.0౧. కూడా అంత ఎక్కువగా పెరుగుతుంది. £.0౧. తక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులు. అరవైఏళ్ళ వయస్సులో కూడా, ఆవేశాల పైన అదుపు లేకుండా, కుర్రకారులా రెచ్చిపోయి (ప్రవర్తించడం మనం చూస్తున్నాము. అటువంటివాళ్ళు ఆవేశపరంగా ఎదగని అర్భకులుగానే జీవితంలో మిగిలిపోతారు.

సమాజంలో మేధావులుగా చలామణి అవుతున్నవాళ్ళు, ప్రజ్ఞాసూచి (10161118006 40469౧6 లేక |! 0.) బాగా అధికంగా ఉన్నవాళ్ళు కూడా ఎందరో వయోవృద్ధులు కోపము, అసహనము, ఈర్ష్య, ద్వేషము వంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్‌కు తరచుగా లోను కావడము మనం గమనిస్తున్నాము. ఇలాంటి వ్యక్తులు వయసుతోపాటు అవసరమైన ౬.6. ను సాధించలేక పోయినందు వల్లనూ, నిగ్రహం పాటించి వ్యక్తులతో వ్యవహరించలేకపోవడం వల్లనూ, జాలా సహనంతో సంరక్షించుకోవలసిన మాననిక ఆరోగ్యం చాక్‌

జీవితంలో తమ మేధాశక్తికి తగినటువంటి ఫలితాలను పొందలేక విఫల మవుతూ ఉన్నారు. వివేకంలేని వాళ్ళ విజ్ఞానం నిష్ప్రయోజన మవుతూ ఉంటుంది.

సమాజశాస్త్ర పరిశోధనలవల్ల ఇటీవలి కాలంలో తేలింది ఏమిటంటే, ఏ వ్యక్తికి గాని, అతని లేక ఆమె జీవితం విజయవంతంగా సాగేందుకు, ఆ వ్యక్తి 1.౧. కేవలం 20 శాతం మేరకే ఉపయోగపడుతుంది. మిగత 80 శాతము జీవిత విజయం ఆ వ్యక్తి ౬.0. పైననే ఆధారపడి ఉంటుంది. కనుక, మన జీవితాలను మనం ఎంత సాఫీగా, సంతృప్తికరంగా, విజయవంతంగా, గడపగలము అన్నది మన ౬.6. మాత్రమే నిర్ణయిస్తుంది. వృద్దాప్యదశలో ౬.౧. మరీ (ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకొంటుంది.

మనకు !.0. జన్మతః జన్యుపరంగా అభ్యమయినా, ౬.౧. ను మనము స్వయంకృషితో, సాధనతో పెంపొందించుకోవచ్చు. ఇది మన చేతుల్లో ఉన్న అంశం అని మనం గమనించాలి.

ఎమోషన్స్‌ ప్రతిమనిషిలోనూ ఉంటాయి. ఎమోషన్స్‌ లేకపోతే జీవితాలు ఉప్పులేని పప్పులాగా చప్పగా, నిన్సారంగా ఉంటాయి. జీవితంలో ప్రతిరోజూ మనం ఎదుర్శొనే అనేక సమస్యలు, సంఘటనలు మనలో ఎన్నో అనుభూతు లను, భావావేశాలను రేపుతూ ఉంటాయి. అందులో కొన్ని సంతోషము, (ప్రేమ, ఆహ్లాదము, కరుణ వంటి పాజిటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ ఉంటాయి. మరికొన్ని కోపము, ద్వేషము, అసూయ, దుఃఖము వంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ ఉంటాయి.

ఒక వ్యక్తి వివిధ సందర్భాలలో, అతని మనసులో ఉత్పన్నమయ్యే ఎమోషన్స్‌కు ఏవిధంగా స్పందిస్తాడు, ఏ ధోరణిలో ప్రవర్తిస్తాడు, అన్నది అతని వ్యక్తిత్వ స్వభావం పైన ఆధారపడి ఉంటుంది. ౬.0. ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులు ప్రతికూల పరిస్థితుల ప్రభావాలకు తొందరగా అవేశపడరు. అతిగా చలించరు. ఉద్రేకపడరు. సులభంగా నిగ్రహం కోల్పోరు.

ఎమోషన్స్‌ పైన నియంత్రణ (60౧౯01) ఒక్క రోజులో సాధించే విషయం కాదు. జీవితాంతము మన మనస్తత్వాన్ని ఆలోచనలను, ప్రవర్తనను తరచు కే1 రాలా ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీనితం వా

అంచనా వేసుకొంటూ, మనంతకు మనం ఆత్మ పరిశీలన చేసుకొంటూ రావాలి. పట్టుదలతో, దీక్షతో మనలోని నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ను క్రమేపీ తగ్గించుకొంటూ, తొలగించుకొంటూ రావాలి. పాజిటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ను పెంచుకొంటూ, బలిష్టం చేసుకొంటూ రావాలి. ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎవరి ముందు, ఏమేరకు బహిర్గతం చేయవచ్చునో ఆమేరకు మాత్రమే మన ఎమోషన్స్‌ను వ్యక్తం చేసే సామర్థ్యాన్ని మనం సాధించాలి. నిరంతర కృషి ఫలితంగా అందరూ దీన్ని సాధించవచ్చు. “7౧8 ౧౭౦౦౧953 2౧౮ గానాంగి/ 0౧౮6 ౧600/69 ౮6౦6౧6 0౧ (6/7 గ్గాంందా. 44050 0600/6 2౧9 ౮౧౧౭౦౧౦౫ 56026459 [₹69)/ 82౪79 06/ గ7/౧౮౩ 006౧ (0౯ గ౩౧౭|౧/౧6 ఆగ్గాంళంగ5.* మన ఆవేశాలకు మూలము మానసిక ఒత్తిడి నిత్యజీవితంలో ఇంటా బయటా మనము చిన్నవీ, పెద్దవీ అనేక సమస్యలను ఎదుర్కొంటూ ఉంటాము. సమస్యలను అప్పటికప్పుడు పరిష్కరించు కొనే నేర్చూ, సామర్ధ్యమూ కనుక లేకపోయినటైతే మనము ఒక విధమైన నిస్సహాయభావనకు (౧61016550633) గురవుతాము. అటువంటి నిస్సహాయ స్ధితి మనలో మానసిక ఒత్తిడిని (9699) పెంచుతుంది. సమస్య పరిషార మయిన తర్వాత, ఒత్తిడికూడా దానంతట అదే తగ్గిపోతుంది. ఏదైనా సమస్య పరిష్కారం కాకుండా అలాగే మిగిలిపోతే, మానసిక ఒత్తిడి కూడా దీర్ధకాలం మనలోనే నిలిచిపోతుంది. ఇలాంటి దీర్ధక్రాల మానసిక ఒత్తిడి (0010018 51898) మనలను అనారోగ్యానికి గురి చేస్తుంది. మన మనసు వికల మైనప్పుడు మన శరీరం కూడా రోగగ్రస్తమవుతుంది. మన కోరికలు, అవసరాలు (౧౭669) మన స్తోమతకు, సొమర్భానికి తగినట్లు పరిమితంగా(1గ౫|186) ఉంటే, అవి తీరేందుకు అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయి. అలాంటప్పుడు మనము సమస్యల్ని పెద్దగా ఎదుర్మోనలసిన అవసరం ఉండదు. శక్తి సామర్థ్యాలకు, ఆదాయపు వనరులకు ఫొంతన లేని రీతిగా కోరికలను పెంచుకొంటే, మన జీవితం సమస్యల వలయంలో చిక్కుబడుతుంది. ఎ నవానంతో నంరక్షించకోవలనిన మాననిక ఆరోగ్యం జా 117

మనలో మానసిక ఒత్తిడి స్థిరంగా తిష్టవేస్తుంది. మనశ్శాంతి కరువై జీవితం దుర్భరమవుతుంది. వృద్ధాప్య దశలో మన ఆశలకు, కోరికలకు కళ్ళెం వేసి, వాటిని అదుపులో ఉంచుకోవడము చాలా అవసరము. మన అవసరాలను వీలయినంత మేరకు కుదించుకొని, ఉన్న సౌకర్యాలతోనే సంతృప్తి పడడము అలవాటు చేసుకోవాలి. దీనివల్ల, మానసిక ఒత్తిడికి గురయ్యే పరిస్థితులను, ఉ(ద్రేకాలకు లోనయ్యే సందర్భాలను, బాగా తగ్గించుకో గలుగుతాము. ప్రశాంతమైన జీవితం గడిపేందుకు మార్గాన్ని సుగమం చేసుకొంటాము.

నెగెటివ్‌ ఆలోచనలను, ఆవేశాలను అదుపులో ఉంచుకోలేక, చుట్టూ సమస్యలను సృష్టించుకొని, ఆత్మీయులతో కూడా సంబంధాలను చెడగొట్టుకొని, మానసికజత్తిడికి లోనై, బాధపడుతున్న వ్యక్తులను గమనించండి. అటువంటి వాళ్ళలో క్రింది ఆనారోగ్య లక్షణాలను గుర్తించవచ్చు. దీనివల్ల మనమూ తగిన గుణపాఠం నేర్చుకోవచ్చు.

నిత్యము మానసిక ఒత్తిడికి లోనవుతూ, బాధ పడే వ్యక్తులు-

1 చిన్న చిన్న విషయాలకు కూడా విసుక్కొంటూ ఉంటారు. ఎదుటి వ్యక్తుల యెడల అనవసరంగా చిరాకును ప్రదర్శిస్తారు.

2. ముఖ్యమైన విషయాలపైన మనసును లగ్నం చేయలేకపోతారు. ఏకాగ్రత కౌరవడినందువల్ల ఎప్పుడూ ఆదుర్దాతోను, అసంతృప్తికోనూ బాధపడుతూ ఉంటారు.

3. ఆత్మీయులను, ఆస్తలను కూడా అనవసరంగా అపార్ధం చేసుకొంటూ ఉంటారు. మనుషులపైన అపనమ్మకం పెంచుకొని, మానవ సంబంధా లను (160౧౭౧ ౧81240౧8) చెడగొట్టుకొంటూ ఉంటారు.

శ ఏ పనిని కూడా సక్రమంగా నిర్వర్తించలేక, అస్తవ్యస్తంగా వ్యవహరిస్తూ ఉంటారు.

5. క్రమేపీ తమ ముఖవర్చస్సును కోల్పోతారు. నిస్సత్తువకు, నీరసానికి లోనవుతారు.

కే1రొాాలాాాాా ధ్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం అకా

6 తరచుగా అలర్జీలకు, ఇన్‌ ఫెక్నన్స్‌కు, జలుబు, దగ్గు వంటి నలతలకు గురి అవుతూ ఉంటారు

7. కొందరు మనుషులన్నాా కొన్ని విషయాలన్నాా అర్ధంపర్ధంలేని తీవ్రమైన అయిష్టతను, వ్యతిరేకతను పెంచుకొంటారు ఏకపక్షంగా వ్యవహరిస్తారు.

8. వాస్తవ పరిస్టితులను అర్ధం చేసుకోకుండా, ప్రతి విషయానికి అతిగా స్పందిస్తారు (0౪6/|92040౧). సులభంగా ఉద్రేకానికి లోనవుతారు.

9. కొద్దిమంది ధూమపానానికి, మద్య పానం వంటి వ్యసనాలకు బానిసలవు తారు. దానివల్ల బాధను మరచిపోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

10. కలత నిద్రతో బాధపడుతూ ఉంటారు.

11. మెడ, భుజాలు, గొంతు, ఛాతీ, చేతులు వంటి శరీర భాగాలలో కండరాలు బిగుసుకొనిపోయి, నొప్పి పెట్టడం వల్ల శారీరక బాధకు గురవుతూ ఉంటారు.

12. కొద్దిమంది అసందర్భంగా తమలో తామే నవ్వుకొంటూనో, లేక తమను గురించి తామే సీరియస్‌గా ఆలోచిస్తూనో కాలం గడుపుతారు. పరధ్యానంలో జీవిస్తారు. పైన పేర్కొన్న చిహ్నాలలో (9/010౧౧9) ఏ కొన్ని మనలో పొడ చూపినా,

మనము అనవసరమైన మానసిక ఒత్తిడికి లోనవుతున్నామని గ్రహించాలి. ఆ

ఒత్తిడి నుంచి విముక్తిని పొందడానికి చర్యలు చేపట్టాలి. మన మనస్సును

ప్రశాంత స్థితికి తెచ్చుకోవాలి. వృాదయము వదిలంబైనను గుదికొను, సన్వానమునకు కొమ్మలు గలవా? ఇది ఎరుగరు చదువరులట మది ముక్తికి నాస్సదంబు మపొలో నేమా, జా నహ్రనంతో సంరక్షించకోవలనీన మాననిక ఆరోగ్యం వాాాాాకే1ే9ి

సన్యాసాలు పుచ్చుకొని, మఠాలలో చేరి, మోక్షంకోసం ఎవరూ తపించ నవసరం లేదు. మన మనస్సును పదిలంగా ఉంచుకొంటే, అదే మనకు మోక్షం ప్రసాదిస్తుంది.

సమస్యలకు అతిగా స్పందించడం సవ్యం కాదు

సమస్యలు మానవుని జీవితంలో అంతర్భాగాలని మనం (గ్రహించాలి. ఏవైనా సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు అతిగా చలించిపోవడము, అవేశాలకు లోను కావడము, అస్యంగతంగా (ప్రవర్తించడము, పెద్దలైన వారికి ఉచితమైన ధోరణి కాదు. అలాగే ప్రతి చిన్న సమస్యకూ బెంబేలెత్తిపోవడము, హైరానా పడడము, దిగాలు చెంది డీలా పడిపోవదము, వయోవృద్ధులకు సమంజసమైన ప్రవర్తన కాదు.

వృద్దాప్య దశలో కుటుంబ పరంగా, ఆర్ధిక పరంగా, ఆరోగ్య పరంగా మనకు ఎన్నో సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. మన వివేకాన్ని, అనుభవాన్ని ఉపయోగించి, ఆ సమస్యలను అధిగమించే మార్గాలు అన్వేషించాలి. పరిష్కార పరిధిలో లేని కొన్ని జటిలమైన సమస్యలను ఎదుర్కొన్నప్పుడు, పరిస్థితులతో రాజీపడి సర్దుబాటుతో బ్రతకడము కూడా నేర్చుకోవాలి.

"౫౬౧ 02౧౧౦౧ 56 064/౧96, 5౧0/౮ 56 6౧౮4౧౭౦౮”

ఎదురయిన సమస్యపైన అదుపును కోల్పోయి నట్లయితే, ఆ సమస్య మన ఆలోచనలను, ఆవేశాలను, ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేసి వాటిని తన అదుపులోనికి తీసుకొంటుంది. అప్పుడు మన వ్యక్తిత్వం మీద మన ఆధీనం బలహీన పడిపోతుంది. అదుపు తప్పిన నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌, మనపైన పెత్తనం చెలాయిస్తాయి. మన మాటలను, చేతలను వక్రమార్గం పట్టిస్తాయి. కడకు మనకు మనమే ఒక సమస్యగా తయారయ్యే ప్రమాదం కూడా ఏర్పడుతుంది.

కనుక, మన ఆలోచనలను, ఆవేశాలను ఎప్పుడూ మన అదుపాజ్ఞలలోనే ఉంచుకోవాలి. అభ్యాసం వల్ల ఈ సామర్భాన్ని సాధించాలి. 11200----------- ప్రశాంతమైన వృద్దాప్పు జీవితం పాలా

మనకు ఇష్టం కానటువంటి సంఘటనలను వృద్దాప్యంలో ఎన్నో ఎదుర్కోవలసి రావచ్చు. ఎదుటి వాళ్ళలో మనకు నచ్చని విషయాలు ఎన్నో ఉండవచ్చు. తెలిసో తెలియకో వాళ్ళు మన యెడల కొన్ని పొరపాట్లు కూడా చేయవచ్చు. వీటినన్నింటినీ మరీ సీరియస్‌గా తీసుకోవడం మానివేయాలి. పెద్దరికం వహించి, ఒక చిరునవ్వు నవ్వి, మరచిపోవడం నేర్చుకోవాలి ఈ ధోరణివల్ల రాను రాను మనచుట్టూ ఉన్న మనుషుల యెడల మనకు ఒక పాజిటివ్‌ దృక్పథం "పెరుగుతుంది. మనలోని నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ మనశత్రువులనీ, మన పాజిటివ్‌ ఎమోషన్సు మాత్రమే మన చుట్టాలనీ, మనం (గ్రహించాలి. ఇందుకోసం సుమతి శతక కారుడు ఎప్పుడో చెప్పిన క్రింది పద్యాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ కంఠస్థం చేసి, పదే పదే మననం చేసుకోవడం మంచిది. తన కోపమె తన శత్రువు, తన శాంతమె తనకు రక్ష దయ చుట్టంబౌ, తన సంతోషమె న్వర్గము, తన దుఃఖమె నరకమంద్రు తధ్యము సుమతీ, ప్రతికూలమైన జీవిత పరిస్థితులు కల్పించే సమస్యలకంటే సహనము, ఓర్పు, సంయమనము లేనందువల్ల మనం సృష్టించుకొనే సమస్యలే మన జీవితాలలో ఎక్కువగా ఉంటాయి. వ్యక్తులనూ, సంఘటనలనూ అనుమానంతోను, పక్షపాత ధోరణితోనూ చూసి, అపార్థం చేసుకోవడం అలవాటు చేసుకొంటే, మనలో నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ శాశ్వతంగా తిష్టవేసుకొంటాయి. మన మాటలను, చేతలను అవి తప్పుదారి పట్టిస్తాయి. ప్రతి దానికీ విపరీతార్థాలు తీస్తూ, రంధ్రాన్వేషణ మొదలు పెడితే, కడకు మన బుర్ర ఒక నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ను ఉత్పత్తిచేసే కార్థానాగా తయారవుతుంది. “యద్భావం తద్భవతి” అన్నది మన ఆర్యోక్తి. మన బుర్రనిండా పీడ ఆలోచనలూ, చెత్త భావనలు నింపుకొంటే, మనకు అన్నీ అనర్ధాలే జరుగుతాయి. జా సవానంతో నంరక్షించుకోవలనిన మాననిక ఆరోగ్యం బాాాకే2ిే

_ భార్య కాస్త ఆలస్యంగా కాఫీ ఇచ్చినందుకే “నేను ర్షిటైరు అయ్యాను కనుక, నన్ను ఎవరూ ఖాతరు చేయడము లేదు” అన్న అనుమానంతో కేకలు వేసే కొందరిని చూస్తున్నాము. ఎదుటి వాళ్ళు ఏదో మాట్లాడుకొని, నవ్వుకొంటూ ఉంటే, "నన్ను గురించే మాట్లాడుకొని అవహేళన చేస్తున్నారన్న థభ్రాంతితో, ఆగ్రహానికి లోనయ్యేవాళ్ళనూ చూస్తున్నాము. వయసులో వున్న పిల్లలు సంతోషంగా ఉంటే, అసూయపడి, “మీ సుఖాలే మీవి కానీ, నన్ను గురించి ఎవరూ పట్టించుకోరా?” అని గొడవ చేసే వయోవృద్ధులనూ గమనిస్తున్నాము. ఇలాంటి వ్యక్తులందరూ కూడా సహనం కోల్పోయి అతిగా నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు లోనయి, తమను తామే శిక్షించుకొంటున్న మానసిక బలహీనులుగా మనం గుర్తించాలి. “ఇంగాంగాలిం” ౧047 ౨౦55/0///4985, ౧0౧౭8 40౬6 /గ7/2/0/౧౩, గంగాంగారీం/ ౦౬౮౧ ౧0/౭౧|౭/4699, ౧0౧౭౧ )/౦4/ ౧65/౧౦4౪0/౧౩, గఆ౧౮6గ౦౦/ )౧౦4/ ఇర/095, ౧0/60 )/04/ ౮౮౭౦093, గంగాంగా06/)/౧౦4” 25590, ౧0౧౪౧ )/౧04/ /20//063, గంగాంగారిం/ ౧౦౮౯ 5897౧0౯5, ౧0/9౧ 3/0౮ 11/92//765563, గాంగా౭గారిం/ ౧౦4౯ /0౮, గ౧గ61 ౫౦౬” ౩0౧౦౫౧౨” = (4/27 4ఉగ౧64/ 11/2/0 మన జీవితాలకు హాని చేసే నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ కొన్ని మనలో ఎందుకు పేట్రేగుతాయి, వాటి స్వరూప స్వభావాలు ఎలా ఉంటాయి, అలాంటి ఎమోషన్స్‌ను అదుపులో ఉంచుకొనే మార్దాలు ఏవి, అన్న విషయాల పైన మనకు కొంతవరకు అవగాహన ఉండదము అవసరము. అప్పుడే మన జీవితం ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. కష్టాలు కొని తెచ్చే కోపస్వభావం నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ అన్నింటిలోనూ అతి చెడ్డది కోపము. కోప స్వభావము అలవాటు అయితే, ఆ స్వభావం నుంచీ బయట పడడము, వచ్చిన కోపాన్ని అదుపులో ఉంచుకొని ప్రవర్తించడం సులభమైన పని కాదు. కోపావేశానికి మే22 2... ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం బాలా

లోనైన వ్యక్తి, ఉచితానుచితాలు గుర్తించే వివేకం కోల్పోతాడు. సందర్భాసందర్భా లతో అతనికి పని ఉండదు. ఆగ్రహం ఆవహించినప్పుడు తన మాటలు, చేతలు, తనకు ఎంతగా నష్టం కలిగిస్తాయో, ఎదుటి వ్యక్తుల మనస్సులను ఎంతగా గాయపరుస్తాయో, అన్న ఇంగితం అతడు కోల్పోతాడు. కోవమునను ఘనత కొంచెమై పోవును, కోవమునను మిగుల గోడు చెందు, కోపమదచెనేని కోరిక లీదేరు, విశ్వదాభిరామ వినురవేమ. కొందరు తమ కోపాన్ని బహిర్గతం చేయరు. లోలోపలే దాచుకొని, దిగమింగుకొంటారు. ఈ స్వభావం వల్ల వాళ్ళు రాను రాను మానసికంగా (క్రుంగిపోవడం జరుగుతుంది. కడకు మానసిక అనారోగ్యంతో, విచారగ్రస్తంగా (66౧65510౧0) మిగిలిపోయి జీవితం గడుపుతారు. మరికొందరు తమకోపాన్ని ఎప్పటికప్పుడు వెళ్ళగ్రక్కితే కాని శాంతించరు. ఇలాంటి స్వభావం వల్ల మనమంటే అసహ్యించుకొనేవాళ్ళనూ, మనపట్ల శత్రుత్వం పెంచుకొనే వాళ్ళనూ ఎక్కువ చేసుకోవడం జరుగుతుంది. కనుక కోప్రస్వభావాన్ని అలవరచుకోవడం వల్ల, రెండు విధాలా నష్టపోయేది మనమే. వృద్ధాప్య దశలో ఈ నష్టం మరీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. కోపావేశాన్ని ప్రదర్శించి ఈ ప్రపంచంలో ఎవరు కాని ఎదుటి వ్యక్తులను మార్చిన దాఖలాలు లేవు. కాగా, వాళ్ళలోని స్వాభిమానాన్ని రెచ్చగొట్టి, మన యెడల వాళ్ళలో వ్యతిరేకతను పెంచిన వాళ్ళమవుకాము. కడకు, అవకాశం దొరికినప్పుడు వాళ్ళు మనమీద కసి తీర్చుకొంటారు. కోపము మన మనసులో పుట్టే ఒక భావావేశము. మన కోపానికి మనమే బాధ్యులము అన్నది మనం (గ్రహించాలి. కోపొవేశం మీద అదుపును కోల్పో కుండా జాగ్రత్త పడాలి. ఎవరిపైన, వ సందర్భంలో, ఎంత మేరకు, కోపం ప్రదర్శించాలి అన్న దానిపైన మనకు ఒక నియంత్రణ ఉండాలి. ఏ విషయాన్ని సీరియస్‌గా తీసుకోవచ్చు, దేనిని తేలికగా తీసుకొని, మరచిపోవచ్చు అన్న విచక్షణ అనుభవం వల్ల మనం నేర్చుకోవాలి. బాజా సహనంతో సంరక్షించుకోవలనీన మాననీక ఆరోగ్యం జాల! 2కి

“ఉగ౧ర్ర/ 09/౧6 (౧౧ ౧0/౮0/2౧6౮ 6౧౮5౩ /7 ౧౦౭౧౧6౧౮౦౦. ౧6 ౧/౧౦ 56400/958695 2 గ)౦గాంగ౧గ5 ఇగర్లంగ 08/౧ న/౧9౪6౧౧ 2 64)/ 07 30/౧౦|/4” మనము కోపావేశానికి గురి అయినప్పుడు, దాని ప్రభావం వల్ల మన శరీరంలో కొన్ని మార్పులు జరుగుతాయి.

1. జీర్ణకోశంలో అసిడిటీ పెరుగుతుంది. దీనివల్ల కోప స్వభావం అలవరచు కొన్న వ్యక్తులకు కడుపులో అల్సర్స్‌ వర్చదే ప్రమాదం ఉంది.

2. శరీరంలోని వ్యాధి నిరోధకశక్తి (101౧౫0౧6 9318౧ ) బలహీన పడుతుంది. తేలికగా జబ్బుల బారిన పదడం జరుగుతుంది.

3. బి.పి. పెరుగుతుంది. హృద్రోగాలకు, పక్షవాతం వంటి వ్యాధులకు గురి అయ్యే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. కోపానికి లోనయి, ఆగ్రహోదగ్రతను ప్రదర్శించి, ఎదుటి వాళ్ళను ఏ

మేరకు శాసించగలమో తెలియదు కాని, మన మనస్సును చికాకు పరచు

కోవడము, మన ఆరోగ్యాన్ని పాడు చేసుకోవడము మాత్రము ఖచ్చితంగా జరుగుతుంది. శక్తిసామర్భ్వాలు ఉడిగిన పెద్ద వయసులో మన కోపము మనకు ఒక పెద్ద శాపంగా పరిణమించడం తథ్యము.

ఏ పరిస్థితులలో కాని, ఎవరి మూలంగానైనా సరే, మనకు కోపం వస్తే,

ఆ కోపాన్ని అదుపులో ఉంచుకొని, నిగ్రహం ప్రదర్శించి, ఆ నెగెటివ్‌ ఎమోషన్‌

నుంచీ విముక్తి పొందడానికి కొన్ని పద్ధతులు పాటించాల్సి ఉంటుంది.

1. _ఎవరిమీదనైనా కోపం వచ్చినప్పుడు, కాసేపు మాట్లాడకుండా మౌనం పాటించండి. ఆ వ్యక్తిపైన ఆగ్రహం ప్రదర్శించి ప్రవర్తించడం వల్లా, ఏమైనా లాభం చేకూరుతుందా, లేక మీరే నష్టపోవడం జరుగుతుందా? అని వ్యాపార ధోరణిలో ఆలోచించి, అంచనా వేసుకోండి. ఆ విధంగా కొంత కాల వ్యవధి ఇచ్చి ఆలోచించడంవల్ల, మీలో ఆవేశం తగ్గి, మీరు వివేకవంతంగా ఆలోచించి, వ్యవహరించేందుకు సమయం దొరుకుతుంది. ఆవేశంలో విచక్షణా జ్ఞానం నశిస్తుంది కనుక,

2డీ ప్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం బా

వివేకవంతుడు ఎప్పుడు కూడా కోపంతో ఉన్నప్పుడు ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకొనడు.

2, మీకు కోపం వచ్చిన ఘడియకూ, మీరు ప్రతిస్పందించే (18400 ఘడియకూ కొంచెం విరామం ఇవ్వండి. ఎవరిమీద అయినా మీకు కోపం వస్తే, క్రిందివిధానాలలో ఏదో ఒక దాన్ని పాటించండి.

ఎ. మీకు కోపం తెప్పించిన వ్యక్తికి దూరంగా వెళ్ళిపొండి. అతన్ని లేక ఆమెను గురించి కాసేపు ఆలోచించడం మానివేయండి. మరో మంచి విషయం పైన మనసును లగ్నం చేయండి. "

బి. మీకు ఇష్టమైన మరో వ్యక్తి వద్దకు వెళ్ళి సంతోషకరమైన, నచ్చిన అంశంపైన మాట్లాడడం మొదలు పెట్టండి.

సి. కళ్ళు మూసుకొని 1 నుంచి 100 దాకా అంకెలు నెమ్మదిగా లెక్కపెట్టండి. లేదా ఉత్తమమైన మార్గంగా, పావుగంట సేపు ధ్యానం చేయండి.

డి. మీరు ఇష్టపడే మంచి పుస్తకం తీసుకొని చదవడంలో నిమగ్నము కండి.

ఇ ఇంటిబయటకు వెళ్ళి, అహ్ల్హాదకరమైన ప్రదేశంలో అరగంట సేపు నడవండి. క్షణికోద్రేకాలు కాస్త కాలయాపన చేస్తే అవే చప్పున చల్లారిపోతాయి.

మనం అలసిపోయి ఉన్నప్పుడు, మన మనస్సు చికాకుగా ఉన్నప్పుడు, మనకు

అసంతృప్తి కలిగించే విషయాలను గురించి కానీ, వ్యక్తులను గురించి కానీ, ఆలోచించకూడదు. అటువంటి సమయాలలో ఎవరితోనూ వాగ్వివాదాలకు దిగకూడదు. వ్యాకులమైన మనస్సుతో ఉన్నప్పుడు తేలికగా కోపావేశానికి గురి కావడం జరుగుతుంది.

మద్యం సేవించే అలవాటు ఉన్నవాళ్ళు, మద్యపాన సమయంలో, సీరియస్‌ విషయాలను గురించి అసలు చర్చించకూడదు. మద్యం మత్తులో ఉన్న మనుషులు తమ మాటలపైనా, చేతలపైనా నియంత్రణ కోల్పోతారు. వృద్ధుల విషయంలో ఇది మరీ ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ఆ నవానంతో నంరక్షించుకోనలనిన మాననిక అరోగృంచాోో125్‌

అనారోగ్యాల చుట్టము ఆందోళన

వయసుపైబడుతున్న కొద్దీ మన శేష జీవితాన్ని గురించీ, ఆరోగ్య పరిస్థితిని గురించీ, మన అనంతరం మన పిల్లల భవిష్యత్తును గురించీ, మనలో ఎన్నో అనుమానాలు, భయాలు, ఆందోళనలు తరచు తలెత్తుతూ ఉండడము సహజము. వృద్ధాప్యదశలో మనఃస్టైర్యము, శారీరక దృఢత్వం సన్నగిల్లుతాయి. రోగ నిరోధక శక్తి బాగా క్షీణిస్తుంది. కనుక ఈ వయసులో వ్యాకులతలను, ఆందోళనలను ఎక్కువ చేసుకొంటే ఆరోగ్యము తొందరగా దెబ్బతింటుంది.

మన శక్తి సామర్ధ్యాల పైన మనకు నమ్మకం తగ్గినప్పుడు, అలాగే ఇతరుల మీద విశ్వాసం కొరవడినప్పుడు, మనము ఆందోళనకు, వ్యాకులతకు ఎక్కువగా గురి అవుతాము. ప్రతి విషయానికీ ఆందోళన చెందడము అలవాటు చేసుకొంటే, వృద్ధాప్య దశలో అది మనల్ని ఒక నీడలా వెంబడించి, పీడిస్తుంది. ఆందోళన ఎక్కువయినకొద్ధీ, దాని తోబుట్టువులయిన దిగులు, కలత, ఆరాటము, ఆవేదన, నిర్వేదము మొదలయిన నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ మనలో ఉత్పన్నమవుతాయి. అన్నీ సామూహికంగా చేరి, మాసికంగా మనల్ని మరింత క్రుంగదీస్తాయి.

వ్యాకులత చాలా బాధాకరమైన నెగెటివ్‌ ఎమోషన్‌. ఇది మన జీవితాన్ని అస్తవ్యస్తం చేసి, నిర్విర్యం చేస్తుంది. దీర్హకాలం వ్యాకులతకు (00౧0౧16 2౧౫1600, ఆందోళనకు లోనైన వ్యక్తులలో శారీరకారోగ్యం బాగా దెబ్బతిని, కండరాల నొప్పులు, ఆకలి మందగించడము, నీరసము, ఏకాగ్రత లోపించ డము, చిరాకు వంటి రుగ్మతలు చోటు చేసుకొంటాయి.

వృద్ధాప్యంలో శేషజీవితాన్ని గురించి ఆలోచించడము ప్రతి ఒక్కరికీ అవసరమే. కాని, వివేకంతో ఆలోచించడము మానేసి ప్రతి దానికీ ఆందోళన చెందడము, విచారగ్రస్తం కావడము పెద్దలకు యోగ్యమైన పని కాదు.

ఏ పనీ లేకుండా నిర్వ్యాపకంగా కూర్చొని, గతంలో ఎదురైన చేదు అనుభవాలనూ, వైఫల్యాలను, సంఘటనలను పదే పదే గుర్తుకు తెచ్చుకొని కొందరు పెద్దలు బాధ పడుతూ ఉంటారు. ఇది నిష్పయోజనమైన పని. మనం 1126-లాలాలాాాాాాాా ప్రశాంతమైన వుద్దాపు జీవితం పాలా

మళ్ళీ యౌవనంలోనికి వెళ్ళి, గత జీవితాన్ని పునర్జీవించి, గతంలోని లోపాలను

సరిదిద్దడం అనేది జరుగని పని. కనుక, ఏది మనం చకృదిద్దలేమో, దానిని

గురించి అనవసరంగా విచారిస్తూ కూర్చోవడము వివేకవంతమైన పని కాదు. దానివల్ల మనం ఎప్పుడో చేసిన పొరపాట్లు గురించి ఇప్పుడు బాధపడడము, ఎప్పుడో ఎదురైన చేదు సంఘటనలను ఇప్పుడు జ్ఞాపకం తెచ్చుకొని, దానికి కారకులైన వ్యక్తులపైన ద్వేషం పెంచుకొని, కోపావేశానికి లోను కావడము జరుగుతుంది. మన బుర్ర నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌తో నిండుతుంది.

మనకంటే ఆస్తి పాస్తులలోను, అంతస్తులలోనూ అధికులుగా ఉన్న ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళను, స్నేహితులను చూచి, వాళ్ళ స్థితిగతులతో మన స్థితిగతులు పోల్చుకొని బాధ పడడము వృద్ధాప్య దశలో అవివేకము. అలాగే ఇతరుల పిల్లల బెన్నత్యాన్ని చూసి, మన పిల్లల స్థాయిని అంచనా వేసుకొని, మనం ఆశించిన మేరకు మనపిల్లలు పైకిరాలేదు అని వాపోవదడమూ, పిల్లలపైన అసంతృప్తిని పెంచుకోవడమూ పెద్దలైన వారికి తగిన పనికాదు. ఇటువంటి అపసవ్యమైన ఆలోచనలు అనవసరంగా మనలో వ్యాకులతను పెంచుతాయి.

జీవితంలో మనము సాధించిన వాటితో సంతృప్తి పడడము నేర్చుకోవాలి. మనము ఉన్న స్థితికి సంతోషించడము అలవాటు చేసుకోవాలి. మనన్థాయి కంటే, మన పిల్లల స్థాయికంటే, ఎంతో తక్కువ స్థాయిలో జీవిస్తున్న కోట్లాది ప్రజలను గమనించాలి. ఇన్నికోట్లమందితో పోలిస్తే మనము ఎంతటి అదృష్ట వంతులము అన్న ఆత్మసంతృప్తిని మనలో పెంచుకోవాలి. ఇలాంటి ఆత్మ భావన మానసిక ఆరోగ్యానికి ఎంతగానో దోహద పడుతుంది.

ఆందోళనకు, వ్యాకులతలకు లోనయ్యే మనస్తత్వం నుంచి బయట పడడానికి, పాజిటివ్‌గా ఆలోచిస్తూ జీవించడానికి ప్రయత్నపూర్వకంగా మనము కొన్నిజాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.

1. జీవితంలో మనం ఆశించిన అన్నికోరికలు నెరవేరవు. వృద్ధాప్య దశలో అటువంటి తీరని కోరికలను గురించి ఆలోచించకూడదు. మనసును వ్యాకులతకులోను చేసుకోకూడదు. ఉన్న దానితో సంతృప్తిపడడం అభ్యాసం చేసుకోవాలి.

ఆ సవానంతో నంరక్షించుకోవలనిన మాననీక ఆరోగ్యం =ాాాాకే27

2. వయసు మళ్ళిన తర్వాత ఆస్తిపాస్తులు, లావాదేవీలు, పెట్టుబడులు వంటి విషయాలలో కీలకమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడము కష్టము. పొరపాట్లు చేస్తామేమో అనీ, నష్టం వాటిల్లుతుందేమో అనీ సందేహాలు, భయాలు మనల్ని ఆందోళనకు గురి చేస్తాయి. క్లిష్టమైన నిర్ణయాల జోలీకి పోకుండా, వాటిని యువతరానికి వదలివేయడము మంచిది. మన అనుభవాలను పురస్మరించు కొని, పిల్లలకు తగు సలహాలు ఇవ్వడము వరకే మన పాత్రను పరిమితం చేసుకోవడము శ్రేయస్కరము.

3. ప్రక్కింటి వ్యక్తికి గుండెపోటు వచ్చింది అని, ఎదురింటి మనిషికి క్యాన్సర్‌ వచ్చిందని, నాకు కూడా ఆ జబ్బులు వస్తాయేమో అని ఊహించుకొంటూ ఆందోళనకు గురయ్యే వాళ్ళు కొందరున్నారు. చిన్న చిన్న నలతలను కూడా భూతద్దంలో చూసి, గోరంతలు కొండంతలుగా భావించుకొని, ఆందోళనకు లోను కాకూడదు. ఆహారంలో, వ్యాయామంలో క్రమశిక్షణ పాటిస్తూ, ఆఖరు శ్వాసవరకు కూడా ఆరోగ్యంగా జీవించగలను అన్న ఆశావాహమైన పాజిటివ్‌ దృక్పధాన్ని మనలో పెంచుకోవాలి.

“4/6 ౮౭౪/6/00 ౧9 2 07 ౧౦౫4౧౩ ౦/6 206/4/0/ 0౧60 (౧౧9 2౮౧౮ 4/// 09 ౧౮/66 ౧7 0౧46౧ 2౧6 ౨/9452౧ఓ “

& అందోళన, వ్యాకులత, మనల్ని ఆవహించినప్పుడు, మన శరీరంలోని కండరాలు, ముఖ్యంగా మెడ కండరాలు బిగుసుకొనిపోయి, మెడ నొప్పి, పెడుతుంది. ఒళ్ళు నొప్పులు కూడా రావచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో, వేడినీళ్ళతో స్నానం చేయాలి. సౌకర్యంగా ఉండే కుర్చీలో కూర్చోవాలి. కాళ్ళను, చేతులను బాగా ముందుకు సాచి, కండరాలు సడలింపు అయ్యేలా కాసేపు వ్యాయామం చేయాలి. మధురమైన సంగీతం వింటూ, సులభమైన వ్యాయామం చేస్తే మరీ మంచిది.

5. ఆందోళన మరీ ఎక్కువ అయినప్పుడు, అన్ని విషయాలనూ, ఆలోచన లనూ ప్రక్కన బెట్టి, అరగంట సేపు ధ్యానం చేస్తే మంచి ఫలితం ఇస్తుంది.

26 ాజలాలాజజలాలవా నశింతమైన వృద్దాప్య జీవితం జాలా

౮6. ముఖ్యంగా మనమీద మనకు నమ్మకం ఉండాలి. ఆత్మ భావనను ఉన్నతంగా ఉంచుకోవాలి. అప్పుడు అనవసరమైన ఆందోళనలు, వ్యాకు అతలు మనదరికి రావు. బాధలను, వ్యాకులతలను మరచిపోవదానికి మత్తు పదార్థాలను, మద్యాన్ని

ఆ(శ్రయించడము మహా ప్రమాదకరము. ఇటువంటి అలవాట్లు వృద్ధాప్య

జీవితాన్ని మరిన్ని ఇబ్బందులలోనికి నెట్టుతాయి. కిడ్నీలు, లివరు, నరాల వ్యవస్థ బాగా దెబ్బ తింటాయి. ఆరోగ్యం క్షీణిస్తుంది. కుటుంబ సభ్యుల నిరసనలు, ఛీత్మారాలు పెరుగుతాయి. ఆత్మన్యూనతను పెంచే అపరాధ భావం

ఈ ప్రపంచంలో తప్పులూ, పొరపాట్లూ చేయనివాళ్ళు ఎవరూ ఉండరు. తెలిసి చేసినవి కొన్ని తెలియక చేసినవి కొన్ని మన జీవితంలో ఏవో కొన్ని పొరపాట్లు దొర్లి ఉంటాయి.

మన జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకొనే విషయంలో పొరపాటు పడి ఉండవచ్చు. విద్యావిషయంలో సరైన కోర్సును ఎంచుకోవడములో, ఉద్యోగం విషయంలో సరైనటువంటి నిర్ణయం తీసుకోవడములో, పొరపడి ఉండవచ్చు. మన పిల్లల పెంపకంలో కొన్ని తప్పులు దొర్లి ఉండే అవకాశం కూడా ఉంది. డబ్బును పెట్టుబడి పెట్టడములో కాని, ఇతరులను నమ్మిన విషయంలో కాని, సరైన నిర్ణయాలు తీసికొని ఉండకపోవచ్చు. ప్రతివ్యక్తి జీవితంలోనూ ఇలాంటి పొరపాట్లు కొన్ని చోటుచేసుకొని ఉంటాయి.

గడచిపోయినకాలంలో దొర్లినతప్పులను గురించి ఇప్పుడు ఆలోచిస్తూ, నేను అలా చేయకుండా ఉండవలసింది, ఆ అవకాశాన్ని పోగొట్టుకోకుండా ఉండవలసింది, ఆ విధంగా ప్రవర్తించకుండా ఉంటే నా జీవితం మరోలా ఉండేది ఇటువంటి చింతనలు పెంచుకొంటూపోతే, వృద్ధాప్యదశలో మన పైన మనకే విసుగు, కోపం పుడతాయి. ఒక్కోసారి మనపైన మనకే అసహ్యం కూడా వేయవచ్చు. జీవితం పైన విరక్తి పుట్టవచ్చు. దీనివల్ల మన వ్యక్తిత్వం మీద మనకున్న గౌరవము, ఆత్మభావన దెబ్బ తింటాయి. ఒక విధమైన అపరాధ భావంతో (3౮|| 186100) మనము బాధపడడం జరుగుతుంది. పాలా నమానంతో సంరక్షించుకోవలసిన మానసిక ఆరోగ్యం జాాాాా129

"౧౭౦౧౦/8 ౪/౧౦ ఆగాంగ౦0౧౭/56 గ7౪గ౫౦/౪౩ 0/ ౯26/7 ౧౭౩ గ౧7/౧2గ65 4౧౮ గ77౧౧౦/౮౧6౩, 0౧0/ 26౮6 [0 గ[9/ న/959౧౯ 0/౦౨/39౧5. 04/ ౭౧౧/౧ ౧౦౧ 0౬౪౧ ౧౭66 గాగం[8గ68 5౧06/6 ౨6 /౧6//900642/, 0560 ౧౦1 ఆగాంగం౧౭/. డ౬గాం[ం౧౭/5/౧8 2౧ 6౧౧౭౧౧)/ ౧౭8 25564795 68 2౧ ౮౧౧౭౦౦౯ ౧౧౪౨౭౧౬” అనుభవము లేని వయసులో తెలిసీ తెలియనితనంవల్లా మనం కొన్ని తప్పులు చేసి ఉండవచ్చు. తప్పుడు నిర్ణయాలు తీసుకొని ఉండవచ్చు. గతాన్ని తలచుకొని ఇప్పుడు బాధ పడడం వల్ల ఫలితము శూన్యమని మనము (గ్రహించాలి. గతంలో దొర్లిన పొరపొట్లు పునరావృతం కాకుండా జాగ్రత్త పడి జీవించడమే మన 'ప్రస్తుతకర్తవ్యమని భావించాలి. వృద్దాప్య జీవితం ప్రశాంతంగా సాగాలి అంటే, అత్మప్రబోధానికి వ్యతిరేకంగా మనం ఏపనీ చేయకుండా ఉండడం చాలాఅవసరము. నైతిక విలువలకు కట్టుబడి నడచు కోవడము (శ్రేయస్కరము. అప్పుడు అపరాధ భావనకు ఆస్కారం ఉండదు. మన మనసులో చెలరేగే ప్రతి నెగెటివ్‌ ఎమోషను కూడా, మన నాడీ మండలముపైన (116౧/6 9751604) విపరీతమైన (ప్రతికూల ప్రభావం చూపిస్తుంది. ఆ ప్రభావం మన శరీరంలోని (ప్రతి అవయవం పైనా పని చేస్తుంది. అనారో గ్యమైన మనస్సు, అనారోగ్యమైన శరీరానికి ఆలవాల మవుతుంది. మనము కోపంగానో, విచారగ్రస్తంగానో ఉన్నప్పుడు భోజనం చేయ కూడదు అని వైద్యులు చెపుతారు. నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ మన జీర్ణకోశంపైన ఎక్కువగా ప్రభావం కలిగి ఉంటాయి. జీర్ణశక్తిని మందగింప చేస్తాయి. అంచేత ('ప్రశాంతంగాను, ఆహ్హాదంగాను ఉన్నప్పుడు భోంచేయడం మంచిది. కోపము, అసూయ, అపనమ్మకము, అసహనము, వ్యాకులత, ద్వేషము వంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు తరచుగా లోనయ్యే వ్యక్తులకు, కడుపులో అల్సర్స్‌ పెరిగే ప్రమాదం ఉందని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. 1130ల ప్రశాంతమైన వృడ్దావ్య జీవితం చాలా

నిరుత్సాహము, ఆదుర్దా స్వభావాలను పెంచుకొన్న వాళ్ళలో రక్తపోటు ఎక్కువవుతుంది. అహంభావము, అత్యాశ, హడావిడి తనము ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తులు పెప్టిక్‌ అల్సర్స్‌తో బాధ పడే అవకాశం ఉంది మానసిక వత్తిడితో బాధపడే వాళ్ళు తేలికగా ఆస్తమా, ఎగ్జిమాలకు గురి అవుతారు. ఆఖరు శ్వాసదాకా మంచిఆరోగ్యాన్ని సంరక్షించుకోవడము మన బాధ్యత. కనుక, ప్రతి విషయంలోను సర్దుబాటు స్వభావాన్ని సహనగుణాన్ని ప్రదర్శించి, నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు లోను కాకుండా జాగ్రత్త వహించడము మంచిది. “గ ౧05/0/6 2000009 ౭2౧6 9౦౦6౮ ౧6౭/0 2/౭ [76 ౧/౧6-/౧౪(౮౮/౨/68 0" ౭0/౧౬ ౪/07 ర/౧2౦6.” మానసిక ప్రశాంతతను, పాజిటివ్‌ దృక్పధాన్ని, పెంచుకోవడానికి వివేకము, విజ్ఞానము, మంచితనము ఉన్న మనుషులతో మనము వీలయినంత ఎక్కువగా మెలగడము అవసరము. “సాధు సాంగత్య మమరిన శాంతమమరు, శాంతమమరిన చిత్తంబు శక్ళవదును.” మనశ్శాంతిని భంగపరచే మానవ సంబంధాలు వాతావరణ కాలుష్యము శారీరక ఆరోగ్యాన్ని చెడగొట్టిన రీతిగానే, మానవ సంబంధాలలోని కాలుష్యం మనస్సును మలినం చేసి, చికాకు పరచి, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని భంగ పరుస్తుంది. కుటుంబంలోనూ, బయటా రకరకాల మనుషులతో రోజూ మనము వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది. ఉన్నవీ, లేనివీ కల్పించి ఇతరులపైన పితూరీలు చెప్పి. మన మనస్సులో కోపాన్నీ ద్వేషాన్నీ, పక్షపాత వైఖరినీ రెకెత్తించే ప్రయత్నాలు కొందరు చేస్తూ ఉంటారు. మరి కొందరు ఎప్పుడూ వైరాగ్యంతోనూ, విరక్తితోనూ, జీవితంపైన రోత కలిగించే రీతిలోనూ మాట్లాడుతూ, మనలో కూడా అలాంటి నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌ రేకెత్తించేందుకు దోహదకారులవుతారు. మరి కొద్దిమంది, అనవసరంగా మనతో తగవు పెట్టుకొనో, వివాదాలకు దిగో, మన ప్రశాంత జీవితాన్ని భంగ పరుస్తారు. ఎ నవానంలో నండక్షించుకోవలనిన మాననీక ఆరోగ్యంచాాాాాాాాాక8ిేే

ఇలాంటి ప్రమాదకరమైన నెగెటివ్‌ వ్యక్తులను దూరంగా ఉంచడమో, లేదా వాళ్ళకు మనమే దూరంగా ఉండడమో చేయాలి. వాళ్ళు ఉద్దేశపూర్వకంగా చేసినా లేక అప్రయత్నంగా చేసినా, వాళ్ళ చర్యలు మనకు హాని కలిగించడము మాత్రము తథ్యము. అందుకే దుష్టులకు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉండమన్నారు పెద్దలు.

శేషారెడ్డి రెవెన్యూ డిపార్టుమెంటులో ఉద్యోగం చేసి, ఈమధ్యనే రిటైర్‌ అయి, కడపలో స్థిరపడ్డాడు. పెన్నన్‌కు తోడు అతనికి బాగానే ఆస్తిపాస్తులు ఉన్నాయి. ఎన్ని ఉన్నా అతడూ, అతని భార్యా తమ స్వంత ఇంటిలోనే ప్రతిరోజూ నరకం అనుభవిస్తున్నారు. సంతోషం అన్నది వాళ్ళ వృద్ధాప్య జీవితంలో పూర్తిగా కరువయింది.

శేషారెడ్డి ఎంతగా ప్రయత్నించినా, అతని కొడుకు రమణారెడ్డి అప్రయోజకుడిగానే మిగిలిపోయాడు. ఆ వ్యాపారం చేస్తాను, ఈ వ్యాపారం చేస్తాను అంటూ లక్షలకు లక్షలు తగలేయడం, జులాయిగా తిరగడం, ఇంకా డబ్బు కావాలని తండ్రితో గొడవ పెట్టుకోవడం, రమణారెడ్డికి నిత్యకృత్యంగా మారిపోయింది. కొడుకును అదుపులో ఉంచాలని ప్రయత్నించిన ప్రతిసారీ ఆ కొడుకు దుర్భాషలను సహించడం, కడకు అతని చేతిలో దెబ్బలు తినడము కూడా శేషారెడ్డికి మామూలు అయిపోయింది. ముసలి వయసులో కన్న కొడుకే తన పాలిట కాలయముదైపోయాడు.

ఆస్తిని పంచి ఇచ్చేసి, అప్రయోజకుడైన తనయునితో పూర్తిగా తెగతెంపులు చేసుకొమ్మని శేషారెడ్డి స్నేహితులు చెప్పిచూశారు. కాని, శేషారెడ్డి అపని చేయలేడు. అతనికీ, అతని భార్య కాంతమ్మకూ కుమారునిపైన ఎనలేని (గ్రుడ్డి పేమ. మేము కూడా దింధాలు తెంచుకొంటే, వాడు ఏమైపోతాడో అనే బెంగ ఒక వైపూ, బంధువుల మధ్య కుటుంబం పరువు దెబ్బ తింటుందన్న జంకు మరోవైపూ, వాళ్ళను తమ దీనావస్టకు బందీలుగా కట్టి పడవేశాయి. ఈ మానసిక బలహీనత, శేషారెడ్డి దంపతులకు వృద్ధాప్య జీవితంలో సంతోషాన్నీీ ప్రశాంతతనూ దూరం చేసింది. వేసడిాలాలాాాాాాలాా ట్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం చా

లోకులు కాకులు అన్న నానుడి తెలిసినా ఇతరులు వమను కొంటారో అన్న దానికే మనం ఎక్కువగా ప్రాధాన్యతనిస్తున్నాము. మనల్ని ఆదుకొనని, మన బాధలను అర్ధంచేసుకోలేని ఇతరుల అభిప్రాయాలతో పని లేకుండా, ఈనాటి వయోవృద్ధులు తమక్షేమం కోసం తాము నిర్ణయాలు తీసుకొని బ్రతకడం అలవాటు చేసుకోవాలి. మన శరీరంలోని ఏదైనా ఒక అంగము వ్యాధిగ్రస్తమయి, విషపూరితము (969060) గా మారుతూ ఉంటే, ప్రాణ రక్షణ కోసము మనము ఆ చెడిపోతున్న శరీర భాగాన్ని శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించుకొంటాము. ఇటువంటి ప్రక్రియనే, మానవ సంబంధాల విషయంలో కూడా కచ్చితంగా అమలు పరచవలసి ఉంటుంది. “కుదేశం చ కుమిత్రం చ కురాజం చ కుభాంధవమ్‌ కుబార్యాం చ కుర్మాష్టం "చ దూరతః పరివర్హయేత్‌.” ఇది పాతకాలంనాటి నీతి సోత్రము. ఇప్పుడు ఈ జాబితాకు, కుభర్తారం, కుపుత్రం చ వగైరా వాళ్ళను కూడా కలపవలసి ఉంటుంది. పిల్లలయినా, బంధువులయినా, మిత్రులయినా, మరెవరైనా సరే, 'పని గట్టుకొని, మన ప్రశాంతతకు భంగం కల్గిస్తూ, మన వృద్దాప్య జీవితాన్ని వ్యాకుల పరుస్తూ ఉంటే, అటువంటి వాళ్ళతో, ఎటువంటి సెంటిమెంట్స్‌కూ లోను కాకుండా, సంబంధాలు కుదించుకానో, లేక పూర్తిగా తెంచుకొనో, శేష జీవితంలో సుఖశాంతులను పదిలపరచుకోవడము మన తక్షణకర్తవ్యము. మెత్తగా ఉంటే, ప్రతివాళ్ళకూ మనల్ని మొత్తబుద్ధి వేస్తుంది. ప్రశాంతంగా జీవించేందుకు గానూ తమకు ఉన్న ప్రాథమిక హక్కును పరిరక్షించుకోవడములో వయో వృద్ధులు స్థిరచిత్తంతో నిష్కర్షగా వ్యవహరించడము చాలా అవసరం. “78 న 2౧ 20౪6౧16: “6౧/౪6 ౧౧60 ౧6 ౬/9 (5 2 /(06గ6)/ ం౦గ౧౧౦/|6|46 4 ఓ౬/6 ౧ 2 0202 ౧60// 0౧ ౧౦౨౭5 2౧౦౧ [20/25 ౬౧/0/ 9 ౧065 ౭2౧౮ 0/04040 6 (0/75 = 72౧౮50౧/66 ౦౮౮6౧ జా సహనంతో నంరక్షించుకోవలనిన మాననిక ఆరోగ్యం చా 8ితి

ఇలాంటి ప్రమాదకరమైన నెగెటివ్‌ వ్యక్తులను దూరంగా ఉంచడమో, లేదా వాళ్ళకు మనమే దూరంగా ఉండడమో చేయాలి. వాళ్ళు ఉద్దేశపూర్వకంగా చేసినా లేక అప్రయత్నంగా చేసినా, వాళ్ళ చర్యలు మనకు హాని కలిగించడము మాత్రము తథ్యము. అందుకే దుష్టులకు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉండమన్నారు పెద్దలు.

శేషారెడ్డి రెవెన్యూ డిపార్టుమెంటులో ఉద్యోగం చేసి, ఈమధ్యనే రిటైర్‌ అయి, కడపలో స్థిరపడ్డాడు. సెన్నన్‌కు తోడు అతనికి బాగానే ఆస్తిపాస్తులు ఉన్నాయి. ఎన్ని ఉన్నా అతడూ, అతని భార్యా తమ స్వంత ఇంటిలోనే ప్రతిరోజూ నరకం అనుభవిస్తున్నారు. సంతోషం అన్నది వాళ్ళ వృద్ధాప్య జీవితంలో పూర్తిగా కరువయింది.

శేషారెడ్డి ఎంతగా ప్రయత్నించినా, అతని కొడుకు రమణారెడ్డి అప్రయోజకుడిగానే మిగిలిపోయాడు. ఆ వ్యాపారం చేస్తాను, ఈ వ్యాపారం చేస్తాను అంటూ లక్షలకు లక్షలు తగలేయడం, జులాయిగా తిరగడం, ఇంకా డబ్బు కావాలని తండ్రితో గొడవ పెట్టుకోవడం, రమణారెడ్డికి నిత్యకృత్యంగా మారిపోయింది. కొడుకును అదుపులో ఉంచాలని ప్రయత్నించిన ప్రతిసారీ ఆ కొడుకు దుర్భాషలను సహించడం, కడకు అతని చేతిలో దెబ్బలు తినడము కూడా శేషారెడ్డికి మామూలు అయిపోయింది. ముసలి వయసులో కన్న కొడుకే తన పాలిట కాలయముడైపోయాడు.

ఆస్తిని పంచి ఇచ్చేసి, అప్రయోజకుదైన తనయునితో పూర్తిగా తెగతెంపులు చేసుకొమ్మని శేషారెడ్డి స్నేహితులు చెప్పిచూశారు. కాని, శేషారెడ్డి అపని చేయలేడు. అతనికీ, అతని భార్య కాంతమ్మకూ కుమారునిపైన ఎనలేని గ్రుడ్డి పేమ. మేము కూడా బంధాలు తెంచుకొంటే, వాడు వమైపోతాడో అనే బెంగ ఒక వైపూ, బంధువుల మధ్య కుటుంబం పరువు దెబ్బ తింటుందన్న జంకు మరోవైపూ, వాళ్ళను తమ దీనావస్థకు బందీలుగా కట్టి పడవేశాయి. ఈ మానసిక బలహీనత, శేషారెడ్డి దంపతులకు వృద్ధాప్య జీవితంలో సంతోషాన్నీ ప్రశాంతతనూ దూరం చేసింది. శేటైాాలాలాలాలాలాలాలాలాా ప్రశాంతమైన వృుద్దావ్య బీవితం శానా

లోకులు కాకులు అన్న నానుడి తెలిసినా ఇతరులు ఏమను కొంటారో అన్న దానికే మనం ఎక్కువగా (ప్రాధాన్యతనిస్తున్నాము. మనల్ని ఆదుకొనని, మన బాధలను అర్ధంచేసుకోలేని ఇతరుల అభిప్రాయాలతో పని లేకుండా, ఈనాటి వయోవృద్ధులు తమక్షేమం కోసం తాము నిర్ణయాలు తీసుకొని బ్రతకడం అలవాటు చేసుకోవాలి. మన శరీరంలోని ఏదైనా ఒక అంగము వ్యాధిగ్రస్తమయి, విషపూరితము ($98040) గా మారుతూ ఉంటే, ప్రాణ రక్షణ కోసము మనము ఆ చెడిపోతున్న శరీర భాగాన్ని శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించుకొంటాము. ఇటువంటి ప్రక్రియనే, మానవ సంబంధాల విషయంలో కూడా కచ్చితంగా అమలు పరచవలసి ఉంటుంది. “క్తుదేశం చ కుమిత్రం చ కురాజ్యం చ కుభాంధవమ్‌ కుబార్వాం చ కుర్వాష్ట్రం "చ దూరతః వరివర్థయేజ్‌. లొ ఇది పాతకాలంనాటి నీతి సూత్రము. ' ఇప్పుడు ఈ జాబితాకు, కుభర్తారం, కుపుత్రం చ వగైరా వాళ్ళను కూడా కలపవలసి ఉంటుంది. పిల్లలయినా, బంధువులయినా, మిక్రులయినా, మరెవరైనా సరే, 'పని గట్టుకొని, మన ప్రశాంతతకు భంగం కల్లిస్తూ, మన వృద్ధాప్య జీవితాన్ని వ్యాకుల పరుస్తూ ఉంటే, అటువంటి వాళ్ళతో, ఎటువంటి సెంటిమెంట్స్‌కూ టోను కాకుండా, సంబంధాలు కుదించుకొనో, లేక పూర్తిగా తెంచుకొనో, ' శేష జీవితంలో సుఖశాంతులను పదిలపరచుకోవడము మన తక్షణకర్తవ్యము. మెత్తగా ఉంటే, ప్రతివాళ్ళకూ మనల్ని మొత్తబుద్ధి వేస్తుంది. ప్రశాంతంగా జీవించేందుకు గానూ తమకు ఉన్న ప్రాధమిక హక్కును పరిరక్షించుకోవడములో వయో వృద్ధులు స్టిరచిత్తంతో నిష్కర్షగా వ్యవహరించడము చాలా అవసరం. “౬/6 5 2౧ 20౪/6౧4/69 ౪(9౧(6/౧9 ౧7/0 / ౬/9 న 2/06/౧౧౪౮ ౦0౧౫౧6౪ ఓ ౬/6 ౧6 2 ౧02/2 /// 0/ ౧0౭౭8 2౧6౮ (0/౩, ౬౧౧౦౮/ (6 ౧౧౩౪౩ 2౧6 (04040 ౧6 0గ౫౨ = 72౧౮౭౧/66 నం౮౮6౧ ఆజా సహనంతో సంరక్షించుకోవలనిన మానసిక ఆరోగ్యం చా కేతితి

మానన సేవలో మార్గదర్భ్శకుడు అభివృద్ది ప్రేరకుడు, ఆదర్శ ఇంజనీరు న్‌ నక ణి [శ గే బా / | | 4 ట్ట గే వ భారత రత్న మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య (1861-1962) “అట్టదుగున అలమటిస్తున్న అమాయక (ప్రజలు అందరి ముఖాలలోను చిరునవ్వులు చిందించగలిగిన రోజే నాకు సంవూర్ణమైన నసంత్బప్రి లభిస్తుంది. ” 9కే ద్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం హా

ఊపిరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లాసంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహన ______________ /౮ సక్యరు సార్ధక జంత భాకక నాథించుట కొదకు కుకకు కుకకర్తు కూట కుకుగడలో సై కూర్గదదకులు కాకతె. సడ అరవై ఏళ్ళు ఇంకా పూర్తిగా నిండని హనుమంతరావు, ఏ రోజున ఏజబ్బుతో బాధపడుతూ ఉంటాడో ఎవరూ చెప్పలేరు. ఒక రోజున కాళ్ళు వాచి పోయాయి, కీళ్ళ నొప్పులు ఎక్కువయినాయి అంటాడు. మరొక రోజున ఛాతీలో వజాజాజజజణాలాం ద్రుమురి దన్నంతదాకా ఉల్లాసంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహాన అవా ప్రగ్ర్‌

బాధగా ఉంది, అడుగు తీసి అడుగు వేయలేక పోతున్నాను అని వాపోతాడు. ఇంకొక రోజున తలతిప్పుతూ ఉంది, పైకి లేస్తే తూలిపడి పోతున్నట్లుంది అని పదకపెదడతాడు.

ఈరకంగా హనుమంతరావు రోజూ పదే బాధను చూడలేక, రోజుల తరబడి అతనికి సపర్యలు చేయలేక, శక్తీ, ఓపిక నశించిన అతని భార్య హేమలతమ్మ, కడకు తన జీవితం మీద విరక్తిని పెంచుకొంది. ఉన్న ఒక్క కుమారుడూ అమెరికాలో స్టిరపడిపోయాడు. కుమార్తె తన భర్త, పిల్లలతో హైదరాబాదులో ఉంటూ ఉద్యోగం చేస్తూ ఉంది.

ఏబది ఎనిమిది ఏళ్ళవయసులో ఉన్న హేమలతమ్మ ఒక వైపున అనా రోగ్యంతో ఉన్న భర్త బాగోగులు చూసుకోవాలి. మరొక వైపు ఇంటి పనులూ, వంటపనులూ చూసుకోవాలి. బ్యాంకుకు తానే వెళ్ళి రావాలి. కరెంటు బిల్లులు, టెలిఫోను బిల్లులు తానే కట్టాలి. బజారుకు కాయగూరలకు కూడా తానే వెళ్ళి రావాలి. ఎవరిని నమ్మి డబ్బులు ఇచ్చినా, ఏమి చేస్తారో అన్న భయము. పని మనుషులను ఎక్కువ పెట్టుక్సుందాము అంటే, వాళ్ళకు కాపలా కాయడానికే కాలం సరిపోతుంది. పిల్లలవద్దకు వెళ్ళి, తామిద్దరూ శేషజీవితాలు గడుపుదాము అంటే, అది ఈ కాలపరిస్టితులలో జరిగే పనికాదు. తమకు వచ్చే పెన్షన్‌ డబ్బుల్లో సగభాగం పైన హనుమంతరావు డాక్టర్ల ఫీజులకు, మందులకే సరిపోతుంది. దురదృష్టం కొద్దీ, ఒకవేళ తానుకూడా అనారోగ్యం బారిన పడితే తామిద్దరూ ఏమి చేయాలి"అన్న ఆందోళన, భయము హేమలతమ్మను ఇప్పుడు వేధిస్తున్న సమస్యలు.

రెండు మూడు సంవత్సరాలుగా నరాల బలహీనతతో బాధపడుతున్న వెంకట్రామానాయుడూ,; తీవ్రమైన చక్కెర వ్యాధికి లోనయి కంటి చూపును పాక్షికంగా కోల్పోయిన నారాయణమూర్తి; అధిక రక్తపోటుకు గురయి గుండెజబ్బుతో సతమతమవుతున్న చెంచురెడ్డీ! విపరీతమైన కీళ్ళ నొప్పులతో కాలు కదపలేక పోతున్న సుజాతమ్మా, ఇలా అనేక రకాలయిన రుగ్మతలతో బాధపడుతూ, వృద్దాప్యదశలో తమ (బ్రతుకులను భారంగా గడుపుతున్న ఎందరినో పెద్దలను మనం చూస్తున్నాము. 136 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్ధాప్య జీవితం వాం

బరువు బాధ్యతల నుంచి విముక్తి చెంది వృద్దాప్య జీవితాన్ని హాయిగా, సంతృప్తితో గడపవలసిన పెద్దలు కొందరు, రకరకాలయిన నలతలకూ, జబ్బు లకూ లోనయి, ఇటు ఆరోగ్య పరంగాను, అటు ఆర్ధిక పరంగాను, ఇబ్బంది పడుతూ ఉండడము శోచనీయమైన విషయము.

ఈ రోజుల్లో మనకు మంచి పౌష్టికాహారము లభ్యమవుతూ వుంది. ఆధునిక వైద్య సదుపాయాలు, జెషధాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కనుక వయసులో ఉన్నప్పటి నుంచీ ఆరోగ్యం విషయంలో తగిన(శ్రద్ధ, జాగ్రత్తలు తీసుకొన్న వాళ్ళు ఎవరుకాన్సి, దీర్ధకాల రుగ్మతలకు (0[/0౧|6 &॥గ౭౧) లోను కావడము ఇప్పుడు అరుదుగా మాత్రమే జరుగుతూ ఉంది. ఆహార పానీయాలపట్ల సరైన నియంత్రణ లేకపోవడము, సక్రమమైన శారీరక వ్యాయామం లేకపోవడము, దురభ్యాసాలకూ వ్యసనాలకూలోనయి, విచ్చలవిడి జీవితం గడపడము, అజాగ్రత్తతో సమస్యలను పెంచుకొని మానసిక వత్తిడితో 'బ్రతకడము, ఇటువంటి స్వయంకృతాపరాధాల వల్లనే చాలమంది పెద్దలు వృద్ధాప్యదశలో దీర్ద కాలవ్యాధులకు గురై, బాధపడడం జరుగుతూజఉంది.

ఆరోగ్య సంరక్షణలో భాగంగా, వయసు మళ్ళిన దశలో తీసుకో దగిన ఆహారపానీయాలను గురించీ, పోషక పదార్థాలను గురించీ, విటమిన్‌ సప్లెైమెంట్సును గురించీ సరైన అవగాహనను పెంపొందించు కోవడము చాలా అవసరము. సీజనల్‌గా వచ్చే సామాన్యమైన నలతలనుంచి మనల్ని మనం కాపాడుకొనేందుకు అవసరమైన జాగ్రత్తలను గురించి తెలిసి కోవాలి. దురదృష్ట వశాత్తూ ఏదైనా వ్యాధి సంక్రమిస్తే, ఆ వ్యాధి లక్షణాలను స్టూలంగా గుర్తించ గలిగే పరిజ్ఞానం కలిగి ఉండాలి. అందువల్ల ఆలస్యం చేయకుండా, తగిన వైద్యుని వద్దకు వెళ్ళి, వెంటనే చికిత్స పొందడానికి మనకు వీఎవుతుంది.

ఆరోగ్య విజ్ఞానంపైన ఇప్పుడు అనేక గ్రంధాలు లభ్యమవుతూ ఉన్నాయి. తెలుగులో కూడా కొన్ని ప్రామాణిక పుస్తకాల వెలవడ్డాయి. పెద్దలైన ప్రతి ఒక్కరూ అందులో కొన్ని మంచి పుస్తకాలు కొనాలి. కొని, శ్రద్ధగా చదవాలి. అవసరమైనప్పుడు రెఫరెన్సు కోసం ఆ పుస్తకాలను తమవద్దనే భద్రపరచు కోవాలి. విషయ పరిజ్ఞానం పెంపొందించుకొన్న వ్యక్తులకు, తమ ఆరోగ్యాన్ని జలా గ్రవ్రిరి దన్నంతదాకా ఉల్లానంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్గంపైన అవగాపాన అాాాాకేతి!

సక్రమంగా కాపాదుకోవడానికి, తగుజాగ్రత్తలు తీసుకొని నలతలనుంచి తమను తాము రక్షించుకోవడానికి వెసులుబాటు ఉంటుంది.

వయసు పైబడిన వృద్ధాప్య దశలో సాధారణంగా మనల్ని బాధించే దీర్ధక్షాల రుగ్మతలను గురించీ, వాని విషయంలో తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలను గురించీ, కొన్ని వివరాలను తెలిసికొని ఉండడము అందరికీ అవసరము.

1. రక్తపోటు (బి.పి)

ఆరోగ్యంగా, వయసులో ఉన్న వ్యక్తులలో మామూలుగా రక్తపోటు (01006-0/9996/8) 120/80గా ఉంటుంది. సైరీడింగును సిస్టాలిక్‌ పైషర్‌, క్రింది రీడింగును డయస్టాలిక్‌ (ప్రెషర్‌ అని అంటారు.

వయసు మీరిన పెద్దలలో సిస్టాలిక్‌ (పపెషరు 100-140కి మధ్యన, డయస్టాలిక్‌ (ప్రెషరు 60-90కి మధ్యన ఉన్నంతవరకు, దానిని సాధారణ స్టితిగానే (౧౦౧౫౭1) భావించవచ్చు. బ్లడ్‌ షుగర్‌, కొలెస్టరాల్‌ నార్మల్‌గా ఉంటే, సిస్ట్రాలిక్‌ రీడింగ్‌ పెద్ద వాళ్ళలో 140 దాకా ఉండినా పెద్దగా భయపడనవసరం లేదు.

ఏ వ్యక్తికి గాని, బి.పి. అన్ని వేళలా ఒకటిగానే స్థిరంగా ఉండదు. మనం చేస్తున్న పనిని బట్టి, తీసుకొన్న విశ్రాంతిని బట్టి, మనసులో ఆందోళనలను బట్టి, బి.పి.లో కొద్దిగా మార్పులు జరుగుతూ ఉంటాయి. అంచేత, వేర్వేరు రోజులలో, వేర్వేరు సమయాలలో నాలుగయిదు పర్యాయాలు బి.పి.ని చెక్‌చేయించుకొని, ఒక నిర్ధారణకు రావడము మంచిది. ప్రతిసారీ రీడింగులు ఎక్కువగానే వస్తే, దానిని హై బి.పి. క్రింద పరిగణించాలి.

ప్రతి వ్యక్తికీ సిస్టాలిక్‌ రీడింగు కొద్దిగా పెరగడము, తగ్గడము సాధారణంగా జరుగుతూ ఉంటుంది. కాని, డయస్స్టాలిక్‌ రీడింగు ఉన్నట్లుండి పెరిగితే దానిని సహజంగా తీసుకోకూడదు. ఒక వేళ అలా పెరిగితే, ఆ డయస్టాలిక్‌ బడ్‌ (పైషరు మళ్ళీ తొందరగా తగ్గదు కూడా.

సిన్టాలిక్‌ (డెషరు 140-160కి మధ్య, డయస్సాలిక్‌ (పపెషరు 90-95 మధ్య ఉండటము సాధారణ హైపర్‌ టెన్షన్‌ క్రిందకు వస్తుంది. హైపర్‌ టెన్షన్‌ స్త్రీల కంటే పురుషులలో అధికంగా ఉంటుంది. 13రిాాాలాలాలాలాలాలాయా ధ్రశాంతమైన వృద్దావు జీవితం పాలా

బి.పి. 140/90 రీడింగును దాటిన పెద్దలు కనీసం నెలకు ఒక పర్యాయమైైనా డాక్టరు వద్దకు వెళ్ళి బి.పి.ని చెక్‌ చేయించుకోవాలి. వైద్యుని సలహా మేరకు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడి బి.పి.ని నియంత్రించు కోవాలి.

హై బి.పి. ఉన్న వాళ్ళు డాక్టరు సలహాతీసుకొని, దానిని అదువులో ఉంచుకొనక పోతే, కాలక్రమంలో గుండె సైజు పెరగడము, గుండె పోటుకు గురి కావడము, బ్రెయిన్‌ హెమరేజ్‌, పక్షవాతం, దృష్టిలోపం, కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్‌ వంటి తీవ్రమైన అనర్జాలకు అది దారి తీసే అవకాశం ఉంది. లక్షణాలు

అధిక రక్త పోటు ఉన్న వ్యక్తులలో సాధారణంగా క్రింది లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. వాటిని సకాలంలో గుర్తించి, దాక్టర్‌ వద్దకువెళ్ళి పరీక్షలు చేయించుకోవడము అవసరము. ం

1. ఆందోళన, చిరాకు, కోపము, తొందరపాటు తనము. 2, తరచు తలనొప్పి, డి(థ్రైషన్‌, తల తిరగడము. 8 అప్పుడప్పుడూ గుండెదడ, ఛాతీ భాగంలో నొప్పి త. తేలికపాటి పనులకు కూడా అలసి పోవడము, నీరసించడము, ఊపిరి

ఆడనట్లు బాధపడడము,. 5. పాదాలు, చేతులు చల్లగా అనిపించడము. 6. రాత్రులలో సరిగా నిద్ర పట్టక పోవడము

మనకు హై బి.పి. ఉన్నట్లు పైకి ఎలాంటి నృష్టమైన నంకేతాలు సాధారణంగా కనిపించవు. అందుకే దీనిని “సైలెంట్‌ కిల్లర్‌ అంటే “చడీచప్పుడు కాకుండా చంపే వ్యాధి అంటారు.

బి.పి. 140/90కి మించి ఉన్న వాళ్ళు ఆహారపానీయాల విషయంలో చాలా జాగ్రత్తలు పాటించాలి. క్రొవ్వు పదార్థాలను, నూనె, నెయ్యి వాడకాన్ని అజా దవిధి ఉన్నంతదాకా ఉిల్లానంగా ఉందేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగావాన =ాాూకేతికి

బాగా తగ్గించాలి. స్థూలకాయం ఉన్నవాళ్ళు ఆహారనియంత్రణతో, శారీరక వ్యాయామంతో బరువును తగ్గించుకోవాలి. మాంసాహారాన్ని విడిచి, శాకా హారానికి (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఉప్పు వాడకము తగ్గించాలి. సిగరెట్లు, మద్యపానం పూర్తిగా మాని వేయాలి. చీకూ, చింతా లేకుండా, అనవసరమైన నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు లోనుకాకుండా, ప్రశాంతంగా జీవించడము అలవాటు చేసుకోవాలి. దాక్టరు సలహామేరకు సక్రమంగా మందులు వాడాలి. 2. గుండె జబ్బులు

మన గుండె సమర్ధ వంతంగా పని చేయాలి అంటే, మన శరీరంలోని ఇతరకండరాలకు లాగే గుండె కండరాలకు కూడా అవసరమైనంత రక్తము ధారాళంగా సరఫరా కావాల్సి ఉంటుంది. కాని, కొన్ని కారణాలవల్ల, గుండె కండరాలకు రక్తాన్ని అందించే కరొనరీ రక్తనాళాలలోపల క్రొవ్వు పదార్థాలు పేరుకొని పోయి, ధమనుల గోడలు మందంగాను, గట్టిగాను అయిపోతాయి. ఈ విధంగా ఇరుకుగా అయిపోయిన ధమనుల వల్ల రక్త ప్రవాహానికి అడ్డు ఏర్పడి, సరఫరా అయ్యే రక్తం పరిమాణం తగ్గిపోతుంది. దీనివల్ల గుందె కండరాలకు అవసరమైనంత మేరకు రక్తం లభించకుండా పోతుంది.

కరొనరీ ధమనులలో (00[0[౧20/ 2గ6గ69) ఏ భాగమైన పూడుకొని పోతే, గుండె గోడలకు రక్తప్రసారం ఆకస్మాత్తుగా ఆగిపోవడం జరుగుతుంది. అప్పుడు ఆ వ్యక్తికి గుండెపోటు (౧64/1 24010 వస్తుంది.

గుండె కండరాలు బాగా బలహీనపడిపోయి, రక్తాన్ని పంప్‌చేసే శక్తిని కోల్పోవడాన్ని హార్ట్‌ ఫెయిల్యూర్‌ అంటారు. కడకు గుండె కొట్టుకోవడం ఆగిపోతే దాన్ని కార్డియాక్‌ అరెస్ట్‌ అంటారు.

కరానరీ ధమని పూర్తిగా కాకుండా, కొంత మేరకు మాత్రమే పూడుకొని పోయి, గుండె కండరాలకు అవసరమైనంత మేరకు ప్రాణవాయువు (0౫/6౧) అందకుండా పోయినప్పుడు, ఛాతీ మధ్య భాగంలో బిగుసుకొనిపోయినట్లు అసౌకర్యం కలుగుతుంది. దీనిని ఆంజైనా (4౧౬౧౭) అంటారు. 140 ప్రశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం చాలా

హెచ్చరికలు, సూచనలు :

1. గుండెజబ్బులకు గురైన వాళ్ళలో ఛాతీ భాగం భారంగా అనిపిస్తూ ఉంటుంది. రొమ్ము మధ్య భాగంలో మెలి త్రిప్పినట్లు నొప్పివస్తూ ఉంటుంది. ఈ నొప్పి క్రమేపీ మెడవైపు, దవడవైపు, భుజాలవైపు (సాధారణంగా ఎడమభుజానిక్సి అక్కడి నుంచి చేతికి కూడా ్రాకవచ్చు.
2. ఉన్నట్లుండి, హరాత్తుగా రొమ్ము మధ్య భాగంలో నొప్పి రావడము హార్ట్‌ అటాక్‌ లక్షణము. అది ఆంజైనా నొప్పి అయితే, కాసేవు విథశాంతి తీసుకొంటే తగ్గిపోతుంది. కాని, హార్ట్‌ అటాక్‌ నొప్పి విశ్రాంతి తీసుకొన్నా కూడా తగ్గదు.
3. గుండెపోటు అధికంగా వచ్చినప్పుడు శరీరం అంతా చల్లని చెమటలు పోయడము మరొక ముఖ్యలక్షణము. శ గుండెపోటు సమయంలో ఊపిరి పీల్చ్బడము కష్టంగా ఉంటుంది. కొంత మందికి వాంతి కావడము, విరేచనము కావడము కూడా జరుగుతుంది. (ప్రమాదంతో కూడుకొన్న గుండెపోటు సాధారణంగా ఉదయంపూటనే ఎక్కువగా వస్తుంది. ఛాతీ మధ్య భాగంలో నొప్పి వచ్చినప్పుడు, ఏ పనిచేస్తున్నా సరే వెంటనే ఆపివేయాలి. విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. డాక్టరు వద్ద పరీక్ష చేయించుకోవాలి.

గుండె జబ్బు సూచనలు ఉన్నవారు పాగత్రాగడము పూర్తిగా ఆపివేయాలి. అధిక ఆహారం మాని వేయాలి. ఎక్కువ చలిగా, బాగా గాలి వీస్తున్నటువంటి వాతావరణంలో బయటకు వెళ్ళకూడదు. క్రొవ్వు పదార్థాలు తినడం మాని వేయాలి. డాక్టరు సలహా మేరకు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడుతూ, తేలిక పాటి వ్యాయామం చేస్తూ ఉండాలి.

గుండెపోటు నుంచి మనల్ని మనం వీలయినంతవరకు రక్షించుకోవాలి అంటే ముఖ్యంగా ఆవేశకావేశాలకు, నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు దూరంగా ఉంటూ, ప్రశాంతంగా ఉండడము అలవాటు చేసుకోవాలి. ఒత్తిడి (50659) తో కూడిన అజాజణణణణాలా ద్వువ్రీరి ద్రన్నంతదొకా ఉల్లానంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగానాన అారేడ్త1ే

జీవితం వల్ల రక్తపోటు (బి.పి) పెరుగుతుంది. గుండె వేగంగా కొట్టు కొంటుంది.

ఈ స్థితి ఎక్కువకాలం కొనసాగితే, ఆ వ్యక్తి హైపర్‌ టెన్షన్‌కు గురికావడం

జరుగుతుంది. దీనివల్ల అతడు గుండెజబ్బుల బారినపడుతాడు. గుందెజబ్బులతో

బాధపడుతున్న వాళ్ళతో నూటికి 70 నుంచి 80మంది వరకు ఎమోషనల్‌ టెన్సన్‌ వల్ల ఆ వ్యాధులకు గురి అయిన వాళ్ళేనని సర్వేలు చెపుతున్నాయి.

ఈ క్రింది లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తులు తేలిగ్గా గుండె జబ్బులకు గురి అయ్యే అవకాశం ఉంది.

1. ప్రతి విషయంలోను తొందరపాటు చూపిస్తూ, గబగబా మాట్లాడడము.

2. వేగంగా నడవడము. ఎప్పుడూ హడావడిగా ఉండడము.

3. గబగబా భోజనం ముగించి లేచి పోవడము.

& ఏ పనికాని కాస్త ఆలస్యమైనా, లేక ఎదుటి వ్యక్తుల ప్రవర్తన ఏ కాస్త నచ్చకపోయినా, తీవ్రమైన అసహనానికి, కోపానికి గురికావడము.

5. ఎక్కువ విషయాలను గురించి వక కాలంలో ఆలోచించడము, అన్ని పనులూ ఏకకాలంలోనే చేయాలని తాపత్రయపడడము.

6. ఎప్పుడూ ఎదుటి వాళ్ళను డామినేట్‌ చేయాలని, ప్రతిదీ తానే నిర్ణయించా లని ప్రయత్నించడము.

7. ఎదుటివాళ్ళు చెప్పేది పట్టించుకోకుందా, తన ఆలోచనలలోనే తాను

“నిమగ్నమై ఉండడము,

& తీరు బడి సమయాలలో కూడా కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకొని, హాయిగా కాలంగడపలేక పోవడం. కాలం వృధాచేస్తున్నానేమో అన్న గిల్టీ ఫీలింగ్‌తో బాధ పడుతూ ఉండడము.

9. తరచు పిడికిలి బిగించడము, పళ్ళు బిగపట్టడము, ఎదురుగా ఉన్న బల్లమీద పిడికిలితో గుద్ది నిస్పృహ వ్యక్తం చేస్తూ ఉండడము.

10. విరామంగా, హాయిగా ఉన్న ఎదుటివాళ్ళను చూచి, వాళ్ళను పనికిరాని వాళ్ళుగా భావించి, చులకనగా, అగౌరవంగా చూడడము.

్షేడ్తదై లాలా (ఫశాంతమైన వృద్దాప్య జీవితం నాలా

మనలో పై లక్షణాలలో ఏకొన్ని కనిపించినా, ఇవి గుండె జబ్బులను కొని తెచ్చే ప్రమాదకారులని గ్రహించాలి. ఇలాంటి నెగెటివ్‌ ఆలోచనలు, ప్రవర్తనల నుంచి బయట పడడానికి ప్రయత్నం చేయాలి. మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవాలి.

తగ్గించుకోవలసిన కొలెస్టరాల్‌

కొలెస్టరాల్‌ (6౧01651801) అనేది మెత్తని మైనం వంటి పదార్ధము. కొలెస్టరాల్‌ మన శరీరంలో అధికంగా ఉత్పత్తి అయితే, అది రక్తనాళా లలో క్రమేపీ పేరుకొనిపోయి, రక్త ప్రసారానికి అవరోధం కల్పిస్తుంది. కడకు, గుండె జబ్బులకు దారితీస్తుంది. మెదడులో రక్త ప్రసరణకు ఆటంకం ఏర్పడితే, దానివల్ల తలటత్రిప్పడము, కళ్ళు తిరగడము లాంటి పరిస్థితులు ఏర్పడి, కడకు పక్షవాతం కూడా వచ్చే అవకాశం ఉంది.

మన రక్తంలో రెండు రకాలయిన లైపోప్రోటీన్లు (ఓ100౧౧0161౧9) ఉన్నాయి. ఇందులో హైడెన్సిటీ లైపో ప్రోటీన్స్‌ (11010) రక్తంలోని కొలెస్టరాల్‌ను తొలగించడానికి ఉపకరిస్తాయి. అంచేత రక్తంలో 110. ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే మనము గుందె జబ్బులకు అంత దూరంగా ఉన్నట్లు లెక్క, లోదెన్సిటీ లైపోప్రోటీన్స్‌ (10) రక్తంలోని కొలెస్టరాల్‌ను మోసుకొని పోతూ, రక్తనాళాలలో అక్కడక్కడా ఆ కొలెస్టరాల్‌ను వదిలేస్తూ వస్తాయి. అలావదిలి వేయబడ్డ కొలెస్టరాల్‌ రక్తనాళాలలో ఆయా భాగాలలో గడ్డకట్టుకొని పోతూ, రక్త ప్రవాహానికి అడ్డుపడుతూ, కడకు గుండె జబ్బులకు, పక్షవాతానికి మనల్ని గురిచేస్తుంది. కనుక, మన రక్తంలో 10ఓ ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే మనము గుండె జబ్బులకు అంత చేరువలో ఉన్నామని గ్రహించాలి.

110[,ఓ01 అన్నవి రెండూ కొలెస్టరాల్‌ లోని రెండు ఉపభాగాలు. [101 రక్తంలోని కొలెస్టరాల్‌ను తగ్గించడము చేస్తుంది గనుక, దీనిని మంచి కొలెస్టరాల్‌ (౦౦6 0౧౦|6516౧0|) అంటారు. 101 మన రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ పేరుకొనిపోయేటట్లు చేస్తుంది గనుక, దీనిని చెడ్డ కొలెన్టరాల్‌ (0౬6 610165818/0%) అని పిలుస్తారు. అవా దనీరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లాసంగా ఉందేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహన కేతకి

మనం తినే ఆహారంలో కొవ్వు పదార్దాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్లయితే, మన రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ శాతం పెరుగుతుంది. దీనివల్ల, ఇబ్బందులూ తలెత్తుతాయి. వయోవృద్ధులు తమ ఆహారంలో క్రొవ్వు పదార్దాలు బాగా తక్కువ ఉండేలా జాగ్రత్త పడడము అవసరము. కోడిగ్రుడ్లలోని పచ్చసాన, క్రావ్వతో కూడిన వేట మాంసము, కిడ్నీ ట్రెయిన్‌, లివరు, మీగడ పాలు, వెన్న నెయ్యి, నూనె పదార్థాలు, వేపుళ్ళు మొదలయినవి విసర్దించడము మంచిది. అవసరం కూదా. ఫాస్ట్‌ ఫుడ్స్‌ జోలికి పోకుండా ఉండాలి.

మన బ్లడ్‌ కొలెస్టరాల్‌, ఒక డెసి లీటరు రక్తంలో 200 మిల్లీ గ్రాములు, అంటే 200 ౧౧౩/6! కు మించి ఉండడము ఆరోగ్యకరము కాదు. ఇది 200 నుంచి 239 మధ్య ఉన్నట్లయితే, జాగ్రత్త తీసుకోవలసిన స్టాయిగా గుర్తించాలి. 240కి పైన పెరిగినట్లయితే, ప్రమాద సూచికకు దగ్గరగా చేరినట్లు (గ్రహించాలి.

అలాగే, ఓ01 రీడింగ్‌ 180గాం/6! కంటే తక్కువగా ఉంటే, మనం క్షేమంగా ఉన్నట్లే భావించవచ్చు. ఆపైన గనుక ఉంటే, డాక్టరు సలహా మేరకు మన ఆహార పానీయాల విషయంలో తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవలసి ఉంటుంది. 01 రీడింగ్‌ గనుక 160కి పైన దాటితే, దానిని తగ్గించుకొనేందుకు డాక్టరు సలహా మేరకు మందులు వాడాలి.

శరీరానికి మేలు చేసే 1101 మన రక్తంలో ఎంత ఎక్కువ ఉంటే అంత మంచిది. కాని, !10ఓ కనుక 85 గ౧౧౮/6| కంటే తక్కువ ఉంటే, అది మన గుండె ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. ఈ రీడింగు ఎప్పుడూ 40 కంటే ఎక్కువగా ఉండేలా చూచుకోవాలి. 1101 పెరిగేందుకు మందులు ఇప్పట్లో లభ్యంకావడం లేదు. రోజూ క్రమం తప్పకుండా ఒక గంటసేపు చురుగ్గా నడవడము, క్రొవ్వు పదార్థాలు ఉన్న ఆహారపదార్థాలను దూరం ఉంచడము వల్ల 110. పెంచుకో వచ్చునని వైద్య నిపుణులు చెపుతున్నారు.

అరవై సంవత్సరాల వయస్సు దాటిన ప్రతి వయోవృద్దుడూ తన గుండె విషయంలో తగుజాగ్రత్తలు తీసుకోవడము అవసరము. కనీసము సంవత్సరానికి ఒక పర్యాయమైనా గుండె వైద్యనిపుణుని వద్దకు వెళ్ళి, క్రింది వైద్యసరీక్షలు చేయించుకొని, తన ఆరోగ్య పరిస్థితిని గమనించుకోవడము మంచిది. 4డీ ప్రశాంతమైన వుద్దావ జీవితం చా

1. బి.పి. (2.౧) చెక్‌ అప్‌

2. ౬.0.6. పరీక్ష (గుండె విద్యుత్తరంగాలు రికార్డు చేసే టెస్టు)

3. ౬016 ౧౧౦16 (కొలెస్టరాల్‌, ౪01, ౬౦01 ల పరీక్ష

4. 81006 5662 (చక్కెర వ్యాధి గురించి పరీక్ష)

నిర్లక్ష్యం చేసి, ప్రాణాపాయ స్థితిని తెచ్చుకొని, లక్షల రూపాయలు ఖర్చు చేయడము బదులు, ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం వివేకవంతుల కర్తవ్యం. 8. మధుమేహం (చక్కెర వ్యాధి)

డయాబెటిస్‌ వ్యాధిని (01406189) తెలుగులో చక్కెర వ్యాధి అని, అతి మూత్ర వ్యాధి అని లేక మధుమేహ వ్యాధి అని అంటారు. ఈవ్యాధి మన శరీరంలోని అన్ని అవయవాలను దెబ్బతీస్తుంది. ఇది ఒక్కసారి సంక్రమించింది అంటే, ఇక పోయే వ్యాధికాదు. జీవన శైలిలో కొన్ని నియమాలను పాటిస్తూ, ఆహార పానీయాలలో కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకొంటూ, సక్రమమైన వ్యాయామం చేస్తూ, డాక్టరు సలహామేరకు సరైన మందులు వాడుతూ, ఈ వ్యాధిని జీవితాంతము కంట్రోల్‌ చేసుకోవడము ఒక్కటే మనం చేయగలిగింది.

కొన్ని కారణాల వల్ల మన శరీరంలో ఇన్సులిన్‌ అనబడే హార్మోను ఉత్పత్తి తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు మనకు డయాబెటిస్‌ వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది. వ్యాధి లక్షణాలు

1. పదే పదే మూత్రవిసర్జన, అమితంగా దాహం వేయడము. 2, ఎక్కువగా ఆకలి కావడము, బరువు తగ్గడము.
2. తేలికగా అలసిపోయి, నీరసించి పోవడము. శ ఏవైనా గాయాలు అయినా, పుళ్ళు లేచినా త్వరగా నయము కాకుండా

ఉందదము 5. కాళ్ళలోను, చేతులలోను తిమ్మిర్లు, మంటలూ, గుచ్చిన విధంగా నొప్పులు

కలగదము. లా ఊవీరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లానంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహన నాకే 4ీర్‌

6. పాదాలు స్పర్భజ్ఞానం తగ్గి, మొద్దుబారినట్లు అనిపించడము. 7, చర్మము అనారోగ్యంగా మారి, తరచు చర్మవ్యాధులకు గురికావడము సకాలంలో గుర్తించి, తగిన జా(గ్రత్తలు తీసుకోకుండా, చక్కెర వ్యాధిని అలక్ష్యం చేస్తూ పోతే, దీనివల్ల కాలక్రమంలో మూత్ర పిండాలు, నరాలు, గుండె మొదలయిన అవయవాలకు సంబంధించిన వ్యాధులు ఉత్పన్నమయ్యే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. డయాబెటిస్‌ వ్యాధి వారసత్వం వల్ల రావచ్చు. మితం లేకుండా తినడం వల్లను, అధిక బరువు వల్లను, సరైన శారీరక (శమ లేక పోవడం వల్లను, అధికమైన మానసిక ఒత్తిడికి మూలంగాను కూడా రావచ్చు. డయాబెటిస్‌ ఉన్న వాళ్ళకు కొందరి విషయంలో, ముందస్తుగా ఎటువంటి లక్షణాలూ కనిపించకనే, కంటిచూపు దెబ్బ తినే ప్రమాదం ఉంది. మూత్రంలోను, రక్తంలోను ఎక్కువ చక్కెర ఉండటమే మధుమేహవ్యాధికి ప్రధాన లక్షణము. ఏలాంటిజబ్బూ లేని వ్యక్తులకు, ఉదయాన ఏమి తినకుండా, త్రాగకుండా పరకడుపున ఉన్నప్పుడు పరీక్ష చేయుంచుకొంటే బడ్‌ షుగర్‌ (౯29౧0 01006 5602౧ 80౧౧8 నుంచి 120౧0 వరకు ఉండవచ్చు. ఏదైనా ఆహారపదార్ధం తీసుకొన్న (౧౦51 ౧౭/26121) రెండు గంటల తర్వాత బ్లడ్‌ షుగర్‌ 120౧00 లకు మించకుండా ఉండాలి. బడ్‌ షుగర్‌ లెవల్‌ 200108 లకు మించి ఉంటే, ఆ వ్యక్తికి డయాబెటిస్‌ ఉన్నట్లే పరిగణించాలి. రక్తంలో చక్కెర ఉండవలసిన లెవెల్‌కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, అది మూత్రపిండాల ద్వారా మూత్రం రూపంలో బయటకు రావడం జరుగుతుంది. జాగ్రత్తలు ఈ వ్యాధిని అదుపు చేయడానికి ఆహార నియంత్రణ చాలా ముఖ్యము. స్టూలకాయము తగ్గించుకోవాలి. స్వీట్లకు, పిండి వంటలకు దూరం ఉందాలి. కేడరాాలాాాాలాలాలా ప్రశాంతమైన వృద్దాప్పు జీవితం చాాాాాాాాా

కేలరీలు తక్కువగా ఉందే ఆహారపదార్థాలయిన గోధుమ, జొన్న రాగి, ఆకు కూరలు, కాయగూరలు, ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. అరటి పళ్ళు, కమలా, పనస, సపోటా, సీతాఫలం, మామిడి వంటి గ్లూకోజ్‌ అధికంగా ఉన్న పళ్ళు తినడము మాని వేయాలి

బొప్పాయి, జామలాంటి పళ్ళు తీసుకొంటూ, అన్నం తగ్గించి, ఆకు కూరలు, కాయగూరలు ఎక్కువగా భుజించడము మంచిది. వేపుడు కూరలు మానివేయాలి. వెన్న నెయ్యి వాడ కూడదు. మీగడ లేని మజ్జిగ తీసుకోవడము శ్రేష్టము.

మధుమేహంతో బాధపదేవాళ్ళు దీక్షలు, ఉపవాసాలు వంటి చాదస్తపు ఆచారాలు మానివేయాలి. నియమిత సమయం ప్రకారము భోజనం చేయదము వీళ్ళకు చాలా ముఖ్యము. రోజూ రెండు పూటలా స్నానం చేస్తూ చర్మ రక్షణ చేసుకోవాలి. కంటి చూపులో ఏ మాత్రం తేడా కనిపించినా, వెంటనే కళ్ళ దాక్టర్‌ వద్దకు వెళ్ళి, పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

మధుమేహవ్యాధి (గ్రస్తులు పాదరక్షలు లేకుండా నడవకూడదు. పాదాలకు ఏ మాత్రం గాయమైనా అది పెద్ద వ్రణం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. గాయాలు ఒక పట్టాన మానవు కూడా. రోజూ క్రమం తప్పకుండా ఒక గంటసేపు చురుగ్గా నడవాలి.

ఆందోళన, ఆవేశము, విచార[గ్రస్తత వంటి నెగెటివ్‌ ఏమోషన్స్‌ మధుమేహవ్యాధి తీవ్రతను పెంచుతాయి. కనుక సాధ్యమైనంత వరకు మనసును (ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడము అవసరము. మద్యపానము, ధూమపానము మానివేయాలి. సక్రమమైన జీవన శైలిని అలవరచుకోవాలి.

చక్కెర వ్యాధికి ఒకసారిలోనయిన వ్యక్తులు, తమ జీవితాంతము, దాక్టరు సలహాలు పాటించి, మందులు కాని, ఇన్సులిన్‌ సూదులు కాని, క్రమం తప్పకుందా తీసుకోవాలి. వ్యాధి తగ్గు ముఖం పట్టింది కదా అని నిర్లక్ష్యం చేయడం చాలా ప్రమాదకరము. వాయ శ్రపీరి ఉన్నంతదాకా దల్లానంగా ఉందేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగావాన =ాకేడ్తీ?

క మూత్ర విసర్జన సమస్యలు

ఎవరు, రోజుకు ఎన్నిసార్లు మూత్ర విసర్జన చేస్తారు అన్నది, వాళ్ళకు ఉందే అలవాటును బట్టి, వాళ్ళు తీసుకొనే (ద్రవపదార్దాలను బట్టి, వాళ్ళ మూత్రాశయకండరాల బలాన్ని బట్టి ఆధారపడి ఉంటుంది.

మధుమేహవ్యాధి ఉన్న వాళ్ళు ఎక్కువ సార్లు మూత్ర విసర్జన చేయడం జరుగుతుంది. అలాగే కాఫీలు, టీలు, ఆల్మహాలు ఎక్కువగా తీసుకొనే వాళ్ళు అధికమూత్ర విసర్జన చేస్తారు. బాగా ఆందోళనకు లోనయినప్పుడు, ఉద్రిక్తతకు లోనయినప్పుడు కూడా మనం అధిక పర్యాయాలు మూత్ర విసర్జనకు వెళ్ళడం జరుగుతుంది.

మూత్ర విసర్జన మీద అదుపును (00౧౪౦1) కోల్పోవడం వృద్ధాప్యదశలో కొందరికి పెద్ద సమస్యగా ఉంటుంది. పదే పదే బాత్‌ రూంకు వెళ్లవలసి ఉంటుంది. బాత్‌ రూంకు వెళ్ళేలోపునే, మూత్రాన్ని ఆపుకోలేక పోవడము, స్వాధీనంలేకుండా కొన్ని మూత్రం చుక్కలు బట్టలలోనే కారి పోవడము వంటి సమస్యలను కొందరు ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది.

మూత్ర విసర్జన పైన నియంత్రణలేక పోవడము ఒకవ్యాధిగా పరిగణించ కూడదు. ఇది మన శరీరంలో ఏర్పడిన ఒక అస్వస్థతకు సూచన మాత్రమే అని (గ్రహించాలి.

పురుషులలో సాధారణంగా 50 ఏళ్ళుపైబడిన తర్వాత, మూత్రనాళం చుట్టు కొని ఉన్న ప్రొస్టేట్‌ గ్రంధి (01051219 812౧6) సైజు పెరగడం జరుగు తుంది. దీనివల్ల మూత్ర మార్గానికి (1౪1/2) అవరోధం ఏర్పడుతుంది. ఇది మూత్ర విసర్జన సక్రమంగా జరగకుండా అడ్డుపడుతుంది.

ప్రోస్టేట్‌ గ్రంధి అధికంగా సైజు పెరిగింది అని తెలుసుకోవడానికి మనం కొన్ని లక్షణాలను గమనించవచ్చు. 1 మూత్ర విసర్జనకు తొందర (1౩౭౧౦౧ పెరగడము. 2 మూత్ర వినర్జ్షన ప్రవాహవేగము తగ్గి, రాను రాను సన్నని ధారగా

మారడము, కేడర్‌ ప్రశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం చా

3. ఎంతగా ముక్కి ప్రయత్నించినా, మూత్ర సంచిలోని మూత్రాన్ని పూర్తిగా విసర్జించలేక పోవడము. దీని వల్ల పదే పదే బాత్‌ రూంకు వెళ్ళ వలసి రావడము. అనేక పర్యాయాలు లేవడం వల్ల రాత్రులలో నిద్రా భంగం జరగడము.

4. మూత్ర విసర్దనపైన నియంత్రణ కోల్పోయి, బాత్‌ రూం వెళ్ళేలోపున కొన్ని చుక్కలు బట్టలలోనే కారి పోవడము.

5. మూత్ర విసర్జన తర్వాతకూడా కొంత మూత్రము మూత్ర సంచిలోనే (౪౧౧౬౧/ 0126646౧ మిగిలిపోవడం. నిలువ ఉండిపోయిన మూత్రంలో రోగ కారకాలయిన సూక్ష్మ జీవులు పెంపొంది, ఇన్‌ ఫెక్షన్‌ వల్ల, మూత్రం పోసేటప్పుడు అసౌకర్యాన్ని మంటనూ కలిగించడము. పై లక్షణాలలో ఏ కొన్నింటిని గమనించినా, వెంటనే యూరాల జిస్టు

డాక్టరు వద్దకు వెళ్ళి, పరీక్షలు చేయించుకొని, తగిన చికిత్స చేయించు కోవాలి.

నిర్లక్ష్యం చేస్తూపోతే, అది తీవ్రమైన కిడ్నీ వ్యాధులకు దారితీస్తుంది.

స్ర్తీల విషయంలో, సాధారణంగా, ఏభై ఏళ్ళు వయసు దాటాక, గర్భా శయాన్ని సపోర్టు చేసి ఉంచే కండరాలు బలహీనపడి, కొద్దిగా జారిపోయి నప్పుడు, వాళ్ళు మూత్ర విసర్జన పైన అదుపు కోల్పోవడము జరుగుతుంది. వాళ్ళు తుమ్మినప్పుడు, దగ్గినప్పుడు, పెద్దగా నవ్వినప్పుడు కూడా కొన్ని మూత్రం చుక్కలు బట్టలలోనే కారి పోవచ్చు.

జాగ్రత్తలు

1. _పొగత్రాగేవాళ్ళు ధూమపానం పూర్తిగా మాని వేయాలి.

2. స్థూలకాయులుగా ఉన్న వ్యక్తులు అధికబరువును బాగా తగ్గించు కోవాలి.

8, బాత్‌రూంకు వెళ్ళినప్పుడు తొందరపడకుండా మూత్రాన్ని పూర్తిగా విసర్జించాలి.

&ఓ మూత్రం వచ్చినప్పుడు, మూత్ర విసర్జనను బిగబట్టి, ఆలస్యం చేసి ఆతర్వాత ఎప్పుడో విసర్టించడము మంచిది కాదు. మూత్రాశయం నిండినప్పుడు, మూత్రం విసర్జన చేయకుండా ఎక్కువకాలం బిగబట్టడము

లాలా ఊవిరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లానంగా ఉందేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహాన ఆ=శాశాశ్రేత్తఫి

వల్ల మూత్రాశయము ఇన్‌ఫెక్నెన్‌కు గురి అయ్యే అవకాశం ఉంది. లేకపోతే మూత్రాశయం సాగిపోయి సమస్యలు సృష్టించవచ్చు

5. టీ, కాఫీ, కొకొకోలా, సోడా, చాకొలెట్లు వంటివి బాగా తగ్గించాలి. సాయంత్రం తర్వాత వీటి జోలికి అసలు వెళ్ళకూడదు.

6. మన మూత్ర సంచి పనిచేయడానికి, మన ఎమోషన్స్‌కు చాలా దగ్గరి సంబంధం ఉంది. అమితమైన ఎమోషన్స్‌కు లోనయితే, దానివల్ల మన నాడీ మండలము ప్రభావితమవుతుంది. అది మూత్రద్వారం టిష్యూ లను నియంత్రిస్తుంది. ఆదుర్దా, భయం ఎక్కువయినప్పుడు తొందరగా మూత్ర విసర్జన చేయడము, సిగ్గు, బిడియము వంటి ఎమోషన్స్‌కు లోనయినప్పుడు ఎంత సేపటికీ మూత్రం రాకపోవడము జరుగుతుంది. నెర్వెస్‌నెస్‌కు గురైన వ్యక్తులు తరచు బాత్‌రూంకు పోతూ ఉండడము మనం గమనించవచ్చు. మానసిక (ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం వల్ల, ఇలాంటి సమస్యలు ఎదురు కాకుండా ఉంటాయి. వయసు పైబడిన దశలో, మూత్ర సమస్యలు ఉత్పన్నమైనప్పుడు వెంటనే

యూరాలజిస్టును సంప్రదించడము అవసరము.

5. ఎమోషన్స్‌ వల్ల ఎదురయ్యే రుగ్మతలు మన మనస్సులో ఉత్పన్నమయ్యే భావావేశాలు మన శారీరక ఆరోగ్యంపైన

చాలా ప్రభావం కలిగిఉంటాయి. మనం ఎటువంటి ఎమోషన్స్‌కు లోనవు

తాయో, దానిని బట్టి శరీరం రంగులో వచ్చే మార్పును మనము గమనించ వచ్చు. కోపం ఎక్కువయినష్పుడు, ముఖము ఎర్రబడుతుంది. భయభ్రాంతులకు లోనయినప్పుడు, పేలవంగా మారుతుంది. ఆపద ఎదుర్శొని నిశ్చేష్టులయి నప్పుడు మన ముఖము కళావిహీనమవుతుంది.

దీర్ధకాలము ఎమోనల్‌ టెన్షన్‌కు లోనయి జీవించేవ్యక్తులు, అనేక చర్మవ్యాధులకు గురయ్యే ప్రమాదంజఉంది. ఇలాంటి చర్మవ్యాధులలో ఒక పట్టాన నయంకానటువంటిది ఎగ్జిమా ఒకటి.

150 లాలా ప్రశాంతమైన వృద్ధాపు జీవితం పాడా

ఎక్కువ కాలము వ్యాకులతలకు, ఆదుర్దాకు లోనైన వాళ్ళు క్రమేపీ జీర్ణ శక్తిని కోల్పోతారు. ఇదే స్థితి మరింత దీర్జక్రాలం కొనసాగితే, పెప్టిక్‌ అల్సర్స్‌ బారిన పడి బాధ పడడం జరుగుతుంది.

అమితమైన భయాందోళనలకు గురయినప్పుడు, మన శ్వాస ప్రక్రియ బాగా మందగిస్తుంది. ముఖము వివర్ణమవుతుంది. అలాగే కోపావేశం హెచ్చినపవ్పుడు, త్వరత్వరగా శ్వాసవీలుస్తాము. ఎక్కువగా ఆవేశాలకు లోనయినప్పుడు, శ్వాస ప్రక్రియ సక్రమంగా జరుగకపోతే, అవసరమైనంత మేరకు ప్రాణవాయువు మనకు అందకుండా పోతుంది. దీనివల్ల క్రమేపీ తలనొప్పి, తల తిరగడము, సరిగ్గా ఊపిరి ఆడకపోవడము, వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. స్వార్ధపరులైన వ్యక్తులు ఇలాంటి ఎమోషనల్‌ టెన్షన్‌కు గురై, తరచు జలుబు వంటి నలతలతో బాధ పదడడము జరుగుతుంది.

తమ కోపావేశాన్ని బహిర్ణతం చేయలేక, అసహాయంగా లోలోననే అణగ ద్రొక్కు కున్న వాళ్ళూ, పగతో కుమిలిపోతూ తమ ఎమోషన్స్‌ను దీర్హ కాలము నొక్కి పట్టిన వక్తులూ, కీళ్ళ నొప్పులకు గురికావడం జరుగుతుంది.

మనో విజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారము, దురాశ, కలహ శీలత, అసూయవంటి నెగెటివ్‌ గుజాలు పెంచుకొన్న వాళ్ళు, ఎమోషనల్‌ టెన్షన్‌ను అణగద్రొక్కు కొనే ప్రయత్నంలో మనసును విపరీతమైన ఒత్తిడికి గురిచేసు కొంటారు. దీని మూలంగా ఇలాంటి వ్యక్తులు, మైగ్రేన్‌ తలనొప్పికి గురవుతారు. అలాగే అభద్రతా భావంతో (1౧860౪4గ%0 మానసిక ఒత్తడికి గురయినవాళ్ళు కూడా, మై(ేన్‌ తలనొప్పితో బాధపడడం జరుగుతుంది.

ఎమోషనల్‌ టెన్షన్‌ మన ఆరోగ్యంతోనూ, కడకు మనజీవితంతోనూ కూడా చెలగాటం ఆడుకొంటుంది. వృద్ధాప్యదశలో (ప్రశాంతంగా జీవించాలి అంటే, సాధ్యమైనంత మేరకు నెగెటివ్‌ ఎమోషన్స్‌కు లోను కాకుండా మనల్ని మనం కాపాడుకోవడము చాలా, అవసరము.

కొద్ది మంది వయోవృద్ధులు ప్రతి చిన్న విషయానికీ తెగ ఆవేశపడిపోతూ ఉంటారు. బ్యాంకులో క్లర్ముతోనూ, గుడిలో పూజారితోనూ, ఆటో వానితోనూ అజా ఊవీరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లాసంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగావాన జూకర్‌

అందరితోనూ ఏదో ఒక విషయానికి గొడవపడుతుంటారు. ఇలాంటి వాళ్ళు అవమానాలకు గురయి ఆరోగ్యాన్ని అనవసరంగా చెడగొట్టుకోవడం జరుగుతుంది. ఎల్లప్పుడూ మంచి విషయాలనే వినడము, మంచి మాటలనే మాట్లాడం, మంచి అంశాలను గురించే ఆలోచించడము, మంచి సాహిత్యాన్నే చదళ వము, మంచి మనుషులతోనే మెలగడము, ఒక (వ్రతంగా, ఒక దీక్షగా స్వీకరించిన పెద్దలకు వృద్ధాప్యంలో ప్రశాంతత సాధించడము చాలా సులభము. “౮94/0/ ౧౭0/5 2౧౮ 08 4/// (0 /౧/6 ౭ /0౧౭ 2౧౮ ౪89/// / - /3 2/ [20/5 ౧౭౦౭౨5౭గ౧/ 0 ర6 20/6 0 (946 2 ౧9౭/౧౧౧)/ 4౧౮ ౧౭౦౦౫ //9 6౮౧౧ ౧76 26౪/2/౧౮/౧౯ ౫౭౭౧. (౪/6 ౧2౪6 /౫/66 047 ౧/౧9 ౪6/1, 46 5౧4/ ౧2౪/6 ౧౦ /00/9స, 54/ 0౧9౭గ౮౪// ౮౦ ౪౧6౧ 0౮౧౧౧౩ 00౧6౦౩, /92౪//70 060/౧6౮ ౮8 2 /6820/ 07 ఆఅ౫౭గ7౦/౬౧/ న/౭౦౧౯౮6౩ (0 59 గ౧0//0//96 05)/ 04/౯ 6౧/6౮/౧6౭౧ 2/౧6 9౮/౧౭౧౮ 0౧/6/౯౧. ” ప్రశాంతమైన వృద్ధాప్య జీవితానికి పాటించవలసిన నియమాలు 1 వృద్ధాప్యము ప్రతి జీవికీ సహజమైనటువంటి జీవిత ప్రక్రియ. అనివార్య మైన ఈ జీవిత పరిణామాన్ని గురించి మనము అనవసరమయిన ఆందోళనకు లోనుకాకూడదు. వార్ధక్యదశలో మనకు సాధారణంగా సం్రాప్తమయ్యే కౌన్ని శారీరక, మానసిక విపరిణామాలకు విచార పడడము, విసుగు చెందడమూ, వివేకవంతము కాదు. వృద్ధాప్యాన్ని హుందాగా స్వీకరించి, హుషారుగా కాలంగడిపే వాళ్ళకు, శేషజీవితాన్ని ప్రశాంతంగా ముగించదడము సులభతరమవుతుంది. 2. “అతి సర్వత్ర వర్దయేత్‌” అన్న ఆర్యోక్తిని మనము తూచా తప్పకుండా పాటించాలి. కేల్‌ 2ై లాలాజల టశాంతమైన వృద్దావ్య జీవితం హా

మితమైన, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని సక్రమంగా, నియమిత కాలం (ప్రకారం తీసుకోవాలి. శక్తికి మించిన బరువు బాధ్యతలను తలపైన వేసుకోకుండా, వయసు మళ్ళిన శరీరాన్ని బాధ పెట్టి శిక్షించకుండా, తగిన విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. రోజూ ఒకగంటసేపు నడచి, శరీరానికి అవసరమైన వ్యాయామాన్ని కల్పించాలి. తుదిశ్వాసవరకు మనఆరోగ్యాన్ని (శ్రద్ధగా సంరక్షించు కోవాలి.

8. _వృద్దాప్యదశలో మనకు లభ్యమయిన విరామ సమయాన్ని అనుచిత మైన విలాసాలకూ, విషయలోలతలకూ (1౧6౮4106౧069) దుర్వినియోగం చేయకూడదు. ఆమోదకరమైనటువంటి, పదిమందికీ ప్రయోజనకరమై నటువంటి కార్యకలాపాలకు మనకాలాన్ని ఖర్చు చేస్తే మనకు ఒక సంతృప్తీ, జన్మసాఫల్యమూ చేకూరుతాయి.

మనము ఎంతకాలము జీవించాము అన్న దానికంటే కూదా ఎంత సార్ధకంగా శేషజీవితాన్ని గడిపాము అన్నదే ముఖ్యము.

4 _ వృద్దాష్యదశలో అహంభావాన్ని ఆధిపత్య ధోరణిని పూర్తిగా విడనాడాలి. సంయమనము, సర్జుబాటు గుణము పెంపొందించుకొని, ఎమోషన్స్‌ పైన సైన నియంత్రణను సాధిస్తే ఇంటా బయటా మన మానవ సంబంధాలు సజావుగా సాగుతాయి. వయసు మీరిన దశలో మనకు ఎంత ఎక్కువ మంది అవ్హలు, (శ్రేయోభిలాషులు ఉంటే మనశేషజీవితము అంత సురక్షితంగా, సంతోషకరంగా గడుస్తుంది.

“2౧౮6 2౧౮ 72౧/0/ ౧0౦౧౭ 7 6 ౪2/ ౦౧౦౬/ గ౭౦౧౦/౧655. గ౭0/౧955 ౧60498 4 ౮౪౩/౧౪6 0 గర ౮6420౧౧౨౧6 2౧౮ 00౧/(6౧౯౫6౧౧ ౪/01 0౧౭ /0౬”

5. జీవితకాలంలో కష్టపడి ఆర్జించుకొన్న ఆస్తిపాస్తులతోను, సాధించిన విజయాలతోను, మనకు లభ్యమయిన సుఖసంతోషాలతోనూ నిండు మనసుతో తృప్తిపడి, ఉన్నతమైన ఆత్మ భావనతో మనము శేషజీవితాలను గడపాలి.

ఎలా ఊవీరి ఉన్నంతదాకా ఉల్లానంగా ఉందేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగాహాన =ాకేర్‌తి

ఇరుగు పొరుగున ఉన్న ఏ కొద్ది మంది ఐశ్వర్యవంతులనో చూచి. అసూయాద్వేషాలకు లోనై, ఆత్మ న్యూనతా భావాన్ని (1౧/ఆగ౦గ౦/ 00గ౧౧- ౧|6౮ పెంచుకొనే బదులు, మన చుట్టూ ఉన్న కోట్లాది మంది నిరుపేదలూ, నిర్భాగ్యులకంటే ఎంతో ఉన్నత స్థాయిలో ఉన్న మన అదృష్టానికి సంతోషిస్తూ, భగవంతునికి కృతజ్ఞతలు తెలుపు కొంటూ ఉందాలి 6. కొన్ని దశాబ్దాల పాటు స్వతంత్రప్రతిపత్తితోను, ఆత్మాభిమానంతోను జీవించిన మనము, ఆఖరుదశలో, కనీస జీవితావసరాలకు మరొకరిపైన ఆధారపడి బతికే దుస్థితిని ఎప్పుడూ కల్పించుకోకూడదు. విజ్ఞత, వివేకము ప్రదర్శించి, ముందు చూపుతో, మన వార్ధక్య దశకు అవసరమైన ఆర్థిక వనరులను భద్రపరచు కోవాలి. ₹. కోపము, దురభిమానము, ఆందోళన, వ్యాకులత, విరక్తి వంటి నెగటివ్‌ ఎమెషన్స్‌కు ఎప్పుడూ లోను కాకూడదు. ఇవి వృద్ధాప్య దశలో మన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బ తీస్తాయి. శేష జీవితాన్ని ఉత్సాహంగాను, ఉల్లాసంగాను గడిపితే, మరణాన్ని మరిన్ని ఏళ్ళు వాయిదా వేసుకొనే సౌలభ్యం మనకు ఉంటుంది. మన జీవితం నాణ్యతను (0౪62110, సాఫల్యతను (111041౧695) నిర్ణయించేవి మన జాతకాలుకావు, మన తల వ్రాతలు, చేతి గీతలు అంతకంటే కావు. మన ఆలోచనా విధానము, మన దృక్పధము, మన వివేకము, మన ప్రవర్తన, ఈ నాల్లింటి సమాహారం మాత్రమే మన జీవిత పరిపూర్ణతను నిర్ణయించి, నిర్దేశిస్తుంది. “6౭00/౧655 /9 2 ౧౭౧౪౧౩/ ౦౪౦౦౧6 ౦7 7/70. 6౧౧౬౦౦/౧655 6 50౧9౮౧/౧9 4/9 ౧౭౪/6 0/92/6960 70/ 0౪/౫౭/౪765 ₹2౧048౧ ౧6౭6, 6౫0655 ఇగారి//0/, “94/0635)/ 2౧౮ 6౧౧౦౭/౮2)/ ం౦గ్రాం6[00౧. (056 0 [7056 ౯2/796 /7079286 06/ 50/655 /9౪/6/3, 2౮/౧౮ (0 2౧ ౪౧౧౦౭/౮0/ రంర్ప/ 2౧౮ (౧౧6౦౭4౧౯ ౧౪/౧౦.” 1152ల శాంతమైన వృద్దావు జీవితం వాలా

నిండు ముసలితనంలో కూడా, మానవ సేవయే మాధవసేవ అన్న భావంతో ఆర్హులకూ, అనాధలకూ, అజ్ఞానులకూ, అండగా నిలుస్తూ, సేవచేస్తూ పది మందికీ ఉపయోగపడే విధంగా తమ శేషజీవితాలను గడుపుతూ ఉన్న మహనీయులు ఎందరో ఉన్నారు. అటువంటి ఉదాత్తవ్యక్తుల జీవితాలను ఆదర్శంగా తీసుకొని, వాళ్ళ అడుగుజుడల్లో నడచి, మన వంళూ కొంత త్యాగం చేస్తే అంతేచాలు మన శేష జీవితాలు కూడా సార్ధకంగాను, ధన్యవంతంగాను గడిచిపోతాయి. “ఆ//౧౮ 5 2 /0)/4/ 6౫06/6౧౦౩ [2 00067 ౧6 ర౧/౭/ గాం 7220 (8 ౧6౦6//6౧” వృద్ధాప్యదశలో కూడా పదవీ వ్యామోహానికీ, ధనదాహానికీ, క్తీర్తి కండూతికీ తాపత్రయపడి ప్రాకులాదే పెద్దలకు శేష జీవితంలో ప్రశాంతత అన్నది కడకు ఒక ఎండమావి గానే మిగిలిపోతుంది. “నిర్దాన మోహో జితసజ్ఞ దోషా అధ్యాత్మ నిత్వా వినివ్చత్త కొమాః ద్వన్హ్రైర్విముక్తాః సుఖదుఃఖసంజ్ఞై గచ్చన్యమూధాః పదమవ్వయం తత్‌” - భగవద్గిత, అహంకారము, అవివేకము లేని వారును, భోగలాలసతలపైన ఆసక్తిని జయించినవారును, ఆత్మనిష్ట గలిగి యున్నవారును, కోరికలను విడనాడిన వారును, సుఖదుఃఖములకు అతీతులైన వారును, అయిన జ్ఞానులు తరగని (బ్రహ్మానందస్థితిని పొందుచున్నారు. పెద్దలు ప్రతిఒకురూ ఇటువంటి ఆనందస్థితిని సాధించాలి. జీవితం ఆత్మసంతృవ్తితో నమాప్త మయ్యేందుకు మార్గం సుగమం చేసుకోవాలి. ఆఖరు దళను కృతార్ధజీవిత అనుభూతితో అనుభవించ గలవారే అసలైన అద్భష్ట వంతులు, ఉట ళ ఆలా ఉవీరి దన్నంతదాకా ఉల్లాసంగా ఉండేందుకు ఆరోగ్యంపైన అవగావాన ఒాాాకేర్‌ర్‌

ప్రతి ఉద్యోగీ చదువ వలసిన పుస్తకం హోాయిలా యా €తి రండన ముద్రణ ( ౧6౪1566) న[౬గ4|౧|[11016 ౯౦౧ 14౧౧) గ౬౯71౧౬6౯0 ౬1౯౬ రయి (గ్రందాలంయా ఇ / లా... |. న. లర శ " 3. రామిరెడ్డి ఏఎస్‌ (ంబైర్టు

వృద్దాప్యం కాదు ఒక శాపం! జీననసంధ్యను ప్రశాంతంగా, సంతృప్తికరంగా గడపవలసిన పెద్దలు చాలామంది ఈనాడు తమ వృద్ధాప్యాన్ని ఒక శాపంగా భావించి, విసుగుతో, విరక్తితో జీవిస్తూ ఉండడం విచారకరమైన విషయం. స్వార్ధం, వ్యాపార దృక్పథం పెరిగిపోతున్న ఇప్పటి సమాజంలో, సరైన అవగాహన లేకుండా, అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసుకోకుండా వార్ధక్యంలోకి అడుగుపెట్టిన వాళ్ళ శేషజీవితాలు సమస్యల సుడిగుండాలలో చిక్కుకొంటున్నాయి. నడివయస్సు నుంచే దూరదృష్టి గలిగి, ప్రణాళికా బద్ధంగా వృద్ధాప్య జీవితానికి ,_ భద్రతలు కల్పించుకొన్న వివేకవంతులు మాత్రమే ఈరోజుల్లో నిజమైన అదృష్ట వంతులు. " అటువంటి ప్రణాళికే ఈ పుస్తకం ' కె, రామిరెడ్డి హైడ్రాలిక్స్‌ ఇంజనీరింగ్‌లో పోస్టుగ్రాడద్యుయేటు. వృష్ష్షోట్లు ఐ.ఏ.ఎస్‌, ఆఫీసరుగా ప్రభుత్వ కార్యదర్శి పోల _ హోదాలో రిటైర్‌లయి, తిరుపతిలో స్థిరపడ్డారు. ఉల! అనేక స్వచ్చంద సేవాసంస్థల కార్యక్రమాలలో +. ం ॥ క్రియాశీలక పొత్ర నిర్వహిస్తున్నారు. న్‌. 73 పళ్ళ వయస్సులోకూడా విభిన్న అంశాలపైన ఈటీ జ్‌ అధ్యయనం చేయడం, వైజ్ఞానిక విషయాలమీద న . జై సభలలో ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం శ్రీ రెడ్డిగారి ," క్‌ ముఖ్యవ్యాపకాలు, లీ " డ్‌