Telugu Pradhamika vidya - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

॥ | బాట యట

ప్న + ్ర మ, (ఆంభముకళకవిట్సు (౯౬౯౧౫/౬౫౫ఉ౬గణాంకంలంయయాాంత |.

.

| తే

న్థయమఫ “ఈగో టు 2 చ్‌ వాయ గ్‌ా ట్ట అ షూ రామక్సిష్తీ

/ క / ర ణ్‌. . గ అశ ద న్‌ న. క్‌. తత

ప్రాథమిక విద్య (£15%/5011187 ౮841101) 140051 2012101 - 2001 2000 - 2001 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన 8.౬61., కామన్‌ సిలబస్‌ (ప్రకారం రాయః

( (ఉం4ంటటం ౫0౫4 తం ఓ_&76557/ ౬01110! = 2001 బావాజం క్ష |. | రం ళ్లు ఉద్హా. టీల

ఒక్క మాట తాజా జనాభా లెక్కలు (2001) విడుదలైనవి. ఈ లెక్కల ప్రకారం దేశ అక్షరాస్యత శాతం 65.38. ఇందులో పురుషల్లో అక్షరాస్యత శాతం 75.85 వుంటే స్త్రీలలో 55.16 శాతం వుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కొస్తే జాతీయ సగటు అక్షరాన్యతా శాతం కంటే 2 శాతం తక్కువే ఉంది. 1991 జనాభా లెక్కలతో పోలిస్తే పరవాలేదు అని చెప్పుకోవటానికి తప్ట పూర్తి అక్షరాస్యత సాధనకు మనం ఆమడదూరంలోనే వున్నామన్న విషయాన్ని మరవకూడదు.

స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించి 54 సంవళత్చరాలయినా ఇంకా పూర్తి అక్షరాస్యత

సాధించలేని దౌర్హాగ్యానికి ప్రధాన కారణం చాలాకాలం మనం ప్రాథమిక వద్యను నిర్లక్ష్యం చేయటం వల్లనేననేది స్పష్టం. పునాది స్థాయి చదువుల పటిష్టీకరణపై ఏలికలు దృష్టి పెట్టనికారణంగానే భావిభారత స్పష్టసాధం బీటలు వారింది. 'తూర్చ ఆసియా దేశాలు ఏనాడో సాధించిన ఆర్థికాభ్యున్నతికి ఇండియా ఎన్నో ఆమడల ' దూరంలో ఉందంటే ప్రాధమిక విద్యారంగంలో దాని వెనుకబాటు తనమే కారణమని ప్రపంచబ్యాంకు కుండబద్దలు కొట్టినట్టు చెప్పింది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాఠశాల గుమ్మం తొక్కని పసివాళ్ళలో 22 శాతానికి పైగా బక్క భారతదేశంలోనే పోగుపడ్డారంటే మనదేశంలో ప్రాధమిక విద్యా సమస్య తీవ్రత ఎంతో బోధపడుతుంది. ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలను తీర్చటానికి కేంద్రప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎన్నో కమిటీలు, కమీషన్‌లు వేసింది. వాటి సిఫారనులను అమలువరచటానికి బోలెడన్ని వథకాలను వ్రవేశపెట్టి అమలుపరచింది, అమలుపరుస్తోంది. కానీ ఈ పథకాలు గురికి బారెడు దూరంలో అఘోరిస్తున్నాయి. పథకాలన్న్ష భేష్టైనవే. కానీ వాటి అమలులోనే చిత్తశుద్ధి కొరవడింది. ఇకనైనా మనం కళ్ళు తెరవాలి. ప్రాథమిక విద్యను తీరైన పద్ధతిలో నడపాలి. అప్పడే ఈ దేశానికి భవిష్యత్తు.

2000-2001 సంవత్సరంనుంచి రాస్త్రంలో అమల్లోకి వచ్చిన కామన్‌ బి.యిడి కర్రికులమ్‌లో 'ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌” ఒక ఆప్షనల్‌ సబ్జెక్టుగా చేర్చి అధికారులు మంచి పనే చేశారు. బియిడి చథివిన విద్యార్గుల్లో చాలామంది ప్రాధమిక స్థాయి ఉపాధ్యాయులే అవుతున్నారన్న విషయాన్ని గమనిస్తే ఇది సబబైన చర్యగానే కనిపిస్తుంది. ప్రాధమిక విద్యను పట్టి పల్లారుస్తున్త సమస్యల పరిష్కారంలో ఉపాధ్యాయుడే కీలక పాత్రధారి. ఈ రంగం స్థితిగతులను, నమన్యలను తెలుసుకుంటేగానీ తన పాక్రేమిటో ఉపాధ్యాయునికి బోధపడదు. ఆపాటి తెలివిడిని' కలిగించటంలో నేను ఇప్పుడు రాసిన ఈ పుస్తకం తోడ్టడుతుందని విశ్వశిస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకాన్ని పూర్తిగా బియిడి కామన్‌ సిలబన్‌ ప్రకారం వ్రాశాను. పరీక్షల దృష్టా కొన్ని ఇతర ముఖ్య విషయాలను కూడా చేర్చానుఇతర నా 3594 పుస్తకాలవలె ఈ పుస్తకాన్ని కూడా ఆదరిస్తారని విశ్వసిస్తూ ఈ పుస్తకాన్ని మరింత ప్రామాణికంగా

_ రూపొందించటానికి మ్‌ సలహాలకు సదా అన్వానం పలుకుతూ. ...... -డాః తయస్‌, రాఘకృష్ణ

(వానా నాకా గావ నాళాల | , 5.56., .౦౮||౧/40|| 5/11%8౮5 కిగరికగి - ౪ వ్నాగగ) - 8 :: 5ఓలిి50140/ 500యా10౫ (౧0౧2౦౫4౧) ర. వ సలల 204 11580గ021 96౪610001601 0 ౬5160061- 1210 వడడయండకం0 10 106412. 6౬6 - 206 20౧6 50006 0! కెంంిల2%/ కరటండరంగ - 1180౧0/0[5ల060030/ ౬రేయ260% 11 [06412- 0౭2౪6)00%606 0 8ల0౭0120/ 56602400 రయింం 911090 గ|6 20౧6 8౭%6 1౧రలులంరేల006.' = ౮౧41 ' : కం01యేటజు 2964 00౧9806002] క్వాంళ10%9 051ల1ల1- *120/ £54షం2టం0. [౧060120 6౦౧౩[౬6ం౧ & [౬౭006౧6207 56462601 - 0౦౧50%- ౦౧౭] ౯0౪31019 1000౧0౪90౧ టెంగాంం(20/ కరంం260౧ 2 ఈ౧1ల5౭1904100 0 5౭౧6౧20 క6ఉ02600 - 260౧21 ౧౨౦1665, ౧ం౧౫౧1351009 & 00౧౧౫16625 612666 10 51- క వ 26 గంం0గాగ౭గ౧6260౧5. ౮028 : క00160059 206 199465 11 1006009) 54402609. తీ006౭5 - 5001006101 - /ఇ8866 - 50286౧2601 - గెళిలుకంగ

• 4౭10 0% ఉం16౭గల- [016 0 ౭016, కలాం, అంగ౧౫౧౧౮లట 10 ౦౪౬౦౦౧6 116 0016029. అలం : ౧౪2౧664676 కుండ209100 204 ౧4౭1126406 క00070౪76- 0౧10 5160611020 54402601. [1625063 10 068 (246౧ 10? 100% 21010906 & గ౭1బలటం౧ = [000108 96 అజ 0౯ 560ల0102%0/ కరషంజగంగ౧ - గ౭౮౦రేజడ 5010015, 4ఉలి?దా, 088, ౫౧1 0౧౯ ౪14 506621 ౧666006 60 116 51268 0 తిం 36650. న ఏ 5640160021 0023004063 216 5021404400 ₹1006డేటంలం. [౧960180021 5602088165 - ౧౦౧౪౭౧6౦౧౬! 206 సేశంరంగం 1౧- రలరంై 4 /. 206021, కరంం60031 1. 2౧64 ౧౦0౧౪౭౬౧- కంగ౧౬! 206 0660) స6401069 ౦01 105064060౧ - 5414464101

యూనుట్‌ - 1 పాథమిక విచ్య స్వభావం, భారతదేశంలో ప్రాథమిక మిచ్యచాలిత్రకాఖివృద్ధి

1. ప్రాథమిక విద్య ఆవశ్యకత - స్వభావము - పరిధి 1-5 ప్రాథమిక విద్య ఆవశ్చకత - 1, ప్రాథమిక విద్య స్వభావం - 4, ప్రాథమిక విద్య పరిథి, సమీక్షా ప్రశ్షలు - 5 2.. భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్యా చరిత్ర 6-25 వేదకాలంలో ప్రాథమిక విద్య, బౌద్ధకాలంలో ప్రాథమిక విద్య, ముస్లింకాలంలో ప్రాథమిక విద్య - 6, బ్రిటీష్‌ కాలంలో ప్రాథమిక విద్య మొదటి దశ = 1813 ముందు - 7, రెండవదశ (1813 - 1853), 1813 చార్జర్‌ చట్టం, అధోముఖి వడపోత సిద్ధాంతం - 68- మూడవదశ (1854 - 1920), ఉడ్స్‌ డిన్హాచ్‌ సిఫారసులు, లార్డ్‌ స్టాన్ల్‌ ప్రయత్నాలు - 9, 1882 విద్యా కమీషన్‌ సిఫారసులు - 10, లార్డ్‌ కర్టన్‌ విద్యావిధానం 1904 - 11, గోఖలే తీర్మానం

• 12 1913 తీర్మానం సిఫారసులు - 13, నాల్లవదశ (1921 - 19470), వోర్టాగ్‌ కమిటీ సిఫారసులు -14, వార్థాపథక నివేదిక-15, బిజి. ఖీర్‌ కమిటీ సిఫారసులు-1 6 సార్టంట్‌ రిపోర్టు సిఫారసులు-1 7, న్వాతంత్ర్యానం తరం భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్య స్వతంత్ర భారతంలో ప్రాథమిక విద్యకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్మాలు - 18, ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రిక అందుబాటు- 19. 1995 నుండి నేటివరకు ప్రాథమిక పాఠశాలలు, పరిమాణాత్మక అభివృద్ధి, నమోదు - 20, ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో నిలకడ, అనియత విద్య - 21, ప్రాథమిక విదృపై వివిధ ప్రణాళికల్లో చేసిన వయం-22, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాథమిక విద్య - అభివృద్ధి _- ప్రస్తుత స్థితిగతులు - 23, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 24 యూనిట్‌ - 1 . పాథమకవిద్యరాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు మరియు విధానాలు 3 భారత రాజ్యాంగము మరియు ప్రాథమిక విద్య - నిర్ణంధ ప్రాథమిక . విధ్యకోసం రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు 26-32 రాజ్యాంగంలో నిర్జంధ ప్రాథమిక విద్య వెర్చాట్లు - 26, సార్వత్రిక ప్రాథమిక
• విద్య రాజ్యాంగ ఏర్పాట్ల అంతర్జానాలు - 27. నిర్జంధ ప్రాథమిక విద్భా . చట్టాలు-ప్రపంచంలో మనదేశంలో - 28, నిడర్దంధ ప్రాథమిక విద్యా చట్టాల లక్షణాలు - 29, నిర్దంధ ప్రాథమిక విద్యా చట్టాల అమలులో

అవరోధాలు - 30, ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రాథమిక విద్యను చేయవలసిన ఆవశ్చకత - 32, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 32 4. ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయ విద్యావిధానాలు 33-43 సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యపై 1968 జాతీయ విద్యావిధానం సమీక్ష- | సిఫారసులు - 33, 1979 జాతీయ విద్యావిధానం ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సిఫారసులు - 34, 1986 జాతీయ విద్యావిధానం ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సిఫారసులు - 37, 1986 1/6౬ కార్యాచరణ పథకం ప్రాథమిక విదృపై చేసిన సీఫారసులు - 38 నవరించిన జాతీయ విద్యావిధానం (1986) 1992లో చేసిన సిఫారసులు - 40, 1992 కార్యాచరణ పథకం ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష సిఫారసులు - 41, సమ్‌క్షా ప్రశ్నలు - 43 5: ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల కమీషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు ఉ4-64 _ సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యపై కొఠారి కమీషన్‌ చేసిన సిఫారసులు - 44, , సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యపై వర్కింగ్‌ గ్రూప్‌ 1977 చేసిన సిఫారసులు - 46, ప్రాథమిక విద్యపై ఆచార్య శ్రీరామమూర్తి కమిటీ సమీక్ష, సిఫారసులు - 49, . ప్రాథమిక విద్యపై జనార్థనరెడ్డి కమిటీ సమీక్ష సిఫారనులు-53, ప్రాథమిక విద్యపై యశ్‌పాల్‌ కమిటీ నమీక్ష, సిఫారనులు - 55, ప్రాథమిక విద్శపై చతుర్వేది కమిటీ సమీక్ష, సిఫారసులు - 58, పాఠశాల విద్యా సంస్కరణలపై రామ కృష్ణారావు కమిటీ నమీక్ష్మ సిఫారసులు - 59, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 64 6. సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్యాసమస్యలకు కారణాలు 65-74 సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యాసాధన సమన్యలు - 65, సార్వజనీన ప్రాథమిక విధ్యకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్భలు - 69, సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్యకు కేంద్రప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్మలు - 71, సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యాసాధనకు కొన్ని నూచనలు - 72, సమీక్షా ప్రశ్షలు - 74 యూనిట్‌ | . ప్రాథమిక విద్యలో సమస్యలు మరియు అంశాలు 7. అందుబాటు, నమోదు, వృథా, స్తబ్ధత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు 75-90

• అందుబాటు అర్థం, అందుబాటు నమసన్యకు కారణాలు, అందుబాటు సమస్యను అధిగమించడానికి చర్యలు, నమోదు అర్థం - 75, పిల్లలు బడిలో చేరకపోవటానికి కారణాలు - 76. నమోదు నమన్యను పరిష్కరించటానికి సాధారణ చర్యలు, నిలుపుదల అర్థం, నిలకడ సమన్మకు

కారణాలు - 77, నిలకడ సమశ్శ్యను పరిష్కరించటానికి చర్భలు, గుణాత్మక నాధన-అర్ధం, గుణాత్మక సాధన సమస్యకు కారణాలు - 78, గుణాత్మక సాధన సమస్యను అదిగమించటానికి చర్యలు, వృధా, స్తబ్ధ్ఞతల సమస్య - 79, వ్వధాకు కారణాలు - 81, స్తబ్ధతకు కారణాలు - 84, 'వ్యధా 'స్తబ్ధత' ల నిర్మూలనకు తీసుకొనవలసిన చర్యలు - 86 వృథా, స్తబ్బతల నిర్మూలనకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్చలు - 89, సమీక్షా ప్రశ్షలు - 90 8. ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలను అధిగమించటంలో ఉపాధ్యాయుల, తల్లిదండ్రుల మరియు సముదాయు పాత్ర 91-96 ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలను అధిగమించటంలో ఉపాధ్యాయుల పాత్ర - 91. ప్రాథమిక విద్యా సమన్యలు అధిగమించటంలో తల్లిదండ్రుల పాత్ర- 93, ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలు అధిగమించటంలో సముదాయం పాత్ర- 95. సమీక్షాప్రశ్శలు - 98. యూనిట్‌ - 7 ప్రాథమక విచ్యలశ పరిమాణాత్మక అభివృద్ధి మరియు తుణాత్మకమయైన మెరులుదల 9. 100శాతంనమోదుకు, నిలుపుదలకు మరియు ప్రాధమిక విద్యానాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి తీసుకోవలసిన చర్యలు 99-136 100% నమోదుకు, నిలకడకు తీసుకోవలసిన 'చర్శలు - 99, ప్రాథమిక విద్యనాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి అమలు పరుస్తోన్న పథకాలు, నవోదయ పారశాలలు-100, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నవోదయ విద్మాలయ పథకం - 102, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక విద్యా పథకం గగ౧౬ - 105, మనరాష్ట్రంలో [౯280 లో అమలుచేయబడ్డ అంశాలు, ఆపరేషన్‌ బ్లాక్‌ బోర్డు పథకం - 109. ౦98 పథకం ప్రాధాన్యత, 038 పథకం ద్వారా కల్పించే సౌకర్యాలు

• 110, 083 పథకానికి చేసిన సవరణలు - 111. ల65 వథకం క్రింద ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అమలుచేస్తున్న కార్యక్రమాలు, కనీస అభ్యసన న్ధాయిల భావన - 112. 1111 లక్షణాలు - 114, వివిధ సబ్టెక్తులు - కనీన అభ్యనన స్థాయిల లక్ష్యాలు - 115, కనీన అభ్యసన స్థాయిని నిర్ణయించే విధానం
• మనరాష్ట్రంలో కనీస అభ్యసన స్థాయిల పథకం అమలు - 117, 141 వలన ఉపాధ్యాయులకు ప్రయోజనాలు - 119, 0959 ఉద్దేశాలు - 120, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లా ప్రాథమిక విద్యాకార్యక్రమం - 121, మనరాష్ట్రంలో 07ల౯ొ చేస్తున్న కృషి - 122, మనరాష్ట్రంలో ౦౧8౬0 ప్రాధాన్యత - 124, ప్రత్యమ్హాయ పారశాలలు - 125, 14.1/. ఫౌండేషన్‌, లోక్‌ జంబిష్‌ - 126, ఏకలవ్వ, మాబడి - 128, అనియత విద్య, వయోజనవిద్య - 129, నమాజఖాగస్వామ్యం, మళ్లబడికిపోదాం వదధకం - 130,

మధ్యాహ్హబోజనపథకం - 131, నాన్‌డిటెన్నన్‌ విధానం - 132, పారశాల సంసిద్ధతా కార్యక్రమం - 133, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 136, యూనిట్‌ - ₹ విచ్యాఆచరణలు మరియు మూల్యాంకన విఛానాలు 10. సంస్థాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధునిక వ్యూహాలు] 37-148 శవృద్యశ్శసాధనాలు, శ్రవ్యదృశ్చ ఉపకరణాల ప్రాధాన్యత - 137, విద్యా టెలివిజన్‌ ఆవశ్యకత, విద్యాటెలివిజన్‌ ప్రయోజనాలు - 1] 39, ఐద్యాటెలివిజన్‌ పరిమితులు, రకాలు, 0061 - 141, ప్రస్తుతం అమలు జరుగుతున్న విద్కాటెలివిజన్‌ కార్యక్రమాలు - 142, ప్రాథమికపాఠశాలల్లో శ్రవృదృశ్య విద్యాపథకం - 143, విదృలోకంపూటర్‌ - 144, కంప్త్పూటర్‌ ఉపయోగాలు

• 145, కంప్ఫూటర్‌ నిర్వాహక, కంప్యూటర్‌ సహాయకబోధన - 146, విద్యలో కంప్యూటర్‌ లేక కంప్యూటర్‌ సహాయక శిక్షణ ప్రయోజనాలు, పరిమిళులు - 147, 'క్లాస్‌' పథకం, నమీక్షాప్రశ్నలు - 1348

11. సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధన (శిక్షణ) పద్ధతులు 149-170 సాంప్రదాయక బోధనాపద్ధతులు, ఉపన్మాసపద్ధతి - 149. ఉపన్ఫాస- ప్రదర్శనాపద్ధతి - 151, ప్రశ్నోత్తర పద్ధతి - 152, నిగమన పద్ధతి - 154, ఆగమన పద్ధతి - 155, కఠాకథనవద్ధతి, సాంప్రదాయ బోధనా పద్ధతుల లక్షణాలు - 156, ఆధునికబోధనాపద్ధతులు - 157, అన్వేషణ పద్ధతి - 158, ప్రాజెక్టుపద్ధతి - 159, సమూహచర్జాపద్ధతి - 163, పాత్రపోషణ పద్ధతి - 165, ట్పుటోరియల్‌ పద్ధతి - 166, క్రీడాపద్ధతి, వనరుల పద్ధతి, సమనస్యాపద్ధతి - 167, పర్శవేక్షణాధ్యయన పద్ధతి, విశ్లేషణ పద్ధతి, సంశ్లేషణ వద్ధతి - 168, అంశముల పద్ధతి , ఆధునిక బోధనాపద్ధతుల లక్షణాలు - 169, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 170
12. మూల్యాంకన విధానాలు 171-180 మూల్యాంకనం అర్థం, మూల్యాంకన విధానాలు- 171, మౌఖిక సరీిక్షలు, ఆచరణాత్మక పరీక్షలు, వ్రాశపరీక్షలు, వ్యాసరూపపరీక్షలు - 172 విషయ నిష్ట పరీక్షలు - 173, లఘుసమాధానాలు మరియు బక్కమాటలో వూరించేవి - 174 నత్యాసత్యా అంశాలు - 175, జతపరచు ప్రశ్షలు -
13. బహువరణ ప్రశ్చలు 177, నిర్ణారణ మాపనులు - 178, ప్రశ్నావళి, ఇంటర్యూ, -179, పరిశిలన, సమీక్షా ప్రశ్నలు - 180
14. అదనపు అంశాలు 181 - 203
15. 2001 మోడల్‌ ప్రశ్నాపత్రం 204

యూనిల్‌ 1 ప్రాథమిక విద్య స్వభావము, భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్య చారిక్రకాభివృద్ధి జ్‌

1. శ్రైథమిక శిర్యాపళ్యరతే - స్వభావము - రథ 90-643ారణం టలు 50029 0౫ కయిలగటణ? ముంంటు[0గ ప్రాథమిక విద్య (సార్వత్రిక నిర్చంధ) (ప్రాముఖ్యత

2. వ్యక్తీస్వేచ్చగా జీవించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది : (ప్రాధమిక విద్య వ్యక్తి శక్తిని పెంచుతుంది. సాధనా శక్తి నీ మెరుగు పరుస్తుంది. ఫలితంగా సమాజంలో వ్యక్తి పరాన్న భుక్కు కాకుండా స్వేచ్చగా జీవించే అవకాళాన్నిస్తుంది.

3. సనూనత్వం, సొంఫిక న్యాయం, ప్రజాస్వామ్యం వర్ధిల్లుతుంది : సమానత్వం, సాంఘిక న్యాయం, (ప్రజాస్వామ్యం సార్వజనీన (ప్రాధమిక విద్య ముఖ్య లక్ష్యాలు. ఆధునిక యుగంలో కనీన విద్య లేనిదే వ్యక్తి మెరుగైన వితాస్సి కానసాగించలేడు. నేడు గాలి, నీరు, ఆహారం వలె మనిషి కనీస అవసరాల ప్రాధమిక విద్య ఒకటి అంటే అతిశయోక్తి కాదు. (ప్రాధమిక విద్య వ్యక్తి మనుగడకే కొక సమాజ కళ్యాణానికి కూడా మేలు చేస్తుంది. ప్రజలు కనీస నద్యావంతులు కూడా కానపుడు వారు చైతన్యహీనులుగా వుండాల్సివుంటుంది. చైతన్య హినులున్న దేశంలో (ప్రజాస్వామ్యం సజావుగా నడవదు. నిరంకుశత్వం, నియంతృత్వం బాగా రాజ్యమేలతాయి.

4. సార్వత్రిక అక్షరాస్యతకు సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యే పునాది : సార్వత్రిక అక్షరాన్యతకు సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యే (ప్రాతిపదిక. నేడు మన దేశంలో నిరక్షరాస్యత సమస్య (ప్రచండరూపందాల్చి (వ్రమాదస్థాయికి చేరడానికి కారణం మనదేశంలో నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యావిధానం నరిగా ఆమలు జరక్కపోవడం వలననే. ఇది అమలు కానంతకాలం నిరక్షరాస్యత దేశంలో వుంటూనే వుంటుంది. సార్వ(త్రిక అక్షరాస్యతకు నిర్భంధ ఉచిత (ప్రాధమిక విద్య ఆవళ్యతను గుర్తించే పాశ్చాత్య దేశాలు 1960 దశకం నాటికే సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను పటిష్టంగా అమలు జరిపాయి. రష్యాలో స్టాలిన్‌ అధికారంలో వుండగా నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్య ఎంత పటిష్టంగా అమలులో వుందంటే దీన్ని వ్యతిరేకించిన వారిని సైబీరియా అడవులకు సంపేవారు. నిరక్షరాస్యతను రూపుమాపి రష్యా అగ్రరాజ్యంగా చాలా కాలం నిలవటానికి ఇటువంటి చర్యలు కూడా దోహదం చేశాయి.

5. నినిధాంశాలపై విష్పృతమైన ప్రజాచర్భకు అవకాశాన్నిస్తుంది : కనీస విద్య వున్న వ్యక్తులు వివిధాంశాలపై చర్చించి ప్రభుత్వాభి'ప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేస్తారు. అలాగే విద్య ప్రజలు సమష్టిగా తమహక్కుల కోసం పోరాడే శక్తి నిస్తుంది. ఫలితంగా ప్రజలకు అందుబాటులో నదుపాయాలు పెరుగుతాయి. ఈ నదుపాయాల వినియోగమూ పెరుగుతుంది.

2 (ప్రాధమిక విద్యావశ్య్వకత - స్వభావము - పరిధి

5. బాలకార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలనకు తోడ్పడుతుంది : 1996లో ఇచ్చిన ఒక తీర్పులో నుద్రీంకోర్టు సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యకు బాల కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలనకు గాఢమైన సంబంధం వుందని నొక్కి చెప్పింది. మన దేశంలో 6 కోట్ల మంది దాకా బాల కార్మికులున్నారు. వీళ్ళ నందరినీ నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యాచట్రంలోకి తెస్తే.ఈ బాల కార్మిక వ్యవస్తను సమూలంగా కుప్పకూల్చి పిల్లల బంగారు భవిష్యత్తుకు బాట వేయవచ్చు.

6. వ్యక్తులను ఆర్ధ్రత కలిగిన మమషులుగా తయారు చేయొచ్చు : కనీస విద్యలేని వ్యక్తులు అజ్ఞానులుగా, మానవత్వం లేనివారుగా, సాటి మానవులు, ఇరుగు, పారుగువారి సంక్షేమం పట్టించుకోని నిర్హయులుగా మిగిలిపోతారు. కనీస విద్య వ్యక్తులలో ఆ|ర్టతను, దయాగుణాన్ని, సృజనాత్మకతను నింపుతుంది.

7. పేదరికం నుంచి అభివృద్ది వైవు నయనించడానికి : ఒకప్పుడు "పేదరికంతో అల్దాడిన అనేక దేశాలు నేడు అభివృద్ది చెందిన దేశాలుగా మారడానికి కారణం ఆయా దేశాలలో నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యను విజయవంతంగా అమలు చేయడమేనని చారిత్రక అనుభవాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఒకప్పుడు జపాన్‌, చైనా, కొరియా, తైవాన్‌ ప్రజలను నల్లమందు బాబులనే వారు. కానీ ఇవాళ ఆ దేశాలు అభివృద్ది విషయంలో పులులుగా వున్నాయి. దీనికి కారణం ఈ దేశాలు నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యను ఖచ్చితంగా ఆమలు చేయడమే. జపాన్‌ దేశం నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యను 1872లోనే అమలు చేయడం వల్ల 1910 నాటికే ఆ దేశ 'ప్రజల్గో 98 శాతం (ప్రజలు అక్షరాస్యులయ్యారు. ఈ కారణంగానే జపాన్‌ నేడు అ(గ్రరాజ్యమైన అమెరికాతో సైతం పోటీకి దిగే స్టాయికి చేరుకోగలిగింది.

& ప్రాధమిక స్టాయి విద్యాస్థాయి అన్నింటికంటే ముఖ్యమైనది : పిల్లవాడు మొదట ప్రాధమిక విద్యా సంస్థలలో విద్య నభ్యసించడం ప్రారంభిస్తాడు. పిల్లవాని శారీరక, మానసికాభివృద్ది కవసరమైన పునాది ఇక్కడే చేయబడుతుంది. 'మొక్కై వంగనిది (మానై వంగునా" అన్నది నానుడి. పారశాలలు (ప్రాధమిక స్థాయిలో పిల్లలకు నేర్పే విద్యపైనే దేశభవిష్యత్తు నిర్ణయమవుతుంది. ఈ కాలంలో నేర్చుకున్న విషయాలు, అబ్బిన అలవాట్టు, అభిరుచులు, వ్యక్తి వయోజన జీవితంలో సహితం తమ (ప్రభావాన్ని కలుగచేస్తాయి.

ఛి వ్యక్తిత్వ వికానం జరుగుతుంది ; (ప్రాధమిక విద్య పునాది వంటిది. ఇక్కడ ఏర్పడే వైఖరులు తర్వాత వ్యక్తీ మూర్తి మత్వాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ప్రాథమిక విద్య పొందినపుడు వ్యక్తి సత్యాన్ని తెలుసుకుని, పరిణతిని సాధించి, సామర్ధ్యాన్ని పెంపొందించుకుని వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మించుకుంటాడు. తిరిగి విద్య అనే (ప్రక్రియ ద్వారానే తాను సాధించిన విలువలను అనంతర తరానికి అందిస్తాడు.

10. అణగారిన వారికి గొప్ప ఆయుధం : అణగారిన వర్గాలలో (ప్రాథమిక విద్య దోపిడీక్తి దౌర్జన్యం, పీడనలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే శక్తినిస్తుంది. తమ హక్కుల సాధనకోసం ఈ వర్షాల సామాజిక, రాజకీయ సమీకరణను పెంచుతుంది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 3

11. ఉత్పాదకతను, రాబడిని పెంచుతుంది : ఉత్సాదకతను, రాబడిని గణనీయంగా పెంచే ముఖ్యమైన అర్జిక పరిణామాలను ఏ దేశంలోనైనా సాధించేది (ప్రాధమిక స్టాయి విద్య మాత్రమే. (ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసిన వ్యక్తికి వ్యవసాయ క్షేత్రంలోగానీ, కర్మాగారంలోగాని, కార్యాలయంలోగానీ, ఉత్పత్తి పెంపుదలలోగానీ తాను ఎదుర్కొనే సమస్యలను అవగాహన చేసుకునే శక్తి అబ్బుతుంది. అంతేగాక, తన పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి రాబడిని పెంచగలుగుతాడు. ఒకప్పుడు ఆర్థికంగా ఒక వెలుగువెలిగిన అప్పటి సోవియట్‌ యూనియన్‌ ఆర్థికవేత్త (స్ర్రుమ్లిన్‌ 1919లో లెనిన్‌కు ఒక లేఖ రాస్తూ ఉత్పాదకళక్తికి (ప్రాధమిక విద్య ప్రాధాన్యతను ఉటంకించారు. ఆలేఖలో ఆయన ఇలా అన్నారు. “ప్రాధమిక విద్య ఫలితంగానే తమ దేశంలో కార్మికుని ఉత్పాదక శక్తి వేతనాలలో 79శాతం వృద్ది కనిపించినట్టు నాపరిశీలన ద్వారా ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాను”.

12 మహిళా చైతన్యం తెచ్చి సామాజిక నూర్పులకు బాటనేన్తుంది : (ప్రాధమిక విద్య సామాజికమైన మార్పులుకూడా తెస్తుంది. మహిళలను వారికిగల హక్కుల పట్ల చైతన్యవంతులను చేస్తుంది. మద్యం, వరకట్నం, అత్యాచారాల వంటి సామాజిక దూరాగతాలను (ప్రతిఘటించేందుకు సంఘటితం కావటానికి మహిళలను ప్రోత్సహిస్తుంది.

13. ఉన్నత, సాంకేతిక విద్యలలో ఉత్కృష్టత సాధించటానికి : భారతదేశం (ప్రపంచంలోని అభివృద్ది చెందిన దేశాలలో పోటీ పడేందుకు తగిన సామర్థ్యం కలగాలంటే ఉన్నత, సాంకేతిక విద్యలో ఉత్కృష్టత సాధించటం ఎంతైనా అవసరం. ప్రాధమిక, మాధ్యమిక స్టాయిలలోనే ఆంతటి ఉత్కృష్టమైన విద్యగా పునాది ఏర్పడాలి.

14. జనాభా విస్పోటవను తగ్గించటానికి : మన దేశాన్ని పట్టిపీడిస్తున్న ముఖ్య సమస్యలలో అధిక సంతతి ఒకటి. రేపటి పౌరులందరికీ (ప్రాధమిక విద్యాగంధం సవ్యంగా ఒంటబడితే జనాభా విస్పోటన మందగిస్తుందని ప్రపంచ బ్యాంకు 1997లో ఒకనివేదికలో హితవు పలికింది.

15. ఇతరత్రా లాభాలు : (1) కనీసం విద్యావంతులైన వ్యక్తులు ఆర్డికంగా, సాంఘికంగా, నైతికంగా, మానసికంగా, ఆలోచనాపరంగా ముందడుగు వేస్తారు. (2) తమ చుట్టూ ముప్పిరి గొన్న పరిస్టితులు, సమస్యలకు కారణాలేమిటో, పరిష్కార మార్గాలేమిట్‌' తెలుసుకోగలుగుతారు. (3) జీవితంలోని అనేక విధాలైన ఆస్టిరత్వాన్ని తొలగించుకోగలుగుతారు. కనీసం తగ్గించుకోగలుగుతారు. (4) అదీ కాకపోతే కనీసం తమునుగురించి తాము అర్జం చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు. (5) వాళ్ళ (ప్రపంచాన్ని వాళ్ళు చిత్రించుకుంటారు. (6) అర్థవంతమైన జీవితానికి అనువైన వాతావరణాన్ని కల్పించుకుంటారు. (7) సామాజిక సంబంధాలలో నహనం,

శ (ప్రాథమిక విద్యావశ్యకత - స్వభావము - పరిధి సామరస్యం, సర్దుబాటు ధోరణులను ప్రాధమిక విద్య పెంపొందిస్తుంది. (8) కుల, మత, లింగ ప్రాంతీయవివక్షతలలో నిర్మించిన సామాజిక కోట గోడలను కూళ్ళివేసి జాతీయ సమైక్యతకు తోడ్పడుతుంది. (9) భ్రమకూ, వాస్తవానికి మధ్య నిజాన్ని వివేచనతో పరిశిలించగల శక్తిని సమకూరుస్తుంది.

ఇంతటి ప్రాధాన్యం గల సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యను ఏ దేశమూ నిర్భంధం చేయకుండా ఊరుకోలేదు. నిజానికి నేడు 200 దేశాలు నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలు చేసాయి. సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్య ప్రాధాన్యతను మన రాజ్యాంగం కూడా గుర్తించింది. అందువల్లే రాజ్యాంగం 45వ (ప్రకరణలో దీన్ని పొందు పర్పారు. అయితే _తొలి నుంచి (ప్రాధమిక విద్యపై దృష్టిని కేంద్రీకరించకపోవడం వల్ల ఆ లక్ష్యాన్ని స్వర్ణోత్సవ భారతం నాటికి కూడా సాధించలేక పోయాము...'జింటాబ్వే, కాంబోడియా లాంటి చిన్న, పేద దేశాలు సార్వత్రిక విద్యా లక్ష్యాన్ని కేవలం మూడు సంవత్సరాలలోనే సాధించాయి. చిత్తశుద్ది వుంటే ఇదేమీ మనకు ఆసాధ్యమైన పని కాదు. |

ప్రాధమిక విద్యస్వభానం (లక్షణాలు) (౧06 26 0£61లు60€9ర్వ”

అగేజంణటం) : ం .

1 5 - 6నుంచి 12 - 13 వయసువారికి మరియు 1 నుంచి 111 తరగతుల వరకు నిర్వహించబడే విద్యను ప్రాధమిక విద్య అంటారు.

2 ఇది సార్వజనీన, నిర్భంధ్య ఉచిత విద్యా దశ, "

౩ ఈ దశ ముఖ్యంగా తొలి సంవత్సరంలో శిశువు జీవితంలో చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర నిర్వహిస్తుంది.

4 ఈ దశలో శిశువు సహజంగాను (5000226048), కుతూహలంగాను (౮110౪5), సృజనాత్మకం (౮792676) గాను, చురుకు (20676) గాను వుంటుంది.

5. నంజ్ఞానాత్మక వికొన్న రంగానికి సంబంధించి భావనోద్భవానికి (601690 0లు26ంము, అభ్యసనా సూత్రాలను నేర్చుకోవటానికి ఈ దళ చాలా ముఖ్యమైంది.

6 ఆలోచన సహజ జ్ఞాన (1001676) పరంగా కొనసాగుతుంది.

7 నిగమన, ఆగమన (6664606676 26 పితంంటళల ఆలోచన సామర్థ్యాలు ఈ దశలోనే అభివృద్ది చెందుతాయి.

& ఈ దళలో పిల్లలు, తమ చుట్టూవున్న పరిసర విజ్ఞానం విషయంలో తొలుత ఆశ్చర్యంగా (708469) వుండి తర్వాత ఉపయోగితా (౧౪100. దృష్టినుంచి వరికిస్తారు. ఆ తర్వాత ఖచ్చితత్వం (02661810) తర్వాత సాధారిణీకరణ (౭౭62115260), తర్వాత పద్దతి (3౨౪60) వైపు వారి ఆలోచనలు పయనిస్తాయి,

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ ర్‌ 9 కొంత వయసు తర్యాత పిల్లలు ,కౌమారులుగా తయారవుతారు. ఈ కారణంగా వీరు కుటుంబంలో, పాఠశాలలో, నమాజంలో కొన్ని సర్దుబాటు సమస్యలను ఎదుర్కొంటారు.

10. అంతేకాక ఈ దళలోనే పిల్లల్లో చక్కటి బౌద్దిక (106011664621), భోవోద్రేక (02060020), సామాజిక, భౌతిక పరిణతి ఏర్పడుతుంది.

11 సామాజిక డిమాండ్డు, సామాజిక బాధ్యతలుకూడా వీరిని ప్రభావితం చేయటం (ప్రారంభిస్తాయి. _

12. అంతేగాక చాలా మంది పిల్లలకు ఈ దశలో అంత్యదశ (గలయిఫణ 5€286) గా వుంటుంది. అంటే ఈ దళ తర్వాత వారు పని (ప్రపంచంలోకి (ప్రవేళిస్తారు.

ప్రాథమిక విద్య పరిధి : అక్షరాస్యతే ప్రాథమిక విద్యా లక్ష్యం కాదు. ఆధునిక ప్రజాస్వామ్య యుగంలో ప్రాథమిక విద్యా పరిధి విస్పృ్రతమైనది. దాన్ని ఈ క్రింది విధంగా పేర్కొనవచ్చు. 1 అభ్యననమునకు అవసరమైన నైపుణ్యములను ఆంటే అక్షరాన్యత, అంకగణితము, చేతి నైపుణ్యములను పెంపొందించటం, 2 అభ్యసనా తృష్షను పెంపొందించటం. 3. సామాజిక, సామాన్య శా(స్తాలలోని విజ్ఞానాన్ని పరిశీలన, అధ్యయనం, (ప్రయోగాల ద్వారా సంపాదించటం. శ క్రీడల ద్వారా శారీరక శక్తిని, జట్టు భావాన్ని పెంపొందించటం. 5. ఇతర మతాల, (ప్రాంతాల, దేశాల ప్రజలపట్ట "స్నేహభావం కలిగించటం. 6. కుటుంబంలో, పాఠశాలలో, నముదాయంలో సహకార భావనతో మెలిగేందుకు అవసరమైన ఆలవాట్లను నేర్చటం, 7. స్వశక్తిపై జీవించుటకు అవసరమైన వృత్తివిద్యను పరిచయం వేయటం. 8. స్వశక్తిపై జీవించుటకు అవసరమైన వృత్తివిద్యను పరిచయం చేయటం. 9, (ప్రజాస్వామ్య జీవనానికి అవసరమైన అలవాట్లను నేర్పటం. సమీక్షా (ప్రశ్నలు 1 (ప్రాధమిక విద్య (ప్రాయుఖ్యత ఎమి ? 2 (ప్రాథమిక విద్య స్వభావం ఏమి ? 3. ప్రాధమిక విద్యా పరిధిని వివరించుము.

& భ0ీకగేశంలే ప్రథమిక తిర్యా రి్ర ౧501 ౦౫౯ ౨౬౬) ౧4ట00 50౮04010] క 014

వేదకాలం లేదా ప్రాచీన హీందూకొలంలో ప్రాధమికవిద్య : భారతదేశంలో ప్రాక్‌ చారిత్రక కాలం (0761300040 ఆగండి) నుంచి 1000 30 వరకు క్రమబద్దమైన ప్రద్యనిధానం వున్న దాఖలాలు కనిపించవు. బహుశా కుటుంబం ఒక్కటే విద్యా ఏజెన్సిగా వుండివుండాలి. కుటుంబపెద్ద వేదాల సారస్వసాన్ని తన కుమారులకు బోధిన్తుండేవాడు. తర్వాత జీవనం సంక్షిష్టం కావటంతో సమాజంలో విజ్ఞానం సంతరించుకుని పేరు సంపాదించుకున్న కొంతమంది వ్యక్తులు విజ్ఞానం పొందటానికి పిల్లలను తమ గృహాలకు వచ్చేలా ఆకర్షించేవారు. అలా భారతదేశంలో (క్రమంగా 'గురువుల' వ్యవస్ద, 'గురుకులాలి (64యెమి!129) లేదా ఆశమ్రాల (తవ మూణంం) వ్యవస్థ ఆవిర్భవించింది.

కాలగమనంలో (బ్రాహ్మణులు విజ్ఞానం విషయంలో నమాజంలోని ఇతరులకంటే ఆధిపత్యంలో వుండటంవల్ల విద్యను గరిపే పాత్ర వారిచేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయింది. హిందూకాలంలో (ప్రాధమిక విద్య (బ్రాహ్మాణుల కుటుంబాల్లోని బాలురకు, కొంతమేరకు క్షత్రియ, వైళ్ళ కుటుంబాల్లోని బాలురకు పరిమితమైంది. వీరికి ఉపనయసంస్కార ఆర్హత వుండేది కాబట్టి విద్యకు అర్హులగా వుండేవారు. (బ్రాహ్మాణుడు 8 నంవత్సరాల వయస్సులో, క్షత్రియుడు 10 నంవత్సరాల వయస్సులో, వైశ్యుడు 12 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉపనయనం పొందేవారు. శూద్రులకు, (స్త్రీలకు ప్రాధమిక విద్య నిరాకరించబడింది. వేదకాలంలో పాఠశాలలు అడవులలో వుండేవి. బోధనా భాషగా సంస్కృతం వుండేది.

బౌద్ధకాలంలో ప్రాధమిక విద్య : క్రీస్తుపూర్వం 600 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా బౌద్ధమతం వ్యాపించింది. మరాల (మ00256అగ65) ద్వారా ఈ మతం వ్యాప్తి చెందింది. ఈ, మరాలు ప్రజలు, రాజులు, వ్యాపారులిచ్చే విరాళాలమీద ఆధారపడి నడిచేవి. ఈ మఠాలు మత ఏజెన్సీలుగానే కాకుండా, విద్యాఏజెన్సీలుగా కూడా వుండేవి. తొలుత మొనాస్టరీలు సన్యాసులకు, సన్యాసినులకు విద్యను గరిపేవి. తర్వాత అన్ని కులాల, వర్గాల పిల్లలకు వీటిల్లో (ప్రవేశం లభించేది. అంటే ప్రవేశం విషయంలో కులపట్టింపులుండేవి కావు. బోధనా భాషగా 'పాలి" వుండేది. వేద విద్యావిధానంలోవలె బౌద్దవిధానంలో కూడా విద్యార్థిదశ 'పబ్బజ్జ' అనే ఉత్సవంతో ('ప్రారంభమయ్యేది. ఈ ఉత్సవం ప్రాధమిక విద్యాదశకు సంబంధించినది. 8 సంవత్సరములు నిండినవారు ఈ ఉత్సవానికి అర్హులు. ప్రాధమిక విద్యాదశ కాలం 12 సంవత్సరాలు.

ముస్లింకాలంలో ప్రాధమిక విద్య ; ముస్తిం కాలంలోని విద్యావిధానంలో 'మక్తాబ్‌లు' అనే (ప్రాధమిక పారశాలలుండేవి. శిశువు, (ప్రాధమిక విద్య దీనిలోనే

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 7 అభ్యసించేవాడు. 'మక్తాబో అనేపదం "కుతుబో అనే అరబిక్‌ భాషనుండి (గ్రహింపబడింది. కుతుబ్‌ అంటే వ్రాయటం నేర్పే ప్రాంతం అని అర్హం. ఉపాధ్యాయుడు ఈ పాఠశాలలో శిశువుకు ఓనమాలతోపాటు ఖురాన్‌ నుంచి కొన్ని శ్లోకాలను కూడా బోధించేవాడు. సాధారణంగా మక్తాబ్‌లు మసీదుకు అనుబంధంగా వుండేవి. ముస్తింబాలుని (ప్రాధమిక విద్యాభ్యాసం బిస్మిల్లా” అనే ఉత్సవంతో (ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ఉత్సవం బాలునికి నాల్గు సంవత్సరాలు నిండి నాలుగు నెలలు గడచిన నాలుగో రోజున నిర్వహిస్తారు. బ్రిటీషు పరిపాలనలో ప్రాథమిక విద్యాభివృద్ధి ౧ఎ౭౪౭1020201616 ౦1 21ల౧ల౧ఓంి” తతేజంజటండ గడు 8 టంలి 16) భారతదేశంలో నిజమైన ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ది బ్రిటీషు కాలంలోనే జరిగింది.

(బ్రిటీషు కాలంలో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దిని నాలుగు దశలుగా విభజించుకుని అధ్యయనంచేయవచ్చు. అవి (1) మొదటిదళ - 1813కు ముందు (2) రెండవదశ (1813-1853) (3) మూడవదళ (1854-1920) (4) నాల్గవ దశ (1921-1947). మొదటి దశ-18135కు ముందు ;

1600 ప్రాంతంలో వ్యాపార నిమిత్తమై పోర్చుగీసువారు, డచ్‌వారు, డేను (ఫెంచివారు, ఇంగ్లీషు వారు భారతదేశానికి రావటం ప్రారంభించారు. వీరు ముందు వ్యాపారానికై వచ్చినా తర్వాత వీరిలో రాజకీయ, వాణిజ్య పరమైన ఆళలు చిగురించాయి. ఫలితంగా భారతదేశంలో వాణిజ్య, రాజకీయ పట్టుకోసం వీరిమధ్య యుద్దాలు జరిగాయి. ఈ యుద్దాల్లో చివరికి ఇంగ్లాండే నెగ్గింది. వీళ్ళ పరిపాలనా కాలంలో (క్రమ క్రమంగా నియత విద్యా వ్యవస్త్ర (ప్రవేశ పెట్టబడింది.

15వ శతాబ్దం చివరి దశలో ఇంగ్లీషు వ్యాపార వేత్తల వెంబడి వచ్చిన (బ్రిటీషు మెషినరీలు భారతీయులలో విద్య ద్వారా (క్రైస్తవమత వ్యాస్తినిచేసే వుద్దేశ్యంతో మిషన్‌ స్కూల్స్‌ను ప్రారంభించారు. పాత దేశీయ విద్యా విధానానికి (0యక్రంష0ట5 3౨5€62) పూర్తిభిన్నమైన నూతన విద్యా విధానానికి ఈ పారశాలలు (శ్రీకారం చుట్టాయి.

ఈ మెషినరీ సంస్థలు రెగ్యులర్‌ పాఠశాల గంటలు, (గైడెడ్‌ తరగతుల (ప్రాతిపదిక మీద అనేక ఎలిమెంటరీ స్కూల్స్‌ను ప్రారంభించాయి. ఈ స్కూళ్ళు వారానికి ర రోజులు నడుస్తుండేవి. ఈ పారశాలలో మూడు '£" (౭౭64102 ఇరళంక్రు ముయిం&టం) లేగాక (కైస్తవ మత బోధననుకూడా చేసేవారు. వారు భారతీయ భాషలను బోధనామాధ్యాలుగా చేసుకుని, ఇంగ్రీషు భాషను ప్రత్యేక నబ్జెక్టుగా బోధించారు. డోనేషన్ల రూపేణా వనూలు చేసిన డబ్బుతో ఈ పారశాలలను నడిపేవారు.

8ి భారతదేశంలో (ప్రాథమిక విద్యా చరిత్ర

ఈ దశ మొదటిలో ఈస్టిండియా కంపెనీ డైరెక్టర్టు ఈ మిషనరీ (ప్రాధమిక పారశాలలో అనుసరించిన విద్యావిధానంలో జోక్యం చేసుకునేవారుకాదు. విటిపట్ట వారు ఉదాసీన వైఖరిని ప్రదర్శించారు. రెండవ దశ (1813 - 1853) :

1813లో బ్రిటిషు పార్లమెంట్‌ చార్జర్‌ చట్టాన్నాకదాన్ని తెచ్చింది. ఈ చట్టం ప్రకారం తొలిసారిగా బ్రిటీషు పార్లమెంట్‌ భారతీయులను విద్యావంతులను చేయవలసిన బాధ్యతను తీసుకోమని ఈస్టిండియా కంపెనీ పై వత్తిడి చేసింది. ఈ వత్తిడికి కంపెనీ తలొగ్గింది. ఈ చార్జర్‌ ప్రతి సంవత్సరం" భారత దేశంలో విద్యను, సాహిత్యాన్ని, సామాన్య శాస్త్రాలను పంపొందించటానికి ఒక లక్షరూపాయలు కేటాయించమని ఈస్టిండియా కంపెనీని ఆదేశించింది. అయితే దీనికి సంబంధించిన కాజు చాలా అస్పష్టంగా వుంది. అంటే ఈ లక్షరూపాయలను ఏ విధంగా ఖర్చుచేయాల్సిందీ ఆ చట్టం స్పష్టపరచలేదు. ఇది అనేక వివాదాలకు దారి తీసింది. విద్యా లక్ష్యాలు ఏవి వుండాలి ? విద్యా విధానాన్ని మొత్తం సమూహానికా లేక కొన్నివర్గాల (255/01253), వారికోసం అనుసరించాలా ? ప్రాచ్య (0౫10210) విద్యకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలా లేక పాశ్చాత్య (7656802) విద్యకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలా ? బోధనాభాషగా ఇంగ్లీషు వుండాలా ? లేక భారతీయ భాషలు వుండాలా ? విద్యా ఏజెన్సీగా రాజ్యమా లేక ఇతర ఏజెన్సీలు వుండాలా ? ఇత్యాది ఎన్నో వివాదాలకు ఈ అస్పష్ట చట్ట రూపందారి చూపింది.

“ ఈ వివాదాల కారణంగానే 1813-1835 మధ్య కాలాన్ని విద్యా వివాదాల కాలంగా పిలిచారు. ఈ వివాదాలను 1835 మెకాలే ప్రతిపాదనలు పాక్షికంగా పరిష్కరించింది. “శారీరకంగా భారతీయులుగాను, మానసికంగా ఆంగ్రేయులుగాను వుండి, కంపెనీ పాలనకు అవసరమయ్యే గుమస్తా వర్గాన్ని తయారు చేయటమే భారతదేశంలో కంపెనీ విద్యా లక్ష్యంగా వుండాలి” అని మెకాలే (ప్రతిపాదన తెగేసి చెప్పింది. అంతేగాక ఇంగ్లీషు భాషామాద్యమం ద్యారా భారతీయులలో ఇంగ్రీషు సాహిత్యాన్ని, విజ్ఞాన శా(స్తాలను 'పెంపొందించాలనికూడా ఈ (ప్రతిపాదనలు సూచించాయి.

తర్వాత అధోముఖి వడపోత సిద్దాంతం (00%0ఛ2064. కౌిదా2౭600. ౭000 వచ్చింది. దీన్ని 1839లో లార్డ్‌ అక్షాండ్‌ ఆమోదించాడు. ఈ సిద్దాంతం (ప్రకారం కంపెనీ కున్న పరిమితి వనరుల దృష్ట్యా అందరికీ విద్యనందించటం సాధ్యంకాదు. అందుకని కంపెనీ ఇంగ్రీషు భాష ద్వారా కొంతమంది ఉన్నత వర్గాల వారికి విద్యావకాశాలు కల్పించి వారినుంచి సామాన్య జనానికి విద్య నందించాలని తలంచింది. కాని అది జరగలేదు. ఇలా లార్డ్‌ మెకాలే విద్యా విజ్రానం, అథోముఖ వడపోత సిద్దాంతం మొత్తం విద్యా విధానంలో (ప్రాథమిక విద్యను నిర్లక్ష్యం చేయటం జరిగింది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ ర మూడవదశ (1854 - 1920) :

దీన్ని అఖిల భారత జాతీయ విద్యా విధానం రూపకల్పనకు అంకురార్పణ

జరిగిన కాలంగా చెప్పవచ్చు. ఈ దళ వుడ్స్‌ డిప్పాచ్‌ - 1854తో (ప్రారంభమై 1919 భారతీయ (ప్రభుత్వ చట్టంతో అంతమవుతుంది. నాటి వరకు నిర్లక్ష్యం చేయబడ్డ ప్రాధమిక విద్యా విస్తరణ కంపెనీ బాధ్యతగా ఈ డిస్పాచ్‌ పేర్కొంది.

ఉడ్స్‌ డిస్పాచ్‌ సిఫారసులు :

1 భారతదేశం లాంటి విశాల దేశంలో (వ్రజలందరికీ విద్యనందించే బాద్యతను (ప్రభుత్వం ఒక్కటే చేపట్ట లేదు. అందుకని (ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలల నిర్వహణకు ప్రభుత్వం (గ్రాంట్‌ ఇన్‌ - ఎయిడ్‌ ఇవ్వాలి.

2 ఈ పాఠశాలల నిర్వహణకు (ప్రజలుకూడా ఆర్థిక సహాయం చెయ్యాలి.

౩ (ప్రాధమిక పాఠశాలలకు (ప్రభుత్వం ఇచ్చే (గ్రాంట్టు ఉపాధ్యాయుల వేతనాలు పెంచటానికి, స్కాలర్‌షేప్‌లు, భవనాల నిర్మాణం వంటి నిర్దిష్ట ఉద్దేశాలకోసం ఖర్చు పెట్టాలి.

4 లౌకికవిద్యను పాటించే మంచిస్టానిక యాజమాన్యం కలిగిన ప్రాథమిక పారశాలలకే ఈ (గ్రాంటును ఇవ్వాలని సూచించింది.

5. (ప్రతి రాష్ట్రంలో విద్యా ప్రగతిని కోసం విద్యా శాఖను ఏర్పాటు చేయాలి.

6 (ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు ఉపాధ్యాయ శిక్షణా కళాశాలలను ఏర్పాటు చేయాలి.

అయితే (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్ధికి వుడ్స్‌ డిస్పాచ్‌ ఎన్ని సిఫారసులు చేసినా ఆనాటి బ్రిటిషు (ప్రభుత్వం నిమ్మకు నీరెత్తినట్టు వుంది. ఇది నిజంగా శోచనీయం. ఈ కారణంగా [ప్రాధమిక విద్య నిర్లక్ష్యం చేయబడటం కొనసాగింది.

తాలి స్వాతంత్ర్య పోరాటం తర్వాత (1857) కంపెనీ పాలన అంతమైంది. భారత దేశం (బ్రిటీషురాణి ప్రత్యక్షపరిపాలన క్రిందకు వచ్చేసింది. లార్డ్‌ స్టాన్లీ ప్రయత్నాలు :

భారతదేశంలో తాలి (ప్రభుత్వ కార్యదర్శిగా వ్యవహరించిన లార్డ్‌ స్టాన్లీ

1859లో వుడ్స్‌ డిస్పాచ్‌ తర్వాత జరిగిన విద్యాభివృద్దిని పరీక్షించటానికి ఒక డిస్పాచ్‌ను విడుదల చేశాడు. ఆ డిస్పాచ్‌లో 1854కు ముందు ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి చేసింది చాలా తక్కువేనని అంగీకరించాడు. వుడ్స్‌ డిస్పాచ్‌ సిఫార్సుల ఫలితంగా (ప్రారంభమైన (గ్రాంట్‌-ఇన్‌-ఎయిడ్‌ విధానం కూడా మంచి ఫలితాలు చూపలేదు. ఆ విధానం క్రింద విడుదల చేసిన ఆర్డిక సహాయం చాలా తక్కువగా

10 భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్యా చరిత్ర వుండటం; "అదీ "సకాలంలో విడుదల చేయకపోవటం ఇందుకు కారణాలుగా చెప్పవచ్చు. రెండోవిషయం ఏమంటే దేశీయ పారశాలలను పణంగా పెట్టి ఈ (గ్రాంట్లను -ఎక్కువగా మిషనరీ పాఠశాలలకే ఇస్తుండేవారు. అందుకని తన డిశ్రీలోస్టాన్లీ ప్రభుత్వమే చొరవ తీనుకుని (ప్రాధమిక పారశాలలను ప్రారంభించి, నిర్వహించాలని, అందుకు అవసరమయ్యే నిధులను సమకూర్చుకోవటానికి స్టానిక విద్యాపన్ను (10621 66002602 6655) ను విధించాలని సూచించాడు. ఏమైనా 1855-1881 మధ్య ప్రాధమిక విద్యా ప్రగతి నత్తనడకే నడిచింది.

, 1882.- విద్యా కమిషన్‌ (భారతీయ తొలి విద్యాకమిషన్‌) : ఉద్స్‌ డిస్సాచ్‌ సిఫారసుల అనంతరం విద్యా ప్రగతి ఏవిధంగా జరిగిందో సమీక్షించటానికి 1882లో అప్పటి గవర్నర్‌. జనరల్‌ రిప్పన్‌ విలియం హంటర్‌ అధ్యక్షతన ఒక కమిషన్‌ను నియమించాడు. ఈ కమిషన్‌ (ప్రాధమిక విద్య వివిధాంశాలకు సంబంధించి ఈ దిగువ సిఫారసులు చేసింది.

1 [ప్రాధమిక విద్యను విద్యా నిచ్చెనలో ఉన్నతవిద్యకు ఎగబ్రాకటానికి

దోహదపడేదిగా పరిగణించకూడదు.

2 (ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యాలు వెనుకబడిన గిరిజనులు, అబొౌరిజినల్‌ (0900148221) జాతులకు కూడా విస్తరించాలి,

3. ప్రాధమిక విద్యా నిర్వహణ బాధ్యతనుంచి ప్రభుత్వం తప్పుకోవాలి. దీని -నిర్వహణా బాధ్యతను స్టానిక సంస్తలకు (డి(స్టిక్టు, మునిసిపల్‌ బోర్టులు) ఇచ్చి వేయాలి.

& స్థానిక సంస్థల చేతుల్లో ప్రాధమిక విద్యకోసం ప్రత్యేక నిధులుండాలి. ఈ నిధులకు చేదోడుగా ప్రభుత్వం కూడా (గ్రాంట్లను విడుదల చేయాలి.

క. (ప్రాధమిక విద్య పార్య (ప్రణాళికను (ప్రజావసరాలకనుగుణంగా తయారుచేయాలి.

6. ఈ ప్రణాళికకు అనుగుణంగా బోధించేందుకు ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇవ్వాలి.

7. ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో బోధనాభాషగా మాతృభాషే వుండాలి.

& వాళ్ళ అవసరాల (ప్రకారం ప్రాధమిక విద్యా పాఠ్యప్రణాళికను తయారు చేనుకోవటానికి, వాళ్ళకి అనువైన పాఠ్య పున్తకాలను ఎన్నిక చేసుకోవటానికి, అలాగే ఆచరణలో ఉపయోగకరంగా వుండే సబ్టెక్టులను ప్రవేశ పెట్టటానికి రాష్ట్రాలకు (0౦711665) అధికారాన్నివ్వాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 11 9 (ప్రాధవిక విద్యా (వమాణాలను పెంచటానికి (ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకుగాను మరిన్ని నార్మల్‌ స్కూల్స్‌ను (ప్రారంభించాలి.

10. స్వదేశీ పాఠశాలలను కూడా ప్రోత్సహించాలి అన్ని కులాలనారికి, అన్ని వర్గాలవారికి వీటిని ప్రారంభించాలి వీటి యాజమాన్యాన్ని భారతీయులు కూడా సభ్యులుగా వుండే స్టానిక సంస్థలకు అప్పజెప్పాలి. ఆ సంస్థలే వీటికి గుర్తింపు కూడా ఇవ్వాలి. ఈ పాఠశాలలకు (ప్రభుత్వం ఆర్టిక నహాయం చెయ్యాలి. వాటి పాఠ్య ప్రణాళికలో తక్షణమే జోక్యం చేసుకోకూడదు.

విద్యా కమిషన్‌ భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్రికి విలువైన సూచనలే ఇచ్చింది. కానీ వాటి నిర్వహణా బాధ్యతను స్టానిక సంస్థలకు అప్పజెప్పటమే బాగా లేదు. ఎందుకంటే కొత్తగా ఏర్పడిన ఈ స్టానిక సంస్థలు ఆర్థికంగా పటిష్టంగా లేవు, ఇటు ఈ ముఖ్యబాధ్యతను భుజాన వేసుకుని నిర్వహించే సాధన సంపత్తి కూడా వీటి వద్ద లేదు. అంతేగాక రాష్ట్ర (ప్రభుత్వాలు స్టానిక సంస్తలకు చాలినన్ని నిధులుకూడా ఇస్తుండేని కావు.

స్టానిక సంస్థలు కరిన నియమ నిబంధనలకారణంగా దేశీయ పాఠశాలలు కూడా నిర్లక్ష్యం చేయబడ్డాయి. ఈ కారణంగా 19వ శతాబ్దం చివరి నాటికి భారతీయ విద్యా దృళ్యంనుంచి ఈ పారశాలలు కనుమరుగైపోయాయి. లార్డ్‌ కర్టన్‌ విద్యా విధానం 190% :

1904లో కర్టన్‌ ప్రభుత్వ తీర్మానం రూపంలో తన విద్యా విధానాన్ని

ప్రకటించాడు ఆ విధానంలో ప్రాధమిక విద్యపై తగినంత దృష్టి పెట్టలేదని, 'ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి చాలినన్ని నిధులు కేటాయించలేదని పేర్కొన్నాడు. వలితంగానే “5 (గ్రామాలకు గాను 4 (గ్రామాల్లో పాఠశాలలు లేవని, 5గురు బాలలకుగాను 3గ్గురు బాలలు (ప్రాధమిక విద్యకు దూరంగా వున్నారని, 4౦0 మంది బాలికలకుగాను ఒక్క బాలికే ప్రాధమిక పారశాలకు వెళుతోందని” ఆ విధాన పత్రం పేర్కొంది. అదే విధానంలో సత్వర [ప్రాధమికాభివృద్రికి ప్రభుత్వం ముఖ్య (ప్రాధాన్యత ఇస్తుందని పేర్కొన్నారు. అందుకనే (ప్రాధమిక విద్యలో బోధనాభాషగా మాతృభాషే వుండాలని సూచించబడింది. 13 సంవత్సరాలలోపు బాల బాలికలకు ఇంగ్లీషును బోధించకూడదు. ఈ విధానానికి అనుగుణంగా ఈక్రింది చర్యలు చేపట్టటం జరిగింది.

12 భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యా చరిత్ర 1 స్థానిక సంస్థలు వాటి విద్యానిధులను కేవలం (ప్రాధమిక విద్యపైనే ఖర్చు చేసేలా ఆ దేశాలు జారీ చేయటం జరిగింది. ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య, ఉపాధ్యాయుల బోధనా నాణ్యత, విద్యార్దుల సంఖ్య, బోధిస్తున్న నబ్బెక్సుల సంఖ్య మొదలైన విషయాలను బట్టి (ప్రయివేటు (ప్రాథమిక పాఠశాలలకు (గ్రాంట్‌లను ఇవ్వటం ప్రారంభమైంది. = 2. (ప్రాధమిక పారశాలలు మూడు “లకు సంబంధించిన విద్యనే గరుపుతుండేవి. ఇప్పుడు ఫిజికల్‌ ఎక్సరొసైజెస్‌ను విద్యార్దులందరికీ నిర్భంధంచేశారు. వ్యవసాయాన్ని ముఖ్యమైన అధ్యయన సబ్జెక్టుగా పరిగణించారు. (గ్రామీణ, పట్టణ పారశాలలకు ప్రత్యేక పార్యప్రణాళిక తయారు చేశారు. లార్డ్‌ కర్టన్‌ అనుసరించిన విద్యా విధానం ఫలితంగా (ప్రాధమిక విద్యలో చెప్పుకోదగ్గ ప్రగతి జరిగింది. 1902లో 40 లక్షల వరకు వున్న ఇంపీరియల్‌ (గ్రాంట్‌ (ప్రాధమిక విద్యకు) 1905 నాటికి 75 లక్షల వరకు సెరిగింది. ఈ పెరుగుదల కారణంగా 1902-1912కు మధ్య (ప్రాధమిక పాఠశాలల సంఖ్య రెండింతలయ్యింది. అతని (కర్ణన్‌) ఉద్దేశం ఎంతబాగున్నా విద్యమీద ప్రభుత్వ నియంత్రణ వుండాలన్న ఆయన విధానం ప్రజలనుంచి ఖండన మండనలను అందుకుంది. మరోవైపు స్వదేశీ ఉద్యమం (జాతీయ ఉద్యమం) జరగటం, దానివల్ల రాజకీయ చైతన్యం లేగటం వల్ల మన జాతీయ నాయకులు దేశంలో దిగజారిపోయివున్న అక్షరాస్యతా రేటుపై తమ దృష్టి సారించారు. భారతదేశంలో 150 నంవత్సరాల (బ్రిటిషు పాలనాకాలంలో (ప్రజల్లో రశాతం మంది మాత్రమే అక్షరాస్యులయ్యారు. ఈ పరిస్టితుల్లో గోపాలకృష్ణ గోఖలేగారు రంగంలోకి దిగారు. గోఖలే తీర్మానం - 1911 (6౦02165 65014600 = 1911) గోపాలకృష్ణ గోఖలే ప్రముఖ జాతీయ నాయకుడు గానే కాక గొప్ప విద్యావేత్తగా కూడా గుర్తింపు పొందాడు. భారతదేశంలో విద్యావ్యాప్తి పట్ట తపన గలవాడు. దేశ విద్యావసరాలు తెలిసినవాడు. దేశాభివృద్దికి నిర్హంధ, ఉచిత ప్రాధమిక విద్యప్రాధాన్యతను గుర్తించినవాడు. 1911 లో ఇంపీరియల్‌ లెజుస్టిటివ్‌ కాన్సిల్‌లో నిర్భంధ, ఉచిత ప్రాథమిక విద్యమీద గోఖలే ఒక తీర్మానం ప్రవేశపెట్టాడు. తీర్మానం ముఖ్యాంశాలు : 1 6-10 సంవత్సరాల మధ్య బాలబాలికలకు ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్య అమలుచేయాలి. 2 దీనికి సంబంధించిన ఖర్చును రాష్ట్ర, కేంద్రప్రభుత్వాలు భరించాలి. 3 ప్రాథమిక విద్యావ్యాప్తి కొరకు కేంద్రంలో విద్యాకార్యదర్శిని నియమించాలి. & ప్రతి సంవత్సరం బడ్జెట్‌ వివరణలో (ప్రాధమిక విద్యాప్రగతికి సంబంధించిన (ప్రస్తావన ఉండాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 13

గోఖలే తీర్మానంలోని నిర్భంద ఉచిత ప్రాధమిక విద్య కల్పించాలన్న సూచన తప్ప మిగతా వాటన్నింటినీ ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. అయితే గోఖలే తీర్మానంలో ముఖ్య అంశం అదే.

1913 తీర్మానం సిఫారసులు : దేశంలో రాజకీయ అలజడి కారణంగా ఒక తీర్మానం రూపంలో (ప్రభుత్వం 1912లో తన స్వంత విద్యావిధానాన్ని ప్రచురించింది. అందులో (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి ఈ దిగువ సిఫారసులున్నాయి. .

క్షే దేశంలోసరిపడినన్ని దిగువ ఎగువ (0౪76 జు4 ఇరితుగముజు”) ప్రాధమిక పాఠశాలలను (ప్రారంభించాలి. వీటిని పరిశుభ్రమైన, విశాలమైన తక్కువ ఖర్చుతో నిర్మంచిన గదుల్లో ఏర్పాటు చేయాలి.

2 ప్రయివేటు ఎయిడెడ్‌ న్కూళ్ళను స్టానిక నంన్చలు నిర్వహించే పాఠశాలలుగా మార్చాలి. ఇది ఎక్కడైతే సాధ్యంకాదో అక్కడ తమ యాజమాన్యాన్ని తామే ఏర్పాటు చేసుకొనే విధంగా, తమ తనిఖీని తామే చేసుకొనే విధంగా (ప్రయివేటు స్కూళ్ళను ప్రోత్సహించాలి.

3 “'మక్తాబో (ముస్లింల ప్రాధమిక పారశాల)లకు, 'పారశాలలకు" (0200234185) ఉదారంగా విరాళాలివ్వాలి.

4 ఆచరణలో గ్రామీణ పారళాలలకు, పట్టణ పారశాలలకు ప్రత్యేక పార్య (ప్రణాళికను రూపొందించటం సాధ్యంకాదు. అయితే ఈ విషయంలో భౌగోళిక శాస్త్రాన్ని బోధించటానికి చక్కటి అవకాశముంది. పట్టణ పాఠశాలల్లో విహార యాత్రలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

5. ఉపాధ్యాయులు “మిడిల్‌ వెర్నాకులర్‌ పరీక్ష (వశ16ే416 ₹6002ల80 ను పాసై వుండాలి. ఒక సంవత్సరంపాటు వారు ఉపాధ్యాయ శిక్షణపొంది వుండాలి. ఉపాధ్యాయులకోనం మెరుగైన అధ్యయన కోర్సులను ఏర్పాటు చేయాలి.

6 మిడిల్‌ స్కూళ్ళను మెరుగుపరచాలి. వాటిని మరిన్నింటిని స్టాపించాలి.

7. ప్రతి తరగతిలో 30-40 మధ్య సంఖ్యలో విద్యార్ధులుండాలి.

6 శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయులకు నెలకు 12 రూపాయలకు తక్కువ కాకుండా వేతనం ఇవ్వాలి. వీరికి పెన్షన్‌, ప్రావిడెంట్‌ సౌకర్యాలు కలిపించాలి. '

(ప్రాధమిక విద్యను పరిమాణాత్మకంగా, గుణాత్మకంగా అభివృద్ది చేయటానికి ఈ సిఫారుసులు బాగానే వున్నా తగినన్ని వనరులు లేకపోవటం వల్ల ఆశించిన ఫలితాలను సాధించటం జరగలేదు.

14 భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యా చరిత్ర నొల్లన దశ (1921-1947) :

1919 భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం పేర్కొన్న దాని ప్రకారం నూతన రాజ్యాంగ సంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టడంతో (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించి నాల్గవ దశ ప్రారంభమైంది. ఈ చట్టం ప్రకారం విద్యా బాధ్యత, నియంత్రణ భారతీయ (ప్రభుత్వంనుంచి రాష్ట్ర (ప్రభుత్వాల చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయింది 1921-37 మధ్య ఏర్పడ్డ ద్వంద్వ (ప్రభుత్వాలోని భారతీయ విద్యా శాఖామాత్యులు (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధి పట్ల అనక్తిని కనబరిచారు. విద్యా సమస్యలను చర్చించటానికి వారి నాయకత్వాన చాలా కమిటీలు ఏర్పడ్డాయి. అయితే ఆర్డిక వనరుల కొరత వలన, జనాభా పెరుగుదల వల్ల, రాజకీయ అశాంతివల్ల, యుద్దానంతర ఫలితాల వల్ల చెప్పుకో దగ్గ ప్రగతిని సాధించలేదు.

హర్చాగ్‌ కమిటి (2026089 ౦0మమ1066) - 1929 : విద్యకు నంబంధించిన అన్ని అంశాలను అన్వేషించి తగిన సూచనలివ్వటానికి 1927లో హార్టాగ్‌ కమిటీని నియమించారు. ఈ కమిటీ తన నివేదికను 1929లో సమర్పించింది. కమిటీ అభిప్రాయం (ప్రకారం భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధి జరగాలంటే దాని నిర్వహణను కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి రాష్ట్రప్రభుత్వాలకు బదిలీ చేయకూడదు. అంతేకాక పేదరికం, అననుకూల పాఠ్యప్రణాళిక, అనాకర్షణీయమైన పారశాల కార్యక్రమాలు, చాలా చిన్న వయస్సులోనే పిల్లలను వ్యవసాయ పనుల్లో నిమగ్నం చేయటం వంటి కారణాల వల్ల ప్రాధమిక విద్యలోకి వృథా, స్టబ్దతలనే జంట సమస్యలు ప్రవేశించాయని పేర్కొంది. అందుకని కమిటీ ఈ సమస్యల నివారణకు ఈ క్రింది సూచనలు చేసింది. హార్టాగ్‌ కమిటీ సూచనలు :

1 ప్రాధమిక విద్యా వ్యాప్తిలో వృధా. స్టబ్దత అనే రెండు సమస్యలు పెద్ద అడ్డంకుగా వున్నాయి. వాటి నివారణకు కృషి చేయాలి.

2 కొత్త పారశాలలను ప్రారంభించే కంటే వున్న పారశాలలను సంఘటిత పరచి బాగా నడిచేటట్టు చూడటం మంచిది. బాగా పనిచేస్తున్న పాఠశాలలను ఇంకా బాగా పనిచేసేటట్టు చేయటానికి బలహీనంగా వున్న స్కూళ్ళను మూసి వేయాలి.

3 (ప్రాధమిక విద్యా కాలం నాలుగు సంవత్సరాలు వుండాలి (ప్రాధమిక విద్యలో పాఠ్యప్రణాళిక పిల్లల అభ్యసనకు తోడ్పడే (గ్రామీణ జీవన పరిస్టితులకనుగుణంగా రూపొందించాలి,

• పొఠశాల గంటలను సెలవులను స్టానికకాల (5623012021) అవసరాలకనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసుకోవాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 15

5. [ప్రాధమిక సారశాలల్లోని దిగువ తరగతులపై దృష్టి పెట్టి అక్కడవున్లు వృధా స్టబ్దతలను తగ్గించటానికి గట్టి (ప్రయత్నాలు చెయ్యాలి.

6 (ప్రాధమిక విద్యను మెరుగుపరచే ప్రధాన బాధ్యత (ప్రభుత్వానిదే. ఆ బాధ్యతను పూర్తిగా స్టానిక సంస్థలకు అప్పజెప్పటం మంచిదికాదు

7. ఇన్‌ సర్వీస్‌కార్యక్రమాలు, రిద్రెషర్‌ కోర్సులు నిర్వహించి ప్రాధమిక పారశాల ఉపాధ్యాయుల బోధనా నాణ్యతను పెంచాలి.

ఈ నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యను ప్రవేశ పెట్టటంలో తొందర కూడదు.

అధికార వర్గాలలో ఈ కమిటీ నివేదికపట్ట హర్షం వ్యక్తమైనా, భారత జాతీయ నాయకులు, భారతీయ (ప్రజలు దానిపట్ల అసంతృప్తిని వ్యక్తపరిచారు. ఎందుకంటే విద్యా ప్రమాణాలు పెంచాలనే మిషతో సార్వత్రిక (ప్రజా విద్యను అడ్డుకోవటానికి (బ్రిటీషు ప్రభుత్వం నాటకం ఆడుతోందన్నారు.

1937-40 మధ్య కాంగ్రెసు ప్రభుత్వాల చర్యలు : 1935 ,భారత ప్రభుత్వ చట్టం ప్రకారం రాష్రాలలో పూర్తి స్వయం పరిపాలన (ప్రవేశపెట్టబడింది, 19371940 మధ్య 11 రాష్ట్రాలకుగాను 7 రాష్ట్రాల్లో కాం(గైసు (ప్రభుత్వాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ కాం(గైసు (ప్రభుత్వాలు (ప్రాధమిక విద్యను సంస్కరించటానికి ప్రయత్నించాయి. స్దానిక (ప్రభుత్వాలకు అదనపు నిధులను విడుదలచేశాయి. బాలికలకు ప్రత్యేకంగా 'పాధమిక పారశాలలను (ప్రారంభించాయి. మరింత మంది (ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయులను నియమించాయి. వారి వేతనాలనూ పెంచాయి.

నార్జా సమావేశం (ప్రాతిపదిక విద్య) 1937 : 1937లో గాంధీజీ అధ్యక్షతన వార్దా (గ్రామం వడ్డ అఖిల భారతీయ విద్యా సమావేశం జరిగింది. ఆ సమావేశంలో ఆయన ప్రాతిపదిక విద్యను (32910 6110264020) ప్రకటించాడు. ఆ విద్యా విధానానికి వార్దా పధకం అనేపేరుకూడా పెట్టారు. గాంధీ ప్రాధమిక విద్య స్వయం పోషకంగా వుండాలన్నాడు. అందుకనే (ప్రాధమిక విద్యలో కొన్ని వృత్తులను (ప్రవేశపెట్టాలన్నాడు, పిల్లలు తయారు చేసిన వస్తువులను అమ్మడం ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని పారశాల నిర్వహణకు ఉపయోగించాలన్నాడు. "

వార్దా పధక నివేదిక ః 1937 జాకీర్‌ హుస్సేన్‌ అధ్యక్షతన వార్దా పథక నివేదిక

తయారుచేయబడింది. ఆ నివేదిక సిపారసులు : ॥ "

1 దేశంలో 7-14 వయస్కుల బాలబాలికలందరికీ 7 సంవత్సరాలపాటు నిర్భంధ ఉచిత ప్రాతిపదిక (ప్రాధమిక) విద్యనందించాలి -

2 ఈ సంవత్సరాల కాలంలో విద్యా (ప్రణాళిక ఒక ఉత్పాదక చేతిపని (2 006షంటా6 జుష2! ఇం) ఆధారంగా తయారు చేయబడాలి. పిల్లల అవసరాలు, అభిరుచులు, పరిసరాలను బట్టి ఈ వృత్తులను పిల్లలు ఎన్నుకోవాలి.

16 భారతద్దేశంలో ప్రాథమిక విద్యా చరిత్ర -

౩ బోధనా మాధ్యమంగా మాతృభాషే వుండాలి.

4 పిల్లలు తయారు చేసిన వస్తువులను అమ్మగా వచ్చిన ఆదాయంతో పాఠశాల? ఖర్చులను భరించాలి.

5. ఎన్నుకున్న వృత్తులను ఎలా బోధించాలంటే వాటిని నేర్చుకున్న తర్వాత పిల్లలు స్వయం సోషకం అవ్వాలి. అలాగే సమాజంలో తాను ఎన్నుకున్న వృత్తి ప్రాధాన్యతను తెలుసుకోగలగాలి.

6 పిల్లలు జీవితానికి అనుగుణంగా బోధన సాగించాలి.

7. చేతిపనికి (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

& ఈ కోర్సులను ఆఫర్‌ చేయాలి (2) బేసిక్‌ (క్రాఫ్ట్‌ (ఏ) మాతృభాష (6 మాతృభాష (4) గణిత శాస్త్రం (6) సామాజిక శాస్త్రాలు (9 సామాన్య శాస్త్రం (శ్ర నంగీతం (1) హిందుస్థానీ. 5వ తరగతి వరకు బాలబాలికలకు ఒకే విధమైన పాఠ్యప్రణాళిక ననునరించాలి. ఆ తర్వాత మాధ్యమిక (214416) తరగతుల్లో ఆడపిల్లలకు బేసిక్‌ 'క్రాఫ్ట్‌కు బదులు గృహశాస్తాన్ని ప్రవేశ పెట్టాలి.

9 పాఠ్య ప్రణాళికలో మతానికి ఏమా(త్రం చోటు లేదు.

10. పాఠ్య పుస్తకాలకు, బాహ్య పరీక్షలకు కూడా స్టానం వుండకూడదు.

కొత్త బేసిక్‌ స్కూల్స్‌ను స్టాపించి లేదా ఉన్న ప్రాధమిక పారశాలలను బేసిక్‌ స్కూల్స్‌గా మార్చి ఉత్తర ప్రదేశ, సెంట్రల్‌ ప్రావిన్సెస్‌, బీహార్‌: ఒరిస్సా, బొంబాయి రా[ష్ట్రాలలో ప్రాతివదిక విద్యను అమలు పరిచారు. ఈ పధకాన్ని అమలు పరచటానికి ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇచ్చే ఉద్దేశంతో బేసిక్‌ (టైనింగ్‌ స్కూల్స్‌ను (ప్రారంభించారు. ఆయితే 1939లో కాంగ్రెసు మంత్రివర్గాలు రాజీనామా చేయటంతో ఈ పధకం అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయింది.

బిజి ఖేర్‌ కమిటీ (1930-1940) : 1938లో, 1940లో రెండుసార్లు ౮488 (0౪౬౬1 తరగంయు? ౨0జబాడే 02 వెరంజడం3) బి.జి. ఖేర్‌ ఛైర్మన్‌గా ప్రాతిపదిక విద్యపై తమ అభిప్రాయాలు తెలుపమని రెండు కమిటీలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించింది. ఈ రెండు కమిటీలు ప్రాతిపదిక విద్యను బలపరచి దాని అభివృద్దికి ఈ క్రింది సిఫారసులను చేశాయి.

1 (గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రాతిపదిక విద్యా పధకాన్ని ప్రవేశపెట్టాలి.

2 ప్రాతిపదిక విద్యా వయస్సుగా 6 నుంచి 14 వరకు ఉండాలి. అయితే 5 సంవత్సరాల పిల్లలనుకూడా (ప్రాతిపదిక పారశాలల్లో చేర్చుకోవాలి.

3. 5వ తరగతి తర్వాత విద్యారులు (ప్రాతిపదిక పారశాలలనుంచి ఇతర రకాల పారశాలలకు మారటానికి అనుమతించాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 17

4 మాతృభాషే బోధనా భాషగా వుండాలి.

5. బాహ్య పరీక్షల స్థానంలో అంతర్మత పరీక్షలను పెట్టి కోర్సుచివరిలో విజయవంతమైన విద్యార్థులకు సర్టిపికేట్లను ఇవ్వాలి.

0439 ఫర్‌ కమిటీ ఇచ్చిన సిఫారసులలో చాలా వాటిని ఆమోదించి వాటికి

సార్జంట్‌ రిపోర్టులో స్పష్టమైన రూపం ఇవ్వటానికి కృషి చేసింది.

సార్దంట్‌ రిపోర్ట్‌ - 1944 : ౧4332 అ రోజుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి విద్యా సలహాదారుగా వున్న నర్‌జాన్‌ సార్టెంట్‌ను శెండవ (ప్రపంచ యుద్దం చివరన యుద్దానంతర విద్యా సధక్షాన్ని తయారు చేయమని కోరింది. (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించి సార్టెంట్‌ రిపోర్టు ఈ క్రింది సిఫారసులు చేసింది.

1. 6-14 వయస్సుల మధ్య పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్భంధ ప్రాధమిక లేక ప్రాతిపదిక విద్యను అమలు పరచాలి. ఈ విద్యను ఈ రెండు రకాలుగా విభజించాలి (1) జూనియర్‌ బేసిక్‌ (6-11) (2) సీనియర్‌ బేసిక్‌ (11-14) దశలు. మొదటి రకం పాఠశాలల్లోని విద్యను పిల్లలందరికీ నిర్భంధం చేయాలి. రెండవ రకం పాఠశాలలు హైస్కూల్‌ స్టడీస్‌కు వెళ్ళే విద్యార్థులకు ఉద్దేశించబడాలి.

2 పై విధంగా నిర్బంధ ఉంచిత ప్రాధమిక విద్యను 40 సంవత్సరాల కాలంలో అంటే 1984 నాటికి సాధించాలి.

౩ విద్య సాధారణ గుణం కలిగి వుండాలి. పౌరసత్వ శిక్షణకు మూడు ల్ల అ బోధన మాత్రమే సరిపోదు. అందుకని పార్య ప్రణాళికలో క్రీడలు మరియు భౌతిక శిక్షణకు కూడా స్టానం కల్పించాలి.

4 జూనియర్‌: సీనియర్‌ బేసిక్‌ పాఠశాలల్లో మాతృభాషే బోధనా భాషగా వుండాలి. అయితే సీనియర్‌ బేసిక్‌ పాఠశాలల్లో విద్యా శాఖ అనుమతితో ఇంగ్రీషు భాషను బోదించవచ్చు.

5. స్థానిక అవసరాల ్రకారం ప్రాతిపదిక వృత్తిని (3296 అజ) లేదా వృత్తులను బోధించాలి.

6 నిర్భంధ విధానాన్ని (ప్రవేశపెట్టటానికి అటెండెన్స్‌ ఆథీనర్లను నియమించాలి. -

7. బాహ్య పరీక్షలకు బదులు అంతర్ల పరీక్షలను నిర్వహించాలి.

8& ఉపాధ్యాయ శిక్షణా ప్రమాణాలను, ఉపాధ్యాయ సేవా పరిస్థితులను మెరుగుపరచాలి.

18. " భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్యా చరిత్ర

సార్జంట్‌ నివేదికను చాలా సమ(గ్రమైనదిగా చెప్పవచ్చు. దీని సిఫారసులను (ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. అయితే ఈ సిఫారసులు అమలు కాకముందే 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. స్వతంత్ర్య భారతదేశంలో సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యాసాధనకు అనేక పధకాలు రూపొందించి అమలు పరుస్తున్నారు.

సార్దెంట్‌ నివేదిక ప్రాముఖ్యత : దేశ విద్యా చరిత్రలో సార్టంట్‌ నివేదికకు ఒక (ప్రత్యేకత వుంది. ప్రాధమిక విద్య విషయంలో ఇది మరింత నిజం. సార్వజనీన నిర్బంధ ఉచిత (ప్రాధమిక విద్యా సాధనకు ఈ కమిషన్‌ 40 సంవత్సరాల గడువు అవసరమని పేర్కొంది. అయితే ఈ సూచన అనేక విమర్శలకు గురయింది. ఈ సూచన పై అప్పటి మన జాతీయ నాయకులు ఈ అంశంపై తీవ్రనిరసన తెలిపారు. భారతీయులను విద్యా వంతులను చేయాలన్న చిత్తశుద్ది బ్రిటీషు (ప్రభుత్వానికి లేదని సొర్టంట్‌ నివేదిక విశదం చేసిందని నెహ్రూ విమర్శించారు. కాగా, సార్జంట్‌ నివేదికలో (ప్రధాన నూచనగా పేర్కొనబడిన సార్వజనీన నిర్భంధ ఉచిత ప్రాధమిక విద్య ఈనాటికి సుదూరకలగానే మిగిలింది.

స్వాతంత్రానంతరం భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్య

౧160620290)” వెలుటంజటేం0. జల? పేండెంంిల04ే610106)

స్వాతంత్ర్యం రావటంతో మనముందు నూతన డిమాండ్లు, బాధ్యతలు ఏర్పడ్డాయి. స్వ్యాతం[త్ర్యం రాగానే విద్యారంగంలో మనం ఎదుర్కొన్న గొప్పసవాలు భయంకరమైన నిరక్షరాస్యత. స్వాతంత్ర్యం సమయంలో మనదేశంలో అక్షరాస్యత శాతం 14 శాతం మాత్రమే. అందుకనే నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలించటానికి నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్య ప్రాధాన్యతను గుర్తించి మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు రాజ్యాంగం 45వ (ప్రకరణలో "రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన 10 నం/లలో అందరు పిల్లలకు 24 నంవత్సరముల వయన్సు) వచ్చేంతవరకు ఉచిత నిర్భంధ విద్యను కలుగజోయడానికి భారత దాబ్బం (50642) కృషి నలువుతుంది” అని నిర్వచించారు. ప్రజాస్వామ్య, సామ్యవాద, లౌకిక సమాజస్థ్రాపనకు తెలివైన పౌరులను తయారుచేసుకోవటానికి

'ప్రాధమిక విద్య ఎంత అవసరమయినదో మన నాయకులు గుర్తించినట్టు దీనితో

ద్యోతకమయింది. స్వతంత్ర భారతదేశంలో ప్రాథమిక విద్యకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యాలు :

1 (ప్రాథమిక విద్యను ఉచితమూ, నిర్బంధమూ చేసి ప్రాధమికవిద్యను సార్వత్రికంగా పిల్లలందరికీ అందుబాటులోనికి తీసుకురావటం. ఎటువంటి విచక్షణ లేకుండా నిర్హిష్ట కాలపరిమితిలో పిల్లలందరకూ సమాన విద్యావకాశాలు కల్పించటం.

2 బడి ఈడుగల పిల్లలందరిని బడిలో చేర్చటం.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ 3. (ప్రాధమిక విద్యలో నాణ్యతను పెంచి నిలకడను (౫౭682105) పెంపొందించటం. నియత పాఠశాల అవకాశాలను వినియోగించుకోలేని వారికి అనియత విద్యా విధానాన్ని అమలు పరచటం. ప్రాధమిక విద్య సార్వత్రిక అందుబాటు (౮176752] ఉ66655 0 క1600అ62ం ఆ6డేజంజటం5) స్వాతంత్రానంతరం భారత దేశంలో (ప్రాధమిక విద్యారంగం బాగానే విస్తరించింది. పాఠశాలల సంఖ్య పెరిగింది. ఉపాధ్యాయుల సంఖ్యా పెరిగింది. 1950- 51లో మొత్తం 2,10000 ప్రాధమిక పాఠశాలలు, 13 వేల అప్పర్‌ పైమరి స్కూళ్ళు వుండగా నేడు 6 లక్షల 10వేల (ప్రైమరీ స్కూళ్ళు, లక్షా 85వేల అప్పర్‌ (పైమర్‌ స్కూళ్ళు వున్నాయి. అంటే తాజా లెక్కల ప్రకారం (కేంద్ర విద్యాశాఖ 2000 సంవత్సరంలో ప్రకటించిన నివేదిక (ప్రకారం) మొత్తం దేశంలో 7 లక్షల 95 వేల (ప్రాధమిక పారశాలలున్నాయి. కేంద్రవిద్యాశాఖ ప్రకటించిన తాజా నివేదిక (ప్రకారం ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో 18 లక్షల 71 వేల 542 మంది టీచర్జు, ఎగువ (ప్రాధమిక దశలో 12 లక్షల 11 వేల 803 మంది ఉపాధ్యాయులు పనిచేస్తున్నారు. అంటే మొత్తం (ప్రాధమిక విద్యారంగంలో3082345 మంది ఉపాధ్యాయులు పనిచేస్తున్నారు. మానవ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ నివేదిక (ప్రకారం దేశంలోని మొత్తం నివాస (ప్రాంతాల్లో ఎనిమిది లక్షల వాటిలో కిలోమీటరు లోపలే ప్రాథమిక పారశాల సదుపాయం అందుబాటులో వుంది. అంటే ఇవాళ మనదేశంలో 6-11 ఏళ్ళ పిల్లల్లో 94 శాతంమందికి నగటున కేవలం కిలో మీటరు దూరంలోనే పారశాల వుందన్నమాట. అయితే ఇప్పటికీ 300 అంతకన్నా ఎక్కువ జనాభా కలిగిన 32000 (గ్రామాలకు కిలో మీటరు దూరంలో బడి లేదు. పాఠశాల అదృష్టానికి నోచుకోగలిగామని జనం సంబర పడదామంటే భవనాలు లేనివి అనేకం. పక్కా భవనాలు, కనీస ఫర్నిచరు, తగినంత సిబ్బంది కలిగిన పాఠశాలలు ఎన్ని అంటే తడుముకోవాల్సిందే. 1986లో ఆడంబరంగా పట్టా లెక్కిన జాతీయ విద్యావిధానం 'ప్రాథమిక విద్యారంగానికి పెద్ద పీట వేయాలని నిర్దేశించినా జరిగింది వేరు. పునాది విద్యయైన (ప్రాధమిక విద్య నేటికీ బలహీనంగానే వున్నది. 1990 నుంచి దేశ జనాభా (ప్రతిరోజూ 41800 పెరుగుతోంది అంటే సాలీనా 2.75 కోట్ల జనాభా పెరుగుతోంది. ఇదే సమయంలో 95 లక్షలమంది చనిపోతున్నారు. అంటే దాదాపు వ్రతి ఏటా దేశజనాభా 1.8 కోట్టు పెరుగుతోంది. అంటే పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాల కనుగుణంగా సార్వత్రిక విద్యాసాధనకు (ప్రాధమిక స్థాయిలో సదుపాయాలు విస్తరించాలి.

20 భారతదేశంలో (ప్రాధమిక విద్యా చరిత్ర 1950 నుండి నేటివరకు ప్రాథమిక పారశాలల పరిమాణాత్మకమైన అభివృద్ది పాఠశాలలు 1950 - 51 2,09,671 13,596 1955 = 56 2,78,135 21730 1960 - 61 3,30,399 49,663 1965 = 66 3,91,064 75,798 1970 - 71 4,08,378 90,621 1975 = 76 తృరడ్త,270 _ 1,06,571 1978 ఉ,74,636 112404 1986 5,29,392 1,38,687 నమోదు (60010160) (లక్షల్లో) 1950 - 51 19155 31.20 1955 = 56 251.67 42,93 1960 - 61 349.94 67.04 1965 = 66 488.35 102.44 1970 - 71 570.45 13315 1975-76 | 656.60 160.24 1978 686.02 179.58 1986 866.83 272.00 1997 - 98 1087.82 394.87 పై పట్టికను పరిశిలిస్తే ప్రాథమికస్పాయిలో నమోదు (బడిలో చేరిన పిల్లలు) "| 1950-51లో 192 లక్షలువుంటే 1997-98 నాటికి 1088 లక్షలు, అలాగే ఎగువ (ప్రాథమిక స్థాయిలో 1950-51లో నమోదు 31 లక్షలుంటే అది 1997-98 నాటికి 395 లక్షలకు పెరిగారు. పై వివరాలను వరిశిలిస్తే స్ర్రుతంత్ర్రానంతరం చదువుకునే బాల బాలికలసంఖ్య పెరిగినా ఈ నాటికీ కోట్టసంఖ్యలో మన బాలబాలికలు పారశాల విద్యకు దూరంగావున్నారు. ఒక అంచనా (ప్రకారం నేటికీ బడిలో చేరని బాలబాలికల సంఖ్య 320 కోట్లకుపైనే వుంటుంది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ | ప్రాధమిక పాఠశాలలో నింకడ (6090609 హు 50%001)

స్వాతంత్రానంతరం బడిలో చేరిన పిల్లలందరూ (ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యేవరకు నిలకడగా బడికి రావటానికి ప్రాధమిక విద్యా నాణ్యతను పెంచటానికి అనేక చర్యలు చేపట్టటం జరిగింది. వాటిలో (1) పార్య పుస్తకాలను సంస్కరించటం (2) ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయ విద్యను మెరుగు పరచటం (3) కృత్యాధార విద్యకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వటం (4) ప్రాథమిక పారశాలల భౌతిక సౌకర్యాలను పెంచటం (5) పరీక్షా విధానాన్ని సంస్కరించటం (6) విద్య సాంకేతికతను వినియోగించటం (7) బోధనోపకరణాలను ఉపయోగించటం (8) మాతృభాషలోనే బోధనను చేపట్టటం (9) విద్యా నిర్వహణలో సముదాయం ఉపాధ్యాయుల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచటం (10) మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని (ప్రవేశపెట్టటం లాంటి చర్యలనెన్నో తీసుకోవటం జరిగింది.

ఇన్ని చర్యలు తీసుకున్న ఫలితంగా (ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో మధ్యలో బడి మానివేసే విద్యారుల శాతం 1980-81 నుండి 1990 నాటికి తగ్గినప్పటికీ నేటికీ దాని విలువ 60 శాతం వుంది. అంటే పాఠశాల్లో నమోదైన ప్రతి 100 మంది విద్యార్థులలో 35 శాతం మాత్రమే 5వ తరగతి పూర్తి చేస్తున్నారు. షెడ్డూల్లు కులాలు, షెడ్యూల్డు తెగల విద్యార్థుల విషయానికి వస్తే డ్రాప్‌ అవుట్‌ రేటు చాలా ఎక్కువగా వుంది.

అవియత విద్య : అనలు బడికి వెళ్ళకపోయేవారి సంఖ్య, మధ్యలోనే బడి మానుకునేవారి సంఖ్య అధికంగా వుండటం వలన మనరాజ్యాంగనిర్దేశమైన 14 సంవత్సరాలలోపు పిల్లలందరికీ ఉచిత నిర్బంధ విద్య నందించాలనే బృహత్తర లక్ష్యం నీరుగారిపోయింది. బడీ ఈడుగల పిల్లలు బడి మోహంచూడకుండా వుండటానికి, మధ్యలోనే బడిమానుకోవటానికి కారణాలు పేదరికం, బడి నమయాలు అనుకూలంగా లేకపోవటం మరియు (ప్రాధమికదళ పార్య ప్రణాళిక పేదపిల్లల అవసరాల కనుకూలంగా లేకపోవటం. చదవాలనే కోరిక, చదివించాలనే ఆకాంక్ష పిల్లవానిలో, తల్లిదండ్రులలో వున్నా పేదరికం నియత, (ప్రాథమిక విద్యాచట్రంలో పిల్లవాడ్నీ ఇమడ లేకుండా చేస్తున్నది. సంఖ్య దృష్ట్యా చూసినపుడు ఇటువంటి వారిని వారి ఖర్మకు వారిని వదిలివేస్తే మనదేశంలో సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్య ఎన్నటికీ సాధించబడదు. అందుకనే ఇటువంటి వారికి తమ కనుకూలమయిన సమయంలో తమ వృత్తులను నిర్వర్తించుకుంటూనే విద్యను పొందటానికి భారత ప్రభుత్వం ఆరవ (ప్రణాళికా కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌తో సహా విద్యారంగంలో వెనుకబడిన తొమ్మిది రాష్ట్రాలలో అనియత విద్యా పధకాన్ని (ప్రారంభించింది. ఈ రాష్ట్రాలలో అనియత విద్యకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను ఇచ్చి నిర్వహిస్తున్నారు. ఇపుడు అన్ని రాష్ట్రాలలో అనియత విద్యా పథకం అమలులో వుంది. నియత విద్యలో పిల్లలు బడికి వెళితే, ఈ విద్యలో బడి పిల్లల వద్దకివెళుతుంది. అనియత విద్యాకేంద్రాలు 1986లో

2 _________---బౌరతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యాచరిత్ర దేశంలో 1,26,000 వుండగా అవి 1993 నాటికి 2,38,000లకు చేరుకున్నాయి. అందులో ముఖ్యంగా బాలికల కేంద్రాలు 20,500 నుండి 79000లకు పెరిగాయి. విద్యార్థుల నమోదు 40 లక్షల నుండి 60 లక్షలకు పెరిగింది. ఇవికాకుండా 400 స్వచ్చంద సంస్థలు ఆనియత విద్యా కేంద్రాలను నడుపుతున్నాయి.

(ప్రాథమిక విద్యకు బడ్జెట్‌ కేటాయింపులు :

స్వాతంత్రానంతరం (ప్రాథమిక విద్యనే కాదు మొత్తం విద్యా విధానాన్ని ప్రక్షాళనం చేయటానికి (ప్రయత్నం జరిగింది. కోని ఆ (ప్రయత్నం చిత్త శుద్దితో జరగలేదు. ప్రభుత్వం మాటలకోతలు కోసినంతగా ఆచరణలో బడ్జెట్‌కు కేటాయింపులు అభిలషణీయమైన స్థాయిలో పెరగలేదు. బ్రిటీషు హయాం కంటే పరవాలేదు అని చెప్పుకోవటానికి మాత్రమే బడ్జెట్‌ కేటాయింపులున్నాయి. “జాతీయ అభివృద్ది ప్రణాళికలో విద్యకు ఇదివరకటికంటే అధిక (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి" అన్న కొరారికమీషన్‌ నూచనను సంతృప్తిగా అమలుపరచలేదు. అసలు విద్యకు కేటాయించిందే తక్కువ ఆవటంవల్ల (ప్రాధమిక విద్యకు తగినన్ని నిధులు లభ్యంకాలేదు.

స్వాతంత్రోద్యమ కాలం నాటి డాక్టర్‌ జాకర్‌ హుస్సేన్‌ విద్యా కమీషన్‌, స్వాతంత్రానంతరం అనేక కమీషన్సు స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో ఆరు శాతం, కేంద్ర బడ్జెట్‌లో పదిశాతం, రాష్ట్రాల బడ్జెట్‌లలో 30 శాతం విద్యారంగానికి కేటాయించాలని సూచించాయి. అయితే ఒక్క మొట్టమొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలోనే విద్యా రంగానికి

7.8 శాతం కేటాయించారు. 2వ ప్రణాళికలో 5.83 శాతం, 3వ ప్రణాళికలో 6.8 శాతం, 4వ (ప్రణాళికలో 4.90 శాతం, 5వ (ప్రణాళికలో 3.2 శాతం, 6వ (ప్రణాళికలో 2.7 శాతం, 7వ ప్రణాళికలో 3.7 శాతం కేటాయించగా 8వ (ప్రణాళికలో 2.45 శాతం కేటాయించారు.

ప్రాధమిక విద్యపై వివిధ ప్రణాళికల్లో చేసిన వ్యయం (కోట్లలో) శ్‌ మొత్తం విద్యపై ప్రణాళిక | విద్యపై మొత్తం | ప్రాథమిక విద్యపై వ్యయంలో ప్రాథమిక వ్యయం వ్యయం | ద్యపై వయ శాతం మొదటి ప్రణాళిక 1530 850 56 (1951 - 56) రెండవ ప్రణాళిక 2730 950 35్‌ (1956 - 1961) మూడవ (ప్రణాళిక 5890 2010 ప్రశ (1961 - 1966

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 23 వార్షిక వణాళిక 32230 750 బడ్డ (1966 - 1969) నాల్గవ (వ్రణాళిక 7860 2390 30 (1969 - 74) ఐదవ (ప్రణాళిక 9120 3170 35 (1974 - 1979) ఆరవ (ప్రణాళిక 25300 8360 33 (1980 - 1985) ఏడవ (వ్రణాళిక | 76330 28490 త (1986 - 1991) 8వ (వణాళిక |, 196000 92010 తౌ (1992 = 1997) 9వ (వణాళిక | 203816 118428 58 (1997 - 2002) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాథమిక విద్య-అభివృద్ది-ప్రస్తుత స్థితిగతులు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారము 6.65 కోట్ల జనాభా కలిగి దేశంలో 5వ స్టానంలో వుంది. కాని 44.09శాతం అక్షరాస్యత కలిగి దేశంలోని రాష్ట్రాలన్నింటిలో 26వ స్టానంలోవుంది. ఇది జాతీయ అక్షరాస్యత సగటు కంటె తక్కువ. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్యా సంస్థల మెరుగుదల : ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ తరువాత అంటే 1956-57 నుండి 1997-98 వరకు [ప్రాధమిక పారశాలల సంఖ్య 29076 నుండి 49919 పెరిగింది. (ప్రాధమికోన్నత పారశాలలు 329 నుండి 8142కు, ఉన్నత పారశాలలు 733 నుండి 8566కు పెరిగాయి. 1996-97తో పోల్చి చూసినప్పుడు 1997-98లో (ప్రాధమిక పారశాలలు 2.08 శాతము వృద్ది చెందాయి. (ప్రాధమిక స్టాయిలో విద్యార్థుల నమోదు 1956-57లో 24,81.329 కాగా, 1997-98 నాటికి 83,70,079కి పెరిగింది. అదే కాలంలో ప్రాధమికోన్నత పారశాలల నమోదు 98142 నుండి 17,57,6285ు పెరిగింది. 1996ఎ97తో పోల్చినపుడు 1997- 98లో (ప్రాధమిక స్టాయిలో నమోదులో 5.9 శాతం, ్రాధమిక్నోన్నత [ప్రారశాలలో 4.32 శాతం అభివృద్ది కనిపిస్తోంది. విద్యార్దుల డ్రాపవుట్‌ రేటు : 1956-57 నుండి (డ్రాప్‌ అవుట్‌ల రేటును పరిశీలిస్తే మొదటి రెండు దశాబ్దాలలో (డ్రాప్‌ అవుట్‌ రేటు పెరిగినట్టు (85.41, 73.32) తెలున్తుంది. అప్పటి నుండి తగ్గడం ప్రారంభించింది. గత ఆరు సంవత్సరాలుగా డ్రాప్‌ అవుట్‌ రేట్టలో నిలకడైన తగ్గుదల కనపడింది. 1998-99

24 _ భారతదేశంలో (ప్రాధమిక విద్యా చరిత్ర నాటికిది 62.63కి తగ్గింది. బాలురలలో 10శాతం, బాలికలలో 8శాతం తగ్గుదల చెప్పుకోదగినది. ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం చేపట్టిన వివిధ కార్యక్రమాలే దీనికి కారణం, ప్రాథమిక నిద్యలో నమోదు కొని సీల్లలు : అంచనాల ప్రకారం 6-11 సం॥ల మధ్య వయస్సుగల పిల్లల సంఖ్య 1,00,99,447 కాగా, వారిలో 83,69,482 మాత్రమే బడులలో చేరారు. అదే విధంగా 11-13 సంవత్సరముల మధ్య వయస్సు గల పిల్లల సంఖ్య 38,41931 వుండగా 6,7 తరగతులలో 17,57,628 మంది వున్నట్టు నమోదయింది. 6 నుండి 13 సం॥ల మధ్య వయస్సు కలిగిన పిల్లలు 38,14,268 మంది పాఠశాలలలో చేరలేదు. ఆవియత విద్య : ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో 25,400 అనియత కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి. రమారమి 6.56 లక్షల మంది విద్యార్దులు ప్రతి సంవత్సరం పారశాలల్ల్‌ చేరుతున్నారు. అయితే 1997-98 సంవత్సరము నుండి అనియత విద్యా కేంద్రాలను మధ్యంతర పారశాలలుగా మార్చారు. 1998 మే ౩ నుండి ఆగస్టు నెలాఖరు వరకు అనుసంధాన కోర్సు నిర్వహించారు. 1,23,179 మంది పరీక్షలు (వ్రాయగా 84,177 మంది ఉత్తీర్ములై వారిలో 55306 మంది నియత పాఠశాలల్లో చేరారు. సార్వత్రిక విద్యా విధానము : బడి మానివేసి, 12 సం॥లకు ఆపై బడిన విద్యార్థులకు చదువు కొనసాగించడానికి 1991 నుండి మన రాష్టంలో సార్వత్రిక విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఈ విధానంలో సార్వత్రిక ప్రాతిపదిక విద్య, (బ్రిడ్జ్‌ కోర్సు, సార్వత్రిక విధానంలో స్టాయి రెండు, మూడు అనే మూడు కోర్సులు ప్రవేశపెట్టారు. ఈ విధానంలో 1998-99 విద్యా సంవత్సరంలో 12000 మంది 4వ తరగతికి సమానమైన (ప్రాతిపదిక కోర్పులోను, 49232 మంది 6వ తరగతికి సమానమైన స్థాయి రెండులోను, 7వ తరగతికి సమానమైన స్థాయి 3లోను నమోదయ్యారు. ఈ మూడు స్థాయిలలో వరునగా 6777 మంది, 36000 మంది, 28425 మంది పరీక్షలు వ్రాయగా 5857 మంది, 27171 మంది, 21959 మంది పాసయినారు. ఇవేకాక ఇంకా డిపెప్‌, మాబడి, మరలాబడికి వెళదాం, విద్యాకమిటీలు, విద్యా వాలంటీర్హు అనే పథకాలను కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (ప్రభుత్వం అమలుపరుస్తోంది. వాటిని సందర్భానుసారంగా వేరేచోట్ల పేర్కోవటం జరిగింది. సమీక్షా ప్రశ్నలు 1 వేదకాలంలో, బౌద్దకాలంలో, ముస్సింకాలంలో (ప్రాధమిక విద్యా నిర్వహణ గురించి సంక్షిప్తంగా పేర్కొనుము. 2 1813 ముందు భారతదేశంలో (ప్రాధమిక విద్య అభివృద్దిచెందిన విధమును సేర్కొనుము.

3. 1813-1853 మధ్య భారతదేశంలో (ప్రాధమిక విద్య అభివృద్ది చెందిన విధానాన్ని వ్రాయండి. త 1813 చార్జర్‌ చట్టం ప్రతిపాదనలు దేనికి దారితీసాయి ?
4. 1813-1835 మధ్యకాలాన్ని విద్యా వివాదాల కాలంగా పిలుస్తారెందుకు ?
5. అధోముఖి వడపోత సిద్దాంతం అనగానేమి ?
6. 1854-1920 మధ్యకాలంలో (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దిని పేర్కొనుము. 8 (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి ఉడ్స్‌ డిస్పాచ్‌ సిఫారసులేవి ?
7. (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్ధికి లార్డ్‌ స్టాన్లీ కృషి ఎట్టిది ?
8. ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించి హంటర్‌ కమిషన్‌ సిఫారసులేవి ?
9. ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దికి లార్డ్‌ కర్టన్‌ అనుసరించిన విధానం ఏ విధంగా తోడ్పడింది.
10. గోఖలే తీర్మానం ముఖ్యాంశాలేవి ?
11. ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి 1913 తీర్మానం సిఫారసులేవి ?
12. 1921-1947 మధ్య (ప్రాథమిక విద్యలో నంభవించిన సంఘటనలను తెలుపుము.
13. ప్రాధమిక విద్యాభివృద్రికి హార్టాగ్‌ కమిటీ చేసిన సూచనలేవి ?
14. 1937లో వార్దా సమావేశం చేసిన తీర్మానాలేవి ?
15. ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దికి ఖేర్‌ కమిటీ చేసిన సిఫారసులేవి ?
16. భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి సార్దంట్‌ నివేదిక సిఫారసులు పేర్కొని ఆ సిఫారసుల (ప్రాముఖ్యతను వివరింపుము.
17. స్వాతంత్రానంతరం బఖారతదేళంలో జరిగిన (ప్రాధమికాభివృద్దిని పేర్కొనుము.
18. స్వతంత్ర భారతదేశంలో (ప్రాధమిక విద్యకు ఇచ్చిన ప్రాముఖ్యత ఎట్టిది ? 22 స్వాతంత్రానంతరం (ప్రాథమిక విద్య పరిమాణాత్మక, గుణాత్మక అభివృద్ది గూర్చి వివరించుము.
19. ప్రాధమిక విద్యకు వివిధ ప్రణాళికల్లో ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతను తెలుపుము.
20. స్వాతంత్రానంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో (ప్రాథమిక విద్య ఏ విధంగా అభివృద్ది చెందినదో సోదాహరణంగా వివరించుము.

యూణటి ౧ ప్రాథమిక విద్య రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు మరియు విళానాలు 8 భిరీతీరాజ్యాంగ0 ఏ0) [25 కిష్యాగిగ్న0థ (క ర గ్‌ గర్యతోస౦ రాజ్మా! ట్బొట్లీ భారత రాజ్యాంగంలో నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్య ఏర్పాట్లు (౮0౧96టం221

శంళేంం03 [00 ౮010015007 ౨190 అం6జం” తిడేటండ600) :

వేపధ్యం : (బ్రిటీషు ప్రభుత్వం భారతదేశంలో యుద్దానంతరం విద్యా విధానంలో తల పెట్టవలసిన సంస్కరణలు సూచించేందుకు 1944లో అప్పటి (బైటీష్‌ (ప్రభుత్వానికి విద్యా సలహాదారుగా వున్న నర్‌జాన్‌ సార్జెంటు అధ్యక్షతన ఒక కమిషన్‌ను నియమించింది. ఆ కమీషన్‌ తన రిపోర్టులో భారతదేశంలో సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యను 40 సంవత్సరాలలో అంటే 1984 నాటికి సాధించటానికి (ప్రయత్నించాలని సూచించింది. అయితే ఈ సిఫారసుకు వ్యతిరేకంగా ఆనాటి మన జాతీయ నాయకులు ఉద్యమించారు. స్వాతంత్రానంతరం నియమించబడిన ఫర్‌కమిటీ ఈ కాలాన్ని 16 సంవత్సరాలకు తగ్గించింది. అంటే 1960 జనవరి 26 నాటికి ఈ పధకాన్ని అమలు పరచాలని సూచించింది.

రాజ్యాంగంలో నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్య

పై ఖేర్‌ కమిటీ సూచనను గమనించి, అలాగే స్వతంత్ర భారత దేశంలో (ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయటానికి నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్య ప్రాధాన్యతను గుర్తించి మన రాజ్యాంగం 45వ వ్రకరణ (జూరం16) లో రాజ్యాంగ నిర్మాతలు నిర్బంధ (ప్రాధమిక ఏర్పాటును గావించారు. ఈ (ప్రకరణ ఈ విధంగా పేర్కొంది. “రాజ్యాంగం అనులులోకి వచ్చిన నాటి నుంచి పది సంవత్సరాల వ్యవధిలో 14 సంవత్సరాల వయస్సువరకు పిల్లలందరికీ ఉచిత నిర్హంధ ప్రాధమిక విద్యను కల్పించటానికి రాజ్యం (51266) ప్రయత్నించాలి". ఆర్టికల్‌ 12 “రాజ్యం' (56266) అంటే కేంద్ర (ప్రభుత్వం, పార్లమెంటు, రాష్ట్ర (ప్రభుత్వాలు, స్టానిక ప్రభుత్వాలు అని తెలిపింది. అంటే ఈ సంస్టల ఆధ్వర్యంలో [ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ది జరగాలి. దేశంలో సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను సత్వరమే కల్పించవలసిన అవసరాన్ని ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటు చెప్పకనే చెబుతోంది. ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటు ప్రకారం 1960 జనవరి 26 నాటికల్లా సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను మనం సాధించివుండాల్సింది. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించటానికి ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఇంకా అది సుదూర నస్వపవ్నంగానే మిగిలిపోయింది. ,

ఎలిమెంటరీ ఎడుకేష్‌ ౨

సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్య రాజ్యాంగపరమైన ఏర్పాటు - నాలుగు ముఖ్య అంతర్భానాలు (౮009ట6టట0021 ౫౦79100. 0 ఇ27అా521 ాపం28ం” ఆయషంజటం0 [చూ శయుం11046005) : (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఏర్పాటును అర్షంచేసుకోవాలంటే ఆ ఏర్పాటులో చేర్చిన నాలుగు భావాలను మనం తెలుసుకోవాల్సి వుంటుంది. అవి :

1. మొదటి భావం ఏమంటె ఈ 45వ (ప్రకరణ ఈ విద్యా దశకు ఉపయోగించాల్సిన పదానికి సంబంధించి నిళ్ళబ్దంగా వుంది. 14 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు బాలబాలికలందరికీ నిర్బంధ, ఉచిత, ప్రాధమిక విద్య కల్పించాలని మాత్రమే ఈ ఆర్టికల్‌ పేర్కొంది. రాజ్యాంగాన్ని స్వీకరించిన తర్వాత మాత్రమే ఈ దశను (ప్రాధమిక విద్యా దశగా ప్రస్తావించటం జరిగింది.

2. ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన రెండవ భావం ఏమంటే పిల్లలందరికీ విద్యా ఏర్పాటు చేయవలసిన విషయంలో ఇది ఎగువ వయోపరిమితి (ఓ) గురించి మాత్రమే చెప్పింది గానీ ఏ వయస్సులో విద్య, (ప్రారంభం కావాలో స్పష్టం చేయలేదు. పిల్లలు బడిలో చేరే వయసు ఒక్కొక్క రాష్టంలో ఒక్కొక్క విధంగా వుండటమే దీనికి కారణంగా చెప్పవచ్చు. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో స్కూళ్ళలో చేరే వయస్సును 5 సంవత్సరాలుగా నిర్జారిస్తే, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో రవ సంవత్సరంగా నిర్ణయించారు. రాజ్యాంగపరంగా విద్యను రా(్ట్రాంశంగానే వుంచారు. అంటే రాష్ట్రాలు పాఠశాల విద్యకు సంబంధించి తమ న్వంత చట్టాలు చేనుకోవచ్చు. అందుకనే పిల్లలందరూ ఏవయస్సులో బడిలో చేరాలనే విషయంలో ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటు గుంభనంగావుంది.

3. ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన మూడవ విషయం ఏమంటే నిర్భంధ, ఉచిత విద్యకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత. విద్యకయ్యే వ్యయాన్ని విద్యార్థి భరించనవసరం లేనపుడే సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య సాకారమవుతుంది. లేకపోతే 'పేదకుటుంబాల పిల్లలు ఆర్హిక ఇబ్బందుల కారణంగా విద్యా సౌకర్యాలను వినియోగించుకోలేరు. అలాగే బడి ఫీజులు చెల్లించుకోలేరు. పుస్తకాలు, పెన్ను, పలకా, బలపం వంటి కనీస విద్యా సామా(గ్రినికూడా కొనుక్కోలేరు. ఈ దశలో విద్య ఉచితం అంటే పిల్లలు ఫీజులు చెల్లించనవనరం లేదు అని అర్ధం. అయితే సమాజంలో పేదవర్గాల పిల్లలు విద్యా సౌకర్యాల (ప్రయోజనాలను వినియోగించు కోవాలంటే ఈ వెసులుబాటు (ఫీజులు లేకపోవటం) ఒక్కటీ చాలదు. ఈ కారణంగానే మనదేశంలో ఉచిత విద్య అంటే సమాజంలో 'పేద వర్గాలకు చెందిన పిల్లలకు పుస్తకాలు, పెన్నులను, పలకలవంటి సామాగ్రిని ఉచితంగా అందించటమనీ, షెడ్యూల్డ్‌ జాతులు, షెడ్యూల్డు కులాలకు చెందిన పిల్లలకు ఈ సౌకర్యాలతో

28 భారతరాజ్యాంగం మరియు ప్రాధమిక విద్య-నిర్జంద(ప్రాధమిక విద్యకోసం రాజ్యాంగ ఏర్నాట్టు పాటుగా స్కాలర్‌షిప్‌లను అందించటమనికూడా అడం చేసుకోవాల్సి వుంటుంది. తమ పిల్లలు పనికిపోకుండా బడికి వెళ్ళటంవల్ల ఈ వర్గాల తల్లిదం[డ్రులు పడే కష్టాలను లేదా నష్టాలను తగ్గించటానికి ఈ వెసులుబాటుకూడా అవసరమని రాజ్యాంగ (ప్రకరణ స్ఫురిస్తోంది

4 ఉచిత విద్య కల్పించినా చాలా మంది తల్లి దండ్రులు నివిధ కారణాలవల్ల తమ పిల్లలను బడికి పంపించకపోవచ్చుననే విషయాన్ని గమనంలో వుంచుకుని ఠాజ్యాంగ ఏర్పాటులో అందరికీ నిర్భంధ విద్య అనే అంశాన్ని -చేర్చారు. మనదేశంలో చాలామంది తల్లెదండ్రులు నిరక్షరాస్యులు. పేద వర్గాల వారి విషయంలో ఇది మరింత నిజం. నిరక్షరాస్యత కారణంగా తమ పిల్లల విద్య (ప్రాధాన్యతను వీరు అర్దం చేసుకోలేరు. పైగా వీరి కుటుంబాలలో పిల్లలను చదివించే సాంప్రదాయం కూడా వుండదు. వీళ్ళలో కొంతమందైతే బడికి వెళ్ళే పిల్లలు తమ కుటుంబాలనుంచి వేరుపడతారని భావిస్తారు. ఎందుకంటే చదువుకున్న వాళ్ళకి _ వైట్‌కాలర్‌ ఉద్యోగాల పట్ట వెర్రి ఎక్కువని వీరనుకుంటారు. (గ్రామీణ (ప్రాంతాలలో సాంప్రదాయాల వల్ల బాలికల విద్యపట్ట మరింత ఎక్కువ వ్యతిరేకత వుంటుంది. అందుకే ప్రాథమిక విద్యను నిర్బంధంగా అమలు పరచటం తప్ప గత్యంతరం లేదని ఈ రాజ్యాంగ ప్రకరణ ధ్వనింప జేస్తోంది.

నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలు

ప్రపంచంలో : సమాజం సర్వతోముఖాభివృద్దికి ప్రాధమిక విద్య కీలకం అనే ఉద్దేశంతోనే చాలా దేశాలు చాల ఏళ్ళకక్రితమే నిర్బంధ (ప్రాధమిక విద్యను అమలు పరచాయి. నిర్బంధ (ప్రాధమిక విద్య, సంపూర్ష్మ అక్షరాస్యతకు కూడా అవినాభావ నంబంధముంది. (ప్రాథమిక విద్య నిర్భంధంగా అమలు జరుపనంతకాలం నిరక్షరాస్యతా సమస్య వుంటూనే వుంటుంది. ఈ అంశాన్ని గుర్తించే ఈనాడు అభివృద్ది చెందిన దేశాలనుకుంటున్నవి ఏనాడో నిర్భంధ (ప్రాధమిక చట్టాలు చేశాయి. ఇవన్నీకూడా ఒకప్పుడు పేదరికంతో మగ్గిన దేశాలే. నిర్బంధ విద్యను అమలు చేయటంతో అవి అభివృద్ది చెందిన దేశాలుగా మారాయి.

జపాన్‌లో 1872లోనే మెయిజీరాజుల పరిపాలనా కాలంలో నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యను (ప్రవేశపెట్టారు. ప్రాధమిక విద్యను ఫ్రెంచి నమూనా ఆధారంగా రూపొందించారు. నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యకారణంగా 1873 లో (ప్రాధమిక పారశాలల్లో 30 శాతం వున్న హాజరు 1907 లో 90కి పెరగగా ప్రాధమిక పాఠశాలల సంఖ్య 1915-1985 మధ్యకాలంలో పదింతలు పెరిగింది. (ప్రపంచంలో ధనిక, అభివృద్ది చెందిన దేశం కావటానికిముందే జపాన్‌ 'విద్యాధిక' దేశం అయింది. నిర్భంధవిద్య కారణంగానే 1910 నాటికే ఆ దేశ ప్రజలలో 98 శాతం మంది అక్షరాస్యులయ్యారనే విషయాన్ని గుర్తుపెట్టుకోవాలి.. ఈ కారణంగానే జపాన్‌ నేడు

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 29 అ(గ్రరాజ్యమైన అమెరికాతో సైతం పోటీకి దిగేస్టాయికి చేరుకోగలిగింది. చైనాలో 1949 నాటికి 25 శాతం మంది బాలలు పాఠశాలలకు వెళ్ళగా నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యాచట్టం మూలంగా 1982 నాటికే ఆ నంఖ్య 93శాతానికి చేరింది. 1950వ దశకంలో కొరియా ప్రభుత్వం (ప్రాధమిక విద్య అవసరాన్ని తెలియజేస్తూ ఉద్యమం నిర్వహించింది. 1881 నాటికే ఇంగ్రండులో నిర్ప్వంధ ప్రాధమిక విద్యా చట్టం అమలులోకి వచ్చింది. అమెరికాలో 103 ఏళ్ళనాడే అన్ని రాష్ట్రాలలోనూ నిర్బంధ విద్య అమలు కోరుతూ ఉద్యమం చెలరేగింది. భారతదేశంలో : భారతదేశంలో నిర్బంధ [ప్రాధమిక విద్యావళ్యకతను 1852 నాటికే గుర్తించినప్పటికీ దానిని అమలు చేయటానికి నాటి బ్రిటీషు ప్రభుత్వం ఆసక్తి కనబరచక పోగా పారి అవసరాలకనుగుణంగా విద్యా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టి అతికొద్ది మందికే విద్యనందించింది. ఆ కారణాంగానే దేశానికి స్వాతంత్ర్యం లభించేనాటికి దేశంలో అక్షరాస్యతా శాతం 14 శాతం మాత్రమే వుండింది. భారత దేశంలో 19వ శతాబ్దంలోనే ఓం (ప్రధమంగా నిర్బంధ (ప్రాధమిక విద్యను ప్రవేశపెట్టిన ఘనత బరోడా రాషష్టప్రాలకుడు చైతన్యం కలిగిన మహారాజు సయాజరావు గైక్వాడ్‌కు దక్కింది. ఈయన 1893లో తన రాష్ట్రంలోని అ(మ్రలీ తాలూకాలో ఒకి ప్రయోగంగా నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యను ప్రవేశపెట్టారు. దీని ఫలితాలు ప్రోత్సాహకరంగా వుండటంతో ఆయన ఈ పధకాన్ని 1906లో తన రాషష్టమంతటా విస్తరించాడు. భారతదేశంలో నిర్బంధ విద్య అన్నది అసాధ్యమైనదేమీ కాదని దాన్ని మనమూ అమలుపరచవచ్చుననే నమ్మకాన్ని స్వాతంత్రానంతరం మన నాయకుల్లో కలిగించటానికి ప్రేరణ ఈ గైక్వాడ్‌గారి ప్రయోగమే. 1902లో బొంబాయి లెజస్షేటివ్‌ కౌన్సిల్‌లో నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్య కావాలని సభ్యులు డిమాండ్‌ చేశారు. అయితే ఆనాటి ప్రభుత్వం ఆడిమాండ్‌ను అంగీకరించలేదు. అలాగే 1910లోనూ, 1911లోనూ గోపాలకృష్ణగోఖలే కేంద్రశాసన మండలిలో నభ్యుడిగా రెండుసార్లు నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యా తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టాడు. ఈ రెండు తీర్మానాలు వీగిపోయాయి. ఈ పై (ప్రయత్నాలన్ని 1930 నాటికి అన్ని రాష్ట్రాల్లో నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలు చేయటానికి దారితీసాయి. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత దాదాపు అన్ని రాష్ట్రాలు నిర్బంధ (ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలు చేశాయి. - నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్యా చట్టాల లక్షణాలు : 1 నిర్బంధం ప్రాంతాన్ని న్పష్ట్పరచటం. అంటే ఈ చట్టాలు వర్తించే భౌగోళిక ప్రాంత పరిమితిని పేర్కొనటం. 2 నిర్బంధ చట్టం కవర్‌చేసే పిల్లల వయోసమూహాన్ని, లింగాన్ని (5ఎం పేర్కోవటం. అంటే పిల్లలదిగువ, ఎగువ వయో పరిమితిని సూచించటం. అన్ని రాష్ట్రాలలోను ఎగువ వయో పరిమితి (౮9967

ఏ౦ _భారతదాజ్యాంగం మరియు (ప్రాధమిక విద్య-నిర్నంధపప్రాధమిక విద్యకోసం రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు 288 ము) ఒకేలా అంటే 14 సంవత్సరాలుగా నిర్ణయించటం జరిగింది. దిగువ వయోపరిమితి (ంళఅా 296 1సముట) విషయంలో మాత్రం చాలా రా॥ష్ట్రాల్లో 6+గాను, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో 5+గాను నిర్ణయించారు. ఈ నిర్బంధ విధానాన్ని దశలవారీగా అమలుపరిచారు. అంటే తొలుత 6-9, తర్వాత 6-11 ఆతర్వాత 6-14 వయో సమూహం వారికి అమలు పరిచారు. తాలి సంవత్సరాలలో నిర్బంధ విద్యను అబ్బాయిలకే అమలు జరిపిన తర్వాత అమ్మాయిలకుకూడా అమలు పరిచారు.

౩ నియమ నిబంధనల (ప్రకారం పిల్లలను బడిలో చేర్చకపోవటాన్ని లేదా బడిలోచేరి నిరంతరం రాకుండావుండడాన్ని ఏ వరిస్పితులు (60241600) లో నేరంగా పరిగణించాలో స్పష్ట పరచటం జరిగింది. జబ్బు పడటం, జబ్బుతో మంచాన పడిన తల్లిదండ్రుల ఆలనా పాలనా చూడడం, కుటుంబంలో ఆ శిశువు ఒక్కతే సంపాదించే వ్యక్తి కావటం లాంటి పరిస్టితులుంటే బడికి రాకపోవటాన్ని నేరంగా పరిగణించరు.

4 పిల్లలనుబడికి పంవకుండావున్నా, వంపినా, నడిమధ్యలో బడి మాన్పించినా తల్లిదండ్రులకు విధించవలసిన శిక్ష ఏమిటో న్పష్ట పరచటం.

5. ఈ శిక్షలను విధించే ఏజెన్సీలేవో పేర్కోవటం. ఈ ఎెస్సీలు సాధారణంగా (గ్రామ వంచాయితీలు, మునిసిపల్‌ కమిటిలు ఆయివుంటాయి.

6 చట్ట (ప్రకారం పీనల్‌ ఏక్షన్‌ కోనం నివేదించవలసిన విధానాలను స్పష్టపరచటం.

నిర్బంధ (ప్రాథమిక విద్యా చట్టాలు అములు జరపటంలో అవరోధాలు ;

దేశంలో అన్ని రాష్ట్రాల్లో నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలు చేసినా వాటిని అమలు జరపటంలో అనేక సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి ఈ దిగువ తెలుసుకుందాము,

ఓ పాఠశాలల్లో నమోదు కాని పిల్లలను గుర్తించటానికి ఎప్పటికప్పుడు నిర్బంధ విద్య వయో - సమూహానికి చెందిన పిల్లల సమాచారాన్ని పొందటం ఉపాధ్యాయులకు కష్టమౌతోంది. ముఖ్యంగా (గ్రామీణ (ప్రాంతాల్లో పిల్లల పుట్టుకకు సంబంధించిన రికార్డులు లేకపోవటం వల్ల పిల్లల వాస్తవ వయసును నిర్హయించటం కష్టమౌతోంది.

2 ఇంటి దగ్గర పని అవసరాలకోసం తల్లి దం(డ్రులు పిల్లలను ఇంటి దగ్గరే వుంచుకోవటం వల్ల వారు పిల్లలకు సంబంధించి సరైన సమాచారం ఇవ్వరు. ఈ కారణంగా రికార్టులను తయారుచేసే ఉపాధ్యాయులకు పిల్లలకు సంబంధించి సరైన సమాచారం పొందడం కష్టమౌతోంది.

ఎలిమెంటర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌

3. నిర్బంధ చట్టాన్ని అతిక్రమించే తల్లిదండ్రులు ఎక్కువగా సమాజంలోని పేద వర్గాలకు చెందిన వారై ఉంటారు. వీరిపైన ఆర్షిక శిక్షలు విధిస్తే కుటుంబం కష్టాలపాలయ్యే అవకాశంవుంది.

4 శిశు సేవకుల సేవలు అవసరమయిన సంపన్న వర్గాలవారు బలహీన వర్గాల పిల్లలను బడికి పంపించటాన్ని అడ్డుకుంటారు. అవసరమైతే నిర్బంధ చట్టాన్ని అతి (క్రమించినందుకుగాను విధించిన 'ఫైన్‌ను వారే కట్టటానికి సిద్దపడతారు.

5. తల్లి దండ్రులకు విధించిన అతి తక్కువ ఫైన్‌లను వసూలు చేయటానికి ఏర్పాటు చేయాల్సిన యంత్రాంగం అంతకంటే ఎక్కువ వ్యయంతో కూడుకున్నదవుతోంది. ఈ ఖర్చుకూడా భరించటానికి గాను పేద తల్లిదండ్రులకు ఎక్కువ సైన్‌లు విధించడం కూడా మంచిదికాదు.

ఈ పై కారణాలు, ఇతర మరికొన్ని కారణాలవల్ల నిర్భంధ ప్రాథమిక విద్యా చట్టాలు మన దేశంలో వటిష్టంగా అమలులోకి రాలేదు. చట్టాన్ని అతిక్రమించిన పేద తల్లిదండ్రులపై పీనల్‌ చర్య తీనుకోవటానికి వీలున్నా ఈ కారణంగా మొత్తం కుటుంబమే కష్టాలపాలవుతుందనే వుద్దేశంతో ఆచర్యకు. ఏ రా(ష్టం ఉప(క్రమించలేదు. అందుకనే పిల్లల తల్లిదండ్రులను నయానా ఒప్పించే అంశళానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వటం జరిగింది. ఆయితే ఈ ఒప్పించే కార్యక్రమానికి దాని పరిమితులు దాని కున్నాయి. నిరక్షరాస్యులై వుండి పిల్లల విద్య (ప్రాధాన్యత తెలుసుకోలేని వారికి ఎంత చెబితే ఒప్పించగలం ? అయితే ఈ చట్టాల మూలంగా నిర్బంధ (ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమానికి ఒక ఊపు వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. చట్టాలు చేయటం ద్వారానే సమాజంలో మార్పులురావని, జనంలో సామాజిక విద్య తద్వారా చైతన్యం కలిగించి ద్వారానే ఇటువంటి కార్యక్రమాలు విజయవంతం అవుతాయని అనుభవంలో మనం తెలుసుకున్నాం.

ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రాథమిక విద్య

ప్రాధమిక విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేయాలన్న (ప్రతిపాదన ఎప్పటి నుంచో వున్నది. 1991లో ఆచార్య రామమూర్తి కమిటీ ఈ (ప్రతిపాదనకు అనుకూలంగా సిఫార్సు చేయటం: దీనికి మరింత ఊతం ఇచ్చినట్టయింది. నిర్బంధ [ప్రాథమిక విద్యను ఆదేశిక సూత్రాలలో పొందుపరచిన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఇది అనతికాలంలోనే ప్రాథమిక హక్కుగా అవతరిస్తుందని ఎంతో ఆశించారు. అది జరుగలేదు. 16.5.1997న మన కేంద్ర కేబినెట్‌ ప్రాధమిక విద్యను (ప్రాథమిక హక్కుగా చేయాలన్న ప్రతిపాదనను ఆమోదించింది. ఉచిత విద్యను పొందటం పిల్లల ప్రాథమిక హక్కుగా పేర్కొంటు సుప్రీంకోర్టు 1993లో ఒక తీర్చును కూడా ఇచ్చింది. అయితే సుప్రీంకోర్టు తీర్పుననుసరించి నిర్భంధ ఉచిత విద్యా హక్కుని రాజ్యాంగంలో అకికల్‌ 21 ఎగా చేర్చాలని ప్రభుత్వం చేసిన

32 భారతరాజ్యాంగం మరియు ప్రాధమిక విద్య-నిర్షంధప్రాధమిక విద్యకోసం రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు (ప్రయత్నాలు ఇంకా ఫలించలేదు. ఈ పధకాన్ని అమలు చేయాలంటే దాదాపు 40 వేల కోట్ల రూపాయల నిధులు అవసరమవుతాయిని అంచనా వేశారు ఈ నిధులు సాధించటం ఎలా అనేది సమస్య. ఇందుకు విద్యా సెస్సును విధించాలని (ప్రభుత్వం యోచన. ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రాథమిక విద్యను చేయవలసిన ఆవశ్యకత :

ప్రాథమిక విద్యారంగాన్ని పట్టి పీడిస్తున్న అనేకానేక కీలక సమస్యలపై ఇంతవరకూ పాలకులు శీత కన్నేశారు. ఫలితంగా దేశం అభివృద్ది పధంలో నత్తనడక నడుస్తోంది. పునాది స్థాయి చదువులను పటిష్టీకరించటం వల్లనే అటు యూరప్‌, ఇటు తూర్పు ఆసియా దేశాలు ఎంతో ఆర్థికాభ్యున్నతని సాధించాయి. 'తూర్చు ఆసియా దేశాలు ఏనాడో సాధించిన అర్జికాభ్యున్నతికి ఇండియా ఎన్నో ఆమడల దూరంలో ఉందంటే (ప్రాధమిక విద్యారంగంలో దాని వెనుకబాటుతనమే కారణమనే (ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక తేల్చింది. 'భావి భారత పౌరులందరికీ ప్రాధమిక విద్యా గంధం అబ్బితే కుటుంబ ఆరోగ్యం మెరుగుపడి దేశంలో జనాభా పెరుగుదల దూకుడు మందగిన్తుంది. సాంకేతిక రంగంలో వచ్చే మార్పులను కార్మికులు అవగతం చేసుకోవటానికి అది ఉపకరిస్తుంది. తద్వారా ఉత్పాదకత వృద్ది, జీవన (ప్రమాణాల మెరుగుదల సాధ్యపడుతుందన్నది (ప్రపంచ బ్యాంక్‌ నిపుణుల అంచనా, ఇవాళ న్కూళ్ళ కొరత, అసలు బడి గుమ్మం తొక్కని పిల్లలు కోట్ట సంఖ్యలో వుండటం, ఉపాధ్యాయుల కొరత, మధ్యలోనే బడి మానివేయటం వంటి అనేక సమస్యలు (ప్రాథమిక విద్యారరగంలో వున్నాయి. ప్రభుత్వాలు ఆదేశిక సూత్రాల్లో వున్నది గదా ఆని ఈ సమస్యలను నివారించి (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దికి చిత్తశుద్దితో తీసుకున్న చర్యలు కనబడటంలేదు. (ప్రాథమిక విద్య (ప్రాథమిక అవసరం అని భావిస్తున్న నేటి కాలంలో ఈ ఆవసరం ఎంతోమందికి తిరటంలేదు. (ప్రాథమిక విద్య (ప్రాథమిక హక్కు అయితే ప్రాథమిక విద్యా సౌకర్యాన్ని కల్పించడంలో (ప్రభుత్వాలు వివలమయితే (ప్రాథమిక హక్కును హరించారన్న అభియోగంతో కోర్టును ఆ(శ్రయించవచ్చు. ఆ విధంగా ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి నిజమైన దిశ నిర్దేశాన్నందించవచ్చు.

సమీక్షా (ప్రశ్నలు 1 రాజ్యాంగంలో నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యకు కల్పించిన ఏర్పాట్లేవి ? 2 నిర్భంధ సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యకు రాజ్యాంగం కల్పించిన ఏర్పాట్ల అంతర్భావాలేవి 9 3. (ప్రపంచంలో, భారతదేశంలో నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యా చట్టాలకు చేసిన 'ప్రయత్నాలేవి ?

4. నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యా చట్టాల లక్షణాలేవి ?

5. నిర్భంధ ప్రాథమిక విద్యా చట్టాల అమలులో అవరోధాలేవి ?

6. (ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రాధమిక విద్యను చేర్చవలసిన ఆవశ్యకత ఏమి ?

7. స్రైగమిక్‌ లిగ్యకు స౦ట000€ిన జొతీయశిర్యాలిధానాలు-సటీక్షానిఫైరసులు

ప్రాధమిక విద్యపై జాతియ నిద్యావిధానం 1968 సిఫారసులు : భారత(ప్రభుత్వం 1964-66 విద్యాకమీషన్‌ (కొరారి కమీషన్‌) ఇచ్చిన సిఫారసులు దేశ ఆకర్షిక, సాంస్కృతిక అభివృద్ది కోసం, జాతీయ సమగ(గ్రతకోసం, సామ్యవాద తరహా సమాజ స్టాపనం కోసం అవళ్యమైనటువంటివని భావించింది. ఈ కమిషన్‌ ఇచ్చిన న్ఫూర్తితో భారత(వ్రభుత్వం 1968లో తాలి జాతీయ విద్యావిధానాన్ని రూపొందించింది. మన దేశంలో (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి కూడా ఈ విధానం అంతకు ముందున్న విధానాలను సమీక్షచేసి కొన్ని సూచనలు చేసింది. అవి.

సమీక్ష (౧6716౪0) ; భారత సమాజంలో ఎప్పుడూ కూడా విద్యకు ప్రతిష్టాకరమ్రైన స్టానాన్నే కల్పించారు. భారతజాతి అభివృద్ది విద్య ఎంత 'ప్రధానమైనదో మన భారత జాతీయోద్యమ నాయకులు కూడా గుర్తించారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమ కాలంలో బౌద్దిక, చేతిపనికి (ప్రాధాన్యత ఇచ్చే ప్రాతిపదిక విద్యను (028160 ఆడిళం2టం[) గాంధీజీ రూపొందించారు. ప్రజల జీవితాలతో విద్యకు ప్రత్యక్ష నంబంధం వుండేలా విద్యను రూసాందించటంలో ఇటో గొవ్ప ముందడుగుగా భావించవచ్చు. అలాగే ఇంకా చాలమంది మన జాతీయ నాయకులు స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వమే మన జాతీయవిద్యకు గొప్ప కృషే చేశారు.

స్వాతంత్ర్యం తర్వాతకూడా జాతీయ ప్రగతికి, భద్రతకు విద్య ముఖ్యమైన కారకమని గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వం, ర్ట ప్రభుత్వాలు విద్యపట్ల ఎక్కువ దృష్టిని సారించాయి. భారతదేశ విద్యానమన్యలను నమీక్షించి, దాని అభివృద్దికి సూచనలివ్వటానికి యూనివర్శిటి విద్యాకమిషన్‌, (1948), మాధ్యమిక విద్యాకమిషన్‌ లాంటి వాటిని ప్రభుత్వం నియమించింది. ఈ కమీషన్‌ల సిఫారసులను అమలుపరచటానికి కొన్ని చర్యలనుకూడా తీసుకోవటం జరిగింది.

3వ (ప్రణాళిక చివరన భారతవిద్యావిధానాన్ని సమగ్రంగా సమీక్షించి భారత (ప్రభుత్వానికి అన్నిదశల విద్యాభివృద్దికి నూచనలిచ్చేందుకు విద్యాకమిషన్‌ను (1964 * 66) నియమించారు. ఈ జాతీయ విద్యాకమిషన్‌ సిఫారసులను అనేక చర్చల అనంతరం ఆమోదించటం జరిగింది.

సిఫారనులు : పైవిధంగా నాటి విద్యావిధానాన్ని సమీక్షించిన జాతీయ విద్యావిధానం 1968 ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి ఈ (క్రింది సూచనలు చేసింది.

ప రాజ్యాంగం 45వ ప్రకరణ చెప్పినట్టు 6-14 మధ్య వయస్సుగల బాల

బాలికలందరికీ నిర్భంధ ఉచిత (ప్రాధమిక విద్యను ఆమలుపరచటానికి గట్టిచర్యలు చేపట్టాలి.

34 _ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయవిద్యావిధానాలు-సమీక్ష-సిఫారసులు

2 సార్వత్రిక ప్రాధమిక విధ్యా సాధనకు ప్రతిబంధకంగా వున్న వృధా (728486) మరియు న్ఫ బ్దత (5622802600) సమస్యలను తగ్గించటానికి తగిన కార్యక్రమాలను రూపొందించాలి.

3. పాఠశాలలో చేరిన ప్రతి శిశువు ప్రాధమిక కోర్సు పూర్తిచేసేలా చూడాలి.

4 _విద్యానాణ్యతను నిర్ణయించటంలో. విద్యను జాతీయాభివృద్ది సాధనంగా మలచటంలో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర చాలా ముఖ్యమైనది. కనుక ఉపాధ్యాయులకు అర్హతలను బట్టి వారి వేతనాలను, నర్వీన్‌ కండిషన్లోను నిర్హయించాలి.

5. ఉపాధ్యాయులకు తమభావాలను స్వేచ్చగా మాట్టాడటానికి, రాయటానికి ఎకడమిక్‌ ప్రీడమ్‌ను ఇవ్వాలి.

6 ఉపాధ్యాయవిద్యకు ముఖ్యంగా ఇన్‌సర్వీస్‌ విద్యకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

7. విద్యావకాశాలలో వున్న ప్రాంతీయ అసమానతలను తొలగించాలి.

& (గ్రామీణ, ఇతర వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో మెరుగైన విద్యాసౌకర్యాలను కల్పించాలి.

9, బాలికల విద్యపట్ల ప్రత్యేక (శ్రద్ద వహించాలి.

10. వెనుకబడిన వర్గాలలో ముఖ్యంగా గిరిజనులలో విద్యాభివృద్దికి తీవ్రప్రయత్నాలు చేయాలి.

11 శారీరకంగా, మానసికంగా వికలాంగులైన పిల్లలకు విద్యాసౌకర్యాలను విస్తరించాలి. వారిని రెగ్యులర్‌పారవాలలో విద్యనభ్యసించటానికి వీలుగా సంలీన (08820964) విధానాలను అమలుపరచాలి.

12. తాలి వయన్సులోనే పిల్లల (ప్రతిభను గుర్తించి అదిమరింత రాణించేందుకు అవకాశాలు కల్పించాలి.

13. పని అనుభవం, జాతీయ సేవాకార్యక్రమాలను పారశాల పార్య ప్రణాళికలో అంతర్భాగంగా అమలుపరచాలి,

14. పారశాల దళ చివరివరకు విజ్ఞానశాస్త్రం, గణితంలను సాధారణ విద్య ముఖ్య అంతర్భాంగా బోధించాలి.

15. పాఠశాలల కోసం నాణ్యమైన పుస్తకాలను తయారుచేయాలి.

16 పారశాల దశలో నిరంతర సమ(గ్ర మూల్యాంకన విధానానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

1979 జాతీయ విద్యావిధానం ప్రాథమిక విద్య పై చేసిన సిఫారసులు ; 1977లో జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం కేంద్రంలో అధికారంలోకి వచ్చింది. ఇది అధికారంలోకి రాగానే ఇచ్చిన ప్రాధాన్యాలలో (ప్రాధమిక విద్యకూడా ఒకటి. ఈ

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 35 (ప్రభుత్వం హయాంలో 1979 ఏటప్రెైల్‌లో పార్లమెంట్‌కు నమర్పించిన జాతీయ విద్యావిధానంలో ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించి ఈ క్రింది సిఫారసులున్నాయి.

క అందరికీ ప్రాథమిక విద్య (యిలుయలుు? వడషంండటం0 107 2స) :

1 రాజ్యాంగం ఆదేశ సూత్రాల్లో చెప్పినట్టు 14 సంవత్సరాలవరకు బాల బాలికలందరికీ ఉచిత విద్య నందించటానికి అత్యంత (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

2 "ఈ దళ వరకు విద్య సాధారణంగా వుండాలి. ఇక్కడ (ప్రత్యేకీకరణను ప్రవేశపెట్టకూడదు.

౩ భాషమీద, సబ్జెక్టులమీద మంచి పట్టు సాధించేలా, శాస్ర్తీయ వైఖరి అలవడేలా ఈదళలో విద్య కొనసాగాలి.

• అంటే ప్రాథమిక విద్య ఒక సమాకలన (166858) దళగా వుండాలి.

మ. ప్రాథమిక విద్య ఉద్దేశం, విషయం. (0స్వంం676 డడ 0000600 01 ఈతలు” వడటండటం0) ;

5. మూర్తిమత్వ వికాసం, శీల నిర్మాణం ముఖ్య లక్షణంగా (ప్రాథమిక విద్యను గరపాలి.

6 మన దేశ బహుళ సాంస్కృతిక సాంప్రదాయాలను, విలువలను, ప్రస్తుత యధార్జాలను, భవిష్యత్‌ అవసరాలను గమనంలో వుంచుకుని ప్రాథమిక విద్యాంశాలను పునర్వవ్యస్త్రీకరించాలి.

7. భాష అర్థమెటిక్‌, చరిత్ర, పరిసరాలు, సాంస్కృతిక విలువలు, భౌతిక విద్యతో సంబంధించిన చిన్నపాటి విజ్ఞాన శాస్త విషయాలు ఈ దళ విద్యావిషయం (౮6020901 02 తెరషంంజటంగ) గా వుండాలి.

8 సముదాయానికి ఉపయోగపడే సమాజ ఉపయోగ ఉత్పాదక కార్యక్రమం (5౮00) కూడా పార్యప్రణాళికలో భాగంగా వుండాలి.

9, ఎక్కడ వీలైతే అక్కడ వ్యవసాయ సంబంధిత అంశాలను చేర్చటానికి కూడా ఏర్పాటుచేయాలి.

10. ఆ విధంగా ప్రజల జీవితాలకు, పరిసరాలకు లంకించి నిత్యజీవితంలో పనికొచ్చేదిగా విద్య అవుతుంది.

11 అలాగే అత్మ విమర్శను, మానవ స్వేచ్చా దృక్పధాన్ని అలవరచే శాస్త్రీయ వైఖరిని కూడా ఇది పెంపొందించాలి.

12. పిల్లల వివిధావసరాలను తీర్చటానికిగాను విద్యలో నూతన ప్రయోగాలు చేయటానికి ఉపాధ్యాయులకు స్వేచ్చ వుండాలి.

35 _ (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయవిద్యావిధానాలు-సమీక్ష-సిఫారసులు 13. ప్రాథమిక దశలో నియత శిక్షణ కంటే కూడా పిల్లలకు ఎక్కువగా సృజనాత్మక, ఆనందదాయకమైన కార్యకలాపాలను నిర్వహించాలి. నియత శిక్షణను రోజులో మూడు గంటల కంటే ఎక్కువ నిర్వహించ

కూడదు.

14 ఈ దశలో దృఢమైన విద్యా సంవత్సరాన్ని (ర౬రే 20260016 7627) అనుసరించాల్సిన అవసరం లేదు. స్టానిక అవసరాలను బట్టి పారశాల సమయాలను నిర్లయించాలి.

వె. ప్రాథమిక పారశాల సౌకర్యాలు ;

15, 6-14 వయన్కుల వారందరికి (ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యాలను విస్తరించటంతో పాటుగా, బడిమానిన వారికి, అసలు బడిలో చేరని వారికి అనువైన అనియత విద్యా కార్యక్రమాన్ని కూడా నిర్వహించటం చాలా అవసరం. 10 సంవత్సరాలలో ఇటువంటి పిల్లలందరిని అనియత విద్యా చట్రంలోకి తీసుకు రావాలి.

16. (ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాకుండానే బడిమానుకునే పద్దతిని (వృథా) అరికట్టడానికి చర్యలు తీసుకోవాలి.

17. కనీస మౌళిక (0076) విజ్ఞానాన్ని, నైపుణ్యాలను నిర్షయించి వాటిని సాధించేటట్టు చర్యలు తీసుకోవాలి,

7 ప్రోత్సాహకాలు (ంలుట?68) : + లీ

18. పేద పిల్లలకు మధ్యాహ్న బోజనం, ఉచిత పార్యపుస్తకాలు, స్టేషనరీ, యూనిఫాం వంటి (ప్రోత్సాహకాలను ఇవ్వాలి.

19. బాలికలు, 50, 5 పిల్లల విద్య పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ద తీసుకోవాలి.

లొ ళా ఠా పాఠశాల మరియు సముదాయం :

20. పారళశాల పారుగు *+(నముదాయం) అభివృద్దికి కేం(ద్రస్టానంగా ఉపయోగపడాలి.

21. పాఠశాల వ్యవహారాలలో సముదాయం భాగస్వామ్యం వహించాలి. సముదాయంలో లభించే వైపుణ్యాలను పారశాల విద్యా కార్యక్రమాలలో వినియోగించాలి.

౪. సామాన్య పాఠశాల న్యవస్థ (౮0౫203 90000] 9/98) :

22. (ప్రాధమిక విద్యా స్థాయికూడా భాగంగా సామాన్య పారశాల వ్యవస్తను ఏర్పాటు చేయటానికి ప్రయత్నించాలి. పొరుగు పారశాల (ప్రణాళిక ఈ పారశాల వ్యవస్థ ముఖ్య వ్యూహంగా వుండాలి. అంటే పొరుగున వున్న పిల్లలందరినీ ఈ పారశాలలొ చేర్చటానికి ప్రయత్నించాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ క. 1986 జాతీయ విద్యా విధానం ప్రాధమిక విద్యపై చేసిన సిఫారసులు

1984 లో స్వర్షీయ (శ్రీ రాజీవ్‌గాంధి భారతదేశ (ప్రధాన మంత్రి పదవిచే పట్టగానే చేసిన తొలి ప్రసంగంలో మనదేశ అవసరాలకు పనికివచ్చే విధంగా ఒక జాతీయ విద్యా విధానాన్ని రూపొందించటం జరుగుతుందని తెలిపారు. ఆ ప్రకారమే 1986లో జాతియ విద్యా విధానాన్ని రూపొందించటం జరిగింది. ఈ విధానం (ప్రాధమిక విద్యకు పెద్ద పీలివేసింది. దాని సిఫారసులు ఇలా వున్నాయి.

1. ప్రాధమిక విద్యలో రెండు అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వటం జరుగుతుంది. అవి:

(1) 14 నంవత్సరాల వరకు వున్న పిల్లలందరిని బడిలో చేర్చడం, బడిపూర్తయ్యే వరకు వారిని బడిలోవుంచేటట్టు (1౫17921 అయింయుంళ 206 బయాలం21 76060400)

(2) ప్రాధమిక దళలో విద్యా నాణ్యతను మెరుగు పరచటం.

2. శిశు కేంద్రీకృత విధానం (0114-06౬౭ ఇంం702యు) : బడికి రోజూ హాజరై చదువుకొనేలా ట్రేరేపించేమార్గాన్ని ప్రోత్సహించాలి. ఇందుకుగాను 'ప్రాధమికదశలో శిశుకేంద్రీకృత మరియు కృత్యాధార (ఇ6టగట-0239664) అభ్యసనా (ప్రక్రియను అనుసరించాలి. మొదటి తరం అభ్యాసకులకు వారి అభ్యసనా గమనాన్ని వారినే నిర్ణయించుకోనివ్యాలి. అలాగే వారికి అనుబంధ నివారణ శిక్షణా కార్య(క్రమాలను నిర్వహించాలి. శిశువు పెరిగేకొద్దీ మానసిక. (60821676) అభ్యసనాంశాన్ని పెంచి, ఆచరణద్వారా నైపుణ్యాలను వ్యవస్ట్రీకరించటం జరగాలి. ప్రాధమిక దళలో నాన్‌ డిటెన్షన్‌ విధానాన్ని కొనసాగించాలి. విద్యావిధానం నుంచి దెబ్బల శిక్షను (౮020907౯21 ష1పకమింంతమళలి. పూర్తిగా తొలగించాలి. పిల్లలకనుకూలంగా పాఠశాల నమయాలను. వృత్తులను సర్దుబాటు చేయటం జరగాలి.

3. పాఠశాల సౌకర్యాలు : ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో కనీస అవసరాలైన ఈ సౌకర్యాలను కల్పించాలి. (1) అన్ని వాతావరణాల్లోను ఉపయోగించుకోవడానికి వీలుగా పాఠశాలకు విశాలమైన రెండు తరగతి గదులు' (2) అవనరమైన ఆటవస్తువులు (3) నల్ల బల్లలు (4 మ్యాపులు (5) చార్జులు (6) ఇతర అభ్యస సామాగ్రి (7) కనీసం ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు, వారిలో ఒకరు మహిళ అయివుండాలి (8) సాధ్యమైనంత వరకు ప్రతి తరగతికి ఒక టీచరువుండేలా చూడాలి, దేశమంతటా ప్రాధమిక పాఠశాలలన్నింటిని మెరుగుపరచటానికి ఆపరేషన్‌ బ్బాక్‌టోర్టు పేరుమీద వెంటనే ఒక కార్య(క్రమాన్ని అమలు చేయాలి. ఈ కార్యక్రమంలో (ప్రభుత్వాన్ని, స్టానిక సంస్థలను, స్వచ్చంద సంస్థలను, వ్యక్తులను పూర్తిగా నిమగ్నం

38 _'ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయవిద్యావిధానాలు-సమీక్ష-సిఫారసులు చేయటం జరుగుతుంది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ౫౫౫౨ మరియు ౨692 నిధుల (క్రింద పారశోల భవనాలను నిర్మిస్తారు.

4. అనియత నిద్య £ నడిమధ్యలో బడిమానుకున్న వారికోసం, పారశాలలు లేని ప్రాంతాలలోని పిల్లలకోసం పూర్తి కాలం (ప్రాతిపదికన పాఠశాలలకు హాజరవ్వలేని బాలికలకోసం పెద్ద యెత్తున (క్రమబద్దమైన అనియత విద్యాకార్య(క్రమాన్ని అమలు చేయాలి.

5. సార్వత్రిక నమోదుకు, నిలకడకు సూక్ష్మప్రణాళికను అనుసరించాలి. (ప్రాథమిక విద్యా నిర్వహణలో సముదాయాన్ని నిమగ్నం చేయాలి.

6. (ప్రాధమిక స్థాయిలో కనీన అభ్యనన స్థాయిలను నిర్ణయించి పిల్లలందరూ వాటిని సాధించేలా చర్యలు తీసుకోవాలి.

7. నిరంతర సమ(గ్ర మూల్యాంకన విధానాన్ని అనుసరించాలి.

8. సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యా ప్రగతిని మోనిటర్‌ చేయాలి.

9. పార్యప్రణాళికను, పాఠ్య పుస్తకాలను, బోదనాభ్యసన సామా(ిని రివైజ్‌ చేయాలి. '

10. విద్యా నాణ్యతను పెంచటానికి విద్యాసాంకేతికను ఉపయోగించాలి.

1966 విద్యావిధానం కార్యాచరణ పధకం (07౨, ౨౦4, 1986) ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన నమీక్ష సిఫారసులు : 1986 జాతీయ విద్యావిధానాన్ని పార్లమెంటు ఆమోదించగానే దాన్ని అమలు పరచటానికై 1986లో ఆచరణీయ కార్యక్రమాన్ని (20్ర్రాజయము8 02 ఉంటంము ర్హూపాందించారు. అందులో (ప్రాధమిక విద్యను సమీక్షించి, దాని అభివృద్దికి కొన్ని సూచనలు చేశారు. వాటిని సంక్షిప్తంగా ఈ దిగువ తెలుసుకుందాము. సమీక్ష (లగలా) :

బడిఈడు గల బాలబాలికలందరికీ 14 సంవత్సరాలు వచ్చేవరకు నిర్బంధ ఉచిత (ప్రాధమిక విద్యను ఏర్పాటుచేయాలని రాజ్యాంగం 45వ ఆర్టికల్‌ లక్షించింది. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించటానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిననాటినుంచి గట్టికృషే జరిగింది. 1950 51 మరియు 1984-85 మధ్యకాలంలో (ప్రాధమిక పారశాలల సంఖ్య 210,000 నుంచి దాదాపు 5,20,000 వరకు, ప్రాధమికోన్నత పారశాలల సంఖ్య 30,600 నుంచి 1,30,000 వరకు పెరిగింది. అయినా, ఇంకా చాలా ఆవాసాలు (ప్రాధమిక పారశాలలు లేకుండానే వున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మూడవ వంతు పాఠశాలలు ఏకోపాధ్యాయ పారశాలలు. ఇప్పటివరకూ పిల్లలను బడిలో నమోదు చేపించటానికే (ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. 6 - 11 మధ్య వయసు బాలల్లో 95 శాతంమంది 6-11 మధ్య వయస్సు గల బాలల్లో 50శాతం మంది బడిలో నమోదయ్యారు. అలాగే 6 - 11 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు బాలికల్లో 77 శాతం మంది, 6 - 14 వయస్సు గల బాలికల్లో 36 శాతంమంది బడిలో నమోదయ్యారు. అయితే వీరిలో 1-5 తరగతుల మధ్యలోనే 60శాతం మంది బడి మానివేస్తున్నారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ _. _ 39 సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్యాసాధనకు ౨08 1986 సూచనలు :

1 ప్రాధమిక విద్యను శిశుకేంద్రీకృతంగా రూపొందించటమేగాక పాఠశాల కార్యక్రమాలను ఆసక్తికరంగా రూపొందించాలి.

2 బాలికలు, 5,5 ఇతర వెనుకబడిన బాలబాలికలు వారి పరిస్థితులు, వాతావరణానికి అనుగుణంగా విద్యనభ్యనించటానికి అనువైన పరిస్థితులు కల్పించాలి.

౩ నియత పాఠశాల సౌకర్యాలను వినియోగించుకోవటానికి వీలులేని పిల్లలకొరకు అనియత విద్యావకాశాలు కల్పించాలి. |

4 నియత పాఠశాలల్లోను, అనియత పాఠశాలల్లోను విద్యాప్రమాణాలు ఒకేలా వుండాలి.

5. రాష్ట్రవ్రభుత్వాలన్నీ 300 జనాభా వున్న ఆవాసొాలన్నింటిలోను (గిరిజనులు, కొండ, ఎడారి (ప్రాంతాల విషయంలో 200 జనాభానే) 7వ ప్రణాళికా కాలంలో ఒక ప్రాధమిక పాఠశాలను ఏర్పాటు చేయాలి.

6 ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో చేరిన విద్యార్థులలో 22 శాతంమంది 6-11 వయోనమూహం. ఆవల ఉన్నారు. అంటే వయస్సు మీరినవారు వున్నారు. అయినా నూతన సార్వజనీన కార్యక్రమం ప్రకారం కొన్ని నంవత్పరాల వరకు వీరు 5 నంవత్సరాల (ప్రాధమిక విద్యను పూర్తిచేయటానికి అభ్యంతరం వుండాల్సిన పనిలేదు. 14 సంవత్సరాలు

_ వచ్చేలోగా వీరు అనియత విద్యావిధానం ద్వారానైనా (ప్రాధమిక విద్యను పూర్తిచేయవచ్చును.

7. స్కూల్‌ మ్యాపింగ్‌ను తయారుచేనీ తద్వారా ఏ ఆవానంలోవున్న (ప్రాధమిక పాఠశాలలో 50 మంది కంటే ఎక్కువమంది పిల్లలున్నారో ఆ పాఠశాలలో ప్రాధమికోన్నత విద్యాసౌకర్యాలు కల్పించాలి.

8 ఏ0, 5 ఇతర లేమి అనుభవిస్తున్న పిల్లలకోసం నైవాస్తిక పాఠశాలలను, హాస్టల్‌ సౌకర్యాలను కల్పించాలి. ,

9 ఏ (ప్రాంతానికా ప్రాంతంలో అవకాశాల కొరతలను, వనరుల అవసరాలను గుర్తించి ఆవిధంగా విద్యాప్రణాళికలను తయారుచేయాలి.

10. సార్వత్రికా ప్రాధమిక విద్యాకార్యక్రమాల రూపకల్పనలో అమలులో ఉపాధ్యాయులకు ప్రమేయాన్ని కల్పించాలి.

11. ఉపాధ్యాయుల బోధనా సామర్ద్యాన్ని పెంచటానికి ప్రతి జిల్లాల్లో వగలు స్థాపించి వాటిద్వారా పునళ్ళరణ తరగతులు నిర్వహించాలి.

12. (ప్రాథమిక పాఠశాలల నిర్వహణలో సముదాయాన్ని భాగస్వామ్యం చేయాలి. ముఖ్యంగా ఇంతవరకు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాల ప్రజలు పాల్తొనేటట్టు చేయాలి.

40 _(ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయవిద్యావిధానాలు-సమీక్ష-సిఫారసులు

13 సముదాయం పారశాలల నిర్వహణలో పాల్గ్లొనేటట్టు చేయాలంటే సముదాయంలో పేరుగన్న సంస్తలు, వ్యక్తులు, యువకేంద్రాలు, మహిళా మండలులు, సాంఘిక సేవా సంఘాలను, పదవీ విరమణ చేసిన ఉపాధ్యాయులను, మాజీసైనికులు వంటి వారికి అందరికీ విద్యా కార్యక్రమాలలో ప్రమేయం కలిగించాలి.

సవరించిన జాతీయ విద్యా విధానం 1986 సిఫారసులు - 1992 1992లో 1986 జాతీయ విద్యా విధానాన్ని సవరించారు. సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యా లక్ష్యసాధనకు సవరించిన విధానం కొన్ని చర్యలు సిఫారసు చేసింది. అవి.

ఓ కాలినడకన ఒక (ప్రాధమిక పారశాలకాని, అనియత విద్యా కేంద్రంకాని, స్వచ్చంద పారశాలకానీ ఏర్పాటు చేయాలి.

2. (గ్రామ స్థాయిలో విద్యా నిర్వహణకు అందరికీ ఆమోద యోగ్యమైన రీతిలో వికేంద్రీకరించాలి. అంటే అన్ని కులాలు, వర్గాల పిల్లలు విద్యనేర్చుకునే పద్దతిని రూపొందించాలి. -

3. ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఐదు ఎనిమిదవ తరగతులను పూర్తి చేసేట్టుగా చర్యలు తీసుకుని విద్యార్దనను కొనసాగించేట్టు చూడాలి. అందరు పిల్లలు ఏదో ఒకస్టాయి విద్యను పూర్తి చేసుకునే సరికి వారిలో కనీస స్థాయి పరనాశక్తి పెంపాందేట్టు కార్యక్రమాలను రూపొందించుకోవాలి.

*& సదుపాయాలను విస్తరించి, ఆపరేషన్‌ బ్జ్బాక్‌ బోర్డ్‌ పరిధిని విసృత పరచటం ద్వారా (ప్రాధమిక, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలను మెరుగు పరచాలి.

5. సాధారణ పాఠశాలల కావల అనియత విద్య నేర్చుకునే పిల్లలకు వైవిద్యమైన, మెరుగైన పార్యాంశాలను రూపొందించాలి.

6. శైశవదశలో సంరక్షణ విద్యపై (శ్రద్దాసక్తులు పెంచాలి.

7. ఉపాధ్యాయులకు నెట్‌వర్క్‌ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయటంద్వారా ఉపాధ్యాయుని విద్యకు మెరుగైన, విసృతమైన కార్యక్రమాలను రూపొందించాలి.

& జిల్దాస్పాయిలో స్థానిక అవసరాలకు సరిపోయే సమగ్రమైన కొత్త పథకాలు చేపట్టి వారికి అవసరమైన నిధులను బయటినుంచి సమకూర్చాలి.

॥ 9 2000 సంవత్సరంలోపు సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను సాధించటానికి ఒక జాతీయ మిషన్‌ను ఏర్పాటు చేయాలి.

1992 కార్యాచరణ సధకం (ప్రోగ్రామ్‌ ఆస్‌ ఏక్షన్‌) ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష సిఫారసులు 1992లో జాతీయ విద్యావిధానం 1986 ను నవరించిన వెంటనే ఆ సవరించిన జాతీయ విద్యావిధానాన్ని అమలు పరచటానికి ఒక కార్యాచరణ పధకాన్ని రూపొందించారు. ఆ కార్యాచరణ పథకం ప్రాథమిక విద్య పై చెసిన సమీక్షను, సిఫారసుల క్రింద చూద్దాం. సమీక్ష ౧అగలనా) :

1986 నాటీ పరిస్టితి : (1) 14 సంవత్సరాల వరకు పిల్లలందరికీ నిర్బంధ ఉచిత ప్రాధమిక విద్య నందించాల్సిన రాజ్యాంగ ఆదేశ నూధత్రాన్ని అమలు పరచటానికి 1950 నుంచి గట్టి ప్రయోగాలు జరిగాయి (2) ఈ సంవత్సరాలలో ఫ్రారమిక పాఠశాలలూ సెరిగినాయి. వాటిలో చేరే పిల్లల నంఖ్యా పెరిగింది. (3)

ఖ్యంగా (ప్రాధమిక దశలో (1-10) ప్రాధమిక పాఠశాలలను సర్వత్రా ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది. (4) 1986లో జరిపిన 5వ అఖిల భారతవిద్యా సర్వే ప్రకారం 1 కిలో మీటరు. పరిధిలో 94 శాతం (గ్రామీణ జనాభాకు (ప్రాధమిక పాఠశాల అందుబాటులో వుంది. (5) 83.98 శాతం (గ్రామీణ జనాభాకు ఎగువ ప్రాధమిక పాఠశాల అందుబాటులో వుంది. (6) 1950-51లో 2.10 లక్షల (ప్రాథమిక పాఠశాలలుంటే 1985-86 నాటికి వాటి సంఖ్య 5.29 లక్షలకు పెరిగింది. (7) అలాగే ఎగువ ప్రాధమిక పాఠశాలలు 1950-51లో 13,600 వుంటే 1985-86 నాటికి అవి 1.35 లక్షలవరకు పెరిగాయి. అలాగే బడిలో చేరిన పిల్లల శాతం 1951లో 22.5 శాతం వుంటే 1985 నాటికి 48.9 శాతం వున్నారు.

ఇంత అభివృద్ది సాధించినా బడిమానుకునే వారి శాతం మాత్రం బాగానే వుంది. 1-౪ తరగతుల్లో 47.6 శాతం, 1 -- *2] తరగతుల్లో 64.4 శాతం మంది పిల్లలు మధ్యలోనే బడిమానుకుంటున్నారు. 50, 5 పిల్లలు, బాలికలు (ప్రాధమిక పారశాల సౌకర్యాలను అనుకున్న మేరకు ఉపయోగిచుకోవటం లేదు.

1986 జాతీయ విద్యా విధానం, దాని కార్యాచరణ పథకం తరువాతి పరిస్థితి : 1986 జాతీయ విద్యావిధానం, దాని 205 తర్వాత ప్రాథమిక విద్యారంగంలో ఈ అభివృద్దికరమైన మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయని 10౦౫ 1992 పేర్కొంది. అవి (1) ప్రాథమిక పాఠశాలలు 1985-86లో 5.29 లక్షలు వుంటే 1990-91 నాటికి ఆ సంఖ్య 5.58 లక్షలకు పెరిగింది. ఇదే కాలంలో ఎగువ (ప్రాథమిక పారళాలలు. 1.35 లక్షల నుండి 1.46 లక్షల వరకు పెరిగారు. (2) అలాగే ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతం 86-87లో 95.96 శాతం వుంటే 1990-91 నాటికి ఆశాతం 101.3 శాతానికి పెరిగింది. 5౮, వొ బాలికల ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ కూడా పెరిగింది. (3) 1-7” తరగతుల్లో బడిమానుకునే వారిశాతం 85-86లో 47.61 శాతంవుంటే 87-88

42 _ (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన జాతీయవిద్యావిధానాలు-సమీక్ష-సిఫారసులు నాటికి 46.97 శాతానికి తగ్గారు. అలాగే 14711 తరగతుల్లో బడిమానుకున్నవారు 85-86లో 64.2 శాతంవుంటే 87-88 నాటికి 62.29 శాతానికి తగ్గారు. (4) (ప్రతిరోజూ బడికి రాలేనివారికి అనియత విద్య అందరికీ ఆమోద యోగ్యమైన (ప్రత్యామ్నాయంగా తయారైంది. 1986లో అనియత విద్యా కేంద్రాలు 2.62 లక్షలుంటే. 1992 నాటికి ఆ సంఖ్య 2.72 లక్షలకు పెరిగింది. ఇదే సమయంలో బాలికలకుద్దేశించిన అనియత విద్యాకేంద్రాలు 20,500ల నుంచి 81,600 వరకు "పెరిగాయి. (5) 1992 నాటికి ఆపరేషన్‌ బ్బాకుబోర్డు పధకాన్ని 4&.14 లక్షల (ప్రాధమిక స్కూళ్ళలో అమలు పరిచారు. వనరుల కారతవల్ల ఈ పధకాన్ని దేశంలోని అన్ని పాఠశాలలకు అమలుపరచలేకపోయాము. (6) నేషనల్‌ కర్రికులమ్‌ గ్రేమ్‌వర్క్‌ మార్గదర్శకాలననునరించి ౫౦౨9, రాష్ట్ర (ప్రభుత్వాలు పారశాలదళ పార్యపుస్తకాలను సంస్కరించాయి. (7) టోటల్‌ లిటరసి క్యాంపైన్‌ల వల్ల (ప్రాధమిక విద్యకు విపరీతమైన డిమాండ్‌ ఏర్పడింది. (8) ప్రాధమిక దశలో కనీస అభ్యసన స్థాయిలు రూపొందించబడ్డాయి.

ప్రాథమిక విద్యపై నవరించిన కార్యాచరణ నధకం 1992 (“౦4 1992 సిఫారసులు :

ఓ పాఠశాలలు లేని ప్రాంతాలలో స్వచ్చంద పారశాల విధానాన్ని ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రయత్నించాలి.

2 సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యా సాధనకు నూక్ష్మ (ప్రణాళిక (మటాంం1ముం11బ్ర ను అమలు పరచి, దాని వ్యూహరచనకు, అమలుకు ఉపాధ్యాయులను, సముదాయాన్ని నిమగ్నం చేయాలి. ఇందుకు (గ్రామ, మండల, జిల్హా కమిటీలను నియమించాలి.

౩ తమ పిల్లల (ప్రాధమిక విద్యను పూర్తి చేపించటంలో తమ బాధ్యత తెలుసుకునేలా తల్లి దండ్రులలో చైతన్యం కలిగించాలి.

ఓ టోటల్‌ లిటరసీ కార్యక్రమం అమలు జరుగుతున్న జిల్లాల్లో పూర్వ పారశాల, ప్రాధమిక విద్యకు మధ్య, సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య మరియు అక్షరాస్యతా కార్యక్రమాలకు మధ్య బంధనాన్ని ఏర్పరచాలి.

5. విద్యార్దులు ఎక్కువగా వుంటే (ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో ముగ్గురు ఉపాధ్యాయులు, మూడు రూములు వుండేటట్లు ఆపరేషన్‌ బ్లాకు బోర్డు న్కీమును విస్తరించాలి. 2000 నంవత్సంానికి అర్హత వున్న పారశాలలన్నింటికీ ఈ సౌకర్యాలను కల్పించాలి. అలాగే ఈ పధకాన్ని,

॥ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలకు వర్తించాలి. ప్రతి తరగతికి ఒకటీచర్‌ వుండేలా చర్యతీసుకోవాలి.

6 (ప్రాథమిక, (ప్రాధమికోన్నత పాఠశాలలను (ప్రారంభించటంలో న౦0 ఆవాసాలకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎగ్యుకేన్‌ 7. (ప్రాథమిక, ప్రాధమికోన్నత, అనియత విద్యలలో కనీన అభ్యసన స్థాయిల పధకాన్ని అమలు పరచాలి. 8. (ప్రాధమిక విద్యను శిశుకేంద్రీకృతంగాను, కార్యకలాపాల కేంద్రీకృతం "గాను తయారుచేయాలి. పిల్లలు ఆవిద్యను ఆనందంగా గరిపేటట్టు చేయాలి. 9, ప్రాధమిక దశలో నిరంతర సమ(గ్ర మూల్యాంకన విధానాన్ని చేపట్టాలి.

10. నూతనవ్యూహాల (వ్రకారం ప్రాథమిక ఉపాధ్యాయ శిక్షణను సంస్కరించాలి.

11. సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య మోనిటరింగ్‌ విధానాన్ని మెరుగుపరచాలి.

12. సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యా లక్ష్యాన్ని సాధించటానికి సవరించిన జాతీయ విద్యా విధానం పేర్కొన్నట్టు జాతీయ కమిషన్‌ను ఒకదాన్ని ప్రారంభించాలి.

13. ప్రాథమిక విద్యా సాధనకు (ప్రత్యేక జిల్లా పధకాలను (ప్రారంభించాలి.

14. (ప్రాథమిక ఉపాధ్యాయుల సంఖ్యను పెంచి ఉపాధ్యాయ-విద్యార్షి నిష్పత్తి 1 : 40 వుండేలా చూడాలి.

15. అనియత విద్య కేంద్రాల స్థాపనలో, పర్యవేక్షణలో సముదాయాన్ని నిమన్నం చేయాలి.

16. అనియత విద్యలో పనిచేసే సిబ్బంది శిక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

17. పారశాల వ్యవహారాలలో ఉపాధ్యాయునికి స్వతంత్ర (ప్రతిపత్తి ఇవ్వాలి.

సమీక్షా ప్రశ్నలు 1 సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యా సాధనకు 1968 జాతీయ విద్యా విధానం చేసిన సిఫారసులేవి ?

2 ప్రాధమిక విద్వాభివృద్దికి 1979 జాతీయ విద్యావిధానం చేసిన సిపారసులేవి ? ॥

3. (ప్రాధమిక విద్యపై 1986 జాతీయవిద్యా విధానం చేసిన సిఫారసులేవి ?

*ఓ (ప్రాధమిక విద్యకు 1986 జాతీయ విద్యావిధానం ఇచ్చిన (ప్రాధాన్యత ఏమిటి ?

5. (ఫ్రూతమిక విద్యపై 1986 ౫౨౨ అమలుకోసం ఏర్పడ్డ కార్యాచరణ పధకం ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష సిఫారసులేవి ?

ఈ 1992లో సవరించిన జాతీయ విద్యావిధానం (1986) (ప్రాధమిక విధ్యాభిన్సద్దికి చేసిన సిఫారసులేవి ?

7. 1992లో నవరించిన జాతీయ విద్యావిధానాన్ని (1986) అమలు పరచటానికి ఏర్పడ్డ కార్యాచరణ పథకం (1992) (ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష సూచనలను (వ్రాయుము.

8. ప్రాథమిక తగరు 20021 890 క8లే8 కళిషన్‌ం సటీక్షీ సిఖెరసులు ప్రాథమిక విద్యపై విద్యా కమిషన్‌ (కొఠారి కమిషన్‌ 1964-66) సిఫారసులు 1964లో భారత ప్రభుత్వం అప్పటి ౮60 వైర్మన్‌గా వున్న డాః దౌలత్‌సేంగ్‌ కొఠారి అధ్యక్షతన భారతీయ విద్యా కమిషన్‌ను నియమించింది. భారతీయ విద్యకు సంబంధించి అనేక సమస్యలను ఈ కమిషన్‌ అధ్యయనం చేసింది. ఆ కమిషన్‌ అధ్యయనం చేసిన వాటిల్లో ప్రాథమిక విద్య ముఖ్యమైనది. ఆ రంగంపై దాని సిఫారసులను క్రింద చూద్దాం. ఓ మనరాజ్యాంగం 45వ ఆర్టికల్‌లో పేర్కొన్న (ప్రభుత్వం 6-14 ... సంవత్సరాల వయస్కులందరికీ రాజ్యాంగం అమలు మొదలైన 10 సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఉచిత, నిర్భంధ (ప్రాధమిక విద్యను అమలు పరచాలనే విషయం కేవలం- పరిమాణాత్మకమైన (ఉఇఉ2౬006062ఈ76) దేకాదు. నాణ్యమైన విద్యను అందించాలని కూడా ఈ రాజ్యాంగ ఏర్పాటు ఆంతరార్థం. [ప్రాథమిక విద్యను అందించవలసిన పిల్లలు ఎంతోమంది వుండటాన్ని, అంతమందికి ఈ కార్యక్రమాన్ని అమలు పరచాలంటే అయ్యే వ్యయాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆచరణలో ఈ లక్ష్యాన్ని 20 సంవత్సరాల కాలవ్యవధిలో రెండు దశలలో సాధించాలి. అవి (1) 6-11 సంవత్సరముల మధ్య వయస్సు గల పిల్లలందరికి 1976 నాటికల్టా (2) 11-14 సంవత్సరాల మధ్య పిల్లిలందరికీ 1986నాటికల్లా ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యాలు కల్పించాలి. 2 ఈ మూడు మార్గాల ద్వారా సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్యను సాధించాలి. (1) అన్ని ప్రాంతాలలో పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేయటం (౮౪7౪౨౭1

9. 0₹ 9010015) (2) పిల్లలందరినీ బడిలో చేర్పించటం (౮౫16921 అూంముఅం€) (3) బడికి వచ్చిన పిల్లలందరూ చదువు పూర్తయ్యేవరకు బడికి వచ్చేటట్టు చూడటం (౫767521 ₹66ల0ట0మ) 8.. నాల్గవ (ప్రణాళిక అంతానికి దేశంలోని అన్ని (ప్రాంతాలలో (ప్రజలకు అందుబాటులో ప్రాథమిక పాఠశాలలను ఏర్పాటు చేయాలి. (ప్రతి పిల్లవాని ఇంటికి ఒక కిలో మీటరులోపులో ఒక దిగువ (ప్రాధమిక పాఠశాల, 1 నుంచి 3 మైళ్ళ దూరంలో ఒక ఎగువ (ప్రాధమిక పాఠశాల అందుబాటులో వుండేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. 4 పిల్లలందరినీ బడిలో చేర్చటానికి రెండు ముఖ్య కార్య(క్రమాలను అమలు పరచాలి. ఒకటి, ఇప్పటి వరకు ఒకటవ తరగతిలో 5 సంవత్సరాలలోపు వారి నుంచి 14 సంవత్సరాల పైబడిన వార్షికూడా చేర్చుకుంటున్నారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ ఇక నుంచి అలాకాకుండా 5-6 సంవత్సరాలు గల పిల్లలనే ఒకటవ తరగతిలో చేర్చుకోవాలి. రెండు, దిగువ (ప్రాధమిక స్ట్పాయిలో 20 శాతం వరకు వున్న వృధాను (బడిమానుకోవటం) నిర్మూలించాలి. అంతేగాకుండా దిగువ (ప్రాధమిక విద్యను పూర్తిచేసే ప్రతి పిల్లవాడు ఎగువ (ప్రాథమిక విద్యనుకూడా పూర్తిచేసేలా చూడాలి. మొదటి కార్యక్రమాన్ని 10 సంవత్సరాల కాలవ్యవధిలో పూర్తి చేయటానికి తీవ్రమైన చర్యలు తీనుకోవాలి. రెండవ కార్యక్రమాన్ని (11-14) పూర్తిచేయటానికి కొంత ఎక్కువ సమయమే తీసుకుంటుంది.

5. అందరినీ నిలపటం అంటే స్థబ్దతను (3428020100), వృధాను (17284486) నిర్మూలించటమని అర్థం. అంటీ బడిలో చేరిన ప్రతిపిల్లవాడు నిర్భంధ ప్రాధమిక దళ పూర్రయ్యేవరకు బడికివచ్చి ఆదశను సంతృప్తిగా పూర్తి చేయటమని అర్ధంచేసుకోవాలి. మరోరకంగా చెప్పాలంటే ౩ సంవత్సరాల (ప్రాధమిక దళ కాలాన్ని 7 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వరకు పొడిగించాలి. ఇది చాలా కష్టమైన వ్యవహారమే. ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, విద్యా సంబంధమైన అంశాలు ఈ సమస్య పరిష్కారంలో ముడిపడి వున్నాయి. తమ పిల్లలకు పెద్దయ్యే వరకు చదివించే ఆర్జికస్తోమత తల్లిదండ్రులకుండాలి. తమ పిల్లల విద్య (ప్రాధాన్యం తెలునుకోవాలంటే ముందుగా తల్లిదండ్రులు విద్యావంతులు కావాలి. అలాగే పాఠశాలలు మెరుగైన, నాణ్యమైన విద్యా సౌకర్యాలు కల్పించి పిల్లలను బడికి ఆకిర్షించటమేకాక పిల్లల చదువు పూర్తయ్యే వరకు బడికి వచ్చేటట్టు చెయ్యాలి. 2 దశాబ్దాల్జో ఈ కార్యక్రమాన్ని పూర్తిచేయాలి.

వృథా స్థబ్దత : ప్రాధమిక దళలో వృధా స్టబ్దత స్తమన్య చాలా భయంగాొలిపే

రీతిలో వుంది. 1వ తరగతిలో చేరిన ప్రతి 100 మంది పిల్లల్ల్‌ 50 మంది మాత్రమే 4వ తరగతికి * చేరుకొనగలుగుతున్నారు. 35 మంది మాత్రమే 7వ తరగతికి చేరుకొనగలుగుతున్నారు. ప్రాధమిక దశలో జరిగే మొత్తం వృధాలో 50 శాతం ఒకటవ తరగతిలోనే జరుగుతోంది. కనుక ఈ సమన్యపట్ట తక్షణమే ప్రత్యేక దృష్టిసారించి దాన్ని పరిష్కరించాలి. ఈ సమస్య పరిష్కారానికి ఈ క్రింది చర్యలు చేపట్టాలి, క

ఒకటవ తరగతి :

1 వచ్చే సంవత్సరం 1వ తరగతిలో (ప్రవేశించగోరే విద్యార్హులందరిని 'ప్రీ - రిజిస్ట్రేషన్‌ పధకం[క్రింద ఈ సంవత్సరమే చేర్చుకుని ఒక సంవత్సరం పాటు ఆట పాట కార్యక్రమాలను అనియత పద్దతిలో నిర్వహించి వారిని నియత (ప్రాధమిక విద్యకు ఆయత్రం చేయాలి.

గీ (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష సిఫారసులు

2 సాధ్యమైన మేరకు పూర్వ ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యాలు కల్పించాలి. క్రీడా పద్దతినుపయోగించి 1వ తరగతిలో బోధనా విధానాన్ని చేపట్టాలి.

3. 1-11 తరగతుల్టో అన్‌ గ్రేడెడ్‌ పద్దతిని చేపట్టాలి. సాధ్యమైతే ౩-17 తరగతుల వరకు ఈ పద్దతిని అనుసరించవచ్చు.

4. తరగతులు ;

ఈ దశలో వృధా ఎక్కువగా ఆర్థిక కారణాల వల్ల జరుగుతుంది. శిశువు (ముఖ్యంగో బాలిక) ఇంటిలో పనిచేయడం, బయట పనిచేసి సంపాదించటం (ప్రారంభించిన పిమ్మటే బడి మానివేన్తుంది. కనుక ఇటువంటి పిల్లలకోసం సంపాదిస్తూ నేర్చుకునేదానికి వీలుగా పార్ట్‌టైమ్‌ విద్యావకాశాలను పెద్ద ఎత్తున కల్పించాలి.

(ప్రతి సంవత్సరం (ప్రాధమిక పారశాలల్లో వృధా, స్తబ్దత సమస్యను విడివిడిగా మూల్యాంకనం చేసి ఆ సమస్యలు ఏ మేరకు వున్నవో అంచనా వేయాలి. అలాగే ఆ సమన్యలకు గల కారణాలను చర్చించాలి. ఈ విధంగా (ప్రాధమిక పాఠశాల ఉపాధ్యాయులలో చైతన్యం కలుగజేసి ఈ సమస్యల నివారణకుగాను రూపొందించే కార్యక్రమాలలో వారి సహాయాన్నీ తీసుకోవాలి. సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యపై వర్కింగ్‌ (గ్రూప్‌ సిఫారసులు - 1977

1977 లో కేంద్ర విద్యా, సాంఘిక సంక్షేమ మంత్రిత్వశాఖ (2) ప్రాధమిక విద్య అభివృద్దిని సమీక్షించటానికి (0) 6వ ప్రణాళికలో (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి తీసుకోవలసిన చర్యలు, (ప్రాధాన్యతలు సూచించటానికి (6) ప్రాధమిక విద్యను అమలు పరచటంలో కేంద్రం, రాష్ట్రాలు, న్వచ్చంద నంన్చలు పాతను సూచించటానికి శ్రీ పి. సంబనాయగమ్‌ చైర్మన్‌గా ఒక వర్కింగ్‌ (గ్రూప్‌ను నియమించింది. వర్కింగ్‌ గగ్రూవ్‌ సిఫారసులు ;

1 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను సాధ్యమైన మేరకు 1982-83 నాటికి సాధించాలి.

_ 2 సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యను సాధించాలంటే దాని (ప్రమాణాలను పెంచాలి. ఈ విషయానికి ప్రాధాన్యత నిచ్చి అమలుపరచాలి.

౩. మొత్తం ప్రాధమిక విద్యా దశను ఏకం చేసి (1 నుంచి 7వ తరగతులు లేదా 1 నుంచి 8వ తరగతులు) పరిపాలన సౌలభ్యంకోసం ఒక అధికార నియంత్రణ క్రిందకు తీసుకురావాలి.

4 గిరిజన ప్రాంతాలలో (ప్రాధమిక పాొరశాలలు ఏర్పాటు చేయాలి. ఇతర (ప్రాంతాలలో గిరిజన పిల్లల అవసరాల నిమిత్తం నైవాసిక (ప్రాధమిక పాఠశాలలను ఏర్పాటు చేయాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్నుకేషన్‌ త

5. అవసరమైన చోట్ల ఏకోపాధ్యాయ పారశాలలను ప్రారంభించి వాటిలో సౌకర్యాలను మెరుగు పరచటానికి చర్యలు తీసుకోవాలి.

6 6 నంవత్సరాల వయస్సు వచ్చిన పిల్లలనే ఒకటవ తరగతిలో చేర్చుకోవాలి.

7. నిలుపు దలను (3502802600) బాగా తగ్గించాలి.

8& సాధ్యమైనమేరకు 6-14 వయస్సుగల పిల్లలందరూ విద్యను పూర్తికాలం (ప్రాతిపదికన కొనసొగించేటట్టు చూడాలి. అవనరమైైతే పార్ట్‌టైమ్‌ ప్రాతిపదికపై తమ చదువు సాగించేందుకు అవకాశం కల్పించాలి.

9. 6-8 మధ్య వయస్కుల పిల్లలకు పెద్ద ప్రయోజనం వుండదు గనుక 9

• వయోసమూహం పిల్లలకే పార్ట్‌టైమ్‌ తరగతులను నిర్వహించాలి.

10. బోగస్‌ ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ను నివారించటానికి “హాజరుకు” (4266168006) కు ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ను బట్టికాకుండా వాస్తవంగా ఎంతమంది పిల్లలు బడికిహాజరవుతున్నారనే దాన్ని బట్టి ఉపాధ్యాయులను నియమించాలి.

11. ెడ్యూల్డ్‌ కులస్టుల పిల్లల ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ను పెంచాలి.

12. (ప్రతి రాష్ట్రంలో, కేంద్రపాలిత (ప్రాంతంలో గిరిజన పిల్లల విద్యాలివృద్ధికొసం (ప్రత్యేక సబ్‌హ్లాన్‌లను తయారుచేసి ఆఅమలుపరచాలి. ఈ ప్టాన్‌లద్వారా గిరిజన (ప్రాంతాల్లో (ప్రాధమిక విద్యను అభివృద్ది పరచటానికి రాష్ట్రంతోపాటు కేంద్రంకూడా నిధులు సమకూర్చి పెట్టాలి.

13. సముదాయ విద్యను వయోజన విద్యా కార్యక్రమంతో సమన్వయం చేసి నిర్వహించాలి. ఈ కార్యక్రమాల నిర్వహణలో పెద్ద ఎత్తున విద్యా సాంకేతికతను ఉపయోగించాలి.

14. ప్రాధమిక విద్యా పాలన : (ప్రాధమిక విద్యా పాలన ఈ (క్రింది విధంగా వుండాలని ఈ వర్కింగ్‌ [గ్రూప్‌ సూచించింది.

క. కేంద్రస్థాయి శ్‌

ఇ. (ప్రాధమిక విద్యను, అనియత విద్యను నిర్వహించటానికి కేంద్రవిద్యా మంత్రిత్వశాభలో సరిపడినంత సిబ్బందితో పటిష్టమైన విభాగం ఒకటి వుండాలి.

స. విద్యాపరంగా ఈ విభాగం నిర్వహించే కార్యక్రమాలకు సహాయం చేసేందుకు ౦౮92%లో ఒక ప్రత్యెక శాఖను సృష్టించాలి.

ఉ అనియత విద్యకు నంబంధించి ఈ ౫౦౨వ. శాఖ వినత పార్యప్రణాళికను రూపొందించటం, వ5౮20%లకు, రాష్ట విద్యాశాఖలకు

గగ (ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు విద్యా మార్గదర్శకత్వాన్ని ఇవ్వటం, 10మగొ శిక్షణా కార్యక్రమాలకు చేదోడుగా వుండటం వంటి విధులను నిర్వహించాలి.

4. దేశంలో ప్రాధమిక విద్యా వ్యవహారాలు చూడటానికి జాతీయ ప్రాధమిక విద్యా బోర్డును స్థాపించాలి. ఈ బోర్డు నాలుగు నెలలకొకసారి సమావేశమైన ప్రాధమిక విద్యారంగంలో సాధించిన ప్రగతిని సమీక్షించి అవసరమైన సలహాలనివ్వాలి.

కం ర్వాష్ట్రప్టాయి =

& వీ రాష్ట్రాల్లో వ0యొుూలను స్టాపించలేదో ఆ రాష్ట్రాల్లో వాటిని స్థాపించాలి.

ఏ. 50౮957 కార్యక్రమాలను చూడటానికి [09౫లో ప్రత్యేక విభాగం వుండాలి,

ఉ (ప్రతి రాష్ట్రంలో అనియత విద్యా నిర్వహణకు (ప్రత్యేక శాఖను ఏర్పాటుచేయాలి. 508]2%లు అనియత విద్యాశిక్షణా సామాగ్రిని తయారుచేయాలి. అలాగే ఉపాధ్యాయుల పునశ్చరణ తరగతులను

శే రా(స్ట్రస్థాయి సముదాయ విద్యాకార్య(క్రమాలను పటిష్టంగా అమలు పరచటానికి విద్యా సాంకేతిక శాఖలు ఏర్పడాలి.

(ప్రాధమిక విద్యా నిర్వహణ విషయంలో బ్బాక్‌ స్థాయిల్లో కూడా అధికారాన్ని అప్పజెప్పాలి. ఈ స్టాయిల్లో శిక్షణా సామా(్రిని రూపొందించటంలో, (ప్రాధమిక స్థాయి ఉపాధ్యాయులకు ఓరియెంటేషన్‌ తరగతులను నిర్వహించటంలో టీచర్‌ (టైనింగ్‌ ఇన్‌స్టేట్యూట్స్‌ ముఖ్యపాత్ర నిర్వహించాలి.

& (ప్రాధమిక విద్యా కార్యక్రమాలను పటిష్టంగా అమలుపరచటానికి (గ్రామస్థాయిలో నమర్హవంతమైన పాఠశాల కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలి,

9. తమ ప్లిలను బడిలో చేర్పించని సామాజిక సమూహాలను కూడా ఈ కమిటీలో సభ్యులుగా చేర్చుకోవాలి.

6 (గ్రామీణ అవనరాల కనుగుణంగా పాఠశాల కార్యక్రమాలను నిర్వహించటానికి స్టానిక ప్రజలనుకూడా విద్యా కార్య(క్రమాల ప్రణాళికా రచనలో నిమగ్నం చేయాలి.

ఉ. స్వచ్చంద సంస్థలు, ప్రభుత్వం సమన్వయంతో వ్యవహరించి అనియత విద్యాకార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 49

ఆ [గ్రామీణ పాఠశాల, మహిళామండలులు, యువజన క్లబ్బులు, యువజన మండలులు, నెహ్రాయువక కేంద్రాలు వృత్తి శిక్షణా కేంద్రాలు వంటి సంస్టలవద్ద అందుబాటులోవున్న ప్రస్తుత సౌకర్యాలను ఉపయోగించి అనియత విద్యా కార్యక్రమాలను నిర్వహించాలి.

ఓ కొన్ని గిరిజన ప్రాంతాలలోను, రాజస్థాన్‌లోని ఎడారి ప్రాంతాలలోను 6- 14 వయస్కుల పిల్లల విద్యావసరాలను తీర్చటానికి ఉపయోగపడే పఠనా సామాగ్రిని మొబైల్‌వాన్‌లను ఉపయోగించి అందివ్వాలి.

15. రాష్ట్రాలు, కేంద్రం పరస్పరం సంప్రదింపులు జరిపి ప్రాధమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయటానికి ఒక్కొక్క రాష్ట్రానికి, కేంద్ర పాలిత (ప్రాంతాలకు ఎంత సొమ్ము అవసరమో అంచనా వేయాలి. విద్యాపరంగా వెనుకబడిన 8 రాస్ర్రాలలో ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమాలను అభివృద్ది పరచటానికి కేంద్రం 50 కోట్ల రూపాయల ప్రత్యేక సహాయాన్ని 6వ (ప్రణాళికలో కేటాయించాలి.

ప్రాథమిక విద్యపై ఆచార్య శ్రీరామమూర్తి విద్యా సమీక్షా కమిటీ అభిప్రాయాలు, సిఫారసులు ;

1986లో జాతీయ విద్యా విధానం అమలులోకి వచ్చింది. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా కొత్తగా ఉతృన్నమౌతున్న నమన్యలకు సమాధానాలు అన్వేషించే విధంగా, విద్యను సార్వజనీనంచేసే విధంగా ఈ విద్యావిధానం వుండాలని, మెకాలే సృష్టించిన బానిస విద్యావిధానాన్ని విడనాడవలసిన సమయం ఆసన్నమయిందని ఈ విద్యావిధాన కర్తలు పేర్కొన్నారు. 1990 మే నాటికి ఈ విద్యావిధానం అమలు జరిగి నాలుగేళ్ళయింది. అనుకున్న ఆశయాలు మాత్రం సాధింపబడలేదు. అందువలన భారత (ప్రభుత్వం 1986 జాతీయ విద్యా విధానాన్ని సమీక్షించడానికి ఆచార్య రామమూర్తి అధ్యక్షతన ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ కమిటీ తన సిఫారసులను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి 1991 జనవరిలో సమర్పించింది. సమీక్ష (అగా) :

1 6-14 వయస్కుల మధ్య బాలబాలికల్టో దాదాపు సగంమంది అసలు బడికి రాకపోవటమో, వచ్చినా కనీనం (ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాక పూర్వమే బడిమానుకోవటమో జరుగుతోంది.

2 వీళ్ళలో 1/3 నుంచి 1/2 శాతం మంది వరకు పారశాల వాతావరణం బోర్‌కొట్టటము, పాఠశాల పార్యవ్రణాళిక వారి జీవితావసరాలకు సంబంధం లేనట్టిదిగాను భావించటం, అలాగే పారశాలంటే బెదురుకు లోనుకావటం జరుగుతోంది.

ర్‌ 'హైధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు

3 ఆర్థిక వత్తిడులు, ఇంటి దగ్గర గృహ అవసరాలు, కుటుంబ జీవనం వంటి క్రారణాలవల్లనే 40 నుంచి 45 శాతం బడి ఈడుగల బాలబాలికలు పారశాల విద్యకు దూరంగా వుంటున్నారు.

&ఓ ఈ పైకారణాలవల్ల బడిలోచేరిన విద్యార్దులలో 5 శాతం మంది మాత్రమే ఉన్నత మాధ్యమిక విద్యా దశకు చేరుకో గలుగుతున్నారు. చాలా తక్కువశాతం మంది మాత్రవే ఉన్నత విద్యాదశకు చేరుకోగలుగుతున్నారు.

5. వారి సామాజిక, ఆర్థిక నేపథ్యం, నాసీరకమైన పాఠశాల విద్యను పొందటం వల్ల సమాజంలో బలహీన వర్గాలవారిలో అతి తక్కువ మంది మా(త్రవే. ప్రముఖమైన వృత్తి విద్యానంన్సల్లో (వ్రవేశాలను పొందగలుగుతున్నారు.

6. విద్యకు, జీవితానికి లంకెను ఏర్పరచటంలో చెప్పుకో దగ్గ విజయాన్ని సాధించలేకపోవటం వల్ల పిల్లలందరికీ బడిని ఆకర్షించాలనే, బడికి వచ్చిన ప్రతి బాలబాలికలను (ప్రాధమిక దశ పూర్తయ్యే వరకు బడికి వచ్చేటట్టు చెయ్యాలనే మన ఆశయాలు అంతగా నెరవేరలేదు.

7. పాఠశాల పార్యప్రణాళిక చాలా దృఢంగా (1816), నృబ్దంగా (వంఖుబుని వుంది. అంటే అది విద్యారంగంలోని నూతన పద్దతులకు, నూతన కల్పనలకు అనుగుణంగా లేదు.

ఈ పిల్లలు మోసే న్కూల్‌ బ్యాగ్‌ బరువుకూడా భారంగా వుంటుందని అందరూ ఏక కంరంతో అంటున్నారు.

9. అయితే మనకు విద్యారంగంలో నూతన వరవడులు, చొరవలు లేవని చెప్పటానికి వీలులేదు. ఎక్కువమంది పనిచేసే పిల్లలు బడికి ఆకర్షించటానికి వారి సౌకర్యార్థం పారశాలల గంటలను కుదించి రాజస్థాన్‌లో 'పహర్‌ పారశాల' (జూ ౧2౬252]2) అనే ప్రయోగం ఇందుకు ఒక ఉదాహరణ. అలాగే గుజరాత్‌లో బోధనాభ్యననను మెరుగు పరచటానికి గిజభాయ్‌ బధేకా చేసిన ప్రయత్నం కూడా వుంది.

10. మన విద్యా విధానంలో మన సాంప్రదాయక విజ్ఞానాన్ని, తెలివిని నిర్హక్ష్యం చేస్తున్నారు. అన్ని రంగాల్లోని మన సాంప్రదాయక విజ్ఞానాన్ని విద్యా (ప్రక్రియతో సమైక్యం చేయాలి, -

11. ఉన్నత విద్యారంగంలో మనం చాలా విజయాలనే సాధించాం గాని, 6- 14 సంవత్సరాల బాల బాలికలందరికీ (ప్రాధమిక విద్య కల్పించాలనే రాజ్యంగ నిర్దేశం నేటికీ ఒక (భ్రమలాగే మిగిలి పోయింది. ప్రతి పిల్లవాడి గృహానికి ఒక కిలో మీటరు లోపులో ప్రాథమిక పాఠశాల వుండేలా పెద్ద

ఏగమెంటరి ఎడ్యుకేషన్‌ ఎత్తున (ప్రాధమిక విద్యను పరిమాణాత్మకంగా విస్తరించినా పరిస్టితి ఇలా అఘోరించింది విద్యచాలా నాసిరకంగా వుందనే మాటను అలావుంచి, మన విద్యా పిరమిడ్‌ పునాది గట్టిగా లేదు అనేది నేటి వాస్తవం.

12 గత 7 (ప్రణాళికల్లో ప్రాధమిక విద్యలో కేటాయింపులు తగ్గుతూ వచ్చాయి. విద్యా రంగంలో ఇది అనమతాల్యాన్ని (1920214066) తెలియ జేస్తోంది. అనియత విద్య, వయోజన విద్యా కార్యక్రమాల ద్వారా ఈ అసమతాౌల్యాన్ని నరిచేయటానికి చేసిన ప్రయత్నాలు కూడా ఫలించలేదు.

13. సామాన్య పాఠశాల విధానాన్ని రూపొందించి నాణ్యమైన విద్యా విధానాన్ని అన్ని వర్గాల బాలబాలికలకు ఒకేలా అందించటం అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. మన విద్యా విధానంలోకి ప్రాకిన పక్షపాత విద్యను (సంపన్నులకు) నివారించే నమాన విద్యావకాశాలు కల్పించాలంటే ఇలాంటి విష్ణవాత్మకమైన మార్పు అవసరం.

14. జాతీయ విద్యా విధానం 1986 అభిప్రాయ పడినట్లు విద్యలో పెట్టిన పెట్టుబడిని వర్తమానం, భవిష్యత్తుకోసం చేసేదిగా భావించాలి. అయితే విద్యను జాతీయ అభివృద్దికి కీలకమైనదిగా పరిగణించిన దాఖలాలు కనిపీంచవు. దీన్ని ఒక సామాజిక సేవా రంగంగా పరిగణించి వెనక్కునెట్టినట్టుగా కనిపిస్తోంది. 7వ ప్రణాళికలో విద్యా బడ్జెట్‌కు కేటాయింవులు పంచుతానని, 8వ (వణాళికాకాలంలో జాతీయాదాయంలో (ఢ6గా) విద్యకు 6ళాతం కేటాయిస్తామన్న (ప్రభుత్వం చేసిన వాగ్దానం నిలబెట్టుకోలేక పోయింది. (గౌ లో విద్యకు కేటాయింపుల విషయంలో ప్రపంచదేశాల్లో భారతదేశం 115వ స్థానాన్ని ఆ|్రమిస్తోంది. ఇది చాలా శోచనీయమైన విషయం.

ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి ఆచార్య శ్రీరామమూర్తి కమిటి సిఫారసులు:

మన దేశంలో ప్రాధమిక విద్యాస్టితిగతులను పై విధంగా సమీక్షించిన ఆచార్య (శ్రీ రామమూర్తి కమిటీ ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి ఈ క్రింది సూచనలు చేసింది.

ఓ నమ(గ్రమూ, నంపూర్ణమూ అయిన దృష్టినుంచి విద్యా విధానాన్ని పరిశీలించి నియత విద్య, అనియత విద్య, వృత్తి విద్య, సాధారణ విద్య, పాంకేతిక విద్య అనేటువంటి తారతమ్యాలు రాకుండా మౌలికమైన మార్పులు చేయాలి.

2 మనిషిని 'జాతీయ వనరుగానో' లాభదాయకమైన ఆస్తిగానో చూడకుండా అతనిలోని మానవతను మేల్కొల్సి ఉదారునిగా, ఉదాత్త వ్యక్షిగా, సాంస్కృతికి శక్తిగ్హాణ్త్తషుం, ఫట్త, ధశరాషస్మ్య్రత్రన బాధ్యతలను స వాడిగా సీర గయ. విధానర.దోప సాషకయలి.

• (100: | 2 63థ నే

52 (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు 3. పనిపాటలు చేనుకునే పేద పిల్లలకు వేరే అనియత విద్యా విధానం అమలు వరచటం కంటే పాఠశాలలనే నియతానియత విద్యా

కేంద్రాలుగా రూపొందించటం మంచిది.

ఓ ఆడ పిల్లలను,పనిచేసుకునే పిల్లలను ఆకట్టుకొనే విధంగా పారశాలల్లో కొత్త పద్దతులు రావాలి.

5. శిశు సంరక్షణ - శిశువిద్య (డి? ౧1140004 06276 256 ఈశిషం2టంయ - తె౮౦క్లై) ను ప్రాధమిక విద్యా (ప్రణాళికలో అంతర్భాగంగా పరిగణించి అమలుపరచాలి.

6 ప్రత్యేక పాఠశాలలు పెట్టి కొద్దిమంది (ప్రతిభావంతులైన పిల్లలను సంఘం నుంచి వేరుచేసి చదువుచెప్పే కంటే అందరికీ సమానావకాశాలు వుండే విధంగా విద్యాభివృద్ది చేయడం మంచిది. అలా చేస్తే సమానతా భావం పెంపొందుతుంది. ఈ దృష్టి నుంచి చూస్తే నవోదయ విద్యా వ్యవస్థను ప్రోత్సహించటం ఆంతగా సమర్థ నీయం కాదనిపిస్తుంది.

7. జాతీయ, సామాజిక ఐక్యత కోసం దేశమంతటా సామాన్య పారశాల వ్యవస్థను (609009 501001 535660) ను (ప్రవేశపెట్టాలి. ఈ కార్యక్రమం పదేళ్ళ కాల పరిమితిలో పూర్తికొవాలి.

8 బాలికల విద్యకు సంబంధించి విద్యాపరమైన ఆంశాలనేగాక అసలు విద్యను నేర్చుకోవటానికి అడ్డంకిగా వున్న సమస్యలను పరిష్కరించటం "పై కూడా దృష్టిని కేంద్రీకరించాలి. శిశువిద్య, శిశు సంరక్షణ కేంద్రాన్ని భారతదేశంలో (ప్రతి ప్రాధమిక పారశాలకు లంకె చేయాలి, వారి కందుబాటులో పారశాలలుండాలి.

9. వెనుక బడిన ప్రాంతాలలో పారశాలలపై ప్రత్యేక (శ్రద్ద చూపాలి. అధిక వనరులు కేటాయించాలి.

10. షెడ్యూల్డు కులాలు, షెడ్యూల్డు తెగలు, విద్యా పరంగా వెనుకబడిన తరగతులవారికి విద్యగరిపే వాతావరణాన్ని మెరుగుపరచాలి.

11 ప్రాధమిక విద్యలోకూడా వార్షిక పరీక్షలు పెట్టే ఆచారాన్ని (క్రమంగా

. తీసివేసి విద్యార్థి అభివృద్దిని ఎప్పటికవ్పుడు అంచనా వేయటానికి నిరంతర మూల్యాంకన పద్దతిని అనుసరించాలి.

12 ప్రాధమిక విద్యాదశలో మాతృ భాషలోనే బోధనాభ్యసన సాగాలి. భాషాపరమైన మైనారిటీలకు కూడా తమ భాషలో బోధించటానికి ఏర్పాట్టు చేయాలి.

13. విద్యా రంగంలో స్టానిక సంస్థలు, స్వచ్చంద సంస్థలద్వారా (ప్రజల భాగస్వామ్యం పెరగాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ క

14. ప్రాధమిక విద్యను రాజ్యాంగంలో (ప్రాధమిక హక్కుగా పొందుపరచాలి.

15. [ప్రాధమిక విద్యకు నిధులను పెంచాలి.

16. (ప్రాధమిక విద్యకు కేటాయించే నిధుల్లో 50 శాతం బాలికల విద్యాభివృద్దికి కేటాయించాలి. ప్రాథమిక విద్యపై ఎన్‌. జనార్దనరెడ్డి విద్యా కమిటీ

లేదా విద్యా విధానంపై ౧4౩౫ కమిటీ నివేదిక 1991

కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం 1991 జూలైలో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ జనార్దనరెడ్డి అధ్యక్షతన 16 మంది నభ్యులతో కూడిన ఉన్నతాధికార సమీక్షా సంఘాన్ని నియమించింది. ఈ కమిటీ లక్ష్యాలు (ప్రధానంగా రెండు (1) 1986 జాతీయ విద్యా విధానం అమలును సమీక్షించి తగుమార్పులు సూచించటం (2) ఆచార్య రామమూర్తి కమిటీ రిపోర్భును పరిశీలించి దానిలో ఆచరణాత్మక సూచనలను విశ్లేషించటం 1992లో ఈ కమిటీ (ప్రాథమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష మరియు సిఫారసులు.

సమీక్ష : పద్నాలుగేళ్ళలోవు పిల్లలందరికీ విద్య గరపాలని మన రాజ్యాంగం నిక్దేశించింది. దీన్ని ఇంతవరకు నేరవేర్చ లేకపోవటం అతి ప్రధానమైన సమస్య అని ఆచార్య రామ్మూర్తి కమిటీ స్పష్టం చేసింది. ఫలితంగా దేశంలోని పిల్లల్లో సగంమందికి 'పైగాను, రరశాతం ఆడపిల్లలకు విద్యా వానన ,లేకుండా పోయింది. మన రాజ్యాంగంలో (ప్రాథమిక విద్యను ప్రాథమిక హక్కుల్లో చేర్చటం మంచిదేమో పరిశీలించాలని ఈ కమిటీ కోరింది.

జనార్థన రెడ్డి కమిటీ సిఫారసులు : డ్రీ ఆచార్య రామమూర్తి కమిటి సిఫారసులను జనార్దన రెడ్డి కమిటీ పరిశీలించి ఈ క్రింది సిఫారసులు చేసింది. అవి :

1 మనం 21వ శతాబ్దంలోకి కాలుపెట్టకముందే మన రాజ్యాంగంలో పొందుపరచినట్ల్టు 14 ఏళ్ళలోపు పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను గరపాలి.

లై షెడ్యూల్డ్‌ కులాల, జాతుల పిల్లలతో సహా పిల్లలందరినీ స్కూళ్ళలో చేర్పించాలి.

3. ప్రతి విద్యార్థి ఇంటికి కిలో మీటర్‌ దూరంలో (ప్రాథమిక పాఠశాల వుండాలి. మధ్యలో చదువుమానివేసిన పిల్లలకూ, పారశాలకి దూరంగా పనిపాటల్లో నిమగ్నమైన పిల్లలను 'అనియత విద్యా బోధన ద్వారా విద్యావంతులను చేయాలి.

క్‌4ీ (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు

4 (ప్రాథమిక, (ప్రాథమికోన్నతి పారశాలల నిష్పత్తి 1' 4 నుంచి 1:2 వరకు పెంచాలి. దీనివల్ల ఎక్కువ మంది బాలికలు ఉన్నత [ప్రాధమిక విద్యను అభ్యసించటానికి వీలు కలుగుతుంది.

5 1-5 తరగతుల మధ్య చదువు మానేసిన పిల్లల సంఖ్యను 40 శాతంనుంచి 20 శాతానికి, 1-8 తరగతుల మధ్య చదువుమానేసిన పిల్లల సంఖ్యను 60 శాతం నుంచి 40 శాతానికి తగ్గించాలి.

ఈ నిర్బంధోచిత (ప్రాధమిక విద్యాకార్య[క్రమాలు, వయోజన విద్యా కార్య (క్రమాలు రెండూ కలిసి కట్టుగా విద్యా ప్రణాళికలో అంతర్భాగం కావాలి.

7. 'ఆవరేషన్‌ బ్బాక్‌ బోర్డ్‌' కార్యక్రమాన్ని పునర్వ్యవస్ట్రీకరించి దాన్ని (ప్రాథమకోన్నతస్సాయికి విస్తరించాలి.

8&' (ప్రాథమిక న్థాయిలోను, ఉన్నత (ప్రాథమిక స్టాయిలోను ఇప్పటికంటే ఎక్కువ విషయాలు నేర్చుకోగలిగేలా చెయ్యాలి. (ఈ పై కార్యక్రమాలకు ఎనిమిదో ప్రణాళికాకాలంలో (ప్రాధాన్యమివ్వాలని కమిటీ సూచించింది.

9 1968, 1986 జాతీయ విద్యా విధానాలు సూచించిన సమిష్టి పారశాల విధానాన్ని అమలు చేయటానికి కృషిచేయాలని, పారశాలల మధ్య అసమానతలను తొలగించాలని, అన్ని పారశాలల్లో కనీస స్థాయి బోధనా (ప్రమాణాలు వుండేలా చూడాలని కమిటీ సిఫారసు చేసింది. ఉన్నత ('ప్రమాణాలున్న పాఠశాలలు తక్కువ ప్రమాణాలున్న పాఠశాలలకు తమ భౌతిక, మానవ వనరులలో కొంతభాగాన్ని అందించటం సామాజిక బాధ్యతగా గుర్తించాలని సూచించింది.

10. ప్రతిభగల విద్యార్థులకు ఉచితంగా అత్యుత్తమ విద్యను అందించటానికి 1986 జాతీయ విద్యా విధానం సేమలులో అంతర్చాగంగా (ప్రారంభించిన సంస్థలు నవోదయ పారశాలలు. రామమూర్తి" కమిటీ నవోదయ విద్యాలయాలు పిల్లల్లో వర్గ విభేదాలకు దారితీస్తాయోమోనని భయంతో వాటి విస్తరణను సూచించలేదు. జనార్దన రెడ్డి కమిటీ నవోదయ వ్యవస్థను ప్రశంసిస్తూ దాన్ని గట్టిపరచాలని, (ప్రతి జిల్లాలో ఒక నవోదయ విద్యాలయాన్ని స్థాపించాలని సిఫారసు చేసింది నవోదయ విద్యాలయాల్లో చదువు పూర్తిచేసుకున్న వారికి మంచి ఉన్నత విద్యావకాశాలు. కల్షించే వధకాన్ని రూపొందించాలని కమిటీ సూచించింది. నవోదయ పారశాలల మాన్యతను, విశ్వసనీయతను కాపాడటం ముఖ్యమని కమిటీ భావించింది.

11 (ప్రాధమిక స్టాయినుండి పై స్పాయి వరకు వున్న విభిన్న విద్యా సంస్థలన్నింటిని ఒకచోట చేర్చి విద్యా ప్రాంగణంగా ఏర్పరచాలనే రామమూర్తి కమిటీ నూచనను (ప్రయోగాత్మకంగా అమలుచేసి ఫలితాలను సమీక్షించాలని జనార్ధన రెడ్డి కమిటీ సూచించింది.

ప్రాథమిక విద్యపై యశ్‌పాల్‌ కమిటీ సిఫారసులు నేపధ్యం : (ప్రాథమిక విద్యారంగాన్ని పలకరిస్తే పుట్టెడు లోపాలు

బైటపడతాయి. అన్నింటికన్నా పెద్ద సమస్య, లోపం నిధుల కొరత. కొన్ని (గ్రామాలలో పారశాలలే లేకపోతే ఉన్నచోట అనేక నమన్యలు పీల్టలకు, ఉపాధ్యాయులకు స్వాగతం పలుకుతుంటాయి. ఉపాధ్యాయులుంటే పర్నీచల్‌ కనబడదు. ఈ రెండూ ఉంటే మరొకటేదో ఉండదు. ఈ సమస్యలకు తోడు అర్హం కాని పాఠాలు, మోయలేని పుస్తకాల భారం బాలలకు బడి అంటేనే విముఖం కలిగేలా చేస్తున్నాయి. ఫలితంగా (ప్రాధమిక విద్య పూర్తిచేయకుండానే మధ్యలోనే బడి మానేసే పిల్లల శాతం విపరీతంగా 'పెరిగిపోయింది. (ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని పాఠశాలల్లో విద్యాబోధన సరిగా సాగకపోవడంతో (ప్రైవేటు స్కూళ్లు తామరతంపరగా పెరిగిపోయాయి. విపరీతమైన సిలబన్‌, బండెడు పుస్తకాలు కొనిసించడం వీటి ప్రత్యేకతలు. సృజనాత్మక శక్తి సామర్థ్యాలను పెంపొందించాల్సిన విద్యా విధానం ఇలాంటి లోపాల వల్లే పీల్లల ఆనక్తిని చంపే విధంగా తయారైంది. ఈ నమస్యను పరిశీలించి (ప్రాథమిక విద్యారంగంలో చేయాల్సిన సరవరణలు సూచించేందుకు (ప్రభుత్వం యశ్‌పాల్‌ కమిటీని నియమించింది. ఈ కమిటీ ఏర్పాటుకు దారితీసిన సందర్భం ఎంతో ఆసక్తికరం.

దాదాపు పదకొండు సంవత్సరాల క్రితం ఓ ప్రముఖ పార్లమెంటు సభ్యుడు కారులో వెళుతూ బండెడు పుస్తకాలతో న్కూలుకు వెళ్తున్న పిల్లల్ని చూసి విచలితుడయ్యాడు. పార్లమెంటుకు చేరుకున్న వెంటనే పిల్లలపై విపరీతమైన భారాన్ని మోపుతున్న విద్యావిధానంపై ధ్వజమెత్తుతూ ఆవేశంగా ప్రసంగించారు. ఆ సభ్యుడి (ప్రసంగం మిగతా వారిని ఎంత కదిలించిదంటే మొత్తం ప్రాథమిక విద్యావిధానాన్ని పరిశీలించేందుకు ప్రభుత్వం ఓ కమిటీని నియమిస్తానంటే ఒక్కరు కూడా అభ్యంతరం లేవనెత్తలేదు. ప్రాధమిక విద్యా విధానాన్ని నమీక్షించి మెరుగుపరిచేందుకు అవసరమైన సంస్కరణలు సూచించే ఈ కమిటీని నేషనల్‌ అడ్వయిజరీ కమిటీ అంటారు. 1992 మార్చిలో (ప్రారంభమైన ఈ కమిటీ సభ్యుల సంఖ్య 8. ప్రసిద్ద భౌతిక శాస్రవేత్త యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్‌ కమిషన్‌ మాజీ ఛైర్మన్‌ ప్రొఫెసర్‌ యశ్‌పాల్‌ను కమిటీ అధ్యక్షుడిగా నియమించారు. యశ్‌పాల్‌ కమిటీ సమీక్ష (46౫) :

కమిటీ మనదేశ విద్యా విధానంలోని (ప్రధాన లోపాన్ని ఎత్తిచూపుతూ “బోధించే అంశాలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ విద్యార్థులు నేర్చుకొనేదీ, వారికి అర్హమయ్యేది తక్కువ” అని వ్యాఖ్యానించింది. సిలబస్‌ గంపెడు ఉన్నా విద్యార్థులకు వాస్తవంగా అందే విజ్ఞానం తక్కువగా ఉందని కమిటీ అభిప్రాయపడింది. (ప్రీస్కూలు విద్యార్థులకు సైతం పార్యపుస్తకాలు, నోటు పుస్తకాలు ఉండటంపై విచారం వ్యక్తం చేసింది. పిల్లల రోజువారీ జీవితంపై వ్యాఖ్యానిస్తూ పట్టణ (ప్రాంతాల పిల్లలకు తిరిక

అనేది అందని మానిపండేననీ, ముఖ్యంగా మధ్యతరగతి కుటుంబాల పిల్లలు రకరక్షాల ట్యూషన్లు, కోచింగ్‌ కాసులతో సతమతమవుతున్నారనీ పేర్కొంది. అలాగే "ఈ కమిటీ వెల్లడించిన అంశాల్లో పిల్లలు పుస్తకాల బ్యాగ్‌ల బరువు నాలుగు కిలోలకు మెంచుతోందన్నది ఒకటి. ఆడుకునేందుకు "పిల్లలక్రు సమయం లభించడం లేదనీ, | చిన్న ఆనందాలకు సైతం దూరమవుతున్నారనీ, వారిలో అంతరతంగొ నిబిడికృతమై ఉన్న శక్తిసామర్థ్యాలు బైటపడే అవకోశాలు మృగ్యమవుతున్నాయని అభిప్రాయపడింది. పుస్తకాల మోత, సిలబస్‌ల బరువుతో పాటు పిల్లలను నిరుత్సాహపరిచే మరో ఆంశం బోధనా విధానం. నిలబన్‌ను ఏదో ఒక ' విదంగా పూర్తిేచేయటమే ఉపాధ్యాయులకు అతిపెద్ద లక్ష్యంగా ఉంటోంది. సౌకర్యాల కొరత వల్లనైతేనేం, పిలబన్‌ భారీగా ఉండటం వల్లనైతేనేం పాఠ్యాంశాలను వివరంగా చెప్పడానికి ఉపాధ్యాయులకు నమయం ఉండటం లేదు. మూడు ముక్కల్లో పారాన్ని ముగించామ్రనిపిస్తున్నారు. ప్రముఖ స్కూళ్లలో సైతం ఈ విధంగానే జరుగుతోంది. (గ్రామీణ ప్రాంతాలలోని పాఠశాలల్లో అయితే కనీసం ఈ మాత్రం బోధన కూడా జరగడం లేదు. కమిటీ ఈ పరిస్థితిని వ్రస్తావిన్తూ విద్యా బోధనలోనూ, వ్యాఖ్యానించింది. భారీ సిలబన్‌, క్లిష్టంగా ఉన్న పార్యవుస్తకాలు, క్లాసులో పెద్ద సంఖ్యలో విద్యార్థులు ఉండటం వల్ల ఉపాధ్యాయులు పిల్లల వ్యక్తిత్వ వికాసానికి కృషి చేయలేకపోత్రున్నారు. ౯ పాఠ్యపుస్తకాలు, పరీక్ష విధానం కూడా విద్యా బోధనలో తమవంతు సాయ సరిగ్గా నిర్వహించలేకపోతున్నాయి. పార్యాంశాల్ని గుర్తుంచుకొని పరీక్షలో ఎంత ఎక్కువ రాయగలిగితే అంత బాగా మార్కులు వచ్చే పరీక్షా విధానం మనది. పరీక్షలో వచ్చిన మార్కులే ప్రతిభకు కొలబద్దగా ఉంటున్నాయి. క్లాసు పుస్తకాల్ని బండగా బట్టీపట్టాల్సి రావడం దాదాపు అదే మోస్తరులో సాగే బోధన వల్ల చదువంటే ఆసక్తి చచ్చిపోయి బడిమానేసే పిల్లల (త్రాపవుట్స్‌) సంఖ్య పెరుగుతోంది. పిల్లల రోజువారీ జీవితానికి పార్యాంశాలకీ మధ్య ఏమాత్రం సంబంధం ఉండటం లేదు. మన దేశంలోని ఇళ్లలో కనిపించే వస్తువులు పార్యపుస్తకాలలో కనబడటం అరుదు. 'ప్రీన్కూల్‌ విద్యార్థులకు పాఠ్యపుస్తకాలు అక్కర్లేదన్న నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ పుస్తకాలను కొనీపించడం జరుగుతూనే ఉంది. యశ్‌పాల్‌ కమిటీ సిఫారసులు (060092అ%646099) : భారతదేశ (ప్రాధమిక విద్యావిధానంలోని ఇలాంటి లొసుగులను, లోపాలను పరిశీలించిన యశ్‌సాల్‌ కమిటీ విద్యావిధానంలో మెరుగుదల కోసం కొన్ని సిఫారసులు చేసింది. అవి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్నుకేషన్‌ ర్‌7

1 _ఇంగ్రీషు బదులుగా ప్రాధమిక విద్య మొత్తం మాతృభాషలోనే సాగాలి.

2 పాఠ్యాంశాల, రూపకల్పనలో ఉపాధ్యాయుల పా్యత పెరగాలి. పార్యపుస్తకాల రచనా ప్రక్రియను వికేంద్రీకరిస్తేనే ఇది సాధ్యపడుతుంది.

3 (గ్రామ, మండల, జిల్టా స్థాయిల్లో ఎడ్యుకేషన్‌ కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలి. తమ పరిధిలోని న్కూళ్ళను పర్యవేక్షించే బాధ్యత వాటికే అప్పచెప్పాలి.

4 పాఠ్యపుస్తకాల రచన, రూపకల్పన బాధ్యతలను ఏ ఒక్కరికో కాకుండా ఎక్కువ మంది ఉపాధ్యాయులకు అప్పగించాలి.

5. నర్ఫరీ విద్యను బోధించే స్కూళ్లను ప్రారంభించేందుకు వాటి నిర్వహణను నియంత్రించేందుకు శాననాలు, నిబంధనలు రూపొందించాలి. నర్సరీ క్లాసులో (ప్రవేశానికి టెస్టులు, ఇంటర్వ్యూలు నిర్వహించడాన్ని నిషేధించాలి.

6 బండెడు బరువును మోస్తూ ప్రతి రోజూ మొత్తం అన్ని పుస్తకాలనూ తీసుకు రమ్మనడం పిల్లలను హీంసించడమే అవుతుంది. అందువల్ల పార్యపుస్తకాలను పారశాల అఆస్తిగానే పరిగణించాలి. పిల్లలందరూ విడివిడిగా పుస్తకాలు కొనుక్కొని (ప్రతి రోజూ ఇంటికి తీసుకువెళ్ళాల్సిన అవసరం ఉండకూడదు. టెక్ట్స్‌, నోట్‌పుస్తకాలను సులువుగా వాడుకొనే విధంగా ముందుగానే హోం వర్క్‌ కోసం టైంటేబుల్‌ తయారుచేసి పిల్లలకు ఇవ్వాలి.

7. హోంవర్క్‌ విషయంలో సమూలమైన మార్పులు తీసుకురావాలి. (ప్రాధమిక తరగతుల పిల్లలకు అసలు హోంవర్కే ఇవ్వకూడదు. ఒకవేళ ఈ దశలో హోంవర్క్‌ ఇవ్వదలిస్తే అది పార్య[గ్రంధేతరం (101- ఆల గా వుండాలి.

8 ప్రన్తుతం 40:1 గా ఉన్న పిల్లలు ఉపాధ్యాయుల నిష్పత్తి కనీసం ప్రాథమిక తరగతులలో అయినా 30:1గా ఉండేలా చూడాలి.

9. రేడియో, టెలివిజన్‌ ప్రసార సాధనాల ద్వారా పిల్లల సమస్యలు, వారి పట్ట సమాజానికి నెరవేర్చాల్సిన విధులపై బహుళ (ప్రచారం చేసి ప్రజలలో అవగాహన పెంచాలి.

10. భాషలను బోధించే పుస్తకాలలో వీలైనంత వరకూ వాడుక భాషనే వాడాలి.

11. టీచర్లకు నూతన విషయాల పట్ల అవగాహన కలుగుతూ ఉండటానికి వారికి ఎప్పటికప్పుడు పునశ్చరణ తరగతులు ఏర్పాటు చేస్తుండాలి.

58 (ప్రాధమిక విద్వకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు

12 ప్రాథమిక తరగతుల సైన్స్‌ సిలబన్‌లో వీలైనంత ఎక్కువగా

ప్రయోగాలు చేయడానికి ఆస్కారం ఉండే పార్యాంశాలకే స్టానం

కల్పించాలి. పాఠాలు నిజజీవిత పరిస్పితులను విశ్తేషనాత్మకంగా ప్రతిఫలించేలా ఉండాలి.

13. వ్యక్తిగత (ప్రతిభను (ప్రదర్శించి, విద్యార్దులకు బహుమతుల వంటి వాటిని గెలుచుకునే పోటీలను పారశాలలు ప్రోత్సహించరాదని వీటివల్ల కొందరికి ఆనందం కలిగినా అత్యధికులు న్యూనత్తాభావానికి లోనయ్యే ఆవకాశం ఏర్పడి తద్యారా వారిలో చదువులోని ఆనందం కొరవడ గలదని కమిట భావించింది,

ప్రాథమిక విద్యపై చతుర్వేది కమిటీ సిఫారసులు - 1993 :

యశ్‌హైల్‌ కమిటీ చేసిన సిఫార్సులను అమలుచేసే ప్రణాళికను, అందులోని సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించడానికి కేంద్ర మానవవనరుల అభివృద్ది శాఖ, విద్యాశాఖ ఒక కమిటీని నియమించాయి. 1993 ఆగష్టులో 25న ఏర్పడ్డ ఈ కమిటీ సభ్యులు 9నుంది. కమిటీకి అధ్యక్షులుగా కేంద్ర విద్యాశాఖలో అడిషనల్‌ సెక్రటరీగా వున్న శ్రీ, వై. ఎస్‌ చతుర్వేది వ్యవహరించారు.

చతుర్వేది కమిటీసమీక్షా, సిఫారనులు ; యశ్‌పాల్‌ కమిటీ చేసిన సిఫారసులను కొన్నింటిని చతుర్వేది బృందం సమర్పించినా, కొన్నిటితో విభేదించింది. కొన్నిటికి సవరణలు చేసింది. మొత్తంమీద ఈ కమిటీ సిఫారసులు ఈ [క్రింది విధంగా వున్నాయి.

1. పాఠ్య పుస్తకాల రూపకల్పనను వికేంద్రీకరించాలని, స్థానిక వాతావరణానికి అనుగుణంగా పార్య ప్రణాళికలు రూపొందించాలన్న యశ్‌పాల్‌ కమిటీ సూచనతో చతుర్వేది కమిటి ఏకీభవించలేదు. ఇలా చేయటంవల్ల మన దేశపు భిన్న సంస్కృతులు ఆ పార్య పుస్తకాల్లో ప్రతిబింబించక పోవటంవల్ల వాటికి జాతీయ సారూప్యత ఏర్పఢదని కమిటీ అభిప్రాయపడింది.

2. ఎక్కువమంది విద్యార్థులు (గ్రామీణ (ప్రాంతాలకు చెందిన వారవడంవల్ల పార్యాంళాల్లో ఆ వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబించే ఉదాహరణలు ఎక్కువగా వుండాలని, వెనుకబడిన తరగతులలోని వివిధాంశాలపై తరగతుల పాఠాలలో పునఃప్రస్తావనకు రాకూడదని పేర్కొంది.

3. భాషాపరమైన పార్య (గ్రంథాలు కాక, ఇతర పాఠ్యాంశాల విషయంలోని భాష సంక్షిష్టంగా వుండకుండా జా(గ్రత్త పడాలని బృందం సూచింది.

4. పార్య ప్రణాళిక రూపకల్పనలో అనుభవం వున్న స్వచ్చంద సంస్తలకు

స్వేచ్చ నివ్వాలన్న సూచనతో ఈ బృందం ఏక్షీభవించినా, వాటి రూపకల్పనను ఆయా సంస్టలకు అప్పగించడాన్ని వ్యతిరేకించింది.

ఎలిమెంటరీ ఎడుకేప్‌ క

5. నవోదయ, కేంద్రీయ విద్యాలయాలు సిబిఎస్‌ఇకి అనుబంధంగా వుండడం మంచిదైనప్పుడు ఇతర పారశాలల విషయంలో ఆ అనుబంధం చెడ్డది కాకపోవచ్చునని చతుర్వేది కమిటీ వ్యాఖ్యానించింది.

6. ఉపాధ్యాయులు విద్యార్దుల విషయానికొస్తే ఈ నిష్పత్తిని 1 : 30కి తగ్గించడానికి కాలక్రమంలో ప్రయత్నించాలని, ఈ సిఫార్సును అమలు చేయడానికి ఎక్కువమంది ఉపాధ్యాయులు అవసరమనీ, ఇది ఆర్థిక పరమైన విషయమని బృందం పేర్కొంది.

7. ఇన్‌ సర్వీస్‌ (టైనింగ్‌ను బలోపేతం చేసే చర్యలను వేగంగా అమలు జరపాలని అభిప్రాయపడింది.

8. (ప్రస్తుత 210 బోధనా దినాలు వ్యవహారంలో వున్నా నిజానికి 125 నుండి 150 రోజులు మా(త్రవే పని జరుగుతోంది. ఫలితంగా నిర్లీత కాలంలో పాఠ్యప్రణాళిక పూర్తి కావడం లేదు. అందుచేత పని దినాలను 210 కి పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని, పూర్వ ప్రాథమిక, ప్రాధమిక తరగతులలో చేరే విద్యార్థుల వయస్సు గురించి పునరాలోచీంచాలని చతుర్వేది కమిటీ పేర్కొంది.

9. పాఠశాలల, తరగతులను మెరుగుపరచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని ఎస్‌సిఇఆర్‌టి పాఠ్యపుస్తకాల బ్యూరోలు, బోర్డ్‌ ఆఫ్‌ స్కూల్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ వంటి సంస్టలు (ప్రమాణాల అభివృద్రిపట్ల దృష్టి సారించాలని చతుర్వేది కమిటీ అభిప్రాయపడింది. పాఠశాల విద్యాసంస్కరణలపై రామకృష్ణారావు కమిటీ నివేదిక :

1995లో ఎన్‌.టి.రామారావు ముఖ్యమంత్రిగా వుండగా రాష్ట్ర పాఠశాలల నిర్వహణకు, వాటి సక్రమ పనితీరుకు (ప్రజల భాగస్వామ్యం, సమాజ (ప్రమేయం, విద్యార్దుల, తల్లిదండ్రుల ముమ్మర నహకారం ఎలాసాధ్యం చేయవచ్చునో సిఫారసులు ఇచ్చేందుకు ప్రొఫెసర్‌ కోనేరు రామకృష్ణారావు అధ్యక్షతన మన రాష్ట్ర (ప్రభుత్వం ఒక కమిటీని నియమించింది. ఆ కమిటీ పాఠశాల, (ప్రాధమిక విద్యపై చేసిన సమీక్ష సిఫారసులు ఈ క్రింది విధంగా వున్నాయి.

సమీక్ష (₹అగఅణా) : వర్థమాన దేశాలలో దాదాపు మూడవవంతు జనాభా నిరక్షరాస్యులే. ఈ దేశాలలోని బాలలలో 90 శాతం మంది (ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో చేరుతున్నా వారిలో మూడింట రెండు వంతులు మధ్యలోనే బడిమానేస్తున్నారు. ఆరు నుండి 11 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు గల బాలల్లో 1] కోట్ల మందికి పైగా బడికి వెళ్లడంలేదు. ఇలా ఎక్కువ సంఖ్యలో బడిమానెయ్యటం వల్ల 80 శాతం పిల్లలకు (ప్రాథమిక విద్యఅందించాలన్న లక్ష్యం నెరవేరడం లేదు. వర్థమాన దేశాలలో ఏడు శాతం మంది పిల్లలు మాత్రమే సెకండరీ స్టాయిదాటి విద్య కొనసాగిస్తున్నారు. మనదేశంలో అయిదో తరగతిలో గానే చదువు మానేసిన పిల్లల సంఖ్య 1987-88 సంవత్సరానికి 46.97 శాతంకాగా, ఎనిమిదో తరగతివరకు బడిమానేసిన పిల్లల

60 ప్రాధమిక విద్వకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు శాతం 61.65. రాష్ట్రాలవారిగా పరిశీలించినట్టయితే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్యారంగం నత్తనడక నడుస్తోందన్న విషయాన్ని రామకృష్ణారావు సంఘం నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది ఇందుకు ప్రాథమిక నిర్వహణలో వైపల్యమే కారణమని ఈ సంఘం తేల్చి చెప్పింది. గత మూడు దళాబ్దాలలో ప్రాధమిక స్టాయిలో విద్యార్దుల నమోదు గణనీయంగా పెరిగినా తదనుగుణంగా ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య ఇతర మౌలిక సదుపాయాలు 'పెఠగకపోవటంతో విద్యలో నాణ్యత కొరవడింది. గత పదేళ్లకాలంలో (ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల సంఖ్య మూడురెట్టు పెరిగితే టీచర్లు ఒకటిన్నర రెట్టే పెరిగారు. అలాగే ఉన్నత పారశాలల్టో విద్యార్దుల నమోదు ఏడు రెట్టయితే నియామకాలు ఆరురెట్టే పెరిగాయి. ఈ అసంబద్ధమైన నిష్పత్తి వల్ల విద్యావ్యస్త్ర లక్ష్యాలు దెబ్బతింటున్నాయి. విద్యావేత్తల అభిప్రాయం (ప్రకారం ఉపాధ్యాయులు, విద్యారుల నిష్పత్తి 1 : 20గా వుండటం ఉత్తమం. కానీ ప్రభుత్వానికి వున్న పరిమితులను, పాఠశాలలపై వున్న ఒత్తిడిని దృష్టిలో వుంచుకుని పై నిష్పత్తి 1 : 40 దాకొ వుండే వెసులుబాటు కల్పించారు. కానీ ఈ నిష్పత్తి ప్రస్తుతం 1 : 80 కన్నా పైచిలుకే వుండడం, డాంత్లో ఉపాధ్యాయులకు కేటాయించిన కాలం విద్యార్థుల నియంత్రణకే సరిపోతోంది. విద్యావ్యవస్థ నిర్వహణలో (ప్రజల భాగస్వామ్యం కారవడినందున మధ్యలో బడిమానేసే (డ్రాప్‌ అవుట్స్‌) వారి సంఖ్య పెరిగిపోతోంది. (ప్రాధమిక న్థాయిలో 56 శాతం, ప్రాథమికోన్నతస్థాయిలో 68 శాతం దాకా ఈ డ్రాప్‌ అవుట్స్‌ వుంటున్నారు. ముఖ్యంగా షెడ్యూల్డు కులాలలో దాదాపు 76 శాతం, షెడ్యూల్డు తెగలవారిలో దాదాపు 85శాతం మంది విల్లలు బడిమానివేస్తున్నారు. కనీసవనతులు, బోధనాసామా॥గ్లి కొరత, పర్యవేక్షణలోపం, వీటన్నిటిని మించి ఆర్జిక వనరులు తగినంతగా లేకపోవటం, వున్న వనరులలో 90 శాతం వేతనాలకే కేటాయించవలసి రావటం ఇవన్నీ కాకుండా, పేదరికం కారణంగా పిల్లలను బడికి బదులు పనికి పంపివారు తెచ్చే నాలుగు రాళ్ళకోనం ఆశపడటం "కూడా పిల్లలు మధ్యలో బడీ మానివేయడానికి కారణమవుతున్నాయని రావృష్టారావు నంవుం అభిప్రాయపడింది. రామకృష్ణారావు కమిటీ సిఫారసులు :

1. పాఠశాల కమిటి : హెడ్‌ మాష్టరు కన్వీనరుగా విద్యార్థులు తల్లిదం[డ్రులు ముగ్గురు సభ్యులుగా (వీరిలో ఒక మహిళ) ప్రతి పాఠశాల పాఠశాల కమిటీని” కలిగి వుండాలి. దీని విధులు : (1) బడి ఈడు పిల్లలందరూ పాఠశాలలో నమోదయ్యేట్టు చూడటం, (2) బడి మానటాన్ని అరికట్టటం (3) తల్లిదండ్రుల సమావేశాలను నిర్వహించటం (4) విద్యార్దుల సాధనను సమీక్షించటం (5) పాఠశాల ఆరోగ్య

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 61 కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించటం (6) పాఠశాలకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు సమకూర్చటం, పారశాల కమిటీ తీర్చలేని పారశాల అవసరాలను పంచాయితీ విద్యా కమిటీ దృష్టికి తీసుకు రావటం.

పంచాయితీ విద్యా కమిటీ : (ప్రతి (గ్రామ పంచాయితీకి ఒక పంచాయితి విద్యా కమిటీ ఉండాలి. (గ్రామ సర్పంచ్‌, పంచాయితీ పరిధిలోని ప్రతిపారశాలలకు సంబంధించిన ఇద్దరు తల్లిదండ్రులు (వీరిలో ఒకరు మహిళ తల్లి అయి ఉండాలి) నభ్యులుగా వుంటారు. పంచాయితీ వరిధిలోని అత్యంత అనుభవజ్ఞుడైన ఉపాధ్యాయుడు కన్వీనర్‌గా వుంటాడు.

విధులు : (1) విద్యానిధిని వసూలు చేసి పంచాయితి విద్యానిధికి జమ చేయటం (2) స్టానిక ఉపాధ్యాయులను నియమించటం (3) మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని నిర్వహించటం (ఉతమ పిల్లలను బడికి పంపకపోయిన, బడి ఈడుగల పిల్లలను బాల కార్మికులుగా నియమించిన తల్లి దండ్రుల రేషన్‌ కార్డుల రద్దుకు సిఫార్సు చేయటం (5) విధులకు సక్రమంగా హాజరుకాని ఉపాధ్యాయుల గూర్చి మండల విద్యా కమిటీకి నివేదించటం (6) పాఠశాల భవన నిర్మాణాన్ని చేపట్టటం (7) అనియత, వయోజన విద్యా కేంద్రాలను నిర్వహించటం (8) ఉపాధ్యాయుల, తల్లి దండ్రుల సమావేశాన్ని నిర్వహించటం (9) స్టానిక వైజ్ఞానిక (ప్రదర్శనలను, సాంన్కృతిక, క్రీడా నవ్మేళనములను నిర్వహించటం (10) (గ్రామీణ (గ్రంధాలయాలను నిర్వహించటం.

3. మండల విద్యా కిమటి : 9 మందితో కూడిన మండల విద్యాకమిటీ ఉండాలి. మండల ప్రజాపరిషత్‌ అధ్యర్టుడిగా ఈ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా వుంటాడు. మండల విద్యాధికారి మెంబరు కన్వీనర్‌గా వుంటాడు.

విధులు-అధికారాలు : స్టానిక ఉపాధ్యాయులకు, పంచాయితీ విద్యా కమిటీ సభ్యులకు, స్వచ్చంద సేవకులకు శిక్షణ ఏర్పాటు చేయటం (2) పాఠశాలల తనిఖీలను నిర్వహించటం (3) మండలంలో క్రొత్త పాఠశాలలను (ప్రారంభించటానికి అనుమతి నివ్వటం (4) బడ్జెట్టును తయారు చేయటం, ఆదాయ వ్యయాల వివరాలను సక్రమంగా నిర్వహించటం. (5) ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులకు ఆకస్మిక సెలవులు కాక ఇతర సెలవీలను మంజూరు చేయటం (6) మండల పరిధిలో బడి ఈడుగల పిల్లలను పాఠశాలల్లో నమోదు చేయడానికి చర్యలు చేపట్టటం (7) క్రీడా, సాంస్కృతిక కార్య(క్రమాలను నిర్మహించటం,

4. జిల్లా విద్యా కమిటీ : జిల్లా స్టాయిలో జిల్లాలోని ఉన్నత పాఠశాలల నిర్వహణ కోసం జిల్లా విద్యా కమిటీని ఏర్పాటుచేయాలి. జిల్లా విద్యా కమిటీకి జిల్లా పరిషత్‌ అధ్యక్షుడు అధ్యన్తుడుగాను, జిల్లా కలెక్షరు ఉపాధ్యాక్షుడుగాను వుంటారు. ఈ కమిటీకి జిల్దా విద్యాశాఖాధికారి మెంబరు కన్వీనరుగా వుంటారు.

విధులు : (1) జిల్లాలో “అందరికీ విద్య” (ప్రణాళికల రూపకల్పనను పర్యవేక్షించడం (2) “అందరికి విద్య" కార్యక్రమాన్ని సమర్దవంతం చేయడానికి

62 (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిఫారసులు

సంబంధిత శాఖలతో సమన్వయించడం (3) జిల్హాలో కొత్త ఉన్నత పారశాలలను (ప్రారంభించటానికి అనుమతించడం (4) ఉన్న పారశాలలను నిర్వహించడం, (5) విద్యార్థులకు, జిల్లాస్తాయిలో క్రీడా, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం (6) జిల్లాలో పాఠ్యపుస్తకాల పంపిణీకి ఏర్పాట్లు చేయడం.

5, జిల్లా విద్యా ప్రణాళికా బోర్టు :ఈ బోర్టుకు జిల్లా కలెక్టరు అధ్యక్షుడుగా వుంటాడు. సంఘం (ప్రతినిధి ఒకరు జిల్లా విద్యాశాఖాధికారి మెంబరు కన్వినరుగా వ్యవహరిస్తాడు.

విధులు : (1) ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, పారశాల క్యాలెండరు సమీక్ష (2) పాఠశాలల నిర్వహణపై సమీక్ష (3) మూల్యాంకన పద్దతులను రూపొందించటం (4) దృళ్య, శ్రవణ ఉపకరణాలను వినియోగించటం (5) వృత్తి విద్యా కార్యక్రమాలు ఆమలు చేయటం మొవి.

6. పురపాలక విద్యా కమిటీ : పురపాలక సంఘాలు పారశాల విద్యా కమిటీ మరియు పురపాలక విద్యా కమిటీ అనబడే రెండు కమిటీలను మాత్రమే కలిగి ఉంటాయి. పంచాయతీరాజ్‌ వ్యవస్థలో గల పంచాయతి, మండల, జిల్లా విద్యా కమిటీల పాత్రలన్నింటిని పురపాలక విద్యా కమిటీ నిర్సహిస్తుంది.

విధులు : (1) ప్రాధమిక పారశాలల ఉపాధ్యాయులను నియమించడం (2) ఉపాధ్యాయులను నియంత్రించడం (3) పురపాలక విద్యానిధిని ఏర్పాటు చేయటం వురపాలక సంవుం పరిధిలోని పాఠశాల విద్యా కమిటీ విధులు, పంచాయితీ మరియు జిల్లా పరిషత్తు పాఠశాల విద్యా కమిటీ విధుల వలెనే ఉంటాయి.

7. ఏజెన్సీ విద్యా కమిటీ : గిరిజన (ప్రాంతాల్లో ఏజెన్సీ విద్యా కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలి. దీని విధులుకూడా పురపాలక విద్యా కమిటీ విధుల వలెనే ఉంటాయి. పంచాయితీ, మండల మరియు జిల్లా విద్యా కమిటీల విధులన్నింటిని ఇది నిర్వహిస్తుంది. జిల్లా కలెక్టరు ఈ కమిటీ అధ్యక్షుడుగాను, సంబంధిత సమగ్ర గిరిజనాభివృద్ది సంస్ట ప్రాజెక్టు అధికారి ఉపాధ్యక్షుడుగాను ఉంటారు. ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు (నామినేట్‌ చేయబడిన ఒక ప్రాధమిక పారశాల ఉపాధ్యాయుడు, ఒక ఉన్నత పారశాల ఉపాధ్యాయుడు, గిరిజన తల్లిదండ్రులు ఇద్దరు ఈ కమిటీ సభ్యులుగా ఉంటారు. ఏజన్సీ జిల్దా విద్యా శాఖాధికారి కమిటీ మెంబరు కన్వీనరుగా

వ్యవహరిస్తాడు.

8. ప్రాథమిక విద్యను పటిష్టపరచడం పారళాల విద్యను రెండు న్టాయిలుగా విభజించవచ్చు. 1వ తరగతి నుండి 7వ తరగతి వరకు ప్రాధమిక విద్యాస్పాయి, 8వ తరగతి నుండి 10వ తరగతి వరకు సెకండరీ విద్యాస్థాయి. ఇందుకోసం (ప్రభుత్వంపై ఆర్జికభారం పడని పక్షంలో, విద్యాశాఖ నుండి తాజాగా అనుమతి పొందనవసరం లేకుండానే ప్రాధమిక పొఠశాలలన్నీ 7వ తరగతి వరకు

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ య నడుపుటకు అనుమతించబడాలి. ప్రాధమిక విద్యను 1వ తరగతి నుండి 7వ తరగతి వరకు అత్యవసరంగాను, రాజీపడని మౌలిక విద్యగా పరిగణించి నిర్బంధం చేయాలి.

• 1995-96 విద్యా సంవత్సరం నుండి, ప్రాథమిక పారశాలలన్నింటిలో తప్పనిసరిగా 1వ తరగతి నుండి 5వ తరగతి వరకు ఉండాలి. 3000 నుండి 3500 వరకు జనాభా గల పంచాయితీలలో రెండు (ప్రాథనిక పాఠశాలలు ఉండాలి. వాటిలో ఒకదానిలో తవ్వ్పనినరిగా 7వ తరగతివరకు ఉండాలి.

• మౌలిక విద్యను పిల్లలందరికి నిర్బంధం చేస్తూ వయోజనులకుద్దేశించిన సంపూర్ష అక్షరాస్యతా ఉద్యమంతోపాటు చేపట్టాలి.

• నిర్బంధ (ప్రాథమిక విద్యకు అనుకూలంగా (ప్రజాభిప్రాయాన్ని మలచేందుకు, కిలో రెండు రూపాలయ బియ్యం పథకంతో ప్రాథమిక విద్యను అనుసంధించాలి. ఈ సందర్భంగా, తమ పిల్లలను బడులకు పంపని, మరియు తమ పిల్లలను/ఇతరుల పిల్లలను బాల కార్మికులుగా నియమించి వారితో పనులు చేయించేవారి రేషన్‌ కార్డులను రద్దు చేయడానికి, పంచాయతీ విద్యా కమిటీకి అధికారం కల్గించాలి.

• మధ్యలో బడి మానివేసిన పిల్లలను మళ్ళీ పాఠశాలల్లో చేరెట్ట చేసేందుకు, ఒక మానిటరింగ్‌ విధానాన్ని పెంపొందించాలి. ఇందుకోసం, బాల కార్మికులను నియమించే కుటుంబాలకు జరిమానాలు విధించే అధికారాన్ని పంచాయతీ విద్యా కమిటీకి కల్పించాలి. అలా వచ్చే రాబడిని పంచాయతీ విద్యా నిధికి జమ చేయాలి.

• బోధనను మెరుగుపరిచేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (ప్రాధమిక విద్యా పథకం వారు ప్రవేశపెట్టిన విధానాలను, (ప్రత్యేకించి ఉపాధ్యాయ కేంద్రాలకు సంబంధించిన వాటిని పటిష్టపరచడం అవసరం.

• (ప్రారంభ సంవత్సరాలలో విద్యా బోధనకు నమయం కేటాయింపు విషయమై ఇక్కడ పేర్కొన్న కేటాయింపును సాధారణ నియమంగా పాటించాలి. పార్వపుస్తక నిర్వహణ 10%, కృత్యాలు 30%, క్రీడా విధానం 20%, వర్ముబుకో 256%, దృశ్య శ్రవణ విధానం 15%. |

• మధ్యాహ్న భోజనం, పాఠశాల పౌష్టికాహార కార్యక్రమాలను పంచాయతీ విద్యా కమటీ నిర్వహించాలి. ఆ కార్యక్రమాల పటిష్టతను, ('ప్రయోజకత్వాన్ని, పాఠశాలలో విద్యార్థుల నమోదు, నిలుపుదల, కనీస అభ్యసన స్థాయిలలో విద్యార్థుల నాధన ఆధారంగా మూల్యాంకనం చేయాలి.

= ఐదేండ్లలోపు పిల్లలకు పరనము మరియు లేఖనములలో (క్రమబద్ద నైపుణ్యాలను పెంపొందించే ప్రయత్నం చేయరాదు. ఇందుకు, (పైవేటు పాఠశాలలు ఇస్తున్న (ప్రీ పైమరీ విద్యను నిషేధిస్తూ (ప్రభుత్వం చట్టం తీసుకురావాలి.

64 (ప్రాధమిక విద్యకు సంబంధించిన వివిధ కమిటీల, కమిషన్‌ల సమీక్ష, సిపారసులు

• విద్యార్థులపై విద్యా భారాన్ని సమతుల్యం చేయాలని కమిటీ సిఫారసు

చేస్తుంది. ఇందుకు ప్రభుత్వ లేదా (పైవేటు పాఠశాలల్లో పరిమిత

స్థాయిలో తవ్ప నియమంగా ఇంటి వనిని ఇచ్చే విదానాన్ని అనుమతించరాదు.

• సాంప్రదాయ మౌఖిక అభ్యసన విధానాలు పటిష్టపరచాలి. సుమతి శతకం, భాస్కర శతకం, పెద్ద బాలశిక్ష ముద్దుజాలళిక్ష వంటి పుస్తకాల నుంచి అభ్యసన సామగ్రిని రూపొందించి వినియోగించాలి.

• ఏడవ తరగతి వరకు కనీస అభ్యసన స్టాయిలను నిర్హారించడానికి పాఠ్య (ప్రణాళికను రూపొందించడానికి, నిపుణులతో కూడిన పార్య (ప్రణాళిక మరియు పార్య పుస్తక కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలి.

• వంచాయితీ విద్యా కమిటీ వారు స్టానికంగా నియమించే ఉపాధ్యాయులకు స్వల్పకాలిక శిక్షణా కార్యమ్రాన్ని నిర్వహించాలి. ఈ శిక్షణా కార్యక్రమంలో బోధనా పడ్డతులకు మరియు అభ్యసన ప్రక్రియలో ఎదురయ్యే సమస్యలకు అధిక ప్రాధాన్యతనివ్వాలి.

= వృత్తిలో ఉన్న ఉపాధ్యాయులకు దృశ్య (శ్రవణ మాధ్యమం ద్యారా తక్కువ వ్యయంతో నిరంతర విద్యను సమకూర్చడం పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ద వహించాలి.

సమీక్షా ప్రశ్నలు

1. (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి కొరారి కమిషన్‌ చేసిన సిఫారసులేవి ? 2 (ప్రాథమిక విద్యలో వున్న వృధా, స్పబ్దతల సమస్యల నివారణకు విద్యా కమిషన్‌ (1964-66) సిఫారసులేవి ?

2. సార్వత్రిక (ప్రాథమిక విద్యాసాధనకు వర్కింగ్‌ (గ్రూప్‌-1977 చేసిన సిఫారసులేవి ? *ఓ సార్వజనీన (ప్రాధవిక విద్యా నవున్యకు నంబంధించి ఆచార్యశ్రీరామమూర్తి కమిటీ చేసిన సమీక్షను వివరింపుము.

3. సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యా సాధనకు ఆచార్య శ్రీరామమూర్తి సమీక్షా కమిటీ సిఫారసులేవి ?

4. (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్ధికి జనార్హన రెడ్డి కమిటీ చేసిన సిఫారసులేవి ?

5. భారతదేశంలో ప్రాధమిక విద్యస్థితిగతులపై యశ్‌పాల్‌ కమిటీ చేసిన సమీక్ష ఏమి ?

6. (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి ప్రాయశ్‌పాల్‌ కమిటీ సిఫారసులేవి ?

7. (ప్రాధమిక విద్యపై రామకృష్ణారావు కమిటీ చేసిన సమీక్ష ఏమిటి ?

8. ప్రాధమిక విద్యను పటిష్టపరచటానికి రామకృష్ణారావు కమిటీ చేసిన సిఫారసులేవి ?

9. సొర్చజినీన గ్రాథమిక్‌ లిర్యా సమన్నలకు 909 సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్య అమనులులో అవరోధాలు లేదా (ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలు

కేంద్రప్రభుత్వం, రాష్ట్రప్రభుత్వాలు ఎన్ని విద్యావిధానాలు, ఎన్ని కమిటీలు, మరెన్నో విద్యాపధకాలు (ప్రారంభించి అమలుపరచినా నేటికి సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్య ఒక సుదూర న్వప్నంగానే మిగిలింది. 'తిలా పాపం తలాపిడికెడన్నట్టు సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యను సాధించలేక పోవటానికి కారణాలేన్నో ! వాటిలో ముఖ్యమైనవి :

1 పారశాలల కొరత : భారతదేశంలో దాదాపు 90 శాతం (గ్రామాల్లో ప్రాధమిక పారశాలలు వున్నాయి. 1951లో 2,10,000 ప్రాధమిక పాఠశాలలు వుండగా 2000 నాటికి వాటి సంఖ్య 720000కి పెరిగింది. అయినా ఇంకా (ప్రాథమిక పారశాలలు లేని (గ్రామాలు దేశంలో వేల నంఖ్యలోనే వున్నాయి. కేంద్ర విద్యా పరిశోధనా, శిక్షణామండలి (009%) నిర్వహించిన 5వ అఖిల భారత విద్యా సర్వే (ప్రకారం దేశంలో ఇంకా 35,000 (గ్రామాలలో ప్రాథమిక పాఠశాలలు అందుబాటులో లేవు. ముఖ్యంగా అనేక గిరిజన, కొండ ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ పాఠశాల సౌకర్యం లేదు. మానవ అభివృద్ది మంత్రిత్వశాఖ, (ప్రపంచబ్యాంకు సంయుక్తంగా 1998లో నిర్వహించిన సర్వే (ప్రకారం మన రాష్ట్రంలోనే 1160 జనావాసాల్లో ప్రాథమిక పారశాలలు లేవు. పారశాల నడవగలిగే దూరంలో లేనపుడు పిల్లలు ఇంటివద్దే వుండిపోవలసి వస్తోంది. మనదేశంలో ప్రాధమిక విద్యలో ఇది ఒక ముఖ్య సమస్యే,

2. శిశు జనాభా పెరుగుదల : అధిక శాతం భారతీయ (గ్రామీణ (ప్రజలు నిరక్షరాస్యులు. అందువలన వీరు కుటుంబ నియంత్రణ పాటించరు. ఫలితంగా దేశంలో శిశు జనాభా విపరీతంగా పెరిగిపోతున్నది. 6-14 మధ్య వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 14.48 కోట్టు. వీళ్ళలో 11.45 కోట్లమంది మాత్రమే పాఠశాలల్లో తమ పేర్టు నమోదు చేపించుకున్నారు. ఇక్కడ రెండు సమస్యలు వుత్చన్నమవుతున్నాయి. ఒకటి, పెరిగే శిశు జనాభాకు అనుగుణంగా కొత్త పాఠశాలలను నిర్మించటం, రెండు, పారశాల తరగతిలో ఉపాధ్యాయ : విద్యార్థి నిష్పత్తి పెరగటం.

3. సౌకర్యాల కొరత : పారశాలలో తగిన వసతులు లేనపుడు విద్యార్థి ఉత్సాహంగా విద్య నభ్యసించలేడు. ఉపాధ్యాయుడు తగిన విధంగా పారాలు చెప్పనూ లేడు. మనదేశంలో అనేక [ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో 53 శాతం పాఠశాలలకు పక్కా భవనాలు లేవు. 39.7 శాతం పాఠశాలలకు టాయిలెట్టు, 71 శాతం

66 సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలకు కారణాలు

పారశాలలకు (గ్రంధాలయాలు, 48.5 శాతం పాఠశాలలకు ఆటవస్తువులు లేవు. 1986 జాతీయ విద్యావిధానం దేశంలోని 59.5 శాతం (ప్రాధమిక పారశాలల్లో (తాగునీటి సౌకర్యం లేదని పేర్కొంది.

త్త ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలు : దేశంలో ఇప్పుటికీ ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలున్నాయి. అంటే ఒక ఉపాధ్యాయుడు ఏకబిగిన అయిదు క్లాసులు నిర్వహించడం. (ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యాన్ని మారుమూల (ప్రాంతాలకు విస్తరించేందుకు ఉద్దేశించిన ఈ పారశాలల నిర్వహణకు టీచర్జ్హు. ఉత్సాహం చూపరు. ఉత్సాహం చూపే పరిస్థితి లేదు. ఈ పారశాలలోని మన ఏక హిధ్యాయుడు జబ్బు పడినా, పారశాలేతర పనులకు ప్రభుత్వం పురమాయించినా స్కూల్‌ మూతే. ఒకవేళ బడిలో వున్నా ఒకటినుండి ఐదవ తరగతి వరకు పిల్లల మధ్య అష్టావధానం చేయాలి. ఇలాంటి స్థితిలో ఆ ఉపాధ్యాయుడు విద్యను ఆటలా పాటలా నేర్పాలనే ప్రయోగాన్ని ఎలా నిర్వహించగలడు ? ఫలితంగా ఈ పాఠశాలల్లోని పిల్లలు మధ్యలోనే బడిమానుకుంటున్నారు.

5. విద్యార్థి - ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి ఎక్కువ వుండటం : బహుళ సంఖ్యలో ఉపాధ్యాయులున్న పారశాలల్లొనూ సెక్షన్‌కు 50 నుండి 70 మంది వరకు పిల్లలు వుండి క్లాసులు కిటకిటలాడుతూ వుంటాయి. ఇట్టిస్టితిలో ఇక ఉపాధ్యాయుడు తన పాఠ్యాంశం చెప్పుకోవడానికే పరిమితం అవుతున్నాడు తప్ప విద్యార్దుల (గ్రాహ్యశక్తిని పెంచెదిగా, ఆనక్తి గొలిపేదిగా బోధనను సొగించలేక పోతున్నాడు. విద్యార్థి - ఉపాధ్యాయ నిష్టుత్తి 1: 40 గా వుండాలనే నినాదం గాలిమాటగానే మిగిలిపోయింది.

6. కుటుంబ పేదరికం : మనదేశంలో 100కి 40% మంది (ప్రజలు పేదరికం రేఖ దిగువన నివసిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా "పేదరికం కారణంగా షెడ్యూల్డ్‌ కులాలు, తెగలు, వెనుకబడిన కులాలకు చెందిన లక్షల కుటుంబాలు నేటికీ విద్యకు ఉన్న (ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తించలేకపోతున్నారు. ఐదారేళ్ళ వయస్సు పిల్లలు కూడా రోజూ ఎంతో కొంత సంపాదించి తెస్తే తప్ప పూటగడవని స్పితిలో వున్న కుటుంబాలకు తమ పిల్లల విద్య ఒక విలాసంగా కన్పిస్తోంది.

7. కనీస వేతన చట్టం అమలుజరపకపోనటం ; కనీస వేతనాల చట్టాన్ని (ప్రభుత్వం సరిగా అమలు చేయకపోవటంకూడా ఒక కారణంగా చెప్పవచ్చు. నిరుపేద కుటుంబాల్లో భార్యాభర్తలు కాయకష్టం చేసినా కుటుంబం పొట్టనిండా తినలేకపోతుంది. కారణం - దోపిడి. నిరుద్యోగసమస్య వ్యాపారులకు, యాజమాన్యాలకు, కంట్రాక్టర్లకు వరమైంది. చాకిరీ చేసినందుకు న్యాయబద్దంగా ఇవ్వాల్సిన సొమ్మును. ఎవ్వరూ చెల్లించరు. దొంతోతల్లిదండ్రులు గత్యంతరం లేక సంతానాన్ని పనికిపంపుతున్నారు.

8. ప్రభుత్వ ఆర్డిక పరిస్టితి ; మనదేశంలో (ప్రాధమిక విద్యా లక్ష్యాలు సాధించలేకపోవటానికి, అసలు పారశాలలే లేకపోవటానికి ప్రభుత్వం దగ్గర నిధులు

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 67

కొరతగా వుండటం వల్లనేనని (ప్రభుత్వ విద్యా నిపుణులు చెప్తారు. 1986 జాతీయ విద్యావిధానం సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య 1995 నాటికి సాధింపబడాలని పేర్కొంది. ఈ లక్ష్య సాధనకు దాదాపు రు.28 వేలకోట్టు అవసరమవుతాయని (ప్రభుత్వం నియమించిన ఒక వర్కింగ్‌ కమిటీ అంచనా వేసింది. మనలాంటి దేశానికి ఇంత డబ్బు ఎక్కడనుంచి తేవాలనేది పెద్ద సమన్య. ప్రాధమిక విద్యా రంగానికి కేటాయించే నిధుల్లో 90 శాతానికి పైగా ఉపాధ్యాయుల జీతాలకు. ఇతర పరిపాలనా ఇర్చులకే సరిపోతున్నది. ప్రాథమిక విద్యాభివృద్ధికి మిగిలేది అతి తక్కువ మాత్రమే.

9. సుశిక్షితులైన ఉపాధ్యాయుల కొరత : (ప్రాధమిక విద్యారంగంలో సుశిక్షితులైన ఉపాధ్యాయులు కొరతగా ఉండటం ఒక నమన్యగా వుంది. ఇతర వృత్తులకంటే ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో వేతనాలు తక్కువగా ఉండటంవలన, ఉపాధ్యాయ వృత్తి సమర్ధవంతమైన వ్యక్తులను ఆకర్షించ లేకపోతున్నది. మన ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో అనేక వేలమంది శిక్షణలేని ఉపాధ్యాయులు పనిచేస్తున్నారు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో శిక్షణ పాందని ఉపాధ్యాయులు పారాలు నరిగా బోధించలేరు. ఈ కారణంగా అనేక (గ్రామీణ (ప్రాంతాలలోనున్న పాఠశాలలు పిల్లలను ఆకర్షించ లేకపోతున్నాయి.

10. అనాకర్షణీయమైన పార్య ప్రణాళిక ; మన [ప్రాథమిక విద్యా ప్రణాళిక ప్రజల అవసరాలకు అనుగుణంగా లేదు. నగరాలలో ఒక విధమైన అవసరాలు, (గ్రామాలలో ఒక విధమైన ఆవనరాలు వుంటాయి. ఆ విధంగానే బాలురకు, బాలికలకు వేరువేరు అవసరాలుంటాయి. ఆ అవసరాలను (ప్రతిబింబించే విధంగా పార్య ప్రణాళిక లేదు. అందువలన అనేకమంధి తల్లిదండ్రులు విద్య వలన ఉపయోగం లేదని భావించి తమ పీల్లలను బడికి పంపరు.

11. పరిసాలనా లోపం : ప్రాధమిక విద్యా పథకాలను అమలు చేసేందుకు సరైన వ్యూహాలు రూపొందించటంలో మన విద్యా పరిపాలకులు విఫలమయ్యారు. వీరికి పథకాల వర్యవేక్షణలో వున్న ఉత్సాహం వాటిని అమలుపరచటంలో వుండటంలేదు. ఉపాధ్యాయుల కు, నముదాయాని (000౫౬02147) కి ఎప్పటికప్పుడు ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి అవసరమైన సలహాలందించటంలో మన అధికారులకు చిత్తశుద్ది లోపించింది.

12. నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యను అమలు జరపకపోవడం : 1950 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన రాజ్యాంగం 45వ ఆర్టికల్‌ నిర్భంధ (ప్రాథమిక విద్యను అమలు జరపాలని ఆదేశించినా అది నేటికి కలగానే మిగిలింది. దానికి కారణం ఈ అంశాన్ని (ప్రాథమిక హక్కుల్లోని ఆదేశిక సూత్రాల్లో ప్రకటించటమే. ప్రభుత్వాలు ఈ ఆదేశాన్ని అమలు జరపకుండా తప్పించుకోవడానికి, దీన్ని కరినంగా అమలు జరుపక పోవడానికి ఈ లొసుగే కారణం. మంత్రాలకు చింతకాయలు రాలవని హర్యానా 'ప్రభుత్వంలాగా బడికొస్తే రూపాయిస్తామనో, బట్టలిస్తామనో, లేక బియ్యమిస్తామని

68 _ సార్వజనీన (ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలకు కారణాలు అంటే రోజుకు 50 నుంచి 100 రూపాయలమేరకు సంపాదించే స్థితిలో, మన వాళ్ళు తమ పిల్లర్ని బడికి రానిస్తారా ? 1872లోనే జపాన్‌ దేశం నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యను ఖచ్చితంగా ఎందుకు అమలు చేసిందో ఇప్పుడన్నా మనం ఆలోచించాలి. పసి పిల్లవాడు తీవ జ్వరంతో వున్నవుడు అదిపోవడానికి మనం వేసే మాత్రలను తోసేస్తాడు లేక ఊసేస్తాడు. అయినా మనం బలవంతాన ఆ మందును వాడి నోట్లో కుక్కుతాం. ఎందుకు ? ఆరోగం పోవడానికి. పిల్లలందరూ బడికి పోవడం సర్వ రోగనివారిణి అనుకున్నపుడు మనమూ అదే పద్దతిని అనుసరించాలేమో !

13. నుత, సాంఘిక వదిస్టితులు : మనది విశిష్ట సమాజం, ఇక్కడ అన్ని మతాలు, అన్ని కులాలు వున్నాయి. హిందువులలోనూ, ముస్తింలలోనూ బాలికలకు విద్య అనవసరం అని అభిప్రాయపడే ఛాందసులు నేటికీ వున్నారు. దేశ శిశు జనాభాలో సగ భాగంగా వున్న బాలికలు బడికిరానిదే సార్వత్రిక విద్య సాధించినట్టు కాదు. అలాగే కుల సమస్య- (గ్రామంలో అ(గ్రకులాలవారు హరిజన పిల్లలు వెళ్ళి పాఠశాలలకు తమ పిల్లలను పంపించరు. హరిజన ఉపాధ్యాయుని పాఠశాలలో నియమించినా తమ పిల్లలను పంపరు. కులమతాలు కూడా సార్వ(త్రిక విద్యకు ప్రధాన సమస్యే,

14. ఉపాధ్యాయునికి సంబందంలేని సములు అప్పజెప్పటం ఏ మన (ప్రాధమిక విద్యావ్యవన్హలో ఉపాధ్యాయుడే నకల కళాకోవిదుడు. మన బృహత్తర విద్యాప్రచారంలో ఆయనే ఏకైక సాధనం. పల్లె సీమల్లో బడికి వెళ్ళినది మొదలు ఆయనే పోన్టుమాష్టారు. దస్తావేజురాతగాడు. అక్షరదీవ పుపాటగాడు. వరదబాదితుల ఆపద్భాంధవుడు. (శ్రమదానపు మహావీరుడు. జన్మభూమిలో దేశభక్తుడు. పల్ప్‌పోలియో వైద్యుడు. ఓటర్లు జనాభా, ఇండ్ల బహుళప్రయోజన జాబితాల తయారీలో సంఘసేవకుడు. వెరసి దశావతారాలూ ఆయనవే. ఈ కారణంగా (ప్రాధమిక పారశాలల్లో బోధనాభ్యసనా కార్యక్రమం కుంటుపడుతోంది.

15. స్టబ్బత (5282826400) : ఇది ప్రాథమిక విద్యలో ఒక ముఖ్య సమస్య. కొంతమంది పిల్లలు ఇంటివద్ద వాతావరణం వల్లకానీ, ఉపాధ్యాయుని అసమర్హత వల్లకానీ (ప్రతి సంవత్సరం కృతార్జులుకాక ఒకే తరగతిలో స్టబ్దంగా ఉండిపోతారు. ఈ స్టబ్దత విద్యార్థులలోనూ, తల్లిదండ్రులలోనూ విద్యపట్ట అయిష్టతను కలుగజేస్తుంది. ఆవిదంగా కొంతమంది విద్యార్థులు ప్రాధమిక విద్య పూర్తికాకముందే బడి మానుకుంటారు. ఈ విధంగా మధ్యలోనే బడిమానివేసే వారివల్ల అధిక వ్యయమవుతుంది.

16 అవవ్యయం (17280286) : 'ప్రతి సంవత్సరం అనేకమంది పిల్లలు (ప్రాథమిక పారశాలల్లో చేరుతుంటారు. కాని వారీలో చాలామంది అనేక కారణాలవలన (ప్రాధమిక విద్య పూర్తికాకముందే బడికి మంగళం పాడేస్తారు. ఈ విధంగా బడి మానివేయటం వలన రండు నష్టాలు జరుగుతున్నాయి. ఒకటి

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ నడిమధ్యలోనే బడిమానివేయటం వలన విద్యార్హి నిరక్షరాస్యుడుగా మారటం. రెండు

• అంతవరకూ ఆ విద్యార్షిపై పెట్టిన శ్రమ, ధనం ఏ ఫలితం యివ్వకపోవటంవలన వృధా అవటం. మరల నిరక్షరాస్యుడుగా మారిన పిల్లవాడ్ని అనియత విద్యద్వారా ప్రాధమిక విద్యనందించందే సార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య సాధించినట్టు కాదు. ఈ విధంగా బడిమానుకొన్న పిల్లలవలన అదనపు వ్యయభారం పెరుగుతూ పోతుంది. భారతదేశం లాంటి వర్షమానదేశం ఈ విధమైన వృధాను భరించలేదు. ప్రాధమిక విద్య సార్వజనీకరణకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలు

1 బడి వయస్సుగల బాలబాలికలను (ప్రాధమిక పాఠశాలలకు ఆకర్షించేందుకు 1962 - 67 సంవత్సరములో మొదటిసారిగా ౦42 (౮0-0962ఈ76 02 ఉంంర0ం20 26116 కైళ62గగ 0626) మధ్యాహ్న భోజన పధకాన్ని ప్రారంభించింది.

2 రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 1982లో న్వయంగా పెద్దైత్తున మధ్యాహ్న భోజనపధకాన్ని ప్రారంభించి కొన్ని అవకతవకల కారణంగా 1985-86 మధ్యలో నిలిపివేసింది.

3 మధ్యాహ్న భోజన పధకం స్టానే పచ్చకార్డులు కలిగిన ఆర్థికంగా వెనుకబడిన పిల్లలకు ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన అన్ని పారశాలల్లో 1,2 క్లాసులు చదివే విద్యార్దులకు ఉచితంగా యూనిఫాం దున్తులు ఇచ్చే పధకాన్ని 1985-85లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం (ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విద్యార్థులకు పాఠ్యపుస్తకాలను ఉచితంగా ఇచ్చే పధకాన్ని కూడా అదే సంవత్సరం రాష్ట్ర ప్రభుత్యం (ప్రవేశపెట్టింది.

& (బ్రిటిషు ప్రభుత్వ ఓవర్‌సెస్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ ఏజెన్సీ (0.౨.4) ఆర్జిక సహాయంతో 1983లో “ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక సారశాలల పథకం” ప్రారంభించబడి 1997 వరకు కొనసాగించారు.

5. 1989 నుంచి 0.9.4 ఆర్థిక సహాయంతో పాఠశాలలో విద్యార్దుల ఆరోగ్య పధకాన్ని అమలు చేస్తున్నారు.

6. (ప్రాథమిక విద్యావ్యాప్తి కొరకు 1971లో దేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా నాన్‌డిటెన్షన్‌ పద్దతిని ప్రవేశపెట్టింది మన రాష్ట్రమే.

7. (ప్రాథమిక పారశాలల్లో మెరుగైన విద్యా ప్రమాణాలు సాధించటానికి ఆభ్యుదయ (ప్రాధమిక పాఠశాలలు (ప్రారంభించబడినాయి.

& (ప్రాథమిక దశలో ఉపాధ్యాయ శిక్షణ వృత్తి పూర్వ, వృత్యంతర అనియత బోధకులకు పునశ్చరణతరగతులను నిర్వహించటానికి అన్ని జిల్హాల్లో 12 లను స్థాపించింది.

70 సార్వజనీన (ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలకు కారణాలు 9, [ప్రాధమిక విద్యలో విద్యాబోధన ఆకర్షణీయంగా వుండేందుకు, రాష్ట్ర (ప్రభుత్వం 1986-87లో దృశ్య, శ్రవణ పరికరాలద్వార్తా విద్యాబోధనను

దాదాపు 1000 [ప్రాథమిక పారశాలల్లో (ప్రారంభించింది.

10. 6వ అఖిల భారత విద్యా సర్వేప్రకారం రాష్ట్రంలో 97 శాతం (గ్రామీణ (ప్రజలకు ఒక కిలోమీటరు దూరంలోపల ప్రాధమిక విద్యా సౌకర్యం కల్పించబడింది.

1 1994 1995, 1996, 1998, 2000 సం॥లలో ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో ౨5౮ ల ద్యారా వేలాదిగా సెకండరీ (గ్రేడ్‌ టీచర్స్‌ను నియమించింది.

12. 7వ క్లాసు జిల్లా పరీక్షలో ప్రతి సంవత్సరం అత్యధిక మొత్తం మార్కులు తెచ్చుకొనే మొదటి 150 మంది విద్యార్దులకు ఒక్కొక్కరికి రూ.500ల వంతున బహుమతి నిచ్చే పధకాన్ని 1986లో ప్రారంభించబడింది. దీనికి “తలుగు విజ్ఞాన పారితోషిక ప్రధాన విధానము” అని పేరు పెట్టారు.

13 (ప్రాధమిక స్థాయిలో పిల్లల హాజరును మెరుగుపరచడానికి ఇపుడు మధ్యాహ్న భోజనపథకం క్రింద నెలకు 3 కిలోల బియ్యం సరఫరా చేస్తున్నది.

14. బడిలో చేరలేకపోయిన, చేరి మధ్యలో మానివేసిన 9-14 సంవత్సరాల బడి ఈడుగల పిల్లల కోసం 1979 నుంచి అనియత విద్యా పధకాన్ని అమలు జరుపుతోంది.

15. 2000వ నంవత్సరంలోపు (ప్రాధమిక విద్యను సార్వత్రికం చేసే కార్యక్రమంలో భాగంగా 'డిపెప్‌'ను (ప్రారంభించారు.

16. 1997లో 50, 5, 30ల విద్యా ప్రగతికోసం “మళ్ళీ బడికి పోదాం పధకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

17. ఉపాధ్యాయుల వృత్తిరీత్యా అభివృద్ది చెంది ప్రాధమిక స్దాయిలో తరగతి బోధనను మెరుగు పరచటానికి దాదాపు 5000కు పైగా ఉపాధ్యాయ కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి.

18 (ప్రజల భాగస్వామ్యం యూ (ప్రభుత్వ ప్రాధమిక పాఠశాలల నిర్వహణ, పర్యవేక్షణా బాధ్యతలన్నీ (గ్రామన్తులకే అప్పగించాలనే లక్ష్యంతో విద్యాకమిటీలు, పారశాల విద్యా కమిటీలు ఏర్పాటు చేసింది.

19. 1987లో (ప్రవేశపెట్టబడిన ఆపరేషన్‌ బ్బాకు బోర్జు పధకం (క్రింద 24,404 తరగతి గదులు నిర్మించింది.

20. విద్యార్దులను ఆకర్షించటానికి 1998 నుంచి రంగురంగుల (ప్రాధమిక పాఠశాల పుస్తకాలను ముద్రిస్తున్నారు.

ఎరమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ ౧

21 (ప్రాధమిక పారశాలల్లో విద్యాకార్యక్రమం కుంటుపడకుండా వుండటానికి

తాత్కాలిక (ప్రాతిపదికన విద్యా వాలంటీర్లను, రిటైర్డ్‌ టీచర్లను నియమించింది.

22. ప్రాధమిక విద్యకు పిల్లలను సంసిద్దం చేయటానికి కొన్ని ప్రాధమిక పారశాలల్లో (ప్రీ ఎడ్యుకేషన్‌ను ప్రారంభించింది.

23 28866 (ప్రాధమిక పారశాలల్లో 905 (ప్రాధమికోన్నత పారశాలల్లో మంచినీటి సదుపాయాలు 3917 ప్రాధమికోన్నత పాఠశాలల్లో మరుగు దొడ్ల నిర్మాణాన్ని చేపట్టింది.

సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్య సాధన కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న

కార్యక్రమాలు

1 (ప్రతి ప్రాధమిక పారశాలలో కనీస వనతిగా రెండు తరగతి గదులు నిర్మాణం.

2. ప్రతి ప్రాధమిక పాఠశాలలో ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులుండే విధంగా పోస్టుల మంజార్‌. ఉపాధ్యాయుల నియామకం.

౩ బోధనాభ్యనన సామాగ్రిని ప్రతి ప్రాధమిక పాఠశాలకు సరఫరా చేయడం. (ఈ మూడింటి కోసం నల్లబల్ల వధకం (09లా౭జడం ]1ఇయేమంఖూడే) కింద నిధులు మంజూరు చేసి అమలు చేస్తున్నారు.

& బడి మానివేసిన విద్యార్దుల కోసం అనియత విద్యా కేంద్రాల ద్యారానూ, సార్వత్రిక విద్యా విధానం ద్వారాను (00692 62౧08 వృం4యి) బడి మాని వేసిన విద్యార్దులు విద్యను కొనసాగించడం.

5. పారశాలల్లో త్రాగునీటి వసతి, బాలికలకు మరుగుదొడ్డు సౌకర్యాలు కల్పించడం.

6. సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్య లక్షసాధనకు 1993-94లో జిల్హా ప్రాధమిక విద్యా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

7. ఆర్డికభారం కారణంగా పిల్లలుబడికి రాకుండా వుండకూడదనే ఉద్దెశంతో జాతీయ (ప్రాధమిక విద్యకు పౌష్టికాహార ఆసరా పధకాన్ని 1995 నుంచి దేశంలోని అన్ని (ప్రాధమిక పారళాలల్లో అమలు పరుస్తోంది.

8. (ప్రాధమిక విద్యను (ప్రాధమిక హక్కుగా చేయటానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

9. కనీస అభ్యసన స్టాయిల పధకం ద్వారాప్రాధమిక విద్యను నాణ్యవంతం చేయటానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

10. జాతీయ ప్రాధమిక విద్యామిషన్‌ (ప్రారంభించటానికి చర్యలు తీసుకుంటోంది.

72 సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలకు కారణాలు

11. 73వ రాజ్యాంగ సవరణద్యారా ప్రాధమిక విద్యా నిర్వహణలో (ప్రజలు

భాగస్వామ్యాన్ని పంచుకునేలా ఆవకాశం కల్పించింది

12. ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయవిద్యను మెరుగు పరచటానికి 018, ౦౨,

14వకై లను (ప్రోత్సహిస్తోంది. 1/౮2) ద్వారా (ప్రాధమిక విద్యారంగంలో ఉపాధ్యాయ విద్యా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచటానికి కృషి చేస్తోంది.

19. జాతీయ బాల భవన్‌ద్వారా పిల్లల నృజనాత్మక శక్తులను అభివృద్ది

చేస్తోంది.

14. రాజస్థాన్‌లో లోక్‌ జంబిష్‌, శిక్షా కార్మిక (ప్రాజెక్టులకు సహాయంచేసి

ప్రోత్సహిస్తోంది.

15% ప్రాధమిక విద్యలో గుణాత్మకమైన మార్పులు తీసుకు రావటానికి బీహార్‌ విరా పధకాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది.

16. మధ్యప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన విద్యాహామీ పధకానికి సహాయం చేస్తోంది.

17. “సర్వశిక్ష” అభియాన్‌ పేరుతో సమగ్ర జుతీయ విద్యా విధానం ద్వారా సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యకు శ్ర చేస్తోంది.

పార్వత్రిక (ప్రాధమిక విద్య పురోగమనానికి మార్గాలు : దేశ ప్రగతికి,

అభ్యున్నతికి (ప్రాథమిక విద్య ఆవళ్యకం. విద్యకు అభివృద్దికి మధ్యవున్న సంబంధం ఎలాంటిదో అనేక పర్యాయాలు ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు, విద్యావేత్తలు చెప్పారు. ఏ దేశమూ [ప్రాధమిక విద్యను నిర్లక్ష్యం చేసి ప్రగతిని సాధించలేదు. వివిధ దేశాల చరిత్ర చెప్పిన సత్యం ఇదే. మనదేశం కూడా వివిధ రంగాలలో వికాసం చెందటానికి సరైన మార్గాలను, పధకాలను అమలుపరచి సాధ్యమయినంత త్వరలో సార్వత్రిక (ప్రాథమిక విద్యను సాధించవలసి వుంది. ఇందుకొరకు ఈ క్రింద కొన్ని మార్గాలు సూచించబడినాయి.

1 మన రాజ్యాంగంలో చెప్పినట్టు నిర్బంధంగా ఉచిత (ప్రాధమిక విద్యను అమలు చేయాలి. ఇందుకు వ్యతిరేకించిన వారిని శిక్షించుటకు శాసనాలు చేయాలి.

2 ప్రాధమిక విద్యకు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చి రాష్ట్ర కేంద్ర ప్రాభుత్వాలు అధిక నిధులు కేటాయించాలి.

3. [ప్రాధమిక విద్యావ్యాప్తికి అధిక నిధులు సేకరించుటకు పారిశ్రామిక వేత్తలు, ఎక్కువ ఆదాయం గల వారిమీద విద్యాశిస్తును వసూలు చేయాలి.

4 పారశాలలకు తగిన బోధనా సౌకర్యాలు కల్పించాలి. అన్ని (ప్రాధమిక పారశాలలకు భవనాలను నిర్మించాలి. ఇందుకోసం ఉద్దేశించిన ఆపరేషన్‌ బ్లాకుబోర్డు పధకాన్ని పటిష్టంగా అమలు చేయాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ గె 5. జీవితానికి అవసరమైన పాఠ్య ప్రణాళికను రూపొందించి (ప్రవేశపెట్టాలి.

6. శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయులనే ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో నియమించాలి.

7. (ప్రాథమిక విద్యను సమర్ధవంతంగా నిర్వహించుటకు కెంద్ర, రాష్ట్ర జిల్లా స్పాయిలలో ప్రాధమిక విద్యా పరిపాలనా సంస్థలను స్థాపించాలి.

8. (పాధమిక విద్యాపథకాలను అమలుచేసేటవుడు విద్యావరంగా వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు (ప్రాధాన్యత నివ్వాలి.

9 రోజూ బడికి రాలేని బాలబాలికల కోసం అనియత విద్యా కేంద్రాలను విసృతంగా స్థాపించాలి.

10. (గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వనిచేసే ఉపాధ్యాయినులకు గృహవనతి కల్పించాలి.

11 దీర్హకాలం బడి మానివేసే ఉపాధ్యాయులపై చర్య తీసుకోవాలి.

12: (గ్రామీణ (ప్రాంతాలలో వనిచేసే ఉపాధ్యాయులను తరచుగా మార్చకూడదు.

13. హరిజన గిరిజనుల విద్యార్యుల కొరకు స్టాపించిన హాన్టళ్ళను మెరుగుపరచాలి. -

14. పేద విద్యార్దుల కొరకు అన్ని ర్మాష్ట్రాలు మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని స(క్రమంగా అమలు చేయాలి.

15. విద్యను (ప్రాథమిక హక్కుగా మార్చి రాజ్యాంగంలో చేర్చాలి.

16. సామూబిక సేవా దృకృథం వున్న వారిని ఉపాధ్యాయులుగా నియమించాలి.

17. విద్యా కమిటీలలో విద్యావంతులను, విద్యాభివృద్రిపట్ల ఆసక్తి వున్న వారిని నియమించాలి.

18. విద్యకు బడ్జెట్‌లో 10 శాతం కేటాయించి, అందులో ప్రాథమిక విద్యకు ఎక్కువ కేటాయించాలి.

19. పిల్లలు పారశాలలకు వెళ్తూ విద్య నభ్యసిస్తున్న కుటుంబాలకు మాత్రమే (ప్రభుత్వ పధకాలు వర్తింపజేయాలి,

20. బాలికల విద్యకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.

, 2 (ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ధికి స్వచ్థంధవంస్థలు, యువజన సంఘాలు, మహిళా సంఘాల సహాయాన్ని తీసుకోవాలి.

22. పిల్లలను బడికి పంపక పోవడానికి (ప్రధాన కారణం తల్లిదండ్రుల పేదరికం గనుక పేదరిక నిర్మూలన వధకాలను పటిష్టంగా అమలుచేయాలి.

23 శిశు జనాభాను తగ్గించటానికి కుటుంబ నియంత్రణ పథకాలను పటిష్టంగా అమలుచేయాలి.

24. విద్యార్థి ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తిని తగ్గించాలి.

7క సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలకు కారణాలు

25. బడిని నడిమధ్యలోనే మానకుండా ప్రాథమిక స్టాయి గురుకుల పారశాలలను స్టాపించాలి.

26. . బాలకార్మిక వ్యవస్థను నిర్మూలించాలి.

27. ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలను ఎత్తివేసి వాటి స్థానంలో సాధారణ పారశాలలను స్టాపించాలి.

28 ఈడురాని పిల్లల్ని పాఠశాలల్లో చేర్చుకోరాదు. ఇది తల్లిదండ్రులను భవివ్యత్‌లో పిల్లల్ని నర్కాలుకు వంవకుండా నిరుత్సాహ పరుస్తుందనుకొంటే (ప్రతి ప్రాథమిక పారశాలకు అనుబంధంగా ఒక ప్రీన్కూలు (ప్రారంభించి ఆరేళ్ళ లోవు పిల్లల మానసిక వికాసానికి పనికొచ్చే ఆటపాటలు నేర్పాలి. అలా పిల్లలను (ప్రాథమిక పాఠశాలకు సంసిద్దులను చేసినట్టు కూడా అవుతుంది.

29. తమపిల్లలను బడికి పంపించవలసిన (ప్రాధాన్యతను తల్లిదండ్రులు గుర్తించటానికి బహుళ (ప్రసార సాధనాల ద్వారా విసృత ప్రచారం చేయాలి.

30. (ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమాల అమలులో (ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచాలి.

31 మాతృభాషలో విద్యాబోధనను ప్రోత్సహించాలి.

సమీక్షా ప్రశ్నలు

1 భారతదేశంలో సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్యను సాధించకపోవటానికి కారణాలేవి ?

2 సార్వజనీన ప్రాథమిక విద్యకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలేవి ?

3. సార్వజనీన ప్రాధమిక విద్యకు కేంద్రప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలేవి ?

4 సార్వజనీన (ప్రాధమిక విద్యా సాధనకు చర్యలను సూచించుము.

యూనిట్‌ 1 ప్రాఠమికవిద్యలో నమున్యలు మరియు అంశాలు 7. అ౦గుబొటి, సమోన, కృథా, స్థితే, నిలపురం, గణాక్షీక సాధన సమస్యల ౧౬౦౩2015 ౦౯ ౦౦౪55, మ 450469, వ౨2460)4ఉ0100గ%ా 000010౫ టం ఇలయ! 6౮౫ ఉ&౮క0ాలసలలూ0). అందుబాటు

అందుబాటు-అర్థం ()ం20స08 0€ 06639) : “పాఠశాలను,పాఠ శాల

సౌకర్యాలను పిల్లలందరికీ అందుబాటులోకి తీనుకురావటాన్నే అందుబాటు” అంటారు. ఇవాళ భారతదేశంలో 9 శాతం (ప్రాంతాలకు పాఠశాల, దాని సౌకర్యాలు అందుబాటులో వున్నాయి. అందుకని దీన్ని ప్రధానమైన సమన్యగా పరిగణించటం లేదు. అయితే నేటికి భారతదేశంలో 30,000 ఆవాసాలలోపాఠశాలలు లేక అందుబాటు సమస్య వుంది. ' ."

అందుబాటు సమస్యకు కారణాలు లేదా ఆటంకాలు:

1 ప్రభుత్వం దగ్గర పాఠశాలల స్థాపనకు తగినన్ని నిధులు లేకపోవటం

2, జనాభాలోని దాతలు స్వచ్చందంగా తమ స్థలాన్ని పాఠశాల ఏర్పాటుకు ఇవ్వటంలో ఆసక్తి చూపకపోవటం.

3౩. కొన్ని చోట్ట పాఠశాల ఏర్పాటుకు (ప్రభుత్వభూమి అందుబాటులో లేకపోవటం .

4 ఎక్కువమంది (గ్రామప్రజలు వ్యవసాయం మీద ఆధారపడటంవల్ల, పేదలు కావటంవల్ల (గ్రామవిద్యానిధిని ఏర్పాటు చేసి పాఠశాలను స్టాపించలేకపోవటం, వున్న పాఠశాలలను మెరుగుపరచుకోలేకపోవటం.

5. ఆర్థిక కారణాలవలన పొఠశాల భవననిర్మాణంలో జాప్యం జరగటం

6. పాఠశాల నిర్వహణలో ప్రజల భాగస్వామ్యం. లేకపోవటం .

అందుబాటు సమస్యను పరిష్కరించటానికి చర్యలు ;

1 పాఠశాల స్థాపనకు, భవనాల నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం ఎక్కువ నిధులు కేటాయించాలి.

2 పాఠశాల స్థాపనలో, వాటి నిర్వహణలో (ప్రజలలో చైతన్యం కలిగించి వారితోడ్పాటును తీసుకోవాలి.

నమోదు - అర్హం ()46మబుపుకై్‌ 0% అయాంయులు) “ బడి ఈడుగల

పిల్లలను బడిలో చేర్చటాన్ని లేదా పేరు నమోదు చేపించటాన్ని నమోదు” అంటారు.

76 అందుబాటు, నమోదు, వృథా, స్తబ్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు సార్వత్రిక నమోదు (0౮01176234 అయుం]96%0) : ప్రచారం ద్వారాగానీ లేక నయానో, భయానో ఒప్పించిగానీ 6 సంవత్సరాల వయసు వచ్చిన ప్రతి పిల్లవానిన్ని 1వతరగతిలో చేర్చుకోవటాన్ని సార్వత్రిక నమోదు అంటారు. అంటే ఇక్కడ పిల్లలందరి 'పేర్టు పాఠశాల తిజిష్టర్‌లో నమోదు చేయటానికి (ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. భారతదేశ ప్రాథమిక విద్యారంగంలో ఇది ముఖ్యమైన సమస్యగానే వుంది. ఇంతవరకు బడి మొహం (బడిలో చేరని) చూడని బాలబాలికలు మూడుకోట్ల ఇరవై లక్షలపై చిలుకే వుంటారని ఒక అంచనా. ఈ స్వమన్యను పరిష్కరించందే భారతదేశంలో సార్వత్రిక (ప్రాథమిక విద్యను సాధించినట్టుకాదు. సిల్లలు పాఠశాలల్లో చేరకపోవటానికి ప్రధాన కారణాలు (౮21363 107 ౨0౫- యూంయొఅుశ 00 0య1థా6ర) :

1986లో జాతీయ విద్యా విధానం ఒక వైపు తయారవుతుండగానే విద్యార్థులు

పాఠశాలల్లో నమోదు కాకుండా వుండటానికి గల కారణాలు, మధ్యలో బడి మానివేయుటకు గల కారణాలు, వాటి తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి జాతీయ స్థాయిలో 1988-87లో శ2వ నేషనల్‌ శాంపిల్‌ సర్వే నిర్వహించారు. ఆ సర్వే ప్రకారం పిల్లలు బడిలో నమోదుకాకపోవటానికి కారణాలివి ;

ప పారశాలల్లో అసలు నమోదుకాని విద్యార్థులలో (గ్రామీణ (ప్రాంతాల్లో 10 శాతం, వట్టణాల్లో 8 శాతం పారశాల వసతులు అందుబాటులో లేనందున నమోదుక్షాలేదు.

2 రమారమి 30 శాతం విద్యార్థులకు చదువుపై ఆసక్తి లేదు. ప్రత్యేకంగా బాలికలలో ఎక్కువమంది ఈ కారణాన్నే పేర్కొన్నారు.

3. పట్టణ ప్రాంతంలో 52 శాతం బాలురు, 29 శాతం బాలికలు కుటుంబ నంపాదనలో పాలుపంచుకోవటం, ఇతర ఆర్టిక కారణాల వలన పాఠశాలల్లో చేరడం లేదు. రమారమి 10 శాతం బాలికలు ఇంటి వనులు, చిన్న పిల్లలను చూసుకోవటం వంటి పరిస్తితుల వలన పాఠశాలలో నమోదు కావటం లేదు.

4 నిరక్షరాస్యత మూలంగా తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల విద్య ప్రాధాన్యతను గుర్తించలేక పాఠశాలలో తమ పిల్లలను చేర్చటం లేదు.

5 ఇతర కారణాలు : (2) బాల కార్మిక వ్యవస్థ (1) అభ్యసన సరళిలో నాణ్యత లేకపోవటం (ల సాంఘిక కారణాలు (4) బడిలో చేరిన పిల్లలపై ఉపాధ్యాయుల (శ్రద్ద వహించకపోవటం. (6) చదివినా ఉద్యోగం రాదనే భావన (€ బాలికల విద్యపట్ట సమాజంలో అయిష్టతవుండటం (8) (గ్రామపెద్దలనుండి ప్రోత్సాహం ఆశాజనకంగా లేకపోవటం.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ నమోదు సమస్యను పరిష్కరించటానికి తీసుకోవలసిన సాధారణ చర్యలు :

1. (ప్రభుత్వం పేదపిల్లలకు స్కాలర్‌ షిప్పులు, దుస్తులు మద్యాహ్న భోజనం వంటి సౌకర్యాలను కల్పించటం.

2. (ప్రచార సొధనాలు (రేడియో, టివి, (ఫైన్‌ వంటివి), కళాజాతరలు, కరప(త్రాలను ఇంటింటా పంపిణీ చేయటం , విద్యా సమావేశాలు ఏర్పాటు చేయటం ద్వారా ప్రజలలో తమ పిల్లల విద్య (ప్రాధాన్యత పట్ట అవగాహన కఠిగించటం.

3 సమాజంలో ఆడపిల్లల చదువు పట్ట వున్న ఆపోహలను తాలగించి వారిలో విద్యను పెంపొందించటం

4 విద్య ఉద్యోగానికి మాత్రమే కాదని మంచి (ప్రవర్తనకు, ఉన్నత విలువలకు, నాణ్యమైన జీవనానికి ఆది అవళ్యమని తెలియజేయటం,

5. (గ్రామ పెద్దలు, (గ్రామవిద్యా కమిటీల సహాయ నహకారాలతో బడిఈడుగల బాలబాలికలందరినీ బడిలో చేర్చటం మొదలైనవి.

నిలకడ లేక విలువుదల - అర్హం (4689 01 26400605) : “బడిలో

చేరిన పిల్లలు (ప్రాథమిక విద్య పూర్తియ్యే వరకు బడికి వచ్చేటట్టు చూడటాన్నే నిలకడ అంటారు”. పిల్లవాడు నిలకడగా బడికిరాకపోవటానికి కారణాలు (౮41568 101 2010-2640 చం3 0£ 0పియంలు)

1 పారశాల వాతావరణ పరినరాలు, పిల్లలను ఆకట్టుకోలేక పోవటం, పాఠశాల ఉపాధ్యాయ స్ధందం తమ పాఠశాల వాతావరణాన్ని ఆకర్షణీయంగా.వుంచటంలో విఫలం చెందటం.

2 చిన్న పిల్లలతో సరిగ్గా వ్యవహరించలేక పోవటం, చీటికి - మాటికీ వాళ్ళపై బెత్తాన్ని (ప్రయోగించటం, కోపిష్టీ మనస్తత్వం మొదలైన ఉపాధ్యాయుల వ్యక్తిత్సంలోని లోపాలు.

3౩. లోవ భూయిష్టమైన బోధనా పద్దతులు ఉపయోగించటం, బోధించే అంశాలు పిల్లల స్టాయికి, వారి సామర్థ్యాల కనుగుణంగా లేకపోవటం, వారిని ఆకర్షించేవి కాకపోవటం.

& పాఠశాలలో ఇతర పిల్లలతో సర్జుబాటుకాలేక పోవటం,

5. ఉపాధ్యాయుల ఆదరణ సరిగ్గా లేకపోవటం.

6. ఇప్పటిదాకా హాయిగా తిరిగిన పిల్లలకు పాఠశాలలో (ప్రవేశించగానే బడిలో కట్టిపడేసినట్టు భావించటం.

7. ఇంటి దగ్గర పని వత్తిడి కారణంగా తరచూ బడికి ఎగనామం పెట్టటం,

౨8 _నందుబాట్లు, నమోదు, వృధా, స్తబ్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు 8. నిరక్షరాస్యత వల్ల పిల్లలకు తల్లిదండ్రులు సరైన” సలహాలు ఇవ్వలేక పోవటం. 9 ఉపాధ్యాయుల, విద్యార్థుల నిష్పత్తి తగినరీతిలో లేకపోవటం అంటే ఉపాధ్యాయుల కొరతవుండటం. 10. బాలకార్మిక వ్యవస్థ అమలులో వుండటం. 11. పారళిలలో సరైన భౌతిక వసతులు లేకపోవటం మొదలైనవి. 12. ఉపాధ్యాయునికి, సమాజానికి మధ్య సంబంధాలు ఆశించినంతగా లేక పోవటం. 13. కృత్యాధార బోధనను అమలుపరచకపోవటం. విలుపుడల' లేదా నిలకడ సమస్యను అధిగమించటానికి సూచనలు : ఓ పారశాలకు అవసరమైన భౌతిక వనరులను సమకూర్చటం. 2 తగినంతమంది ఉపాధ్యాయులను నియమించటం 3 బోధనా కృత్యాలు, ఇతర సామాగ్రితో తరగతి గదిని ఆకర్షణీయంగా తీర్చిదిద్దటం. 4 ఆటపాటలతో, ఆనందదాయకంగా పిల్లల్లో భద్రతాభావనను కలిగించి ఆత్మీయానురాగాలతో బోధనా[క్రతువును సాగించటం. 5 సముదాయ సభ్యులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకుని అవసరమైనపుడు

• తరగతిగదిబోధనలో సముదాయసభ్యుల సహాకారాన్ని తీసుకోవటం మొదలైనవి. " _ _ గుణాత్మక సాధన (౧42%1ట 094ఉయ!ంళలులు అర్ధం : 'వద్వార్టులు విద్యావరమైన నిష్పాదనలో నాణ్యవంతంగా వుండటాన్నే గుణాత్మకమైన సాధన” అంటారు. (ప్రాధమిక విద్యారంగంలో ఇవాళ ఇది (ప్రధానమైన సమస్యగా వుంది. (ప్రతివారు ప్రాధమికవిద్యలో విద్యార్దుల గుణాత్మక (ప్రమాణాలు దిగజారి వుంటున్నాయని అంటున్నారు. ఉదాహరణకు 1995లో ఉస్మానియా యూనివర్శిటికి చెందిన ఫ్రాపెసర్లు ఈశ్వరరెడ్డి మరియు సందీప్‌గార్జు జరిపిన అధ్యయనం (ప్రకారం నాల్లవ తరగతిలో మాతృభాష మరియు గణితంలో పిల్లల సగటు అభ్యసనస్టాయి 40 శాతం కంటే తక్కుగావున్నదని తేలింది. ప్రాధమికవిద్యలో గుణాత్మకమైన సాధన తక్కుక స్థాయిలో వుండటానికి కారణాలు : 1 ఉపాధ్యాయుని బోధనాస్ట్రాయి విద్యా్షి స్థాయికి తగినట్టుగా లేకపోవటం. 2 విద్యార్థులలో అభ్యసన పట్ల ఆసక్తిని పూర్తిగా కల్పించకపోవటం. ౩. కృత్యాధారబోధనను అమలు చేయకపోవటం.

ఎలిమెంటర్‌ ఎడుకేష్‌

4 బోధనా విధానంలో నూతన ప్రక్రియలను అవలంభించకపోవటం.

5. నూతన బోధనోపకరణాలను వినియోగించకపోవటం

6. ఉపాధ్యాయులు పొందిన శిక్షణా మెలకువలను ఆశించిన 'రీతిలో అమలుచేయకపోవటం.

7. ఉపాధ్యాయులు అంకితభావంతో తమ విధిని నిర్వహించకపోవటం. ప్రాధమిక విద్యా స్థాయిలో గుణాత్మక విద్యా సాధవకుగామ తీసుకోనలసిన చర్యలు ;

1 ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్ది స్థాయికి దిగిబోధన చేయటం.

2. నూతన బోధనా (ప్రక్రియలు అనుసరించి ట్ల విద్వార్డులలో

ఆసక్తిని ఫరో అనుసరించి అభ్యవనవట్ల విద్యార్థు

3. ఉపాధ్యాయుడు తరగతిలో ఎక్కువగా కృత్యాధార బోధనను చేపట్టటం.

4 ఉపాధ్యాయుడు బోధనోపకరణాలను ఎప్పటికప్పుడు తయారుచేసుకుని తరగతి బోధనను చేపట్టటం.

5. అంకిత భావంతో, చిత్త శుద్దితో బోధనను గొవించటం,

6 బహుళ తరగతి బోధనలో అభ్యసన కార్య[క్రమాల నిర్వహణ మరియు అతి తక్కువ సంఖ్యలో విద్యార్థులున్న తరగతుల నిర్వహణ యందు (ప్రత్యేకమైన, సరికొత్త పద్దతులను పాటించడం.

7. పాటించిన ఈ పద్దతులపై పరిశోధనలు జరిసీ వాటి ఫలితాలను ఉపాధ్యాయులకు ఎప్పటికప్పుడు తెలియజేయడం.

8. బడుగు వర్గాల పిల్లల సమస్యలను గుర్తించి వారి అభ్యసనావసరాలు, మరియు ఉపాధ్యాయుల ఆవసరాల కనుగుణంగా ఉపాధ్యాయులకు వృత్యంతర శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం,

9 బడుగు వర్గాల పిల్లల అభ్యసనావసరాలకు అనుగుణంగా పాఠశాల పరిస్టితులను మెరుగు పరచటం. శ

10. పారశాలలో విద్యార్దుల నమోదు, విద్య కొనసాగించడం గురించి

రికార్డులను చక్కగా నిర్వహించి నంబంధిత అంశాలను గురించిన రిపోర్టులను ఎప్పటికప్పుడు సిద్దపరచడం.

వుథా - స్తబ్బతల సమస్య (౫252ళ6 ఖులే 562802ట0ము

(ప్రాధమిక విద్యారంగంలోని సమస్యలన్నిటి కంటే వృధా స్తబ్బతల సమస్య

చాలా ముఖ్యమైంది. అందుకని ఈ సమస్యను సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.

నమస్య స్వరూపం : మనదేశంలో. అన్ని విద్యాస్టాయిలలో వృధా-స్తబ్రతల సమస్య వున్నప్పటికీ, (ప్రాథమిక విద్యాస్థాయిలో ఈ నమన్య తీవ్రంగా వుంది. సార్వత్రిక (ప్రాధమిక *విద్యాలక్ష్యాన్ని సాధించటానికి ఈ సమస్య పెద్ద అడ్డంకుగా వుంది. నిజానికి ఈ సమన్య ఈనాటిదికాదు. 1929లోనే హార్దాగ్‌ కమిటీ ఈ సమస్యను అధ్యయనం చేసింది. అప్పటినుంచి ఈనాటి వరకూ ఈ సమస్యపై అనేక పరిశోధక వ్యాసాలు వెలువడుతూనే వున్నాయి. ఒక అంచనా (ప్రకారం ప్రాధమిక విద్యాస్థాయిలో వృధా- స్తబ్రతల వునికి వలన 1957 నుంచి 1961 వరకు ప్రభుత్వ ఖజానాకు జరిగిన నష్టం రు. 75.36 కోట్టు, అంటే ఒక్క నాలుగు సంవత్సరాలల్‌ నే (ప్రభుత్వానికి అంత నష్టం జరిగింది. ఈ జంట సమస్యల వలన గత 54 సంవత్సరాలలో జరిగిన ఆర్థిక నష్టం వేల కోట్టలో వుండి వుండాలి. వృథా-స్తబ్ధతల వలన ఇంతనష్టం ఏవిధంగా జరుగుతుంది ? దీని స్వరూప న్వభావం ఎలా వుంటుంది ? దీనిని అర్థం చేనుకొనటానికి ఒక ఉదాహరణ సరిపోతుంది. మనదేశంలో ఒకటవ తరగతిలో చేరే 100 మంది విద్యార్థులలో 61 మంది 2వ తరగతికి, 50 మంది 3వ తరగతికి, &2 మంది 4వ తరగతికి, 34 మంది 5వ తరగతికి, 27 మంది 6వ తరగతికి, 24 మంది 7వ తరగతికి, 22 మంది 8వ తరగతికి చేరుకుంటున్నారు. 1వ తరగతిలో వందమంది విద్యార్హలుంటే 8వ తరగతికి వచ్చే సరికల్దా ఇరవై ఇద్దరు మాత్రమే మిగులుతున్నారు. ఈ 78 మందిలో కొంతమంది కొన్ని తరగతులలో కృతార్ణులు కాక చదివిన తరగతే చదువుతూ వుండాలి. లేక కొంతమంది తరగతి మధ్యలోనే బడిమానివేసి వుండాలి. ఈ రెండింటిలో ఏది జరిగినా ప్రభుత్వానికి నష్టమే. ఎందుకంటే బడిమానివేసిన విద్యార్ధికి, కృతార్జుడు కాని విద్యార్థికి మళ్ళీ మళ్ళీ (ప్రభుత్వం ఖర్చు పెట్టవలసి వస్తోంది. వృథా - స్తబ్బతల నిర్వచనాలు వృథా (11256286) : (ప్రాథమిక విద్యా స్థాయిలో 5 తరగతులుంటాయి. విద్యార్థి ఈ అయిదు తరగతులను పూర్తి చేసినపుడే (ప్రాధమిక విద్యా లక్ష్యాలు నెరవేర్చిన వాడవుతాడు. అలాకాక మద్యలోనే బడిమానుకుంటే విద్యా విషయక వృథా ఏర్పడుతుంది. దీనినే ప్రాథమిక విద్యలో వృధా అంటాము. హార్టాగ్‌ కమిటి అపన్యయాన్ని (వృథా) ఈ విధంగా నిర్వచించింది. "7?లఅుజయిం ఇగదుయడా? 2] 02 0021యుల0 షంయి 801001 &4 తర్వి” 5€286 పేతం. 6 6 6౧000160 0 పవుజ? 606056 ఇమం 50614 సేం 66518004 60 7౦4౬68 11097267 ఇమిడే 0202010” €0 లంలం56 20 ఏళంకటరలమి! ౪06" సబ్దత (52822601) : స్తబ్దత అంటే పరీక్ష తప్పుట. అంటే విద్యార్థి ఒకే తరగతిలో ఒక సంవత్సరం కంటె ఎక్కువ కాలం ఉండుట. స్తబ్రతను లేక నిలుపుదలను హార్జాగ్‌ కమిటీ ఈ విధంగా నిర్వచించింది. "97? ౨280226010 18 మండ 285 06 76090ళ00 20 2 10ఇల ౧1458 0% & ౦024 07 & 8106 0€ ౨౧076 జు 2 3768".

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 81 వృథాకు కారణాలు

(ప్రాధమిక స్టాయిలో విద్యావిషయక వృధా జరగటానికి నాలుగు రకాలైన కారణాలను పేర్కొనవచ్చు. అవి (1) ఆర్టిక కారణాలు (2) సాంఘిక కారణాలు (3) విద్యా విషయక కారణాలు (4) సాధారణ కారణాలు.

1. ఆర్థిక కారణాలు : విద్యా విషయక వృధాకు 65 శాతం ఆర్థిక కారణాలే ప్రధాన కారణం. వాటిని ఈ క్రింది విధంగా పేర్కొనవచ్చు.

1 పేదరికం :; పిల్లలకు చదువు చెప్పించటానికి తల్లిదండ్రులు పుస్తకాలకు, బట్టలకు, ఇతర (వ్రాత సాధనాలైన కలము, పిల్‌ సిరా మొదలైనవి కొనటానికి కొంత ఖర్చుచేయవలసి వుంటుంది. మన దేశంలో 100కి 40 మందికి పైగా ప్రజలు పేదరిక రేఖ దిగువన నివసిన్తున్నారు. జీవిత అత్యవనరాలైన తిండి, బట్ట సమకూర్చుకొనుటకే అష్టకష్టాలు పడవలసి వుంటున్నది. ఈ పరిస్థితులలో పిల్లల చదువుకయ్యే ఖర్చు భరించే స్టోమత పేదకుటుంబాలకు వుండదు. కొంతమంది పేద తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను చదివించాలని బడికి పంపుతారు. కుటుంబ ఖర్చులలో కొంత తగ్గించుకొని గాని, ఎక్కువ కాయకష్టం చేసిగాని అందుకయ్యే ఖర్చును కూడా భరిస్తారు. అయితే పేదరికం వలన ఈ ఖర్చును, కుటుంబ ఖర్చును భరించటం అతిభారమవుతుంది. ఫలితంగా తమ పిల్లలను మధ్యలోనే బడి మాన్నించి గొడ్డకాడ బుడ్డాడిగానో, ఫ్యాక్టరీలో పనోడిగానో స్టిరపడేట్లు చేస్తారు. (డ్రాప్‌ అవుట్‌నకు పేదరికం (ప్రధాన కారణం అని ఇంతవరకూ జరిగిన సర్వేలు కూడా వెల్లడించాయి.

2, గృహ కృత్యములు చేయటం : పేద కుటుంబాలు వారు తమ పిల్లలను గృహకృత్యములకు వినియోగిస్తారు. ఇది ముఖ్యంగా బాలికల విషయంలో జరుగుతుంటుంది. తల్లి దండ్రులు పని చేయటానికి బయటకు వెళ్ళినవుడు చిన్న పిల్లలను ఆడించటానికి బాలికలను ఉపయోగించటం జరుగుతుంది. బాలురను పశువులను కాయటానికి లేదా ఇతర ఇంటి పనులను చేయటానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధంగా గృహకృత్యాలు చేయటం వలన చదువుపై శ్రద్దచూపలేరు. ఫలితంగా తమ తరగతిలో కృతార్జులు కాలేరు. ఇది వృధాకు దారితీస్తుంది.

1. సాంఘిక కారణాలు ;

2. తల్లిదండ్రుల నిరక్షరాన్యత : అక్షరాస్యులైన తల్లిదం[డ్రులు విద్య (ప్రాధాన్యతను గుర్తిస్తారు. అందువలన తమ పిల్లలను బడికి (క్రమబద్ధంగా విద్య పూర్తయ్యే వరకు పంపిస్తుంటారు. నిరక్షరాస్యులైన తల్లిదండ్రులకు విద్య (ప్రాధాన్యత తెలియదు. అందువలన వారు తమ పిల్లలను అసలు బడికి పంపించకపోవటమో, పంపించినా మధ్యలో మాన్పించటమో జరుగుతుంది. "

3. కుల అంతన్వులలో తేడాలు : భారతదేశంలో ముఖ్యంగా (గ్రామీణ (ప్రాంతాలలో కులం ముఖ్య పాత్ర వహిస్తుంది. ఉన్నత కులాలవారికి తమ పిల్లలను

82 అందుబాటు, నమోదు, వృదా, స్తబ్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు చదివించటం సామాజిక, ఆర్హిక అంతస్తుకు చిహ్నంగా భావిస్తారు అందువలన తమ పిల్లల చదువు ఎడ శ్రద్ద, సహనం చూపుతారు. ఒక తరగతి రెండు మూడు తడవలు తప్పినా ఓర్పు వహించి పరీక్షలో కృతార్ణులయ్యేట్టు చూస్తారు. నిమ్న కులాలవారు తమ పిల్లల చదువుకు తమ సామాజిక అంతస్తుకు సంబంధం వున్నట్టు గుర్తించలేరు. ఆందువలన వీరిలో తమ పిల్లల చదువుపట్ల (శ్రద్ద తక్కువగా వుంటుంది. తమ పిల్లలు ఒకసారి పరీక్ష తప్పితేనే బడిమాన్సిస్తారు.

3. కులతత్వం : (గ్రామీణ సమాజంలో కులతత్యం ఎక్కువగా వుంటుంది. ఆ సమాజంలో వుండే కులతత్వభావాలు తరగతి గదులల్‌నూ ప్రతిబింబిస్తాయి. ఉన్నత కులాల పిల్లలు తరగతి గధిలో ఆహంభావంతో వుంటారు. వీరిలో సర్టుబాటు తత్వం

-కూడా ఎక్కువగానే వుంటుంది. నిమ్నకులాల పిల్లల్లో న్యూనతా భావం (0లంా1ట ౦0%0916ఐ ఎక్కువగా ఉంటుంది. వీరు తరగతి వాతావరణానికిగానీ, సమాన వయస్కుల సమూహం (06౪-౯౦౪౦) తో గాని సర్దుబాటు కాలేక మద్యలోనే బడిమానేస్తారు. అంతేగాక ఒక్కోసారి తమ (గ్రామ పాఠశాలలో నిమ్న కులానికి చెందిన వ్యక్తిని ఉపాధ్యాయునిగా నియమించితే, ఉన్నత కులాలవారు తమ పీల్లలను బడికి పంపించడం మానివేస్తారు.

శ. బాల్య నివొహములు : ఏనాడో శారదా చట్టం బాల్యవివాహాలను నిషేధించినా యింకా ఆ ఆచారం (గ్రామాలలో పొటించబడుతూనేవుంది. మన దేశంలో తల్లిదండ్రులు తమ కుమార్తెలను సాధ్యమయినంత త్వరగా వివాహం చేసి తమ బాధ్యతలు తీర్చుకుందామనుకుంటారు. వివాహం వల్ల బాలిక నడిమధ్యలోనే చదువు చాలించాల్సి వస్తున్నది. ఇది విద్యావిషయక వృధాకు దారితీస్తోంది.

5. సాంప్రదాయాలు : మన సామాజిక జీవనం మీద సాంప్రదాయాల (ప్రభావం మెండు. ముఖ్యంగా కొంతమంది హిందూ, ముస్లిం కుటుంబాలలో బాల బాలికల విద్యపట్ట వ్యతిరేక భావన వుంటుంది. చదువు బాలురకే పరిమితమని భావిస్తారు. బాలికలు కొంతమేరకు చదివితే సరిపోతుందని భావిస్తారు. వీరు ఏదో ఒకరోజు పెళ్లిచేసుకొని ఒకాయన ఇంటికి వెళ్ళవలసినవారే కదా *! కనుక వీరి పైచదువులకు ఖర్చు చేయడం దండగమారిన పని అన్నది ఈ తల్లిదండ్రుల మదిలో మెసలే అసలు భావన. ఈ భావనతో వున్న తల్లిదండ్రులు తమ బాలికలను (ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాక పూర్వమే మాన్పించి ఇంటిపనులు, వంట పనులకు పరిమితం చేస్తారు.

6. తల్లిదండ్రుల అశ్రద్ద : కొంతమంది తల్లిదండ్రులు, తమ పిల్లలపట్ల గొరాబంగా వుంటారు. మరి కొంతమంది ఆ(శ్రద్దగా ఉంటారు. ఈ రెండు సందర్భాలలోనూ పిల్లల చదువు దెబ్బతింటుంది. తమ పిల్లలు పాఠశాలలో రోజూ ఏమి నేర్చుకుంటున్నారో, ఉపొధ్యాకులు ఏమి చెప్తున్నారో వీరు పట్టించుకోరు. వీరి అశ్రద్ద వలన పిల్లల చదువులో స్తబ్దత ఏర్పడి అది వృధాకు దారితీస్తుంది.

ఎలమంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ టి ౫. విద్యా విషయక కారణాలు ;

మన విద్యా వ్యవస్హలో వున్న అనేక లోపాలు విద్యా విషయక వృధాకు కారణమవుతున్నాయి. అవి :

1. పరీక్ష తప్పుటు (స్తబ్దత) : ప్రతి సంవత్సరం పరీక్షలో కృతార్ణులయితే విద్యార్దులకు చదవాలనే కాంక్ష. తల్లిదండ్రులకు చదివించాలనే ఉత్సాహం "పెరుగుతుంది. పరీక్ష తప్పితే విద్యార్దులలోనూ, తల్లిదండ్రులలోనూ నిరాశ నిస్పృహలు ఏర్పడతాయి. చదువంటే వుండే కాస్తా కూస్తో ఆశ దీనితో చచ్చిపోతుంది. అంతేగాక పరీక్ష తప్పిన విద్యార్థిని తోటి విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు గేలిచేస్తారు. వీటిని అవమానకరంగా భావించి విద్యార్థి బడిమానివేస్తాడు. -

2. పాఠశాల పనివేళలు అనుకూలంగా లేకపోవుట : (గ్రామాలలో పనిచేయగల వయస్సులో వున్న పిల్లలు పనులకు పోతూ తమ కుటుంబానికి ఆర్జికంగా ఆసరాగా వుంటారు. తల్లిదండ్రులకు ఇష్టములేకున్నా పేదరికం తమ తోపాటుతమ పిల్లలనూ పనికి తీసుకువెళ్ళేటట్టు చేస్తుంది. పిల్లలు తెచ్చే ఆదాయం కుటుంబ పోషణకు ఎంతో సహాయకారిగా కనిపిన్తుంది. మామూలుగా (గ్రామాలలో వ్యవసాయ పనివేళలు, పాఠశాల పనివేళలు ఒకే సమయంలో ఉంటాయి. పాఠశాలలకు వెళ్ళే సమయంలో పనికివెళ్ళడం, పారళాలవదిలే సమయంలో పనినుంచి రావటం జరుగుతుంది. ఇటువంటి పిల్లలు పనిచేస్తూ చదువుకునేందుకు సాయంకాలపు పారశాలలు నిర్వహించి వృధాను తగ్గించవచ్చు.

3. లోపభూయిష్టమైన ప్రవేశ విధానం : కొన్ని ప్రాంతాలలో పాఠశాలలో (ప్రవేశాలు సంవత్సరం పొడవునా జరుగుతూనే ఉంటాయి. సంవత్సరం చివరన చేరిన విద్యార్దులు కొన్ని పార్యాంశాలు కోల్పోవడం వలన పరీక్ష తప్పుతారు. పరీక్ష తప్పిన కొంతమంది విద్యార్దులు బడి మానుకుంటారు. అంతేగాక కొన్ని పారశాలలు వివిధ తరగతులలో విద్యార్దులను చేర్చుకొనేటపుడు వయోపరిమితిని పొటించవు. ఏ వయస్సులో వారినైనా, ఏ సమయంలోనైనా తరగతుల్లో చేర్చుకుంటారు. సహజంగానే ఈ పద్దతిలో కొంతమంది వయస్సు మీరినవారు తరగతులలో చేరతారు. ఇలాంటి విద్యార్దులను తోటి విద్యార్దులు హేళన చేస్తూవుంటారు. పలితంగా వీరు తరగతి వాతావరణానికి సర్దుబాటు కాలేక బడిమానుకుంటారు.

&. ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలు : దేళంలో వున్న మొత్తం పాఠశాలల్లో 150,000 పొరశాలలు ఏకోపాధ్యాయ పొరశాలలు. అంటే ఒక ఉపాధ్యాయుడు 5 తరగతులను నిర్వహించడం. ఈ పారళాలల్లో ఉపాధ్యాయుడు ఏ తరగతికీ పాఠ్యాంశాలు సరిగా బోధించలేడు. ఈ పారళాలల్లో చదువు సరిగా కొనసాగక పోవటం వలన తల్లిదం[డ్రులు తమపిల్లలను బడిమాన్సిస్తారు.

5. పొరశాల లేని ప్రాంతాలు :; కొన్ని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 5 తరగతులు వుండే (ప్రాధమిక పారశాల మాత్రమే వుంటుంది. ఉన్నత తరగతుల నభ్యసించుటకు

8 అందుబాటు, నమోదు, వృధా, స్తబ్బత. నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్వలు

పారుగూరుపోయి. చదువుకోవలనీ వుంటుంది. అది నడిచివెళ్లే దూరంలో లేకపోవుటవలన సాధ్యం కాక చదువును అంతటితోనే ముగించవలసి వస్తుంది. ఇది వృధాకు దారి తిస్తుంది.

ఈ అనుకూలంగా లేని పాఠశాల వాతానరణం : (గ్రామీణ (ప్రాంతాలలోని పాఠశాల వాతావరణం ఆకర్షణీయంగా వుండదు. అనేక పాఠశాలలకు సరయిన భవనాలు, ఆటస్థ్రలము, ఇతర బోధనా సామా॥ి వుండవు. ఈ పాఠశాలల్లో శిక్షణ పొందని అనమర్హ ఉపాధ్యాయలు పనిచేస్తూ వుంటారు. వీరు రోజూ పిల్లలకు బడితపూజ చేస్తుంటారు. ఆ విధమైన పాఠశాలల్లో పిల్లలకు చదువుకోవాలనే ఆకాంక్ష నశిస్తుంది. వీటిని వరకకూపాలుగా భావించి పిల్లలుబడి మానేస్తారు.

క పాధారణ కారణాలు :

1. తల్లిదండ్రుల మరణం : కుటుంబంలో అనుకోకుండా తల్లిగానీ, తండ్రిగానీ మరణించినపుడు కుటుంబ నిర్హహణను పంచుకోవలసి వుంటుంది. ఈ కారణంగా కొంతమంది విద్యార్థులు మధ్యలోనే చదువు నూనుకోవలసివస్తున్నది.

2. తరచుగా అవారోగ్యానికీి గురి అగుట : ఆర్జికంగా వెనుకబడిన బలహీనవర్గాల పీల్లలు తగిన పోషకాహారం లేక తరచుగా జబ్బుపడతారు. కొంతమంది దీర్హకాలిక వ్యాధులకు కూడా గురిఅవుతారు. అందుచేత వీరు బడికి (క్రమబద్ధంగా హాజరుకాలేక స్తబ్లులై చివరకు బడిమానుకుంటారు.

3. చెడ్డ పసహవానం : పాఠశాలలో కొంతమంది పోకిరిపిల్లలు వుంటారు. వీరితో నహవానం చేసిన పీల్లలుకూడా పోకిరిగా తయారై చెడ్డ (ప్రవర్తన ఆలవర్భుకుంటారు. వీరు చివరకు బడిమానేసి బాలనేరన్తుల జాబితాలోకి చేరిపోతారు.

"పైన పేర్కొన్న కారణాలలో ఆర్థిక, సాంఘిక, విద్యావిషయక కారణాలు ముఖ్యమైనవి. (ప్రాథమిక స్థాయిలో జరిగే విద్యా విషయక వృధా ఎక్కువగా ఈ కారణాలవల్లనే జరుగుతుంది.

ప్రబ్బతకు కారణాలు

ప్రాథమిక విద్యాస్థ్రాయిలో స్థబ్దత ఎక్కువగా జరుగుతుంది. స్టబ్దతకు వృధాకు చాలా దగ్గర సంబంధం వుంది. ఒకే తరగతిలో ఒక సంవత్సరంకన్నా ఎక్కువున్న విద్యార్థీ బడి మానుకుంటాడు. కాబట్టి విద్యా విషయక వృధా జరగటానికి స్తబ్దత ముఖ్య 'దకారి. స్టబ్దతకు కారణాలు :

1. అననుకూల సాఠశాల వాతావరణము : మన పారశాల వాతావరణం పిల్లల చదువుపై ప్రతికూల (ప్రభావాన్ని కలుగజేస్తుంది. విశాలమైన తరగతి గదులు, బ్ఞాక్‌బోర్డులు, ఇతర బోధనా సాధనాలులేని పాఠశాలలెన్నో ! విద్య కొనసాగించటానికి అవసరమైన కనీస విద్యా సౌకర్యాలు లేనపుడు పిల్లలకు చదువుపై అయిష్టత

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ ద కలుగుతుంది. అయిష్టతతో విద్య నభ్యసించటం వలన అనేకమంది పిల్లలు పరీక్షలలో కృతార్చులు కాలేకపోతున్నారు. అంతేకాక పాఠశాలలోని పాఠ్యప్రణాళిక పిల్లల జీవితావసరాలను ఏమాత్రం ప్రతిబింబించదు. ఇది పిల్లలలో అయిష్టతను మరింత పెంచుతుంది. ఈ విధంగా అయిష్టతతో విద్యనభ్యసించటం వలన అనేకమంది పిల్లలు పరీక్ష తప్పుతున్నారు.

2. అననుకూల ఇంటి వాతావరణం : కొంతమంది విద్యార్థులకు ఇంటిదగ్గర వాతావరణం నరిగా వుండదు. ఇంటిలో జనాభా ఎక్కువగా వుండటంవలన బడిలో చెప్పిన పాఠాలను మరల చదువుకోటానికి (ప్రశాంత వాతావరణం లభించదు. అంతేగాక తల్లిదండ్రులు నిరక్షరాస్యులవటం వలన తమకు అర్థంకాని కొన్ని పాఠ్యాంశాలను వివరించేవారు ఇంటిదగ్గర ఎవరూ వుండరు. మరికొంతమందికి కరెంటు సౌకర్యం ఉండదు. గదులు నుభ్రంగా చదవటానికి అనుకూలంగా వుండవు. కొంతమందికి మట్టినేలే చదువుల బల్ల ! ఈ పరిస్థితులలో చదువుసరిగా కొానసాగక పరీక్ష తప్పటం జరుగుతుంది.

3. శిక్షణపాందని ఉపాధ్యాయులు : (ప్రాథమిక విద్యాస్థాయిలో శిక్షణపాందని ఉపాధ్యాయులు లక్షల సంఖ్యలో వున్నారు. వీరికి బోధనా పద్దతులు తెలియకపోవటం వలన వీరు చెప్పే పారాలు పిల్లలకు వంటబట్టవు. వీరు పిల్లల కిష్టమైన రీతిలో బోధించలేకపోవటం వలన పారాలు అర్హంకాక అనేకమంది విద్యార్థులు పరీక్షలు తప్పుతున్నారు.

4. ఉపాధ్యాయులకు సరియైన సేనా సొకర్యాలు లేకపోవుట : అన్ని వృత్తులుకన్నా ఉపాధ్యాయ వృత్తి అందరు ఉద్యోగులుకన్నా ఉపాధ్యాయులు మిన్నయని గొప్పలు చెప్పుకోవటానికే ఉపయోగవడుతున్నదిగానీ వాస్తవంగా ఉపాధ్యాయులకు లభ్యమయ్యే సేవా సౌకర్యాలు అతి తక్కువ స్థాయిలో వున్నాయి. మిగతా ఉద్యోగులకువలె వీరికి గృహసౌకర్యం, ఉచిత వైద్య సౌకర్యం మొదలైన సౌకర్యాలు లేవు. వీరికి వచ్చే జీతాలు కూడా తక్కువగా వున్నాయి. దీనితోపాటు వీరిని ఒక [ప్రాంతం నుంచి మరొక (ప్రాంతానికి తరచుగా మార్చటం జరుగుతుంది, ఈ కారణాలవలన ఉపాధ్యాయులు అసంతృప్తితో వుండి అయిష్టంగా బోధించటం జరుగుతుంది. ఆ విధంగా బోధించడం వలన అనేకమంది విద్యార్థులు పరీక్ష తప్పుతున్నారు.

5. పరీక్షా విధానంలో లోపాలు : మనం యింకా సాంప్రదాయ పరీక్ష విధానాన్నే ఆమలుపరుస్తున్నాం. పిల్లవాని సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించే విధంగాకాక, పిల్లవాని జ్ఞాపకశక్తిని పరీక్షించే విధంగా మన పరీక్షావిధానం వుంది. ఈ పద్దతిలో చదివిన విషయాలను గుర్తుంచుకోలేని విద్యార్దులు పరీక్షతప్పుతున్నారు.

6. ఐడికివెళ్ళీ నయను రాకుండానే బడిలో చేర్చటం : బడి వయసు రాకుండానే పిల్లలను బడికి పంపటం కుడా స్టాన్షేషన్‌కు ఒక కారణంగా చెప్పవచ్చు.

86 అందుబాటు, నమోదు, వృధా, స్తబ్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు బడికివెళ్ళీ వయస్సు, అలవాటు రాకుండా చేర్చటంవల్ల, చిన్న వయస్సులోనే పరీక్ష తప్పి, ఒకటి, రెండు తరగతుల్లోనే వీరు చదువు మానేస్తున్నారు. పారశాలలు ఉచితంగా ఇచ్చే పుస్తకాలు, బట్టలు, బియ్యం, హాస్టళ్ళలో భోజన వసతికి ఆకర్షితులై కొందరు బడికి పంపుతున్నారు. తల్లిదండ్రులు కూలికెళ్ళుతూ, ఇంట్లో బిడ్డకు ఆలనాపాలనా లేక బడిలో పిల్లల్ని వదిలి పెట్టేవారూ ఉన్నారు. అయిదేళ్ళలోపువారిని 'ప్రాధమిక పాఠశాలలో చేర్చుకోరాదని నిబంధన ఉన్నా తల్లిదండ్రుల మాటకు (గ్రామాల్లో ఉపాధ్యాయులు అడ్డుచెప్పలేక పోవటం, వారు చెప్పిందే విద్యారి వయస్సుగా నమోదు కావటం కూడా బడి ఈడురాని పిల్లలు ఒకటో తరగతిలో చెర అవకాశం కలిగింది. (ప్రతి (గ్రామంలోనూ జనన మరణాల రిజిస్టరు వుంటుంది. దాని ఆధారంగా సర్పంచ్‌ నుంచి జన్మదిన సర్టిఫికేటు పొంది (ప్రాధమిక పారశాలలో చేర్చే ఖచ్చితమైన విధానం లేకపోవటం ఒక సమస్యగా చెప్పవచ్చు. (ప్రయివేటు స్కూళ్ళు పెరిగాక, ప్రభుత్వ స్కూళ్ళలో నామినల్‌ రోల్స్‌ చూపేందుకు, తద్వారా తమ ఉద్యోగాలు పదిలం చేసుకునేందుకు ఉపాధ్యాయులు కూడా వయస్సు చాలని పిల్లల్ని కూడా పాఠశాలలో చేర్చుకుంటున్నారు.

7. విద్యా పరిపాలనలో లోపాలు : (ప్రాధమిక పిద్య అందరికీ కల్పించాలనే తొందరలో కనీస, సౌకర్యాలులేని అనేక పాఠశాలలు స్థాపించారు. ఈ ఆ(త్రుతలో అనేకమంది శిక్షణపొందని ఉపాధ్యాయులను నియమించారు. కొన్ని పాఠశాలల్లో అసలు ఉపాధ్యాయులే వుండరు. ఈ పరిస్టితులలో పిల్లలు సక్రమంగా చదివి ఉత్తీర్ణులు కాలేరు.

'వృధా' 'స్పబ్బతిలను నిర్మూలించుటకు తీసుకొనవలసిన చర్యలు :

రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యను సాధించుటకు 'వృధా' 'స్టబ్దత* సమస్యలు పెద్ద అవరోధంగా వున్నాయి. పంచవర్ష ప్రణాళికల ద్వారా అనేక (గ్రామాలలో పాఠశాలలు స్థాపించి అనేక మంది పిల్లలను బడిలో చేర్పించినా చేరిన పిల్లలను ఎక్కువకాలం బడిలో వుంచలేకపోతున్నాము. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్యం ఈ సమస్యలమీద అనేకసార్హు ఆందోళన (ప్రకటించటం జరిగింది. 1986ల్‌ కేంద్ర ప్రభుత్వం (ప్రకటించిన జాతీయ విద్యావిధానం కూడా సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యకు 'వృధా' 'స్టబ్దత'లు పెద్ద అవరోధంగా వున్నాయని పేర్కొని వీటి నిర్మూలనకు అత్యధిక ప్రాధాన్యత నివ్వాలని సూచించింది. ఈ జంట సమస్యలను నిర్మూలించేందుకు అనేక కమిషన్‌లు, విద్యావేత్తలు అనేక చర్యలు సూచించారు. వాటిలో ముఖ్యమైనవి ఈ క్రింద పేర్కొనబడినవి.

1. ఆర్థిక అడ్డంకులను తొలగించుట :పిల్లలు బడిమానటానికి కారణాలలో (ప్రధానమైనది కుటుంబ అఆర్టిక పరిస్తితి. 65 శాతం వృధా ఇందు వల్లనే జరుగుతున్నది. పిల్లలను బడికి పంపించటంలో కుటుంబాలుపడే ఆర్థిక ఆవస్టలు తొలగించందే ఈ సమస్య పరిష్కరించబడదు. కాబట్టి (ప్రభుత్వం ఉచిత భోజన

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ సదుపాయాన్ని, క్రిచిత వైద్య సౌకర్యాలను, ఉచితంగా పుస్తకాలను అందించాలి. షారుగూరు పారశాలలకు వెళ్ళి చదువుకునే పిల్లలకు ఉచిత రవాణా సౌకర్యం కూడా కల్పించాలి. ఈ విధంగా ఆర్టికంగా బాధపడే తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలను ఏ ఇబ్బంది లేకుండా రోజూ బడికి పంపించటానికి అవకాశముంటుంది.

2. బడి వాతావరణాన్ని మెరుగుపరచుట : (ప్రతి పాఠశాలకు అవసరమైన కనీస బోధనా సౌకర్యాలు కల్పించాలి. ఏకోపాధ్యయ పారశాలలను తీసివేయాలి, సుశిక్షితులైన ఉపాధ్యాయులనే పాఠశాలల్గో నియమించాలి. అంతేగాక్త పిల్లల భౌతిక మానసిక అభివృద్ది కొరకు (క్రీడలను నేర్పించాలి. ఈ విధంగా అనేక సౌకర్యాలు కల్పించి పాఠశాల వాతావరణాన్ని మెరుగుపరచినట్టయితే పిల్లలు రోజూ బడికి ఉత్సాహంగా వచ్చి చదువు నభ్యసిస్తారు.

3. పార్యప్రణాళికను మెరుగుపరచాలి : పాఠశాలలో విద్య కొనసాగింపుకు మూలము పాఠ్యప్రణాళిక. దీనిని విద్యార్థుల జీవితావసరాలకు ఉపయోగపడే విధంగా మార్చాలి. వారు పనిచేసే వృత్తులలో నైపుణ్యాలను పెంచేదిగా పాఠ్యప్రణాళిక వుండాలి.

శ అనియత పొఠశాలలు : బడికి వెళ్ళాల్సిన వయస్సులో వుండి పనుల కెళుతూరోజంతా బడికి హాజరు కాలేని వారికి ప్రత్యేక పాఠశాలలు స్టాపించాలి. ఈ పాఠశాలల్లో పిల్లలు తమ కనుకూలమైన వేళలో విద్య నభ్యనించటానికి అవకాశముండాలి. రాజస్థాన్‌ ప్రభుత్వం ఈ విధంగానే మూడు గంటల పాఠశాల వథకాన్ని అమలుపరచి పేదకుటుంబాల పిల్లలలో "వృధా" 'సృబ్దతలను తగ్గించగలిగింది. 90 శాతం కేంద్ర సహాయంతో నడిచే అనియత విద్యాకేంద్రాలు ఇప్పటికే అమలులో వున్నాయి. “వృధా' 'స్తబ్దత'లను నిర్మూలించటంలో వాటి పాత్ర మరింత పెరిగేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలి,

5. తక్షణ పరీక్షలు (150826 యమము 2టం[5) : ప్రస్తుత పద్దతి ప్రకారం పబ్లిక్‌ పరీక్షలు సంవత్సరం చివరన ఒకసారే జరుగుతాయి. ఆ సంవత్సరం పరీక్ష తప్పిన విద్యార్థి మరలా సంవత్సరమంతా అదే తరగతిలో వుండవలసి వుంటున్నది. ఇది పిల్లవాడిలో చదువుపట్ల ఉదాసీన భావాన్ని పెంపొందించుతున్నది. పరీక్ష ఫలితాలు వెలువడిన వెంటనే 15 లేదా 30 రోజుల లోపు మరలా తప్పిన విద్యార్దులకు పరీక్ష నిర్వహించినట్టయితే తోటి విద్యార్దులతోపాటు పై తరగతులకు వెళ్ళవచ్చు. ఈ 15 లేదా 30 రోజులలో తప్పిన విద్యార్దులకు ప్రత్యేక తరగతులు నిర్వహించి శిక్షణ నివ్వాలి.

6. తల్లిదం(డ్రులకు బహుమతులు : తమ పిల్లలను ప్రాధమిక విద్య పూర్తయ్యేంత వరకు సక్రమంగా బడికి పంపించే పేద తల్లిదండ్రులకు ప్రభుత్వం బహుమతులు కూడా ఇచ్చిప్రోత్సహించవచ్చు.

శీకి____అందుబాటు, నమోదు, వృదా, స్తబ్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్వలు_

7. మాతృభాషలో బోధన : నేడు మాతృభాష బోధనాభాషగా వుండే ప్రాథమిక పారశాలలు, ఇంగ్రీషు బోధనా భాషగా వుండే ప్రాధమిక పారశాలలు (వాటినే పబ్లిక్‌ పాఠశాలలు అంటున్నాము) వున్నాయి. కొంతమంది పబ్లిక్‌ పారశాలలో సర్దుబాటు కాలేని పిల్లలు బడిమానేసి మాతృభాష బోధనా భాషగా వుండే ప్రాధమిక పారశాలల్లో చేరతారు. వీరిలో కొంతమంది అక్కడ కూడా సర్జుబాటు కాలేక బడి పూర్తిగా మానివేసి వృధా ఖాతాలో చేరిపోతారు. ఇదంతా ప్రాథమిక విద్య పరభాషలో కొననసాగించటం వల్ల జరుగుతున్నది. కాబట్టీ (ప్రాథమిక విద్య తప్పనిసరిగా మాతృభాషలోనే కొనసాగించాలనే నూచనను అనేకమంది విద్యావేత్తలు ప్రతిపాదిస్తున్నారు.

8. బడికి దగ్గరగా ఉపాధ్యాయుని ఆవానము : ప్రధానోపాధ్యాయుడు, ఉపాధ్యాయులు బడికి దగ్గరగా నివసించినట్టయితే పారశాలలకు వేళకు హాజరవటానికి వీలుగా వుంటుంది. ఇది ఉపాధ్యాయునికి శ్రమకూడా అనిపించదు. ఉపాధ్యాయుని గృహము పారశాలకు దూరంగా వుండినట్టయితే ఉపాధ్యాయుడు పాఠశాలకు అలసిపోయి రావటం జరుగుతుంది. అలసిపోయిన ఉపాధ్యాయుడు పాఠాలు సరిగా బోధించలేడు. (గ్రామాలలో పారశాల ఉపాధ్యాయులు పట్టణాలలో నివసిస్తూ సైకిల్‌ మీద లేదా నడచి పాఠశాలలకు వెళుతుంటారు. వీరికి గ్రామాలలోనే ఉచిత గృహవసతి, ఇతర సౌకర్యాలు కల్పించినట్టయితే ఉత్సాహంగా పాఠాలు చెప్పటానికి ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది. ఇది వృధాను, స్థబ్దతను తగ్గిస్తుంది.

9. తల్లిదండ్రుల - ఉపాధ్యాయ నంవాూలు : పిల్లల విద్య సాఫీగా కొనసాగటానికి తల్లిదండ్రులు ఉపాధ్యాయుల మధ్య సహకారం అవసరం. తల్లిదండ్రులు ఉపాధ్యాయులు పిల్లల విద్యా సమస్యలను అపుడపుడు చర్చించుటకు ఈ విధమైన సంఘాలు (ప్రతిపాఠశాలలోనూ ఏర్పడాలి.

10. స్వచ్చంద వలస్థలు : దేశంలో అనేక స్వచ్చంద సంస్థలు పనిచేస్తూ వున్నాయి. ఇవి బడి కొనసాగించలేని కొంతమంది పేద విద్యార్దులకు ఆర్డిక సహాయం చేయవచ్చు. కొంతమంది సంపన్న వ్యక్తులు కూడా "పేద విద్యార్దులను దత్తత తీసుకొని పారశాల విద్య కొనసాగించుటకు ఆర్థిక సహాయం చేయవచ్చును. ఆ మధ్య మహారాషష్టలో ఇలంటి (ప్రభుత్వేతర పధకం ఒకటి ప్రారంభించబడింది. దానిని “ఫోన్టర్‌-ఫేరెంట్‌ పధకం” అన్నారు ఈ పధకం (ప్రకారం ఒక సంపన్న కుటుంబం ఆర్థిక కారణాల వలన బడి మానివేసిన ఒక బాలికను దత్తత తీసుకుంటుంది. ఈ బాలికను మరల బడికి పంపించేందుకు అవసరమయ్యే పుస్తకాలను, బట్టలను, ఇతర సామాగ్రిని కొనుటకు ఆ కుటుంబం ఆర్టిక సహాయం చేస్తుంది. ఆ విధమైన బాలికలను గుర్తించే బాధ్యత పారశాల ఉపాధ్యాయులకు అప్పజెప్పబడింది. ఈ పధకం మహారాష్ట్రలో విజయవంతంగా అమలు జరుగుతున్నది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ " 89 “వృధా' 'స్త్పబ్బతొల నివారణకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలు :

1. ప్రాథమిక స్థాయిలో మధ్యాహ్న భోజన పథకం క్రింద ఒక్కొక్క విద్యార్థికి నెలకు 3 కిలోల బియ్యం సరఫరా చేస్తున్నది.

2. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఉచితంగా పార్యవుస్తకాలను, బట్టలను సరఫరా చేస్తున్నది.

3౩ పాఠ్య వున్తకాలను (ప్రభుత్వమే (ప్రచురించి తక్కువ ధరకు అందజేస్తున్నది. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు పాఠ్యపుస్తకాలను ఉచితంగా సరఫరా చేస్తున్నది.

శ షెడ్యూల్డు జాతులు, షడ్యూల్టు తెగల పిల్లల కారకు హాస్టళ్ళు స్టాపించినది.

5. ఏజెన్సీ ప్రాంతాలలో ఆదిమవాసుల పిల్లలో ప్రాధమిక విద్యావ్యాప్తి కొరకు మంచి విద్యా ప్రమాణాలు కలిగి ఆశ్రమ పాఠశాలలను స్టాపించింది.

6. 1971 నుంచి నాన్‌-డిటెన్షన్‌ విధానాన్ని ప్రవేశ పెట్టింది.

7. బడి మానుకుని మరల (ప్రాధమిక విద్యను కొనసాగించాలనుకునే 9-14 నంవత్సరముల వారికి కేంద్రప్రభుత్వంతో కలని అనియత విద్యా పధకాన్ని ప్రారంభించింది.

& ప్రాధమిక విద్యా పరిపాలన నిర్వహణ సక్రమంగా జరిగేందుకు మండల (ప్రజవరిషత్తులకు, వురపాలక నంధూలకు దాని బాధ్యత అప్పగించబడింది.

9 (ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయులకు ౫౮90, 5092 అధ్వర్యంలో వృత్యంతర శిక్షణ కార్యక్రమాలు అమలు జరుగుతున్నాయి.

10. ప్రతిభావంతులైన ప్రాథమిక ఉపాధ్యాయులను ప్రోత్సహించేందుకు

= ప్రతి సంవత్సరం రాష్ట ప్రభుత్వం అవార్డులిచ్చి సత్కరిస్తున్షుది.

11 (ప్రాథమిక పాఠశాల ఉన్నత విద్యా ప్రమాణాలను సాధించేందుకు “ఆపరేషన్‌ బ్బాక్‌బోర్డ్‌ వథకం' ద్వారా మౌలిక నదుపాయాలను కల్పిస్తున్నది.

12. బడిపిల్లల ఆరోగ్యాన్ని సంరక్షించేందుకు బ్రిటీషు (ప్రభుత్వ ఓవర్‌సీస్‌ సంస్థ సహాయంతో పారశాలల ఆరోగ్య ప్రాజెక్ట్‌ ('ప్రారంభించబడింది. ॥

13. ప్రాథమిక పారశాలల్లో విద్యాబోధనను పటిష్ట పరచటానికి దృశ్య, శ్రవణ పరికరాల ద్వారా విద్యాబోధన 1986-87లో ప్రారంభించబడింది.

14. ఈ జంట సమస్యల నివారణ కూడా లక్ష్యంగా వివిధ విద్యా కమిటీలను ఏర్పరచింది.

90 అందుబాటు, నమోదు, వృధా, స్తబత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధన సమస్యలు సమీక్షా ప్రశ్నలు

1 'అందుబాటు' అంటే ఏమిటి ? ప్రాథమిక పాఠశాల అందుబాటులో లేకపోవటానికీ కారణాలను వాటిని లొలగించి పారశాలను అందుబాటులో వుంచటానికి చర్యలను సూచించుము.

చై “సార్వత్రిక నమోదు' అంటీ ఏమిటి ? నమోదు సమస్యలను పేర్కొని వాటి నివారణోపాయాలను సూచించుము.

2 “నిలకడ' అనగానేమి ? నిలకడ నమన్యలను చర్చించి నివారణోపాయాలను సూచించుము.

4 “గుణాత్మక సాధన" అనగానేమి ? (ప్రాధమిక పారళశాలలో పిల్లల గుణాత్మక సాధనాస్తాయిలు తక్కువ స్టాయిలో వుండటానికి కారణాలేవి ?

5, (ప్రాథమిక విద్యలో “గుణాత్మక సాధనను" పెంపొందించటానికి చర్యలను సూచించుము.

6 వృధా, స్తబ్రతలను నిర్వచించుము.

7 ప్రాథమిక విద్యా స్థాయిలో 'వృధా, స్తబ్రతలు' ముఖ్య సమస్యలు. ఏల?

& వృధా" సమస్యకు కారణాలేవి ?

త్తి స్తబ్దతకు కారణాలేవి ?

10. వృధా, స్తబ్దత సమస్యలను తగ్గించటానికి చర్యలను సూచింపుము.

8. ప్రాథమిక కిద్యాసమున్యరిను అ$20440ల శర్యాయం, తీల్లిగ0్రుర మరియ) సముదాయ పొక్రీ ప్రాథమిక విద్యలోని సమస్యలను (అందుబాటు, నమోదు, వృథా న్త్రబ్బత, నిలుపుదల , గుణాత్మకసాధన) అధిగమించటంలో ఉపాధ్యాయుల పాత్ర : “మాలాంటోళ్ళకు సదువు అబ్బుతాదా బాబూ”, బాబూ, మా పిల్లలను బడికి పంపిస్తే ఈ చంటోణ్ని ఎవరు చూస్తారు ? కుర్రోణ్ని బడికి పంపితే గేదెలెవరు కాస్తారు ? అయినా సదివి ఉద్యోగం సెయ్యాలా ? ఊళ్ళేలాలా ? మా ఊళ్ళో కొంతమంది అబ్బాయిలు పెద్ద నదువు చదివి ఊరు మీద వడి తిరుగుతున్నారండయ్యా”. ఇవి నిత్యం ఇవాళ ఉపాధ్యాయుడు తన పారళశాల నముదాయ నభ్యులనుంచి ఎదుర్కొనే (వ్రశ్నలు, ఇటువంటి (ప్రశ్నలకు సమాధానాలివ్వటం కత్తిమీద సాములాంటిదే. అయినా 'దేళ భవితవ్యాన్ని నిర్దేశించేవారిగా, విద్యా వ్యవస్థకు మూల స్తంభాల లాంటి వారిగా ఉపాధ్యాయులు కొస్తంత ఓపికతో, సంయమనంతో, తెలివితో వ్యవహరిస్తే ఇటువంటి (ప్రశ్నలకు సమాధానాలు సరైనరీతిలో చెప్పి బడికి రాని పిల్లలను బడిలో చేర్చించటమేకొక వారి ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యేవరకు వివిధరకాల కార్యక్రమాలను రూపొందించి అమలుపరచవచ్చు. ఉదాహరణను “మాకు సదువబ్బుతాదా ? అన్న ఆయనకు" చూడండి చదువుకోవాలనే కోరిక ఉండాలేగానీ ఎవరికైనా చదువు అబ్బుతుంది. చదువుకున్న వాళ్ళందరూ మనకంటే గొప్పవారు కాదు. చదువుకుంటే అనేక లాభాలు ఉన్నాయి. చదువు లేకపోవటం వల్ల మీరు అనేక విధాలుగా మోసపోతున్నారు. దయచేసి నామాటవిని కనీసం మీపిల్లల బంగారు భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకుని బడికిపంపండి. వారికి చదువు ఎందుకురాదో నేను చూస్తాను' అంటేచాలు 'నరే బాబూ చూద్దాం" అనే స్పితికి వారిని తీనుకురావచ్చు. బడినే దేవాలయంగా పసిపిల్లలనే దైవ స్వరూపులుగా భావించి పనిచేస్తే ఉపాధ్యాయుడు 'నమోదు, నిలకడ, అందుబాటు, వృధా, స్టబ్దత, గుణాత్మక సాధన లాంటి సమస్యలను పరిష్కరించి 'దేశ భవిష్యత్తు తరగతి గదిలో నిర్మితమవుతుందన్న' నానుడిని నిజం చెయ్యవచ్చు. స్పష్టంగా సార్వత్రిక ప్రాధమిక విద్యాసాధనకు అడ్డంకుగా వున్న ఈ నమనస్యలను పరిష్కరించటానికి ఉపాధ్యాయులు ఎటువంటి కార్యక్రమాలను నిర్వహించవలెనో, ఎలా ప్రవర్తించవలెనో ఈ దిగువ పేర్కోవటం జరిగింది.

1 ఇంటింటికి తిరిగి అసలు బడికిరాని పిల్లలను గుర్తించి వారిని బడిలో చేర్ప్చించటానికి వ్యూహాన్ని రూపొందించాలి. పిల్లలు బడికి అనలు రాకపోవటానికి కారణాలను కనుగొనాలి.

2 పారశాలలో పిల్లల గణాంక రిజిష్టరును తెరచి గ్రామంలో గల 0-14 సం॥ల వయస్సుగల వారి సేర్టు రికార్డు చేయాలి.

92 'పైనరివిద్యాసమస్యల నివారణలో ఉపాధ్యాయుల. తల్లిదండ్రుల మరియు సముదాయంపా(త్ర

3. పాొరశాలలో చేరి (ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాక ముందే బడిమానుకున్న పిల్లలను గుర్తించాలి.

4 అసలు బడికిరాని పిల్లలు, బడికివస్తూ నడిమధ్యలో చదువు చాలించిన పిల్లల తల్లిదండ్రులను వారి ఇంటివద్దే తరచుగా కలిసి వారితో సమావేశమై పిల్లలను బడికి రెగ్యులర్‌గా పంపవలసిన (ప్రాధాన్యత గురించి వారికి నచ్చజెప్పాలి.

5. (గ్రామంలో పలుకుబడివున్న, (గ్రామ వ్యవహారాలను బాగా ప్రభావితం చేసే పెద్దలను, చదువుకున్న యువకులను కలసి తమ పిల్లలను బడికి పంపించటానికి అయిష్టంగా వున్న తల్లిదండ్రులను బడికి పంపేలా ఒప్పించే మార్గాలను చర్చించాలి.

ఈ ఊరి పెద్దలను కూడగట్టి పాఠశాల అభివృద్ది కమిటీని ఏర్పరచాలి.

7. పారళశాల అభివృద్దికొరకు (గ్రామస్సుల నుంచి విరాళాలు సేకరించి

• పారశాలకు అవసరమైన వస్తువులను సమకూర్చాలి.

& పాఠశాలలో జరిగే రెగ్యులర్‌ కార్యక్రమాలను చూడటానికి, పారశాలలో జరిగే జాతీయ పండగలు, ఇతర (ప్రత్యేకకార్య(క్రమాలలో పాల్లోవటానికి సముదాయాలు సభ్యులను ఆహ్వానించాలి. ఆ సందర్భంగా వారితో నమావేశమవ్వాలి. ఆ విధంగా సముదాయంతో సత్సంబంధాలు నెలకొల్పుకోవాలి.

9 ఆడ పిల్లల చదువుకొరకు విద్యార్ధినుల తల్టులతో ఒకకమిటీ

• ఏర్పాటుచేసి వారి ప్రోత్సాహంతో ఆడపిల్లలను బడిలో చేర్చటానికి గట్టి కృషి చేయాలి. ఆడపిల్లల నిలకడకోనం (16680601) పారశాల ఆవరణలోనే తల్టుల సహకారంతో ఒక అంగన్‌వాడిని (ప్రారంభించి చిన్న పిల్లల్ని అందులో చేర్చించాలి. ఆ విధంగా ఆడపిల్లల నంఖ్య "పెరగడంతో పాటు వారు నిలకడగా పాఠశాలలో వుండి చదువుకుంటారు.

10. తన పాఠశాల పిల్లలకున్న సృజనాత్మక శక్తులను, వారు తయారు చేసిన వన్తువులను పాఠశాల వంక్షన్లలోను, ఇతర సముదాయ కార్యక్రమాలలోను ప్రదర్శింపజేయాలి.

1 పాఠశాలలకు హాజరయ్యే పిల్లలకు లభిన్తున్న (ప్రోత్సాహక పథకాలగురించి తల్లిదండ్రులకు, పిల్లలకు ఎరుకపరచాలి.

12 నూతన బోధనా వ్యూహాలను రూపొందించుకుని తన బోధనను ఆకర్షణీయంగా, ఆసక్తికరంగా సమర్థవంతంగా చేసుకోవాలి. ఇందుకు కృత్యాధార బోధననను చేవట్టాలి. బోధనోపకరణాలను కూడా ఉపయోగించాలి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ |

13. పిల్లల మనస్తత్వాన్ని గమనించి వారితో వ్యవహరించాలి. వారికి పాఠం చెప్పాలి.

14. అసలు లక్ష్యాలను (ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌, నిలకడవంటివి) దృష్టిలో పెట్టుకుని నముదాయ (వ్రజల అవనరాలకు వీలైనంత వరకూ తాను సహాయపడుతూ, వారి కష్టసుఖాలలో పాలుపంచుకుంటూ వారి మన్ననలకు పాత్రుడు కావాలి. _

15. పారశాలలకు పక్కాభవనం నిర్మింంజేయడంలో సముదాయ సహాయాన్ని తీనుకుని నూతన భవన నిర్మాణాన్ని విజయవంతం చేయాలి.

16. సెలవు దినాలలో, పాఠశాల బోధనా నమయం తర్వాతకూడా వీలునుబట్టి చదువులో వెనుకబడిన విద్యార్థులకు (ప్రత్యేక తరగతులను నిర్వహించాలి.

17. (గామ (సముదాయం) స్టాయిలో ఒక కమిటీని ఏర్పరచి తల్లిదం[డ్రులు లేని పిల్లలకు ఒక నిథిని ఏర్పాటుచేసి నిస్వార్థంగా అటువంటి పిల్లలకు ఆహార వస్త్రాలు నమకూర్చాలి. తనకున్న దానిలో వారికోనం కొంత వితరణ గావించవచ్చు.

18 ఉపాధ్యాయుడు బడికి దగ్గరలోనే నివసించాలి. ఉపాధ్యాయుడు (క్రమంగా తప్పకుండా బడికివచ్చి క్లాసులు తీసుకోవాలి.

19. కొత్తగా పాఠశాలలో చేరే వారిపట్ల ఉపాధ్యాయుడు కరుణతో, (ప్రేమతో వ్యవహరించి, తనతో ఆ పిల్లవాడు అలవాటు పడి మాలిమి అయ్యేదాకా వారిపై ప్రత్యేక శ్రద్ద చూపాలి.

20. బోధన, అభ్యాసన ప్రక్రియలో పిల్లలను భాగస్వాములను చేయాలి.

21. “బహుమతులు - శిక్షల” “నూత్రాన్ని నందర్పానికి అనుగుణంగా ఉపయోగించాలి.

22. పారశాల వాతావరణాన్ని ఆకర్షణీయంగా రూపొందించి పిల్లలను ఆకట్టుకునేలా చేయాలి. ఇందుకై పాఠశాలలో బడితోట, పాఠశాల ఆటస్థలం, కూరగాయల పెంపక కేంద్రం వంటివి ఏర్పాటు చేసి వాటి మంచి చెడ్డలు పిల్లలే చూసేటట్టుగా ప్రోత్సహించాలి. ఇలా బడంటే పిల్లలకు ఇష్టం కలిగేలా చేయవచ్చు.

అందుబాటు, పిల్లలను బడిలో నమోదుచేసుకోవటం, వృధా, స్థబ్ధత, నిలకడ గుణాత్మక సాధన సమస్యల పరిష్కారంలో తల్లిదండ్రుల పొత్ర పిల్లల విద్యా కార్యక్రమం ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, సముదాయం పరన్పర నహకారంతోనే విజయవంతమౌతుంది. ముఖ్యంగా అసలువిద్య తమ పిల్లలదేకాబట్టి ఈ సమన్యల పరిష్కారంలో తల్లిదండ్రులు

క్రిశ 'పైమరివిద్యాసమస్వల నివారణలో ఉపాధ్యాయుల, తల్లిదండ్రుల మరియు సముదాయంపాషత్ర తమవంతు పాత్రను నిర్వహించాలి. ఈ సమన్యల పరిష్కారంలో వారి పాత్ర ఏమిటో స్పష్టంగా ఈ (క్రింద తెలుసుకుందాము.

1 తమ (గ్రామంలో పాఠశాల ఏర్పాట్లకు అవసరమైన తనవంతు ఆర్థిక సహాయాన్ని తల్లిదండ్రులు చెయ్యాలి.

2 అవసరమైతే (గగ్రామస్టులతో కలసి పాఠశాల భవననిర్మాణంలో (శ్రమదాన కార్యక్రమంలో పాల్లోవాలి.

3 పారశాల అభివృద్దికి అవనరమైన వన్తువులు నమకూర్చటంలో తమవంతు పాత్రను నిర్వహించాలి.

4 (గ్రామంలో పారశాల ఏర్పాటుకు, అభివృద్దికి ప్రభుత్వం, ఇతర పెద్దలు, స్వచ్చంద సంస్థలు చేస్తున్న పనికి నైతిక సమర్ధతను ఇవ్వాలి.

5. పారశాల ఏర్పాటుకు, అభివృద్దికి ఇతర (గ్రామస్తులతో కలసి విరాళాలు సేకరించాలి.

ఈ. తమ పిల్లలు ఆడపిల్లలైనాా మగపిల్లలైనా బడికి తప్పనినరిగా పంపించాలి.

7. తమ పిల్లలను బడిలో చేర్శటమేకాక ఇతర పిల్లలను కూడా బడిలో చేర్చించే కార్యక్రమంలో పాల్గ్‌నాలి.

& ప్రతిరోజు పిల్లలను కొట్టుకుంటూ తిట్టు కుంటూ బడికి పంపకూడదు. తమ (ప్రవర్తనద్వారా, మాటల ద్వారా ఒప్పించి బుజ్జగించి బడి అంటే సధాభిప్రాయం కలిగిస్తే పిల్లలు తమకు తామే బడికిరోజూ వెళతారు.

9 తల్లిదండ్రుల పిల్లల చదువుపై ఆనవసరమైన వత్తిడి చేయకూడదు. ఒత్తిడిని అధికం చేస్తే వారు మరింత భయపడి అసలు న్కూలుకే వెళ్ళమని మొరాయిస్తారు.

1 అన్తమానం స్కూల్‌ వర్క్‌తో సతమతమయ్యే పిల్లలకు కాస్తంత ఉపశమనం కోసం ఏ పీక్నిక్‌కో, షికారుకో తీసుకెళ్తుండాలి.

12. తల్లిదండ్రులు రోజులో కొంతభాగాన్ని చదువు విషయాలలో. తమపిల్లల బాగోగులు కనుక్కోవటానికి కేటాయించాలి.

13. కనీసం నెలరోజులకొకసారైనా పిల్లలు చదివే స్కూల్‌కి వెళ్ళి వారు ఎలా చదువుతున్నారో, మార్కులు ఎలా వస్తున్నాయో వగైరా విషయాలను టీచర్లను అడిగి తెలుసుకుంటుండాలి.

14 పిల్లలు ఏం చేన్తున్నారో, ఎక్కడ ఎవరితో తిరుగుతున్నారో, ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకుంటూ వారి చర్య్ని పర్యవేక్షిస్తుండాలి. అప్పుడే బడి ఎగ్గొట్టి షికార్డు కొట్టే అవాంఛనియ వ్యక్తులతో స్నేహాలు చేయకుండా ఆపవచ్చు.

ఎల్‌మెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ |

15. హాంవర్క్‌ ఎప్పటికప్పుడు పూర్తిచేసేటట్టు తల్లిదండ్రులు చూడాలి. హాంవర్క్‌లో పిల్లలకు సహాయం చేయాలి. ఇలా క్రమంగా చదువుకు అలవాటు చేస్తే తరువాత చదువుమీద వత్తిడి వుండదు. వత్తిడి మూలంగా పరీక్షల్లో ఫెలయి చదివిందే చదవవలసిన అవనరమూ వుండదు. చేతులు కాలిన తర్వాత ఆకులు పట్టుకునే బాధా తప్పుతుంది.

16 తల్లిదండ్రులు చదువుకున్నవారైతే పారశాలలో ఉపాధ్యాయుల కొరతవున్నపుడు బోధనా కార్యక్రమాన్ని కూడా చేపట్టాలి.

17. ఉపాధ్యాయ-తల్లిదండ్రుల సమావేశాలకు (క్రమం తప్పకుండా హాజరై పిల్లల సమస్యలను, వారి చదువులో రాణించటానికి అవనరమైన సలహాలను ఇవ్వాలి.

18. పిల్లలను తమ ఆత్రం కొద్దీ ముందుగానే బడిలో వేయకుండా, బడీ ఈడు (5 లేక రసంవత్సరాలు) వచ్చేదాకా తల్లిదండ్రులు ఓపిక పట్టాలి.

19. 'బడిని ఉపాధ్యాయుడుని భయంకరంగా చిత్రిన్తూ 'అమ్మో' 'అదేదో భూతం' అన్న భావనను వారిలో కలగనీయరాదు.

20. పిల్లలను ఇంటి వద్దనే నాలుగు గోడలమధ్య బంధించకుండా తోటి పిల్లలతో నరదాగా ఆడుకునే అవకాళం కల్పించి తద్వారా పదిమందితోనూ భయంలేకుండా కలిసిపోయేలా వారికి అలవాటు చేయాలి.

ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలను అధిగమించటంలో సముదాయం పాత్ర

(౧2016 60మిులుంట? 90 ౮7660016 వ౯ంక1లు3 మ యుతం” ఆరేజండదంకు

సముదాయం : అర్ధం : “కొంత మంది వ్యక్తులు ఒకే భౌగోళిక ప్రాంతంలో స్టిర నివాసం ఏర్పరచుకుని వారంతా ఒకే జీవన విధానాలు కలిగియుండి వారిలో మేమంతా ఒకటే అనే భావన కలిగి వున్నట్లయితే దానిని నముదాయం' అంటారు. ప్రాథమిక పారశాల సముదాయంలోనే వుంటుంది. అది (గ్రామీణ సముదాయం కావచ్చు, పట్టణ సముదాయం కావచ్చు. సముదాయంలో వుండే (ప్రాథమిక పాఠశాల సౌకర్యాలను వినియోగించుకునేది సముదాయంలోని పిల్లలే. కనుక స్థానికంగా (ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలను పరిష్కరించి సార్వజనీన (ప్రాథమిక విద్యకు తోడ్పడవలసిన బాధ్యత సముదాయానికి వుంది.

ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలల పరిష్కారంలో సముదాయం ప్రాధాన్యత : ఇంత కాలం పారశాలంటే (ప్రభుత్వానిదని, దాన్ని స్టాపించే బాధ్యత, అందులో ఉపాధ్యాయులను నియమించే బాధ్యత, దాన్ని నిర్వహించే బాధ్యత పూర్తిగా ప్రభుత్వానిదే అనే భావన సర్వత్రా నెలకొంది. మన రాజ్యాంగం కూడా ప్రాథమిక

96_(ఫైమరివిద్యాసమస్వ్యల నివారణలో ఉపాధ్యాయుల, తల్లిదండ్రుల మరియు సముదాయంపాత్ర విద్యనందించటంలో (ప్రభుత్వాలకే ఎక్కువ బాధ్యతను అప్పజెప్పింది. ఈ కారణంగానే పాఠశాల తమ చుట్టూవున్నా, వాటిల్లో తమ పిల్లలే చదువుతున్నా సముదాయం పారశాలల కార్యక్రమాలపట్ట ఇంతకాలం ఉదాసీనంగా, తనకేమీ పట్టనట్టు వుంటోంది. ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రికం కాకపోవటానికి పాఠశాల కార్యక్రమాల నిర్వహణలో సముదాయాన్ని భాగస్వామ్యం చేయకపోవటం కూడా ఒక కారణమని అనేక అధ్యయనాలు తేల్చాయి. ఈ అంశాన్ని గమనించే 1992లో భారత (ప్రభుత్వం 73వ రాజ్యాంగ నవరణను తెచ్చింది. ఈ రాజ్యాంగ సవరణద్వారా (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దిలో సముదాయానికి కూడా భాగస్వామ్యం కల్పించి (ప్రాథమిక విద్యను సాధించెందుకు కృషిని మరింత ప్రభావవంతంగా చేయాలని ఉద్దేశించారు. సముదాయానికి (సమాజునికి) విద్యకు మధ్య మరింత సాన్నిహిత్యాన్ని పెంచేందుకు 73వ రాజ్యాంగ సవరణ విద్యను స్థానిక సంస్థలకు బదలాయించింది. వివిధ రాష్ట్ర (ప్రభుత్వాలు దొని కనుగుణంగా చట్టాలను కూడా చేశాయి. మన రాష్ట్ర (ప్రభుత్వం కూడా ఈ దిశలో భాగంగా ఆం(ధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక పాఠశాల విద్యాచట్టం (ప్రజల భాగస్వామ్యం) 1998 అనేచట్టాన్ని తెచ్చింది. ఇటువంటి చట్టాలద్వారా పాఠశాల తమదేనని సముదాయం భావించటానికి వీలు కలిగింది. పారశాల వివిధ కార్యక్రమాలను సజావుగా నిర్సహించటానికి నిధులకొారత వున్న మనలాంటి అభివృద్ది చెందుతున్న దేశంలో సముదాయం తోడ్పాటు, ఆదరణ ఎంతో అవసరం. సముదాయాన్ని పారశాల కార్యక్రమాలలో నిమగ్నం చేయటం వల్ల సముదాయం పాఠశాల తమదేనని భావించుతుంది. ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి సముదాయంలో ఈ భావన కలగటం అనేది చాలా కీలక విషయం. ప్రాథమిక విద్యా సమన్యల పరిష్కారంలో సముదాయం నిర్వహించే పాత : ఇవాళ మన ప్రాథమిక విద్యారంగం అనేక సమస్యలతో కూనారిల్టుతోంది. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే 'ఎవరికి పుట్టిన బిడ్డరా ఎక్కిఎక్కి ఏడుస్తోంది" అన్నట్టు మన (ప్రాధమిక విద్యారంగం అఘోరిస్తోంది. ఈ దుస్టితి నుంచి బయట పడటానికి ప్రాథమిక విద్యా సమన్యల పరిష్కారంలో ఈ, (క్రిందివిధంగా సముదాయాన్ని నిమగ్నం చేయాలి. ఓ పాఠశాలలో భౌతిక అవసరాలను సమకూర్చటానికి అవసరమైన నిధులను అందజేయవచ్చు. 2 పాఠశాల భవననిర్మాణానికి అవసరమైన నిధులను డోనేట్‌ చేసేటట్టు సముదాయాన్ని ప్రోత్సహించవచ్చు. ౩ పాఠశాల భవననిర్మాణంలో సముదాయం నుంచి ఉచిత (శ్రమదానాన్ని కోరవచ్చు. & తమ పిల్లలను పాఠశాలలో చేరేటట్టు సముదాయం కృషిచేయవచ్చు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 97

5. సముదాయం అవసరమైన సామాజిక వత్తిడి తెచ్చి పిల్లలను బడిలో చేర్చటమేకాక, బడికి నిలకడగా (ప్రాధమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు వెళ్ళేటట్టు చూడవచ్చు. అవసరమయితే ఈ విషయంలో సముదాయమే చొరవ తీసుకుని (గ్రామ (ప్రజలను (ప్రచారం ద్వారా చైతన్యవంతులను చేయవచ్చును.

6. పాఠశాల భవన నిర్వహణలోను, కుర్చీలు, బెంచీలు, బోధనోపకరణాలు వంటి సౌకర్యాలు కల్పించటంలోనూ సముదాయం తనతోడ్సాటు నందించవచ్చు.

7. పాఠశాల పంక్షన్ల నిర్వహణకు అవసరమయ్యే నిధులను అందించవచ్చు.

& పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుల కొరత వున్నపుడు సముదాయంలో చదువుకున్న నిరుద్యోగులు స్వచ్చంగా ముందుకొచ్చి పాఠశాల బోధనా కార్యక్రమానికి భంగం కలగకుండా న్వచ్చందంగా బోధనను చేపట్టవచ్చు.

19. విద్యార్దుల అభ్యసన సామర్థ్యాలను పెంచటానికి స్టానిక భౌతిక వనరుల వినియోగంకోసమై సముదాయ సహకారాన్ని పొందవచ్చు.

20. నముదాయంలో వివిధరంగాలలోని నివుణులను పారశాలలకు ఆహ్వానించి వారినలహాలు, నూచనలను విద్యార్థుల అభ్యనన 'పంపుదలకు వినియోగించవచ్చు.

21. పారశాల ఉపాధ్యాయులకు నివాన సౌకర్యం కల్పించటంలో సముదాయం తోడ్పాటునందించవచ్చు.

22. నిదాన అభ్యాసకులైన విద్యార్థులను స్థానిక విద్యావంతులు, గృహిణులు విద్యాపరంగా దత్తత తీసుకునేటట్టు ప్రోత్సహించవచ్చు.

23. మధ్యాహ్న బోజన పధకం అమలులో నముదాయం తోడ్పాటు నందించవచ్చు. అంటే మధ్యాహ్న బోజనాన్ని తయారు చేయటానికి అవసరమైన వంటచెరకును, పాత్రలను అందించవచ్చు. మధ్యాహ్న బోజనాన్ని తయారు చేయటంలో స్టానిక గృహిణులు సహాయం చేయవచ్చు.

14 స్థానిక గ్రామ పంచాయితీ నభ్యులు, ఉపాధ్యాయుల తల్లిదండ్రుల సంఘం మధ్యాహ్న భోజన పధకానికి అవనరమైన బియ్యాన్ని లేదా గోధుమలను సముదాయం నుంచి విరాళాల రూపంలో సేకరించాలి.

15. సముదాయం ఒక నిధిని ఏర్పాటుచేసి క్రమం తప్పకుండా పాఠశాలకు హాజరవుతున్న విద్యార్థులను, పిల్లలను రోజూ బడికిపంవుతున్న తల్లి దండ్రులను (ప్రోత్సహించటాన్కి ఆ నిధినుంచి బహుమతుల నందచేయాలి. అటువంటి విద్యార్దులకు ఉచిత పున్తకాలను, యూనిఫాంను అందజేయాలి.

98 _(పైమరివిద్యాసమస్వల నివారణలో ఉపాధ్యాయుల, తల్లిదండ్రుల మరియు సముదాయంపాత్ర 16. ఉపాధ్యాయులకు తల్లిదండ్రులకు లేక ఉపాధ్యాయుల మధ్య వచ్చే తగాదాలను పరిష్కరించటంలో సముదాయం జోక్యం చేసుకోవచ్చు 17. పాఠశాల నిర్వహణ, పరిపాలన పరమైన సమస్యలను పరిష్కరించటంలో కూడా సముదాయం తనతోడ్పాటునందించవచ్చు. సమీక్షా ప్రశ్నలు

• అందుబాటు, నమోదు, వృథా, స్తబద్దత, నిలుపుదల, గుణాత్మక సాధనవంటి (ప్రాథమిక విద్యా నమన్యలను అధిగమించటంలో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర ఎట్టిది ? .

2 (ప్రాధమిక విద్యా సమస్యలను అధిగమించటంలో తల్లిదం[డ్రుల పాత్రను వివరించుము, "

3 (ప్రాథమిక విద్యా నమన్యలను తీర్చటంలో సముదాయం పాత్రను 'ేర్కొనుము.

4 నముదాయం భాగస్వామ్యం లేకపోతే (ప్రాథమిక విద్యా సమస్యలు పరిష్కరించబడవు, చర్చింపుము.

యూనిట్‌ ప్రాథబుక విద్యలో వఏరిమాణాక్నక అభివృద్ధి, గుగాకృకమైన మరుకుదల జో 8. 100 ₹ాతీ౦ నమెరుకు, గిలవురలకు ఏరియ క్రాథమక ర్యా జొ / జొ నొగ్యితీను మెరుగు పర ళటానికి కీసుకోవరనిన భల 100 శాతం నమోదుకు, నిలకడకు తీసుకోవలసిన చర్యలు శ్‌ం25టూ65 €0 సం (2160 107 100% కయింహులుంళ మతే వెంయిటదంమి

శే నిర్భంధ ఉచిత (ప్రాధమిక విద్యను ఖచ్చితంగా అమలు జరపటం.

22 బాల కారి సెక వ్యవస్తను నిర్మూలించటం,

౩. తమ పిల్లలను బడికి పంపటంలో తల్లిదండ్రులను చైతన్యవంతులను చేయటం.

4 సముదాయ వత్తిడి ద్వారా బడికిరాని పిల్లలను బడికి తీసుకురావటం,

5. నియత పారశాలలకు రాలేని పిల్లలకోసం అనియత విద్యా పథకాలను వారి సమయానుకూలంగా, అవసరాలకనుగుణంగా పటిష్టంగా అమలు పరచటం.

6. ఆనక్తికరమైన, ఆకర్షణీయమైన తరగతి గది బడి వాతావరణాన్ని ఏర్పరచటం.

7. ప్రాధమిక విద్యా కార్యక్రమాల అమలులో (ప్రజలను భాగస్వాములను చేయటం.

& పిల్లల్లో ప్రాధమిక పారశాల సంసిద్ధతను పెంచటానికి పూర్వ ప్రాథమిక విద్యా కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసి అమలు పరచటం.

9. ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దికి గుదిబండగా వున్న తల్లిదండ్రుల నిరక్ష రాన్యతను నిర్మూలించటానికి వయోజన నంపూర్ణ అక్షరాన్యతా కార్య(క్రమాలను పటిష్టంగా అమలు జరపటం.

10. సామాజిక పటం నేలపై (గ్రామస్టులందరి ఎదుటా గీయించి, బడిమానిన వారిని రోజూరాని వారిని, నమోదుకాని వారిని గుర్తించటం.

11 దినచర్య పటం ద్యారా బాలురు, బాలికలను గుర్తించి, వారికి వుండే ఖాళీ నమయాన్ని తెలునుకొని, ఆ నమయంలో చదువు నేర్చేందుకుగాను ప్రత్యామ్నాయ పాఠశాలలను ఏర్పాటుచేయటం.

12. కాల విశ్లేషణా పటం ద్వారా (గ్రామస్టులను చైతన్యపరచి, వారి ఖాళీ సమయాన్ని గుర్తించి, ఆ సమయంలో శిక్షణ యిప్పించి తద్వారా

100 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు పారశాలల కార్యక్రమంలో (శ్రద్ద వహించేటట్టు చేయటం. ఏకాలంలో విద్యార్జల హాజరు తక్కువగా వున్నదో గుర్తించి దానికి గల కారణాలు తెలుసుకొనేటట్టు చేయడం, దానికి నివారణ పద్దతులు కనుగొనడం.

13. మరో పటం ద్వారా గ్రామంలోని పలుకుబడిగల వ్యక్తులను తెలుసుకొని,

వారి సహకారంతో బడికి రానివారిని గుర్తించి వారి తల్లిదండ్రులతో చర్చించి, వారిని తిరిగి బడికి వచ్చేటట్టు చేయటం.

14. (గ్రామ విద్యాచరణ (వ్రణాళికద్వారా, (గ్రామంలోని విద్యాపరమైన నమన్యలను గుర్తించి, మౌళిక నముదాయముల ఏర్పాటుకు తగిన జా(గ్రత్త్రలు తీనుకోవడం ద్వారా బడికి రాకపోవడాన్ని, తరచుగా గైరుహాజరు కావడం వంటి సమస్యలను తగ్గించటం.

ప్రాధమిక విద్య నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి అమలు పరుస్తున్న

పథకాలు (ప్రత్యేకంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో) :

నవోదయ పాఠశాలలు

(గ్రామీణ ప్రాంతాలలోని (ప్రతిభావంతులైన బాలబాలికలకు నాణ్యమైన

విద్గను అందించే ఉద్దేశంతో జాతీయ విద్యావిధానంలో (1986) భాగంగా

నవాదయ విద్యాలయ పథకం ఏడవ ప్రణాళికా కాలంలో (ప్రారంభించ బడింది. నవోదయ పాఠశాలలను ఇవుడు జనహర్‌ ననోదయ పాఠశాల లంటున్నారు. ఏడవ ప్రణాళికాంతానికి (1990 మార్చి చివరికి అయిదువందల కోట్ట రూపాయల వ్యయంతో దేశం మొత్తంలో (ేణ ప్రాంతాలలో నాలుగు వందల నవోదయ

పాఠశాలలను స్థాపించాలని కేంద్ర (ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే 1990

మేలో 1986 విద్యావిధాన సమీక్షకై ఆచార్య రామమూర్తి అధ్యక్షతన నియమించబడిన

విద్యా కమిటి ఈ పథకాన్ని విమర్శిచింది. సంపన్నుల పిల్లలకు ఉపయోగపడే ఈ

విద్యాలయాలు పేదలకు అందుబాటలో లేవని ఇక కొత్త విద్యాలయాలు

(ప్రారంభించరాదని ఆ కమిటీ సిఫార్సు చేసింది. ఈ సిఫార్సు ననుసరించి నాటి

(ప్రభుత్వం కొత్త నవోదయ విద్యాలయాలను ప్రారంభించడం ఆపు చేసింది. తర్వాత

వచ్చిన ప్రభుత్వాలన్నీ నవోదయ పాఠశాలలకు అనుకూలంగానే ప్రతిస్పందించటంలో

ఈ పథకం కొనసాగింది. 2001వరకు 412 నవోదయ పాఠశాలలను కేంద్రప్రభుత్వం

స్థాపించింది.

నవోదయ సాశాశలల ముఖ్య లక్ష్యాలు : (ప్రయోజనాలు)

1 సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం ప్రాతిపదికగా (గ్రామీణ (ప్రాంతాల బాలబాలికలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం.

2 జాతీయ సమైక్యతను పెంపొందించటం.

3. (ప్రతిభావంతులైన బాలబాలికలు తమ సామర్థ్యాలను పూర్తిగా ఉప

. _యోగించుకున్సేందుకు అవకాశాలు కల్పించటం.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 101

4& (గ్రామీణ (ప్రాంత విద్యార్దులకు సామాజిక విలువలు, పరిసరాల గురించి విజ్ఞానాన్ని నేర్పటం.

5. హిందీని (ప్రోత్సహించటం.

6 _పారశాల విద్యను మెరుగుపరచటం.

నవోదయ పాఠశాలల ముఖ్య లక్షణాలు ;

ఈ పారళశాలలు పబ్లిక్‌ పాఠశాలలను పోలి వుంటాయి. పబ్లిక్‌ స్కూళ్ల లక్షణాలు చాలా ఈ పారశాలలకుంటాయి. ఈ పాఠశాలల, ముఖ్య లక్షణాలు ఈ దిగువ వివరించబడినాయి.

1. నవోదయ పారశాలల్లో ఆరు నుంచి పన్నెండు తరగతుల వరకు వుంటాయి.

2. (వ్రవేశపర్‌క్షలో ఉత్తిర్ములైన బాలబాలికలకు మాతనే ఈ విద్యాలయాలలో స్టానం లభిస్తుంది. (ప్రవేశ పరీక్షలను 1998 వరకు ౫౮9౫న నిర్వహించింది. తర్వాత ఈ ప్రవేశ పరీక్షలను యవ నిర్వహిస్తోంది.

౩ ఇవి ముఖ్యంగా (గ్రామీణ బాలల పాఠశాలలు. నవోదయ విద్యాలయంలో పట్టణ (ప్రాంత విద్యార్దుల సంఖ్యనాలుగో వంతు కంటె ఎక్కువగా వుండదు.

4 ఇవన్నీ గురుకుల పాఠశాలలే (6514ల ట21 8000015).

5. ప్రతి నవోదయ పాఠశాల విద్యార్దులలో కనీనం 33 శాతం మంది బాలికలు ఉండాలి. |

6 నవోదయ పాఠశాలలోని (ప్రతి తరగతికి రెండు సెక్షన్లు వుంటాయి. ప్రతి సెక్షనులో 40 మంది విద్యార్థుల కంటె ఎక్కువ చేర్చుకోవటం జరగదు.

7, నవోదయ విద్యాలయాలలో బాల బాలికలు కలిసి చదువుతారు.

8. ఒక జిల్లాలోని షెడ్యూల్డు కులాల, తెగల జనాభాను బట్టి ఆ జిల్లాలోని నవోదయ పాఠశాలలో వారి పిల్లలకు స్టానాలు రిజర్వు అవుతాయి. తమకున్న నిష్పత్తి (ప్రకారంషెడ్యూల్డు కులాలు, తెగల విద్యార్థులు (ప్రవేశం పాందడానికి వీలుగా పరీక్షా పద్దతులలో ఆవనరమయిన మార్పులు చేయబడతాయి.

9. నవోదయ విద్యాలయాల విద్యార్దులకు ఉచిత భోజన, వసతి, రవాణా, యూనిఫామ్‌ సదుపాయం వుంటుంది. పార్యపుస్తకాలకు, స్టేషనరీకి అయ్యే ఖర్చు కూడా లభిస్తుంది.

102 100% నమోదు . నిలుపుదలకు. (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు 10. నవోదయ విద్యాలయాలలో చదివే విద్యార్దులకు రేడియో, టి.వి. కంప్యూటర్‌ వంటి ఆధునిక పరికరాల ద్వారా కూడా విద్యాబోధన చేయబడుతుంది. ఆధునిక (ప్రయోగశాలలు, (గ్రంధాలయాలు, జిమ్నూజియంలు, స్మిమ్మింగ్‌పూల్స్‌ వంటి సౌకర్యాలు కూడా ఈ

పాఠశాలల్లో విద్యార్హులకు లభిస్తాయి.

1. ఆరు, ఏడు తరగతులలో మాతృబాష లేక (ప్రాంతీయభావ బోధనాభాషగా ఉంటుంది. ఆ తరగతులలో కూడా హింది, ఇంగ్రీషు భాషలను సైతం బోధిస్తారు. 8వ తరగతి నుంచి నవోదయ విద్యాలయాలన్నింటిలో హిందీ, ఇంగ్రీషు బోధనా భాషలుగా ఉంటాయి.

12 ౧౮855 కి ఈ పాఠశాలలు ఆనుబంధంగా వుంటాయి.

13. ఈ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులను జాతీయ ప్రాతిపదికన నియమిస్తారు. నవోదయ పాఠశాలల ఉపాధ్యాయులకు ఎన్‌.సి.ఇ.ఆర్‌.టి. శిక్షణ ఇస్తుంది.

14. నవోదయ పారళాలల్టో చదివే 9వ తరగతి ప్టాయి విద్యార్దులలో 30శాతం మందిని హిందీ జిల్హాలనుంచి హిందీయేతర జిల్చాలలోని నవోదయ పాఠశాలలకు, హిందీయేతర జిల్ల్హాలనుంచి హిందీ జిల్లాలోని నవోదయ పాఠశాలలకు పంపుతా *.

15. నవోదయ విద్యాలయ సంఘటణ అనే స్వయం (ప్రతిపత్తి గల సంస్త్ర నవోదయ పాఠశాలలను నిర్వహిస్తుంది.

16. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో నవోదయ పారశాల ఉపాధ్యాయులకు ఇన్‌సర్వీస్‌ ట్రైనింగ్‌ ఇవ్వటానికి జోనల్‌ ట్రైనింగ్‌ సెంటర్లను స్టాపించారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నవోదయ విద్యాలయాల పథకం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నవోదయ విద్యాలయాల స్టాపన 1986లో విద్యా విధానం. (ప్రకటించిన ఎమ్మటే వివిధ జిల్లాల్లో ప్రారంభమయింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక్క హైదరాబాద్‌జిల్లాలో తప్ప మిగతా 22 జిల్లాల్లోను నవోదయ విద్యాలయాలకు, స్టాపించారు. అవి (1?) జవహార్‌ నవోదయవిద్యాలయ, చలకుర్తి క్యాంప్‌, నల్గొండ జిల్లా (2) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయం, వల్సపల్లి, చిత్తూరుజిల్లా (3) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ నిజామ్‌ సాగర్‌; నిజామాబాద్‌ జిల్లా (4) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, చొప్పదండి, కరీంనగర్‌ జిల్లా (5) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, "పెద్దాపురం, తూర్పుగోదావరి జిల్లా (6) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, సిరిపూర్‌ కాగజ్‌గనర్‌ ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా (7) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, లేపాక్షి అనంతపూర్‌ జిల్లా (6) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, వర్గాల్‌, మెదక్‌జిల్లా (9)

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 10 జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, 2/50 జా౭౭, ఒంగోలు, ప్రకాశంజిల్లా (10) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, కొమ్మడి, విశాఖ పట్టణం జిల్లా (11) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, బనవాసి, వయా ఎమ్మిగనూరు, కర్నూల్‌ జిల్లా (12) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, మద్దిరాల, గుంటూరుజిల్లా (13) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, పాలేరు, కూసుమంచి మండలం, ఖమ్మంజిల్లా (14) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, గాచిచాలి, 00౮ క్యాంపస్‌, రంగారెడ్డి జిల్లా (15) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, చెయ్య్యూరు (ప్రాజెక్ట్‌ ఏరియా, 3% వల్లి, రాజంపేట, కడవ జిల్లా (16) జవహర్‌. నవోదయ విద్యాలయ, కృష్ణాపురం, ఉదయగిరి, నెల్లూరుజిల్లా (17) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, వెన్నాల వలస, శ్రీకాకుళం జిల్లా (18) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, పెదవేగి, పశ్చిమ గోదావరిజిల్లా (19) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, కిట్టంపాలెం, బొద్దవర పోస్ట్‌, 5. కోట, విజయ వగరం జిల్లా (20) జవహర్‌నవోదయ విద్యాలయ, వేలేరు, వయా వీరపల్లి, కృష్ణాజిల్లా (21) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, మమ్నూూరు, వరంగల్‌ జిల్లా (22) జవహర్‌ నవోదయ విద్యాలయ, వాట్టెమ్‌, బిజినేపల్లి, నుహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా.

నవోదయ విద్యాలయ నిర్వహణకు గాను దేశంలో మొత్తం 8 రీజియన్స్‌ వుంటే వాటిలో ఒకట్లి హైదరాబాద్‌ రీబియన్‌ (ఇతర రీజియన్స్‌ ఇవి : పూనె, చండీఘర్‌; షిల్దాంగ్‌: పాట్నా, లక్నో, జైపూర్‌; భోపాల్‌. ఇతర రీజియన్‌ లాగానే, మైదరాబాట్‌ రీజియన్‌లో ఒక డిప్యూటీ డైరెక్టర్‌ నలుగురు అసిస్టెంట్‌ డైరెక్టర్టు వున్నారు. అలాగే నవోదయ విద్యాలయాల్లో పనిచేసే ఉపాధ్యాయులకు ఇన్‌సర్వీస్‌ విద్వాకార్య(క్రమాలను నిర్వహించటానికి దేశవ్యాప్తంగా అయిదు జోనల్‌ టైనింగ్‌ సెంటర్లను స్థాపించారు. గుంటూరు జోనల్‌ (టైనింగ్‌ సెంటర్‌ కూడా వాటిల్లో ఒకటి. నవోదయ పారశాలలపై వున్న విమర్శ £ +

నవోదయ విద్యాలయ పధకం రెండు అంశాలలో విమర్శకు గురిఅయింది. ఈ పారశాలల్లో సంపన్న వర్షాల పిల్లలకే ప్రాధాన్యం లభిస్తుందన్నది ఒక అంళం. హిందీ యేతర (ప్రాంతాలమీద హిందీని రుద్దడానికే ఈ పధకం అన్నది రెండవ అంశం. సంపన్న వర్గాల సంస్కృతిని (ప్రోత్సహిస్తున్నాయన్న కారణంతో పశ్చిను బెంగాల్‌ (ప్రభుత్వం నవోదయ విద్యాలయాలను వ్యతిరేకించింది. హిందీని రుద్దడానికే నవోదయ విద్యాలయాల ద్వారా మరో ప్రయత్నం జరుగుతున్నదని తమిళనాడు ప్రభుత్వం నవోదయ పారశాలల స్టాపనకు అవసరమైన స్థలాన్ని కేటాయించ నిరాకరించింది. ఇప్పటికీ ఆ రెండు రాష్ట్రాల్లో నవోదయ స్కూళ్ళు ప్రారంభించలేదు. ఎనిమిదో తరగతితరువాత బోధనా భాషగా హిందీ వుండటాన్ని ఆంధ్ర(వ్రదేశ్‌ కూడా వ్యతిరేకించింది. నవోదయ పాఠశాలలకు బదులు

104 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు ఆం(ధ్ర(వ్రదేశ్‌లో చక్కగా నడుస్తున్న ఆ(శ్రమ పారశాలలను మరింతగా (ప్రోత్సహించాలని మన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రాన్ని కోరింది. నవోదయ విద్యాలయాల ద్వారా కేంద్రప్రభుత్వం రాష్ట్రాల విద్యారంగంలో జోక్యం చేసుకుంటున్నదనేది మరొక విమర్శం

దేశంలోని అనేకమంది మేధావులుకూడా నవోదయ విద్యాలయ (ప్రధకం సంపన్న వర్గాలకు ఉపకరిస్తుందని అన్నారు. (ప్రముఖ విద్యావేత్త స్వర్గీయ శ్రీ, మాల్కం ఆదిశేషయ్య ఆచరణలో కొద్దిమంది సంపన్నుఖకు మాత్రమే ఉపయోగపడే నవోదయ విద్యాలయాల మీద కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు పెట్టేబదులు దేశంలో అనేక (గ్రామాలు పాఠశాలలు లేకుండా వున్నాయని, వున్న పాఠశాలలు నహితం నాసిరకంగా వున్నాయని, వాటిమీద దృష్టి సారించటం మన తక్షణ కర్తవ్యమని అన్నారు. ఆలాగే మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాది, మేధావి శ్రీ, కృష్ణయ్యర్‌ దీర్చకాలంలో ఈ పధకం తారతమ్యాలను, వ్యత్యాసాలను, రెండురకాల పౌరులను సృష్టిస్తుందని అన్నారు. శ్రీ మంతుల పిల్లలకు మాత్రమే ఉన్నత విద్య అవకాశాలు చేకూరుతాయని వారే భవిష్యత్‌ పాలకులుగా రూపొందుతారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. పబ్లిక్‌ పాఠశాలలకు వున్న విమర్శలే నవోదయ పారశాలలకు వుండటాన్ని గమనించాలి.

(ప్రతిభా సామర్థ్యాల వికాసానికి, సమానత్వానికి, సామాజిక న్యాయానికి నవోదయ విద్యాలయాలలో అవకాశం ఉంటుందని ఈ పథక రూపకర్తలు వివరించారు. నిజమే. వాటిలో ప్రవేశం లభించిన విద్యార్థులు అదృష్టవంతులు. తమ ప్రతిభా సామర్థ్యాలను పెంపొందించుకోవడానికి వారికి అపార అవకాశాలు వుంటాయి. అయితే కనీసం ఉపాధ్యాయులైనా లేని పల్లెబడిలో చదివిన (గ్రామీణ విద్యార్దులు అన్ని సదుపాయాలు ఉన్న బడిలో ఏడెనిమిది సంవత్సరాలపాటు చదివి వచ్చిన పట్టణ విద్యార్థులతో పోటీపడి (ప్రవేశం పొందగలుగుతారా ? ఈ (గ్రామీణ విద్యార్థులకు, పట్టణ విద్యార్దులకు ఒకే ప్రవేశపరీక్ష నిర్వహిస్తే ఫలితం ఏ విధంగా ఉంటుందో ఊహించవచ్చు. పేదల కోనమే, (గ్రామీణుల కోసమే ఈ పధకం అయినపుడు పట్టణాల ధనవంతుల పిల్లలతో పోటీ ఎందుకు ? అనే (ప్రశ్న సహేతుకమైనదే.

నవోదయ విద్యాలయాలమీద పెత్తనం పూర్తిగా కేంద్రానిదే. వీటిమీద రాష్ట్రప్రభుత్వాలకు ఎటువంటి అధికారం వుండదు. ఒక నవోదయ పారశాల భవన నిర్మాణానికి, సిబ్బంది క్యార్టర్లకు, హాస్టళ్ళకు, ఆటల మైదానాలు మొదలైన వాటికి ముప్పై ఎకరాల స్థలం కావాలి. ఈ స్టలం కేటాయించే బాధ్యత మాత్రం రాష్ట్ర ('ప్రభుత్వాలది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ పాఠశాలలకు గుర్తింపు కూడా ఇవ్వాలి. వీటిపై అధికారం మా(త్రం రా(ష్ట్రాలకుండకూడదు. ఈ పారశాలలపై ఎటువంటి అధికారం

లేనప్పుడు ఈ బాధ్యతలు మాత్రం ఎందుకు చేపట్టాలని కొన్ని రాష్ట్రప్రభుత్వాలు

(ప్రశ్నించాయి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ "| 105 ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక విద్యా పథకం (యుతం పంజర 65నే పుజంు విడి టంజటం౧ వింం్రంం+ - ఉవిలిలిం) ఈ పథకాన్ని బ్రిటిషు ప్రభుత్వం ఓవర్‌ సీస్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ అధారిటీ వారి ఆర్థిక సహాయంతో 1984 నుంచి 1997 వరకు అమలు పరిచారు. ఈ పథకానికి 01% సుమారు 900 కోట్ల రూపాయల ఆర్జిక సహాయాన్నిచ్చింది.. ఉం) పథకంలో రెండు కీలకాంశాలున్నాయి. అవి (1) సమర్హవంతమైన ఆరు సూ(త్రాల ఆధారంగా విద్యాబోధన చేయటం (2) మెరుగైన తరగతి గదుల నిర్మాణం చేపట్టటం. ఆసెస్‌ ఉద్దేశాలు ; (1) మెరుగైన (ప్రమాణాలు గల కొన్ని ప్రాధమిక పాఠశాలలను ఏర్పాటు చేయడం (2) పాఠశాల ఉపాధ్యాయుల పర్యవేక్షకుల పని విధానాన్ని మెరుగుపరచటం ద్వారా మానవవనరులను అభివృద్ది పరచడం (3) ఉపాధ్యాయుని సామర్జ్యాలను, తరగతి గది కార్యక్రమాన్ని మెరుగుపరచడం, (4 సార్వత్రిక నమోదును, హాజరును పెంచండం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక విద్యా పథకనూత్రాలు పంంసం169 ౨ 4ఉంవివం) ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (ప్రాథమిక విద్యా పథకం (ప్రాధమిక పారశాలల్లో బోధనకు సంబంధించి ఒక నూతన దృక్పథాన్ని ఇచ్చింది. ఈ పధకం ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో బోధన విషయంగా ఈ (క్రింది సూత్రాలు పాటించాలని నూచించింది. ఈ సూత్రాలు అన్ని సబ్జెక్టులకు వర్తిస్తాయి. అవి. ల " క అభ్యసనా కార్య కలాపాలను కల్పించటం గండ క్రై్‌ మంతయు క ఉంటాగచురం) | శ 2 పనిచేస్తూ నేర్చుకోవటాన్ని పెంపొందించటం (ౌక0మ0టుక 2టుటుక్ర స” గంప, 3 ప్రుత్తననక్‌సామూహిక, పూర్తి తరగతి పనిని అభివృద్ది పరచటం. (ఆలేంంటికై హియగలంణి, భాంళ బుక ₹0019 0253 ఇ౦గెవి 4 వైయక్తిక భేదాలను గుర్తించటం. (1660బ్ర213198్ర హేరేపగేడటణ! 611197902068) ॥ 1 5. స్థానిక వరినరాన్ని ఉపయోగించటం ౧౮9128 6 002 వ650ంటు669) ॥ 6 ఉత్పాహమైన తరగతి గదిని నృష్టించటం (టలాంజటంైలైి 2 పలా 650కి 6145920000) ఈ సూత్రాలను ఒక్కొక్కటిగా సమ(గ్రంగా ఈ క్రింద తెలుసు కుందాము.

1. అభ్యసన కార్యకలాపాలను కల్పించటం : అభ్యసనా ప్రక్రియలో పిల్లలు పాల్గొన్నపుడే వారు బాగా నేర్చుకోగలరు, నేర్చుకున్నది అవగాహన చేసుకోగలరు. వూరకే తరగతి గదుల్లో కూర్చొని వినమంటే వారికి విసుగు పుడుతుంది. ఏకా(గ్రదృష్ట

106__100% నమోదు. నిలుపుదలకు, (ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు వుండదు. మనసు పరిపరి విధాలా పయనిస్తుంది. పారశాల వెలుపల పిల్లలు నిరంతరం కదులుతూ వుంటారు. ఎక్కువ సేపు ఒకేచోట కూర్చోవలసిన అవసరం వారికుండదు. పిల్లలు సంతోషంగా, ఆసక్తిగా వుండేందుకు గాను వారు చేసే పనిలో ఎప్పటికప్పుడు మార్పులు చేర్పులు చేస్తుండాలి. పిల్లలు పారశాలల్లో ప్రవేశించినపుడు ఈ లక్షణం అలాగే వుంటుంది. కనుక మన బోధనా కార్యక్రమంలో భాగంగా పిల్లలు చేయడంకోసం భిన్న విధాలైన కార్యక్రమాలను ప్రవేశపెట్టాలి సహజంగా పిల్లలు కుతూహలం (౧౫౮౦540) కలిగి వుంటారు. కాబట్టి వాళ్ళ కోసం మనం తయారు చేసేపని వారో కుతూహలాన్ని ఉపయోగించే అవకాశాలను కల్పించాలి.

కనుక ఆభ్యసనలో పిల్లలను చురుకుగా వుంచటం అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. అయితే దీనర్ధం పిల్లలను అస్తమానం భౌతికంగా చురుకుగా వుంచి పాఠశాలను నిర్వహించటం అనికాదు. కార్య[(క్రమాలు పిల్లల అభ్యననను (ప్రోత్సహించాలంటే పిల్లలు మానసికంగా చురుకుగా వుండాలి. పిల్లలు చేసే కార్యక్రమాల గురించి వారు ఆలోచించేలా, ప్రశ్నించేలా చేయాలి. అంతేగాని కేవలం ఉపాధ్యాయుడు చెప్పేది వినటం మాత్రమే చేయకూడదు.

సమాచారాన్ని సేకరించటానికి, సేకరించిన సమాచారాన్ని వారి వయసుల కమగుణంగా ఉపయోగించటానికి, వారు కనుగొన్న దానిని నమోదు చేయటానికి, లేక వారు చూచిన దాని గురించి వివరణ ఇవ్వటానికి పిల్లలకు అవకాశాలు వుండాలి. ఇలా అవిరిష్కరించటం (418007అ్వా౧. అనేది అభ్యసనంలో భాగంగా వుండాలి. పిల్లలు తమకు తామే కనుగొన్న విషయాలను బాగా గుర్హు పెట్టుకుంటారు కూడా.

తరగతి గదిలో కార్యకలాపాలు అభ్యసనలో ముఖ్యమైన భాగంగా వుండాలి. పిల్లలు అభ్యననకు తోడ్పడని కార్యక్రమాలకు అంతగా విలువ వుండదు. అందుకని ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు తాను ప్రవేశ పెట్టే కార్యక్రమం ప్రయోజన కరమైనదో కాదో (ప్రశ్నించుకుని ప్రవేశ పెట్టాలి.

2. వనిచేన్తూ నేర్చుకోవటాన్ని పెంపొందించటం : ఆచరణాత్మకమైన (070662) అనుభవాలను కల్పిస్తే పిల్లలు చాలా త్వరగా నేర్చుకుంటారు. నేర్చుకున్నది కూడా సమర్దవంతంగా వుంటుంది. ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలకు 'రాత* గురించి కేవలం చెప్పటం ద్వారానో లేదా నల్లబల్లమీద 'రాత' ను ప్రదర్శించటం ద్వారానో 'రాత' నైపుణ్యాన్ని నేర్పలేడు. శిశువు పలకమీద లేక కాగితంమీద ప్రాక్టీసు చేయటం ద్వారానే రాయటం నేర్చుకుంటుంది. ఇలానే శిశువు మాట్లాడటం, వినటం, (డ్రాయింగ్‌ వంటి నైపుణ్యాలను (ప్రాక్టీస్‌ చేయటం ద్వారా నేర్చుకుంటుంది. ఈ సూత్రం అన్ని సబ్బెక్టులకు వర్తిస్తుంది.

3. వ్యక్తిగత, సామూహిక, పూర్తి తరగతి పనివి అభివృద్ది పరచటం : మంచి బోధన పిల్లలు రకరకాల రూపాల్లో పనిచేసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. ఒక్కోసారి పిల్లలు వ్యక్తులుగా పనిచేయవలసి రావచ్చు. (డ్రాయింగ్‌ పనిచేసేటప్పుడు, పద్యాన్ని

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 0 రాసేటప్పుడు పిల్లలు వ్యక్తి గతంగానే పని చేయాలి. ఇంకోసారి వారు సమూహాల్లో పనిచేస్తూ ఉండాలి. మరికొన్నీ సార్హు మొత్తం తరగతంతా కలసి పనిచేయవలసి వుంటుంది. బోధించబడుతూన్న పారాన్ని బట్టి పిల్లలు వ్యక్తిగతంగా పనిచెయ్యాలా, నమూహాల్లో పనిచేయాలా లేక మొత్తం తరగతితో కలసి పనిచేయాలా అనేది ఆధారపడి వుంటుంది. తెలివైన ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలను ఎలా ఆర్గనైజ్‌ చెయ్యాలనే విషయాన్ని చాలా జా(గ్రత్తగా యోచించి నిర్ణయిస్తాడు. ఉదాహరణకు పాఠాన్ని ఈ విధంగా ఏర్పాటు చేయవచ్చు. మొదట ఉపాధ్యాయుడు మొత్తం తరగతికి పారాన్ని వరిచయం చేస్తాడు. తర్వాత తరగతి పిల్లలు సమూహాలుగా ఏర్పడి పనిని నిర్వహిస్తారు. చివరిగా (ప్రతి సమూహం తమపనిని తరగతిలో వివరిస్తుంది. ఇంకో పిరియడ్‌లో మొత్తం నమయమంతా పిల్లలు సమూహంలోనే పనిచేయవచ్చు. మరో పిరియడ్‌లో కొంతమంది పిల్లలు లేదా పిల్లలందరూ కొంత సమయంకాని, లేదా సమయమంతాగానీ వైయక్తిక పనిని నిర్వహించవచ్చు. (గ్రూవు "సైజు నిర్వహించే కృత్యాన్ని బట్టి వుంటుంది. సమూహ పనిని ఉపాధ్యాయుడు పర్యవేక్షిన్తుంటాడు. ఉపాధ్యాయుడు కృత్యాన్ని స(క్రమంగా యోచిస్తె నమూహానికి కృత్యాన్ని నిర్వహించటానికి అవనరమైన సామాగ్రిని అందిస్తే షిల్లలు వ్యక్తిగతంగా కంటే సమూహంలో పనిచేయటం ద్వారానే వేగంగా నేర్చుకుంటారు. సాంప్రదాయబోధన పూర్తిగా సంపూర్ల తరగతి బోధన (1092317 ఛ1016 01255 €82యుల్ర) అయితే ప్రాథమిక విద్యా పధకంలో బోధన కేవలం సమూహ పనికే పరిమితమవ్వదు.

&. వైయక్తిక భేదాలను గుర్తించటం ; పిల్లలను సమూహాలుగా చేసి బోధించినా, పిల్లలు వ్యక్తులనే విషయాన్ని మనం మరవ కూడదు. సాధారణంగా ప్రతి శిశువు తన స్వీయ గమనంలో వికాసం చెందుతుంది. కనుక పిల్లలందరూ ఒకే సమయంలో ఒకేలా వికాసం చెందాలని ఆశించటం తప్పు. కొంతమంది పిల్లలు ఇతర పిల్లల కంటే చాలా త్వరగా పరిణతి చెందుతారు. పిల్లల్లో ఈ వ్యక్తగత బేధాలను గమనించి పిల్లలకు అభ్యసనలో రాణించటానికి అవసరమైన తోడ్పాటును ఉపాధ్యాయుడందించాలి.

ఇచ్చిన కృత్యాలను అర్హం చేసుకోని పిల్లలకు ఉపాధ్యాయుడు అదనంగా సహాయం చేయాలి. ఉపాధ్యాయుడు నిదాన అభ్యాసకులను గుర్తించి వారికి (ప్రత్యేక సహాయం అందించకపోతే వారు చేసే కృత్యాలలో ఈ పిల్లలు ఇతరులకంటే వెనుకబడిపోయి నిరాశకు లోనవుతారు. ఇలా నిరాశ పడ్డ నిదాన అభ్యాసకులు బడికూడా మానుకునే అవకాశ మున్నది. అలాగే ఇచ్చిన పనిని త్వరత్వరగా చురుకుగా చేసే పిల్లలుంటారు. వీరికి ఉపాధ్యాయుడు రకరకాల కృత్యాలు ఇచ్చి వారు మరింత చురుకుగా వాటిని చేసేలా (ప్రోత్సహించాలి.

పిల్లలు చేసే పని నాణ్యతను గుర్తించాలంటే ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలు చేసే పనిని ఎప్పటికప్పుడు నమోదుచేయాలి. (ప్రతి నబ్బెక్టులో పిల్లలు చేసిన పనికి సంబంధించిన నోట్పును సిద్దపరచుకుంటే ప్రతి పిల్లవాడు ఏం చేసిందీ, ఏంచేయందీ

108 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు

ఎప్పుడడిగినా ఉపాధ్యాయుడు చెప్పటానికి సిద్దంగా వుండవచ్చు. అంతేగాకుండా ఈ నోట్సు ఇతరులకంటే వెనుక బడిన పిల్లలెవరో వెంటనే గుర్తించి వారికి ప్రత్యేక పనిని ఇవ్వటానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

5. స్థానిక పరిసరాన్ని ఉపయోగించటం : పారశాల చుట్టూవుండే పరిసరం అభ్యసనకు చక్కటి వనరు. నిజానికి అభ్యసన ఎక్కువగా తరగతిగది వెలుపలే జరుగుతుంది. ఈ విషయంలో మొదటి సోపానం ఏమంటే ఉపాధ్యాయుడు పాఠశాలకు దగ్గరలో అందుబాటులో వున్నవనరులేవో ఒక చెక్‌లిస్ట్‌ తయారు చేసుకోవాలి. పాఠశాలలో పిల్లల అభ్యసనకు తోడ్పడే ప్రజలు, (ప్రాంతాల సపేర్టు కాగితంమీద రానుకుని వివిధ తరగతులు ఆ(ప్రజలను, (ప్రాంతాలను ఉపయోగించుకోవటానికి అనువైన కార్యక్రమాలను రూపొందించాలి. పాఠశాలకు దగ్గరగా వుండే ప్రజలు పాఠశాలకు ఎక్కువగా సహాయ కారిగా వుంటారు. వాళ్ళల్లో కొందరు ఎన్నో ఉపయోగకరమైన పనులు చేస్తూ వుంటారు. వారు చేసే పనిని పిల్లలకు చెప్పాలనే ఆసక్తి కూడా వారికి వుంటుంది. అలాగే చాలామంది (ప్రజలు (గ్రామ చరిత్ర గురించి మంచి జ్ఞానాన్ని కలిగి వుంటారు. ఈ జ్ఞానాన్ని పాఠాల్టో పిల్లల ఆసక్తిని పెంచటానికి ఉపయోగించవచ్చు.

స్టానిక భౌతిక పరిసరాన్ని (నదులు, సెలయేళ్ళు, సరోవరాలు మొదలైనవి) ఉపయోగించి అనేక పాఠశాల సబ్లైక్సులను ఆసక్తిగా బోధించవచ్చు. అయితే ఏ పాఠాలు చెప్పటానికి ఏ పరిసరాలను ఉపయోగించాలో సంబంధిత ఉపాధ్యాయుడు జా(గ్రత్తగా యోచించాలి.

6. ఆవక్తిని కలిగించే తరగతి గదిని రూపొందించటం : ఉపాధ్యాయుడు తరగతి గదిని ఆసక్తికరంగా మలచినట్టయితే బాలలలో చక్కని ఆలోచనలకు అవకాశం ఏర్పడి ప్రశ్నించటం మరియు చర్చించటంలాంటి అభ్యుదయ అభ్యసన కృత్యాలకు ్రోత్సాహితులై తద్వారా గుణాత్మకమైన అభ్యననానికి మార్షం సుగమమౌతుంది. ఇలా తరగతిని, ఆకర్షణీయంగా రూపొందిస్తే పెల్లలు (ప్రతి రోజూ బడికి వచ్చి చక్కగా పాఠాలు నేర్చుకుంటారు.

ఇందుకు గాను ఇక్కడ కొన్ని అంశాలను సూచించటమైంది. ఆసక్తీకర జాబితాలు : కొత్త అంశాన్ని బోధించే ముందు వానికి అవసరమైన వస్తువులను జాబితాలోవుంచి వాని ప్రక్కగా (ప్రశ్నలు గల కార్టులను ఉంచాలి. బాలలను వానితో పనిచేసే అవకాశాన్ని కల్పించాలి. తద్వారా బాలలలో అభ్యసనానికి ఆసక్తిని రేకెత్తించ వచ్చును. గోడలపై ప్రదర్శన : ఇంటిలో తయారుచేసినవిగాని లేక బజారులో కొన్న పోస్టర్లను గోడలపై (వ్రేలాడతీసి ప్రదర్శించి వానిపై బాలలను చర్చోన్ముఖులను చేయవచ్చు. ఫలితంగా వారు ఎన్నో విషయాలను తెలుసుకొనగలరు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 109 వస్తు సామాగ్రి సేకరణ : ఉపాధ్యాయులు సేకరింఛిన వస్తువులను తరగతిలో (వ్రదర్శిస్తే పిల్లలు వాటిని వరిశిలించి నమయానుకూలంగా వరిశోధన చేయగలుగుతారు. వ్రేలాడ దీసిన ప్రదర్శనలు : పతంగులు, పక్షుల నమూనాలు మొదలగు వానిని తరగతి గది కప్పునుండిగానీ, మరేరితిలోగానీ (వ్రేలాడ దీయాలి.

అయితే ప్రదర్శించాల్సిన వస్తువు పిల్లలు తయారుచేసినవైతే మంచిది. పిల్లలు తయారుచేసిన మంచి వస్తువులను ఎన్నుకుని ప్రదర్శించవచ్చు. ఈ ఎన్నిక తరగతి ఉపాధ్యాయుడే చెయ్యాలి. అయితే (ప్రతి పిల్లవాడు చేసే పనిని (ప్రదర్శించటానికి ప్రయత్నించాలి. మళ్లీ మళ్ళీ ఉపయోగించటానికి అనువైన వస్తువులను పారశాలే వుంచుకొని మిగతావి పిల్లలకు ఇంటికి తీసికెళ్ళమని ఇచ్చేయాలి. మనరాష్ర్రంలో శం లో అమలు చేయబడ్డ అంశాలు ;

1. 3, 696 అదనపు గదులను నిర్మించారు.

2, పాఠశాల భవనాలను నిర్మించారు.

3. 104 ఉపాధ్యాయ కేంద్ర భవనాలను నిర్మించారు.

4 5713 ఉపాధ్యాయ కేంద్రాలను (90) ఏర్పాటు చేశారు.

5 వినియోగించే వస్తువులను కొనడానికి ప్రతిపాఠశాలకు 500 రూ.లు ఇచ్చారు.

6. ప్రతి ఉపాధ్యాయ కేంద్రానికి శాశ్వత పరికరాల ఖరీదుకు రూ. 2000/- లు, వినియోగించే వన్తువుల ఖరీదుకు సంవత్సరానికి రు. 2000/- చొ॥న ధన సహాయం ఇచ్చారు. |

7. ఉపాధ్యాయులకు కృత్యాధార బోధనలో శిక్షణ ఇచ్చారు.

8. కనీసాభ్యసన స్ట్థాయిలననుసరించి కృత్యాధార పద్దతి అమలుకు వీలుగా పార్యపుస్తకాలను రూపొందించారు.

1997 నాటికి జూం పధకాన్ని 23 జిల్లాల్టోని ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో అమలుపరిచారు. 1997 లో ఈ పథకాన్ని ముగించి దానిస్ట్రానే డిపెప్‌ పధకాన్ని ఆం(ధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రారంభించారు.

ఆపరేషన్‌ బ్లాకు బోర్డు పథకం (00౪4౪౦2 1201 క0ంముండు జాతీయ విద్యావిధానం (1986) లో ఆపరేషన్‌ బ్లాకుబోర్డు పథకానికి అధిక ప్రాధాన్యత నిచ్చారు. 1987-88 లో ఈ పధకాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ పథకం ప్రాథమిక విద్యను మెరుగుపరచడానికి ఉద్దేశించ బడింది. ప్రాథమిక పారశాలల్లో కనీస సౌకర్యాలు, బోధనా సామాగ్రి ఉండేలా చూడాలన్నది ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యం. “ఆపరేషన్‌ బ్లాకు బోర్డు” అన్న పదంలో 'ఆపరేషన్‌' అన్నమాట కార్యక్రమ

110 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు అత్యవసరాన్ని ధ్వనింపజేన్తున్నది. నిక్షీత కాలంలో ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యాలను సాధించాలని ప్రభుత్వం తలంచింది. ఆపరేషన్‌ బ్లాకుబోర్డు కార్యక్రమం ప్రాథమిక పాొఠశాలలకే పరిమితమైంది. ఆపరేషన్‌ బ్ఞాక్‌బోర్డు పథకం యొక్క ప్రాధాన్యత : మనదేశంలో విద్యాభివృద్ది కొరకు నిర్ణయించుకొన్న లక్ష్యాలలో సార్వత్రిక (ప్రాథమిక విద్యకు అధిక (ప్రాముఖ్యత ఇవ్వబడీంది. మన రాజ్యాంగంలోని 5వ (ప్రకరణ ప్రకారం 6-14 సంవత్సరాల వయస్సు పిల్లలందరికీ ఉచిత నిర్భంధ (ప్రాథమిక విద్యను ఇవ్వాలి. ఈ రోజ్యాంగం నిర్దేశాన్ని అమలుపరచుటకు 1950 నుండి ప్రభుత్వం అనేక రకాల చర్యలను తీసుకుంటూనే వున్నది, ఇవాళ మనదేశంలో దాదాపు 7 లక్షల లకుపైగా (ప్రాథమిక పాఠళాలలు నడుస్తున్నాయి. అయితే (ప్రాథమిక విద్యారంగంలో పరిమాణాత్మక (6బుడట/6) అభివృద్దినైతే సాధించాము గాని గుణాత్మక (౧4211269) _ అభివృద్దిని సాధించలేక సోయాము. అనేక ప్రాథమిక పాఠళాలల్లో కనీస సౌకర్యాలుకూడా లేవు. నరయిన భవనాలు లేకపోవడం, ఉపాధ్యాయులు లేకపోవడం, . బోధనాభ్యానం సౌకర్యాలు' లేకపోవడం అత్యధిక (ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు. ఈ కారణంగా మన ప్రాథమిక స్కూళ్ళు ఎక్కువ మంది పిల్లలను ఆకర్షించలేకపోతున్నాయి. చేరిన విద్యార్దులలో కూడా (ప్రాథమిక విద్య పూర్తికాకముందే బడిమానివేసి నిరక్షకున్షుల జాబితాలో చేరిపోతున్నారు. ఈ కారణంగా. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రాథమిక విద్యను గుణాత్మకంగా అభివృద్ది పరచి 1995 నాటికి 14 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలందరికీ ఉచిత నిర్భంధ విద్యను ఏర్పాటు చేయాలని 1986 జాతీయ విద్యావిధానంలో భాగంగా 'ఆపరేషన్‌ బ్జాక్‌ బోర్జు' అన్న పథకాన్ని ప్రారంభించింది. ఆర్థిక భారం దృష్ట్యా తొలుత అన్ని స్కూళ్ళకు ఒకేసారి సౌకర్యాలు నమకూర్చడం సాధ్యంకాదనే ఉద్దేశంతో ఈ పథకాన్ని మూడు దశలలో ఆమలుపరచాలని నిర్ణయించారు. 1987-88లో 20శాతం బ్బాకులలో, 1988-89లో 30శాతం బ్బాకులలో, 1989-90లో 50శాతం బ్లాకులలో ఈ పథకాన్ని అమలుచేయాలని కేంద్రం నిక్హయించింది. అయితే 1997 నాటికి దేశంలోని అన్ని బ్ఞాకుల్లో అమలుపరచలేదు. 1998 నాటికి 5.3 లక్షల [ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ఈ కార్త శ్రమాన్ని అమలుపరచారు. ఈ పథకం ప్రభుత్వ, స్టాని సంస్థల, పంచాయితీ రాజ్‌ సంస్థల ఆధ్యర్యంలో నడిచే పాఠశాలలన్నింటికీ వర్తిస్తుంది. గాక, మెలియా పథకాల నిధులను ఉపయోగించి భవన నిర్మాణం జరుగుతుంది. 1998 నాటికి ఈ పథకానికి 41500 కోట్టు ఖర్చుబెట్టారు. ఆపరేషన్‌ బ్లాకు బోర్డు సథకం ద్యారా కల్పించబడే పొకర్యాలు : ఆపరేషన్‌ _. బ్బాకుబోర్డు పథకం ద్వారా ప్రాథమిక పాఠశాలలకు ఈ [క్రింది సౌకర్యాలు కల్పించబడతాయి :

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 111

• అన్ని వాతావరణాల్లోను ఉపయోగించుకోవడానికి వీలుగా పారశాలకు విశాలమైన రెండు తరగతి గదుల నిర్మాణము.
• (ప్రతి పాఠశాలలో బాలికలు, బాలుర కోసం వేర్వేరుగా మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం.
• నలభైమంది విద్యార్దులకు ఒక ఉపాధ్యాయుడ్ని నియమించడం.
• ఏకోపాధ్యాయ పారశాలల్లో అదనంగా మరొక టీచరును నియమించడం.
• ప్రతిపారశాలలో ఇద్దరి టీచర్లలో ఒక మహిళా టీచరును నియమించడం. స్టానిక విద్యావంతురాలైన మహిళను ఈ పోస్టులకు ఎంపిక చేయడం. = ప్రతిపారశాలకు కనీస బోధనా సామగ్రిని సరఫరా చేయడం ఒ.బి.బి. పధకంలో (ప్రాధమికి పాఠశాలలకు సరఫరా చేయబడిన సామాగ్రి జాబితా (క్రింద యివ్వబడినది. (1) పార్య ప్రణాళిక (2) పార్య వుస్తకాలు (3) ఆధ్యాపక దర్శినులు (4) మ్యాపులు, (జిల్లా పటము, రాష్ట్ర పటము, దేశ పటము, ప్రపంచ పటము), (5) ప్రాధమిక విజ్ఞాన శాస్త్ర బోధనా పేటిక , (6) గణిత బోధనా పేటిక, (7) మినీ టూల్‌ కిట్‌, (8) నిఘంటువులు, (9) రిఫరెన్సు పుస్తకాలు, (10) మాగజైనులు, జర్నల్స్‌) (11) విద్యా విషయక చార్జులు, (12) గ్లోబు, (13) విజ్‌డమ్‌ బ్ఞాకులు, (14) పక్షుల మరియు జంతువుల పజిల్‌, (15) ఆటబొమ్మలు, (16) గెంతటానికి తాడు (51మైం9క్‌ 2096), (17) వుట్‌టాల్‌ గాం ౩౪), (18) వాలీబాల్‌ (17౦౫6 2210), (19) రబ్బరు బంతులు (౫299అ 2ఘ), (20) గొలి పంపు (కుహూ విళార్ర, (21) రింగు (గొణు[601 హక, (22) స్వింగ్‌రో వు మరియు టైరు (57గుం2 7006 జంథి ఛగాల), (23) పిల్లల పుస్తకాలు, (24) బడి గంట, (25) డోలక్‌ / తబలా, (26) హార్మోనియం, (27) కంజీరాలు, (28) కుర్చీ మరియు బల్ల, (29) చాపలు, (30) నల్లబల్ల, (31) ట్రంకు పెట్టె, (32) పిన్‌ అప్‌ (బోర్డు గామా లు ఏంఇవ4), (33) చాక్‌పేనులు మరియు డస్టరు, (34) మంచినీటిని నిలువజేసే పాత్రలు, (35) చెత్తబుట్ట మొదలగునవి. 'పైవస్తువులను విద్యార్థుల వయస్సును, చదివేతరగతిని దృష్టీయందుంచుకొని ఉపయోగించాలి. ఆపరేషన్‌ బ్లాక్‌ బోర్డు పధకానికి చేసిన సవరణలు : 1992 జాతీయ విద్యావిధానం ఆపరేషన్‌ బ్బాకుబోర్జు పరిధిని పెంచింది. ఈ విధానం (ప్రకారం 100 మంది విద్యార్దులకంటే ఎక్కువ వున్న (ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో రెండు గదులతో పొటు మరోగది నిర్మించి మొత్తం మూడు గదులుండాలని, ఇద్దరు టీచర్జు కాకుండా ముగ్గురు టీచర్లు ఉండాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అలాగే అప్పర్‌ (ఫైమరీ స్కూల్స్‌ను కూడా ఈ పథకం పరిధి కింద తెచ్చారు.

112 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగువరచటానికి చర్వలు 09౨3 పథకం లక్ష్యాలు :

1 పాఠశాల వాతావరణాన్ని మెరుగు పరచటం

2 అన్ని ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో కనీస భౌతిక సౌకర్యాలను కల్పించి పిల్లల నిలకడలను, అభ్యసన సాధనను పెంచటం.

౩ ఆవిధంగా ప్రాధమిక విద్యారంగంలో వరిమాణాత్మకమైన, గుణాత్మకమైన అభివృద్దిని సాధించటం.

ఆంధ్రవ్రదేశలో ఈ వథకంలలో భాగంగా అమలు చేయబడుతున్న కార్య(క్రమాలు ః ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఆపరేషన్‌ బ్ఞాకు బోర్డు పధకాన్ని 1987లో ప్రవేశ పెట్టారు. ప్రారంభ సంవత్సరంలో 1827 మంది ఉపాధ్యాయులను నియమించారు. ఈనాటివరకు మన రాష్టంలో 038 పథకం క్రింద అమలు చేస్తున్న కార్యక్రమాలు ఇలా వున్నాయి.

ఓ సైన్స్‌ గణిత, మినిటూల్‌ కిట్‌లను వీటితోపాటు నంగీత వాయిద్యములు, ఆటవస్తువులు, లైబ్రరీ పుస్తకాలు మొదలయినవి చాల పాఠశాలలకు నరవరా చేయబడ్డాయి. ఈ నరవరా ఇంకా కొనసాగుతున్నది.

2 ఇప్పటి వరకు 24,711 తరగతి గదులను నిర్మించారు.

త. ఇప్పటిక వరకు 20,286 ఉపాధ్యాయులను నియమించారు.

ఓ 1992 లో సవరించిన జాతీయ విద్యావిధానం ఆదేశానుసారం మన రాష్టంలో కూడా దశలవారీగా ఈ పధకం (ప్రాథమికోన్నత పారశాలలకు విస్తరించబడుతోంది.

కనీస అభ్యసన స్థాయిలు (శముముియి. ఓ67615 01 సంజ 8 - మ)

నేవధ్యం ? స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ప్రాధమిక విద్యను సార్వజనీనం చేయటానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చేసిన కృషి ఫలితంగా నేడు మన దేశంలో జనాభాకు కిలోమీటరు పరిధిలోనే (ప్రాథమిక పాఠశాల వున్నది. ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం 7 లక్షల ప్రాధమిక పారశాలలు, 3 లక్షల అనియత విద్యాకేంద్రాలు దేశంలో పనిచేస్తున్నాయి. అయితే దేశంలోని వివిధ (ప్రాంతాలకు మధ్య, పారశాలల మధ్య విద్యాస్థాయిల్లో (ప్రత్యేకమైన తేడాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ తేడాలను సరిచేయవలసిన అవసరాన్ని గుర్తించి 1986 జాతీయ విద్యా విధానంలో రెండు (ప్రతిపాదనలు చేశారు. అవి (1) ప్రాధమిక పారశాలల భౌతిక వనరులను పెంచటం (2) (ప్రాధమిక స్థాయిలో కనీస అభ్యసనా స్థాయిలను సాధించటం.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ ౧ 1978లో ౮౫1021 సహాయంతో 022% జరిపిన “ప్రాధమిక విద్యా ప్రణాళిక పునఃసృష్టి”, సొమాజిక విద్యలో పాల్గొనే వికాస కార్య(క్రమాలు' అనే రెండు (ప్రాజెక్టులలో కనీస అభ్యసనా స్థాయిలను సృష్టీకరించటానికి కృషిేనేయటం జరిగింది. 1989 డిశెంబరులో మానవవనరుల మంత్రిత్వశాఖ “మౌలిక అభ్యసన స్థాయిలు” అనే అంశంపై ఒక సదస్సును నిర్వహించింది. ఆ సదస్సు తర్వాత కేంద్రప్రభుత్వ విద్యాశాఖ 13 మంది సభ్యులుగల ఒక కమిటీని నియమించింది. ఆ కమిటీ అనేక మంది నిపుణులు, ఉపాధ్యాయులతో, అనియత ' విద్యాబోధకులతో వినుత సమావేశాలు జరిపి ఆ సమావేశాల్లో వచ్చిన సలహాలను బట్టి కనీస అభ్యసన స్థాయిల నివేదికను రూపొందించారు. కవీస అభ్యసన స్థాయిల భానవ $

కనీస అభ్యసన స్టాయిల భావనలో మూడు అంశాలున్నాయి. అవి (1) కనీసం (2) అభ్యసనం (3) స్థాయిలు.

1. ఇందులో అభ్యపనం అంటే అభ్యాసకునిలొ కలిగే జ్ఞానం, అవగాహన, విలువలు, వైఖరులు మరియు చలనకాశలాలల్‌ ఆశించిన (ప్రవర్తనా మార్పు.

2. “ష్టాయిలు' అనేది అభ్యానకుడు సాధించే సామర్ధ్య (ప్రమాణాలను సూచిస్తుంది.

3. “కనీసం అనేది సామర్జ్యాల పరిమాణాన్ని గురించి తెలుపుతుంది. కనీసం అంటే ఎంతోకొంత అనే భావన కాక తప్పక లేదా సంపూర్ణంగా సాధించవలసిన సామర్థ్యాలు అని అర్హం చేసుకోవలసి వుంటుంది. ఈ కారణం చేతనే ప్రొఫెసర్‌ దవే (౬769) అనే విద్యావేత్త కనీస అభ్యనన స్థాయిలను 19862621 167618 01 1ంఖాయులి లేదా వెశంకళ 0 చం యసెయులు ఇంయేల6 2089 0£ చం 6000066900165 26 వేడ్‌&256ల్వా” 1661 గా పేర్కొన్నారు. అంటే ఎక్కువమంది విద్యార్దులు (కనీసం 80 శాతం మంది విద్యార్థులు) ఎక్కువ సామర్థ్యాలను (80 శాతం) సంపూర్షంగా సాధించాలని అర్రం. దీనినే 80/80 అని అన్నారు.

దీని (ప్రకారం కనీస అభ్యసన ప్టాయిలు అంటే “ప్రతి విద్యార్థి ఒక తరగతి లేదా ఒక విద్యాస్థాయికి నంవూర్షంగా సాధించవలసిన ఆళించిన అభ్యసనా సామర్ద్యాలు” అని తెలుస్తోంది. మరో రకంగా చెప్పాలంటే, పాఠ్య విషయాలలో, సహ పాఠ్య విషయాలలో ప్రతి విద్యార్హి సాధించే అంతిము సామర్ద్యాలే ఈ కనీస అభ్యసన స్థాయిలు. వీటిని క్లుప్తంగా వ... అంటున్నారు. వీటిలో ఒక్కొక్క అక్షరం ఏ విషయానికి (ప్రాధాన్యత వహిన్తుందో కింద తెలుసుకుందాము.

క్‌ -- వెముుయి. -- దుటుడంి? పై లా సం! - వంరేణాడే క ఆడముంక -- 008086 ఏ పం2ంుం

114 _ 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, 'ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు కనీస అభ్యసన స్థాయిలు - ప్రధాన లక్షణాలు :

1 అభ్యాసకులందరూ సాధించటానికి వీలుగా ఈ స్టాయిలుండాలి

2 ఈ స్టాయిలను తవ్పక అమలు వరచగలమనే విశ్వానం ఉపాధ్యాయునిలో వుండాలి. అంటే ఇవికార్య సాధక స్థాయిలో వుండాలి.

3. ఉపాధ్యాయులనే గాక ఆనియత విద్యాబోధకులకు, తల్లిదండ్రులకు, సమాజానికి కూడా ఈ కనీస అభ్యసన స్థాయిలు అర్హమయ్యేట్టుగా వుండాలి. అంటే అందరికీ తెలియబేయబడటానికి వీలుగా వుండాలి.

4 కనీన అభ్యానన స్థాయిలు అభ్యానకులు నిరంతర సమ(గ్రమూల్యాంకనకు నమ(గ్ర పథకంగా వుండాలి. అంటే (ప్రతి సామర్ష్యం మూల్యాంకనం చేయటానికి వీలుగా స్పష్టంగా, నిర్దిష్టంగా పేర్కొనబడి వుండాలి. విద్యార్థుల వైఖరులు, అభిరుచులు, చలన కౌళలాలు వంటి జ్ఞానేతర రంగాలలోని ఆంశాలను అంచనావేయటానికి వీలుగా ఇవి వుండాలి.

5 కనీస అభ్యననా స్థాయిలు సామాన్య స్పాయినుంచి కరిన స్థాయివరకు (గ్రమాభి వృద్దిలో అమర్శబడివుండాలి. అంటే 1వ తరగతి నుండి 5వ తరగతి వరకు గల సామర్ద్యాలు అను(క్రమమైన 'కమ(శ్రేణిలో అమర్చబడి వుండాలి. దీనివల్ల వెనుకటి సామర్జ్యాలు ముందు సామర్ద్యాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావోన్ని కలివుండే అవకాశం వుంటుంది. ఈ కారణంగా విద్యార్హులలో నిరంతర అభ్యసనం జరుగుతుంటుంది.

కనీస అభ్యసన ప్టాయిలు - ఉపయోగాలు :

1 కనీన అభ్యసన స్థాయిలను ఇచ్చితంగా నిర్దేశించడం వల్ల లక్ష్యసాధన మార్గం చూపబడడమే కాకుండా జవాబుదారీతనాన్ని కూడా పెంచటం జరుగుతుంది. లేనట్లయితే ఉపాధ్యాయుడు తన లక్ష్యం మరచి రోజూ పాఠశాలకు హాజరవటం, మొక్కుబడిగా పాఠాలను పూర్తిచేయటమే తన బాధ్యతను పరిమితం చేసుకునే ప్రమాదం వుంది.

2 *కనీన అభ్యనన స్థాయిలు” విధానం పారశాలలు అభివృద్దికి తగిన కార్యక్రమాలను రూపొందించుకునే శక్తివంతమైన సాధనంగా కూడా ఉవయోగ పడుతుంది. ఒక పారశాల గొప్పతనం దాని విద్యార్దులు సాధించిన సామర్ద్యాల "పైనే ఆధారపడి వుంటుంది.

3. “కనీస అభ్యనన స్థాయిలు” తత్వం (ప్రతి విద్యార్ది వారి వారి సాంఘిక, పాఠశాల పరిస్థితులపై ఆధారపడి కాకుండా (ప్రాధమిక విద్య పూర్తిచేసే వాటికీ (ప్రాపంచిక విషయాలను అర్ధంచేసుకుని అక్షరాస్యుడిగా, బాధ్యతాయుత పౌరుడిగా జీవించే సామర్థ్యాన్ని కల్లిస్తుంది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ | 4& కనీస అభ్యసన స్థాయిల వలన పార్య (ప్రణాళికలో అధికంగా వున్న భారాన్ని తగ్గించి విద్యార్దుల అవసరాలకు అనుగుణంగా సామర్ద్యాలను పాందేటట్లు చేయడానికి 'పెలుపడుతుంది. క్‌, తరగతిలోని విద్యార్థుల అభ్యసన నేడు అనంపూర్తంగా వున్నది. కుల, మత, (ప్రాంత, లింగ బేధాలు కూడా ఈ అసంపూర్తతకు కారణాలు. పార్యాంశానికి సంబంధించిన లక్ష్యాలను కొద్దిమంది విద్యార్దులు మాత్రమే సాధించగలుగు తున్నారు. ఎక్కువమంది విద్యార్దులు విషయాలను అనంపూర్తిగా అభ్యసించి నేర్చుకున్న విషయాలను మరచిపోతున్నారు. ఈ ఆసమానతలను తొలగించ టానికి విద్యార్దులు సాధించగల కొన్ని అభ్యననా స్థాయిలను తరగతి వరంగా, విషయపరంగా తయారుచేయవలసిన ఆవళ్యకత ఏర్పడింది. (ప్రతి తరగతిలోని విద్యార్థులందరూ కనీస అభ్యసన స్థాయికి చేరేటట్లు వేశ్య ఉపయోగ పడుతుంది. “కనీస అభ్యసన ష్టాయిలు' లక్ష్యాలు : 1 కుల, మత, లింగ బేధం లేకుండా పిల్లలందరూ సాధించదగిన స్థాయి విద్యను అభ్యసించడానికి కనీస అభ్యసన స్థాయిలను రూపొందించటం. 2 విద్యాస్థాయిలో వున్న అనమానతలను తొలగించి నమానత్వాన్ని నెలకొల్పడం. | 3. పిల్లల అవసరాలకు తగ్గట్టు విద్యానాణ్యతను "పెంపొందించటం. వివిధ-సబ్టెక్టులు = కనీస అభ్యసన స్టాయిల లక్ష్యాలు : కనీస అభ్యసన ప్టాయిలను (ప్రస్తుతానికి 1 నుండి 5 తరగతుల వరకు భాష గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానం - 1, 11 లకు రూపొందించారు. 1991లో భారత (ప్రభుత్వం కనీస అభ్యసనాస్త్రాయిలు అనే వ(త్రాన్ని విడుదల చేసింది. ఈ ప(త్రం (ప్రాధమిక స్థాయిలో భాష గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానంలో కనీస ఆభ్యసన స్థాయిల లక్ష్యాల గురించి పేర్కొనటం జరిగింది. అవి భాష : (ప్రాధమిక స్థాయిలో భాష నేర్చుకోవటం ఎందుకనే ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ పత్రం దిగువ పేర్కొన్న లక్ష్యాలను వివరించింది.

• భాష్షను విని అర్హంచేసుకోగలగటం. ౨ నియత, అనియత వ్యవహారాలలో సమర్షతతో మాట్టాడగలగటం.
• చదివినది బాగా అర్హం చేసుకోగలగటం.
• బోధనకు ఉద్దేశించిన అన్ని రకాల వరనా సామాగ్రిని ఆనక్తితో చదవగలగటం. ౨ ఒక (క్రమాన్ని పాటిస్తూ సులభ (గ్రాహ్యంగా చక్కగా రాయగలగటం.
• సందర్భోచితంగా వ్యాకరణాన్ని పాటించగలగటం,

కేక్‌ __100% నమోదు, నిలుపుదలకు, ఫైనురి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు _ గణితం :

గణితం విషయంలో (ప్రాధమిక స్థాయికి 34.2 నిర్ణయించిన లక్ష్యాలు.

౨ వేగంగా తప్పులు లేకుండా లెక్కలు చేయటం.

• సముచితమైన సంకేతాలను వాడి (బీజ) గణిత రూపంలో వ్యక్తీకరణ, రేఖాగణితం ద్వారా వ్యక్తీకరణ సాధించటం.
• సరిగ్గా ఆంచనాలు కట్టగలగటం.
• గణితం ద్వారా దైనందిన వ్యవహారాల్లో ఎదురయ్యే చిన్నచిన్న సమస్యలను పరిష్కరించటం. షామర్హ్యం ;

ఓ పూర్ణ సంఖ్యలను, అంకెలను తెలుసుకోవటం.

2 కూడికలు, తీసివేతలు, గుణకారం, భాగాహారాలు చేయగలగటం.

3. డబ్బు, తూనికలు, కొలతలు, విస్తీర్ణం, కాలం తదితర అంశాల్లో రోజూ ఎదురయ్యే చిన్న సమస్యలను పరిష్కరించుకోగలగటం.

4 భిన్నాలు, దశాంశాలు, శాతాలను వినియోగించుకోగలగటం.

5 భౌతిక న్వరూపాలు, కాలం - దూరం వంటి అంశాలను అర్హం చేసుకోగలగటం.

సరిసరాలు :

1 తన సహజ, సామాజిక వాతావరణాలకు అనుగుణంగా తన సంక్షేమానికి సంబంధించిన అంశాలను అర్హం చేసుకోవటం.

2 సామాజిక - పౌర వ్యవస్థలలో (ప్రధానమైన అంశాలేమిటో పరిశీలించి అవి ఎలా పనిచేస్తున్నాయో తెలుసుకోవటం.

౩ వివిధ పనుల్లో నిమగ్నమైన వారిని పరిశిలించి “పని” ఎంత 'ప్రాధాన్యంగలదో తెలుసుకోవటం.

4 మనిషికి, ఆతని పరిసరాలకు గల పరస్పరాధారిత సంబంధాన్ని గురించి తెలుసుకోవటం

5. మనిషి వర్తమానానికి, గతంతో గల నంబంధాన్ని అర్హంచేనుకుని, గతాన్ని సరైన దృక్కోణం నుంచి చూడటం నేర్చుకోవటం.

6 తేలికగా గమనించదగిన సామాజిక, ఆర్థిక సమస్యలను, పరిస్థితులను గుర్తించటం, విశ్లేషించటం, వాటికి తనకున్న అనుభవంతో పరిష్కారాలు అన్వేషించటం,.

7. మంచి ఆరోగ్య సంరక్షణకు దోహదపడేవి ఏవో తెలుసుకోవటం.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 117 8. తన పరిసరాల్లోని (జీవ్యావరణం) జీవరాసుల గురించి సమాచారం సేకరించి, వర్గీకరించటంలో నైపుణ్యం సాధించగలగటం, వాటి గురించి అభిప్రాయాలు ఏర్పరచుకోవటం. 9. జీవరహితమైన వాటి లక్షణాలను పరిశిలించి వరిశోధించటం నేర్చుకోవటం. _ 10. భూమిపైనా, ఆకాళంలోనూ సంభవించే చిన్న చిన్న సంఘటనలను పరిశీలించి అర్హం చేసుకోగలగటం. కనీసే అభ్యసన స్టాయిని నిర్ణయించే విధానం నేడు అమలులో వున్న మూల్యాంకన గణన వద్దతి ప్రకారం 100 మార్కులను ఆధారం చేసుకుని కనీసం 35 శాతం మార్కులు విద్యార్ధి ఫలితాన్ని సూచించే పద్దతుంది. ఈ మార్కుల పద్దతితో పాటుగా జాతీయ విద్యావిధానం 1986, జాతీయ (ప్రణాళికా, పరిపాలనా సంస్థవారు సూచించిన (గ్రేడింగ్‌ పద్ధతిని కూడా అనునరించవచ్చు. ఈ దిగువ సూచించబడిన పద్దతి మార్కులను (గ్రేడులలోకి మార్చి వివిధ స్థాయిల అభివృద్దిని కనీసం నుంచి [ప్రావీణ్యత వరకు తీసుకురావలెను. మార్కులు (శాతంలో) గ్రేడ్‌ స్దాయి 80- 100 యీ వెగ్‌25లం” 60-79 కె మొంంలేలన 50-59 ౮ (10048 త0 - 49 క్ష తఠలారరైం 3ర్‌ - 39 జి నళ 0-34 పౌ 966 యుంయం] అజయిం8ి పై విధానాన్ని గమనిస్తే అది 90027, ఇం92చం020600 చటటుం అనే పదాలను సూచించటం లేదు. ఈ విధానాన్ని శిశుకేంద్రీకృత పద్దతని అనవచ్చు. ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి విద్యార్ధి కనీనం సాధించాల్సిన ప్రావీణ్యతా స్థాయికి చేరేటట్టుగా ప్రయత్నం చేయాలి. అదే ఉపాధ్యాయుని (ప్రప్రధమ లక్ష్యంగా వుండాలి. మన రాష్ట్రంలో కనీస అభ్యసన స్థాయిల పథకం - అమలు 6-14 సంవత్సరాల వయసుగల బాలబాలికలందరకీ ఉచిత, నిర్భంధ, ప్రాధమిక విద్యావకాశాలను కల్పించాలని మన రాజ్యాంగంలో చెప్పబడింది. ఈ రాజ్యాంగ సూత్రానికనుగుణంగా మన రాష్ట్రంలో విద్యా సౌకర్యాలను విసృత పరచడం జరిగింది. ఆం(ధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రస్తుతం 49,125 (ప్రాథమిక పారశాలల్లో 54,83,540 మంది విద్యార్దులు నమోదయ్యారు. వీరుగాక రమారమి 6.6 లక్షలకు పైగా 9-14

118 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు సంవత్సరాల వయసుగల విద్యార్దులు అనియత విద్యానేందాలలో నమోదయ్యారు. షుమారు 90 శాతం జనాభాకు అనువుగా ఒక కిలోమీటరు పరిధిలో (ప్రాధమిక పారశాలలను ఏర్పాటు చేశారు. రాష్ట్రంలో (ప్రాధమిక విద్య బృహత్తరంగా విసృతం కావటం వలన పాఠశాల సామాగ్రి, నదుపాయాలు, బోధనాభ్యసన(వ్రక్రియ స్థాయిలలో గుణాత్మకమైన వ్యత్యాసాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ వ్యత్యాసాలు రా(ష్ట్రాలమధ్య, పట్టణ [గ్రామీణ పాఠశాలల మధ్య, ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర పారశాలల మధ్య, వివిధ సామాజిక వర్గాల మధ్య, బాలబాలికల మధ్య స్పష్టంగా గుర్తించడం జరిగింది. ఈ వ్యత్యాసాలను నరిజేయవలనీన అవసరాన్ని గుర్తించి జాతీయ విద్యావిధానం (1986)లో “నియత, అనియత విద్యా 'విధానాలకు నిష్పాదక గమ్యాలుగా కనీస అభ్యసనా స్టాయిలను పరిగణించాలని సూచించింది.

మన రాష్ట్రంలో తొలుత జిల్హా ప్రాథమిక విద్యాపథకం అమలులో నున్న ఐదు జిల్లాలలో నున్న ప్రాథమిక తరగతులలోని విద్యార్దుల అభ్యసనాస్థాయిల మదింపు 1995 వ సంవత్సరంలో జరిగింది. తరువాత ఈ పథకాన్ని అన్ని డిపెప్‌ జిల్లాలకు వర్తించారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాధమిక విద్యాదళశలో విద్యార్దులు సాదించినసామర్థ్యాల గురించి ఒక మౌలిక అధ్యయనం 1995లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదుకు చెందిన ఆచార్యులు త్రీ ఈప్టరాిగారు మరియు ఆచార్యులు సందీప్‌గారు నిర్వహించారు. ఈ ఆధ్యయనంలో 1వ తరగతి, 4వ తరగతికి చెందిన విద్యార్థులలో గణితము మరియు తెలుగు పాఠ్యాంశాలలో అభ్యసనా సామర్థ్యం వెల్లడయింది. 1వ తరగతి తెలుగు పాఠ్యాంశాలలో వరంగల్‌ జిల్దా పరిధిలో 57,5 నుండి 62.1 నుండి 62.1 శాతం ఉండగా, నెల్లూరు జిల్టా 37.0 - 38.5 శాత పరిధిలో ప్రావీణ్యత ఉన్నట్టు సర్వేలో వెల్లడయింది. ఇదే విధంగా 4వ తరగతిలో నగటు అభ్యనన సామర్యత సాధన మాతృభాష, గణితంలో 40 శాతానికన్న తక్కువగా ఉన్నట్టు తేలింది. ఈ సర్వేవల్ల మన రాష్ట్రంలో ప్రాంతాల మధ్య, పాఠశాలల మధ్య అభ్యసన స్థాయి 3 (శ్రేష్ట వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయని తెలిసింది. అంతేకాక కనీస అభ్యసన స్థాయి ఆశించినంతగా లేదని తేలింది.

మన రాష్ట్రంలోని రాష్ట్ర విద్యాపరిశోధనా మరియు శిక్షణా మండలి (5.౮.8...) వారు 1992 వ సంవత్సరంలో (ప్రయోగాత్మకంగా ఆరు జిల్లాలలో ఆరు మండలాల్లో (జిల్లాకు ఒక మండలం చొప్పున) కనీస అభ్యసన స్థాయిలను (ప్రాథమిక స్థాయిలలో ప్రవేశపెట్టారు. ఒక సంవత్సరకాలం కనీస అభ్యసనాస్థాయిల ఆధారంగా సుమారు 300 (ప్రాధమిక పారశాలల్లొని ఉపాధ్యాయులు శిక్షణ పొంది, కనీస అభ్యసనా న్థాయిల దృష్ట్యా కృత్యాధార బోధన జరిపారు. సంవత్సరాంతంలో విద్యార్థుల అభ్యననాస్థాయిలను మూల్యాంకనం జేశారు. ఈ (ప్రయోగంలో సాధింపబడిన ఫలితాలు [క్రింద నివ్వబడ్డాయి.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 119 విద్యార్థులలో 'కవీపాభ్యపన స్థాయిలు” మాతృభాష కక.

ఈ (ప్రయోగ ఫలితాలు ఆశజనకంగానూ, సంతృప్తికరంగానూ ఉన్నాయి.

ఈ ఫలితాలను దృష్టిలో వుంచుకొని ఒకటి నుండి ఐదవ తరగతి వరకు

మాతృభాష, గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానం మరియు ఇంగ్లీషు బాష (మూడవ తరగతి నుండి) కనీస అభ్యసనా స్థాయిలను రూపొందించారు. కనీసాభ్యసన స్థాయిల నాధారంగా రూపొందించబడిన ఒకటవ తరగతి తెలుగు పాఠ్య పుస్తకాన్ని, 1996-97 సంవత్సరంలో పారశాలల్లో ప్రవేశపెట్టారు. రెండవ తరగతి తెలుగు పార్య పుస్తకాన్ని, మొదటి తరగతికి కనిసాభ్యనన సామర్ద్యాల ఆధారంగా గణితమునందు “పార్యపుస్తకం - స్వయం అధ్యయన దీపిక”ను, మూడవ తరగతి ఇంగ్లీషు భామా పాఠ్యపుస్తకం - న్వయం అభ్యనన దీపికను 1997 - 98 నంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టారు.

కనీస అభ్యసన సామర్థ్యాల వల్ల ఉపాధ్యాయులకు ఉపయోగాలు :

1. ప్రతి పార్యాంశంలోని వివిధ భావనలను, సామర్ద్యాలకు అన్వయించుకొనే వీలు కలుగుతుంది.

2 ఒక సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా పొందిన తర్వాత మాత్రమే తదుపరి సామర్ధ్యాన్ని విద్యార్భులలో పెంపొందించాలని (గ్రహించగలరు.

3 ఒక యూనిట్‌లో ఆశించిన సామర్జ్యాలు పొందిన తర్వాతనే తదుపరి యూనిట్‌ను విద్యార్థులు నులభంగా అరం చేనుకోవగలరని తెలుసుకుంటారు.

4 పాఠ్య పధకాన్ని / పిరియడ్‌ వథకాన్ని కనీన అభ్యననా సామర్థ్య ఆధారంగా (వ్రాసే వీలుకలుగుతుంది.

5. విద్యార్థులు వ్యక్తిగతంగా, (గ్రూపులలో. తరగతి మొత్తానికి తగిన కృత్యాలను రూపొందించుకొనే వీలు ఏర్పడుతుంది.

6. కృత్యాలను రూపొందించేటప్పుడు పరిసరాలలో లభ్యమయ్యే వస్తువులు, పారశాలకు వివిధ పథకాల ద్వారా సరఫరా చేయబడిన వన్తువులు, బోధనాభ్యసన సామగ్రిని ఉపయోగించే అవకాశం కలుగుతుంది.

120 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు

7. కనీస అభ్యసనా సామర్థ్యాల ఆధారంగా (ప్రశ్నలను రూపొందించి వాటితో ప్రశ్న పత్రాన్ని తయారుచెసే వీలు ఏర్పడుతుంది.

8. విద్యార్థులచే సాధింపబడని సామర్థ్యాలను గుర్తించి, వాటిని సాధింప జేయడానికి తగిన లోప నివారణా బొధన (౫66141 6౬౦1108) ద్వారా విద్యార్థుల సామర్హ్య పురోభివృద్రికి వీలు ఏర్పడుతుంది.

జిల్లా ప్రాధమిక విద్యా పథకం

(౧90 2” మరేషటంజటం0 కంర్య60+ -- వినన)

నేపధ్యం : మనరాజ్యాంగం 14 సంవత్సరాలలోపు బాలబాలికలందరికీ ఉచిత నిర్బంధ ప్రాధమిక విద్య అందించాలని నిర్దేశించిన విషయం మనందరకు తెలుసు. ఈ రాజ్యాంగం నిర్దేశాన్ని అమల్లోకి తేవటానికి అనువైన సలహాలను ఇవ్వటానికి, సిఫారసులు చేయటానికి, (ప్రభుత్వం ఎన్నో కమిటీలను నియమించింది. ఎన్నో విధానాలను రూపొందించింది. వాటిలో కొరారి కమీషన్‌-1964-66, రామమూర్తి కమిటి-1990, జనార్థనరెడ్డి కమిటి-1991, యశ్‌పాల్‌ కమిటి-1992, జాతీయ విద్యావిధానం - 1986 ముఖ్యమైనవి. అయితే గత 50 ఏళ్ళుగా ప్రభుత్వం ఎన్ని కమిషన్దు నియమించినా, ఎన్ని పథకాలు అమలు పరచినా ఆ ఆశయాన్ని నెరవేర్చటం నేటికి కలగానే మిగిలింది. తాజాగా 1992లో సవరించిన జాతీయ విద్యా విధానం దేశంలోని 14 నంవత్సరాలలోవు బాలబాలికలందరికీ ఉచితి విద్య అందించడంతోపాటు 2000 సంవత్సరంనాటికి “అందరికీ విద్య' అందించాలని, నిరక్షరాస్యతను పూర్తిగా నిర్మూలించాలనీ పేర్కొంది. ఆ లక్ష్యాలను నెరవేర్చటానికి తీసుకున్న చర్యల్లో ఒకటే ఈ జిల్లా ప్రాధమిక విద్యా కార్యక్రమం.

బడిఈడు పిల్లలందర్‌కే బడిలో చేర్పించి అందరికీ విద్య అందించే లక్ష్యంతో మన దేశంలో ఎంపిక చేసిన ఏడు రాష్ట్రాలలోని 42 జిల్దాల్లో (అస్సాం, హర్యానా, కర్నాటక, కేరళ మహారాష్ట్ర, తమిళనాడు, మధ్యప్రదేశ్‌) “జిల్లా ప్రాధమిక విద్యా పధకాన్ని” దేశంలో 1993-94లో (ప్రవేశపెట్టటం జరిగింది. తర్వాత మన రాష్ట్రంతోపాటు 14 రాష్ట్రాలలోని 1449 జిల్టాల్లో (గుజరాత్‌, హిమాచల్‌ (ప్రదేశ్‌, ఒరిస్సా, పళ్చిమ బెంగాల్‌, ఉత్తర ప్రదేశ్‌ బీహార్‌) ఈ పధకాన్ని 1996-97 విద్యా సంవత్సరం నుంచి అమలు చేస్తున్నారు. ఇంకా ఇతర జిల్లాలకు కూడా ఈ పథకాన్ని విస్తరించడానికి (ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత (ప్రాధమిక విద్యా వ్యాప్తి కోసం ప్రారంభించిన బృహత్తర పధకంగా దీన్ని వర్షించవచ్చు. 282 ఉద్దేశాలు :

ఓ (ప్రాధమిక పారశాలలు పిల్లలకు అందుబాటులో వుండే విధంగా చేయటం.

2 6-11 నంవత్సరాల పిల్లలందరినీ పాఠశాలల్లో చేరేలా (నమోదు అయ్యేలా) చూడటం

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ | 121

3. పారశాలలో చేరిన పిల్లలు తిరిగి బడిమానకుండా వుండేలా చేయటం.

4 [ప్రాధమిక విద్యను గుణాత్మకం చేయటం ద్వారా పిల్లల నాధనలను మెరుగు పరచటం.

5. (ప్రస్తుతం బాలబాలికలనడుమ నమోదు, నిలుపుదల (బడి మానకుండా చదువుకొనసాగించటం), అభ్యసన స్థాయిలలో గల వ్యత్యాసాలు, వివిధ సామాజిక తరగతులకు చెందిన బాల బాలికల మధ్యగల వ్యత్యాసాలను 5 శాతానికి తగ్గించటం.

6. ప్రస్తుతం (ప్రాధమిక స్టాయిలో వున్న నిలుపుదల రేటును ఐదుశాతం కంటె దిగువకు తగ్గించటం.

7. పిల్లల సామర్థ్య స్థాయిని ప్రస్తుత స్థాయికంటే 25 శాతం పెంచటం.

& పాఠశాలలో పేరు నమోబైవుండి, పాఠశాలకు హాజరుకానివారు చదువు మధ్యలో మానివేసిన బాలబాలికలను అనియత విద్యాకార్యక్రమంలో చేర్పించి, వారి చదువుకు ఆటంకం లేకుండా చూడటం.

ఇ బాలకార్మిక వ్యవస్తను నిర్మూలించటం.

10. ప్రతి పాఠశాలకు విద్యా పరమైన బోధనోపకరణాలు కొనుటకు నిధులు సమకూర్చటం.
11. అవసరమైన ప్రదేశాలలో పూర్వ (ప్రాధమిక విద్యా కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయటం.
12. పాఠశాలలకు సమర్హవంతమైన పర్యవేక్షణకు మండల విద్యాధికారికి సహాయంగా ఇద్దరు మండల రిసోర్స్‌ పర్పన్స్‌ను నియమించటం.
13. ఉపాధ్యాయుల బోధనా సామర్యము పెంపొందించటం, బహుళ తరగతి బోధన యందు శిక్షణ సౌకర్యాలను కలుగ చేయటం.
14. పంచాయితీ, పాఠశాల విద్యా కమిటీల ద్వారా విద్యాకార్యక్రమాలలో (ప్రజలను భాగస్వాములను చేయటం,
15. ఉపాధ్యాయుల కొరత వున్నచోట ఆయా గ్రామాలలో చదువుకున్న నిరుద్యోగుల సేవలను వినియోగించటం. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా పథకం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ 232 పధకాన్ని 1996-97 విద్యా సంవత్సరం నుండి ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని రెండు దశల్లో ప్రారంభించారు. మొదటిదశలో (15 ౨1286) 1299ను 5 జిల్దాల్లో ప్రవేశపెట్టి అమలు పరుస్తున్నారు. అవి (1) కరీంనగర్‌ (2) కర్నూల్‌ (3) వరంగల్‌ (4) నెల్లూరు (5) విజయనగరం, ఈ జిల్లాల్లో స్త్రీల అక్షరాస్యతా శాతం జాతీయ అక్షరాన్యతా శాతంకంటే తక్కువగా వున్నందున ఈ కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. ఈ కార్యక్రమానికి అవసరమయ్యి రు. 240 కోట్ట నిధులను డి.ఎఫ్‌,ఐ.డి. వారు సమకూరుస్తున్నారు.

122 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు

"సై కార్యక్రమం అమల్లో వెల్లడైన సత్ఫలితాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని రెండవదశలో (004 1296) రాష్ట్రంలోని మరో 14 జిల్లాల్లో డిపెప్‌ను 1998-99 నుండి అమలు పరుస్తున్నారు. ఆ జిల్టాలు : ఆదిలాబాద్‌, నిజామాబాద్‌, మెదక్‌, రంగారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్‌, నల్గొండ, ఖమ్మం, అనంతపూర్‌, చిత్తూరు, కడప, (ప్రకాశం, గుంటూరు, విశాఖపట్టణం, శ్రీకాకుళం. ఈ కార్యక్రమ నిర్వహణకు అవసరమయ్యే రు. 674 కోట్లను ప్రపంచ బ్యాంకునుండి సమకూరుస్తున్నారు.

౨౨౨ పరిధిలోలేని కృష్ణ, తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి, హైదరాబాద్‌ జిల్లాలో కూడా భారత ప్రభుత్వము, యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌, సంయుక్తంగా ఈ పధకాన్ని 1998 నుండి అమలు పరుస్తున్నారు. ఇది పూర్తిగా సామాజిక సహకారంతో నడిచే పథకంగా రూపొందించబడింది. అయితే ఈ జిల్లాల్లో అన్ని మండలాల్లో ఈ కార్యక్రమం అమలుజరగటం లేదు. (స్త్రీల అక్షరాస్యతా శాతం, బాల కార్మికులు, న౦, 5 విద్యవంటి అంశాల ప్రాతిపదికన కొన్ని మండలాల్లో అమలు జరుగుతోంది. ఉదాహరణకు కృష్ణా జిల్లాలో 12 (గ్రామీణ మండలాలు, తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో 10 గిరిజన మండలాలు, పళ్చిమ గోదావరి జిల్దాలో 3 (గ్రామీణ, 3 గిరిజన మండలాలు, హైదరాబాద్‌ జిల్లాలో 139 మురికివాడల్లో ఈ -పధకం అమలు జరుగుతోంది. ఈ పధకం అమలుకు డిపెప్‌ కార్యలయంలో ప్రత్యేక అధికార్నికూడా నియమించారు,

ఆంధ్రహప్రదేశ్‌ ప్రాథమిక విద్యా పరిషత్‌

రాష్ట్ర జిల్లా, మండల, (గ్రామస్త్రాయిలలో ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం విజయవంతంగా అమలు చేయటానికి “ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాధమిక విద్యా పరిషత్‌ పేరుతో రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షులుగా, రాష్ట్ర పాఠశాల విద్యాశాఖ మంత్రి ఉపాధ్యక్షులుగాను మరో 25 మంది సభ్యులతో డిపెప్‌ స్వయం (ప్రతిపత్తి గల సంస్థగా రూపొందించారు. జిల్లా (ప్రాధమిక విద్యా పధకం రాష్ట్ర ప్రొజెక్టు డైరెక్టరు దీనికి మెంబరు సెక్రటరీగా వున్నారు.

"0వ ౨ి లక్ష్యాలను నెరవేర్చటానికి మనరాష్ట్రంలో అమలు జరిపిన,

జరుపుతున్న కార్యక్రమాలు ౧0౧౨99 జరుపుతున్న కృషి ఫి

1 300 కంటే ఎక్కువ జనాభావున్న ప్రదేశాలలో 5,895 పాఠశాలలను ప్రారంభించారు.

2 200 అంతకంటే తక్కువ జనాభా కలిగి 1 కి.లలోపు పాఠశాల సౌకర్యంలేని ఆవాన (ప్రాంతాల్లో 1874 ప్రత్యామ్నాయ పాఠశాలలను నెలకొల్పి ఉపాధ్యాయులను నియమించారు.

& 'మా బడి పధకం ద్వారా 20 మంది పిల్లలు వుండి ఒక్క కి.మీ పరిధిలో నియత పారశాల లేకపోతే (గ్రామస్తుల సహకారంతో పాఠశాల స్థాపనకు అవకాశం కల్పించారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌

4 పారశాలలు (ప్రారంభించటానికి అనుకూలంగాలేని చోట పాఠశాల కమిటీల ద్వారా సామాజిక పారశాలలను ్రోత్సహిన్తున్నారు. వాటి నిర్వహణకు కావలసిన ఆర్జిక సహకారాన్ని కూడా పాఠశాల కమిటీలకు అందిస్తున్నారు.

5. పారశాల కమిటీ సభ్యులకు శిక్షణ ఇస్తున్నారు.

6. ఆకర్షణీయమైన పారశాలను ఏర్పాటుచేస్తున్నారు.

7, భవనాలు లేని పారశాలలకు భవనాలు, అవనరమైన చోట అదనవు గదులను నిర్మిస్తున్నారు.

& భవన నిర్మాణ పనులను పూర్తిగా పాఠశాల కమిటీలకే అప్పగిస్తున్నారు.

9. కనీస వనతులు కల్పించుకుని పారశాలను ఆకర్షణీయంగా తీర్చి దిద్దుకోవటానికి విద్యాపరమైన వన్తువుల కొనుగోలుకుగాను (ప్రతి సంవత్సరం (ప్రతి పాఠశాలకు రూ. 2000/- సమకూర్చుతున్నారు.

10. ప్రాధమిక్‌ పాఠశాలల్లో పనిచేన్తున్న ఉపాధ్యాయులందరికీ బోధన, అభ్యనన (వ్రక్రియలలో అవనరమయ్యే సామాగ్రిని కొనుగోలు చేయటానికి/నరవరా చేయటానికి ఒక్కొక్కరికి రు. 500 అందిస్తున్నారు.

11 విద్యా విధానంలో వన్తున్న నూతన ధోరణులను ఉపాధ్యాయులకు తెలియజేయడానికిగాను ప్రతి సంవత్సరం (ప్రతి ఉపాధ్యాయునికి శిక్షణ ఇస్తున్నారు.

12 ఉపాధ్యాయ కేంద్రాల ద్వారా ఉపాధ్యాయులు తమ బోధనాభ్యనన అనుభవాలను పరన్పరం చర్చించుకో వడానికిగాను నంవత్సరానికి పదిసార్లు ఆవకాశం కల్పిస్తోంది.

13. ఎక్కడయితే ఎక్కువ శాతం బాలికలు చిన్న పిల్లలు వనులు చూసుకోవటం వల్ల బడికి వెళ్ళలేకపోతున్నారో అక్కడ మాతృ సంఘాల ఆధ్వర్యంలో పూర్వ(ప్రాధమిక విద్యా కేంద్రాలనేర్పాటు చేస్తున్నారు.

14. బాలికల నమోదు ఎక్కువగా వున్న పారశాలలకు మరుగు దొడ్డు, మంచినీటి వసతి కల్పిస్తున్నారు.

15. షెడ్యూల్డు తెగల వారి అక్షరాస్యతను "పెంచటానికిగాను వారి నివాస (ప్రాంతాల్లోనే ఎక్కువ పాఠశాలల్ని ప్రారంభిస్తున్నారు. అనుసంధాన భాషను రూపొందించి (ప్రాథమిక విద్యను వారికి మరింత చేరువగా తీసుకువెళ్ళడానికి కృషి చేస్తున్నారు.

16. వికలాంగులైన బాలబాలికలకు విద్య నందించటానికిగాను పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తున్నారు. _

124 100% నమోదు . నిలుపుదలకు, ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు 17. బాలకార్మికులను అక్షరాస్యులను చేయడానికి (ప్రత్యేకంగా కృషి చేస్తున్నారు. ఇందుకు వారికోసం (ప్రత్యేకంగా బ్రిడ్జి స్కూల్స్‌ను ప్రారంభించారు. దీనివల్ల 6 సంవత్సరాల వయస్సుకంటే ఎక్కువ వయస్సుగల పిల్లలను వేరుచేసి బ్రిడ్జి తరగతులద్యారా వారి వయసుకు తగ్గ తరగతిలో చేరుస్తున్నారు. మన రాష్టంలో 8 జిల్దాల్లో 20

మండలాల్లో 268 పారశాలల్లో బ్రిడ్జి తరగతులను నిర్వహిస్తున్నారు.

18 బడి ఈడుగల పిల్లలను నమోదు చేపించడాన్ని జన్మభూమి కార్య[క్రమంలో (ప్రధానాంశంగా చేపట్టి ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తల నహకారంతో ఉద్యమస్టాయిలో చేపట్టటం జరుగుతోంది. (ప్రస్తుతం 'అక్షర సంకక్రాంతి' కార్యక్రమం ద్వారా విద్యార్థులను పాఠశాలల్లోనమోదు చేపించే కార్యక్రమం జరుగుతోంది.

మనరాష్ట్రంలో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్దికి ౨౨22 ప్రాధాన్యత : విద్యాపరంగా

వెనుకబడిన రా(ష్ట్రాలలో ఆం(ధ్రప్రదేశ్‌ ఒకటి. రాష్ట్రంలో సంఖ్యాపరంగా వేల సంఖ్యలో (ప్రాధమిక పారశాలలను స్టాపించినా, ఉపాధ్యాయులను నియమించినా (ప్రాథమిక విద్యారంగం అనేక సమస్యలతో కూనారిల్దుతోంది. ఇవాళ మనరాష్ట్రం ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో చాలినంతమంది టీచర్జు లేక, ఉన్నవాళ్ళలో చాలా మంది నరిగా పారశాలలకు రాక (ప్రభుత్వ (ప్రాధమిక పారశాలల్లో చదువు ఆంతం మాత్రంగానే వుంది. ఒకే టీచరు 80 నుంచి 100 మందికి 3౩ పాఠాలు బోధించాల్సి వస్తోంది. (ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో చేరిన పిల్లల్లో సగానికిపైగా మధ్యలోనే చదువు మానేస్తున్నారు. ఏటా రాష్ట్రంలో 1,200 కోట్ట రూపాయలు ఖర్చుచేస్తున్నప్పటికీ, రాష్ట్రంలో (ప్రాధమిక విద్య చాలా కాలంగా నిర్లక్ష్యానికి గురైంది. అటు ప్రభుత్వం, ఇటు యంత్రాంగం ఈ రంగంపై చిన్న చూపు చూడడం వల్ల ఇది [క్రమంగా అద్యాన్నస్టితికి దిగజారిపోయింది. రాష్ట్రంలో అనేక (ప్రాంతాలలో (ప్రాధమిక పాఠశాలలకు తగినన్ని తరగతి గదులు లేవు. ఆపైన పై తరగతులున్న పాఠశాల సమీపంలో ఉండడంలేదు. బోధనకు అవసరమైన పరికరాలు, మరుగుదొడ్డ వంటి కనీస సదుపాయాలుకూడా కరవయ్యాయి. ఈ కారణంగా ప్రభుత్వ పాఠశాలలు విద్యార్థులను ఆకర్షించలేకపోతున్నాయి. ఇక ఎవరైనా ఈ పారశాలల్లో చేరినా, వారిని కూడా ఎక్కువ కాలం తమతో నిలబెట్టుకోలేక పోతున్నాయి.

ఈ రంగంలో ప్రభుత్వ అశక్తతను, అసమర్హతను అవకాశంగా తీసుకుని (ప్రైవేటు రంగం విజృంభించింది. విద్యా ప్రమాణాలను పెంచినట్టు (ప్రచారం చేసు కోవటంతోపాటు, స్కూల్‌ ఫీజులు, ఇతర ఖర్చులను గోరంతలు కొండంతలుచేసి చూపించి విద్యార్థుల నుంచి వసూలు చేస్తోంది. ఇటు వంటి పరిస్తితిలో ఇకనైనా ఈ (పైవేటు రంగానికి కళ్ళెం వేయాలంటే, రాజ్యాంగ నిక్రీశాన్ని సాకారం చేయాలంటే (ప్రభుత్వ ప్రాధమిక పాఠశాలల ప్రతిష్టను పెంచాలి. వాటికి (ప్రాణ ప్రతిష్టచేయాలి.

ఎల్‌మెంటర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ 125

వాటి జవసత్వాలు పెంచాలి. ఇందుకు డిపెప్‌ చక్కటి కార్యక్రమం. ఈ కార్యక్రమం

ద్వారా (ప్రతి పల్లెలో, బస్తీలో ప్రాథమిక పాఠశాలలను ఏర్పాటు చేయటమే కాదు,

రాషష్ట్రంలోని ప్రతి ప్రాథమిక పారశాలలకు అవసరమైన సౌకర్యాలు కల్పించి వాటిని

ఆకర్షణీయంగా మలచవచ్చు. ఆ విధంగా (ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలను

చీదరించుకునే దుస్తితినుంచి ఆదరించే స్టాయికి అభివృద్ది చేయవచ్చు. ప్రత్యాన్నూయ పాఠశాలలు

1 ప్రత్నాన్నూయ పారశాల ఓ సామాజిక పారశాల. ॥

2 పూర్తిస్థాయి ప్రాథమిక పాఠశాల స్టాపించలేని తక్కువ జనసాంద్రత కల్గిన జనవాసాలలో సాధారణ ప్రాంతాలలో 300 కంటే తక్కువ జనాభా, షెడ్యూలు కులాలు/తెగల నివాన (ప్రాంతాలలో 200 కన్నా తక్కువ జనాభా కల్లి ఉండి కనీసం. 15 మంది పిల్లలు పాఠశాల వయస్సును కల్లి పాఠశాలలో నమోదు కానివారు ఉన్న ప్రాంతాలలో ఈ పాఠశాలలు నెలకొల్పవచ్చు.

3. అందరికీ విద్యను అందించాలనే లక్ష్యాన్ని పూర్తిచేయడానికి ఈ పాఠశాలలను స్టాపించడం జరుగుతోంది.

4 ఈపారశాల బోధకుడు, స్టానికుడ, కనీసం పదవతరగతి పాసై ఉండాలి.

ఈ ఎక్కువ మంది విద్యార్థులు ఏ కులానికి చెందినవారు హాజరవుతున్నారో ఆ కులానికి చెందిన అభ్యర్థికి ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.

6. (ప్రత్యామ్నాయ పాఠశాల దగ్గరలో ఉన్న ప్రాధమిక పాఠశాల నుండి కనీసము 1 1౬4. కంటే తక్కువ దూరములో ఉండరాదు.

7. (ప్రత్నామ్నాయ పాఠశాల బోధకునికి గౌరవ వేతనం రూ. 500 జిల్లా (ప్రాథమిక విద్యా వథకము నుండి మరియు రూ. 500 (గ్రామ (ప్రత్యామ్నాయ పొరశాల కమిటీ నుండి ఇవ్వబడతాయి.

8. (ప్రత్యామ్నాయ పారశాలలోని విద్యార్థుల తల్లి తండ్రులనుండి కమిటీ ఎన్నిక చేయబడుతుంది.

9, కమిటీ అధ్యక్షులు మరియు బోధకునితో ఒక “బ్యాంక్‌ జాయింట్‌ ఖాతా” ఏర్పరచబడుతుంది.

10. ఈ పారశాల పనితీరును మండల విద్యాశాఖాధికారి, మండల రిసోర్చ్‌ పర్పన్‌ (342) మండల లిటరరీ ఆర్గనైజర్‌ (341.0), మండల గర్ల్‌ చైల్ల్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ అధికారి (46000) గమనించి సమీక్షిస్తారు.

11 పాఠశాల కమిటీ ఈ పారశాలకు కావలసిన వసతిని (ఉంం0మి0- తేజం) ని ఏర్పాటు చేయాలి.

12. 1 మరియు 2 తరగతులను బోధకులు నిర్వహిస్తారు.

126 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు

13. బోధనా విషయములలో కృత్య 'పేటికల తయారీలో మరియు రిజిస్టర్‌ల నిర్వహణలో మండల రిసోర్స్‌ పర్సన్‌ పూర్తి సహకారాన్ని అందజేస్తారు.

14. (ప్రాధమిక పాఠశాల పని నమయములోనే ప్రత్యమ్నాయ పారశాలలు కూడా పనిచేస్తాయి. అనగా (ఉ॥ 9.00 నుండి సా॥ 3.30 వరకు)

15. వికిలి 1 జిల్లాలకు "55 ప్రత్యామ్నాయ పారశాలలు ఒక పి?27 11 జిల్లాలకు 2662 ప్రత్యామ్నాయ పాఠశాలలు నెలకొల్పాలని (ప్రణాళికలు చేశారు.

పాఠశాలలో నమోదు నురియు నిలకడను సెంచడానికి అమలు జరుపబడుతున్న మరి కొన్ని వ్యూహాలు లేదా పథకాలు యమ్‌. వి. సొందేషన్‌ :

యమ్‌.వి. ఫౌండేషన్‌ మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య ఫౌండేషన్‌, రంగారెడ్డి జిల్లాలో పనిచేన్తున్న ఒక స్వచ్చంధ సంస్థ. ఈ సంస్ధ (గ్రామాలను న్షుణ్మంగా అధ్యయనంచేసి అక్కడవున్న నుణ బాలకార్మికులను సుమారు 15000 మందిని తిరిగి బడికి పంపడంలో కృషిచేసింది. పాఠశాలకు రాని పిల్లలను పాఠశాలకు తిరిగి పంపడంలోను, బాలకార్మిక వ్యవస్థను నిర్మూలించడం లోను ఈ సంస్థ వినూత్న విధానాలను ఆవలంభించింది. ఇందుకోసం వీరు అనుసరించిన కొన్ని ప్రధానమైన వ్యూహాలు ఈ దిగువ పేర్కొనబడ్డాయి.

1. వత్తిడిసమూహాలు (07658476 (038) : గ్రామాలలో పిల్లలందర్నీ బడికి పంపడానికి గాను కొందరు తల్లిదండ్రులతో వత్తిడి సమూహాలను ఏర్పరచి, తద్వారా అందరికీ విద్యనందించడం ఈ (గ్రూపుల ఏర్పాటు లక్ష్యం. ఈ (గ్రూపులు బడికి రాని పిల్లల తల్లిదండ్రులపై వత్తిడి తెచ్చి, వారికి విద్య (ప్రాధాన్యతను తెలియజేసి, వారి పిల్లలను బడికి పంపడంలో తన వంతు కృషి చేస్తోంది.

2. నమవయన్క సమూసహవత్తిడి ౭6౯80౮౧ ౨165506) : నమ వయస్కుల సమూహం వత్తిడి ద్వారా బడికి రాని పిల్లలను బడికి తీసుకొని రావడం, బడిమానిన పిల్లల తల్లిదం[డ్రులపై వత్తిడి తీసుకొని రావడం వారి పిల్లల చదువుల పట్ట వారి భావనలలో మార్పు తీసుకురావటానికి ప్రయత్నం చేస్తోంది. రంగారెడ్డి జిల్లా శంకరపల్లి మండలంలో ఈ (ప్రయోగం విజయవంతంగా అమలు జరుగుతోంది.

3. తల్లిదండ్రుల సమావేశాలు నిరంతరం జరపడం, వేసవిలోని విద్యా శిబిరాలు కొనసాగించడం, నియత, అనియత విద్యావిధానాలను సమన్వయ పరచడంలో కూడా ఈ సంస్థ బాగా కృషి చేస్తోంది.

లోక్‌ జంబిష్‌ (101 లయి91=9) 5104 (5766190 సం0600260021 ౨౪791090అ06 తమంచుందట?) సహాయంతో అందరికీ విద్య కొరకు ప్రజా ఉద్యమం (0600165 వెశంళఅంఅం4 10౯

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 127 కొరటంజడం9. 107 తి) అనే కార్యక్రమం లోక్‌ జంబిష్‌ పేరు మీద రాజస్ట్రాన్‌లో 1992 నుంచి అమలు జరుగుతోంది. ఈ లోక్‌ జంబిష్‌. కార్యక్రమానికి ఛైర్మన్‌గా మాజీ కేంద్ర విద్యా శాఖ కార్యదర్శి అనిల్‌ బోర్డియా వున్నారు. (ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ, (ప్రజలభాగస్వామ్యం ద్వారా అందరికీ- విద్య నందించటమే ఈ వినూత్న కార్యక్రమం లక్ష్యం.

లక్ష్యాలు, ఉద్దేశాలు :

1. 14 సంవత్సరాలవరకు పిల్లలందరికీ (ప్రాధమిక విద్యను అందుబాటులో వుంచటం.

2. బడిలో చేరిన పిల్లలందరూ రోజూ (ప్రాధమిక పాఠశాలకు లేదా అనియత విద్యా కేంద్రానికి (క్రమంగా తప్పకుండా వచ్చి ప్రాథమిక విద్యను పూర్తయ్యేలా చూడటం.

3. మహిళలను శక్తిమయం చేయటానికి, మహిళల సమానత్వానికి విద్యను ఒక సాధనంగా రూపొందించటానికి అవనరమైన- చర్యలను తీసుకోవటం.

4. విద్యలో సమానత్వ లక్ష్యాన్ని సాధించటం.

5. విద్యా ప్రక్రియ, విషయం (002620) పరినరంతో నంబంధం వుండేలా అవసరమైన మార్పులు చేయటం.

6. ప్రాధమిక విద్యా (ప్రణాళిక, నిర్వహణలో ప్రజలను నమర్భులైన భాగస్వాములుగా చేయటం.

1992-1994 వరకు మొదటి దశగా, 1994-98 వరకు రెండవ దశగా ఈ కార్యక్రమాన్ని అమలు పరిచారు. మొదటి దశలో రు. 14.03 కోట్లను ఖర్చుచేశారు. ఈ కార్యక్రమానికి వ[04&, భారత ప్రభుత్వం, రాజస్థాన్‌ ప్రభుత్వం 3 విడ వక్ష నిష్పత్తి చొ॥న ఖర్చును భరించాయి. రెండవ దళ కార్య(క్రమానికి రు. 95.65 కోట్టు ఖర్చుచేశారు. అదే నిష్పత్తిలో ఏ108, భారత (ప్రభుత్వం, రాజస్థాన్‌ (ప్రభుత్వం ఖర్చును భరించాయి. బడిలో నమోదు కాని పిల్లలు, నమోదు అయి అర్జాంతరంగా బడిమానివేసివ సిల్లల సమస్యలను తీర్చటానికి లోక్‌ జంబుష్‌ అనుసరించిన వ్యూహాలు :

రాజస్థాన్‌లో చేపట్టిన లోక్‌ జంబుష్‌ ప్రాజెక్టు ఒక వినూత్న పంధాలో సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్యను సాధించటానికి ప్రయళ్నం చేస్తోంది. ఇందులో అనుసరిస్తున్న వ్యూహాలు ఇవి :

1. పిల్లల నమోదు విషయంలో నరిటైైన గణాంకవివరాలను

"సికరించడంలో తగు జా(గ్రత్తలు తీసుకోవడం.

2 సూక్ష్మ ప్రణాళిక సహాయంతో ప్రతిపిల్లవాని గురించి (ప్రగతి వివరాలను

మానిటర్‌ చేయడం.

128 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, 'పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు

3 (గ్రామ విద్యా కమిటీల ద్వారా ఉపాధ్యాయుల సహాయంతో కుటుంబం వారీగా, పిల్లల వారీగా నిలుపుదల (ప్రగతిని మానిటర్‌ చేయడం.

4 నిలువుదల రిజన్టర్దను (66626002 6క15€625). విధిగా 'ప్రతిపారశాలలో మానిటర్‌ చేయడం

5. నివారణ బోధన (గలం64121 గౌంజంయుం8్రి) ద్వారా (క్రమంగా బడికి రాని పిల్లల విషయంలో జాగ్రత్త తీసుకోవడం.

ప్రాథమిక విద్యారంగంలో నాణ్యతను పెంచడానికి పిల్లలందరిని బడికి పంపడానికి ఏకలవ్యనఅనే స్వచ్చందసంస్థ మధ్యప్రదేశ్‌లో కొన్ని వ్యూహాలను చేపట్టింది. అవి: లా య

ఓ నమాజ చైతన్యం ద్వారా పిల్లలను బడికి పంపడానికి (ప్రయత్నం జరపడం.

2 తల్లిదండ్రుల సమావేశాలు, అనక్తికరమైన తరగతి వాతావరణం ఏర్పరచడంలో నిరంతర కృషి జరపటం.

3 పాఠ్యపుస్తకాలు కూడా బాలల అఆనక్తిని పెంచేవిగానూ, బోధనా విషయాలన్నీ (34%606) ఒకే రూపంలో అందించబడటం.

ఓ శిశు కేంద్ర విద్యలో భాగంగా నమన్వయ బోధనా విధానం (౮0191209 వడంటుంత) ద్వారా ఏకకాలంలో వివిధ భోధనా విషయాలు చర్చించబడుతూ అభ్యసనం ముందుకు సాగడం.

మాబడి :

విశాఖ పట్టణం జిల్లా సంయుక్త గిరిజన అభివృద్ది పధకం 1... క్రింద, పాడేరు ఏజెన్సీ (ప్రాంతంలో 'మాబడి" పారశాలలు బాగా పేరుపొందాయి. ఈ వథకంలో (ప్రభుత్వం పాఠశాలలు నెలకొల్పలేని (ప్రాంతంలోనూ, తగినంతమంది అభ్యాసకులు లభించని జనావాసాల్గ్లోనూ ఈ*'మాబడ్డు' అక్షరాస్యతకు మణిదీపంగా

ఓ ఇందు సామాబిక చైతన్యం, సహకారం వెల్లువడుచున్నది.

2 తాండా వాసులంతా కలిసి స్టానిక విద్యా కమిటీని ఏర్పరచు కొంటారు. యింటింటికి నెలకు రెండు రూపాయలు చొప్పున చందాలిస్తారు. బడికోసం ఓ గుడిసెను నిర్మించి యిస్తారు. యిందుకు స్వల్పంగా (ప్రభుత్వ సహాయంకూడా లభిస్తుంది.

3, స్టానిక విద్యావంతుడైన యువకుడే ఉపాధ్యాయుడుగా వ్యవహరిస్తాడు.

4 పాఠశాల కమిటీ, బాలల వృథా, నిలుపుదల గురించి (శ్రద్ధ వహిస్తుంది.

5. బోధకుని గౌరవ వేతనంలో ప్రభుత్వంతోపాటు తల్లిదండ్రులు కూడా తమవంతు వాటాను భరిస్తారు.

ఎరీమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ ౫. ఈ మాబడిలో ప్రభుత్వం, స్టానిక 'నమాజం కలిసిమెలసి ముందుకు పాగడంలో నమోదు నూటికి నూరుశాతం సాధించబడటానికి అవకాశం వుంది. బాలకార్మిక విమోచనా పధకం (0౮14 11200లు ౨00660) ఏఈ పధకం (క్రింద జాతీయ, రాష్టస్టాయిలో అనేక (ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అందులో గౌం౭031640021 వొంషం015 ద్వారా నాలుగు మాసొల్గో ప్రాధమిక పారశాలలోనే అదనపు తరగతియందు బాలకార్మికులకు వయసునుసరించి అభ్యసనా సామర్భ్యాలు బ్రిడ్జి కోర్సు (311486 6056) ద్వారా అందించబడి విద్యను ముందుముందు కొనసాగించటానికి మార్గం సుగుమం చేయబడుచున్నది. అనియత విద్య (00-0020221 24402605) : _

(ప్రత్నామ్నాయ విద్యావిధానం ద్వారా పిల్లలలో అక్షరాస్యతను పెంపొందిం చడానికి అనియత విద్య ఎంతో కృషి చేస్తోంది. 20256 1 22236 11 కాలాల్లో 9 నుండి 14 సం॥ల పిల్లలను వివిధ విషయాలను బోధించి వీరిని- నియత విద్యా (ఫ్రవంతిలో (34210 9009200) చేర్పించడానికి గట్టి కృషి జరుగుతోంది.

విష్ణవాత్మక మార్పు దిశలో 1 మే 1998 నుండి దేశంలోనే మొదటి సారిగా మన రాష్ట్రంలో అనియత విద్యాకేంద్రాలన్నీ స్థానిక ప్రాథమిక పారశాలలతో అనుసంధానం చేయబడ్డాయి. తద్వారా 9-14 సం॥ల మధ్యవున్న బడిమానివేసిన, బడిలో చేరని బాలబాలికల నందరిని బాలకార్మికులుగా గుర్తించి, ఒక ఉద్యమంగా చేపట్టి పారశాలలో నమోదు చేయడం జరుగుతోంది. వారి వయనుననునరించి బ్రిడ్డికోర్సు (0016486 ౮0౪356) ద్వారా బోధకుడు ఆరుమాసాల్లో ఆయా తరగతుల్గొ బాలబాలికలకు సామర్థ్యాలను సాధించడం జరుగుతుంది. ఈ విధానం ద్వారా సామర్థ్యాధారిత అభ్యసనం జరుగుతోంది. ఈ దిశలో బోధకుడు తల్లిదండ్రుల సహకారంతో ఆ బాలలు విద్యకొనసాగించే యత్నం కూడా చేపట్టబడింది. ఈ పధకం (క్రింద

1 1900 అనియత కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి.

2 ర్‌ లక్షల అభ్యాసకులు నమోదయ్యారు.

3. 6.202 కేంద్రాలు ప్రత్యేకంగా బాలికల విద్యకొరకు పనిచేస్తున్నాయి.

4 10,000 అదనపుకేంద్రాలు తెరవటానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. వయోజన విద్య (గడిల16 ౨640260) :

ఏ వయసులోనైనా విద్య నభ్యసించవచ్చు అన్న నమ్మకంతో వయోజనవిద్ధు ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇందులో కనీస విద్యా పరిజ్ఞానాన్ని యివ్వడమేకాక వారివృత్తుల నైపుణ్యాలకు చేయూతనివ్వడం జరుగుతోంది. (ప్రతిగ్రామంలో సంపూర్ణ అక్షరాస్యతా ఉద్యమం చేపటట్టడం జరిగింది. దీనివల్ల ముఖ్యంగా విద్యయొక్క (ప్రాముఖ్యత అందరికీ తెలియచేయడం, విద్య సామాజిక బాధ్యతగా గుర్తించడం, సమాజములోని ప్రతి ఒక్కరిని విద్యనభ్యసించడానికి (ప్రోత్సహించడం జరుగుతోంది..

130 100% నమోదు . నిలుపుదలకు. (ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు సమాజ భాగస్వాన్యుం ద్వారా ఎన్‌రోల్‌ మెంట్‌, రీటెన్షన్‌ను పెంచటం నమాజ భాగస్వామ్యం పారశాలపై ఉండడానికిగాను ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (ప్రాధమిక పొరశాల చట్టం 1998 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. దీనిలో పారశాల ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థగా పేర్కొనబడింది. తల్లిదండ్రులు విద్యా కమిటీల్లో సభ్యులుగా ఎన్నుకోబడి (క్రింది విధులను నిర్వర్తిసారు. ౩ పిల్లలందరూ సక్రమంగా బడిలోకి నమోదు అయ్యేట్టు సహకరించడం.

• బడి మానకుండా నూటికి నూరుశాతం హాజరు కావడానికి నిరంతర కృషి చేయడం. ౩ తమ పిల్లలను పాఠశాలలకు పంపని తల్లిదండ్రులతో సమావేశాలను ఏర్పాటుచేసి, ఆ సమస్యలను చర్చించడం, వారిని బడిలోకి రప్పించడం.

• పాఠశాలలకు పిల్లలను (క్రమంగా పంపడంలో తల్లిదండ్రుల దినోత్సవాలను నిర్వహించడం. పేరెంట్‌ - ఎసోసియేషన్స్‌, పాటశాల కమిటి, పంచాయతీ విద్యాకమిటి, మండల విద్యాకమిటి, పురపాలక లేదా కార్వొరేషన్‌ విద్యాకమిటి, జిల్దా విద్యాకమిటి, జిల్లా విద్యాబోర్న్‌ ఈ చట్టంద్వారా ఏర్పడి పారశాల (ప్రగతికి పనిచేస్తున్నాయి. దీనివల్ల బడికి రాకపోవడం, బడిలో నాణ్యత లేకపోవడం, నమోదు తక్కువగా ఉండడం అన్న సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయని ఆశిస్తున్నారు. “మళ్ళీ బడికి పోదాం” పథకం భారత రత్న డా॥ బి.ఆర్‌. అంబేద్కర్‌ 108 వ జన్మదినోత్సవాన్ని పుస్కరించుకుని 1998 ఏప్రిల్‌ నెలలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం మళ్ళీ బడికి పోదారి అనే పధకాన్ని (ప్రారంభించింది. సామాజిక, ఆర్డిక లేక ఇతర కారణాల వలన పాఠశాల చదువుకు నోచుకోని లేక అర్దాంతరంగా చదువు మానేసిన మరియు బాల కార్మికులైన పేద 50, 56, 36 కు చెందిన బాల బాలికలు విద్యా (ప్రగతికి ఈ పధకాన్ని ఉద్దేశించారు. ఈ పథకంలో 70% షెడ్యూల్డు కులాల వారిని, 10% "షెడ్యూల్డు తెగల వారిని, 20% ఇతరులను చేర్చుకుంటారు. 6-12 సంవత్సరాల బాలబాలికలకు ఈ పధకం వర్తిస్తుంది. ఈ సధకం ముఖ్య ఉద్దేశాలు : పారశాలలో చేరని వారు, చదువు అర్జాంతరంగా ఆపేసిన వారు మరియు బాల కార్మికులు, వెట్టి చాకిరి చేసే పిల్లలకు (అంటే 1 నుండి 5వ తరగతి మధ్యన చదువు చాలించిన వారు) వేసవి కాలంలో రెండు నెలల పొటు శిక్షణ ఇవ్వటం. ఆకర్షణీయమైన బోధనద్వారా బాలల శారీరక వయస్సు కనుగుణంగా సొమర్జ్యాలను పెంచుకునే అవకాశం కల్పించటం. |

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 2. పై శిక్షణ పూర్తయిన తర్వాత వారి వయస్సు, వారు సాధించిన విద్యా (ప్రమాణాలను బట్టి రాబోయే విద్యా సంవత్సరంలో వారికి సమీపంలో నున్న ప్రభుత్వ పారశాలలో వారికనుగుణమైన తరగతుల్లో చేర్పించటం, హాస్టల్‌ వసతి, చదువు సాగించే పరిస్థితులు కల్పించటం. ఈ పధకాన్ని ఉపయోగించుకునే బాలబాలికల వయస్సు 6 సం॥ నుండి 12 సం॥ల లోపు వుండాలి. సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ ఆధ్యర్యంలో ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించబడుతుంది. మండల్‌కోర్‌ టీమ్స్‌, స్వచ్చంద,సేవా సంస్థలు, అక్షర సేవ డ్వాక్రా నభ్యులు, యువజన సంఘాలు, (గ్రామ విద్యా కమిటీలు వంటివి ఈ కార్యక్రమానికి సహాయ సహకారాలందిస్తాయి. ఈ పధకంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాంఘిక సంక్షమశాఖ, ౮౫/10 సమాంతరంగా పనిచేస్తున్నాయి. ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో శ్రవ్య - దృశ్య విద్యా పథకం (ఉయేం-₹15టజ81 మెరడుంంజటం౧. 5ం600) (ఈ పథకం గురించి 10వ చాప్టర్‌లో చూడండి) జాతీయ ప్రాథమిక విద్యకు పౌష్టికాహార ఆసరా పథకం 2టేం381 వ౯0ంబ్రమయుయ6 ం£గజటడటండ2క నొళరై0ం% పంగా కాఘముణం? నతిషంజటం3 - ౫291505) లేదా మధ్యాహ్న భోజన సథకం అమెరికాకు చెందిన కవి (ట్రేసీ చావ్‌మెన్‌ “ప్రపంచానికి సరిపడినంత ఆహారం వుండగా పసిబాలురు ఆకలితో అలమటించడముందుకు ?” అన్నారు. నమృద్దిగా ఆహారం నిల్వలున్నప్పటికీ పిల్లలు ఆకలితో మాడటాన్ని చూసి కోపోద్రిక్తులైన తమిళకవి సుబ్రమణ్యం భారతి “ఏ ఒక్క పసిబాలుడు ఆకలితో అలమటిస్తున్నా, యావత్‌ ప్రపంచం నాశనమైైపోవాలని శపించాడు. ఈ (ప్రశ్నలు, శాపాలే అనేక పాలకులను ఆలోచింపజేశాయి. 1991లో శ్రీయుతులు మార్లిన్‌, ఎలోఖీడ్‌; అడ్రియాన్‌ యువెరన్పూర్‌: వారి సహచరులు జరిపిన తధ్యయనంలో భారతదేశంలో 48.4 శాతం బడిఈడు గల పిల్లలు పౌష్టికాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారని ఇది పిల్లల (ప్రాథమిక విద్యను కుంటుపరుస్తోందని వెల్లడించారు. సి. గోపాలన్‌ వంటి (ప్రముఖ పోషకాహార శాస్త్రవేత్తలు కూడా పాఠశాలకు వెళ్ళే పిల్లల్లో పోషకాహార లోపం వున్నవారు పెరిగి పెద్దవారై చేశ పౌరులుగా ఎదిగి నిస్పత్తువతో, ఏదోవిధమైన సామర్మ్యలోపంతో జీవనం కొనసాగిస్తారని తెలిపారు. (ప్రాథమిక పాఠశాలకు వెళ్ళే విద్యార్దుల పౌష్టికాహారాన్ని గూర్చిన శ్రద్ద ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. భారతదేశంలో ఆర్థిక భారం కారణంగా బడి ఈడుగల పిల్లలెందరో పోషకార లోపంతో బాధపడుతున్నారనేది నిజం. ఈ లోపాన్ని సవరించటానికి భారత

132 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (ప్రైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్వలు ప్రభుత్వం 1995 ఆగస్టు 15న (ప్రాధమిక పారశాల విద్యార్దుల కోనం జాతీయ పౌష్టికాహార పథకాన్ని (ప్రారంభించింది. ఆ రోజున హర్యనాలోని రోహతక్‌ జిల్లాలో బహుదూర్‌ నబ్‌డివిజన్‌లో మధ్యాహ్న భోజన వధకాన్ని అప్పటి (ప్రధాని ప్రారంభించారు.

పోషకాహార లోపాన్ని అరికట్టటానికి ప్రాతమిక పారశాలల్లో బోజన పధకం

(ప్రస్తుతం (ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాలుగు దేశాలలో అమలులో వుంది. అయితే ప్రస్తుతం (ప్రపంచంలో మనకేంద్ర(ప్రభుత్వం (ప్రారంభించిన పాఠశాలల పిల్లల పోషకాహార పథకమే పెద్దది. 1998-99 నాటికి ఈ పథకాన్ని 6.88 లక్షల ప్రాథమికపారశాలల్లో 9,75 కోట్ల (ప్రాథమిక పారశాలల పిల్లలు వినియోగించుకున్నారు.

మధ్యాహ్న భోజన పథకం లక్ష్యాలు : మధ్యాహ్న భోజన పథకంగా (ప్రచారంలోకి వచ్చిన జాతీయ పౌష్టికాహార పధకం ఉద్దేశాలు.

ఓ పిల్లలకు లభించే పౌస్టికాహార స్థాయిని పెంచడం,

2 బడిలో పిల్లల హాజరును పెంచటం, డ్రాప్‌బాట్స్‌ను నిరోధించటం.

౩ కొత్తవారిని చేర్చుకోవటం ఎక్కువ చేయడం ద్వారా 2000వ సంవత్సరం నాటికి సార్వత్రిక [ప్రాధమిక విద్యా లక్ష్యాన్ని సంపూర్ణంగా సాధించే కృషిని ముమ్మరం చేయడం.

4 కులాలు, సంఘాలు మధ్య తారతమ్యూన్ని పారద్రోలి, పిల్లల్లో సరైన సామాజికావగాహనను పెంసాందించటం.

5. పేద వర్గాలలో క్రమ పద్దతిలో సామూజిక-ఆర్టిక పరివర్తన తీసుకు రావటం.

6. దారిద్ర్య రేఖ దిగువున వున్న స్రీలకు ఉద్యోగావకాశాలను కల్పించటం.

నాన్‌డెటెన్షన్‌ విధానం

“ 1971 లో దేశంలోనే మొట్టమొదటి సారిగా నాన్‌డిటెన్షన్‌ పద్దతిని (ప్రవేశపెట్టింది మన రాష్ట్రమే. విద్యార్థి ఒక ఎకడమిక్‌ సంవత్సరంలో (క్రమం తప్పకుండా పాఠశాలకు వోజరైనా వరీక్షల్లో మార్కులు తక్కువ వచ్చాయన్నకారణంగా అతడ్ని పై తరగతికి పంపకుండా వుండకూడదన్నది ఈ నాన్‌ డిటెన్షన్‌ విధాన ముఖ్యాంశం. ఈ నాన్‌ డిటెన్షన్‌ విధానాన్ని ప్రాధమిక విద్యా వ్యాప్తి కొరకు (ప్రారంభించారు. అయితే నాన్‌ డిటెన్షన్‌ విధానం గురించి భిన్న కధనాలు వినిపిస్తున్నాయి. అవి ఏమిటో చూద్దాం. నావ్‌ డిటెన్షన్‌ కానాలనే వారి వాదనలు (డిటెన్షన్‌ వ్యతిరేకులు) :

ఓ ఈ విధానం ప్రారంభించిన తర్వాత ప్రాధమిక పారశాలల్లో బడి

మానుకునే వారి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. 2 అనేక మంది పీల్లలు ప్రాధమిక పాఠశాలలకు ఆకర్షించబడ్డారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ . 13

3౩ ఇది వుంటే వుండే నష్టం కంటే ఇది లేకుండా కలిగే నష్టమే ఎక్కువ. "ఉరిమి ఉరిమి మంగళంపై పడ్డట్టుి' అనాధ శరణాలయాలుగా వున్న (వ్రభుత్వ పాఠశాలలను బాగు చేయకమళ్ళీ డిటెన్షన్‌ విధానాన్ని (ప్రవేశపెడ్తే డ్రాప్‌ అవుట్స్‌ ఎక్కువై కొండనాలుకకు మందు వేస్తే వున్న నాలుక వూడిన చందమే అవుతుంది.

4 ప్రభుత్వ పారశాలలకు ఎక్కువగా హాజరయ్యే ఎన్‌.సి., ఎన్‌.టి. బి.సి. విద్యార్దులు ఆర్టిక కారణాలవల్ల ఇతర వర్గాల పిల్లలతో పోటీ పడలేక డిటెన్షన్‌ కోరల్లో ఇరుక్కొని పై తరగతులకు వెళ్ళే అవకాశం కోల్పోతారు. ఇక కనీనం ఏ అటెండర్‌ ఉద్యోగమో, పద్దులు రాసే గుమాస్తా ఉద్యోగమో పొందే అవకాశం కూడా కోల్పోతారు.

5. డిటెన్షన్‌ విధానం (ప్రయివేటు విద్యాసంస్పలను (ప్రోత్సహించేందుకే ఉపయోగవడుతుంది. ప్రభుత్వ పారశాలలు మూని వేసుకోవాల్సి రావచ్చు.

6. పారశాలల్లో అవసరమైన సౌకర్యాలు కల్పిస్తే విద్యా ప్రమాణాలు దిగజారటమనే సమస్యే ఉత్పన్నం కాదు.

డిటెన్షన్‌ కావాలనే వారి వాదనలు (నాన్‌ డిటెన్షన్‌ వ్యతిరేకులు) :

1 విద్యార్హులలోను, ఉపాధ్యాయులలోను బాధ్యత పెరిగి చదువుపై, బోధనపై (శ్రద్ద పెరిగే అవకాశముంది.

2 6,8,9 తరగతులను పూర్తిగా విస్మరించటం వల్ల 7, 10 తరగతులలో వత్తిడి ఎక్కువై చదువుమానేసే వారు ఎక్కువవుతారు.

3 విద్యా (ప్రమాణాలను మెరుగుపరచి పాసయ్యేవారి శాతాన్ని పెంచవచ్చు.

ఓ 10వ తరగతి కొచ్చే నరికి (వ్రయివేటు పారశాలలను ఆశ్రయించే విధానాన్ని అరికట్టవచ్చు.

మొత్తం పరిస్థితులను బేరీజు వేసిచూస్తే మనకు నాన్‌ డిటెన్షన్‌ తప్ప వేరే గత్యంతరం లేనట్టు కనిపిస్తోంది. అయితే ' నాన్‌ డిటెన్షన్‌ ద్వారా ఫలితాలను స(క్రమంగా రాబట్టుకోవాలంటే శాస్త్రీయ వరీక్ష విధానాన్ని అనునరించడం, పాఠశాలల్లో అవసరమైన సౌకర్యాలు కల్పించడం, ఇంటి వాతావరణాన్ని మెరుగు పరచడం, నూతన బోధనా పద్దతులు చేపట్టడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలి. ప్రాథమిక పారశాలల్లో నిలకడ (౭౬69602) నమన్యను నివారించటంలో “పాఠశాల సంసిద్దత పధకం ప్రాధాన్యత లేదా పూర్వప్రాధమిక విద్యా పథకం ప్రాధాన్యత థి ప్రాధమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయటం భారతీయ విద్యారంగంలో నేటి మహత్తర జాతీయ ఆశయం. ప్రాధమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయటం అంటే కేవలం పిల్లలందరినీ బడిలో చేర్చటమేకాదు. బడిలో చేరిన పిల్లలందరూ (ప్రాధమిక విద

134 100% వమోదు , నిలుపుదలకు, (పైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు ముగిసేవరకు బడికి రప్పించి వారికి చక్కటి విద్యా బుద్దులు నేర్పటం చాలా ముఖ్యం కానీ ఇవాళ పరిస్టితులు చాలా అద్వాన్నంగా వున్నాయి. ఇవాళ (ప్రాథమిక బడిలో చేరిన పిల్లల్లో 50 శాతం మంది నడిమధ్యలో బడిమానుకుంటున్నారు. వీళ్ళల్లో 35 శాతం మంది 1వ తరగతిలోనే అర్హంతరంగా పారశాలనుంచి ఉపసంహరించుకుంటున్నారు. దీనికి కారణాలు అనేకం వున్నా విద్యార్దులు తమ గృహ జీవితాలనుంచి విద్యాభ్యాసానికి అవళ్యమైన 'నంసిద్దతను' పొందకుండా అమాంతంగా 1వ తరగతిలో చేరిపోవటం ఒకముఖ్యమైన కారణంగా పేర్కొంటున్నారు. ఇలా చేరిన పిల్లలు పాఠశాల వాతావరణానికి, అక్కడ అనుసరించే పాఠ్యప్రణాళికకు బెదిరిపోయి ఆకారణంగా ఒత్తిడిలకులోనై పారశాలలో సర్దుబాటు కాలేకపోతున్నారు. ఫలితంగా పిల్లలు కనీసం పాఠశాలలో చేరిన తాలి సంవత్సరం చివరికంటానైనా కొనసాగలేకపోతున్నారు. కొనసాగే కొద్దిమందిలో కూడా అధిక నంఖ్యాకులైన పిల్లలు వారి విద్యాభ్యనన పునాదులు బలహీనమయినవి కావటంమూలాన ఆకించిన నైపుణ్యాలను వారు సాధించలేకపోతున్నారు.

1966లోనే కొఠారి కమిషన్‌ ప్రాథమిక విద్యను సార్వత్రికం చేయటానికి ఇటువంటి పొఠశాల సంసిద్దత కార్యక్రమాన్ని ఒకదాన్ని ప్రాథమిక పాఠశాలల్లోనే నిర్వహించాలని సూచించింది. 1986 జాతీయ విద్యా విధానం కూడా ప్రాథమిక విద్యకు పిల్లలను ఆయత్తం చేయటానికి శిశు సంరక్షణ, విద్యా పథకాన్ని అమలు పరచటం జరుగుతుందని పేర్కొంది.

పూర్వ (ప్రాధమిక విద్య (076-501001 64062601) ను (అంటే అంగన్‌వాడి, బాలవాడి, నర్భరీ) పొంది 1వ తరగతిలో చేరే పిల్లలు ఎక్కువ సంఖ్యలో (ప్రాథమిక విద్యలో కొనసాగుతారని, దిగువ (ప్రాధమిక స్థాయి తరగతుల్లో ఉన్నతమైన అభ్యసనా స్టాయిలకు చేరుకుంటారని చాలా అధ్యయనాలు తెలిపాయి. కానీ దురదృష్టవశాత్తు మన దేశంలో ఒక అంచనా (ప్రకారం 15 శాతం మంది బాలబాలికలు మాత్రమే పూర్వ (ప్రాథమిక విద్యా సౌకర్యాన్ని పొందుతున్నారు. కనుక పిల్లలను ప్రాథమిక విద్యకు సిద్దంచేసే పూర్వ (ప్రాథమిక్త విద్యను కూడా సార్వజనీనం చేయాలి.

పాఠశాల పంపిద్దత అర్ధం : “శిశువు పారశాల పరంగా (1) వ్యక్తిగత సంసిద్దత (2) సాంఘిక సంసిద్దత (3) మనో చలనేం(ద్రియాత్మక సంసిద్దత (4) బౌద్ధిక లేదా విద్యాపరమైన నంసిద్దతను కలిగి వుండటాన్ని” పాఠశాల సంసిద్దత అంటారు.

పాఠశాల నంసిద్దతా కార్యక్రమాలు : పిల్లలు ఒకటవ తరగతిలో చేర్పించకముందే వారిని 6 నుండి 8 వారాల వ్యవధికల పాఠశాల సంసిద్ధ్దతా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేలా చేస్తారు. ౩ నుంచి 5 సంవత్సరాల వయసున్న పిల్లల్ని బడికి వచ్చేలా అకర్షితులను చేయటం ఈ పారశాల సంసిద్ధతా కార్యక్రమం లక్ష్యంగా వుంటుంది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ పారశాల సంసిద్దతా కార్యక్రమంలో నియత పాఠాల జోలికిపోరు. కధలు, సంభాషణలు, ఆటపాటలు, చిన్న చిన్న సైన్స్‌ ప్రయోగాలు, బొమ్మలు గీయటం, మట్టితో బొమ్మల తయారీ తదితర కృత్యాల ద్వారా పిల్లలక్తు బోధన జరుపుతారు. ఉపాధ్యాయులు పిల్లల్లో కల్పిపోయి, ప్రేమాను రాగాలు పంచుతూ ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని కల్పిస్తారు. దీంతో ఉపాధ్యాయుడంటే, పాఠశాలంటే భయం పోయి బడికి వచ్చేవారి సంఖ్య పెరగటమేకాక, బడికి వచ్చినవారు (ప్రాథమిక విద్య తప్పనిసరిగా పూర్తి చేసేటట్టు చూడవచ్చు. ఈ విధంగా (డ్రావ్‌అవుట్‌, రిటెన్షన్‌ సమస్యలను పరిష్కరించవచ్చు. నునరాష్ట్రంలో పారశాల సంసిద్ధతా కార్యక్రమం రాష్ట్రంలోని సోకాల్డ్‌ ఇంగ్లీషు మీడియం (ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో, ఎల్‌..కె.జి, యుఃె.జి పేర్లతో తరగతులు నడువుతున్నప్పటికీ అక్కడ రాయటం, చదవటం వంటి వాటికే ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత ఇస్తుండటంతో పిల్లల్లో శారీరక, బౌద్దిక సామాజిక అభివృద్ది కానరావటం లేదు. అంతేకాకుండా పిల్లలు మానసిక ఒత్తిడికి గురై పారశాలల్టో చేరే సమయంలో 'బడి అంటేనే భయపడి" మానివేసే దుస్టితి దాపురిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే పూర్వ(ప్రాథమిక విద్య లేదా 'పాఠశాల సంసిద్ధతా” పధకం ఉపయోగాన్ని గుర్తించి 'ఆంధ్ర మహిళా సభ" అనే న్వచ్చంద సంస్థ అన్ని జిల్లాల్లో పారశాల సంసిద్దతా కార్య'క్రమాన్ని అమలు చేయాలని నిర్ణయించింది. విద్యార్థులకు పాఠశాలల్లో ఆవనరమైన శారీరక, బౌద్దిక, సొమాజిక భాషాపర సామర్థ్యాలను "పెంపొందించటం, ఆసక్తికరమైన అభ్యసనావకాశాలను కల్పించి చదువు పై పిల్లలకు ఆసక్తిని పెంపొందిస్తూ తద్వారా వారి నమోదుకు కృషి చేయటం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం. కృత్యాధార పద్దతిని ఉపయోగిన్తూ నమోదైన పిల్లల్లో చదువుపట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించి (డ్రాప్‌ అవుట్స్‌ను తగ్గించాలనే యోచనతో ఈ పారశాల సంసిద్డ్దతా కార్యక్రమాన్ని (ర) రూపొందించారు. పైలెట్‌ ప్రాతిపదికగా 1995-96 విద్యా సంవత్సరంలో కొన్ని జిల్లాల్లో ఎంపిక చేసిన 10 (ప్రాథమిక పారశాలల్లో ఈకార్యక్రమాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. తర్వాత ఆయాజిల్టోల్లో మరో 4 (ప్రాథమిక పారశాలలను వంపిక చేసి ఈ పధకం (్రవేశ పెట్టిన పాఠశాలలతో పోల్చారు. పాఠశాల సంసిద్ధతా కార్యక్రమం ప్రవేశపెట్టిన స్కూళ్ళలో ఒకటో తరగతి నమోదు శాతం 12 శాతం పెరిగినట్టు గుర్తించారు. రెండో తరగతి నమోదు శాతం కూడా పెరిగి (డ్రాప్‌ అవుట్స్‌ తగ్గినట్టు పరిశిలనల్లో తేలింది. ఈ కార్యక్రమం పైలెట్‌ ప్రాతిపదికన నత్ఫలితాలివృుటంతో అన్ని జిల్లాల్లోనూ దీన్ని విన్వరించాలని నిర్ణయించారు. ఈ కార్యక్రమ అమలులో భాగంగా ఒకటో తరగతి ఉపాధ్యాయులకు ఆరు రోజులపాటు 'డైటో లలో శిక్షణకూడా ఇచ్చారు. ఈ కార్యక్రమానికి 'యూనిసెఫ్‌' ఆర్థిక సహాయం చేసింది. ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో ఇవుడు అంగన్‌వాడీ, బాలవాడీ, శివువిహార్‌లు స్థాపించబడి నడపబడుతున్నాయి.

పగ 100% నమోదు , నిలుపుదలకు, (ఫైమరి విద్యా నాణ్యతను మెరుగుపరచటానికి చర్యలు సమీక్షా ప్రశ్నలు 1 (ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో 100 శాతం నమోదుకు, నిలకడకు తీసుకోవలసిన చర్యలను సూచింపుము. 2 నవోదయ పాఠశాలల లక్ష్యాలేవి ? 3 నవోదయ పారశాలల లక్షణాలేవి ? 4 మనరాష్ట్రంలో నవోదయ విద్యాలయ పధకం గురించి వివరించుము. 5. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాధమిక విద్యా పథకం ఉద్దేశాలేవి ? 6 ఉఊూ2లైవి ఆరుసూత్రాలను వివరించుము. 7. మనరాష్టంలో ఉటూ99 లో భాగంగా అమలుచేయబడ్డ అంశాలేవి ? 8. 083 పథకం లక్ష్యాలు ఏవి ? దాని ప్రాధాన్యత ఏమి ? 9 1992లో 098 పథకానికి చేసిన సవరణలేవి ? 10. 0క8 పధకంద్వారా ప్రాధమిక పాఠశాలలకు కల్పించే సౌకర్యాలేవి ?

1. 093 పథకం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అమలు జరుగుతున్న తీరు ఎట్టిది ? 12 కనీస అభ్యసన స్థాయిల భావన అనగానేమి ?
2. 3 లక్షణాలేవి ?
3. వెల ఉపయోగాలేవి ?
4. వివిధ సబ్జెక్టులలో ౫4.1 లక్ష్యాలేవి ? 16 కనీస అభ్యసన స్థాయిలను నిర్ణయించటం ఎలా ? 7, మనరాష్ట్రంలో 1411 కార్యక్రమం అమలు జరుగుతున్న తీరును వివరింపుము.
5. కనీస అభ్యసన.స్థాయిలవలన ఉపాధ్యాయుల కేమి ఉపయోగం ?
6. ౨2789 ఉద్దేశాలేవి ?
7. లలిత? మనరాష్ట్రంలో జరుపుతున్న కృషి ఎట్టిది ?
8. మనరాష్ట్రంలో 93 పరిపాలనా నిర్వహణను వివరింపుము.
9. మనరాష్ట్రంలో 280 ప్రాముఖ్యత ఏమి ?
10. పాఠశాలలో నమోదు, నిలకడను పెంచటానికి 447 ఫౌండేషన్‌ చేస్తున్న కృషి ఏది ?
11. (ప్రాథమిక పాఠశాలలో నిలకడ, నమోదు పెంచటానికి ఏకలవ్య, మాబడి పథకం, వ్యూహాలను వివరింపుము.
12. మళ్ళీబడికి పోదాం కార్యక్రమాన్ని వివరించండి.
13. మధ్ధస్నాలోజన పధకం లక్ష్యాలేవి ?
14. నాన్‌ డిటెన్షన్‌ అవసరమా ? చర్చించుము. 28 (ప్రాథమిక పారశాలల్లో నిలకడ సమస్యను పరిష్కరించటానికి పారశాల సంసిద్దతా కార్యక్రమం (ప్రాధాన్యత ఎట్టిది ?

యూనిట్‌ 7 విద్యా ఆచరణలు మరియు మూల్యాంకన విధానాలు

జొ జొ జ్యో

1. సంస్థగతపరలైన సంస్రదాడు పరయ ఆ ఫ్యాటేలు

సంస్థాగత పరమైన వ్యూపవోలు : (ప్రాథమిక విద్యాదశలో తరగతి గది బోధనను మెరుగుపరచటానికి, పిల్లలకు అభ్యసనకుగాను అనువైనవాతావరణాన్ని కల్పించటానికి, పిల్లల అభ్యనన నమర్జ్శవంతంగా వుండటానికి ఎన్నో నంస్టాగతపరమైన వ్యూహాలను మనదేశంలో అనుసరించటం జరుగుతోంది. వాటిలో (శ్రవ్య, దృళ్య సామాగగిని, విద్యాటెలివిజన్‌ను, కంప్యూటర్లను ఉపయోగించటం ముఖ్యమైన సంస్భాగతపరమైన వ్యూహాలుగా చెప్పవచ్చు. వీటిలో (శ్రవ్య, దృళ్య సామాగ్రిని, విద్యాటెలివిజన్‌ను సాంప్రదాయక వ్యూహంగాను, కంవూటర్హ వినియోగాన్ని ఆధునిక వ్యూహంగాను చెప్పవచ్చు. వీటి గురించి క్రింద తెలుసుకుందాము.

సంస్థాగత వ్యూహంగా (శ్రవ్య, దృళ్యసామా[ = తరగతి గది బోధనలో (శ్రవ్య, దృశ్య సాధనాలను ఎప్పటినుంచో మన (ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే వీటిలో కొన్నింటిని పూర్తిగా సాంప్రదాయక వ్యూహాలనటానికి వీలులేదు. ఊదాహరణకు వీడియోటేపులు విద్యాటెలివిజన్‌ సాంవ్రదాయక వ్యూహాలని పూర్తిగా అనలేము. మొత్తంమీద ప్రాథమిక విద్యారంగంలో ఉపయోగించే. శ్రవ్య దృశ్యసాధనాలను ఈ క్రింది విధంగా వర్గీకరించవచ్చు.

1.శ్రవ్యసాధనాలు (ఇయ0గ220801213) : (1) రేడియో (2) టేప్‌రికార్డర్‌

2 దృశ్య సాధనాలు (1902 2206403) : (1) బులెటిన్‌ బోర్డులు (2) సుద్దబల్లలు (3) చార్జ్చులు (4) చిత్ర లేఖనాలు (5) ఎగ్జిబిట్‌లు (6) ఫిల్మ్‌స్టీప్‌లు (7) ఫ్లాషకార్డులు (8) ఫ్లానెల్‌ బోర్జులు (9) మాన్నెటిక్‌ బోర్డులు (10) బొమ్మల పుస్తకాలు (11) మ్యాపులు (12) నమూనాలు (13) చిత్రాలు (14) పోస్టర్టు (15 ఫోటో(గ్రాఫ్‌లు (16) స్లెడులు (17) నిశ్శబ్దఫిల్మ్నులు

3. శ్రవ్య-దృళ్య సాధనాలు (గుటయంచం డడ] 2143) : (3) నిదర్శనాలు (2) చలనచిత్రాలు (3) సౌండ్‌ ఫిల్మ్‌ ఫ్రిప్స్‌ (4) టెలివిజన్‌ (5) వీడియో టేప్స్‌ (6) స్టడీ ట్రిప్స్‌ శవ్య,దృశ్య ఉపకరణాల (ప్రాధాన్యత :

1 తరగతిగది బోధనలో (శ్రవ్య, దృశ్య ఉపకరణాలు విద్యార్థులలో ఆసక్తిని రేకెత్తించుతాయి. అభ్యననలో ఆసక్తి కలిగినపుడు నేర్చుకొనే దానిలో (శ్రద్ద కలుగుతుంది. అభ్యసనలో ఆసక్తి శ్రద్దవుంటే సబ్జెక్టుపై మంచి పట్టు ఏర్పడుతుంది,

138 సంస్తాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు

2. శ్రవ్య,దృశ్య సాధనాలద్వారా కొద్దినిమిషాల వ్యవధిలో శతాబ్దాలపాటు జరిగిన చరిత్రను సజీవరూపంలో విద్యార్దుల కళ్ళకు కట్టేటట్టు చూపించవచ్చు. ఎన్నడో జరిగిన నంఘటనను ప్రత్యక్షంగా చూసి అనుభవిన్తున్న అనుభూతిని కలిగించవచ్చు. ఉదాహరణకు 1680 శబ్దచలనచి(డత్రం ద్వారా ప్లాసీ యుద్దాన్ని విద్యార్దులు వీక్షించేటట్టు చేయవచ్చు.

3. పాఠశాలలో రోజ్ఞూ ఒకేరీతిన పనిచేసే పద్దతిలో (శ్రవ్యదృశ్య ఉపకరణాలు కొంత్తమౌర్పును తెస్తాయి. ఈమార్పును విద్యార్దులు సంతోషదాయకమైన మార్పుగా హార్షీస్తారు.

శ. (శ్రవ్య-దృళ్య ఉపకరణాలు తరగతిగది వాతావరణాన్ని చైతన్యవంతం గానూ, ఉల్దానకరంగాను ఉంచుతాయి. ఉపాధ్యాయుడు ఒక నమూనాను విప్పి చూపినపుడు, ఒక చిత్రాన్ని తెరచి చూపినపుడు లేదా ఒక ఫిల్మ్‌ను చూపడం 'ప్రారంభించినపుడు విద్యార్దుల మొఖాలు ఆనందంతో వెలిగిపోతాయి. వెనకబెంచీలో కూర్చుని పారం జరుగుతోంటే ఎప్పుడూ కునుకు తీసే మందమతులైన విద్యార్దులను సహితం ఇవి ఒకింత ఉత్సాహవంతులను చేస్తాయి.

ర్‌, ఆవ్యదృశ్య ఉపకరణాలు ఉపయోగించి పారం చెప్పినపుడు తరగతి ప్రతిస్పందన ఎల్లపుడూ బాగుంటుంది.

6. నేర్చుకున్న విషయం మదిలో చాలాకాలం నిలిచి వుండేటట్టు దోహద పడతాయి.

7. బజారు గైడ్డమీద ఆధారవడేకంటే పాఠ్యపుస్తకాలను చక్కగా ఉపయోగించుకునేటట్టు శ్రవ్యదృశ్య సాధనాలు విద్యార్దులకు ఉద్దీపనను అందిస్తాయి.

8. సాధారణంగా అన్ని నట్టెక్సుల బోధనలో (శ్రవ్యదృళ్య ఉపకరణాల ఉపయోగంవున్నా, విజ్ఞానశాస్త్రం, భౌగోళికళశాస్త్ర బోధనలో వీటి ఉపయోగం ఇంకా ఎక్కువ. ఎందుకంటే సబ్జెక్టులకు సంబందించిన విషయాలను వాటి నహజ సన్నివేశాలలో పరిశీలించటానికి ఇవి తోడ్పడతాయి. వివిధ విజ్ఞానశాస్తాల బోధనలో నజీవ అనుభవాలను పిలలముందుంచాలి. నేరుగా ఈ నమాచారాన్ని పిల్లలముందుంచటం సైన్స్‌ టీచర్జుకు సమస్యవుతుంది.

9.ఆలోచనకు నిరంతరతను కల్పించటంలో (శ్రవ్యదృశ్యసాధనాలు తోడ్పడతాయి. వాస్తవంగా చూడలేని విషయాలను విద్యార్దులు తెరమీద చక్కగా

చూడగలుగుతారు. ఉదాహరణకు అగ్నిపర్వతాలు, అవి బద్దలయ్యే ప్రక్రియను సాధారణంగా చూసే అవకాశం పిల్లలకు లభించదు. (శ్రవ్యదృళ్య సాధనాలద్వారా ఈ పక్రియ చాలా దగ్గరగా వుండి పరశీలించగలరు. ఆవిధంగా నేర్చుకున్నది చాలాకాలం గుర్తుంటుంది కూడా.

10. విషయాన్ని చూసి చక్కగా అవగాహన చేసుకోవటానికి తోద్పడతాయి. ఉదాహరణకు విత్తనం మొలకెత్తటం, మొగ్గపూవుగా వికసించటం వంటివాటిని ఈ సాధనాల ద్వారా చక్కగా వీక్షించవచ్చు.

విద్యా టెలివిజన్‌ డషంం2టం021 6110వ -- 20

ఆవశ్యకత :

తరగతి గదుల్లో నేడు సాధారణంగా విద్యాబోధన (ప్రధానంగా శ్రవణేం(ద్రి యానుభవాన్నిచ్చేలా మాత్రమే సాగుతోంది. ఈ కారణంగా విద్యార్థుల్లో అభ్యసనయందు ఆసక్తి ఉత్తేజాలకు బదులు వినుగు జనించి పాఠశాలల్లో వృధా, స్థబ్బత సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. అందువల్లనే మనం సార్వజనీన (ప్రాధమిక విద్యను ఇంకా సాధించలేక పోయాము. అభ్యనన ఆకర్షణీయంగా, ఉత్సాహ పూరితంగా వుండాలంటే వీలైనన్ని ఎక్కువ జ్ఞానేంద్రియాలకు అనుభవాన్ని, అనుభూతులను కల్పించాల్సి వుంటుంది. ఇలాంటి అనుభవాలను, అను భూతులను కల్పించే దృళ్య, శ్రవ్య సాధనాలలో టెలివిజన్‌ ప్రధానమైనది. టెలివిజన్‌ ద్వారా దృశ్యాలను చూచుటలతోపాటు మాటలు, పాటలు, ప్రత్యేక శబ్దాలు వినవచ్చు. ఒక చిత్రం వేయి మాటలకు సమానమనే నానుడిననుసరించి ఒక చిత్రాన్ని లేదా వాస్తవ వన్తువును చూపటం ద్వారా పారాన్ని చెప్పినచో విషయ అవగాహన తేలిగ్గా ఏర్పడుతుంది. ఉదాహరణకు పరిణామ (క్రమంలో మనిషికి దగ్గరి జంతువుగా చింపాంజీని గూర్చి చెబుతూ వుంటాం. యధార్డంగా చింపొంజీని టి.విలో చూపినట్టయితే అదినడిచే విధం, దాని శారీరక మార్పులను ప్రత్యక్షంగా విద్యార్థి తెలుసుకో గలుగుతాడు. ఇదే దృశ్యాన్ని మనం ఎన్నిమాటల్లో చెప్పినా విద్యార్థికి (ప్రత్యక్షంగా చూసిన అనుభూతిని కల్షించలేము,

అంతేగాక భారత దేశంలాంటి విశాల దేశంలో మారుమూల (ప్రాంతాలవారికి సహితం ఎంతోమందికి వయోజన, అనియత విద్యా విధానాలను టెలివిజన్‌ద్వారా పటిష్టంగా అందించవచ్చు. కళలు, సంగీతం, సాహిత్యం, నాటకాలు, సినిమాలు వంటి కార్య(క్రమాలద్వారా సామాజిక, సాంస్కృతిక మార్పులు తీనుకురావటానికి టెలివిజన్‌ దోహదపడుతుంది.

గొప్ప గొప్ప విద్యావేత్తలు, శాన్తవేత్తలు, కళాకారులు, ఉపాధ్యాయుల అభిప్రాయాలు తెలుసుకోవటానికి టెలివిజన్‌ చక్కటి మాధ్యమం.

మన రాజ్యాంగంలోని 45వ ఆర్టికల్‌ (ప్రకారం రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన పది సంవత్సరాలలో 14 సంవత్సరాలలోవు బాలబాలికలందరికీ ఉచిత నిర్పంధ (ప్రాధమిక విద్య కల్పించాలని నిర్దేశించినా అది నేటికీ నెరవేరలేదు. కనీసం 2005 నాటికైనా దేశంలోని ప్రజలందరికీ అక్షరాస్యతను కల్పించేందుకు టి.విని ఒకసాధనంగా ఉపయోగించవచ్చు.

విద్యా టెలివిజన్‌ ప్రయోజనాలు : టి,వి. ద్వారా విద్యాబోధన చేయటంవల్ల ఈ (క్రింది ప్రయోజనాలు ఒనగూడుతాయి.

140 సంస్తాగతపరమైన సాం(్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు

1 ఒకేసారి ఎక్కువ మంది విద్యార్దులకు సబ్జెక్టును బోధించటానికి టి.వి. చక్కటి సాధనం.

2 వీడియో టేపు యూ నిపుణుడైన ఉపాధ్యాయుడు పయోగించిన నైపుణ్యాలను ఫిల్మ్‌తిసి తరువాత అవసరమైనపుడు ఉపయోగించవచ్చు.

3౩ _అభ్యాసకులలో అభిరుచిని పెంచి వారిని పార్య బోధనలో లీనం చేస్తుంది విద్యా టి.వి.

4 టివి ద్వారా జరిగే అభ్యసన శాశ్ళతంగా నిలిచిపోతుంది.

5 అభ్యసనలో ఉత్సావాన్నీ, (ప్రోత్సాహాన్ని రేకెత్తిస్తుంది.

6 శబ్ద ప్రాధాన్యతను తగ్గించి దృళ్య ప్రాధాన్యతను పెంచుతుంది.

7. విద్యార్థిని తరగతి గది గోడలను దాటించి బాహ్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తుంది.

& బోధనను (ప్రభావవంతంగా చేసి జీవంపోస్తుంది.

9. భాషా సంబంధమైన అభ్యసన అవధులను అధిగమిస్తుంది.

10. బహుళ జనానికి తక్కువ ఖర్చుతో విద్యా వ్యాప్తిగావిస్తుంది.

11 ఎలక్షానిక్స్‌ల ట్రిక్స్‌, జిమ్మిక్స్‌ ద్వారా వాస్తవంగా సాధ్యంకాని అను భూతులను సాధ్యపరచి విద్యార్థి అవగాహనకు తోడ్పడుతుంది.

12 చిత్రాల కదలికలకు శబ్దాన్ని జోడించి వాస్తవ పరిస్తితులకు

= సన్నిహితులను చేస్తుంది.

13. విద్యా భావనకు రూపకల్పన చేసి అనగాహనకు అవకాశం కల్షిస్తుంది.

14. ఉపాధ్యాయుడు నిపుణులైన ఉపాధ్యాయులు ఉపయోగించిన బోధనా పద్దతులను పరిశీలించి వాటిని తన బోధనా విధానంలోనూ అనుసరించ వచ్చు, (|

15. విభ్రమణ పరిస్తరాలను (4132002 కలుగాంలునశ1088) తొలిగించి నేర్చుకునే అంశంపైనే దృష్టికేంద్రీకరించటానికి తోడ్పడుతుంది.

16. పిల్లల నబ్చెక్సు అవసరాల కనుగుణంగా బోధనోపకరణాలను ఉపయోగించి బోధించిన సన్నివేశాలను పిల్లలకు చూపవచ్చు.

7 తరగతి గదిలో ప్రక్షేపిత (0066464) ఉపకరణాలను, ఏర్పాటు చేయవలసిన అవసరం వుండదు. ఆ విధంగా సమయం, ప్రయత్నం, ఖర్చు కలిసివస్తుంది.

18. వివిధ సబ్జెక్టులకు సంబంధించిన నూతన సమాచారాన్ని పాఠ్య (ప్రణాళికల్లో తినుకురాబడిన మార్పులను, నూతన ఉపకరణాలను తరగతిలో పిల్లలకళ్ళకు కట్టేటట్టు చూపటానికి ఇది చక్కటి పాధనం.

|

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 141 ఇన్ని ఉపయోగాలుండబట్టే విద్యా బోధనలో టీవీని అత్యుత్తమ సాధనంగా

చెప్పవచ్చు. అయితే ఇది తరగతి గది నుండి ఉపాధ్యాయుడ్ని తాలగించేందుకు

ఉద్దేశించబడింది కాదని, అది కేవలం బోధనో పకరణంగా ఉపాధ్యాయుడి బోధనను

పటిష్టపరచేందుకు అదనపు సహకారాన్ని అందించేందుకు ఉపయోగించే సాధనంగా

దాన్ని భావించాల్సి వుంటుంది.

పరిమితులు (1101626015) :

1 టివిలో సమాచార (ప్రసారం ఏకమార్గంగా (06-౯8) 60యుులుయే- 62601) వుంటుంది. అంటే టెలివిజన్‌ చెప్పే విషయాన్ని వింటం, చూడటమేగానీ పిల్లలు ప్రచ్చిస్తే టి.వి. బదులీయలేదు.

2. ఒకేసారి ఎక్కువ మంది విద్యార్థులకు చేరుకునేలా టి.వి కార్యక్రమాలు లేకపోతే సాధారణ తరగతిగది శిక్షణ కంటేకూడా టివి ద్వారా బోధనవల్ల ఎక్కువ ఖర్చవుతుంది.

3. పిల్లల వైయక్తిక భేదాలను బట్టి బోధించటానికి టివిలో అవకాశం లేదు.

4 వేర్వేరు ఫిల్లల స్థాయిని బట్టి ప్రత్యేక అవసరాలను టి.వి తీర్చలేదు.

5. పాఠశాల సమయాలకు అనువుగా టివి పారాల ప్రసారాలుండవు.

6. పుస్తకంలాగ పేజీలను వెనక్కి తిప్పి చదవలేము. అవనరమైతే టెలి విజన్‌ను తిరిగి చూడటానికి, వింటానికి అవకాశం లేదు. అంటే టివి కార్యక్రమాలలో సరళత తక్కువ.

7. టివి ద్వారా విద్యాబోధన శిశుకేంద్రీకృతంగా వుండదు.

8 టెలివిజన్‌లో (ప్రసారమయ్యే హింసాత్మక, దౌర్జన్య పూరిత సంఘటనలు పిల్లల మనస్సులను (ప్రక్కదారి పట్టిస్తాయి. +

విద్యా టెలివిజన్‌లో రకాలు ((షగ69 0£960026002] మోగి :

విద్యా టెలివిజన్‌లో రెండు రకాలున్నాయి. అవి (1) ఓపెన్‌ సర్క్యూట్‌ టెలివిజన్‌ (0౮౫ ంలూల416 గౌతేఅగం100) (2) క్లోజ్డ్‌ సర్క్యూట్‌ టెలివిజన్‌ (010566 616 161*గ910% - ౮౦. వీటిలో క్లోజ్డ్‌ సర్క్యూట్‌ టెలివిజన్‌ ముఖ్యమైనది. దాని గురించి కొంత తెలుసుకుందాము.

క్లోజ్డ్‌ సర్క్యూట్‌ టెలివిజన్‌ (౮౮౫) : అర్ధం : “బ్రాడ్‌కాస్టింగ్‌ విధానంద్యారా

కాకుండా కో-ఏక్సియల్‌ కేబుల్‌ (౮0-262 62010) ద్వారా టెలివిజన్‌ చిత్రాలను కెమెరానుంచి రిసేవర్‌కు లేదా మోనిటర్‌కు పంపే వ్యవస్థను క్షోళ్స్‌ సర్క్యూట్‌ టెలివిజన్‌" అని అంటారు. 00% వ్యవస్టలో టెలివిజన్‌ కెమెరా, వీడియో టేఫ్‌రికార్టర్‌, టెలివిజన్‌ సెట్‌వుంటాయి. వీటిని వైర్‌ల ద్వారా లంకిస్తారు. సంక్షిష్ట ౮౮౫౪ వ్యవస్థలో అనేక టివి కేమేరాలను వీడియో టేప్‌రికార్డర్లను, టెలివిజన్లను అమర్చి వీటిని వైర్‌లతో ఇంటర్‌కనెక్ట్‌ చేస్తారు.

142 __సంస్థాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు

స విద్యలో ౮66౫ ఉపయోగాలు : విద్యలో ౮6 రెండు రకాలుగా

ఉపయోగపడుతుంది. అవి : "| 1. దృశ్య ఉపకరణంగా (45 2 5421 తర) : ౮౮౫ ద్వారా ఒక

ఉపాధ్యాయుడు వివిధ తరగతుల విద్యార్దులకు ఒకేసారి పాఠాన్ని బోధించవచ్చు. డిమాన్‌(స్ట్రేషన్‌ చేసేటపుడు వస్తువుని టి.వి. కెమెరాల సహాయంతో పెద్దదిగా చేసి చూపించవచ్చు. తరగతి గదుల్లో కొంచెం ఎత్తులో అమర్చిన టివి సెట్‌లో కనబడే ఆడిమాన్‌(ఫ్ట్రేషన్‌ను పిల్లలు న్పష్టంగా ఖీక్షించవచ్చు. మాష్టారు ఎదురుగావుండి డిమాన్‌స్ట్రేషన్‌ చేస్తున్నట్లే వుంటుంది. . ఉపాధ్యాయ శిక్షణా సాధనంగా 00౫7 : ఉపాధ్యాయుల బోధనా నైవుణ్యాలను అభివృద్ది చేయటానికి ౮ర౦7ని ఉపయోగించవచ్చు. మైక్రోటీచింగ్‌ విధానంలో పరిశీలకుని వ్యాఖ్యానాల (099అాలోం 00%%606) కంటే కూడా టివిలో (ప్రదర్శితమయ్యే తన బోధనా విధానం మంచి చెడ్డలను ఉపాధ్యాయుడే న్వయంగా వీక్షించవచ్చు. తన బోధనా పద్దతులు, తన అలవాటు చేష్టలు (012203067182019). తానే న్వయంగా పరిశీలించి పునఃవుష్టి (1866040 పొందుతాడు, ఇలా ఉపాధ్యాయుని బోధనా నైపుణ్యాలను మెరుగు పరుచుకోవటంలో ౮౮ గొప్పు సహాయకారిగా వుంటుంది. = ప్రస్తుతం అమలు జరుగుతున్న విద్యా టెలివిజన్‌ కార్యక్రమాలు :

(ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఒరిస్సా, మహారా(ష్ట్ర ఉత్తర (ప్రదేశ్‌, బీహార్‌ మరియు గుజరాత్‌ రాష్ట్రాలలో 5-11 సంవత్సరాల వయస్సు బాలబాలికలకు (ప్రాధమిక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుల నిమిత్తమై టెలిస్కూల్‌ కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేస్తున్నారు. 1988 వరకు 0౮% (6లుడా&! మంళలుల8 01 తెతేటంజటం021 గొంంటంం10ళ్చగ రాష్ట్రాలతో కలసి ౩౫7 కార్యక్రమాలను రూపొందించేవి. 1988 నుంచి 0౫ మరియు [0 (50209 096066 0 ౨440260021 గంయిుం10బ) లు కలసి (ప్రోగ్రామ్‌ ప్రాడక్షన్‌లోను, (ట్రాన్సిమిషన్‌లోను కలసి కట్టుగా బాధ్యత వహిస్తున్నాయి.

విద్యా టెలివిజన్‌ కార్యక్రమాల్లో ప్రస్తుతం నాలుగు రకాల కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేస్తున్నారు. అవి.

1. ఎిన్‌రిచ్‌మెంట్‌ కార్యక్రమాలు : ఈ కార్యక్రమాలను సిలబన్‌ను ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందించారు. పాఠ్య విషయాలను సుసంపన్నం చేయటం, ఆదనపు విజ్ఞానాన్ని అందించటం, పాఠ్యేతర విషయాలు కూడా తెలియ జెప్పటం,. ఈ కార్యక్రమాల లక్షణాలు. (ప్రస్తుతం 519% (ప్రసారం చేసే 1 కార్యక్రమాలలో ఎన్‌రిచ్‌మెంట్‌ కార్యక్రమాలకే (ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ ౧

2. పాఠ్య విషయాలకు సంబంధించిన కార్యడక్రమాలు ; ఈ కార్యక్రమాలు నిర్దిష్ట విషయాల మీద పూర్తిగా ఆయా తరగతుల పార్యాంశాలకు నసంబంధించినవై వుంటాయి. ఇవి ప్రధానంగా తరగతి గదిలో చెప్పే వారాలకు అనుబంధంగా వుంటాయి,

3. ప్రత్యేక కార్యశ్రమాలు : ప్రత్యక సందర్భాలు, సంఘటనలు, ఉత్సవాలకు సంబంధించిన విద్యా కార్యక్రమాలు ఈ కోవలోకి వస్తాయి. (ప్రధానంగా జాతీయ పండుగదినాలు, ఉత్సవాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ కార్యక్రమాలను రూపొందించి ఆయా సందర్భాలలో ప్రసారం చేస్తారు.

శీ. ఉపాధ్యాయ శిక్షణా కార్యశక్రనూలు : అభ్యసనం అనేది ఒక నిరంతర ప్రక్రియ. ఉపాధ్యాయుడు తన విద్యా బోధనలో అనేక నూతన ప్రక్రియలు, విషయ 'సేకరణ,బోధనా నైపుణ్యాలు పెంచుకునేందుకు ఈ కార్యక్రమాలు ఉపాధ్యాయులకు తోడ్పడతాయి.

(ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో శ్రవ్య - దృళ్య విద్యా పథకం (ఉషయేం-౪15221 రట0షటం0 రంటేఆయం) ప్రాముఖ్యత :

అక్షరాలు దిద్దుతూ కూర్చోవడం, అర్థం చేసుకోకుండా బట్టీ వేయడం, ఉపాధ్యాయులు చెప్పిందే సత్యం అనుకోవడం సాంప్రదాయక పద్దతి. శ్ర దృష్ట సాధనాల ద్వారా విషయాలను నేర్చుకోవడం ఆధునిక పద్దతి. చిన్న పిల్లలు వెంట నేర్చుకోవడానికి, నేర్చుకున్న విషయాలను ఎక్కువ కాలం జ్ఞాపకం పెట్టుకోవడానికి (శ్రవ్య-దృశ్య విద్యా సాధనాలు బాగా దోహదవడతాయి. ముఖ్యంగా (ప్రాథమిక దశలోని విద్యార్దులకు దృశ్య ఆనుభవం చాలా శక్తివంతమైనది. ఉపాధ్యాయుడు తన నోటిమాట ద్వారా చెప్పేదానికంటే విషయాలను తన కళ్ళతో స్వయంగా చూసి నేర్చుకున్నపుడు పిల్లవాడు సులభంగా మరచిపోడు. పైగా అదో అనుభూతిని, ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. (ప్రాధమిక విద్య సార్వత్రికం చేయడానికి మన దేశంలో అనేక పథకాలు (ప్రారంభించబడినాయి. ఈ రంగంలో అభ్యసన, బోధనా పద్దతులలో మార్పులు తీసుకొనివచ్చి ఎక్కువ మంది విద్యార్థులను (ప్రాథమిక పాఠశాలలకు ఆకర్షించటం నేటి మన (ప్రభుత్వ విధానం. ఈ నదాశయంతోనే ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం 1986-87 లో ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో శ్రవ్య, దృళ్య విద్యను (ప్రవేశపెట్టింది. పర్యావరణం, ఆరోగ్యం, పారిశుద్ధ్యం, ప్రకృతి శాస్త్రం వంటి విషయాలకు ఈ విధానంలో అధిక (ప్రాధాన్యత నిస్తారు. 1986-87 సంవత్సరంలో ఈ (శ్రవ్య, దృశ్య విద్యను పైలట్‌ ప్రాతిపదిక పైన కృష్ణా, నల్లగొండ, చిత్తూరు జిల్లాలలోని 6 వందల ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ప్రవేశపెట్టారు. నాలుగు సంవత్సరాల కాలంలో (1988-89 నుంచి) ఏడాదికి 10వేల పారశాలల చొప్పున దశలవారీగా రాష్ట్రంలోని అన్ని 'ప్రొభమిక పాఠశాలలకు ఈ పధకాన్ని వర్తింపజేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం

144 సంస్తాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు నిర్ణయించింది. ఈ పథకం క్రింద పాఠశాలలకు కలర్‌ టీవీ సెట్‌ను, వీడియో క్యాసెట్‌ ప్టేయర్‌ను, సింగిల్‌ లెన్స్‌ ప్రాజెక్షన్‌ సిస్టమ్‌ను, కలప క్యాబినెట్‌ను, పారాలున్న వీడియో కెసెట్టను సరఫరా చేసారు. అయితే 1998 నాటికి 12,860 (ప్రాధమిక పారశాలలకు మాత్రమే టెలివిజన్‌ సెట్టను సరఫరా చేయటం జరిగింది. భారత దేశంలో (శ్రవ్య-దృళ్య విద్యను ప్రప్రధమంగా ఆం(ర్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వమే ప్రవేశపెట్టింది. శ్రవ్య - దృశ్య విద్య లక్ష్యాలు :

శ (ప్రాధమిక దశలో తరగతి బోధనను మెరుగుపరచడం.

2 విద్యార్థులు త్వరగా అభ్యసించడానికి అనువయిన వాతావరణాన్ని

పాఠశాలల్లో కల్పించడం,

రి ఉపాధ్యాయులకు, విద్యార్థులకు మధ్య మరింత సాన్నిహిత్యాన్ని

పెంపొందించడం.

&ఓ పిల్లలు అధిక నంఖ్యలో పాఠశాలల్లో చేరడానికి, మధ్యలో

మానివేయకుండా చదువు కొనసాగించడానికి ప్రోత్సహించడం.

5. అనియత విద్యకు, వయోజన విద్యా కార్యక్రమాలకు ప్రజల మద్దతు

సంపాదించడం,

(ప్రాథమిక పారశాల విద్యార్థులకు ఈ పథకం ఒక వరం లాంటిది. ఈ పథకం యొక్క (ప్రయోజనాలను గమనించి కేంద్ర (ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు పాఠశాలలకు సప్లయి చేసిన టి.వి. సెట్టకు అయిన వ్యయంలో 75 శాతాన్ని భరించింది. కాని ఈ పథకం అమలు సక్రమంగా లేదు. పలుచోట్ల (ప్రాథమిక పాఠశాలలకు ర్‌ దృ విద్యకోసం ఇచ్చిన టి.వి. సెట్టను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు. హె మాౌన్టర్జు, విద్యాశాఖ అధికారులు, మండల (ప్రజాపరిషత్తు అధ్యన్షులు, టి.వి.లను, ఇతర సాధనాలను సొంతానికి ఉపయోగించుకుంటున్నారనే వమర్శవుంది. కొన్ని చోట్ట దొంగలు ఎత్తుకుపోయారని తెలిసింది. (శ్రవ్య-దృళ్య సాధనాలు ఎవరి ఆధీనంలో, ఎవరి బాధ్యతలో ఉండాలో స్పష్టంగా మార్గదర్శక. సూత్రాలలో నిర్దేశంచనందువల్ల దుర్వినియోగానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ పధకం నషక్రమంగా అమలు జరగాలంటే లోపాలను నరిదిద్దాలి. హెడ్‌ మాన్టర్హు, ఉపాధ్యాయులు ఈ పధకం అమలులో ఖచ్చితంగా బాధ్యత వహించాలి. పాఠశాలల్లో ఈ పధకం అమలు శ్రావ్యంగా సాగితే ప్రాథమిక పాఠశాలలకు సరఫరా చేసిన శ్రవ్య- దృశ్య సాధనాలను ఆయా గ్రామాలలోని అనియత, వయోజన విద్య, ఆరోగ్య కార్యక్రమాల్లోనూ ప్రయోజనకరంగా ఉపయోగించుకొనవచ్చు.

విద్యలో కంప్యూటర్‌

ముందువచ్చిన చెవులకంటె వెనుకవచ్చిన కొమ్ములువాడి అన్నసామెత

కంప్యూటర్‌ విషయంలో బాగా సరిపోతుంది. పారిశ్రామిక, వాణజ్యరంగాలు

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ కంప్యూటర్‌లేందే కాలుకదపని స్టితి వచ్చేసింది. దీనితో కంప్యూటర్‌ విద్యకు విపరీతమైన గిరాకీ ఏర్పడింది. ఇది ఇపుడు ఒక ప్రత్యేక డిసిస్టిన్‌గా తయారయింది.

కంప్యూటర్‌ అంటే? ; కంప్యూటర్‌ అంటే లెక్కలు చేసేది అని అర్హం. సాంకేతికంగా నిర్వచిస్తే 'దత్తాంశాన్ని (42168) అంగీకరించి ఆ దత్తాంశం మాద ఒక వరుస (క్రమంలో ఆపరేషన్స్‌ను నిర్వచించి ఫలితాలనందించే ఎలక్ష్రానిక్‌ పరికరమే కంప్యూటర్‌. ఇచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా కంప్యూటర్‌ కూడికలు, తీసివేతలు చేస్తుంది. పరిష్కరించాల్సిన నమస్యలు గణితశా(స్త్రానివే కానక్కరలేదు. వాణిజ్య సంస్థ్రవికావచ్చు. లేదా స్టాటిస్టిక్స్‌, ఫిజిక్స్‌, కెమి(స్ట్రీవికావచ్చు. ఇందువళ్లే కంప్యూటర్జు 'ప్రతిరంగంలో కనిపిస్తాయి.

కంవ్యూటర్‌ ఉపయోగాలు లేక కంవ్యూటర్‌ బోధనారీతులు (రకాలు) ౧౨00021 06465 0% 1565 0% ౮౦౧౫౦ ౫4అలి ; బోధనాభ్యసన రంగంలో కంప్యూటర్‌ను రకరకాలుగా ఉపయోగించవచ్చు. ఈ క్రింద పేర్కొన్న అంశాల్లో కంప్యూటర్‌ బహుబాగా ఉపయోగపడుతుంది.

1. ట్యుటోరియల్‌ పద్దతిలో బోధించటం ; ఇటువంటి పద్దతిలో కంప్యూటర్లు దాదాపు వాస్తవబోధనలో నిమగ్నమవుతాయి. ఇక్కడ కంప్యూటర్జు విద్యార్థులతో వ్యక్తిగతంగా పరస్పర చర్య, సంభాషణ కొనసాగిస్తూ ట్యుటోరియల్‌ పొత్రను సమర్థవంతంగా పోషిస్తాయి. విషయాలను ఆడియో టేవు ద్వారా మౌఖికంగాను, కాథోడ్‌ ట్యూబ్‌ద్వారా టెలివిజన్‌లో లాగా దృశ్య రూపకంగాను సమర్పించటం జరుగుతుంది. విద్యార్థి కీబోర్డు సహాయంతో ప్రతిస్పందిస్తాడు. కంప్యూటర్‌ విద్యార్థి ప్రతిన్సందనకు అతనితో 'మాట్టాడుతూ” (ప్రతిన్పందిన్తుంది. మళ్ళీ విద్యార్థి కంప్యూటర్‌కు ప్రతిస్పందిస్తాడు. ఇలా విద్యార్థికి, కంప్యూటర్‌కు మధ్య ఒక విధమైన సంభాషణ ఏర్పడుతుంది.

2. అభ్యాసం (౨1 07౯ 22066అ) : అభ్యాసం చేసి ఏదోఒక మార్గంలో ఇప్పటికే నేర్చుకున్న ఒక సబ్జెక్టు అంశాన్ని ఇంకా బాగా నేర్చుకోవటానికి కంప్యూటర్‌ నీలుకల్పిస్తుంది. ఇలా అనేక రకాల నైపుణ్యాలను అభివృద్ది చేనుకోవటంలో ఇది దోహదం చేస్తుంది. విద్యార్ది సమాధానం తప్పయితే ఎమ్మటే కంవ్యూటర్‌ తెరమోద “"₹౧౫౦16' అని చూపిస్తుంది. కరెక్ట్‌ అయితే మరొక సమస్యను సమర్పిస్తుంది. కంప్యూటర్‌ నుంచి సమాధానం ఎమ్మటే లభ్యమవుతుంది.

3. సిమ్యులేషన్‌ : వాస్తవ జీవిత సన్నివేశాన్ని కుదించిచూపటమే సిమ్యులేషన్‌. ఇక్కడ విద్యార్థి ఒక ఊహాసన్నివేశాన్ని ఎదుర్కొవాల్సి వుంటుంది. విద్యార్థి చురుగ్ని వుంటే తప్ప నరైన నిర్ణయాలు తీసుకోలేడు. ఉదాహరణకు సిమ్యులేషన్‌ కార్యక్రమంలో విద్యార్దులు యుద్దభూమిలో శత్రువులను నాశనం చేసే ఘాటింగ్‌లో

146 సంస్థాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు పాల్గొనవచ్చు లేదా గుప్తనిధికోసం అన్వేషణ చేసే పాత్రలను నిర్వహించవచ్చు. ఇటువంటి అనుభవాలను వాస్తవంగా పొందటం (ప్రమాదమేగాక ఖర్చుకూడా ఎక్కువవుతుంది. కంప్యూటర్‌ మూలంగా ఆ్రమాదం, ఆఖర్భు సమస్యలుండవు.

4. విద్యా సంబంధమైన ఆటలు : కంప్యూటర్‌ గేములను సాధారణంగా వినోదంకోసం ఉపయోగిస్తుంటారు. కాని వాటిని బోధనా ప్రయోజనార్హం కూడా ఉపయోగించవచ్చు. పిల్లల్లో కుతూహలాన్ని, ఏకా(గ్రతను, సవాలును స్వీకరించే మనస్తత్వాన్ని పెంచటానికి, (ప్రేరణను కలిగించటానికి కూడా కంప్యూటర్‌ /1మ్‌లను ఉపయోగించవచ్చు. అయితే ఇవి చిన్న పిల్లలకు మాత్రమే బాగా సరిపడతాయి.

5. సమాచారాన్ని అందివ్వటం : ఇక్కడ కంప్యూటర్‌ ఇంక్తయిరీ ఆఫీసర్‌ పాత్రను నిర్వహిస్తుంది. ఇది తన గిడ్డంగిలో నిల్వ వుంచిన సమాచారాన్ని అడిగిన విద్యార్థికి అడిగినట్టుగా అందిన్తుంది. కొన్ని భావాలను తెలుసుకోవటానికి అవనరమైన సమాచారాన్ని విద్యార్థుల కందిన్తుంది. ఇక్కడ కంప్యూటర్‌తో పరస్పరచర్యకు అవకాశం తక్కువ.

కంప్యూటర్‌ విధులు (ాలుంర09 01 ౮009169275) : ఎల|క్త్రానిక్‌ బు(ర్రగా పిలవబడే కంప్యూటర్‌ చాలా విధులనే నిర్వహిస్తుంది. వాటిల్లో ముఖ్యమైనవి విధులు ఇవి (1) సంఖ్యాపరమైన సమస్యలను పరిష్కరించటం (2) శా(స్త్రీయపరమైన సిద్దాంతాలను అభివృద్రిపరచటం (3) నమాచారాన్ని నిలువవుంచటం (శ్ర సమాచారాన్ని పొందటం (5) డాక్యుమెంట్లను, సచిత్రాలను సృష్టించటం, (ప్రదర్శించటం

కంప్యూటర్‌ నిర్వాహక బోధన, కంప్యూటర్‌ సహాయక బోధన బోధనా రంగంలో కంప్యూటర్‌సు ప్రధానంగా రెండువిధాలు,. అన్వయిస్తారు. అవి (1) ౦5. (2) 681 వాటి గురించి ఈశక్రింద తెలుసుకుందాము.

1. కంప్యూటర్‌ నిర్వాహక బోధన (00204167 గెట్‌జుం2క్రం4 మం5దాషంటం[

• యట్‌ : 006 విధానంలో వైయక్తీకరణ అభ్యసనానుభవం (126144211564

19200108. ద్వారా విద్యార్దులను గైడ్‌ చేయటానికి కంప్యూటర్‌ సమాచారాన్ని సేకరించి, నిల్వవుంచి నిర్వహిన్తుంది. ఈవిధానంలో అభ్యనన సామాగ్రిని నియంత్రిత పద్దతిలో సమర్పించటం జరుగుతుంది.

2. కంప్యూటర్‌ సహాయక బోధన లేక అభ్యసన (0020069 గీ3315066 ంచాటంయం: - ౮శమ/04టు) ; 04! విధానంలో పాఠాలను సమర్పించేటపుడు కంవ్యూటర్‌ అభ్యాసకులతో ప్రత్యక్షంగా పరస్పరచర్య జరుపుతుంది. సిస్టమ్‌లో (ప్రోగ్రావు చేయబడిన పాఠరాలద్వారా కంప్యూటలో విద్యార్దులకు బోధనను అందించటమేగాక వారికి తనతో పరస్పరచర్య జరిపె అవకాశాన్ని కూడా కల్పిస్తుంది. ఈ వద్దతిలో ఎన్ని బోధనా నన్నివేశాల్లోనైనా కంప్యూటర్‌ విద్యార్దులతో

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేప్‌ బోధనాపరమైనా సంభాషణలో దిగుతుంది. అభ్యాసకుల వ్యక్తిగత అవసరాల (ప్రకారం అదనపు విషయసామా॥్రిని పొందటానికి కూడా అవకాశముంటుంది. ఇది అనేక బోధనారీతులను వినియోగించటానికి వీలుకల్పిస్తుంది.

విద్యలో కంప్యూటర్‌ ప్రయోజనాలు లేక కంప్యూటర్‌ సహాయక శిక్షణ ప్రయోజనాలు (౧౮569 0 ౮౦0మ90లా జరేఆడే మ5ళలలయం00) :

1 కంప్యూటల్‌ ద్వారా నేర్చుకొనటంలో (క్రాత్తదనం వుండటంవల్ల అభ్యాసకుని (ప్రేరణను పెంచుతుంది.

2. రంగు, సంగీతం, ఏనిమేటెడ్‌ (గ్రాఫిక్స్‌ ప్రవేశంతో కంవ్యూటర్‌ ద్వారా నేర్చుకునే దానిలో వాస్తవికానుభూతి కలుగుతుంది.

3. మనిషిలాగా కంవ్యూటల్‌ ఎన్నడూ అలనట చెందటంగానీ, కలవరవడటంగానీ, కోవగించుకోవటంగానీ, మర్చిపోవటంగానీ, ఓర్పుకోల్సోవడంగాని ఉండదు.

4& _అభ్యాసకునికి తన చర్యలకు (ప్రతిస్పందన వెంటనే లభిస్తుంది. ఈ కారణంగా అభ్యాసకుడు పునర్చలనం పొంది అభ్యాననను ఆనక్తిగా కొనసాగిస్తాడు.

ర్‌ కంప్యూటర్‌లో వుండే 'న్బృతి సామర్థ్యం" విద్యార్థి గత సాధనను రికార్డుచేని తర్వాత దశకు వ్యూహం రూపొందించుకోవటానికి ఉపయోగపడుతుంది.

6. ప్రతివిద్యార్థ్హి తనకనువైన వేగంలో శిక్షణను పొందవచ్చు.

7. చిన్న చిన్న సోపానాలలో (గ్రేడ్‌ చేసిన వైయక్తిక శిక్షణా (ప్రోగ్రామ్‌ నిదాన అభ్యానకులకు నహితం అభ్యసనకు అనుకూల వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.

& మనిషికంటే కంప్యూటర్‌ తనవిధులను సాధ్యమైనమేరకు తప్పులు లేకుండా వేగంగా నిర్వహిస్తుంది.

9. విద్యార్థుల ప్రగతిని వీటి సహాయంతో బాగుగా పరీక్షచేయవచ్చు.

10. విద్యార్దుల పట్ల వ్యక్తిగత (శ్రద్ర చూపటానికి తోడ్పడతాయి.

11. వైఖరి పరీక్షలలో, సాధన పరీక్షలలో కంప్యూటర్లు దోహదపడతాయి. కంప్యూటర్‌ పరిమితులు :

(1) కంప్యూటర్‌ ద్వారా బోధనాభ్యాసన ఖర్చుతో కూడుకున్నటువంటిది.

(2) మనం పారళాలల్లో ఉపయోగించే కంప్యూటర్‌ సా్ట్‌వేర్‌ లోపరహితంగా వుండటం లేదు. ఎందుకంటే ప్రోగ్రామ్స్‌ ఎక్కువగా పార్యవుస్తకాల్లో వున్నవిషయాలనే మళ్ళీచెప్పటం అవుతోంది. (3) కంవ్యూటర్‌ వున్న న్కూళ్ళలో కంప్యూటర్‌ ఆపరేట్‌చేసి విద్యాబోధన చేయటానికి సుళిక్షితులైన ఉపాధ్యాయులు లేరు (4) కంప్యూటర్‌ చిన్న (స్క్రీన్‌ను కలిగివుండటంవల్ల మొత్తం క్లాసులలోని పిల్లలందరూ

148 సంస్తాగతపరమైన సాంప్రదాయ మరియు ఆధుని వ్యూహాలు కంప్యూటర్‌ తెరమీద విషయాలను స్పష్టంగా చూడలేరు. (5) ప్రత్యేక టీచర్జు లేకపోవడం వల్ల ఈ కంప్యూటర్‌ విద్యవల్ల ఉపాధ్యాయులకు పనిభారం అవుతోంది. క్లాస్‌ పథకంలి 21వ శతాబ్దంలో కంప్యూటర్‌ నిర్వహించేపాత్రను దృష్టిలో పెట్టుకొని పారశాల విద్యార్దులకు కంప్యూటర్‌తో పరిచయం కలిగించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 1984లో '౮4వనొ (ర0మ్రళలా ంలు200/ ఖురే 5టుయల ఘు యం018) అనే పధకాన్ని కేంద్ర ఎలక్షానిక్‌ శాఖ మరియు 0104087 వె్‌జమంలంజు66 ౮070072609 (034౮) సహాయంతో ప్రారంభించింది. 1985 నాటికి ఎన్నిక చేయబడిన 250 పారశాలల్లో ఈ పథకాన్ని (ప్రవేశపెట్టారు. 1990 నాటికి 2,50,000 పాఠశాలల్లో మై(్రో కంప్యూటర్లు ఏర్పాటు చేయబడతాయన్నారు. ఇందుకొరకు ప్రభుత్వం 300 కోట్ల రూపాయలు కేటాయించింది. (బ్రిటన్‌ నుంచి ఈ పథకానికి అవసరమైన మైక్రోకంపూటర్లను దిగుమతి చేసుకుంది. ]/.0.5.2.2. 'య455' పథకాన్ని నిర్వహించుటకు ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణకూడా ఇచ్చింది. అయితే నేటికి కొన్ని (ప్రభుత్వ, (ఫైవేటు పాఠశాలల్లో మాత్రమే 'క్టాస్‌' పథకం అమలైంది, రోజురోజుకూ మారుతున్న పరిస్తితులలో కంవ్యూటర్‌ విద్య (ప్రతివృక్తిక అత్యవసరమవుతున్నది. అందుకనే '04061 యి 3౦యుర్రో అన్న నినాదాన్ని చేపట్టి పథకాన్ని పాఠశాల విద్యార్భులందరికి తప్పనిసరి చేసి, ఉపాధ్యాయులకు పథకం అమలులో శిక్షణనిచ్చి పథకాన్ని సక్రమంగా అమలు చేయవచ్చు. సమీక్షా ప్రశ్నలు కే శ్రవ్య దృశ్యసాధనాల (ప్రాముఖ్యత ఏమి ? 2 విద్యాటెలివిజన్‌ ప్రాముఖ్యత ఏమి ? 3. విద్యా టెలివిజన్‌ ప్రయోజనాలేవి ? 4 విద్యా టెలివిజన్‌ పరిమితులేవి ? 5. విద్యా టెలివిజన్‌ రకాలేవి ? 6 06 విద్యా ఉపయోగాలేవి ? 7. (ప్రస్తుతం అమలు జరుగుతున్న విద్యా టి.వి. కార్య(క్రమాలేవి ? & మన రాష్ట్రంలో అమలుజరుగుతున్న (శ్రవ్య, దృశ్య పథకం గురించి (వ్రాయుము. 9. విద్యలో కంప్యూటర్‌ ఉపయోగాలేవి ? 10. కంప్యూటర్‌ నిర్వాహక బోధన మరియు కంప్యూటర్‌ సహాయక బోధనను వివరింపుము. 11 విద్యలో కంప్యూటర్‌ ప్రయోజనాలేవి ? 12 విద్యా సాధనంగా కంప్యూటర్‌ పరిమితులేవి ?

1 సొంగ్రళాయక మరియ ఆఫ్‌గి బో[నాసషతుల ౮ సాంప్రదాయక బోధనా (శిక్షణా) పద్దతులు (౮౦౫7600021 ంచుంలేఃం 0£ పంంటాజంటంలు వీటిని సాధారణంగా సాంప్రదాయ బోధనాపద్దతులు అంటారు. అవి (1)

ఉపన్యాసపద్దతి (2) ఉపన్యాస - ప్రదర్శన పద్ధతి (3) (ప్రశ్నోత్తర లేదా ప్రశ్న సమాధాన పద్దతి (4) నిగమన పద్ధతి (5) ఆగమన పద్దతి (6) కథా కథన పద్దతి+వీటిని వివరిద్దాము. ఉపన్యాస పద్దతి ; (16౦0౧౫6 346చుంథి

అర్హం ఏ “ఉపాధ్యాయుడు మౌఖికంగా పార్యాంశాన్ని వ్రనంగ రూపంలో

వివరించడాన్నే” ఉపన్యాస పద్దతి అంటారు.

ఇది అనాదిగా విద్యాబోధనలో అనుసరిస్తున్న పద్దతి, అంటే ఇది సాంప్రదాయ

పద్దతి అన్నమాట. బోధనా విధానానికి భావవాదం అందించిన పద్దతిది. పాఠశాలల్లో ఇప్పటికే దీన్ని చాలా ముఖ్యమైన పద్దతిగానే అనుసరిస్తున్నారు. ఈ పద్దతి ప్రకారం పాఠ్యభాగంలోని శాస్ర్తీయ పదాలను నిర్వచించటం, పాఠ్యవిషయాన్ని సూక్ష్మంగా విభజించి వివరించటం, చెప్పిన పాఠ్యభాగం సారాంశాన్ని పునర్విమర్శ చేయడం ఈ పద్దతియందు ఉపయోగించే సోపానాలు.

ఉపయోగాలు ;

1 పిల్లల్లో ఏకాగ్రత అలవాటును అభివృద్ధి చేయవచ్చు.

2. ఇది అత్యంత మితవ్యయంతో కూడిన బోధనా వ్యూహం.

3. ఈ వ్యూహాన్ని అనుసరించటానికి పెద్ద సరంజామా అక్కరలేదు. లేబొరేటరీ అవసరం కూడాలేదు.

& ఎక్కువ మందికి ఒకేసారి బోధించవచ్చు.

5. కొద్ది సమయంలో ఎన్నో విషయాలను చెప్పవచ్చు. అంటే తక్కువ సమయంలోనే సిలబస్‌ పూర్తి చేయవచ్చు.

6. ఆసక్తికరమైన జీవిత నంవుటనలను, సమర్ధవంతంగా ఏకరువు పెట్టటానికి ఇదే సరైన పద్దతి. ఈ పద్దతి నుపయోగించి గొప్పగొప్ప సామాజిక తత్వవేత్తలు, శాస్త్రవేత్తలు వారు చేసిన కృషిగురించి, వారి జీవితాల గురించి ఆసక్తికరంగా చెప్పవచ్చు.

7. ఉపాధ్యాయుని వనికూడా నులువు. వినత ఏర్పాట్టేమీ చేసుకోనక్కరలేదు.

150 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు , 8. కొత్త విషయాన్ని తేలిగ్గా పరిచయం చేయవచ్చు.

ర్త విద్యార్దులతో ఉపాధ్యాయునికి వ్యక్తిగత సంబంధం వుంటుంది గనుక అతని మూర్తిమత్వం విద్యార్దుల మూర్తిమత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.

10. ఉపాధ్యాయుణ్నుంచి ప్రేరణ పొంది విద్యార్దులు కూడా గొప్ప ఉపన్వాసకులు కావటానికి అవకాశముంటుంది.

11. ముఖ్యమైన విషయాలకు స్పష్టపరచటానికి వీలుంటుంది.

12 సరళత (£లడని[ట)'కు అవకాశం ఎక్కువ.

13. విద్యార్దుల సామర్థ్యాలు, అభిరుచులు, సహజసామర్థ్యాలను బట్టి ఉపాధ్యాయుడు తన బోధనా వ్యూహాన్ని రూపాందించుకొనవచ్చు.

14 ఉపాధ్యాయుడు భిన్నవిధాలైన బోధనోపకరణాలను ఉపయోగించవచ్చు.

15. వినటంలో విద్యార్దులకు శిక్షణ లభిస్తుంది.

16 వేగంగా నోట్స్‌ తీసుకోవటంలో విద్యార్దులకు శిక్షణ లభిస్తుంది.

క. విద్యార్థులు చక్కటి శ్రోతలు కావటానికి వీలుంది.

18 వూర్వవు విజ్ఞానాన్ని (ప్రన్తుత విజ్ఞానంతో లంకించటానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

పరిమితులు (1[1ముషడం0:) :

1. విద్యార్షి కార్యకలాపానికి అవకాశం తక్కువ.

2 వైయక్తిక విభేదాలను ఇది పట్టించుకోదు.

౩. ఉన్నత తరగతుల్లో దీన్ని ఉపయోగించవచ్చుగానీ ప్రాధమిక తరగతుల్లో దీన్నంత తేలికగా ఉపయోగించలేము.

ఉ* పిల్లల్లో విచక్షణా శక్తిని అభివృద్ది పరచకుండా ఏనో నాలుగు విషయాలను తలకెక్కించటానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

5. పిల్లల ఆలోచన అందుకోలేనంత వేగంగా ఉపన్యాసం సాగుతుంటుంది.

6 నగటు విద్యార్ది 50 నిమిషాలు లేదా గంటపాటు తన దృష్టిని ఉపన్యాసంపై నిలపలేడు.

7. పిల్లలకు అర్హమయిందా కాలేదా అనేదానితో నిమిత్తం లేకుండా సబ్జెక్టు కవర్‌ చేయటానికన్నట్టు ఉపన్యాసం సాగుతుంది.

& ఉపన్యాస పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుడు అసలు విషయాన్ని వదిలి సబ్జెక్టుకు సంబంధం లేని విషయాలు చెప్పటానికి అవకాశం వుంది.

9. నేర్చుకునే వారిపై ఉపన్యాస (ప్రభావాన్ని ఆంచనా వేయటం కుదరదు. అసలు చాలామంది వినకనె పోవచ్చు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 151 10. బాధ్యతారహిత ఉపన్యానకుడు నత్యాలను వ(శ్రీకరించటానికి అవకాశముంది.

11. నేర్చుకునేవారు నేర్చుకోవటానికి బదులు, ఉపన్యాసకుడి అవసరాలను తీర్చేదిగా ఉపన్యాసం వుండవచ్చు.

ఉపన్యాస పద్దతిని మెరుగుపరచటానికి సూచవలు ;

1 ఉపన్యాసకుడు తేలికైన, సులభమైన భాషనుపయోగించాలి. చిన్నవి, నిర్దుష్టమైన వాక్యాలూ వుండాలి.

2 పాఠం చెప్పటానికి ముందే విషయాన్ని సిద్దం చేసుకొని అధ్యయనం చేసి వుండాలి.

3. విషయం సమాచారాన్ని అందించేదిగా వుండాలి. చెప్పే విషయాలు (క్రమంగా, స్పష్టంగా వుండాలి.

శ ఉపన్యాస పరిచయం ఉత్సాహం గొలిపేదిగా వుండాలి.

5. పిల్లలు తరగతిలో నిష్కియాత్మకంగా వుండకుండా వుండటానికి, విసుగు (ం10€0ఫ్రుగ లేకుండా వుండటానికి పారం మధ్యలో హాస్యం చొప్పిస్తూ వుండాలి.

6. ఉపన్యాస సమయం చాలా ఎక్కువైతే, నేర్చుకొనేవారి భాగస్వామ్యాన్ని కూడా ప్రోత్సహించాలి.

7. ఉపన్యాసం కొనసాగే క్రమంలో అందర్నీ గమనిస్తూ వుండాలి.

&ఓ ఉవన్యాన కుడిని విద్యార్దులు చూసేటట్టు, అతడు చెప్పింది వినగలిగేటట్టు తరగతిలో సీట్ల ఏర్పాట్టుండాలి.

9. పిల్లల పూర్వజ్ఞానంతో (ప్రస్తుతపారాన్ని లంకించి పారం చెప్పాలి.

10. నల్లబల్లను సక్రమంగా ఉపయోగించాలి.

11. ప్రశ్నలను అడిగేలా పిల్లలను ఉపాధ్యాయుడు ్రోత్సహించాలి. అప్పుడే వారికున్న అనుమానాలు తీరుతాయి.

12. పిల్లలకు (ప్రేరణ కలిగించటానికి దృళ్య, శ్రవణ ఉపకరణాలను ఉపయోగించాలి.

13. విద్యార్థుల దృష్టికి భంగం కల్లించే విధంగా ఉపన్యాసకుడి ముఖభావ (ప్రకటనలు, శారీరక కదలికలు వుండరాదు.

14. పారం లక్ష్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఉపన్యాసాన్ని సాగించాలి. ఉపన్యాస - ప్రదర్శన పద్దతి (౭౦య6-య0- 4అు008ట2ట0 వేశీంటుంధు అర్దం 2 “ఉపాధ్యాయుడు ఉపన్యసించటమే కాక పార్యాంశానికి చెందిన చిత్రపటాలను, నమూనాలను, శాస్త్ర ప్రయోగాలను ఇతర పరికరాలను (ప్రదర్శిస్తూ బోధించడాన్ని” ఉపన్యాస - (ప్రదర్శనా పద్దతి అంటారు. ఇది ఉపన్యాస పద్ధతికంటే

152 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు కొంత మెరుగైన పద్దతని చెప్పొచ్చు. దీనిలో ప్రయోగాలు విద్యార్దుల చేత చేయించబడవు. ఉపాధ్యాయుడే చేసి చూపిస్తాడు. ఈ పద్దతిలో విషయాలను పిల్లలు తమ ఆసక్తి అవధానాలపై ఆధారపడి అవగాహన చేసుకుంటారు.

ఉపన్యాస (ప్రదర్శనా పద్దతిని కూడా సాంప్రదాయ బోధనా పద్దతిగా పరిగణిస్తారు. దీన్ని ఎక్కువగా టెక్నికల్‌ స్కూల్స్‌లో ఉపయోగిస్తారు.

ప్రయోజనం : విద్యార్దులు ఈ పద్దతిలో పొర్యాంశాలకు సంబంధించిన ఉపన్యాసాన్ని వినడమే కాకుండా చిత్రపటాలను, ప్రయోగాలను ప్రత్యక్షంగా చూడడం జరుగుతుంది. కనుకనే ఉపన్యాస పద్దతిలో వున్న లోపాలను (ప్రదర్శనా పద్దతిలో కొంతమేరకు సవరించటం జరుగుతుంది. పరిమితులు :

1 విద్యార్దులలో ఒరిజినాలిటీ అభివృద్ది కావటానికి అవకాశం తక్కువ.

2 (వ్రదర్శనకారుడు పాఠాన్ని నరిగా, నవుర్దవంతంగా

ప్రదర్శించలేకపోవచ్చు. ఉపన్యాస ప్రదర్శన పద్దతి సమర్ధవంతంగా వుండటానికి సూచనలు :

1 నిపుణతగల, సమర్జుడైన ఉపాధ్యాయుడే పాఠాన్ని (ప్రదర్శించాలి.

2 ప్రదర్శన ప్రారంభానికి ముందే అవసరమైన ఉపకరణాలను, సంబంధిత

సాధన సంపత్తిని సిద్ధం చేసుకోవాలి.

3 (ప్రదర్శనను వివిధ సోపానాలుగా విభజించుకుని ప్రదర్శిస్తే విషయాలు

పిల్లలకు సులభంగా అర్హమవుతాయి.

4 ఎక్కడ సాధ్యమయితే అక్కడ ప్రదర్శనలో పిల్లలను కూడా నిమగ్నం

చేయాలి.

5, ఉపన్యాస ప్రదర్శన అయిపోయిన తరువాత చర్చకు అవకాశం వుండాలి.

ప్రశ్నోత్తర లేదా ప్రశ్న సమాధాన పద్దతి (౧ష656100. - జఇం5ళలటా గంటుంయె

అర్హం : “ఉపాధ్యాయుడు (ప్రళ్ళల ద్వారా విద్యార్థి ఆలోచనలల్లి రేకెత్తించడం, నమాధానాలు విద్వార్డుల చేత చెప్పుంచటం, విద్యార్థులకు నహకరించడం" అనే పద్ధతినే ప్రశ్నోత్తర పద్దతి అంటారు. ,

ఈ పద్దతిని ప్రపంచంలో తాలిసారిగా (క్రీ.పూ. (గ్రీకు తత్వవేత్త జెనో అఫ్‌ ఎలియా (2610 01 ౨162) ప్రాక్టీస్‌ చేశాడు. తర్వాత దీన్ని ఆయన శిష్యుడు సోశక్రటీస్‌ అభివృద్ది పరిచాడు. అందుకే దీనికి సోశ్రాటిక్‌ పద్దతి అనే పేరు వచ్చింది. సోక్రటీస్‌ అభిప్రాయం (ప్రకారం అభ్యాసకునిలోను, ఉపాధ్యాయునిలోను వున్న జ్ఞానమంతా విప్పారాలి. అతనింకా ఏమంటాడంటే విద్యార్థి సత్యాన్ని (సమాధానాన్ని) తనకుతానే గుర్తించేవిధంగా విషయ సామాగ్రిని (9స్రంం6 - మజళల) సమర్పించాలి.

ఎలిమెంటర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ _ _ 153 సోశ్రటిక్‌ పద్దతికి ఉదాహరణ : ఈ పద్దతిలో విషయాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తపరచే ఒక (క్రమం (ప్రకారం అమర్చబడిన (ప్రశ్న్చలపరంపరలుంటాయి. ఈ (ప్రశ్నలను ఉపాధ్యాయుడు ఒక్కొక్కటే వేసి ప్రతిదానికి నమాధానాలు రాబడతాడు. ఈ పద్దతికి ఉదాహరణ క్రింద చూద్దాం. పాఠం :ఐ గోధువు ఉత్పత్తి ఉపాధ్యాయుడు - భారతదేశంలో ఎక్కువమందిప్రజలుఎక్కడనివసిస్తారు? విద్యార్ది = (గ్రామాల్లో. ఉపాధ్యాయుడు - వారి ప్రధాన వృత్తేమిటి ? విద్యార్షి - వ్యవసాయం ఉపొధ్యాయుడు - మన దేశ ముఖ్యమైన వ్యవసాయ పంటలేవి ? విద్యార్హి = వరి, గోధుమ, చెజుకు. ఇలా ఉపాధ్యాయుడు సరైన (ప్రశ్నలతో పొరాన్ని అభివృద్ధి పరుస్తాడు. ఉపయోగాలు :

1. విద్యారి పూర్వజ్ఞానాన్ని పరిశీలించడానికి వేసే ప్రశ్నలు పార్యాంశాలపై విద్యార్షికి ఆసక్తిని, తద్వారా అవధానం కుదిరేలా చేస్తాయి. 2 తెలియని అంశాలపై (ప్రశ్నలు కొత్త విషయాలను తెలుసుకుందామనే ఆసక్తిని విద్యార్దులలో కలిగిస్తాయి.
2. జ్ఞాన, అవగాహన, వినియోగాది లక్ష్యాలను విద్యార్థులు సాధించారా ? లేదా? అనే విషయాన్ని తెలుసుకోవటానికి ఇదే సరైన పద్దతి.
3. విద్యార్దులు ఈ పద్దతిలో కేవలం (ప్రేక్షకులుగాకాకు బోధనాభ్యసన ప్రక్రియలో కూడా పాలు పంచుకుంటారు.
4. తరగతి బోధనలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. పరిమితులు ; 1 మంచి ప్రశ్నలను రూపొందించి వాటీని ఒక తార్కిక క్రమంలో ఏర్పాటు చేయటం కష్టం. 2 ఇది ఒక యాంత్రిక పద్దతి. తరగతి నన్నివేశంలో జ్ఞాపకశక్తికి (ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. ౩. ఇది ఉన్నత తరగతులకే బాగా పనికొస్తుంది. 4 విషయాలన్నింటినీ (ప్రశ్శ్న-సమాధాన పద్దతి ద్వారానే బోధించలేము. ప్రశ్న సమాధాన పద్దతిని మెరుగుపరచుటకు సూచనలు : ఓ ఈ పద్దతిని అనుబంధంగా ఉపన్యాన, కథాకథన (౧2220176) పద్దతులను ఉపయోగించాలి,

154 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బొధనాపద్రతులు కన సన ఎ ససానననన. సకస యనక స క న -- నన.

2. తరగతిలోని పిల్లలందరికీ ప్రశ్నలను సమానంగా వేయాలి.

౩. బోధనా సమయంలోనే తక్షణమే ప్రశ్నలను రూపొందించే సామర్హ్యమున్న

_ ఉపాధ్యాయులే ఈ పద్దతినుపయోగించాలి. *& హాస్యంద్వారా ఉపాధ్యాయుడు తరగతిలో వుండే ఉద్రిక్త వాతావరణాన్ని తగ్గించాలి. విగనమున పద్ధతి (66రం06ట76 వెశంటుంల : ఇది ఆగమన పద్దతికి పూర్తి భిన్నమైనది. ఈ పద్దతిలో విద్యార్థులకు ఉపాధ్యాయుడు నూటత్రాలను, నియమాలను అందిస్తాడు. ఈ సూత్రాలను ఆధారంగా చేసుకుని విద్యార్థులు సమస్యలను పరిష్కరిస్తారు. లేదా తమకు తెలిసిన సూత్రాన్ని ఆధారం చేసికొని విద్యార్దులు సమస్యలను పరిష్కరిస్తారు. ఈ పద్దతి ఎక్కువ సూత్రాల మీద ఆధారపడుతుంది గనుక దీనిని 'సూత్ర పద్దతి" అనికూడా అన్నారు. ఇది ఎప్పటినుంచో సాంప్రదాయకంగా మన పారశాల తరగతిగదుల్లో ఆచరణలోవున్న పద్దతి.

ఓ ఉపాధ్యాయుని పని సులభమవుతుంది. ఉపాధ్యాయుడు సాధారణ సూత్రాలను అందిస్తే చాలు. విద్యార్డులే వాటిని సరి నిరూపణ చేస్తారు.

2 ఇది విద్యార్ధుల దృష్ట్యా, ఉపాధ్యాయుల దృష్ట్యా చాలా పొదుపు పద్దతి.

దీనివల్ల సమయం, శక్తి ఆదా అవుతాయి. ఎందుకంటే అష్టకష్టాలు పడి సూత్రాన్ని సాధించి ఆ తర్వాత సమస్యను అధ్యయనం చేయడం వుండదిక్కడ. 'సిద్దంగా' అందుబాటులో వుండే సూత్రాన్నే ఉపయోగించి ఇక్కడ సమస్యను పరిష్కరించడం జరుగుతుంది. అందుకే అంతకాలం, అంతశక్తి ఉపయోగించనక్కర లేదు.

౩ తమకు తాము సత్యాన్వేషణ చేయలేని చిన్న పిల్లలకు ఇది బాగా ఉపకరిస్తుంది. ఎందుకంటే ఇది 'రెడీమెడ్‌ సూత్రాలనందిస్తుంది కదా 1

పరిమితులు :

ఓ ఖచ్చితమైన ఉదాహరణలు ముందే లేకపోతే కొత్తగా నేర్చుకునే విద్యార్థికి మూరత సూత్రాన్ని అర్హంచేసుకోవటం కష్టమౌతుంది.

2. నిగమన పనిలో (ప్రతి సమస్యకు ఒక సూత్రం అవసరమవుతుంది. ఈ పద్ధతిని ఎక్కువ ఉపయోగిస్తే అనేక సూత్రాలను గుడ్డిగా గుర్తు పెట్టుకోవాల్సి వస్తుంది.

3. ఈ విధంగా మెదడు అనవసరమైన భారం కలుగుతుంది. ఇందువల్ల విద్యార్థి మానసిక అలసటకులోను కావచ్చు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 155

4 అవగాహన, (ప్రజ్ఞ కంటే కూడా జ్ఞాపకశక్తి ముఖ్యమైన విషయం అవుతుంది.

5. గుడ్డిగా బట్టీ పట్టిన సూత్రాన్ని మరచి పోతే తిరిగి దాన్ని పున:స్మరణ చేసుకోవటం, పునర్నిర్మించటం తేలిక విషయం కాదు.

6. పిల్లలు ఇక్కడ చురుకైన అభ్యానకులు కాలేరు.

7. ఆలోచన, వివేచన, ఆవిష్కరణ వంటి మానసిక సామర్థ్యాలు అభివృద్ధి కావటానికి ఇది సరైన పద్దతి కాదు. ఆగమన బోధనా పద్ధతి (41066 3ంటుంతు

అర్ధం : 'తెలినీన విషయాలనుండి తెలియని విషయాలకు అను శాన్రీయ

విధానంలో జరిగే బోధనా వద్ధతినే' ఆగమన బోధనా పద్దతి అంటారు. కొన్ని ఉదాహరణలు పరిశీలించి చివరకు విద్యార్థులే ఒక సూత్రీకరణకు రాగలగటం ఈ పద్దతి (ప్రత్యేకత. ఈ పద్దతిని సూత్రీకరణ పద్దతని, ప్రతి స్థాపక పద్దతని అంటారు. ఇది విద్యార్థి మానసికపరమైన (క్రమశిక్షణపై ఆధారపడి వుంటుంది.

ప్రయోజనాలు :

1. విద్యార్థి విజ్ఞానాన్ని స్తయంగా ఆర్జించటం జరుగుతుంది.

2 సాధారణ సూత్రాలను ముందు తొలునుకోవాలనే విషయానికి ఇది (ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

3. విద్యార్దులలో మానసిక చర్యను ఇది పెంపొందించి బోధనాభ్యసన (ప్రక్రియలో విద్యార్థి చురుకుగా పాల్గొనేటట్టు చేస్తుంది.

4 విద్యార్దులకు నవాలు గొలిపే నన్నివేశాలను కల్పించి పాఠాన్ని ఆసక్తికరంగా రూపొందిస్తుంది.

ర్‌ స్వీయ ఆధారితం (961 - శ60లుడలట గా వుండటానికి, ఆత్మవిశ్వాసం కలిగి వుండటానికి అవకాశాలను కల్పిస్తుంది.

6 సాధారణీకరణలు చేసే వరకు చివరివరకు విద్యార్ధి కుతూహలంగా వుండటానికి అవకాశం వుంది.

7. సమస్యలతో ఎలా వ్యవహరించాలో విద్యార్థి నేర్చుకుంటాడు.

8& ఎక్కువ యధార్జాలను పొందటమేకాకుండా వాటిని పొందే మార్గాన్ని కూడా నేర్చుకుంటాడు. ఇలా ఈ ఆనుభవం నిజజీవితంలో విద్యార్థికి ఉపకరిస్తుంది.

9. మనో వైజ్ఞానిక సూత్రాలమీద ఈ పద్దతి అధారపడి వుంది. “పనిచేస్తూ నేర్చుకో అనేది ఈ పద్దతికి ఆధారం,

10. గణిత శాస్త్రంలో ఈ పద్దతి చాలా ఉపయుక్తమైనది.

156 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు హను ననన కనన నన పన స సకస స... సను. పరిమిచులు ;

1 ఈ పద్దతిలో విద్యార్దులు తాందరపడి ముగింపులు చేయటానికి అవకాళముంది. ఏదో కొంత సమాచారాన్ని సేకరించి దానిమీదే వారు ఆధారపడటం నల్ల విద్యార్థులు తప్పుడు ముగింపులు చేయవచ్చు.

2 ఈ పద్దతి చాలా నెమ్మదిగా సాగుతుంది. దీని నిడివి (€అలుళ్లయే) కూడా ఎక్కువే.

3. చిన్న పిల్లల విషయంలో ఇది అంత ఉపయోగకరంగా వుండదు.

4 కేవలం యధార్జాలను అందించటానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చే సబ్జెక్టులను బోధించటానికి ఈ పద్దతి సరిపడదు. చరిత్ర, ఇతర అనక సబ్బెక్టులలో యధార్జాలను అనుభవించటం సాధ్యం కాదు.

5. ఆగమన పద్దతి సంపూర్ణ పద్దతికాదు. ఆ గమనం సరి నిరూపణ చేయదు. ఇది కేవలం వాస్తవాన్ని కనుగొంటుంది. వాన్తవాన్ని కనుగొనటానికి అవనరమై్రైన సాధన సంపత్తిని మాత్రమే ఇది సమకూర్చుతుంది. మనం ఒక సూత్రాన్ని కనుక్కొన్నపుడు దాన్ని సరి నిరూవణ చేయటానికి నిర్జిష నందర్చాల్లో దాన్ని మళ్ళీ ఉపయోగించవలసి వుంటుంది.

కథా కథన పద్దతి (500౧ ]460060) :

పార్యాంశంపై విద్యార్థి యొక్క అవధానాన్ని నిలబెట్టడానికి కధలను అభినయంతో బోధించే పద్దతిని “కధా కధన పద్దతి” అని అంటారు. పిల్లలుగాని, పెద్దలుగాని కథలంటే చెవులు కోసుకుంటారు. శిశుదశనుండే కధలంటే పిల్లలు ఆసక్తిని చూపుతారు. అట్టి పిల్లల సహజత్వాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని బోధనలో కధా -కథన పద్దతిని ప్రవేశపెట్టారు. దీని వల్ల విద్యార్చులలో అవధానం నిలిచి బోధన విజయవంతమౌతుంది.

అయితే ఈ పద్దతిలో బోధించే అధ్యాపకుడు చక్కని అభినయంతో " బోధించగలగాలి. అప్పుడే ఆ విషయం పిల్లల మనసుకు చక్కగా హత్తుకుపోతుంది. మృదువైన కంరస్వరం, భావయుక్షమైన భాషణతో, కధా కధన పద్దతిలో బోధన విజయవనంతమౌతుంది. ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర హెచ్చు. విద్యార్థి (ప్రమేయం తక్కువ. సాంప్రదాయ శిక్షణ లేదా బోధనా పద్దతుల లక్షణాలు - లోపాలు :

ఓ వీటిలో *7లజ0ం215మ ఆదిపత్యం ఎక్కువగా వుంటుంది. అంటే విద్యార్థి కొన్ని పదాలను జ్ఞాపకం వుంచుకుని అవసరమైనపుడు తిరిగి వాటిని ఉపయోగించగలిగినపుడే అతడు విషయాలమీద పట్టు సాధించినట్టుగా చెప్తారు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ క 2 నిజ జీవితంతో వాటికి సంబంధం వుండదు 3౩ _ఉపన్వాసాన్ని, దాతను అభివృద్ది చేయటానికి చేసే గట్టి ప్రయత్నా లేమీ వుండవు. 4 విద్యార్చులకు న్వీయ(క్రియకు (01 2607సు). అంతగా అవకాశాలుండనవు. 5. అభ్యసించేదానిలో ఆసిక్తిగానీ, (ప్రేరణ గానీ వుండదు. 6. ఉపాధ్యాయులు నోట్సులు చెప్పటం, పరీక్షలో బాగా మార్కులు తెచ్చుకోవటానికి గాను వాటిని విద్యార్థులు బట్టీ పట్టటం వుంటుంది. 7. ఆచరణాత్మకమైన (0౯206620, ఉత్పాదక (0706440ట76) కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యత వుండదు. 8. 'సుద్దముక్క, మాట్టాడటం' (0140: జు4 1210 అనేది ఆధిపత్యం వహిస్తుంది. 9 బోధనాభ్యసన ఆసాంతం విషయ కేంద్రీకృతంగా (ఏ4స్యుంం - ౮౪౧౯664) వుంటుంది. 10. ఉపాధ్యాయుని ఆధిపత్యం ఎక్కువగా వుంటుంది. 11 ఉపాధ్యాయుని అధికార దర్బం (ప్రస్ఫుటమౌతుంటుంది. 12. వివిధ నజ్చెక్ట్సులను, అనుభవాలను నహానంబంధించటం, సమైక్యపరచటం అనే అంశానికి ఈపద్దతులు ప్రాధాన్యత నివ్వవు. 13 “అధ్యయన కళి (1 0 5[త్పిగం లో విద్యార్థులకు ఏ శిక్షణా లభించదు. 14. పిల్లలు (వ్రజ్ఞా స్టాయిలకు, వ్యక్తిగత విభేదాలకు అనువైనవిగా అవివుండవు. క 15. ఇవి పార్య పుస్తకాలను నిరుత్సాహపరచి, గైడ్‌లను, నోట్స్‌లను (ప్రోత్సహిస్తాయి. 16. ఇవి దృశ్య ఆ (శ్రవ్య ఉపకరణాలను అంతగా ఉపయోగించవు. ఆధునిక బోధనా పద్ధతులు (గ౦డం200 1604259 0 పేంకదాయంటం0) వీటిని సాధారణంగా ఆధునిక బోధనాపద్దతులు అనవచ్చు. అవి (1) అన్వేషణ పద్దతి (2) ్రాజెక్టుపద్దతి (3) సమూహచర్చాపద్దతి (4) పాత్రపోషణపద్దతి (5) ట్యుటోరియల్‌ పద్దతి (6) ్రీడాపద్దతి (7) వనరుల పద్ధతి (8)- సమస్యాపద్దతి (9) పర్యవేక్షణూధ్యయన పద్దతి (10) విశ్రషణ పద్దతి _ (11) సంశ్లేషణ పద్దతి (12) అంశముల పద్దతి

150 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు అన్వేషణ పద్దతి ౧166560 ]4ంచుంతు

అర్హం $ 'ంటుగంళర అనే ఇంగ్లీషు పదం 06091610" అనే గ్రీకు పదం నుంచి ఉద్భవించింది. గ్రీకులో 1160121160". అంటే 'నేను కనుగొన్నది" (1 త15007లా 07 1 ముత అని అర్ధం. అంటే “విద్యార్థి తనకు తానే సొంతంగా అధ్యయనం చేసి కొత్త విషయాలను అన్వేషించి కనుగొన ఈ పద్దతిని” అన్వేషణా పద్దతి” అని ఆంటారు. -

ఈ పద్దతిని ఆర్మ్‌ (స్ట్రాంగ్‌ అనే ఆయన కనుగొన్నాడు. “అభ్యాసకునికి సాధ్యమైనంత తక్కువ చెప్పాలని తర్వాత సాధ్యమైనంత ఎక్కువ అభ్యాసకుడే స్వయంగా తెలుసుకునేలా అతణ్ని ప్రోత్సహించాలనే” హెర్బర్ట్‌ స్పెన్సర్‌ సూత్రంపై ఆధారపడి ఈ పద్దతి రూపొందించబడింది. ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయునికి తక్కువ ప్రాధాన్యత. విద్యార్షికి ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత వుంటుంది. విజ్ఞాన శాస్త్ర బోధనలో, గణిత శాస్త్ర బోధనలో ఈ పద్దతి బాగా ఉపకరిస్తుంది. హ్యూరిస్టిక్‌ పద్ధతి లక్ష్యాలు :

1 ప్రతి విద్యార్థిని పరిశీలకుడిగా తయారుచేయటం.

2 విద్యార్హిలో సమస్య - పరిష్కార ధోరణిని అభివృద్ది పరచటం.

8 సమస్యపట్ల శ్యాస్తీయ దృక్పధాన్ని అలవరచటం.

4 తార్కిక, ఊహాత్మాక (081021 ఇంకే పం28క2676). ఆలోచనా

సామర్ధ్యాన్ని అభివృద్ది చేయటం.

5 కృత్యాన్ని నిర్వహించటానికి స్వేచ్చా ఆలోచనను (ప్రోత్సహించటం. ప్రయోజనాలు :

1 విద్యార్దులలో శాస్త్రీయ, పరిశిలనా, అన్వేషణా వైఖరులను అభివృద్ది

పరుస్తుంది.

2 ఆత్మవిశ్వాసం, స్యావలంభన (56]1-26]118006) భావనను విద్యార్షిలో

అభివృద్ది పరుస్తుంది.

౩ సమస్య పరిష్కారంలో ఎప్పుడూ నిమగ్నం చేయటం వల్ల పిల్లల్లో కష్టపడే

మనస్తత్వాన్ని ఇది పెంపొందిస్తుంది.

4 పిల్లల్లో స్వీయక్రియను పెంపొందిస్తుంది.

5, ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు వ్యక్తిగత మార్గదర్శకత్వాన్ని అందిస్తాడు.

6 ఇది అభ్యననను సమర్దవంతం, శాశ్వతం చేన్తుంది. విద్యార్దులు

స్వయంకృషి ద్వారా నేర్చుకోవటం వల్ల విషయాలను చాలాకాలం గుర్తుపెట్టుకుంటారు.

ఎలెమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 159

౯ ఉపాధ్యాయుడు చురుకుగా వుండటానికి అవకాశం ఎక్కువ.

8. ఇది విభిన్న ఆలోచన (41లుళిలుం భయుయుళ్ల) సన్నివేశాలను సృష్టిస్తుంది.

9. ఉపాధ్యాయుడు - విద్యార్దుల మధ్య, విద్యార్థి - విద్యార్థి మధ్య మంచి సంబంధాలు నెలకొనటానికి తోడ్పడుతుంది.

10. పిల్లల్లో హొంవర్క్‌ భయం పోతుంది. ఎందుకంటే బడిలో, తరగతిలోనో, లేదా (ప్రయోగశాలలోనో పనిచేసి విషయాలను కనుక్కోవటానికే ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత వుంటుంది.

11. పిల్లవాడికి “నేను సాధించాను" 'నేను కనుగొన్నాను' అనే తృప్తి ఉంటుంది. -

12. పిల్లలు ఎల్లప్పుడూ అన్వేషణా కార్యక్రమంలో బిజీగా వుండటంవల్ల (క్రమశిక్షణా సమస్య కూడా రాదు.

పరిమితులు : _ ॥

1 ప్రాధమిక తరగతుల్లో పిల్లలు పరిణతి చెంది వుండరు గనుక చిన్న తరగతుల్లో ఈ పద్దతిని అమలు పరచలేము.

2 ఈ పద్దతి వల్ల కాల హరణం ఎక్కువవుతుంది. ఈ పద్దతి నెమ్మదిగా కొనసాగుతుంది. అందుకనే సిలబస్‌ కూడా సమయానికి కాదు.

3. కష్టవడే మనన్తత్వం, అన్వేషణ వైఖరి, సాధననంవత్తి గల ఉపాధ్యాయులున్నపుడే ఈ పద్దతి విజయవంతమవుతుంది. కానీ అటువంటి వారు దొరకటం కష్టమవుతుంది.

4 మంద మతులైన విద్యార్దులకు దీనిని ఉపయోగించటం సాధ్యంకాదు.

5. ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలను దగ్గరగా పరిశీలించాలి గనుక పెద్ద తరగతులకు ఇది పనికిరాదు.

6. అన్ని సందర్భాల్టో, అన్ని సమయాల్లో దీన్ని ఉపయోగించలేము. చాలా సందర్భాల్లో ఉపాధ్యాయుడు (ప్రత్యక్షంగా సమాచారాన్ని అందించవలస్ధి రావచ్చు. ,

7. అన్వేషణా పద్దతి అమలుకు అవసరమైన పుస్తకాల కొరత బాగా వున్నది.

ప్రాజెక్టు పద్దతి 0661 36టుంతు

బోధనా వ్యూహాల్లో ఇది నూతన పద్దతి. విద్యలో సాంఘిక ధోరణి ఫలితంగా ఇది ఆవిర్భవించింది. విద్య జీవిత నన్నివేశాలతో సంబంధం కలిగి వుండాలని ఈ పద్దతిని బలపరచే వారంటారు. దీన్ని అనుభవ కేంద్రీకృత (అంైంగం[06 - 6616664) బోధనా వ్యూహమని చెన్పవచ్చు. పిల్లవాని సాంఘికీకరించటం ఈ వ్యూహం ప్రధాన గురి. విలియమ్‌. హెచ్‌: కిల్‌పాట్రిక్‌ దీని సృష్టికర్త. ప్రాజెక్టు పద్దతిని 'ప్రణాళికాపద్దతని'" ప్రకల్పనా పద్ధతిని, “ఉద్దేశ్య పద్ధతని" అంటారు.

14 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు

• ప్రాజెక్టు పద్దతి ః సాధారణ అర్హం : “విద్వార్దుల మాననీక వరిణతి, అభిరుచులను దృష్టిలో వుంచుకుని కొల్టి నమన్వ్యలను లేవనెత్తి విద్యార్దులను సాధించమని అడుగుతారు. విద్వార్డులు నమస్యావరిష్కారం కోనం తగిన వద్దతులను ఎన్నుకుని వానిని అమలు జరువుతారు. దీనినే (ప్రాడొక్టు వద్రతి” అని ఆంటారు. కిల్‌పాట్రిక్‌ ఒక సామాజిక వరినరంలో కొనసాగే. మనువూర్వుకమైన (ప్రయోజనకర కార్యక్రమమే ప్రాజెక్టువద్రతి' అని ఈయన నిర్వచించారు. పార్కర్‌ ; “వ్రణాళిక రచన అమలులో విద్వార్డులను బాధ్యులను చేసే కొర్వక్రమమే (ప్రాజక్టు వద్దతిన ప్రొజెక్టు పద్దతి లక్షణాలు (0౮02417ఓ6061౯5€165) : (1) ఇది ఒక ప్రయోజకర (ళూం5ల[ కార్యక్రమం (2) (ప్రాజెక్ట్‌ అనేది నిజజీవన కార్యకలాపం (3) ప్రాజెక్ట్‌ సహజ సన్నివేళంలో జరిగే కార్యక్రమం (4) (ప్రాజెక్టు సమస్య - కేంద్రకృత కార్యకలాపం (5) (ప్రాజెక్ట్‌ అనేది సామాజిక సన్నివేశంలో జరిగేది (6) ఇది ఒక హృదయపూర్వక కార్యకలాపం (7) ఖచ్చితమైన, అనుకూలమైన ఫలితాలను ఇచ్చే కార్యకలాపం ప్రాజెక్ట్‌ (8) (ప్రాజెక్ట్‌ ఒక సహకారయుతమైన కార్యకలాపం (9) సబ్టెక్టుకు ఒక నమైక్య దృక్పథాన్ని కల్పించే కార్యకలాపం ప్రాజెక్ట్‌ (10) పిల్లలు తమకుతామే సమస్యలకు పరిష్కార మార్గాలను కనుగొనటానికి అవకాశం కల్పించే కార్యకలాపం (ప్రాజెక్ట్‌ ప్రాజెక్టు పద్దతి సూత్రాలు (0210000163 0020600) : ప్రాజెక్టు పద్దతి ఈ (క్రింది సూత్రాలమీద ఆధారపడి వుంటుంది.

1 ఉపయోగితా సూత్రం (ంట్ల16 01 ఇద)1ట) : అభ్యాసకుల జీవన నన్నివేశంతో నమన్య అధ్యయనానికి ఎనంబంధం వుంటుంది. (ప్రయోజనం ఉన్నపుడే విద్యార్హి పని చేయటంటల్లో ప్రేరణ పొందుతాడు.

2 క్రియాశీలతా సూత్రం (100416 0 2ంటాట : పిల్లలు స్వాభావికంగా చురుకుగా వుంటారు. "వారికి పనిచేయటమంటే బహుసరదా. కుతూహల మనస్తత్వం, నిర్య్గోణ మనస్తత్వం, పోరాట స్వభావం, మందిలో కలసివుండాలనే కోర్కె వారిని సహజంగా చురుకుగా వుంచుతుంది. కాబట్టి వారిని చురుకుగా వుంచే కార్య(క్రమాలలోనూ నిమగ్బం చేయాలి. అటు భౌతిక కార్యక్రమాలు, ఇటు మానసిక కార్యక్రమాలను వారికోసం నిర్వహించాలి.

3౩ అనుభన సూత్రం (0110010016 0% అయుం6006) :; అనుభవం గొప్ప ఉపాధ్యాయుడు. ఏది నిజమో దాన్ని అనుభవించాలి. అనుభవం ద్యారానే పిల్లలు (క్రొత్త విషయాలను, సమాచారాన్ని తెలుసుకుంటారు,

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌

4. సామాజిక అనుభవలసూ[త్రం (ఘమలు16 050టజ1 అర్దులడలు66) 2 శిశువు సామాజిక జంతువు కనుక దాన్ని మనం సామాజిక జీవనానికి ఆయత్తంచేయాలి. బాల్యదశలోనే నలుగురితో కలసి నివసించే విషయంలో శిక్షణ ఇవ్వాలి. "

5. యధార్ద సూత్రం (ఘంయ16 0£6టుఏ” ) : జీవితం యదార్థం. విద్య అర్హవంతంగా వుండాలంటే అది యధార్థంగా వుండాలి. విద్య ద్యారా శిశువుకి యధార్ధ జీవిత్రానికి శిక్షణ ఇవ్వాలి. పారశాల జీవనంలో శిశువుకి యధార్థ జీవన సన్నివేశాలను కల్పించాలి.

6 స్వేచ్చా మూత్రం (రుయు!16 0౯6660కు) : పనిచేయాలనే కోరిక స్వత: సిద్దంగా విద్యార్దిలోనుంచే రావాలి. ఉపాధ్యాయుడు బలవంతం పెట్టి పిల్లలను కార్యకలాపాలలో నిమగ్నం చేయకూడదు. నియమనిబంధనలు, అడ్డూ అదువులనుంచి పిల్లవాడు స్వేచ్చగా వుండాలి. అవ్పుడే పిల్లవాడు స్వేచ్చగా తనకుతాను పూర్తిగా వ్యక్తంకాగలడు. కార్య కలాపాన్ని ఎన్నుకోవటానికి, ఎన్నుకున్న కార్యకలాపాన్ని తన అభిరుచులు, అవసరాలు, సామర్థ్యాల (ప్రకారం చేయటానికి పిల్లవానికి స్వేచ్చవుండాలి.

ప్రాజెక్టులలో రకాలు : కిల్‌పాట్రిక్‌ (ప్రాజెక్టులను నాలుగు రకాలుగా వర్షీకరించాడు అవి :

1. నిర్మాణాత్మక రకం (౮003646676 గం) : ఈ రకంలో విద్యార్థి ఒక నిర్ధిష్ట కృత్యాన్ని పూర్తి చేయవలసి వుంటుంది.

2. కళాత్మక రకం (మూటంళం ఖగ్గుం) ; ఈ రకం పీల్లల్లో సౌందర్యాత్మక అభిరుచులను అభివృద్ది పరుస్తుంది.

3. సమస్య - కేంద్రీకృత రకం (000160 - ౮జ౯ాంతి ఖగ్లాల) : ఇందులో పిల్లలకు ఒక సమన్యను ఇవ్వటం జరుగుతుంది. ఈ నమన్యను పిల్లలే పరిష్కరిస్తారు.

4. సమూహ రకం (67009 చనుల) : ఇందులో విద్యార్థులు ఒక సమూహంగా కృత్యాన్ని నిర్వహించ వలసి వుంటుంది.

ప్రాజెక్టు పద్దతిలోని సోపానాలు లేదా ప్రాజెక్టు పద్దతి విధానం (50208 01 70066076 01 వంట ౧6టము06) :

1 అభ్యానకుని జీవన నన్నివేశంతో నంబంధమున్న నమన్యను

గుర్తించటం.

రె సమస్యను ఎన్నుకుని, దాన్ని నిర్వచించటం

3౩ సమన్య పరిష్కారాన్ని కనుక్కోవటానికి ఒక ప్రణాళికను తయారు చేయటం

• సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు

4. (ప్రణాళికను ఆమలు పరచటం.
5. (ప్రాజెక్టు కార్యకలాపాలన్నింటినీ నమోదు చేయటం. 6 (ప్రాజెక్టు పూర్తయిపోయిన తర్వాత ద్రాని విజయాఫజయాలను మూల్యాంకనం చేయటం. ప్రాజెక్టు పద్దతి ఉపయోగాలు : కై సంసిద్దతా సూత్రం (4౪ 0£762యుజుకు, అభ్యాసక సూత్రం (477 02 62౪౦196), ఫలిత సూత్రం (127 0£ 6860 అనే మనోవైజ్ఞానిక సూత్రాలపై ఈ పద్దతి ఆధారపడి వుంది. 2 విద్యార్థుల జీవన సన్నివేశాలతో కార్యక్రమాలను లంకించి విద్యార్థులు నూతన విజ్ఞానాన్ని పొందేటట్టు చేస్తారు. ౩ జీవిత సమస్యల పట్ట అంతర దృష్టిని (1031810) అభివృద్ది పరుస్తుంది. 4& సమైక్య, నహ సంబంధ సూళ్రాన్ని పాటించి పారశాల సబ్జెక్టులన్నింటినీ బోధించవచ్చు. 5 ప్రాజెక్టు వ్యూహం పని అనుభవానికి, విభిన్న ఆలోచనకు (య17అాక్రంణ చముయుబ్రి సామాజిక సమర్ధతకు చక్కటి అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.
6. ప్రజాస్వామ్య బీవనానికి శిక్షణ లభిస్తుంది.
7. పౌరసత్వ శిక్షణ లభిస్తుంది. & పిల్లల్లో పని హుందాతనం (థయ౭్రయధ 021290) ఏర్పడుతుంది.
8. విద్యార్థుల్లో బట్టీ పద్దతిని నిరుత్సాహపరచి, నమన్య పరిష్కార శక్తిని అభివృద్ది పరుస్తుంది.
9. వెనుక బడిన పిల్లల సంతోషానికి అవకాశాలను కల్పిస్తుంది. ఎందుకంటే ఇది అమూర్త విషయాల కంటే మూర్త విషయాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. 11 ఇక్కడ విద్యార్దులకు పనిలో ఎక్కువ స్వేచ్చ వుంటుంది. 12 పిల్లలు ఎపుడూ పనిలో నిమగ్నమై వుంటారు గనుక డిసిప్లిన్‌ సమస్యరాదు.
10. వారు సాధించిన ఫలితాలను చూసి పిల్లలు తృప్తి చెందుతారు.
11. నేర్చుకునే. దేద్దైనా దాన్ని అలాగే వుండి ఎక్కువ నమయం నేర్చుకోవటానికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. 1 అభ్యసన సరదాగా, ఒక ఆటలాగా సహజంగా సాగుతుంది. పరిమితులు : 1 ఇది చేతి పనికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చి బౌద్దిక కార్యక్రమాన్ని (అటంళ4జ ఇంగింి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంది. 2 ఒక (క్రమపద్దతిలో సబ్జెక్టును బోధించటానికి వీలులేదు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ | 163

3. (ప్రాజెక్టు పద్దతిలో దృఢమైన టైమ్‌టేబుల్‌ను అనునరించటానికి వీలులేదు. అందుకని (ప్రస్తుత పారశాల రోటీన్‌ కార్యక్రమానికి ఇది భంగం కలిగిస్తుంది.

4 అన్ని పొరశాల సబ్బెక్టులకు (ప్రాజెక్టులను రూపొందించటం కష్టం.

5 ఈ పద్దతి ఖర్చుతో కూడుకున్నదే గాక, దీన్ని నిర్వహించటానికి సమయం కూడా ఎక్కువే తీసుకుంటుంది.

6. ప్రాజెక్ట్‌ పద్దతిని అను సరించటానికి కావలసిన్న పార్య వున్నకాలను తయారుచేయటం అంత తేలికకాదు.

7... బాధ్యత తీసుకుని పనిచేయలేని పిల్లలకు ఇది పనికిరాదు.

8. పిల్లల ఎన్నికమీద ఆధారపడి ఈకార్య(క్రమాన్ని నిర్వహించటం తెలివైన పనికాదు.

9, ఈ పద్దతి అవనరమైన అన్ని సామాజిక గుణాలను పిల్లల్లో అలవరచలేదు.

10. ప్రాజెక్ట్‌ పద్దతి విజయవంతంగా అమలు చేయటానికి అవసరమైన సమర్భులైన సాదన సంపత్తిగల (1680676622) ఉపాధ్యాయులు దొరకటం కష్టం, _

11 ఉన్నత తరగతులకు ఇది పనికిరాదు.

సమూహ చర్చా పద్దతి (67019 ౨180౨51020 గెశ్‌ఆటంళి) : అర్జ్హము : “ఒక తల ఆలోచించేదానికంటే రెండు తలలు కల ఆలోచించటం మంచిది” అన్నది పెద్దల వాక్కు. బహుశా ఈ సూత్రాన్ని అనునరించే బోధనావిధానాలలో “చర్చా పద్దతి'కి చోటు కల్పించారు. ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్దులు చర్చిస్తూ చివరకు ఒక నిర్ణయానికి వచ్చే ఈ బోధనాభ్యసన విధానాన్ని చర్చా పద్దతి' అని అంటారు. ప్రయోజనాలు : సాంప్రదాయ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుడు ఏమి చెప్పినా దానికి తిరుగుండేది కాదు. విద్యార్థికి అనుమూనమున్నా ఉపాధ్యాయుడు చెప్పింది మారుమాట్లాడకుండా దాన్ని పాటించాల్సిందే. ఎదురు ప్రశ్నించే దానికి తావే లేదు. కాని ఇక్కడ ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థి సమాన భాగస్వాములుగా వుంటారు. మొత్తం మీద దీని ప్రయోజనాలు ఇవి.

1. తప్పుడు పద్దతులను, భావాలను, విమర్శించటానికి ఇందులో అవకాశం ఎక్కువ. 2 ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయులూ, విద్యార్థులూ స్వేచ్చగా చర్చించుకుంటారు. 3౩ ఒకరికి కలిగే సందేహాలను మరొకరు తీర్చటానికి ప్రయత్నిస్తారు.

164 సాంప్రదాయక మరియు అధుని బోధనాపద్దతులు తనా డా శ ఈ పద్దతివల్ల ఉపాధ్యాయునికి, విద్యార్థికి మధ్య స్నేహపూర్వకమైన సంబంధాలు ఏర్పడతాయి.

5. ఈ వద్దతిపల్ల విద్యార్దులలో హేతుబడద్దమైన విమర్శనా శక్తి పెరుగుతుంది.

6 పిల్లల నృజనాత్మక శక్తి ఆలోచన అభివృద్ది కావటానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.

77 పిల్లల్లో సమస్య పరిష్కారవైఖరిని, ఇతరులు చేసే విమర్శను సహనంతో, ఓర్పుతో వినే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది.

8. సహకార భావనను అభివృద్ద్రిచేసుకోవటంలో ఇది తోడ్పడుతుంది.

ల్సి ఉన్నత (క్రమ సంజ్ఞానాత్మక (6001676), ప్రభావాత గక (జంంాం) బోధనా లక్ష్యాలు సాధించబడతాయి.

10. పిల్లల్లో జట్టుభావన ఏర్పడుతుంది.

పరిమితులు ;

శ ప్రధాన అంశాలనుంచి ప్రక్కదారి పట్టటానికి ఇందులో అవకాశం వుంది. అంటే అనవసరమైన చర్చలు జరుగుతుంటాయి.

2 నమూహ చర్చలో కొద్దిమంది విద్యార్దులు మాత్రమే ఆదిపత్యం చలాయించి ఎక్కువ వారే చర్చిస్తుంటారు. ఎక్కువ మంది విద్యార్థులు ఈ చర్చల్లో పాల్లోరు.

౩ ఇక్కడ విద్యార్ధులను సమూహాలుగా విడగొట్టి చర్చా కార్యక్రమాన్ని కొనసాగిస్తారు. ఒక విద్యార్థి సమూహం, వేరే విద్యార్ది సమూహాన్ని విమర్శనా దృష్టితో చూడటానికి, అనవసరమైన విమర్శలు చేసుకుని వారిమధ్య లేనిపోని భావో(ద్రేక భావాలు కలగటానికి అవకాశం వుంది.

సమూహ చర్చా పద్దతి మెరుగుగా వుండటానికి సూచనలు :

ఓ ప్రతి విద్యార్థికి సమూహ చర్చల్లో పాల్లోవటానికి అవకాశం కల్పించాలి.

2 నమూహ చర్చల్లో పాల్తొనేలా విద్యార్థులను (ప్రోత్సహించాలి, 'పేరేపించాలి.

3. అనవసరమైన విమర్శలను చర్చల్లో (ప్రోత్సహించకూడదు.

4 పిల్లలు చర్చించే అంశం ప్రాధాన్యతను, దాని స్వభావాన్ని ముందుగానే తెలుసుకుని వుండాలి.

5. ముఖ్య విషయాలకే చర్చలు పరిమితం కావాలి.

6 ఎక్కడ అవసరమైతే అక్కడ వివరణలను ఇవ్వాలి.

ఎలీమెంటర్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ ల 7. పోటీకంటే కూడా సహకారాన్ని ప్రోత్సహించాలి. 8 జట్టుభావాన్ని పెంపొందించటానికి ప్రయత్నించాలి, 9. అనుమానాలను, తప్పులను, తప్పుడు వివరణలను ఉపాధ్యాయుడు స్పష్టపరచాలి. పాత్ర పోషణ (0016 న12గ08్ర) పద్దతి : అర్ధం : 'ఇదో నమూవా అభ్యనన లేదా బోధనా వద్రతి. ఇందులో విద్వార్థులు నంబంధిత పోతాభినయనం చేన్తూ నమన్యను వరివ్కరిస్తారు” పాత్రాభినయనం సామాజిక నైపుణ్యాలను అభివృద్ది వరచుకోవటానికి బాగా పనికాస్తుంది. విద్యారి విద్యార్థిగాను, ఉపాధ్యాయుడిగానూ పాత్రాభినయనం చేస్తాడు. ప్రయోజనాలు : బోధనా వద్దతిగా పాత్రపోషణకు ఈ క్రింది (ప్రయోజనాలున్నాయి. 1 వాస్తవ తరగతి బోధనకు ముందు రిహార్సల్స్‌ చేసుకోవటానికి ఇది అవకాశం కల్పిస్తుంది. 2. ఇది చాలా తేలికైంది. చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడ కున్నది. 3. ఇది సమస్యను స్పష్టంగా చూపుతుంది. నేర్చుకునే విద్యార్థి దానితో ఎలా వ్యవహరించాలో కూడా తెలుపుతుంది. ఉ& చాలా కొద్ది సమయంలో క్షిష్ట విషయాలను గురించి చక్కటి ఆవగొహన కల్గిస్తుంది. 5౨ సామాజిక నైవుణ్యాలను పెంపొందించుకోవటానికి ఇది చాలా ఉపయోగకరంగా వుంటుంది. 6. తన (ప్రవర్తనను సవరించుకోవటానికి విద్యార్థికి వెంటనే పునర్చలనం (ంముంా6600ఈ౧€) లభిస్తుంది. 7. కొత్త ప్రవర్తనలలో (ప్రయోగం చేసేటట్టు విద్యార్థికి ఆవకాశం కల్లిస్తుంది ఇది. 8. దీనికై పెద్ద ప్రయత్నంగానీ, వస్తు సముదాయంగానీ అవసరంలేదు. పరిమితులు : కే. అభ్యసనా సన్నివేశాలు చాలా కృత్రిమంగా వుంటాయి. 2. నేర్చుకునే వ్యక్తి పాత్రలో పూర్తిగా నిమగ్నం కాకపోతే అధ్యయనం కుంటుపడుతుంది. 3. దీనిలో పాల్గొనేవారు పూర్తిగా దానిలో నిమగ్టమయి తమ స్పృహ తామే కోల్పోయి పరిశీలించగలిగే తత్వాన్ని కోల్పోయ (ప్రమాదముంది, & పాత్రలు అతిశయోక్తి పూర్వకంగానూ, వాస్తవానికి భిన్నంగానూ వుండవచ్చు.

165 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు ట్యుటోరియల్‌ పద్దతి (గ440214] 9/5060) :

అర్ధం : “ఇదో బోధనా పద్ధతి. ఇందులో ఒక విద్యార్దిగానీ లేదా కొంతమంది

విద్యార్థుల నమూహంగానీ ట్యూటర్‌ నుంచి లేదా శిక్షకుడినుంచి వ్యక్తిగత మార్గదర్శకత్వాన్ని లేదా శిక్షణను అందుకుంటారు.” (1 159 2 మంట04 01 పెకటాళంటంయ ప ఇమం 006 3606460 0 ఇ 800211 బ్రాం "6661768 విలం002] క్రైయరయేటు06 204 పంటాచంటంయ షం 2 ౧4607 07 పం ళాటషం€0). ట్యుటోరియల్‌ పద్దతి విషయ కేంద్రీకృతం కంటే కూడా ఎక్కువగా విద్యార్థి కేంద్రీకృతమైనదని చెప్పవచ్చు. దీన్ని సోక్రటిక్‌ పద్దతి సంతతిగా చెప్పవచ్చు. కెల్లర్‌ ప్రణాళికను ట్యుటోరియల్‌ పద్దతి నూతన రూపంగా పేర్కోవచ్చు. ప్రయోజవాలు :

1 వైయక్తిక భేదాలనుంచి చూస్తే ఈ పద్దతి చాలా విలువైంది.

2 చదువులో వెనుకబడిన విద్యార్దులకు నివారణ బోధనను నిర్వహించటానికి ఇది చక్కటి అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.

రె సమస్యల గురించి పూర్తి వివరణలు (61జ1ఈ[026005) పొందటానికి విద్యార్దికి సంపూర్ణ "స్వేచ్చను కల్పిస్తుంది.

4 విద్యార్ది ప్రవేశ (ప్రవర్తనావసరాన్ని తీరుస్తుంది.

పరిమితులు :

శ ఒకే ఉపాధ్యాయుడు భిన్న సబ్జెక్టుల, భిన్న విద్యార్దులకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించలేడు.

2 ఉపాధ్యాయుడు పాక్షిక బుద్ది ప్రదర్శించి ప్రతి విద్యార్హి సమన్యను పరిష్కరించటంలో (శ్రద చూపడు.

3 సాధారణంగా శ్‌ సమూహంలో కొంతమంది విద్యార్టులే ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంటారు. విద్యార్దులందరికీ సమానంగా పాల్తానే అవకాశం లభించదు. స్ట

4 ట్యుటోరియల్‌ సమూహం అసూయభావనకు లోనవుతుంది.

ట్యుటోరియల్‌ పద్దతిని మెరుగుపరచటానికి సూచనలు :

ఓ ఏదో ఒక పూర్వరంగాన్ని బట్టి, సామర్ధ్యాలను బట్టి, (ప్రవేశ (ప్రవర్తనలను బట్టి ట్యుటోరియల్‌ సమూహాలను ఏర్పరచాలి.

2. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్దులతో నిష్పాక్షికంగా వ్యవహరించాలి.

3. వివిధ సబ్జెక్టుల్లో విద్యార్దుల కారిన్యతలను (410%0021663) బట్టి ట్యుటోరియల్‌ సమూహాలను ఏర్పరచాలి.

• (ప్రతి విద్యార్ది తన ఇబ్బందులు చెవ్పుకునేలా ట్యూటర్‌ విద్యార్దులనందరిని ప్రోత్సహించాలి.

క్రీడా పద్దతి ౧128 మంటెండె)

'ఆట పాటలతో పారాన్లి బోధించే విధానాన్నే” క్రీడా పద్దతని అంటారు. సహజంగా పిల్లలకు ఆటలంటే భలే ఇష్టం. పిల్లలు చక్కగా అభ్యసీంచాలంటే అభ్యసించే దానిని ఇష్టపడటం లేక దానిపట్ట ఆనక్తిని కలిగియుండటం చాలా ముఖ్యం. ఈ కారణంగానే (క్రీడల ద్వారా బోధనా [క్రతువు సాగితే మంచి ఫల్‌తాన్ని ఇస్తుందంటారు. ఇటువంటి విధానంవల్ల పిల్లల్లో అభ్యసనపట్ల ఆసక్తి పెరిగి పారాలపై ఏకా(గ్రత కుదురుతుంది. కధా గేయాలు, అభినయ గీతాలు, గేయ నాటికలు, క్విజ్‌, పజిల్స్‌ వంటివన్నీ (క్రీడా పద్దతికి ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.

ఈ పద్దతిని ఎక్కువగా భాషా బోధనలోను, గణిత బోధనలోను ఉపయోగిస్తారు. ఇతర నబ్బెక్టులలోకూడా కొన్ని (ప్రత్యేకాంశాలలో ఈ పద్ధతిని వినియోగించవచ్చు. ప్రధానంగా (ప్రాధమిక విద్యారంగంలోని మొదటి రెండు తరగతుల్లో అన్ని పార్యాంశాలను క్రీడా పద్దతిలో బోధిస్తే మంచి ఫలితాలను సాధించవచ్చు. వనరుల పద్దతి (వంలూ66 46004) :

అర్ధం : కేవలం పార్యవున్తకాలపైనే ఆధారపడక శాన్త విషయాలకు సంబంధించిన ప్రాధమిక లేదా అనలైన వనరులను విద్యార్ధులకు వరిచయం చేయడం, ఈ వనరులను అధ్యయనం చేన్తూ విద్యాబోధన కొనసాగించడాన్నే “వనరుల పద్దతి” అంటారు.

(1) భౌతిక వనరులు (2) మౌఖిక సమాచారం (3) వ్రాత సమాచారం అనే మూడు రకాల వనరులను ఈ పద్దతిలో వినియోగించవచ్చు. ఈ వనరులను ప్రదర్శన ద్వారాను, నియమిత పరనం ద్వారాను, పాఠ్యపుస్తకంలో ఉదహరించిన అంశాలను సహజ వనరులతో పోల్చి వాస్తవమో కాదో స్వయంగా తెలిసి కొనడం వంటి పద్దతిలో ఈ బోధన సాగుతుంది. ప్రయోజనొలు :

ఈ విధానం వల్ల (1) వనరులలో హేతుబద్దమైన వానిని గుర్తించడం (2) వాని సహజత్వాన్ని పరిశీలించడం (3) శాస్త్రీయంగా ఆలోచించడం (4) విషయ నిర్ణయ శక్తిని పెంపొందించుకోవడం (5) పిల్లల్లో కుతూహలాన్ని పెంపొందించటం (6) సబ్టైక్టుపట్ల ఆసక్తిని కల్పించటం వంటి లాభాలున్నాయి. సమస్యా పద్దతి (700160 ]46ట0థ :

విద్య అంటేనే జీవితం. జీవితం ఒక సమస్యల పుట్ట అందుకే సమస్యల్ని పరిష్కరించుకోగల సామర్థ్యం మానవునికి (ప్రసాదించబడిన సాధనంగా విద్య ఉండాలని కోరుకోవడం సహజం. అందువల్ల సమస్యల్ని విశ్లేషణ చేయడం, దత్తాంశానికి అవసరమైన అంశాలను సేకరించడం, దత్తాంశాన్ని వివరించడం, ఒక

168 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపద్దతులు నన కప నననన సకకననన సక నవకన అట తనక -నపునన. నిర్దారణకు రావడం, సమస్యా పరిష్కార కృషికి ప్రయత్నించడం, వినిమయం

మున్నగు సోపొనాలలో విద్యాబోధన జరుగుతుంది.

ఈ రకమైన విద్యాబోధనలో విద్యార్డి చురుకుగా పాల్గొంటాడు. ఉపాధ్యాయులు స్నేహితునిగా, మార్గదర్శిగా, తత్వవేత్తగా విద్యార్రికి సహకరిస్తారు.

పర్యవేక్షణాధ్యయన పద్ధతి (ఏఉంఅాం66ే 506 గంలిండే) ఉపొధ్యాయుని నర్యనేక్షణలో విద్వార్హి అధ్యాయనం చేసే వద్దతిని “వర్వవే్షణాధ్యయన నద్ధతి” అంటారు. ఈ రకమైన అభ్యసనంలో విద్యార్థికి కలిగిన సంళశయాలను పర్యవేక్షణ చేస్తున్న ఉపాధ్యాయుని సహకారంతో తీర్చుకోవచ్చు. ఇది అభ్యసనా సూత్రాలలోని ఫలితనియమంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఈ పద్దతి చదువురాని తల్లిదండ్రులు గల విద్యార్దులకు చక్కగా ఉపయోగపడుతుంది. వారికి ఉపాధ్యాయులే మార్గదర్శకులుగా వుండి వారి విదా సమస్యల్ని తీర్చుకోవడంలో సహకరిస్తారు. ఉపాధ్యాయులు కూడా తన పర్యవేక్షణలో వెనుకబడిన విద్యార్థులను గుర్తించి వారి యెడల మరింత (శ్రద్ద చూపుటకు అవకాశం ఉంటుంది. ఈ పద్ధతి గురు-శిష్యుల మధ్య మరింత సన్నిహిత సంబంధాన్ని కలుగ చేస్తుంది.

విశ్లేషణ పద్ధతి (ు2పళంణ ]4ంకుంతు

ఒక విధంగా విశ్లేషణ పద్దతి అనేది నిగమన పద్దతిలాంటిదే. ఎటువంటి సమస్యనైనా సూత్రాలను, నిబంధనలను ఆధారంగా జేసికొని పరిష్కరిస్తారు. ఈ పద్దతి గణిత సమస్యలను పరిష్కరించడంలో చక్కగా ఉపయోపడుతుంది.

సమస్యలోనున్న విషయం (దత్తాంశం) ఏమిటి ?

సాధించవలసిందేమిటి ?

సొధించినదానికి ఇచ్చిన ఆధారాలు సరిపోతాయా ?

సమస్యను సాధించడానికి ఏ సూత్రాన్ని అన్వ్నయించాలి ?

అనే పద్దతిలో విశ్లేషణ జరిపి సమస్యలను సాధిస్తారు.

సంక్షేషణ పద్దతి (రాయటెంటంపెకంటుండి)

ఒక విధంగా సంశ్లేషణ పద్దతి ఆగమన పద్దతి వంటిది. గణిత సమస్య సాధనలో ఈ పద్దతిని విశ్లేషణా పద్దతిలలో అన్వయించి ఉపయోగిస్తూ ఉంటారు. ఒక సమస్యను తీసికొని దానిని తనకు తోచిన అనేక పద్దతులలో పరిష్కారానికి కృషి చేస్తూ చివరకు ఒక సూత్రీకరణకు రావడమే దీని అంత్య లక్ష్యం.

ఈ పద్ధతి ప్రజ్ఞావంతులైన విద్యార్దులకు, చక్కని అనుభవమున్న విద్యార్థులకు మాత్రమే బాగా ఉపయోగపడుతుంది. అనుభవం లేని విద్యార్థులకు

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 160 సమస్యలనిచ్చి అనేక పద్దతులలో పరిష్కరించి. చూడండి అని అడిగితే వారు అగమ్యగోచరంలో పడిపోవడం జరుగవచ్చు. ఈ పద్దతి వలన ఒక్కొక్కసారి అనవసర కాలయాపన కూడా జరుగవచ్చు. సమస్యను సాధించలేకపోయామన్న బాధతో విద్యార్ధి ఆత్మ విశ్వాసాన్ని కోల్పోయే (ప్రమాదమూ వుంది. అందువల్ల దీనిని విశ్తేషణా పద్దతితో చేర్చి బోధించిన మంచి ఫలితాలను ఇవ్వగలదు. అంశముల పద్దతి (౮1 3%6ళుంటు సన్నిహిత సంబంధం గల విషయాలను ఒక యూనిట్‌గా తీసికొని దానిని (క్రమంగా అధ్యయనం చేసే పద్దతినే “అంశముల పద్దతి” లేదా “యూనిట్‌ పద్దతి” అంటారు. పాఠ్య విషయాన్ని చిన్నా భిన్నం చేయకుండా నన్నిహిత సంబంధంగల విషయాలను ఒకచోట చేర్చి ఈ అంశాలను తయారు చేసికోవాలి. ఈనాడు కొన్ని పాఠశాలలో సాంఘిక శాస్త్రంలోని అంశాలను చరిత్ర-భూగోళం-పౌరవిజ్ఞానం- అర్హశా(స్తం అని నాల్గు రకాలుగా విడగొట్టి వారంలో ఒక్కొక్క రోజు ఒక్కొక్క అంశాన్ని బోధించడం జరుగుతోంది. ఇది శాస్త్రీయమైన పద్దతికాదు. ఏదో ఒక అంశాన్ని (౮91౪ తీసికొని దానిని బోధించిన తర్వాత మరొక అంశాన్ని తీసికొని బోధించడమే ఉత్తమమైన పద్దతి. దీనినే “అంశాధార బోధనా విధానం” (016 02566 గౌంజం1ంక్ర) అని కూడా అంటారు. ఆధునిక బోధనా పద్దతుల లక్షణాలు 1 విద్యార్థి కేంద్రీకృతంగా వుంటాయి. 2 దృశ్య, శ్రవణ బోధనోపకరణాను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తాయి. 3. విద్యార్థి వాస్తవ జీవితంతో లంకించి బోధన సాగుతుంది. 4 _బోధనాభ్యసనలో విద్యార్థి పాలుపంచుకోవటానికి ఆవకాశం వుంటుంది గనుక ఇవి ప్రజాస్వామ్యయుతంగా వుంటాయి. 5. స్వీయ క్రియకు, స్వీయ అభ్యసనకు ఎక్కువ అవకాశం కల్పిస్తాయి. 6. విద్యాఇర్థకి ఆసక్తి ఆనందం గొలిపేలా ప్రయోజనకరంగా బోధన సాగుతుంది. 7. సులభమైన భాషను ఉపయోగించి విషయాలను బోధిస్తారు. 8. విద్యార్దులకు, ఉపాధ్యాయానికి మధ్య పరన్పర చర్యలకు ఎక్కువ అవకాశం వుంటుంది, 9. విద్యార్దుల సృజనాత్మక శక్తులు అభివృద్రిచెందేలా బోధన సాగుతుంది. 10. నిరంతర మూల్యాంకన విధానానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తాయి. 11. బోధనలో సహసంబంధం, సమైక్యం వంటి సూత్రాలకు (ప్రాధాన్యత 12. పిల్లల వైయక్తిక వ్యత్యాసాల (ప్రకారం బోధన సాగుతుంది.

170 సాంప్రదాయక మరియు ఆధుని బోధనాపదతులు (నక పయ టన నడ న నన స సకున పడు న కడు క... సనన. సమీక్షా ప్రశ్నలు 1 ఉపన్యాసపద్దతి అనగానేమి ? దాని లాభనష్టాలను పేర్కొనుము. 2 ఉపన్యాన పద్దతిని మెరుగుపరచటానికి సూచనలిమ్ము. 3 ఉవన్యాన పద్దతికంటే ఉపన్యాస - (ప్రదర్శనాపద్దతి ఏ విధంగా మెరుగైంది ? 4 నిగమన పద్దతి అనగానేమి ? దాన్ని లాభనష్టాలను పేర్కొనుము. 5. అగమన పద్దతి అనగానేమి ? దాని ప్రయోజనాలను, పరిమితులను వివరించుము. ఈ సాంప్రదాయ బోధనాపద్దతుల లక్షణాలేవి ? 7. అన్వేషణ పద్దతి అనగానేమి ? దాని ప్రయోజనాలు, పరిమితులు వ్రాయుము. & ప్రాజెక్టు పద్దతి లక్షణాలు, సూత్రాలను పేర్కొనుము. 9. (ప్రాజెక్టు పద్దతిలోని రకాలేవి ? 10. ప్రాజెక్టు పద్దతి సోపానాలేవి ? 11 ప్రాజెక్టు పద్దతి లాభనష్టాలేవి ? 12 సమూహచర్చాపద్ధతి లాభనష్టాలేవి ? 13 పాత్రపోషణ పద్దతి ప్రయోజనాలు, పరిమితులు ఏవి ? 14. ట్యుటోరియల్‌ పద్దతి లాభనష్ట్రాలేవి ? 15. క్రీడా పద్దతి అనగానేమి ? 16. వనరుల పద్దతి అనగానేమి ? 7. సమస్యా పద్దతి, పర్యవేక్షణాపద్రతి, విశ్లేషణా పద్దత్తులను వివరించుము, 18. సంశ్లేషణ, అంశముల పద్దతులను వివరించుము. 19. ఆధునికబోధనా పద్దతుల లక్షణాలేవి ?

18 మాళ్యా౦కన లిధాశాలు ఊఈ74టు౮4010౫ విళిం0౦లంరంలన) మూల్యాంకనం - అర్ధం వ్‌

1 కొన్ని (ప్రమాణాలనుబట్టి ఒకదాని విలువను నిర్ణయించటవేం మూల్యాంక్షనం.

2. ఒకవిద్యా కార్యక్రమం లేదా పథకం ముందుగా పేర్కొన్న లక్ష్యాల సంబంధంగా ఏ మేరకు విజయవంతమైైందీ నిర్ణయించే ప్రక్రియే మూల్యాంకనం అని అనవచ్చు.

3. బ్రాడ్‌ఫీల్ల్‌ మరియు మొర్డాక్‌ ; ఒక దృగ్విషయానికి విలువను ఇవ్వటానికి ఆదృగ్విషయానికి చిహ్నాలను ఆపాదించటాన్ని మూల్యాంకనం అంటారు. ఈ విలువ కొన్ని సాంఘిక, సాంస్కృతిక లేక శాస్ట్రేయ పరమైన (ప్రమాణాలను బట్టి వుంటుంది.

4. హన్న : "పారశాల ద్వారా విద్యార్దులు ప్రగతిసాధిన్తున్ను కొద్దీ వారందరి (ప్రవర్తనలో వచ్చే మార్పులపై సాక్ష్యాన్ని సేకరించి, వర్షించే ప్రక్రియే మూల్యాంకనం”

మూల్యాంకన విధానాలు ౧7ఎష4ళ02 మ7006600069)

బోధనాభ్యసన వలితాలను మాపనం చేయటానికి, అంచనావేయటానికి ఉపయోగించే సాధనాలే మూల్యాంకన పద్దతులు. విద్యార్దిలో ఆశించిన ప్రవర్తనా మార్పులు ఏమేరకు వచ్చాయో తెలునుకోవటమేవీటి లక్ష్యం. ఉపాధ్యాయులు బోధనాభ్యసన ఫలితాలను తెలుసుకోవటానికి అనేక నియత, అనియత సాధనాలను ఉపయోగిస్తారు. వాటిని ఈ దిగువ పేర్కొందాము.

1. మౌఖిక పరీక్షలు (02810653 02 172 - 066)

2. ఆచరణ పరీక్షలు గౌఃడంయం2] ౧6౩6)

3. వ్యాస, విషయ నిష్ట లఘుసమాధాన పూర్వకమైన రాతపరీక్షలు

4. పరిశీలన, చర్చలు, (ప్రశ్షావళి, ఇంటర్వ్యూ, శోధన సూచిక, వైఖరిమాపని, నిర్దారణ మాపని, వ్యక్తిగత పరిశీలన, ప్రక్షేపక పరీక్షలు మొదలైనవి.

ముఖ్యమైన మూల్యాంకన విధానాలు (సాధనాలు) - వివరణ

1. మౌఖిక పరీక్షలు (0121 €856 07 ₹178-7006) ; ఈ పరీక్షలు పరీక్షకుడికి, పరీక్షార్షికి మధ్య జరిగే మౌఖిక నమాచార (ప్రసారంమీద ఆధారపడి వుంటాయి. ఇక్కడ ప్రశ్నలు, సమాధానాలు మౌఖికంగా వుంటాయి. ఇంటర్వ్యూలు,

172 మూల్యాంకన విధానాలు క్విజ్‌లు, సమూహచర్చలు, ప్యానెల్‌చర్చలు, డిబేట్లువంటి ఇతర సాధనాలను కూడా ఉపయోగించి విద్యార్దుల అభ్యసనా సొమర్యతను మూల్యాంకనం చేస్తారు.

2 ఆచరణాత్మక పరీక్షలు (01206021 66503) : ప్రయోగాత్మక పనికార్య్యక్రమాలలో పాల్గొని తమ అభ్యననా సొమర్ధ్యాన్ని విద్యార్దులు (ప్రదర్శించేందుకు ఉపయోగవడేవే ఆచరణాత్మక పరీక్షలు. ఒకకొత్తవిషయాన్ని సృష్టించగలసామర్హ్యం, ఒక సిద్దాంతాన్ని ఆచరణలో అన్వ్నయించగల నేర్పరితనాన్ని అంచనా వేయటానికి ఈ పరీక్షలు దోహదం చేస్తాయి.

, 3. రాత పరీక్షలు (121662 €890 : ఇటువంటి పరీక్షలకు విద్యార్పి పేపరు, పెన్ను వాడవలసి వుంటుంది. విద్యార్దులు (ప్రశ్నాపత్రంలోని (ప్రశ్నలకు సమాధానాలను కాగితాలమీదగానీ, (ప్రశ్నాపత్రంలోనే ఇచ్చినఖాళీలోగాని రాయవలసి వుంటుంది. ఈ నమాధాన పత్రాలను దిద్దగా వచ్చిన ఫలితాలే బోధనాభ్యసన ఫలితాలు ఇవి విద్యార్దుల సామర్థ్యాల మూల్యాంకనానికి ఆధారంగా వుంటాయి. రాతపరీక్షలు జగమెరిగిన మూల్యాంకన సాధనాలుగా వున్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి మూడు అవి (1) వ్యాసరూప (ప్రశ్నలు (2) లఘుటికలు (3) విషయ నిష్టపరీక్షలు.

. వ్యాసరూప పరీక్షలు

విద్యార్హి నిర్లీత సమయంలో కొన్ని (ప్రశ్నలకు నిర్దేశించిన నిడివి (వంటకం లైకుల ్ర్రాపే పరీక్షలే వ్యాసరూప పరీక్షలు. చర్చించటానికి, విశ్లేషించటానికి, సం(గ్రహించటానికి, విమర్శించటానికి విద్యార్థికిగల సామర్ధ్యాన్ని పరీక్షించటానికి ఉద్దేశించిందే వ్యానరూపపరీక్ష. ఈ పరీక్షలో విద్యార్ది రాసే సమాధానాలు అతనివైఖరులు, సృజనాత్మకతవంటి వైయక్తిక లక్షణాలు ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ పరీక్షలో వ్యక్తవరచగలిగేశక్తి, చేతివ్రాత, రాతస్టైల్‌, ఉపయోగించిన భాష సమాధానాలను బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి. వ్యాసరూప పరీక్షల ప్రయోజనాలు :

1 వీటిని తయారుచేయటం, నిర్వహించటం (26012660) తేలిక.

2 ఇతర సాధనాల ద్వారా మాపనం చేయలేని సంక్లిష్ట అభ్యసనా

ఫలితాలను మాపనం చేయటానికి వీటిని ఉపయోగించవచ్చు.

3. ఒకభావాన్ని నవుర్ద్షవంతంగా వ్యవస్త్రీకరించగలిగే సామర్ద్యం, ఒకవిషయాన్ని విమర్శించగల లేదా నమర్షించగల సామర్ష్యం, ఒకవిషయాన్ని వివరించగల సామర్ద్యం మొదలైనవి ఈ పరీక్షద్వారా చక్కగా మాపనం చేయవచ్చు.

4 విద్యార్దులు రాసే సమాధానాలు పూర్తిగా తప్పవ్వ్యాలని లేదు లేదా పూర్తిగా ఒప్పవ్వాలని లేదు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 17 వ్యాసరూప పర్‌క్షల నష్టాలు (పరిమితులు) :

1 గణన (వంయసుక్రు విశ్వసనీయంగా వుండదు.

2 గణనకు చాలా సమయం తీసుకుంటుంది.

3౩ తక్కువ విషయ (ప్రతిచయన (గ్రహణము (60046606 నజములముంక) వ్యానరూవ పరీక్షలమరో ఫరిమితి. ఈకారణంగా యదార్డ సమాచారజ్ఞానాన్ని ఖచ్చితంగా గణనచేయటం సాధ్యంకాదు.

4 కొన్ని ప్రశ్నలవల్ల విషయాన్నంతటినీ పరీక్షించటానికి దోహదపడవు.

5. చేతివ్రాత, శుభ్రతవంటి అనవసర విషయాలనుకూడా లెక్కించటంవల్ల గణనల సప్రమాణత (/౫|యటి? 0206 500765) తగ్గిపోతుంది.

విషయనిష్ట పరీక్షలు (0సేంంటాం ఛాం6 16949) అర్ధం : ఏ పరీక్షకుడైనా అనందిగ్ధంగా గణన చేయగలిగే సరీక్షను విషయనిష్టపరీక్ష అంటారు. బహువరణ (91ళ్త16 టుం166) పరీక్షలు, నత్యము, అసత్యము (016 01 12156) పరీక్ష జతపరచటం, ఖాళీలను పూరింపుమువంటి పరీక్షలను విషయనిస్ట పరీక్షలకు ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. విషయనిస్ట పరీక్షల ఉపయోగాలు :

1 గణన విషయనిష్టంగా ఆసందిగ్దంగా చేయవచ్చు.ఈ పరీక్షలను ఎవరుదిద్దినా మార్కులు ఖచ్చితంగా ఒకేరకంగా వస్తాయి.

2. మొత్తం సిలబన్‌ నుంచి అనేకప్రశ్నలు ఇవ్వవచ్చు. అంటే పరీక్ష సమగ్రంగా వుంటుంది.

3. వీటిని నిర్వహించటానికి, గణించటానికి సమయం ఆదా అవుతుంది.

శ అందమైన చేతివ్రాత, వేగంగా రాయటం, శుభ్రత, స్పెల్లింగ్‌వంటి అనవసరమైన కారకాలను లెక్కలోకి తీసుకోవటం జరగదు.

5. వీటిని నిర్వహించటం తేలిక

6. మోసగించటానికి వీలులేదు.

7. విద్యార్దులకు సంతృష్తినిస్తాయి.

8. బట్టీవిధానాన్ని నిరుత్సాహపరుస్తాయి.

నష్టాలు (పరిమితులు) :

1 ఊహకు అవకాశం వుంది.

2. వ్యోసరూప పరీక్షలకంటే ముద్రణా ఖర్చులు ఎక్కువవుతాయి.

3. నిషయనిన్టవరీక్ష అంశాలను రూపొందించటం కష్టం. వీటిని తయారుచేయటానికి సమయం ఎక్కువ తీసుకోవటమేగాక నైపుణ్యం కూడా కావాలి.

174 మూల్యాంకన విధానాలు

త్తే విషయాన్ని తార్కికంగా పేర్కొనగల, వ్యవస్ట్రీకరించగల, సంగతంగా

వివరించగల సామర్హ్యం విద్యార్షికి ఏ మేరకు వుందో ఈ పరీక్షద్వారా మూల్యాంకనం చేయలేము.

5. కాపీకొట్టడాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.

6. విషయం తెలిసినా తెలియకపోయినా లాటరీపద్దతిలో నమాధానాలను గుర్తిస్తారు.

విషయనిష్ట పరీక్షలలో రకాలు : ఇందులో ప్రధానంగా రెండురకాలున్నాయి. అవి :

1. సమాధానాన్ని అందించేని (వలుర్వై? చుం) ః ఇందులో మరలా రెండు రకాలున్నాయి. అవి (2) చిన్న నమాధానం (50076 2257761) ఇచ్చేవి (0) ఒకమాటతో పూరించేని (౧099]16ళ00).

2. ఎంపిక చేనుకొనేని (వం160ఢ00 బగ065) ; ఇందులో మరలా మూడురకాలున్నాయి. (ఇ సత్య, అసత్యా లేక ప్రత్యామ్నాయ (ప్రతిస్పందనను ఇచ్చేవి (0) జతపరచు విధానం (0) బహువరణ ప్రశ్నలు.

వీటిని వివరిద్దాం లఘుసమాధానాలు మరియు ఒక్కమాటలో పూరించేవి

'ప్రశ్చలకు ఒక్కమాట, సంఖ్య, చిహ్నం లేదా ఒకరసాయనిక నామంతో నమాధానం ఇచ్చేవే లఘుసమాధానప్రశ్నలు మరియు ఒక్కమాటలో పూరించే (వ్రళ్నేలు. ఇవి రెండూ ఒకేరకమ్రైనవిగానీ ప్రశ్నను సమర్పించే పద్దతి వేరువేరుగా వుంటుంది. లఘునమాధాన (ప్రశ్నల విషయంలో (ప్రశ్న (ప్రత్యక్షంగా వుంటుంది. ఒక్కమాటలో పూరించేప్రశ్న అసంపూర్తి వ్యాఖ్యరూపంలో వుంటుంది. ఈరెండింటికి ఉదాహరణలిద్ధారి.

లఘుసమాధాన ప్రశ్నలు : 1. ---- సల్య్యూరిక్‌ ఆమ్లం సూత్రమేమి? 2. ---- ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాజధాని ఏది? ఒక్కమాటలో పూరించే ప్రశ్నలు : 1. సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లం సూత్రం 2. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాజధాని. లఘు మరియు ఒక్క నూటలో పూరించే ప్రశ్నలవలన లాభాలు :

1. సమాచారాన్ని అందివ్వవలసి రావటం వల్ల లేదా సంఖ్యాసమన్యను పరిష్కరించవలసి వుండటం వల్ల ఇక్కడ విద్యార్థి ఏదో ఊహించి తనకు తోచిన సమాధానం ఇవ్వడానికి తక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.

2 వ్యాసరూప అంశాలకంటే వీటిని ఎక్కువ విషయనిష్టంగా గణన చేయవచ్చు.

3. ఎక్కువ విషయాలను కవర్‌చేసే విధంగా అంశాలను రూపొందించవచ్చు.

4 _వ్యాసంకంటే త్వరితంగా వీటిని గణించవచ్చు. (దిద్దవచ్చు).

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 175 పరిమితులు:

1 ఇవి (ప్రతిభగల విద్యార్దులను మితిమించికిక్షించి, చదువులో బలహీనులైన విద్యార్దులకు బాగా తోడ్పడతాయి. (వ్రతిభగల విద్యార్థులకు తమసామర్ద్యాలను చూపటానికి, బలహీనవిద్యార్దులు తమ బలహనతలు చూపటానికి ఇందులో అవకాశం తక్కువ.

2 కాన్ని లవఎమ(ప్రశ్ళలకు నమాధానాలివ్వటం సాధ్యంకాకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు . సాహిత్యాభిరుచిపై లవఎయనమాదానాలివ్వటం సాధ్యంకాదు.

3. విద్యార్షి సంశ్లేషణ (వొగట6819%, వ్యాఖ్యానం 6 6టయి వంటి సామర్ధ్యాలను ప్రదర్శించేటట్టుగా లఘుసమాధానాల (ప్రశ్నలను రూపొందించటం కష్టం.

4 వీటిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తే విద్యార్దులు విషయాలను జ్ఞప్తికి తెచ్చుకోవటానికి, లతోవభూయిష్టమైన అధ్యయన అలవాట్లను అలవరచుకోవటానికి వీలు కలుగుతుంది. ఎందుకంటే ఇవి తారీఖులు, పేర్చు స్థలాలు, భాషాజ్ఞునంవంటి కేవలం నిర్హిష్ట యదార్హ జ్ఞానాన్ని మాపనం చీయటానికి బాగా పనికొస్తాయి.

సత్యాసత్య అంశాలు లేదా ప్రత్యాన్నూయ ప్రతిస్పందనలున్న పరీక్ష (౬6 0౫ ప2156)

సత్యాసత్య అంళం ('ప్రకటనపూర్వకమైన వ్యాఖ్యను కలిగి వుంటుంది. ఈవ్యాఖ్య ప్రక్కన సత్యము లేక అసత్యము, తప్పు లేక ఒప్పు, అవును లేక కాదు, అంగీకారము లేక అనంగీకారము వంటిమాటలుంటాయి. రెండుమాటల్లో ఒకదానిపై మార్క్‌చేసి విద్యార్ది తన అభిప్రాయాన్ని తెలుపుతాడు. విద్యార్షి ఇక్కడ రెండు సమాధానాల్లో ఏదిసరైనదో దాన్ని గుర్తుపెడతాడు. ఈ పరీక్షకు రెండు ఉదాహరణలు (క్రింద ఇవ్వబడినాయి.

సూచనలు : క్రింద కొన్ని ప్రకటనలున్నాయి. (ప్రతి (ప్రకటనను జాగ్రత్తగా చదివి ప్రకటన సత్యమయితే '7' అక్షరంచుట్టూ గీత గీయండి. (ప్రకటన అసత్యమైతే 'కొ అక్షరంచుట్టూ గీత గీయండి.

1. భూమి ఒక ఉపగ్రహం - [హౌ

2. చంద్రునిచుట్టూ భూమి తిరుగుతుంది - హొ సత్యాసత్యాన్ని గుర్తించే ప్రశ్నల వలన లాభాలు :

1 ఈ అంశాలను రూపొందించటం తేలిక.

2 విషయసామాగగిని విసృతంగా కవర్‌ చేసేటట్టు అంశాలను రూపొందించవచ్చు.

176 మూల్యాంకన విధానాలు

3. కావాలనుకున్నపుడు సిద్దంగా విషయనిస్టపద్రతిలో దీన్ని గణించవచ్చు.

శ అంశాలను జా(గ్రత్తగా రూపొందించగలిగితే ఇవి అవగాహన, అనువర్తన, ఈ వ్యాఖ్యానంవంటి అత్యున్నత మానసిక (ప్రక్రియలను మాపనం చేయగలవు.

5. ఒక నిర్హిష్ట విషయాన్ని రెండువిధాలుగా మాత్రమే చెప్పవలసి వచ్చినపుడు ఇది బాగా ఉపయోగకరంగా వుంటుంది.

ఈ (ప్రకటన నసరిఅయినదీ కానిదీ గుర్తించగలిగే, అభిప్రాయాలనుంచి యదార్జాలను వేరుపరచగలిగే, కార్యకారణ సంబంధాలను గుర్తించగలిగే సామర్ద్యాన్ని మాపనం చేయటానికి దిన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

పరిమితులు :

ప. ఊపాంచటాన్ని ఇది (ప్రోత్సపాన్తుంది. రెండే రెండు (ప్రత్యామ్నాయాలున్నపుడు ఛాన్సు ఆధారంగా విద్యార్షి 50 - 50శాతం చొప్పున వూహించి సమాధాన ఎంపికచేయటానికి వీలు కలిగిస్తున్నది.

2 సరైన సమాధానాన్ని స్పష్టపరచకుండా పూర్తిగా సత్యమైనటువంటి లేదా పూర్తిగా అసత్యమైనటువంటి ప్రశ్నలను (అంశాలను) రూపొందించటం కష్టం.

3. (ప్రతి అంశానికి విద్యార్షి ఇచ్చే ప్రతిస్పందనను విశ్తేషించటం అర్హంలేని పనిగనుక ఆచరణలో ఇటువంటి పరీక్ష రోగనిర్ధాయక విలువ సున్నానే.

త్త సందిగ్ధమైన విషయాలను, అ(ప్రధానమైన వివరాలను, అసంగతమైన సూచికలను (16167206 611639) తప్పించటం కష్టం. సాధారణంగా విషయాన్ని పాఠ్యవున్త్నకాలనుంచి ఎత్తివేని అంశాలను రూపొందించటంవల్ల లోపం పొడచూపుతుంది.

5. ఈపరీక్షలో అంశాలు ఎక్కువసంఖ్యలో- లేకపోతే పరీక్ష విశ్వసనీయత తగ్గిపోతుంది.

ఈ విషయం వివాదాన్పదమైైనదైతే అంశాలను రూపాందించటం కష్టమవుతుంది. జతసరచు ప్రశ్నలు ()124యుక టగ6 11619)

జతపరచువిషయ నిష్టపరీక్షా విధానంలో అంశాలను రెండువరసల్లో (వైపుల్లో)

రూపొందిస్తారు. ఒకవైపున వుండే ఒకఅంశం రెండో వైపున వుండే అంశాల్లో దేనితో జతఅవుతుందో విద్యార్థి గుర్తించాలి. ఈ అంశాలు గుర్తులు కావచ్చు, మాటలు కావచ్చు, (ప్రవర్తన లక్షణాలు కావచ్చు లేదా ఆవిష్కరణలు కావచ్చు. జతపరచు అంశాలకు ఉదాహరణ.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేప్‌ ౯ సమాచార ప్రసార సాధనాలు కనుగొన్నవారు ॥

1 రేడియో కుక్‌ ( ్ర

2 టెలిగ్రాఫ్‌ ఎడిసన్‌ ( ్సి

3. టెలిఫోన్‌ బెయిర్డ్‌ ( ్స

4 టెలివిజన్‌ మార్కొని ( ])

జతపరచు ప్రశ్నల ప్రయోజనాలు :

1. వీటిని తయారుచేయటం తేలిక.

2 వీటిని పూర్తిగా విషయనిష్టంగా తయారుచేయటంవల్ల చాలా వేగంగా దిద్దవచ్చు.

3. వీటిని చకచకా తక్కువనమయంలోనే చదవవచ్చు గనుక తక్కువ వ్యవధిలో ఎక్కువ ప్రశ్నలను అడగవచ్చు.

& తక్కువ స్టలంలో (వొం208) ఎక్కువ (ప్రశ్ళ్నలను అడగవచ్చు.

5. అంశాలను నరిగ్గా రూపొందిస్తే నమాధానాలను ఊహించి గుర్తుపెట్టటానికి ఆస్కారమే వుండదు.

పరిమితులు :

1 బట్టీన్సృతిమీద ఆధారపడిన యదార్జ నమాచారాన్ని మావనం చేయటానికి ఇవి పరిమితమవుతాయి.

2 అభ్యసన ఫలితాలదృష్ట్యా ముఖ్యమైన నజాతీయ సమాధానాలను రూపొందించటం కష్టం. వలితంగా అభ్యనన వలితాలదృష్ట్యా అ(ప్రధానంగా వుండే సమాధానాలను రూపొందించటం జరుగుతుంది:

3 జతవరచువిధానంలో చిన్నచిన్న వాక్యాల్గో నమాధానాలను రూపొందించాలి గనుకపారం పట్ల విద్యార్ది అవగాహనను ఈ జతపరచు అంశాలు పూర్తిగా మాపనం చేయలేవు. _-

4 జతపరచు అంశాలలో అసంగతమైన సూచనలు (6167806 6463) వుండటానికి ఎక్కువ అవకాశం వుంది.

బహువరణ ప్రశ్నలు రశటేటం!!6 - ౮00166 ఓం) బహువరణ (ప్రశ్న రెండు విభాగాలను కలిగివుంటుంది. మొదటివిభాగం ప్రత్యక్ష ప్రశ్నగానీ లేదా అసంపూర్తి వాక్యంగాని వుంటుంది. దీన్నే “స్టెమ్‌” (56యి) అని అంటారు. రెండవ విభాగంలో ఆ(్రశ్నకు సంబంధించిన నాలుగైదు సమాధానాలుంటాయి. విద్యార్షి వీటిల్లోంచి సరైనసమాధానం ఒకదాన్ని ఎన్నుకోవాలి. ప్రత్యక్ష నష్టము అసంపూర్తి వాక్యానికి ఉదాహరణ ఇద్దాం, (ప్రత్యక్ష ప్రశ్న : ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్దాల సంఖ్యలెన్ని? 2౬.20 స. 21 య 19 4.23

178 మూల్యాంకన విధానాలు అసంపూర్తి ప్రశ్న :

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లాల సంఖ్య ..........

2. 20 0.21 యణ 19 న. బహువరణ ప్రశ్నల విధానంవలన లాభాలు :

1 మల్చివుల్‌ఛాయిన్‌ వరీక్ల్సను చాలా తక్కువే నమయంలో పూర్తిచేయవచ్చు.

2 అన్సర్‌ 'కీ' అందుబాటులో వుంటుంది గనుక పేపర్లను విషయనిష్టంగా దిద్దవచ్చు.

3 నాలుగైదు ఛాయిస్‌లిచ్చి ఊహించి సమాధానాన్ని గుర్తించే ఛాన్సును తగ్గించవచ్చు.

4 లవ నమాధాన (ప్రశ్నలలో వుండే అన్నన్టత, అనందిగ్ల్ణత ఇక్కడవుండదు,

5. అవగాహన, విచక్షణ, అనువర్తనవంటి విద్యార్హి సామర్థ్యాలను మాపనం చేసేవిధంగా మల్చిపుల్‌ఛాయిస్‌ (ప్రశ్నలను రూపొందించవచ్చు.

6 ఈ పద్దతిలో ఉన్నత నాణ్యమైన (్రైళ్టలను రూపొందించటం తేలిక.

పరిమితులు :

ఓ ఈ పరీక్ష పేపర్లను త్వరగానే దిద్దవచ్చుగాని దీని (ప్రశ్నలను రూపొందించటానికి మాత్రం చాలా సమయం తీసుకుంటుంది.

2 దీన్ని రూపొందించటం కష్టం. ఎందుకంటే ప్రతిసమాధానం సరైనదే అన్నట్టు రూపొందించాలి. ఇలా ఆలోచించి నమాధానాలు రూపొందించటం కష్టం.

3. (ప్రతి (ప్రశ్ళకు నాలుగైదు మల్టిపుల్‌ సమాధానాలు రాయాలి గనుక ఈ పరీక్ష స్టలం కూడా బాగానే ఆక్రమిస్తుంది.

4 వున్న సమాధానాలను చూసి, చదివించి గుర్తుకు తెచ్చుకుని సమాధానం "పెట్టటమేగాని భావాలను రూపొందించుకుని వాటిని నహేతుకంగా వ్యక్తపరచటానికి ఇందులో తావులేదు. అంటే భావాలను వ్యవస్తీకరించి సమర్పించగల విద్యార్హి సామర్ద్యాన్ని గుర్తించటం దీనివల్ల కాదు.

నిర్దారణ మాపనులు (౫2భు08 562168) :

విద్యార్దుల సామర్జ్యాలను ప్రవర్తనా లక్షణాలను, వివిధ సబ్బెక్సులలో

విద్యార్దులుచూపిన ప్రతిభను నిర్దారణ మాపనులద్వారా మూల్యాంకనం చేయవచ్చు. నిర్దారణ మాపనుల్లో ప్రధానంగా రెండు రకాలున్నాయి. అవి (1) గుణాత్మక మాపనులు (2) పౌనఃపున్య మాపనులు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ లె. కు గుణాత్మక మాపనులు (ఇఉజజ[కండటళళ6 వఠడ1859) : గుణాత్మక మాపనుల్టో వ్యక్తిగుణాన్ని, ప్రవర్తనా లక్షణాన్ని లేదా చూపించిన (ప్రగతిని అయిదు బిందుమాపని (5 0116 వొం216) పై వుండే (శ్రేస్ట్రము (026611ల2€) నుంచి చాలాహీనము. (౪765 క్రం౦06) వరకు వుండే గుణస్టాయిల్లో నిర్ణయిస్తారు. ఉదాహరణకు విద్యార్థి ప్రయోగశాల నైపుణ్యాన్ని నిర్దారించటానికి ఈక్రింది గుణాత్మక మాపనిని ఉపయోగించవచ్చు. 5్‌ త్తే వ్‌ 2 క్ష (శ్రేష్టము బాగు. సగటు. హీనము. చాలాహీనము (ఆ౫౦911అ0ఏ. (&ం0థ) (ఊలా28్ర6) (0౮). (అలా 0000)

2, పొనఃపున్యమాపనులు (౭%4ఆ00 న02169) : పౌనుపున్య మాపనుల్లో (ప్రవర్తనా పౌనఃపున్యాన్ని 'ఎల్లపుడు' 'ఎన్నడూ లేదు' వరకు వుండే అయిదుభిందు మాపనిలో గుర్తిస్తారు. ఉదాహరణకు ఒక విద్యార్షి ఒక లెక్కను సరైన సోపానాలతో పరిష్కరించటానికి సంబంధించి ఈ (క్రింది మాపనిని ఉపయోగిస్తారు.

క్‌ శ్తీ తె 2 క్ష ఎల్లపుడు... తరచుగా అప్పుడప్పుడు అరుదుగా ఎన్నడూ లేదు (21772005) (ఈండంలుకుం (ఏయింటుుఆ) గబులు).. ౧౪అ) ప్రశ్నావళి (9౭౩60య[ా6) ఃఒకనిష్పాదన లేదా ప్రవర్తన మూల్యాంకనానికి సంబంధించిన వ్రవ్ణం నముదాయమే (ప్రశ్నావళి. ఈ ప్రశ్నావళిని స్వీకరించిన విద్యార్దులు అందులోని (ప్రశ్నలను అర్హంచేసుకుని సమాధానాలిస్తారు. ఈ (ప్రశ్నావళి “అవును” “కాదు” లేదా బహువరణ ప్రశ్నలుండే సాధారణ శోధనసూచిక (016015 8లిరూపంలో వుంటాయి. విద్యార్దులు స్వేచ్చగా సమాధానాలు రాసే ప్రశ్నావళి (096% అగ॥౭6) కూడా వుండవచ్చు. ఈమూడు రకాలకు ఉదాహరణలను (క్రింద ఇద్దాం.

1. జియోమెట్రిలో (డ్రాయింగ్‌ పనిచేయటం నాకు ఇలావుంది (2) విసుగు (3) ఆందోళన (4) నమ్మకం (5) ఆసక్తి

2. నాకు రకరకాల జియామెట్రీ చిత్రాలను గీయాలని వుంది - 'అవును*, కాదు

3. మా మాష్టారు జియామెట్రీ చిత్రాలు గీయి ఆనగానేనెలా భావించానంటే

ఇంటర్వ్యూ : మూల్యాంకన సాధనంగా ఇంటర్వ్యూ కూడా ముఖ్యమైందే పరీక్షకుడికి, పరీక్షార్హికి మధ్యజరిగే ముఖాముఖి సంభాషణే ఇంటర్వ్యూ, ఇంటర్వ్యూను ఎదుర్కొనే విద్యార్షి ఇంటర్వ్యూ చేసేవ్యక్తులు అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలను ఇవ్వటంగాని లేదా వారడిగినట్టు తన ప్రతిభను ప్రదర్శించి చూపటంగాని చెయ్యాలి. ఇక్కడ ఇంటర్వ్యూ చేసేవారు అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలను చెప్పటానికి ఎక్కువ సమయాన్ని ఇవ్వరు. ఇంటర్వ్యూ చేసే ఆయన అడగవలసిన (ప్రశ్నలను ముందే

180 మూల్యాంకన విధానాలు తయారు చేనుకురావచ్చు లేదా విద్యార్షి ఇచ్చే నమాదానాలనుబట్టి, ప్రతిస్పందనలనుబట్టి అప్పటికప్పుడే ప్రశ్నలను రూపొందించుకుని అడగవచ్చు. పరిశీలన (0056072600) : ఒక మూల్యాంకన సాధనంగా పరిశిలనలో పర్‌ీక్షకుడు లేదా పరీక్షకులు విద్యార్షి ప్రవర్తనను పరిశీలించి పరిశిలించిన ప్రవర్తనను నమోదు చేస్తారు. పిల్లల అభ్యసనా (ప్రవర్తనలో ఆశించిన (ప్రవర్తనామార్పులు ఎంతమేరకు వచ్చినవి, ఏవిధంగా వచ్చినవి పరిశీలనాసాధనాన్ని ఉపయోగించి అంచనా వేయవచ్చు. పరిశీలనలో రెండురకాలున్నాయి. అవి (1) సహజ పరిశీలన (2) నియంత్రిత పరిశీల మనరి ఏ విద్యార్షినైతే పరిశీలిస్తూన్నామో ఆ విద్యారికి తెలియకుండా అతని (ప్రవర్తనను గుంభనంగా పరిశీలించటాన్నే సహజపరిశీలన అంటారు. పరిస్టితులను కృత్రిమంగా నృష్టించి (ప్రవర్తనను పరిశీలించటమే నియంత్రిత పరిశిలన. పాఠర్య(వ్రణాళిక లేదా బోధనాభ్యనన వలితాలను మూల్యాంకనం చేయటానికిపైన కొన్ని మూల్యాంకన సాధనాలను పేర్కొన్నాము. అయితే ఉపాధ్యాయుడు ఒక (ప్రత్యేక బోధనాభ్యసన సన్నివేశంలో ఏసాధనాన్ని ఎంపిక చేసుకుంటాడనేది అనేకకారకాలపై ఆధారపడి వుంటుంది. వాటిల్లో ముఖ్యమైనవి (1) బోధనాభ్యనన లక్ష్యాలు (2) అభ్యానకుడికి అందించిన విషయం (3) బోధనాభ్యవనను నిర్వహించటానికి చేపట్టిన పద్దతులు (4) ఏ రంగంలో (సంజ్ఞానాత్మక, (క్రియాత్మక, (ప్రభావాత్మక) (ప్రవర్తన మార్పులను మాపనం చేయవలసినది మొదలైనవి. సమీక్షా ప్రశ్నలు 1 మూల్యాంకన అనగానేమి ? 2 వివిధ రకాల మూల్యాంకన విధానాలను లేదా సాధనాలను తెలుపుము. 2 మౌఖిక పరీక్షలు అనగానేమి ? 4 వ్యాసరూప (ప్రశ్నల లాభనష్టాలను వ్రాయుము. 5. విషయనిష్ట పరీక్షలనగానేమి ? వాటి లాభనష్ట్రాలేవి ? 6 లఅఘుటికల లాభనపష్ట్రాలేవి ? ణా సత్యాసత్య 'ప్రశ్ళల లాభాలు, పరిమితులు ఏవి ? & జతపరచు (ప్రశ్నల లాభాలు, పరిమితులు ఏవి ? 9. బహువరణ (ప్రశ్ళ్నలంటే ఏమి ? వాటిలాభనష్టాలను పేర్కొనుము, 10. నిర్హారణ మాపనులనగానేమి ? 1 మూల్యాంకన సాధనాలుగా ప్రశ్నావళి, ఇంటర్వ్యూ, పరిశిలన పాత్రను వివరించుము.

13. అదనపు అంశాలు ప్రాధమిక విద్యాదశలో నాణ్యతను లేదా ప్రనూణాలను పెంచటానికి చర్యలు (ప్రాధమిక పారశాలల్లో నాణ్యత లోపించటం వల్లనే బడిమానుకునే పిల్లల శాతం ఎక్కువగా వుండటం, పిల్లల అభ్యసన సామర్థ్య స్థాయిలు చాలా తక్కువగా వుండటం జరుగుతోంది. అందుకని (ప్రాధమిక స్థాయిలో విద్యా నాణ్యతను పెంచటం తక్షణ అవసరంగా చెప్పవచ్చు. ఇందుకు ఈ దిగువ చర్యలు తీసుకోవాలి.

14. పార్య పుస్తకాల నాణ్యత పిల్లల సాధనా ప్రమాణాలను (5606ేజూడిం 0% 2001678960) నిర్ణయిస్తాయి. కాబట్టి ప్రాథమిక పారశాలలో ఉపయోగించే పాఠ్య పుస్తకాల నాణ్యతను మెరుగుపరచటంలో (ప్రత్యేక (శద్ద వహించాలి. పాఠ్య పుస్తకాల నాణ్యతను మెరుగు పరచటం అంటే (12) పార్య విషయాన్ని (6014600 మజణలు) (2) దాన్ని నమర్పించే విధానాన్ని (3) అందులో పేర్కొనే దృష్టాంతాల (10526005) ను (4) ప్రింటింగ్‌ను మెరుగు పరచాలి.

2 పిల్లల సాధనలను ఇచ్చితంగా అంచనా వేయటానికి.సరైన మూల్యాంకన పద్దతులననునరించాలి. పిల్లల, సాధనలను అంచనా వేసేటపుడు నమ(గ్రమైన విధానాన్ని అనుసరించాలి. అంటే మూడు రంగాలో (పభావాత్మక, సంజ్ఞానాత్మక, మానసిక-చలనాత్మక) వారి సాధనలను అంచనావేయాలి.

3. చదువులో వెనుకబడిన పిల్లల కోనం అదనపు, (ప్రత్యేక తరగతులను నిర్వహించాలి.

4 పాఠశాల ప్రణాళికలను రూపొందించటంలో ఉపాధ్యాయులను కూడా భాగస్వాములను చేయాలి.

5. పారశాల విద్యా ప్రణాళికా వ్యవస్థను వికేంగద్రీకరించాలి.

6 పాఠశాల మానవ, భౌతిక వనరులను నక్రమంగా వినియోగించు కోవటానికి సమర్భులైన, సీనియర్‌లైన ఉపార్యాయులచే “ప్యానల్‌ ఇన్‌ స్పెక్షనోను నియమించాలి. అన్ని విషయాలలో వారశాల మెరుగుదలకు ఉపయోగపడే సిఫారసులను ఈ ప్యానెల్‌ ఇవ్వాలి. ఈ విషయంలో అవసరమైన కొంతమంది ఎన్నికచేసిన ఉపాధ్యాయులకు 211924 లాంటి సంస్తలు ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలి.

7. (ప్రాధమిక ఉపాధ్యాయుల వృత్తిపరమైన సామర్థ్యాలను 001058100బ 60206660 6465) పెంచాలి. ఇందుగాను ప్రాథమికస్టాయి ప్రీ సర్వీస్‌, ఇన్‌ సర్వీస్‌ ఎద్యుకేషన్‌ను మెరుగుపరచాలి,

8. విద్యా నొణ్యత "పెంచటంలో సముదాయాన్ని, తల్లిదం[డ్రులను కూడా భాగస్వాములను చేయాలి.

192 అధనపు అంశాలు ప్రాధమిక స్థాయిలో విద్యా ప్రమాణాలను పెంచటానికి తీసుకున్న చర్యలు :

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం :

1 అభ్యనన కార్యక్రమాలను అందించటం, పనిచేస్తూ నేర్చుకోవటం, వ్యక్తిగత, సమూహ తరగతిగది బోధనావిధానాన్ని అమలు పరచటం, వైయక్తిక వైవిద్యాల (ప్రకారం బోధించటం, స్థానిక పరినరాన్ని ఉపయోగించటం, ఉత్సాహమైన తరగతి గదిని సృష్టించటం అనేఆరు సూత్రాల కార్యక్రమాలను చేపట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రాధమిక విద్యా పధకం పేరిట ప్రాధమిక విద్యను నాణ్యవంతంచేయటానికి ప్రయత్నించింది.

2 ప్రాథమిక దశలో మెరుగైన విద్యా (ప్రమాణాలు సాధించటానికి అభ్యుదయ (ప్రాథమిక పాఠశాలలను (ప్రారంభించింది.

3 (ప్రాధమిక స్టాయిలో విద్యాబోధనను అకర్షవంతం చేసేందుకు (శ్రవణ- దృశ్య విద్యా పధకాన్ని ఎన్నికచేసిన కొన్ని (ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో అమలు పరచింది.

ఓ వైన్‌౮ ల ద్వారా ఉపాధ్యాయ నియమాకాలు చేపట్టి ఎప్పటికప్పుడు ఉపాధ్యాయుల కొరత లేకుండా చేస్తోంది.

5 (ప్రాథమిక పాఠశాలల పిల్లలకోనం నాణ్యమైన రంగు రంగుల పుస్తకాలను అతి తక్కువ ధరకు ముద్రిస్తోంది.

6 పెగ ల ద్వారా ప్రాథమిక ఉపాధ్యాయులకు వృత్తి పూర్వక శిక్షణనిస్తోంది.

7. ఉపాధ్యాయుల కారత మూలంగా (ప్రాధమిక పాఠశాల విద్యా కార్యక్రమాలకు భంగంకలగకుండా విద్యా వాలంటీర్లను నియమించింది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం :

1 ఆపరేషన్‌ బ్బాక్‌బోర్డ్‌ పధకం ద్వారా (ప్రాధమిక పాఠశాలలన్నింటికీ కనీస సౌకర్యాలను కల్పించి విద్యా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచటానికి ప్రయత్నించటం జరిగింది.

2 ప్రాధమిక విద్యలో విద్యా ప్రమాణాలను పెంచటానికి ఈ దశలో ట్రీ సర్వీస్‌, ఇన్‌ సర్వీస్‌ కార్యక్రమాలను పటిష్టంగా నిర్వహించటానికి ౨19 లను ప్రారంభించారు. అ1మోలు (ప్రాథమిక దశ ఉపాధ్యాయులకు వివిధ విద్యాంశాలపై రెగ్యులర్‌గా వృత్యంతర కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నాయి.

౩ వృత్తి పూర్వక్ష విద్యను మెరుగు షరచి తద్వారా ప్రాథమిక విద్యా (ప్రమాణాలను పెంచటానికి ౫015 కృషిచేస్తోంది.

శ నేషనల్‌ కర్రికులమ్‌ (ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో భాగంగా ప్రాథమిక దశ విద్యార్ధులకు ౦0ఘొొ నాణ్యమైన పుస్తకాలను తయారుచేసింది.

5. (ప్రాథమిక విద్యలో కనీస అభ్యసన సామర్థ్య స్థాయిలు సాధించటానికి కనీస అభ్యసన స్థాయిల పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

6. పార్య (ప్రణాళికను పిల్లల ఆవనరాలు, పరినరాలకు అనుగుణంగా రూపొందించటం జరిగింది. _

7. పిల్లలు సక్రమంగా పాఠశాలకు వచ్చేందుకుగాను మధ్యాహ్న భోజన పథకాన్ని ప్రారంభించింది.

& విద్యాపరంగా వెనుకబడిన ప్రాంతాల్లో అనియత విద్యపై ప్రత్యేక దృష్టి నిల్పి బడిమానుకున్న వారికోనం వ్రత్యేక విద్యా కార్యక్రమాన్ని అమలుపరుస్తోంది. _ / .

9 (ప్రాధమిక విద్యలో నాణ్యతను_పెంచటం కూడా ముఖ్యమైన లక్ష్యంగా పెట్టుకుని జిల్లా ప్రాధమిక విద్యా కార్యక్రమాన్ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు పరుస్తోంది. వ క -

10. రాజస్థాన్‌ ప్రభుత్వం, స్వీడిష్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ ఏజెన్సీతో (5130ను కలిసి (ప్రజల భాగన్వామళ్థం ద్వారా నాణ్యమైన , ప్రాథమిక ఏద్యను అందించేందుకు లోక్‌ జింబిష్‌ అనే కార్యక్రమాన్ని రాజస్టా లో అమలుపరుస్తోంది. " +

11 ప్రాథమిక విద్యా పరిపాలన వ్యవహారాలలో వున్నవారి పరిపాలనా దక్షతను పెంచటానికి 22228 ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తోంది,

12. ప్రాధమిక స్టాయి పిల్లల్లో సృజనాత్మక శక్తులను పెంపోందించటానికి, వారిలో శా(ప్రీయ వైఖరులను కలిగించటానికి జాతీయ బాలభవన్‌ కృషిచేస్తోంది.

13. రాజస్థాన్‌లో మారుమూల (గ్రామాల్గో గుణాత్మకమైన ప్రాధమిక విద్య నందించటానికి 5134 తో కలిసి శిక్షాకార్మి' అనే ప్రాజెక్టును ఆమలు పరుస్తోంది.

14. నాణ్యమైన (ప్రాధమిక విద్యను అమలు పరచటానికి శిశు సంరక్షణ విద్య (౮0౦౨) కార్యక్రమాన్ని అమలు పరుస్తోంది.

15, బాలికల విద్యను పెంపొందించటానికి (ప్రత్యేక దృష్టిని కేంద్రీకరించటం జరుగుతోంది.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 184 సాంప్రదాయక దృశ్యోపకరణాలలో ముఖ్యమైనవి నల్లబల్ల, తోలుబొమ్మ లను ముఖ్యమైన సాంప్రదాయక దృశ్యోపకరణాలుగా చెప్పవచ్చు. అందుకని వీటిని గురించి వివరిద్దాము. నలబ్హబల్ల లేక నుద్దబల్ల (310% కెం274 0౫ ౮121 30260)

(ప్రాధమిక పారశాల ఉపాధ్యాయుడు ఉపయోగించే బోధనోపకరణాలలో నల్లబల్ల అతి ముఖ్యమైనది. అన్ని దేశాలలో ఇది ఎప్పటినుండో ఉపయోగంలో వుంది. బోర్జుకు నల్లరంగుపూసి తెల్లటీ సుద్దముక్కతో రాయటంవల్ల దీన్ని నల్లబల్ల అని పిలుస్తూ వచ్చారు. అయితే ఇప్పుడు బోర్టుకు రకరకాలరంగులుపూసి రంగురంగుల సుద్దముక్కలతో రాయటంమూలాన నల్లబల్లని ఇపుడు సుద్దబల్లని కూడా పిలుస్తున్నారు.

ఆధునిక కాలంలో రేడియో, టెలివిజన్‌, కంప్యూటర్‌వంటి ఎన్ని హైటెక్‌ దృశ్య,

(శ్రవ్య సాధనాలు అందుబాటులోకి వచ్చినా నల్లబల్ల పాత్ర నల్లబల్లదే. ఇదిలేని తరగతిగదిని వూహించలేము. తరగతిగది అనగానే మనమనసుకు తటాలునతట్టే అంశాల్లో నల్లబల్ల " ఒకటి. నల్లబల్లమీద సుద్దముక్క పనిపెట్టకుండా ఏ ఉపాధా యుని బోధన నంపూర్ణంగా, సంతృప్తిగా సాగదు. ఉపాధ్యాయుని పనివిధానానికీ నల్లబల్ల ప్రబలదృళ్య సాక్షి నబ్లబబ్ల ఉపయోగాలు : 1 నల్లబల్లపై గీసే బొమ్మలు, పటాలు, పట్టికలు పిల్లలను అవధానంలో వుంచుతాయి. . 2 నల్లబల్లపై వేసే చిత్రాలు పిల్లల్లో పాఠంపట్ల ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. 3 పారంముఖ్యాంశాలు సుద్దబల్లపై రాసి పాఠం చెప్పుకుంటూపోతే పిల్లలు __ విషయాలను క్రమబద్దంగా నేర్చుకోవటమే కాక నేర్చుకున్నది మనసులో ఎక్కువకాలం గుర్తుండిపోతుంది.

4 ఆ పారం ఈపారం అనికాకుండా గణితం, విజ్ఞానశాన్తం, సాంఘికశాస్త్రం, భాష ఇలా ఏ పార్యాంశ విషయాలనైనా సమర్హవంతంగా బోధించటానికి నల్హబల్ల గొప్ప సహాయకారిగా వుంటుంది.

5, బొమ్మలు, మ్యాప్‌లు అప్పటికప్పుడే నల్లబల్లమీద వేసి పిల్లలకు చూపించవచ్చు. నమయుం నమాత్రర్‌ వుధాకాదు. స్టైడ్డు, ఫిల్మ్‌స్టిప్‌లకువలె తరగతి గదిని చీకటిమయం జీఘవలసిన అవసరం లేదు. ఇతరఏర్పాట్లూ చేయనవసరం లేదు.

ఈ దీన్నువయోగించటానికి పెద్దసాంకేతిక జ్ఞానం అవసరం లేదు. సమానుల సరంజామా బాధలేదు. సుద్దముక్క, డస్టరు వుంటే చాలు పనిసాగుతుంది.

7. ఇతరపరికరాలన్నింటికంటే ఇదికారు చౌక. గోడకి ఒకసారి బిగిస్తే సంవత్సరాల తరబడివాడవచ్చు. ఎప్పుడో ఒకసారి రంగువేస్తే చాలు. సుద్దముక్కల ఖరీదు అంతగా వుండదు. కరెంట్‌ఖర్చు మాటేలేదు.

& నల్లబల్ల తేలికగా లభ్యమవుతుంది.

9. అమూర్తభావాలను సహితం దృశ్యరూపంలో మార్చి బోధించవచ్చు.

10. చప్పగా అనిపించే పాఠ్యాంశాన్ని సహితం ఆసక్తికరంగా బోధించవచ్చు.

11. బోధనలో నూతనత్వం వుంటుంది. ఏకరీతిన పారంచెప్పుకుంటూపోతే ఉపన్యాసం ఇచ్చినట్టు వుంటుందిగాని పారం చెప్పినట్టు వుండదు. ఇలా అయితే నిద్రపోయే వాళ్ళు నిద్రపోతూ వుంటారు. విసుగుపుట్టేవారికి విసుగుపుడుతూ వుంటుంది. అయితే నల్లబల్లపై వ్రాత పిల్లలను పాఠానికి కట్టిపడేస్తుంది. "

12 బొమ్మల ప్రక్షేపణకు సుద్దబల్ల తెరగా కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

నల్లబల్లను ఉపయోగించటంలో ఉపాధ్యాయుడు సొటించవలసిన

సూత్రాలు లేదా తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు :

1 మొట్టమొదటగా నల్లబల్లను డస్టరుతోగాని, గుడ్డతోగాని తుడవాలి. చేత్తో తుడవటం, గోళ్ళతో గీకటంగాని చేయరాదు. డస్టరు కూడా శుభ్రంగా వుండాలి. “

2. నల్లబల్ల ఉవరితలం (పై భాగం) గణుగ్గా, మిట్టవల్టాలతో వుండకూడదు. ఇలావున్న బల్లపై రాయాలంటే చిరాకు పుడుతుంది. సాధారణంగా సిమెంట్‌తో చేసిన బల్లతో ఈ సమస్య వస్తుంది. స్లెవుడ్‌ షీట్‌ను అంటించిబోర్డు తయారుచేసుకోవటం ఉత్తమం. వారానికొకసారి బోర్జును తడిగుడ్డతో తుడవాలి.

3. ఉపాధ్యాయుడు బోర్డుకు అడ్డంగాకాకుండా దానికి ఒకవైవు వుండి రాయాలి. అప్పుడే విద్యార్థులు విషయాలను ఉపాధ్యాయుడు రాస్తున్నపుడే చూడగలరు.

4 _సుద్దబల్ల పిల్లల కళ్ళకు మరీపైగా వుండకూడదు. బల్లమీద సహజ లేదా కృత్రిమ కాంతివుండెటట్టు చూడాలి.

5. బల్లమీద రాత సమంగా రాయాలి. రాతపయనం స్త్వమంగా కాకుండా పైకెక్కటం, కిందకు దిగటం అయితే చూడటానికి ఏమాత్రం బాగోదు. అందుకని నల్లబల్లమీదరాత సమంగారాసేలా ఉపాధ్యాయుడు (ప్రాక్టీసు చేసుకోవాలి. వ

6. సుద్దబల్లమీద ముఖ్యవిషయాలనే రాయాలి. (ప్రతివిషయాన్ని వివరంగా బ్లాకుబోర్డుమీద రాయాలంటే కుదరదు.

7. నల్లబల్లమీద ఏమిరాయాలో ముందే నిర్ణయించుకోవాలి.

& విషయాలను చెల్లాచెదురుగా ఎక్కడబడితే అక్కడ ఇష్టమొచ్చినట్టు రాయకూడదు. అలారాసిన బ్బాకుబోర్డు వర్క్‌ అసహ్యం పుట్టిస్తుంది.

9 రాసేవిషయాలను ఒక (క్రమపద్దతిలో రాయాలి. నిటారుగా గీతలు కొట్టుకుని వర్గీకరించి విషయాలు రాయొచ్చు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ 185

10. బల్లమీద అక్షరాలను స్పష్టంగా పెద్దవిగా వెనుక బెంచీవాళ్ళూ తేలిగ్గా చదవగలిగేలా రాయాలి.

శ. అక్షరాలను ఒకేరీతిలో ఒకేఆకారంలో రాయాలి. పదాలమధ్య, లైన్లమధ్య ఎడం ఒకేరీతిన వుండాలి.

12. రంగుల సుద్దముక్కలు ఉపయోగిస్తే నల్లబల్లపని అందంగా కనిపిస్తుంది. అయితే ముఖ్యవిషయాలను రాయటానికి, ముఖ్యవిషయాలను ఆండర్‌లైన్‌ చేయటానికి మాత్రమే వాటిని ఉపయోగించాలి. అప్పుడే అందం. "

13. నల్లబల్లమీద రాసిన విషయాలను వివరించేటపుడు చూపుడు కర్రను

• ఉపయోగించాలి.

14. అనవసర విషయాలను ఎప్పటికప్పుడు చెరిపివేస్తూ వుండాలి.

15. కాన్‌ మొదలవ్వకముందే నల్లబల్లననికి అవసరమయ్యే డస్టరు, నుద్దముక్కలు, రూళ్ళక(ర్ర, వృత్తలేఖనివంటి సాధనాలను సిద్ధం చేసుకోవాలి.

16. బల్లమీద బొమ్మలను డయా(గ్రమ్‌లను, (గ్రాఫ్‌లను ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు గీయగలగాలి. కదా అని ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు ఆర్టిస్ట్‌ కానక్కరలేదుజ చాలా సులభతరంగా బొమ్మలు వేసే విధానాలున్నాయి. వాటిని ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు నేర్చుకుని చాలా క్విక్‌గా గీయవచ్చు. అగ్గివుల్ల మనుషులను గీయటం వాటిల్లో ఒకటి.

ఈ విధంగా సులభతరంగా గీసే దృష్టాంతాలనే ఇంగ్లీషులో ంశంక్రంజుపేం

అంటారు. తోలుబొమ్మలు అటువంటి)

మనదేశంలో తోలుబొమ్మలాటలు చాలా ప్రాచీనమైనవి. ముఖ్యంగా గొామీణ (ప్రాంతాలలో ప్రజలకు చాలాకాలంవరకు ఇవి ముఖ్యమైన వినోద మాధ్యమంగా వుండేవి. సినిమాలు, టి.వి.లు వచ్చినతర్వాత ఇవి మూలన పడిపోయాయి. అయితే ఇంగ్లాండు, అమెరికా దేశాల్లో తరగతిగది బోధనలో ఇపుడు ఇవి ముఖ్యమైన దృళ్య, (శ్రవ్య సాధనంగా వున్నాయి. తోలుబొమ్మలు తయారుచేయటంలోను, వాటిని ఆడించి వివిధ నబ్బెక్టులను బోధిచటంటీను ఉపాధ్యాయ శిక్షణా కళాశాలలోని విద్యార్దులకు ప్రత్యేకళిక్షణ కూడా ఇస్తున్నారు. ఇతర దేశాల్లో, మనదేశంలో పిల్లల టెలివిజన్‌ కార్యక్రమాల్లో వివిధ ప్రార్యాంశాలను బోధించటానికి, పిల్లల్ని ఆనందపరచటానికి తోలుబొమ్మల షోలను చూపిస్తున్నారు.

తోలుబొన్ముల ప్రయోజనాలు : (1) ప్రాథమిక పారశాల పిల్లలను తోలుబొమ్మలాటలు నరదాపరుస్తాయి. (2) (డ్రామాకువలె కాన్ట్పూమ్స్‌కు, స్టేజిపరికరాలకు ఎక్కువ ఖర్చు పెట్టవలసిన పనిలేదు. (3) తోలుబొమ్మలాటలో

187 అదనపు అంశాలు పాల్గొన్నపుడు పిల్లలు సహకార భావన పెరుగుతుంది. (4) వీటినుపయోగించి కధాంశాలను సమర్ధవంతంగా బోధించవచ్చు. (5) చరిత్ర బోధనలో భాగంగా పూర్వత రాజుల వేషభాషలను చక్కగా చూపవచ్చు. (6) తోలుబొమ్మలు ఆడించేటపుడు మాటలు కూడా జోడించాలి గనుక పిల్లల్ల ఊహాశక్తి పెరుగుతంది. (7) తోలుబొమ్మలాడించటంవల్ల పిల్లల చేత్‌నైవుణ్యం (కిగ్‌టుడ21 శఉలణంకటు) పెరుగుతుంది. (8) సిగ్గువుండే పిల్లలు సహితం తెరవెనకాల వుండి విశ్వాసంతో బొమ్మల నాడించవచ్చు. శవణోసకరణంగా రేడియో భారతదేశంలో పాఠశాల విద్యార్థులకు రేడియో పాఠాలు ప్రసారం చేయటం

1937లో కలకత్తా నుంచి (ప్రారంభమైంది. 2689లో భాగంగా వుండే సెంట్రల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఎడ్యుకేషనల్‌ టెక్నాలజి (0121) రేడియో పాఠాలను తయారుచేసి (ప్రసారం చేస్తోంది. మనరాష్టంలోకూడా పాఠశాల రేడియోప్రసారాలు వస్తున్నాయి. రేడియో పారాల ప్రయోజనాలు (రేడియో పాఠాల లక్షణాలు) :

(1) గ్రామీణ, పట్టణ (ప్రాంతాలలో, మారుమూల ప్రాంతాలలో నివసించే అనేకమందికి రేడియోపాఠాలు చేరతాయి. (2) రేడియో చాలా మందికి అందుబాటులో వుంటుంది. రేటు తక్కువ కావటం వల్ల ఆర్ధికంగా బలహీనంగా వుండేవారు కూడా రేడియోనుకొని ఇంటిదగ్గరే దానిలో (ప్రసారమయ్యే పాఠాలు వినవచ్చు. (3) ఇతర టెక్నాలజి మీడియా కంటే రేడియో (ప్రసారానికయ్య ఖర్చు తక్కువగా వుంటుంది. (4) నడిచేటపుడు, రాసుకునేటపుడు, తినేటపుడు కూడా దీని (ప్రసారాలు వినే సౌలభ్యం, వుంటుంది. (5) కేడియో పాఠాల్గో సంగీతం, ఇంపైన మాటలను చొప్పించటం వల్ల నేర్చుకునే దానిలో ప్రేరణ, ప్రోత్సాహం వుంటుంది. (6) రేడియో సహాయంతో అనేక సబ్జెక్టులను మెరుగైన పద్దతుల్లో బోధించవచ్చు. (7) క్షణంలో ఎంతో వేగంతో ప్రత్యక్షంగా టైమ్‌లాగ్‌ లేకుండా వేలమైళ్ళదూరం (ప్రసారాలు చేయవచ్చు.

రేడియో పారాల పరిమితులు ; (1) రేడియో సరళమైన మాధ్యమం కాదు. వినేవారికి, చెప్పేవారికి మధ్య ముఖాముఖి సంభాషణకు, చర్చకు అవకాశం లేదు. (2) అభ్యాసకునికి వచ్చే అనుమానాలు తక్షణమే తీరవు. అంటే తక్షణ పరిపూరణ (1866 సీ2ం1ఐకు అవకాశం ఉండదు. (3) (ప్రదర్శనలు, చిత్ర దృష్టాంతాలను చూపవలసిన సబ్జెక్టులను రేడియో ద్వారా బోధించలేము. (4) రేడియో పాఠాలను (ప్రసారం చేయటానికి నుశిక్షితులైన వ్యక్తులు కొరతగా ఉన్నారు. (5) రేడియో పారాలు నిర్దిష్ట నమయంలో వస్తాయి. ఆసమయంలో, వాటిని వినటానికి సాధ్యంకానపుడు నష్టపోవలసి వుంటుంది. (6) అందరి అవసరాలను తీర్చేవిధంగా రేడియో పారాలను (ప్రసారం చేయటం కష్టం. (7) టి.వి. ప్రవేశంతో విద్యార్డులలో, ఉపాధ్యాయులలో రేడియో పాఠాలపట్ల ఆసక్తికనబడటంలేదు.

ఎరమెంటరీ ఎడుకేప్‌ | వివిధ పంచవర్ష ప్రణాళికల్లో ప్రాధమిక విద్యాభివృద్ది భారతదేశంలో (ప్రాధమికవిద్యాభివృద్దికి పంచవర్షప్రణాళికలద్యారా (ప్రభుత్వం అనేక విధాల కృషిచేసింది. అది ఎలానో క్రింద చూద్దాం.

మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక (1950-51 - 1955-56) : మొదటి (ప్రణాళిక ప్రాధమిక విద్యకు ఎక్కువ (ప్రాధాన్యతనే ఇచ్చింది. ఈ (ప్రణాళికా కాలంలో బడిలో చేరిన పిల్లల సంఖ్య 1950-51లో 19.15 మిలియన్ల నుంచి 1955-56లో 25.17 మిలియన్‌ల వరకు పెరిగింది. ఈ కాలంలో 6-11 వయో సమూహం బడిలో చేరిన పిల్లల శాతం 3 నుంచి 52 వరకు పెరిగింది. బాలుర శాతం 60.6 నుంచి 70 వరకు పెరిగింది. అలాగే బడిలో చేరిన బాలికల శాతం 24.8 నుండి 32 వరకు సెరిగింది. ఈ కాలంలో ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 2,10,000 నుంచి 2,78,135 వరకు పెరిగింది. ఎగువ ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 13,596 నుంచి 21.730 వరకు పెరిగింది.

'రెండన సంచనర్ష వ్రణాళిక (1955-56 - 1960-61) : ఈ (ప్రణాళికా కాలంలో ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ 25.17 మిలియన్‌ల నుంచి 35 మిలియన్‌ల వరకు "పెరిగింది. అంటే 6-11 వయో సమూహం పిల్లల నమోదు శాతం 52 శాతం నుంచి 62.4 శాతంకు పెరిగింది. వీరిలో బాలుర శాతం 70 నుంచి 82 శాతంవరకు, బాలికల శాతం 32 నుంచి &ీ1 శాతం వరకు పెరిగింది. (ప్రాధమిక పారశాలల సంఖ్య 2,78,135 నుంచి 3,30,000 కు పెరిగింది. ఎగువ పాఠశాలల సంఖ్య 21,730 నుంచి శీ9,663 వరకు పెరిగింది.

3న పంచవర్ష ప్రణాళిక (1960-61 - 1955-66) : ఈ (ప్రణాళికా కాలంలో ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ సంఖ్య 35 మిలియన్‌ల నుంచి 51.1 మిలియన్‌ల వరకు పెరిగింది. అంటే ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతం 6-11 వయో సమూహం వారిలో 62.4 శాతం నుంచీ 76.7 శాతం వరకు పెరిగింది. ఇందులో బాలల ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతం 82.5 నుంచి 96 వరకు, బాలికల శాతం 41.4 నుంచి 55.8 వరకు పెరిగింది. (ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 330,399 నుంచి 3,91,064 వరకు పెరిగింది. ఎగువ (ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 49,663 నుంచి 75,798 వరకు పెరిగింది. ఈ కాలంలో ప్రాథమిక విద్యకు 2010 కోట్ల రూపాయలు వెచ్చించారు.

ఈ ప్రణాళిక తర్వాత 1966 నుంచి 1969 వరకు వార్షిక ప్రణాళిక అమలైంది. ఈ కాలంలో ప్రాథమిక విద్యకు 750 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేశారు.

4న పంచనర్న ప్రణాళిక (1969 - 74) : నాల్గవ (ప్రణాళిక చివరినాటికి

(ప్రాధమిక పాఠశాలల్లో చేరిన పిల్లల సంఖ్య 63.7 మిలియన్ల వరకు పెరిగారు.

189 అదనపు అంశాలు ఇందులో 39.3 మిలియన్లు బాలురు, 24.4 మిలియన్హు బాలికలు వున్నారు. ప్రాధమిక పారశాలదళశలో ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతం 79.3 వరకు, ఎగువ (ప్రాథమిక పారశాల దశలో ఈ శాతం 35.6 వరకు వున్నది. ప్రాధమిక పారశాలల సంఖ్య 3,91,064 నుంచి 4,08,378 వరకు పెరిగింది. ఎగువ (ప్రాధమిక పాఠశాలల సంఖ్య 75,798 నుంచి 90,621 వరకు పెరిగింది. ఈ కాలంలో (ప్రాధమిక విద్యకు 2390 కోట్టు ఖర్చు చేశారు. 5వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1974-75 = 1979-80) : ఈ కాలంలో మొత్తం ఎన్‌రోల్‌ మెంట్‌శాతాన్ని 97.1 వరకు పెంచాలని నిర్ణయించారు. ఇంధులో బాలుర ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతాన్ని 111.3 శాతంవరకు, బాలికల ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతాన్ని 81.9 వరకు పెంచాలని నిర్ణయించారు. కాని ఆది సాధ్యం కాలేదు. ప్రాధమిక దశలో మొత్తం నమోదు శాతం 79.3 శాతం వరకు, ఎగువ (ప్రాధమిక పారశాలదళలో 35.6 శాతం వరకు మాత్రం పెంచగలిగారు. ఈ (ప్రణాళికాకాలంలో (ప్రాథమిక పాఠశాలల సంఖ్య 4,08,378 నుంచి 4,74,636 వరకు పెరిగింది. అలాగే ఎగువ (ప్రాథమిక పాఠశాలల నంఖ్య 90,621 నుంచి 1,12,404 వరకు పెరిగింది. ఈ కాలంలో ప్రాథమిక విద్యకు 3,170 కోట్లరూపాయలు ఖర్చుచేశారు. 6వ పంచవర్ష గ్రణాళిక (1980 - 85) : ఈ (ప్రణాళికా కాలంలో (ప్రాథమిక దశలో మొత్తం ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ శాతం 93.6 వరకు, ఎగువ ప్రాథమికదళలో 48,5 వరకు పెరిగింది. ఈ [ప్రాధమిక పాఠశాలలో విద్యార్థుల సంఖ్య 1140 లక్షలకు చేరింది. ప్రాధమిక పాఠశాలల సంఖ్య 5,29,392 వరకు పెరిగింది. అలాగే ఎగువ ప్రాథమిక పారశాలల సంఖ్య 1.:38,687కు పెరిగింది. ఈ కాలంలో (ప్రాథమిక విద్యకు 8,360 కోట్ట రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. 7వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1986 - 1997) : 7వ ప్రణాళికా కాలంలో మొత్తం విద్యకు 76,330 కోట్టరూపాయలు ఖర్చు చేస్తే అందులో ప్రాథమిక విద్యకు 28,490 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. అంటే మొత్తం విద్యపై వ్యయంలో ప్రాథమిక విద్యకు 37 శాతం ఇర్చుచేశారు. 8న సంచనర్హ్న ప్రణాళిక (1992 - 1997) : ఈ (ప్రణాళికా కాలంలో (ప్రాథమిక పాఠశాల దళలో స్తూల నమోదు శాతం (67059 కరంయుయల కెజటం) 108.7 శాతంకాగా, ఎగువ (ప్రాథమిక దశలో ఈ శాతం 67.5గా వుంది. (ప్రాధమిక దళలో 1087.82 లక్షలమంది విద్యార్థులు నమోదు అయితే, ఎగువ (ప్రాథమిక విద్యాదశలో 394.87 లక్షల మంది విద్యార్థులు నమోదు అయ్యారు. (ప్రాథమిక పారశాలలు 6,10,000 వరకు, ఎగువ (ప్రాధమిక పారశాలలు 1,85,000 వరకు పెరిగాయి. మొత్తం విద్యారంగానికి 1,96,000 కోట్టు ఖర్చుచేస్తే అందులో ప్రాథమిక విద్యకు 92,010 కోట్లు ఖర్చుపెట్టారు. అంటే మొత్తం విద్యా వ్యయంలో (ప్రాథమిక విద్యకు 47 శాతం కేటాయించారు.

9న పంచవర్ష ప్రణాళిక (1997 - 2002) : 9వ (ప్రణాళికాకాలంలో మొత్తం విద్యా రంగానికి 2,03,816 కోట్టు కేటాయించగా (ప్రాధమిక విద్యకు 1,18,428 కోట్టు కేటాయించారు. అంటే మొత్తం విద్యా వ్యయంలో 58 శాతం (ప్రాధమిక విద్యకే ఖర్చుపెట్ట తలపెట్టారు.

నిర్పంధ ప్రాథమిక విద్యకు తోడ్పడే ఇతర రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు రాజ్యాంగంలోని 45వ అధికరణ (4ూదం168) లతోపాటు ఈక్రింది (ప్రకరణలు కూడా నిర్భంద (ప్రాథమిక విద్యకు తోడ్పడతాయి.

1. 29వ అధికరణ 1వ భాగం భారతదేశగడ్డపై జీవించే పౌరుడు తాను మాట్టాడేభాషను, (వ్రాతను లేదా నంన్కృతిని పరిరక్షించుకొనడానికి హక్కు కల్పిస్తోంది.

2. 29న అధికరణ 2వ ఖాగం (ప్రకారం భారతీయ పౌరునికి రాజ్యం నడుపుతున్న విద్యాసంస్త్పలలో ఎవరినీ కులం, మతం, జాతి, భాష పేరుమీద చేర్చుకొనడానిక్తి వీలులేదు.

3. 30వ అధికరణం 1వ భాగం దేశంలో నివసిస్తున్న అన్ని మైనారిటీ వర్గాల వారికి భాష, మత (ప్రాతిపదికపై విద్యా సంస్థలు నెలకొల్పడానికి అవకాశం కల్పించింది.

శ, ౩0వ అధికరణ 2న భాగం మైనారిటీలు భాష పేరుమీద నడుపుతున్న సంస్థలకు (గ్రాంటులను విడుదల చేయునపుడు ఎలాంటి పక్షపాతం చూపరాదని పేర్కొంటోంది.

5. 350-1 అధికరణం (ప్రకారం ప్రతిరాష్టం, స్టానిక ప్రభుత్వాలు ఆ(ప్రాంత (ప్రజల భాషను అభివృద్ది చేసుకొనడానికి ప్రాధమిక స్టాయి పిల్లలను అన్నివిధాలుగా (ప్రోత్సహించి ఆర్థిక సహాయం అందించాలి...

6. ప్రత్యేకంగా సంఘంలో విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులవారిలో విద్యాభివృద్రికోసం క్ష6న అధికరణం ఆర్థికంగా వెనుకబడిన తరగతులు, షెడ్యూల్డు కులాలు, జాతులవారిలో విద్యాభివృద్దికి రాజ్యం (శ్రద్ద వహించాలని, సాంఫిక న్యాయం కలిగించి వారినెవరు పీడించకుండా చర్యలు తీసుకోవాలని పేర్కొంటోంది.

కృత్యాధార బోధన (ఉండట 0256641 462008)

కృత్యము లేదా కార్యకలాపం ఆధునిక విద్యయొక్క ఒక ముఖ్యమైన లక్షణంగా చెప్పవచ్చు. ఇంతకు పూర్వం కృత్యాధార విద్యకు ప్రాధాన్యత వుండేదికాదు. తరగతి గదుల్లో ఉపాధ్యాయులు చెప్పే పారాలను చేతులు కట్టుకుని

191 అధనపు అంశాలు నిష్కియాత్మకంగా పిరియడ్‌ తర్వాత పిరియడ్‌ వినటమే వారి పనిగా వుండేది. కానీ ఇటువంటి బోధనాభ్యాసన విధానం వల్ల అభ్యసన సమర్ధవంతంగా సాగదని (ప్రపంచ వ్యాప్తంగా గుర్తించారు. అందుకనే ఇవాళ అన్ని దేశాల విద్యా విధానాలలోను కృత్యాధార విద్యకు (ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. ఎందుకంటే పిల్లలు చేయటం ద్వారానే బాగా నేర్చుకుంటారు, ఆ నేర్చుకునేదానిలో ఆసక్తి, ఆనందంకూడా వుంటుందని సర్వత్రా గుర్తించారు. మన రాష్ట (ప్రభుత్వం కూడా కృత్వాధార బోధనా పద్దతి ప్రాధాన్యతను గుర్తించింది. 1984 నుంచి 1997 వరకు అమలైన ఆంధ్రవ్రదేశ్‌ ప్రాథమిక విద్యాపధకంలో (499) కృత్యాధార బోధనకు ప్రాధాన్యత నిచ్చారు. ముంచి కృత్యాధార బోధన లక్షణాలు : 1 కృత్యాధార బోధనలో ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థులకు వైవిధ్యం గల పనులను అప్పగిస్తారు. 2 ఈ కృత్యాలను వైయక్తికంగాగానీ, జంటలుగాగానీ, జట్లగాగానీ లేదా మొత్తం తరగతిలోని బాల బాలికలందరూ కలసిగాని చేయవచ్చు. 3 కృత్యాధార బోధనలో విద్యార్థి తన భావాలను స్వేచ్చగా వ్యక్తపరచటానికి అవకాశం కల్పిస్తారు. 4. పిల్లల వయస్సు, సామర్ధ్యాల (ప్రకారం కృత్యాలను ఎన్నుకుంటారు. 56. కేవలం కృత్యానికి కాకుండా ఆ కృత్యం ద్వారా నేర్చుకోవాల్సిన అంశానికి (ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. 6 వీలయినంత వరకు (వ్రతికృత్యం దగ్గరగా వుండేటట్టు ఎంపివచేస్తాడ. ఎల్యం విద్యార్థి అనుభవానికి దగ్గ 7. పిల్లలకు విషయ పరిజ్ఞానంతోపాటు వారికి ఆసక్తి గొలిపేవి, వారికి ఆనందాన్ని ఇవ్వగలిగే కృత్యాలను రూపొందించి అమలుపరుస్తారు. & నేర్చుకునే అంశంపై మంచి పట్టు, అవగాహన సాధించటానికి వీలుగా కృత్యాలను రూపొందిస్తారు. 9. పిల్లలకు అందించే కృత్యాలు పిల్లల ఆలోచనాశక్తిన, అధ్యయన శక్తిని పెంపొందించేవిగా వుంటాయి. కిండర్‌ గార్లెన్‌ పద్దతి ప్రోబెల్‌ (1783-1852) జర్మనీ విద్యావేత్త ఈయన ప్రతిపాదించిన కిండర్‌గార్జెన్‌ విధానం (ప్రపంచంలో బాగా ప్రచారం పొందింది. ఈయన అభిప్రాయం (ప్రకారం పాఠశాల ఒక పూలతోట (శ్రఖూశయు), ఉపాధ్యాయుడు ఒక

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్‌ తోటమాలి (జ్రజూయేలా), విద్యార్థి ఒక లేతమొగ్గ (4అు4ఆా ౧1౭౬౫0. తోటమాలి తోటలో మొక్కలను ఏవిధంగా కనిపెట్టుకుని పెంచుతాడో ఉపాధ్యాయుడు కూడా చిన్నారులను జా(గ్రత్తగా కనిపెట్టుకుని వారు సంపూర్ణంగా పెరిగేందుకు దోహద పడతాడు. తోటమాలి లేకపోతీ మొగ్గలు సరైన పోషణ లేకపోవటం వల్ల థ్రేష్టంగా, దివ్యంగా ఎలా వికసించవో ఉపాధ్యాయుని రక్షణలో లేకపోతే విద్యార్షి కూడా ఆ విధంగా పూర్తిగా అభివృద్ది కాలేడు.

కిండర్‌ గార్టెన్‌ పద్దతి ముఖ్య లక్షణాలు :

1 ఈ పాఠశాలల్లో పిల్లలు ఉపాధ్యాయుల ద్వారా నేర్చుకునే దానికంటే సామూహికంగా ఆడటం, పాడటం, బొమ్మలతోను, ఆటవస్తువులతోను కాలక్షేపంచేయటం, కథలను వినడం, బొమ్మలను తయారుచేయటం, (ప్రకృతిని పరిశీలించటం, పెద్దలను అనుసరించటం ద్వారా ఎక్కువ నేర్చుకుంటారు.

2 ఈ విధానంలో ఉపాధ్యాయులు పర్యవేక్షకులుగా వుంటారు,

3. పిల్లలు స్వతహాగా అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు.

4 ఆటలతో పాటు ఫిల్లల్టో ఆధ్యాత్మిక భావాలను కూడా పెంపొందిస్తారు.

5, పిల్లవానిలోని అంతర్గత శక్తిచే పిల్లవాని పెరుగుదలకు మార్గదర్శకత్వం వహించబడుతుంది.

"6 విద్య కేవలం కొన్ని మాటలకే పరిమితం కారాదు. పనిచేస్తూ నేర్చుకో అనేవిధానం ద్వారా విద్యా ఉత్సాదకంగాను, సృజనాత్మకంగాను వుంటుంది,

7. కిండర్‌ గార్టెన్‌ _పారశాల పిల్లల రాజ్యం స్వాతంత్ర్యం. ఆటలు, సంతోషకరమైన జీవనం దీని ఆశయాలు

& స్వీయ మ్రోకరణ ద్వారా పిల్లల అభివృద్ది సహజంగా జరగాలని ఈ " విధానం క రుకుంటుంది.

9. ఈ విధానంలో పార్యపుస్తకాలకు స్టానంలేదు.

10. విద్య పాటలు, కదలికలు, నిర్మాణం వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా అందించబడుతుంది.

11 పిల్లలకు విద్యగరవటంలో బహుమతులు (8103) అనబడే ఆటవస్తువులు ఉపయోగించబడతాయి. ్రోబెల్‌ 7 బహుమతులు గురించి పేర్కొన్నారు. ఉదాహరణకు గోళము (2౨16౯6) వర్తుల స్తంభము (6/]06లా5) క్యూబ్‌, క్రిష్టల్‌ వంటివి. పిల్లలు ఆకారం, ఉవరితలం (52౦6ల), నంఖ్యల గురించి తమభావనను తెలుసుకోవడమే గిప్ట్‌ల ఉపయోగించడంలో గల (ప్రధానోద్దేశము.

193 అదనపు అంశాలు 12. ఆత్మ నిగ్రహం ద్వారా క్రమళిక్షణ కాపాడబడుతుంది. 13. పిల్లలు విరివిగా సామాజిక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనటం ద్వారానేతాము నివసించే సమాజాన్ని, అందులో వారి స్టానాన్ని తెలుసుకొనగలరు. కిండర్‌ గార్టెన్‌ వద్దతి లాభాలు ; 1 ్రోబెల్‌ నర్సరీ ఎడ్యుకేషన్‌కు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలన్నాడు 2 ఈవిధానం ప్లీల వ్యక్తిత్వానికి ప్రాధాన్యత నిచ్చింది. 3. విద్యలో ఆట, స్వీయక్రియ ప్రాధాన్యత నొక్కిచెప్పబడింది. 4. కళలు, (క్రాక్ట్స్‌ ద్వారా నేర్చుకోవటానికి ప్రాధాన్యత వుంది. 5. సామూపొక కార్యక్రమాల ద్వారా సామాజిక జీవనాంశాలను _ నేర్చుకోవాలన్నాడు. ఈ వివిధ బహుమతులద్యారా జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. 7. పార్యప్రణాళికలో ప్రకృతి ఆధ్యయనానికి (ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. & పిల్లల సహజ న్వభావానికి అనుగుణంగా విద్య వుండాలని[ప్రోబెల్‌ అన్నాడు.

క విజ్ఞానవే అంతిమ లక్ష్యంకాదు. కార్య(క్రమాలను న(క్రమంగా నిర్వహించటానికి అది ఒకసాధనం మాత్రమేనని ్రోబెల్‌ అభిప్రాయం.

10. శరీరం, వృాదయం, మనన్సు నమగగ్రాభివృద్దికి నిర్మాణాత్మక కార్య(క్రమాలను ఈ పద్ధతి సూచించింది.

11. క్రమశిక్షణను పిల్లలే స్వయంగా నేర్చుకుంటారు.

12. తల్లితాలి సద్గుణ బోధకురాలు గనుక తొలికాలంలో పిల్లవాని విద్యలో తల్లిముఖ్య పాత్ర నిర్వహించాలన్నాడు.

13. పొరళశాల చిన్నపాటి సమాజంలా వుండాలి. అప్పుడే శిశువు సహకారం, సానుభూతి, బాధ్యత వంటి సామాజిక విలువలను నేర్చుకుంటాడు. కిండర్‌ గార్టెన్‌ పద్దతి వష్టాలు :

1 ్రోబెల్‌ పిల్లల నుంచి మఠీ ఎక్కువగా ఆళించినట్టు కనిపిస్తోంది. గిఫ్ట్‌లనబడే ఆట వస్తువులతో ఆడుతూ అమూర్తభావాలను పిల్లలు అర్ధం చేసుకోవటం సాధ్యం కాదు.

2 స్వీయ వ్యక్తీకరణ ద్వారా పిల్లల అభివృద్ది సహజంగా జరగాలని ్రోబెల్‌ వాంఛించాడు. ఈ విధంగా ఆయన పిల్లల వికాసంలో పరిసరాల ప్రాధాన్యతను పూర్తిగా గుర్తించినట్టు కనబడదు.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్వుకేషన్‌ 194

3. ఆయన చెప్పినట్టు ప్రతి పారశాలల్లో పాటలుపయోగించి నేర్వడం ఈ రోజుల్లో కుదరని వ్యవహారం.

4 ఆయన నూచించిన బహుమతులు స్వాభావికంగా నియత లక్షణం గలవి. జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణకు ఆవి అంతగా ఉపకరించవు.

5. వివిధ నబ్జెక్టులను బోధించటంలో ఈ విధానం నహనంబంధ (౧0౧౭1609) సూత్రానికి అంతగా (ప్రాధాన్యత ఇవ్వదు.

6. ఆయన చెప్పినట్టు ఆటకుమరీ ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తే పిల్లల చదువు కుంటుపడుతుంది.

7. ప్రోబెల్‌ పద్దతి చాలా సంక్షిష్టమైంది. పిల్లలకు ఆయన సూచించిన (ప్రతికాత్మకత (5యనీ0119010) అర్ధం చేసుకోవటం చాలా కష్టంగా వుంటుంది,

8 జీవ సమైక్య (0582210 లట) సూత్రాన్ని పాటించటం చాలా కష్టం.

మాంటిస్సోరి పద్ధతి

మాంటిస్సోరి 1870లో ఇటలీలో జన్మించింది. ఆధునిక విద్యకు ముఖ్యంగా నర్ఫరీ స్థాయి విద్యకు ఆమె చేసిన సేవ చాలా గొప్పది. పిల్లల పట్ట ఆమెకుగల (పేమ, గౌరవం, దయ జగద్విదితం. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆమె ప్రవచించిన శిశువిద్య ఎంత ఖ్యాతి గాంచిందంటే శిశువిద్యకు మాంటిస్సోరి విద్యను పర్యాయ పదంగా వుపయోగిస్తున్నాం. మాంటిస్సోరి పద్దతి ముఖ్య సూత్రాలు :

1. స్వీయ విద్య: స్వీయ విద్యే (2440-664602600) నిజమైన విద్యని మాంటిస్సోరీ అభిప్రాయం. అలాగే బోధనాత్మక ఉపకరణాలు (61416616 ఇగ9జా025) స్వీయ విద్యకు ఉపయోగపడతాయన్నది.

2. శిశువు అంతర్షతం నుంచి వికానం చెందాలి : పిల్లల వ్యక్తిత్వం బయల్పడేలా విద్య నందించాలి. తనలోవున్న శక్తి సామర్థ్యాలు అభివృద్ది చెందటానికి అనుకూలమైన పరిసరాన్ని సృష్టిస్తే అది సాధ్యమవుతుంది.

3. ప్వాతంత్ర్యం, స్వేచ్చ : స్వాతంత్ర్యం పిల్లల జన్మ హక్కుని అన్నారామె. పిల్లలకు నిర్భందాలు విధిస్తే వారిలో ఆంతర్గత శక్తులు నాశనమౌతాయన్నారు. అందుకని పాఠశాల పిల్లలు స్వేచ్చగా, హాయిగా, సహజపరిస్టితుల్లో అభ్యసించేలా తోడ్పడాలి.

195 అదనపు అంశాలు

క. బహుమతులు, శిక్షలు వద్దు : పిల్లలకు ఇచ్చే భౌతిక బహుమతులు, విధించే శిక్షలు అనవాజమైనవని చెప్పి వాటిని పిల్లల విషయంలో ఉపయోగించకూడదన్నారు.

5. వైయక్తిక వికానం : (ప్రతి శిశువు తనకంటూ ఒక (ప్రత్యేకత కలిగి వుంటుందన్నారు మేడమ్‌. ఈ (ప్రత్యేకతను గుర్తించకుండా పిల్లలందరకూ ఒకే విధమైన బోధనా పద్దతులుపయోగిస్తే పిల్లల్లోని వ్యక్తిత్వం తొక్కిపెట్టబడుతుందని ఆమె అభిప్రాయం. కనుక (ప్రతి శిశువును ఒక (ప్రత్యేక లక్షణాలు గల వ్యక్తిగా గుర్తించి ఆ లక్షణాల కనుగుణమైన బోధనా విధానాన్ని అనుసరించాలన్నారు.

6. జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ : జ్ఞానానికి పంచేంద్రియాలు ద్వారాలని అజ్ఞాన వికొసానికవసరమైన జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ నివ్వాలన్నారు.

౯ కండర శిక్షణ : తొలిదళలో కండర శిక్షణ ఇస్తే (వ్రాత, చిత్రలేఖనం మాట్లాడటం వంటి కృత్యాలు సులభతర మవుతాయన్నారు.. ॥

8. డైరెక్టన్‌గా ఉపాధ్యాయుడు ః ఆమె టీచర్‌ను డైైరెక్టన్‌ (నిర్దేశకురాలు) అనాలన్నారు. ఎందుకంటే ఉపాధ్యాయుని విధి నిన్దేశించటమే కాని బోధించటం కాదు.

9. కల్పిత కథలకు ప్టానంబేదు : పిల్లలను కలవరపరచే, గడబిడకు గురిచేసే కల్పిత కథలకు పాఠ్య (ప్రణాళికలో స్థానం ఉండకూడదు. వీటి ప్రభావం వల్ల నిజ

• పరిస్టీతులకు పిల్లలు సర్దుబాటు కాలేరు.

ఉపాధ్యాయుని విధులు : మాంటెస్పోరి అభిప్రాయంలో ఉపాధ్యాయుని విధులు ఇవి ః (1) తోటమాలి మొక్కలను ఎలా పెంచుతాడో ఉపాధ్యాయుడు శిశువులను అలా జా(గత్తగా చూసుకోవాలి. (2) (వ్రతి శిశువు గురించి ఉపాధ్యాయుడు ఎరిగిన వాడై వుండాలి. (3) ఉపాధ్యాయుడు నిర్దేశించాలే గాని బోధించకూడదు. (4) ఉపాధ్యాయుడు వైద్యుడిలా, శాస్త్రవేత్తలా, మత సేవకుడిలా పిల్లలపట్ల ప్రవర్తించాలి. (5) పిల్లల మూర్తిమత్వంలో నమ్మకం కలిగి వుండాలి. (6) మాటల్లో కాకుండా ఆచరణలో నైతిక వ్యక్తిత్వం కలవాడిగా (ప్రవర్తించాలి.

మాంటిస్సోరి బోధనా పద్దతి మాంటిస్సోరి బోధనా పద్దతిని నాలుగు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. అవి : (1) జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ (2) నిజ జీవన కార్యకలాపాలలో శిక్షణ. (3) చలన శిక్షణ (శు రాయటం, చదవటం, లెక్కలు చేయటం నేర్చుకోవటానికి బోధనాత్మక ఉపకరణాలు ఉపయోగించటం. వీటిని (క్రింద తెలుసుకుందాము.

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేష్‌ 1

1. జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ (040607 ౪౭మహిత్రి : విజ్ఞానానికి పంచే'ద్రియాలు ద్వారాలని భావించిన మాంటిస్సోరి జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. పిల్లలకు జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ ఇవ్వటానికి రకరకాల సామాగ్రిని ఉపయోగించటం జరుగుతుంది. ఈ క్రింద పేర్షొాన్నవి జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణా పద్దతిని వివరిస్తాయి.

2. పరిమాణాన్ని (5126) గుర్తించటావికి ; ఇందుకు వివిధ రకాల ఎత్తుల్లోను, అడ్డకొలతల్లోను ఉండే కొయ్య సిలిండర్లు వివిధ రకాల పరిమాణంలో వుండే బ్బాకులను, రాడ్‌లను ఉపయోగిస్తారు.

వ) రంగును గుర్తించటానికి (07 ౧౪౯౦౭9౪6౦0 0౯0010) ః ఇందుకు లేత ఎజుపు రంగు క్యూబ్‌లు (షక్‌ 63069), గోధుమ వర్ణం ప్రిజమ్‌లు (020౪0 విగంణ5), ఆకుపచ్చని, ఎర్రని, నీలి రంగురాడ్‌లు మరియు వివిధ రంగుల లోహపు పలకలు (620166) ఉపయోగిస్తారు.

6. ఆకృతిని గుర్తించటానికి (07 6662602 01 0) : ఇందుకు కొాయ్యలో, లోహాలతో, పేపరుతో వివిధ క్షేత్రగణిత ఆకృతులు గల కార్డులను తయారు చేసి ఉపయోగిస్తారు.

౪) బరువును గుర్తించటానికి (101 6౦60601 0£ ౪810) ః ఇందుకు పరిమాణంలో, ఒకే విధంగాను వుండి, బరువు విషయంలో భిన్నంగా వుండే కొయ్య చెక్కలు ఉపయోగిస్తారు.

అ తాకటంలో భిన్నత్వాన్ని గుర్తించటానికి (10౯ 4186410260 ఓ 4ంజంయి) : ఇందుకు గరుగ్గాను, మెత్తగాను వుండే దీర్హచతుర(్రాకారపు రాతి లేక

లోహపు పలకలను వాడతారు.

ఖీ వివిధ రకాల ధ్వమలము గుర్తించటానికి : ఇందుకు గాను వివిధ పదార్జాలతో కూడిన స్టూపాకార పెట్టిలను (6గసేంయా!ం21 90%69), సంగీత గంటలను, చిన్నపాటి కొయ్య డిస్కులను ఉపయోగిస్తారు.

ఇంద్రియ శిక్షణ ఇవ్వటానికి పొటించే పద్దతి ; ఈ (క్రింది మూడు దశల ద్వారా ఇంద్రియ శిక్షణను ఇస్తారు.

ప ఇంద్రియ జ్ఞానం ద్వారా వస్తువు పేరును గుర్తించి ఇది ఎరుపు రంగులో

వున్నది అనటం 2 వస్తువును గుర్తించి 'ఆ ఎరుపు రంగు వస్తువును నాకిము శ్ర అనటం. 3 వస్తువు పేరును పునఃస్మరణ చేసుకుని ఈ వస్తువు పేరేమిటి ? అని అడగటం. 2. నిజ జీననంలో శిక్షణ (౧02008 1 02206041 18) ః మాంటిస్సోరి ఏద్దతిలో పిల్లలకు యదార్థ జీవన వ్యవహారాలలో శిక్షణ లభిన్తుంది. మొత్తం

197 అదనపు ఆంశాలు గృహకార్యకలాపాలను చిత్తశుద్దితో, సమర్ధవంతంగా నిర్వహించటానికి గాను పిల్లలకు కొన్ని బాధ్యతలను అప్పగించటం జరుగుతుంది. గదులను శు(భ్రవరచటం, ఫర్డిచర్‌కు పట్టిన దుమ్ము, ధూళి దులిపి వాటిని సరైన స్థానంలో ఏర్పాటు చేయటం లాంటి పనులు పిల్లలు చేస్తారు. అలాగే బట్టలు వేసుకోవటం, బట్టలుతీసి వేయటం, తమకు తామే బట్టలు ఉతుక్కోవటం లాంటి పనులను పిల్లలకు నేర్పుతారు. ఆ విధంగానే టేబుల్స్‌ను ఎలా వేయాలో, చేతులు ఏవిధంగా కడుక్కోవాలో, సబ్బును ఎలా, వాడాలో, టవల్స్‌ను ఎలా ఉపయోగించాలో, తల ఎలా దువ్వుకోవాలో, గోళ్ళు ఎలా తీనుకోవాలో, పళ్ళు ఎలా తోముకోవాలో కూడా పిల్లలకు నేర్పుతారు. స్వయంగా ఈ పనులన్నీ నేర్చుకొనేటట్లుగా పిల్లలకు శిక్షణ ఇస్తారు.

3 చలన విద్య (240007 84064600) : పైన పేర్కొన్న జీవన అభ్యాసాలు చలన విద్యకు ఎంతో నహాయకారిగా వుంటాయి. నడవటం, కూర్చోవటం, వన్తువులను పట్టుకోవటం లాంటి కదలికలతో నసంబంధంగల కండర విద్యను ఆందించటం జరుగు తుంది. అలాగే తన శరీరాన్ని తానే కాపాడుకోవటం, ఇంటి వ్యవహారాలను నిర్వహించటం, తోటవని, చేతి వనిచేయటం, అయబద్దమైన కదలికలు చేయటం వంటి వనులు చలన విద్య నందిస్తాయి. అలాగే పిల్లలు రోడ్డుమీద బ్యాలెన్స్‌ తప్పకుండా నేరుగా నడవటం కూడా నేర్చుకుంటారు.

4. బోధనాత్మక ఉపకరణాలు (61644060 20082018) & బయటివారి జోక్యం లేకుండా, తనదైన వద్దతిలో, తనదైన వేగంలో నేర్చుకునే న్వీయ విద్యావిధానాన్కి మాంటిస్సోరి గట్టి మద్దతు పలికారు. ఈ న్వీయ విద్యకు బోధనాత్మక ఉపకరణాలు ఉపయోగపడతాయన్నారు. డిడాక్టన్‌ ఏపర్జన్‌ తెలివైన విద్యార్దులకు, మందమతులైన విద్యార్థులకు ఉపయోగపడతాయి. విద్యార్థులు తప్పులు చేసినపుడు అఆటోమాటిక్‌గా తనకుతాను వాటిని సరిదిద్దుకోవటానికి ఈ ఉపకరణాలు ఉపయోగపడతాయి. అందుకే ఉపాధ్యాయునికి ఇవి మంచి

(ప్రత్యామ్నాయమన్నారామె. మూడు టి లు నేర్చుకోవటంలో బోధనాత్మక ఉపకరణాలు :

మాంటిస్సోరి పద్దతిలో జ్ఞానేంద్రియ శిక్షణ అయిన తర్వాత రాయటం, చదవటం, లెక్కలు చేయటం నేర్చుతారు. సాంప్రదాయ వద్దతికి భిన్నంగా మాంటిస్సోరి మెథడ్‌లో ముందు రాయటం నేర్చి తర్వాత చదవటం నేర్వడం (ప్రత్యేకత.

రాయటం : శిశువు రాయటం మూడుదశల ద్యారా నేర్చుకుంటుంది. అవి అక్షర రూపాలను గుర్తించటం, ఉచ్చారణ శబ్దాలను నేర్చుకోవటం, పెన్నును నియంత్రించుకోవటం, మొదటిదశ [ప్రకారం గాజు కాగితాన్ని అక్షరాల ఆకృతిలో

ఎలిమెంటరీ ఎడ్వుకేషన్‌ 198 కత్తిరించి కార్డు బోర్డుపై అతికిస్తారు. ఈ అక్షరాలను తమ వేళ్ళతో తాకమని పిల్లలను అడుగుతారు. ఈ తాకడం ద్వారా పిల్లలు అక్షరం ఆకృతి, దాని వంపులు, సరళత్వం వంటి అనుభూతులు పొందుతారు. కళ్ళు మూసుకుని కూడా ఈ అభ్యాసం చెయ్యొచ్చు. పిల్లలు అక్షరాలను తాకేటప్పుడే ఉపాధ్యాయుడు వాటి శబ్దాలను చెప్తాడు. ఇలా పిల్లలకు అక్షరం గురించి భౌతికంగా పూర్తిగా తెలిసినందున రాయడం తొందరగా, తేలికగా జరుగుతుంది. చదవటం ౩ రాయటం నేర్పించిన తర్వాత పిల్లలకు చదవటం నేర్పుతారు. రాయబడిన మాటల భావాలు మనసుకు చేరితే తప్ప పిల్లలు నిజంగా చదవలేరు అనేది ఆమె అభిప్రాయం. ఆ మాటల భావాలు బాగా పరిచయమైైనవైతే చదవటం తేలికవుతుంది. ఇందుకు పేపరు స్లిప్పులు, కార్డులు ఉపయోగిస్తారు. కార్డుమీద బాగా పరిచయమున్న వస్తువుల పేర్టు పెద్ద పెద్ద అక్షరాల్లో రాస్తారు. శిశువు ఈ కార్డుల్లో ఒకదాన్ని ఎన్నుకుని దానిపైన పదాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చకచకా దాన్ని ఖచ్చితంగా అంటం వచ్చే వరకు పలుకుతుంది. చర్యలను సూచించే పదాలు కూడా కార్డులపై రాయొచ్చు. అప్పుడు దాన్ని పలికి శిశువు సంబంధిత చర్యను చెయ్యాలి. అంకెలు నేర్చుకోనటం :ః రంగురంగుల పూసలు, గాజు కాగితపు అంకెలు చిన్న చిన్న బాక్సులు, న్యూమెరికల్‌ రాడ్డు, మొద్దుకదురులు, అచ్చు చిప్పలు పయోగించి కూడికలు, గుణింతాలు, భాగహారం నేర్పుతారు.

ఈ సై అభ్యాసాలతో పాటు బాధ్యతా భావనను పెంచటానికి మొక్కలు పంచటం, పశువులను సంరక్షించటం వంటి వాటిని కూడా నేర్పుతారు. ఓర్పు, నమ్మకం, దయ వంటి విషయాలసై పాఠాలు కూడా చెబుతారు.

మాంటిస్సోరి నద్దతి లాభాలు: (1) చిన్న పిల్లలంటే గౌరవభావన ఏర్పడుతుంది. (2) బోధన శాస్త్రీయంగా వుంటుంది. (3) వ్యక్తిగత శ్రద్ద వహించేలా బోధన సొగుతుంది. (4) పిల్లలకు పూర్తి"స్వేచ్చ వుంటుంది. (5) జ్ఞానేంద్రియాలకు శిక్షణ లభిస్తుంది. తద్వారానే నేర్చుకోవటం జరుగుతుంది గనుక అట్టి అభ్యసన సమర్థవంతంగా వుంటుంది. (6) రాయటం, చదవటం, ప్రత్యేక విధానం వుంది. కండర కదలికలద్వారా రాయటం నేర్చటవే ఆ(్రత్యేకవిధానం. (7) పిల్లలు పరినరాలనుంచి నేర్చుకోవటం జరుగుతుంది. (8) సామాజిక విలువలు పెంపొందించటానికి ఈవిధానం బాగాతోడ్చడుతుంది,

నష్టాలు : (1) బోధనోపకరణాలు యాంత్రికము, కృత్రిమము అయినవి (2) మానసీక అంశాల కంటే జీవశాస్త్ర అంశాలకు (ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. (3) శిక్షణ బదలాయింపులో ఆతి నమ్మకం (4) ఊహా శిక్షణను నిర్లక్ష్యం చేస్తుంది. ఎందుకంటే ఇక్కడ కల్పితకథలకు స్టానం లేదు. (5) సుశిక్షితులైన ఉపాధ్యాయులు ఉంటేగాని

199 అదనపు అంశాలు ఈ పద్దతి విజయవంతం కాదు. కాని అటువంటి సుళిక్షితులైన ఉపాధ్యాయులు లభించటం కష్టం. (6) ఈ పద్దతి చాలా ఖర్చుతో కూడుకుంది. (7) ఈ పద్దతి యాంత్రిక బోధనోపకరణాలమీద ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది.

బహుళ తరగతి బోధన ెా1టకంర6 €820కపీడక్ట) అర్దం :

1 “పాఠశాలలో ఒకే ఉపాధ్యాయుడు వివిధ వయోపరిమితులు గల విద్యార్థులకు, భిన్న అభ్యననా స్థాయులు గల విద్యార్దులకు వివిధ విషయాలకు ఒకే నమయంలో బోధనాభ్యోనన కార్య(క్రమాన్ని నిర్వహించటాన్లి బహుళతరగతి బోధన ఆంటారు.

2 ఒకే ఉపాధ్యాయుడు ఏక సమయంలో ఒకటికంటే ఎక్కువ తరగతులు నిర్వహించే సన్నివేశాన్ని బహుళ తరగతి బోధన” అంటారు.

బహుళ తరగతి బోధనానశ్యకత వ మన రాజ్యాంగం క్షర్‌వ ఆర్టికల్‌ ప్రకారం బడి ఈడు గల బాల బాలికలందరికీ 14 సంవత్సరాల వరకు ఉచిత నిర్బంధ (ప్రాధమిక విద్య నందించాలి. స్వాతంత్రానంతరం ఈ రాజ్యాంగ ఆదేశ సూత్రాన్ని పాటించటానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట ప్రభుత్వాలు శతవిధాల (ప్రయత్నించాయి. జనసాంద్రత బాగావన్ను పట్టణ(ప్రాంతాలలో ఒక తరగతికి ఒక ఉపాధ్యాయుడి చొ॥న ప్రాథమిక స్థాయి ఐదు తరగతులకు ఐదుగురు ఉపాధ్యాయులను నియమించటం జరిగింది. అలాగే వ్రతి తరగతిలో ఉపాధ్యాయ-విద్యార్థ నిష్పత్తిని 1:40 వుండేలా ఉపాధ్యాయ నియామకాలను కూడా చేపట్టటం జరిగింది. నిధుల కొరతవలన (ప్రతి తరగతికి ఒక ఉపాధ్యాయుడ్ని నియమించటం అన్ని పాఠశాలల్లో సాధ్యం కాలేదు. గ్రామీణ (ప్రాంతాలలో ఇది మరింత నిజం. ఫైగా చిన్న చిన్న (గ్రామాలలో, కొండ (ప్రాంతాలలో, ఎడారులు, దీవుల (ప్రాంతాలలో, జనాభా తక్కువ వున్న (ప్రాంతాలలో బడి ఈడుగల పిల్లలు తక్కువ వుండటం వల్ల ఏకోపాధ్యాయ పోరశాలలనే ఎక్కువగా స్థాపించారు. ఆ తర్వాత 1987లో ప్రవేళపెట్టబడిన అపరేషన్‌ బ్బాకుబోర్డు పథకం క్రింద ఈ పారశాలల్లో రెండవ ఉపాధ్యాయుడి నియమించారు. 1992 కార్యాచరణ పథకం గా౦టు ఒక ప్రాథమిక పాఠశాలలో 100 మంది విద్యార్దులు గనుక వుంటే మూడవ ఉపాధ్యాయుణ్ని కూడా నియమించుకోవచ్చని నిఫార్సు చేసింది. అందుకనుగుణంగానే విద్యార్దుల నంఖ్య ఎక్కువున్న పాఠశాలలో 3వ ఉపాధ్యాయుడద్నికూడా నియమించారు. అయితే ఇప్పటికీ ఎక్కువ పాఠశాలల్లో ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులే పనిచేస్తున్నారు. తరగతులు మాత్రం 5 వుంటాయి. ఇట్టి పరిస్థితిలో ఈ ఇద్దరు ఉపాద్యాయులు తమ సామర్థ్యాల (ప్రకారం తరగతులను విభజించుకుని ఆ తరగతికి సంబంధించిన అన్ని పాఠ్య విషయాలను బోధించవలసిన అవసరం

ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేప్‌ ౦. ఎర్పడింది. అలాగే ఏకోపాధ్యాయ పారశాలల్లో ఐదు తరగతులకు ఒకే ఉపాధ్యాయుడు బోధించాలి. ఇట్టి పరిస్టితుల్టోనే బహుళ తరగతి బోధన అవసరం ఏర్పడింది. ఇతర దేశాల్లోకూడా 300 జనాభా లేదా అంతకంటే తక్కువున్న (ప్రాంతాల్లో ఏకోపాధ్యాయ పారశాలలనే ఏర్పాటు చేశారు. అమెరికా, రష్యా, కెనడా, ప్రాన్స్‌, ఇంగ్లండు, జర్మనీ వంటి దేశాల్ని ఏకోపాధ్యాయ పారశాలలను ఈ (ప్రాతిపదికన ఏర్పాటు చేశారు. మన దేశంలోకూడా పరిపాలనాపరమైన ఇబ్బందుల కారణంగా ఏకోపాధ్యాయ పారశాలలు మనుగడ సాగిస్తున్నాయి. ఒకరు లేదా ఇద్దరు వున్న పారశాలలో తరగతులను సవ్యంగా నిర్వహించాలంటే “బహుళ తరగతి బోధని తప్ప గత్యంతరం లేదు. దీనినే మానిటోరియల్‌ పద్దతి అంటారు. ఈ పద్దతిని చైనాలో "చిన్ని ఉపాధ్యాయుల పద్దతి" (66 €8201603 కృవకయి) అంటారు. నిజానికి సీనియర్‌ విద్యార్థులచే తరగతులు నిర్వహించే 'మానిటోరియల్‌ పద్దతి మనదేశంలో వేదకాలంలోనే వుండేది. (బ్రిటీష్‌వారి హయాంలో ఆం(ఢడ్రూబెల్‌ అనే ఆయన 18వ శతాబ్దంలో తానుస్ట్రాసించిన అనాధ పాఠశాలలో మోనిటోరియల్‌ పద్దతినే ప్రవేశపెట్టి ఆమలుపరిచాడు. బహుళ తరగతి బోధవ వివిధ ప్రక్రియలు లేదా వ్యూహాలు : బహుళ తరగతి బోధనా విధానంలో ఉపాధ్యాయుడు తన సమయాన్ని ఏ ఒక్క తరగతికి పూర్తిగా వినియోగించటానికి వీలుండదు. ఒక తరగతిలో (ప్రత్యక్ష బోధన జరుగుతుండగా వేరొక తరగతిలో కూడా బోదనాభ్యసన కార్యక్రమం కొనసాగేటట్టు చూడాలి. అందుకు ఉపాధ్యాయుడు ఈ క్రింద తెలిపిన వ్యూహాలను అనుసరించాలి. = ప్రత్యక్ష బోధన : ప్రత్యక్ష బోధనకు ప్రత్యామ్నాయం లేదు. ఇతర అన్ని అభ్యసన మార్గాల కంటే ప్రత్యక్ష బోధనే మిన్న. అయితే పాఠశాల పని సమయంలో ఒక తరగతికి ఏదో కొంతమేరకు మాత్రవే (ప్రత్యక్ష బోధనకు అవకాశముంటుంది. (ప్రత్యక్ష బోధనలో పిల్లలకు ధ్రేరణ కలగటానికి దృళ్య, శ్రవణ పరికరాలను ఉపయోగించటం మంచిది. = జట్టు కృత్యాల నిర్వహణ : బహుళ తరగతి బోధనలో ఉపాధ్యాయుడు శండు లేదా మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తరగతులు నిర్వహించాల్సి వుంటుంది. ఈ పరిస్టితిలో ఒకే సమయంలో ఒక తరగతికి మించి తన దృష్టిని సారించలేడు. అందుకని విద్యార్దులను చిన్న చిన్న జట్లగా చేసి అభ్యసనాకృత్యాలను నిర్వహించాలి. ఒకే తరగతి విద్యార్దులను జట్టుగా చేయవచ్చు లేదా వివిధ తరగతుల విద్యార్దులను జట్టుగా చేయవచ్చు. (ప్రతి జట్టుకో విద్యార్ది నాయకుడుంటాడు.

• మానిటర్‌ నవోాయం : ఒక తరగతిలో ప్రత్యక్ష బోధనలో నిమగ్నమై వున్నపుడు ఉపాధ్యాయుడు వేరొక తరగతిని నిర్వహించటానికి మానిటర్‌ (40021602) నహాయాన్ని తీనుకోవచ్చు. ఈ మానిటర్‌ అభ్యననలో తెలివైన వాడు కావచ్చు. లేదా ఎక్కువ మంది విద్యార్థులకు ఇష్టుడై వుండవచ్చు. పై తరగతి విద్యార్థినే కాక క్రింది తరగతి విద్యార్థిని కూడా మానిటర్‌గా నియమించవచ్చు.

౨ సమవయహ్కుణ బోధన : ఒక తరగతిలోని ఒక విద్యార్ధి తనతోటి విద్యార్థికి గానీ లేదా విద్యార్థులకుగానీ బోధించే నన్నివేళాన్ని సమవయస్కుల బోధన అనవచ్చు. ఉపాధ్యాయుడు సాధారణంగా ఒక అభ్యసనలో సామర్థ్యమున్న విద్యార్థినితోటి విద్యార్థులకు బోధించటానికి బోధకుడిగా నియమించవచ్చు. ఈ విద్యార్ధి అభ్యానకుడు తనకు (ప్రావీణ్యమున్న విషయంలో బోధకుడిగొను, లేని దానిలో విద్యార్థిగాను వుంటాడు.

= స్వీయ అభ్యసనం : ఈ బహుళ తరగతి బోధనలో '్రత్యక్ష బోధనలో పాల్గొటానికి అవకాళం లేని తరగతుల్లో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులలో స్వీయ అభ్యసనను ప్రోత్సహించి ఆ తరగతులను నిర్వహించవచ్చు. ఈ స్వీయ అభ్యసనాలను ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు ముందుగానే సూచించాలి.

• అనుబంధ వరనము : ఈ పద్ధతిని న్వీయ అభ్యసన వ్రశక్రియలో భాగంగా పరిగణించచవచ్చు. పిల్లల్లో పరనాశక్తిని పెంపొందించటానికి తరగళికి ఉద్దేశించిన వాచకాలతో పాటుగా అనుబంధ ఉవ వాచకాలనుకూడా వినియోగించాలి.

• శ్వేత పర్యటవ : దీన్నే తరగతి గది వెలుపల చేసే కృత్యాలంటారు. క్షేత్ర పర్యటనలనుకూడా బహుళ తరగతి బోధనలో అభ్యసనా ప్రక్రియగా ఉపయోగించవచ్చు. ఈ క్షేత్ర పర్యటనల వల్ల విడ్యార్దులు విషయాలను వ్రత్యక్షంగా తాలునుకోవటానికి వీలుకలుగుతుంది. నూతన పాఠ్యాంశాలను. మూతన కృత్యాలను (ప్రారంభించటానికి. ఇవి ఉపాధ్యాయునికి తోడ్పడతాయి. పొజెక్ట్‌ పద్దతి (ప్రకారం క్షేత్ర పర్యటనలను రూపొందిస్తే అవి మరింత ఉపయోగకరంగా వుంటాయి.

• మొత్తం తరగతి పవి: బహుళతరగతి బోధనలో జట్టు కృత్యాలతోపాటు ఒక్కోసారి మొత్తం తరగతి పనినికూడా నిర్వహించాల్సి వుంటుంది. ఇట్టి పరిస్థితుల్లో ఉపాధ్యాయుడు పొత్ర పోషణ (౦199123) ప్రధర్శనలు,

ఎలిమెంటరీ ఎడ్వుకేషన్‌ 202 నాటకీకరణ, టెలిస్కూల్‌ కార్యక్రమాలు, వీడియో పఫిల్ముల (ప్రదర్శన, రేడియో 'కార్య(క్రమాలు, టేవ్‌రికార్డు ద్వారా వివిధ పాఠాలను వినిపించటం వగైరా అభ్యసనా విధానాలను నిర్వహించవచ్చు. ప్రతి బోధనానంతర వీటిని చేపట్టాలి. పొమాజిక వనరుల వివియోగం : సమాజంలో పారశాల నిర్వహణకు ఉపయోగపడే అనేక వ్యక్తులుంటారు. వీరినే సమాజిక వనరులు అంటారు. విద్యావంతులైన తల్లిదండ్రులు, నిరుద్యోగులైన విద్యావంతులు, సాంఘిక కార్యకర్తలు, పదవీ విరమణ చేసిన వారు ఇలా వీరి సహాయంతోకూడా తరగతి బోధనా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించవచ్చు. అలాగే కమ్మరి, చేనేత పనివారు వంటి వారి న్రైెపుణ్యాలనుకూడా బహుళ తరగతి బోధనలో వినియోగించవచ్చు. ఆ విధంగానే ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంన్నుంచి డాక్టర్‌ను విలిపించి పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని వర్‌క్షింపజేయవచ్చు. ఆయన ఆరోగ్య నూత్రాలగురించి పిల్లలకు వివరించవచ్చు.

బహుళ తరగతి బోధన ప్రయోజనాలు :

ఓ పై తరగతి పిల్లలు క్రింది తరగతి పిల్లలకు మోనిటర్జుగా వ్యవహ రించటం వల్ల వారు క్రింది తరగతుల్లో నేర్చుకున్న విషయాలను మరోసారి తెలుసుకున్నట్టవుతుంది.

2. వివిధ తరగతుల పీల్లలు కలిసి పనిచేయటం మూలాన వారిలో పరస్పర సహకార భావన, పరస్పరావగాహన, సౌభ్రాతృత్వ భావన ఏర్పడుతుంది.

3. పిల్లల అభ్యసనను నిరంతరం, సమగ్రంగా మూల్యాంకనం చేయటానికి ఈ విధానం వీలు కల్పిస్తుంది.

ఉ* ఒకే ఉపాద్యాయుడు ఒకే నమూహానికి రెండు మూడు సంవత్సరాలపాటు బోధించటం వల్ల పిల్లల శక్తి సామర్థ్యాల పట్ట చక్కటి అవగాహన ఏర్పడుతుంది. ఈ కారణంగా పిల్లల సామర్థ్యాల కనుగుణంగా బోధనాభ్యసన కార్యక్రమాన్ని చేపట్టవచ్చు.

5, న్వీయ అభ్యననకు అవకాశం వుంటుంది గనుక పిల్లలు తమ శక్తిసామర్థ్యాల (ప్రకారం అభ్యసనను కొనసాగించటానికి వీలుకల్పిస్తుంది.

6. ఈ పద్దతి వల్ల వ్యయం కూడా తక్కువవుతుంది.

బహుళ తరగతి బోధన నష్టాలు :

1 ఉపాధ్యాయుడు (వ్రతి విద్యార్థిపట్ట వ్యక్తిగత (శ్రద్ద చూపటానికి వీలుండదు.

2 జట్టు కృత్యాలు చేపించాలంటే గదులు షెద్దవీ అయివుండాలి. మన తరగతి గదులు అంత "పెద్దవి కావు. డ్‌ ౩ విద్యార్దులందరిచేత అభ్యసన కృత్యాలు చేపించటానికి అవసరమైన సామాగ్రిని సమకూర్చటం కష్టం. 4 ఉపాధ్యాయుడు సమయంలో సిలబస్‌ పూర్తి చేయటం కష్టం. 5. మందమతులైన పిల్లలకు, చదువులో వెనుకబడిన విద్యార్థుల పట్ట ళం (ప్రత్యేక శ్రద్ద వహించటానికి సమయం దొరకదు. రు స్వీయ అభ్యసనానికి అవసరమైన అభ్యసనా సామాగ్రి అందుబాటులో లేకపోవడం ఒక సమస్య 7. బహుళ తరగతి బోధన పట్ట ఉపాధ్యాయులకు విముఖత, అనాసక్తత వుంటుంది. 8. హాంవర్క్‌ని ఇవ్వటం, దానిని దిద్దటం సమయ భావన దృష్ట్యా సమన్య అవుతుంది. | . క్ని (వ్రతిభావంతులకు, అభ్యసనలో వెనుకబడిన వారికి అనువైన. బోధనాభ్యసన కృత్యాలను సమకూర్చటం కష్టమవుతుంది. 10. సమాజం నుంచి ఆళించినంత సహకారం లభించకపోవచ్చు. 11 ఉన్న ఇద్దరు ఉపాధ్యాయుల్లో ఒకరు సెలవుపై వెళితే వేరొక ఉపాధ్యాయునికి పనిభారమవుతుంది. 12. ఒకవేళ ఏకోపాధ్యాయుడు 'సెలవుపెడితే సెలవు పెట్టినరోజు పాఠశాల మూతే. 18. తరగతుల్లో క్రమశిక్షణా సమస్య వస్తుంది.

204 మోడల్‌ పేపర్‌ 3964. కెయియ2టం౨ 2001 " వటంకకి- ౧” టగా - 3 (00602210) కులం! కంరం4010%) గంం ; కష్జే కంల) (సెక్‌జుం. వెలజూక5 : 50 ఈ క్రింది వానిలో ఒక్కొక్క ప్రశ్నకు 1[పేజీలకు మించకుండా ఏవేని 6 ప్రశ్నలకు జవాబులు వ్రాయుము. (ప్రతి ప్రశ్న్ళకు 5 మార్కులు మ. (ప్రాథమిక విద్య స్వభావము ఎట్టిది ? 2 సార్వజనీన (ప్రాథమిక విద్యకు గోఖలే చేసిన ప్రయత్నం గురించి (వ్రాయుము ? 3. స్వాతంత్రానంతరం భారతదేశంలో'ప్రాథమిక విద్యకు ఇచ్చిన (ప్రాధాన్యతలేవి? “శ నిర్భంధ ప్రాధమిక విద్యకు రాజ్యాంగం చేసిన ఏర్పాట్టేవి ? 5. (ప్రాథమిక విద్యాభివృద్దికి యశ్‌పాల్‌ కమిటీ చేసిన ముఖ్య సిఫారుసులేవి ? 6 ౨కిమౌలక్ష్యాలేవి ? 7. “గుణాత్మక సాధన' అనగానేమి ? ప్రాథమిక విద్యలో గుణాత్మక సాధనకు సూచనలిమ్ము. 8& 21 అంటే ఏమిటి ? ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 3411 కార్యక్రమం అమలును 'పేర్కొనుము. ౫. ఈ క్రింది రెండు ప్రశ్నలకు ఒకదానికి 5" పేజీలలో జవాబు (వ్రాయుము. ప్రశ్నకు 20 మార్కులు 1 విద్యాటివి (ప్రయోజనాలు, పరిమితులు పేర్కొని, (ప్రన్తుతం అమలు జరుగుతున్న విద్యా టి.వి. కార్యక్రమాలను వివరించుము. 2 (ప్రాథమిక విద్యా నమస్యలను పరిష్కరించటంలో నముదాయం, ఉపాధ్యాయుల పాత్రను వివరించుము. చర్య ర్తంభా చచార ౧ వో గ [266 26 య న స్ట గ క్రదరా.. జ

సిటి... (5౯౯౧౧౯|౫౧4౬గ/ ౬౮౦4710౫) . కీట 8.56.,లో మిమ్మల్ని అందరికన్నా ముందుంచే జ్‌ గా థో డాక్టర్‌ , యణ. రామర్కీష్ట్‌ వుస్తకాలు .. ఆధునిక భారతదేశంలో ఉపాధ్యాయుడు, విద్య -_ విద్యామనో విజ్ఞాన శాస్త్రము

• విద్యా సాంకేతికత మరియు కంప్యూటర్‌ విద్య విద్యా పరిపాలన-నిర్వహణ _ అనియత విద్య (0౧10౧80) . వ్‌ ప్రాథమిక విద్య (0౧0౧0). _ పరిసరాల విద్య (0౧0౧21) | | మరియు ఇతర న్యూఎరా 8.౬6, ." థి పుస్తకాలు చదవండి. న0079 ₹2గ5ల 0౯౯. ల 086 -438324