Telugu Prapancha vanijya samstha(WTO)Dangapata vardhamana desalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ప్రపంచ వాణిజ్యసంస్థ[70) దగాపడ్డ వర్ధమాన దేశాలు . స భ్‌ (1 గా ్న , వ శ సే న. త స చక్షిళను సా సెమినార్‌ పత్రాలు

తతత యనక ఇగ గ లో ఇ మ నీ ళ్‌ ల! మా భూయ స (షు స త్తీభ న, న్‌ కం! ర రష ఇన్ని (| + [వే థి ౪ [ థో ఓ ణో. " జ్య స్స శ గ! గోడు గొల్లి ్‌ో ట్‌! గ న్నీ 6 ధీ విజిల్‌ డా అట్ట్లూలొమురళా ప్రచురణ సుందరయ్యు విజ్ఞాన కేంద్రం హైదరాబాద్‌

ప్రచురణసంబ్య 3౩ ర్‌ ప్రచురణకాలము మే,2000 యం ప్రతులు 2000 ఉ వెల రు20/- అ శ్ప ఖల క్‌! న ల్‌ ల తా ఇర్తిటో నా భాసా టాం జ్‌ 1 ఆం్హస | త ( గ 6 ౫10. ర్లు య. జే పవ. నీ హైదనవత సం 0టీ ముద్రణ ప్రజాశక్తి డైలీ ప్రింటింగ్‌ ప్రెస్‌, హైదరాబాద్‌ ప్రజాశక్తి బుక్‌ హౌస్‌ 1-8-52/2 షాప్‌ నెం13 శారల్‌మార్క్స్‌ రోడ్డు శ్రీరొమాకొం ప్లెక్స్‌, చిక్కడపల్లి , పోలీస్‌ షాపింగ్‌ కాంప్లెక్స్‌ విజయవాడ = 620 002 హైదరాబాద్‌-20 కె జి హెద్‌ డౌన్‌ ఫోన్‌ 432792 ఫోన్‌ 7608107 విశాఖపట్నం-2. సుందరయ్య భవన్‌ | 5, ఎజికె కాంప్లెక్స్‌ 6-2-250 నుందరయ్య భవన్‌ బాలాజీనగర్‌ గొంధీరోడ్డు, వియటాకీప్‌ రోడ్డు, చౌరస్తా | సుఖాష్‌ విగ్రహం (ఎదుట) ఖమ్మం =ర[7 001 | రిని = ట్ర? [01 హన్మకొండ = శ08 011 నల్గొండ

విషయ సూచిక 1 అధ్యక్షోపన్యాసము - దాఃవై రాధాక్రిష్ణమూర్తి 2 ప్రారంభవుపన్యాసము -కె వి రమునాధరెడ్డి 3 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ చారిత్రక నేపథ్యం - ప్రొఃడి నరసింహారెడ్డి 4 విత్తనాలలో జన్యు మార్పిడి విషపలితాలు - ప్రొ॥ఎ ఆర్‌ రెడ్ది 5 వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్యలు = ప్రొఃపి వెంకట్రామయ్య 6 సొమాజిక ప్రకరణలపై అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ద్వంద్వ వైబరి - ఎం కోదండరామ్‌ 7 వర్ధమాన దేశాలకు శరాఘాతం వ్యవసాయ బప్పందం = ప్రొఃడి నరసింహారెడ్డి 8 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ - వ్యవసాయజప్పందం -పివి సతీష్‌ 9 భారత వ్యవసాయ రంగం - ఆహార భద్రత = వి శ్రీనివాసరావు 10 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సేవల వాణిజ్య సరళీకరణ = ప్రౌఃకె చక్రధరరావు 11 ప్రపంచవాణిజ్య సంస్థ - సర్వీసురంగం -కె వేణుగోపాల్‌ 412 అమెరికా ఆధిపత్యానికి అద్దుకట్ట = విష్లవదాస్‌ గుప్తా 13 చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు గద్దుకాలం - బోధిసత్వ గంగూలి 14 వర్థమాన దేశాల తిరుగుబాటు బావుటా - షీలా మత్‌రాని 15 భారత్‌ను దారికితెచ్చే యత్నం - రన్‌వీర్‌ నాయర్‌ 16 కాంపిటీషన్‌ కమిషన్‌ - ఎస్‌ కె పార్ధసారధి

రచయితల గురించి డాఃవై రాధాక్రిష్ణమూర్తి రాజ్యసభ నభ్యులు కెవి.రఘునాదరెడ్డి మాజీ గవర్నర్‌ ప్రొఃడినరసింహారెడ్డి యూనివర్శిటీ అఫ్‌ హైదరాబాద్‌ ప్రొఃఎ.ఆర్‌ రెడ్డి యూనివర్శిటి ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌ ప్రొఃపి వెంకట్రామయ్య సెంటర్‌ ఫర్‌ ఎకనామిక్‌ అండ్‌ సోషల్‌ స్టడీస్‌ ఎం.కోదండరామ్‌ ఉస్మానియా యూనివర్శిటి పి వి సతీష్‌ డక్కన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ సొసైటి వి.శ్రీవివాసరావు ప్రధాన కార్యదర్శి, ఆం ప్ర రైతుసంఘం ప్రొ॥క.చక్రధరరావు ఉస్మానియా యూనివర్శిటి కెవేణుగోపాల్‌ ఎల్‌ఐసీ యూనియన్‌ నాయకులు

ముందుమాట

(ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థకు సంబంధించిన మంత్రుల న్థాయి మూడవ సమావేశం 1999 నవంబర్‌ 30 నుండి డిసెంబర్‌ ౩ వరకు అమెరికాలోని సియాటెల్‌ పట్టణంలో జరగింది 184 దేశాల మంత్రులు యీ సమావేశాల్లో పాల్గొన్నారు 2000 జనవరిలో జరగనున్న జెనీవా చర్చలకు ఎజెండాను తయారు చేయడమే యీ సమావేశం ఉద్దేశ్యం

సియాటెల్‌ సమావేశానికి ముందుగానే పత్రికలలో దీనిపై విసృత స్థాయిలో చర్చ ప్రారంభమయింది యింతవరకు జరిగిన ఒప్పందాలన్నీ ఏకపక్షంగా జరిగాయని, వర్థమాన దేశాలను బెదిరించి, వాళ్ళ నోళ్ళు నొక్కి సంపన్న దేశాలు తమ ప్రయోజనాలకనుగుణంగా నిర్ణయాలు చేసుకుంటూ పోయాయని విమర్శలు వచ్చాయి. ఉరుగ్వే రౌండులో జరిగిన ఒప్పందాలను సక్రమంగా అమలు చేయలేదు వర్థమాన దేశాలకు యీ ఒప్పందాల వలన సమకూరిన ప్రయోజనాలేమీ లేకపోగా బాధ్యతలు పెరిగి నష్టాలు పెరిగాయి. కాబట్టి ఎజెండాలో నూతన అంశాలను చేర్చడం గాక, జరిగిన ఒప్పందాల అమలును సంపూర్ణంగా సమీక్షించాలి ఇదీ బలంగా వ్యక్తమవుతున్న వర్ధమాన దేశాల వాదన మన కేంద్ర వాణిజ్య శాఖామాత్యులు శ్రీ మురసోలి మారన్‌ కూడా కార్మిక ప్రమాణాలు, పర్యావరణం లాంటి అంశాలను గట్టిగా వ్యతిరేకించాలని చెప్పారు యిప్పటికయినా కనువిప్పు కలిగినందుకు సంతోషించవలసిందే అయినా అమెరికా నాయకత్వాన సంపన్న దేశాలు మాత్రం కార్మిక (ప్రమాణాలు, పర్యావరణం లాంటి నూతనాంశాలను చేర్చాలని పట్టుదలగా వ్యవహరించాయి

ఇప్పటివరకు జరిగిన ఒప్పందాల వలన ప్రపంచ పేదలు ఎంతగా నష్టపోయారంటే, ప్రపంచ బ్యాంకు అధ్యక్షుడు జేమ్స్‌ వులొఫెన్‌ షోన్‌ కూడా దాన్నీ విస్మరించలేకపోయారు “ప్రపంచ వాణిజ్యం వలన సమకూరే లాభాలలో ప్రపంచ పేదలను కూడా భాగస్వాములను చెయ్యండి” అని ఆయన మొత్తుకోవలసి వచ్చింది

సొగినంత కాలం ్రత్యక్షంగా లేకుంటే కుయుక్తులతో ప్రపంచాన్ని దోచుకోవడమే సామ్రాజ్యవాదుల నైజం వలసాధిపత్యం కొనసాగినంత కాలం వలస దోపిడీ నిరాఘాటంగా సాగింది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ప్రపంచ శక్తుల బలాబలాల్లో మౌలికమయిన మార్పు వచ్చింది సామ్రాజ్య వాదాన్ని సవాలు చేసే సోషలిస్టు శిబిరం యేర్చడింది వలసలు విముక్తి పొందాయి. కాబట్టి ప్రత్యక్ష దోపిడీ సాధ్యం కాదు దానికి తెరదించారు కాని దోపిడీ అంతటితో ఆగలేదు కొత్త సంస్థలను సృష్టించారు ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థలను 1944లోనూ, గాట్‌ను19847లోనూ ఏర్పాటు చేశారు యీ సంస్థల ద్వారా తమ క్ష

దోపిడీని కొనసాగించారు 1970 దశకం వరకు సామ్రాజ్యవాద దేశాల ఆర్థికాభివృద్ధి మూడు పూవులు, ఆరు కాయలుగా సాగింది ఆధిపత్యం కొరకు సాగే పోరులో పరిస్థితి తారుమారు కానడం అసహజమేమీ కాదు వారి వుత్చత్తి మందగించింది కొన్ని వర్ధమాన దేశాలు పారిశ్రామిక వుత్పత్తిలో గణనీయమైన పురోగతిని సాధించాయి యీ రంగంలో తమ ఆధిపత్యానికి తెరపడబోతుందని సామ్రాజ్యవాద దేశాలు గ్రహించాయి.. కాబట్టి దోపిడీకి మరలా కొత్త మార్దాలను, కొత్త రంగాలను అన్వేషించవలసి వచ్చింది సాంకేతిక రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు సంభవించాయి. సేవల రంగం బహుముఖంగా విస్తరించింది ఇది సామాజ్యవాద దేశాలకు ఒక వరంగా మారింది యూ రంగాన్ని వాణిజ్యంలో చేర్చడం ద్వారానే ప్రపంచ వాణిజ్యంలో తమ ఆధిక్యతను వారు నిలుపుకోగలుగుతారు కాని వస్తు వాణిజ్యానికే, అందునా పారిశ్రామిక వుత్చత్తుల వాణిజ్యానికే పరిమితమయిన గాట్‌, సేవల రంగాన్ని యిముడ్చుకోలేదు కాబట్టి గాట్‌ను మార్చాలి వాణిజ్యానికి కొత్త నిర్వచనంతో ఒక కొత్త ప్రపంచ సంస్థ వారికి అవసరమయింది దాని శీకే “ప్రపంచ వాణిజ్టూ సంస్థా (1౦) అది సర్వాంతర్యామి అన్నింటా తానే వుంటుంది అది వస్తువులుగాని, సేవలుగాని, పెట్టుబడులు గాని, మేధోపరమయిన ఆస్తులుగాని, చివరకు కార్మిక శక్తి, పర్యావరణాలను కూడా అది వదల లేదు వర్ధమాన దేశాల అభీష్టానికి వ్యతిలేకంగా సామ్రాజ్యవాద దేశాలు గాట్‌ను “ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థగా మార్చాయి. ఇంతకాలం అండదండలందించిన సోషలిస్టు శిబిరం పతనమవడంతో వర్థమాన దేశాలు కూడా ఈ మార్పును అద్దుకోలేకపోయాయి పైకి ఎన్ని కబుర్లు చెప్పినా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ పుట్టింది సామ్రాజ్యవాద దోపిడీని కొనసాగించడానికే యీ జరిగే చర్చలు, ఒప్పందాల మాయాజాలం అంతా ఆ దోపిడీని కప్పి పుచ్చుకోడానికే దాంట్లో భాగంగానే సియాటెల్‌ సమావేశం జరిగింది వేలాది మందితో నిరసన ప్రదర్శనలు జరిగాయని పత్రికలు రాశాయి ఊహించినట్లుగానే ఆ సమావేశం విఫలమయింది యీ నేపథ్యంలో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ తీరు తెన్నులు, వర్ధమాన దేశాలపై దాని ప్రభావాన్ని గురించి ఒక చర్చ జరపాలని సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రం భావించింది నిష్టాతులయిన పండితులను ఆవ్వోనించి 28 నవంబర్‌ “99 తేదీన రెండు వందల మంది మేధావుల సమక్షంలో ఒక పూర్తి రోజు సదస్సును నిర్వహించింది మొత్తం పది నుంది నిపుణులయిన వక్తలు డబ్య్యు టి ఓ కు సంబంధించిన వివిధ అంశాలను నిశితంగా విశ్లేషించారు. ట్రికెల్‌ డౌన్‌ సిద్ధాంతం అమెరికాలో కూడా విఫలమయిందని, స్వేచ్భా వాణిజ్యంతో మన పారి(శ్రామికరంగం కుప్పకూలిపోతుందని, మన ఆహార భద్రతకు వ్యవసాయ ఒప్పందం చేటు తెస్తుందని, చిన్న సన్నకారు రైతులు దివాళా తీస్తారని, పేటెంట్ల పేరిట తరతరాలుగా వస్తున్న మన సంపదలను కొల్లగొడతారని లై

సోదాహరిణంగా వివరించారు తమ ప్రసంగ పొరాలను లిఖిత పూర్వకంగా మాకందించారు వాటిని యధాతధంగా యీ చిన్న పుస్తక రూపంలో ్రచురిస్తున్నాము యిది పారకుల ఆలోచనా పరిధిని విస్తృతం చేసి పదును పెడుతుందని మా విశ్వాసం

కాని ఒక్క విషయం యిక్కడ చెప్పాలి ప్రసంగ సారాలు సియాటెల్‌ సమావేశం ముగిసిన తరువాత మాకందాయి. కాబట్టి కొన్ని పత్రాల్లో ఆ విశేషాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి అలాగే సియాటెల్‌ తరువాత పత్రికలలో అనేక వ్యాసాలు వచ్చాయి వాటిలో కొన్నిటిని “సియాటెల్‌ అనంతరం” అనే భాగంలో యిస్తున్నాము

యీ ప్రయత్నంలో మాకు సహకరించి తమ అమూల్యమైన కాలాన్ని వెచ్చించి సదస్సులో పాల్గొని, తమ ప్రసంగ పారాలను లిఖితపూర్వకంగా అందించిన పెద్దలందరికి యెంతో రుణ పడి వున్నాము వారికి మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు

అలాగే యింగ్రీషులో వున్న పత్రాలను ఓపికతో తెనిగించడానికి సహకరించిన మిత్రులు జి చక్రధర్‌, సిహెచ్‌ వి వి సత్యనారాయణ, డా॥ కె వాగేశ్వర్‌ గార్లకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు

సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రం

క్‌

అట్‌ అద్యక్షోపన్యాసము డబ్య్యు,టి.ఓ. అనే ఈ 3 అక్షూూల విషకౌగిలిలో ప్రపంచం ఉంది ౮8 (6అల౩1 శలంంగ[ 01 గ266 206 ₹3%%0) లో రెండు టర్స్‌ ఉన్నాయి. అందులో ట్రేడ్‌ అండ్‌ టారిఫ్‌-వ్యాపారం, సుంకాలు ప్రారంభం అయినప్పుడు కేవలం ఈ రెండు విషయాలతోనే ప్రారంభం అయింది ఈ రెండింటి మీద ప్రపంచదేశాల మధ్య సాధారణ ఒప్పందం అని ప్రారంభమై 1948 నుంచి అనేక విడతల చర్చలు కొనసాగుతూ వచ్చినాయి 1994 వచ్చేసరికి “ఉరుగ్వే రౌండ్‌ మొదలైంది ఇది అష్టమ రౌంద్‌ చాలా కష్టమైన విడత ఎనిమిదవ రౌండు చర్చలలో ఒక ప్రత్యేకత ఏమిటంటే మొదట్లో అనుకున్న (ట్రేడ్‌ అండ్‌ టారిఫ్‌కే పరిమితం కాకుండా మధ్యలో ఏడు విడతల చర్చల్లో అదనంగా, క్రమంగా చేర్చబడి ఎనిమిదవ విడతలో వచ్చినవి అనేక అంశాలు అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి మూడవ ప్రపంచ దేశాలకు అందులో ముఖ్యంగా మన దేశానికి నష్టాయకమైనవి వున్నాయి ఈ 8వ విడత చర్చల్లో 5 కొత్త అంశాలు చేర్చబడ్డాయి. మొదటిది ౧౫౧౦౦౩ ఇవి ట్రేడ్‌కు సంబంధించిన 66 మల20064 1000160041 ₹00650/ [1306 రెండవది పెట్టుబడులకు సంబంధించినది గరంం ౧166161166 107ట[060004ీంజ4669) మూడవది సర్వీసెస్‌ గురించి నాల్గవది టెక్స్‌టైల్స్‌, వ్యవసాయం గురించి ఐదవది సబ్సిడీ గురించి ఎవరెవరు ఎంతెంత సబ్సిడీలు ఇవ్వవచ్చు అనేది ఈ ఐదు అంశాలు ఇందులో అదనంగా చేర్చిన తరువాత గాట్‌ అనేది 1995 జనవరి ఒకటవ తేదీకి 1700 గా రూపాంతరం, నామాంతరం చెందింది గాట్‌లో వున్న కంటెంట్‌ 77౧ గా అయ్యేసరికి మారిపోయింది “తొండ మృదిరి ఊసరవెల్లి అయ్యింది, అనేది తెలుగు సామెత అలాగే జరిగింది 95 వ సంవత్సరం వచ్చే నాటికి తరవాత చెప్పబడింది ఏమంటే, (ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఈ 134 దేశాల మండ్రులు సమావేశం అయి సమీక్ష చేసుకుంటూ పోదాము అనే చక్కని సలహాయే సమీక్ష అంటే సాధారణంగా వెనక ఏం జరిగింది చూసుకుందాము బాగా వుందా లేదా? అనుకున్నది అనుకున్నట్లుగా జరిగిందా లేదా? లోపాలు జరిగితే వాటిని సరి చూసుకుందాం అనే మనం భావిస్తాము కాని తరవాత జరిగిన సమీక్షలలో అది సింగపూర్‌ కానివ్వండి జెనీవాలో కానివ్వండి 1996, 1997 సమీక్షలలో జరిగింది ఏమంటే మరి కాన్ని కొత్త అంశాలు చేర్చడానికి ప్రయత్నం మొదట చెప్పినవి కాక మరికొన్ని అంశాలు చేర్చడానికి ముమ్మరమైన ప్రయత్నాలు కొనసాగినాయి ఉదాహరణకు (పర్యావరణమనే అంశం ఇందులో చేర్చడానికి ప్రయత్నం జరిగింది రెండవది కాంపిటీషన్‌ పాలసీ అని అంటే మన "4౫9 జ్తే

చట్టాన్ని మార్చాలని అలాగే మూడవది .౫2౧501/606/ అన్నారు తెలుగులో పారదర్శకత అంటున్నారు ప్రభుత్వం చేసే వ్వాపారాలు పిలిచే టెండర్స్‌, ఇలాంటి వన్నీ కూడా వాళ్ళందరికి చెప్పి చేయాలి మనం అంటే ప్రపంచంలో వున్న పెట్టుబడిదారులకు (210 కి) చెప్పి మన కాంట్రాక్ట్‌ యివ్వాలి పారదర్శకత అంటే ప్రజలకు చెప్పి చేయడమే కాదు ప్రపంచంలో వున్న పెట్టుబడిదారులందరికీ చెప్పి చేయడంగా చిత్రించడం చాలా చిత్రమైన విషయం ఆతరువాత జరిగిన చర్చల్లో ౫ 00గ౫౧౭:౦6 చేర్చబడింది ఇప్పుడు 120047 52062743 (కార్మిక ప్రమాణాలు) గురించి చాలా పెద్ద చర్చ సాగుళూ వుంది ట్రిప్స్‌తో య న 5ది వచ్చేసింది

రెండు మూడు రోజులలో సియాటెల్‌లో 184 దేశాల మంత్రులసమావేశం జరగబోతూ వుంది ఆ సందర్భంలోనే మనం ఇలా సదస్సు ఏర్పాటు చేసుకున్నాం రేపు జరగబోయే సమావేశానికి చాలా ఆసక్తికరమైన పేర్లు పెడుతూ వున్నారు దీనిని “మిలీనియమ్‌ రౌండ్‌” అన్నారు ఇది దశాబ్దం కాదు శతాబ్దం కాదు ఇది “సహస్రాబ్ది రౌండు అయితే ఇందులో జరిగేది ఏమంటే ఒక ఎజండా తయారు చేయడం ఎందుకా ఎజందా? ఇక ముందు జరగ బోయే చర్చలకు ప్రాతిపదికగా ఒక ఎజండాను తయారు చేయడమే ఇప్పుడు జరగబోయే సియాటెల్‌ కాన్ఫ్‌రెన్స్‌ కసరత్తు అంతా కూడా భవిష్యత్తుకు ఎజండా తయారు చేయడం ఇది చాలా విచిత్రమైన పరిణామం అందుకే సీక్వెన్స్‌ ఆఫ్‌ ఈవెంట్స్‌ విశదీకరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాను

కాస్త వెనక్కు పోయి చూస్తే 1994 డిశెంబరులో మన దేశం తరపున మన ప్రతినిధులు ఈ గాట్‌ బప్పందం మిద సంతకం పెట్టి వచ్చారు అది పూర్తిగా చదివి పెట్టారో చదవకుండా పెట్టారో చెప్పడం సాహసమే అవుతుంది కాని మొత్తం మోద ఆ గాట్‌ మోద 1994 డిసెంబరులో పెట్టిన సంతకం మన మెదకు ఉచ్చులాగా తగులుకుంది గురజాడ వారు “కన్యాశుల్కం” నాటకం రాసి బహుశా 100 సంవత్సరాలు అయి వుంటుంది అందులో అగ్ని హోత్రావధానులు అంటాడు “తాంబూలాలు ఇచ్చాను ఇహ తన్ముకు చావండి” ' అని! అలాగే ప్రణాబ్‌జీ తాంబూలాలు ఇచ్చేసాడు మనం తన్నుకు చస్తున్నాము ఇదీ ఇప్పుడు జరుగుతున్నది ఇది ఒక రాజకీయమైన ఒత్తిడితో పెట్టబడిన సంతకం అని మనం అర్ధం చేసుకోవాలి మనకు చెప్పారు మీరు రెండేసి దేశాల మధ్య (ద్వైపాక్షిక) వ్యాపార ఒడంబడికలు చేసుకోవడం చాలా కష్టతరమైన పని ఎన్ని దేశాలతో అలా చేసుకుంటాం? అన్ని దేశాలతో కలిసి ఒకేసారి చేసుకుంటే లాభదాయకం అని మనకు నచ్చజెప్పడానికి ప్రయత్నించారు పరస్పర లాభదాయకంగా వుందే బహుళ పక్ష ఒడంబడికగా దీనిని వర్ణించారు అయితే జరగిందేమిటో రఘునాధరెడ్డిగారు చెప్పారు "16 6/053 106%62110/ ౯ అంగి 13316" అమలులోకి వచ్చిన ఈ నాలుగు ఐదు సంవత్సరాల కాలంలోనే ఫలితాలు చాలా నష్టదాయకంగా వున్నాయి పేద దేశాల సంపద సంపన్న దేశాలకు తరలిపోయిన సఇగతి కా ఇఇైళకాష్హామ్య్న

మనం గమనించాలి రెండవ అంశం మన జుతీయసార్వభౌమత్సాన్ని దెబ్బతీసే పద్ధతిలో ఈ చర్చలు, ఈ ఒప్పందాలు కూడా సాగినాయి దీనితో మనం మన చట్టాలను మార్చుకోవాలి మన 1970 యాక్ట్‌కి సవరణ తీసుకు రావాలని చాలా వత్తిడి తీసుకు వస్తున్నారు 1970 పేటెంట్‌ యాక్ట్‌ ప్రకారం - కొత్తగా కనుగొన్న ఏవస్తువు పైన అయినా “ప్రాసెస్‌” (కనుగొన్న పద్ధతి) మిద పేటెంట్‌ కోరవచ్చు కాని “ప్రోడక్ట్‌” (లేక ఆవస్తువు) పైనే పేటెంట్‌ వుందే అవకాశం లేదు అంటే అనూతన ఆవిష్కరణను మరొక పద్ధతి ద్వారా ఇతరులు తయారు చేసుకునే హక్కు వుంటుంది అలా అనేక వస్తువులు ఒక రెండు మూడు సంవత్సరాలలోనే మన దేశంలో మరో ప్రాసెస్‌తో తయారు చేసుకున్నాం

మన ]/గ9 చట్టాన్ని కూడా మార్చుకోవాలన్న ఒత్తిడి వుంది కాని రెండవ వైపు అమెరికా తన చట్టాలను మార్చుకోవలసిన అవసరం లేదు ౪16 (166 14 00౧11161 ౪*॥4 ₹గా౦ ౧70౪1910౧8 అమెరికా చట్టాలు నిలుస్తాయి సూపర్‌ 301? స్పెషల్‌ 301 లాంటి అమెరికన్‌ చట్టాలు అలాగే వుంటాయి మనం మటుకు మన చట్టాలన్నింటిని వాళ్ళకనుగుణంగా మార్చుకోవాలి అందుకే మనం అంటున్నాం “జాతి సార్వభౌమత్వాన్ని తాకట్టు పెట్టే పద్ధతిలో యీ అగ్రిమెంట్సు జరిగాయి అని మన ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా మనం చట్టం చేసుకోవడానికి అవకాశం లేదు వాళ్ళ ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని చట్టాలు చేసుకోవాలి వున్న చట్టాలను మార్చుకోవాలి అనేది ఇందులో ప్రధానంగా వున్న అంశం

అయితే దురదృష్టం ఏమంటే, దేశంలో వున్న (ప్రధాన రాజకీయ షక్షాలన్నీ ముఖ్యంగా కాంగ్రెస్‌, బిజెపి దాని మిత్రపక్షాలన్నీ ఈవిధానాన్ని సమర్ధిస్తున్నాయి. బిజెపి మిత్రపక్షంగా కొత్తగా చేరిన టిడిపి కూడా ఈ చట్టాన్ని సమర్ధించడం కోసం తీర్మానం చేసుకున్నారు ఒక్క వామపక్షాలు మాత్రమే ఇందులో వున్న దుర్మార్గమయిన అంశాలను వ్యతిరేకిస్తూ ఇన్నాళ్ళు పోరాటం చేస్తున్నాయి పార్లమెంటులో కూడా పోరాటం చేస్తూ వస్తున్నది, ఒక్క వామపక్షాలు మాత్రమే (ప్రభుత్వం 1998లో మన 1970 పేటెంట్‌ యీక్ట్‌కు, పాక్షికంగా సవరణ తీసుకువచ్చిన సందర్భంలో 2%0139176 గాజాగం108 12113 అని, 1/21 90% 0110 అని సవరణ తీసుకువచ్చినప్పుడు అడుగడుగున అంగుళం అంగుళంనా అపోజ్‌ చేసింది వామపక్షాలే, అటు లోక్‌ సభలో ఇటు రాజ్యసభలో కూడా మనం అసలు ఎందుకు జాతీయకరణ చేసాము బాంక్‌లను? ఎందుకు జాతీయకరణ చేసాము ఇన్సూరెన్స్‌ని? ఎల్‌ఐసినిగాని, జిఐసినిగాని? ఇప్పుడు మనం చేయబోతున్నదేమిటి? ప్రయివేటీకరణ! ఆనాడు జాతీయం చేసిన సంస్థలను - నేడు ఎందుకు తిరిగి ప్రైవేటీకరణ చేస్తున్నారో చాలా స్పష్టంగా ప్రభుత్వాలు మనముందు పెట్టాల్సిన అవసరం వుంది విదేశీ ప్రభుత్వాల యొక్క బత్తిడి వల్ల చేస్తున్నామా లేక మన ప్రయోజనాల కోసం చేస్తున్నామా అనేది చాలా ముఖ్యమైన అంశం అద్యక్ష ఎల్బాణము 6

ఇప్పుడు టెలికంపై వేటు పడింది రేపు రైల్వే కావచ్చు తరువాత పోస్టల్‌ సర్వీస్‌ కావచ్చు

అందుకే మన స్వావలంబనం (సెల్ఫ్‌ రిలయన్స్‌) పూర్తిగా దెబ్బతినడానికి ఈ అంశాలనీ తోడవుతాయి ప్రభుత్వ ద్రవ్య సంస్థల డబ్బు ఆధారంగానే ప్రయివేట్‌ కంపెనీలు అన్నీ నడపడం జరుగుతున్నది వీటికి నష్టాలు వస్తే భరించేది తిరిగి ప్రభుత్వమే ఇటీవలి టెలికం కుంభకోణమే దానికి మంచి ఉదాహరణ అంటే నష్టాన్ని జాతీయం చేసి లాభాల్ని ప్రవేటీకరించడం!

వ్యవసాయరంగంలోనూ కొన్ని అంశాలు ఉన్నాయి మనకు అవసరం వున్నా లేకున్నా కొంత వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల్ని తప్పనిసరిగా దిగుమతికి అనుమతించాలి మనం ఎగుమతులు చేయడానికి అనేక రకాల సాంకేతిక అభ్యంతరాలు (౧౭౦౧౫౦21 04గ16౧౫) పెడుతున్నారు (పైమరీ గూడ్స్‌లో ఎగుమతి చేసేందుకు మనకు కొంత అవకాశం వుంది కాని మనం ఎగుమతి చేద్దాం అనుకున్న ప్రతి అంశానికి ఏదో ఒక అభ్యంతరం - కొన్ని చాలా హాస్యాస్పదమైనవి - లేవదీస్తారు రేపు జరగబోయే సమావేశాలలో బహుశా ఇంకా మన టారిఫ్‌ను తగ్గించమనవచ్చును ఇపుడు యావరేజ్‌ కస్టమ్స్‌ డ్యూటీ 65 శాతం లేక 69 శాతం వుంది అని చెబుతున్నారు ఇంకా తగ్గించడం అంటే ఏం జరుగుతుంది? మొత్తంగా ఇతర దెకాల వస్తువులు నిరభ్యంతరంగా నిరాటంకంగా వచ్చేస్తాయి మన దేశీయ పరిశ్రమలు అన్పీకూడా దెబ్బతినే ప్రమాదం వస్తుంది క్వాంటిటేటివ్‌ రిష్టిక్ష్‌న్స్‌ ఐదేళ్ళకు పరిమితం చేసుకోండి అనే ఒత్తిడి కూడా మన మోద వస్తున్నది ఇది సింగపూర్‌ కాన్ఫరెన్స్‌లోనే వచ్చింది ఈసారి ఇంకా రాబోతోంది ఒక స్టెప్‌ దిగి వచ్చారు ఇంకా దిగి రమ్మని! (డిసెంబర్‌ 27 తేదీన భారత - అమెరికా ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి 2001 ఏప్రియల్‌ నాటికి అన్ని ్రగెవ్‌ రద్దు అవుతాయి కార్డు, వినిమయ వస్తువులు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు టెక్స్‌టైల్స్‌ అన్ని నిరాటంకంగా దిగుమతి అవుతాయి. సుంకాలు మాత్రమే ఆటంకం కావాలి) ! వాళ్ళ వస్తువులను మనపై రుద్దడానికి ప్రయత్నం జరుగుతున్నది ఆ రకంగా మన పరిశ్రమలను దెబ్బతీయడానికి మన సెల్ప్‌ రిలయన్స్‌ ని దెబ్బతీయడానికి దారి సుగమం అవుతుంది మీరు ఇన్‌డష్టియల్‌ గూద్స్‌ని అన్నింటిని పంపిస్తున్నారు గదా, అనవసరం అయిన కన్దూమర్‌ గూద్స్‌ని మానెత్తిన రుద్దుతున్నారు కదా మరి మానుంచి మీదగ్గరకు రావడానికి అవకాశం ఏమైనా వుందా" అని మనం అంటున్నాము అంటే మన దగ్గర మాన్‌పవర్‌ వుంది న్మిల్డ్‌ మాన్‌ పవర్‌ వుంది సాప్ట్‌వేర్‌ ఇంజనీర్స్‌ వున్నారు డాక్టర్స్‌ వున్నారు సైంటిఫిక్‌ పర్స్‌న్స్‌వున్నారు వీళ్ళందరిని మీదేశం లోనికి రావడానికి పూర్తి అవకాశం యివ్వాలి కదా! మో పెట్టుబడులకు మా సర్వీస్‌ సెక్టార్‌ని తెరవమంటున్నారు బాంక్స్‌లో, యిన్ఫూరెన్సులో తమకు అవకాశం ఇవ్వమంటున్నారు మరి మనకు వున్న సంపద మానవ సంపద మామూలు మానవ సంపద కాదు స్మిల్డ్‌ మాన్‌పవర్‌ కూడా కాబట్టి వీళ్ళను మీదేశం రావడానికి అవకాశం ఇవ్వండని అడగాల్సిని అవసరం వుంది భా చవైకాధాష్టామా్త

మరొక అంశం జాగ్రాఫికల్‌ ఇండికేటర్స్‌ను ఎత్తుకుపోతూ వున్నారు ఉదాహరణకు మన బాసుమతి ఇది కేవలం మన దేశంలోనూ పాకిస్తాన్‌లో మాత్రమే వున్న రైస్‌ వెరైటీ సువాసన కలిగిన బియ్యం కాబట్టి వారు దాన్ని పేటెంట్‌ చేసుకుపోతామన్నారు ముందు టెక్స్‌ మతి అన్నారు టెక్స్‌మతిని బాస్మతితో ముడిపెడుతున్నారు కేవలం ఒక ప్రాంతానికి పరిమితం అయిన పేర్లవి రేపు “డార్జిలింగ్‌ టీ”, వద్డపూడి నారింజ”, “కాళ్ళీర్‌ సిల్క్‌, “కంచిపట్టు” ఈపేర్లని ఎత్తుకు పోవచ్చు ఆపేర్లు వాడుకునే హక్కు మనకు మిగలదు కాని వాళ్ళకు వున్న జాగ్రాఫికల్‌ ఇండికేటర్స్‌ని ఎవరిని తీసుకోనివ్వరు ఇంకెవడు “స్మాచ్‌విస్కో పేరుతో అమ్మడానికి వీలులేదు అదే ప్రమాణాలతో విస్కీ తయారు చేయండి మి ఊళ్ళో కాని మారు ఆపేరు పెట్టుకునే వీలులేదు అదివాడే పెట్టుకోవాలి అలాగే “షాంపెయిన్‌” అనే పేరు ఇలాంటి వాటిపై పోరాటం చేయడానికి మనకు వున్న బలం, శక్తీ చాలా పరిమితమైనవి అయినా మన పోరాటం ఆపడానికి వీలు లేదు

అలాగే "2716110021 1కగ0*16666" సాంప్రదాయకంగా అన్ని దేశాలకు, కమ్యూనిటీలకూ కొన్ని చిట్కాలు, విజ్ఞానం సమకూరుతూ వుంటుంది ఉదాహరణకు - మన అమ్మమ్మ, మన నాయనమ్మ ఇంట్లో ఎవరికైనా చిన్న దెబ్బ తగిలితే వెంటనే పసుపు తీసుకు వచ్చి రాస్తుంది డాక్టరు దగ్గరికి ప్రతిసారి పరుగుతీయం పసుపుకు యాంటీ సెప్టిక్‌ ప్రాపర్టీ వుందని అందరికీ తెలుసు వేల సంవత్సరాల నుండి అమెరికా వాడు ఎవడో వసుపు కొమ్ము తీసుకుపోయాడు దానిలో యాంటీ సెస్టిక్‌ ప్రాపర్టీ వుందని తానే కనిపెట్టానన్నాడు తనకు పసుపుపై పేటెంట్‌ హక్కు కావాలన్నాడు కాదు ఇది మాదేశంలో తరతరాలుగా వస్తున్న జ్ఞానం అని డబ్యుటిఓలో పోరాడటానికి మన సి ఎస్‌ ఐ ఆర్‌ చాలా ప్రయత్నం చేసింది ఎంతో శ్రమతో, ఖర్చుతో అది నిరూపించుకోవలసి వచ్చింది అధర్వణ వేదం దగ్గర నుంచి చార్యాక, శుత్రుత సంహితలను అధ్యయనం జేసి డబ్యుటిఓ యొక్క డిస్‌ప్యూట్‌ సెటిల్‌మెంట్‌ బాడీ అనే కోర్టుకు వెళ్ళాల్సి వచ్చింది కోర్టు జనీవాలో వుంది డబ్యుటిఓ చట్టాలలో వున్న తికమక భాష మన సాధారణ లాయర్లకు అర్ధమయి చావదు కనక మనం కూడా వాళ్ళ వకీళ్ళనే ఆశ్రయించాల్సి వస్తుంది అదే సమస్య “వేపికు మరికొన్ని మూలికలకూ, కూరగాయలకు కూడా వస్తుందనే భయాన్ని చాలామంది వెలిబుచ్చుతున్నారు

చాలా పెద్దవాళ్ళు, మనకు అప్పు ఇస్తున్న వాళ్ళు, అప్పులు ఇచ్చిన తరువాత ఆ అప్పులు తీసుకున్న దేశాల స్థితిని గమనించిన వారున్నారు ఐ ఎం ఎఫ్‌ వైస్‌'ప్రెసిడెంట్‌గా వున్న డెమ్‌సన్‌ బుద్ధు, ఇటీవలే ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశారు రాజీనామా చేస్తూ ఆయన చెప్పిన మాటలు "౭600169 01006 19 [౦౪1028 116 ౧౪౮ 0602036 0 0౪ 206005 10౧ 16 ౧౦0౯? ౪౧60లారేం౪ల0064 004126౯166 1 "6061 107 06108 ౪100 (113 0782212400 &|1 [013 10౫6" అలాగే వరల్డ్‌ బ్యాంక్‌ యొక్క చైర్‌మన్‌ అంటున్నారు చాలా దేశాలు దరిద్రంలో నుండి బయట పడతాం అని చాలా ఆశపడుతూ వస్తున్నారు కాని అద్యక్షోపన్యాసము "త్‌

తిరిగి దరిద్రం వాళ్ళను చుట్టుముడుతుందన్న విషయం ఇపుడు అర్ధం అవుతోంది అ౧! తీ౧౦116౯ 200 41111005 26 26666 (0 16 "060౪ ౧౦౪అట/ 196 10 116 *0గ14 600౧౯16 64౧౧8 16 1451 16౪/0 ₹8 1651 6127 16830౧03 0౧ 1606౧4 అ౫6| అ౦6౭(0 ౧610 43 [0 7631206 041? 56౯4162165 10! 6 00476 ” ఆలస్యంగా నైనా ఒక పెద్ద మనిషి అన్న మాట మనకు ఉపయోగపడుతుంది కనుక వరల్డ్‌ బ్యాంక్‌, డబ్యుటిఓ విధానాల పర్యవసానాలు ఏరకంగావుంటున్నాయో వాళ్ళ నోటి నుంచే వింటే ఇది చాలా స్పష్టంగా అర్ధం అవుతుంది మన దేశాలను దోచుకోవడానికి ఈ సంస్థలు తోడ్పడుతున్నాయి తప్ప మనలని బాగుచేయడానికి ఉపయోగపడడం లేదు అనేది చాలా స్పష్టమైన అంశం

అందుకనే రేపు జరగబోయే సియాటెల్‌ కాన్ఫరెన్స్‌లో 40 మంది మన ప్రతినిధులు వెళుతున్నారు కాని మొట్టమొదటి సారి ఒక మంచి ప్రయత్నం ఏమంటే ప్రతిపక్ష పార్టీల ప్రతినిధులు ఇద్దరో ముగ్గురో వున్నారు 341 16 1స్రలు! 00%608606 15 గొంణ 106 10[6036012)18, 1001, 01] 616 నుండి

” చివరికి ఎవరి ప్రయోజనాలు కాపాడబడతాయో వేచి చూడవలసిన అవసరం వుంది ఒక్క విషయం చెప్పదలచుకున్నాను రేపు చర్చ జరగబోయేది 'లేబర్‌ స్టాండర్స్‌” గురించి అంటే మీదేశంలో కారు చౌకగా (శ్రమశక్తి దొరుకుతుంది బీద ప్రపంచదేశాలలో (అందులో మన దేశం కూడా ఒకటి) పాపం! మీ కార్మికులు దోచుకోబడుతున్నారు వాళ్ళు దోచుకోబడకుండా మీరు కొన్ని చర్యలు తీసుకోవాలని సుద్దులు చెపుతున్నారు ఎందుకని ఇంత దయ? ఇంత జాలి? ఇంత దాక్షిణ్యం? మన వర్కింగ్‌ క్లాస్‌ మిద మనకు లేని జాలి వాళ్ళకు ఎందుకు కలిగింది? చౌకగా వున్న కార్మిక శక్తిని ఉపయోగించుకుని వస్తువులు తయారుచేసి మనం వాళ్ళతో పోటీపడతామేమోనన్న భయం అందుకని ఇక్కడ ఆపేరుతో మన కార్మిక శక్తి యొక్క విలువలను పెంచి పోటీకి తట్టుకోవడానికి అవకాశం కోసం వెతుకుతున్నారు ఇది మనం అర్ధం జేసుకోవసిన అవసరం వుంది ఒక ఆసక్తికరమైనదిగా కనిపించేది ఏమంటే అమెరికాలో వున్న కార్మిక వర్గం కూడా దీనిని సపోర్టు చేస్తున్నది అది ఎందుకు చేస్తుంది? ఇక్కడ ఉన్న కార్మిక విలువ చాలా తక్కువగా వుంది కనుక కాపిటల్‌ అంతా మెట్రోపాలిటన్‌ కంట్రీస్‌ నుండి మూడవ ప్రపంచ దేశలలోనికి వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది ఇలా జరిగితే ఆదేశాల్లో వున్న కార్మికులకు పని పోయే పరిస్థితి వస్తుంది కార్మికుడు చౌకగా లభించబట్టికదా - మీరు అక్కడికి పరుగు పెడుతూ వున్నారు కనుక వారు అక్కడ (శమ విలువ పెంచితే మీరు ఇక్కడే వుంటారు కనుక మాకు ఉద్యోగాలు ఖాయంగా నిలబడతాయి, అని 50 (161613 & 502026 0008146006 0౯1౧061630 1616 060660 620162] 216 16 ౪0118 01233 0016 912156006004%65 ౮[౧164 120066 [౧9100 12001౯ ౧10114౧) ౪/28ట ఇవన్నీ మన సమస్యలు కాని ఈ ఇష్యూని బయటకు తీసుకు రావాల్సిందిగాని, ఎజండాలో పెట్టవల్సింది కాని డబ్యుటిఓ కాదు ₹1616 15 22- ఖా డా రాధాళష్ణమార్త

010ల [01జ0240041 0540132009 6211664 0 110 లో ఎప్పటినుంచో చర్చలు జరుగుతున్నాయి. కనుక 1.0 ఈ అంశాలను చర్చించాలి సలహాలు ఇవ్వాలి అసలు మనం కూడా మన పద్దతుల్లో మన ప్రజలు, కార్మికులు దోచుకోబడకుందా చేయవలసిన అవసరం, వాటికోసం పోరాడవలసిన అవసరం కూడా వుంది కాని వారు ఏప్రయోజనం కోసం ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తుకూ ఉన్నారో ఈ వ్యాపార రహస్యం అర్ధం చేసుకోవాలి కనుక రేపు జరగబోయే సమావేశంలో బహూశా ] 2[717010060621 15506, 120061 56286369 రసలు ెంరంం600 01 ౧2౯౫౧ ఈ మూడు అంశాలు చాలా ప్రత్యేకమైన అంశాలుగా రావచ్చని అంటున్నారు. వీటిమీద మన డెలిగేషన్‌ చాలాఖచ్చితమైన వైఖరి తీసుకోవల్సిన అవసరం వుంది ఇప్పుడు జరిగిన నష్టం ఏదో జరిగింది ఇంకా నష్టం జరగకుండా వుండాలని మనమందరం కోరుకోవాలి దాని కోసం పోరాటం చేయాల్సిన అవసరం వుంది ఆమేరకు ప్రజలలో అవేర్‌నెస్‌ పెంచవలసిన అవసరం వుంది

గాం కెంంగయాంగగాం - తగ2000 రాం 3101002006, 200006 7-1-2000. 36 గమంంండం చింటు అద్యక్షాపన్యాసము క్‌

హీ బాష్‌ అట్‌ ప్రారంభ ఉపన్యాసం శు శ్రీ క.వి.రమునాధరెడ్డి మాజీ గవర్నర్‌ - పశ్నిమబెంగాల్‌ వర్ధమాన దేశాలు క “వుఠుగ్వే దఫా చర్చల వలన వర్ధమాన దేశాలకు ఆశించిన ఫలితాలేమి రాలేదు అనుకున్నవన్నీ అతిశయోక్తులని రుజువు అయింది ముందుగా భయపడినట్లుగానే ప్రపంచ పెట్టుబడి కదలికలు వర్ధమాన దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను ఛిన్నా భిన్నం చేశాయి దారిద్ర్యం, నిరుద్యోగం నిర్మూలనలకు అవి చాలా కాలంగాపోరాడుతున్నాయి అయినా అవి తరగక పోయినా పెరిగాయి దేశాల మధ్య, దేశంలోపల కూడా ఆదాయ వ్యత్యాసాలు పెరిగి సంక్షేమం కుంటుబడింది ౫” ఆంక్షాడ్‌ రిపోర్టు, 1999 (ప్రపంచ బ్యాంకు తన పరిమిత అవగాహనతో విభాగాల అభివృద్ధే మార్గంగా సూచించింది తలసరి ఆదాయాల అభివృద్ధే అభివృద్ధికి వ్యూహంగా, 80, 90 దశకాల నుండి పరిగణించడం ప్రారంభమయింది ఈ వ్యూహము, ఈ విధానాలే ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి సంస్థల నుండి అప్పుకోరిన ప్రతిదేశానికి షరతులుగా మారాయి స్థానిక పరిస్థితులు, అవసరాలతో నిమిత్తం లేకుండా ఈ విధానాలే పాకేజీలుగా రుద్దబడ్డాయి దీని వలన యేమయింది? బహుకొద్ది మంది సంపన్నులు తయారయ్యారు జనసామాన్యం దరిద్రంలోకి నెట్టబడింది ఫలితంగా సామాజిక సంక్షోభం పెరిగింది ముందు మెక్సికోలో సంక్షోభం వచ్చింది తరువాత ఆసియా టైగర్లుగా క్రీర్తించబడిన ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాల్లో కూడా సంక్షోభం వచ్చింది దానితో వర్ధమాన దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్ళకు ఇది పరిష్కారం కాదని రుజువయింది వర్ధమాన దేశాలు సంక్షిష్ట సమస్యలను యెదుర్కొంటున్నాయి. పై విధానాల వలన సమస్యలు పరిష్కరించబడక పోగా అవి జటిలంగా మారాయి ఫలితంగా తలసరి ఆదాయపు పెరుగుదలే అభివృద్ధికి మార్గంగా వస్తున్న వాదనలో పునరాలోచన (ప్రారంభమయింది 1999లో ప్రపంచ బ్యాంకు అభివృద్ధి నివేదిక పత్రికలలో వచ్చింది దాని ప్రకారం ఈ దిగువ విషయాన్ని ప్రపంచ బ్యాంకు గుర్తించక తప్పలేదు “అభివృద్ధికి సంబంధించిన విధానాల (ప్రధాన లక్ష్యం ప్రజా సంక్షేమాన్ని సాధించేదిగా, దాన్ని కొనసాగించేదిగా ఉండాలొ అంతేగాక “ప్రభుత్వం అభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర వహించాలి అయితే దాని అమలుకు సాధారణ సూథ్రాలేమీ న్‌ా శ్రీ క వి రఘునాథరెడ్డి

లేవు”

ప్రపంచ బ్యాంకు మొదట్లో తీర్చగల స్టోమళున్న దేశాలకే అప్పు లిచ్చేది తరువాత షరతులు విధించడం ప్రారంభించింది ఇప్పుడు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రణాళికలు, ప్రాధాన్యతలను భంగపరిచే విధంగా తన షరతులను రుద్దుతూ వుంది ఈ విధానాలను ప్రపంచ బ్యాంకు రహస్యంగా సంబంధిత ప్రభుత్వాలకు అందజేస్తుంది ప్రభుత్వాలేమో వీటినే తమ విధానాలుగా ప్రకటించుకుంటాయి. ఫలితంగా ఈ దేశాలు వాణిజ్య లోటుకు, ఆర్థిక సంక్షోభాలకు గురి అవుతున్నాయి “స్వేచ్భా వాణిజ్యం”, “అవధులు లేని పెట్టుబడుల ప్రవాహాలను గూర్చి ప్రచారం చేసిన ప్రపంచ బ్యాంకు ఇప్పుడు అభివృద్ధిలో ప్రభుత్వాలకు “క్రీలక్ర పాత్ర” ఉండాలని గుర్తించింది

అయినా ప్రపంచ బ్యాంకుకు ఇంత తేలికగా కనువిప్పు కలుగుతుందని ఆశించలేము కాని “స్వేచ్చా విపణి", “పైవేటైజేషన్‌”లు అభివృద్ధికి మూలం కాదని పరోక్షంగా అంగీకరించినట్లే కాబట్టి ప్రపంచ బ్యాంకు 1999 నివేదిక “అందరికి మంచి జీవితాన్ని” గురించి మాట్లాడుతోంది

వాషింగ్టన్‌ కన్‌సెన్‌సస్‌ (బహుజన సమ్మత్రి

వాషింగ్‌టన్‌ కన్‌సెన్‌ సస్‌ ప్రకారం సంపద సృష్టి, తలసరి ఆదాయాల పెంపు, దరిద్రాన్ని తొలగించాలి (పైవేటైజేషన్‌, సమర్ధ నిర్వహణల ద్వారా ఆర్థికాభివృద్ధిని సాధించవచ్చుననుకున్నారు. “ట్రికెల్‌ దౌన్‌” ప్రభావం ద్వారా దారిద్ర్యాన్ని తొలగించ వచ్చుననుకున్నారు. ఈ మైకంలో ఆయా దేశాల విశిష్టతలను విస్మరించారు

ట్రికెల్‌ డౌన్‌ సిద్ధాంతం

అమెరికాతో సహా అన్ని దేశాల్లో ఈ సిద్ధాంతం విఫలమయింది 80వ దశకంలో దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్న వారి సంఖ్య 10 శాతం తగ్గింది 1990లో ప్రపంచ బ్యాంకు విధానాల అమలు ప్రారంభమయింది ట్రికెల్‌ డౌన్‌ సిద్ధాంతం (ప్రకారం దారిద్ర్యం తగ్గాలి 1990-97 మధ్య దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన వున్న వారి శాతం పెరిగింది

వలులు 3860220016 0టయి 206రు 16 క. క. 020 ఈ&11 10612 టం06! (4111100)

1982 45 6 408 445 322 8 1987-88 891 382 389 3049 1989-90 88 7 360 3438 2760 1990-91 8350 358 351 2910 1992 త్శీ్షే 7 378 407 348 0 1993-94 878 324 351 3206

1994-95 380 342 370 3295 1095-96 883 800 361 328 0 1997 885 340 372 త48 8 1998 తీర్‌ 2 346 430 406 3 ౧౧6 4007౪6 622 18 04566 01 9200016 52/అ/5 19083 60 19098) సాంపుల్‌ సర్వే 1983 నుంది 3998 1983 నుండి 1990-91 వరకు అభివృద్ధి రేటు 5 6 శాతంగా ఉంది దానికి తగినట్లుగానే దారిద్ర్యం 1 1 శాతం చొప్పున తగ్గింది కాని 1990-9118 1997కి మధ్య (ప్రపంచ బ్యాంకు విధానాల అమలు కాలం) అభివృద్ధి రేటు 5 6 శాతంగా ఉన్నా దారిద్రం మాత్రం 0 4 శాతం చొప్పున పెరిగింది (అభివృద్ధి జరిగినంత మాత్రాన దారిద్ర్యం తగ్గదని మిగతా అధ్యయనాలు కూడా రుజువు చేస్తున్నాయి ) 80వ దశకంలో ఎన్ని ఆటుపోట్లు వచ్చినా సంక్షేమ పధకాల వలన దరిద్రం తగ్గింది 90వ దశకంలో సంక్షేమ పధకాలను కత్తిరిస్తూ పోయారు. కాబట్టి ఈ కాలంలో ఆర్ధికాభివృద్ధి గణనీయంగా వున్నా దరిద్రం మాత్రం పెరిగింది దీనితో ప్రపంచ బ్యాంకు సిద్ధాంత కర్తల ట్రికెల్‌ డౌన్‌ సిద్ధాంతం వీగి పోయింది ఆసియా టైగర్లను నమూనాలుగా చూపెట్టి మన ఆర్ధిక వ్యవస్థలను తెరవమన్నారు అంతర్జాతీయ ఫైనాన్స్‌ పెట్టుబడులకు ఆటంకాలుండరాదన్నారు. ఇంతలోనే 1997లో అసియా టైగర్లు కుప్పకూలాయి. ఈ సందర్భంగా అన్‌క్టాడ్‌ సెక్రటరీ జనరల్‌ తన 1999 ట్రేడ్‌ అండ్‌ డెవలప్‌మెంటు రిపోర్టులో ఈ విధంగా రాశారు “అంతర్జాతీయకరణ మూలంగా విడుదలయ్యే బలమయిన శక్తులు ఎంత పటిష్టమయిన ఆర్థిక వ్యవస్థనయినా కుప్పగూల్చగలవనే విషయం, ఆసియా టైగర్ల పతనంతో రుజువయింది వాస్తవంగా గత దశాబ్ద కాలంగా ప్రచారం చేసిన విధానాల పట్ల అసహనమూ, ముంచుకొస్తున్న సంక్షోభాలతో ఈ ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ముగుస్తుంది ౫” ఆయన ఇంకా యిలా అన్నారు “అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు వస్తున్న మాట వాస్తవమే దానిలో అత్యధిక భాగం, వున్న పరిశ్రమలను కొనడానికి లేదా వాటి విలీనానికి మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. మొత్తంగా చూస్తే 50 శాతం, చైనాను మినహాయిస్తే 75 శాతం ఇందుకే ఉపయోగపడుతుంది ” 1996లో జాతీయం చేయబడ్డ బ్యాంకులను, '్రయివేటైజ్‌ చేయాలనే (ప్రేరణ ప్రపంచ బ్యాంకు నుండే వచ్చింది. దీనితో బ్యాంకులు, ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ, ప్రయివేటైజేషన్‌లు ప్రారంభమయ్యాయి. ఎంతో ప్రతిష్ట గల స్టేట్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా కూడా దీనికి మినహాయింపు కాలేదు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన ప్రభుత్వరంగ సంస్థలలో కూడా 74 శాతం వరకు పెట్టుబడులను ఉపసంహరించాలని న్‌ శ్రే ఇ ని రఘునాథరెడ్డ్‌

బలవంత పెడుతున్నారు. దీనితో అవి జాతీయ స్వభావాన్ని కోల్పోయి బహుళజాతి కార్పొరేషన్లకు తోకలుగా మారుతున్నాయి వాళ్ల ప్రయోజనాలను కాపాడడానికి పనిముట్లుగా తయారవుతున్నాయి. ఈ విధానాన్ని అమలు జదపడానికే యం ఆర్‌ టి పి లోని మూడవ అధికరణాన్ని తొలగించారు సోవియట్‌ ప్రయోగము

1996 ప్రపంచ అభివృద్ధి నివేదికలో సోవియట్‌ యూనియన్‌లోను, మిగతా సోషలిస్టు దేశాలలోను అమలు జరిపిన ఆర్థిక విధానాల, వాటి ఫలితాల ప్రస్థావన వుంది (ప్రణాళికాబద్ధ ఆర్థిక విధానాన్ని యీసడించిన వారే ఏమంటున్నారో చూడండి సోషలిస్టు దశలో “ప్రభుత్వ ప్రణాళికల ద్వారా ఉత్పత్తిని, వనరుల పంపిణీని కేంద్రీకృతం చేయడానికి బ్రహ్మాండమయిన ప్రయత్నం జరిగింది” ఈ ప్రయత్నం విఫలమయింది దానితో విప్లవాత్మక పరిణానూలకు దారితీసే “మార్కెట్ల పునర్నిర్మాణం, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పునంప్రవేశం” జరిగాయి. అయినా ఆ నివేదిక ప్రణాళికా విధానాన్ని గురించి ఈ విధంగా చెప్పింది “ప్రణాళికా విధానం సాధించిన ఫలితాలు తక్కువేమా కాదు అవి యేమంటే వుత్చత్తి పెరుగుదల, పారిశ్రామికీకరణ, అందరికి ప్రాధమిక విద్య, ఆరోగ్యం, గృహవసతి, పనికల్పన 1930 దశకంలోని మహా సంక్షోభం దాన్ని తాకలేదు ఆదాయాలలొ తారతమ్యం బహు స్వల్పం సంక్షేమ రాజ్యం ప్రాధమిక సరుకులు, సేవల్ని తగినంతగా కాకున్నా అందరికి అందుబాటులోకి తెచ్చింది * సోషలిస్టు దేశాల్లోని ప్రణాళికాబద్ధ విధానానికి ఇంతకంటే మంచి ప్రశంస మరెక్కడా దొరకదేమో! సోషలిస్టు దేశాలు ఆర్థిక, సాంఘిక సమానత్వాలను సాధించాయి. సంక్షోభాలెరుగని ఆర్థిక వ్యవస్థలను నిర్మించాయి

ప్రారంభంలో ప్రభుత్వ పాత్రను యీసడించిన ప్రపంచ బ్యాంకే తన 1999 నివేదికలో “అభివృద్ధిలో ప్రభుత్వ కీలక పాత్రను గురించి ప్రస్తావించవలసి వచ్చింది

మొత్తం మీద సమస్య ఏమిటంటే - అందరికి విద్య వైద్యం, గృహవసతి, ఉపా కల్పించడంలోను, ఆర్థిక సంక్షోభాల తాకిడి నుండి, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదుర్కొన అటు వోట్ల నుండి ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను కాపాడడం లోను, ప్రభుత్వ పాత్ర ఎంత? అనేదే!

అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లోని ధోరణులు

1997లో ఆసియా ైగర్ల పతనం యెక్కువ మంది కళ్ళు తెరిపించింది అంతర్జాతీయకరణ అంటే ఏమిటో, పునర్మిర్మాణం అంటే ఏమిటో వాటి ఫలితాలు ఎలా ఉంటాయో చాలా మందికి అర్ధమయింది

యు యన్‌ ఒ ప్రధాన కార్యదర్శి కోఫీ అన్నన్‌ తన 1997 నివెదికలో “ఎప్పుడూ లేనంత సంపద సృష్టించబడింది కాని చాలా ప్రాంతాల్లో దరిద్రం కొనసాగడం కూడా ఒక ప్రారంభ ఉపన్యానం నడ

జబ్బుగా మారింది” అన్నారు పేద, ధనిక దేశాల మధ్య పెరిగే అంతరాన్ని గురించి 1996 మానవ అభివృద్ధి నివేదిక హెచ్చరించింది “ప్రపంచంలో విభజన పెరిగింది పేద, ధనిక అంతరాలు విస్తరించాయి. 1998లో ప్రపంచ ఉత్పత్తి విలువ ఇరవై మూడు లక్షల కోట్ల డాలర్లు అందులో పారిశ్రామిక దేశాల వాటా 18 లక్షల కోట్ల డాలర్లు కాగా 80 శాతం ప్రజానీకం నివసించే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల వాటా ఐదు లక్షల కోట్ల డాలర్లు మాత్రమే ప్రపంచ సంపదలో, ప్రపంచ పేదల్లోని అట్టడుగు 20 కాతం ప్రజల వాటా గత 80 సంవత్సరాల్లో 2 3 శాతం నుండి 1 496 శాతానికి తగ్గింది అదే కాలంలొ ప్రపంచ సంపన్నులలోని పై 20 శాతం మంది వాటా 75 శాతం నుండి 85 శాతానికి పెరిగింది దానితో అత్యంత సంపన్నుల, కడు పేదల వాటాల నిష్పత్తి రెట్టింపు (30*1 నుండి 60 1 కి) అయింది ”

“ప్రపంచంలోని 858 మంది బిలియనీర్ల సంపద 45 శాతం ప్రజానీకం నివసించే దేశాల సంపదల మొత్తం కంటే ఎక్కువ *

“90వ దశకం చివరికి వచ్చేటప్పటికి ప్రపంచ జనాభాలో 20 శాతంగా ఉంది, అత్యంత సంపన్న దేశాల్లో నివసించేవారి సంపద, ప్రపంచ సంపదలో 86 శాతానికి పెరిగింది అదే సమయంలో అట్టడుగు 20 శాతం ప్రజానీకానికి ప్రపంచ సంపదలో వాటా ఒక శాతం మాత్రమే * (మానవ అభివృద్ధి నివేదిక - 1999) ఈ పరిణామానికి అమెరికా అయినా అతీతంగా ఉందా? లేదు

అమెరికా ప్రెసిడెంట్‌ బిల్‌ క్లింటన్‌ తన 1994 ఆర్ధిక నివేదికలో ఇలా చెప్పాడు “గత్ర 12 సంవత్సరాల ట్రికెల్‌ డౌన్‌ ఆర్థిక విధానం మేరు పర్వతం లాంటి ఫెడరల్‌ అప్పు మోద బూటకపు సౌభాగ్యాన్ని సృష్టించింది దాని వలన మన జాతీయ ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారింది. భార్య, భర్తలు ఇద్దరూ పని చేసే కుటుంబాలలో కూడా బిడ్డలకు మంచి జీవితాలను, భవిష్యత్తును అందించలేక పోతున్నారు ”

గడిచిన రెండు దశాబ్దాల్లో అగ్ర భాగాన వున్న బహుకొద్ది మంది ధనికుల చేతుల్లో సంపద మరింత పోగుపడింది దీని వలన అట్టడుగున వున్న 20 శాతం ప్రజలే గాక, మధ్యలో వున్న 60 శాతం ప్రజలు కూడా దెబ్బతిన్నారు అమెరికా మొత్తం సంపదలో 40 శాతం, అ(గ్ర భాగాన వున్నఒక శాతం ప్రజల పరమయింది ఇది దిగువన వున్న 95 శాతం ప్రజల మొత్తం సంపద కంటే ఎక్కువ అమెరికాలో దిగువన వున్న 95 శాతం ప్రజల మొత్తం ఆస్థుల కంటే పైనున్న ఒక శాతం ప్రజల ఆస్తులు యెక్కువ దీనినే ఇప్పుడు ట్రికెల్‌ డౌన్‌ కాదు, ట్రికెల్‌ అప్‌ అంటున్నారు కాబట్టి సంపదల పెంపు మాత్రమే దరిద్రాన్ని తొ, లగించలేదు

పాశ్చాత్య దేశాల్లో అభివృద్ధి జరిగి వుండవచ్చు. కాని అది ఉపాధి రహిత అభివృద్ధి మాత్రమే కాబట్టి అభివృద్ధితొ పాటు అసమానతలు, నిరుద్యోగం ఎందుకు పెరుగుతున్నాయో పరిశీలించడం ప్రధానం నగా శ్ర్‌ ఇవి రఘునాథరెడ్డి

ప్రపంచీకరణ బండారం ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధుల దృష్టిలో ప్రపంచీకరణ అంటే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను పునర్నిర్మించడమే “ప్రయివేటు బ్యాంకులు, కార్పొరేషన్‌ల మాదిరిగా అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి లక్ష్యం లాభాలు రాబట్టడం కాదు వాటి వని అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి (ప్రయోజనాల కనుగుణంగా ఆర్ధిక వ్యవస్థలను పునర్‌వ్యవస్థీకరించడమే తుపాకీతో లోబరచుకునే పద్ధతి కాదిప్పుడు డాక్టరు వద్దకు రోగులెలా పోతారో అలాగే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సహాయాన్ని కోరుతున్నాయి. కాని అది పెట్టుబడిదారీ అభివృద్ధికి సలహా యిచ్చినా, సామ్రాజ్య వాద పద్ధతిలోనే ఉంటుంది ఐ ఎం ఎఫ్‌ పాత్రలో యిదొక ప్రధాన వైరుధ్యం వీలయినన్ని ఎక్కువ దేశాల్లో సాధారణ, బూజు పట్టిన పెట్టుబడిదారీ విధానాలను నెలకొల్పడానికి తనకున్న పట్టును ఉపయోగిస్తుంది అది ప్రధానంగా సామ్రాజ్యవాదుల ఏజెంటుగా పని చేస్తుంది జాతీయ పెట్టుబడి దారీ అభివృద్ధిని విస్మరించి బహుళ జాతి కంపెనీల ప్రయోజనాల కొరకు పాటుపడుతుంది ” అని రిస్టక్చరింగ్‌ వరల్డ్‌ ఎకానమిలో జాయిస్‌ కోల్కో 268 పేజీలో వ్యాఖ్యానించారు పైన పేర్కొన్నట్లుగా ప్రపంచీకరణ ప్రస్థుత దశ, సంపద అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో పోగుపడడానికి దారి తీసింది ఇదెట్లా సాధ్యమయింది? వలస పాలన కాలంలో నిర్మించిన అసమాన వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత విస్తృత పరచి ఉపయోగించుకుంది అమెరికా కనుసన్నలలో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ యెలా పని చేస్తుందో తెలుసుకోవాలంటే ఈ మధ్య అమెరికా, భారత దేశాల మధ్య జరిగిన ఒడంబడికను పరిశీలించాలి దీని ప్రకారం 1429 వస్తువుల పైన ఇప్పటి వరకు కొనసాగుతున్న దిగుమతి ఆంక్షలను రద్దు చేశారు అందులో వ్యవసాయక ఉత్పత్తులు, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు, జౌళి ఉత్పత్తులు కూదా ఉన్నాయి. ఈ ఒప్పందం 31 మార్చి, 2000లకు కొన్ని వస్తువుల పైన, 31 మార్చి, 2001కి మిగతా వస్తువుల పైన అమలులోకి వస్తుంది (హిందూ పత్రిక, జనవరి 12) దీని వలన 68 శాతం ప్రజానీకానికి ఆధారభూతమైన వ్యవసాయ రంగానికి రక్షణ పోతుంది అలాగే మనకు ప్రధాన ఎగుమతి వనరుగా ఉన్న జౌళి రంగం కూదా దెబ్బతింటుంది పరిమాణాత్మక నిబంధనలు తొలగించడానికి యూరోపియన్‌ యూనియన్‌, కెనడా, జపాన్‌ మరియు ఆస్టేలియా లాంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు కూడా 2003 వరకు గడువు ఇచ్చారు అయినా మన దేశాన్ని మాత్రం తొందర పెట్టారు పెట్టుబడి పలాయనం ప్రపంచ ద్రవ్య సంస్థల కేంద్రాలు చాటుమాటు లావాదేవీల ద్వారానే మనగలుగుతున్నాయి. అవే పెట్టుబడి పలాయనాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి. సంపన్నుల స్వర్లాల్లో ఒకటి అరేబియన్‌ సముద్రంలోని గేమాచ్‌ దీవి అది బ్రిటీష్‌ ఆధారిత ప్రాంతం దాని ప్రారంభ ఉవన్యాసం కం

వైశాల్యం 1400 చకిమి జనాభా 14వేలు ఆ చిన్న దీవిలో 500లకు పైగా బ్యాంకులున్నాయి. కరేబియన్‌ సముద్రం నుండి సింగపూర్‌ వరకు అలాంటివి వంద కేంద్రాలున్నాయి. (గ్లోబల్‌ ట్రాఫ్‌ - వాన్స్‌ - పీటర్‌ మార్మిన్‌ అండ్‌ హెరాల్డ్‌ ఘామన్‌) స్విస్‌ ఫెడరల్‌ పోలీసు అంచనాల ప్రకారం 1990 నుండి 50 బిలియన్‌ డాలర్లు రష్యా నుండి పాశ్చాత్య దేశాలకు అక్రమ మార్గాల ద్వారా తరలి వెళ్ళాయి (గ్లోబల్‌ ట్రాప్‌) మన దేశం నుండి పెట్టుబడి పలాయనానికి అనేక మార్గాలున్నాయి. ఎగుమతి, దిగుమతుల ద్వారా, దొంగ రవాణా ద్వారా, మరియు ట్రాన్స్‌ఫర్‌ (ఫైసింగ్‌ ద్వారా విదేశీ సంస్థలు మన దేశంలో పెట్టుబడి పెట్టేటప్పుడు, యంత్రాలను తెస్తారు. వాటి విలువను చాలా ఎక్కువగా చూపెడతారు. అందులో మిగిలే దాన్ని ఇక్కడ ఈక్విటీగా మారుస్తారు భారతదేశ ప్రయోగము మన మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రణాళికది కేంద్రస్థానం ఆ ప్రణాళికలే ప్రభుత్వరంగ సంస్థలను నిర్మించాయి. పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి కీలకమయిన ప్రాధమిక సదుపాయాలను నెలకొల్పాయి అణు కేంద్రాలను, అంతరిక్ష పరిశోధనా కేంద్రాలను స్టాపించాయి. శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో పరిశోధనకు పెద్దవూపు నిచ్చాయి అన్ని రకాల ప్రాథమిక సౌకర్యాలను కల్పించడమేగాక పెద్ద ఎత్తున శాస్రజ్ఞులను తయారు చేశాయి శాస్త్రజ్ఞుల సంఖ్యలో ప్రపంచంలోనే మనం మూడవ స్థానంలో ఉన్నాము వాస్తవంగా అభివృద్ధిలో మనం టేక్‌ ఆఫ్‌ దశకు చేరుకున్నాము దురదృష్టవశాత్తు 80వ దశకం చివరలో అంతర్జాతీయ రాజకీయ శక్తుల పొందికలో మార్చువచ్చింది సామ్రాజ్యవాదం పైచేయి సంపాదించింది సామ్రాజ్యవాదుల పనిముట్లయిన ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి వర్ధమాన దేశాల మిద వత్తిడి తెచ్చాయి అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి ప్రయోజనాల కనుగుణంగా వారి ఆర్ధిక వ్యవస్థలను పునర్‌ వ్యవస్టీకరించమని పట్టుబట్టాయి. మార్ధాంతరం లేదంటూ మన దేశమే కాదు దాదాపు అన్ని దేశాలు ఈ వత్తిడికి లొంగిపోయాయి.. ఈ (క్రమాన్ని మరింత ముందుకు నెట్టడానికి అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు అంతర్జాతీయ ఫైనాన్స్‌ పెట్టుబడి ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు నూతన ప్రపంచ (క్రమాన్ని గురించి మాట్లాడడం మొదలు పెట్టారు ఒక వాస్తవ ప్రపంచ ప్రభుత్వం రూపుదిద్దుకొంటుంది “నూతన వలస క్రమంలో కొత్త నిర్మాణాలు పనిచేస్తున్నాయి. అవి అంతర్జాతీయ (ద్రవ్యనిధి, ప్రపంచ బ్యాంకు, జి? దేశాలు, మరికొన్ని సంస్థలు వాటి పని బహుళ జాతి కార్పొరేషన్లు, బ్యాంకులు, మరియు పెట్టుబడి సంస్థల ప్రయోజనాలను కాపాడడమే ” “సౌత్‌ కమిషన్‌ యిలా చెప్పింది- “డిత్తరాదిలో కడు బలీయమైన దేశాలన్నీ కలిసి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్వహించడానికి గా శ్రీ ₹ వి రఘునాథరెడ్డి

ఒక మేనేజిమెంటు బోర్జుగా ఏర్పడ్డాయి. తమ ప్రయోజనాలను కాపాడు కోడానికి, దక్షిణాది దేశాల మోద తమ అఖభీష్టాన్ని రుద్దుతున్నాయి. దాని ఫలితంగా దక్షిణాది దేశాల ప్రజల జీవన స్థాయి దిగజారి పోతూవుంది ఆ ప్రభుత్వాలు ప్రజల ఆగ్రహానికి గురికావలసి వస్తూ వుంది బలప్రయోగానికి కూడా దిగుతున్నారు ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్ధిక విధానాన్ని కాపాడే క్రమంలోనే ఇదంతా జరుగుతూ ఉంది * “బహుళ జాతి కార్పొరేషన్ల, ప్రపంచ ఫైనాన్స్‌ పెట్టుబడుల బలమయిన సాధనంగానే ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఏర్పడింది తమ లాభాల కొరకు ప్రపంచ మార్కెట్టును దోపిడీ చేయడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది జాతీయ రాజ్యాలు ప్రపంచ మార్కెట్టు వుపాంగాలుగా మారడంలో కూడా ఇది వ్యూహాత్మకమయిన పాత్రను నిర్వహిస్తూ ఉంది ” (అంతర్జాతీయ సదస్సు ప్రకటన - న్యూఢిల్లీ, నవంబరు 1999)

“బహుళ జాతి సంస్థలు, అంతర్జాతీయ ఫైనాన్సు పెట్టుబడి ఎవరికీ జవాబుదారీగా

లేవు” (పై ప్రకటనే) ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ - సియాటిల్‌ సమావేశం

సియాటిల్‌ మంత్రుల స్థాయి సమావేశంలో (ప్రపంచ ఫైనాన్సు పెట్టుబడి, బహుళ జాతి సంస్థల జిత్తులు అందరికీ అర్ధమయ్యాయి. కొన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పాటు ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఈ వుచ్చులో నుండి బయట పడే ప్రయత్నంలో ఉన్నాయి. తమ తమ జాతీయ రాజ్యాలను, ఆర్థిక వ్యవస్థలను, సాంస్కృతిక భిన్నత్వాలను కాపాడుకోడానికి ఇంతకంటే మార్గం లేదని అవి గ్రహించాయి. యురోపియన్‌ యూనియన్‌ నాయకులు ఘాటుగా స్పందించారని తెలిసింది - “ప్రపంచీకరణ నశించాలి! తిరిగి రక్షిత ఆర్థిక వ్యవస్థలకు వెళ్ళిపోతాము సార్వభౌమాధికారం గల జాతీయ రాజ్యాలే మామనుగదకు కీలకం” అంటున్నారు ఈ విధానానికి ఫ్రెంచి ప్రధాని లియోనెల్‌ జోస్పిన్‌ తోద్చాటు ఉంది ఈయన కొంతకాలం క్రితం ఈ విధంగా వ్యాఖ్యానించారు -“ప్రపంచీకరణ నొగరికతకే పెద్ద శత్రువు 99

ఆఫ్రికా దేశాలు మొత్తంగా బహుళ జాతి సంస్థలను వ్యతిరేకించాయి. వెనకబడ్డ ఆఫ్రికా దేశాలకు దిగుమతి రాయితీలనే అమెరికా (ప్రతిపాదనను కూడా అవి శత్రోసిపుచ్చాయి ప్రస్తుతం అమలులో వున్న విధానాల ఆసరాగా రకరకాల ఎత్తులతో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మిద భారాలు మోపుతున్నారు ఈ విధానాల అమలును సమిాక్షించకుండానే కార్మిక ప్రమాణాలు, పర్యావరణ ప్రమాణాల వంటి కొత్త సమస్యలను ఎజండాలో చేర్చే ప్రయశ్నాన్ని భారతదేశం కూడా వ్యతిరేకించింది

ఇప్పుడు భారతదేశం ఒంటరిది కాదు చాలా దేశాలు సమర్ధించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్న అసమాన వొణిజ్య సంబంధాలను సరిదిద్దడానికి ఇదొక మంచి అవకాశం ప్రారంభ ఉపన్యాసం న్‌

ఉత్తర అమెరికా, ఐరోపాల మధ్య ఏర్పడిన అగాధాన్ని సియోటిల్‌ సమావేశం ఎత్తి చూపించింది జాతీయ రాజ్యాల పునరుద్ధరణ, అవి నిలదొక్కుకునే ప్రయత్నం బహుళ ధృవ ప్రపంచ అవిర్భావానికి నాందీ వాచకం పలుకవచ్చు భారతదేశం కొత్త నరయం ఈ మధ్య మన ప్రభుత్వం ఆఘమేఘాల మిద చేసిన నిర్ణయాలు ఇన్సూరెన్సు రంగంలో విదేశీ పెట్టుబడి, ఈక్విటీలో విదేశీ పెట్టుబడి వాటాను పెంచడం, పూర్తి విదేశీ పెట్టుబడితో సబ్సిడరీ కంపెనీల స్థాపనకు అంగీకారం తెలపడం, బ్యాంకింగ్‌ రంగంలో మార్పులు, ప్రభుత్వ సంస్థలలో పెట్టుబడి ఉపసంహరణ, 1429 వస్తువుల మోద దిగుమతి ఆంక్షలను తొలగించడం ఈ నిర్ణయాలు పాలక పార్టీల ప్రపంచ పెట్టుబడి అనుకూలతను, వాటి ప్రజావ్యతిరేక స్వభావాన్ని రుజువు చేస్తున్నాయి. ఈ ప్రపంచ పెట్టుబడి అనుకూల విధానాన్ని మార్చాలి మన విధానాల రూపకల్పనలో ప్రజలు కేంద్రంగా ఉండాలి మన రాజ్యాంగ పీరికలో పేర్కొన్నట్లుగా వారి అవసరాల, అభిరుచుల ఆధారంగా వాటిని రూపొందించాలి నం క్రై ౪ వి రఘునాథరెడ్డి

ప్రపంచ వాణిబ్న సంస ళో గ్ర ఖ్‌ తక నెపథ్నం చారిత్రక నివథ్య నానా కానా ధా 49 ప్రొఃది.నరసింహారెడ్డి (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (దబ్యు టి ఓ) ఆవిర్భవించిన చారిత్రక నేపధ్యం, వర్ధమాన దేశాలకు దానివలన కలిగే చిక్కులను వివరించడం యీ పత్రం యొక్క ప్రధాన వుద్దేశ్యం మొదటి భాగం-- అంతర్జాతీయ (ద్రవ్యనిధి (ఐ ఎం ఎఫ్‌) ప్రపంచ బ్యాంకు, వాణిజ్యం, సుంకాల సాధారణ ఒప్పందం (64౫) - గాట్‌ల ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన చారిత్రక నేపధ్యాన్ని వివరిస్తుంది రెండవ భాగం- గాట్‌ పని విధానం, దాని పరిణామాన్ని గురించి, అది 1947లో పుట్టినప్పటి నుండి 1986 సెప్టెంబరులో జరిగిన ఎనిమిదవ దఫా ఉరుగ్వే చర్చల వరకు వివరిస్తుంది యిక మూడవ భాగం - ఉరుగ్వే దఫా చర్చలు యెందుకు అంతసుదీర్థంగా జరిగాయి? యెందుకు అంత వివాదాస్పదంగా మారాయి? అనే విషయాలను వివరిస్తుంది వాణిజ్యం అనే పదానికి అర్ధం మరియు దాని అవకాశాలకు సంబంధించి తీవ్రమయిన మార్పులు వచ్చాయి ఆ మార్పులకు గల కారణాలను నాల్గవ భాగం పేర్కొంటుంది 1890 దశకంలో డబ్యు టి ఓ ను యేర్పాటు చేయవలసిన అవసరం యేమొచ్చింది? దాని వలన వర్థమాన దేశాలకు కలిగే చిక్కులేమిటి? అనే విషయాలను ఐదవ భాగం చర్చిస్తుంది శే చారిత్రక నేపధ్యం ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆవిర్భావాన్ని గురించి అర్ధం చేసుకోవాలంటే గడచిన రెండు శతాబ్దాలలో ప్రపంచ అర్థిక క్రమంలో వచ్చిన మార్పుల గురించి అవగాహన వుండాలి 19వ శతాబ్ధిం మధ్యభాగం నుండి యిప్పటి వరకు ప్రపంచ అర్ధిక క్రమం మూడు దశలగుందా సొగింది మొదటి దశను “సామ్రాజ్య వాద ప్రపంచ ఆర్థిక క్రమం” (1860 - 1945) అనవచ్చు ఆర్థిక ఆధిపత్యం కొరకు ప్రధానంగా యుద్ధసన్నాహాలతో కూడుకొన్న దశ యిది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత (ప్రారంభమయిన దశను “ప్రచ్చన్న యుద్ధ ప్రపంచ ఆర్ధిక క్రమం” (1945-1991)గా పేర్కొనవచ్చు యిది రెండవ దశ దీని ప్రధాన లక్షణం ప్రచ్చన్న యుద్ధ వాతావరణంలో సోషలిస్టు శిబిరానికి వ్యతిరేకంగా పెట్టుబడిదారీ ప్రపంచం పెద్ద యెత్తున నిందా ప్రచారాన్ని సాగించడం మూడవ దశను “ప్రచ్చన్న యుద్ధానంతర 20

ప్రపంచ ఆర్ధిక క్రమంగా చెప్పవచ్చు యిది 1991లో ప్రారంభమై నేటికీ కానసాగుతున్నది యీ దశ ప్రధాన లక్షణం, అమెరికా, దాని పెట్టుబడిదారీ మిత్ర దేశాల పెత్తనాన ప్రపంచం దాదాపు యేక దృవ ప్రపంచంగా మారడం

సంపన్న దేశాలు ప్రపంచ ఆధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవాలంటే ప్రపంచ ఆర్థిక క్రమం యొక్క ప్రతి మూలమలుపులోనూ కొన్ని వ్యవస్థాగత మార్పులు ప్రవేశపెట్టడానికి చొరవ చూపాలి వలస వాద దశలో ప్రపంచంలోని యేదేశం యెవరికి చెందుతుంది? కొల్లగొట్టే సంపదలో యెవరి వాటా యెంత? అనే విషయాలను యుద్దాలే నిర్ణయించేవి కాబట్టి ఆ కాఎంలో యుద్దాలు అనివార్యమయ్యాయి. కాని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే నాటికి పరిస్థితి మారి పోయింది యుద్దాల ద్వారా ప్రపంచాన్ని పంచుకొని సంపదలు పోగేసుకోవడం యిక యెంత మాత్రం సాద్యపడదని, యీ విధానాన్ని కొనసాగించలేమని సామ్రాజ్యవాద దేశాలు (గ్రహించాయి. రూ (గగ్రహింపుతోనే బ్రైటన్‌ వుడ్స్‌ కవలలను - అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నీధి (ఐ ఎం ఎఫ్‌), ప్రపంచ బ్యాంకులను 1944లో సృష్టించాయి

వర్థమాన దేశాలను దోచుకోవాలి కాని గతంలో మాదిరిగా కాదు ప్రత్యక్షంగా రాజ్యాధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవడం మారిన పరిస్థితులలో కుదరదు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే నాటకే వారికి అర్ధమయింది - విపరీతంగా యుద్ధ ఖర్చులు పెరిగిపోతున్నాయి వలస దేశాల ప్రజల రాజకీయ ఆకాంక్షలు పెరుగుతున్నాయి. యీ పరిస్థితులలో ప్రత్యక్ష రాజకీయ ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగించడం అసాధ్యమని వాళ్లు గ్రహించారు అంతేకాదు వలసలు విముక్తి కావడానికి యెంతో కాలం పట్టదని కూడా వారికి అర్ధమయింది పాత వలసలు స్పతంత్రం పొందినతరువాత తమ ఆర్థిక ఆధిపత్యాన్ని నిలుపుకోవడమెలా? అన్నదే వారి ముందున్న ప్రశ్న కాబట్టి నూతన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా నూతన ఆర్ధిక నిర్మాణాలను రూపొందించాలి వాటి ద్వారా దోపిడిని కొనసాగించుకోవాలి అందుకే అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి, ప్రపంచ బ్యాంకు అనే రెండు సంస్థలను యేర్పాటు చేశారు యీ సంస్థల ద్వారా సామ్రాజ్యవాద దేశాలు తమ ఆర్ధిక పెత్తనాన్ని కొనసాగించాయి

అంతర్జాతీయ (ద్రవ్యనిధి స్వల్పకాలిక రుణాలను అందజేస్తుందని అందరకూ తెలినిందే ఆరుణాలతో పాత్ర వలన దేశాలు తమ చెల్లింవుల నమన్యలను పరిష్మరించుకుంటాయి. దానితో అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుండి పారిశ్రామిక సరకుల ఎగుమతి సుకరం అవుతుంది యీ యేర్పాటుతో మునుపటి వలెనే సంపన్న దేశాలు తమ పారిశ్రామిక సరకులను వలస దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తాయి మంచి లాభాలనూ సంపాదిస్తాయి అదే సమయంలో వలస దేశాల నుండి తమకవసరమయిన ప్రాధమిక సరుకులను కారు చౌకగా పొందగలుగుతాయి. యీ విధంగా సామ్రాజ్యవాద దశలో ప్రవేశపెట్టిన ప్రపంచ శ్రమ విభజన కొనసాగుతుంది

ఎధాలయ ా ఉట వైడ్‌ నంనింహనడ్డ షరి కీరా (ఈ ప సై న్స

అలాగే “అభివృద్ధి కొరకు సహాయం” అనే పేరుతో ప్రపంచ బ్యాంకు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు దీర్హకాలిక రుణాలను అందజేస్తుంది. దానితో ఆ దేశాలకు విదేశీ మారక ద్రవ్యం సమకూరుతుంది సంపన్న దేశాల వుత్పాదక వస్తువులకు, యుద్ధసామగ్రికి గిరాకి యేర్చడుతుంది ఫలితంగా సామ్రాజ్యవాద దేశాల వుత్చత్తులు పెరుగుతాయి ఆదాయాలు పెరుగుతాయి. వుద్యోగ అవకాశాలు పెరుగుతాయి. (బ్రహ్మాండమయిన ఆర్ధికాభివృద్ధి కొనసాగుతుంది కాకుంటే సాంప్రదాయక వలస వాదం నయా వలన వాదంగా మార్చుచెందింది ఆ మార్పుకు పై రెండు అర్ధిక సంస్థలు - అంతర్జాతీయ (ద్రవ్యనిధి, ప్రపంచ బ్యాంకు తోడ్పడతాయి. యిక్కడ మరొక విషయం కూడా చెప్పుకోవాలి 1944లోనే బైటన్‌ వుడ్స్‌లో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థ (100) ను యేర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన కూడా వచ్చింది కాని అమెరికన్‌ కాంగ్రెసు ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించింది అలాంటి అంతర్జాతీయ సంస్థ తన సార్వభౌమత్వాన్ని దెబ్బ తీస్తుందని అది వాదించింది అమెరికా కారణంగా అది మూలనపడ్డ్దా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు బహుళ పక్ష అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్ధ కొరకు ప్రయత్నం చేస్తూనే వచ్చాయి తత్ఫలితంగా హవానా ఛార్జర్‌-1947 వచ్చింది దాని నుండే వాణిజ్యం, సుంకాల సాధారణ ఒప్పందం - గాట్‌ ఆవిర్భవించింది

శ్ర! ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థగా గాట్‌ రూపాంతరం చెందిన విధం

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలను బహుళ పక్ష ఒప్పందాల ద్వారా స్వేచ్చా వాణిజ్యం వైపు మళ్లించడం గాట్‌ ప్రధాన లక్ష్యం గాట్‌ యేర్పడిన నాటి నుండి దఫ దఫాలుగా చర్చలు జరిగాయి ఆ చర్చల్లో అనేక విషయాలు - సుంకాలు, పరిమాణాత్మక ఆంక్షలు డంపింగ్‌ వ్యతిరేక చర్యలు, ఎగుమతి సబ్సిడీలు, కౌంటర్‌ వెయిలింగ్‌ సుంకాలు - చోటు చేసుకున్నాయి 1948 ఫ్రాన్సులో రెండవ దఫా చర్చలు, యింగ్లాండులోని టార్మ్వేలో మూడవ దఫా చర్చలు జరిగాయి మరలా జనీవాలో (1956) నాల్గవ దఫా, ఐదవ దఫా డిల్లాన్‌ రౌండు 1960-61లోనూ జరిగాయి కెన్చెడ్రీ రౌండు ఆరవ దఫా (1965-67) టోక్యో రౌండు ఏడవ దఫా 1973-1979 వరకు జరిగింది

అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు స్వేచ్చా వ్యాపారం మీద మోజు మినహా ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని తమకు అందుబాటులోకి తెద్దామనే ధ్యాస లేదని వెనకబడ్డ దేశాలు యీ చర్చల క్రమంలోనే గ్రహించాయి గాట్‌లో సంపన్న దేశాల పెత్తనాన్ని అడ్డుకోడానికి, 77 వెనకబడ్డ దేశాలు కలిసి ఐక్యరాజ్య సమితికి ఒక ఫిర్యాదు చేశాయి దానితో 1964లో యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ కాన్ఫరెన్స్‌ ఆన్‌ ట్రేడ్‌ అండ్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ (౮/04) అన్‌క్టాడ్‌ యేర్పడింది అభివృద్ధికి వాణిజ్యానికి మధ్య వుండే సంబంధాన్ని సరిచూడడం యీ సంస్థ యొక్క బాధ్యత

వాణిజ్య సుంకాలు, వాణిబ్యేతర అవరోధాలు తొలగించాలనే ఒడంబడికలు అనేకం

వున్నాయి కాని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు యీ ఒడంబడికలకు కట్టుబడి వుండనవసరం లేదని అన్‌క్టాడ్‌ ఒత్తిడితో సంపన్న దేశాలు అంగీకరించాయి. గాట్‌ ఒప్పందానికి నూతనంగా 4వ భాగాన్ని చేర్చారు దానిలోని 18 86 అధికరణాల్లో ౮616211566 956౧ 0౧ 96166 6006 (659) పొందు పరచబడింది దాని ప్రకారం సంపన్న దేశాలు దిగుమతి సుంకాలను తొలగించుతాయి. కాబట్టి వర్ధమాన దేశాలు లాభించుతాయి అయినా యీ సౌకర్యానికి చట్టబద్ధత కల్పించలేదు అయినా గాట్‌ (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థగా మారే క్రమంలో 652 ని మొత్తంగానూ, నూతనంగా చేర్చిన గాట్‌ నాల్గవ భాగాన్ని కొంతవరకు తొలగించారు దానితో యింతకాలం బడుగు దేశాలు సాగించిన పోరాటం నిరర్ధ్థకమయి పోయింది అసమాన అభివృద్ధితో కూడిన ప్రపంచంలో బడుగు దేశాలకు తోడ్చాటు అవసరం అనే సూత్రం తల్ల (క్రిందులయింది యిప్పుడుమరలా వివాదాస్పదమయిన, అపఖ్యాతి పాలయిన గాట్‌ యెనిమిదవ దఫా చర్చలకు వద్దాము 111 వివాదాస్పదమయిన ఉరుగ్వే రౌండు డేంకెల్‌ డ్రాఫ్ట్‌ ఎనిమిదవ దఫా గాట్‌ చర్చలను ఉరుగ్వే రౌండు అంటారు ఈ చర్చలు 1986

సెప్టెంబరులో ఉరుగ్వేలోని పంటా డెల్‌ ఎస్టేలో జరిగాయి యీ చర్చలు చాలా వివాదాస్పదంగా మారాయి యింత వివాదాస్పదంగా యెందుకు మారాయనే ప్రాధమిక విషయాన్ని వివరించడానికి యీ విభాగం ప్రయత్నిస్తుంది గాట్‌పుట్టినప్పటి నుండి వస్తువుల వాణిజ్యానికే పరిమితమయింది వాస్తవంగా గాట్‌ పరిధిలోకి వ్యవసాయ సరుకులు కూడా రావు ఆమాటకొస్తే గాట్‌లో వ్యవసాయానికి నిర్వచనమేలేదు ఉరుగ్వే రౌండులో అకస్మాత్తుగా గాట్‌ పరిధిని పెంచారు సేవల సంబంధిత వాణిజ్యం (0266 1౧ 5లా10ట గన్‌), వాణిజ్య సంబంధిత పెట్టుబడి చర్యలు (౧౫166 ౧61166 10౪65006 0625065 గమన), వాణిజ్య సంబంధిత మేధో పర ఆస్థి హక్కులు (౧౫౮6 1612666 [౧661160021 ౧౯౦౧౯౧౮” 18% ౫195) మరియు వ్యవసాయ సరకుల వాణిజ్యం లాంటి కొత్త విషయాలను చేర్చారు యీ ఆకస్మిక మార్చు సహజంగానే అనేక అనుమానాలకు దారితీసింది అనేక సభ్యదేశాలు తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశాయి హెచ్చరించాయి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. యిందులో భారతదేశంతోపాటు బ్రెజిల్‌ ఈజిప్ట్‌ దేశాలు కూడా ప్రధాన పాత్ర నిర్వహించాయి మార్పును వ్యతిరేకించే దేశాలను అమెరికా అన్ని విధాలా బెదిరించింది వాళ్ల ఎగుమతులను అడ్డుకుంటానన్నది సూవర్‌ 801, స్పెషల్‌ 3801 లాంటి చట్టాలను ప్రయోగిస్తానని బెదిరించింది అయినా యీ వ్యతిరేకత 1991 వరకు కొనసాగింది యీలోగా 1991 28 వః డి నరస్‌ంహానెడ్డ్‌

డిసెంబర్‌లో గాట్‌ డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ఆద్ధర్‌ డంకెల్‌ ఒక ముసాయిదాను ప్రకటించాడు దానినే సాధారణంగా దంకెల్‌ డ్రాఫ్ట్‌ అంటారు బహుళ పక్ష వాణిజ్య చర్చలకు సంబంధించిన _--- సమగ్రమయిన ప్రతిపాదనలు ఆ డ్రాఫ్ట్‌లో పొందుపరచబడ్డాయి అందులో వస్తువులకు సంబంధించి మాత్రమే కాదు, సేవలున్నాయి, పెట్టుబడులున్నాయి మేధోపర ఆస్థి హక్కులున్నాయి, వ్యవసాయ సరుకులు కూడా చేర్చబడ్డాయి. 1991లో భారతదేశంలో డంకెల్‌ డ్రాఫ్ట్‌కు వ్యతిరేకంగా తీవ్ర నిరసన వ్యక్తమయింది వాణిజ్య చర్చల పరిధిని పెంచడానికి వ్యతిరేకంగా 250 మంది పార్లమెంటు సభ్యులు, యితర ప్రముఖులు ఒక ప్రకటన చేశారు డంకెల్‌ డ్రాఫ్ట్‌ను అంగీకరించే ముందు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల సమావేశాన్ని యేర్పాటు చేయవలసిందిగా పశ్చిమ బెంగాల్‌ ముఖ్యమంత్రి జ్యోతిబాసు ప్రధానిని డిమాండు చేశారు నూతన ఒప్పందంలోని చిక్కులను పరిశీలించాలన్నారు అదే డిమాండును 1994 మార్చిలో ఒరిస్సా ముఖ్యమంత్రి తిరిగి చేశారు యీ నిరసనలన్నిటినీ పక్కన బెట్టి 1994 ఏప్రిల్‌లో భారతటప్రతినిధి డంకెల్‌ (డ్రాఫ్ట్‌ పై సంతకం పెట్టారు మనతోపాటే 114 దేశాలు దీన్ని అంగీకరించాయి ఆ విధంగా 1995 జనవరి 1వ తేదిన ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ వునికిలోకి వచ్చింది ్షే” ప్రపంచ ఆర్థిక క్రమం యెట్లా మారింది? అందరిని మాటి మాటికి యెదుర్శొనే ప్రశ్న్చయేమంటే - 1948 నుండి గాట్‌ పని చేస్తుంది మొన్న మొన్నటి వరకు యేమార్చులు లేవు కాని అకస్మాత్తుగా బహుళ పక్ష వాణిజ్య చర్చల పరిధిలోకి సేవల సంబంధ వాణిజ్యం, వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడులు, మేధోవర ఆన్టీ హక్కులు, వ్యవసాయ సరకుల వాణిజ్యం లాంటి విషయాలను చొప్పించారెందుకని” యీ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాలంటే ప్రపంచ అర్ధిక రంగంలో వచ్చిన మార్పులను పరిశీలించాలి అంతేకాదు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ఆర్దిక స్థితిగతులలో వచ్చిన మార్పులను కూడా పరిశీలించాలి ప్రపంచ ఆర్ధిక పెత్తందార్ల ప్రయోజనాలే ప్రంపచ ఆర్థిక క్రమాన్ని శాసిస్తాయి అన్నింటిలోకి మూడు మార్పులు ప్రధానంగా కన్పిస్తాయి. ప్రపంచ ఆర్ధిక పెత్తందారీ దేశాల అభివృద్ధి రేటు పడిపోవడమనేది మొదటి విషయం వారి ఆర్ధిక రంగాల్లో వచ్చిన వ్యవస్థాగత మార్పులు రెండవ విషయం మొదటి మార్చు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నుండి 1978లో మొదటి

ఆయిల్‌ షాక్‌ వచ్చేంతవరకు గడచిన కాలం, అభివృద్ధి చెందిన పెట్టుబడిదారీ దేశాలకు సుఖిక్షా కాలం ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు గణనీయంగా పెరిగిన కాలం నిజానికి 19560 నుండి 1978 వరకు గడచిన కాలాన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు “'స్వర్ణయుగం'గా అభివర్ణిస్తారు కాని దీనికి 1978 మొదటి ఆయిల్‌ షాక్‌తో యెదురు దెబ్బ తగిలింది 1980 దశకంలో వచ్చిన రెండవ ఆయిల్‌ షాక్‌తో సంక్షోభం మరింత ముదిరింది దానిని అధిగమించడానికి

పాత పద్ధతులు,పాత సంస్థలు సరిపోలేదు కాబట్టి వారు ప్రపంచ ఆర్ధిక క్రమాన్ని నియంత్రించడానికి కొత్తమార్జాలు వెతుక్కోవలసివచ్చింది రెండవ మార్పు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల జాతీయ ఉత్పత్తి, మరియు ఉపాథి రంగాల నిర్మాణంలో సంక్షిష్టుయిన మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి 1970 దశకం నుండి సాంకేతిక రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు వచ్చాయి ముఖ్యంగా బయోటెక్స్నాలజి, మైక్టోచిప్‌ ఆదారిత టెక్నాలజి రంగాలలో యీ మార్పులు సంభవించాయి అభివృద్ధి చెందిన దేశాల యొక్క వుత్పత్తి స్వభావంలోనూ, దాని నిర్మాణంలోనూ యీ టెక్నాలజీలు అనూహ్య మయిన మార్పులు తెచ్చాయి ఉదాహరణకు 1990 దశకంలో బాగా అభివృద్ధి చెందిన 6-7 దేశాల్లో 70 నుండి 80 శాతం వరకు జుతీయ అదాయం, వుద్యోగిత, వస్తూత్చత్తి జరగని రంగాల నుందే వచ్చింది వ్యవసాయ రంగ వుత్పత్తి వుద్యోగిత భాగం రెండు నుండి పది శాతం వరకు పడిపోయింది పారిశ్రామిక రంగ వుల్చిత్తి, వుద్యోగిత భాగం 15 నుండి 20 శాతం వరకు పడిపోయింది కాబట్టి బాగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ఆర్ధిక రంగాలను “సేవల ఆర్థిక వ్యవస్థలుగా పేర్కొంటున్నారు. యూ దేశాలలో సేవల రంగం బహుముఖంగా విస్తరించింది వుత్పత్తిదారుల సేవలు, వాణిజ్య సేవలు, (ద్రవ్య సంబంధసేవలు, సాంఘిక సేవలు, ముఖ్యంగా విద్య, వైద్యం లాంటి సేవలు అభివృద్ధి చెందాయి మూడవ పెద్ద మార్పు ప్రపంచ పారిశ్రామిక వృుత్చత్తిలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల భాగం గణనీయంగా పెరిగింది యీ శతాబ్ధం ముగిసే నాటికి పారిశ్రామిక వుత్చత్తిలో 50 శాతం నూతన పారిశ్రామిక దేశాల నుండే వస్తుందని అంచనా వేశారు 2020 నాటికి ఆదేశాల భాగం 60 శాతాన్ని దాట వచ్చు కాబట్టి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ప్రపంచ వాణిజ్యంలో తమ ఆధిక్యతను కొనసాగించుకోవాలంటే పారిశ్రామిక సరుకుల వాణిజ్యంపైనే కేంద్రీకరిప్తే చాలదు వర్ధమాన దేశాలు ఆరంగంలో సవాళ్ళు విసురుతున్నాయి. కాబట్టే వాణిజ్య సరళీకరణ పారిశ్రామిక సరకులతోనే ఆగిపోకూడదంటున్నారు దాన్ని, వాళ్లు బలంగా వున్న సేవలు, పెట్టుబడులు, మేధోపర ఆస్థి హక్కుల రంగాలకు కూదా విస్తరించాలని బలవంత పెడుతున్నారు యీ రంగాలకు వాణిజ్య సరళీకరణ విస్తరిస్తేనే వాళ్ళ లాభాలకు, సంపదల అభివృద్ధికి గ్యారంటీ యేర్పడుతుంది మరొక విషయమేమంటే, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి ప్రపంచ బ్యాంకుల ద్వారా వాణిజ్యాన్ని మేధోపర ఆస్థి హక్కుల వరకు విస్తరించడం సాధ్యపడదు దానికి తోడు 1970 నుండి ఆ దేశాల వుత్పత్తి పెరుగుదల రేటు మందగించింది పని చేయగల సామర్ధ్యం వున్న వారిలో నిరుద్యోగులు పది శాతానికి మించి వున్నారు యూరపు, అమెరికా దేశాల్లో నైపుణ్యంలేని కార్మికుల జీతాలు తగ్గిపోతున్నాయి లేదా స్థంభించి పోయాయి ఈ కారణాలన్నింటి వలన ప్రపంచ వాణిజ్యంలో తమ ఆధిపత్యాన్ని నిలుపు కోడానికి అంతర్జాతీయ (ద్రవ్యనిధి, ప్రపంచ బ్యాంకు, గాట్‌లు మాత్రమే చాలవని సామ్రాజ్యవాద దేశాలు (గ్రహించాయి వాణిజ్యానికి ఒక కొత్త నిర్వచనంతో ఒక కొత్త ప్రపంచ సంస్థ వారికి 25. ఫ్రై; డ్‌ నరనంహశెడ్డి

అవసరమయింది అందుకే యీ ఆక్టోపస్‌ని - నయా వలస వాద “ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్టి ను నెలకొల్పారు సేవలుగాని పెట్టుబడులుగాని, వస్తువులుగాని వ్యవసాయ సరుకులుగాని, వాణిజ్యంగా పరిగణించబడే అన్ని రకాల లావాదేవీలలో యిది తన బాహువులను విస్తరిస్తుంది 0 వర్థమాన దేశాలకు చిక్కుసమస్యలు

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థను గురించి వారు యెన్ని గొప్పలు చెప్పినా ప్రపంచ వాణిజ్యం వారు చెప్పేటంత వేగంగా అభివృద్ది చెందదని చెప్పడానికి అనేక రుజువులున్నాయి ఎగుమతి ఆధారిత అభివృద్ధి మార్గం ద్వారా వర్ధమాన దేశాలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందడానికి వున్న అవకాశాలు కూడా బహుస్వల్బం ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్ధ నిబంధనలు కూడా వర్ధమాన దేశాలకు హానికరంగా వున్నాయి ఆ నిబంధనల వలన అవి నికర దిగుమతిదారులుగా కూదా మారవచ్చు అత్యవసర సరకులయిన ఆహరం, మందుల ధరలు పెరిగిపోవచ్చు నిరుపేదలు ప్రధానంగా యీ ధరల తాకిడికి గురికావచ్చు పేద, ధనిక దేశాల మధ్య ఆర్థిక అంతరాలను అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థ యే విధంగానూ తగ్గించలేదు యింకా చెప్పాలంటే ఆ అంతరాలు పెరుగుతాయి యీ మధ్య విడుదల చేసిన అన్‌క్టాడ్‌ అంచనాల (ప్రకారం ప్రపంచ మార్కెట్‌లోకి పేద దేశాల ప్రవేశాన్ని ధనిక దేశాలు అద్దుకొంటున్నాయి. వాణిజ్య నిబందనలు పేద దేశాలకు ప్రతికూలంగా వున్నాయి గాట్‌ నాల్లవ భాగంలోని 18వ అధికరణ పేద దేశాలకు ప్రత్యేక సదుపాయాలు కలుగజేస్తుంది ఆ అధికరణాన్ని యిప్పుడు మార్చడంతో అది నిర్జీవంగా తయారయింది దీని వలన భారతదేశం లాంటి దేశాలు బాగా నష్టపోతాయి ధనిక దేశాలు వాణిజ్య కూటముల యేర్పాటు ద్వారా కొత్తరకం రక్షణ మార్గాలను అనుసరిస్తున్నాయి. కాని భారత్‌ లాంటి దేశాలకు అలాంటి వసతులేమో లేవు ఆహార భద్రత ఆరోగ్యం, విత్తనాభివృద్ధి లాంటి రంగాల్లో కూడా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ స్వయం పాలనను నిర్వీర్యం చేస్తుంది అన్నింటి కంటే దుర్మార్గమేమంటే వర్ధమాన దేశాల్లోకి అది దిగుమతి చేసే ఆర్థిక అస్థిరత్వం యీ అస్థిరత్వమే వర్థమాన దేశాలను నిస్సహాయ స్థితిలోకి నెట్టవచ్చు ఆ నిస్సహాయ స్థితే వారిని సంపన్న దేశాల విష కౌగిలిలోకి నెడుతుంది వారు పరాధీనులవుతారు

విత్తనాలలో జన్యు మార్పిడి - విషఫలితాలు జ్‌ ప్రొఫెసర్‌ ఎ.ఆర్‌.రెడ్డి (క్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (డబ్య్యు టి ఓ ) ఏర్పాటయ్యాక ఆందోళనకర మార్పులు వ్యక్తమవుతున్న రంగాలలో బయోటెక్నాలజీ ముఖ్యమైంది జీవ సొంకేతిక పరిజ్ఞానం లేదా బయోటెక్నాలజీకి, వ్యవసాయానికి సంబంధమేమిటి? బయోటెక్నాలజీ, వ్యవసాయం, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థకు సంబంధమేమిటి? ప్రత్యామ్నాయమేమిటి? చరిత్రలో గనుక చూస్తే వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించింది - మొదట రైతు తర్వాత ప్రభుత్వం ప్రపంచబ్యాంకు నిర్దేశిత విధానాలలో భాగంగా చరిత్రనే మరిచిపోతున్నారు కానీ, ఈ చారిత్రక పరిణామ క్రమంలో ప్రస్తుతం చూస్తున్న మార్పు ఏమిటి? కొన్ని పరిస్థితులల్లో జీవ పదార్జాలపై పేటెంట్లు తీసుకోవడం మొదలైంది ఫలితంగా, ఇప్పటి వరకు దేశంగా పిలువబడుతున్న ఒక భౌగోళిక ప్రాంతంలో జీవిస్తున్న మానవాళి సమిష్టి వారసత్వాన్ని అంతర్జాతీయ సంస్థలు కొల్లగొట్టటానికి వీలు ఏర్పడింది ఇది రెండు కారణాల వల్ల జరిగింది మొదటిది బయోటెక్నాలజీగా పిలువబడుతున్న ఈ శాస్త్రంలో శరవేగంగా జరిగిన అభివృద్ధి రెండు రైతు చేసే వ్యవసాయంలో పంటలు ప్రజల మేలుకోసమే ఉపయోగపడేవి ఈ నూతన మార్పులో భాగంగా పైర్లు వస్తువుగా మారిపోయాయి. (ైవేట్‌ కంపెనీల చేతుల్లో వాణిజ్య వస్తువుగా మారిపోయాయి ఇది ఎలా జరిగింది? వ్యవసాయంలో అతి ముఖ్యమైన మూల పదార్ధం వంగడం మొదట్లో రైతులే నూతన వంగడాలను అభివృద్ధి చేసేవారు రైతులు ఈ వంగడాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రక్రియకు ఏదో ఒక రూపంలో ప్రభుత్వం మద్దతునిచ్చేది సహకార రంగాలు, సబ్సిడీలు తదితర అనేక మార్గాలలో ప్రభుత్వం రైతుల కృషికి సహాయపడేది నూతన రకాల వంగడాలు గాలిలో నుండి రావు అంతకు ముందున్న వంగడాల నుంచే అభివృద్ధి అవుతాయి కానీ, పేటెంట్‌ వ్యవస్థ అమలులో ఉన్న పరిస్థితిలో ఏం జరుగుతోంది? ఒక కంపెనీ తాముకొత్త రకం వంగడాన్ని అభివృద్ధి చేసామని చెప్తోంది ఉదాహరణకు నీటి ఎద్దడిని తట్టుకోలేని వంగడం నుంచి నీటి ఎద్దడిని తట్టుకోగలిగే నూతన రకం వంగడాన్ని తొము అభివృద్ధి చేసామంటూ దానిపై కంపెనీ పేటెంట్‌ తీసుకొంది ఇక్కడ కీలకమైన ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది నీటి ఎద్దడిని తట్టుకోగలిగే ఈ కొత్త రకం వంగడం గాలిలో నుంచి రాలేదు ఇతరత్రా మంచి లక్షణాలు ఉండికూడా కేవలం నీటి ఎద్దడిని న్‌7న వొ॥ ఎ ఆర్‌ రెడ్డి

మాత్రం తట్టుకోలేని వంగడం నుంచే ఈ కొత్త వంగడం అభివృద్ధి అయింది నూతన రకం వంగడంపై తనకే యాజమాన్య హక్కులుంటాయని సదరు కంపెనీ వాదిస్తోంది అయితే ఈ కొత్తరకం వంగడానికే మూలమైన పాత వంగడాన్ని తయారు చేసినందుకు కంపెనీ ఎవరికి ఏమి చెల్లించింది? కొద్దిగా మార్పు చేసిన వంగడానికి కంపెనీకి పేటెంట్‌ ఉంటే మూల వంగడాన్ని రూపొందించిన తరతరాల రైతులకు మరి పేటెంట్‌ హక్కులుండవా? ఒక మొక్క లక్షణాలను అందులోని జన్యు సముదాయం నిర్దేశిస్తుంది ఉదాహరణకు మొక్కజొన్నలో 30 వేల జన్యువులుంటాయి. ఈ 30 వేల జన్యువులు సరిగ్గా ఒక క్రమంలో నిర్దేశించిన పద్ధతిలో పనిచేస్తేనే మనకు మొక్కజొన్న మొక్కజొన్నలాగా కనిపిస్తుంది లేకపోతే మనకది ఇంకోలాగా కనబడుతుంది బయోటెక్నాలజీ పేరిట జరుగుతోంది ఏంటంటే ఈ 80 వేల జన్యువులలో ఒక జన్యువు స్టానే నీటి ఎద్దడిని తట్టుకానే జన్యువును ప్రవేశపెట్టి, పేటెంట్‌ తీసుకుంటున్నారు అలాంటప్పుడు మిగతా 29, 999 జన్యువులకు యజమాని ఎవరు? కేవలం మొక్కజొన్నలోని ఒకే ఒక జన్యువును మార్చి జన్యుపర మార్పిడి జరిగిన కొత్తరకం మొక్కజొన్న వంగడాన్ని అభివృద్ధి చేసిన కంపెనీకి యూజమాన్యహక్కులు లభిస్తున్నాయి మరి 29, 999 జన్యువుల అభివృద్ధికి ఎవరు యజమాని? వాటిపై యాజమాన్య హక్కులెవరివి? తరతరాలుగా సామాన్య రైతు ఈ 29, 999 జన్యువులను మొక్కజొన్నలో సుదీర్ధకాల కృషి ఫలితంగా అభివృద్ధి చేశాడు ఒక వంగడం నుంచి నంకరజాతి వంగడాన్ని అభివృద్ధి చేసినప్పుడు మొట్టమొదటిసారిగా ఈ జన్యు వనరుల అభివృద్ధి (66౦66౬౦ ౦౮౫౦ల) లో పెట్టుబడి ప్రవేశించింది వాస్తవానికి సంకరజాతి వంగడం కొత్త రకం జన్యువుల అభివృద్ధి ద్వారా జరగలేదు ఉన్న జన్యువుల క్రమాన్ని మార్చడం ద్వారా మాత్రమే జరిగింది అలాంటప్పుడు ఈ సంకరజాతి వంగడాలలో కొత్తగా జన్యువు అభివృద్ధి లేనప్పటికీ పెట్టుబడి పెట్టిన కంపెనీ ఏ విధంగా పేటెంట్‌ తీసుకుంటుంది?

ఇక మూడవ అంశం పాత వంగడాలే సంకరజాతి వంగడాలకు మూలం ప్రస్తుతం ఈ సంకరజాతి వంగడాలే జన్యుపరంగా మార్చిడి జరిగిన పదార్థాలకు మూలం వాటినే ట్రాన్స్‌జెనిక్స్‌ అంటాం సంకరజాతి వంగడాలు పుట్టే వరకు కూడా వ్యవసాయంలో రైతు కేంద్ర బిందువుగా వుండేవాడు ట్రాన్స్‌జెనిక్స్‌ ఆవిర్భావంతో రైతు పాత్ర పూర్తిగా తొలగించబడింది ట్రాన్స్‌జెనిక్స్‌గా పిలవబడే ఈ కొత్త జన్యువులకు పేటెంట్‌ తీసుకోవడానికి అవకాశం ఉండడం వల్ల రైతు పాత్ర పూర్తిగా నిర్మూలించబడింది ఈ ట్రాన్స్‌జెనిక్స్‌ అంతకు ముందున్న వంగడాలు లేదా పైర్ల నుంచి వస్తాయి ఈ అంతకు ముందున్న జన్యువనరులు ఆర్థికంగా పేద దేశాల నుంచి వస్తాయి భూమిపైనున్న మొత్తం జన్యు సంపదలో 65 శాతం పేద, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లోనే ఉంది ఆర్ధికంగా వెనకబడిన దేశాలు, జన్యుపరంగా విత్తనాలలో జన్యుమార్చిడ్‌ - విషఫలితాలు 28.

సంపన్న దేకాలు ఆర్ధికంగా అభివృద్ధిచెందిన సంపన్న దేశాలు, జన్యుపరంగా పేద దేశాలు ఈ రకంగా జన్యు వనరులు పేద దేశాల నుంచి ధనిక దేశాలకు వెళ్తున్నాయి అధిక వ్యయాలతో కూడిన అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి ఈ పైర్లలో జన్యుమార్చిడిని ధనిక దేశాలు చేస్తున్నాయి జన్యుపరంగా మార్పుకు గురైన పదార్థాలను రూపొందిస్తున్నాయి అంటే పేద దేశాల నుండి పైర్లను, అందులోని జన్యు వనరులను తీసుకొని సంపన్న దేశాలు సాంకేతిక ప్రక్రియంనుపయోగించి జన్యుపరంగా నూతన పదార్థాలను సృష్టిస్తున్నాయి. వీటినే (6140 (6606602) 11061164 01శ్రజుకణ9) అంటున్నారు ధనిక దేశాలు మూల జన్యువును భారత్‌లాంటి పేద దేశాల నుంచి ఉచితంగా తరలించుకుపోతున్నాయి. ఒక వంగడంలోని జన్యువులను కొద్దిగా మార్చి ఆ మారిన జన్యు పదార్థాలు కలిగిన వంగడాలను మనలాంటి దేశాలకు అధిక వ్యయానికి అమ్ముతున్నాయి ఈ విధంగా ధనిక దేశాలు మూల జన్యువులు గల వంగడాన్ని ఉచితంగా పొంది, మారిన వంగడాన్ని పేద దేశాలకు అధిక ధరలకు అమ్మడం వల్ల అమితంగా లాభపడుతున్నాయి

ఒక పైరులోని లక్షణాలకు కారణం అందులోని జన్యువులే ప్రస్తుతం ప్రతి జన్యువును మెరుగుపరచి పేటెంట్‌ పొందడంపై బడా కంపెనీలు దృష్టిని కేంద్రీకరిస్తున్నాయి సమాజ పరంగా ఉన్న ఈ జన్యు సంపదను పేటెంట్ల పేరిట వ్యక్తులు యాజమాన్య హక్కులను పొందే ప్రక్రియను గాట్‌ ఒప్పందాలు చట్టబద్ధం చేశాయి

న్యాయంగా చూస్తే జన్యువులను అభివృద్ధి చేసిన వారికి కాని, వాటిని అమ్మిన వారికి కానీ ఆ జన్యువులపై ఎలాంటి యాజమాన్య హక్కులు ఉండరాదు ఎందుకంటే, జన్యువు ఏ ఒక్కరి సొత్తూ కాదు చారిత్రకంగా అభివృద్ది అయినవి పేటెంట్లు పేరిట జీవి పరిణామ (క్రమ చరిత్రను మరచిపోరాదు

ఇలాంటి పరిస్థితిలో మన ముందున్న ప్రత్యామ్నాయమేమి? మళ్ళీ మొక్కజొన్నను ఉదాహరణగా తీసుకుందాం మొక్కజొన్నలో 30 వేల జన్యువులుంటాయి ఇందులో నుంచి ఒక్క జన్యువును కలుపు మొక్కలు చంపే మందును పిచికారీ చేసినప్పుడు, నశించిన దానిగా మారుస్తారు ఇక్కడ ఈ కలుపు మొక్కలను నశింపచేసే మందులు ఎక్కడ నుంచి వచ్చాయో చూడడం కూడా అవసరం ఏజెంట్‌ ఆరెంజ్‌, రౌండప్‌ అనే ఈ మందులను వియత్నాంతో జరిపిన యుద్ధంలో ఆ దేశ పొలాలపై హెలీకాష్టర్ల ద్వారా ఇతర విధాలుగా అమెరికా చల్లింది అన్ని రకాల హరిత పదార్థాలను నాశనం చేసేందుకు ఈ మందులను తయారు చేశారు దీన్ని ప్రస్తుతం మాన్‌సెంటో కంపెనీ ఉత్పత్తి చేస్తోంది కానీ, ఏజెంట్‌ ఆరెంజ్‌ లేదా రౌందస్‌ అనే మందు చల్లినప్పుడు భూమిపై ఆకుపచ్చగా ఉన్న ఏది ఇక ఉండదు జన్యుపరంగా మార్చిన మొక్కజొన్న వంగడాన్ని పొలంలో విత్తేముందు ఈ మందులు చల్లితే పొలంలోని కలువు మొక్కలన్నీ నాశనమవుతాయి అని అంటున్నారు ఇలాంటి మందు చల్లినప్పుడు కలుపు మొక్కలు మాత్రమే చావవు చిన్న చిన్న మొక్కజొన్న మొక్కలు కూడా ఆజా మ!

దెబ్బతింటాయి. ఈ పరిస్థితిలో మాన్‌సెంటో లాంటి కంపెనీలు కలుపు మొక్కలు మాత్రమే చచ్చిపోయి మొక్కజొన్న పైరుకు ఏమో కాకుండా జన్యుపరంగా మార్పు చేసిన నూతన రకం వంగడాన్ని ప్రవేశపెడుతున్నాయి. కానీ, ఇందులో (ప్రమాదమేమిటి ఒక్కసారి ఈ (ప్రక్రియ జరిగాక తర్వాత పెసర లేదా కంది పంట వేసుకుందామంటే సాధ్యం కాదు మళ్ళీ కలుపు మొక్కలను చంపే మందు ప్రభావం వల్ల నశించని వంగడాలే వేయాల్సి ఉంటుంది అంటే జన్యుపరంగా మార్పు చేసిన మొక్కజొన్ననే తిరిగి వేయాలి లేదా జన్యుపరంగా మార్పు చేసిన సోయా చిక్కుడు లాంటి వాటినైనా వేయాలి ఈ రకం సోయా చిక్కుడు వంగడాలను కూడా తయారు చేసేది మాన్‌సెంటో కంపెనీయే ఈ రకమైన వ్యవసాయంలో రైతుకు పాత్రలేదు

మన రాజ్యాంగం ప్రకారం రైతు తన ఇష్టం వచ్చిన పంటను పండించుకోవచ్చు పండించిన పంటను నిల్వ చేసుకోవచ్చు అమ్ముకోవచ్చు మన దేశంలోని వ్యవసాయరంగంలొ ఉపయోగించే విత్తనాలలో 76 శాతం, రైతులు తమకు తాము లేదా తమలో తాము అభివృద్ధి చేసుకున్నవే ప్రస్తుతం కలుపు మొక్కలను చంపే మందును పొలంలో ఒక్కసారి వాడిన రైతు ఇకపై తప్పనిసరిగా కలుపు మొక్కలను చంపే మందుకు నశించని వంగడాలు (110101 ఆ66 గిజు13(206 ౧౯౦౦౩) గల పైర్లనే వేయాల్సి వుంటుంది ఎందుకంటే అప్పటికే పొలం కలుషితమైంది ఇతర రకాల వంగడాలు వేసినా అవి బతకవు ఈ విధంగా చట్టరీత్యా కాకపోయినా ఆచరణ రీత్యానైనా రైతు స్వేచ్చను కోల్పోతున్నాడు

జన్యు పరంగా మార్చిడి చేయబడిన వంగడాల ద్వారా వచ్చే మరో సమస్యను చూద్దాం మన దేశంలో ఇప్పటి వరకు విత్తనాలను వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వ రంగంలో నడిచే ఇతర పరిశోధనా సంస్థలు అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి రైతులకు అతి తక్కువ ధరకు లేదా ఉచితంగా మేలు రకం వంగడాలు లభిస్తున్నాయి ఇక నూతన రకం వంగడాలు వచ్చాక ఈ పరిస్థితి ఉండడం లేదు విత్తనాల మార్కెట్‌ బహుళ జాతి కంపెనీల చేతుల్లో ఉంది ప్రపంచంలోని విత్తనాల మార్కెట్‌ కేవలం నాలుగు కంపెనీల చేతుల్లోనే ఉంది మొత్తం 360 కంపెనీలు విలీనమై నాలుగు కంపెనీలుగా రూపొందాయి ఈ నూతన రకం వంగడాలు నాటినప్పుడు రైతు అందులో నుంచి తర్వాత పంట కోసం విత్తనాలనుతయారు చేసే హక్కును కోల్పోతాడు ఇది ఎలా జరుగుతుంది? ఈ విత్తనాల కంపెనీలు టెర్మినేటర్‌ విత్తనాలను రూపొందిస్తున్నాయి. ఈ టెర్మినేటర్‌ విత్తనాల ద్వారా రైతు వంటను పండించుకోవచ్చు కానీ తిరిగి వాటి నుంచి విత్తనాలను తయారుచేసుకొని తర్వాత పంటకు వాడుకొలేడు టెర్మినేటర్‌ విత్తనాల నుంచి ఒకేసారి పైరు వస్తుంది ఆ తర్వాత ఈ విత్తనాలు భూమిలో వేసినా అవి మొలవవు అంటే తనకు అవసరమైన విత్తనాన్ని తయారు చేసుకొనే స్వేచ్చను రైతు చట్టాల వల్ల కోల్పోవడం లేదు రైతుకుండే ఈ హక్కులను కంపెనీలు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ద్వారా హరిస్తున్నాయి ఈ టెక్నాలజీ చాలా ఖరీదయినది ఫలితంగా రైతు వత్తనాలల జన్యుమార్చడ - వవఫలతాలు క్ష

శాశ్వతంగా ప్రతి పంట ప్రారంభ సమయంలో మళ్ళీమళ్ళీ కంపెనీ దగ్గరికి వెళ్ళాల్సి వుంటుంది. దీనివల్ల రైతు సృజనాత్మకత దెబ్బతింటుంది. పంటలోని భిన్నత్వం దెబ్బతిని ఒకే రకం పంటలు (40౧0021606) అభివృద్ధి అవుతాయి.

జీవశాస్త్రం చెప్తోందేమిటంటే ఒక్క జన్యువును తీసుకొచ్చి టెస్ట్‌ ట్యూబ్‌లో పెడితే అది పనిచేయదు. నీటి ఎద్దడిని తట్టుకొనే లేదా చీడ, పీడలను తట్టుకొనే లక్షణాలున్న జన్యువు ఒక్కటే దానంతట అదే పని చేయదు. మిగతా జన్యువులతో కలిసినప్పుడే ఈ జన్యు లక్షణాలు పనిచేస్తాయి. ఇలాంటప్పుడు ఏ విధంగా ఒక్కమెరుగైన జన్యువును రూపొందించిన వారికి మొత్తం వంగడంపైనే పేటెంట్‌ లభిస్తుంది? ఇతర జన్యువులలో కలిసినప్పుడు మాత్రమే ఈ మేలు రకం జన్యువు పనిచేస్తుంది.

ఒక మొక్కలో ఉన్న మిగతా జన్యువులను ఆ ప్రాంతంలోని రైతాంగం తరతరాలుగా అభివృద్ధి చేస్తూ వచ్చింది. ఇప్పుడు. ఒక్క జన్యువును అభివృద్ధి చేసిన కంపెనీకి పేటెంట్ల పేరిట చెల్లిస్తున్నారు. కానీ, తరతరాలుగా మిగతా జన్యువులను అభివృద్ధి చేసిన వారికి మాత్రం ఏ లాభం దక్కడం లేదు.

వ్యవసాయ ప్రక్రియ నుండి రైతాంగం పాత్రను తొలగిస్తే జరిగేదేమిటి? హరిత విప్లవం కేవలం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వల్లనే సాధ్యమైంది కాదు. పది లక్షల టన్నుల విత్తనాలను అమెరికా నుంచి దిగుమతి చేసుకున్నారు. ఈ విత్తనాలను రైతాంగం లక్షల సంఖ్యలో - ఎలాంటి ప్రభుత్వ జోక్యం లేకుండానే తమలోతాము పంపిణీ చేసుకున్నది. ప్రభుత్వ సంస్థల మద్దతుతో, సహకారంతో రైతు మన దేశంలో హరిత విప్లవాన్ని సాకారం చేశాడు.

ఈ రోజు జన్యుపరంగా మార్చిడి చేసిన ఈ టట్రాన్స్‌జెనిక్స్‌లో ప్రభుత్వానికి కానీ, రైతుకు కానీ ఎలాంటి పాత్ర లేదు. అందువల్ల వాటికి ప్రజా ప్రయోజనాలతో సంబంధం లేదు.

ఈ రోజు జన్యువు మార్కెట్‌లో వస్తువుగా మారింది. జన్యువుకు మూలం డి.ఎన్‌.ఎ. విత్తనాల వ్యాపారమంటే డి.ఎన్‌.ఎ. వ్యాపారంగా మారింది. అంటే జీవ పదార్థాల వ్యాపారంగా చేయబడుతుంది. -

జీవ పదార్థాలను మార్కెట్‌లో వ్యాపార వస్తువులుగా మార్చిన నేటి పరిస్థితిలో ప్రత్యామ్నాయమేమిటి? ఈ పరిస్థితికి కారణమైన ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒప్పందాలపై మన ప్రభుత్వం సంతకాలు చేసింది. ప్రపంచ వ్యవసాయం నాలుగు గుత్త కంపెనీల చేతుల్లో ఉంది. ఇప్పటి వరకు మనదేశంలో వ్యవసాయ రంగంలో ప్రభుత్వం ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. వ్యవసాయ రంగంలో ప్రభుత్వ జోక్యాన్ని మరింతగా పెంచాల్సి ఉంది. వ్యవసాయ పరిశోధనా ఎజెండాను మార్కెట్‌ శక్తులు నిర్దేశించకుండా తగు చట్టాలు చేయాలి. ప్లాంట్‌ ్రీడర్స్‌ హక్కులను పరిరక్షించాలి. మన దేశ కంపెనీలను బహుళ జాతి సంస్థలు కొనేయడాన్ని పార్లమెంట్‌లో బహిరంగంగా చర్చించాలి. ఉదాహరణకు మహారాష్ట్ర హైబ్రీడ్స్‌ కంపెనీని మాన్‌సెంటో కొనేసింది.

1 ప్రా॥ ఎ.ఆర్‌.రెడ్డి

కంపెనీలు కేవలం ఉత్పత్తులపై మాత్రమె పరిశోధన జరుపుతున్నాయి. ఇందుకు భిన్నంగా _ దీర్హాలంలో అంతర్జాతీయంగా మన దేశాన్ని పోటీలో నిలిపే ప్రాధమిక పరిశోధనలకు ప్రభుత్వం ్రోత్సాహాన్నివ్వాలి

వ్యవసాయం మన దేశానికి మూలం మనకదే (ప్రాణం మన జీవనానికి మూలం విత్తనం ఈ విత్తనాన్ని మన జీవితాలతో సంబంధంలేని కంపెనీలు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి మార్పులు చేసి చెలగాటమాడుతున్నాయి. ప్రపంచ బ్యాంక్‌, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి లాంటి సంస్థలు, మనదేశ వ్యవసాయాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో నిలబట్టే ప్రాధమిక పరిశోధనలను నిరుత్సాహ పరుస్తున్నాయి. ఈ ధోరణిని ప్రతిఘటించాలి

శర వేగంగా, విప్లవాత్మకంగా వచ్చే శాస్త్రసాంకేతిక రంగ మార్పులు సమాజంలో అసమానతలను పెంచుతాయి. అయితే ఈ అసమానతల పట్ల మౌనంగా ఉన్న ఏ సమాజం మనుగడ స్తాగించలేదు ఆ అనమానతలను అధిగమించేందుకు ఆ నమాజం యత్నించాలి అనుగుణమైన నివారణ చర్యలను తీసుకోవాలి అందుకు జీవ సాంకేతిక పరిజ్ఞాన సామాజిక పర్యవసానాలపై శాస్త్ర వేత్తలు, చట్టాలను రూపొందించేవారు, యావత్‌ సమాజం అవగాహనను పెంచుకోవాలి

విత్తనాలలో జన్యుమార్చడ్‌ = విషఫలితాలు భా

ణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చ జొంబ్యి సంబంధ పిట్టుబం చర్యలు శ ప్రా॥ పి. వెంకట్రామయ్య రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత పలు దేశాలు రక్షిత వాణిజ్య పద్ధతులను అవలంబించడంతో స్వేచ్చా వాణిజ్య అవసరం ఏర్పడింది గాట్‌ రూపం తొడిగింది ఇప్పటి వరకు గాట్‌ చర్చలు ఎనిమిది దఫాలుగా సాగాయి పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులపై టారిఫ్‌ల తగ్గింపు కోసం మౌలికంగా గాట్‌ అవతరించింది ఉరుగ్వేలో జరిగిన ఎనిమిదో దఫా చర్చల్లో అనేక కొత్త అంశాలు గాట్‌ పరిధిలోకి వచ్చాయి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, మేధాపరమైన హక్కులు, వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి, "సేవలు మొదలైనవి గాట్‌ పరిధి కిందకు చేర్చారు పలితంగా ఈ వాణిజ్య చర్చల స్వరూపం మారి పోయింది కేవలం వాణిజ్యానికే పరిమితం కాకుండా వాణిజ్యానికి సంబంధించిన ప్రతి అంశానికీ గాట్‌ చర్చలు విసృత మయ్చాయి ఇది ఓ పెద్ద పరిణామం ఉరుగ్వే చర్చల ఫలితంగా 1995 జనవరి 1వ తేదీ నుంచి డబ్య్యుటి ఒ వునికిలోకి వచ్చింది డబ్యుటి ఓలో ప్రధానంగా మూడు విభాగాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన విధాన నిర్దాయక సంస్థ అయిన మంత్రిత్వ స్థాయి సమావేశం మొదటి విభాగం మంత్రిత్వ స్థాయి సమావేశ నిర్ణయాలను అమలు చేసే కీలక పాలనాపరమైన విభాగం సర్వసభ్య మందలి రెండోది సభ్యదేశాల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించే వివాదాల పరిష్కార సంస్థ మూడోది మంత్రిత్వస్థాయి సమావేశం ప్రతి రెండేళ్ళలో కనీసం ఒకసారన్నా జరగాలి 1995 జనవరిలో డబ్యు టి ఒ ఏర్పద్ధాక మంత్రిత్వ స్థాయి సమావేశాలు రెండు జరిగాయి. 1996లో సింగపూర్‌లోనూ, 1998లో జెనీవాలోనూ, యివి జరిగాయి 1999 నవంబర్‌లో సియాటెల్‌లో మూడవ సమావేశం జరగాలి సియాటెల్‌ సమావేశం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది కార్మిక ప్రమాణాలు పర్యాపరణం వంటి పలు వివాదాస్పద అంశాలను డబ్య్యు టి ఒ భవిష్యత్తు కార్యక్రమాల పరిధిలోకి తేవటానికి కొన్ని దేశాలు యత్నించాయి ఈ అంశాలపై ఇటు సంపన్నదేశాలకు అటు వర్థమాన దేశాలకు మధ్య తీవ్ర అభిప్రాయ భేదాలు ఉన్నాయి వ్యవసాయం, వాణిజ్యానికి సంబంధించిన సేవలపై ఉరుగ్వే చర్చల్లో కొంతమేరకు అంగీకారాలు కుదిరాయి 2000 జనవరిలో వీటిపై సంప్రదింపులు జరపాలి వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్యలు (ట్రిమ్స్‌), వాణిజ్య సంబంధ మేధోహక్కులు (ట్రిప్స్‌), వివాదపరిష్కార యంత్రాంగాలపై సమోక్షించనున్నారు. అంటే మారకేష్‌లో డబ్యు టి ఒ ఆవిర్భావం నాటినుంచే భవిష్యత్తుకు ఎజెండా నిర్ణయమైంది మారకేష్‌లో ఇప్పటికే నిర్ణయించిన ఎజెండా ఆధారంగా భవిష్యత్‌ చర్చలు జరగాలని భారత్‌ వంటి దేశాలు 8 ఫ్రై వ్‌ వంళట్రామమ్యూ

కోరుతున్నాయి. పలు కొత్త అంశాలను లేవనెత్తాలని యురోపియన్‌ యూనియన్‌ మరికొన్ని దేశాలు కోరుతున్నాయి. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో వ్యవసాయ రంగానికి భారీగా సబ్సిడీలు ఇస్తున్నారు. 2000 నాటికి ఈ సబ్సిడీలను తగ్గించాల్సి ఉంది. ఈ దృష్ట్యా వ్యవసాయ రంగంలో వాణిజ్య సరళీకరణ అనేది యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. వ్యవసాయ సబ్సిడీలపై చర్చకు గండి కొట్టేందుకు కార్మిక ప్రమాణాలు, పర్యావరణం వంటి ఇతర ఆంశాలపైకి దృష్టి మళ్ళించటానికి ఈ దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి

వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్యలకు (ట్రిమ్స్‌) సంబంధించిన విషయాలకే ఈ పత్రంలో నేను పరిమితమవుతున్నాను బహుళజాతి కంపెనీల కార్యకలాపాలు జాతీయ సార్వభౌమత్వానికి ప్రమాదకరంగా పరిణమించనున్న దృష్ట్వా వర్ధమాన దేశాలకు విదేశీ పెట్టుబడి అనేది ఆందోళన కల్గించే అంశం అయింది అయినా దానిద్వారా లభించే సాంకేతిక వరిజ్ఞానబదిలీ, విదేశీమారక (ద్రవ్యనిల్వల పరివుష్టి వంటి వాటిద్వారా వర్థమాన దేశాలసామాజిక, ఆర్ధిక ప్రయోజనాలను కాపాడవచ్చు అయితే, అత్యంత శక్తివంతమైన ఈ బహుళజాతి కంపెనీల కార్యకలాపాలను ఎలా కట్టడి చేయాలి? వర్థమాన దేశాల సామాజిక

• ఆర్థికప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా ఈ కంపెనీలు వ్యవహరించేలా చూడటం ఎట్లా ? అనేవి ప్రధాన అంశాలయ్యాయి. గతంలో విదేశీ పెట్టుబడి అనేది గాట్‌ పరిధిలో ఉండేది కాదు

అయితే ఉరుగ్వేలో జరిగిన గాట్‌ సమావేశంలో విదేశీ పెట్టుబడి చర్యలను కూడా గాట్‌ చర్చల పరిధిలోకి తేవడంలో సంపన్న దేశాలు విజయం సాధించాయి. విదేశీ పెట్టుబడికి అవరోధాలు ఉంటే విదేశీ వాణిజ్యం దెబ్బతింటుందన్న (0158011) సాకు చూపి సంపన్న దేశాలు తను ప్రయత్నంలో సఫలీకృత మయ్యాయి

తమ విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని పొదుపుగా వాడుకోవడానికి, దేశీయ పరిశ్రమల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందింపచేయటానికి వర్థమాన దేశాలు సాధారణంగా ఈ కింది చర్యల్లో కొన్నింటిని చేపడుతూ ఉంటాయి 1 నిర్ధేశిత ప్రమాణం మేరకు స్థానిక వనరులను తప్పనిసరిగా వినియోగించటం 2 దిగుమతి చేసుకున్న వనరుల విలువను తమ ఎగుమతుల విలువతో పోల్చి చూడటం 8 ఎగుమతి ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉండేలా ఒత్తిడి చేయటం 4 డివిడెండ్లు, రాయల్టీలు మొదలైన వాటిద్వారా బయటకు తరలివెళ్ళే విదేశీ మారకద్రవ్య

మొత్తాన్ని, ఎగుమకులద్వారా సమకూరే విదేశీ మారకద్రవ్య మొత్తంతో సమతూక పర్చటం

5 నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో విదేశీ వుపకరణాలను దేశంలోనే తయారు చేసుకోవడం

పైన పేర్కొన్న తరహా ఆంక్షలు, వాణిజ్యానికి అవరోధంగా నిలిచాయని సంపన్నదేశాలు వాదించాయి ఈ ఆంక్షలను దశల వారీగా తొలగింపచేయడంలో

ఉరుగ్వేచర్చల్లో ఈ దేశాలు విజయం సాధించాయి. ఈ ఆంక్షలను తొలగించటానికి వర్థమాన దేశాలకు ఐదేళ్ళ గడువు ఇచ్చారు. ఈ గడువును పొడిగించవలసిందిగా సియాటిల్‌ సమావేశంలో భారత్‌ కోరాలి

ట్రిమ్స్‌కు సంబంధించిన ఈ అంశాలు 2000 జనవరి 1 నుంచి ప్రారంభమయ్యే చర్చల్లో సమీక్షకు వస్తాయి బహుళపక్ష పెట్టుబడి ఒప్పందాన్ని (ఎంఐ ఎ) ప్రధానంగా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ ఎజెండాలో ప్రవేశపెట్టాలని చూస్తోంది వర్థమాన దేశాలు ఈ (ప్రతిపాదనను గట్టిగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి

కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో విదేశీ పెట్టుబడి అనేది అవసరాలకు అక్కరకు వచ్చేమాట నిజం ద్వైపాక్షిక పెట్టుబడి ఒప్పందాలను కుదుర్చుకోవటం ద్వారా పరస్పరం అంగీకార యోగ్యమైన షరతులతో పెట్టుబడులకు అన్నిదేశాలు స్వాగతం పలుకుతాయి. ఆసియన్‌, సార్క్‌ వంటి దేశాల మధ్య కూడా ఇటువంటి ఒప్పందాలు సహజమే అయితే పెట్టుబడిపై సమగ్ర బహుళపక్ష ఒప్పందంతో అనేక సమస్యలు తలెత్తనున్నాయి. ఒక గ్రూప్‌ దేశాల (సంపన్నదేశాల) ప్రయోజనాలకు మరోగ్రూప్‌ దేశాల (వర్ధమానదేశాల) ప్రయోజనాలకు మధ్య ఈ ఒప్పందం కారణంగా వైరుధ్యాలు తలెత్తవచ్చు

ఎహుళపక్ష పెట్టుబడి ఒప్పందం (ఎంఐ ఎ) పై ఓ ఇసి డి దేశాలు 1995 లో సంప్రదింపులు చేపట్టాయి. తదుపరి చర్చల్లో పాల్గొనటానికి ఫ్రాన్స్‌ నిరాకరించడంతో 1998 ఏప్రిల్‌లో ఈ సంప్రదింపులకు స్వస్తి చెప్పారు ఈ పూర్వ రంగంలో దబ్యు టి ఓ ఎజెండాలోకి ఎంఐ ఎ ను చొప్పించటానికి యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ ప్రయత్నించడం విచారకరం

బహుళపక్ష పెట్టుబడి ఒప్పందం వలన ఎదురయ్యే సమస్యలు ఏమిటి? పెట్టుబడికి సంబంధించిన నిర్వచనంతోనే సమస్య మొదలవుతుంది పెట్టుబడి అనేది ప్రతి సంపదకూ వర్తించే పదమేనా? మేధోపరమైన హక్కు సంపదకిందకు వస్తుందా? దానిని పెట్టుబడిగా పరిగణించవచ్చా? ఒక విదేశీ పెట్టుబడి దారుకు మరో పెట్టుబడి దారుకు మధ్య వివక్ష ఉండకూడదనటమంటే, రెండు రకాల పెట్టుబడులకు సంబంధించిన ఉత్పత్తులపై పన్సురేట్లు, విధానాలు ఒకటేనని భావించవచ్చా? పెట్టుబడి పేరుతో కుదుర్చుకునే ఈ తరహా ఒప్పందం వల్ల పొంచి వున్న ప్రమాదం వమంటే - పన్నుల విధానం, ఆస్థిహక్కులు, సాంస్కృతిక విషయాలు, కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలకు సంబంధించిన సమస్త విషయాలు దబ్బు టి ఓ పరిధిలోకి వస్తాయి దానితో జాతీయ సార్వభౌమత్వానికి తీవ్ర విఘాతం కలుగుతుంది

డెబ్బయో దశకం వరకూ విదేశీ పెట్టుబడిని, బహుళ జాతి సంస్థలను వర్ధమాన దేశాలకు సమస్యగా పరిగణిస్తూ వచ్చారు విదేశీ పెట్టుబడి దేశీయ పరిశ్రమల పురోగతిపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది ఫలితంగా దేశానికి సమకూరే విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వల న్‌ ప్రాః ప్‌ వంకట్రామయ్య

కంటే, దేశం నుంచి తరలివెళ్ళే విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వల పరిమాణం ఎక్కువ అవుతుంది కాలం చెల్లిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మాత్రమే వర్ధమాన దేశాలకు అందుతుంది ఫలితంగా చెల్లింపుల సమతూక పరిస్థితి క్షీణిస్తుంది విదేశీ పెట్టుబడి ఫలితంగా జరిగే ఉత్పత్తి స్వరూపం, దేశ సామాజిక, ఆర్థిక అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉండదు విదేశీ పెట్టుబడి ద్వారా వర్ధమాన దేశాలకు ఎదురయ్యే కొన్ని సమస్యలు ఇవి విదేశీ సంస్థల కార్యకలాపాలను వర్థమాన దేశాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు, సార్వభౌమత్వానికి భంగం కల్గించకుండా చూడటం ఎలా అన్న ప్రశ్న ఆంక్తాడ్‌ను, ఐక్యరాజ్య సమితిని కలవర పరిచింది దెబ్బయ్యోదశకంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం బదిలీకి సంబంధించి ఆంక్టాడ్‌ ప్రవర్తనా నియమావళిని రూపొందించింది అలాగే ఐక్యరాజ్య సమితి, బహుళ జాతి సంస్థలకు ప్రవర్తనా నియమావళిని మరియు ఆయా దేశాల అస్థక హక్కులు, బాధ్యతల నిబంధనావళిని రూపొందించింది అయితే ఎనభయ్యో దశకం వచ్చేటప్పటికి ఈ దృక్పధంలో తీవ్రమైన మార్చు వచ్చింది అప్పటి వరకూ సమస్యగా పరిగణిస్తూ వచ్చిన విదేశీ పెట్టుబడిని అభివృద్ధికి పరిష్కార మార్గంగా చూడటం ప్రారంభించారు విదేశీ పెట్టుబడుల ద్వారా అత్యవసర నిధులు సమకూరుతాయని, దేశీయ పరిశ్రమల సామర్థ్యం పెంపొందుతుందని, ఎగుమతి అవకాశాలు పెరుగుతాయని భావించటం మొదలు పెట్టారు విదేశీ పెట్టుబడిని ఆకర్షించడంలో వర్ధమాన దేశాలు తమలో తాను పోటీ పడటం ప్రారంభమైంది విదేశి పెట్టుబడి (ప్రధానంగా మూడు రకాలు, ఒకటి ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడి, రెండు పోర్టు ఫోలియో పెట్టుబడి, మూడు వాణిజ్య రుణాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలనుండి రుణాలు వీటికి తోడు ప్రవాసుల డిపాజిట్లు కూడా విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలకు జతచేరతొయి యన్‌ ఆర్‌ ఐ డిపాజిట్లు పోర్టు ఫోలియో పెట్టుబడులు, వాణిజ్య రుణాలు (ప్రత్యేకించి స్వల్ప కాలిక రుణాలు) అనేవి నిలకడగా వుండవు ఆయా దేశాల ఆరిక వ్యవస్థల పనితీరుతో ముడి * యీ విదేశీ మొత్తాలు అందడం, అందకపోవడం, ఆధారపడి వుంది విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి అనేది దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ సామర్శ్థాన్ని పెంపొందిచాల్సి వుంది అయితే 1991 నాటి ఆర్థిక సంక్షోభ కారణాలను గుర్తు చేసుకోవడం అవసరం యన్‌ ఆర్‌ ఐ డిపాజిట్లు వెనక్కు తరలివెళ్ళడం, స్వల్పకాలిక వాణిజ్య రుణాలను తిరిగి చెల్లించాలన్న వాత్తిడుల కారణంగా 1991లో ఆర్థిక సంక్షోభం తీవ్రరూపం దాళ్చింది ప్రస్తుతం భారత్‌లో విదేశీ పెట్టుబడిలో అత్యధిక భాగం ఫోర్ట్‌పోలియో పెట్పబడే ఇది కాకుండా ఐ ఎం ఎఫ్‌, వరల్డ్‌ బ్యాంక్‌ రుణాలు ఎటూ ఉండనే ఉన్నాయి ఏటా 10 బిలియన్‌ డాలర్ల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడిని పొందాలని భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యంగా నిర్దేశించుకుంది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో మూడింట ఒక వంతు వాణిజ్యం బహుళ జూతి సంస్థల మధ్యే జరుగుతోంది మరో మూడింత ఒక వంతు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని ఇతర యూనిట్లతో బహుళజాతి సంస్థలు జరుపుతున్నాయి. అంటే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో మూడింట వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్యలు ౮

రెండు వంతులు బహుళజాతి సంస్థల పరిధిలోనే సాగుతోంది “వాణిజ్యం అనేది అభివృద్ధికి చోదకం బహుళజాతి సంస్థలనేవి వాణిజ్యానికి వాహకాలు ఈ దృష్ట్వా బహుళజాతి సంస్థల పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉంది” వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్భల తర్మం ఇది

అభివృద్ధిపై నిలకడ లేని వివిధ ఆర్థిక అంశాల (ప్రభావాలను అనుకూలంగా చూర్చుకొవడం ఎలా అన్న అంశం వర్ధమాన దేశాలను ఇంతకాలం వేధిస్తోంది వాణిజ్యాన్ని అఖిపృద్ధికి ఊతంగా ఎలా మలచాలి? వాణిజ్యం దానంతట అదే అభివృద్ధికి బాట వేస్తుందా? వంటి ప్రశ్నలు చిక్కుముడులుగా ఉన్నాయి. అభివృద్ధిపైనే ప్రధాన దృష్టి నిలపాల్సి ఉంది కాని డబ్యు టి ఓ లో దృష్టి అంతా వాణిజ్యంపై ఉంది తప్పించి అభివృద్ధిపై లేదు వాణిజ్యం, అభివృద్ధిపై ఐక్యరాజ్వ సమితి పంధాకు ఇది భిన్నం ప్రపంచ ఆర్ధిక విధాన రూపకల్పన అనేది ఐక్యరాజ్య సమితికి చెందిన వివిధ విభాగాల కర్తవ్యం కానీ ఇప్పుడు ఆంక్ట్రార్‌, యునెస్కో డబ్బు హెచ్‌ ఓ వంటి యు యన్‌ విభాగాలు తమహ్రాధాన్యాన్ని కోల్పోతున్నాయి సంపన్న దేశాల చెప్పుచేతల్లో ఉన్న ఐ ఎమ్‌ ఎఫ్‌ , వరల్డ్‌ బ్యాంక్‌, డబ్యు టి ఓలు ప్రపంచ ఆర్థిక విధానాన్ని కాసిస్తున్నాయి

అభివృద్ధిపై మళ్లీ దృష్టి నిలిపేలా భారత్‌ ఒత్తిడి తేవలసిన అవసరం ఉంది వాణిజ్యం, పెట్టుబడితో ముడిపడి ఉందా లేదా అన్నది సమస్య కాదు వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, అభివృద్ధికి దారి తీస్తాయా? లేదా? అన్నదే అసలు సమస్య విదేశీ పెట్టుబడి అభివృద్ధికి బాట వేసేలా చూడటం అనేదే ముఖ్య విషయం సియాటిల్‌ సమావేశంలో డబ్యు టి ఓ అభివృద్ధిపై దృష్టి నిలిపేలా చూడాలి మరొక ముఖ్య విషయం కార్మికశక్తి కదలిక పెట్టుబడులు పుష్కలంగా ఉన్న సంపన్న దేశాలు ఆయా వర్థమాన దేశాల్లోకి పెట్టుబడులను స్వేచ్చగా తరలించాలని ఆశిస్తున్నాయి. పెట్టుబడుల ప్రవాహానికి ఆంక్షలు లేకుండా చూసినపుడు, కార్మికుల ప్రవాహానికి కూడా ఆంక్షలు లేకుండా చూడవద్దా? ఉత్పత్తికి కీలకమయిన రెండు అంశాఖను - కార్మికులను, పెట్టుబడిని సమాన దృష్టితో చూడాలి వివక్ష చూపరాదు

వాణిజ్య సంప్రదింపుల్లో అభివృద్ధిని ప్రధాన అంశంగా చేయటానికి, పెట్టుబడిని, (శ్రామిక శక్తిని సమదృష్టితో చూడటానికి భారత్‌ గట్టిగా కృషి చేయాల్సి ఉంది

సా ఒన్‌ శ్డా మాజిక ప్రకరణలపై అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ద్వ౦ద్వవైఖరి 49 ఎం. కోదండరామ్‌ ఇటీవల స్వీడన్‌లో జరిగిన ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మంట్రివర్ద సమావేశంలో వివాదాస్పదంగా పరిణమించిన విషయాల్లో సామాజిక ప్రకరణ. కటి సామాజిక ప్రకరణ (500121 0122456)లంటే ఆర్థికేతరమైన సామాజిక విషయాలకు సంబంధించి కనీస ప్రమాణాలను రూపొందించుకొని పొటించడమన్న మాట ఈ ప్రమాణాలను మరియు వాటి అమలుకు సంబంధించిన నియమావళిని కలిపి చట్టపరమైన భాషలో సామాజిక 'ప్రకరణలంటారు సీటల్‌ సమావేశంలో రెండు రకాలైన సామాజిక అంశాలపై కనీస ప్రమాణాలను నెలకొల్పాలన్న ప్రతిపాదన వచ్చింది అందులో మొదటిది కార్మికుల పని స్థితి గతుల గురించి కాగా, ఇక ప్రమాణాలను నెలకొల్పడానికి పరిగణలోనికి వచ్చిన రెండవ అంశం పర్యావరణం వాణిజ్య సంస్థ సమావేశంలో కనీస ప్రమాణాలను నిర్ధారించి వాటిని గుర్తించిన తర్వాత అన్ని సభ్యదేశాలు ఆ ప్రమాణాలను విధిగా పాటించాలి కనీస ప్రమాణాలను ఉల్లంఘించిన దేశం ఉత్పత్తులను ఇతర దేశాలు నిషేధిస్తాయి ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని వివరించాలి వాణిజ్య సంస్థకు ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థలకు తేడా ఉన్నది ఇతర సంస్థలకు తీసుకున్న నిర్ణయాలను అమలు చేయగల శక్తిలేదు కానీ వాణిజ్య సంస్థ నియమాలను ఉల్లంఘించిన దేశాలను శిక్షించగలుగుతుంది అందుకే తీసుకొన్న నిర్ణయాలను అమలు చేయగలుగుతుంది కనుక వాణిజ్య సంస్థ నిర్ణయాలపై తీవ్ర.వాగ్వివాదం చెలరేగుతున్నది సామాజిక ప్రమాణాల విషయంలో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు, మూడవ ప్రపంచ దేశాలకు మధ్య సీటల్‌ సమావేశంలో తీవ్రమైన అభిప్రాయ భేదాలు తలెత్తాయి మూడో ప్రపంచ దేశాలు కొన్ని కార్మికుల హక్కులను, కాలుష్య నివారణా చర్యలను పటిష్టంగా అమలు చేయకపోవడం వలన చవకగా వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయగలుగుతున్నాయని, అందువలన ఆదేశాలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చవకగా వన్తువులను అమ్మగలుగుతున్నాయని, ఫలితంగా ఆ దేశాల ఉత్పత్తులకు గిరాకీ పెరుగుతున్నదని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఆరోపిస్తున్నాయి కార్మిక సంక్షేమానికి పర్యావరణ పరిరక్షణకు చర్యలను తీసుకొంటున్న దేశాలు నష్టపోతున్నాయని వాపోతున్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కార్మిక సంఘాలు కూడా కార్మికుల హక్కులను అన్ని దేశాలు గుర్తించి అమలు చేయాలని డిమాండ్‌ 83

చేస్తున్నాయి. ఎందుకంటే కార్మిక సంక్షేమాన్ని విస్మరించిన దేశాలు చవకగా వస్తువులను ఎగుమతులు చేస్తాయని, ఆ పోటీకి తట్టుకోలేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కంపెనీలు మూత బడతాయని, అందువలన తమ ఉద్యోగాలు పోతాయని కార్మిక సంఘాలు అంటున్నాయి అందుకే అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కార్మిక సంఘాలు, కార్మిక (ప్రమాణాలను వాణిజ్య సంస్థ నియమావళిలో చేర్పించడానికి కృషి చేయాలని తమ ప్రభుత్వాలపైన ఒత్తిడి తెస్తున్నాయి ఉత్పత్తి ఖర్చులో సమతౌల్యతను సాధించే లక్ష్యంతోనే అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఏకీకృత పర్యావరణ ప్రమాణాలను ్రతిపాదిస్తున్నాయి ఈ విషయంలో పర్యావరణవాదుల ఆలోచనలు కొంచెం భిన్నంగా ఉన్నాయి వారు సరళీకృత విధానాలనే మౌలికంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. సరళీకృత విధానాల వలన అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అమ్మకాలను పెంచుకోవడానికి అన్ని దేశాలు పోటీ పడతాయి ఈ పోటీలో నెగ్గడానికి ఉత్పత్తి ఖర్చులను తగ్గించుకోవడానికి కంపెనీలు ప్రయత్నం చేస్తాయి అందుకొరకు కంపెనీలు చవకగా ముడి సరుకులను పొందడానికి ప్రయత్నం చేయడమే కాక కాలుష్య నివారణ చర్యలపై వ్యయాన్ని ఆదా చేసి ఉత్పత్తి ఖర్చును తగ్గించుకొనే ప్రయత్నం చేస్తాయని పర్యావరణ వాదులు అభిప్రాయపడుతున్నారు కనుక సరళీకృత ఆర్దిక విధానాలను, ఆ విధానాలను అమలులోకి తీసుకొస్తున్న వాణిజ్య సంస్థను పూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు కాకపోతే పర్యావరణానికి ప్రమాదాన్ని నివారించడానికి కనీస చర్యగా పర్యావరణ (ప్రమాణాలను పాటించాలని పర్యావరణ వాదులు సూచిస్తున్నారు మూడవ ప్రపంచ దేశాలు సీటల్‌లోను అంతకు ముందు 1996లో సింగపూర్‌లోను జరిగిన సమావేశాలలో సామాజిక ప్రకరణలను పూర్తిగా వ్యతిరేకించాయి. అందుకు దిగువ పేర్ళాన్న కారణాలను పేర్కొన్నాయి (1) ఏకీకృత ప్రమాణాల వలన దేశాలు అంతరంగిక పరిస్థితిని బట్టి పర్యావరణ పరిరక్షణ, కార్మిక సంక్షేమ విధానాలను రూపొందించుకొనే అవకాశాన్ని కోల్పోతాయి ఉదాహరణకు వెనుకబడిన దేశాల్లో పేదరికం వలన చాలా మంది తల్లితండ్రులు పిల్లలను పనికి పంపుతున్నారు. పేదరికాన్ని నిర్మూలించకుండా పిల్లలచే చాకిరీ చేయించడాన్ని రూపుమాపడం సాధ్యంకాదు ఇలాంటి ఉదాహరణలను ఉటంకించి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు పాటించే ప్రమాణాలను మూడో ప్రపంచ దేశాల్లో అమలు చేయడం సాధ్యంకాదని ఆదేశాలు అంటున్నాయి గ వెనుకబడిన దేశాలకు చవకైన (శ్రమవల్లనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో లాభం కలుగవచ్చు. సాంకేతికపరంగాను, పెట్టుబడి విషయంలోను మూడో ప్రపంచ దేశాలు వెనుకబడి ఉన్నాయి. చవకైన శ్రమ ద్వారా మూడో ప్రపంచ దేశాలు తక్కువ ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేస్తే అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో పోటీపడే అవకాశమున్నది సామాజిక 'ప్రకరణల పేరుతో, ఉన్న ఈ ఒక్క అవకాశాన్నీ కూడా తొలగిస్తే మూడో ప్రపంచ దేశాలు కం వెం కోదండరామ్‌

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో నిలదొక్కుకోలేవు (8) పైకారణాల వలన వెనుకబడిన దేశాల అమ్మకాలను నిరోధించడానికే సామాజిక ప్రకరణలు తోద్చడతాయని, కాబట్టి కార్మిక ప్రమాణాలను, పర్యావరణ ప్రమాణాలను వ్యాపారంతో ముడిపెట్ట వద్దని మూడో ప్రపంచ దేశాలు పట్టుబడుతున్నాయి కార్మిక, పర్యావరణ ప్రమాణాలను చర్చించడానికి మూడో ప్రపంచ దేశాలు వెనుకాడటంబేదు ఈ విషయాలను పరిశీలించడానికి వేరే వేదికలున్నాయని, అక్కడే చర్చించుకోవాలని మూడో ప్రపంచ దేశాలంటున్నాయి. ఉదాహరణకు కార్మిక సమస్యలను ప్రపంచ కార్మిక సంస్థ (ఐ ఎల్‌ ఓ) ఆధ్వర్యంలో చర్చించవచ్చు

జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే కనబడే విషయమేమిటంటే అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు కేవలం ఉత్పత్తి ఖర్చులో సమానత్వాన్ని సాధించే లక్ష్యంతోనే కార్మిక, పర్యావరణ ప్రమాణాలను ప్రతిపాదిస్తున్నాయి.. కాలుష్య నివారణ చర్యల కొరకు, కార్మిక సంక్షేమం కొరకు చేసే ఖర్చుల్లో తేడాలుండటం వలన ఉళ్చత్తి ఖర్చుల్లో తేడాలొస్తాయి. తక్కున ఉత్పత్తి ఖర్చుగల దేశాలకు ఎక్కువ లాభాలు వస్తాయి ఈ తారతమ్యాలను నివారించదానికే అభివృద్ధి చెందిన ,దేశాలు ఏకీకృత ప్రమాణాలను డిమాండ్‌ చేస్తున్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు కేవలం వ్యాపార ప్రయోజనాలను మాత్రమే దృష్టిలో పెట్టుకొని వ్యవహరిస్తున్నాయన్నమాట ఆ దేశాలకు కార్మికులపై ప్రేమా లేదు, పర్యావరణ పరిరక్షణపై నిబద్ధత అంతకన్నా లేదు వ్యాపార ప్రయోజనాలను కాపాదుకోవడానికే సామ్రాజ్యవాద దేశాలకు కార్మికుల హక్కులు గుర్తుకొచ్చాయి. పర్యావరణవాదం పనికొచ్చింది అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కార్మిక సంఘాలు కూడా సంకుచిత దృక్పధంతోనే ఆలోచిస్తున్నాయి నిరుద్యోగ భయంతోనే అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కార్మిక సంఘాలు కార్మిక ప్రమాణాలను డిమాండ్‌ చేస్తున్నాయి

విభిన్న అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు చేసిన ప్రతిపాదనలను, అనుసరించిన వైఖరిని పరిశీలించినపుడు ఆ దేశాలు కార్మిక సంక్షేమం విషయంలోను, పర్యావరణ పరిరక్షణ విషయంలోను ద్వంద్వవైఖరిని అవలంబిస్తున్నాయని గిమనించవచ్చు ఒకవైపు వాణిజ్య సంస్థలో కార్మిక సంక్షేమం గురించి, పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి మాట్లాడుతూనే మరోవైపు ద్రవ్యనిధి, ప్రపంచ బ్యాంకుల ద్వారా పై రెండు లక్ష్యాలను నీరుగార్చే సర్దుబాటు విధానాలను అమలు చేస్తున్నాయి. సంస్థాగత సర్దుబాటు విధానాల ప్రకారం ఆర్థికాభివృద్ధి రేటు, ఎగుమతులు, ఉత్పాదకత ఎక్కువ కావాలన్నా వస్తువుల (ప్రమాణాలను పెంచాలన్నా లేబరు మార్కెట్‌ కూడా సరళికృతం కావాలి లేబర్‌ మార్కెట్‌ సరళీకృతం కావడమంటే కార్మికుల శ్రమను కేవలం అమ్మకం సరుకుగా పరిగణించి, అంగట్లో వస్తువులను కొనుక్కోవడానికి స్వేచ్ళ ఉన్నట్లే శ్రమను కొనుక్కోవడానికి స్వేచ్చను కల్పించాలి ప్రభుత్వం కార్మిక సంక్షేమం పేరుతోను, కార్మికుల హక్కుల పరిరక్షణ పేరుతోను జీతభత్యాలను, పని స్థితిగతులను నిర్దారించే పద్దతికి స్వస్తి చెప్పాలి కార్మికుల హక్కులు యాజమా న్యం స్వేచ్చకు నౌనూవక వ్రకందిం స్త అభివృద్ది చెందన జేళల ద్వంద్వవ్రేఖరి న్‌్‌

అటంకం కాబట్టి వీటిని తొలగించాలి

ప్రపంచ బ్యాంకు"%/0గ66 1౧20 1౧682166 106" అనే నివేదికలో సరళీకృత ఆర్ధిక వ్యవస్థలో అనుసరించవలసిన కార్మిక విధానాలను వివరించింది ఈ నివేదిక ప్రకారం “మార్కెటు సమానత్వాన్ని పెంపొందిస్తుంది ఎవరు బాగా పనిచేస్తే వాళ్ళకే ఉద్యోగం దొరుకుతుంది ' బ్యాంకు దృష్టిలో (శ్రమ కూడా అన్ని వస్తువుల మాదిరిగా ఒక అమ్మకం సరుకు మాత్రమే. వస్తువుల రేటు, నాణ్యతను బట్టి, డిమాండ్‌ను బట్టి నిర్ణయమైనట్లే శ్రమ విలువ కూడా డిమాండ్‌ను బట్టి, కార్మికుల ఉత్పాదక శక్తిని బట్టి నిర్ణయం కావాలి జీతం పెరగాలంటే శ్రమను కొనగలిగే పెట్టుబడిదారులైనా పెరగాలి లేదా శ్రామికులు నైపుణ్యాన్నైనా పెంచుకోవాలి

అయితే ఉద్యోగ భద్రత పేరుతో ప్రభుత్వం రూపొందించే సంక్షేమ విధానాల వలన పెట్టుబడిదారులు శ్రామికులను నియందత్రించలేకపోతున్నారని, ఫలితంగానే చాలా దేశాల్లో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ఎవ్వరూ ముందుకు రావడంలేదని ప్రపంచ బ్యాంకు అభిప్రాయ పడుతున్నది బ్యాంకు ప్రకారం కార్మికుల హక్షులే పెట్టుబడికి ఆటంకంగా ఉన్నాయి ఆ హక్కులను వదులుకొని కార్మికులు ఎవ్చటికప్పుడు నైపుణ్యాన్ని పెంచుకోగలిగితే ఉద్యోగావకాశాలు, జీతభత్యాలు పెరుగుతాయని బ్యాంకు అంటున్నది అందుకనే బ్యాంకు “లేబర్‌ మార్కెటొలో ప్రభుత్వ జోక్యం పరిమితంగా ఉండాలని సూచించింది. ప్రభుత్వం కార్మికుల నైపుణ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి కావలసిన శిక్షణ సదుపాయాలను కల్పించాలి ఇకపోతే జీతభత్యాలకు సంబంధించి, సేష్టీ చర్యల గురించి ప్రభుత్వం నియమావళిని రూపొందించాలి ఆ నియమావళిని కార్మికులు ఫ్యాక్టరీ స్థాయిలో ఏర్పరచుకున్న యూనియన్ల ద్వారా అమలు చేసుకోవాలి కార్మిక వివాదాలలో ప్రభుత్వాలు కానీ, పార్టీలుకాని జోక్యం చేసుకోకూడదు అందువలన వివాదాల పరిష్కారం రాజకీయమయం అవుతుందని బ్యాంకు అభిప్రాయ పడింది యూనియన్లు కూడా జీతభత్యాలను నిర్ణయించేటప్పుడు తమ ఫ్యాక్టరీ ఉత్పత్తులకున్న మార్కెట్‌నే దృష్టిలో పెట్టుకోవాలని బ్యాంకు సలహా ఇచ్చింది ఈ విధంగా లేబర్‌ మార్కెట్‌ సరళీకృతం అయ్యే క్రమంలో కొన్ని రంగాల్లో - ఉత్పాదకత తక్కువగా ఉన్న రంగాల్లో కార్మికులు ఉద్యోగాలను కోల్పోరారు అయితే అలా ఉద్యోగాలను కోల్పోయినవారు కుటుంబ సభ్యుల సహాయంతో, ప్రభుత్వ చేయూతతో నైపుణ్యాన్ని పెంచుకొని ఉద్యోగాలను పొందుతారని, దీర్ధకాలంలో నష్టమేమీ ఉండదని బ్యాంకు ధీమా వ్యక్తం చేసింది సరళీకృత వ్యవస్థలోనే పెట్టుబడి పెరిగి, కార్మికుల నైపుణ్యం పెరిగి జీతభత్యాలు పెరుగుతాయని బ్యాంకు అభిప్రాయ పడింది అందుకే కార్మిక సంక్షేమ విధానాలను ఉపసంహరించుకోవాలని బ్యాంకు ప్రతిపాదిస్తున్నది

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో ఏకీకృత కార్మిక ప్రమాణాలు తమకు పనికి రావని అంటున్న భారత దేశం కానీ, ఇతర మూడో ప్రపంచ దేశాలు కానీ చాలా విచిత్రంగా న్‌ వెం కోదండరామ్‌

ప్రపంచ బ్యాంకు, ద్రవ్యనిధి సూచించిన కార్మిక విధానాలను మాత్రం పకదృందీగా అమలు చేస్తున్నాయి. ఆ విషయంలో ఏమాత్రం సంకోచించడం లేదు ప్రపంచ బ్యాంకు, (ద్రవ్యనిధి సంస్థ అమలు చేస్తున్న విధానాలు పూర్తిగా అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ ప్రకటించిన కార్మికుల హక్కుల ప్రకటనకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి కార్మిక సంస్థ చర్చల్లో కూడా ఉత్పాదక ఖర్చులను సమానం చేసే దృష్టితోనే అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు పాల్గొన్నాయి కనుక ఆ ఆలోచనల (ప్రభావం కూడా కార్మిక సంస్థ నిర్ణయాలపైన ఉన్నది అయతే కార్మిక సంస్థ రూపకల్పనలోను, విధాన నిర్ణయాలపైన సోషలిస్టు భావాల (ప్రభావం కూడా ఉన్నది మొట్టమొదట అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కార్మికులను ఐక్యం చేయడానికి కృషి చేసింది సోషలిస్టులే ఊహాజనిత సోషలిస్టులు చేపట్టిన కృషికి కొనసాగింపుగా కారల్‌ మార్క్‌ (ప్రపంచ కార్మికులారా ఏకంకండి అనే పిలుపుతో మొదటి ఇంటర్నేషనల్‌ అనబడు ₹70రేయుక్ర శ అగవ గీవం0012601 అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు ఆ సంస్థను 1889లో పునరుద్దరించారు 1900 సంవత్సరంలో కొంత మంది మేధావులు కార్మికుల హక్కులను పరిరక్షించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు ఈ ఆలోచనను వ్యాప్తి చేయడానికి వారు 1066214000! 2300612600 10? 1200117 168151240౧ అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేయడమే కాక 1016228014] 11006౯0గ106 పేరుతో తమ సంస్థకు కార్యాలయాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఈ యత్నాల ఫలితంగా కార్మికుల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించడానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సమిష్టి ప్రయత్నాలు జరగాలని దేశాలు గుర్తించాయి 1905లో మొదటి సారి కార్మిక సంక్షేమ విధానాల రూపకల్పనకు కొన్ని దేశాలు సమావేశమయ్యాయి. అయితే కేవలం ఉత్పత్తి ఖర్చుల్లో సమానత్వం సాధించాలన్న లక్ష్యంతోనే దేశాలు సమావేశమయ్యాయి. అందుకే ఏ ఒప్పందం కుదరలేదు 1905 తర్వాత జరిగిన సమావేశాలలో వివాదం లేని ఒకటి రెండు విషయాల మీద మాత్రమే ఒడంబడిక కుదిరింది స్త్రీలను రాత్రి వేళల్లో పని చేయించకూడదని, భాస్వరాన్ని పరిశ్రమల్లో వాడకూడదని సమావేశాలు నిర్ణయిచాయి. ఆ తర్వాత చిన్న పిల్లలను రాత్రివేళల్లో పని చేయించకూదదని, పిల్లల చేత ఆరు గంటలపైన పని చేయించకూడదని కూడా ఒప్పందాలు తయారయ్యాయి అయితే వాటిని ఆమోదించడానికి 1914లో జరుగవలసిన సమావేశం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధకారణంగా జరుగలేదు కానీ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో కార్మిక వర్గ సంక్షేమాన్ని కాపాడటానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కృషి చేయడానికి జక సంస్థ ఉండాలన్న ఆలోచనకు వివిధ (గ్రూపులు, వ్యక్తులు చేసిన కృషి వలన బలం చేకూరింది ఫలితంగా యుద్ధం ముగియగానే దేశాలు అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించాయి ఈ సంస్థలో కూడా వాణిజ్య ప్రయోజనాలు కాపాడుకోవడమే అభివృద్ధి చెండిన దేశాలు చేశాయి బ్రిటన్‌ ఈ ధృక్చధాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తం చేసింది '&0౫/ 111. ౪0100 ఉంట ౧0 సామాజిక ప్రకరణలపై అభివృద్ధి చెందిన చేశాల ద్వంద్వవైఖరి “శ2

64గ్వా౦412 ౮౦౧౪6౧౪4౦౧ 66518066 10 0?౯౪౭౧౬౦౧౧651౪6 ౦0064140౧5 13 86110/ 01 000008 6066 00॥6416019 ౪10% 016216 2316 040417 00౧౧౧6౬౮౦9 1౧ (౧6 106600200021 201066 అభివృద్ధి చెందిన దేశాల అవసరాలు, ఆలోచనలు ఎలా ఉన్నా కార్మిక సంస్థ, సోషలిస్టు ఉద్యమాల ఫలితంగా ఉనికిలోకి వచ్చిన కార్మికుల హక్కులను కూడా గుర్తించాయి కార్మిక సంస్థ రాజ్యాంగం (ప్రకారం కార్మిక విధానాల రూపకల్పనకు సభ్యదేశాలు దిగువ 'పేర్ళొన్న సూత్రాలను పాటించాలి

1. శ్రమను అమ్మకం సరుకుగా చూడకూడదు
2. చట్టబద్ధమైన కార్యకలాపాల నిర్వహణకు గాను సంఘాలను పెట్టుకొనే హక్ళును గుర్తించాలి
3. కనీస వేతనాలను అమలు చేయాలి
4. 8 గంటలపని దినాన్ని పాటించాలి
5. ప్రతి వారానికి కనీసం ఒక రోజైనా సెలవ్ల ఇవ్వాలి
6. పిల్లలచే పని చేయించడాన్ని నిషేధించాలి
7. ప్రీ పురుషులకు సమాన పనికి సమాన వేతనం ఇవ్వాలి
8. యాజమాన్యం కార్మికుల మధ్య వివక్షత పాటించకుండా చూడాలి
9. కార్మిక సంక్షేమ చట్టాల అమలుకు పటిష్టమైన యంత్రాంగం ఉండాలి పై ఈ నియమావళికి లోబడి కార్మిక సంస్థ కార్మికుల సంక్షేమానికై ఎన్నో ఒడంబడికలు రూపొందించింది కార్మిక సంస్థ నియమాలుకానీ, ఒడంబడికలు కానీ మానవీయ మైన పని స్థితిగతులను పెంపొందించడానికే రూపొందాయి కార్మిక సంస్థ ఒడంబడికలను ఆమోదించని దేశాలు కూడా ఉన్నాయి అలా అంగీకరించని దేశాల్లో కార్మిక ప్రమాణాల గురించి మాట్లాడుతున్న అమెరికా ఒకటి అమెరికాకు నిజంగా కార్మికులపై (ప్రేమ ఉంటే కార్మిక సంస్థ ఒడంబడికలను ఆమోదించాలి ఆ ఒప్పందాలకు లోబడే ప్రపంచబ్యాంకు, ద్రవ్యనిధి సంస్థల సంస్థాగత సర్దుబాటు పధకాలుండాలని కూడా సూచించారు కాని వ్యవస్థాగత సర్దుబాటు పధకాలు కార్మిక సంస్థ సూత్రాలకే విరుద్ధంగా ఉన్నాయి కార్మిక సంస్థ ప్రకారం శమ శక్తిని అమ్మకం సరుకుగా చూడకూడదు కానీ ఈ నియమానికి భిన్నంగా ప్రపంచ బ్యాంకు శ్రమశక్తిని అమ్మకం సరుకుగా చూడాలని ్రతిపాదిస్తున్నది కార్మిక సంక్షేమ పధకాలు శ్రమశక్తిని అమ్మకం సరుకుగా మార్చడానికి అద్దు వస్తున్నాయి కాబట్టి వాటిని తొలగించాలని కూడా (ప్రపంచ బ్యాంకు అంటున్నది కనుక అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు కార్మికుల హక్కుల విషయంలో ద్వంద్వ వైఖరిని క్షి వెం కోదండరామ్‌

అవలంబిస్తున్నాయి. ఒకవైపు కార్మిక సంస్థ కోడీకరించిన హక్కులను నిరాకరిస్తూనే మరో వైపు వాటినే అడ్డుపెట్టుకొని అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై గుత్తాధిపత్కాన్ని సాధించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ద్వంద్వ వైఖరిని-ఎండగట్టాలంటే మూడవ ప్రపంచ దేశాలు ముందుగా కార్మికుల హక్కులను గుర్తించి పటిష్టంగా అమలు చేయాలి అప్పుడే ఆ హక్కులను ప్రమాణంగా తీసుకొని ప్రపంచ బ్యాంకు, ద్రవ్యనిధి, వాణిజ్య సంస్థ విధానాలను విమర్శించవచ్చు ఈ వైఖరిని అనుసరించినప్పుడే అభివృద్ధి చెందిన దేశాల దోపిడీ విధానాలను ఎదుర్కోవడం సాధ్యమవుతుంది

అభివృద్ది చెందిన దేశాలు పర్యావరణ పరి రక్షణ విధానాల విషయంలోనూ ద్వంద్వ వైఖరినే ప్రదర్శిస్తున్నాయి ప్రపంచ బ్యాంకు, ద్రవ్యనిధి సంస్థల సర్దుబాటు విధానాలు ఆర్థిక రంగంపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ తొలగిపోవాలని సూచిస్తున్నాయి

ఈ సూచనల ఫలితంగా లైసెన్సింగ్‌ విధానం రద్దయింది చాలా ప్రాంతాల్లో పరిశ్రమల ఏర్పాటుపై నున్న అంక్షలు తొలగిపోయాయి వీటి ఫలితంగానే ఆదివాసులు నివసిస్తున్న అటవీ (ప్రాంతాల నుండి మొదలు కొని తీర ప్రాంతాల వరకు ఎక్కడబడితే అక్కడ కంపెనీలను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు వనరులను కొల్ల గొడుతున్నారు వాటిని నాశనం చేస్తున్నారు

అంతేకాక సరళీకృత ఆర్థిక విధానాల ఫలితంగా హానికరమైన రసాయనాల, మందుల కంపెనీలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుండి మూడో ప్రపంచ దేశాలకు తరలివచ్చాయి ఇది ఇలా ఉండగా దయ్యాలు వేదాలు వల్లించినట్టు వాణిజ్య సంస్థలో మాత్రం అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు పర్యావరణ రక్షణకు సంబంధించి ఏకీకృత ప్రమాణాలను నెలకొల్పాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్నాయి

వాణిజ్య సంస్థలో అనేక అంశాలు ఇప్పటికే ప్రపంచ దేశాలు 1992లో కుదుర్చుకొన్న బయో డైవర్సిటీ కన్వెన్షన్‌ కు భిన్నంగా వున్నాయి ఒడంబడిక ప్రతి దేశానికి తన సరిహద్దులలో నున్న జీవరాసిపై సార్వభౌమాధికారం ఉంటుందని గుర్తించింది జీవరాసి అందించిన జీన్స్‌తో రూపొందించిన ఏ కొత్త జీవపదార్థాన్నైనా ప్రజలందరూ సమిష్టిగా అనుభవించవచ్చు. కానీ మేధో హక్కులు, బయో డైవర్సిటీ ఒప్పందాన్ని పూర్తిగా తూట్లు పొడుస్తున్నాయి

పై వివరణను పరిశీలిస్తే మనకు స్పష్టమయ్యే దేమిటంటే వ్యాపార, వాణిజ్య అవసరాలతో కార్మికుల హక్కులను, పర్యావరణ సమస్యలను ముడిపెట్టడం వలన కేవలం వ్యాపార ప్రయోజనాలకు లోబడే విషయాలు పరిశీలించబడుతున్నాయి అలా కాక కార్మికుల హక్కులను, పర్యావరణ సమస్యలను విడిగా కార్మిక సంస్థ ఐక వాజ్య సంస్థ, పర్యావరణ సంస్థ (యు ఎన్‌ ఇపి ) వంటి వేదికలపై చర్చించడం వలన మానవియ దృష్టితో నిర్ణయాలను తీసుకునే అవకాశం ఉన్నది అలా తీసుకొన్న నిర్ణయాలు వాణిజ్య విధానాలను బేరీజు వమన? ళాల భన ఇందన జలం డ్యంద్వవైభంి ౭

వేయదానికి ప్రమాణాలుగా మారాలీ ఎందుకంటే మనిషి అవసరాలకు-సంక్షేమానికి తగినట్టు ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉండాలే గానీ ఆర్థిక విధానాలను ముందు నిర్ణయించి దానికి అనుగుణంగా సామాజిక వ్యవస్థను రూపొందించడం వలన కొద్ది మంది ఆర్థిక ప్రయోజనాల కొరకు మానవ సంక్షేమం బలయ్యే ప్రమాదం వుంది అలా జరుగ కూడదు అందుకుగాను ఆర్థిక విధానాల రూపకల్పనకు మానవ సంక్షేమమే మార్గదర్శక సూత్రం కావాలి కనుక ఏదేశానికైనా కార్మికుల హక్కుల గురించి పట్టింపు ఉంటే ముందుగా ఆ హక్కులను గుర్తించి వాటి వెలుగులో ఆర్థిక, వాణిజ్య విధానాలను రూపొందించాలి

ణా ఎం కోదండరామ్‌

వర్తమాన దేశాలకు శరాఘాతం థ్‌ ్య్‌ వ్యవసాయ ఒప్పందం ష్‌ టి జ్‌ ప్రొ॥ డి.నర్సింహారెడ్డి న యట పు స.

ఇప్పటివరకు ఏ ఇతర బహుళపక్ష సంస్థకూడా (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (దబ్యు టి ఓ ) రేకెత్తించినంత వివాదమూ, ఆందోళనా రేకెత్తించలేదు ఆ సంస్థ పుట్టుకే వివాదాస్పదంగా మొదలైంది డబ్య్యు టి ఓ ఒప్పందాలలో వాణిజ్యపరమైన అంశాలను జోడించిన తీరూతెన్నూ ఒక్క వాణిజ్యం పైనే కాదు, సభ్య దేశాల (ప్రధాన ఆర్ధిక కార్యకలాపొలన్నింటి పైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపేదిగా వుంది ముఖ్యంగా వ్యవసాయ ఒప్పందం (అగ్రిమెంట్‌ ఆన్‌ అగ్రికల్చర్‌), ట్రిప్స్‌ (వాణిజ్య సంబంధిత మేధోహక్కులు) - ఈ రెందు ఒప్పందాలు కోట్లాది చిన్న సన్నకారు రైతాంగం జీవన భృతిపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపేవిగా వున్నాయి ఈ పత్రం వ్యవసాయ ఒప్పందానికి సంబంధించినది వ్యవసాయ ఒప్పందం అన్యాయమైనదనీ, సన్నకారు రైతాంగ ఆర్ధిక వ్యవస్థలను విస్మరించేదిగా వుందన్నది ఈ పత్రంలోని ప్రధాన వాదన అంతేకాదు ఆ ఒప్పందాన్ని వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తిగా కలిగి, మొత్తం కార్మిక శక్తిలో రైతాంగం, వ్యవసాయ కార్మికులు నగభాగ్గంగా కగిన దేశాల ప్రయోజనాన్ని దృష్టిలో వుంచుకుని సమీక్షించాల్సిన అవసరం వుందన్న వాదనను ఈ పత్రం లేవనెత్తుతుంది ఈ పత్రం మూడు భాగాలుగా విభజించివుంది మొదటి భాగం వ్యవసాయ ఒప్పందం ఏ రకంగా అన్యాయ పూరితమైనదో చర్చిస్తుంది రెండో భాగం, సన్నకారు రైతాంగం ఆర్థిక వ్యవస్థల ప్రత్యేక “స్థల కాలి (992010 [౪%00/1) లక్షణాలను, వాటిని ఆధునిక వ్యవసాయ వ్యవస్థల నుంచి వేరుగా చూడవలసిన అవసరాన్ని చర్చిస్తుంది ఆఖరి భాగం వ్యవసాయ ఒప్పందాన్ని సమీక్షించవలసిన కారణాలను సూచిస్తుంది

వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని అసమానతలు

వ్యవసాయ ఒప్పందంలో మూడు అంశాలు ఉన్నాయి

(1) మార్కెట్‌ ప్రవేశ సౌలభ్యం దిగుమతులపై ఆంక్షలు తగ్గించడం దీని లక్ష్యం

(2) ఆంతరంగిక మద్దతు - రైతులకు దేశీయ సబ్సిడీలు తగ్గించడం దీని లక్ష్యం

(8) ఎగుమతి సబ్సిడీ - ఇది వ్యవసాయ ఎగుమతులకు ప్రభుత్వ సబ్సిడీల తగ్గింపునకు ఉద్దేశించింది

ఈ నిబంధనలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాలను మరింత క్రమశిక్షణలో పెట్టినట్టు,

త్త(

వెనుకబడిన దేశాలకు కొన్ని రాయితీలు ఇచ్చినట్టు పైకి కనిపిస్తాయి కానీ వాస్తవం అందుకు విరుద్ధంగా వుంది అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు పరివర్తన కాలం తక్కువగా ఉంది కొత్త నిబంధనలు 2000 సంవత్సరం నుంచి అమలులోకి రానున్నాయి వెనుకబడిన దేశాలకు 2004 సంవత్సరం వరకు గడువిచ్చారు కానీ విచక్షణ అక్కడే అంతమయింది వ్యవసాయ ఒప్పందం, మనుగడకోసం వ్యవసాయం సాగించే ఇండియా వంటి దేశాల వ్యవసాయ వ్యవస్థలనూ పారిశ్రామిక దేశాల వ్యవసాయ వ్యవస్థలతో ఒకేగాటన కట్టడం పూర్తిగా అన్యాయం రెండో భాగంలో మనం ఈ అంశాన్ని చర్చిద్దాం ప్రస్తుతానికి ఒప్పందంలోని నిబంధనలకు సంబంధించిన మూడు అంశాలలోని అన్యాయాన్ని విప్పిచూపుదాం మార్కెట్‌ ప్రవేశ సౌలభ్యం

మార్కెట్‌ ప్రవేశ సౌలభ్యం ప్రధాన లక్ష్యం, దిగుమతులకు మరింత స్వేచ్చ కల్పించడం మార్కెట్‌ ప్రవేశ సౌలభ్య ఒప్పందం రెండు చర్యలను నిర్దేశిస్తుంది

(ఎ) సుంకాల విధింపు (౧౫౯102600౧)

(బి) కొంతశాతం మేర సుంకాల తగ్గింపు

దిగుమతి కోటాలు, కనీస దిగుమతి ధరలు, విచక్షణాయుత లైసెన్సింగ్‌, ప్రభుత్వ వాణిజ్యం, కొన్ని రకాల దిగుమతులపై పూర్తి నిషేధం వంటి అన్ని రకాల పరిమాణాత్మక ఆంక్షలను తొలగించడం ఈ రకమైన చర్యలకు బదులు సుంకాల విధింపు విధానాన్ని వర్తింపచేసుకోవడాన్ని, 'టారిఫికేషన్‌' అంటారు అంటే, 2000 సంవత్సరం తర్వాత అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఆరోగ్య, పర్యావరణ కారణాలతో మినహా, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల దిగుమతులను నిషేధించరాదు అభివృద్ధి చెందని దేశాలకు 2004 తర్వాత వ్యవసాయ దిగుమతులను నిషేధించే హక్కు వుండదు వాటికి ఇక మిగిలిన దిక్కల్లా దిగుమతులను టారీఫ్‌లు, దిగుమతి సుంకాల ద్వారా నియంత్రించడమే ఎటుగూడి వాటినీ తగ్గించాల్సిందే

టారిఫేతర చర్యలకు సమానమైన టారిఫ్‌లను ప్రవేశపెట్టడం అనేది మరో మోసపూరిత చర్య చాలా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తమ షెడ్యూళ్లను ఖాళీగా వదిలిపెట్టాయి లేదా తక్కువ టారీఫ్‌ సమానకాలతో నింపాయి కానీ సుదీర్హకాలంగా తమ వ్యవసాయోత్పత్తులను పరిరక్షించుకుంటున్న అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అత్యధిక టారీఫ్‌ సమానకాలను ప్రవేశపెట్టాయి అవి విధించిన అధిక టారిఫ్‌లకు ఉదాహరణలు కొన్ని

అమెరికా చక్కెర (244 4) పీనట్స్‌ (173 8), పాలు (82 6)

ఐరోపా సమాఖ్య గొద్దుమాంసం (213 0) గోధుమ (167 ?), గొర్రై మాంసం (144)

జపాన్‌ గోధుమ ఉత్పత్తులు (388 1), గోధుమ (352 ?) బార్లీ ఉత్పత్తులు (361)

కెనడా వెన్న (360), చీజ్‌ (289), గుడ్డు (286 3)

సంపన్న దేశాలు ఈ రకంగా అత్యధిక మోతాదులో టారిఫ్‌లువిధిస్తుందగా, వ్యవసాయోత్పత్తుల పరిరక్షణలో పెద్దగా అనుభవం లేని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అతి కాక ప్రా డ్‌ నర్సింహారెడ్డ్‌

తక్కువ స్థాయిలో టారిఫ్‌లు ప్రతిపాదించాయి సంపన్న దేశాలు 2000 సంవత్సరం కల్లా తమ టారిఫ్‌లను 36 శాతం తగ్గించుకోవాలని వ్యవసాయ ఒప్పందం నిర్దేశిస్తోంది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు 2004 నాటికల్లా టారిఫ్‌లను 24 శాతం తగ్గించుకోవలసి వుంది సంపన్న దేశాలు 36 శాతం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు 24శాతం వంతున టారిఫ్‌లు తగ్గించుకోవాలి కాబట్టి, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు అధిక మొత్తంలో టారిఫ్‌లు విధించే అవకాశం కల్పించినట్టు పైకి కనిపిస్తుంది కానీ, పైన చూపిన అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్య, జపాన్‌ల ఉదాహరణలను బట్టి చిట్ట చివరకు మిగిలే సంపన్న దేశాల టారిఫ్‌లు చాలా ఎక్కువగా వున్న విషయం విదితమవుతుంది సంపన్న దేశాలు యెక్కువ టారిఫ్‌లను, పేద దేశాలు తక్కువ టారిఫ్‌లను మిగుల్చుకోవడాన్ని బట్టి సంపన్న దేశాల మోసపూరిత ధోరణి, పేద దేశాలకు జరిగిన అన్యాయం అవగతమవుతున్నాయి. వ్యవసాయ. ఒద్చందం (వ్రకాం౦ టారివ్‌లు తగ్గించుకున్నప్పటికీ, సంపన్న దేశాలలో అధిక టారిఫ్‌లు మిగిలాయి పేద దేశాలకు తక్కువ టారిఫ్‌లు దక్యాయి ఇది పేద దేశాలను మోసగించడం తప్ప వేరేమీ కాదు ఈ రకంగా మార్కెట్‌ ప్రవేశ సౌలభ్యం పేద దేశాల మార్కెట్లను సంపన్న దేశాల పరం చేసింది అంతేగాని పేద దేశాలకు మాత్రం అదనంగా వచ్చేమార్శెట్లేమి వుండవు అంతటితో ఆగితే సరి, సంపన్న, పేద దేశాలు ఏవైనా ఆహార వినియోగం కోసం ఉపయోగించే వ్యవసాయోత్చత్తుల పరిమాణంలో కనీసం మూడు శాతం దిగుమతికి వీలు కల్పించాలి ఈ పరిమాణాన్ని ఒప్పందం అమలు పూర్తయ్యేనాటికి అయిదుశాతానికి పెంచాల్సి ఉంటుంది వ్యవసాయ సరుకులలో ఎంతో కొంత దిగుమతులపై ఆధారపడేలా చేసే చర్య ఇది (2) అంతరంగిక మద్దతు ప్రభుత్వం కల్పించే సబ్సిడీలు రెండురకాలు ఒకటి వుత్చత్తి సబ్సిడీ, రెండు వుపకరణాలకు సబ్సిడీ వ్యవసాయ దిగుబడిలో ఈ సబ్సిడీల శాతాన్ని బట్టి అంతరంగిక మద్దతును కొలుస్తారు మద్దతు ధరలు, ఎరువులు, రుణాలు, విద్యుత్తు, ఇరిగేషన్‌లపై సబ్సిడీలు కల్పించడం వల్ల వ్యయం మార్కెట్‌ స్థాయికన్నా తక్కువయ్యేలా చేస్తుందని, ఇది ఎక్కువ అంతరంగిక ఉత్పత్తి, వుపకరణాలకు సబ్సిడీలు ఇచ్చే దేశాలకు అనుచిత ప్రయోజనం కలిగిస్తుందనే వాదన వుంది ఈ రకమైన సబ్సిడీలు మార్కెట్‌లను చెదరగొట్టి ఉత్పత్తి సామర్దాన్ని దెబ్బతీయగలవని చెబుతుంటారు. వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని అంతరంగిక మద్దతు కింది నిబంధనలు దీనిని సరిదిద్ది ఆంతరంగిక ఉత్పత్తి సబ్సిడీలను కనీస స్థాయికి తీసుకువచ్చేందుకు ఉద్దేశించినవి వ్యవసాయ ఒప్పందం వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, మదుపు సబ్సిడీలపై కనీస స్థాయిని నిర్ణయిస్తుంది సంపన్న దేశాల విషయంలో దీనిని మొత్తం వ్యవసాయోతృత్తిలో అయిదు శాతంగా నిర్ణయించారు. అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాల విషయంలో 10 శాతంగా వర్ధమాన దేశాలకు శరాఘాతం - వ్యవసాయ ఒప్పందం ఉరి

నిర్ణయించారు. ఒక వరుస క్రమంలో ఈ సబ్సిడీలను క్రమబద్దంగా ఈ సాయికి తగ్గించుకోవలసి వుంటుంది అంటే సంపన్న దేశాలకు 2000 సంవత్సరం వరకు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు 2004 వరకు గడువు ఇచ్చారు. ఇక్కడ కూడ సంపన్న దేశాలకు సబ్సిడీలను 5 శాతానికి తగ్గించుకోవలసిందిగా కోరడం ద్వారా ఎక్కువగా కట్టడి చేసినట్టు కనిపిస్తుంది పేద దేశాలకు 10 శాతం వరకు సబ్సిడీలను ఉదారంగా అనుమతించినట్టు కనిపిస్తుంది కానీ వాస్తవానికి దిగుమతి సౌలభ్యం విషయంలోవలెనే ఆంతరంగిక మద్దతు నిబంధనలలో కూడా కపటత్వం చోటుచేసుకుంది

వ్యవసాయ ఒప్పందంలో సబ్సిడీలకు వక్ర నిర్వచనం చెప్పారు. అది ఉత్పత్తి ప్రోత్సాహక సబ్సిడీలకు, ప్రభుత్వం రైతులకు చేసే ఇతర చెల్లింపులకు మధ్య భేదం చూపుతుంది అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్యల మధ్య కుదిరిన 'గ్రీన్‌ బాక్స్‌' ఒప్పందం ప్రభుత్వాలు వ్యవసాయ రంగం సబ్సిడీల నిమిత్తం పెద్ద ఎత్తున వ్యయం చేసే వీలు కల్పిస్తున్నది ఈ 'గ్రీన్‌ బాక్స్‌” సబ్సిడీలలో “సెట్‌ అసైడ్‌' చెల్లింపులు, వ్యవసాయంపై పరిశోధన, అభివృద్ధికోసం పెట్టే ఖర్చు, పంటల ఇన్సూరెన్స్‌ చెల్లింపులు కూడా చేరి ఉన్నాయి వ్యవసాయ ఒప్పందం కింద సబ్సిడీలను లెక్కించేటప్పుడు ఈ “గ్రీన్‌ బాక్స్‌' చెల్లింపులను మినహాయిస్తారు ఈ రకంగా ఒక అప్రమాణిక ఒప్పందాన్ని న్యాయోచితమైనదిగా ముందుకు తెచ్చారు. గ్రీన్‌ వాక్స్‌ సబ్సిడీలు ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించేవి కాదు కాబట్టి, అవి వాణిజ్యాన్ని దెబ్బతీయవన్న వాదనను లేవనెత్తారు. ఈ చెల్లింపులను “ఉత్పత్తిని ప్రభావితం చేయనివిగా' (00646601 ౧6౪౮1|) పిలిచారు

వీటిని సబ్సిడీలుగా లెక్కించడం నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చారు కానీ వాస్తవంగా జరుగుతున్నది వేరు ఐరోపా సమాఖ్య దేశాలలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరిగేందుకు నిజంగా దోహదపడుతున్నది ఈ “గ్రీన్‌ బాక్స్‌' చెల్లింపులే

ధరల, పెట్టుపోతల సట్సిడీలకు, గ్రీన్‌ బాక్స్‌ సబ్సిడీలకు మధ్య భేదాన్ని సృష్టించి

• గ్రీన్‌ బాక్స్‌' చెల్లింపులను సల్సిడీలనుంచి మినహాయించడం, ఇండియా వంటి అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలపట్ల అన్యాయపూరితమైన వివక్ష చూపడమే అమెరికా, ఐరొపా సమాఖ్య దేశాలలో ఉత్పత్తిని ఆపడానికి వ్యవసాయదారులకు నేరుగా చెల్లించే సెట్‌ అసైడ్‌” చెల్లింపులు పెద్ద మొత్తంలో వుండడమే కాదు, అవి అక్కడి రైతులకు సరికొత్త మదుపునకు వనరులుగా కూడా ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఐరోపా సమాఖ్య ఉమ్మడి వ్యవసాయ విధానంలో (సి ఎపి) 1980ల నుంచి సబ్సిడీల వాటా పెరగడానికి దోహదపడుతున్నది ఈ "సెట్‌ అసైడ్‌ చెల్లింపులే “సెట్‌ ఎసైడ్‌ చెల్లింపులు ఉత్పత్తి పెరుగుదలను ్రోత్సహించవన్న వాదన సరికాదు "సెట్‌ ఎసైడ్‌' చెల్లింపులకింద రైతులకు చెల్లించిన మొత్తాలు, వారికి కావలసిన కొత్త పెట్టుబడులను సృష్టించి పెట్టాయని కొన్ని అంచనాలలో తేలింది తత్ఫలితంగా ఐరోపా సమాఖ్య దేశా 1980 దశకం మధ్య దశతో పోలిస్తే 1990 దశకంమధ్యకాలం నాటికి తృణ ధాన్యాల ఉత్పత్తి 30 మిలియన్‌ టన్నులు పెరిగింది (వాట్మిన్స్‌ 1999) శం బ॥ డే నర్ఫంవాలెడ్డ్‌

ఉమ్మడి వ్యవసాయ విధానం (సి ఎ పి) ద్వారా ఐరోపా సమాఖ్య దేశాలు చేపట్టిన సంస్కరణల కారణంగా 1982 నుంచి అక్కడ ధరల మద్దతు విధానం స్థానంలో ప్రత్యక్ష “సెట్‌ ఎసైద్‌' చెల్లింపుల క్రమం ఏర్పడింది 1996 నాటికి పారిశ్రామిక దేశాలలోని మొత్తం సబ్సిడీలలో దాదాపు 25 శాతం ప్రత్యక్ష చెల్లింపులే ఆక్రమించాయి. ఈ ప్రత్యక్ష చెల్లింపులకు సబ్సిడీల నుంచి మినహాయింపు ఇవ్వడం వల్ల ఒక్క గోధుమల విషయంలోనే ఐరోపా సమాఖ్య ఇచ్చే సబ్సిడీల కోత స్థాయి ఒక్కదెబ్బతో మూడు బిలియన్‌ డాలర్లకు తగ్గిపోయింది (వాట్కిన్స్‌ 1999) అమెరికా వ్యవసాయ పరిశోధన, అభివృద్దిపై 1 5 బిలియన్‌ డాలర్లు, పంటల ఇన్సూరెన్స్‌పై మరో రెండు బిలియన్‌ డాలర్లు ఖర్చు చేస్తుంది ఈరెండు మొత్తాలు ఉత్పత్తిలో నేరుగా సంబంధం కలిగినవి అయినప్పటికీ, గ్రీన్‌ బాక్స్‌ సబ్సీడీల పేరుతో వాటిని సబ్సిడీల నుంచి మినహాయించారు ఒ ఇసి డి అంచనా ప్రకారం ఒక్కొక్క అమెరికా రైతుకు దాదాపు 29 వేల డాలర్ల సబ్సిడీ లభిస్తుంది ఈ మొత్తం ఫిలిప్పీన్స్‌ మొక్కజొన్న రైతుల సగటు ఆదాయానికి దాదాపు 120 రెట్లు దీనివల్ల కార్గిల్‌ కంపెనీ అమెరికా మిగులు ఉత్పత్తులను ఉత్పత్తి ధరలో సగానికి విక్రయించగలుగుతుంది. ఆ దెబ్బకు స్థానిక వ్యవసాయం కుదేలైపోతుంది తత్పర్యవసానంగా వ్యవసాయ మార్కెట్‌ కార్గిల్‌ వశమైపోతుంది (భోర్‌ 1999) పేద దేశాల రైతులకు లభించే సట్సిడీలతో పోలిస్తే అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్య దేశాలలో రైతులకు చెల్లించే ఉత్పత్తితో నిమిత్తంలేని సబ్సిడీలు ఏ స్థాయిలో వున్నాయో ఒక్కసారి పరిశీలించడం అవసరం తృణధాన్యాల సల్సిడీలకు సంబంధించి వాట్మిన్స్‌ (1999) జరిపిన పరిశీలన అది “ఈ సల్సిడీలు పెద్ద మొత్తంలో వున్నాయి ఒక్క మొక్కజొన్న గోధుమల ఉత్పత్తి పైనే అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్య దేశాలు 1995లో 15 ? బిలియన్‌ డాలర్లకుపైగా వ్యయం చేశాయి ఈ మొత్తానికి, అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలలోని రైతులకు లభించే ఆర్థిక మద్దతుతో పొంతన లేదు ఈ కారణంగా తృణధాన్యాల వాణిజ్యం సంపన్న దేశాల ఉత్పత్తిదారులకు అనుకూలంగా మారింది. వారు తమ మిగులును పెద్ద ఎత్తున సబ్సిడీ ధరలకు పేద దేశాలపై కుమ్మరిస్తున్నారు ఉదాహరణకు, అమెరికా గోధుమ రైతుకు లభించే సగటు సబ్సిడీ ప్రపంచ బ్యాంకు స్వల్పాదాయ దేశాలుగా వర్గీకరించిన 42 దేశాల సగటు తలసరి ఆదాయానికి దాదాపు 25 రెట్లుగా వుంది ఆ సబ్సిడీ మధ్యతరగతి ఆదాయ దేశాలుగా పరిగణన పొందిన ఆగ్నేయాసియా, లాటిన్‌ అమెరికా దేశాల సగటు తలసరి ఆదాయానికి మూడు రెట్లుగావుంది ఈ లెక్కలు కూడా అంతర్జాతీయ ఆహార వాణిజ్యంలోని అసమానతలను పూర్తిగా పట్టిచూపలేక పోతున్నట్టే ఎందుకంటే ప్రధాన ఆహార ఉత్పత్తిదారులు స్థానిక మార్కెట్లలో అమెరికా ఎగుమతులతో పోటీపడవలసి వుంటుంది కనుక! వారి ఆదాయాలు సర్వసాధారణంగా జాతీయ సగటుకన్నా దిగువనే వుంటాయి. ఫిలిప్పీన్స్‌లోని వర్థమాన డేళాలకు శరాఘాతం - వ్యవసాయ ఒప్పందం “న్‌0.

మిందాన్‌ దీవిలోని అయిదు లక్షల మంది మొక్కజొన్న రైతుల వార్షిక ఆదాయం 100 డాలర్ల కన్నా తక్కువే వుంటుంది. వీరు వారి ఆదాయాలకన్నా 100 రెట్లు అధిక సబ్సిడీతో (రవాణా, మార్కెటింగ్‌ ప్రాతిపదిక సబ్సిడీలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా) ఉత్పత్తి అయిన అమెరికా మొక్కజొన్న దిగుమళులతో పోటీ పడవలసి వుంటుంది (వాట్మ్కిన్స్‌ 1999 పేజ్‌ 3శ్త్ర

సంపన్న దేశాల వ్యవసాయోత్చత్తుల మొత్తం విలువలో వ్యవసాయ సబ్సిడీలను అయిదు శాతానికన్నా తగ్గించుకోవాలని నిర్దేశించే వ్యవసాయ ఒప్పందం అమలు జరిగాక కూడా ఇదే పరిస్థితి కొనసాగుతుంది ఇందుకు కారణం, 'గ్రీన్‌ బాక్స్‌' సబ్సిడీలను డబ్యు టి ఓ సబ్సిడీల కోత నుంచి మినహాయించడమే

ఇందుకు భిన్నంగా, అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలు అన్నీకాకపోయినా, చాలా దేశాలలో వ్యవసాయ సబ్సిడీలు ఉత్పత్తి (0౧060001) లేదా పెట్టుపోతల (1౧ ౧౪0 సబ్సిడీల రూపంలో కొనసాగుతున్నాయి. వ్యవసాయ ఒప్పందం కింద వాటిని తగ్గించుకోవలసి వుంటుంది

ఇండియా వంటి దేశాల రైతాంగం ప్రయోజనాల పట్ల వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని 18వ అధికరణం వివక్ష చూపుతున్నది దీని ప్రకారం అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలు ఇచ్చే ఉత్పత్తి, దిగుమతి సబ్సిడీలపై (ఆర్టికల్‌ 6, అనుబంధం 1) పరివార చర్యలు చేపట్టవచ్చు (008846౮ 1౧63064746) సమానీకరణ సుంకాలు (00484౪ ౪111108 614౧ల) విధించవచ్చు అయితే 'గ్రీన్‌ బాక్స్‌' సబ్సీడీలు పొందుతున్న సంపన్న దేశాల రైతులకు మాత్రం ఈ పరిహార చర్యల (దాస్‌ 1999, పేజీ 28) నుంచి మినహాయింపు వుంది

వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని “ఆంతరంగిక మద్దతు నిబంధనలు అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాల ప్రయోజనాలను దెబ్బతీసేవిగా వున్నాయన్నది సుస్పష్టం ఆ నిబంధనలు సంపన్న దేశాల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మార్కెట్లు కల్పించే విధంగా, పైకి కనిపించనంత తెలివిగా మోసపూరిత పద్ధతిలో రూపొందించబడ్డాయి

ఎగుమతి సబ్సిడీలు

ఎగుమతి సబ్సిడీ నిబద్దతలో రెండు అంశాలున్నాయి. (1) ఎగుమతి సన్సిడీలకై మొత్తం బడ్జెట్‌ కేటాయింపును తగ్గించుకోవడం (2) సట్సిడీ పరిధిలోకి వచ్చే ఎగుమళుల మొత్తం పరిమాణంలో కొంత తగ్గించుకోవడం ఈ తగ్గింపులను ఒక్కొక్క ఉత్పత్తికి ఒక్కో రకంగా నిర్ణయించారు. (ఖోర్‌ 1999 పేజీ80) సంపన్న దేశాలు ఎగుమతి సబ్సిడీలకై పెట్టే మొత్తం వ్యయంలో 36 శాతం తగ్గించుకోవాలి ఎగుమతి సబ్సిడీల పరిధిలోకి వచ్చే పరిమాణాన్ని 21 శాతం తగ్గించుకోవాలి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు సబ్సిడీల తగ్గింపు శాతాన్ని తక్కువ గానూ ఈ నిబంధన అమలు గడువును ఎక్కువ గానూ నిర్ణయించారు నిరుపేద దేశాల ఎగుమతి సబ్సిడీలపై ఆంక్షలు లేవు వ్యవసాయ ఎగుమతుల రవాణా, ప్రాసెసింగ్‌, ప్యాకేజింగ్‌పై సబ్సిడీలను సంపన్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు రెంటికీ 1 ప్రాః డి నర్చింహారెడ్డి

ర్‌1 క రాల న్‌ ట్ర ్స్సంహారెడ్డి ర లా ఇ. శ 1 నట రా ష్‌ వో

మినహాయింపు ఇచ్చారు. (దాస్‌ 1998, పేజీ 61) వాస్తవాలను పరిశీలిస్తే సంపన్న దేశాలు తమ ఎగుమతులకై అధిక మొత్తంలో సబ్సిడీలు ఇస్తున్న విషయం తెలుస్తుంది. అయినా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఎగుమతులపై పెద్దగా సబ్సిడీలు ఇస్తున్న దాఖలాలు లేవు అందువల్ల నిబంధనల ప్రకారం సబ్సిడీలు తగ్గించుకున్నప్పటికీ సంపన్న దేశాల వ్యవసాయ ఎగుమతులపై సబ్సిడీలు ఇంకా ఎక్కువగా మిగిలే వుంటాయి. గ్రీన్‌ బాక్స్‌ చెల్లింపులతో సహా అంతరంగిక మద్దతు, ఎగుమతి సబ్సిడీలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్టయితే వర్ధమాన దేశాలలోని చిన్న సన్నకారు రైతులతో పోలిస్తే సంపన్న దేశాలకు చెందిన రైతులకు అదనపు ప్రయోజనం లభిస్తున్న విషయం విదితమవుతుంది సన్నకారు రైతు ఆర్ధిక వ్యవస్థల ప్రత్యేక అవసరాలు వాణిజ్యంతో సంబంధం లేని వ్యవసాయం వ్యవసాయ ఒప్పందంలో వున్న ప్రధాన సమస్య ఏమంటే, అది అన్ని దేశాలలో వ్యవసాయం ఒకే తరహాగా వుందనే ప్రాధమిక సిద్ధాంతంతో బయలు దేరుతుంది కానీ వివిధ దేశాల వ్యవసాయ పరిస్థితుల మధ్య చాలా తేడాలున్నాయి. అపారమైన భూమి, చౌకగా లభించే పెట్టుబడి అందుబాటులో ఉన్న ఉత్తర అమెరికా వ్యవసాయ వృవస్టను, చాలినంత భూమి లేమీతోనూ, వ్యయ భరితమైన పెట్టుబడితోనూ కొట్టుమిట్టాడుతున్న ఇండియా వంటి దేశాల వ్యవసాయ వ్యవస్థలను ఒకే గాటన కట్టడం అన్యాయం (ఎస్‌ ఎ మార్‌గ్లిన్‌ 1996 పేజీ 220) భిన్నమైన పరిస్థితులను ఒకే రకమైనవిగా పరిగణించడం వల్ల అననుకూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్న వారి ప్రయోజనాలకు హాని కలుగుతుంది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు చెందిన అనేకానేక రైతు సమాజాలకు వ్యవసాయం వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం చేపట్టే కార్యక్రమం కాదు అది వారికి తరతరాలుగా సాగించే ఒక కుటుంబ వృత్తి మాత్రమే అది బతుకుదెరువు వ్యవసాయం అయిదు ఎకరాల లోపు కమతాలలో సేద్యం చేపట్టే సన్నకారు, చిన్నకారు రైతుల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ, వారి సంఖ్య నానాటికీ పెరిగిపోతున్నది ఉదాహరణకు ఇండియాలోని కొల రాష్ట్రాలలో మూడింటి రెండు వంతుల కన్నా ఎక్కువ కమతాలు సన్నకారు రైతుల సేద్యం కిందే వున్నాయి. ఇంకొన్ని రాష్రాలలోనయితే ఇటువంటి కమతాలు 90కాతం కన్నా పైగా ఉన్నాయి ఈ తరహా రైతాంగం నెత్తిన సంపన్న దేశాల- “హైటెక్‌ వ్యవసాయం' కలిగిన అమెరికా వంటి దేశాల నుంచి అంతర్జాతీయ పోటీ తెచ్చి పెడితే, వారి జీవనాధారానికి పెద్ద ఎత్తున ముప్పు ఏర్పడినట్టే పారిశ్రామిక దేశాలలో “అగ్రి బిజినెస్‌'లో వ్యవసాయం పాలు తక్కువ, వ్యాపారం పాలు ఎక్కువ అక్కడ అన్న వస్తాల విలువ చాలా వంకు పొలాల్లో కన్నా పొలం వెలుపలి అంశాల ఆధారంగా నిర్ణయమవుతుంది. అది నిరంతర రాయితీకి సంబంధించిన (ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది. (ఎస్‌ ఎ మార్‌గ్లిన్‌ 1996, పేజీ 218) తృతీయ ప్రపంచ దేశాలను ఆ దిశగా నెట్టడం వల్ల అక్కడి పేద రైతులు ఎనలేని ఇక్కట్లపాలవుతారు వర్ధమాన బేశాలకు శరాఘాతం - వ్యవసాయ ఎప్పందం "52

ప్రత్యేక వ్యవసాయ వాతావరణ పరిస్థితులు

పేద దేశాలలోని వ్యవసాయంలో ఎక్కువగా చిన్న కమతాలపై ఆధారపడడమేకాదు, అక్కడి సేద్యం ప్రాంతీయ వ్యవసాయ వాతావరణ పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది చాలా పంటలు ఆయా (ప్రాంతాలకే పరిమితం ఉదాహరణకు కేరళలో రబ్బరు, కొబ్బరితోటలు, సుగుంధ ద్రవ్యాల సేద్యం ఎక్కువ అదే విధంగా మిగిలిన ప్రాంతాలలో కూడా కొన్ని ప్రత్యేకమైన పంటలు పండిస్తారు మెట్ట, వర్షాభావ నేలలలో చమురు గింజల పంట సాగు ఎక్కువ వరి యెక్కువ వర్షపాతం సాగునీటి సదుపాయం కలిగిన ప్రాంతాలలో ఎక్కువగా పండిస్తారు ఈ ప్రాంతాలలో పంటల మార్చిడికి అవకాశం లేదు వంట నూనె అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో తక్కువ ధరకు దొరుకుతుందనే కారణంతో స్వేచ్చగా దిగుమతి చేసుకుంటే మెట్ట రైతులు దెబ్బతింటారు అక్కడ వేరే పంటలు పండించే అవకాశం వుండదు అటువంటి సందర్భాలలో కేవలం చమురు గింజలు మాత్రమే పండించే ఈ తరహా ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలమవుతాయి చాలా పంటలు వ్యవసాయ వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడివున్నందున, తేలికగా పంటల మార్పిడికి అవకాశం లేకుండా పోతున్నది తత్‌పర్యవసానంగా స్వేచ్భా వాణిజ్యం పోటీతో అనెక వ్యవసాయ సమాజాలు నిరాశ్రయులయ్యే ప్రమాదం ఏర్పడుతోంది ఈ పద్ధతిలో ఎంతో కొంత వ్యాపారం జరిగినా దాని వల్ల సన్నకారు రైతాంగానికి ఒనగూడే ప్రయోజనం శూన్యం

పరివర్తక దశ - పరి రక్షణ

ఇండియా వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు చెందిన సన్నకారు, మధ్య తరహా రైతులు అధిక ఉత్పత్తినిచ్చే పంటలకు పరివర్తన చెందే దశలో వున్నారు వారి అక్షరాస్యత, విద్యా స్థాయి పెరగడం, సరికొత్త వంగడాలు నాటిన సంపన్న రైతులు పొందుతున్న లాభాల గురించి తెలుసుకోవడం కారణంగా తమ జీవనస్టాయిని మెరుగు పరుచుకోవాలనే తృష్ణతోనూ నెమ్మది నెమ్మదిగా అధికోత్చత్తి నిచ్చే సంకర జాతి వంగడాల వైపునకు ఆకర్షితులవుతున్నారు వారిప్పుడు అధికోత్చత్తినిచ్చే వ్యవసాయంలోకి దుమికేందుకు సిద్ధంగా వున్నారు కానీ ఆరకమైన పరివర్తనకు నీటి పారుదల, రోడ్డు, నిల్వ సదుపాయాలు, మెరుగైన మార్కెటింగ్‌ సశ,పాయల వంటి మౌలిక సదుపాయాలపై పెద్ద ఎత్తున మదుపు పెట్టవలసి వుంటుంది అంతేకాదు కనీస మద్దతు ధరలు హేతుబద్దమైన వర్దీకి రుణ సదుపాయాలు, సబ్సిడీ ఎరువులు, నాణ్యమైన విత్తనాలు కూడా అవసరం

సన్నకారు రైతులు సాంప్రదాయ పరిజ్ఞానంపై ఆధారపడని కొత్త పంటల సాగుకు దిగుతున్న పరిస్థితులలో వారికి విస్తరణ సదుపొయాలు, మెరుగైన సేద్య, క్షేత్ర పద్దతులను తప్పక అందుబాటులోకి తేవాల్సి వుంది ఈ రకమైన పరిజ్ఞానం సమకూర్చుకోవడం అనేది సన్నకారు, చిన్న తరహా రైతుల సామర్థ్యానికి మించినపని ఇటీవలి కాలంలో ఇండియాలోని ఆంధ్రప్రదేశ్‌, కర్నాటక, పంజాబ్‌ అస్సాం రాష్ట్రాలలో సంభవించిన ఆత్మహత్యలు, సన్నకారు రైతులు ఈ రకమైన “రిస్క్‌ను బలవంతాన తమ నెత్తిన మోయవలనిన ఫలితంగా

ర్‌ం 'ప్రొ॥ డి నర్సింహారెడ్డి

సంభవించినవే ఈ రాష్ట్రాలలోని సన్నకారు రైతులు అధిక వడ్డీ రుణాలు, నాసిరకం పురుగు మందులు, విస్తరణ సదుపొయాల లేమి, సరకులకు గిట్టుబాటు ధరలు లేకపోవడం, అరకొర మార్కెటింగ్‌ నదుపాయాలు, భూగర్భ జలాలు ఇంకిపోవడం వంటి సమస్యలతో కుంగిపోయారు ఈ 'రిస్క్‌లన్నీ కలసి ఒక్క పెట్టున సన్నకారు రైతుపై మోయలేని భారాన్ని పడ వేశాయి ఆ భారాన్ని వారు భరించలేక వాపోయారు తత్ఫలితంగా వారిలో కొందరు ఆత్మహత్యల వంటి తీవ్ర చర్యలకు పాల్పడవలసి వచ్చింది చిన్న సన్నకారు రైతులు అధికోత్పత్తి పంటలకు పరివర్తన చెందిన చరిత్ర ఒక్క తూర్పు ఆసియాకే వుంది ఆ అనుభవాలు ఇండియా వంటి దేశాలకు ఎంతగానో వర్తిస్తాయి చిన్న సన్నకారు రైతులు గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు, రుణ సహాయం, విస్తరణ, మార్కెటింగ్‌ తగిన ధరల విధానం, ఇత్యాదిరంగాలలో పెద్దయెత్తున ప్రభుత్వ సహాయాన్ని పొందడం ద్వారానే అధికోత్సత్తి వ్యవసాయానికి పరివర్తన చెందగలరని జపాన్‌, దక్షిణ కొరియా, తైవాన్‌ వంటి తూర్పు ఆసియా దేశాల అనుభవం తెలుపుతుంది పైన పేర్కొన్న ప్రభుత్వ మద్దతుకు సంబంధించిన పై అంశాలన్నింటిలోను గణనీయంగా వ్యవసాయరంగ సబ్సిడీలు చోటు చేసుకుని వుంటాయి. ప్రస్తుత సంక్లిష్ట స్థితిలో ఇండియా వంటి దేశాల చిన్న సన్నకారు రైతులకు ప్రభుత్వం మద్దతు ఇవ్వకుండా, వారిని వ్యవసాయ ఒప్పందం కింద స్వేచ్చా వాణిజ్యం బారిన పదవేస్తే పెద్ద విపత్తు తప్పదు ఆహార భద్రత, జీవన భృతి, ఉపాధి బడుగు దేశాల ఆహార భద్రతకు ఆంతరంగిక ఆహార ఉత్పత్తికి మధ్య సంబంధాన్ని అనేక మంది పండితులు వివరించారు ఆ వివరణ వ్యవసాయ ఒప్పందం పూర్వ సిద్ధాంతాన్ని సవాలు చేస్తుంది (రాఘవన్‌ 1999, దాస్‌, 1999, గ్రిఫిన్‌, 1999) వ్యవసాయ ఒప్పందం తులనాత్మక ప్రయోజనం అనే పూర్వ సిద్ధాంతం పునాదిగా కలిగింది ఏ దేశమైనా చౌకగా ఉత్పత్రి చేసే దేశాలనుంచి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు దిగుమతి చేసుకోవాలని అది సూచిస్తున్నది కానీ దానివల్ల ఆచరణలో బడుగు దేశాలు ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన తీవ్ర సమస్యలను ఎదుర్కొనవలసి వస్తుంది అందుకు కారణాలు ఇవి (దాస్‌, 1999, సి, పేజీ 21) 1 దీర్హకాల విదేశీ మారక కొరతలతో సతమతమయ్యే దేశాలు అహార దిగుమతులపై ఆధారపడడం వల్ల ఇబ్బందులు, అనిశ్చితి ఎదుర్క్శొవలసి వుంటుంది 2 వ్యవసాయ వాణిజ్యాన్ని (ఫైవేటీకరించడం వల్ల ఆహార ధరలలో అనిశ్చితి ఏర్పడుతుంది తరచు ధరలు పెరుగుతాయి దీని వల్ల పేదల ఆహార వినియోగం సంకటంలో పదుతుంది ౩ ఒక వేళ విదేశీ మారక ద్రవ్యం లభ్యమైనా, వివిధ కారణాల రీత్యా కొన్ని సందర్భాలలో దిగుమతులు అందుబాటులో వుండకపోవచ్చు ఇటువంటి అనిశ్చితులను అధిక జనాభా కలిగిన బడుగు దేశాలు భరించలేవు 4 ఆహారం కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడడం ఆయా దేశాల స్వతంత్ర విదేశీ విధానానికి పరిమితులేర్పరుస్తుంది దీని వల్ల వాటి సార్వభౌమత్వం దెబ్బతింటుంది వర్థమాన దేశాలకు శరాఘాతం - వ్యవసాయ ఒప్పందం "రడ

వీటన్నింటి కన్నా మిన్నగా, ఇండియా వంటి దేశాలలోని చిన్న సన్నకారు రైతులే ఆహార పదార్థాల నికర కొనుగోలు దారులు కాబట్టి ఆహార ధరలు పెరగడం వల్ల వారి ఆదాయాలు పెరగక పోగా భారాలు పెరుగుతాయి ఆహార పదార్థాల ఆంతరంగిక ధరలు అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎగసినంత తేలికగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలోని పేదల అంతరంగిక ఆదాయాలు పెరగవు మరో కీలకమైన అంశం ఏమిటంటే, బడుగు దేశాలలో ఏకైక అతిపెద్ద ఉపాధి వనరు వ్యవసాయం మాత్రమే వ్యవసాయ దిగుమతులపై ఆధారపడడం అంటే ఆంతరంగిక వ్యవసాయం తగ్గిపోవడమే అంతేకాదు కోట్లాది జనం జీవన భృతి, ఉపాధి కోల్పోవడమే నిజమైన ఆహార భద్రత కేవలం ధాన్యం లభ్యతపైన కాదు ఆధారపడి వుండేది, అది ప్రజల కొనుగోలు శక్తిపైన మాత్రమే ఆధారపడుతుంది కొనుగోలు శక్తి ఉపాధితో సంబంధం కలిగి వుంటుంది అందువల్ల ఆహార ధాన్యాల కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడడం ఆహార, ఉపాధి భద్రతలపై తీవ్ర దుష్ఫరిణామాలు చూపుతుంది సమీక్ష ఎజెందా స్వేచ్చా మార్కెట్‌ అభూత కల్పన ఇండియా వంటి వ్యవసాయంపై ఆధారపడే దేశాలకు స్వేచ్భా వాణిజ్యం మరింత ప్రయోజనకరమనే విస్తృత ప్రచారంపై వ్యవసాయ ఒప్పందం రూపొందింది ఇండియాలో సయితం, అంతర్జాతీయ వ్యవసాయ ధరలు అంతరింగిక ధరల కన్నా ఎక్కువగానే వున్నాయి కాబట్టి, వ్యవసాయ సరకుల వాణిజ్యాన్ని సరళీకరిస్తే భారత రైతులు ఎగుమళులు చేసి వ్యవసాయంపై ఎక్కువ ప్రతిఫలం పొందవచ్చుననే వాదన వినిపిస్తున్నది అలా ఆదాయం పెరగడం వల్ల ఇండియాలో వ్యవసాయంపై మదుపు పెరగగలదని పై వాదన లేవనెత్తుతున్న వారు పేర్కొంటున్నారు కానీ వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల 'స్వేచ్భా వాణిజ్యం' అన్న పూర్వ సిద్ధాంతమే సరైనది కాదు వాట్మివ్స్‌ చెప్పినట్టు, వాస్తవ ప్రపంచంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని, వాణిజ్యాన్ని నిర్ణయించేది ప్రధానంగా సల్సిడీల అందుబాటుకు వుండే అధిక అవకాశం తప్ప భేదాత్మక ప్రయోజనం కాదు పారిశ్రామిక దేశాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకన్నా ఎక్కువ సల్సిడీలు ఇస్తున్నాయన్నది లోక విదితం వ్యవసాయ సరకుల వాణిజ్యంలో సింహభాగం సంపన్న దేశాల ఆధిపత్యంలో వుంది వాట్మిన్స్‌ తృణ ధాన్యాలకు సంబంధించిన పరిస్థితిని ఇలా ఎత్తి చూపారు “అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ఎక్కువగా జరిగే ఈ ఆహార పదార్థాలకు సంబంధించి ప్రతి ఏటా దాదాపు 20 బిలియన్‌ డాలర్ల వ్యాపారం జరుగుతున్నది వాటిలో గోధుమ, గోధమ పిండి ఎగుమతుల మొత్తంలో సగం అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్య దేశాల మధ్యే జరుగుతున్నది ఒక్క అమెరికాయే మొక్కజొన్న ఎగుమతులలో నాలుగింట మూడు వంతులు ఆక్రమించింది అంతర్జాతీయ తృణ ధాన్యాల మార్కెట్‌లో అమెరికా, ఐరోపా సమాఖ్య దేశాల ఉత్పత్తి దారుల ఆధిపత్యం నదుస్తున్నందువల్ల, అంతర్జాతీయ తృణధాన్యాల ఎగుమతి ధరల "కక 'ఫ్రాః డ్‌ నర్పింహారెడ్డ్‌

నిర్ణయం కూదా వాటి గుప్పిటలోనే వుంది వీటిని దిగుమతి చేసుకునే దేశాలలోని ఉత్పత్తి దారులు ఈ ధరలతో పోటీపడాల్సి వుంటుంది అందువల్ల అమెరికా, ఐరొపా సమాఖ్య ఉత్పత్తి దారులకు ఆయా (ప్రభుత్వాలు చెల్లించే సబ్సిడీలు వారు విక్రయించే తృణ ధాన్యాల ధర నిర్ణయంలో ఒక్క సంపన్న దేశాలలో మాత్రమే కాక ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కీలక పాత్ర వహిస్తాయి. (వాట్మిన్స్‌ 1999, పేజీ ౩4) స్వేచ్భా వాణిజ్యం ద్వారా ప్రయోజనాలు లభించకపోగా, వ్యవస్థాగత సర్దుబాట్ల కార్యక్రమం (శాఫ్‌) కింద జరిగిన సరళీకరణ సైతం సన్న చిన్నకారు రైతాంగం ప్రయోజనాలను గణనీయంగా దెబ్బతీసింది 'శాప్‌ సన్నకారు రైతాంగంపై తీవ్ర దుష్ప్రభావం చూపిందని ఐక్యరాజ్య సమితి సామాజికాభివృద్ధి పరిశోధనా సంస్థ (౮గ్నా50) నివేదిక (1995) పేర్కొంది 'సర్జుబాట్ల కార్యక్రమానికి లోనవుతున్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పేద రైతాంగానికి కుదుపులను తట్టుకు నిలబడేందుకు అవసరమైన సామాజిక భద్రతా ఏర్పాట్లు కరువయ్యాయి (ప్రభుత్వాలు ఒక ప్రాంతం తర్వాత మరో ప్రాంతంలో సబ్సిడీలు రద్దు చేసుకుంటూ పోవడంతో సన్నకారు రైతులకు అత్యవసర పెట్టుపోతలు, సేవలు అందుబాటులో లేకుండా పోయాయి వారిలో చాలా మంది ఆదాయాలు వేగంగా పడిపొయాయి కొందరయితే సేద్యాన్ని మొత్తంగా విడిచి పెట్టారు స్థానిక మార్కెట్ల కోసం ఆవార పదార్థాలు ఉత్పత్తి చేస్తున్న రైతులు సయితం హరాత్తుగా అంతర్జాతీయ పోటీ దెబ్బ చవిచూడాల్సి వచ్చింది వారికి సాంకేతికంగా ముందజంలో వున్న ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా సంపన్న రైతుతో పోటీ పదదం అసాధ్యం అయింది సంపన్న దేశాల రైతులకు పెద్ద ఎత్తున సబ్సిడీల ద్వారా ప్రయోజనం లభిస్తున్నందున వారు ఆహార ధాన్యాలు చౌకగా విక్రయించగలిగారు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల విస్తరణ వల్ల కొందరు సంపన్న రైతులకు విస్తృతావకాశాలు ఏర్పడ్డాయి. కానీ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలోని పేద రైతాంగం జీవనభృతిపై అది &ీవ్ర దుష్రభావం చూపింది (భోర్‌, 1999, పేజీ 29-30 నుంచి) ఫిలిప్పీన్స్‌లో వ్యవసాయ టారీఫ్‌ల తగ్గింపు కారణంగా ఏర్పడిన పరిస్థితిపై జరిగిన ఆధ్యయనం ఆదారంగా వాట్మిన్స్‌ (1999, పేజీ 33) ఇలా తీర్మానించారు. “నిశ్శబ్దంగా, నిరంతరాయంగా, (ప్రపంచ మాధ్యమాల మిరుమిట్లకు దూరంగా “స్వేచ్చా వాణిజ్యం అంతర్యుద్ధం స్థాయిలో పెద్ద యెత్తున రైతాంగాన్ని నిర్వాసితులుగా మారుస్తుంది వారి జీవన భృతిని ధ్వంసం చేస్తుంది” ఫిలిప్పీన్స్‌ వ్యవసాయంపై డబ్యు టి ఓ ఒప్పందం ఫలితాలను అధ్యయనం చేసిన 'ఆక్‌ఫామ్‌' నివేదిక కూడా అదే విషయాన్ని చెబుతోంది స్థానిక మార్కెట్లలో అమెరికా చౌక దిగుమతులు వచ్చిపడి ధరల తగ్గింపునకు దారి తీసిన ఆరేళ్ళ కాలంలో మొక్క జొన్న రైతుల కుటుంబ సగటు ఆదాయాలు 30 శాతానికి పైగా తగ్గిపోయినట్టు నివేదిక అంచనా వేసింది వాణిజ్యపరమైన ఆంక్షలు లేక పోవడం వల్ల అమెరికా మొక్క జొన్నను ఫిలిఫ్సీన్స్‌ వర్ధమాన దెశాలకు శరాఘాతం - వ్యవసాయ ఒప్పందం ౯6

ద్వీపం మిండాన్‌లో పండించిన దానికి సగం ధరకు మార్కెట్‌ చేయడం వీలుపడింది దీనితో అయిదు లక్షల మంది ఫిలిప్పీన్స్‌ రైతుల జీవన భృతికి (మొత్తం 12 లక్షల మందిలో) తక్షణ ప్రమాదం వాటిల్లింది (భోర్‌ 1999, పేజీ 32) పరివర్తన దశలో పరి రక్షణ - కథా కమామీషు

పారిశ్రామిక దేశాల వ్యవసాయ రంగానికి అక్కడి ప్రభుత్వాలు పెద్ద ఎత్తున సబ్సిడీలు, మదుపు, పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఇన్సూరెన్స్‌ రూపంలో మద్దతు సమకూరుస్తున్న విషయం, పారిశ్రామిక ప్రపంచంయొక్క వ్యవసాయాభివృద్ధి చరిత్రను పరిశీలిస్తే విదితమవుతుంది అమెరికా వ్యవసాయ మిగులు కానీ, ఐరోపా సమాఖ్య ఆహార ధాన్యాల నికర ఎగుమతి దారుగా ఎదగడం కానీ లేదా ఎపాన్‌ దేశపు చిన్న కమతాల వ్యవసాయిం అధికోత్పత్తి కలిగిన 'అగ్రి బిజినెసో గా ఎదిగేందుకు కానీ దోహదపడింది, టారీఫ్‌ అడ్డు గోడలు, పటిష్టమైన వ్యవసాయ సబ్సిడీలు మాత్రమే ఈ చరిత్రను విస్మరించి ఆత్మహత్యలతో కొట్టుమిట్టాడుతున్న ఇండియా వంటి దేశాల వ్యవసాయాన్ని సంపన్న దేశాలతో ఒకే గాటన కట్టడం, అన్ని దేశాలకు వ్యవసాయ ఒప్పందం కింద స్వేద్భా వాణిజ్యమనే “ఉమ్మడి స్పృతిని రూపొందించడం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల రైతాంగం భవిష్యత్తును పూర్తిగా విస్మరించడమే ఇండియా వంటి దేశాల సన్న చిన్నకారు రైతాంగం ప్రభుత్వ మద్దతు లేకుండా తదుపరి దశ - అధికోత్చత్తి వ్యవసాయానికి చేరే అవకాశం లేనేలేదు వ్యవసాయ ఒప్పందం ప్రస్తుత రూపంలో పేద దేశాల వ్యవసాయ (ప్రయోజనాలకు తీవ్రంగా హాని కలిగిస్తుంది

సమీక్షకు ఎజెండా

ఉరుగ్వే చర్చలలో సభ్య దేశాల పాత్రకు సంబంధించి రెండు వైపరీత్యాలు చోటు చేసుకున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే ఒక వైపు న్యాయ, సాంకేతిక, వైజ్ఞానిక సలహా దారులతో బారులు తీరిన అమెరికా నాయకత్వంలోని పారిశ్రామిక దేశాలు ప్రపంచ వాణిజ్య క్రమాన్ని తమకు అనుకూలంగా మలచుకునేందుకు సిద్ధంగా వున్నాయి సం్రదింపులలో నిపుణుల మద్దతుకు సంబంధించిన సమాచారం కూడా తెలియని అధికార ప్రతినిధులు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు పెద్ద సంఖ్యలో మరో వైపు నిలిచి వున్నాయి తతృ్ఫలితంగానే వ్యవసాయ ఒప్పందం వంటి అసమాన, అన్యాయపూరిత ఒప్పందాలు అమలులోకి వస్తున్నాయి వ్యవసాయ ఒప్పందం సమీక్ష ఆ అసమానతలు, ఒప్పందంలోని ప్రమాదకర అంశాలను వెల్లడించేదిగా వుండాలి

వ్యవసాయ ఒప్పందం సమీక్షకు సంబంధించి ఇప్పటికే సూచనలు వచ్చాయి. వాటిని “మార్కెట్‌ ప్లస్‌ ధోరణిగా వ్యవహరిస్తున్నారు (రాఘవన్‌ 1999). వ్యవసాయోత్చత్తి, వ్యవసాయ సరకుల వొణిజ్యాభివృద్ధికి సంబంధించిన ఆంతరంగిక మద్దతు విధానాలు, వివిధ రకాల టారీఫ్‌లు రూపకల్పన చేసే సందర్భంలో ఆహార భద్రత, ఉపాధి పరిరక్షణ వంటి వాణిజ్యేతర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడంపై ఈ ప్రత్యామ్నాయ వైఖరి దృష్టి పెడుతుంది వ్యవసాయ ఒప్పందం సమీక్ష సందర్భంగా 7 ప్రాః డి నర్ఫింవాలెడ్డి

చేపట్టాల్సిన దిద్దుబాటు చర్యల జాబితాను దాస్‌ (19898) పొందుపరిచారు “ఆంతరంగిక మద్దతు అంటే ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు అదీ ముఖ్యంగా సన్న చిన్నకారు రైతులకు ఇచ్చే సబ్సిడీల విషయంలో చిన్న సన్నకారు ఆర్థిక వ్యవస్థలకు మరింత వెసులుబాటు కల్పించాలి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు మెరుగైన టారీఫ్‌ పరిరక్షణ ద్వారా దిగుమతి సౌలభ్యం కల్పించాలి ఒప్పందంలో తగిన సంయమనం" నిబంధనలలోని 18వ అధికరణంలో వివక్షను సరిదిద్దాలి అది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఉత్పత్తి మెరుగుదలకు దోహదపడే ముఖ్య చర్యలు - పెట్టుబడులు, ఉత్పత్తి సబ్సిడీలు ఉపయోగించడానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతీకార చర్యలను నిర్దేశిస్తున్నది వాటిని సరిదిద్దాల్సి వుంది ఆహార, ఉపాధి భద్రత వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడంతోపాటు, దిగువ అంశాలకు తగినంత ప్రాధాన్యం ఇచ్చేలా దిగుమతి సౌలభ్యం తోపాటు అంతరంగిక మద్దతును కూడా పునర్‌వ్యవస్టీకరించాలి వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్న కార్మికుల సంఖ్య, భూ కమతాల వ్యవస్థ, పరిమాణం, వనరుల లభ్యత వంటి అంశాలను కూడా వ్యవసాయ ఒప్పందం సమీక్షకు, ప్రాతిపదికగా తీసుకోవాలి ఎడబ్యు లూయిస్‌ చెప్పినట్టు, ఏ దేశ అభివృద్ధిని అయినా సరే ప్రజల ఆహార అవసరాలను తీర్చగలిగే కార్మిక శక్తి వ్యయానికి, అభివృద్ధి స్థాయికి వున్న విలోమ సంబంధం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు దేశ జనాభాలో సగం నుంచి మూడు వంతుల కార్మిక శక్తి వ్యవసాయ రంగంలో పరిశ్రమిస్తున్న దేశాలను రెండు నుంచి 20 శాతం మించకుండా వ్యవసాయ రంగంలో కార్మికులుండే దేశాలతో సమానం చేయడం సరికాదు వ్యవసాయ ఒప్పందాన్ని సమీక్షించేటప్పుడు సన్న చిన్నకారు రైతాంగం సంఖ్య అధికంగా వుండడం, అధిక శాతం జనాభాకు వ్యవసాయం జీవనభృతిగా ఉపయోగపడడం, పరివర్తనకు సంబంధించిన “రిస్మ్‌ల నుంచి రక్షించే పరిరక్షణ లేకపోవడం, పంటల మార్చిడికి అనుకూలంగా లేని ప్రాంతీయ వ్యవసాయ వాతావరణ ప్రత్యేక పరిస్థితుల వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి న్‌ వ్యవసాయరంగంలో డబ్యు టి ఓ తరహ సంస్కరణలకు, సన్న చిన్నకారు రైతాంగం వెతలకు, ఆత్మహత్యలకు మధ్య సంబంధం వుందనడానికి స్పష్టమైన సూచనలు వున్నాయి వాటిని అడపాదడపా సంఘటనలుగా, వాణిజ్యంతో సంబంధం లేనివిగా (తోసిపుచ్చరాదు ఈ అంశాలను వ్యవసాయ ఒప్పందం సమీక్ష చర్చలలోకి తీసుకురావాలి వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని వాణిజ్య సంబంధిత నిబంధనలను రూపొందించే సందర్భంలో మార్కెట్‌ స్వభావేతర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అవసరమే కాదు, న్యాయబద్ధం కూడా ఉరుగ్వే రౌండు చర్చలు వాణిజ్య అవకాశాలను సంబంధిత మదుపు చర్యలు, సర్వీసులు, వేథోనంబంధిత హక్కులు, ప్రజారోగ్య వర్యావరణ షరతులు వంటి అంశాలకు విస్తరించుకుపోయిన దృష్ట్వా ఈ జాగ్రత్త మరింత అవసరం వ్యవసాయ ఒప్పందంలోని ప్రస్తుత నిబంధనలను మార్చకపోతే రానున్న శతాబ్దంలో సైతం జనాభాలో అధికభాగం వ్యవసాయంపై ఆధారపడే ఇండియా వంటి దేశాల ప్రయోజనాలకు ఉపద్రవం వాటిల్లడం ఖాయం వర్థమాన బేశాలకు శరాఘాతం = వ్యవసాయ ఒప్పందం "ర

రిఫరెన్స్‌ 2053 ౧9 90481401 [2 (1998) 6 10 గక్రంటలులం పం 068 64౦౦69, 0జజుంట బర గెంయోం6 యఖుక్రటం గుర సంకర సాంగం కిలుబుక్ష ౨9, 3018కఈ20) 121 (19992) “06404 ము 1004బు066 ఖర 1౧00002016 4ఉకైింలులుం ౧06 0064 గంంట్లలలం [0 100/101 9 9148126] 1241 (19990) "00566 5000400 0౧ఖుక్రటు ౧6౭౦66 1 10 కయ! రుం తక్రైా66 16 71110 10116 గంంటక్రలం 100/ 101 015, 9198120 121 1౧9990) “6 518 కజంక్ర 1 క్రయ! 004 ₹/0)16 గం5లుక్రలం6 100 101 11, ౧2౧6 (1999) “కరం! ఉం02124600 గ 14160 "006 560410౧067 [1064 1006 గంంటుక్రలటం 100 101 10 సేటనగం (1999) |ష౦0౧0600000 ంటల65 21 తీ000 06 50405 తర్రంలు!ముం ' గస6ే 10గ16 2టక్రలం, 100101 జక క06ర 60046 స[01 ఖురే 0600100ముక్ర 00766క్టం 000 54 1140౮00 (1996) అలంం0ల( 10 ౧1జ౦క్రం గ జాక1౧ 54 (1996) 1జులు6ం౧ రుం గజములు, 56600160, ఖర 51 అగంట, వం 00 డిక్రగం!0ా6 జు6 వంటలు 0 గరం] 66క్రల 10 టకు. "4, బం ఖగ. 5% (660), 0 610 షం రర (19902 06 సెలా ఫంగేడ 66 0164ల ఖు6ే 6౯40 00006008 ఖం 06 10 ఉజు ఉతిటోజు కొంకలం 6 0 [9 ముర (64) 10 08646005 0 య1/010 01 తీర్రంయముం 206 ము! 0౪లంం0ల6 0, స్వరలణ086 ౫జ2ం10001 2666 0 (1998) '04ట460య2] గంలో మట్టం (10239) 0660601 01 క జయిలకో రట 1 & ఉఖుల్రంక్ర వంటబోం”, 0260041 ఏలుంజు 01 3106మ0010క్రల 10 0౧గఆకే &్ట ౧02ూం సాం9ం606 ఖురే ౮0150మగ0ు, ఎ తటే 16 18 ర, గ్వైరలాజం36 280481, 0 (1999) "044 ౦౫13 10) 4 “టం 115" తం000401 0 తక్రగంయిరుల మొగ 70564 గెంకిుక్రలం, [0 100/101 గయ గలం (1999) సాం గాం646 ఖుడే "జయ "2820163 ొంయ 96 లుక్రంట/ గ0టు6ే 0 16 ₹0016 ₹006 500, యర ₹0గె6ే ్‌ కంంలుగ్రలం6 100 101 క్‌9ి ప్రొః డ నర్సింహారెడ్డి

జి వగ ప్రపంచ వాణిజ్య సంప వ్యవసాయ ఒప్పందం క్ట ట్‌ మ పి,వి.సతీష్‌ దైరెక్టర్‌, దక్కన్‌ డివలప్‌మెంట్‌ సొసైటీ, హైదరాబాద్‌ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ అంటే ఏమిటి?

ఈ సంస్థ మౌలిక లక్షణాలను అర్ధం చేసుకోవడం ఎలా? ఇంటర్‌నెట్‌ ద్వారా తెలుసుకోవడం ఒక పద్ధతి ఇంటర్‌నెట్‌ విప్పితే ఎన్నో నిర్వచనాలు ఊడిపడతాయి. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ వెబ్‌సైట్స్‌ తన గురించి ఈ కింది మాటల్లో వివరిస్తోంది

జనవరి 1995న ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఏర్పడింది ప్రపంచ వ్యాపార వ్యవస్థకు చట్టపరమైన పునాదిగా పనిచేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం ప్రపంచ దేశాలు తమ వాణిజ్య చట్టాలను, నిబంధనలను ఎలా రూపొందించుకోవాలన్న విషయమై ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ తగు విధానాన్ని రూపొందిస్తుంది

సమిష్టి చర్చలు సంప్రదింపుల ద్వారా ప్రపంచ దేశాల మధ్య విశ్వ వాణిజ్య సంబంధాలు రూపొందడానికి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ కృషి చేస్తుంది దేశాల మధ్య వాణిజ్య విధి విధానాల్ని రూపొందించి అమలు జరిపె ఎకైక అంతర్జాతీయ సంస్థ ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, వ్యాపార సంబంధ విధానాల తయారీకి దేశాలకు డబ్యు టి ఓ ఒప్పందాలు మార్గదర్శకంగా ఉంటాయి

ఈ ఒప్పందాల ముఖ్యమైన లక్ష్యాలు మూడు

1 వ్యాపారం సాధ్యమైనంత సాఫీగా సాగడం

2 చర్చల ద్వారా క్రమేపి మరింత ఉదారవాద వాతావరణాన్ని ఏర్పరచటం

8 వివాదాలను పరిష్కరించడానికి నిష్పాక్షిక విధానాలను రూపొందించడం

కానీ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థను కొందరు నురో దృక్కోణం నుంచి చూస్తున్నారు గ్లోబల్‌ అలయన్స్‌ అనే అనేక సామాజిక ప్రగతి శీల సంస్థల కూటమి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థపై తన భిన్నాలిప్రాయాన్ని వ్యక్తీకరిస్తున్నది ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థను ప్రతిఘటించటానికి 10 కారణాలున్నాయని అది పేర్మొన్నది,

1 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ బహుళ జాతి సంస్థల ప్రయోజనాలను మాత్రమే

కాపాడుతుంది

2 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒక మోస పూరిత 'కోర్టు

60

8 శ్రామికులను, మానవ హక్కులను అణచివేస్తుంది

4 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ పర్యావరణాన్ని ధ్వంసం చేస్తోంది

5 ప్రపంచ వాణిజృ సంస్థ ప్రజలను పొట్టన పెట్టుకుంటోంది

6 దేశీయ అభివృద్ధికి అడ్డుకాలు వేసి పేద దేశాలను బలిపెడుఠొంది

7 దేశాల మధ్య, ప్రజల మధ్య అసమానతలను పెంచుతోంది

8 ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ దేశాల సార్వభౌమాధికారాన్ని కాలరాస్తున్నది

ఇంటర్‌నెటీను మూసేసి వాణిజ్యంపై పార్లమెంటరీ స్థాయీ సంఘం రూపొందించిన నివేదికను చూస్తే ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మరో కోణం నుండి కనిసిస్తుంది ఈ సంఘం 85వ నివేదికను చూస్తే మన పార్లమెంటు సభ్యులు, డబ్యుటి ఓ పట్ల ఎలా కలవరం చెందారొ అర్ధమవుతుంది ప్రపంచ బ్యాంక్‌, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి(ఐ ఎం ఎఫ్‌)లు దేశీయ వ్యవహారాలపై ఎలాంటి వత్తిడి, ప్రభావం చూపించదు కానీ ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ అందుకు భిన్నంగా సభ్య దేశాల ఆంతరంగిక విధానాలను అదుపు చేసే అధికారాలను, యంత్రాంగాన్ని కల్గివుంటుంది

సభ్య దేశాల ఆంతరంగిక వ్యవహారాలను అదుపులోకి తీసుకొనే ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సామర్థ్యం పట్ల పెల్లుబుకుతున్న ఆందోళనను తీవ్రంగా గమనించాలి నిజానికి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వ్యవసాయంపై హద్దూ ఆపూ లేని అధికారం కైవసం చేసుకోవడం ఓ పెద్ద ఘోరమైన పరిణామం

ప్రపంచ జనాభాలో మూడు వంతులు ప్రజల జీవన విధానమైన వ్యవసాయంపై వ్యాపార సంఘం ఆధిపతుం చలాయించడం సమకాలీన చరిత్రలో ఒక నేపాళ రహస్యం ఈ గుట్టును అర్ధం చేబుకోవాలంటే రవ్వంత మునుపటి చరిత్ర తిరగేస్తే ఆ సందర్భంలో ఈ ఒప్పందం బాగోతం బాగా అర్ధమవుతోంది

వ్యవసాయంపై ఒప్పందం

1995లో ఈ ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చినపుడు మొత్తం సరుకుల వ్యాపారంలో వ్యవసాయం వాటా 12 శాతం కంటే తక్కువే ఇటీవలి దశాబ్ధాల్లో ప్రపంచంలో వ్యవసాయ ఎగుమతులు పెరుగుతున్నప్పటికీ, మిగతా తయారీ సామగ్రితో పోల్చి చూస్తే ఈ ఎగుమతులు అందులో సగం కంటే తక్కువే ఫలితంగా, ప్రపంచ వస్తు సామాగ్రి వ్యాపారంలో వ్యవసాయం క్రమంగా తరుక్కుపోతూ వచ్చింది ఎన్నో దేశాలకు ముఖ్యంగా అమెరికా, యూరోపియన్‌ కమ్యూనిటీ దేశాలకు ఈ పరిణామం బాధాకరం అయింది ఎందుచేతనంటే ప్రపంచంలో వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల భారీ ఎగుమతి దారులు వారే

ప్రపంచ వ్యవసాయాన్ని కబ్టా చేసుకోవడానికి వీరికి కనిపించిన రెండు పెద్ద అద్డుగోడలూ వీరు కట్టినవే మార్కెట్‌కు అడ్డంకులు, దేశీయ వ్యవసాయానికి సంబంధించిన విధానాలు, ఎగుమతుల్లో పోటాపోటీ - ఇవి అడ్డంకులు ప్రపంచంలో చాలా దేశాలు తమ 4ద్ధుం ద్వారానే వెల చెల్లించేవి వవనత్‌క్‌

ఉరుగ్వే వ్యవసాయ చర్చలు, లావాదేవీలు (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ స్థాపనకు దారితీశాయి రెండు బృందాలూ తీవ్ర స్థాయిలో చర్చించుకొని ఎన్నో ఒప్పందాలు కుదిరేట్లు జాగ్రత్త పడ్డారు ఆ కుస్తీ పట్లల్లోంచే వ్యవసాయ ఒడంబడిక తలెత్తింది దీని ముందు మాటలోనే, న్యాయమైన, మార్కెట్‌ పరమైన వ్యవసాయ వ్యాపార వ్యవస్థను స్థాపించాలి అని తీర్మానించారు న్యాయమైన వ్యవస్థను ఒక వ్యాపార ఒప్పందం రూపొందించగలదా? వ్యాపారం కానటువంటి ఆహార సంరక్షణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, అఖివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యాన్నివ్వడం, ఇత్యాది వ్యాపారేతర విషయాలను అందులోకి దూర్చారు ఒప్పందం సబబైందని చూపించడానికి ప్రయత్నించారు కానీ నిజానికి ఇది న్యాయంగా, సమానత్వంతో జరిగే వ్యవహారం కాదు సమానత్వం, న్యాయం ఇందులో ఎలా అసాధ్యమో అర్ధం చేసుకోవాలంటే ఒప్పందంలో మూడు నిబంధనలను పరికించి చూడాలి ఇవి మార్కెట్‌ సదుపాయం, దేశీయంగా మద్దతు, ఎగుమతులకు రాయితీలు మార్కెట్‌ సదుపాయం ప్రతి దేశం ఇతర దేశాల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను తమ దేశంలో అమ్ముకునేందుకు తన మార్కెట్‌ తలుపులు తెరిచి వుంచాలి ఇదీ మార్కెట్‌ సదుపాయంలో వున్న కీలకమైన నిర్ధేశం ఈ ఒప్పందనానికి పూర్వం చాలా దేశాలు విదేశీ అమ్మకాలను అసాధ్యం చేస్తూ అనేక చర్యలు తీసుకున్నాయి ఈ చర్యలు రెండు రకాలు దిగుమతి సుంకాలు విదేశీ వస్తువులపై భారీ సుంకం వేసేవారు, పర్యవసానంగా విదేశీ వస్తువుల అమ్మకం అసాధ్యమయ్యేది ఇతర చర్యలు కొన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల దిగుమతిని నిషేధించారు. దిగుమతి చేసుకొనే వస్తువుల పరిమాణంపై ఆంక్షలు విధించారు ఈ పద్ధతిని సరిదిద్దడానికి 'వ్యవసాయ ఒప్పందం” మార్కెట్‌ సదుపాయం కల్పించడంలో ఓ పెద్ద ప్రాతిపదిక చేసింది దీనికి టారిఫికేషన్‌ అని పేరు పెట్టింది టారిఫికేషన్‌(వెల నిర్ణయించడం) అంటే సుంకేతర నిబంధనలను కూడా సుంకానికి సంబంధించిన నిబంధనల స్థాయికి తీసుకు రావడం ఉదాహరణకు ఒక దేశం దిగుమతి చేసుకోవాలనుకొన్న గోధుమ కోటాపై ఆంక్ష విధించిందనుకోండి అలాంటి ఆంక్షను గోధుమ దిగుమతిపై సుంకంగా మార్చేసే మార్గం ఏర్పరచాలి ఇలాంటి సుంకాలకు మామూలు వెలను జోడించినట్లయితే మార్కెట్‌ నియంత్రణ కోసం ఒక దేశం అవలంభిస్తున్న మొత్తం మార్కెట్‌ నియంత్రణ దృశ్యం మన కళ్ళముందు వుంటుంది అలా సుంకం కాక(నాన్‌ టారిఫ్‌) ఇతర దిగుమతి నియంత్రణ చర్యలను సమానమైన (టారిఫ్‌ ఈక్విలెంట్స్‌) చర్యలుగా అన్ని దేశాలూ మార్చుకోవాలి ఇలా చేసిన తరువాత వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై సుంకాలను (టారిఫి కేషన్‌) క్రమంగా తగ్గించడానికి అన్ని దేశాలూ ఒప్పుకోవాలి

అంతిమ మార్కెట్‌ సుంకాలను (ఫైనల్‌ టారిఫ్‌), 2000 సంవత్సరం నాటికి సంపన్న దేశాలు, మూడవ ప్రపంచ దేశాల అంతిమ మార్కెట్‌ సుంకాలను 2004 సంవత్సరం నాటికి ఒప్పందం మేరకు ఖరారు చేయాలి 1995 నాటి సుంకాలను క్రమంగా తగ్గిస్తూ నిర్ణయించిన కాలానికి ఒప్పుకున్న స్థాయికి తగ్గించాలి దేశీయ మద్దతు చాలాదేశాలు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు వివిధ రకాల రాయితీలు(సబ్సిడీలు) యిస్తున్నాయి ఉదాహరణకు ఇండియాలో రసాయనిక ఎరువుల పై రాయితీలు ఇస్తున్నారు వ్యసాయ ఒప్పందంలో ఒక్కో సభ్యదేశంలొ ఇచ్చే. రాయితీకి పరిమితి విధించారు 1995 నాటికి ప్రతి దేశం రాయితీని నిర్జీత పరిమితికి తగ్గించాలి షెడ్యూలులో 'పేర్ళాన్న రాయితీలలో సంపన్న దేశాలు 5 శాతానికి, పేద దేశాలు 10 శాతానికి తగ్గించాలి చూడడానికి పేదదేశాలకు రాయితీ యిచ్చినట్లే కనిపిస్తుంది కాని సంపన్న దేశాలు షెడ్యూలులో పేర్కొన్న రాయితీలు చాలా ఎక్కువ కాబట్టి నష్టపోయేది పేద దేశాలే ఎగుమతులపై రాయితీ ఎగుమతులపై ఇచ్చే రాయితీపై ప్రతి దేశం కట్టుబడి వుండాలి రాయితీని పూర్తిగా రద్దు చేయాలన్నది అంతటా వర్తించే నిబంధన ఎగుమతుల రాయిత్సీలో రెండు విషయాల్లో పరిమితులున్నాయి క్ష బడ్జెట్‌లో వ్యవసాయం వాటా 2 రాయితీ పొందిన ఎగుమతుల పరిమాణం ఒప్పందం అమలు కాలంలో ప్రతి సంవత్సరం ఈ రెండు విషయాలు దేశం షెడ్యూలులో నమోదు చేస్తారు. దాఖలు చేసిన షెడ్యూళ్ళకు ఆయా దేశాలు ఖచ్చితంగా కట్టుబడి వుండాలి కానీ, అబివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు రెండు రకాల ఎగుమతుల రాయితీల్లో మినహాయింపు ఇచ్చారు

1. దేశంలోనే రవాణా, మార్కెటింగ్‌ ఖర్చులు తగ్గించడానికిచ్చే రాయితీ
2. స్వదేశంలో షిప్‌మెంట్ల కంటే, ఎగుమతుల షిస్‌మెంట్‌ రవాణా ఛార్జీకు రాయితీ ఇస్తారు ఒప్పందంలో ఉన్న ప్రధానమైన నిబంధనలను పైపైన చదివితే,ఇవన్నీ సదుద్దేశ పూర్వకమైనవని, ప్రపంచ దేశాలకు అనుకూలమైనవనీ కూడా అనిపిస్తాయి కానీ వీటి పర్యవసానాలను అర్ధం చేసుకోవాలంటే ఒప్పందానికి పూర్వం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో వున్న పరిస్థితిని దృష్టిలో వుంచుకోవాలి ఒప్పందం కాదు అన్యాయం ఓ రెండు నిబంధనలను పరిశీలిద్ధాం ఒకటి - దిగుమతులపై పరిమీతులు, 63 ప్‌వ్‌నత్‌ష్‌

రెండు - దేశీయ రాయితీ ఈ నిబంధనలను అమలు చేస్తున్న దేశాలు వాటి స్థాయిని తగ్గించాలన్నది ఒప్పందంలోని కీలకమైన కట్టుబాటు దిగుమతులపై పరిమితులను 36శాతం, దేశీయ రాయితీ 26 శాతం తగ్గించాలన్నది ఒప్పందం షరతు బడ్జెట్‌లో వ్యవసాయం వాటా, రాయితీ కింద జరిగే ఎగుమతి మోతాదు రెంటినీ 36 శాతం, 21 కాతంకి తగ్గించాలన్నది ఒప్పందం కట్టుబాటు కానీ అబివృద్ధి దేశాల విషయంలో పైన పేర్కొన్న శాతాల్లో మూడింట రెండు వంతులు మాత్రమే అమలవుతుంది

ఇది చాలా న్యాయంగా ఉన్నట్లనిపిస్తుంది కదూ! చూడండి జాగ్రత్తగా చూడండి ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చినరోజు రాయితీల స్థాయి పై ఈ రెండు రకాల తగ్గింపులూ ఆధారపడి వున్నాయన్నది మనం అర్ధం చేసుకోవాలి

ఉదాహరణకు 1995లో ప్రాన్స్‌లో రాయితీ 300 శాతం వున్నట్లయితే 2000 సంవత్సరానికి 86 శాతం తగ్గించాలి దీని అర్ధమేమిటంటే 2000 సంవత్సరానికి ఈ రాయితీ 192 శాతం వుంటుంది ఎంత హెచ్చుస్థాయో సులభంగా అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కానీ బంగ్లాదేశ్‌ విషయంలో 1995లో 80 తాతం రాయితీ వుండగా ్రాన్స్‌తో పోలిస్తే తక్కువే 24 శాతమే కానీ 2004 సంవత్సరానికి 28 శాతమే రాయితీ ఇస్తుంది ్రాన్స్‌ తన రైతులకిచ్చే 192 శాతం రాయితీ ఎక్కడా? బంగ్లాదేశ్‌ రాయితీ 28 శాతం ఎక్కడా? నక్కా నాగలోకం

దీని అర్ధమేమిటంటే ఈ చర్యలు తీసుకొంటున్న దేశాలు ఒప్పందం అమలు కడవరకూ చాలా పెద్దభాగాన్నే వుంచుకోగలుగుతారు అంతకుముందు ఈ చర్యలు అమలు చేయని దేశాలు, భవిష్యత్తులో ఒక స్థాయిని మించి రాయితీ ఇవ్వకుండా నిషేధం విధిస్తున్నారు నిజం ఇంత భయంకరమైంది, ప్రమాదకరమైంది ఎందుచేతనంటే మార్కెటును పెడదారి పట్టిస్తున్న దేశాలు ఇప్పుడు పూర్తిగా (భ్రుష్టు పట్టిస్తాయి కాగా గతంలో ఇలా చేయని దేశాలు ఈ చర్యలను తీసుకోకుండా పూర్తిగా నిషేధిస్తున్నారు

సుంకాల మోతాదులు(టారిఫ్‌ కోటాలు)

ఈ వ్యాసంలో మొదట టారిఫ్‌కేషన్‌ క్రమం గురించి ్రస్తావించాం. ఉరుగ్వే సమావేశాల పూర్వం వుండిన నాన్‌-టారిఫ్‌ చర్యలను తొలగించడానికి టారిఫ్‌ కోటాలను కల్పించవలసి వచ్చింది దీని అర్ధం, నిర్ణీత తక్కువ వెలకోటాను(కోటా ఆఫ్‌లో టారిఫ్‌) నిర్జీత ఎగుమతి పరిమాణానికి అమలు చేస్తారు ఇది ఆ సమయంలో జరుగుతున్న ఎగుమతులను సూచిస్తుంది దీన్నే కరెంట్‌ ఆక్సిస్‌ అపర్చునిటీస్‌ అంటున్నారు

స్వదేశంలో ఆహార ఉత్పత్తి అవసరం

వ్యవసాయంలో బహిరంగ అంతర్జాతీయ వ్యాపారం ప్రాతిపదికపై ఒప్పందం ఆధారపడి వుంది కనుక వెల సర్వాధిపత్యం ఈ రంగంలో తులనాత్మకంగా ఏర్పడ్డ సౌకర్యం స్పష్టంగా తెలుస్తున్నాయి. దీని పర్యవసానంగా, తనకంటే చౌకగా ఉత్పత్తి చేస్తున్న పరాయి దేశం వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను దిగుమతి చేనుకోవాలి నీద్ద్ధాంతంగా, బాగానే

వుందనిపించవచ్చు కానీ ఆచరణలో ఇది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు భారీ ఎత్తున కీడు

చేస్తుంది మన దేశం అనివార్యంగా అవసరం వున్నా లేకపోయినా ఆహార ఉత్పత్తిలో ర శాతం అంటే పది మిలియన్‌ టన్నుల ఆవారం దిగుమతి చేసుకోవాలి ఇది మన విదేశ మారకద్రవ్యాన్ని ఖాళీ చేస్తుంది

తగినంత విదేశీ మారక ద్రవ్యం వున్న దేశాలు చౌకగా దొరికే ఆహార ఉత్పత్తుల మీద ఆధారపడవచ్చు. కానీ విదేశీ మారక ద్రవ్యం కొరత వున్న దేశాలు తమ ఆహారం దిగుమతి చేసుకోవలసి వస్తే తీవ్రమైన చిక్కుల్లో యిరుక్కుంటాయి వర్థమాన దేశాలను విదేశీ మారకద్రవ్యం కొరత ఎప్పుడూ పీడిస్తూ వుంటుంది ఇలాంటి సందర్భంలోవీరు దిగుమతి అయ్యే ఆహారం మీద ఆధారపడ్డారంటే ప్రజలు ఆకలి సమస్య ఎదుర్శునే ప్రమాదం వుంది విదేశాల నుంచి ఆహారం కొనుక్కోవడానికి వీళ్ళ వద్ద విదేశీ మారకద్రవ్యం వుండకపోవచ్చు ఏ దెశమైనా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల దిగుమతిని కొంతకాలం ఆపవచ్చు కాని ప్రజలకు ఆహారం అందివ్వడంలో ఆలస్యం చేయలేదు

ఆహార సంరక్షణ ఒక వ్యాపారేతర విషయం(పుడ్‌ సెక్యూరిటీ యీజ్‌ ఎ నాన్‌ (టేడ్‌ కన్సర్న) అనే నివేదికలో భారత ప్రభుత్వం కూడా ఇదే సమస్యను వేలెత్తి చూపించింది

విదేశీ మారకద్రవ్యం సంగతి అటుంచి, స్థానిక వ్యవసాయ దారులపై పదే ప్రభావాన్ని గమనించండి

లోపాలతో కూడుకొన్న ప్రాధాన్యాల వల్ల యాంత్రిక వ్యవసాయ వ్యవస్థను బలపరిచి మనదేశం లాంటి దేశాల్లోని బక్కరైతును బలిపెడతారు వ్యవసాయం క్రమంగా చిన్న రైతుల చేతుల్లోంచి తరలి కార్పోరేట్‌ సంస్థల జేబులోకి చేరుకొంటుంది ఫలితంగా మిలియన్ల కొద్ది ప్రజలు తమ జీవనోపాధిని కోల్పోతారు

(ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ప్రముఖుడు, గాట్‌కు భారత రాయబారి శ్రీ భగీరధ్‌లాల్‌ దాస్‌ ఖచ్చితంగా హెచ్చరిస్తున్నాడు * ఈ సందర్భంలో తమ భూ వనరుల సామర్థ్యం మేరకు సాధ్యమైనంత ఆహారాన్ని ఈ దేశాలే ఉత్పత్తి చేసుకోవడం వివేకవంతమైన పని ఆహార దిగుమతుల కంటే ఖరీదైనప్పటికీ, స్వదేశంలోనే ఆహారం పండించుకోవడం మంచిది”

సంపన్న దేశాల అధిక టారిఫికేషన్‌

వెలకట్టడం(టారిపికేషన్‌) సంపన్న దేశాలు ప్రయోగించే మరో మారణాస్త్రం ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థకు తమ టారిఫ్‌ షెడ్యూళ్ళను సమర్పించినపుడు సంపన్న దేశాలన్నీ తమ రాయితీల కనీసస్థాయిలనే చాలా హెచ్చు స్థాయిలో పెట్టు కొన్నాయి ఒప్పందం షరతుల స్థాయికి ఆరాయితీలను దించినాహెచ్చుమోతాదులోనే అవి ఆ దేశాల రైతాంగానికి అందుతాయి , కాబట్టీ వర్ధమాన దేశాలు తమ ఉత్పత్తులను సంపన్నదేశాలకు ఎగుమతి చేద్దామనుకొన్నా మార్కెట్‌లో పోటీ పడలేవు

ఒప్పందం అనుబంధం 1లో వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల్లో గోధుమ, పాలు, పశువులు, వీటి ద్వారా ఉత్పత్తి అయ్యే బ్రెడ్‌, వెన్న ఛీజ్‌, సాసేజ్‌లను చేర్చారు “65 పివినత్‌ష్‌

వ్యవసాయానికి ఇచ్చిన ఇంత విస్తారమైన నిర్వచనం మూలంగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని పూర్తిగా యాంత్రికం చేసిన అమెరికా, తన సాంకేతిక సార్వభౌమత్వంతో మొత్తం మార్మెట్నే మింగేస్తుంది జీవ వైవిధ్యాన్ని వ్యాపారంగా మార్చడంపై నిషేధం రైతు సంఘాలు, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు వివిధ దేశాల స్థానిక ప్రజలు, మొక్కలు, మైక్రో ఆర్గానిజమ్స్‌ను వాణిజ్య ఉత్పత్తుల ప్రయోజనాల కోసం, బహుళజాతి సంస్థల వేటను నిషేధించాలని కోరాయి స్థానిక ప్రజలు, స్థానిక సముదాయాల హక్కులను గుర్తించి కాపాడేంత వరకు ఈ నిషేధం వుండాలని కూడా వారు కోరారు ఈ కోర్కెలను గాలికి వదిలేసి, జీవ సాంకేతిక ఉత్పత్తుల కోసం కొన్ని సంపన్న దేశాలు కార్యాచరణ బృందాలను స్థాపించాలన్న ప్రతిపాదనను ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ముందు పెట్టారు జన్యుపరంగా సవరించిన జీవరాశులను, ఉత్పత్తులను పరిరక్షించడానికి వర్ధమాన దేశాలు చేస్తున్న కృషిని యీ ప్రతిపాదన దెబ్బతీస్తుంది ప్రపంచ వాజిజ్య సంస్థ క్రమంలో సియాటిల్‌ సమావేశం చేస్తున్న సన్నాహాల్లో జన్యుపరంగా సవరించిన జీవరాశులు, జీవ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అనే అంశాలపై ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో ఒక కొత్త కార్యాచరణ బృందాన్ని నెలకొల్పాలని కెనడా, జపాన్‌ ప్రతి పాదించాయి. ఈ కార్యాచరణ బృందాన్ని వర్కింగ్‌ పార్టీ ఆన్‌ బయోటెక్నాలజీగా కెనడా, ఎక్సామినేషన్‌ గ్రూప్‌ ఫర్‌ న్యూ ఇష్యూస్‌ ఇన్‌ క్లూడింగ్‌ జెనిటికల్లీ మాడిఫైద్‌ ఆర్గనిజమ్స్‌గా జపాన్‌ దీన్ని వర్ణిస్తున్నాయి ఇలా వుండగా, భవిష్యత్‌ వ్యవసాయ సంప్రదింపుల దృష్ట్వా, వ్యవసాయం, జీవ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉత్పత్తుల వ్యాపారాన్ని పారదర్శకమైన, ఊహకందే నిర్ణీత కార్యక్రమాలపై ఆదారపడి వుండేలా జాగ్రత్త తీసుకోవడానికి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో అమెరికా కొన్ని ప్రతిపాదనలను ప్రవేశ పెట్టింది జన్యుపరంగా సవరించిన జీవరాశుల ఉత్పత్తుల దిగుమతిని మరింత కష్టసాధ్యం చేయడమే ఈ ప్రతి పాదనల ఉద్దేశమని సి ఐ ఎల్‌ పత్రం నొక్కి చెబుతోంది సియాటిల్‌ మంట్రిత్వ సమావేశం ద్వారా జీవ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పై కార్యాచరణ బృందాన్ని న్టాపించాలన్న ఈ (ప్రతిపాదనను నవంబరు కిన జరిగిన ప్రతినిధి వర్గాల పెద్దలు తిరస్కరించారు వ్యాపారం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం బదిలీ, వ్యాపారం - బుణం అంశాలపై మూడు కార్యాచరణ బృందాలను స్టాపించాలన్న ఇతర ్రతిపాదనలను ఎన్నో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు సమర్థించాయి “జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడి సహజ వనరులపై ప్రజల హక్కులను” పరిరక్షించడానికి ప్రభుత్వం చొరవ తీసుకోవాలని భారత పార్లమెంటరీ సంఘం కోరుతోంది ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం అందరూ గమనించాలి ఆహార సంరక్షణా లేక ఆహారంపై సార్వభౌమాధికారమా? మూడవ ప్రపంచ దేశాల్లో, ముఖ్యంగా దక్షిణ ఆసియా దేశాల్లో ఆహార సంరక్షణా ప్రపంచ వాణిజ్య నంస్థ = వ్యవసాయ ఒప్పందం 66

లేక ఆహారంపై సార్వభౌమాధికారమా అనే విషయంపై చర్చ జరగాలి మూడవ ప్రపంచంలోని పేద దేశాల రైతుల ఆశలను నీరుగార్చిన ప్రపంచ ఆహార సదస్సు (వరల్డ్‌ ఫుడ్‌ సమ్మిట్‌ ఆహార సంరక్షణలో వ్యాపారానికి ఆమోదముద్ర వేసిన నాటి నుంచి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో వ్యవసాయాన్ని వస్తు సామాగ్రిగా మార్చి వేయటానికి జరిగిన ప్రయత్నం వరకూ గమనిస్తే ధోరణి స్పష్టమవుతుంది మన వ్యవసాయం ధ్వంసమైపోతుంది తమ పొలాల్లో ఏం పండించుకోవాలో నిర్ణయించే హక్కు రైతులు కోల్పోతారు తమ పొలాల్లో ఏ విత్తనం విత్తాలో రైతులు నిర్ణయించలేరు. రాజ్యం ఈ పనులు చేస్తుంది రాజ్యం క్రమంగా కన్నుమూసిన తరువాత ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ దాన్ని కీలుబొమ్మగా ఆడించేవారు మన వ్యవసాయాన్ని ఆక్రమించుకొంటారు

పార్లమెంటరీ సంఘం తన ఆందోళనను కుండబద్దలు కొట్టినట్టు చెబుతోంది

విత్తనాల రకాలపై కబ్జా జమాయించుకోవడానికి బహుళ రాజ్య సంస్థలు (మల్చినేషనల్‌ కార్పొరేషన్స్‌) నిర్విరామంగా పన్నాగాలు పన్నుతున్నాయి. ఒకరకం విత్తనం మీద, క్రిమి సంహారక మందుపైన వారికి పేటెంటు ఆధిపత్యం వుంది కనుక దాని ఫలితంగా, ఆహార ఉత్పత్తి, వెల నిర్ణయం, ఇతర విత్తనాల సరఫరాపై తమకు ప్రత్యేక హక్కులున్నాయని వీరు వాదిస్తున్నారు

ఈ వాదనను ఒప్పుకున్నట్లయితే, పేటెంటు చేసుకున్న విత్తనం, మొక్కలు, వ్యవసాయంపై తమ హక్కులను వీరు ప్రకటించుకొంటారు

ఒక నిర్ణీత మోతాదులోనే పంటలు పండించాలని ఫలానా వారికే ఫలానా విదేశానికే అమ్మాలని వీరు హుకుం జారీ చేస్తారు ప్రపంచ దేశాల రైతుల సర్వాధికారాలను మింగేయాలన్నదే వీరి వుద్దేశం

ఇంకా ఘోరమేమిటంటే, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఈ సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. వీరు కొంత పోరాటం కూడా చేస్తున్నారు వమాత్రం పారదర్శకత లేని ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలోని నిర్ణయం తీసుకొనే యంత్రాంగం పూర్తిగా చిన్న దేశాల ప్రయోజనాలకు ప్రతికూలంగా వుంది నిర్ణయం తీసుకొనే క్రమంలోనే 'పేదదేశాలను నేలమట్టం చేసేస్తుంది

సియాటిల్‌లో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మంత్రుల సమావేశంలో మం'్రులు, కార్యదర్శులు కలుసుకున్నా వారు అనేకానేక మీటింగుల గందరగోళంలో పడిపోతారు

గ్రీన్‌ రూంగా పిలవబడే చిన్న బృందాల గోష్టుల్లో చాలామంది సభ్యులను అడుగు పెట్టనివ్వరు ఇక్కడే కీలకమైన సంప్రదింపులు జరుగుతాయి

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ డైరెక్టరు, జనరల్‌ మైక్‌ మూర్‌, విడిచిపెట్టేసిన గ్రీన్‌ రూం సంప్రదింపులను చిన్నచిన్న బృందాలతో సియాటిల్‌లో మళ్ళీ మొదలు పెట్టాడు

ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ప్రారంభ సమావేశాల్లో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు వహ్హాయం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి చెప్పాడు వావనక్‌న్‌

సియాటిల్‌ మీటింగ్‌కు ముందు జనరల్‌ కౌన్సిల్‌ అధ్యక్షుడు సియాటిల్‌ మంత్రుల ప్రకటనలో చేర్చవలసిన విషయాలు, సనుస్యల గురించి 2] పేజీల వర్కింగ్‌ పేఎర్స్‌ సభ్యులకు అందజేశాడు

ఇవి అక్టోబరు చివరివారం నుండి మైక్‌ మూర్‌ జరిపిన గ్రీన్‌ రూం సంప్రదింపుల తరువాత ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సెక్రటేరియట్‌ రూపొందించిన పత్రాల్లా వున్నాయి ప్రభుత్వేం సంస్థలు, గ్లోబలీకరణపై అంతర్జాతియ సంఘం (ఇంటర్నేషనల్‌ ఫొరం ఆన్‌ గ్లోబలైజేషన్‌) విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఓ అదృశ్య ప్రభుత్పంగా తయారయింది అని అంటోంది

తన పాత్రను సబబైందిగా చూపించుకోవడానికి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సోదర సంస్థలైన ప్రపంచ బ్యాంక్‌, ప్రపంచ ద్రవ్యనిధిలను తనలో చేర్చుకోజూస్తోంది

1999లో మారకేష్‌ మంత్రుల ప్రకటనలో సమన్వయం పేరుతో ఈ మూడు సంస్థల మధ్య సంబంధాన్ని స్పష్టం చేశారు

ఈ నిబంధనను మూడవ ప్రపంచ దేశాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించి, ప్రస్తుతానికి నిలపగలిగాయి. కానీ ఈ ప్రతిపాదన ఏదో సందర్భంలో మళ్ళీ తలెత్తడం ఖాయం

చివరగా, వ్యవసాయ ఒప్పందం వల్ల అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు లభించే లాభాలు కొన్నే అయితే వచ్చే సమస్యలెన్నో వుంటాయి

సంప్రదింపులు జరువుతున్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల (ప్రతినిధులను నిర్విర్యులను చేయడానికి వారిని వానపాములుగా మార్చేయడానికి కొన్ని ఆకులతో కప్పి వుంచిన కందకమే ఈ ఒప్పందం

కొత్త సహాస్రాబ్దిలో, పేదదేశాల వ్యవసాయం, ఆహారం ఉరికంబం ఎక్కనున్నవన్న సత్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, మూడవ ప్రపంచదేశాలు వ్యవసాయాన్ని ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ కబంధహస్తాల్లో పడకుండా కలిసికట్టుగా ఒక సమైక్య వ్యూహాన్ని రూపొందించాలి దక్షిణాది దేశాలను మరల వలస దేశాలుగా మార్చేయడానికి (రికలొనైజ్‌) ఉత్తరాది దేశాలు చేస్తున్న పరమ పైశాచిక, పరమ దుర్మార్గమైన ప్రయత్నాలను పటాపంచలు చేయాలి

భారత వృవసాయ ర౦గ౦ - అహార భద్రత ళ్‌ ల 49 వి.శ్రీనివాసరావు

(ప్రజలకు-ఆహారానికి, ఆహారానికి - వ్యవసాయానికి మధ్యనున్న సంబంధాన్ని గురించి ప్రత్యేకంగా వివరించాల్సిన అవసరంలేదు వ్యవసాయాన్ని మన అర్థిక వ్యవస్థ శ్రాధమిక రంగంగా పేర్కొంటున్నారు ఈ పేరును బట్టే ఈ రంగం యొక్క ప్రాధాన్యత అర్ధమౌతుంది మన ఆహార భద్రతకు మరోసారి ప్రమాదం ఏర్పడింది స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం బ్రిటిషు పాలనలో మార్కెట్‌ ఆర్థిక విధానాల ఫలితంగా ఆహార ధాన్యాలు వుండి, కొనగలిగిన శక్తి లేక కరువు కాటకాలు, ఆకలి చావులు సంభవించాయి బెంగాల్‌, రాయలసీమ కరువు గురించి చరిత్రలో ప్రముఖంగా చెప్పంటారు స్వాతంత్రానంతరం 1960లలో తగినన్ని ఆహార నిల్వలు లేక అమెరికా నుండి పి ఎల్‌ 480 క్రింద గోధుమలు దిగుమతి చేసుకొన్నాము ఆనాడు వారు “ఆహార సహాయం” పేరుతో మన మార్కెట్‌లో జొరబడటానికి ప్రయత్నించారు ఈ శతాబ్ద కాలంలో నేడు మరోసారి ఆహార భద్రతా సమస్య తీవ్రంగా ముందుకొచ్చింది అభ్యుదయకర మేధావులంతా దీన్ని గురించి ఆందోళన చెందుతున్నారు

ఆహార భద్రతకు వచ్చిన ముప్పు

1980వ దశకంలో దేశంలో ఆహారోత్చత్తి పెరుగుదల రేటు 3 5 శాతం వుండగా 90వ దశకం నాటికి అది 1 7 శాతానికి పడిపోయింది ఇదే కాలంలో జనాభా పెరుగుదల రేటు 19 శాతంగా వుంది ఈ దశాబ్ద కాలంలోనే ఆహార ధాన్యాల పంట విస్తీర్ణం కోటి ఎకరాలు తగ్గింది ఆహారేతర వాణిజ్య పంటలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది ఆహార ధాన్యాల ఖరీదు కూడా పెరిగింది ఆహారంపై ప్రత్యక్ష సబ్సిడీని తగ్గించడమే కాదు, ఆహారోత్పత్తికి రైతుల కందించే సబ్సిడీలు తగ్గించడం వలన ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి ఖర్చు పెరిగి మార్కెట్లో వాటి ధర కూడా పెరిగింది ఆ మేరకు సామాన్య ప్రజల ఆదాయాలు పెరగలేదు ఉదాహరణకు ఆహార ధాన్యాల హోలొసీల్‌ ధరల సూచి 179 పాయింట్ల నుండి 410 పాయింట్లకు పెరగ్గా తలసరి జుతీయోత్చత్తి మాత్రం 198 పాయింట్ల నుండి 122 పాయింట్లకు తగ్గింది ఫలితంగా ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు పడిపోతున్నాయి

4 సంవత్సరాలలోపు వున్న చిన్నపిల్లల్లో 87 శాతం మందికి పౌష్టికాహారం లేదని ఒక సర్వేలో వెల్లడైంది అదే స్తోమత కలిగిన ధనవంతుల కుటుంబాలలో వుట్టిన 5 శాతం మంది పిల్లలకు ఆహారం ఎక్కువై వృధా చేస్తున్నారు

దేశంలో సగటు ఆహార లభ్యత తలసరి రోజుకి 466 గ్రాములు కాని ఇది అందరికీ ఒకే రకంగా అందడంలేదు సమాజంలో నెలకొని వున్న తీవ్ర ఆర్థిక, సామాజిక క్ఞ్టోమైనతల వల్ల ఆహార లభ్యతపై దాని ప్రభావం పడుతుంది రాష్ట్రానికి రాష్రా్థిష్థ పర్యా

వారీ, తరగతుల వారీ, వర్గాల వారీ ఆహార లభ్యతలో తేదాలున్నవి స్రీలు, పిల్లలు, వృద్ధులు, పోషక ఆహారం పొందడంలో వివక్షతకు గురవుతున్నారు దళితులు, గిరిజనులు తదితర బలహీన వర్గాలకు, వ్యవసాయ కార్మికులు, పేద రైతులు, తదితర పేద వర్గాలకు, ఆహారం సమృద్ధిగా లభించడంలేదు ఆహార పంపిణీలో ఇన్ని అసమానతలున్నప్పటికీ దేశం మొత్తంగా 1980 నాటికి ఆహారోత్పత్తిలో స్వయం సమృద్ధి సాధించింది 90ల తర్వాత తగ్గుదల ఆరంభమైంది 2000 సంవత్సరం నాటికి 21 కోట్ల టన్నుల ఆహార ధాన్యాలు అవసరం కాగా ప్రస్తుతం19 కోట్ల టన్నుల ఆహార ధాన్యాలను మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తున్నాము 2030 నాటికి యీ అగాధం మరీ తీవ్రతరమౌతుంది అంతర్జాతీయ పూర్వరంగం 1970ల వరకు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ఆహార ధాన్యాల వాటా చాలా తక్కువగా వుండేది శాస్త-సాంకేతిక రంగాలలో వచ్చిన అభివృద్ధిని ఉపయోగించుకొని అమెరికా, యూరోపియన్‌ దేశాలలో పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తి సాధించారు ఇందుకు లక్షల కోట్ల డాలర్లు సబ్సిడీగా అందించారు. పెరిగిన ఆహారోత్పత్తిని నిల్వవుంచడం కష్టమైన పనిగా మారింది ఉదా - 1994 నాటికి ప్రపంచ ఆవార నిల్వలు 40 కోట్ల టన్నులున్నాయి వీటిని నిల్వ వుంచడానికే సం॥॥కి 40 కోట్ల డాలర్లు ఖర్చు అయ్యేది దీన్ని భరించడం వృధా అనుకొన్న యూరోపియన్‌ దేశాలు ఆహార ధాన్యాన్ని ధ్వంసం చేశారు తమ దగ్గరున్న అదనపు నిల్వలను ఏదో విధంగా మార్కెట్‌ చేసుకోవడానికి అమెరికా యూరోపియన్‌ దేశాలు పోటీలు పడ్దాయి పెద్ద ఎత్తున ఎగుమతి సబ్సిడీలనిచ్చి పేద దేశాలకు ఎగుమతి చేయనారంభించాయి. జపాన్‌, ఇండియా లాంటి కొన్ని దేశాలు దిగుమతి చేసుకోవడానికి నిరాకరించాయి. వారిపై ఒత్తిడి తెచ్చి ఆహార ధాన్యాల దిగుమతిని చట్టబద్దం చేయడానికే 'గాట్‌' ఒప్పందాల్లో వ్యవసాయాన్ని చేర్చారు 1995 జనవరి 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన “ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, (డబ్యు టి ఓ ) ఒప్పందం కన్నా ముందునుండే - అంటే 1991 నుండే - మనం నూతన ఆర్ధిక విధానాల పేరుతో గాట్‌ ఒప్పందంలోని విషయాలనే దాదాపుగా అమలు జరుపుతూ వచ్చాము ఆహార భద్రతకు ముప్పు తెచ్చిన అంశాలు 1 బలవంతపు దిగుమతులు - మనకు అవసరం వున్నా లేకున్నా గాట్‌ ఒప్పందం ప్రకారం విధిగా ఆవార ధాన్యాలను దిగుమతి చేసుకోవాలి 1987-88 నాటి దేశపు ఆహారోత్బత్తిలో 0 4 శాతం నుండి 2003 సం॥ నాటికి ౩ శాతం ఆహార ధాన్యాలు దిగుమతి చేసుకోవాలి దానిలో భాగంగానే గోధుమలు దిగుమతి అయ్యాయి ఫలితంగా పంజాబ్‌లో గోధుమలకు ధరపడిపోయి రైతులు నష్టపోయారు పంజాబ్‌ నుండి దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు రోడ్డు రవాణా ద్వారా దిగుమతి అయ్యే ఖర్చు కన్నా ఆ(స్టేలియా నుండి సముద్ర మార్గం ద్వారా దిగుమతి అయ్యే ఖర్చు తక్కువ దీనికితోడు దిగుమతి సుంకాన్ని కూడా ప్రభుత్వం తగ్గించడంతో దిగుమతులు సుళువయ్యాయి. అలాగే బర్మా నుండి పప్పు ధాన్యాలు, మలేషియా నుండి పామాయిల్‌, పాకిస్తాన్‌ నుండి చక్కెర, యూరప్‌ నుండి పాలపొడి దిగుమతి కావడంతో వీటి ఖారత వ్యవసాయ రంగం - ఆహార భద్రత 770

ధరలు ఇక్కడ పడిపోయాయి వాటిని పండించడం గిట్టుబాటు కాదనే నిర్ణయానికి రైతులొస్తున్నారు అనివార్యంగా వాణిజ్య పంటల వైపు మొగ్గుతున్నారు 2 పంటల మార్పిడి ఆహార పంటలకు ప్రోత్సాహకాలు తగ్గించి వాణిజ్య పంటలకు ప్రభుత్వం ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తున్నది (ప్రపంచ మార్కెట్‌లో ధరలు బాగా వున్నాయనే నెపంతో పంద్హు, పూలు, కూరగాయలు, చేపలు, రొయ్యలు లాంటి వస్తువుల్ని పండించమని సన్సిడీల ఆశకూడా చూపిస్తున్నది ప్రభుత్వం సహజంగానే తొలుత మంచి లాభాలు కూడా వస్తున్నాయి రెండిటికీ చెడ్డ రేవడు - అటు ఆహారోత్పత్తి, ఇటు వాణిజ్య పంటలు రెండూ గిట్టుబాటు కాని పరిస్థితి రైతులకు ఏర్పడింది ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగినందున ధరలు పెరిగాయి. ఇదే కాలంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వ్యవసాయోత్చట్తుల ధరలు పడిపోసాగాయి ఉదాహరణకు 1999 ఐ ఎం ఎఫ్‌ నివేదిక ప్రకారం ధాన్యం 28 శాతం, గోధుమలు ? 7 శాతం, మొక్కజొన్న 8 7 కాతం, చక్కెర 25 4 శాతం, ప్రత్తి 15 1 శాతం పామాయిల్‌ 84 శాతం, వేరుశనగ కాయలు 16 2 శాతం పడిపోయాయి ఈ పోటీలో భారత దేశం వెనుకడిపోయింది

ఆధునిక బయో టెక్నాలజీ, సబ్సిడీల కారణంగా అనేక దేశాలు ఉత్పాదకతలో మనకన్నా ముందంజలో వున్నాయి ఉదాహరణకు ప్రపంచంలో వివిధ పంటల ఉత్పాదకతలలో మన దేశపు స్థానం ఏమిటో చూడండి ధాన్యంలో 51వ స్థానం, గోధుమ 48, మొక్కజొన్న 98, పప్పులు 126, చెరకు 85, ్రత్తి62, వేరుశనగలో 70వ స్థానంలో వున్నాము అలాంటప్పుడు అంతర్జాతీయ పోటీని ఎలా తట్టుకోగలము ? బక్కచిక్కిన భారతీయ రైతు ఈ పోటీలో నలిగిపోతున్నాడు అయినా ఎడారిలో ఒయాసిస్సులా ఆశలతో పరుగులు తీస్తూనే వున్నారు ప్రపంచ వ్యవసాయ మార్కెట్‌లో మన వాటా 2 శాతం నుండి 0 6 శాతానికి పడిపోయింది మొత్తం వ్యవసాయోత్చత్తిలో 3 శాతం, మొత్తం ఎగుమతుల్లో వ్యవసాయోత్పత్తుల ఎగుమతులు 15 నుండి 18 శాతం మాత్రమే వున్నాయి. ఇది చూసుకొని విర్రవీగడం తెలివిమాలినపని

1 అంతర్జాతీయ శ్రను విభజిన

సామ్రాజ్య వాదులు తమ నూతన ప్రపంచ క్రమాన్ని (న్యూవరల్డ్‌ ఆర్డర్‌) అమలు పరుస్తున్నారు తమకనుకూలమైన నూతన (శ్రమ విభజనను ప్రపంచ దేశాలపై రుద్దుతున్నారు ఉదాహరణకు అమెరికా శీతల దేశమైనందున అన్ని రకాల పంటలు పండవు పండినా సీజను పరిమితం అదే భారత్‌ లాంటి ఉష్ణ, సమశీతోష్ణ దేశాలలో అన్ని రకాల పంటలు పండించవచ్చు. అమెరికాలో పండే పంటలు ఇండియాలో పండించవచ్చు. కాని ఇండియాలో పండే వాటినన్నింటినీ అమెరికాలో పండించలేరు ఈ ప్రత్యేక పరిస్థితిని సామ్రాజ్యవాదులు తమకనుకూలంగా మలచుకుంటున్నారు తమ దేశంలో పండే వాటిని తొము సరఫరా చేస్తామని కాబట్టి వాటిని మారు పండించాల్సిన అవసరంలేదని, మాకు కావాల్సిన వాటిని మోరు ఉత్పత్తి చేయండి మంచి ధరలకు కొనుక్కుంటాము దాని వల్ల మికు లాభం వస్తుంది విదేశీ మారక ద్రవ్యం లభిస్తుందని ఆశ చూపిస్తున్నారు ఆశ చూపించడమేకాదు రుణగ్రస్త న్‌ వ శ్రీనివాసరావు

దేశాలను షరతుల పేరుతో శాసిస్తున్నారు కూడా ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిలో 73 శాతాన్ని 5 దేశాలు కలిగి వున్నాయి ఆహార కేంద్రీకరణకు ఇది సూచిక 2 ఆఫ్రికా దేశాల అనుభవం 30 సంవత్సరాల క్రితం ఆఫ్రికా దేశాలలో ఈ విధానాలనే ప్రవేశపెట్టారు సోమాలియా, ఇధోపియా వంటి దేశాలలో ఆకలి చావులను నేడు చూస్తున్నాము ఆహారం కోసం అగ్ర దేశాలపై ఆధారపడుతున్నారు ఉదా - గతంలో కాఫీ, పండ్ష ధరలు ఎక్కువగా వుండి ఆహార ధాన్యాల ధర తక్కువగా వున్నప్పుడు కాథీ అమ్ముకొని గోధుమలు దిగుమతిచేసుకునేవారు వారికి మిగులు కూడా వుంది క్రమంగా అది తిరగబడింది లోటులో పడ్డారు నేడు ఆహారం ఖరీదైంది ఆ దేశాల్లోని పేదలు కొనలేక ఆకలి చావులకు గురౌతున్నారు ఐక్యరాజ్య సమితి దయతో సరఫరా చేసే గంజి కేంద్రాల ముందు బొచ్చెలు పట్టుకొని దీనంగా నిలబడి వున్న చిన్నపిల్లలను మనం టీ వి లలో చూస్తునే వున్నాము అలాంటి పరిస్థితి భారతదేశానికి రాకూడదు 3 పెట్టుబడి ఖర్జులు పెరుగుతున్నాయి ఈ నూతన అర్ధిక వ్యవస్థను మనదేశంపై బలవంతంగా రుద్దే క్రమంలో భాగంగానే ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిపై సబ్సిడీలు తగ్గిస్తున్నారు ఉత్పత్తికి మూలకారకమైన ఎరువులు, విత్తనాలు, పురుగు మందుల ధరలు ఆకాశానికి ఎగురవుతున్నాయి. మార్కెట్‌లో ప్రభుత్వ జోక్యం తగ్గింది ప్రొక్యూర్‌మెంట్‌, బఫర్‌స్టాక్స్‌, ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలను ఎత్తివేయాలని ఆలోచిస్తున్నారు వ్యవసాయ ప్రణాళికా పెట్టుబడి 1991-92లో 20 4 శాతం వుండగా 96-97 నాటికి 19 4 శాతానికి తగ్గింది వ్యవసాయానికి బ్యాంకు రుణాలు 18 నుండి 12 శాతానికి తగ్గించారు ఇందులోనూ పంట రుణాల వాటా (షార్ట్‌టర్మ్‌లోన్స్‌) 68 4శాతం నుండి 62 శాతానికి తగ్గింది 4 ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (ఏ డి యస్‌) ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థను పరిమితం చేయాలని, మార్కెట్‌ ధరలకు-రేషన్‌ షాపుల ధరలకు తేడా వుండకూడదని ప్రపంచ బ్యాంకు ఆదేశిస్తున్నది 1991-92లో దాధాపు 90 లక్షల టన్నుల గోధుమలు, కోటి టన్నుల బియ్యం ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా అందగా అది 97-98కి 70 లక్షలు, 99 లక్షలకు పడిపోయింది గగ్రామోణ (ప్రొంతాలలో 11 కోట్ల 20 లక్షల కుటుంబాలలో 4 కోట్లు అంటే 38 శాతం కుటుంబాలు మాత్రమే (ప్రజా పంపిణీ ద్వారా సరుకులు వినియోగించుకుంటున్నాయి వీరికి 3 కోట్ల 80 లక్షల టన్నుల ఆహారం అవసరం కాగా కేవలం 90 లక్షలు టన్నులు మాత్రమే సరఫరా అవుతున్నాయి అదీ దక్షిణాది రాష్ట్రాలు, బెంగాల్‌, త్రిపుర రాష్ట్రాలలో మాత్రమే ఈ వినియోగం అత్యధికంగా వున్నది 5 బహుళ జాతి కంపెనీల పెత్తనం క్రమంగా వ్యవసాయ వాణిజ్యంపై బహుళ జాతి కంపెనీలపట్టు పెరుగుకున్నది భారత వ్యవసాయ రంగం = అహార భధ్రత క్‌

విత్తన వ్యాపారంలో 5 కంపెనీలు గుత్తాధికారం కలిగి వున్నాయి మనదేశపు విత్తన వ్యాపారం రు 2000 కోట్లున్నది రానున్న 4-5 సం॥లలో ఇది 6 వేల కోట్లకు పెరుగుతుంది దీన్ని కొల్లగొట్టడానికి మొన్‌శాంటో, కార్గిల్‌ డూ-పాంట్‌, నోవార్టిస్‌లాంటి కంపెనీలు గుంటనక్కల్లా కాసుకొని వున్నాయి భవిష్యత్తులో వీరే వ్యవసాయోత్స్చత్తి రంగంలో కూడా ప్రవేశించనున్నారు 6 వ్యవసాయంలో కాంట్రాక్టు మరియు లీజు పద్ధతి

వ్యవసాయ రంగంలో బహుళ జాతి కంపెనీలు, కార్బోరేట్‌ సంస్థలు ప్రవేశిస్తున్నాయి వీరు వ్యవసాయాధార పరిశ్రమలు నెలకొల్పి దానికి సరఫరా చేయడానికి నాణ్యత ప్రాతిపదికపై ధర ఇవ్వడానికి రైతులతో ముందుగానే ఒప్పందం చేసుకుంటున్నారు లేదా భూముల్ని దీర్జకాల ప్రాతిపదికపై లీజుకు తీసుకొని యంత్రాలు, కూలీలతో తామేసాగు చేయిస్తారు ఈ రెండు పద్ధతుల వల్ల రైతులు భూములపై హక్కు కోల్పోయి బీకారులౌతారు తమ పొలాల్లోనే తాము కూలీలుగా మారే పరిస్థితి వస్తుంది ఇది వినాశకర పరిణామానికి దారి తీస్తుంది విజన్‌ 2020లో దీన్నే ప్రముఖంగా ముందుకు తెచ్చారు

పరిణామాలు - పలితాలు

పై పరిణామాలు మన దేశ ఆహార భద్రతను దారుణంగా దెబ్బతీస్తాయి భూ కేంద్రీకరణను

పెంచుతాయి. గ్రామీణ నిరుద్యోగం పెరుగుతుంది ఇది అశాంతికి దారి తీస్తుంది ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు

ఏ దేశమైనా ఆహారం కోసం మరో దేశంలేదా జాతిపై ఆధారపడితే అది ఆత్మహత్యా సదృ్భశమే అవుతుంది మన కాళ్ళపై మనం నిలబడాలంటే, ప్రపంచంలో ఆత్మగౌరవంతో తలెత్తుకు తిరగాలంటే ఆహార రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించకుండా సాధ్యం కాదు అందుకే ఆహార స్వావలంబనకు మన విధానాలలో ప్రాధాన్యత రావాలి

ఆహారోత్బత్తి పెరగాలంటే అందుకు తగిన ప్రోత్సాహం కూడా కావాలి ఆహార ధాన్యాలు పండించడం లాభదాయకం కావాలి మార్కెట్‌ ఆర్థిక సూత్రాల ప్రకారం లాభదాయకం కాని దాన్ని రైతులు కూడా పండించరు సబ్సిడీల కొనసాగింపు, మార్కెట్‌లో ప్రభుత్వ జోక్యం, అనవసరపు దిగుమకుల్ని నిషేధించడంలేదా సుంకాలను పెంచడం వంటి చర్యల ద్వారా భారతదేశపు ఆహార మార్కెట్‌ను కాపాడుకోవాలి మన అవసరాలు పోగామిగిలిన వాటిని క్రమ పద్దతిలో విదేశీ మార్కెట్‌లో విక్రయించుకోవాలి ఈ విధానాల అమలుకు దీర్థకాల ప్రణాళికను రూపొందించాలి

వ్యవసాయ, ఆహార ఉత్పత్తులు పెరగాలంటే మన దేశ ప్రత్యేక పరిస్థితుల దృష్ట్యాచిన్న కమతాల వ్యవసాయానికి ప్రాధాన్యతనివ్వాలి మానవ వనరులను సమర్ధవంతంగా వినియోగించుకోవాలి ఇది జరగాలంటే భూ సంస్కరణలు ఆవశ్యకం పేద కౌలుదార్లకు రక్షణ కల్పించాలి వారి శ్రమ ఫలితం వారికే దక్కాలి బెంగాల్‌ అనుభవం, చైనా దేశపు అనుభవం ఇదే వీటి నుండి నేర్చుకోవాలి ఆహార భద్రతను, దేశ అభివృద్ధిని, స్వాలంబనను సాధించాలి సార్వభౌమాధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవాలి తద్వారానే సుస్థిరతను సాధించగలం చక్కని పారిశ్రామిక పునాదిని సృష్టించుకోగలము 79 వి శ్రీనివాసరావు

బటి జట్‌ ణ్‌ అట్‌ టా నా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ నా! సేవల వాణిజ్య సరళీకరణ ఈ డా.కె.చక్రదరరావు యా వ్యాసంలో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (1%/00164 ౧౫౩646 0820132009) ఏర్పాటుకు పూర్వరంగం, గ్లోబలికరణలో 64౫౫ ౪7౧0 అ పాత్ర, గ్యాట్‌ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన వివిధ విడతల చర్చలు, వాటిలోని అంశాలు, ఉరుగ్వే రౌండులో చర్చకు వచ్చిన వాణిజ్య మరియు వాణిజ్యేతర అంశాలు, సేవల అంశాలు, ఒప్పందాలు, దబ్యుటి ఓ స్థాపన సియాటిల్‌ సమావేశంలోని ప్రతిపాదనలు, సేవల వాణిజ్య సరళీకరణ ప్రతిపాదనలు, సియాటిల్‌ చర్చల ప్రతిష్టంభన, వైఫల్యం విశ్లేషించబడ్డాయి గోబలీకరణ ప్రపంచ దేశాల గ్లోబలీకరణ లేదా విలీనతా క్రమం (6)0%! 11౯16000) ఇటీవల వేగాన్సి పుంజుకుంది 15వ శతాబ్దం నుండి యూరప్‌లో వృద్ధి చెందిన వాణిజ్యవాదం వలస వాదం, 1944లో ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ (ద్రవ్య నిధి, 1945లో ఐక్య రాజ్య సమితి, దాని అనుబంధ సంస్థలు, 1947లో గ్యాట్స్‌ 1964లో రా/649ల స్థాపన, 1970, 80 దశకాలలో ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక సరళీకరణ విధానాలు, పెట్టుబడులు, టెక్నాలజీల తరలింపు, రవాణా టెలికమ్యూనికేషన్లు, యింటర్నెట్‌ల అభివృద్ధి గ్లోబలీకరణకు దోహదం చేస్తే 1995లో స్థాపించబడిన 1౧౦ వ్యాపార పరంగా దేశాలను, మార్కెట్‌లను ఐక్యం చేసి గోబలికరణ క్రమాన్ని వేగవంతం చేసింది ఆమోస్టాపన అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని డేవిడ్‌ రికార్డో మొదలగు సంప్రదాయ ఆర్ధిక వేత్తల స్వేచ్భా వాణిజ్య సూత్రం ఆధారంగా అభివృద్ధి చేయటానికి ఒక బహుళత్వ (31414 12621) సంస్థ అవసరాన్ని అభివృద్ధి చెందిన పెట్టుబడి దారీ దేశాలు 1944లోనే ప్రతిపాదించాయి 1944లో జరిగిన ట్రైెటన్‌ వుడ్స్‌ సమావేశంలో ప్రపంచ ట్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి స్టాపించబడినప్పుడు, ఒక అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థను కూడా స్టాపించాలనుకున్నారు కానీ అది ఫలించలేదు 1947లో జెనివాలో 23 దేశాలు (భారత్‌తో సహా) సమావేశమై 64 (60౧! ఉలైాంల0ల0001 ౧166 206 01110) స్థాపన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి వాణిజ్య సరళీకరణ, పారిశ్రామిక వుత్పత్తులపై దిగుమతి పన్నులను తగ్గించడం, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి సంబంధించిన సమిష్టి నిబంధనలను అమలు పరచడం, వాణిజ్య గడ్డ

సంబంధమైన తగాదాలను తీర్చడం, వాణిజ్య అభివృద్ధికి అనుకూలమైన వాకావరణాన్ని పెంపొందించడం గ్యాట్‌ యొక్క లక్ష్యాలు ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధుల వలె కాకుందా, గ్యాట్‌లో సమానత్వ ఓటింగ్‌ హక్కు (అంటే ఒక సభ్య దేశానికి ఒకే ఓటు చొప్పున) వుంది

గ్యాట్‌ అనేక సార్లు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నట్లుగా అలాగే అది ఒక “ధనిక దేశాల క్షబ్‌గా వ్యవహరిస్తుందనే ఆరోపణలకు గురి అయింది హెబర్లర్‌ కమిటీ 1958లోనే గ్యాట్‌ ఒక అసమానతలతో కూడిన వ్యవస్థ అని వ్యాఖ్యానించింది 1964లో ల౫రుయు మొదటి సెక్రెటరీ జనరల్‌ రాల్‌ ప్రిబిష్‌, వాణిజ్యం అభివృద్ధి సమస్యలో భాగంగా చూడబడటం లేదు అని వ్యాఖ్యానించారు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తమ సమస్యలను ఐక్యరాజ్య సమితిలో లేవనెత్తినాయి. గ్యాట్‌ సభ్యత్వం క్రమంగా 117 దేశాలకు పెరిగింది

గ్యాట్‌ సంప్రదింపులు

దిగుమతి పన్నులను తొలగించడం లేదా తగ్గించడం, పన్ను యేతర అవరోధాలను తొలగించడం ద్వారా ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని సరళీకరించడం, గ్యాట్‌ నిబంధనల పరిధిని మెరుగు పరచి దాని బహుళత్వ వాణిజ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం కొరకు “వాణిజ్య విడతలు లేక సంప్రదింపులు అప్పుడప్పుడు జరుగుతుంటాయి. 1947 నుండి యిప్పటి వరకు గ్యాట్‌ ఆధ్వర్యంలో 8 విడతల సంప్రదింపులు జరిగాయి 1961 వరకు జరిగిన మొదటి 5 విడతలు ప్రధానంగా పారిశ్రామిక వుత్చత్తులపై దిగుమతి పన్నులను తగ్గించడంపైనే చర్చించాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ప్రత్యేక సదుపాయాలిస్తామని యీ చర్చల్లో వాగ్దానం చేయబడింది కానీ అది ఎప్పుడూ వాస్తవ రూపం దాల్చలేదు 60 దశకం మధ్య నుండి గ్యాట్‌ చర్చల్లోకి యితర అంశాలు కూడా వచ్చి చేరాయి

ఉరుగ్వే రౌండ్‌

గ్యాట్‌ సంప్రదింపుల విడతలన్నిటిలో 8వ రౌండ్‌ చాలా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకొంది 1986లో ఉరుగ్వేలోని పుంతా దిల్‌ ఎస్త్‌లో ఒక ప్రకటనతో [ప్రారంభమైన యీ సభ్య దేశాల మంత్రుల స్థాయి సమావేశం ఉరుగ్వే రౌండ్‌ అని పిలువబడుతుంది 1986 నుండి 96 వరకు కొనసాగిన యీ రౌండ్‌ సుదీర్థమైనదే కాకుండా, క్షిష్టమైందీ, వివాదాస్పదమైంది కూడా అందుకు కారణం గ్యాట్‌ యొక్క పరిధిలో, దానికి సంబంధించిన అంశాలలో ప్రముఖమైన వ్యవస్థాత్మక మార్పులు రావడమే యీ విడత సంప్రదింపులలో చేర్చబడిన కొత్త అంశాలు సేవలు, పెట్టుబడులు మరియు మేధోపరమైన ఆస్తి హక్కులు యివేకాకుండా వస్తు రంగాలలో యింత వరకు చర్చకు రాకుండా వుండి యిప్పుడు మాత్రమే వచ్చినవి వస్ర్తాలు మరియు వ్యవసాయం అలాగే యీ విడత చర్చల్లో వివిధ అంశాలకు సంబంధించిన వివాదాల పరిష్కారం కొరకు ఒక సమగ్ర యంత్రాంగాన్ని రూపొందించే క్‌ డౌ క చక్రధరరావు

ప్రతిపాదన కూడా చేయబడింది ఉరుగ్వే రౌండ్‌లో వస్తువులు మరియు సేవల వాణిజ్యంపై సంప్రదింపులు వేరు వేరుగా జరుగాలని కూడా నిర్దేశించబడింది

ఉరుగ్వే రౌండ్‌ సంప్రదింపుల కొరకు చారవ తీసుకొన్నది అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు కాబట్టే అందులోని చర్చనీయాంశాలు, కార్యాచరణ ప్రణాళిక, సంప్రదింపుల పద్ధతులు అన్నీ కూడా వెనుకబడిన దేశాల అభిమతానికి భిన్నంగా రూపొందించబడ్డాయి. అందుకే అవన్నీ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు ప్రయోజనకరంగా వుంటాయనే అనుమానాలు బలపడ్డాయి విస్తరించబడుతున్న గ్యాట్‌ నిబంధనలు సభ్య దేశాల విధానాలపై ప్రభావం చూపుతుండటం వల్ల అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు యిది తమ “సార్వభౌమత్వానికి భంగకరమని భావించాయి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు గ్యాట్‌ ద్వారా పారిశ్రామిక, వాణిజ్య మరియు విత్త సరళీకరణలను అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలపై రుద్దే ప్రయత్నాలు చేశాయి అందుకు కొత్త అంశాలను చర్చల్లోకి తీసుకొచ్చాయి యీ పరిణామాలకు బాద్యత కొంత వెనుకబడిన దేశాలపై కూడా లేకపోలేదు యీ దేశాలు మొదట రానున్న ప్రమాదాన్ని సరిగా అవగాహన చేసుకోలేక పోయాయి అలాగే అవి సమన్వయం గల ఒక (గ్రూప్‌గా ఐక్యంగా పని చేయలేకపోయాయి అందుకని అవి తమ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో విఫలమైనాయి యి విధంగా ఉరుగ్వే రౌండ్‌లో అభివృద్ది చెందిన, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య అంతరాలు పెరిగాయి అందువల్ల అనుకొన్న విధంగా వాణిజ్య సంప్రదింపులు 1990 చివరిలోగా పూర్తి చేయడం సాధ్య పడలేదు చర్చల్లో ప్రతిష్టింభన ఏర్పడింది అప్పుడు గ్యాట్‌ డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ ఆర్దర్‌ డంకెల్‌ వివిధ అంకాలపై ఒక సమన్వయ దృష్టితో ఒక సమగ్ర ప్రతి పాదనను ఒక ప్యాకేజిగా సభ్యుల ముందుంచాడు దీనిపై ఎంతో చర్చ, సంప్రదింపులు జరిగిన తరువాత జనీవాలోడిసెంబర్‌ 15, 1999న దీనికి తుది రూపం యివ్వబడింది దీనిపై సభ్యదేశాలు ఏప్రిల్‌ 1994లో మార కేష్‌లో సంతకాలు చేయడంతో ఉరుగ్వే రౌండ్‌ ముగింపుకొచ్చింది 1995 జనవరి 1న గ్యాట్‌ స్థానంలో ప్రపంచవాణిజ్య సంస్థ (1గ0) ఏర్పడింది అప్పటి నుండి 10 సంవత్సరాల తరువాత అంటే 2004 డిసెంబర్‌ 31న ౪గ౦ నిబంధనలు ప్రపంచ వాణిజ్య చట్టాలుగా మారతాయి

ఉరుగ్వే సంప్రదింపులు - భారత్‌

ఉరుగ్వే రౌండ్‌ సంప్రదింపుల కాలంలో మిగతా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మాదిరిగానే భారత్‌ కూడా వూగిసలాటకు లోనయింది గ్యాట్‌ సభ్యత్వం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఒప్పందాలను అంగీకరించాల్సి వచ్చింది కాని 1౫౦ స్థాపక ఒప్పందం వలన అనేక భారత చట్టాలను మార్చవలసి వస్తుంది యిది భారత సర్వసత్తాక ప్రతిపత్తి పై, అభివృద్ధి విధానాల, ప్రాధాన్యతలపై దుష్ప్రభావాన్ని చూపే ప్రమాదముంది మన దేశానికి ఆందోళన కరంగా వుండే అంశాలలో వ్యవసాయం, వాణిజ్య సంబంధిత మేధో సంపత్తి హక్కులు (౫౨), వాణిజ్య సంబంధిత పెట్టుబడుల చర్యలు (౧౯౫45), సేవల వాణిజ్య ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ - సేవల వాణిజ్య సరళికరణ న్‌

సాధారణ ఒప్పందం (64౫౨), డంపింగ్‌ వ్యతిరేక పన్నులు, వివాద పరిష్కార యంత్రాంగం, వస్తాల ఒబ్బందాలు (౪4 ఉర) వున్నాయి సాంకేతికఅవరోధాలను గాకగౌ గురించి భారత్‌ అంతగా పట్టించుకోలేదు సబ్సిడీల మొత్తాన్ని 10 శాతంలోపున్నే వుంచాలి వ్యవసాయ రంగంలో చెట్ల రకాలను, విత్తనాలను పేటెంట్‌ మరియు సరియైన 'సుయిజనరన్‌” పద్ధతుల ద్వారా రక్షణ కల్పించుకోవాలి డ్రగ్స్‌ నాణ్యత మరియు ధరల నియంత్రణ కొరకు చర్యలు తీసుకోవాలి వస్త్రాల ఎగుమతులలో పెరుగుతున్న పోటీ దృష్ట్యా కావలసిన మార్పులు చేసుకోవాలి పర్యావరణం లేబర్‌ ప్రమాణాల అంశాలు కూడా భారత వాణిజ్య వృద్ధి దృష్ట్వా ముఖ్యమైన అవరోధాలు కావొచ్చు సేవల వాణిజ్య సాధారణ ఒప్పందం (645) ఉరుగ్వే రౌండ్‌లో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాలలో సేవల వాణిజ్య ఒప్పందం ముఖ్యమైనది మొదటి సారిగా సేవల వాణిజ్యాన్ని ఎజండాలోకి తేవడమే కాకుండా, ఒక విస్తృతమైన ఒప్పందం కూడా చేయబడింది యీ ఒప్పందంలో 6 భాగాలు, 29 ఆర్టికల్స్‌ వున్నాయి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో పెరుగుతున్న 'సేవల వాణిజ్యం ప్రాముఖ్యత దృష్ట్యా, వాణిజ్య భాగస్వాములు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థికాభివృద్ధి కొరకు 'సేవల వాణిజ్య విస్తరణ కొరకు (పారదర్శకత, సరళీకరణంతోపాటుగా) సేవల వాణిజ్య బహుళపక్ష పరిధి, నియమాలు నిబంధనలు రూపొందించడం 6/5 లక్ష్యంగా చెప్పబడింది 645 మొదటి భాగంలో ఆర్టికల్‌ 1లో సేవలు అంటే ప్రభుత్వ "సేవలు తప్ప, ఏ రంగంలోని ఏ సేవలైనా అని చెప్ప బడింది సేవల వాణిజ్యం అంటే ఒక సభ్య దేశ భూభాగం నుండీ, సేవల సప్లయర్‌ నుండీ యితర దేశ భూభాగాలకూ, సేవల వినియోగదారులకూ సేవల సప్పై అని చెప్పబడింది, రెండవ భాగంలో ఆర్టికల్‌ 2 ప్రకారం ప్రతి సభ్యదేశం ఏ ఒక్క యితర సభ్య దేశ సేవలకూ లేక సేవల సప్లై దారులకు యిచ్చే సౌకర్యాలనే మిగతా సభ్య దేశాల కన్నింటికి యివ్వాలి. (14056 27061664 1126400 ాం800ల00 ఆర్టికల్‌ మూడు ప్రకారం ప్రతి సభ్య దేశం యీ ఒప్పందం అమలుకు సంబంధించి తీసుకొనే చర్యలను గురించి ప్రకటించాలి (౧౫౧9౧24౧౦౧ అలాగే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ప్రపంచ వాణిజ్యంలో మరింత ఎక్కువగా పాల్గొనేందుకు సభ్య దేశాలు చర్యలు తీసుకోవాలి (అర్జికల్‌ 4) లేబర్‌ మార్కెట్ల సంపూర్ణ కలయికకు 645 అనుకూలంగా వుంటుంది ఏదైనా సభ్య దేశంలో సేవల ఏక స్వామ్య అమ్మకం దారులుంటే వారు 6౫౫౨ నిబంధనలను పాటించేటట్లు చేసే బాధ్యత సభ్యదేశాలదే ఒక సభ్య దేశం తమ సేవలు లేక సేవల సపై దారులకిచ్చే సౌకర్యాలను యితర సభ్య దేశాల సేవలకు, సేవల సపైై దారులకివ్వాలి (1840౧21 12006౧0 ఏదైనా ఒక సభ్య దేశం యితర సభ్య దేశాల నుండి తనకు రావలసిన ప్రయోజనాలు రావడం లేదనకున్నప్పుడు వివాద పరిష్కార సంస్థను (0130416 56111960 కంక) అశయించవవచ్చు 7 డా ౩ చక్రధరరొవు

సేవల వాణిజ్య మండలి (6041011 0 2646 1 వలా1లట) 64ొ5క్‌ అమలు మరియు దాని లక్ష్యాల సాధన విధులను నిర్వర్తిస్తుంది సేవల వాణిజ్య సాధారణ ఒప్పందం (643) పరిధిలోకి బ్యాంకింగ్‌, యిన్సూరెన్స్‌, టెలికం మరియు సముద్ర యానం మొదలగు సేవలు వస్తాయి సేవల రంగంలో యిది మొదటి ఒప్పందం కాబట్టి యిందులో సేవల వాణిజ్య సరళీకరణ అవకాశాలు కూడా పరిమితంగానే వున్నాయి ఒక ముఖ్యమైన అంశమేమిటంటే 645 సభ్య దేశాలన్నిటికీ తమ సేవలను లభ్యం చేయటానికి ప్రతి సభ్య దెశానికి బాధ్యత వుండదు కావలసిన దేశాలతో మళ్లీ సంప్రదింపులు జరుపుకోవాలి యీ ఒప్పందం పరిధిలోకి వ్యక్తులు మరియు సేవల రంగంలోకి పెట్టుబడుల తరలింపులు కూడా వస్తాయి ఉక మరియు భారత్‌ మార్కెట్‌ యాక్సెస్‌ విషయంలో భారత్‌ తనకు ప్రయోజనకరంగా వున్న రంగాలలోనే విదేశీ సంస్థలకు అనుమతి నివ్వాలని అలాగే కొన్ని సేనలలో దేశీయ సంస్థలకు అనుకూలంగా ఉండేటట్లు ఆంక్షలను విధించాలని అనుకొంది అలాగీ వ్యక్తుల వలస విషయంలో ఆంక్షల తొలగింపుకు భారత్‌ డిమాండ్‌ చేసింది 64వ మనదేశ ప్రయోజనాలకు భంగికరంగా వుంటుందని కొందరు విమర్శకులు అన్నారు మన దెశంలో సేవలరంగం యిప్పుడే అభివృద్ధి చెందుతుంది కాబట్టి దానిని విదేశీ గుత్త సంస్థల నుండి కాపాడవలసిన అవసరముందని వారు చెప్పారు బ్యాంకింగ్‌, యిన్సూరెన్స్‌ రంగాలలోకి విదేశీ కంపెనీలను అనుమతిస్తే వొటిలోని వనరులు మన దేశ అభివృద్ధికి లభ్యం కావని టెలికం సర్వీసెస్‌లోకి అనుమతిస్తే జుతీయ భద్రతకు ముప్పు రావచ్చునని, విదేశీ పెట్టుబడులను ఒకసారి అనుమతిస్తే వాటిపై ప్రభుత్వానికి ఎలాంటి అదుపు వుండదని, వ్యాపార చెల్లింపు శేషం గురించిన ఏర్పాట్లు సరిపోయేవిగా లేవని, (శ్రామికుల వలస గురించిన ఏర్పాట్లు స్పష్టంగా, సరిపోయేవిగా లేవని వారన్నారు అలాగే భారత ప్రభుత్వ వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ తయారు చేసిన పత్రంలో విత్ర సేవలు, ఆరోగ్య సేవలు, విద్య, ప్రసార సాధనాలు, టెలికమ్యూనికేషన్లు రవాణా రంగాలలో వచ్చే చెడు పరిణామాలు, వాటిపై ఏర్పడే బహుళజాతి సంస్థల ఆధిక్యత గురించి గుర్తించినట్లు లేదని విమర్శలొచ్చాయి. విద్య, ఆరోగ్యం వంటి రంగాలలో వెనుకబడివున్న మనదే 8౦పై 626 ప్రభావం నష్టదాయకంగా వుంటుందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుచున్నాయి సేవల వాణిజ్యం-ధోరణులు గత నాలుగు దశాబ్ధాలలో సేవల రంగంలో ఉత్పత్తి, మార్కెటింగ్‌లలో ప్రముఖమైన మార్పులు వచ్చాయి. కొద్దికాలం క్రితం సేవలను వినియోగదారుల కొరకు అనేక చిన్న మధ్య తరహా వ్యాపార సంస్థలు ఉత్పత్తి చేసి అమ్మేవి కానీ పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, బహుళజాతి సంస్థల వల్ల వాటిలో అంతర్జాతీయీకరణ జరిగింది సేవల ఎగుమతులు 1970లోని 100 బిలియన్ల డాలర్ల నుండి 1980లో 600 బిలియన్‌ డాలర్లకు పెరిగినాయి అందులో అభివృద్ది చెందిన దేశాల భాగం చాలా ఎక్కువ సేవల వాణిజ్ఞంలో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ - సేవల వాణిజ్య సరళకరణ ౯్‌ప్ర

యీ దేశాల మిగులు పై దశకంలో 7 రెట్లు పెరుగుతే, వెనుకబడిన దేశాల లోటు 9 రెట్లు పెరిగింది సేవల విదేశ వాణిజ్యం కొన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలోనే కేంద్రీకరించబడింది 54 | ప్రాన్స్‌, జర్మనీ , జపాన్‌ దేశాల భాగం మొత్తం సేవల ఎగుమతులలో 50 శాతానికిపైగా వుంది కానీ యీ దేశాల సేవల దిగుమతులు చాలా స్వల్పం యీక్‌ దేశాలకు చెందిన 78 బహుళజాతి సంస్థలు సేవల అమ్మకాల్లో 94 శాతం నిర్వహిస్తున్నాయి సేవల రంగంలో వున్న 82 ట్రాన్సునేషనల్‌ కంపెనీలలో 51 ౨5%, జపాన్‌ దేశాలవిగా వుండి 75 శాతం సేవల అమ్మకాలు చేస్తున్నాయి ప్రపంచ 60% లో సేవల ఎగుమతుల శాతం 1970లో 7 నుండి 1980లో 11కు పెరిగింది ప్రపంచ బ్యాంకింగ్‌ రంగంలో అతిపెద్ద 100 బ్యాంకులలో పై ఏడు దేశాలవి 68 బ్యాంకులుగా వుండి, ఆస్తులలో 72 శాతాన్ని కలిగివున్నాయి అతికొద్ది అభివృద్ధి చెందిన దేశాల బహుళజాతి సంస్థల గుత్తాధిపత్యం సేవల రంగంపై ఎలా ఉందో పై గణాంకాలు తెలుపుతాయి సియాటిల్‌ సమావేశం ౮5% లోని సియాటిల్‌లో 1999 నవంబర్‌/ డిసెంబర్‌లలో జరిగిన 7710 మినిస్టీరియల్‌ సమావేశం జనవరి 2000లో జరగాల్సిన మిల్లీనియం లేక డెవలప్‌మెంట్‌ రౌండ్‌లోని సంప్రదింపుల ఎజెండాను ఖరారు చేయడానికి వర్పాటు చేయబడింది యీ సమావేశంలో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఎజెండాను విసృత పరచడానికి, కొత్త అంశాలు, కొత్త రంగాలు వాణిజ్యేతర అంశాలు కూడా సం్రదింపులలోకి అనుమతించాలని డిమాండ్‌ చేశాయి. ముఖ్యంగా ఉరుగ్వేరౌండ్‌లో మొదటిసారిగా 'సీవలరంగంలో జరిగిన 6౧%ఏ ఒప్పందంలో సేవలవాణిజ్య సరళీకరణకు అవకాశాలు తక్కువగా వుండటంవలన, యీ సమావేశంలో వాటి సరళీకరణను ముందుకు తీసుకెళ్ళాలని భావించాయి ముఖ్యంగా అమెరికా మిలీనియం రౌండ్‌లో యింకా విస్తృతమైన, లోతైన సేవల సరళీకరణ జరగాలని పట్టుబట్టింది ఆరోగ్యం, విద్య, టెక్సికల్‌ సర్విసెస్‌ మొదలైన ఎక్కువ సేవలను సం్రదింపులలోకి తేవాలని అనుకొంది అలాగే ఇ-కామర్స్‌ మిద జీరో టారిఫ్‌ను శాశ్వతంగా కొనసాగించాలని కూడా కోరింది కానీ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు మాత్రం యింత వరకు జరిగిన ఒప్పందాలు అసమత్వంగా వున్నాయని, వాటిలోని ఎన్నో అంశాల అమలులో సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయని, కాబట్టి ఆ ఒప్పందాలను తిరిగి పరిశీలించి వాటిలో మార్పులు చేయాలని డిమాండ్‌ చేశాయి అలా మార్పులు చేయాలని అడిగిన ఒప్పందాలు, అంశాలలో ₹మూ5, 12045, 4౦ యాంటీ డంపింగ్‌ పన్నులు, 78135, సబ్సిడీలు, ప్రమాణాలు మొదలగునవి వున్నాయి యీ పరిశీలన జరిగి, మార్పులు జరిగే వరకు కొత్త అంశాలపై చర్చ జరుపడానికి వీలులేదని యీ దేశాలు పట్టుబట్టినాయి. ఫలితంగా చర్చలలో ప్రతి స్థంభన ఏర్పడి సియాటిల్‌ సమావేశం తన కార్యక్రమాన్ని పూర్తి చేయకుండానే ముగిసిపోయింది దీంతో అభివృద్ధి చెందిన దేశాల, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య అఖాతం పెరిగిపోయింది భవిష్యత్తు విడతలలో సమానత్వం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రయోజనాల రక్షణ ప్రాతిపదికగా సంప్రదింపులు జరుగుతాయని ఆశిద్దాం భం డా౩ చక్రధరరావు

జ్‌ అయ్‌ నళ ళు ర్రుపంట వాణిజ్య ౧అ(రు జో లా గా! నా! సర్వీసు రంగం 49 కె,వేణుగోపాల్‌ ప్రధాన కార్యదర్శి, సౌత్‌ సెంట్రల్‌ జోన్‌ ఇన్వూరరెన్స్‌ ఎంప్లాయీస్‌ పెడరేషన్‌ హైదరాబాద్‌ ఆధునిక చరిత్రలో ప్రపంచ వాణిజ్యం ఎప్పుడూ అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మధ్య అదేవిధంగా, అభివృద్ధి చెందిన మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య సంఘర్షణల చరిత్రగా ఉంటూ వచ్చింది ఈ విధమైన విరుద్ధ ప్రయోజనాల కారణంగానే, ఉరుగ్వేరౌండు వాణిజ్య చర్చలు దాదాపు విఫలమైన పరిస్థితి వచ్చింది ఆ సమయంలో 'డంకెల్‌ డ్రాఫ్ట్‌ పేరు మోద వచ్చిన దాదాపు ఏకపక్ష ప్రతిపాదన సహాయంతో అమెరికా తన మాట వినని దేశాల వ్యతిరేకతను చల్తార్చగల్లింది తద్వారా ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ స్థాపనకు మార్గం సుగమమైంది ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ మంత్రుల న్థాయి 38వ సమావేశం డిశంబర్‌ 1999 ఆఖరి వారంలో సియాటిల్‌లో ప్రారంభం కానుంది ఈ సమావేశం మొదలుకాక ముందే వాడి, వేడి చర్చలకు దారి తీసింది ఒక వంక అమెరికా పర్యావరణం, (శ్రామిక ప్రమాణాలను సియాటిల్‌ అజెండాలో చేర్చాలని పట్టుబడుతుండగా, యూరప్‌ దేశాలు వ్యవసాయోత్పత్తుల విషయంలో తమ పట్టు వీడడం లేదు ఈ ఘర్షణ కొనసాగుతూనే వుంది మూడవ (ప్రపంచ దేశాలు దాదాపు ప్రేక్షక పాత్రలోనే మిగిలి పోతున్నాయి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒప్పంద వివరాలు మన దేశంలో చాలా మందికి అందుబాటులో లేవు అందుకనే సర్వీసు రంగంపై ఒప్పందాలు అయిపోయినట్లు అందువలన భారత (ప్రభుత్వం దానికి అనుగుణమైన చట్టాలు చేయాల్సి వస్తోందని వాదనలు చేస్తున్నారు ఉదాహరణకు ఇన్సూరెన్స్‌ రంగంలో విదేశీ పెట్టుబడిని అనుమతించే విషయంపై అవగాహనలేని కారణంగా “డబ్ల్యు టి ఓ * ఒప్పందం కారణంగానే ఐ ఆర్‌ డి ఎ బిల్లును ప్రభుత్వం తెస్తోంది ఈ చర్య అంతర్జాతీయ ఒప్పందంలో భాగం అందువలన ఆబాధ్యత నిర్వర్తించాలి కదా అనే వాదనలు వినవస్తున్నాయి నిజానికి ఇది వాస్తవం కాదు సర్వీసు రంగం ముఖ్యంగా ఆర్థిక రంగాన్ని డబ్యు టి ఓ చర్చల అజండాలో చేర్చే ప్రతిపాదన ఇంకా లేదు ప్రపంచంలోని మూడు 80

ముఖ్య ఆర్థిక కూటములు - అమెరికా, యూరప్‌, జపాన్‌ తమ తమ ఆర్థిక రంగాలను ముఖ్యంగా ఇన్సురెన్స్‌ రంగాన్ని కాపాడుకుంటూ వస్తున్నాయి ఉదాహరణకు అమెరికాలోని ఇన్సూరెన్స్‌ వ్యాపారంలో 8 7 శాతం మాత్రమే విదేశీ కంపెనీల చేతుల్లో వుంది అక్కడి చట్టాలు ఈ విధమైన పరిస్థితిని కల్పిస్తున్నాయి జపాన్‌లో కూడా 4% ఇన్సూరెన్స్‌ వ్యాపారం మాత్రమే విదేశీ కంపెనీలు చేయగలుగుతున్నాయి. తమ ఆర్థిక రంగంలోకి ఇతర అభివృద్ధి చెందని దేశాలు చొరబడితే సమస్య వస్తుందనే ఆందోళన ఈ దేశాలకు వున్నది అందువలననే సియాటిల్‌ చర్చల అజండాలోకి సర్వీసు సెక్టర్‌ను చేర్చాలనే ప్రతిపాదన సహజంగానే రావడం లేదు అయితే చర్చల అజండాలోనే ఇన్సూరెన్స్‌ రంగం లాంటి సర్వీసు రంగాన్ని చేర్చనపుడు ఐ ఆర్‌ డి ఎ బిల్‌ను తీసుకురావలసిన తొందర ఏముంది అనే ప్రశ్న వస్తుంది

ఈ అభివృద్ధి చెందిన దేశాల వాణిజ్యానికి సహకరించేందుకు ఉన్న సాధనాలలో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ అనేది ఒక పారం మాత్రమే దబ్యుటి ఓ వంటి బహుళపక్ష చర్చల సాధనం వారికి ఇబ్బందైన చోట ఈ ప్రముఖ ఆర్థిక కూటములలోని దేశాలకు ద్వైపాక్షిక చర్చలు (లేదా బలవంతపు చర్యలు) అందుబాటులో ఉండనే వున్నాయి. బహుళపక్ష చర్చల అజండాలో ఏదైనా విషయాన్ని చేర్చలేని పరిస్థితి వారికి ఉన్నప్పుడు ప్రపంచబ్యాంకు సలహాలు (ఆదేశాలు) లేదా ప్రత్యక్షంగా విధించే ఆర్థిక ఆంక్షల నంటి పద్ధతుల ద్వారా వారికి అనుకూలమైన పరిస్థితులను కల్సించుకుంటూనే ఉన్నారు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఒత్తిడులు లేని విషయాల్లో కూడా భారత ప్రభుత్వం ఇతర ఒత్తిడులకు లొంగిపోతుంది తద్వారా మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు బహుళజాతి సంస్థల గుప్పిట్లోకి వెళ్ళేందుకు అవకాశం కల్పిస్తోంది 1997 సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతియేటా 12 వరకు విదేశీ బ్యాంకు ఖ్రాంచిలు మన దేశంలో తెరవడానికి అవకాశం ఇచ్చే నిర్ణయం తీసుకొంది అది కూడా జాయింట్‌ పార్లమెంటరీ కమిటీ సెక్యూరిటీ కుంభకోణంలో విదేశీ బ్యాంకుల పాత్రను బహిర్గతం చేసిన తరువాత మరీ ఈ నిర్ణయం జరిగింది

ప్రజాబాహుళ్యానికి అందుబాటులో ఉండే ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు బహుళజూతి బ్యాంకులకు అడ్డంకిగా నిలుస్తున్నాయి. నరసింహం కమిటీ మొదటి మరియు రెండవ రిపోర్టులలోని సిఫార్సులు ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల పని విధానాన్ని వాటి ప్రతిష్టను దెబ్బకొట్టే విధంగా ఉన్నాయి నాన్‌ఫెర్‌ఫార్మింగ్‌ అసెట్స్‌ పేరు మీద ఒక వంక ప్రభుత్వరంగ బ్యాంక్తుల పనితనాన్ని కించపరుస్తూ రెండవ వైపు బ్యాంకుల నుండి పెద్ద మొత్తంలో అప్పు తీసుకొని ఎగనామం పెట్టిన పెద్దమనుషులపై ఏ విదమైన చర్యలూ సూచించలేదు దానివలన పబ్లిక్స్‌రంగ బ్యాంకులపై ఆర్థికపరమైన వత్తిడి పెరిగింది ఆ తరువాత బ్యాంకుల వాటాలను అమ్మడం మొదలు పెట్టారు అమ్మిన ఈ వాటాలు (ఢేర్ల) ఎవగి'వద్దకు చేదాయనేది చెప్పే పరిస్థితి లేదు ఈ పేర్లలో కొన్ని బినామీ పేర్లతో బహుళజాతి సంస్థల చేతులలో కూడా వుండవచ్చు ఈ విధంగా ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలకమైన ఒక భాగాన్ని దెబ్బతీయడం చూసాం ఇన్సూరెన్స్‌ వా శావంగవాలె

రంగంలో విదేశీ ప్రైవేటు పెట్టుబడికి ద్వారాలు తెరవాలనే డిమాండ్‌ పదేళ్ళ నుండీ వుంది ఇన్వ్యూరెన్స్‌ రంగంతో సహా సర్వీసురంగ ద్వారాలను తెరవని వారిపై తన వాణిజ్య చట్టంలోని సూపర్‌ 801 క్లాజు ద్వారా చర్యలు తీసుకొంటామని 1989లో అమెరికా బెదిరించింది ఆల్‌ ఇండియా ఇన్సూరెన్స్‌ ఎంప్లాయీస్‌ అసోసియేషన్‌ ఆధ్వర్యంలో ఇన్న్యూరెన్స్‌ ఉద్యోగులు వెంటనే దీనిపై ఆందోళన చేపట్టారు ఈనాడు మనకు ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయమేమిటంటే నేటి ఆర్థిక మంత్రి యశ్వంత్‌ సిన్హా నవంబర్‌ 1989లో ఢిల్లీలో సూపర్‌ 301పై జరిగిన సదస్సులో ప్రసంగిస్తూ భారతీయ ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగంలోకి విదేశీ కంపెనీల చొరబాటును నిర్వంద్వంగా ఖండించారు అది దేశ ఆర్జిక వ్యవస్థకు హానికరమని నొక్కి వక్కాణించారు అయితే పదేళ్ళ తరువాత అదే యశ్వంత్‌ సిన్హాగారు ఇన్ఫూూరెన్స్‌ రంగంలోకి 26% విదేశీ వాటాతో సహా ప్రైవేటు కంపెనీలను అనుమతిస్తూ తేదీ 28 10 99న లోక్‌సభలో ఐ ఆర్‌ డి ఎ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు

దేశంలోని మేధావులు, ఇతర (ప్రజానీకం కోటిన్నర మందికి పైగా సంతకాలు చేసి, ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగంలోకి ప్రైవేటు కంపెనిల (ప్రవెశాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఒక మెమొరాండం సమర్పిస్తే, దినిని కనీసం పట్టించుకోకుండా ఇన్సూరెన్స్‌ బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది ఈనాటి ఎన్‌ డిఎ ప్రభుత్వం ప్రపంచీకరణ మద్దతుదార్లకు ప్రజాభిప్రాయం ఒక అడ్డంకి అందుకనే ప్రజాభిప్రాయానికి విలువనిచ్చే సంప్రదాయానికి తిలోదకాలిచ్చేసారు

భారతదేశంలో ఇన్య్యూరెన్స్‌ రంగానికి సామాజికమైన పాత్ర వున్నది దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్థకు కావాల్సిన వనరుల సమీకరణ బాధ్యత ఇన్సూరెన్స్‌ రంగానిది ప్రైవేటు పెట్టుబడులకు ఆ సామాజిక బాధ్యత లేదు అందుకనే ప్రపంచీకరణ మంత్రాన్ని జపీస్తున్న మన (ప్రభుత్వం కూడా సామాజిక బాధ్యతలను ప్రక్కన పదేసి, ఆ బాధ్యతను సమర్ధవంతంగా నెరవేరుస్తున్న ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగాన్ని ప్రైవేటుపెట్టుబడికి అప్పజెప్ప పూనుకౌంటోంది (ప్రైవేటు కంపెనీలు ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగంలో ప్రవేశిస్తే ఏర్పడే పరిస్టితి ఏమిటంటే లక్షల మంది పాలసీదార్ల పొదుపు, ప్రీమియంల రూపంలో ప్రైవేటు వారి చేతుల్లోకి పోతుంది తద్వారా ఆ సొమ్ము ప్రభుత్వ అజమాయిషీలో కాని, ప్రభుత్వ గ్యారంటీ క్రింద కానీ ఉండదు పాలసీదార్ల సొమ్ముకు భద్రత వుండదు వారి గోడు పట్టించుకునే నాధుడే వుండడు 1998-99, ఒక్క సంవత్సరంలోనే ఎల్‌ ఐ సి కి వచ్చిన ఆదాయంలో ఖర్చులు పోగా రు 20,000 కోట్లు దేశ అర్ధిక వ్యవస్థకు పెట్టుబడి పెట్టింది అంటే ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగంలోని అపార అవకాశాలను అర్ధం చేసుకోవచ్చు

ఇన్ఫూరెన్స్‌ సున్నితమైన రంగం “పూర్తి నమ్మకం” (౮8225044 [95) అనే సూత్రంపైన ఆధారపడిన రంగం ఇది దీనిపై ప్రభుత్వ అజమాయిషీ, గ్యారంటీ లేకపోతే “'నమ్మకం' అనే సూత్రం అదృశ్యమై పాలసీదారుడే తన జాగ్రత్తలో తాను వుండవలసి వస్తుంది సేళ్ళులు 6౪216 అనే సూత్రం ఇక రాజ్యం ఏలుతుంది అటువంటి పరిస్థితి దేశ ఆర్ధిక

వ్యవస్థకూ, ప్రజానీకానికి, పాలసీదార్లకు కూడా యెంతో హానికరమైనది ఇటువంటి పరిస్థితి రాకుండా ఉండాలంటే పెద్ద ఎత్తున ప్రజాభిప్రాయాన్ని సమీకరించాలి ఇన్స్యూరెన్స్‌ (ప్రైవేటీకరణను వ్యతిరేకించాలి ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ చర్చల ఎజెండాలోకి ఇన్స్యూరెన్స్‌ రంగం ఇంకా రాలేదు భారత ప్రభుత్వం తనంతట తానే ఎందుకు ఇన్సూరెన్స్‌ రంగాన్ని పెట్టుబడిదార్లకు బహుమానంగా అందచేస్తోందని ప్రజలు నిలదీయాలి అమెరికా తదితర దేశాల వత్తిళ్ళకు లొంగి ఇన్సూూరెన్స్‌ రెగ్యులేటరీ మరియు డెవలప్‌మెంట్‌ అధారిటీ (ఐ ఆర్‌ డి ఎ) బిల్లును పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు ప్రజా బలంతో జాతి వ్యతిరేకమైన ఈ చర్యను (ప్రతిఘటించాలి ఇన్ఫూ్యూరెన్స్‌ రంగం ద్వారాలను తెరచి విదేశీ మరియు స్వదేశీ కంపెనీలకు ప్రభుత్వం ఆహ్వానం పలుకవచ్చును గాక! ప్రజలు మాత్రం తమ తలుపులను వారికి ఎల్లప్పుడూ మూసే వుంచాలి

83 శెవేబుగొపాల్‌

సెయోటల సవాఎ:ఇ0పై వచ్చిన అభనాలలః కాగ... అటి ళ్గి అమెరికా ఆధిపత్యానికి అడ్డుకట్ట ళా షా 49 బిఫ్లవ్‌ దాస్‌ గుప్తా ముగింప నుంచి మొదలు పెడదాం 1999 డిసెంబర్‌ ౩వ తేదీన రాత్రి పది గంటలకు సియాటెల్‌లో ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (డబ్య్యు టి ఓ ) మంత్రుల స్థాయి నాలుగో రోజు సమావేశం మొదలయింది చివరి ప్లీనరీ సమావేశమైన ఈ సభ అరగంటలోపే ముగిసింది సంయుక్త ప్రకటన చేయకుండానే, ఏ తీర్మానాన్ని ఆమోదించ కుండానే ఈ సమావేశం ముగించారు తదుపరి దఫా చర్చలను ఎప్పుడు చేపట్టాలో కూడా తేల్చలేదు సమావేశంలో పాల్గొన్న వారికి ధన్యవాదాలు కూడా తెలియచేయలేదు సమావేశాన్ని ముగించేయాలన్న ఆత్భత వేదికపైనున్న ప్రతి ఒక్కరిలో కన్పించింది ఏకాభిప్రాయం కుదరనందున సమావేశాన్ని అసంపూర్తిగా ముగించాల్సి వచ్చిందని సమావేశానికి అధ్యక్షత వపాంచిన అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి చార్లిన్‌ బర్‌షెస్కీ అంగీకరించారు ఆ తర్వాత అయిదు వర్మింగ్‌ గ్రూప్‌లకు అధ్యక్షత వహించిన వారు కూడా రెండు మూడు నిమిషాల్లో వ్యాఖ్యలు చేసి సర్దుకున్నారు న్యూజిలాంద్‌కు చెందిన డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ మైకెల్‌ మోరే అందరికంటే చివరగా మాట్లాడారు భవిష్యత్‌ కార్యాచరణను నిర్ణయించటానికి వీలుగా విస్తృత స్థాయి సంప్రదింపులకు మార్గం సుగమం చేయాల్సిన బాధ్యత మోరేపైనే ఉంది ఈ తరహా అంతర్జాతీయ సమావేశాల చివరి ఘట్టంలో సాధారణంగా ఆహ్లాదకర వాతావరణం, వాస్య చమత్కారాలు చోటు చేసుకుంటాయి అయితే ఈ సమావేశంలో అవెవీ కానరాక పోవటం గమనార్హం “సియాటెల్‌లో మాకు నిద్ర కరువైంది"

• అన్న చార్లిన్‌ బర్‌షెస్కీ వ్యాఖ్య ఒక్కటే చమత్కార పూరితంగా ఉంది మైకెల్‌ మోరే తన (ప్రసంగాన్ని ముగించగానే వేదిక మీద ఉన్న వారంతా లేచి నిలబడ్డారు సమావేశం ముగిసిందన్న విషయాన్ని వారు చెప్పకనే చెప్పారు సమావేశం ముగింపు సందర్భంగా కరతాళ ధ్వనులు కూడా లేవు సియాటెల్‌ సమావేశం ఎంత అధ్వాన్నంగా ప్రారంభమైైందో అంతే అధ్వాన్నంగా ముగిసింది నిరసన ప్రదర్శనల కారణంగా ప్రారంభ కార్యక్రమాన్ని రద్దు చేశారు నిరసన ప్రదర్శకుల డిమాండ్లు బహుముఖమైనవి ఆ డిమాండ్‌లు కొన్నింటిలో పరస్పర వైరుధ్యమూ ఉంది అయితే డబ్యుటి ఓ పట్ల వ్యతిరేకత విషయంలో మాత్రం ప్రదర్శన కారులు ఏకతాటిపై నిలిచారు ప్రపంచ దేశాలపై కార్పొరేట్‌ సంస్థల ఆధిపత్యాన్ని, పేద దేశాలను

విచక్షణా రహితంగా దోపిడీ చేయటాన్ని ప్రదర్శన కారుల్లో బలమయిన వర్గం గట్టిగా వ్యతిరేకించింది ఆధునిక పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ దారుణాలను ఎండగట్టింది నేరస్థులుగా, సమస్యకు మూలకారకులుగా ముద్రపడిన ఈ గ్రూప్‌ బాప్పవాయు గోళాలు, రబ్బరు బుల్లెట్ల తాకిడికి గురైంది కాగా మరోపక్క అధికార యూనియన్‌ అయిన పారిశ్రామిక సంస్థకు చెందిన అమెరికన్‌ ఫెడరేషన్‌ ఆఫ్‌ లేబర్‌ కాంగ్రెస్‌ కూడా నిరసన ప్రదర్శనలను నిర్వహించింది వారి డిమాండ్లను అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్‌ క్లింటన్‌ స్వయంగా సమర్థించారు

కాంగ్రెస్‌, తెలుగుదేశం పార్టీలకు చెందిన మరో ఇద్దరు పార్లమెంట్‌ సభ్యులతో సహా అధికార బృందంలోపాలు పంచుకోవలసిందిగా నవంబర్‌ 26న వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి మురసోలి మారన్‌ నన్ను ఆహ్వానించారు ఆయన ఆహ్వానాన్ని వ్యక్తిగతంగా నేనుగానీ, నేను ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న కమ్యూనిస్ట్‌ పార్టీ ఆఫ్‌ ఇండియా (మార్చిస్ట్‌) గానీ తిరస్మరించలేక పోయాం సియాటెల్‌లో భారత వైఖరికి సంబంధించి జాతీయ ఏకాభిప్రాయం సాధించాలని ఏడాది కాలంగా కృషి చేస్తూ వస్తున్నందునే ఈ ఆహ్వానాన్ని మన్నించవలసి వచ్చింది అయితే ఏకాభిప్రాయం సాధించగలిగామా? అంటే లేదనే సమాధానం చెప్పు కోవలసి వస్తుంది నవంబర్‌ 24న నేను మురసోలి మారన్‌తో విసృతంగా చర్చలు జరిపాను అయితే ఇవి అభిప్రాయాల మార్చిడికి మించి సాగలేదు వ్యక్తిగతంగా నాకు తీవ్రమయిన భయ, సందేహాలు ఉన్నాయి డబ్యుటి ఓ పై చాలా కాలం నుంచీ మా పార్టీ ఓ నిర్దిష్ట వైఖరిని అవలంబిస్తూ వస్తోంది ఇప్పుడు అధికార బృందంలో చేరడం అంటే ఆ వైఖరి విషయంలో రాజీపడినట్లు అవుతుందా? అధికార బృందంలో చేరడం వలన సానుకూలంగా సాధించేది ఏమైనా ఉందా?

మంత్రికి అంద చేసిన నా లేఖను నవంబర్‌ 29న సియాటెల్‌లో సభ్యులకు అందచేయటం జరిగింది కనీస ఎజండాతో కూడిన ఈ లేఖలో రెండు భాగాలు ఉన్నాయి మొదటిది - ఇతర పేద దేశాలతో వాణిజ్య కూటములను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా, 1994 నాటి మరకేష్‌ ఒప్పందం వలన జరిగిన నష్టాన్ని కొంతమేరకైనా సరి చేయాలి రెండోది - కార్మిక, పర్యావరణ ప్రమాణాల పేరిట సంపన్న దేశాలకు తృతీయ ప్రపంచ దేశాల ఎగుమతులను (ప్రతిఘటించటానికి అమెరికా యూరోపియన్‌ దేశాలు చేస్తున్న ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవాలి ప్రభుత్వ నియమ నిబంధనలు, ఇ-కామర్స్‌ల పేరిట తృతీయ ప్రపంచ దేశాల మార్కెట్లను ఆక్రమించుకోవటాన్ని నిలువరించాలి

మొదటి ఆంశం విషయంలో భారత ప్రభుత్వం విఫలమైంది ప్రభుత్వానికి రాజకీయ దృఢ చిత్తం లేకపోవటంతో నిర్ధిష్ట లక్ష్యసాధనపై దృష్టి సారించలేక పోయింది అదృష్ట వశాత్తూ రెండో అంశానికి సంబంధించి భారత దేశం ధృఢమైన పాత్ర పోషించింది ప్రపంచ వేదికపై దేశ ప్రతిష్టకు దీటుగా వ్యవహరించింది. భారత్‌లో చాలా కాలంగా కొరవడుతూ వచ్చిన ఏకాభిప్రాయం ఎట్టకేలకు సియాటెల్‌లో సాధించ వీలయింది ఈజిస్ట్‌, ఇండోనేషియా మరికొన్ని దేశాలతో కలిసి భారత్‌ సారధ్య పాత్ర పోషించింది దీంతో అప్పుల ఊబిలో 55 బిప్లవ్‌దాస్‌ గుప్తా

కూరుకుపోయి, బ్లాక్‌ మెయిల్‌కు లోనవుతున్న చిన్న దేశాలు కూడా భారత్‌ వైపుకు మొగ్గాయి అయితే భారతదేశం రాజీపడకపోతే ఏకాకిగా మిగిలి అమెరికా ఆగ్రహానికి గురికావలసి వస్తుందని భారత ప్రతినిధి బృందంలోని వ్యాపార ప్రయోజనాలు కలిగిన ఒక వర్గం హెచ్చరించింది ఒప్పందం వఏదీకుదరక పోవటం అనేది అంతగా చింతించాల్సిన వ్యవహారం కాదు సంపన్నదేశాలు భారత్‌పై విధించే 'చెడ్డ' ఒప్పందం కంటే అసలు ఒప్పందం కుదరక పోవటమే మేలు అమెరికా ఆధిపత్యాన్ని చాలా ఏళ్ల తర్వాత మొదటి సారి సవాలు చేయటం జరిగింది ఓ అంతర్జాతీయ వేదికపై అమెరికా వేధింపులకు అడ్డుకట్ట వేసే యత్నం జరిగింది సియాటెల్‌ సాధించిన ఘన విజయం ఇది 1994 నాటి పరిస్థితికి కొత్త శతాబ్ధి ముంగిట్లో 1999 నాటి పరిస్థితికి ఎంతో తేడా వుందన్న విషయాన్ని సియాటెల్‌ ధ్రువీకరించింది 1994లో పేద దేశాలను తమ అడుగులకు మడుగులొత్తేలా సంపన్న దేశాలు చూశాయి కానీ 1999లో ఆ పరిస్థితి లేదన్న వాస్తవాన్ని సియాటెల్‌ స్పష్టం చేసింది సంపన్న దేశాల ఎత్తుగడలను పేద దేశాలు గట్టిగా ప్రతిఘటించడంతో సియాటెల్‌ ఏ నిర్ణయాలు తీసుకోలేక పోయారు లోగడ సరళీకరణకు అనుకూలంగా స్పందించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు క్లింటన్‌ బాణీ మర్చారు తమ స్వీయ ప్రయోజనాలకు ఉపకరించే విశ్వవ్యాప్త కార్మిక ప్రమాణాల గురించి క్లింటన్‌ ఇప్పుడు ప్రవచిస్తున్నారు తృతీయ ప్రపంచ దేశాల ఎగుమతుల కారణంగా అమెరికా కార్మికుల ఉద్యోగాల భద్రతకు ముప్పు పర్పడటంతో ఆయన కార్మిక ప్రమాణాల గురించి ప్రస్తావిస్తున్నారు అమెరికా అధ్యక్షుడి ఎత్తుగడలను పేద దేశాలు గుర్తించగలిగాయి కార్మిక ప్రమాణాల వంటి వాటిని ఉల్లంఘించే దేశాలపై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించగలమని క్లింటన్‌ చేసిన హెచ్చరికలు పేద దేశాలు మరింత సమైక్యం కావటానికి ఉప కరించింది భారత్‌, పాకిస్తాన్‌తోనూ, పేద దేశాలు, బంగ్లాదేశ్‌ సారధ్యంలోని నిరుపేద దేశాలతోనూ సమైక్యంగా నిలిచాయి పేద దేశాలను ఏదోరకంగా వేరు చేయాలన్న అమెరికా యత్నాలు మాత్రం ఫలించలేదు తృతీయ ప్రపంచ దేశాల సమైక్యత రవ్వంత కూడా చెక్కు చెదర లేదు తుది దశ సం'్రదింపుల్లో కేవలం 23 దేశాలకు మాత్రమే అవకాశం కల్పించారు ప్రతిష్టాకరమైైన గ్రీన్‌ రూమ్‌ సంప్రదింపుల నుంచి వందకు పైగా నిరుపేద దేశాలను దూరం పెట్టటం కూడా నిరుపేద దేశాల సంఘీ భావానికి బాగా దోహదపడింది 1994 నాటి మరకేష్‌ ఒప్పందం కింద, 1985 నుంచి డబ్యు టి ఓ పర్యవేక్షణ కింద జరిగిన వాణిజ్య విస్తరణ ఫలాలు తమకు అందక పోవడం మెజారిటీ దేశాల నిరసనకు బాటవేసింది ప్రపంచ వాణిజ్యం వివక్షా పూరితంగా ఉండటం, ఈ వాణిజ్యంలో నిరుపేద దేశాలకు స్వల్పమైన పాత్ర మాత్రమే ఉండటం పేద దేశాలకు పుండుమీద కారం చల్లినట్లు అయింది ప్రపంచ వాణిజ్యంలో బహుళ జాతి సంస్థల అధిపత్యం, వాణిజ్య సరళీకరణపై సంపన్న దేశాల రెందు నాల్కల ధోరణిని సియాటెల్‌ ప్లీనరీలో ప్రముఖంగా చాటి చెప్పగలిగాయి సంపన్న దేశాలు ఓ పక్కతమ వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులకు పెద్ద ఎత్తున సబ్సిడీలు అమెరికా ఆధివత్యానికీ అడ్డుకట్ట 86

ఇస్తున్నాయి. పేద దేశాలను మాత్రం సబ్సిడీలను తొలగించవలసిందని కోరుతున్నాయి రకరకాల ముసుగులు వేసుకుని సంపన్న దేశాలు తమ స్వీయ వ్యాపార ప్రయోజనాలను పరిరక్షించుకుంటున్నాయి. ఈ దారుణాలన్నిటినీ సియాటెల్‌లో బహిర్గతపరిచారు

యూరప్‌, అమెరికాల మధ్య అనేక విషయాల్లో అభిప్రాయ బేధాలు ఉన్నాయి ఉదాహరణకు వ్యవసాయ సల్సిడీలకు సంబంధించి యూరప్‌, అమెరికాల మధ్య అభిప్రాయ భేదాలున్నాయి. అలాగే తదుపరి దఫా వాణిజ్య సంప్రదింపులకు ఏపేరు పెట్టాలన్న విషయంలోనూ, విభేదాలున్నాయి

అమెరికానేమో సియాటెల్‌ రౌండ్‌ అని పేరుపెట్టాలని కోరుకుంటోంది యూరప్‌ మాత్రం మిలీనియం రౌండ్‌ అని పేరుపెట్టాలని ఆశిస్తోంది అలాగే భవిష్యత్‌ చర్చల్లో అనుసరించాల్సిన వ్యూహంపై కూడా అభిప్రాయ భేదాలున్నాయి కొన్ని వస్తువులకు మాత్రమే పరిమితం చేయాలని అమెరికా ఆకాక్షిస్తోంది సమగ్ర ప్యాకేజి వుండాలని తద్వారా ఎంతో కొంత పొందగలిగామని ప్రతి ఒక్కరూ భావించ వీలవుతుందని యూరప్‌ అభిప్రాయ పడుతోంది

ఇక్కడ నుండి భారత్‌ ఎటువైపు అడుగు వేయాలి? ఓ సూత్ర బద్ధ వైఖరిని అనుసరించడం ద్వారా భారతదేశం తన కీర్తి ప్రతిష్టలను ఇనుమడింప చేసుకుంది దీన్ని సానుకూలంగా మలచుకుని మరకేష్‌ ఒప్పందంపై తిరిగి సంప్రదింపులకు ఒత్తిడి తేవలసి ఉంది ఇందుకు సంబంధించిన అన్ని అంశాలపై అన్నీ కోణాల నుంచి అధ్యయనం జరపాల్సి ఉంది వాణిజ్య సంబంధ మేధో పరమైన హక్కులు (ట్రిప్స్‌), వాణిజ్య సంబంధ పెట్టుబడి చర్యలు (ట్రిమ్స్‌) వంటి పలు అంశాలను లోతుగా పరిశీలించాల్సి ఉంది ఈ ఏడాది పొడవునా వ్యవసాయం, సర్వీసులు వంటి పలు అంశాలపై సమీక్షా సమావేశాలు జరగనున్నాయి ఈ సమీక్షా సమావేశాలతో భారత్‌కు మంచి అవకాశం అందివచ్చింది ఈ కృషిలో భారత్‌ విజయం సాధించాలంటే, వాణిజ్య కూటములను ఏర్పాటు చేసుకోవలసి ఉంది ప్రపంచ వాణిజ్య పరిమాణంలో మన దేశ నామమాత్ర వాటా కారణంగా యితర దేశాలను కలుపుకోకుండా యేమి సాధించలేము

భారత రాజకీయ పార్టీలలోని రెండు విరుద్ధ అభిప్రాయాలను కూడా ఇక్కడ ప్రస్తావించాలి ఈ సమస్యపై భారతీయ జనతాపార్టీ తన వైఖరిని విస్పష్టంగా వెల్లడించ వలసి వుంది అంతర్జాతీయంగా భారతదేశం పేద దేశాలతో కాక సంపన్న దేశాలతో చెలిమి చేయాలని కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఆత్భత పడుతోంది పేద దేశాల వల్ల నైతిక మద్దతు మినహా అదనంగా ఒరిగేది లేదని, సంపన్న దేశాల నుంచి భారత్‌ ఎంతో కొంత ప్రయోజనం పొందగలదని కాంగ్రెస్‌ భావిస్తోంది ఆ పార్టీ అధికార ప్రతినిధి కపిల్‌ సిబాల్‌ డిసెంబర్‌ 9వ తేదీన రాజ్యసభలో ఈ విషయం స్పష్టం చేశారు

అయితే ఈ విషయంలో కాంగ్రెస్‌ వారి వైఖరి ఏ మాత్రం సరికాదనే చెప్పాలి. న్‌ వెళ్లక్‌దాన్‌ సీహ్తై

ప్రపంచ వాణిజ్యంలో భారత్‌కు 0 6 శాతం మాత్రమే వాటా వుంది దానివలన మన దేశంలో బిచ్చగాళ్ళ, వెట్టి కార్మికుల ఎడ (ప్రదర్శిస్తున్న వైఖరినే సంపన్న దేశాలు భారత్‌ పట్ల కూడా ్రదిర్శిస్తాయి సంపన్న దేశాలు భారత్‌పై కరుణిస్తే కొన్ని భారతీయ కంపెనీలు లాభపడవచ్చు. అంతేగానీ ప్రపంచంలో 80 నిరుపేద దేశాల్లో ఒకటిగా వున్న భారతదేశ హోదాలో అదనంగా వచ్చే మార్పేమీ ఉండదు

వాణిజ్య సంఫ్రదింపుల్లో దయా దాక్షిణ్యాలకు తావులేదు పేదల పట్ల ఆపేక్షగానీ ఇతరత్రా సెంటిమెంట్లు గానీ వుండవు ఆర్ధిక శక్తి, బేరసారాల శక్తి అన్నవే ఏకైక అస్త్రాలు సంపన్న దేశాలు, పేద దేశాలకు చేసే మేలు ఏమిటి? మీరు కూడా అభివృద్ధి పదంలో ముందుకు రావాలి అని ఉచితంగా సలహా పారేస్తారు మరోసారి సహాయాన్ని కోరకూడదని హితవు చెప్తారు పేద దేశాల మార్కెట్లను మరింత కబళించటం కోసం, సంపన్నదేశాలకు అనుకూలంగా వనరుల బదిలీ జరగటం కోసం కాన్ని రాయితీలు ఎరగా వేస్తారు

తమ బేరసొరాల శక్తిని మరింత ఇనుమడింప చేసుకునేందుకు ఇటు అమెరికా, అటు యూరప్‌లోని అత్యధిక దేశాలు వాణిజ్య కూటములను ఏర్పరచుకున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో భారత్‌ ఒంటరిగా ప్రయాణించగలదా? అలా కానపుడు ఎవరితో వాణిజ్య కూటములను ఏర్పరచుకోవాలి” యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ తోగానీ, నార్త్‌ అమెరికన్‌ ఫ్రీట్రేడ్‌ అసోసియేషన్‌ (నాష్తా) తోగానీ, ఆమాట కొస్తే ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాల సంస్థ (ఆసియన్‌)తో గానీ భారత్‌కు సభ్యత్వం పొందే అవకాశం ఉందా?

అనేక దేశాలు ఈ విషయంలో అనుసరిస్తూ వచ్చిన పంధానే మనమూ ఆచరణలో పెట్టాలి ఇరుగు పొరుగు దేశాలతో కలిసి ఏడాదిలోగా దక్షిణాసియా స్వేచ్భా వాణిజ్య సంస్థ (సాఫ్టాను ఏర్పాటు చేసుకోవాలి తద్వారా ప్రపంచ వాజిజ్యంలో ఈ గ్రూప్‌ వాటా గౌరవ ప్రదమైన ఒక శాతానికి చేరుతుంది సాఫ్టాను ఏర్పాటు చేస్తే సహజంగానే భారత్‌కు నాయకత్వ స్థానం దక్కుతుంది చైనా, బ్రెజిల్‌ ఈజిస్ట్‌, నైజీరియా, దక్షిణాఫ్రికాలతోపాటు ఆగ్నేయ ఆసియా దేశాల సంస్థ (ఆసియన్‌)తో కూడా అవగాహన వర్పరచు కోవటం సులభమవుకుంది దాంతో పాటే అంతర్జాతీయ వేదికపై ఉమ్మడి ఎజండాతో వ్యవహరించ వీలవుతుంది

అయితే ఈ తరహా చెలిమిని ఏర్పరుచుకోవటంలో ఎదురయ్యే అవరోధాలను తక్కువ చేసి చూడటం లేదు పేద దేశాల మధ్య విభిన్న ప్రయోజనాపేక్ష ఉంది స్వరూప స్వభావాల్లో కూడా చాలా తేడాలున్నాయి సంపన్న దేశాల మధ్యకూడా ఇదే తరహా సమస్యలున్నాయి. ఉమ్మడి ప్రయోజనాలతో ముడిపడిన అంశాలు పేద దేశాల మధ్య చాలా వున్నాయని సియాటెల్‌ అనుభవం చెప్తోంది ప్రపంచ వాణిజ్యంలో బహుళజాతి సంస్థల ఆధిపత్యాన్ని పేద దేశాలన్నీ ముక్తకంరంతో వ్యతిరేకిస్తున్నాయి పేటెంట్‌ పేరిట టెక్నాలజీలను తమ గుప్పిట్లో పెట్టుకోవటాన్ని కూడా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత్‌ పైన పేర్కొన్న చొరవను చూపాలి అదే సమయంలో డబ్నుటిఓ ను ప్రసన్నం చేసుకునే పేరిట దేశీయంగా ఏ చట్టం చేయకూడదు అలాగే అమెరికా అమరికా ఆధిపత్యానికి అడ్డుకట్ట “88

ఒత్తిడికి లొంగ కూడదు ప్రత్యేకించి 1970 నాటి భారతదేశ పేటెంట్‌ చట్టాన్ని ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ సవరించ కూడదు వేగంగా టెక్నాలజీలు మారుతూ వస్తున్న ఈ కాలంలో పేటెంట్ల గడువును 20 ఏళ్లకు మించి పొడిగించ కూడదు దాని స్థానే ఈ గడువును ఐదేళ్లకు తగ్గించాలి అలాగే తమ ఉత్పత్తులు టెక్సాస్‌కు చెందిన రైస్‌టెక్‌ సంస్థ పేటెంట్‌ చేసుకున్న ఉత్పత్తికి భిన్నమైనదని భారతీయ బాసుమతి ఉత్పత్తిదారులు రుజువు చేసుకోవలసిన అవసరం లేకుండా చూడాలి ఇందుకు అనువుగా చట్టాలను సవరించాలి “ప్రయోజనాల పంపకం పేరిట బహుళ జాతి సంస్థలకు మన వృక్ష సంతతి ధారాదత్తం కాకుండా బయోడైవర్సిటీ బిల్లులో తగు చర్యలు తీసుకోవాలి అలాగే మెనొసాంటో లాంటి బహుళజాతి బ్రీడర్ల స్వార్ధ ప్రయోజనాలు నెరవేరకుండా కట్టుదిట్టముయిన చర్యలు తీసుకోవాలి సియాటెల్‌ సాధించిన దాన్ని ప్రేరణగా చేసుకుని భారత్‌ రెట్టించిన ఉత్సాహంతో ముందడుగు వేయాలి

(ఫ్రంట్‌లైన్‌ సౌజన్యంతో 7-1-2000) ప్రతి

చిన్నతరహా పరిశ్రమలకు గడ్డుకాలం ౮] [నే శు బోదిసత్వగంగూలి దిగుమతుల పరిమాణంపై ఉన్న ఆంక్షలన్నింటినీ 2001 ఏప్రిల్‌కల్లా దచశలవార్‌గా తొలగించటానికి భారత్‌ అంగీకరించింది డిసెంబర్‌ 27న భారత్‌, అమెరికాల మధ్య ఈ మేరకు ఓప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి. భారత్‌ ఆర్ధిక వ్యవస్థపై ఈ ఒప్పందం తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాలను కల్గించనున్నది ఆటోమొబైల్‌ వినియోగవస్తువులు, చిన్నతరహా పరిశ్రమలు, వన్హైలు, వ్యవసాయరంగాలు ఈ ఒప్పందం కారణంగా బాగా దెబ్బతిననున్నాయి ఈ ఒప్పందం కారణంగా ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి మినహా మిగిలిన వస్తువుల దిగుమతి పరిణామంపై ఆంక్షలను తొలగించి టారిఫ్‌లను అమలులోకి తేవాలి 1950వ దశకంలో మనం (ప్రణాళికాబద్ధ ఆర్థికాభివృద్ధికి శ్రీకారం చుట్టాం అప్పటినుండి దిగుమతులపై అనేక ఆంక్షలుండేవి ఈ జెనీవా ఒప్పందం వలన ్రతిదానినీ దిగుమతి చేసుకోవలసివస్తుంది అయితే అధిక టారిఫ్‌లను నిర్ణయించడం ద్వారా దేశీయ పరిశ్రమను రక్షించే వీలు ప్రభుత్వానికి ఉంది బాగా దెబ్బతిననున్న పరిశ్రమల్లో, ప్రయాణీకుల కార్ల పరిశ్రమ ఒకటి 2001 ఏప్రిల్‌నుంచి వినియోగదారులు బి ఎం డబ్యు లనుంచి సెకండ్‌ హ్యాండ్‌ టయోటా కార్ల్షవరకూ దేనినైనా దిగుమతి చేసుకునే వీలేర్చడుతుంది ఇది దేశీయ పరిభ్రమపై తీవ్ర ప్రతికూల (ప్రభావాన్ని కల్పించనున్నది కొత్త, పాత కార్లకు అనువర్తించే టారిఫ్లను ప్రభుత్వం ఇంకా నిర్ణయించవలసి ఉంది ఉపయోగించిన కార్లపై నూరుశాతం సుంకాన్ని విధించాలని భారతీయ ఆటోమొబైల్‌ ఉత్పత్తిదారుల సంఘం (ఎస్‌ ఇఎమ్‌) సిఫారసు చేసింది ఒక అంచనా ప్రకారం సెకండ్‌ హ్యాండ్‌ టయోటా కార్లు కూడా మారుతి-800 కార్ల ధరతో సరిసమానంగా ఉంటాయి సెకండ్‌ హ్యాండ్‌ కార్లపై తక్కువ సుంకాన్ని విధించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తే ఎక్సైజ్‌ సుంకాలను తగ్గించాల్సిందిగా ఒత్తిళ్ళు రాకతప్పదు (ప్రస్తుతం ఎక్సైజ్‌ సుంకం 40శాతం వరకు ఉంది ఎక్సైజ్‌సుంకం గరిష్టమొత్తాన్ని 24శాతానికి తగ్గించగలమని గత బడ్జెట్‌ సందర్భంగా ఆర్ధికమంత్రి ప్రకటించారు ఇప్పుడు ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రభుత్వం అనుకున్నదానికంటే ముందుగానే అమలులోకి తేకతప్పదు అటోమొబైల్స్‌పై అమ్మకం పన్నును తగ్గించే విషయాన్ని కూడా రాష్ట్రాలు ఆలోచించకతప్పదు దిగుమతి చేసుకున్న కార్డు, ప్రత్యేకించి సెకండ్‌హ్యాండ్‌ కార్లకు సంబంధించి పర్యావరణ (ప్రమాణాలను ప్రభుత్వం నిర్ధేశించవలసి వస్తుంది ప్రస్తుత ఎంఓ యు వ్యవస్థ భవిష్యత్తు కూడా సందేహంలో పడింది ఈ ఎం ఓ యు కింద కార్ల ఉత్పత్తి దారులు స్థానిక వనరుల వినియోగాన్ని దశలవారీగా ఐదేళ్ళలో 70+శాతానికి పెంచాల్సి ఉంటుంది దిగుమతులపై పూర్తిగా ఆంక్షలు తొలగిస్తున్న ఈ 90

ఫందర్భంలో స్టానిక వనరుల వినియోగం పెంచడం సాధ్యపడకపోవచ్చు. దిగుమతుల పరిమాణంపై ఆంక్షలను తొలగించనున్నందున, కొన్ని వస్తువుల తయారీని చిన్న పరిశ్రమలకు ఏిజర్వ్‌చేయటం అనేది అర్ధరహితం కానుంది 700కు పైగా వస్తువుల తయారీని చిన్నతరహా పరిశ్రమలకు రిజర్వ్‌ చేశారు దేశీయ పెద్ద పరిశ్రమలనుంచి రక్షణ కల్పించాలన్న లక్ష్యంతో ఈ రిజర్వేషన్‌ను అమలు చేస్తున్నారు అయితే చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు రిజర్స్‌ చేసిన వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోవడం ప్రారంభిస్తే ఇక ఈ రిజర్వేషన్‌ను కొనసాగించడంలో అర్ధం వుండదు అంటే డబ్యుటి ఓ ను సాకుగా చూపి ఈ రిజర్వేషన్లను (ప్రభుత్వం రద్దు చేయనున్నది

ఎకనామిక్‌ ఖైమ్స్‌ సౌజన్యంతో 8-1-2000

న్‌్‌

వగ్రమాన దేశాలి తిరుగుబాటు బొవుటా థి లా ౭ షీలామత్‌రాని టంతో ఆర్భాటంగా ప్రారంభించిన డబ్య్యు టి ఓ మంత్రుల స్థాయి సమావేశం విఫలం కావడానికి చాలా కారణాలున్నాయి మొదటి కారణం అమెరికా ప్రభుత్వం అనుసరించిన వైఖరి అధ్యక్ష ఎన్నికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని కార్మిక పర్యావరణ కూటములను వెనకేసుకవచ్చింది ఒకప్పుడు మంచి భాగస్వాములైన అమెరికన్‌, యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ల మధ్య సఖ్యత కొరవడింది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తిరుగుబాటు జండా ఎగురవేయటం కూడా ఈ సమావేశాలు ఆశించిన ఫలితాలు సాధించలేక పోవడానికి ఒక కారణం దబ్యు టి ఓ ఒప్పందాల అమలులో సమస్యలను పరిష్మరించాలన్న తమ డిమాండ్లపై సరైన ప్రతిస్పందన కొరవడటంతో అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలు తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేశాయి సంపన్న దెశాలు తమదైన ఎజెండాను ముందుకు తెచ్చి దాని అమాదానికి పట్టుబట్టాయి. పెట్టుబడి, పోట్ల కార్మిక, పర్యావరణ ప్రమాణాలు వంటి విషయాలను సంపన్న జేశాలు తమ ఎజెండాగా చేసుకున్నాయి. డబ్యు టి ఓ వాణిజ్య ఎజండా నిక్జేతలు అమెరికా, యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లు ఇంకెంత మాత్రం కాదని, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు స్పష్టంచేశాయి తమ ఆందోళనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని అవి కోరాయి వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించి అనుసరించాల్సిన వ్యూహంపై అమెదికా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లు ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయాయి. అయితే బయో టెక్నాలజీకి సంబంధించి ఎట్టకేలకు వీరుభయులూ వకతాటిపైకి రాగలిగినా, 14 యూరప్‌ దేశాలకు చెందిన మంత్రులు వ్యతిరేకించడంతో యూరోపియన్‌ కమిషన్‌ వెనకడుగు వేయాల్సి వచ్చింది గాట్‌లో అమెరికా ఇయు లు ఉమ్మడి ఎజండాతో వ్యవహరించినా సియాటెల్‌లో మాత్రం విభ్ళేదాలను పరిష్మరించుకోలేక పోయాయి సియోటెల్‌ సమావేశ వైఫల్యానికి ప్రధాన కారణం ఆట్రికా దేశాలు చివరి నిముషంలో నిరసన లేఖలు సంధించడం కూడా సమావేశ వైఫల్యానకి కారణంగా భావించవచ్చు. డబ్య్యుటి ,ఓ వ్యవస్థ అప్రజాస్వామిక వైఖరిని, అగ్రరాజ్యాలు దబ్యుటి ఓ ను తారుమారు చేయడాన్ని ఈ దేశాలు నిరసించాయి. డబ్యు టి ఓ సెక్రటేరియట్‌ సమావేశ అధ్యక్షురాలు రూపొందించిన మంత్రుల డిక్లరేషన్‌కు ఆమోదం తెలపడానికి వారు నిరాకరించారు ముసాయిదా డిక్లరేషన్‌కు "వరమాన దేశాలు సుముఖంగాలేవన్న విషయాన్ని గుర్తించి డిళ్లరేషన్‌పై పట్టుబట్టలేదు ఎజేండాలోని ప్రధాన అంశాలను చర్చించే సమావేశాలలో అత్యధిక వర్ధమాన దేశాలకు స్థానం లేకుండా చేశారని ఆఫ్రికన్‌ గ్రూప్‌లో కీలక న్థానంలో ఉన్న కెన్యా ఈజిస్ట్‌ రై

పేర్కొన్నాయి. వర్ధమాన దేశాల్లోని కొద్దిమందికి ప్రాతినిధ్యం కల్పించారని, గ్రీన్‌రూమ్‌ ప్రాసెస్‌గా వ్యవహరిస్తున్న ఈ పద్ధతిని తాము వ్యతిరేకించామని ఆఫ్రికన్‌ దేశాలు స్పష్టంచేశాయి సమావేశంలొ పారదర్శకత కారవడిందని నిరసిస్తూ ఆధ్రికన్‌ దేశాలు ప్రకటన విడుదల చేశాయి తమ భవిష్యత్తుకు కీలకమైన అంశాల విషయంలో తమను దూరంపెట్టారన్నది ఆఫ్రికన్‌ దేశాల వాదన ఈ చర్చల్లో భారత్‌కు స్థానం కల్పించారు నిరసన సూచకంగా కెన్యా, ఈజిప్పలు తమ పరిశీలకులను మాత్రమే పంపాయి భవిష్యత్తు చర్చలు పారదర్శకంగా నిర్వహించడానికి అవసరమైన విధి విధానాలను రూపొందించాలని ఆథధ్రికన్‌ దేశాలు కోరుతున్నాయి

“ఎన్నో నెలలు (శ్రమించి మా వైఖరిని తెలియచెప్పే పత్రాలను రూపొందించాము తీరా చర్చల్లో అవకాశం కల్చించకపోవటం మాకు తీవ్ర ఆశాభంగం కల్గించింది” అని కెన్యా రాయబారి క రాణా పేర్కొన్నారు మా భవిష్యత్తు ప్రయోజనాలను పరిరక్షించుకునేందుకు పారదర్శక విధానాలను అమలులోకి తేవలసి వుందని ఆయన తెలిపారు

వర్ధమాన దేశాలు సమైక్యంగా నిలవడంతో వాణిజ్యంతో కార్మిక, పర్యావరణ ప్రమాణాలను ముడిపెట్టే ప్రమాదం తప్పిపోయింది సియాటెల్‌ వార్తా పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్‌ క్లింటన్‌ చేసిన హెచ్చరిక కూడా అగ్నికి ఆజ్యంతోడయినట్టయింది దారికి రాని దేశాలపై ఒక రోజు ఆంక్షలు విధించగలమని ఇంటర్వ్యూలో క్లింటన్‌ హెచ్చరించారు దీంతో వర్థమాన దేశాలన్నీ ఈ సమస్యలపై ఏకతాటిపై నిలిచాయి సమావేశం చివరికి వచ్చేసరికి వర్ధమాన దేశాల పట్టసడలినట్లు కన్పించింది వాణిజ్యం - కార్మిక ఆంశంపై వర్కింగ్‌ గ్రూప్‌ ఏర్పాటు విషయంలో వర్ధమాన దేశాల పరిస్టితి బలహీనపడినట్లుగా తోచింది అయితే భారక్స, మలేసియా దేశాల మాత్రం గట్టిగా నిలబడ్డాయి. తమ వైఖరిని రవ్వంత కూడా మార్చుకునే ప్రసక్తేలేదని మురసోలి మారన్‌ స్పష్టం చేశారు

1998 మేలో జనీవాలో మంత్రుల స్థాయి సమావేశం జరిగింది తదుపరి సియాటెల్‌కు సన్నాహక ప్రక్రియ మొదలైంది ఈ ్రక్రియలోనే వర్ధమానదేశాల మధ్య సయోధ్య బలపడింది వర్తమాన విషయాలపై అభిప్రాయాలను, సమాచారాన్ని పరస్పరం ఐచ్చి పుచ్చుకోవడం మొదలైంది భావసారుష్య (గ్రూప్‌గా (ఎమ్‌ ఎమ్‌ జి కూడా ఏర్పడ్డారు రాజకీయంగా విభెధాలు ఉన్నప్పటికీ ఈ సయోధ్య కుదిరింది భారత్‌ కూడా ఈ గ్రూప్‌లో భాగస్వామి గతంలో తాము కోల్పోయింది చాలా వుంది భవిషత్తు ప్రమాదాలు కూడా స్పష్టంగా కన్పిస్తున్నాయి ఈ భావనే వర్ధమాన దేశాలను ఏకం చేయగలిగింది సియాటెల్‌కు సన్నాహక చర్యల్లో భాగంగా మొత్తం 250 పత్రాలను వివిధ దేశాలు సమర్చించాయి. వాటిలో సగానికి పైగా వర్ధమాన దేశాలు సమర్పించడం విశేషం కాని, అమెరికా సమీక్షను మొండిగా నిరాకరించింది

వర్ధమాన దేశాలు ఈ సమైక్యతను ఎంతవరకు నిలుపుకుంటాయన్నది ప్రశ్న సమైక్యంగా ఉండటం వలన ఒనగూడే ప్రయోజనమేమిటో అందరికీ అర్ధమైనందున సమైక్యతకు విఘాతం కలగకపోవచ్చు. ఒక్క సాంకేతిక సహకారామే కాకుండా రాజకీయ ఐక్యత కూడా పటిష్ట పరచాల్సిఉంది

పె నాచారాన్ని ఇచ్చి షు వటా

విరా ఉన్నా అభిప్రాయాలు చర్చల్లో పారదర్శకత పెంచి సమాచారాన్ని ఇచ్చి ప్థమ్తోనాన్ని

కొనసాగించటానికి ప్రత్యేక కృషి సాగించాలి ఆసియన్‌, సార్క్‌ సంబంధాలను పటిష్ట పరచుకోవటం భారత్‌కు అత్యంత కీలకం సియాటెల్‌ సమావేశంలో ఏ నిర్ణయం తీసుకోకుండా వదిలేసిన, అంతగా వివాదాస్పదం కాం విషయాలను వాణిజ్య మంత్రులను సమావేశ పరచకుందానే పరిష్కరించవచ్చునని ఇయు అధ్యక్షుడు రోమనో ఫ్రోది, అమెరికన్‌ అధ్యక్షుడు బిల్‌ క్షింటన్‌లు డిసెంబర్‌ 17న అంగీకరించారు ఇందువల్ల యూరోపియన్‌ వ్యవసాయ సబ్సిడీలు వంటి క్లిష్ట సమస్యలపై చర్చలకు శ్రీకారం చుట్ట వీలవుతుందని భావిస్తున్నారు సమానత్వ ప్రాతిపదికగా మార్కెట్‌ అందరికీ అందుబాటులోకి తేవాలని భారత వాణిజ్య మంత్రి మురసోలి మారన్‌ సియాటెల్‌లో గట్టిగా కోరారు మన వైఖరి అభివృద్ధిని కేంద్రంగా చేసుకుని ఉన్న పుడే వర్ధమాన దేశాలు శీఘ్రతర అభివృద్ధి దిశగా అడుగు వేయ వీలవుతుందని ప్లీనరీలో మారన్‌ పేర్కొన్నారు వాణిజ్య సరళీకరణ దిశగా తీసుకునే ఏ చర్య అయినా అందరి మేలుకు దోహదపడాలని సూచించారు అందరికీ సమానంగా మార్కెట్లు, వాణిజ్యం పెరిగి ప్రపంచంలోని ప్రతి ఒక్కరూ లాభపడాలని కాంక్షించారు పెట్టుబడికి సంబంధించి బహుళ అంచెల వ్యవస్థ అనవసరమని భారత్‌ అభిప్రాయపడింది పేదరికాన్ని రూపుమాపగల సర్వతోముఖాఖివృద్ధిని కేంద్రంగా చేసుకునే ఏ సంప్రదింపులనైనా జరపాలని మారన్‌ స్పష్టంచేశారు పేదల (ప్రయోజనాలను ఉపేక్షిస్తే ఆర్ధిక సమీకరణ అసాధ్యమని తేల్చి చెప్పారు ఎగుమతి సబ్సిడీలను, ఇతర వాణిజ్య విధ్వంసక చర్యలను రూపుమాపాలని సంపన్న దేశాలకు భారత్‌ విజ్ఞప్తి చేసింది భారత్‌ వంటి (గ్రామిణ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలు తమ దేశీయ ఉత్పత్తిని పరిరక్షించుకోవలసి ఉంటుంది ఆహార భద్రత, గ్రామీణ ఉపాధి అనే లక్ష్యాల దిశగా పాటుపడాల్సి ఉంటుంది వ్యవసాయానికి సంబంధించి జరిపే చర్చల్లో ఈ విషయమై ఏ పరిమితులు విధించకూడదని మారన్‌ గట్టిగా కోరారు మా ప్రయోజనా పేక్షతో మా సొంత వివేచనతో ప్రగతి శీల ఆర్థిక సంస్కరణలకు, నరళీకరణకు నిబద్ధులమయ్యామని తెలిపారు కార్మిక (ప్రమాణాల పరిరక్షణకు బారత్‌ కట్టుబడి వుందని మురసోలిమారన్‌ తెలిపారు కార్మికుల హక్కులను, ప్రజాస్వామిక విలువలను గౌరవిస్తున్నామని చెప్పారు అయితే కార్మిక సంబంధిత విషయాలు ఐ ఎల్‌ ఓ పరిధిలోకి వస్తాయని, వీటిని ఏదో రూపంలో డబ్యుటి ఓ లో (ప్రవేశ పెట్టటానికి జరిపే యత్నాలను గట్టిగా వ్యతిరేకిస్తున్నామిని భారత్‌ పేర్కొంది ఈ విషయాన్ని పెడ చెవిన పెట్టి ముందుకు సాగితే అది విభేదాలకు, విశ్వాస రాహిత్యానికి బాటవేసి భవిష్యత్‌ కార్యచరణలో ఏకాభిప్రాయానికి విఘాతం కల్లిస్తుందని తెలిపింది ఎకనామిక్‌ అండ్‌ పొలిటికల్‌ వీక్లీ సౌజన్యంతో 18-12-1999 -చర్థమాన దేశాల తిరుగుబాటు బావుటా న

భారత్‌ను దారికి తెచ్చె యత్నం 49 రన్‌వీర్‌ నాయర్‌

యూరోపియన్‌ యూనియన్‌(ఇ యు ) తాజాగా భారత్‌ కు వ్యతేకంగా సన్నద్ధమవుతోంది (ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ(డబ్య్యు టి ఓ ) కింద తన హామీలను నెరవేర్చడంలో భారత్‌ అనేక రకాలుగా విఫలమైందని ఆరోపిస్తూ యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ వివాదాల పరిష్కార బృందాలను ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్‌ చేస్తోంది

యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ ప్రతిపాదనలు చాలా కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి అవి త్వరలో కార్యరూపం దాల్బనున్నాయి. యూనియన్‌ కార్యనిర్వాహక విభాగమైన యూరోపియన్‌ కమిషన్‌ (ఇసి ) భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా నమోదయిన ఫిర్యాదులకు తుది మెరుగులు దిద్దుతోంది బారతీయ వస్త ఎగుమతి దారులకు రాయితీలు మంజూరు చేయటానికి యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ విఫలం కావటంతో ఇప్పటికే ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి కమిషన్‌ తీసుకోబోయే తాజా చర్యలతో ఈ సంబంధాలు మరింత బెడిసి కొట్టనున్నాయి

యూరోపియన్‌ కమిషన్‌ నాలుగు అంశాలపై భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా చర్యలను ప్రతిపాదించనున్నది ఆ అంశాలు ఇవీ ముడి చర్మాలు, వూనిన చర్మాల ఎగుమతిపై నిషేధాన్ని తాలగించటం, మద్యంపై దిగుమతి టారిఫ్‌లను తగ్గించటం, అటో మొబైల్‌ మార్కెట్‌కు ద్వారాలు తెరవడం, దిగుమతి టారిఫ్‌లను ముఖాముఖి చర్చల్లో తగ్గించటం

వాణిజ్య అవరోధాలను తొలగించాలని యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ గత రెండేళ్ళుగా భారత్‌ను కోరుతున్నది మత పరమైన భావనలతో సహా అనేక కారణాలను చూపుతూ భారత్‌ దీనిని వ్యతిరేకిస్తూ వస్తోంది తోలు వస్తువుల పరిశ్రమకు ముడి పదార్థాలైన ముడి చర్మాలు, వూనిన చర్మాలు భారీగా ఉత్పత్తి చేసే దేశాల్లో భారత్‌ ఒకటి

అయితే ముడి చర్మాలు, వూనిన చర్మాల ఎగుమతిపై నిషేదం అమలులో ఉంది బాగా ఒత్తిడి మీద యూరోపియన్‌ దేశాలు తమకు కావలసిన ముడి చర్మాలు, వూనిన చర్మాలు అర్జంటైనా, ఈజిప్ట్‌ దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటున్నాయి దీంతో ఈ ముడి పదార్దాలను పొందగల (ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల కోసం యూరోపియన్‌ దేశాలు అన్వేపిస్తున్నాయి అయితే భారత్‌తో వాణిజ్యం జరపడానికి జరిపిన ప్రయత్నాలు మాత్రం సఫలీకృతం కాలేదు

ఎగుమతులపై భారత్‌ నిషేధం విధించడం, డబ్బు టి ఓ కు ఇచ్చిన హామీలను ఉల్లంఘించటమే, అవుతుందని యూరోపియన్‌ కమిషన్‌ అధికారులు పేర్కొంటున్నారు ఈ అంశాన్ని గట్టిగా సవాలు చేసి విజయం సాధించవచ్చన్న విశ్వాసంతో వారున్నారు 95

ఎగుమతులపై నిషేదం వలన భారతీయ ఉత్పత్తి దారులకు దేశీయంగా తగినంత ధర రాదన్నది కూడా వారి వాదన నిషేధం తొలగించడమంటే పశువుల వధను పెంచడమే అవుతుందని భారత్‌ పదేపదే చెప్తోంది ఇది గోవును పవిత్రంగా చూసే హిందువుల మనోభావాలను దెబ్బతీస్తుంది కనుక ఆమోద యోగ్యం కాదని భారత (ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది (ఎకనామిక్‌ టైమ్స్‌ సౌజన్యంతో 9-1-2000) “96

కాంపిటీషన్‌ కమిషన్‌ 49 ఎస్‌.కె.పార్టసారది

దేశ అవసరాలకు దీటైన ఆధునిక పోటీ తత్వ చట్టాన్ని (కాంపిటీషన్‌లా) రూపొందించేందుకు ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు సరళీకరణ, ప్రపంచీకరణ, కంట్రోళ్ళ ఎత్తివేతల సందర్భంగా వివిధ సంస్థల మధ్య సరైన పోటీ తత్వ విధానాన్ని రూపొందించేందుకు ప్రభుత్వం సంకల్పించింది 1969 నాటి గుత్త వ్యాపార నిరోధక చట్టం(ఎం ఆర్‌ టి పి) లోకూడా తగిన మార్పులను ఈ కమిటీ సూచిస్తుంది

ఎం ఆర్‌ టి పి చట్టం అమలుకు గత ముఫ్ఫై ఏళ్ళుగా ఓ కమిషన్‌ పనిచేస్తోంది అయితే న్యాయవాదులు, సంబంధీకులకు తప్పించి ఈ కమిషన్‌ గురించి ఇతరుల కెవరికీ తెలియదు

పోటీ తత్వ విధానం రూపొందించడమంటే కాంపిటీషన్‌ “లొను చేయాల్సి ఉంటుంది కాంపిటీషన్‌ లా అధారిటీని ఏర్పరచవలసి ఉంటుంది అంతే కాని ఎంఆర్‌ టి పి క్రమిషన్‌ కాంపిటీషన్‌ చట్టం అమలు బాధ్యతను చేపట్టలేదు కమిషన్‌ లక్ష్యాలను విస్పష్టంగా సేర్మాని తదనుగుణమైన ఏర్పాట్లు చేస్తే కాని కమిషన్‌ ఈ బాధ్యతను భుజస్మ్కందాలపై వేసుకొనే వీలులేదు అందరికీ హాని కలిగించే రీతిలో, ఆర్థిక అధికారం కేంద్రీకృతం కాకుండా నిరోధించటానికి గుత్తాధిపత్య ధోరణులను అడ్డుకోవడానికి ఎం ఆర్‌ టి పి చట్టాన్ని చేశారు లాజేంద్రసచార్‌ కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా 1984 లో ఈ చట్టాన్ని సవరించారు అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాలను నిరోధించే బాధ్యతను కూడా ఈ చట్టం పరిధిలోకి తెచ్చారు

1991లో ఎం ఆర్‌ టి పి చట్టాన్ని మరోసారి సవరించి “గుత్త సంస్థలు" అనే పదానికి సరికొత్త అర్ధం చెప్పారు గుత్త సంస్థల నిరోధంలో ఎం ఆర్‌ టి పి ని నామమాత్రం చేశారు వందకోట్ల రూపాయలకు పైగా ఆస్తులు ఉన్న కంపెనీలు, సంస్థలు అప్పటికి ఉన్న యూనిట్లను విస్తరించాలన్నా కొత్త యూనిట్లను ప్రారంభించాలన్నా ప్రభుత్వ అనుమతి శ్రీసుకోవలసి వచ్చేది 1991 సవరణతో ఈ అనుమతి ఆంక్షలను రద్దు చేశారు అప్పటి నుంచి ఎం అర్‌ టి పి కమిషన్‌ పాత్ర కుంచించుకు పోయింది గుత్తాధిపత్య, అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు సంబంధించి ఆయా సంస్థలపై వచ్చే ఫిర్యాదులను పరిశీలించటానికే కమిషన్‌ పరిమితమైంది

ప్రజా ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా గుత్తాధిపత్య ధోరణులకు పాల్పడుతున్న సంస్థలపై చర్యతీసుకోవలసిందిగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసే అధికారం కమిషన్‌కు ఉంది అయితే కమిషన్‌ ముందు ఈ తరహా కేసులు నామ మాత్రంగానే ఉంటున్నాయి “97 వెస్‌ శ పార్థసారథి

ఎం ఆర్‌ ట్‌ పి కమిషన్‌ ముందు అపరిష్కృతంగా ఉన్న కేబుల సంఖ్య ఆరు వేల వరకు ఉంది ప్రతి ఏటా నమోదవుతున్న కొత్తకేసుల సంఖ్య కంటే పరిష్కరిస్తున్న కేసుల సంఖ్య చాల తక్కువ

ఆయా సంస్థల నిర్భంధ, అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాల కారణంగా జరిగిన నష్టానికి సంబంధించి ధాఖలయ్యే ఫిర్యాదులపై పరిహారం చెల్లించేలా చూసే వీలు 1984 సవరణ ద్వారా కమిషన్‌కు ఏర్పడింది

సాధారణంగా సరకుల, సర్వీసుల విక్రయాలను, సరఫరాను పెంచుకునేందుకు ఆయా సంస్థలు అక్రమ వాణిజ్య కార్యక్రమాలకు పాల్పడుతుంటాయి ఇలాంటి సందర్భంలోనే నష్టపోయిన వినియోగదారులు పరిహారం కోరుతూ కేసు దాఖలు చేస్తుంటారు ఎంఆర్‌టిపి కమిషన్‌ ముందు ఈ తరహా కేసులు పెద్ద సంఖ్యలో దాఖలవుతున్నాయి. అయితే 1986లో వినియోగదారుల పరిరక్షణ చట్టాన్ని తెచ్చారు ఈ చట్టం రావటంతో అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన కేసులకు వినియోగదారులు కోర్టులలోను దాఖలు చేసే అవకాశం అందివచ్చింది వినియోగదారుడు తన సమస్య పరిష్కారానికి ఏదో ఒక వేదికను ఆ(శయించే వీలు ఏర్పడింది

ఎం ఆర్‌ టి పి కమిషన్‌కనుక కాంపిటీషన్‌ లా అధారిటి పాత్రను పోషించదలిస్తే అంతవరకే పరిమితం కావటం మంచిది పెడదారి పట్టించె వాణిజ్య ప్రకటనలు, పోటీదారుల ఉత్పత్తులను నిరుత్సాహ పరచడం, పోటీలు, లాటరీలు, బహుమతి పధకాల ద్వారా జరిపే అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన కేసులను ఎంఆర్‌ టిపి కమిషన్‌ పరిష్కరించవచ్చు

ఎం ఆర్‌టి పి కమిషన్‌ ఢిల్లీలో మాత్రమే ఉన్నందున కమిషన్‌లో ఫిర్యాదులు దాఖలు చేసేవారి సంఖ్య పరిమితంగా ఉంటుంది ఇందుకు భిన్నంగా వినియోగదారుల కోర్టులు దేశ వ్యాప్తంగా జిల్లా స్థాయిలో కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి రాష్ట్ర స్థాయి వినియోగదారుల కమిషన్‌కు హైకోర్టు రిటైర్డ్‌ జడ్జి సారధ్యం వహిస్తున్నారు

వినియోగదారుల కోర్టుల పరిధిలోకి వచ్చే నష్ట పరిహార కేసులను ఎం ఆర్‌ టి పి కమిషన్‌ పరిధి నుంచి తొలగించినందున ప్రజలకు ఏరకమైన అసౌకర్యం కలగదు ఎం,ఆర్‌ టి పి చట్టాన్ని సమీక్షించి మరింత హేతు బద్ధంగా తీర్చిదిద్దాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది కాంపిటీషన్‌ లా పై సిఫారసు చేసే కమిటీకే ఈ బాధ్యతను కూడా అప్పగించడం మంచిది అలాగే అక్రమ వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు సంబంధించి వినియోగదారుల కోర్లులు, ఎం ఆర్‌ టి పి కమిషన్‌ల పరిధిని నిర్ధేశించే బాధ్యతను కూడా అప్పగించాలి +.

న్యాయ శాస్త్ర పరిజ్ఞానం లేని వారిని ఎంఆర్‌ టి పి కమిషన్‌ సభ్యులుగా నియమించటంపై గతంలో విమర్శలు వచ్చాయి. ఆర్థిక, వాణిజ్య, న్యాయ శాస్త్రాలు, ఎకౌంటెన్సీ, కాంపిటేషన్‌ కమిషన్‌ ళం

పరిశ్రమలు, పాలనా నిర్వహణలో సామర్థ్యం కలిగి సమస్యలు పరిష్కరించిన అనుభవం ఉన్న ప్రముఖులను కమిషన్‌ సభ్యులుగా నియమించవచ్చని ఎం ఆర్‌ టి పి చట్టం స్పష్టం చేస్తోంది కాంపిటీషన్‌కు సంబంధించి చేసే ఏ చట్టమైనా, సక్రమమైన పోటీ తత్వాన్ని

పెంచి పోషించటానికి వీలు కల్పిస్తుంది ఫలానా వాణిజ్య పద్దతులు పోటీ తత్వానికి విరుద్ధమని నిర్ధారించటానికి పైన పేర్కొన్న రంగాల్లో అనుభవం అవసరం కాంపిటీషన్‌ లా అధారిటీ యిటు సాంకేతిక, అటు న్యాయశాస్త్ర విషయాలను పరిగణనలోనికి తీసుకుని తుది సిఫారసులు చేయాల్సి ఉంది తగిన మోతాదులో అధికారాలకు వీలు కల్గిస్తూ ఈ సిఫారసులు రూపొందించాలి (శ్రీ ఎస్‌ కె పార్ధసారధి ఎం ఆర్‌ టి పి కమిషన్‌ వాణిజ్య సభ్యులు)

ఎకనామిక్‌ టైమ్స్‌ సౌజన్యంతో 18-12-1999

కీ (లగ గ్‌ ఖ్‌ వీ మైవకస్త సళ

టన నట సస నం యస స మిత లో; ఫారతలేళంలో డల్‌ “డ్రోన్‌ ర్లు వ్యతిరేకంగా లబ్రఫరనన్హు న, 10. లేల క్షముయింది వాటజ్యచేర్చలపుధిన్‌ పంచదాన్తీక వ్యతకంగా తమో ఉం పన హు టైం. పామెంటు:నభ్యులు, యుళరప్రముఖుట్లుజకప్రకట్రన చేసారు గ్రభాల[ . 1 స సం -యేట్చుటుచేయవలసేందిగా పశ్చిమబెంగాల్‌ ముఖ్యమంత్రి ఖ్యాతి ఏసు నం. టు ట్రేబాన్తిని, డిమాండు, చేసోరు., నూతన ఇవ్చందంల్లోని చిక్కులను. మ్‌ ల... తగ చేసారు యమాన్తగ్రసనలన్నిటినీ వళ్బన ఫెట్టి పళవ్రద్రిల్‌లో భరత ఒ. ,. - బ్రతినధీ చెల్‌ శ్రాఫ్ట పై సంతకం పెట్టాడు; మనలోపాలే 114 దేశాలునీన్ని స అగికందాలు. ఆ చిధంగా 1095 జనవరి వ, తేదీన ప్రపచవాబిట్య... ల్‌ ం" . : ' సంస్థవునికిలోకి వచ్చింది. . . . | . వ్ర డి నరసింహారెడ్డి , | సుందరయ్య, విజ్ఞాన కేంద్రం ళా = ల హా న .