Telugu Patabhi pelchina firangulu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ర్‌ స్‌ బటు [+ సీ! (క సట: !0 వేట్‌ సై యనా న్స్‌ వాలా న మెం టయ నే సల్‌ శ కీ న న్‌ 1. టం. 7 వావ ల. న. ల్‌ పక ్‌ క ర టీ! ఆ నన్న, నాకా నారా ర యిట హ్‌ శ్‌ న్‌ా. ;. న గ] [ స వ్యు నము ల సి సో శ య! . టు నలల టు" 1 గ: శ్‌ హా. క వాలళ ౧ ఖీ సి ౦. "న వా న. శ ల. గ ప్ర నాం త్త వ ₹ సంత భ్‌ న లా | జ ప ల ల . [ ని 4 స్‌ ర నం. _్‌ టా పి. బట న న నన నం!

• ల స్మ స. లం సన న స స యస: న. వ స ః ఇ _ || ఇ జ లా "| ఆబ! ఫం 7 పా టక న! టంలో క స్తే ర్త " సే లా... పతనము! మ ర. ల సస (| ఎం నం గ. య తత | , త్తు ల. త పి హు | వళ శ న యం 1 వష... నవ, తనో వ క్ర... మనా న్‌ | ఫలి శ లీ లో గ ట్‌ _ వ టు స . న. సహన నవ్‌ (1 లం రాలలో చ్‌ తి చ నా =. న్‌ న లన త + ఓ | . న్‌! టం న (| స / క్ష న నన. సను రం లం ల 0 ల్‌ గో లీ ల్‌ కా భన 1 ॥ 4 న న. నం! నన % ష్ట్ర క్‌ గ ల. వ్‌ సు ఖా ;; ఆతా నరస ట గ | క ష్ట్ర హ్‌ (చా! /| న్‌ గ. గ | సట నమ నననలో ళ్‌ షే ల్‌ స్య న న. (5 న. "గ కష ని. సా భో నత. న. స్త | వక పు వ / స్‌ . న్‌ త . ఖు _ న. మం న , / /. స సని . క. శ్‌ న. న కాలీ పా. గ న ప్రేం లీ (. సం నప

1. మ! న! మ కళ న. న న (1 గీ ౮. స య్‌. య | ష్‌ స టం సిక్‌ న. ర! న. సే మే కా మా. ॥ీ . . తు లాగ న స మనా. | య సూ న సె / వ అవ న క . లో న ఫె | 4 నం సన... || నలు | 1 యే. న న | అమన ) య ర్‌ షు ్య- | సై కాం ఏ. 1 స టమ ను టా! త్త | లల న మ వ | న ల? ను. ప న తీ. న శ వైన లు ఐం తమల మ చాషనో ను... శో శ - శీ న డగా సే చ + తిర సు. ప స. చ 1. న ఆ మ్య, ప మ స హా, మ్‌ స నన? మ ల హను ॥ పం ఫ్‌ న్‌ సుంట. స హ్హోగే ల వమ నా. మ | ప ల గం శ ము న నవ్య న్‌ వంగ. యయా. నంట! సల. నం గ ా న. కట్లు వాటా అం కీ లాం వ్య రు ష్ట్ర జ ము. వనే చాఖ సవ తో వ న పుస ము న న నం. వ ఆయ షు స నటీ సా వసం. ట్‌ మ కా సే! నా స... రం. మ టమోంలన నంగ పసన టు తలా? న హి ప వ మ 2+. పటా లత ఖే న. పం భం. '/ ఓ. భన. న! న | భ్‌ లో కం సను న నక స న || ల స.
2. క. దహ | సళ బన టి... స. నన న! లి జమా మ ప ర న్‌. న ప్‌ న న ు ప వ లీ న! క. స్త్‌ స్మ స నం... స మం! లీ మం... మ! న. న క శే... న్‌ క. తో న న... | న ఫో సప తట టం న న నం ్‌ సవ 1 వష ఇ మం య నా. వ టట మలం నం సా పణపైరా న క! . శ టం ప నం స 1 టు? వ న క. కా క. టం ర స వ ట్‌. షా నే శ ర న గ ము ప న. సై)" సు కవ

గుహని పేలారిన ఫక్‌నుణు కంంతనౌొదచంథత 133 సషాఖణపన్‌చానగవ్‌ం. 1380 ( 1 వమఠాణ అవుశతాళ్ళువ నమితి ాభాలయం. 15642 ఈధ్‌48 నువ నను, మైసరాణాదు- 509 ఉద?

హకిగ్భాలు ః పరాభి ముఖ చ్యితం (| చం[ద రం ళో 2 శ్శ!

ము ఎల తో డో

అనుపమ (ప్రింటర్స్‌, క్‌ హైదరాబాదు 500 028. |

టైవ్‌సెట్టింగ్‌ ః ( ఎల

శ్రీ శ్రీనివాస (గ్రాఫిక్స్‌ యయ న హెదరాబాదు 500 457 ళహయ్యా ఈంబొలట్బ అద

వౌ జ న

జ సంయటననాం 4 వి ల

సెల 2 111 రూపాయలు కా వ్‌ రో సోల్‌ డిస్టిబ్యూమన్‌ :

నిశాలాంధధ పన్రిషింగ్‌ వౌస్‌

విజ్ఞాన భవన్‌, 4-1-435, బ్యాంకు స్ట్రీట్‌,

హెదరాబాదు - 500 001. విశాలాంధ్ర బుక్‌ వౌస్‌ విజయవాడ హైదరాబాదు, ఆనంతపురం, విశాఖపట్నం, హన్మకొండ గుంటూరు తిరుపతి, కాకినాడ.

మజ నల డజన్‌ [939 ల్‌

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌

తొలి ముుదణ 1939 జులై - ఆగస్టు "రెండవ ముదణ 19073 జనవరి (విమర్శనాత్మక సమీక్షలతో)

మూడవ ము[దణ * 1994 ఫ(బ్రపరి

మన్‌దుగున్‌డు డాక్టర్‌ ఉండేల మాలకొండారెడ్డి అద్యక్షులు £ పరాభి అమృతోత్సవ సమితి

“ప్పర్రాభొగా అవతరించిన శ్రీ, తిక్కవరపు పట్టాభిరామిరెడ్డి కారణ జన్ముడు ఆయన జన్మించింది అధికార ఐశ్వర్య సంపన్నమైన ఒక పెద్ద కుటుంబంలో వారి తండి శ్రీ తిక్కవరపు రామిరెడ్డి గారు. నెల్లూరు మండలంలో (ప్రముఖులు, స్వాతం(త్య సమర యోధులు దక్షిణ బారత పర్యటన సందర్భంగా బాపూజీ నెల్లూరు నచ్చినప్పుడు తిక్కవరపు రామిరెడ్డిగారికి అతిధిగా ఉన్నారు రామిరెడ్డిగారు అసలైన గాంధేయవాది, సంస్కరణాభిలాషి వితరణశీలి, నియమబద్ధ జీవి అన్నిటికీ మించి సాహిత్య (ప్రియుడు, సాహిత్య పోషకుడు మొదట తిక్కన జయంతి పేరుతో, తర్వాత క్రవ్మితయ జయంతుల పేరుతో ఆనాటి జాషువా మొదలు యీనాటి డాక్టర్‌ సి నారాయణరెడ్డి వరకు సన్మానాలు చేసినవారు 1946లో స్కూలు విద్యార్షిగా నేను సుబాస్‌ చంద్రబోసు జీవితాన్ని, “నేతాజీ అన్న పద్యకావ్యంగా రచించి మ్ముదించిన సందర్భంగా నన్ను విశేషంగా అభిమానించి సన్మానించినవారు. నేను 1857లో రచించిన “కాంతి చక్రాలు” అనే కావ్యాన్ని కోరి అంకితం తీసుకొన్న రసజ్ఞాలు తిక్కవరపు రామిరెడ్డిగారు

శాంతి నికేతన విద్యార్ది స్వాతంత్ర్య వీరుడు సాహిత్యవేత్త - మదానం రాష్ట్రంలో మంతి వెందలం, ఆర్మధ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా, కేంద్ర మంత్రిగా యుపి గపర్నరుగా ఎన్నో

మన్‌దుగున్‌డు అతత 11 మహోన్నత పదవుల నలంకరించిన డాక్షర్‌ బెజవాడ గోపాల రెడ్డిగారికి పరాభి స్వయాన మేనల్లుడు బావమరిది ఆనాడు నెల్లూరులో “సుదర్శన మహల్‌ అంటే పరాభి జన్మించిన మందిరం లక్ష్మీ సరస్వతీ సుందరం సాంహిక్క రాజకీయ సంరంబ బంధురం ఇదీ “పరాభి” జీవిత నేపధ్యం అదే ఆయన పేల్చబోయే పీరంగులకు దట్టించిన మందు గుండు ఆనాటి సాంప్రదాయిక ఛాందస తత్త్వాన్ని వ్యతిరేకించి అందులోంచి వెలికివచ్చి తిరుగుబాటు జెండా ఎగరేసిన విష్ణవ బావుకుడు అధికారాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని కాలదన్నిన త్యాగశీలి పరాభి ఆయన తండ్రిది ఒకే మాట, ఒకే బాట. పరాభిదీ అంతే ఆతండి కొడుకుల్ని కలపాలని నేను చేసిన ప్రయత్నాలు పలించ లేదు తండ్రి తరం గతించింది కొడుకు తరం గతించబోతున్నది మధ్య అర్రశతాచ్దిలో ఎంతో మార్చు వచ్చింది జీవపంతమయిన ప్రతీదీ మారుతుంది మారే (ప్రతి దానిక్తీ జనన ముంటుంది జనించిన (ప్రతిదీ మరణిస్తుంది నిజమేగానీ - ఈ జననాలూ, మరణాలూ కూడా, మార్పులే. ఎదీ ఎట్టా శాశ్వతం కాదో, ఎదీ అట్టాగే అశాశ్వతం కూడా కాదు “బది ఇంతే ఇల్లాగే ఉండాలి ఇల్లాగే ఉంటుంది ఇది మారడానికి వీల్లేదు” అని శాసించడం" అలా, శాసించే వారి అమాయికత్వానిక్తీ మూర్ధత్వానిక్షీ చిహ్నంగా బావించాలి సాహిత్య పరిశోధకుల అంచనా (ప్రకారం తెలుగు కవిత్వం ఉదయించి సుమారుగా వేయి సంవత్సరాలయింది అంబే - అంతకు ముందు తెలుగులో అసలు కవిత్వమే లేదని అర్ధమా? శిలా శాసనాల్గోన్తూ తామ శాసనాల్టోనూ ఉన్న చాలా పద్యాలను,

శ చైతతతతయయ నరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు మల్లంపల్లి సోమకేఖరశర్మ గార్హూ వేటూరి ప్రబాకర శాస్త్రి గారూ, దివాకర్త వెంకటావధాని గారూ చాలా వెలికి తీశారు. నన్నయతోనే, ఆస్టాయి ఛందోబద్ధమయిన కవిత్వం అవతరించి ఉంటుందనడం, విమర్శకు నిలబడదు

నన్నయ పద్య రచనకూ, తిక్కన పద్య రచనకూ చాలా తేడా లున్నాయి. అలానే, నన్నయ తిక్కనల పద్య రచనకూ, వ్యా (పగడ పద్య రచనకూ చాలా తేడా లున్నాయి. అయితే ఈ తేడాలు సామాన్య వరిత కనిపెట్హ గలిగినంత నంఎలువుగొ ఉండకపోవచ్చు పద్యం ఎత్తుగడలోనూ, ముగింపులోనూ, పద్యంలో వాడిన బాషలోనూ, ఈ బేదా లుండవచు (| ఒక్కొక్కసారి, తను చెప్పదలచుకొన్న బావాన్ని స్పష్టంగా సుందరంగా చెప్పడానిక్తి తన మాతృ బాషలో అనువయిన పదం లేనప్పుడు అన్య బాషల నుండి, అందుకు తగిన పదాలను ఎన్నుకోవచ్చు ఈ అన్య బాషలు - ఇరుగు పారుగు [ప్రాంతాలవే అయిఉండ నవసరం లేదు. అవి ఈ దేశానికి సంబంధించినవీ కావచ్చు; అన్య దేశ్య పదాలూ కావచ్చు

తాసు” అన్న పదాన్ని, తిక్కన, శాంతి పర్వంలో ఉపయోగించాడు ఇది సామాన్యునికి సంస్క ఫో పదమన్న (బమను కలిగిస్తుంది ఇది సంస్కృత పదం కాదు సరిగదా దేశ్యం కూడా కాదు. “తరాజ్‌” అన్న పర్షియన్‌ పదం, మన వాడుకలో “తరాజు” అయి, తిక్కన పద్యంలో “తాసు” గా సాక్షాత్కరించింది “అసలు” అన్న పదం యొక్క మూల రూపం అరబిక్‌ బాషలో “అసల్‌” గా తప్ప మనకు కనిపించదు ఈ పదాన్ని శ్రీనాధుడు ఉపయోగించాడు. “ఖర్చు” అన్నది అరబిక్‌ పదమే. ఆ బాషలో ఇది 'ఖర్స్‌' గా మనకు వినబడుతుంది పల్నాటి చర్షితలో శ్రీనాధుడు ఈ “ఖఇర్చు"ను

మన్‌దుగున్‌దు ఇలానా 1 కూడా వాడుకొన్నాడు అంతదాకా దేనికి రోజూ మనం వాడే “రోజూ” పర్షియన్‌ పదం “రోజ్‌” - ఇదిన్నీ పల్నాటి చరితలో మనక్కనబడుతుంది. “మేకు " అసలు రూపం “మేక్స్‌” పర్షియన్‌ పదం ఇది వరాహ పురాణకర్త ఉపయోగించాడు. “ఖుసి అన్న అరబిక్‌ పదాన్ని మనం హరవిలాసంలో చూడవచ్చు. “తేజ” అన్నది పర్షియన్‌ లో “తేజ్‌” గౌరన నవనాధ చరిత్రలోనూ, ధూర్జటే కాళహస్తీశ్వర శతకంలోనూ, మనం దీన్ని చూడవచ్చు ఎక్కడి దాకానో ఎందుకు? “*కుందనం” తెలుగు పదం కాదే. “సరిహద్దు” తెలుగు పదం కాదే. కాగితం, చికిలి, జులుం వంటివేవీ తెలుగు పదాలు కావు ఆఖరుకు మనం రోజూ వాడే అలమరా, బాల్చీ, బొత్తాములు కూడా అన్య దేశ్యాలే. ఇవన్నీ మనం ఇప్పుడు గుర్తు చేసుకోవడానిక్కారణం - చెప్పదలుచుకొన్న అంశం - తానాశించినంత స్పష్టంగా, శక్తివంతంగా, సూటిగా సుందరంగా చెప్పడానికి అనువయిన పదాలను - అన్ని కాలాల కవులూ, అన్ని బాషల నుండీ అంది పుచ్చుకొన్నారని చెప్పడం కోసమే మన, ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ పరాభి, చేసింది కూడా ఆ పనే. పాతను చూడడానికి అలవాటు పడి పాతను మ్మాతమే చూడగల కళ్ళకు, ఎ కొత్త దృశ్యమయినా వింతగానూ, విడ్డూరంగానూ కనపడ్డం నిజం వింతను వికృతంగా చ్మితించిందాకా వారికి నిదపట్టుదు ఎ చిన్న మార్చ్పునూ వారు ఇష్టపడరు కానీ కాలమన్నది - వీరి ఇష్టాల కోసం ఎదురు చూడదు వీటన్నింటి మీది నుంచి అది (పవహిస్తూ పోతుంది

తతతతతయయయయ సరాభి సేల్‌చిన ఫీరన్‌గులు

నండూరి సుబ్బారావు గారు, నుందరమయిన భావాలను, సరళమయిన బాషలో “పాట” గా మలిచినప్పుడూ, ఆ పాటల సాయంతో ఒక ఎంకినీ, ఒక నాయుడు బావనూ 1917లోనే తెలుగు పారకలోకాని కందించినప్పుడూ, అప్పటి పండితులూ, చాదస్తులూ నండూరి సుబ్బారావుగారి మీద విరుచుకు పడ్డారు. ఒక క్క ఏషౌసీ “కృష్ణపక్షం” వలువరించినప్పుడు, అవహసిన్తూ “ కుక్షపక్షం” అవతరించింది. ఒక శ్రీరంగం నారాయణ బాబు, శిష్‌ట్లా ఉమా మహేశ్వర రావు, శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు, తిక్కవరపు పట్టాభి రామిరెడ్డి - పాతను తోసిపుచ్చి, కొత్త క్రియను చేపట్టినప్పుడు కూడా సంప్రదాయవాదులు విరుచుకుపడ్డారు, మండిపడ్డారు. ఈ కొత్త కవులకు ఛందోజ్ఞానం లే దన్నారు అన్నీ సంకరం చేశా రన్నారు. అంటూ - వీరి రచనల నుండీ చాలా సమాసాలను ఉదహరించారు. "వాడి మయూఖముల్‌ ” నుంచి సమాసమా? (పాణగొడ్డం జీవగ్యర, తెప్పోత్సవం, కపిల కన్నులు, విత్తనోత్పత్తి మూడ నమ్మకం, నైతిక విలువలు, సంపూర్ణ మద్దతు, ప్రతి రోజు, (పతి పూట, బహు చక్కూగా, అనేకవుంది వంటి మాటలన్నింటిలోనూ, పద సాంకర్యమూ వర్ల సాంకర్యమూ కనబడుతుంది. వీటిని నిషేధించి ప్రయోజనం లేదు. “మార్చు అనివార్యం” అన్న సత్యాన్ని (గ్రహించకా తప్పదు

సుమారుగా ఐదున్నర దశాబ్దాల కిందట, తెలుగు సాహితీ క్షేతంలో అడుగు మోపిన పరాభి గారి పిడేలు రాగాల డజన్‌, ఆ క్షేతాన్ని కుదిపి వేసింది అల్లకల్లోలం చేసి పారేసింది. అధిక సంఖ్యాకులు పరాభిని దుమ్మెత్తి పోయగ్నా కొద్దిమంది - బహు కొద్దిమందే కావచ్చు - పరాభి పక్షాన నిలిచారు, ఆయనకు మద్దతు

మన్‌దుగున్‌డు తతత (1 పలికారు. ఆయన కొత్త కవిత్వంలోని, కొత్త కొత్త అందాలను, ఆంధ్రులకు - యధాష్తిగా తెలియ చేశారు. పరాభిని ఆదర్శంగా బావించిసవారూ ఆయనను అక్షరాలా అసుపరించినవారూ, ఆయననే ఆదర్శంగా తీసుకొన్నవారూ ఉన్నారు తెలుగు విమర్శకులను రెండుగా చీల్చిన బహు కొద్దిమంది తెలుగు కవుల్లో పరాభి వొకరు ఇంతవరకూ వెలువడిన మూడు కవితా సంపుటాను కలిపి “పరాభి సేల్‌ చిన పరన్‌గులు గా, ఒకే పుస్తకంగా (ప్రచురిస్తున్నాం తాలి రూపాలను యధాతధంగానే ముద్రిరచడం వల్ల, బావి పరిశోధకులకు ఎక్కువ ఉపయోగంగా ఉంటుందన్న అభిప్రాయంతో, కొన్ని కొన్నింటిని యధాతధంగానే ఉంచాం ఉదాహరణకు : పరాభి ఫన్‌ చాన్‌ గంలోన్సి ఎప్రిల్‌ మాసానికి చెందిన 11వ అంశంలో ధర్చీక్లాసు (ప్రసక్తి వస్తుంది ఇప్పుడా మూడవ తరగత్తి రైళ్ళలో లేదు. అయినా - ఒకప్పటి స్టితిని చితిస్తున్నది గనుక అలానే ఉంచాం అలాంటిదే పిడేలు రాగాల డజన్‌ లోనూ కనబడుతుంది తొలి మ్ముదణ పుస్తకం అల్టు మీద పీడేల్సు బొమ్మ ఉంటుంది "రెండవ ముద్రణలో క ముఖచ్చితం మారింది తాలి ము[దణ (ప్రతిని సేకరించడానికి యధాశక్తిగా కృషి చేసినప్పటికీ లాబం లేకపోయింది వివిధ 'షతికలలో _ పర్యా కవిత్వం మీద్మ సువిమర్శలు, కువిమర్శల్కు 9 విమర్శలూ చాలొ పచ్చాయి “ఆధునిక కవిత (ప్రసక్తి వొచ్చిన న్న కల్లా ఎరాభి (ప్రస్తక్తి రాక్ర తప్పనంత సాం్మద్రంగా ఆయన ట్టు '0ది ఒకప్పటి వివాదొస్పద కవిత్వం ఇప్పుడ ప్యోవిద్యాలయా ల

ఇ నాడాలాయియయయయ్యి. నరాభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు పరిశోధకులకు విషయం కావడం - కాలం మారుతున్నదనడానికి నిదర్శనం

పరాభి 75వ జన్మదినోత్సవ సందర్భంగా ఆయన మూడు పుస్తకాలన్తూ, ఒకే (గ్రంధంగా (ప్రచురించడం ఉచితంగా ఉంటుందని, అమృతోత్సవ సమితి అభ్మిప్రాయపడింది మా యీ సంకల్పాన్ని ఆమోదించిన పరాభిగారికి కృతజ్ఞతలు

బృహత్తరవుయిన ఈ కార్యకమంలో అడుగడుగునా సహకరించిన వారెందరో ఉన్నారు ముఖ్యంగా" శ్రీ రావెల సోమయ్య గారిని శ్రీ యం యస్‌ రెడ్డి గారిని శ్రీ పర్వతరెడ్డి బాబుల్‌ రెడ్డి గారిని శ్రీ తిక్కవరపు సుబ్బరామిరెడ్డి గారిని డాక్టర్‌ రావూరి బరద్వాజ గారిని హృదయపూర్వకంగా అభినందిస్తున్నాను

ఈ నందర్భంలో (ప్రత్యేకంగా పేర్కానదగిన వదాన్యులు శ్రీ మాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డి గారు. పరాభి గ్రంధ్యతయాన్ని, ఒకే పుస్తకంగా (ప్రచురించడంలోనూ అభినందన సంచికను వెలువరిం చడంలోనూ, వారంద చేసిన ఆర్టిక్క హార్దిక సహాయం మరువరానిది ఈ పబ తరుణంలో; నా పక్షానా పరాభి అమృతోత్సవ సమితి పక్షానా, శ్రీ మాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డి గారికి ధన్యవాదాలు తెలియచేస్తూ -

ఎన్దరో మహానుభావులు _ గ అన్దరికీ “వన్‌ ద”నాలు చెబుతూ -

డాక్టర్‌ ఉండేల మాలకొండారెడ్డి

"హెదరాబాదు - 500 457 అధ్యక్షులు = పరాభి అము సతోత్త వ సమితి 19 పషిబవరి 1994 కాంతాలయం" విజయనగర్‌ కాలనీ

మన్‌దుగున్‌డు ఇకకడ (1 పలికారు. ఆయన కొత్త కవిత్వంలోని, కొత్త కొత్త అందాలను, అంధులకు - యధాశక్తిగా తెలియ చేశారు. పరాభిని ఆదర్శంగా బావించినవారూ, ఆయనను అక్షరాలా అనుసరించినవారూ, ఆయననే ఆదర్శంగా తీసుకొన్నవారూ ఉన్నారు తెలుగు విమర్శకులను రెండుగా చీల్చిన బహు కొద్దిమంది తెలుగు కవుల్లో పరాభి వొకరు ఇంతవరకూ వెలువడిన మూడు కవితా సంపుటాను కలిపి పరాబి సేల్‌ చిన పరన్‌ గులు గా ఒకే పుస్తకంగా (ప్రచురిస్తున్నాం తాలి రూపాలను యధాతధంగానే ము(ద్రిలరచడం వల్ల బావి పరిశోధకులకు ఎక్కువ ఉపయోగంగా ఉంటుందన్న అభిప్రాయంతో, కొన్ని కొన్నింటిని యధాతధంగానే ఉంచాం ఉదాహరణకు _ పరాభి పన్‌ చాన్‌గంలోని ఎప్రిల్‌ మాసానికి చెందిన 11వ అంశంలో ధర్జ్‌క్లాసు ప్రసక్తి వస్తుంది ఇప్పుడా మూడవ తరగతి రైళ్ళలో లేదు అయినా _ ఒకప్పటి స్టితిని చితిస్తున్నది గనుక అలానే ఉంచాం అలాంటిదే పీడేలు రాగాల డజన్‌ లోనూ కనబడుతుంది తొలి ముదణ పుస్తకం అల్టు మీద పిడేల్వు బొమ్మ ఉంటుంది "రెండవ ముద్రణలో ఈ ముఖచిత్రం మారింది. తాలి ము(ద్రణ (పతిని సేకరించడానికి యధాక్షిగా కృషి చేసినప్పటికీ లాబం లేకపోయింది వివిధ షతికలిలో - సరాది కవిత్వం షీద సువిమర్శల్కు కువిమర్శలు, ప్రతి విమర్శలూ చాలా వచ్చాయి... “ఆధునిక కవిత” ప్రసక్తి వొచ్చిన స ఖు లర గక రో త్పునుత సొంద్రంగా అయన వ్‌ ౯ ఐవాదొస్పద కవిత్వం ఇప్పుదు మ్యోవిద్యాలయాల

అభ కా నవయయయయయయయయయలంయయల సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు పరోోధకులకు విషయం కావడం - కాలం మారుతున్నదనడానికి నిదర్శనం పరాభి 75వ జన్మదినోత్సవ సందర్భంగా ఆయన మూడు పుస్తకాలనూ, ఒకే (గ్రంధంగా (ప్రచురించడం ఉచితంగా ఉంటుందని, అమృతోత్సవ సమితి అభ్మిపాయపడింది మా యీ సంకల్పాన్ని ఆమోదించిన పరాభిగారికి కృతజ్ఞతలు. బృహత్తరవుయిఎన ఈ కార్య్మకవుంలో అడుగడుగునా సహకరించిన వారెందరో ఉన్నారు ముఖ్యంగా" శ్రీ రావెల సోమయ్య గారిని శ్రీ యం యస్‌ రెడ్డి గారిని, శ్రీ పర్వతరెడ్డి బాబుల్‌ రెడ్డి గారిని శ్ర తిక్కవరపు సుబ్బరామిరెడ్డి గారిని, డాక్షర్‌ రావూరి బరద్వాజ గారిని, హృదయపూర్వకంగా అభినందిస్తున్నాను ఈ సందర్భంలో (ప్రత్యేకంగా "పేర్కొనదగిన వదాన్యులు శ్రీమాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డి గారు. పరాభి (గ్రంధ్యతయాన్ని, ఒకే పుస్తకంగా (పచురించడంలోనూ, అభినందన సంచికను వెలువరిం చడంలోనూ, వారంద చేసిన ఆర్దిక హార్షిక సహాయం మరువరానిది ఈ పభ తరుణంలో; నా షానా, పరాభి అమ ృృతోత్సవ సమితి పక్షానా, శీ మాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డీ గారికి ధన్యవాదాలు తెలియచేస్తూ - ఎన్షరో మహానుబావులు ( అన్దరికీ “వన్‌ ద' నాలు చెబుతూ - డాక్టర్‌ ఉండేల మాలకొండాంెడి చె "హదరాబాదు - 500 457 అధ్యక్షులు పరాభి అన్ను తోత్సవ సమితి 19 ప్మీబవరి 1994 కొాంతాలయం విజయనగర్‌ కాలనీ

('ప్రకాశకుల మాటు

అరవై అయిదేళ్లుగా ఒక (గంధాలయాన్ని నిర్వహిస్తూ, కవి పండిత సభలు జయంతులు జరుపుతూ సవ్వడిలేని సారస్వత 'సేప చేస్తున్న నెల్లూరు వర్ధమాన సమాజం, ఈ దశాబ్దిలో వెలువరించిన 'ప్రచురణలలో - ఇంచుమించు 33 ఎళ్ళతర్వాత పునర్ము.దణ పాందుతున్న ఈ సీడేలు రాగాల డజన్‌ మూడవది మొదటిది. ? 80660063 జ6ే 25325 0 ౯ ౮ 1686? (1979) 'రెండవదిః వేమన - పాశ్చాత్యులు - మరుపూరు కోదండరామిరెడ్డి తెలుగుసేత (219710 దీనిని పునర్ము.దించడానికి దయతో మాకు అనుమ తిచ్చిన శ్రీ పరాభికి మా కృతజ్ఞతలు ఈ (ప్రచురణ ఈ రూపంలో వెలుపడడానికి (ప్రధాన _పేరకులు కారకులు మా సమాజ పూర్వ కార్యదర్శి బంగో ర ఇక ఇందులో మాకు తోడ్చడ్డవారు ఎందరో ఉన్నారు. శ్రీ ఎన్‌ ఎస్‌ కృష్ణమూర్తి తయారు 'కేసిన పాత సాహిత్య ప్యతికల వ్యాననూచి (186ఆ౦౧ నవిమర్శక (ప్రస్తావననలను (కోడీకరించడానికి “రెడీ రెకనర్‌” మాదిరిగా తోడ్పడింది మిత్రులు కె వి రమణారెడ్డి డాక్టర్‌ కాళిదాసు పురుషొత్తం, శ్రీమతి టి కృష్ణాబాయి. చలసాని ప్రసాద్‌ తమ శక్తివంచన లేకుండా సాయపడ్డారు అర్జభరితమైన ముఖష్యత్ర రచన చేసిన చిత్రకారులు శ్రీ యం రెడ్డప్ప నాయుడు - వీరందరికి మా సమాజ పక్షంగా కృతజ్ఞతలు తెలియచేస్తున్నాను నెల్లూరు =గోపి 16-12-72 కార్యదర్శి

అను[క్రమణిక ణః

ళి గు సేం 625 280 02612011 2002 66త్వే

ఇ పకపకలు్కు వెకవెకలు చలం, బెజవాడ రామచంద్రారెడ్డి కవికోకిల బ్యురా వెంకట సుబ్రహ్మణ్యం, నోరి నరసింహా'స్తి శ్రీపాద గోపాలకృష్ణమూర్తి సి నారాయణరెడ్డి కురుగంటి సీతారామయ్య కెవి రమణారెడ్డి, ఆరుద్ర త్రిపురనేని, విశ్వనాధ సత్యనారాయణ విశ్వం శ్రీ శ్రీ వెల్చేరు నారాయణరావు (ప్రభృతుల సవిమర్శక (ప్రస్తావనలు

ఇంటో? శ్రీ స్రీ

4 ఫీడేలు రాగాల డజన్‌

గ ₹009 70405 4౮0౦ 1615 64106 2 3602086 61008 (0 1001 0% 66 [20600054 4005 0 ౧౭౧0౧/ 2064 96 000గ000664 *10 ౪02661 )4258 56006 46 (106 11656 06009 ౪68 06460 స 86 2 985010 0£ 00021 గం) 01 64౧667 28086 11 థం 108160 2000090166 0 ఏజంట000020 [007 గంగ ౧౦ 7626 [00066 16 04106442 ల౮౧౧౫6౧10/ [08 ౧0/ ఓ8620160 సట్‌ ఉ 206 (0010 62 1691660106 11 6 610207 [00008 061076 0౧౪4 [026 12 04104/4 226 42 46 9820౯406 46 140020 001560/ 5000166 11600 ఉం ౧౦౧౭ 06 ౧46 ౦౦౧గులం21 400010 0% 616 ౧16 206 (6 1020090106 6600615 0 0|॥0౪౯ [026 ౪066 00006806 ౪/48 ఆ101066 ఈ 272006, రంటరం6 ౧౧6 864203 కట166 015 06 40160208 ౫2 010౪63 1౧ 2026006 00౧16863” 9048666 16 ౧౫1౩0” ౧౦౦౧]1185%612[0ల006 0 122000 1౪25 6 962 1938 ఉం 1 12/00 మ 006 2064 100166 10020 6 ఇడం 1 94౫

16 11 009 క86తట603510/ ౧66౦౦8 00820 116 900166 [1166 ౨ం/ &ీ11 €6 గంగంజు6ే 1160201003 ] 26 1926 1 106 31172 కమగరాణంు, 11 ౨20బురలజం5 జర 10 48015 $01085, 96డేలు/ 1094 ౫ లూ ౧620108 1623 26 1140 00000006 1 0816 66 01 0ఈ*1ల౫ ఇ16! 16 20816 0 2008016 ఇన్నంట 116 [00066 116 01315 0 3 600% 1 16060 1 య1300060/ 11910ఓ 1091646 96 ళు? ౧ంజశ ౪239 106666 20 ఉంజురుం]6120 100౪8164 0 101886 0006006 0” 80616: 28 6 076౫10"

1900001066 10 ౫611016

1 7010002000” అ[6౦6 ౧0 100112 0891065 0 2ండ అల్టుంగ 28 ఆతం? 1 ఇలగే 10 (లే ౦[ల) 0606ల ౫4264129 26 ల1016 త388910633 16 16236 1060666 6 కఏం౪8ై0 106 ౧౯030601 01 80102 10 6 ౮5 | 1660001466 116 10 880110 1

1 866 10 10661 55 56 ఖర జాజర ళల 220 ఇసేఅులల 1 ౪6810 10 నెశ2రం 115 ఇ 1118 06 140] *7046 28412 0260 10 [6 01910 అంైలర6006 0 0410611 90౪16108 ౧౫/ ఛ₹ం7గం106 1 1260466 01 ౧0 00960/264013 1) శేగజరయం జు6 1611016 (0 య॥1106 00206041 ౧6065) 101 ౧) 06 000% 01 [0అగ3

౦ జథంణ *00 1100ల066 ౧06 1౧056 ౪ 54 5% ఇ6 604120 12026 206 16ఈరే €6 1056 ౧౦ల౦౩ ౦ ఇ జట1002జ0 0902111665 వె21॥6 0% £2రుం8ై 121 1400666 106 00192000 ౧06 ౪0185 0 96 1016065166 ౧06 2 2626 421 4౦౦౪6 211 16 ౧682076 10846006 01 28006 126 2 ౯611 642! (0 60 ౪౧ 16 044 ఆ॥౪194266 101 10 0001 1 0008610190 1166 10 0628 242 గంగు 913 102860 ఉ0011ల౯ పటం౦[ ₹10 102646 2 0౪6001 1101655100 01 006 ౪23 410లో 5461 004) 23 21020 ఖు6ీ 2 2 గ2రుఅం2రం1బు ] ౪88 202266 07115 రజగ91/ 0080021 మ1009 19 0800029608 118 [60/౦1 10120210"

వల *మ![6 11 5జఖురుంంం28, * లలుగుం(86 2 80280 రేం! ఇగము మొర ్పుగుట ] ౪20 10 862000 01 2 సం 5ంలటు6 8016 126 ఢ19021606 6 ఏజం91010 0006063 జరీ క000ల50ం%100/ 6166 *2గ013 7063 0 ౧09063 ౪141 అడే గ్వుగులు 18 9606212 936 139 ౪23 2 51082210)/ 6010291 10 గయులి 0604056 ౪16 ౧0560 6 ౪0963 [618182 11 దుమువులు (60, 100, సు 0106024110 ఆంగ ౪70964 క్చుంంతే 14 96 0టఉటజ మంట! ఖు బడ6, 16 లయ్టులులం1 పే 616, ర16 06 14 25 2 ౧09916అణ016 006! 01 అ6 ము006 0669 123 20౪ 60%06 10 ౧258 0 ౧0016 116 అంథ గుల ఇఅ6 01 [06280610 06 20 అరే 1 1ంగ86176 [728 ౧019 2 *%/ 0108 10 1286 16 6000669623 ౪/61

వ 07 యం 0001 206 10౯ 16 28112686 691103 1 డర, ఇం 1 ఇ1క066ీ (0 00076 1168111 126 (0 [36 ల ౪620003 1 ౪20666 16 1926ల 0£ ల6 0లయ3 60 $1080 206 (2106 1068 1 23 16966 101 అ౪6% 20806 శరిలం6 ౪016 27/6 $అఠా/66 00 గగాంం6 200” 15 ఇ౭ల్వే' 180 111 010 04601 110601 620 9108655 06 20116766 016 250 అలై[03 ఇసు! 1 ౪1016 2] 16 00అంం 19 1364 గఅ౫౦9 50క్ర12 కంగం00లూ, ౦150 బుక టు *౪ల6 411 02 ౮౧ జలు!

1026 00 [06 2 కఠి 126 [601664 16 0681 0 క ౬౮ ఇయు 10 20000000 0£ 9066 ౧01965 ౧త్ర66 "రు ుఖు జురు: రం 10166 ౦౮౫006 (26160021 00506 2064 ఆల 6 14076 ౧6౮6౩ 01 6౮21115200 066 16 20 2006010 010306 ౪100 13 16 100జ002(00/ అం 706 క0%6+7ల 1010640040. 11119 006 10 & 56056 0 ౪011 ఏల జరీ 5205200101

౫06 109 0౯ 66 అ$ంరు21 ₹/05ీ6 60414 ౧06 01001 2 7౧౦౦ల క్రా౭యంుజ 60201008 0 (10115066 7212ల 7/25 6539ల 21 0409 2

౧6౫ 0164ల 00414 06 0086 * *జు1664 10 6౪ 060106 6 90082 085 0468006160” ఇగ మీ! కుం6 00800 0౬ 6౫11016” 29 1 అ౧ష౦0%, ఇం ౪0010 06 ఇటలు | 00000366 టం ౧౦9౧3 ౧౧ వింటం 126 5800666 1 ఖు 90021 ౪8/ 1 ౧ఖంయగక్రైి 50006 [60016 4 19486 621156 6 8240106 ఇసం0 6 500160” 15 104066 ఇమ 1 ౪0116 6015166౯ 0 టతంగ (0 476 0660 ౪000710116 1 2401 6 1611018 ౨౧028590/6 0100, 0% ౪1096 54095 1 906౫209) 2 జు 301001 0౪1, 1 0008008 0466019 ౯౫ 64101 0% ౧ 0001 జర 1101064108 ౧౧64య5005 0౯ 206 2821051 16 ౧15 ౦లగబుు? 162563 ౧6 6100010331 4 1 జీ50 గ ష1లురే 9 ౮౦941 16660 0జుక్ర0:0ం0) 0101 ఇం . 00514500 206 1181658 కంగు 1313 అఈరఃషం[ ౪0916 10 1276 06601 "551016 అ వె 004! గత పంల వెజు[41010, 066౦ 5 1972

సపకపకలు, వెకవెకలు ఈ పాడుగాటి పాటల్లో నాకు చిత చిత్రాలు ఐనట్టో భావాలు ఎన్నో వాడి అయినట్టి కొసగోళ సతోడ చురుకు మనునట్టు సెట్టిన చక్కిలిగింత షాకు ఎమనను తెలుగుదేశాన ఈ రాగాలడజను డజను దెబ స్టలుగా అరడజన్‌ పూలుగాను నెయి కన్నీటిచుక్కలు వేడిగాను సూరు వెక్కిరింప్పుల నాలికల్‌ జాచినట్టు దిక్కుదిక్కుల పకపకల్‌ వెకవెకల్‌ సగిలి చెవుల ఘోషించి కలవర పరచగలవు ళ్‌ = చలం. రాగాల డజన్‌ కాదు, చీన్ని రోగాల డజన్‌ అవాలి జ బైజ్బవ్రాడ రామచంద్రా రెడ్డి,

ఫిడేలు రాగాల డజున్‌ కానాల ాులయాకాకాాడాకాలణు 77

కవికోకిల దువ్వూరి రామిరెడ్డి

శ్రీ శ్రీ గారు కూడ వారు ఉద్దేశించిన ననకవుల పక్షమున మరొక

)4ఉిర8500 ప్రకటించినారు. ఇది ఈ సేడేలు రాగాల డజన్‌”కు సెగాగ౦ గా ఉన్నది ౧౫౦ అంటే వెగాషింం0ల00॥ ఈ రాగాల డజన్‌ అనునది ఛందోబద్దము కాని పద్యముల సంపుటి దీనిని రచించిన కవి మా వాడె

శ్రీ శ్రుగారు ఉద్దేశించిన నవకవులు ఒకరిద్దరుతప్ప శ్రీ శ్రీ గారితో సహా నాకు మితులు వారి సొజన్యముపై న నాకు నమ్మకము కలదు ఒకవేళ వారు వచన పద్యాలనే దుడ్డుక్టరలతో పద్యాల నడుములు విరగదంతాము అని నిరాహూటముగా చాటినప్పటికిని వారిలో ఎవ్వరిలోను ఇటువంటి గడుసుదసము నాకు కనిపించలేదు. అందుచేత అభ్యిపాయభే దములు నాగరకుల స్నేహమునక బంగము కలిగించవని నా నమ్మకము

శీ శ గారి గగాష౦ లో ప్రతివాక్యము విమర్శకు పాాతమగునంతటి బలహీనముగా నాకు గోచరించినది ఒక అక్షరమునకు లక్ష అర్హములుండిన కవులకు ఎమీ యిబ్బందిలేదు ఒక మాటకు పది పర్యాయపదము లుండిన ఎమీ చిక్కులేదు. అవి అన్నియు వాడుకలో రూఢియైనవి కావు నానార్థ రత్నమాలను ముందు పెట్టుకొని ఎ కవీ కవిత్వను (వాయడు పూర్వము ్షేష కావ్యములు [వాయు దినములలో అట్టి నిఫుృుంటువులు ఉపయోగపడి యుండవచ్చును ఇప్పుడెన్వరు శ్తేషకావ్యనులు ద్వ్యర్థికావ్యములు వాయుట లేదు ఆ (ప్రస్తావనయే అనవసరము

నిఘంటువులో ఉన్నదన్నమ్శాతమున కవి ఆ పదమును గగ్రహింపడు కవి (గ్రహించు పదము (శ్రవణ సుభగముగను తన బావము ప్రకటించునదిగను ఉండును కావుననే తిక్కన కావ్యంబు సరసులైన కవుల చెవులకు నెక్కినగాని

త్రి కకక వలలలు యః నకోనకలు వక్రహెక్రలం నమ్మ డెందు పరిణతిగల్లు కపీశ్వరుండు” అని చెప్పెను దీనిలో శబ్దసారళ్యము సౌకుమూర్యము ధ్వనించుచున్నవి చెవికి కూడ (ప్రాధాన్యము. పింగళి సూరన “పాసగ ముత్తెపుసరుల్‌ పోహళించిన లీల దమలోన దొరయు శబ్దములు గూర్చి అని ౪౦౧౦ ౧4౧110%౫ సూచించినాడు నానార్హ నిషుంటువు లుండినందువలన ఆంధ మహాబారతము బాగవతము మున్నగు గొప్ప (గ్రంధములను రచించిన పూర్వకవులకుగాని నేటి కవులకు గాని ఎలాటి యిబ్బంది కలుగుట లేదు నవకవులకు మతము ఈ బాధ యెందుకు కలుగవలయును 9 ఒకవేళ నవకవులు నానార్థరత్నమాలాది నిఘంటువులు మునిసిపాలిటీవారి చెత్తదిబ్బల స్టారు అని అనుకొను పక్షమున ఆ చెత్తదిబ్బలు మనము నడుచు రాజమార్గమున లేవు వానిని వెదకుకొని పోవువారికే కనపడును ఆ చెత్తదిబ్బల భారము ఎ కవియు మోయుట లేదు. అందులో నవకవులు తాము మోయుచున్నామనియు భరింపలేమనియు అనుకొందురేని అది వారి (భాంతి వాక్యమున కర్త కర్మ [క్రియల అనుబంధానికి నవకవి విడాకులిస్తున్నాడు ఒక (క్రియ మాతం నిరంకుశంగా విహరిస్తే కొందరు కళ్లు పాడుచుకోవడం ఎందుకని శ్రీ శ్రీగారి (ప్రశ్న చిన్నయసూరిగారి బాలవ్యాకరణాన్ని దండిస్తామని నపకవుల ప్రతిజ్ఞ చిన్నయసూరిగారిని విమర్శించవలసిన భాగములు వేరే ఉన్నవి అవి కర్త కర్మ [క్రియలలో కాదు ఆ పని దక్షులైన పండితులు పూర్వమే చేసియున్నారు మనుష్యులు అన్యోన్యము మాటలాడుకొనుటకుు తమ భావములను వెల్లిడి చేయుటకు భాష పుట్టినది మనము వాక్యములతో మాటలాడుకొందుము ఒక వాక్యమునకు కనీసము. ఒక కర్త ఒక (క్రియ ఉండుట అవసరము ఈ నియమము అనుభవ జన్యమైన అక్కర వలన పుట్టినది ఒకప్పుడు ఇద్దరు మనుష్యులు మాటలాడుకొనునప్పుడు ఒక (క్రియనే ఉపయోగించవచ్చును “*ఎంరా వస్తావా” అంటే “వస్తున్నారా” అనవచ్చు

ఫిడేలు రాగాల డదున్‌. ాాలలాలలనరకారణండ ద్ర అప్పుడు కర్త తేలికగా ఊహించుకానబడును మూడవవానిని గురించి చెప్పునప్పుడు. వస్తాడురా” అని అంటే “ఎవడురా?”ొ అని అని రెండవవాడు (ప్రశ్నించవలసి యుండును. రాముడురా” అని మరల వీడు జవాబు చెప్పవలసి యుండును ఇట్టి సంశయము కాలహరణము ఇబ్బంది తొఅగించుటకే ఒక వాక్యమున ఒక కర్త ఒక (క్రియ అవసరమని చెప్పిరి ఈ నియనుము మన భాషకే కాదు అన్ని భాషలలో నున్నది ఈ నియమమును బహిష్కరించి శ్రీ శ్రీగారి కోరిక (ప్రకారము ఓక్క (క్రియకే యేకచ్చత్రాధిపత్యము కట్టి పెట్టినయెడల, మనభాష మూగ చెవిటివారి భాషయగును ఇది (కొత్త ఆవిష్మరణము కాదు ఒక గొప్ప సిద్దియు కాదు

కవులకు భాషను పాదుపుచేయు గుణమున్నది కవి ఎన్ని తక్కువమాటలతో క్షిమ్టన్వాయ దోషములేకుండ చెప్పగలడో, అన్ని తక్కువ మాటలతో తన భావమును వెల్లడించును. అట్లు చేయలేనియెడల కవిదే దోషము (ప్రకరణమును పట్టి కర్తనుగాని కర్మనుగాని ఊహించుకొనుట సులువైనయెడల వానిని పరిత్యజించును వచ్చెడువాడు ఫల్లుణు డవశ్యము గెల్తు మనంగరాదు* అని తిక్కన [వ్రాసెను గెల్లుము అను కీయ కర్మను అపేక్షించుచున్నది ఎవరిని గెల్లుము? పాండవులను తిక్కన పాండవులను అని (వాయలేదు 'ప్రకరణమునుబట్టి ఊహి ంచుకొనవచ్చును

పూర్వము సిద్దమైయుండినవి చక్కగ తెలుసుకొనకపొవుటచేత నపకవులకు ఇట్టీవి అపూర్వసిద్దులుగ తోచును ఇంతయేల? శ్రీ శ్రీ గారు ఎంతవరకు తమ వాదమును ఆచరణలో పెట్టుగలిగిరో తెలునుకొనుటకు వారు రచించిన గొగిం ను ఉదాహరణముగ తీసుకొనవచ్చును. వారు తమ వాదము (ప్రకారము పీరకయంతయు (కియలతో నింపియుండిన ఇతరులు విమర్శింప వలసిన యవసరము ఉండియుండదు. ఎలయన ఆ భాష మనుష్యులకు అర్ధము కాదు 8 శ్రీగారు కూడ విభక్తి విశ్ళంఖలముగా షికారు పోజాలనందుకు సంతోషము విభక్తులులేని వాక్యము; అన్యోన్య సంజంధములేని పదసమూహముగా తోచునేగాని, భావము తెలుసుకొనుట దుర్లభము తామే అనుసరింసలేని 'తియరిలను ఇతరులపై

10 కతల నానా నాణావానాలంణలం.. సక్రనకలు వెకనక్రలు పారవేసీ వారిని చికాకుపెట్టుటు యెందుకా అని నా చింత అయితే దీనికొక సమర్రనమున్నది నవకవులు, తమ కవిత్వమునకు, తమకు ఎలాటి సంబంధము లేదను నమ్ముకముకలవారు కావున వారి *“తియరీ లు ఒకవంక వారిరచనలు మరొక వంక నడునవచ్చును “కవులు స్వాతం(త్య దూతలు, స్వేచ్చా దాతలు” - నిజమే నిరంకుశాకవయ అనే పలుకుబడి పూర్వమునుండి వ్యాప్తిలో నున్నది అయితే ఒక్క. బేదము మతము కనబడుచున్నది పూర్వులది నియమబద్ధమైన స్వాతంతత్యము మనవారిది అరాజకనైన విశ్చంఖలత్వము కాళిదాసువంటి (ప్రతిభాసంపన్నుడై న మహాకవికూడ _ (పాంశు లబ్యే పలే లోభా దుద్చాహు రివ వామన *” అని అడకువచేత తన గొప్పతనమును తెలుపుకొనగా ఒకటిన్నర పేజి చక్కగా వ్రాయలేని మాబోటివారమూ దుడ్డుకరలెత్తుకొని బయలుదేరి నడుములు విర్తుగదన్తామనడము, అహంభావకవులమని కంచుగంట (యోగించడము - ఇదీ ఒక నొపల్టీగానే కనపడుచున్నది _ వారి సిద్దులను విమర్శింతుమేని మిగులునది అహంభానన్తే, తక్కినది అభావమే నవకవికి అనుకరణ అసహ్యమని వారన్నారు అనుకరణము నిసా సరమని అందరు ఒప్పుకొనతగిన విషయము కాని వీరికి మనదేశప్పు కవులను అనుసరించడము అనుకరించడము అసహ్యము పరదేశకవుల ననుకరించడము పరమార్థము ఈ వచనపద్యములు ౪/41 ౪/1 11441 పద్యముల కనుకరణము కాదని యెవరు వెప్పగలరు? ఛందస్సుల చండశాసనానికి కాలం వెళ్లిపోయిందని శ్రీశ్రీ గారు (వ్రాసినారు... ఇది కేపలం (భాంతి పదిసంవత్సరములకు పూర్వము భావకవి ఆని అనిపించుకొనుట ఒక గౌరవము నాడు భాపకవులమని యనుకొన్నవారుకూడ నేడు ఆ పేరు వహీంచుటకు సిగ్గుపడుచున్నారు ఇప్పుడు ఆ నావెల్టీ పోయినది ఆంతే యీ కవుల వచన పద్యాల నావెల్టీ కూడ తెలుగుజాతి పరాయిది కొనంతపసరకు, తొలుగువారిహృదయమున రసజ్ఞత నశించనంతవరక్తు, తెలుగువారి

సాంఘిక జీవన్యపవాహమునకు గట్టుగా ఆంధమహాబారతముు భాగవతము, రామాయణము జీవించి ఉండునంతవరకు, తెలుగుకవిత్వమునకు ఛందస్సునకు, విరహము కలుగదు ఎన్నిరాజ్యములు పుళ్తే చచ్చినవి ? ఎందరు రాజులు గతించినారు ? ఎన్ని నాగరకతలతో మనకు నంబంధమ్ము కఠిగినది ? అయినప్పటికని ఇప్పటివరకు తెలుగువారము తెలుగువారముగానే ఉన్నాము. బాగవతము చదివినస్వుడు ఒడలు పులకరింపని ఆంధు డండడు బారతము విని తలయూపని తెలుగువా డుండడు. ఇవి మన జాతీయసిద్దులు వీనిముందు తక్కిన నావెల్టీలు హనుమంతుని యెదుట కుప్పెగంతులు

నారాయణబాబుగారు తాము రచించిన పచన పద్యములను ఒకతూరి వినిపించిరి వాని యందు ఈ సిడేలు రాగాల డజన్‌ లో వలెగాక్క, ఉన్నతములైన బావము లుండినవి ఆయనకు ఎ పద్యమైనను చక్కగా చదువగలకక్తి కలదు " ఆ పద్యములందు ఒకదానితో నొకటి సాంది పాసగని లయాఖండములు (40540 0౯ ౫14] వినిసించినవి. ఛందన్సును త్యజించితి మంటినరే వీనిలో లయాఖండములు గోచరించుటకు కారణమేమని యంటిని వానిలో ద్యిపద పాదములు గీత పద్యముల తుంటలు కసబడీనవి ఇవి కాంక్షీతముగ పడినవని వారనిరి

గుడిపాటి వెంకటచలంగారు రాగాలడజన్‌ పై అభిప్రాయము ఒక వచన పద్యమున వ్రాసిరి ఆ పద్యము చదివినప్పుడు, వీరు ఛందోబద్దముగవచ్చు కవిత్వమును కేవలము నపత్వముకొరకు అనయవ విచ్చేదము చేసేయుందురని నా యూహకు తట్టినది నా యూహ యధార్జము కాక పోవచ్చును ఈ నిదర్శనములు గమనింపుడు

“వేయి కన్నీటిచుక్కల నేడిగాను

చెవుల ఘోషించి కలవర పరచ గలవు ”*

ఇవి లెండును పరిపూర్హముగ తేటగీతి పాదములు

[బై కకలననిలణలలజలలణ.. సకసకలు వక్రహకలు “వాడి అయినట్టి కొనగోళ్లతోడ (నొక్కి) చురుకుమనునబ్టు పెట్టిన (షోకులాడి) మొదటిపాడమున “నొక్కి” అనియు 'రెండవపాదమున షోకులాడి అనియు చేర్చిన తేటగీతి పాదము అగును “నూరు వెక్కిరింపుల నాలికల్‌ (గ వెలికి దిక్కుదిక్కుల పకపకల్‌ (తేజరిల్లు” ఈ పాదములలో మొదటిదానికి “గ వెలికి అనియు 'రెండవదానికి తేజరిల్లో అనియు చేర్చిన తేటగీతి పాదము లగును వీరి హృదయములలో దేవుడు (ప్రసాదించిన లయాశక్తి ఉన్నది నవత్వ్వముక్ష్తొరకు సహజశక్తిని అడగ్నతాక్కి పరిపూర్తమైన ఆకారమునందు అవయృపములు భేదించి పీరు సాధించిన ఆ మహాప్రయోజనమేది ? ఈ అపకారము వారికే కోడ్సు లోకమునకుకూడ ఒక చి(తమును యిరువయి తుంటలుగ కత్తిరిరచి చీట్లవ్యాకీ కలిపినట్టుకలిపి మరల మేజాపై నెరిపిన ఒక అసంబద్దమైన (9 8-445%140% ౮9 చ్యితము కనబడును. ఈ విచిితసౌందర్యమేనా ఛందోవై కల్యము నందు వీర్తు ఆశించునది ? ఈ నవకపులు రచించు వచనప్పు తుంటలకు పద్యములని ఎట్లు పేరువచ్చినది ? 'జామ్మేి వఠన్క (ప్రోసుపేరాను లయిను (ప్రకారము కత్తిరించి వివిధ పరిమ్రితులుుగా తురటలుచేసి, ఒకదాని (క్రింద నొకటి అతికించిన (పోసు, పాయ్యిటీగా మారును ' ఇది జామ్మెటి కవిత్వము ఈ కవిత్వమున, తిక్కన చెప్పేనట్టు చేవి (ప్రధానముకాదు, కన్ను (ప్రధానము ఇది తను భంగము వలన గద్యమ్లూ కదు ఛందోవిరహితమై నందున పద్యమూ కాదు; (త్రిశంకునివలె రడుమంతరమున (వేలోడుచు రెంటికిం ఖెడిన శేవడ య్రైనది

ఫిడేలు రాగొల డజన్‌ అణనలనలననినిననకుననినననననన నన తతన ననా నాననా లలన నననానినన లాలా 3 ఎంతకాలమైనను తెలుగుకవిత్వమునకు ఆ నృత్తాలు ఆ సీసగీతపద్యములేనా వేరేమీ గతి లేదాయని యందురేని కలదని నేను మనవి చేయుచున్నాను కొత్త ఛందస్సులు ఆవిష్కరించుకొని కవిత్వము [వాయవచ్చును అవి (శవణసుఖముగా నున్నయెడల నిలిచియుండును. (ప్రస్తారము వలన ఎన్ని వృత్తములు పుట్టలేదు ? అవి అన్నీ మనచెవికి రుచించుట లేదు. కుచించినవి సూూతము నిలిచియున్నవి ఆడినదల్లా ఆటకాదు పొడినదల్గ్లా పాటకాదు శిల్పమునకు సంయమనము (౧౯97౧4 [గా అవసరము వీనియందు అటువంటిది కన్పించదు శ్రీ శ్రీగారు నవకవులు సాధించిన మహాసిద్దియని తెలుగుదేశమునకు శిఫారసు చేసిన ఈ పిడేలు రాగాల డజన్‌ నుగురించి రెండుమూటలు ఆ పుస్తకము చదివినప్పుడు నాకు కలిగిన భావమిది ? యౌవన (సొదుర్భాన సమయమున కామో(దిక్తుడయి. కామార్తాహ్‌ (ప్రకృతి కృపణా చేతనా చేతనేము” అను కాళిదాసు సూక్తికి ఉదాహరణ(ప్రాయుడయి, వలపు పస్తులతో నవసీ మతి చెడిన యువకుని ఉన్మత్తపలాపములు (440 గ4/ 169) గా నాకు స్పురించినది బ్యురా వెంకట సుబహ్మణ్యంగారు చెప్పినట్టు ఒక్క (06.౯/౬౧౫౬559) ఉన్నంతనే కవిత్వము కాదు _ోతెలుగుకవితలో క్రొత్త తెన్ను ఎలు" కవికోకిల [గంధావళి ః వ్యాసములు-4. బుర్రా ఎంకట సుబవ్మాణ్యం (తివేణి ఆర్జపతికలో బ్బురా వి సుబ్రహ్మణ్యం సమీక్ష వ్యాసం గాయం ముత] ౪010006 0 [056-906003 15 వటు403 116 యలాలజు 08 1 మంఠిలం గౌం2ై0 1116020009 తటి సంగాడు4లింగ. క 22020 కయుణ? 21 1 13 116 01ఈలటుఓ 1ము9 10 06అ0 61020 ఓ0ట2రు6 జల 1006 యేం?జ 5166 01 గడగ్రుడూజ/0272 105 10 06 పయినం నడగాడూజ/0272 15 116 0108 ౪౧౯౦9 ౨166 01

&గ 020 8601039 అల గలులగ3(66 ౧౧ల|౦ జం 9011015 0 గఉగుడూ4ంగ? 20 126 ఉయు& రేలాలేం03 6002010200 ౪0100 466 016 ౧0€) 5 ౫2౧ 041 ౪6609 06 జరుంంరం ౪0106 6! 66బటు 6158006480 286 సశఏ6 007201 900ల3201టఏ 100 206 1౧ 00600ల4021100/ 10 105 ౪౧06116742016 [౯౫౧౨00062680% 0 16 501 01 2 058008 శంగుడూ4622 రేజంం369 (0 16 1౪/6] 01 6120020 1106 ౫౭7422 206 0744ాడూ4ం 80 662 0 416 040 16 05 సక 50202 బయ ఖనం.. శంగ్రాడయాల60గ 300416 2/6 0660 116 గలం ఈం? జ కరం ల66 16౦6 2041 0400605 10 06 & ౧౦౫౧0]6166 604 15 & (౫౭660 01 50006 28010166 00 ౫61088 16140 1011[020001 06 660366 అఈ6౧ 0 16 05 ఖజంలు &6యింగు 04866 141౮ ౧౭గ 0115 166 90006 000౯ 8101012666 8631 109% ౧౦౬౧66 ౪ 06 $01510, 611440 006166 [ఏ ౪641001016 ౪06 ఉ9రే (0115 0660౪10006 646 92116 లంజల 0006 4౭2713 21 002 01606 10086403 ౧౫6౪6 ౧౦౪౧౩ 6800 0% ఇమం 15 1 256% 6౦6 ౦% [16 0056౧72000 €ట1010/ ౦0 అ1655100 ఖజుకేరంగ90[లంం06400 ₹గంటులా 116 061 ౪60 20048 6 562301 ౦90098 అ 8 00 0౯342613 క కే సష/6 సీఆం6ే (048 06 $64501 0 $00108 వ ₹151066 6 6౮” 0౯342623 శగులం 15 3 $82000 0౯90008 ? 1 60 20161 16 50083 0 0063 జ 0% 162 6 041653 070జ ౦1 ౯2003 2064 06563 25 1 50210 46 90108 ? కం 001, 15 1664ల 8601606 46 లం మ) గం0[06 0|లజయి 5 5000 నూ. 06 శయం! 50018 61621006 ర్‌జా౭గా గ 744106 02౮6607 “ఉవ్వంగ/ై్రి ఈ *ఏంళఅ 6 00మరజాట టం కం న011000020 (0 2 8 6200108 46 544774 తరణ 0౯ 200% 1801 1 యః 34228 10 2607-044౧ 86 18 21%/23/3 2800000282 10 06 ౧1౪౫ ఖండే టరు? 21/25 9800666002 "06 మఖం10/ 0 ఈం ౧౦౪౫9 641 ఇర 8002%136021606 1206 20 వెశడరణుం ౪700 (01001006 02115 ఇకుండ 1546 (0 ౪ గరటు *స00 రం 806 అర కుటుం 90096066 10 14రేజో

ఫిడేలు రాగాల దజున్‌ అ 15 6065965 ౦0 శీల 24101 5066 ౦0063 126163 18 8016-00166166 సశ:016 52068ట ఇ 206-028 జడే మ9ైర ౧66164 9806 ఇర ౧6౫2 ౧ 200010004(6 ఉ&[10- 1164120 కరం *00 2 00%96ల2000 101 2 90620085 5641 10 & 010016- 0856 10164 ల 50106 105 6 267అ06 00102600 -211 18806033 6 9060059 *0416ఈ/ఆ 16 106 0౯ 16 లు6 01 16 గ౦లు అలల టి 000౪1 గ0ల6 జం 1216 01266 ఏ03[0%6 01 0౫/౦ 1066 16 *టకలం 04136 10 06 గలం? అలు 206 21210 16 360065 618010 0€ 9066 ౨06 బ్రంగఅయిి? 90621008 016/౬0655 15 116 0% అజయ 011656 0౪015 10 06 2000664 1116 ౫] 06601 36 7956 11 04ల 12063 2616236 10 16 [11 512865 01 60611101 1656 ౪6౮6౩ [00 అయం! 20 202060 [0 60[6% జ! 00౧7606002] 962005 91021163 206 ౧౦600 255002 019 12 0166 10 1601106 [60 0 16 ౫20ఆ141 28 0660) 1118 900016 10) ౧8 2106 6150జారేంరే ₹/01649౪%/0గ0 5 ర65000060%1 01 2 00161 6౪60108 310/ 25 2 280 06860163 ౪1601 26082001 ఇర 1166 10 [15 ర 0% 2 046ల౧| 6460566 ౪90౧ 106 12016 [19 906 12), 0౬50 ౧801 19 203 1000661266 కఈ[ం06760ట3 00115 0౪/1 88అ0/ 25 1 15 9160) 1600321 60 (866 10 128860 *మీం0 *జ్‌ 020002 206 ౪100 ౪/25 ౧623102 60 2౪6 200 10000510 లఅుం[0%21 ౪266 1 ఇ06అగు 116 9066) 1 16 రే2/5 0 పశ2026%/ తు౦16 ౪23 1 తురు౦ం1649 0మం6 16 €౧౧౮౦బ౫ః 6 మళ్ల2ి 06602156 00609” 10 16 జర? 512865 [26 0 66076 ౪7246 0₹ 16 0౪7 041 1264 72136 011/ 50 [1 25 1 00౪]6 06 6౦156066 &5 4 5260165 01 6౯౫౧౧౮౫ (౯ ౫౭ ౭౦6/౧ తడల అల లిల్లంగ 1 2881406 0130961006 (115 1682676 20670606 *83 21 481600౪214 12)" ౫౫ 10 264 ౪23 6౦223 0016686 10 120 102 04168 21098 [౫6 348౪060 5006౧2 1016 9051876 13 500801 26 20016766 582062061224002 068185 562%6116124108 0 11/00 9[226204122000 01 006-50060068 204 60 3906861220 01 028ల0/ 1013 100 64% లం[016 10 52% 000198 *00 16 91606 666006 1౧ ౧406 0 106 76569 కలం 16716౫66 121 2 506౫ ౧౦00060 11 శౌల084 90600 15 01 116 ంగ20౧ జర 048 96 31103010 6272 ఏల666 6 సీశఆంం. మగం[04& 52300 206 15202002 540/40ఖజరు202 226 160 01 1141 111 ౧25 ఢ166 0౪6 16002) అల 06 046 1% 06 8000660)08్ర ఢేంం4రేలం 060)” ళం 010164 0౪61806 60 0056 గసలాం 15 ఏం0%/6లా 2 ౪21166 0206 01 101666 1 ౪0802 ఫం6ట 01 621 26010 1166 నెటు. 50720829 5007252 డం 206 సశ వశడ13 7822 ₹160765ళ/22 80 9001881102 10 60 3006101032 61506090 040 ల? ౧061 243 101 ౪66 98010. కెశం20 00116 శ 2244001 202 కరర! 92/ 0018౯20146 00961 0% 113 077 004118 1802001006 12 1115 0000ల ౨86 04౦16 16 641 ఓం01676 2%0/ము08 162107 ౪/01 ౪016 16 28569066 113 1లఆఅగలు8 -౨0౮కష4 ౪ 5౮9ఉుడుక తంగ తుగ రాగ జగలర్పుం ]410/-5ల 1940 28ట 97-99)

శర కానాల. సరోసక్రలు పక్రపాక్రల్య నోరి నరసింహశాస్త్రి ప్రత్యక్షూ[స్తాలు మనము ఇంత వృద్దిచేసినాము. మనకు పూరు లకు లేని కొత్తక్తి ఉన్నది కవిత్వములోనూ కళలలోనూ మ్యాతము ఎందుకు పూర్వులను ఒక్కసారిగా మించలేము ? భూమిమీదనూ ఆకాశంమీదనూ పూర్వులు ఎగరలేని వేగముతో కుంటివాళ్లనుకూడా పరుగులెత్తిన్తున్న మనము మన కవిత్వముతోనూ కళలతోనూ పూర్వులకు సాధ్యము కాని రీతులతో వాళ్లకు తెలియని వేగముతో, ప్రజలహృదయాలను పరుగెత్తించలేమా ? (ప్రజల ఆత్మలను నూతనాక్షాశ వీధులలో విహారాలు చేయించలేమా ? (ప్రత్యక్ష విషయజ్ఞానము వ ఎద్ది ఐనట్టుగానే ఒక్కసారిగా కవిత్వమూ కళలూ ఎందుకు వృద్రిచేయలేము ? ఈవిధమైన ఆవేదన - కాక్క *అహం భావము అనివచు ను - నవ్యకవులను బాధిస్తున్నది మన పరాభి ఫిడేలు రాగాల డజనులో అందుకనే, తాను అహంభావ కవిని అవి చెప్పుకున్నాడు ౮౮౧4 ౪౫౦0౬౧౫5 అనే పదమును మనసు లో ఉంచుకొని వీరిని అతి నసవ్యకవులు” అందామనుకున్నాను కాన్హి ఆలోచించగా అహంభాప కవులు అనేపదము ఎక్కువ సరసముగాను సజీవనముగాను ఉన్నదని అంగీకరిరిచాన్తు. కాని వారిని అపహసించుటకు మాము కాదు ఫిడేలు దేశీయమైన జం్మతము. కాదు, సొళ్చాత్యులది ఫిడేలుమీద కొయకులు కర్ణాటక సంగీతముకూడా చక్కగా పలికిస్తున్నారు. దానిమీద మన సంగీతము పలికించడము సాహసక సేత్యమనీ అనుచితమనీ సంగీత విద్వాంసులుగాని సామాన్వజనులుగాని అనుకోవడం లేదు ఇక కవిత్వసాధనాల్టోకి ఫిడేలువంటి పాశ్చాత్యసాధనాలు తీసుకువస్తే పండితులక్తూ పాఠకులకూ తగాదా ఎందుకు ? గాయకుల కిచ్చిన స్వాతంత్ర్యము. కవుల కియ్యకూడదా ? - ఈవిధంగా నూచించినాడు. ఫిడేలు రాగం) అనే చివరకావ్యంలోనూ, కావ్యనంపుటి నామకరణంలోనూూ కవి చివర కావ్యములో ఫిడేలు తీగధ్వనిని అనుకరించడానికి పదాలకు సామాన్యవర్హ కమం మార్చి అచ్చువేసినాడు . .

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అలన వలని 17

• త్ర ఇంటో వాక్యాలలో ఎక్కువభాగం సత్యమేనని సరసులంతా ఒప్పుకుంటారు అయితే ఇందులో ముఖ్యంగా “విచ్శితమే సౌందర్యం . సౌందర్యమే విచ్మితం . అన్న వాక్యాలలో సత్యమెంత? -గోప్రతిభ పత్రిక్క జూలై 1940; “అవాంభావి కవిత్వదోరణి-చిత్ర కవిత్వము" అనే వ్యాసంనుండి.] ఫి (శ్రీపాద గోపాలకృష్ణ మూర్తి (గ్రాంధికభాషా శిష్టవ్యవహారికమూ మ్యాతమేకాక వాడుకలోవున్న ఎ జాతీయమైనాసరే కావ్యరచనకి పనికిపస్తుందని నిరూపించడానికని నండూరి సుబ్బారావుగారు యెంకిపొటలు రాస్తే పద్యాలూ పాటలూ మ్మాతమేకాక ఎ వరస అయినాసరే కవిత్వానికి వాహకము కాగలదని నిరూపించడానికి “పరాభి గారు ఫిడేలు రాగాల డజన్‌” రచించారు. ఇందులో పన్నెండు ఇండా లున్నవి మొట్టమొదటి ఖండము “ఆత్మకధిలో తమ ఆదర్శాల్ని చెప్పుకొచ్చారు నా ఈ వచనపద్యాలనే దుద్దుకరల్లా పద్యాల నడుముల్‌ విరగదంతాను" అన్తే ప్రతిజ్ఞను గమనించినప్పుడు విచ్శితమైన ఆ ఆశయానికి రిచ్చవడతామకే “చిన్నయ్‌సూరి బాలవ్యాకరణాన్ని చాల దండిస్తాను' అని చదివి ఈయస లేఖిని సాధనం మ్మాతమే కాదు; ఆయుధంకూడా కాబోలు, అనుకొంటాము “నా యిష్టం వచ్చినట్టు జేస్తానితో వీరియత్నం పూర్తిగా తిరుగుబాటు ననిపిస్తుంది అనుసరిస్తాను నవీన పంధా" అనగానే వీరిది తిరుగుబాటు కాదనీ అందులో కొత్తరకపు కట్టుబాటుకూడా ఉన్నది కాబోలు అనీ ఆశ పుడుతుంది అవును. ఫిడేలు రాగాల డజన్‌” పరిస్తే తిరుగుబాటూ కొత్తరకప్పు కట్టుబాటూ కూడా కనిపిస్తాయి తిరుగుబాబులోని 'ప్రధానపు సెత్తుని 'ఆత్మకధిలో కవిగారే చెప్పుకున్నారు. “ఈ నా వచన పద్యాలనే దుడ్డుకరల్లో పద్యాల

రై. అాతాననానతనన్త్య ధను ాకా నత నాలామనునా నకును లలలాయయలణలాలల నకనకరలు వక్రవకలు నడుముల్‌ విరగదంతాను' అని ఈ పుస్తకములోని పన్నెండు ఖండాల్లోనూ మొత్తపునడక ఫక్తు వచనపు నడక పంక్తులన్నీ గాలిస్తే అన్ని ఖఇండాల్లోనూ చేరి “కడగంటి చూపయిన పరపరోసీ శకి మిలియను జనములు మిణుగురుబువ్వలి “గాంధీటోష్కీ జహ్వర్‌ జాకెట్‌” వంటి పంక్తులు పదికన్నా ఎక్కువలేవు (ప్రత్యేకంగా యత్నించి పూర్తిగా విరగదన్నే న్నరు పద్యగతిని కవిగారు ఎక్కడైనా ఒక్క చోట తమ రచన నీ గుంఢడని మోమందపుతరహా సయితమూ అన్సీ వినూతన పద(ప్రేమికులు నుహాకాముకలు అనీ గతి నలవర్చుకున్నట్లుగాని కనబడితే వెంటనే, “మాకేమీ నచ్చనే నచ్చదు, అన్యోన్యమగు దంపతులు కూడి లాంటి వచనపు దడ్డు క్మరల్లొ ఆగతిని విరగగాట్టి పారేశారు పద్యానికి జీవము గతిమాతమే అని నమ్మి గతిని పూర్తిగా విరిచిపారేశి వీరు తమ (ప్రజ్ఞని నిలబెట్టుకొన్నారు కాని యతిపాసలు మాతము ఆకాశంలో చుక్కల్లాగా వీరి ఫిడేలు రాగాలన్నిటిలోనూ మెరుస్తున్నాయి. పద్యత్వము యతొప్రాసల్లోనే నిలిచి వుంటుందని నమ్మడము చేతనే కాబోలు తమ రచనలకి వున పద్యా" లని "పేరు పెట్టుకొన్నారు చిన్నయ్‌నూరి బాలవ్యాకరణాన్ని చాల దండిస్తాను' అన్నది వీరి తిర్తుగుబొట్సులో "రెండో ప్రతిజ్ఞ వ్యాకరణ సమ్మతమైన 'పలురంగు వలునలుగట్టుకొని అలసల్లు (పదర్శించుకొనుచున్నారు, తొమ్మిదణాల సినిమా టిక్కటునకు తమ ఇహిన్దేహము మీద యాత్ర చేయుటకు హక్కునిచ్చే(?) కొంద రాంగ్లో ఇండియన్‌ అభాగినులు, “చిటపట చిటపట చినుకులు పడుచున న్నవి కడు నిడీచి నది మనుష్యుల నడ్రక, వంటి పంక్తులు చాలాచాలా వాడినప్పటిక్తీ “ఎపర్నని “అతగాడు దోస్తాను? వాళ్తుకుంయో. నాగరీకులు లాంటి వాడుక మాటలు చివరవరకూ వాడుతూ (గాంథికస్తూతార్ని పాటించక పోపడముతో ఊరుకోక, ఉపజ్జ నాకున్‌ లేదని “పదర్శనము చేతన్‌ స్థంఖీభూతంబయిసని), “పోసినట్టుం గురిసేటి, “లోనన్‌ మాట్లాడుటకు" అని కశితో సకారపు పొల్టును పదేసదే ప్రయోగించి వ్యాకరణాన్ని

ఫిడేలు రాగాల డజున్‌. అడాడాలాడాకాడాకాాాడానాలనాన 19 ఉడికించి తలవాల్న్బే పరిగిస్తూన్న, పరిమార్పుట, వినుబడలేదే, అధికమగుచుంది” అనే కృతక్యపయోగాల్లో వెనక్కి తిరిగి వెళ్లిపోయే వ్యాకరణాన్ని వెక్కిరించి మరీ వదిలారు మొత్తంగా రచనలన్నిటినీ పరికిస్తే నా యిష్టం వచ్చినట్టు జేస్తాను" అని ఈయన (ప్రధమఖండములో చెప్పినది కూడా జ్ఞాపకము వస్తుంది భావకవిని మాతము కాన్నే పోగా, వయిటవేసులోకీ తిరుగుచుంది. హంగ్లీకనులు), మేమాసము మూత్తో క్యాజ్జేయ మొదలైన కుదిరీకుదరని స్వతంతపు 'స్రయోగాలు బ్రడి హయిహీలు యాన రుమాన్‌ టిక్‌ గా వంటి ఇం్రీషు నమూటలూ, గరం గమ్మత్‌ కులాసా నాజూకు వంటి హిందూస్తానీ పదాలూ పరిష్యంగ (గస్తము చం[దాగమనము సత్యనారాయణకృ త రామాయణము పంటి సంస్కృత సమాసాలు మ్యాతమే కాక విశాఖా గోదావరీ గుంటూరూ, నెల్లూరూ మాండలికాలు కూడా ధరాళంగా వాడడం ఇష్టం వచ్చినట్లు చెయ్యడమూ కాకపోతే మరేమిటీ? జర్మనీ యుద్దానంతరము యూరపులో బయళ్టేరిన నియమబంగ చాపల్యము కూడా వీరి రచనలలో, 20 అయిటమ్ము అంచి ఇన్‌గ్‌లీష్టానిని నన్‌ నున్జేపచ్‌ ట వద్‌ దని గద్‌దిన్నినా కూడ వంటి సయోగాల్లో కనపడుతూంది ఉచ్చారణని బట్టి వర్ణ్మకమము మరాలని సూచించడానికి కాబోలు చైనా పైన, సౌందర్యము, మౌనము వంటి ఐత్వ బొత్వ పదాల్ని చయినా పయిన సవుందర్యము అని విరిచేశారు *తుప్తీ (హుదయమూ అని ఎందుకు రాయలేదా అని అనిపించింది నాకు. ఫిడేలు రాగాల డజన్‌" అనే పేరులో అట్టమీద ఫిడేలుకి బదులు ఫిడేలుబొమ్మ వేయడమూ అంకితములో మృణాళినికి కాదు కళ్యాణికి కాదు ఇరువురికి అని ఆలోచన చూపించడమూ కూడా వీరి స్వంత పద్దతికి ఉదాహరణలే ఈ పద్దతిని బివి సింగరాచార్యులుగా రిలాగ

ఆ మాసిన నల్ల మసిష్టం

లో వచ్చి మెల్లగా

గదిలో 1181ను తగ్గిస్తే

ఎట్టాగుంటుందో బోలో

ఈ 5440 ౪0601096 క అని ఎభాషలోని పదాలు ఆ భాషలోనే వేసి, శ్రీ శ్రీ చెప్పినట్టు

న-న-న-నత్తి మాటలు కూడా

20 క నారానాలాయయియంయిలలలుం నకవకలు వాక్రసకలు మ-మ-మ-మన కవిత్వం ఉండొచ్చు” గనుక కొన్ని నత్తిమాటలు కూడా చేర్చివుంటు, ఇంత చిన్నపుస్తకంలో అన్ని మార్పులు చెయ్యగలిగిన పరాభిగారి జాగత్త ఇంకా నిండుగా ఉండియుండును మనకి సాధారణంగా తెలిసిన కవితాసామ్మగిని వాడక అంతా సరికొత్తసరుకు వాడడము “పరాభి గారి తిరుగుబాటు మూడోయెత్తు బందరు వీధుల్లో బేహారి అమ్మిన కవితాసామగగి, కపురంపుం బలుకుల్‌ తుషారజలముల్‌ కల్పాల్‌, పికధ్వాన మచ్చపు బంగారము జ్యోత్స్నల్‌ చల్లగాలుల్‌” కూడా ఈయన నాగరిక దృష్టికి నచ్చనే నచ్చవు బాదంఖీర్హూ డీలకు స కుషన్‌ సోఫాసనమూ, అమృతాంజనపు పూతా, కనిమారాలో టీపార్టీ - ఇవీ కవికోరే సుఖానుబవాలు కామాక్షి స్పర్శవల్ల 'పరాభి'కి కలిగేది గగుర్పాటు కాటు, “అపూర్వంబగు మజా * మైమరపు కలగదు; “నోరూరుతుంది ఠీల్‌ అధరాలలో సుధారసము కాదు ఆయనకు గోచరించేది; జహంగీరు తీపు (బహ్మానందమూ కాదు ఆయనకు కలిగేది బలే సరదా, బలే గమ్మత్తు, నయనోత (౧వమూూ, పులకరింతలూ (ప్రాణులకు కాదాయన ఆరోపించేది; (ప్రాణంలేని కామాక్షి కోకక్తి కర్ణపేయత్వమూ, కీరవాణులూ హిమాలయమూ, మిసుకుమినుకుమనే. దీపీకలూ, ముఖిచందుడూ వీరి కావ్య (ప్రపంచంలో తొంగిచూస్తున్నాయే అంటే అది యతిప్రాసల్ని నర్జుబాటు చెయ్యడానికి మొతమేక్షాని అంతకుమించిన పనికి కాదు వీరు సృష్టించే పాాతలకు కూడ విచిత్రంబగు భావాలు కలవు” యెలక్షికు ద్రీపాలకుమల్లే ఈ మూన్తయిటుక్కూడా స్విచ్చుండిన ఎం. బాగుండును అని 'పరాభి అంటే 'జిలేబీలాగా ఈ చం(ద్రచ।[కాన్ని (మిళగివేయాలనిపిస్తున్నది అంటుంది కామాక్షి నాయ(రోడ్డునపోయే నవ్య'్త్రీ యతఆదం శాఖాహారుడగు పర్తాభికి మాంసాహారం మీదికి బుద్ది పోనిచ్చిందట భువి కార్చిన కన్నీటి చుక్కల్లాగ తారకలు గగనములో రగులుచున్నవట మిలియను జనములు మిణుగ్తుర్తుబువ్వుల కొరుకుచున్నటులున్నదట మేఘధ్వని. లీల “నాతో సమానమయిన లావుం గల్లి దిట్టంగా జంతువట్లుంటుందట “అమెరికన్‌ కార్డు

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌ అానానాాననంనానినానయాలాలం. 7 ఉబ్బుకొనివచ్చే సెక్సుఅప్పీలుతో “అమెరికన్‌ స్రీలరకం వున్నివట!ఇవన్నీ చూస్తే “ఇంటో'లో శ్రీ శ్రీ ఉద్దాటించిన “విచ్శితమే సౌందర్యం సౌందర్యమే విచ్శితంం” అన్న స్యూతాన్నే గాడ్డంగా నమ్మి “పరాభి" గారు (ప్రతీ అడుగులోనూ కళితో ఈ విచిితాన్నే సాధించారా అనిపిన్తుంది అంత మ్యాతవే అయితే ఈయన (పయత్నమంతా సంప్రదాయాల విరగబాటు కోసమే అని నిశ్చయించవచ్చును

కాని వీరి విచ్యిత్రంబగు బావాలనన్నిటినీ పేర్చుకుని విజ్ఞాన శా(స్తజ్ఞుడిలాగ వాటిని పరిశీలిస్తే చ్యితమైన ఒక కట్టుబాటు. గోచరిస్తుంది. ఈ కట్టుబాటు వీరిని ఆధునిక కవికుమారులలో చేరుస్తుందని కూడా అంటాను నేను ఎమిటీ కట్టుబాటు అంటారా? మనవి చేస్తున్నా.

వీరి కవితాదృష్టి అంతా నగరీక ఖు దృష్టి మద్రాసు నగరంలో మందయానలూ, మలయానిలమూ, కోకిలాగానమూ ఎక్కడనించి వస్తాయి- బాటా హయిహీలు యానలూ, బంగాళాఖాతం మీదినుండి వచ్చేగాలి, విధివిరామంలేని బస్సు (టాముఅగోలా తప్ప? నురి అనుభవాన్ని బట్టి రచించే మ్యద్రాసుకవికి ఎది కవితాసామాగి కాగలదు? రోజల్లా ఎ ఆఫీసులోనో అకవుంట్లతో అనంతమగు యుద్ధంసాగించే నగరీకుడిక్తి (డాయింగురూములో గోడకి తగిలించే చితాలూ, నాగరికకన్యల సవుడర్‌ పూయబడిన ముఖాలూ, సోయగముకల అమెరికన్‌ కార్టూ, రవికందున గుచ్చబడిన లేడీస్‌ పార్కర్కలంబులూ, కమాన్లతో డోములతోనున్న ముఘల్‌ ష్టయిలు దేహంపు కట్టూ కాక ఆకర్షించి పట్టగల సౌందర్యమేముంటుంది? అందుకే 'పరాభిగారు తగిలింపబడియున్నది జాబిల్లి చయినాబజారు గగనములోని పయిన అనీ క్వీన్మేరీసులోని కీరవాణుల పాడి పాము కొనబడిన ముఖాలు చూస్తూవుంటే నోరూరుతురిదనీ 'యమెరికన్‌ కార్లూ ఉబ్బుకొనివచ్చే సెక్సు అపీలుతో అమెరికన్‌ స్రీలరకం వున్నవి అనీ “రవికయందు (గుచ్చబడి న్వర్గద్వ్యయం మధ్య నూగాడుచున్న, ఆ న్తీ వక్షముమీది, లేడీన్‌ పార్కర్కలంబుగానున్న నేను నా రక్తాన్నే సిరాగా పోస్తాను అనీ ముఘల్‌ ష్టయిలు దేహంపుకట్టు జూచుట నాకు అమృతాంజనం పూసినట్టుంది అనీ రాశారు నగరములో రంగులన్నీ ఉన్నప్పటికీ, పల్లెపట్టులోవలె పచ్చని వృక్షరాజములూ,

ద్రం. నలల లలలాలాణయలణలాాలులల. సకసల పశ్రపూక్రల్ట నక్షత ఇచిత నీలాకాశ సౌందర్యమూ, వర్హకుసుమాన్సత లతా నికుంజముల్తూ శాద్వలస్టలుల నడుమ మెల్లగా సాగిపోవు నదీనదములూ, సంధ్యాబుణాంపలూ నిర్మల స్టితిలో గుర్తించుటకు వీలుండదు కనుక నగరీకకవికి రంగులతో కంక చలనముతోనే ఎక్కువ పరిచయము కాబట్టి అతని కావ్యాలంకార సామగ్రిలో (భ్రాంతిమంతమూ ఉత్రేక్షా రూపకము కంటే స్వబావోక్తే ఎక్కువగా కనపడుతుంది పిచ్చి ఉబలాటంతో మనుష్యులు, మోటార్డు (ప్రాణాలు, యంత్రాలు బుజాలు రాసుకొంటూ ఉన్మాదంతో [తోసుకొంటూ వొత్తుకుంటూ పోతున్న వట “పలురంగు వలువలగట్టుకొని లఅలనలు (ప్రదర్శించు కుంటున్నారట మరీనా లో మర్యాదస్తులు గూడ అంగళ్తందున కళ్లకు అగపడిన వరండాలందున తమ దుస్తులు తడున్తాయని వాదుక్కొనుచున్నారబ నీళు స పారుచుండే వీధుల్లో జలాంచలమును ఇరువంకల విరజిమ్ముచు బస్సులు మ్యతతము బుస్సని పోతున్నవట చల్టారామ్భు షాపుముందు వసంతకాలంపు టఖండ అమ్మకాలని అడ్వర్హయిజు చేయబడి యుండడాన్ని బట్టి (చెట్టు చిగిర్భడమునుబట్టి కాదు * మద్రాసు సిటీలోకి వసంతర్హువు వచ్చియుండాలట స్వబావోక్తిని పట్టి యిచ్చేస్తుంది ఈ ఉదాహరణ చూడండి ఉడతలు ఎలుకలు మిడతలు చచ్చిపడియున్న చవిటికాల్వలనీరు పాంగ్శి మురుగు గబ్బుగల గారి వడితోడ చిటపట చినుకులు పడుచున్నవట పరాభి'గారి వర్ణనలు చాలమట్టుకు యధార్థమ్యాత వర్హనలే అయితే ఈ ఫ్రాటోగ్రాప్రుల మధ్యన అక్కడక్కడ కవిగారి కల్పనని చూపించగల పెన్సిలు స్కెచెస్‌ కూడా కనబడక పోలేదు సగం కాంతి సగం చీకటిగల యిండ్లలోపల భోగంచానలు ఫ్యాన్సీమార్కబ్లోని జపాన్‌ సరుకుల్డా మవునంగా కూర్చోనున్నారట మ్మద్రాసుపట్టణపు టశాంతంలో నవ్యస్త్రీమీద కళళు నిల్చుట డీలక్షు కుషన్‌ సోఫాలమీద కూలబడినట్టుంటుందట నవ్య'స్త్రే కన్నులు (శాస్వర్జ్హు పజిల్‌ ఎలాగున్నవట ఆమె చేతులు బిగ్‌(బ్రాకెట్లట వీటిలో కవి మానసమేకాని హృదయమంతగా బింబించడము లేదు ఎట్టు బింబించును? వెండిరూపాయ ఘలంఘలా (శ్రావ్యసంగీతము కర్ధపేయముగా కర్ణాలలోనూ గుండేయలందు. గూడ ముఖరించుచున్నదాయెను. మరి వేరు సౌందర్యమెట్లు (ప్రవేశించగలదీ నగరీకుని గుండెలోనిక్తి?

సీజోలు రాగాల డజన్‌ తతా నననననమన 23

రోడ్డు దాటటానికి వేచియుండే రెండు మూడు నిముషాల్లోనూ మ్మదాసు వాసునికి గోచరించే అపూర్వదృశ్యం ఇది - చూడండిః

నటరాట్టులాగా నతండుకూడ

ము సత్యుం జయ న ్భృత్యంబును

సలు స చుంటాడు సతతము

బల్బు హారన్ల తాళంతోడి

యలకక్షికు హారన్ల రాగానికిన్ని

మోటారు సయికిళ్ళ మ ఎదంగానికినీ

అనుగుణ్యంగా నర్తిస్తుంటాడు

తటాల్మని ఇటూ అటూ తిరుగుచు

హస్తాల నందమ్ముగ (దెప్పుచు ఇందులొనూ వై చిత్రియే.

అయితే మదాసువాడయేది, న్యూయార్కులో సైట్రస్క్రేపరు వాసుడయ్యేది మానవుడన్నవాళ్లి ఆకర్షించి లాగేది ఒకటున్నది తెండరూపాయ ఘలంపులలూ, అమెరికన్‌ కార్త సోయగమూూ అమృ్బతాంజనపు పూతా దానిదగ్గర తీసికట్టు

దాని బంగారు గంటల చిరుసంగీతము మదాసు వాసి గుండెలోకూడా మార్మోంగుతుంది దానికి నగరీకకవి జవాబేమిటి? అందులో అతని అంతరాంతరాలు పెల్లగిలి తీరాలి సెల్లగిలాయి కూడాను చూడండి అంకితములోనే మృణాళినికి, కాదు కల్యాణికి; కాదు ఇర్వురికి అని తటపటాయించినాడు “ఆ 'స్త్రీ హస్తములోని హ్యాండుబ్యాగయ్యున్న నేను ఎం బాగుండును అంటున్నాడు తడిసిన ఎనాద్దాని పయ్యంటా, జాతికన్న్షయ రొమ్మూ చూస్తూ చూస్తూ తన్మయుడై నాడు సహాధ్యాయిని సీతా, లీలా కామాక్షీ మ ఎణాళినీ, కళ్యాణి (మిసెస్‌ మాధ్యూసో)?;

• ఇందరూ చాలక్క మింటుస్ట్రీటు ప్రవేశించి అక్కడికివచ్చే అన్ని విధాల మనుష్యుల

త లతలా ననలానాలునత ననిన నానననామానానివాయలవవవాలయలల సనసకలు వక్రపక్రలు మూకని చూచ్చి వేదాంతిలఅయి కవిత్వం చెపుతున్నాడు చూడండి ఇంతవరకూ వెట్టుకున్న నియమాలు పటాపంచలై పోయి, వచన పద్యం నద్మీవవాహమై పోయింది “అంతా బూటకం అంతా నాటకం గొప్ప అబద్దం పూజారి యబద్దం పరపురుషునిజూచి తలవాల్బే పతివ్రత సతీత $ మబద్దం యోగులబద్దం అందరూ అబద్ధం సర్వమబద్దం కానీ నీవు మటుకు ఓ భోగందానా ముసుగులేని నిష్టురమగు నిజానివి" కదామరి నగరీక అహంబావకవిచేత గేయకవిత్వంకూడా చెప్పించింది పరాభిగారి ఉపజ్జకి గొప్ప ఉదాహరణం “కామాక్షికోక (ప్రాణంలేని కోకకి కామాక్షి నగ్నాంగమ్మునుచూపే (పాణం తెప్పించారు (శోణీవక్షో సీరభబూముల్ను డయిరక్టుగా ఆక్రమించి పులకరించిపోయిందట కోక ఇక విద్యార్ధుల్‌, దొంగలు, (త్రాగుబోతులు లీడర్హు, స్తీడర్లు, పూజారులు జారులుమాట చెప్పేదేమిటి? నగరీక కవి సందేశము వినండి “నీవు మటుకు ఓ బోగందాన నీడ పడనటువంటి నిర్మలమగు నిజూనివి " , =[కీనె రి పిక్క 1948 నవంబరు; “'పరాభి (సంప్రదాయాలమీద ఆధునిక కవుల తిరుగుబాటు)] ఇదే శ్రీపాద గోపాలకృష్ణమూర్తిగారు 20 ఎళ్ళ అనంతరం 1963 డిసెంబరు “భారతిలో అర్జశతాబ్దపు ఆంధకవిత్వము నవ్యాధునికులు అనే ధారావాహిని శీర్షికకింద మళ్ళీ “పరాభిని గూరి ౧) కొంత ఆ పాతదానితో మరికొంత కొత్తదీ కలిపి ఇట్లా (వాశారుః

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌. ాలాారరననరాలానాాాయలుక. గ వీరందరూ పద్యాన్నివదలి 'స్వేచ్చారీతినీ, మా(తాచ్చందాల్నీ పట్టే రచించారు. తిక్కవరపు పట్టాభిరామరెడ్డిగారు యత్నించి నా వచనపద్యాలనే దుడ్డుక[రతో పద్యాలనడుములు విరగదంతాను అన్నారు అయితే వీరికి సమలయ మీద కోపమున్నట్లు లేదు బంగాళీ పాటల వరుసలు కాబోలు కొత్తగా నడిచేపాటలు వీరు చాలా (వ్రాశారు (ఇవి “కైత నాదైత అన్నవారి 'వాతప్రతిలోనివి ఈ పరిచయవ్యాసపూర్హతకు లోభించి వారి యుపేక్ష ననురోధిస్తూ కొన్ని ఇస్తున్నాను.) అంత్యప్రాసలు వీటి ప్రత్యేకపు టందము నాయికల భేదములు వీటి వస్తువు “పియుని గలయుకోరిక లాగగ సుడి రీతిని రయమున నభిసారిక పోవు విజన వీధిని సంతోషితాత్మ స్వాధీనపతిక రమణీయ నవ్య లావణ్యలతికి “విదియరాతిరి జాబిల్లి విధముగ కడు సన్న సగిల్లి తగ్గియుండ తనూపల్లి" “విడిచి ప్రణయకోపము సఖీ చం[ద్రముఖీ నీదు నవ్వుమోము జూపుము “పుడమియంత పువ్యమాస ర్మాతకాలిక గశీతమం దణంగియుంది శవము పోలిక -

వకనకలు వెక్రవాకలు 2 ననన ననా

తీ శ్రీ (ప్రాసశ్రీడలలో

తురాయికంటె ఆ

కురాయికంటె కీ

చురాయికంటె హీమాంపురాయి. గొప్పవాడు-” లోలాగ (ప్రాసలు (క్రీడకోసమే ప్రవేశిస్తాయిగాని అర్జాన్ని సాగించవు పరాభిగారి (ప్రాస్మక్రీడలలో అర్దము ఇరుకున పడదు

రా (శ్రవణము

లా జీవనము

తో జాంగలము

నా జీవనము అంటారీయన లాపువము పాలపై నురుగులాగ సై పైనే కాని, లోతులలో ఉండదు వీరి రచసలలో

దేవా

నీ సేవా శ్రీ నీవా?

నీ చిత్తమందు (గొవా

మయ భావాల్విడ వేలర?

నన్నేలర?” అంటారు ఈ [క్రీడలలో అందము సాధించా రీయన ఈ శ్రీకంటె జాస్తిగా

కురుస్తూంది కురుస్తూంది

కుంభవపర్షం కురుస్తూంది

గగనమే దగ్గరకు వచ్చీ

బిగ్గరగా అరుస్తూంది"

'ఎనురగొట్టబడి

విడిన జుట్టుముడి

నల్లగట్టులాగు గనబట్టు

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌ అాాణననినననననాననా నాలా నననికునననునననాలనా నతన న లలత 27 గిరుల నట్టునడి దుముకునట్టి వడి గలిగి అట్టహాస్యసది పుట్టు రగులు నాట్యమాడ నటరాట్టు సథి నీకలహా స మాలిక లహా వసంత కుసుమా ల సంతలు సుమా (బతుకు ముళ్ళబాటలలో చీకటిలో చిచు ఏలలో పాటుబడీ వాటుబడీ పోతున్నది నాబండి వచ్చినచ్చి అనిబద్దకవిత్వానికి చేరిరు ఇది చదువరిగుండెకు అనుభవపు ఇంజక్షను పట్టాభి రామరెడ్డిగారు. వేధావులు ఆధునిక కవిత్వపు రీతుల్ని పరిశీలించుకుంటున్నారు కవుల యత్నాలన్నిటి మంచిచెడ్డలూ గుర్తించుకున్నారు పద్యం తెలుగుకవిత్వంలో హక్కులేని అధికారం చెలాయించింది పం[డెండు శతాబ్దాలపాటు ఈ అడ్డును తీసెయ్యాలని వచనపద్యాలు రచించారు ఇతరులు చెప్పని ఆశయాన్ని వీరు చెప్పేరు పద్యం కవిత్వానికి అడ్డా” ఆహా అడ్డే అయితే తిక్కనాదులెందుకు రాశారు? ఆ అడ్డుతో రాయడం గొప్ప అనుకున" నిర్వచనోత్తర రామాయణం వ్రాశారుకదా ఆయన మళ్ళీపాతపద్ధతికి ఎందుకు దిగేరూ? ప్యర్థపదాలూ అక్కరలేని విశేషణాలూ వాడకుండా ఎ తెలుగుకవైనా వాశాడూ? సంస్థ తకవులు [వాశారు వాల్మీకాదులు మరి సంస్కృతంలో లేని (4 ఖీ (ఆ గై ఖీ వ్యర్ధ పదాలూ, పద్యమంతా ఆక్రమించే సమాసాలూ యత్నిపాసల సంకెళ్ళూ, గణ ఛందస్సులూ తెలుగు నెత్తిమీదికి ఎందుకు తెచ్చిపెట్టారూ?

28. ననా ననుుననినానావాయణంయయయంయాలాణం.. సక్రసకలు వాక్రహెక్రలు

ఎప్పుడు తెలివిడివస్తే అప్పటినుంచి మారడము చై తన్యవంతుల లక్షణం పరాభిగారు ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ "లో వచనపద్యాలు (వ్రాశారు (ఇక్కడ పద్యాలు అన్నది కావ్యరచనా సాధనము" అన్న అర్ధముతో వాడేరు కులకము (000) అన్న పేరు పెట్టుకున్నాసరే ) వాటిలో పద్యానికున్నట్టుగా నడక ఎక్కడైనా స్కురించింద్యా వెంటనే ఆ నడకని విరిచిపెట్లారు. పిడేలు రాగమ్‌ పిడేలు రాగమ్‌ అన్నారు ఎదో నడక స్పురించింది, ఫిడేలు రాగంబులు” అని విరిచారు “వినూత్నపద (ప్రేమికులు మహాకాముకులు అనగానే మళ్ళీ నడక స్ఫురించింది; అన్యోన్యమగు దంపతులు గూడ అని మళీ స విరిచారు అయితే, నీరిపద్దతి వీరిదే కనుక వచనపద్యాల శైలి కోసము కాబోలు “'కాన్నేను, కవిన్నేను* నాకున్‌, “బందిపోటున్‌” “మోమందము వంటి పదాలి స వాడారు

వీరి కవిత్వములోని పోలికలు నగరవాసుల అనుభవము లోనివి _ వీరి రచన అంతా ఆధునిక నగరవాసి ధనికస్వామి కళ్ళజోడు ధరించి చూచి రచించి సట్టిది

పట్టాభిరామరెడ్డిగారితో కవితా సం్యప్రదాయాలమీది తిరుగుబాటు చాలా మట్టుకు పూర్తి అయిపోయింది వృత్తాల్ని అర్జానికి అనుగుణంగా విరిచి అచ్చువేశారూ.. పుటకి ఒక గీత పద్యమూ, పూర్తిగా పద్యాలూ అచ్చువేశార్హూ వ్యాకరణాన్ని పద్యాల్నీ వదిలేశారూ, పలువురు కవులు వచనపద్యాలు (వ్రాశార్హూ

• = ననన నత్తి. పూటలూ కక్ష కవిత్వంలో ఉండవచ్చన్నారూ, గడ్డిపరక మొదలు గగన కుసుమాలు దాక్షా పదార్జాలన్నీ = కామాక్షి కోకతో సహా - సామ్మాగి అయినాయి, అలంకార సంప్రదాయాలూ అనుభవ సంప్రదాయాలూ అచ్చువేసే సమ్‌ప్‌రద్‌ ఆయ్‌ ఆల్‌ ఊ ఇంకా నేను మరిచిపోయి చెప్పని సంప్రదాయాలూ అన్నీ విరోయి. ఇక ముందు? ఇక ముందేమిటి?

ఎ నియమాలూ లేవు కనుక అనిబద్దమైన పుద్దమైన కవిత్వం రావాలి దాని మచ్చు పటాకీలు సేలేయి యిదివరకే

ఫిడోలు రాగాల డోజొన్‌ నునన. 70 సి.నారాయణ రెడ్డి తిరుగుబాటు న్వభావము . (1930-40లమధ్యి ఈ స్టితిలో

గ్రీణదశోన్ముఖమైన భావకవిత్వమునకు వ్యతారేకముగా తిరుగుబాటుచేసి, సరిక్రొత్త ('ప్రయోగములను చేసినకవులు శిష్‌ట్లా ఉనూమహేశ్వరరావు, శ్రీ శ్ర శ్రీరంగం నారాయణబాబు పరాభి ఛందస్సులో శిష్‌ట్లా పరాభి వస్తుభావములలో శ్రీ శ్రీ, = నారాయణబాబు తిరుగులేని తిరగుబాటును లేవదీసినారు .

శీ శ్రీ నారాయణబాబు స్మరియలిజముచేత (ప్రబావితులై అనేక గేయములు రచించిరి శ్రీశ్రీ , లె్ట్‌-వింగర్స్‌' మార్గంలో పయనించి తెలుగులో మార్క్సిస్టు (ప్రభావముగల గొప్ప గేయములను సృష్టించినాడు ఇక పరాభిపై (ఫ్రాయిడ్‌ ప్రతిపాదించిన సెక్సు" బలవత్తరమైన (వభావము వేసినది, స్మరియలిజములోని రచనాసంవిధానక్రీడలను, ఇ ఇ కమింగ్‌ వంటి చమత్కార కవుల గమ్మత్తు లను , శబ్దముల కసరత్తులను శిష్‌ట్లా పరాభి స్వీకరించినారు పరాభి ఆరు[దలపై ఇలియట్‌ నగరజీవనచ్శితణము చెరిగిపోని ము[ద్రవేసినది (ఫొయిడ్‌ (ప్రతిపాదించిన “వ్యక్తావ్యక్తము”లోని భావములను వదలిపెట్టీ, కేవలము కామో[దేక (పధానమైన గేయములు పరాభి రచించినాడు

తీ 4 1933లోనే భావకవిత్వ వలయమునుండి బయటపడి నూర్కిుముచేత (ప్రబావితమైన గీతములు రచించినాడు. ఇంచుమించుగా ఈ శ్రుతోవాపే గొంతు మార్చుకొన్న ప్రతిభాశాలి నారాయణబాబు. శిష్‌ట్లూ 1931 (ప్రాంతమునుండియే. అతి నవ్యరచనలు చేసినను అది విమ్ణుధనువు” రూపములో 1938లోగాని రాశికి రాలేదు ఈయన “నవమి చిలుకి 1938లో వెలువడిన గేయసంపుటి. ఇక పరాభి 'ఫిడేలు రాగాల డజన్‌" 1936-37ల మధ్య వెలువడిన అతి నవ్యకవితా సంపుటి ఈ నలుగురి దారులు వేరు కావున ఎవరి (ప్రబావ మెవరిపై కలదను (ప్రసక్తి లేదు నలుగురును పాశ్చాత్య కవితా ధోరణులచేత (ప్రభావితులై నవారే వైగా నలుగురు నాలుగు (తోవలు [తొక్కినారు ఈ నలుగురికి తిరుగుబాటు మాత్రము సమాన లక్ష్యము సరికొత్త ప్రయోగములతో సాహి త్యజగత్తును సంభమ చకితమొనర్పవలెనను కోర్కె ఈ నలుగురికుండినది.

ఏ0 నినన నింయివంయలి... సర్రోనరలు వాక్రవెకలు పరాభి “అహంభావము పరాభి పూర్తిపేరు పట్టాభి రామరెడ్డి పట్టాభి అను శబ్దమును “పరాభి గా మార్చుక్‌ నుటలోనే ఇతని నవ్యతా(ప్రతి కనిపించుచున్న స్నది ('ప్రమాదినామసంవత్సరములో ఇతని కవితాసంపుటి 'పిడేలు రాగాల డజన్‌” అనుపేర ('ప్రకటింసబడినది ఈ సంపుటి ముఖష్యతముపై డేలు అను అక్షరములకు బదులుగా పిడేలుబొమ్మ చితింపబడినది దీనికింద లో రాగాల డజన్‌ అను అక్షరములు మ్యుదింపబడినవి ముఖప్యత ముదణములోగూడ ఈ కవి నవ్యత చూపినాడు. ఫిడేలు పాళ్చాత్యవాద్యము పాశ్యాత్యవాద్యమైన పిడేలుపై ఆధునిక కాలమున కర్ణాటక సంగీతము. పలికించినట్టుగా, ఇంగ్లీషు కవితా రీతులను తెలుగుభాషలో (ప్రదర్శించవచ్చునను ఉద్దేశముతో కవి ఈ నామకరణము చేసేయుండును. “రాగాల డజన్‌” ఈ సంపుటిలోని సం(డెండు గేయములకు ప్రతీకగా వాడబడినది శ్రీ, శ్రీ ఇం్టటోల్‌' పేర్కొన్న విచిచ్చతమే సౌందర్యం, సౌందర్యమే విచ్శితం” అన్న అబిప్రాయమునకి కవితా సంపుటిలోని (ప్రతిగేయము (ప్రత్యక్ష సాక్ష్యము ఈ యభిప్రాయము ఆస్కార్‌ వైల్దు వెల్లడించినాడు (వకకోక్తి కావ్యజీవితమన్న (ప్రాచీనుల అభ్యిపాయము దీనితో సంబంధించుచున్నది) కళలన్నియు ప్రయోజన రహితమైనవని, వైచ్మితమే కళల 'ప్రయోజనమని ఆస్కార్‌ వైల్లు (ప్రవచనము. ఇతడు “కళ కళకారకే అన్న సిద్దాంతమును బలపరచిన కవి పరాభిపై ఈ సిద్దాంత ప్రభావము (పగాఢముగా నున్నది పైగా కర్త కర్మ (క్రియలకు విడాకులిచ్చినాడితడు భావకవిత్వమున కెదురుతిరిగి తాను అహంబావకవి" నని చెప్పుకొన్నాడు కాంగ్రెసు రాష్ట్రపతి స్టానానికోసం, బాబూ సుభాసుబోసుతో పోటీ చేసి ఓడిపోయిన దాక్టర్‌ పట్టాభిని గాన్నే గ్నేను మరో పట్టాభిని అని అనవసరముగా పట్టాభివంటి జాతీయనాయకుని ఎత్తిపాడిచినాడు తనకు విచ్శితవైన భావములన్నవని కన్నులలో పెలిస్కోపులు, మయిక్రాస్కోపులున్నవని చ్మితముగా చెప్పేకొన్నాడు నాఈ వచనపద్యాలనే దుడ్డుక్టరల్లో పద్యాల నడుముల్‌ విరుగదంతాను; చిన్నయసూరి బాలవ్యాకరణాన్ని చాల దండీస్తాను *

అని తెలుగువ్యాకరణము పై, ఛందన్సుపై దాడిచేసినాడు. ఇంగ్రీముభాషా భాండారములోనుండి ఇన్టము వచ్చినట్లు మాటలు దోచుకొందునని ఘంటామోషముగా చెప్పికొన్నాడు చివర కిట్లనెను

అనుసరిస్తాను నవీనాపంధా? కానీ

భావకవిన్‌ మాాతము కాన్న, నే

నహంబావకవిని ”

ఈ చరణములలో పరాభికిగల అహంకారము విశృంఖలత్వము , వై చిత్రీప్రయత్వము గోచరమగును అనుటతోనే ఊరకుండక అన్నంతపనిచేసిన తిరుగుబాటు దారీతడు తెలుగులో ఇంత నిర్భయముగా, నిరంకుశముగా తిరుగుబాటు 'ప్రకటించినవారు లేరు ఈ సంపుటిలోని గేయములన్నియు వచనగేయములే ఈ గేయములలో (ప్రధానవస్తువు కామము (సెక్సు)

ఈ సంపుటిలో కవి పద్యముల నడుములేగాక్క గేయముల నడుములు గూడ విరుగదన్నినాడు వచనగేయములను సడిపించుటలో గూడ ఇతనికొక నియమము లేదు అంతర్తయ ఊపు , విరుపును మొదలైన వచనగేయ గుణములీ సంపుటిలో కొరవడినవి వచనములోని కర్త కర్మ [క్రియలను తలక్రిందులు చేసి గేయరూపములో సపేర్చినట్టు కనిపించును

“'ముఖరింపుచున్నది మా కర్ణాలలో

గుండీయలందుగూడ వెండిరూపాయి

సులంఘలా (శ్రావ్యసంగీతము కర్ణపేయముగా" కొన్ని చోట్లు నట్లే వచనము (వ్రాసినట్టుండును

కు య

“భూ విక్షేపము చేతనే బండ్రన్‌

బలవంతముగా నడుపగల నుహా

సామర్యంబున్న దతడీకి *

దద బాలునకు ననుకనతాావమలలయయయయంలయల. సకొవకలు వకవక్రలు

ఈ లక్షణములన్ని పరాభి తిరగుబాటయి ధోరణికి నిదర్శనములే ఈ సంపుటిలోని భాష గూడ ఒక పద్దతిలో లేదు (గ్రాంధిక రూపములు, వ్యావహారిక రూపములు, చెట్టపట్టాలు పట్టుకొని పోవుచుండును (గ్రాంధిక బాష నవహేళనచేయు దృక్పధముతో 'బరతనాట్యం బాడుచున్ని నన్నుం ధరించినది, తీవ్రాతిత్మీవ తపస్సుం జేయుచున్నాడో మున్నగు ప్రయోగములు బుద్దిపూర్వకముగా చేసినాడు విడిగా యధేచ్చగా ఇంగ్టీపుమాటలను 'పయోగించుటతో ఆగక సమాసములలో గూడ ఇంగ్రీషుపదముల నిరికించినాడు దుస్సాధ్య కాంపిటీషను వే మాస మధ్యాహ్నకాలము హం్మగీకనుల శి (వభాతరేజరు" మున్నగున విభ్దేవే భాషాచ్చందస్సుల విషయములోనే కాక వస్తువులో గూడ గొప్ప (ప్రయోగములు చేసినకవి యీతడు నగరజీవన చితణమునకు నాంది పొడినదీతడే ఆధునిక జీవితములోని వివిధ సుట్టములను గూర్చి కవిత్వము [వాయుటలో తెలుగులో నగరజీవితమును వస్తువుగా తీసికాన్న అతి నవ్యులలో (ప్రధముడితడే వస్తుబావ పదవై చితికి పరాభిని చెప్పే ఇంకొకరిని చెప్పవలెను (ఫ్రాయిడ్‌ (ప్రతిపాదించిన సెక్సు ప్రాధాన్యమును తెలుగు కవిత్వములో తొలిసారిగా (ప్రవేశపెబ్దీనవాడీతడే శ్రీశ్రీ ఇంటోలో వెలిపుచ్చిన అవ్యయం అనాచ్చాదితంగా ఆకాశమధ్యంలో ఊగవచ్చును విభక్తి విశ సంఖలంగా షికారు పోవచ్చును” అను మాటలను “అక్షరాల నిరూపించినవాడీ కవి ఈతడు (వ్రాసిన నే నహంబావకవిని అన్నమాటను వురస్కారించుకొని ఈ తెగకు ఏందిన కవిత్వమునకు అహంబావ కవిత్వము అని నోరి నరసింహశా(స్త్రిగారు నామకరణిము చేసినారు. కాని తిరుగుబాటు చేసిన కవులందరు. అహంభావి మును (ప్రదర్శించువారే కావున ఈ సేరు ప్రత్యేక కవితాధోరణికి చెల్లదనుదృష్టితో నేను దానిని సీ రించలేదు

'పరాభితోనే అంతరించింది సడేలు రాగాల డజన్‌లో (ఫాయిడ్‌ "సెక్సు సిద్దాంత [ప్రోదృలమే ఉద్వేలముగా కనిపించుచున్నది కామ (ప్రాధాన్యము స్పుటముగాగల అతి నవ్యకవితా సంపుటి ఇది ఈ సంపుటిలో ఒకటి రెండు గేయములలో తప్ప మిగిలిన తొమ్మిది పది గేయములలో కాహో(దేక నగ్న(ప్రకటనమే ప్రధానముగా కన్చించును ఈ సంపుటికి చలం (వ్రాసిన (ప్రశంసా గేయమున తాను ఈ పొడుగాటి పాటల్లో చిత్రచ్యితాలు ఐనట్టిభావాలు ఎన్నో”

స్లిడేలు రాగాల డజన్‌ లాడ ద్ర వాడి అయినట్టి కొనగోళ్ళతోడ చురుకుమనునట్టు పెట్టిన చక్కిలిగింత షోకు ననుబవించి నట్టు చెప్పబడినది ఈ (ప్రశంసలోనే కావ్యవస్తువు సూచితమైనది భావకవుల అమలినశ్చంగారమును, లలితసంయోగ భావమును (తోసిపుచ్చి యీ కవి కేవల కామో(దేక (ప్రధానమైన ఆంగిక శృంగారము నభివర్రించినాడు

కవీశ్వరులఖండముగా వినుతించిన చంద్రబింబము తనకు నచ్చదని, "నాగరిక కన్యల” పొడరు పూయబడిన ముఖములను చూచినచో తనకు నోరూరునని, ఆ ముఖములను”-

“మా కళ్ళ పిడికిళ్ళతో గట్టిగాపట్టి” తిండిబోతుల్లాగా తినివేస్తాము”

అని యన్నాడు కన్నులతో-చూపులతో-ముఖలావణ్యమును (గ్రోలుట (ప్రాచీనకవుల _ భావకవుల సంప్రదాయము దాని నీ కవి యిట్లు వికారమొనర్చెను. మరీనా అను శీర్షికతో మెరీనాబీచిలో విహరించు “హం్నగీకనుల' గల జవ్వనులను వర్షించుటతో తృప్తిపడక్క రోడ్డుమీదగల మోటారు కారులుగూడ ఉబ్బుకొనివచ్చే "సెక్సు" అపీలుగల అమెరికన్‌ (స్తీలవలె నున్నవనెను సీతి అను గేయములో కవి (ప్రేయసి సీత రామయ్యకు సతిగా నుండుటకన్న రావణుని ప్రియురాలిగా నుండుటయే తనకిష్టమని ఆమె యనును, అప్పుడు కవి తాను రాపణుడవై, “పది మూతులతోను, నీ పెదవులను” మృదుశరీరమును, వదనమును అదుముతా'నని యనును ఈ అసురభావన కామోల్చణ జనితమేకదా

బోగందాని అను గేయము సమాజముపై కవి విసరిన పరిహాసచంద హాసము బోగము చాన ముసుగులేని నిష్ణరసత్యమని; పూజారులు యోగులు పతివతలవలె వెలికి కనిపించు సతులు నాటకమాడు సతులు నాటకమూాడుచున్నారని యెత్తిపాడిచి కవి సంపుములోని కుళ్లును బయటపెట్టినాడు. ఇంతటి సాంఘిక 'ప్రయోజనమున్న గేయములో గూడ బోగముచానల చనులు బూందీపాట్లాలవలెో ఊగుచున్నవని కవి అనవసరమైన ఆంగికవ్యర్హన పాలై నాడు.

ప్రత ననన లనాాజాలావాాలాలాల.. వకోపకలు వొక్రవహెక్రల్ర నవ్యస్త్రీ యను గేయములో నవ్యస్త్రీ కుచయుగళము స్వర్గద్వయమని తాను వాని నడుము ఊగాడు పార్కర్‌ కలముగా మారిపోయిన బాగుండునని, నవ్య(స్త్రీమీద చూపులు నిలుపుట యనగా డీలక్స్‌ కుషన్‌ సోవాల మీద నట్టుండునని వస్తువై చిత్య (సవాహమునబడి కామ శ సంగారమునకు దాసుడై నాడు “కామాక్షి కోక యన్నరచన నగ్నశ్చంగారమును చితించు గేయము కవి “కామాక్షి యను పేరుగల ఒక కామాక్షికి ఆమె జన్మదిన సందర్భమున కోకను సమర్పించినాడు ఆ పెమ్ముట కామాక్షి సమస్తాంగముల నాకోక యేవిధముగా ఆలింగనము చేసికొన్నదో, కామాక్షీకవుల సంయోగసమయమున తనకు (కోకకు) గలిగిన యనుభూతులేవో దాని స్వగతరూపమున నచ్చి పచ్చిగా ఉల్లేఖింపబడినది ఈ విధముగా పైన పేర్కొన్న గేయములన్నియు పాశవిక శృంగార (క్రీడలకు, అసంపూర్ణ కామవాంఛలకు పతాకలవంటివి ఈ ధోరణి పరాభితోనే అస్తమించుట

తెలుగు కవితలోని ఆరోగ్యవంతమైన లక్షణములలో నెన్నదగినది నగరజీవిత చ్మితణము టిఎస్‌ ఇలియట్‌ ప్రబావముతో తెలుగులో

పరాభి మున్నగు వారు నగరజీవిత చితణము (ప్రారంభించిరి తెలుగు (ప్రబంధములలో పురవర్షన నం్రపదాయమున్నది. అది యహష్టాదశవర్షనలలో ఒకటి అయినను మన (ప్రబంధకవులు సురములను వర్ణించునప్పుడు వానిలోని అంబరచుంబి సౌధములను, పొతాళమునంటు అగడ్తలను, (బాహ్మణ క్షతియ వైశ్య కూదదాది చతుర్వర్హములను వేశ్యలను, పుష్ప లావికలను వర్ణించిరే కాని పురములలోని ప్రజల జీవితములపై తమదృష్టిని కేంఢదీకరించి లేదు ఆముక్తమాల్యద మున్నగు ఒకటి రెండు ప్రబంధములలో (ప్రజాజీవిత చ్యితణమున్నను అదిరాశికి వచ్చునది కాదు పాశ్చాత్యుల యేల్చడిలో ఆధునిక విజ్ఞానఫలితముగా మన దేశములోని సగరముల స్టీతి మారిపోయినది నగరజీవితము యాంతికతా వలయములోపడి గుడుసుళ్లు తిరిగినది ఇలియట్‌ క్షోభపడినట్టుగా భౌతిక సౌఖ్య లాలన పెరిగిపోయినది కృ్యతిమతకు పూజ్యత యేర్చడినది

నగరజీవులు కాలమునకు బానిసలై షోయినారు వారి (తుకులను గడియారములే నడిపించసాగినవి నగర జీవితములోని యీ కృతిమత్వమును అతి నవ్వులు చమత్కారముగా వెల్లడించినారు మ(దాసు నగరములోని చందుని చూచి పరాభ్సి

తగిలింపబడియున్నది జాబిల్లి,

చయిన బజారు గగనము లోన అని వాపోయినాడు. రంగురంగుల విద్యుద్దీపముల ముందు శకి వెలవెలబోవుట గమనించి

కనిసిస్తావు నీవు స్పన్సర్చు కంపెనీ

లేక వయిటవేసులోకి

దారితప్పి ప్రవేశించి

తందరాడుచున్న దరిబేసి (గ్రామస్తుల్దాగో అని చమత్కురించినాడు నాగరకత ముదిరిన వ్యవస్టలో చంద్రుడు మున్నగు నిసర్గ రమణీయములైన వస్తువుల కెట్లు విలువ తగ్గిపోయినదో కవి పై పంక్తులందు ధ్వనింపజేసినాడు (ప్రాచీనులు వర్షర్తువును వర్షించిన విధము వేరు అతి నవ్యకవి చిత్రించిన తీరు వేరు పరాభి మహానగరముపై వన కురిసినప్పటి దృశ్యము నీరీతిగా వర్రించినాడు-

లా

మహా నగరము మీద మబ్బుగమి గుర్లిస్తున్నది

దేవుని ఎరోప్లేనుల్‌ భువికి దిగుచున్నట్టులో జలద గర్హను పర్దన్యుని రధధచక్రఘోషయని (ప్రాచీనులు వరించగా పరాభి “దేవుని ఎరో స్లేనులు” దిగునప్పటి ధ్యనితో పోల్చి ఆధునికత ప్రదర్శించినాడు ఉదయము పదిగంటలకు వర్షము (ప్రారంభమైనది ఆఫీసునకు పోవు సమయమైనది ఆస్థితిలో ఉద్యోగికి తన పై అధికారి జ్ఞాపకమునకు వచ్చి “పోకుండిన నాబాస్‌ మేఘంలాగ

పర నయిం... నక్రసకోలు ఎక్రహక్రలు ఉరంతాడు" అని యనుకొన్నటబ్టు పరాబి చిత్రించినాడు. “పోలీస్‌ వానిపై (వాసినగేయము నగరజీవితచిితణకు చక్కని యుదాహరణను. అధునిక పరిపాలనావ్యవస్త్ర ఫలితముగా (గ్రహించిన వస్తువిది నగరములోని “చీలుదారులలో నిల్చుండి తోవ చూపించు పోలీసు భటుడు బరతనాట్యం బాడుచున్న నటర్షి చూడామణి వలె కన్చించుచున్నాడట, అతడు బల్బు హారన్ల తాళంతోడి యలజ్షికు హారన్హ రాగానికిన్ని గ మోటారు సైయిక్షిళ్హమ ఏదంగానికిన్ని న్ని అనుగుణ్యంగా నర్తిస్తుంటాడు ” (భూ విక్షేపము చేతనే బండ్లను బలవంతముగా నడుపగల సామర్ట్యముగల 'పోలీసుభబుణ్తీ చాలా నేను స్తుతి చేస్తాను అని యన్నాడు ఇవిగాక పరాభి మ్మదాసులోని రోడ్లను దుకాణములను, మెరినా బీచిని హోటళ సను, బాల్‌ రూం నృత్యములను వస్తువులుగా తీసుకొని నగరజీవితమును చితించినాడు పరాభి ప్రభృతులు నగరములోని మధ్యతరగతి మనుష్యుల (బతుకులను చితించుటకన్న సగరములోని క )(తిమ వాతావరణములోని కుళ్లునే అధికముగా బయటపెట్టుటుకు (పయత్నించినారు. వైచిత్రీ ప్రియత్వము - అతి నవ్యకవులకు వైచ్చితి ధ్వజము వంటిది వీరు హృదయము కన్న మెదడుకే అగస్టానమిచ్చిరి భావనకన్న ఊహింపులకే (పాధాన్యమిచ్చిరి అందువలన (కొత్తదేదో చెప్పి పారకులను విన్మయ విద్యుత్తాడితులనుగా చేయవలెననుకోరిక వీరి రచనలన్నిటిలో కనిపించుచున్నది అందుకు వారు వస్తు వరణములో, బావ వ్యక్తీకరణములో పద ప్రయోగములో, ఛందస్సులలో వై చిితికారకు (సాకులాడిరి “కవిత్వ (హస్వలిపిని ప్రవేశపెట్టుటకు 'పప్రయత్నించిరి. పఠాభి 'నవ్యస్త్రే, “పోలీసు జాబిల్లి మున్నగునవి అతి నవ్యకవుల వస్తువ చితికి ఆదర్శపాయములై న గేయములు తర్వాత ఈ మార్గమున ఆరుద్ర (ప్రభృతులు యధేచ్చముగా సంచరించినారు

ఫీడేలు రాగాల డజన్‌ అనాలా కాాలనవలలు 3

వ్యక్తీకరణ వైచ్చితి. చెప్పదలచుకొన్న విషయమును భావనా బలముతోగాక ఊహాలంబనముతో చెప్పుట, ఆ చెప్పెడిరీతి నూటిగొ హృదయమునకు హత్తుకొనునట్లు కాక మేధకు గిలిగింతలు పెట్టునట్టుండుట అతినవ్యులు సాధించిన (ప్రత్యేకత దీనినే నేను వ్యక్తీకరణ వై చితి యనుచున్నాను ఈ వ్యక్తీకరణ వైచ్యితి నూతసతా ప్రీతివలన వచ్చినగుణమే బోగము చాన సంపుములోని కొందరు వ్యక్తుల కామవాంఛను దీర్చుసాధనము. కాని ఆమెకు సంఘములో విలువలేదు ఈ విషయమును ద సష్టిలో పెట్టుకొని పరాభి-

“ఓ బోగంచానా నీవు

సంపానికి వేస్తుపేపరు బాస్కటువా అన్నాడు వక్రోక్తిద్వారా ఆధునిక పదజాలముల ద్వారా కవి వై చితి సాధించినాడు ప్రాచీదిశలో ఉదయించిన సూర్యబింబము ప్రభాత రేజరు నిసినల్లని చీకట్ల గడ్డంబును సేన్‌: జీయన్‌ పడిసకత్తిగాటూవలె కనిపించిందని అన్నాడు (ప్రభాతమును కేజరుతో పోల్చుట చీకట్లను గడ్డముతో పోల్చుటలోని వైచ్చితి అధునిక కాలములోని పదజాలము వలన సాధింపబడినది

శబ్దవై చితి తెలుగులో శబ్దములద్వారా గారడీలు చేసిన కవులలో పట్టాభి ప్రధముడు “హైహీలుయాని వంటి కొత్త సమాసములనే సృష్టించినాడీతడు ఇంగ్లీషుపదములను గుమ్మరించిన తొలి కవియును ఈతడే ఇంగ్లీషు మాటలకు తెలుగు మాటలకు సంధికార్యము నిర్వర్తించినదీతడే ౧40% + చేయ అనుమాటల నీతడు క్యాజ్జేయ” అనెను మద్రాసు + సిటీ అను మాటలను సకారంతశబ్దము తర్వాత వచ్చు సవర్హమునకు జరుగు సంధికార్యమును దృష్టిలో పెట్టుకొని మ(దాస్సిట యని (ప్రయోగించెను “దుస్సాధ్య కాంపిటీషను" నంటి మి(శ్రమ సమాసములు సృష్టించెను. మౌనంగా అనుటకు “మవునంగా' అని విడదీసి నాసెను శాకాహారులకు 'శాఖాహారు'లని (ప్రయోగించెను పరాభి చేసిన శబ్ద చమత్కారములకు ఫజేలు రాగం అను గేయము చక్కని నిదర్శనము ఇందులో అతడు మామూలు

ద్ర నవం ంలంయయంయయి.. సకసకలు ఎక్రహెక్రలు వత్హ్మకమమును మార్చివేసెను (ప్రేమికులు అనుటకు '“రేమికులు అని “ఆన్యోన్యము" అనుటకు “అన్‌ యోన్‌య మని (ప్రశ్నించినది అనుటకు 'పరక్‌ నిన్‌ చినది అని అక్షరములను చీలదీసి (ప్రయోగించెను చితగుప్తలో (ప్రచురించబడిన గేయమున పరాభి అచ్చులో ఈ చమత్కారము చేసినాడు అడ్డము తిరిగెను లి ౫ జా 2608 తలక్రిందులై నది ఇంబంంంగ్యా భావమున కనుగుణముగా అచ్చులో మార్చుచేయుట దీనిలోని విశేషము ఇది ఒక విధముగా ఇఇ కమ్మింగ్‌. ఎ (సబావముగల ధోరణియే ఇవిగాక ఆతినవ్యులలో కొందరు జీవన అశ్వము అనుచిత విసంధులను అయస్కాంతించూ వంటి నరికొత్త (శియారూపములను, లెక్కలేనన్ని మిశ సమాసములను బుద్దిపూర్వకముగా (పయోగించినారు విమర్శకులు కాందరు ఇది వ్యుత్బత్తి దార్మిద్యమువలన సం[కమించిన దోషమని బావించిరి కాని వీనిని వైచిత్రి (ప్రేయత్వమను మైకములో పడిపోయి విశ్చంఖలముగా చేసిన (ప్రయోగము అనవచ్చునేమో? ఛందోవై చి(త్రి అతి నవ్యులు (వధానముగా వాడిన ఛందన్సు వచనగేయము. కొందరు మ్యాత్రాఛందస్సులను గూడ వాడిరి వృత్తములను వృత్తములని పేర్కొనకుండ ప్రయోగించుట వీరు చేసిన చమత్కారము పరాభి “నర్తకులు” అను శీర్షికతో తేలిక లతాంతముల తూలరికలు (వాయు విధి యను రీతిలో అయ్యగ్రాహి రచించినాడు వృత్తములను చమత్కారము. కొరకు (ప్రయోగించి మాతాచ్చందస్సులను కొంతవర కాదరించి పచనగేయమును జవనాశ్వమువలె మత్తేభమువల్కె కురంగివలె సివంగివలె బహృరీతులలో నడిపించినారీ అతి నవ్యులు వచన గేయము వీరిస ఎప్టీనాదు దానికి కవికొండల, మల్లవరపు పరాభ్శి శిష్టా (పబృతులెన్నడో పాదులు తీసినారు పరాభి ఫిడేలురాగాల డజన్‌ *లోని గేయములన్నియు వచన గేయములే. కాని కృతిమ (గాంధిక

ఫ్‌ట్‌లు రాగాల ద్‌జున్‌. అనకకాకలన శం రూపములను చేర్చుటవలన, అంతర్హయను పాటించక ఒక్కాక్కమాటు కుద్ద వచనపుతుంటలనే చేర్చినందున, ఇవి (ప్రామాణికమైన వచన గేయము లనిపించుకొన లేదు

సంప్రదాయ (ప్రభావము : అతి నవ్యకవు లెంతగా నియమోల్లంఘనము చేసి తెలుగులో పొశ్చాత్య కవితాధోరణులను దిగుమతి చేసినను పూర్తిగా సంప్రదాయమునుండి విడినడినవారు కారు

వచనపపద్యాలనే దుడ్డుకరల్లో పద్యాలనడుమల్‌ విరుగదంతానని దారుణ (ప్రతిజ్జచేసిన పరాభిసై తము సంప్రదాయ(ప్రభావమునుండి విడివడలేకపోయినాడు ఇతని మృణాళిని అన్న గేయము అనంతర్మపబంధకవుల చిత కవిత్వధోరణిని స్ఫురింపజేయును

“'మృణాళినీ నీ చూడ్కులు చంద కి

రణాలనీ నీతోనుండు గంటలు

క్షణాలనీ నీ నవ్వులు తాసహ

రణాలనీ--

గేయములో నున్నదనుటతప్ప * హాయను తనయా యను వంటి పద్యములకు దీనికిభీదము. లేదు. 'పిడేలు రాగాల డజన్‌"లో (ప్రధానముగా పాశ్చత్యవాసనలే గుబాళించినను బానల్లోడ పోసినట్టుం గురిసేటి వాని యన్నప్పుడు కుంభవనృష్ట స్పురించును. రంగురంగుల చీరలు ధరించిన నాగరిక (స్రీలు వికసిత లతాకుంజాల్డాగా' కన్చింతురన్నబావము పై సం(ప్రదాయము[ద స్పష్టముగా గోచరించును

,. అత్యంత వినూత్న (వయోగములతో ఆం(ధధ్రకవితాలోకమును

సమ్ముగ్థమొనర్చిన _ పరాభి ప్రభృతులగొంతులు ఆ తరువాతికాలమున చాలవరకు మూగపడిపోయినవి. అబ్బూరి ఛాయాదేవిగారు (ప్రచురించిన కవిత అను పేర "రెండు సంపుటాలలోని పరాభి 'యాతాచ్చందస్సు'లు ప్రత్యేకత కలివి 'సిలోనుపిళ్లి

తిం లలల సరోవరాలు క్రహక్రల్ర “స్కాచిపిల్ల, “హ్యోల% చయినా యువతీ అను శీర్షికలతో తనకు అజానజమైన శబ్దార్ధ వై చ్యిత్యము ప్రదర్శించినాడు 'స్కాట్లాండు సరోరుహాక్షి నీదు సోయగమ్ము సాక్షి కన్నుగుట్టు నిన్ను జూచినంత (త్రాగినట్టు స్కాచి అన్న ధోరణిలో గిలిగింతలు పెట్టు విచ్శిత కవిత్వమిది -[ఆధునికాంధ కవిత్వము (సంప్రదాయములు; ప్రయోగములు). ధీసిస్‌ (గ్రంధం, 1967] కరుగంటి సీతారామయ్య ఈ (“ఫిడేలు రాగాల డజను"లోని) మార్గం బాపకవిత్వం కాదని యీన (పరాభి కంరోక్తిగా చెప్పాడు వందనాలు. కొన్ని కొత్త 'ఫాషన్లు తెచిపెటాడు క్త న లా ఎట్టా చూశారా? “కాస సర్లు ఫజిలు స్స లాగున్న నీ కన్నులను సాలు స్‌ చేసే మహాబాగ్యం ఎ మానవునిదో కదా? ఇది నజానే బోక్తారం కమిహ సముపస్తా స్యతివిధి" అనే కాళిదాసు వాక్యాని కనువాదం ఇలాగే కొత్త కవిసయాలు కల్పనలు ఓ బోగంచానా నీవు సంఘానికి వేస్టు "పేపరు బాస్కటువా? ఈన చేసినపనిలో ఒక బేదముంది ఇం్టీషు పదాలను తెసుగులిపేలోనే రాడు ఈన ఎట్ట్లారాశినా అడగడానికి వీల్లేదు, ఫిడేలు రాగం అనే అఖరిగయంలో అచ్చుపద్దతి - ౪019 ఇగ6 1-0గలం176 0౧౧1

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అకాతాడకాాలలణ శస “అన్‌ యోన్‌య మగు దమ్‌ుపతులుకూడి 'గకయారేజ్జేసుకొన్‌ నావుగదా. స్‌వీట్‌ హార్‌ ట్‌ అచు కూడా మామూలు పనికిరాదన్నమాట కొందరికి. ఈ (గ్రంధకర్తగారు మొదట మొదట మృణాళిని రాసినప్పటి పట్టాభిగా వుండి నవ్వుల్లో నవ్యుడై పరాభి అయినాడు ఈ “వచనపద్యాల సంపుటి" (ప్రతిభ ప్యత్రికవారే దీన్ని చూసి ది్యిగభమ చెందారు =-[నవ్యాంధ్ర సాహిత్యవీధులు హైదరాబాదు ఆంధ్రసాహిత్య పరివత్‌ ('ప్రచురణము (1942)] 'కె.వి.రమణా రెడ్డి “నాకు శ్రీ శ్రీ కవిత్వభిక్ష పెట్టాడనుకుంటున్నారు లోకులు కాని నిజానికి నా కవిత్వదీపం వెలిగించింది పరాభి ఆయన పాటలు విని అలాంటివే నేనూ కట్టాలని మోజుపడ్డాను అని ఒక బహి రంగసభలో ఆరు[ద ఇటీవల (ప్రకటించారట కవిగా ఆర్ముదను లోకస్రసిద్దుళ్తే చేసేందుకు ఈతీ ఈ పాటుబడి ఉండవచ్చు కవిగా ఆరు(దను మలచింది ఎక్కువగా పరాభి ఒకప్పుడు పరాభి పేరు ఆతి నవ్యతకు మారుపేరు అతి నవ్య కవిన్నేను అని (ప్రారంభించ గలిగిన ఈ కవికురారం పద్యాల నడుములు విరుగదన్న బూనుకొంది నారాయణబాబు రావణాబాంచై నాగరికతమీద పాషాణపర్షం కురిపించేవేళు పరాభి నాగరికతమీద కాగితాల అమ్ములు ఎక్కు పెల్టుసాగాడు అధివాస్తవ కవియొక్క వ్యక్తిలోకంతో వికటించి స్పర్థించి వైదొలగి చనినప్పుడు, పరాభి కవియొ క్కవ్యక్తి పరమ నిరంకుశమైై (ప్రభువై, కిందుపడిన లోకంమీదుగా నిరారుగా నిల్చుంది భావంలో అధివాస్తవికత కలిగించిన కల్ళోలంసుంచి బయళ్టేరిన

తై. కలనననననుాానాాలనిమవాంంయు. సోవరోలు వెక్రవాక్రలుం అభావం, పరాభిలో శరీరి కాగలిగింది బావకవిని కాను నే నహంబావ కవిని _-అని తానే చెప్పలేదా? సమాజం వలయంలో కవి వ్యక్తి కేంద్రదిందు వైనప్పుడు, అంచులలో తప్ప నట్టనడుమ కవిత్వానికీ సమాజ తత్వానికీ సంయోగం లేనప్పుడు ఆత్మాశ్రయ కవిత్వం వెలువడింది సామాజిక చింతనమే రూపుమాసి కవివ్యక్తి (ప్రతి ఒకటీ ఒక్కొక్క వలయమై ఈ వలయాల కూడికలోనే సమాజచ్మితం తయారై నప్పుడు, అహంభావకవిత్వం వెలువడింది అహంకారం అహంబావమంత (ప్రమాదకారి కాదు ఒకటి, పరులతో షుర్షించనై నా సుర్షిస్తుంది మరొకటి తననే తప్పు తదితరులను గుర్తించదు ఒకటి అరణ్యం అందులో మానవుడు ను సగాల పజ్జవై నా బతుకుతాడు రెండవది శ్మశానరాజ్యం అందులో మానవుడు మహాకాలుడై విహరిస్తాడు ఆత్మాశ్రయ కవిత్వంలో (పేమ అనే ఛద్మవేషం ధరించి కామం తిరుగాడుతుంది అహంబావ కవిత్వంలో కామం పట్టుపగ్గాల్లేకుండా (రంకెవేస్తుంది అంకుశంలేని (క్రియాపదాలు, విభక్తులు, ఆత్మాశ్రయ కవిత్వంలో కనిపించవు “నీవు అనే అంకుశాన్ని ఆత్మాశయ కవి బయాసహ్యాలతో నైనా దర్శిస్తూనే వుంటాడు అక్కడ “నీవు' తెరమరుగులోనై నా ఉంది ఇక్కడ అహంభావ కవిత్వంలో “నివు కు అబావమే ఎదురౌతుంది ఈ వివరీత వ్యక్తివాదం వరాభిలోనే గాదు, పాశ్చాత్యన వన్న యువకులలోగూడా భాసించినట్టు రోజర్‌ గరాడీ రాసిన “లిటరేచర్‌ ఆఫ్‌ ది (గేవ్‌ యార్డ్‌లో మనం చూడగలం నీ ముందు వ్మడసోపేత బోజనం అమర్చిన విస్తరి కాని నీకు తిండితో వెగటు కొట్టింది ఎ తెండితో? ఎర్పాటు చేసిన తిండితో, నీక్కావలసింది అప్రయత్నంగా లభించే తిండి సిద్దాన్నమైనా అది దూష్యమే; పాయసమైనా విషతుల్యమే నీక్కావలసింది వేటతిండి నీ పడక్కముందే నీసన్నిధిలో నిలిచే నవ నిధులున్నాయి. కాని ఎపరిక్కావాలి? నీ కావలసింది సాదాతనం జయంతుడు మాసినతలతో కనిపిస్తే ఎంత నిరాడంబరుడు అంటాం కుబేరుడు మాసిన వుడుపులు ధరిస్తే ఎంత సరళవర్తనుడు అంటాం మనకేం

ఫిటేలు రాగాల డజన్‌ అనాలా. శ్రీస్రే తాలుసుగనక వాళ్ళబాధ = బహుశా వాళ్లు సిరితో విసిగి పోయారు తృప్తితో విసిగిపోయారు అనుభవదాహం వారిని పెద్దమ్మ ఇంటికి లాగివేసింది ఆనందత స్‌ష్ష. వారిని సానికొంపకు చేరవేసింది ఈ సంపన్న యువకుల విసుగుదల (బూర్జువా బోర్తమ్‌) నుంచే అభావ అహంభావ కళారూపాలు వెలువడినై

పరాభిగారి ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ లోగూడ ఈ విసుగుదల మహాకార్యలం పటత్వంగా కనిపిస్తుంది ఇది, అద్సి ఇంకొకటి ఇక్కడ అక్కడ, ఇంకొక కడ చలనమేగాని నిలుపులేదు. గవేషణమేగొని ఇష్టఫలసిద్ది లేదు. తృప్షేగాని తృప్తే లేదు ఉన్నది సరిపోదు లేనిదే కావాలి ఉన్నదానితోనే ఈసడింపు, లేనిదానితో తగనివలపు అందుచేతనే భావంలోగాని భాషలోగాని నిత్యనవీనత , అపూర్వత, లక్ష్యమొతుంది వైచితో ఆరాధ్యమౌతుంది. భాష నాజూకుగా లేదు కాబట్ట, అవసరంకొద్దీ కాకుండా నాజూకుకోసం ఇం్రీషుపదాలను తెచ్చి తెలుగుపదాలకు తోకలు తగిలించు. సాంప్రదాయికభావం కిట్టుదు కాబట్టి అరువుతెచ్చుకొని సాంతపరచుకొన్న నవీన పాళ్చాత్యభావాలను దేశవాళీ జనబాణీ భావాలకు ఎతువుపెట్టు తమ తమ నెలవులు దప్పిని వన్తువులు కోభాదరి[దాలు ఉపయోగదూరాలు అనర్ధదాయకా లౌతాయని విస్మరించు

నగరజీవితం ఎన్ని అరలున్న బోను? ఎన్ని అంతస్తులున్న మేడ? అహంభావకవి వీటినన్నిటినీ చూశాడా? అతని అనుభవం సవ్మగ్తమా? అమంగళంలో మంగళాన్ని, దార్మిద్యంలో దీక్షాసంకల్పాన్ని, నిత్యశ్రమలో గౌరవాన్ని, పడుపువృత్తిలో కన్నీళ్ళజాలును గమనించాడా? జీవితాన్ని ఒక కోణంనుంచి మ్యాతమే చూడగలిగాడు చీకటిలో చీకటుగాని, వెలుగురేక కనిపించలేదు. వెలుగులో వెలుగేగాని చీకటిపోగు. కనిపించలేదు. బందిఖానాయేగాని విడుదల లేదు అరణ్యమేగాని నిషృ్మ9్రమణమార్గం లేదు' పుండుమీది ఈగ వలె పుండు గుచ్చిగుచ్చి రసికను పీల్చి హాయ్‌ హాయ్‌ మనడమేగాని, దానిని కడిగి, కోస్తి మందుపూసి, కట్టుకట్టడం పాూన్స జూడడం లేదు కాబట్టే కవి ధర్మానికి అతగాడు రాజీనామా చేశాడు అమంగళాన్ని, వికారాన్ని, మనస్తాపాన్ని చి(తించేటప్పుడు దానికి రంగు ఎక్కువపూసి, దానిని ఆకర్షవంతంచేస్తే ఫలితం ఎమిటి? నరకమే స్వర్గంగా

త్య కా నునుాతాలయయిణజాల. సకసకలు వాక్రహకలుం మోహింపజేస్తుంది దుర్గుణమే పటుతరంగా గుప్పెట్లో జీవితాన్ని నాక్కివేస్తుంది వ్యసనం నాజూకాతుంది ఇందియాలు నునస్సును శాసిస్తయి (పపంచం మానవాధీనంగాక్క, మానవుడు సంచబూతాల బందీ అవుతాడు. కాబట్టే నవీనతి మారువేషం ధరించిన ఆదిమతం కాగలుగుతుంది మనిషి దైవసన్నిభుడు కాగోరుతున్నాడు గాని రెండువేల యేళ్ళుగా నడిచివచ్చిన రాచబాట నిడివిని కొలుస్తూ తిరిగి ఆదిమ అరాజక అరణ్యజీవనానికి పోగోరటంలేదు అహంబావకవి (పతి ముందడుగులోనూ కాచుకొని ఎన్నో (సపాతాలున్నాయి. అతను వేసే ప్రతి పై అడుగులోనూ వేచి ఎన్నో అధ పతనాలునైై అతనికి పతనమే ఆరోహణం తిరోగమనమే పురోగమనం, వ్యసనమే ఫేషన్‌, వికల్పమే కల్పం పరాభి చాలా గడుసై నకవి ఆరుద్ర అతనికంటె గొప్ప కాని గడుసుదన మొక్కటే కవిత్వమౌతుందా? కవిత్వం ముఖ్యంగా హృదయవ్యాపారం మెదడు కూడా పని చేయవలసిందే చెప్పేదానిని చమత్కారంగా వీలైనంత పరోక్షంగా చెప్పవలసిందే నవీనజీవితంలోని వాస్తవాలను అలంకారాలుగా ఉపయోగించవలసిందే కాని, ఉదేకాలకు అతీతమైన శుద్ద మహాబావాల సపేర్పు కాగూడదు కవిత అది “కదిలేది కదిలించేదో కావలసినప్పుడు, తానుమట్టుకు కదిలి అవతలివారిని కదిలించలేక పోగూడదు పరాభిలోనూ, ఆరు[దలోనూ ఈశుష్క మనోవిలసనమేగాని హృ దయ “ప్రచాలనం దాదాపు లేదనే చెప్పాలి ఫాటో(గ్రాఫరు వ్యక్తిప్రతిభ నాశయించుకొని, వాస్తవాన్ని కళాత్మకంగా చూపగల ఫొటోలవంటివేగాని, వాళ్ళరచనలు గాఢమైన వర్ణాలను తేఠికరంగులతో కలగలిపి అంతరాలుచూపి, నప్ప్చటానఎ్బట వర్ణవిన్యాసంద్వార్హా ఒక దృశ్యాన్ని హృదయంలో తాపగల వర్ణచ్మితాలు కావు “ఎయ్యది హృద్యమపూర్వం బెయ్యది” అనే పద్యంలో, అపూర్వత మాతం సిద్దించి హృద్యత లోపించిన రచనలు ఎందుచేతనంటే, వర్రించే వస్తువుతో వారికి హృదయసనామీప్యం తక్కువ

ఉదాహరణకు ఒక ఆంగ్లో - ఇండియన్‌ అమ్మాయినే తీసుకోండి సినిమాహాల్లో తొమ్మిదణాల సీటుకు ప్రలోభపడుతున్నదంటే ఆ అక్కరలబతుకు మన కళ్తకు కట్టువచ్చు కొని ఈ సహాయం చేసిన యువకునికి కృతజ్ఞతాసూచకంగా తన

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌ అారనలకలు..( ర శరీర తలాన్నంతా పరిశోధనకు సమర్పించుకొంది అన్నప్పుడు ఆ అమ్మాయిమీద కోపానికి బదులు జాలి కలుగుతుంది కాని, ఆ యువకుడిమీదనో? ఆ భావాన్ని నిర్వచించలేము. అది వన్టికోపం కాదు అతను షోదాకాదు, సంస్కారి విద్యావంతుడు ఇటువంటి తొమ్మిదణాల సీట్టు రోజుకో తొంభై ఇప్పించగల శ్రీమంతుడు. అయినప్పుడు అతనిమీద మనకు అసహ్యం కలుగుతుంది అతనితోగాని, అలాంటివారితోగాని, సాహచర్యం, సహజీవనం కూడా అవాంఛనీయ మౌతాయి ఆ అమ్మాయి అక్కరను ఎంత గొప్ప ప్రయోజనంకోసం వినియోగ పెట్టుకున్నాడు ఈ దాత బాధలు తొలగించడం కాదు అతని పని బాధలు వీలుగా సుఖం పొందడం అతను కవి అయితే బోద్ద కానేకాడు అతని నుంచి చేర్చుకోవలసిందేదీ లేదు ఈ మనస్తత్వం ఒక వ్యాధిలక్షణం ఆవ్యాధికి జన్మదాత హెచ్చు లొచ్చులు హస్తిమశకాంతరంగా వున్నవర్గ సమాజం పనిపాటలు లేని సోమరి శ్రీమంతులు, పనిలో అచ్చుబాటు లేని దర్శదులు “అలకాపురానిక్సీ అలగాజనానికి నడుమ జరిగే (ప్రత్యక్ష పరోక్ష స్పర్హలోని కవి ఎదో ఒక పక్షం కాకతప్పదు కాని అహంభాన కవి నిష్సాక్షికుడు. పక్షాతీతుడు. కాబట్టీ వాస్తవ ప్రపంచానికి కట్టుబడని ఫుద్ధ 'స్వేచ్చాజీవి తన కొక్కడికే తాను బానిస తనలోని మంచితనానికి మాత్రం కాదు తనలో పేరుకొని పోయిన జిడ్దువంటి అసంయమిత క్షుదోదేకాలకు బానిస (విశాలాంధ్ర పత్రిక. 1961 (9) “అక్షర తూణీరం' సాహిత్య శీర్షిక క్రింద “నగరం ఫిడేలు పాటలో రోగాలరాగాలు' అనే వ్యానం] ళ్‌ ఆరు[ద 1947 ఉదయించగానే మదరాసులో పెద్ద సాహిత్య తిరుణాల జరిగిందన్న భోగట్టా -. '్రీ శ్రీగానీ, నారాయణబాబుగాన్సీ పరాభిగానీ ఆనభల్లో

తత యాయాలాలలాలాల. పరోవక్రలు వకపాకలం లేరు.వీళ్ల ముగ్గురే ఆనాటి అతి నవ్యకవులకు ఆచార్యులు, ఆరాధ్యులు శ్రీశ్రీ (ప్రచారం చేసిన మా(తాఛందస్సులూ. పరాభి దిమ్మరించిన వచనపద్యాలు, నారాయణబాబు కనిపెట్టిన మధ్యేమార్గాలూ మాకు నచ్చాయి అప్పటికే పరాభి తెచ్చిన మార్పులకు (ప్రతిధ్వనించినట్టు కాన్ని మణిప్రవాళ రచనలు చేశారు. 1947 నాటికి పరాభి ప్రముఖుడు అతని కావ్యవస్తువులు అందరికీ జీర్హమవని వింత వంటకాలు పరాభి అతి నవ్యుడు అతని కవితనిండా నాగరిక వాసనేగాని పల్లెటూరి వాతావరణం లేదు శ్రీ, శ్రీ సైతం కూటికోసం గుడ్డకోసం పట్టణంలో బతుకుదామని బయల్లేరే పల్లెటూరి బాటసారుల్నే వర్ణించాడుగాని అతని కవిత్వం నగరంలోనే కాపురం పెట్టలేదు పరాభి అలాకాదు, నగరం తప్ప మరోటి కావ్యవస్తువు కాలేదు అయితే అతని మెక్నిక్‌ చమత్కారాఐకు తిరుగుబాటు తెంపరితనానికీ విస్తుబోయిన లోకం అతనిలోని సీరియస్‌నెస్‌ని ఇర్జం చేసుకోలేదు ఆధునిక జీవితంలో నగరం ఒక బాగమైనప్పుడు కవిత్వంలో దానికీ ఇవ్వవలసిన వాటా ఇవ్వవద్దా అని అతని ప్రశ్న అయితే అనాడు తెలుగువాళ్ళు దానికి జవాబు చెప్పలేదు అప్పుడు

వాస్తనానికి తెలుగు వాళ్ళకు నగరం లేదు బెజవాడ వైజాగువంటివి సై తం పెద్ద పల్లెటూళ్ళే అందుచేత తెలుగు కవులపై ఆధునిక యాంత్రిక నాగరికతా (ప్రభావంతోపాటు పరాభి (ప్రభావం కూడా పడలేదు (నా ఒక్కడి మీదనే ఎక్కువగా ఆ ఇన్‌ఫ్లయన్సు పడింది) 1956లో మనకు "హైదరాబాదు రాజధానిగా విశాల ర్మాష్ట్రం ఎర్పడ్డాక మన సాహి త్యజీవనంలో (కమేణా మార్చు వచ్చింది కుందుర్తి, తిలక్‌ వంటి తొలితరం నవకవులు కూడా నగరానే ఏ కావ్యవస్తువుగా తరచు తీసుకొనసాగారు ఇరప్టై సంవత్సరాలకు పరాభి విప్లవం పాతపడింది నగరం లేకపోతే ఇవాళ మనకు దిగంబరకవుల ఉద్యమం వచ్చేది కాదు . =ోవేటికనిత్వంలో కొత్తపోకడలు సారస వ్యాసావళి ఆగస్టు 1967, మదరాసు]

లలన త్రిపురనేని మదుసూదన రావు భావకవిత్వం మీద తిరుగుబాటు చేసిన నాటి యువకుల్లో శ్రీ రంగం ళ్‌ నారాయణబాబు కూడా ఉన్నాడు. శ్రీ శ్రీ. శిష్‌ల్లా పరాభి మొదలయినవాళ్లు తిరుగుబాటు కవుల్లో (ప్రముఖులు పరాభి నగరవాతావరణాన్ని వర్షించడంలోనూ, విచ్శితమైన భావప్రతిమల్ని వూహించడంలోనూ, సెక్సును స్వేచ్చగా వివరించడంలోనూ కొత్తదనాన్ని సాధించాడు వ్యక్తిగత అరాచక వాదం, “ఆధునికత” పరాభి కవితలో కనిపిస్తాయి ఈ కవి మనస్సులోతుల్లో ఆధారశక్తుల్ని మ్లోషిస్తే ఆత్మాశయ ఇనుపకవచంలో వుండిపోయిన వైనం కనిపిస్తుంది ఉపరితలంలో మార్చే కాని లోతుల్లో భావకవితా బంధువే కాకపోతే కాస్త అరాచకథోరణి వుంది అందుకే ఒక శిల్చవిధానాన్ని అభివృద్ది చేసుకొని భావకవిత్వేతరమైన నవ్యతను సాధించిన కవిగా వీరిని పరిగణించవచ్చు శీ శ్రీ: శిష్‌ట్లా పరాభి . మొదలయినవారు తమ మార్గాల్ని తాము నిరాఘాటంగా యెన్నుకున్నారు. ఒక్క నారాయణబాబుకే స్పష్టమైన మార్గంలేదు. వీళ్లు (4 శ్రీ యేతర తిరుగుబాటు కవులు?) సాధించిన వచన కవితాప్ర(క్రియ ఒక్కటే _(శ్రీ రంగం నారాయణబాబు - రుధిరజ్యోతి' సమీక్షావ్యాసం, 1972 సెప్టెంబరు, “సృజనిపత్రిక]

విశ్వనాథ సత్యనారాయణ పరాభి అని ఒక కవి వున్నాడు ఆపేరులోనే అతని లక్షణం తెలుస్తున్నది కదా? పట్టాభి అన్నది పరాభి అయింది రెండు టాలు ఎందుకని ఒత్తురా పెట్టాడు ఆయన పుస్తకం చూడాలి ఆయన పుస్తకంలో చివరిపాట ఉన్నది ఆపాటలో వర్హ్మక్రమం విపరీతంగా వుంటుంది కల్కి అని వుందనుకో నీవు లీ కింద క వత్తు ఇస్తావు ఆయన కలి విడిగా రాసి కి విడిగా (వాస్తాడు ఇది సరేకాని కొన్ని కొన్ని ఇట్లా (వ్రాస్తే తెలుగు పద్యాలు హింద్‌ ఇక్షరాల్లో (వ్రాసినట్లు ఇం్రీషు అక్షరాల్లో (వాసినట్లు వుంటుంది అదొకమోస్తరు వీప్లపం విప్పవం అన్న తర్వాత ఇది జౌను ఇది కాదు అన్న నియమమెక్కడ? “పరాభి కూడా పెద్ద విస్లవకారుడా? ఆయన విష్ణవమంతా పూర్వ కవితా సమయాల మీద జార్దిటౌనులో చందమామని వర్షించాడు వీళ్లందరూ పూర్వకవిత్వ సందాయాలమీద దాడి ఎత్తినవాళ్ళు పూర్వకవిత్వంలో చంద్రుడు, మలయానిలం, మన్మధుడు కోకిల వీటిని ఆశ్రయించి వాళ్ళు ్భ పద్యాలల్లుతారు ఈ కొత్తకవులకు అవంకే ఒళ్ళుమంట -(తెలుగుసాహిత్యం £ హేతువాదయుగం. (రేడియో ప్రసంగాలు) భారతి పథతిక్క 1962 జూన్‌] ఈ (గంధంలోని విశిష్టత, కవీ కవిత్వమూ గలసి (పచ్చన్నవేషంతో నవీన నాగరికతా రంగంలో, గూఢసంచారం గావించడానికి అంగీరించడం మ్మాతమే ఈ గుర్తింపే వివేకమే ఈ కవికుషూరుని పావురాయి పన్టీ కవిత్వానికి శ్రీ రామరక్ష్మ -ఆంధప్రభలో “విశ్వం' సమీక్ష (తేదీ తెలియదు)

సీడేలు రాగాల డజన్‌ అుుకదువననయణలు గద్ధ “నవ్యస్త్రో అనే కావ్యంలో కవి నవ్యస్త్రీని సంబోధించి ఇట్లాఅన్నాడు (కాస్వర్డు పజిల్సు లాగున్న నీ కన్నులను సాల్వుజేసే సుహాభాగ్యం శ మానవునిదో కదా "” సరిగ్గా ఈ కావ్యాలలో కవిత్వం కూడా అలాగే వుంది అన్నీ (కాస్వర్డు పజిల్సు కవిత్వమే కాకుండా చివరకావ్యంలోని అచ్చుకూడా (క్రాస్వర్హు పజిలుగా ఉన్నది యాదృచ్చికముగా చూచేవారికి ఈ (గంధము వేళాకోళము కోసము (నాసినదా అనిపంచనచ్చు. కాని అది సరికాదు ఇది (ప్రయత్నపూర్వకముగా కొత్త విధమైన శిల్పముతో (వ్రాసిన కావ్యము. ఆ శిల్చ్పస్వభావము “ఆత్మకధి అనే కావ్యములో కవే చక్కగా వర్రించినాడు కవిపేరు నవ్యం* కావ్యాల సంపుటిపేరు నవ్యం'* ఖరీదు నవ్యం (డజన్‌ అర్హణాలు) అచ్చు నన్యం* ఛందస్సు (లేక పోవడము) నవ్యం* వ్యాకరణం (లేక పోనడము ) నవ్యం* అంకితము నవ్యం; కొత్తరకమైన మణిప్రవాళమైన భాష, నవ్యం* అంకారాలు నవ్యం; శ్రీశ్రీ 'ఇంటోలో. కొత్తశక్తులు కొత్తరూపంలో సాక్షాత్మరించాలి అన్నాడు. శ్రీ ఉమామహేపు కావ్యాలలో ఉన్నంత కొత్తరూపము ఇందులో ఉన్నది ఇం్మటో' కారులు కొత్త శక్తులు మాతం ఈ కావ్యమాలలో మృగ్యముగా ఉన్నవి కొత్తదనముకోసము చేసిన (ప్రయత్నము వల్ల ఈ కవి కొంత చితరచన చేయగలిగినాడు. జాబిల్లి అనే కావ్యములోమా(తము ఈ చిత రచన చిత్రత్వగుణ మా(తాన్ని కొంతవరకు దాటగలిగింది ఈకవి అహంకారము వదిలిపెట్టుక కొత్త శక్తికూడా ఉన్న కావ్యాలు ముందుముందు (వాయగలడనుకొంటాము అయితే ఈ కవిని అనుకరించి 1ఇతరులెవరై నా కాన్యాలు వాస్తే వాళ్ళను విశాఖిపట్టుణం పంప వలసివస్తుంది -[ప్రతిభ సంపుటి 4 (గిడుగు స్మారకసంచిక)లో నో.న.శ,సమీక్ష

శ్రీ శ్రీ

పరాభి 'ఫిడేలురాగాల డజన్‌” తన్ను చాలా చాలా (ప్రబావితం చేసిందని ఆరుద్ర స్వయంగా ఒప్పుకొంటాడు ఛందస్సులమీద పరాభి కున్నంత అధికారం శిష్‌ట్లూకుగాని, నారాయణబాబుకీగాని లేదు

ఈనాడు ఆరు[ద ముద అంటారే అది (ఫొర్దరీ అనబోనుగాని) నిస్పందేహంగా పరాభి మ్యుదే అది దాబియిప్పటికీ యింకా ఆర్ముద బైట పడలేదు

-(నగ్నమువి “తూర్చుగాలోక్‌ (శ్రీ శ్రీ పీరిక, 17-5-1972.)

ఫడాలు రాగాల డజన్‌ అతనునా ద |

డాక్టర్‌ వెల్చేరు నారాయణరావు

భావకవిత్వం మీద పనిగట్టుకుని దండయాత్ర చేసినవాడు పరాభి ఫీడేలు రాగాల డజన్‌ భావకవిత్వ హేళన (ప్రతిభావంతంగా చేసిన కావ్యం శుక్షపక్షంలా జడ ద క్పధంతో బావకవిత్వాన్ని హేళనచేసిన కావ్యం కాదిది భావకవిత్వంవల్ల ఎర్పడిన జడత్వాన్ని తొలగించే దృక్పధంతో చేసిన 'ప్రాణవంతమైన కూన ఇది

కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకుంటున్న పరాభికీ 1338లో ఇలా అనిపీంచిందిట

త 1 12/ 008 ౫0) 0064 జఢ 1001664 910008 శం ఇ6కేంళ 1 $8౫ ఓం [11 001 9800906049” 96008 0020 6 అుం16 మటంరే 8ఓ/ &1 భరి 30032064 629103 1 [46 10264 మ 172 జంతు 2 వార జుర2003 ఖర 2 .2క్రం08 5 80085, 56రేలసే? 105628 లా మంజుకి.

అనుసరిస్తాను నవీన పంధా; కానీ

భావకవిన్మాతము కాన్నే* నే

నహంభావ కవిని అని (ప్రకటించుకుని (ప్రకటించిన ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ వెల డజన్‌ అర్హణాలు ఇత్యాది ముఖప్యత చమత్కారాల వల్లనే కాకుండా కవిత్వంగా ఆనాటి కవిత్వానికి విద్యుత్‌ చికిత్స అయింది భానకవిత్వంలో ఎవి సున్నితంగా చెప్పుకుంటారో వాటినన్నింటినీ హేళన చేసిన జట-ైంలుు పరాభి రచన తెలుగు కవిత్వంలో చిరకాలంగా కవితా వస్తువులుగా అలవాటయిన (ప్రతి వస్తువున్తూ, భావాన్నీ, శై లినీ అకవిత్వాంశాలుగా (ప్రదర్శించడం కనిపిస్తుంది ఇందులో

తగిలింపబడియున్నది జాబిల్లి

చయినా బజారు గగనములోన; పయిన

అనవసరంగా అఘోరంగా. అని కవిత్వంలో సుప్రతిస్టితుడయిన చర్మదుణ్ణి ఎలెక్షిక్‌ దీపంతో సమానంగా చూసి వెండి రూపాయి కన్న, రంగుల ఎలెక్షిక్‌ దీపాల కన్న, “నాగరీక కన్యల

ళ్‌ ఫ్ర జ (సలనకామా?! లి

త్రం నాలా వాలవలంఅణాజయలు. సకనకలు వెక్రపకలు పవుడర్‌ పూయబడిన ముఖాలికన్నా చంద్రుడు తక్కున వాడుగా చెప్పడం - పాతబడిపోయిన కవిసమయాన్ని బయటపెట్టడం కోసం (ప్రబంధ కవిత్వంలో విసుగు లేకుండా వర్షితమైన స్తన సౌందర్యాన్ని నిర్మొహమాటంగా -

అహో జాతికన్నియ చిక్కని నిక్కబొడుచుకొని

వచ్చునట్టి గట్టి రొమ్ము అని కల్తీలేని అకవితారీతిలో చెప్పేస్తాడు కవి కార్హనీ సిగరెట్హనీ, మసాలా దోసెనీ కవితా వస్తువులు చెయ్యడంతో మలయా నిలమూ, మల్లెపువ్వులూ మట్టికొట్టుకు పోయాయని చెప్పకుండా చెప్తాడు కూడా వెతికినా సున్నితమైన భావం, సున్ని తమైన పలుకుబడీ లేని తనానికి ఈ కవి పనిగట్టుకుని (ప్రయత్నిస్తాడు [గ్రాంధికభాషని మామే. కాదు, ఆ భాషలో అలవాటుగా కవిత్వపు భాష వేసుకుని తిరిగే పలుకుబడిని బట్టబయలు చేశాడీయన

భావకవులది అమలిన శృంగారం కాగా పరాభిది నూటికి నూరుపాళ్లు మలిన శ (ఎంగారం భావకవులది సుకుమార శ (ఏంగొరం కాగా పరాభిది సుతరామూ సుకుమారతలేని మోటు 1 గంగారం

అరటిపండున్‌ పక్కుతీసి తినేలా

(మింగివేశానే ఎనా నగ్నాంగమ్మును ఇత్యాది రీతిలో వుంటాయి పరాభి శ సింగార" వర్ణనలు పురాణ స్త్రీల పాతివ్రత్యాన్ని కూడా నిర్దాక్షిణ్యంగా భగ్నంచేస్తాడు పరాభి. సీత రాముడి భార్యగా కన్న రావణుడి (ప్రియురాలిగా వుండాలనుకుంటుంది

భావకవిత్వం ఆత్మాశ్రయ కవిత్వం కాగౌ పరాభి కవిత్వం కపట ఆత్మాశయ కవిత్వం. ఈ కవిత్వంలో నేను” కవితో తాదాత్మం గల 'నేను కాదు ఆకారణం చేతనే, పారకుడు తాదాత్మ్యం పొందగల “నేను కాదు కూడా. ఎదుటివారిని కవన చెయ్యడానికి వారి రూపం తనమీద ఆరోపణ చేసుకునే ఎత్తుగడ ఫలితమైన

ఫీడేలు రాగాల డజన్‌ నాలను నమలాలి క్‌3

ఆత్మాశయత్వం మాతమే ఇది. ఈ పద్యాలలో వచ్చునట్టి “పరాభి అను “పీరుగల ప్యాతకు (గ్రంధకర్తకు ఎమాతం సంబంధం లేదని గమనింపు” అని (ప్రకటించి - కృష్ణపక్షంలోని కృష్ణుకును దాని (గ్రంధకర్త నామంలోని కృష్ణకును ఎలా సంబంధం లేదో అలాగే- అని పోలిక తేవడం వెక్కిరింపుకోసం నిజానికి కృష్ణపక్షంలో కృష్ణకీ, కృష్ణశాస్తిలో కృష్ణకీ సంబంధం వుంది ఉన్న సంబంధం సున్నితంగా వ్యక్తం కావడానికి వదిలేసి దాన్ని స్పష్టంగా అవును - కాదు అని చెప్పకుండా వుండడం భావ కవిత్వపు పద్దతి కొన్ని బావాలు అలాగా ఊహకి వదిలెయ్యాలి. మాటల్డోకి తెచ్చామంకేు చాలు అవి దెబ్బతింటాయి అనేది భావకవిత్వపు తరహా కావాలని బాహాటంగా పరాభి అనే పేరు కవితంలో వాడి ఆ పరాఖి, కవి పరాభీ ఒకరు కారనడం - ఆ తరహాని వెక్కిరించడం కోసం

ఆఖరికి ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అంకితం కూడా భావకవిత్వం మీద వెక్కిరింపు కోసం చేసిందే మృణాళినికి - కాదు కళ్యాణికి కాదు ఇరువురికి- అని ఇద్దరికి అంకితం చెయ్యడం బాహాటంగా ఇద్దరిపట్ల ఇష్టం చూపించడంకోసం.. ఒక (ప్రియురాలు వుండడరి ఆమె ఎకైక (ప్రియురాలు -

నా యంతరంగ శాంతిదేవత

నా తపః కల్చవల్లి ఇలా ఆమెని గురించి ప్రతికవీ పూజాభావంతో చెప్పడం, ఆమెతో అనుబంధం జన్మ జన్మాలయ్యాతి కావడం భావకవిత్వంలో ప్రసిద్ధం ఆ అలవాటుని వేళాకోళం చెయ్యడం ఈ అంకితంలో కనిపిస్తుంది

ఆర్హసం అనుభూతి, సెంటిమెంట్‌ - ఇవి పరాభి కవిత్వంలో వెతికినా కనిపించని విషయాలు కవిత్వపు వేషం వేసుకుని అకవిత్వం తిరుగుతున్నప్పుడు, కవిత్వం అకవిత్వపు వేషంలో రాసలసివుంటుంది. సరిగ్గా ఈపనే చేసింది పరాభి కవిత్వం సారం నశించిన ఆకొరాలు కాలం చెల్లిపోయినా రాజ్యం చెయ్యకుండా వాటి వికృతిని బయటపెట్టిన విధ్వంసకుడు 1008001856 పరాభి ఫిడేలురాగాల డజన్‌ భావకవిత్వానికి దహన సంస్కారం చేసింది. ఇంక ఆ తరవాత ప్రతిభావంతు లెప్వురూ భావకవిత్వం రాయలేదు. అలవాటుని ఆశయించుకున్న 'రెండన తరగతి కవులు ఎప్పుడూ వుంటారు

త్మ దతతాకలకనతోనకనననుననననననాననావయయమయయయయయలి.. పర్రోసద్రోర్సు వర్రహద్రర్టు అయితే పరాభి కవిత్వం మీద న్యాయమైన వినుర్శ ఇంతవరకూ రాలేదు దువ్వూరి రామిరెడ్డి ఫిడేలు రాగాలని తీవ్రంగా ఖండించారు యౌవన (ప్రాదుర్భావ సమయమున కామ్మో(దిక్తుడు కామార్తాహి (ప్రకృతి కృపణా క్చేతనా చేతనేవు' అను కాళిదాసు సూళక్తికి ఉదాహరణ (పాయుడయి వలపు వస్తువులతో నవసి మతిచెడిన యువకుని ఉన్మత్త (ప్రలాపములి స్పురించాయి పరాభి పద్యాలాయనకి భావకవిత్వంపై వచ్చిన తిరుగుబాటు బావకవులకి ఎంత కోపం తెప్పించిందో చూడడానికీ ఈ అభ్మిపాయం ఉపకరిస్తుంది దాదాపు అంతకోపమూ వచ్చింది సి నారాయణరెడ్డిగారికి “పాశవిక 1 స్‌ంగార (క్రీడలకు, అసంప్యూర్ణ కామవాంఛలకు పతాకలవంట” వని ఈ గేయాలన్నిటినీ ఖండించి, 'ఈ ధోరణి పరాభితోనే అస్తమించుట తెలుగు కవితలోని ఆరోగ్యవంతమ్లైన లక్షణములలో నెన్నదగినది" అని రాశారాయన వీళ్ళకి ఎందుకింత కోపం వచ్చిందో తెలియదు కాని ఫిడేలు రాగాలలో కామపరతంతత లేదు. నిజానికి ఫిడేలు రాగాలు ఎ ఆవేశాన్నీ కలిగించే రచన కాదు ఈ రచవాధోరణి ఆవేశవ్యతిరేకమైన ధోరణి అపహాస్య ధోరణి బావకవిత్వపు 'అకామ' తత్వాన్ని వెక్కిరించడానికి పరాభి చేసిన ఈ కామవర్హనలు ఎనీ నిజంగా కామాన్ని 'రెచ్చగాస్ట్రవి కావు ఇందులో నాయికా నాయకులపట్ల కవికి గూడా హాస్యదృష్ట్రే వుంటుంది ఉదాహరణకి ఆరోజు' అనే పద్యంలోనాయకుడై న పరాభి" శర్కర స్వరం (కర్కశ స్వరాన్ని జ్ఞాపకం తెచ్చే పదం) నాయిక అతనితో “సమానమయిన లావుంగల్లి/దిట్టంగా జంతువట్లుంటుంది" ఫ్టోరింగదిరేలా/బాటా హయిహీలు బూట్సులు మీదన్‌/సవారీ జేస్తూ వస్తుంది వారిద్దరూ “ఎనుంగు గున్నల్లా” గుంటారు. వాళ్ళు “20 అయిటమ్సు అంచి హీ మాలయమంతి భుజిస్తారు ఈ పద్యంలో “ప్రావీదిశ సూర్యచక్రం రక్తవ్వర్ధంతో/కన్పట్టింది' ఇందులో “బీడావ్షిత అధరాలు" అపూర్వంబగు మజా" ఇలాటివి బావ కవిత్వంలోనూ సంప్రదాయ కవిత్వంలోనూ అలవాటుగా ఒక భావాన్ని చెప్పే సందర్భాలలో వాడే మాటలకి నికృతీకరణలు ఒక కామ భావాన్ని (ప్రనర్తింప జెయ్యాలనే దృష్టి కవికి వుంటే, ఆయా ఘట్టాలలో ఈ విక సతీ కరణవల్ల కలిగే అపహాస్య భావానికి

ఫీడోలు రాగాల దజున్‌ లు

టాడా కర ఆస్కారం లేదు పరాభి పద్యాలలో కామో[దిక్తతను చూడడం పద్య (ప్రదేశాన్ని అతి(క్రమించడం వల్ల జరిగిన పారపొటు కాగా భావకవితా మర్యాదల పట్లు అశేష అభిమానాదరాలు గమనించవలసి వుంటుంది; అంతే

(ఇంతకు మించి, “ఫ్రాయిడ్‌ ప్రతిపాదించన సెక్సు సద్దాంతము పరాభి కవిత్వంలో వుందని సి నారాయణరెడ్డిగారూ, వాళ్ట్‌విట్‌ మన్‌ పద్యములకు పరాభి పచన పద్యాలు అనుకరణ'లు అని రామిరెడ్డిగారూ అన్నారు, కాని ఆ మాటలు ఫరిశీలనకి నిలవవు వ్యక్తిగా పరాభికి (ఫాయిడ్‌, వాల్స్‌విట్‌ మన్‌ అభిమాన రచయితలన్నమాట ఆయనే చెప్పుకున్నాడు కాని ఆయన కవిత్వంమీద ఆ (ప్రభావాలుండడానికి అంతమాత్రాన ఆస్కారం లేదు ఇలాగే పరాభిమీద ఇలియట్‌ (ప్రభావం వుందని ఆరుద్ర అన్నమాటకూడా పరిశీలనకి నిలవదు నగర జీవిత చిత్రణ చేసిన మొదటి తెలుగుకవి పరాభి అని ఆర్ముద అన్నారు అక్షరాలా ఇది సరికాదు పరాభి చేసినది ఎ జీవిత చిితణా కాదు. కాని పరాభి ఫిడేలు రాగాలలో నగర వాతావరణం వుంది. నిజమే కాని అంతమాత్రాన ఇలియట్‌ కీ ఈయనకీ పోలిక చూపించడానికి పూనుకోవడం సరికాదు తెలుగుకవుల మీద ఇంగ్లీషు కవిత్వపు (ప్రభావాలు చెప్పడంలో ఇంతకన్న ఎక్కువ మెలకువ అవసరం ఖీ

భానకవితా పక్షపాతంతో రామిరెడ్డి, నారాయణ రెడ్డిగార్హు పరాభిని చూడగా రనుణారెడ్డిగారు అభ్యుదయ కవితాదృష్టితో చూశారు పరాభి అహంభావి కవిత్వాన్ని విపరీత వ్యక్తివాదంగా పరిగణించి, అది బూర్జువా బోర్‌ డమ్‌ నుంచి పుట్టిన కళారూపంగా భావించారాయన

చలనమేగాని నిలుపు లేదు. గవేషణమేకాని ఇష్టఫలసిద్ది లేదు త ఏ ప్టేకాని, తృప్తిలేదు ఉన్నది సరిపోదు లేనిదే కావాలి. ఉన్నదానితోనే ఈసడింపు, లేనిదానితో తగని వలపు అందుచేతనే భావంలోకాని భాషలోకాని “నిత్య నవీనత' “అపూర్వత' లక్ష్యమౌతుంది 'వెచితి ఆరాధ్యమవుతుంది భాష నాజూకుగా లేదు కాబట్టి అవసరం కొద్దీ కాకుండా నాజూకు కోసం ఇం్టీషు పదాలను తెచ్చి తెలుగు పదాలకు తోకలు తగిలించు సాంప్రదాయిక భావం కిట్టదు కాబట్టీ అరువు తెచ్చుకుని సాంతపరచుకున్న నవీన పాశ్చాత్య భావాలను దేశవాళీ జనబాణీ భావాలకు ఎరువుపెట్టు

బలంగా (ప్రతిపాదించిన తన విమర్శలో రమణారెడ్డిగారు చేసే ముఖ్యమైన ఆరోపణ పరాభిది వైచిత్రీ ప్రియత్వం కోసం వచ్చిన నవ్యత అని రెండవ

కర్ర కనకాల ననననననిననావావాలాయయయయయయలంలు.. పక్‌సకోలు వాక్రహాక్రలు ఆరోపణ ఇందులో శుష్క మనోవిలసనమేకాని హృదయ (ప్రచాలనం దాదాపులే దని మూడవ ఆరోపణ పరాబి కవిత్వం ఎమీ 'బోధించదని నాలుగవ ఆరోపణ అతను పక్షాతీతు డనీ అలకా పురానికీ - అలగా జనానికీ జరిగే పోరాటంలో ఎ పక్షమూ వహించడనీ ఈ కారణాలు చూపించి ఈ మనస్తత్వం ఒక వ్యాధి లక్షణం అనీ, తనలో పేరుకుపోయిన జిడ్డు వంటి అసంయమిత క్రు(దో(దేకాలకు బానిసి అనీ న్మిర్ణయించారు రమణారెడ్డిగారు తమ అభ్మిపాయాలకు పాశ్చాత్య కవిత్వ విమర్శలో కూడా తోడ్చాటు వుందని రోజర్‌ గరాడీ రాసిన లిటరేచర్‌ ఆఫ్‌ ద గేవ్‌ యార్డ్‌ ని ఆధారంగా చూపించారు అనలు రోజర్‌ గరాడీ చేసిన విముర్శనీ బూర్జువా బోర్‌ డన్‌ సిద్దాంతాన్నీ పరాభి కవిత్వానికి వర్తింపజెయ్య వచ్చునా అన్న సంగతి చూసే ముందు రమణారెడ్డిగారు పరిగణించని అంశాలు "రెండున్నాయి. 1 పిడేలు రాగాలు (ప్రచురితమైన సందర్భం* చారిత్రకంగా అప్పటి కవిత్వంలో ఈ పుస్తకం వల్ల నెరవేరిన (ప్రయోజనం- 2 ఫిడేలు రాగాలలో కామా నికున్న ప్మాత వీటిలో మొదటి అంశం ఈయన పూర్తిగా విస్మరించారు. రెండవ అంశంలో రామిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి గార్హ లాగానే పూర్తిగా అతినై తిక ద ఎష్టీ అవలంబించారు ఫడేలురాగాలు (ప్రధానంగా హేళన కావ్యమనీ బావకవితా కాలంలో ప్రసిద్ద మైన శైలినీ అభిప్రాయాల్నీ, దృష్టినీ ధ్వంసం చేయడం దానివల్ల నెరవేరిన (ప్రయోజనమనీ రమణారెడ్డిగారు గమనించలేదు అందులో ఇంతగా కోపగించు “కోవలసిన కామ విశ్శంఖిలత నిజానికి లేదనీ, (ప్రతిపద్యాన్నీ ఉన్నది ఉన్నట్టుగా పరిశీలిస్తే కలిగేది అపహాస్య కామమే కాని కామో దేకం అందులో లేదనీ ఆయన చూడలేదు ఇక ఇందులో వై చితీప్రియత్వస్వరూపం ఎలాంటిదో చూద్దాం ఇందులో ఇం్మగ్గీషుపదాల వాడీక్త అసాంప్రదాయక బావాల కూడిక్క ఈ "రెండింటికీ విధ ;౦సక తత్త్వమే ప్రధాన (ప్రేరణలు వీటికి కేవల వై చిత్రీప్రాయత్వం కారణాలుగా (సతిపాదంచడం సరికాదు ఇందులోని (ప్రతి కొత్త (ప్రయోగమూ వూహ్హ అంతకు ముందు కవిత్వంలో ఒక నిస్సారమైన అంశానికి హేళన (ప్రయోజనరహి తమూ, తదేక పరమార్ధమూ అయిన కొత్తదనమే వై చిత్రీప్రియత్వం అవుతుంది అలాంటిది బూర్జువాబోర్‌ డమ్‌ ఫలితమని అనవచు ఎను కాని పరాభి రవన ఆ నిందకీ తగదు

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ ఇలానా నాననా ననా పైత ర?

ఎమన్నా అయితే ఇది పాకీ సాహి త్యం; 112 0276986 పరాభి సామాజిక (ప్రయోజనం దీనివల్ల (ప్రత్యక్షంగా లేదు కాని జడతామయమైన సాహి త్యరూపాల్ని ధ్వంసం చేసిన రచన ఇది.

రోజర్‌ గరాడీ విమర్శనకీ తెలుగు సాహిత్యంలోని ఈ పరిస్టితికీ పోలికలేదు యూరప్‌లో తాత్త్విక పరమార్దాల, ఆచరణమార్హాల ఘర్షణలో, గతితార్కిక భౌతిక వాదాన్నీ, కమ్యూనిష్టు రాజకీయాలనూ విడనాడి, తెగనాడ్కీ ఒక అరాజక అనిబద్ధ “స్విచ్చాజనిత క్షోభనీ గత్యంతర రహిత అశక్తతనీ అవలంబించి దానికి విశేష (ప్రచారం, (ప్రాముఖ్యం కలిగించిన ఒక వర్గం రచయితలు ఎర్పడ్డ పరిస్తితిలో రోజర్‌ గరాడీ ఈ పుస్తకం రాశాడు ఆ పరిస్థితుల్లో వర్తించే వాదనలను పరాభి పుస్తకానికి పట్టంచడం సమర్ధం కాదు

అహంబావకవిని అని పరాభి చెప్పుకున్న పేరు రమణారెడ్డిగారు కూడా వాచ్యార్థంలోనే (గ్రహించారు ఈ అహంభావం నిజానికి ఈ కవిత్వపు లక్షణం కాదు భావ కవిత్వపు లక్షణం; సంప్రదాయ కవిత్వపు లక్షణం

ఎవ్వరిని యెంతురో నన్ను ఎ ననంత

కోక భీకర తిమిర లోకైక పతిని అని అతిలోకమ్లైన వ్యక్తిత్వాన్ని (ప్రదర్శించుకుంటాడు భావకవి ఇక సంప్రదాయ కవులైతే కవిత్వవ్యక్తి చాటుకూడా లేకుండా నేరుగా తమను గురించి తామే గొప్పలు చెప్పుకోడం (ప్రత్యేక కళగా సాధన చేశారు భావకవిత్వం నుంచి అప్పుడే విడిపోయి ఒక కొత్త (ప్రాచీన సంప్రదాయ మార్గానికి ఆచార్యత్వం వహి ంచబోతున్న విశ్వనాధ సత్యనారాయణగారు తాము - అలఘు న్వాదు రసావతార ధిషణాహంకార సంభార దోహల (బాహ్మీోమయ మూర్త నని చెప్పుకున్నారు ఈ లక్షణం మీద సొముదాయకంగానూ, భావకవి అహంకార (ప్రదర్శనం మీద ప్రత్యేకంగానూ ఈసడింపు (ప్రకటించే పేరు -పరాభి పెట్టుకున్న “అహంబావకవి" అనే పేరు దీనికి వాచ్యార్థం పొసగదు అంతేకాదు, ఫీడేలురాగాలలో ఒక విలక్షణమైన ఆత్మనిరాకరణతత్వం వుంది ఇది భావకవిత్వంట్లా, సంప్రదాయక కవిత్వంపట్లా పరిహానదృష్టీని కల్నించడమే కాని, తన రచనామార్గంపట్లు ఆనుయాయిత్వాన్ని (ప్రోత్సహించదు

వట్ట. లకనతనలానననననానన లను యయలవలలాలలల ప్రనోసకోరు వొక్రవాక్రర్తు పరాభిని చూసి ఇంగ్లీషు - తెలుగు కలగాయభాషతో రచనలు చేసినవారు పరాభి కవితామార్గాన్ని అనుసరించడం లేదు అతనిలో ఉపరితలం మీద కనిపించే లక్షణాలను అనుకరిస్తున్నారంతే నిజానికి పరాభికీ ఇతరులు అనుసరించదగిన కవితామార్గం లేదు ఎలా రాయకూడదో చెప్పడమే అతని పుస్తకం చేసే పని తాత్వికంగా పరాభి అరాచకనాది ఆమేరకి అతనిలో కాల్చనిక తత్వం వుంది అభ్యుదయ కవితాయుగంలో వచ్చిన వై తన్య కవిత్వానికి పరాభి ప్రత్యక్షంగా సాయపడింది ఎమీ లేదు కాని అతని పరోక్ష ప్రయోజనం విస్మరించదగినది కాదు [1987లో వెలువడిన “తెలుగులో కవితా విప్ణవాల స్వరూపం" అనే పరిశోధన (గ్రంధంనుండి]

ఖై ల లలల.

ఇంటో

ఒక మాటకు ఒక అర్ధం అదీ న్యాయం, కాని ఈ (ప్రపంచంలో చూడండి ఒక మాటకు పది అర్జాలు ఒక అక్షరానికే లక్ష అర్జాలు శ్రీ అనే అక్షరం, లేదా నూట చూడండి - ఎన్ని అర్జాలో చూ నానార్థ నిఘంటువు

ఇక రెండో కొపను . ఒక అర్జానికే కోటి పదాలు ఉదాహరణ, స్త్రీ స్త్రీ వాచకొనికి పర్యాయ పదాలు ఇంతవరకు సంపుటీకరించిన కాస్తిగారివరూ నాకు కనబడ లేదు

ఈ పదార్దాల నిరంకుశత్వం భరించ లేడు నవకవి ఒక పదం అనేక అర్జాలను అంత పురంలో దాచుకొనే వివాహం, ఒక అర్థం అనేక పదాలతో విచ్చలవిడిగా విహరించే వ్యభిచారం, రెండూ నచ్చవు నవకవికి

వ్యాకారణం నూతం? వాక్యానికి కర్త కర్మ (క్రియల అనుబంధం విధిస్తారు కాదూ? వీటికి నవకవి విడాకులిస్తున్నాడు. కర్త లేకుండా ఒక్క (క్రియమ్యాత్రమే నిరంకుశంగా విహరిన్తూంశే కొందరం కళ్ళూ పాడుచుకుంటున్నారు కాని కవి నర్యతో ముఖ స్వాతొం[త్యోదూత స్వేచ్చాదాత అవ్యయం అనాచ్చాదితంగా జికొశ మధ్యంలో ఊగవచ్చును. విభక్తి విశ్సుంఖిలంగా షికారు పోవచ్చును. (ప్రతిఫలం విచిత్ర సౌందర్యం

ఈ) నాల నా నానన మనన వకసకలు నెకనకలం

విచ్శితవా సౌందర్యం సౌందర్యవేం విచ్శితం

ఛందస్సుల చండళాసనానికీ కూడా కాలం వెళ్లిపోయింది కవిహృుదయంలోని రాగాలాపన ఎట్టే తీగలుగా సాగితే అదే గీతానికి ఆకారం నిర్ణయించాలి లయ (గ్రాహిలో వసంత వర్షన నమహా(సస్టరలో

ఈం య

యుద్ధగీతం ఒకప్పుడు బాగానే నడిచాయి నవకవికి అనుకరణ అసహ్యం [కొత్త శక్తులు [కొత్తరూపం సాక్షాత్కరించాలి

ఇవన్నీ బుణపక్షాన నవకవుల తిరుగు బాటు వారు పాధించిన ధనం ఎమైనా ఉన్నదా అని ప్ని స్నన్తారా?

చదవండి పెడేలురాగాల డజన్‌ మదరాస్‌ (ప్రమాది అధిక శ్రావణ నీ శ్రీ.

శుకదొో '$దణెం ళా

అంకితము

మృణాళినికి ం కాదు కళ్యాణికి; కాదు ఇరువురికి.

అక్కడక్కడ ఈ పద్యాలలో

వచ్చునట్టి పరాభి అను సేరుగల పాతకం

(గంధక ర్తకు ఎమ్మాతం సంబంధంలేదని గమనింపు" “కృష్ణపక్షం లోని “కృష్ణు కును దాని (గంధక ర్తనామం లోని “కృష్ణ కును ఎలా సంబంధం లేదో అలాగే

ఆత శ్రే క్‌థ

ఎవర్నని యనుకొంటిరో మీరు నన్ను? ఎను పరాభిని .. ...

కాంగేసు ర్యాష్ట్రపతి న్దానానికోసం బాబూ సుభాసుబోసుతో పోటీజేసి ఓడిపోయిన డాక్టర్‌ పట్టాభిని గాన్నేను, మరో పఠాభిని;

అయితే అతగాడి కున్నంత

ఉపజ్ఞ నాకున్‌ లేదని తలంపకండీ, గాందీచోపీ జహ్వరుజాకట్‌ మీసాలు లేకున్నంత మాన. పయిజమ్మాలు వేస్తాను కాబట్టి నన్ను మీరు షోదాయని సోషలిస్ట్రని తిట్టబోకండి, (వఖ్యాతంగానున్న కవిన్నేను;

నాకు విచిితంబగు బావాలు కలవు నా కన్నులందున 'చలిసన్కోపులు మయి(కాస్కోపు లున్నవి.

నా ఈ వచన పద్యాలనే దుడ్డుకరల్లో పద్యాల నడుముల్‌ విరుగదంతాను; చిన్నయ్‌సూరి బాలవ్యాకరణాన్ని చాల దండిస్తాను;

ఇంగ్లీషు బాషాబాండారంలో నుండి బందిసోటుం జేసీ కావల్సిన మాటల్ను దోస్తాను. నాయిష్టం వచ్చినట్టు జేస్తాను అనుసరిస్తాను నవీన పంధా; కానీ బావకవి న్మాతము కాన్న నే ఏవహంబావ కవిని ళా శో ₹

సీడీలు రాగాల దజిన్‌ నునన లను తడక కాకాడాడ్‌ెనాలాడాాాా 65 బాబిల్తి లా తగిలింప బడియున్నది జూబిల్లి చయినా బజారు గగనములోను పయిన; అనవసరంగా అఘోరంగా! ఓహో. ఏమిటీ జీవ్యపవాహం కిక్కిరిసిన పిచ్చి ఉబలాటంతో కింద? = మనుష్యులు, మోటార్జు, (పాణాలు, యంత్రాలు బుజాల రాసుకొంటూ ఉన్మాదంతో పోతూన్నవి (తోసుకొంటూ, వొత్తుకుంటూ. ఎమారిగూడ నీ వంక ఎవ్వరూ కడగంటి చూపయిన పరపరోసీ శశీ నీ విచ్చు ఖరీదు లేని సుధామధుర బాడం ఖీరేని మూంజూడరు, (తాగ రీ నాగరీకులు; ముఖరింపుచున్నది మా కర్ణాలలో గుండియ అందుగూడ, వెండి రూపాయి ఘలంపులా (శ్రావ్యసంగీతము కర్ణ సేయముగా, అయ్యో జాబిల్లీ ఎమి నీ జాయమానం! నిన్ను పోగొట్టుకొన్న రూపాయలాగ వైనా (బమింపరే ఎవ్వారు; నిజంగా నీ విచ్చోట బొత్తిగా అనవసరం సుమీ మా కళ్ళు మురిసిపోవును యలక్షికు

ఈథ దకతల కాడా యయాయాలంయానాణయయం నరాభి సేల్‌చిన ఫిరర్‌గులు దీపాల ధాళధళ్యమ్మునకు, యలక్షికు అడ్వర్షయిజుమంట్హ రంగు రంగుల

కాంతి చేయు ఉన్మాద నగ్ననర్తనమ్మునకు; నిమిష, నిమిషానికి వింతరూపాన్ని ధరించు యలక్షికు బల్బు కేరులంటే

మాకు బలే సరదా బలే గమ్మత్తు

కానీ దురదృష్ట శీ.

నీవు మ్మాతం పదిహేను రోజుల్లోనగాని

నీ రూపాన్నంతా మార్చుకోలేవు

చొలా కాలం, చాలా ఆలస్యం,

(ప్రజాదృష్టిని ఆకర్షించటంలో,

మార్కట్లోని దుస్సాధ్య కాంపిటీషన్‌ కు నీవు తట్టుకోలేవు జాగత్తసుమా

దివాలా తీస్తావు, నీ విచ్చోట

ఖచ్చితంగా అనవసరం నిరుపయోగం కూడానూ. శశీ. కవీశ్వరు లభిండంగా వినుతించినట్టి

నీ గుండ్రని మోమందపు తరహా సయితము మా కేమి నచ్చనే నచ్చదు

నోరూరును మాక్సు నాగరిక కన్యల

పవుడర్‌ పూయబడిన ముఖా అంటు, వాటిని మా కళ్ళ పిడికిళ్ళతో గట్టిగా పట్టి తిండిబోతుల్లాగ తినివేస్తాము

శశీ. చయినా బజారు గగనానికీ నీకూ

ఏ మాతం సరిపోదు దాంపత్యం

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అకాల రౌ కనిపిస్తావు నీవు, సృన్సర్చు కంపనీ లేక వయిటనేసులోకీ దారి తప్పి ప్రవేశించి తందరాడుచున్న దరిబేసి (గ్రామస్తున్లాగ . ముమ్మాటికీ నీ విచ్చోట అనవసరం. అనవసరం, అనవసరం యిస్సీ . ఓ దేబిరిస్తున్న శశీ శశ ₹

ధట కాలాను లనయయయయయయయయయి. సరా సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు మరీనా

పాడ నారంభించింది రేడియో ;

సము[దం (ప్రక్కన సము[దంలాగా

మనుష్యుల తోడ మూగిపోయింది “మరీనా బీచి : అన్నితరగతుల మ[దాసు (ప్రజ అచట వున్నది పలురంగు వలువల గట్టుకొని అలనలు

(ప్రదర్శించు కొనుచునా రు

ఆహా ఎంతెంత

ఆనందము . బంగాళాఖాతం మిదినుండి

వచ్చేగాలితో కూడా,

“ఈవినింగ్‌ ఇన్‌ ప్యారిస్‌,”

అక్వేరియం హోటల్లోనుండి మాసాలాదోసె వాసన “గోల్టు స్టేకు” పాగా “కరల్పు” తిరుగుచుంది

ఆ సము[దతీరము నందున

అహా! జాతికన్నియ చిక్కని నిక్కబొడుచుకొని వచ్చుచున్నట్టి గట్టి రొమ్ము,

మగనిచే తృప్తిగననట్టి

అయ్యంగారి లలామ గీటు “హంగ” కనులు “క్రీన్మేరీసు” లోని కీరవాణుల

పొడి పాము కొనబడిన ముఖాలు, చూస్తూ చూస్తూవుంకు, నోరూరుచుందా నాకు, లేక నా సమస్తాంగాలు సముద్రంలోని యలల్లాగా

ఫీడోలు రాగాల డజన్‌ అాననానుతకాణన నాయాల గ్రర్ధ రుదన ర్తన చేస్తున్నాయా ? - “న్యూన్యూ మాడల్సు మోటారు కారులు” బారులు తీర్చి పొడుక్కు- నిల్చో నున్నవి

బళీ . ఏమిసోయగ మీ యమెరికన్‌ కార్లది. అమెరికన్‌ (స్తీలరకం కున్నవి ఉబ్బుకొనివచ్చే "సెక్సుఅపీలు” తో, రాతి పడింది,

రగులు నలుసులుగల నల్ల తారులాగా :- ఒకింతసేపగు సరికి

సమూహమంతా కరిగిపోయింది, మిగిలింది సమాజములోని 'మడ్డి మటుకు = అన్నంముద్దకయి కక్కుర్తిపడి

శరీరాన్ని సవారికిచ్చే జవరాళ్ళు తొమ్మిదణాల సినిమా టిక్కటునకు తము బహి న్రేహము మీద యాాతచేయుటకు హకు్క్యనిచ్చే

కొంద రాంగ్లో ఇండియన్‌ అభాగినులు, ఈ కార్యాల “ఛాన్సు” కోసం

ఇటూ అటు తటపటాయించుచున్న “మర్వాదస్తో మంద,

(ప్రకటించుచున్నవి తరంగాలు

బిగ్గరగా తమ యసమ్మతిని

గాలి ఎడుస్తూంది,

రగులుచున్నవి గగనములోన

70 విననాననననననతనన నినన ననిన న ననన నినన. పరాభి 'పేబ్‌చిన విరణొపలు బువి కార్చిన కన్నీటి చుక్కల్లాగ తారకలు, కానీ మనుజుని మనస్సులో రేగుచున్నవి రకరకాల కోరికలు స

సీదేలు రాగాల డజన్‌ అకాల. 7] వరం

య్‌ మహానగరము మీద మబ్బుగమి గర్టిస్తున్నది ఃా దేవుని ఏరోప్లేనుల్‌ బువికి దిగుచున్నట్టుల - డమడము, దడదడ, ధరధర శబ్బంచేస్తూ వర్షం పడుచున్నది పదిగంటల పగటివేళ ఉడతలు, ఎలుకలు మిడతలు చచ్చి పడియున్న చవిటి కాల్వల నీరు పాంగ్‌ మురుగుగబ్బు గల గాలివడీ తోడ చిటపట చిటపటలు చినుకులు పడుచున్నవి కడు నిలచినది మనుష్యుల నడక అంగళ ఫందున కళ సకు అగపడిన వరండా లందున వాదుక్కొనుచున్నాదు తమ దుస్తులు తడస్తాయని మర్యాదస్తులుగూడు నీళ్ళు పారుచుండే వీధుల్లో బస్సులు మా[తము బుస్ఫని పోతున్నవి, యవి ఇరువంకల విరజిమ్ముచు జలాంచలమును; పాతబడినటువంటి బస్సుల లాగ బడబడ యనుచున్నవి నల్లమబ్బుల గుంపు, దడదడ పడుచున్నది వాన కాఫీ హూటల్సు లోపల కూచోని

అలై కయి. సరాభి సేల్‌చిన సిరర్‌గులు గరం గరం గరంగా

బజ్జీ వడ మున్నగునవి తినుచున్నారు పురవాసులు కొందరు కొందరు పొరుగింటి పిల్లను గూర్చి బలే

గరం గరంగా వర్ణిస్తున్నారు

మిలియను జనములు మిణుగురుబువ్వుల కొరుకు చున్నటు లున్నది మేషుధ్యని బుడబుడ బడుచున్నది వాన, విద్యార్దులంతా మన'పూర్వకముగా

• ఆయవారుల్‌ కూడా ఎందుక్కాదు? - చేసిన వేడ్కోలు బలమ్ముచే కాబోలు వర్షం పడుచున్నది పదిగంటల పగటివేళ, అదో రసాల్మామిడి పండ నమ్ము ఎనాద్దానిం జూడుము

పయ్యంట తడసి, కండ్రకు

పండుగ జేస్తున్నవి దాని

రసాల్మామిడిపండ్ల లాంటి పాలిండ్లు ఇలాతల మంతా పుహాసంతోషంతో పచ్చంగా నవు చున్నది

గగనం మట్టుకు ఎడుస్తున్నది,

అయ్యో టయి మయింది ఆపీసునకు పోవంగ నాకు, పోకుండిన నా బాస్‌ మేఘంలాగ ఉరంతాడు

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ బాడి. 70 కానీ ఎదీ ఓ సిగరట్టు, “హరీ అప్‌.” విడిపింపనిమ్ము నాల్ను క్యావీండర్మబు లు, తర్వాత (పారంభిస్తా అనంతమగు అకవుంట్లుతో నాయుద్ధం. స 1

అత్ర తం సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు సీత

సీత నా సహాధ్యాయిని సీతా నేను గలసి నవీనమగు విశ్యనాధ సత్యనారాయణ కృత రామాయణ మహాకావ్యమును పరించినాము,-

పరన ముగిసిన తరా రత

సీత వంకజూచి, సీత ఆలోచన లోచనాల వంకజూచ్సి (పి సంచా ఈలాగా “రామాయణాన్నంతా విన్నావు గదా ఆదర్శపురుషుం డనబడు పురాణయుగం నాటి రామయ్యతో

కవన జవ గమనుల మయి,

భూతకాల కాలాటవిలోకి జొచ్చుకొనిపోయి కలిశాము గద్క అతన్ని

అనుసరించి అడవికి పోయాము, మరుగుననుండి వాలిని పరిమార్చుట జూచినాము, తన సతిని అగ్నిపరీక్ష చేయటం చూచినాము ఇదంతా చూచాక్త

“సీతా నువు పురాణ యుగంనాటి రామయ్య సతి సీతలాగా

వుండాలని వాంఛిస్తావా? చెప్మా

ఇటుల నేను వచించటము విని

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌. అాజాానానాననలనననననననననననననననననననునుననననననననననానలననననన నా ల అనింది : “పరాభీ . పత్మివతా శిరోమణి సీత, భారతీయ స్త్రీమూర్తి సీత, అజ్జీ సీతగావుండే బాగ్యం అది అందరాని అపూర్వ మహాబాగ్యం కదా కానీ, సీతగ వుంటూనికి నేను కోరినా రామయ్య సతిగావుంటానికి మ్మూతం ఒప్పుకోను ఎమ్మాతం నేను” -“బలేమాట అన్నావు, సీత బలే *- “రానుయ్య సతిగానుంట కన్న రావణుని [ప్రియురాలిగా వుండి హృుదయంగల అసురుళ్లి అమరుణిగా చేసివుండేదానిని నాప్రేమ బలంతో; - అదిసరే, పరాభి. నీ కేమన్నా రామయ్యగా వుండాలని కోరికవుందా?” “ఆ. ఎమ్మాటన్నావు, సీతా. నీకు రామయ్య సతిగావుంట ఇచ్చ లేకున్న నాకు మటుకు రామయ్యగా వుంటకు ఎలా యిష్టం మ్థంటుంది? రామయ్యగావుండే దానికంటే రావణుని గావాలని నా వాంఛ - పది మూతులతోను, నీ పెదవులను చ్చుదు శరీరమును, వదనమును అదుముతాను, ఇరవయి కళ్ల సంకెళ్లతో నిన్ను

7 లలా వాయయయయియంయయ. నరాల కేల్‌చిన ఫిరన్‌సులు నిరతము బందీ చేస్తాను, ఇరవయి లావు చేతుల్లో నిన్ను నా పక్షానికి లాగు కొని చిక్కని కవుంగిలింతలో అయిక్యం చేసుకొంటాను నిను, నాలో, సీతా? సీత నా సహధర్మచారిణి ఇస్పుడు స

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌ ఆతానాదానానానాతారావకారాాడాడాకా డాలు 77 పోలీసు చీలు దారుల్లోన నిల్పోనున్నాడు పోలీసు భటుడు ఖౌక్తీ దిర్చుం ధరించి తల మీద కుసుంబా కుళా యి గల్లి మహా చోద్యమ్ముగా. బ్‌రత నాట్యం బాడుచున్ను (ప్రశాంత (ప్రకాశముఖంబు తోడీ నటుర్షి చూడామణి లాగ కన్పిస్తున్నాడు, (డయివర్హందరి కళ్ళ చేతన్‌ పూజింప బడి గవురవింపస బడి. వాడుం జూపించు నిష్కర్షయగు తన చేతి ఓ ము(ద చాలును రహదారి (టాఫిక్కంతా నిల్చిపోవంగ అతగాడి బహిరంగ (పదర్శనమ్ము చేతన్‌ స్తంభిబూతం బయిన జగ జ్ఞంగమ (పకృతి మోస్తరు; ఓఓ నారి తన (బూ విక్షేపము చేతనే బండ్లన్‌ బలవంతంగా నడుపగల, మహా సామర్ధ్యం బున్న న్న దతడికి

తళ కానని నలవవాయాలాయయలంల వరాళి సేల్‌చిన సిరర్‌నులు నటరాట్టు లాగా నతండు కూడ మృత్యుంజయ నృృత్యంబును సల్పుచుంటాడు సతతము - బలు హారన్ల తాళం తోడి యిలక్షికు హారన్ల రాగానికిన్ని మోటారు సయికిళ్ళ మృదంగానిక్షినీ అనుగుణ్యంగా నర్తిస్తుంటాడు తటాల్మని ఇటూ అటు తిరుగుచు హస్తాల నందమ్ముగ (దిప్పుచు, ఎమా యపూర్వ దృశ్యం. మండుచున్నట్టి మాడుచున్నట్టి మే మాస మధ్యాహ్న కాల మందేని బానల్హొడ పోసీనట్టుం గురిసేటి బాదపద మాస వాన యందేని, తన నిర్ధీత (పదేశంబు నుండి ఓ యంగుళమ్ము గూడా జరుగడు ఎ (ప్రచండాతి (ప్రచండ ఘోరాతి పోర తీవ్రాతి తీవ తపసు సం జేయుచున్నాడో నిష్ట తోడన్‌? చరాచరములన్‌ తారుమారు చేయగల మహాశక్తి సంపను ండగు యోగి కాడా ఈ పోలీసు భటుడు? ఈ మహా నటుడు? అవు నీతనికి పవరున్నది కడు చీలు దారుల్లో నిల్చొని యున్న

క్‌ పోలీసు బటుళ్లే చాలా నేను స్తుతి చేస్తాను. బలే గౌరవిస్తాను యింకా ముస్హుండనయిపోతాను కూడా వాని చరతనాట్యంబును చూచ్చూడ. ళ్తూ శూ శ్లో

టర. యియయయయయి. సరాఖి సేల్‌చిన సఫిరన్‌గులం ఆరోజు గణగణ గణమని 'టెలిపోను (మోగింది ఉవయాన ఆరింట, నా గుండియ లో గూడ గణగణమని బంగారు చిరుగంటలు సంగీతము చేసినవి - నారీ చర్మకర్ణాలలో శర్మర స్వరంతో మాట్లాడగలట్టే నాక్తీ రిసీవరు లోహంపుటియర్‌ లోనన్‌ సూట్టాడుటకు బయమేల? నాకింత పవణకేల ఇంత అదరేల? “హలో పరాభి లీల్‌ స్పీకింగ్‌” “గుడ్‌ మార్నింగ్‌ డియర్షిల్‌ ” “ర్నింగ్‌ లిసన్‌ పరాభి ఈ రాత్రికే, నేన్‌ కాకినాడ పోవాలి యున్నది నీవ్వచ్చి నన్ను కడసారి సిటీ లోకిం దీసుకపోవాల తక్షణం రాఎఎ “ఆ(లయిట్‌ లీల. ... షేన్‌ జేయ సన్నాహపడ్డా, నంతట (ప్రాచీదిశ సూర్యచక్రం రక్త వర్షంతో కన్చ్ఫట్టేంది; (ప్రభాత రేజరు నిసినల్లని చీకట్లు గడ్డంబును షేన్‌

ఫీడేలు రాగాల డదిన్‌. అలకా లసలనానకాన నాననా ననులు లలనా! జేయన్‌ పడీన కత్తి గాటట్టుల; మరో అరగంటలోన న్నేను స్టయిలిషుగ (డస్సుం జేసుక గరల్స్స్‌ వాష్టల్‌ విజిటర్చు రూమ్‌లోనన్‌ హాజరయ్యాను; - ఫ్లోరిం గదిరేలా బాటా హయిహీలు బూట్సుల మీదన్‌ సవారీజేస్తూ లీల్‌ వచ్చింది నాతో సమానమయిన లావుంగల్లి దిట్టుంగా జంతు వట్టుంటుంది అటనుండీ రిక్షాదీసుక మూర్మార్కటునకు పోయాము - ఎనుంగుగున్నల్హాగున్న మేమిర్వురము రిక్షాలో పట్తామా? వదుక్కొని కూర్చున్నాము అదేమి చ్మితమ్మోకాని రీల్‌ చేయి నామీద నుంచగానే అపూర్వంబగు నుజా కలిగింది - షాపింగ్‌ జేసి పూర్తి అయ్యేసరికి సెంటల్‌ స్టేషన్‌ టవరుక్షాక్కు ఒకటిన్నర జూపింది .. (బాడే కిబోయి బోజనం కోసం కోమల్విలాసులోన (ప్రవేశించాము:ః- 20 అయిటమ్ములంచి హీమాలయమంత భుజించి చిన్ని పిరమిడ్సులాగున్న బీడాల వేస్తూ

2 దాను ననాలడాయయయయయయయయయయయయ సరాలి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు బర్‌ రని తిరుంగుచున్న పంకా క్రిందన్‌ మత్తుతో నా హృదయమ్ము తిరుగ, 21-వ అయిటము లోపించిందని కాబోలు నా బీడా వర్ణిత అధరాల తోడన్‌ జహంగీరు తీపులాంటి లీల అధరాలం దాకినాను కోప్పడ్లేదు, ఇష్టపడినట్టుండింది లీల్‌ ఇంతలో బిల్లుందీసుక (ప్రవేశించాడు అయర్బ్చడవ అటనుండి లేచి వచ్చేసి లీల్లో మ్యాటినీషోకి పోతామా అని (ప్రపోస్‌ జేశాను సరే నన ది హేహేే టాకీ (౧) లోన కూలబడ్డా (డయిన్‌ బు రాక్స్సీ మే మిద్దరం బానుక కూర్చున్నాము లీల్‌ కచాలు నా ముఖంమీద నాట్యంచేస్తూవుంటే వాటిన్‌ నా మూత లాగుచూ అఆడుచుంటిని . రాక్సీ ముందునిలిచింది టాక్సీ టాక్స్సీకి డబ్బిచ్చి టూ వంటూ టిక్కట్టు తీసుక పోయి కూర్చున్నాము సగం ఆటలోనన్‌ - వామ హస్తాన్ని లీల్‌ బుజంమీద వేసి మరో హస్తాన్ని లీల దేహంతో పరిచయం జేశాను కాలం బాలాగ గడచి పోయింది హాల్లోనుంచి వచే ఎసరికి ఓకళ్ళోనుండి ఓకళ్లోకి వచ్చామా అన్నట్టుండింది; వేం జూసిన

ఫిడోలు రాగాల దజున్‌ అ. రస పిక్సర్‌ టయిరోన్‌ పవర్‌ ఆక్టుజేసిన సూ యేజని (గహించాము వాల్చ్పోస్టర్సుం జూచి, అటనుండి హాష్టలునకుం బోయి సరిగ్గా టయిముకు నచ్చాము రయిలు "స్టేషన్కు కలకత్తా మెయిల్‌ క్యాజ్జేయః- కలకత్తా బ్లాక్‌ హోల్డాగ (కిక్కిరిసి వున్నదీ కలకత్తా మెయిలు (టయిను కూతకూసింది, లీల్‌ కంపొర్ట్స్‌ మంట్జోనుండి నాలోచన లోచనాలతో నన్నుంజూస్తూ వేభా ఎడించింది, ఎముకల్లోని మూలికల్లో సహా వణకి పోయాన్నేను తాళ్ళేక అమాంతంగా కదల్తూవుండిన రయిల్లోకి వురికాను, థీల్‌ మాట్లాడ లేదు గుప్పుగుప్పుమని ధూమం విడుస్తున్నది రయిల్‌, మరో పనిలేక మహోత్సాహంతో స్కాండల్సు మాట్లాడే మాస్‌ పబ్లిక్‌ లాగ; సూళూ ఎరుపేటకు పోయాక మేమిద్దరము సకండ్‌ క్లాస్‌ కంపార్ట్‌మంట్చాకి మారు కున్నాము లా

నే నే ఖః ఆ రాత్రి య్యాత మరవాలన్నన్‌ మరపురాదు

నా

ట్రిత్యే లలమావాలాలాలాలాలలయి నరాభి పేల్‌చిన ఫిరర్‌గులు వసంతం

వసంతర్హువు వచ్చిందని నేను

విన్నానీ మ(దాస్సిటీలోకి -

ఎదీ వసంతం?

కోకిలా రావం బేదీ వినుబడలేదే నాకు, విధీ విరామం లేని

బస్సు (టాముల గోలతప్ప;

నిజంగా వసంతకాలం వచి ందా?

అదో చూడుము.

కన్నుల్లుట్టు నట్టి అక్కరమ్ములతోడన్‌ చల్గారామ్సుు షాపుముందు “వసంతకాలంపు టఖండ అమ్మకా” లని “ఖరీదుల ఫనా ఫనా” అని

“కిమ్మత్తుల నరకు,” డనీ

ఏలా అడ్వర్హయిజు చేయంబడి యుందో. తప్పకుండా వసంతకాలం

వచ్చి యుండాలః -

అదీగాక నేటి ప(తికలోన

(ప్రచురింపబడ్డ పండితోత్తముని పద్యాలు చదినావా బుతురాజును గూర్చి? “తాలాశ [జ్జ హీంతాల నారికేళన్య(గోధ

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అజాాాకానాననాతాతోననననాననానాలకానననునననననవావానననను క్‌ జంబీర పున్నాగ పలాశ రసాల సాలాది వృక్షాలు చిగిరి నా” యంట నవ్వస్తున్నది నాకీ పండితుడు అమరమ్ములోని వనౌషధి వర్గాన్నంతా

• ఒక వృక్షాన్ని కూడా స్వయంగా చూసినపాపాన పోడు - గుప్పించి విడిచి నందులకు అదో చూడుము. స్త్రీలు తలలందు కుప్పల్కుప్పుల పూలగట్లి చీరల్నిండా మహావృక్షజాతులను అద్దించుక వికసిత లతాకుంజాల్డాగ కన్పిస్తు మ(దాసు నగరలక్ష్మికి నిజంగా వసంతం వచ్చినట్టుల నిరూపిస్తున్నారు సఖా. నీ వేమ్మాతం జంకకుండా సస్తీల్‌ తమ వేనళ్ళలో నలంకరించుకున్న ఆ పుష్పాల నాఘాణింపుము తప్పేమున్నది? యిందుక్కాకున్న మరేల వాళు గ్‌ తమ కన్నులకు కన్చింపకుండ ముక్కుూనకు చాలా దూరంలో తురుముకొన్నారు పూలను? వసంతకాలం మ(దాసులోకిన్‌ వచ్చింది కాబట్టి

ర నాతని వరాఖి 'పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు సాహసించి ఆ(ఘాణించుము మి్యతా సాహసం లేనిదే సౌఖ్యమ్మంత సులబమ్ముగా రా ద్‌ రోజుల్లోన అదీగాక (స్రీచిత్తంకూడా సరళంగ వుంటుంది గదా వసంతం నచ్చింది కాన త్త శూ ₹

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌. అలు 87 బోగందాన!

మద్రాసు నగరమ. నీ మీద బ్లూ బ్లాక్‌

సిరాలాగ పడింది రా్రి.-

మింటుసస్త్రీటు కిటికీలలోన మినుకు మినుక్కు మనుచున్నవి దీపికలు కను గీటుచున్నయ్యన్నట్టు; అధికమగుచుంది

మనుష్యుల రాకపోక లచటిక్తి,

సగంకాంతి సగం చీకటిగల యిండ్రలోపల కూర్చోనున్నారు బోగంచానలు

ప్యానీ ఎమార్కట్లోని జపాన్‌ సరకుల్డా, మవునంగా కిసన్‌సిం గంగడిలో నమ్మంబడు

తీ బూందీ పొట్లాలంబోలు వారి చను లూగుచున్నవి, చేతుల్లేని

తోపురంగు మ్యాటీక్లాతు రవికల్లోన

అలవాటు పడినట్టి యాదుర్జ్దాతో

నిమ్మళంగా;

ఒక యంగుళ దళముగ నల్క

పడీయున్నది టాల్కంపవుడరు వారి ముఖాల; రక్తంలేని వారి యధరాలపయి నంటుకొనియున్నది మాసిన హాసరేఖ;

అచటికి వస్తున్నారు అన్నివిధాల మనుష్యుల మూకః- ఈవినింగ్‌ హ్యాటుల[క్రింద

88 లనాలాలణయియయయయ సరాభి సేల్‌చిన ఫిరర్‌గులు ముడుచుకొని తమ ముఖాల వస్తున్నారు మునికాళ్ళ జంటిల్మన్‌ యంటారే వారు"

హాష్టల్నుండీ

తప్పీంచుక వచ్చిన విద్యార్డుల్‌ కూడా వస్తున్నారు; వస్తున్నారు

దొంగలు, (తాగుబోతులు లీడర్డు, ప్లీడర్లు పూజారులు, జారులు,

తమ రూపాయి డబ్బులతోడన్‌

వలపును పర్చేస్‌ చేయడానికి

ఓ బోగంచానా నీవు

సంఘానికి వేస్టుపేపరు బాస్కటువా? మష్టుమషాణము పడవేయబడునలటల్టి దిబ్బవా? తమ రూపాయికోసం నిను

తమ్ము (_పేమించాలని, (ప్రధమ (ప్రేమలో బడ్డ అమ్మాయిలా అమూాయికంగా

(ప్రవర్తించాలని కోర్తారే అందరు

తమ్ము తామే మోసపుచ్చుక

నిన్ను గవురవిస్తున్నా నేను

నీలోనే నాకు జీవితం నిజంగా

సరిగ్గా (పతిఫలిస్తున్నది

ఇతర స్టలాలలోన

అంతా బూటకం అంతా నాటకం గొప్పు అబద్దం పూజారి యబద్ధం

పరపురుషుని జూచి తలవాల్పే

పత్మివత సతీత్వ మబద్ధం

యోగు లబద్దం, అందరూ అబద్దం

సర్వ మబద్ధం

కానీ నీవు మటుకు ఓ బోగందానా!

ముసుగులేని నిష్టురమగు నిజానివి

నీడ పడనటువంటి నిర్మలమగు నిజానివి శ శ శ

౦ కలయయయయయయయి. సరాభి సేలచిన సిరన్‌గులు నవ్యస్త్రీ,

అదో అదో అదో చూడుము

నవ్యస్త్రీ పోతూన్నది నాయ్మరోడ్డున సిగ్గిల్లకుండా టక టక టక మంటూ

హయి హీలుయాన

ఆ స్త్రీ హస్తములోని హ్యాండు బ్యాగయ్యున్న నేను ఎం బాగుండును. ఎం బాగుండును

ఆ హ్యాండు బ్యాగులోని అద్దంబయ్యున్న నేను. అహో! రవికందున (గుచ్చబడి

స్వర్గద్వయం మధ్య నూగాడుచున్న

ఆ స్త్రీ వక్షము మీది

లేడీస్‌ పార్శర్కలంబుగానున్న నేను

నారక్తానే ఎ సిరాగా పోస్తాను

నిజంగా పోస్తాను,

(ప్రచండవేగాన పరుగిస్తూన్న

ఈ మ(దాసు పట్టుణంపు టశాంతంలో

నీమీద కళ్లునిల్చుట

బలేహాయి, డీలక్కుకుషన్‌ సోపాలమీద కూలబడినట్టుండును

ఓ నవ్యస్త్రీ.

బక్కచిక్కిన బిల్లింగుల అస్తిపంజరాల్డా ఉన్నట్టి ఈ మాంబళం ష్టయిలు

బిర్జింగులమధ్య కూరాళంబగు కమాన్లతో, డోములతో నున్న నీ ముషుల్‌ ష్టయిలు దేహంపుకట్టు జూచుట నాకు అమ ఎతాంజనం పూసినట్టున వది; (కాస్వర్డు పజిల్సులాగున్న నీ కన్నులను సాల్వుజేసే మహాబాగ్యం ఎమానవునిదో కదా లిప్‌స్టిక్కు తోడన్‌ విరాజిల్హు నీ నోరు

సన్‌. [౯ నా కళ్లకు కనిమారాలో టీపార్లీ చేసినట్టున్నది,

(క్షా! ళు

కానేకాదు నవ్య సీ. లం నా వాకా ఎంతంటతమ్ము బూర్తిగా హరించి నూట నలబయినాల్ను న్నానోటికి దగిలించినట్టి బ్లడీ డిక్షేటరులాగా వుంది నీ నోరు; నీ గుండియలాగా నున్నగా వున్న నీ చేతుల సోయగము వర్రింపగా నా చేత కానేకాదు అయినా. గాబా పుట్టించు అల్టీబా గణిత శాస్త్రంలోని

౬ నముహా సూ(తమును కుండలీకరించియున్న బిగ్‌ (బాకట్టులాగా విలసిల్లున్‌

యా

నీ హస్తాలు;

రై. ునయయయియయయయాలాల సరాఖి సేల్‌చిన సిరర్‌గులు నీ యాకారమంతా, నిజంగా మహా అందంగా వున్నది; నీయందం కాళాహారులగు నావంటి వారిక్కూడా మాంసాహారం మీదికి బుద్ది పోనిస్తూన్నదో, నవ్య స్త్రీ ఖ్‌ళ్లూ శ్లో

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ కనడ. దర్ప కామాక్షి కోక ం

మయిసూరు కృష్ణ రాజేందమిల్సు లోనన్‌ తయారు కాబడిన గోల్టుబార్హర్హుగల కామాక్షి కోక

కధన్‌ వచిస్తున్నదీలా :- మవుంటురోడ్డోని స్వదేశీ స్టోర్సు

లో (ప్రాణంలేని ప్రతిమకు కల్టుంబడియుంటి మున్ను,

ఓనాడు పరాభి కళ స్టబడ్డా నతగాడు నన్నున్‌ (ప్రజెంట్‌ చేశాడు

కామాక్షిక్రి కామాక్షీ జన్మదినానన్‌.

(డసి ఎంగ్‌, తూములోకి నన్నుం దీసుకపోయి కామాక్షీ మహోత్సాహంతో నిల్వుటద్దంముందు న్నిలంబడి

తన చీర న్విప్పి వేసింది; ఏమా సవుందర్యము నయనో తృవముగ. -

నాగళ్లంతా

కళ్ళుం చేసుక చూశాను -

అండర్వేరు బ్లౌసుల్‌ మాతం ఆయమ దేహాన్నంటుకోనుండినవి, అత్యంత బాగ్యవంతమ్మగు బరోడా నయిజాము స్వదేశీ

ధ్ర తతత. సరాఖి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు సంస్టానాల్టోలాగున; నన్నుం ధరించి చూసి మురిసింది కామాక్షి అరటిపండున్‌ పక్కుతీసి తినేలా (మింగివేశా న్నే ఆ నగ్నాంగమ్మును కానీ మహాకోప్పడ్డాను :- ఈ అండర్వేరు బ్లౌాసుల్‌ దేహంలోని (స్టాటజిక్‌ పొయింట్లును ఆ(క్రమించుక నా ఏకచ్చ(త్రాధిపత్యంబును (పతిషుటిస్తున్నందులకు

కనే ఖు కనే జ్ఞాపకం బున్నది మరోసారి సాయంతం ఎడు గంటలప్పుడు నన్నుం ధరించి, నామి(ష్టసు మిసస్‌ మాధ్యూసు పార్టికి పరాభిన్‌ సహచరించి పోయింది అచ్చోట స్త్రీ నేత్రాలన్నీ నావంకే బిగింపబడి యుండినవి; అప్పార్టీయందున పరాభి కామాక్షి గలసి బాల్‌ డ్యాన్సును చేయసాగారు; సుడిగాలిలాగా, తి రుగ సాగారు, సగం కాగిలిలోన వారిరు .ఫరుః- అలా పరిిబమించుచు మహా నిపుణంగా పఠాభి కామాక్షిని గార్హన్‌ లోకి లాక్కోపోయాడు :- అచ్చోట

ఫిడోలు రాగాల డజన్‌ అలాకాని నాననా మనాలి రక మహాబయిటుగా మూన్‌లయిటు కాయుచున్నది;

“యిలక్షికు దీపాలకుమళ్లే ఈ మూన్తయిటుక్కూడా స్విచ్చుండిన ఎం బాగుండు నని యన్నాడు పరాభి “శశియంకే మహామంట నాక్కూడా” అని కామాక్షి పల్కంది “సూర్యున్నుండి కాంతిం ద్‌సుకొనే ఒరిజినాలిటీ లేని ఉత్త డన్సీశశి జిలేబీలాగా ఈ చం[దచ(క్రాన్ని [మింగివేయా అనిపిస్తున్నది పరాభీ.” “నీకు నిజంగా మూన్‌ కావాలనా?

నే దీసుకవచ్చి యిస్తాొ నని యతడన్నాడు. “ఎలాగున పరాభి?”

“ఇదో కామాక్షీ ఇలా తిరుగుము జాబిల్లి తట్టుకు నీ ముఖచందు దిప్పి ఓరగా పయి కెత్తుము;

నీ కళు ఫమూసివేసుక నత్కంరముగ చం[దాగమనమ్ము నిరీక్షింప” మని

బలే చలాకీగా, పరాబి

తన మోము న్వంచి కామాక్షి

నోటిన్‌ నాజూకుగ ముద్దిడినాడు; ఆయమ దేహాన్ని పరిష్వంగ్యగస్తము చేశాడుకూడ

వరాభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు ననన వారిద్దరి దేహాల రాపిడిలోన నల్లిపోతానని బయం పుట్టినది నాకు ఇంతలో హాల్గోనుండి పర్రాభి అని మిసస్‌ మధ్యూసు కంరము వినంబడినది కర్ణ కరోరమ్ముగ చీ ఛీ వీ ఫి తర్వాత కొంతకాలము - ఎమి దాపురించినదో గ్లాన్సి నన్నుం గజ్టేసప్పుడంతా పూర్వంపు విన్నాణములేక్ష అజాగత్తగ కస్టేది; కామాక్షి దేహమ్ము పాయ్యిలా బలే కాక కాసేద్రి సుండియ దడదడ కొట్టేది ఊపిరితిత్తుల్‌ క్రా్య్బ్వ్బా తిత్తుల్దాగున పవనంప్పు టుడ్రుక టలల్‌ పంపేవి; మధ్యమద్య “పరాభీ పరాఖా ఆ పల్మి నిట్బూర్చేది; రాల్బేద్రి కన్నీటి చుక్కల్లూడ్ర నామీద నా యజమాన్చా కష్టంజూ సాకు బలే కష్టం వేసేది ఓదార్బాలని బుద్ధి పుష్టద కానీ (ప్రాణంలేని నేన్స ఎంజేస్తాన్స (ప్రాణంబుండి యుండినాజ్య డ

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ అతత ట్ట? కామాక్షీ తనూ స్పర్శచేతన్‌ (పాణంబుల బాసియుండేదానిని గాబోలును

ఆనాడు నాకీనాటికి గూడ

నిన మ్మ లాగున

జ్ఞాపకంబున్న టె; -

మహా బులాసాగా సాయింతం పదిగంటలప్పుడు నన్నుం ధరించినది అత్యంతమ్మగు నేర్పుతోడ; ఏమాయదృష్టము నాది.

నిర్చేదకు బంగారులిబ్బుల్‌ గన్పించినట్టుల.

కామాక్షి అండర్వేరుగాని బ్లాసుంగాని ధరింపకుండా, నామీది దయచేత తన తనూ సర్వసామాజ్యంబును నా కిచ్చివేసింది- అంతట

(శోణీ వక్ష పీరబూముల్ను డయిరక్టుగానే ఆ(క్రమించి పులకరించి పోయాను, (ప్రాణం లేనిదాన యినా గూడ నేను, “కోక్‌ సుగంధాలను పూసి ఘుమ ఘుమాళిస్తూండగ, పడకటింటన్‌ వేచియుండినది పరాభి రాకకు .-- అతగాడు వచ్చా డామీద

ప్రజ కకకయయయయయయయయి్య. వరాఖి సేల్‌చిన ఫిరర్‌గులు అరగంటకాలం సరస సల్దాపాల తో బుచ్చారు అమాంతంగా నంత కామాక్షికి సన్గు సన్‌ (ప్రజంట్‌ చేసిన హస్తాలే నన్ను లాగేశాయి కామాక్షినుండి కామాక్షిని అనాచ్చాదిత జేస్తూ

, నన్‌ లాగిన విసరునకు దీపం వత్తిగూడా ఆరిపోయింది

ళ్తూ శూ ₹7

ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ చతల ధ్ర ఫిడేలురాగం

పిడేలురాగమ్‌ పీడేలురాగమ్‌

పిడేలురాగము బలు

వినూతన పదప్‌రేమికులు, మహా కాముకులు; అన్‌ యోన్‌ యమగు దమ్‌పతులుకూడ;- పిడేలన్‌ నది, “మయ్ణాయ రాగా. మీవారన్షరు సనాతనాచార్‌ యుల్‌ ముఖమ్విరిచి, ఇన్‌ గ్‌ లీష్టానిని

నన్‌ను జ్లేపట్‌ టవద్‌ దని

గద్‌ దిన్నినా కూడ నీవు

మహాసాహసన్లో, రుమాన్‌ టిక్‌ గా మ్‌యారేజ్జేసుకొన్‌ నావుగదా. స్‌వీట్‌ హార్‌ ట్‌.” రాగమ్‌ అనినాడు

“ట్‌ యాన్‌క్‌స్‌ టు పరాభి

నా కతడు ధ్యయిన్లా

సహాయ్‌యమ్‌ జేయపట్‌ టి మనకు వివాహమయిన్‌ ది డార్‌ లిన్‌ గ్‌.” పిడేలు రాగమ్చులు ఆదర్‌ శమగు జమ్బతులు తటాల్‌ మని కలకన్‌ రమున, పిడీలీలా ప్‌రశ్‌ నిన్‌ చినది, “రాగాడియర్నన్‌ ను నిజన్లాప్‌ రేమిస్‌తావానీవు?

ఎమ్‌ మాట్టున్దున్నావు ఫిడేలీ జీవితేశ్‌ వర్‌,

100 ైాకకాడానకుం నా డాలాంయయయయయయల సరాఖి పేల్‌చిన ఫిరన్‌ులు

నా జన్‌మ నీలో లీనమయి పోయిన్లి

సన్‌ ఘమ్‌ నన్‌ వినాగూడ

నిన్ను చేపట్టనన్‌ దుక్నాకు, వచిమ్పరాని

సవుఖ్‌ యమ్‌ * పిడీలు చిత్‌ తత(న్తులు

ఆనందంతో మ్‌రోగినవి

రాగమ్‌ అంత పిడీలీని గాడమ్‌గా

కన్లిలించాడు; తర్వాత వారి

దేహాలు న్నేకమయినాయి సరళశయ్యన్‌

అపూర్‌ వమ్‌బగు అన్షంబగు సన్హానమ్‌ వారికి

జనిన్చిన్టి అసన్‌ ఖ్‌ యాకముగ :=- వారన్తా

పరాభిని గని “తాతా తాతా” అనేవారు న 1

రయిత నూవంయిత 1975 (

కయిత నా దయిత తాలి ముదణ 1978 "రెండవ ముదణ 1994 ఫబవరి

క. వో మచే న | మ | ౧, మై ఫి న్‌

సవా. . లల

త అల్‌ ర ళ్ని వ లాల (స ల

గ / ణః ల | షి // టి లో న్న! స్‌

రమ్యాక్షర లరనవపదాల నినుంజోరుదున్ను, నేనిక; నా నర్వాము నీ వదాల అర్సి తమ్ముయిన కొనిక్‌

నా కన్ను లలో ముతొబు నత్తులు కడు (వజ్న 1 (అితము న్నేవాలతా . ఈ కితాబు (సియమార నీ కంకితము ఉక్తీకందరాని ఊవా

వీలాగు నిముడు నాక్టృతి ? అయిన ఇటి తరించు స్పేవా లతా £ అంది నీ న్వీక్టృతి.

మంచియన్నృది పెంచడం, సాంతలాబం కొంతమానుక పొరుగువారికి తోడువడడం జీవితలక్ష్యాలుగా ఎంచుకున న ఉదారళీల్సి ఉదాత్తమూర్తి స గర్గీయ అల్లూరు రామరెడ్డి

గోరంత ఆరు[ద క ృతజ్ఞత

ఈ సీరిక చాలా సంతోషంగానూ సగర్వంగానూ రాస్తున్నాను

సంతోషం ఎందుకంటే ఇన్నేళ్ళకు ఇందులోని కవితలు పుస్తకరూపంలో వెలుగు చూస్తున్నందుకు

గర్వం ఎందుకంకే* ఆధునికాంధ్ర కవిత్వంలో ప్రయోగనాదం నొధించిన విజయాలకూ ఈ కవితలకూ సంబంధం ఉండబట్హి

ఇప్పుడు పుస్తక రూపంలో ఒకచోట సంకలనమైనా ఇందులోని అనేక కవితలు అముదదితాలు కావు వివిధ తెలుగు పష్మతికలలో అప్పుడప్పుడు (ప్రచురిత మయ్యాయి. ఆ ముదిత రచనలలోని సంవిధాన చాతుర్యం ఎదో ఒక మాతాఛందస్సును ఉపయోగించడం, ఎక్కువ మంది గమనించినట్టు లేదు. అందుకే వచన పద్యాలనే దుడ్డుకరలతో పద్యాల నడుం విరక్కొ ట్రై అహంభాపకవిగానే ఆయన మిగిలిపోయాడు ఇప్పుడు ఈ పుస్తక (ప్రచురణవల్లి మాతాఛందస్సులను మెనపు ముద్ద లాగ కావలసిన రూపానికి అలవోకౌ మలచగల మహాశిల్పిగా పరాభి ఆంధ సాహీత్య లోకానికి సాక్షాత్కరిన్తాడు

“కయిత నా దయితి లోని వివిధ ఖండికల రచన ఎప్పుడో జరిగింది ఇందులో కొన్ని కవితలు ఫిడేలు రాగాల డజన్‌" రాయక నుందే పరాభి రచించాడు కొన్ని శాంతినికేతన్‌ లో చదువుకొనేటప్పుడు (1935-37) రాశాడు. కొన్ని స్కాట్లండులో, కొన్ని సిలోనులో, కాన్ని స్పెయిన్‌లో రాయడం జరిగింది తెలుగులో రాసిన కవిత్వమే అయినా తెలుగు దేశానికి దూరంగా ఉండి రాయడం వల్ల కొన్ని కవితలలో వినూత్న వాతావరణం =ోచరిస్తుంది

సాధారణంగా తెలుగు కవితలలో పారిజాత కుసుమాలు మలయ పవనాలు, మానస సరోవరాలు, లలిత లనంగీలతలు కనబడతాయి. పరాభి

106 కానాలకకనాాలనలకా నాననా ల నాలాణవాణలయంయంణణా పర్రాభి కేట్‌2౨న ఫిరన్‌గులు కవితలలో హెదరుపూలు న్యూరేలియ పవనాలు, పాలనూరవ సరసు బాన్రీరయి కుప్పలు మొదలైన కొత్త కవితా సామ(గి కనబడుతుంది నూనూగు మీసాల నూత్నయావనంనుంచీ ఇందులోని ఖండికలన్నీ పరాభి రచించాడు “యవ్వనమ్ము భయవిహీన నిరుపమాన సాహసమ్ము కనుకనే ఈ ఇండికలలోని భావాలు కొన్ని (సనాతనులకు) సాహసాలులాగ కనబడతాయి కనబడ్డ (ప్రతి ఆదదాని మీద శ్రీనాధుడు ఎందుకు పద్యాలు రాశాడో అందుకే పరాభి కూడా రాశాడనుకాంటు ఈ సంకలనంలోని సిలోనుపిల్ల స్కారిపిల్ల చయినా యువతి. హవాయి కడుతీయవాయ పడతి, రజస్వల అర్హమవుతారు వాళ్ళందరూ కయితలో దయితలు

కవితను రమణిగా రాణిగా ఊహి ౦చుకొనడం పరిపామే వాణి నారాణి అన్నవాళ్ళు పూర్వం కూడా ఉన్నారు రాబోయే కాలంలోనూ ఉంటారు వర్తమాన కాలంలో శ్రీ, శ్రీ, కవితా ఓ కవితా అనే ఇండకావ్యంలో అఖండమైన అనుభూతిని ప్రసారం చేశడు. ఈ విశ్వంలో అన్నీ నీ చైతన్యం నీ విశ్వరూప సాక్షాత్కారం అని శ్రీశ్రీ తన కవితతో అంటాడు. పరాభి కూడా తన కవితతో నాకు నీ రూపము చరాచర వస్తువులనంతట గోచరమగుచుండుట కనుల పండువ అని చెప్తాడు 'పలురూపముల (ప్రత్యక్షము నీరూపమునా సమక్షము” అంటాడు పరాభి శ్రీశ్రలో కవిత సాంఘిక చై తన్యఫణాలు విప్పిన కుండలినీ శక్తి పరాభిలో కయిత “బావనా రాజ్య పాఠిని గా మిగిలిపోయింది

పరాభి ఉద్దేశంలో కవిత దివ్యమోహినే గాని గేహిని కాలేదు. ఆమె రక్తంలో త్మీవత జీవితానికి దేవత కవిత కోసం కవిది అనంతమగు పరిశోధన, అది జన్మ జన్మాల సాధన ఈ సంగతి కవి ఒకటికి రెండు సార్టు చెప్తాడు 2

పరాభి ఉద్దేశ్యంలో కవితా రచన అనంత పరిశోధన కనుకనే ఈ నంకలనంలోని రచనల్లో వినూత్న సంవిధాన [ప్రయోగ (ప్రయత్నాలు

ఎక్ష్‌నదిడత యి తన పదహారోయేట పరాభి శాంతినికేతన్‌ లో చదువుకొనేటప్పుడు

అంత్య్నప్రాసలతో అనేక ప్రయోగాలు చేశాడు అప్పుడు ఆయన ఒక నవ్యనాదం కోసం అన్వేషణ చేస్తున్నట్టు తరువాత ఒక చోట రాశాడు కాంతినికేతనంలో ఆ రోజుల్లో రవీం్యదుడు సంస్కృత ఛందస్సులు విసర్హించి అంత్యప్రాసలను పాటిస్తూ వివిధ దేశీయ ఛందస్సులలో రచన చేస్తూ వుండేవాడు అది చూసే సరాభి మార్గ కవితా వృత్తాలలోగాక మ్మాతా ఛందన్సులలో అంత్యప్రాసలతో రచనలు చేయడానికి ఉప్మకమించాడు వంగబాషా కవిత్వంతోనూ రవీందదునితోనూ పరిచయమయిన (ప్రతిబావంతులను మాతా ఛందస్సులో అంత్యప్రాసలు ఆకర్షించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అబ్బూరి రామకృష్టారావుగారు 1918లోనే శాంతినికేతనం సబావంవల్ల తెలుగు ఛందసుుులలో చాలా కొత్త |(పయోగాలు చేశారు (౮ న్స్‌ ద ల ఆయన న్వకపోల కల్పితాలయిన మాతా ఛందస్సులలో కాక ముత్యాలసరాలు, మధ్యాక్కరలు, ద్విపదలు మొదలైన ఛందసు, సలలో అంత్యప్రాసలు వాడి (ప్రయోగాలు చేశారు. ఆయన ఊహాగానంిలోని తొలి పద్యం చూడండి పూజాశిరీషము లేరు కొంటివి పోయివచ్చెద జపవ్వనీ తేజో విఠీన దృగంచలమ్ముల తేరి చూచెద నెవ్వని ? ఇదేదో పందొమ్మిదో ఛందంలోని పూర్వ వృత్తంలాగా పన్నెండో అక్షరంపై యతి, ఆద్యిప్రాస అంత్యప్రాస నియతి ఉన్నట్టు కనబడుతుందిగాని ఇది నిజానికి ముత్యాలసరం ఊహాగానం" సంకలనంలో పూజాశిరీషములు, తిక్కన సోమయాజి సరోజినీదేవి, పృథివీ (ప్రశంస్క ఆంధవీర కంఠీరవ అనే అయిదు ఖండికలలో అంత్యప్రాసల ప్రయోగాలకి (ప్రయత్నాలు జరిగాయి నేటికి యాభె ఎనిమిది సంవత్సరాల కిందట అబ్బూరినారు (ప్రవేశపెస్టే దాకా తెలుగు సాహిత్యంలో అంత్యప్రాసలు (ప్రవేశించలేదనుకోకూడదు

$08 దకడానవయయయయయి నరాభి సేల్‌చిన సిరనర్‌గులు (ప్రబంధాలలో రగడలు వాడేచోట్లు విధిగా అంత్య్మప్రాసలు పాటించాలి. అబ్బూరివారు ఆద్మిపాసలు పొటించాలన్న నియమం ఎమీ పెట్టుకోలేదు అయితే అంత్యప్రాసలు ఎలాగ పాటించాలన్న విషయంలో చాలా కచి సతమెన నియమాలను పెట్టుకొన్నాడు సాధారణంగా "రెండేసి పాదాలకు అంత్యప్రాసలు వాడడం (ప్రబంధాలలోని రగడలలో కనబడతాయి సరాభి ఆ(తోవ కాన్నిచోట్లు తొక్కినా చాలా విలక్షణమెన (ప్రయోగాలు చేస్తూ కరినమైన నియమాలు పాటించాడు ఈ సంకలనంలో మొదట అష్ట విధనాయికా లక్షణాలకు కావ్య రూపం ఇచ్చే ఎనిమిది కవితలు ఉన్నాయి. పదేసి పాదాలు ఒక ఖండంగా ఎనిమిది రచనలలోనూ కనబడుతుంది ఆ పది పాదాలలో రకరకాలుగా అంత్యప్రాసలను పరాభి పాటించాడు ఒకదాన్లో వాడిన (క్రమంలో ఇంకొకటి వాడలేదు చూడండి (2) అభిసారిక: 1-3 నెంబరు గల పాదాల కొకే అంత్య ప్రాసమైతి (కోరిక, సారిక) 2-త-8-9-10 నెంబరు పొదాలకు సమాన (పాసమైతతి (రీతిని, వీధిని, నాతిని, వీధిని, రీతిని) 5-6-7 నెంబరు పాదాలకు ఒకే (ప్రాసమైతి (శీధము, గీతము, భూతము) (2) వియోగిని ః 1-2, 9-10 నెంబరు పాదాలకు ఒకే (ప్రాసమైతి (దండు, నిండు; నిండు; దండు తె-4-7 నెంబరు పాదాలకు సమాన (ప్రాసమైతి (భాగిని, రాగిణి,

కయిలత్‌ నా దయిత కాకాను కరోనా 10 యోగిని

5-6-8 నెంబరు పాదాలకు సమాన ,(ప్రాసమైడతి (మోగు రేగు లాగ) (3) వాసవ సజ్జిక :

1-3-8-10 నెంబరు పాదాలకు సమాన ,(ప్రాసమ్యెతి (పజ్జ్ఞ ఉబ్బు సజ, పజ)

వా భా

2-7-9 నెంబరు పాదాలకు సమాన (ప్రాసమెతి (వచ్చు (గుచ్చు, వచు ్ట

4-5-6 నెంబరు పాదాలకు సమాన (ప్రాసమైతతి (కాటుకు కాటిక్క మాటికు (4) విప్రలబ్ది £

ఠా

1-4 నెంబరు పాదాలకు మైథి (చోటికి ప్పాటికి

2-6-9 నెంబరు పాదాలకు సమాన మైతతి (రాక రేక గాకు

౩-5-7 నెంబరు పాదాలకు సమాన మైథతి (కోరుపు, తూరుపు, జ్హూరుపు)

8-10 నెంబరు పాదాలకు మైథతి (లబ్ద, లబ్ద

రోకు యా!

(5) ఖండిత:

1-2 నెంబరు పాదాలకు మైతి (భోగము, రాగము)

3-4 నెంబరు పాదాలకు మైతతి (వ్వ్యాపింపగు దీపింపగ)

110 నా నాాతాలాలాలలలాలు పర్రాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు 5-8 నెంబరు పొదాలకు మతి (నుదయమ్మున హృదయమ్మున) 6-7 నెంబరు పాదాలకు మైత్రి (వీక్షణ తిక్షణు 9-10 నెంబరు పాదాలకు మైథతి (షుండిత, ఖండిత)

(6) ప్రోషిత భర్చక: 1-2-3 నెంబరు పాదాలకు సమాన (ప్రాసమైథతి (బిల్లి గిల్లి వల్లి) ఉ-ర్‌-6 నెంబరు పాదాలకు సమాన (ప్రాసమైైతి (కోక బోక రాక) 7-8 నెంబరు పాదాలకు మైతి (బోవగ లో వగు 9-10 నెంబరు పాదాలకు మైతతి (ప్రోషిత కోషితు

(7) కలహాంతరిత : 1-2 నెంబరు పాదాలకు మైథత్రి (చరణ, కరణ) 8-5 నెంబరు పాదాలకు మైతి (నమ్మునకు, తమ్మునకు) 4-6 నెంబరు పాదాలకు మైత్రి (బలిని, స్టలిని 7-8 నెంబరు పొదాలకు మతి (దలంచి, విపంచి)

(8) స్వాధీన పతికః "రెండేసి పాదాలకు సాధారణ అంత్య ప్రాసమై(తి

కయితో నా దయిత్‌ ననా నాకా నులాాాాలాల (11

పరాభి పెట్టుకున్న ఈ వివిధ నియమాలు వ్ల్తోషించి చూస్తే ముందుగా ఎంత పధకం వేసుకొని పరిశోధనలు (ప్రారంభించాడో తెలుస్తుంది నిజానికి కయిత నా దయిత లోని వివిధ ఇండికల్లోగల అంత్యప్రాస నియమాలను కూలంకషంగా పరిశీలించడం అవసరం (ఆ సనిని ఆధునిక ఛందశ్శాస్త్ర, రచయితలకు వదిలి పెడదాం

తె

అంత్య(ప్రాసల మీద పరిశోధనలు మొదలుపెట్టిన 34 సంవత్సరాలకు పరాభి తన (ప్రయోగాలు సఫలమైనందుకు సంతోషించాడు ఖు 9264 16 అభైలుణుం॥( 1 తక 416 0 గం 25 & 0009161016 006) 01 అరే గ్పుగు6 0640” 125 [07 ౧0౧16 10 ౧౬8 అని పరాభి వాడు ఈ విజయాలకు నేను కొంత వరకూ కారణ భూతుళ్లి నా మీద పడ్డంతగా పరాభి ప్రభావం ఎ ఇతర నవ్య కవులపైనా పడలేదు 1942 దాకా నేను ఈఈ (ప్రభావంలో కవిత రాస్తూ ఉండేవాడిని అప్పుడు శ్రీ శ్రీ నన్నేం మెచ్చుకోలేదు* ఒక కవిగా గుర్తించ లేదు. 1942లో విశాఖపట్నం మీద బాంబులు పడ్డాయి. జనం ఊరూరికి దిక్కులు పట్టారు ఆ అనుబూతిని నేను వర్హించాలనుకొన్నాను అనుభవం కొత్తది కనుక కొత్త శిల్పం కావలసి వచ్చింది. పరాభి బాణీలో లోహవిహంగాలు అన్న ఖండకావ్యం రాశాను దానిని త్రీ త్రీకి వినిపించాను. శ్రీశ్రీ పొంగిపోయాడు. 'ఇంక నీ స్వంత గొంతుక నువ్వు వెతుక్కుంటావు అన్నాడు చాలా కాలం తరువాత “ఈనాడు ఆరుద్ర ముద్ర అంటారే అది (ఫోర్టరీ అనబోనుగాని' నిస్సందేహంగా పరాభి మదే; అది దాటి యిస్పటికీ యింకా ఆర్నుద బై టపడలేదు ”* అని తీ, శ్రీ ఒక చోట రాశాడు (శ్రీ శ్రీ యింకా అబ్బూరి వారి ముద్రనుదాటి బయటపడలేదు. అది వేరే సంగతి) నా మీద పరాభి (ప్రభావం ఎంతగా వుందో (ఎవరేనా పరిశోధకులు అవసరమనుకొంటు) ఈ కయిత నా దయితలోని ఖండికలు పరిశీలిస్తే తెలుస్తుంది

కృష్ణశా స్త్రి, విశ్వనాధల (ప్రబావం నుండి బయటపడడానికి శ్రీ శ్రీకి అబ్బూరివారి ముద్ర అవసరమైంది అలాగే శ్రీశ్రీ (ప్రభావం నుండి

లా న. "ేబట్‌ఐిన ఫిరన్‌గులు బయటపడడానికి నాకు పరాభి ముద అపసరమైంది. (ప్రతిబావంతుల సరిణామ (క్రమంలో ఈ దశలు తప్పవు ఉదాహరణకు పరాభి ఎందరి (పబావాలనుంచో ఎదగవలసి వచ్చింది. ఈ సంకలనంతోన జలపాతం అన్న ఖండికలో విశ్వనాధకవి కిన్నారసాని (ప్రబావం కనబడుతుంది జూబిలై అన్న ఖండికలో శ్రీశ్రీ బహుళ పంచమి జ్యోత్స్న శెలుగులు కొన్ని కనబడతాయి. *నాంఛ అన్న ఖండికలో కూడా శ్రీ శ్రీ ఇమిటేషన్‌ కొంత ఉంది

ఈ రచనలు నలబై సంవత్సరాల కిందట మొదలు సెబ్దిసవన్న సంగతి మరచిపోకూడదు వీటితో నాకు ముప్ఫయి సంవత్సరాల నుంచీ సరిచయం వుంద్‌ వివిధ పత్రికలలో ఇందులోని ఖండికలు అచ్చు పడితే దానికి ఎక్కువగా నేనే బాధ్యుణ్లే పరాబిలోని సంవిధాన వై పుణ్యం లోకానికి విశదమవాలన్న (ప్రగాడవాంఛచ ఇన్నాళ్ళకు సిద్దిస్తూంది ఇది ఒక రకంగా అంత్య(ప్రాసల సర్వస్వం (అయితే నర్తకులు అన్న ఖండిక లయ(గ్రాహిలో (వాయడంవల్ల ఆద్యిపాసలే ఉన్నాయి) ఇది ప్రయోగవాద విజయ కేతనం

పరాభి చెప్పినట్టు సంవిధానంలో మార్పు అన్నది కవితా వస్తువులో మార్చుకోసమే సంవిధానంకోసమే సంవిధానం ఎ కవీ వాడడు కవితావస్తువులో మార్పు సంఘంలో మార్పుని నాంఛించడంవల్లనే సంచవిస్తుంది

పరాభి పద్య రచనా సుమనోజ్జ విద్య" లో (ప్రవీణుడు ఆయనకు కొన్ని ఆశయాలు ఉన్నాయి. [బతుకు ముళ్ళబాటలలో (ప్రయాణం చేస్తూ తన బండిపగ్గాలను భగవంతుడి చేతికి అప్పగించాడు బండిలో సాగుతూ పసిడి స్వప్నాలు కంటూ అడవి దాటాక అందమైన పురం ఒకటి వస్తుంది అక్కడకు పోగోరిన వారందరినీ తనతో రమ్మంటున్నాడు అంధకార అసురక్తి నుండి ముక్తి కోరుతున్నాడు మానవుడు ఎకాకి కాదు ఆమాటకొస్తే

రి అరే

సృష్టిలో ఎవస్తువూ ఎకాకి కాలేదు

కయిలతో నా దయిత అననన లననననానన ననున 113 ఎకాకిగ సర్వజగతి _ లేదేదియు; సుందరగతి (ప్రతివస్తువు మరోదాన కలసి సపలమౌనుగాన సథియరో మదాత్మనీదు హృదిని యేల కలయరాదుూ అని నిరంతర యుగ్మాన్ని మెన్లీలాగ భావిస్తాడు “సకల కల్మషములు సర్వ నాశనమవుగాత . గర్వ రహి తంబగుగాత శుభ వంతమగుత శారదాభ మటుల; ఇపుడు నా మనస్సు విడిచిపోవగన్‌ తమస్సు ” అని తమన్వ్సునుండి జ్యోతిర్మండలానికి పయనం వాంఛిస్తాడు సత్కవులందరిలో కనిపించే సద్భావాలన్నీ ఈ సంకలనంలో అక్కడక్కడ కనబడతాయి. సంవిధానపు అతాగుల్మాలలో ఆ కుసుమాలు మరుగున పడతాయి. పరాభి కవిత్వానికి తొలిదగ్గరనుంచీ ఈ విలక్షణత్వం ఉంది. ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ "లోని సంవిధానానికి ఆశ్చర్యచకితులైన ఆంధ్రులు అందులోని సీరియస్‌నెస్‌ని అర్ధం చేసుకోలేదు. 34 సంవత్సరాల తర్వాత కవే తాను ఎందుకు ఆ విధంగా రాయవలసి వచ్చిందో చెప్పేదాకా ఆ సీరియస్‌నెస్‌ చాలా మందికి అర్ధం కాలేదు ఈ '“కయిత నా దయితి లో కూడా సంవిధాన చాతుర్యం, కొన్ని కోన్ని కొంటెతనం భావాలూ కొట్టువచ్చినట్టుగా కనబడి గంభీర విషయాలు దాక్కుంటాయి. వాటిమీద టార్చిలై టుకాంతిని ప్రసరింప చేయడం అవసరం.

ఖత కనా యినాలలలయయయలయాణాలల వరాళి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

ఎమైనా ఈ పుస్తక ప్రచురణవల్ల ఆధునికాంధ్ర కవిత్వపరిణామ [కవు చరితలో కొన్ని లోపించిన పుట్టాలు పూరించడానికి అవకాశం కలుగుతూంది ఈ పుస్తక ప్రచురణ ఎన్నడో జరగవలసింది అనేకానేక కారణాలవల్ల అలా జరగలేదు ఈ కావ్య సంకలనానికి నేనే పీరిక (వాయాలని పరాభి పట్టుదల పట్టాడు నాకన్నా సనుర్భ్హులు చాలా మంది ఉన్నారు అయితే నామీద పడినంతగా పరాభి (ప్రబావం ఇంకెవరి మీదా పడలేదన్న ఒకే ఒక అర్షతతో ఈ పీరికను రాయడానికి కొన్ని మూసాల కిందట ఒప్పుకొన్నాను ఇప్పటికిగాని రాయలేకపోయాను

ఇది ఒకరకంగా గురుదక్షిణ సమర్ప్చించుకొనడం లాంటిది ఇది కాండంత (ప్రబావానికి గోరంత క సృతజ్జుత

న |

కయిలో నా దయిత్‌ ాననునననననాడానావయానననిననం 5 ఓ వ్వ సఠాభి షకం

ఇది “సరాభి గారి రెండన కావ్యం తాలికావ్యం - 1939లో (ప్రచురింపబడిన. ఫిడేలు రాగాల డజన్‌'ను 1973లో పునర్ముదించి కాప్యప్రచురణలో ఒక కొత్త శైలిని కొత్త నమూనాను ఎర్చరచింది వర్ధమాన సమాజం మళ్ళీ ఇప్పుడీ కయిత నా దయితను తెలుగు సాహితీ లోకానికి సమర్ప్చించుకునే అవకాశం కూడా వర్ధమాన సమాజానికే కల్లడం మా అదృష్టం

పరాభి కావ్యాలు "రెండిట్నీ వర్ధమాన సమాజనే. వెలువరించడం ఆయనమీద మా కున్న గౌరవ భావానికేగాక ఈ పురాతన సారస్వత సంస్థమీద ఆయసకున్న అభిమానానికి కూడా చక్కని నిదర్శనం వర్టమాన సమాజం ఆయనకెంతగానో బుణపడి ఉంది

పుస్తక (స్రచురణ అన్నది వర్తమాన సమాజం వంటి నిరుపేద సంస్థకు అలవిమూలిన పనే అయినా సరాభి' గారి ద్వితీయ కావ్యాన్ని కూడా నువే (ప్రచురించాలన్న ఉత్తా హంతో ఈ ప్రయత్నానికి పూనుకొన్నప్పుడు మమ్మల్ని ఎంతగానో (పోత హీ ౦చినవారు చేయూత నిచ్చినవారు అల్తూరు రామరెడ్డిగారు ఆయన ఎంతటి సంపన్నుడో అంతటి సంస్కార హృదయుడు అరమరిక లెరుగని మనసు లి ఆయనది

రామరెడిగారి చేతి చలువవల్ల చల్లని మనస్సువల్ల నెల్లూరు జిల్లాలో

ళం ళా న! ళా స్‌ లా

విద్యాసంస్థలు వెలిశాయి" వైద్యసంస్థలకు నహాయం జరిగింది; ఎన్నో సత్కార్యాలు నిర్వహి ంపబడ్డాయి* ఎందరు కవి సండితులో ఆదరింపబడ్డారు; ఎన్ని కుటుంబాలో కష్టాలు తీరి కుదుటబడ్డాయి; ఎందరి భవిష్యత్తులో తీర్చిదిద్దబడ్డాయి. మంచితనం ఆయనలో మూర్తీబవించింది నిరాడంబరతకు నిశర్వానికి ఆయన ఒక (ప్రతీకగా ఉండేవారు. అంతటి ఉదారుడు, మంచి మనిషి నురి పదికాలాలపాటు (బతికివుంకేు సమాజానికి మరికొంత ఉపకారం

శ1ేర... ాకకననయయయయయఖయఖయయల నర్రాళ్లు పేల్‌చిన ఫిరనర్‌కులు

జరిగి వుండేది కానీ దురదృష్టవశాత్తు ఆయన తన యాభై ఎనిమిదవ యేటనే - 1976 సెప్టెంబరు 9 వ తేదీన - కన్నుమూశారు

ఈ కావ్యావిష్కరణ ఆయన జీవించి వున్నపుడే జరిగి వుండాల్సింది. కానీ ఎవో అవాంతరాలవల్ల వీలుగాక పోయింది. వర్దమాన సమాజానికి ఆయన చేసిన మేలు ఎన్నటికీ మరువ లేనిది మాటలలో వెల్లడించుకోలేని కృతజ్ఞతతో ఆయనకు నివాళులర్పిస్తున్నాము

రామరెడ్డిగారి తదనంతరం వారి అల్టుళ్ళు ఛత్తీ సామంతు సుబ్బారెడ్డి, శ్రీ నామంతు గోపాలరెడ్డి ఈ కావ్య (ప్రచురణ 'కెంతగానో సహకరించారు వారు విద్యాధికులు సౌజన్యశీలురు రామరెడ్డిగారి సంపదకే గాక సంస్కారానికి సంప్రదాయానికి కూడా తగిన వారసులు వారికివే మా హార్టికాభివందనాలు

ఈ కావ్యం వర్ధమాన సమాజ (ప్రచురణగా ఎలువడడానికి కారకులు, (వేరకులు డాక్టరు బెజవాడ గోపాలరెడ్డిగారు. వారికి నూ కృతజ్ఞతాంజలులు

“ఆరుది విప్రులంగాను విమర్శనాత్మకంగాను పీరిక రాశారు. ఆయనకు ఈ కావ్యం మీద ఎనలేని అభిమానం ఆయనకు షూ ధన్యవాదాలు భాపగర్భితంగా ఆకర్షణీయంగా ముఖఇచ్చితం వేసిచ్చిన బాపుకు పుస్తకం చక్కగా అచ్చువేసిన సారధి (ప్రింటర్‌, ఎకూ మా ధన్యవాదాలు వర్థమాన సమాజం పి. గోపాలకృష్ణ బెల్లూరు. కార్యదర్శి

ళా

అభిసారిక (ప్రియుని గలయు కోరిక లాగగ సుడి రీతిని రయమున నభిసారిక పోవు విజన వీధిని; అతినీరవము నిశీధము నిలచింది విహగ గీతము బయదమ్ము రజని బూతము అయినను, నిలుప నవ్వి నాతిని రయమున పోవ విజన వీధిని (ప్రియుని గలయు కోరిక లాగగ సుడి రీతిని పాటల విని యామిని పరుగులిడు బుజంగము లాగ చనును కామిని కోరి సఖుని సంగమము;

ర కనన లాలనాయయలయవావాలాలాలలి సరాభి సేల్‌ చిన ఫిరన్‌గులు అలసింది్‌ మంద పవనము నిదురిల్టు సర న్‌ బువనము అతిశాంతము ప్రతి బవనము

రవములబేయు హ ఎది మృదంగము దడదడ పరుగులిడు బుజంగము లాగున చన కామిని కోరి సఖుని సంగము కామ మటుల చీకటి (కమ్మియుండి బూమిని పోవు వలపు టాకటి (తోపున జవగామిని; పద కంకణములు పుల్లన పులకించి తనువు రల్లన విడిపింప బడీన విల్లన చవిగాన, (ట్రయుని చదవి ఆమని పరుగుల దీయును జవగామిని కామమటుల చీకటి (క్రమ్మియుండ బూమిని యవ్వన మధు పూర్ణము తన మనోహరాస్యము అధర రక్తిమ్యూర్దము పయిన శ్వేత హాస్యము

కని గాలి పిల్లలందరు వివశత్వమందియుం, దరు తతి సందుల పడియుందురు (పకటనజేయ హృ్మదహస్యము తనదు కనన్మనోహరాస్యము అధర రక్తి మ్యూర్దము పయిన శ్వేత హాస్యము. స 1

20. నాకాకకకాానాంనను లాడాలి నాలం డాంలంలంయి సరాశ్తు సేల్‌చిన పిరన్‌గులు వియోగిని ఆషాడపు మబ్బుదండు గగనమ్మంతటన్‌ నిండు? (ప్రియుం బాసిన అబాగిని చిద్వీణ గరుణ రాగిణి దుర్న్మివారముగా (మోగ నిండుగ కన్నీరు రేగ విరహార్తయగు, వియోగిని కనుచుం దంజనములాగ గగనమ్మంతటన్‌ నిండు ఆషాడపు మబ్బు దండు ఇటులా విరహీణి దలంచు అశని మోషణముల వించు* “ఎకాకినిగా యిచ్చట సమయం బేవిధి పుచ్చుట ? విబుడువినా యింటియందు హా! నే యేలాగు నుందు? సుఖవంతం బిక చచ్చుట” అని పర్హన్యముల్‌ చిందు అశని మోషణముల వించు ఇటులా విరహిణి దలంచు

కయితో నా దయిత ాకాాలకాాాననడలనునననననననతునుననాలానాలలల (౧1 విరహకాతర తన్వంగి వ్యధతోబల్కు నీబంగిః “కరోరుడా సుమసాయక మహారిచే బడనీయక రక్షింపగరా బిరాన, నేను చావనున్నదాన, ఓ నాదు [ప్రాణ నాయక ౫” అనుచు గద్గద స్వరాన న్యధతోబల్కు_ నీచంగి విరహ కాతర తన్వంగి మూగుమింట మబ్బుమూక సూదికయిన సందులేక (పకృతి జలబృదవగుంరిత తన నమూదిరి సుఖలుంరిత, (పక్కన గన్నేరు దండ మండులు నశువుల గుండ గనుచున్‌ విరహోత్కంఠిత మబు ల నిల్టూరు చుండ సూదికయిన సందులేక మూగుమింట మబ్బు మూక . జష్‌ళ ళ్‌

న 'పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు వాసక సజ ణా ఈ రేయి తన పజ్జ నిక్కముగను [ప్రియుడు వచ్చు నటంచు మదిని ఉజ్జ సలిపి, కనుల బూసి కాటుక రవిక విడచ్చి జగిని శాటిక కట్ట, తలుపు మాటి మాటిక చూచుచ్చు పువుదండ (గుచ్చు కామిని వాసక సజ్జ నిక్కముగను (ప్రియుడు వచ్చు నంచు దలచి ఈ రేయి తన పజ్జ లాక్టారుణము హజ్జ సురభిళమగు యిక్షు కంధి శరీరమంతు అజ్జ . మకరధ్వజ చారు లేఖల కరణి చనుల గంధ రేఖల కవును చుట్టు కనక మేఖల గలిగి మిగుల రగులుచుంది రూపసి వాసక సజ్జ సురభిళమగు యిక్షుకంధి శరీరమ్ము, లాక్షారుణము హజ్జ

కయిత నా దయితే అనానను. 123 జాజ సల్యెముగ సజ్జ సలిపి పడమటింటియందు నమర్చి పువుల సెజ్జ (పక్కనుంచి చందనమ్మును తమలపాకు పళ్ళెరమ్మును సుమపషుమ మను మృగ మదమ్మును (ప్రియుని నిర్‌క్షిస్తు, నిందు జిన్ముఖి వాసక సజ్జ బోగమందిరమ్మునందు వేచియుంది శయ్యాగత ససజ్జ సర్వ్యాంగముల అజ్ఞ మాయబోలి ఛాయబోలి యనోజ్జముగ విజ్ఞ - తళతళమను పసిడి గాజులు చుక్కలట్లు సన్నజాజులు కబరి శర్వరిని విరాజిలు పువులపడక పయినటవాలి యున్నది వాసక సజ్జ మాయబోలి ఛాయబోలి అందగింప సర్వాంగముల లజ్జ జబ్‌ ళు

కంత లనాకారరాకాాలయంయంయయయి సరాళి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు విప్రలబ్బ ఈ చని సంకేతపు చోటికి మనోహరు రాక నిరీక్షిస్తు తుద కోరుపు నిల్చ్పజాల, “కిప్పాటికి రాడాత డదో తూరుపు టపరంజి రేక ” అనుచు నిడుద నిబ్హూరుపు విడుచుచున్న దపుడు లబ్ద మనోరధ గాక (ప్రేయవంచిత విప్రలబ్ద ముక్కులతో ముదాడుచు యలు కపోతపు జంటు శాఖ్యాగము నందూగుట, ర్గుమ్మని పాటల పాడుచు మధు[వతంబులు దాగుటు జలజమ్ము లింటు కని మానసమ్ములో గులు గుటు నంది తన 'పారబ్ల మటుగాలు కంట తడి జారు గను వ్మిపలబ్బ

కయితో నా దయిత్‌ అనననకానననననననారంనాణనకి 15 ఆ రేయిని రుచి చూడని అధరాల విందు, వ్యర్షమయిన గ్రణికాలను కవుగిళ్ళను, మాట్లాడని మధురంబగు సరసాలను, నికుంజములందు సల ఎనట్టి సురతాలను మదిం దలచి దలచి, క్రుబి మనస్కయి, కుందు విపులమ్ముగ విప్రలబ్ద శమింపకన్‌ మితిమీరిన మవాో విపరీత మన్మధ బాధకు తాళక ముఖాబ్దపురంగు మారిన దంత సహిం౦ంపం జాలక విషమ (ప్రబాత మరుత్తుల, వినంజాలక కరోరమగు గంధలుబ్ద మధుపమ్ముల [మోత వివశయగును విప్రలబ్బ న 1

వరాఖి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు 126 నాలను ఖండిత అన్యాంగన సంబోగము సల్పగ కుంకుమ రాగము వక్షమ్మున వ్యాపింపగ నుదుటలాక్ష దీపింపగ ప్రేయుడు రాగ నుదయమ్మున సాధారణమగు వీక్ష్య ముల జూచును, తన తీ రుష నణంచి హూ ఎదయమ్మున పరాయి పురుషుండిత డన్నట్టుల, ఖండిత ముడుత పడని తన పక్కను చెదరని కస్తుర్రి చుక్కను విడిపోపని తన వేణిని మాయనట్టి పారాజిని రాలి పడ్రన్సి గంధమ్మును నలగని మళ్లీమాలను వదలనట్టి వస్తాలసు వ్యర్థమయిన అందమ్మున్సు తలచ్చి అప్రమో్యన సలుప్పు కరుణల్న్పో్యో

కయితో నా దయిత కాజా [27 కంరా శ్తేష సుఖాలను కలుగనట్ట్రి తన కరాలను, కాంతుని చిక్కని హత్తుల అదుమబడని చను గుత్తుల అతడు కనని వదనమ్మును, బూడీద యందున పోసిన పన్నీరట్సు, వనిగాసిన జ్యోత్స్ప్హటు చక్కదనమ్మును తలచ్చి దు ఖసీంచిత మనస్క, ప్రియవంచిత ఇపుడు వల్లబుడు వచ్చుట ద్విగుణీకృతముగ 'రెచ్చుట తప్ప మదీయ వియోగము, అత్యంత నిరుపయోగము మన్మనోహరుని రూపము మరణమ్మ్ము తాధరించుక రొగూడద. నా కించుక అని లేకుండు విరహతాపము” (బమించు ఖండిత మన్మ్య శర దండిత న 2;

శం ననననయంయియియయయి. నరాల సేల్‌చున సిరన్‌గులు ప్రోషిత భర్తృక విదియ రాతిరి జాబిల్లి విధముగ గడు సన్నగిల్లి తగ్గియుండ తనూవళల్లి, విడక మాసినట్టీ కోక నిశియంతను నిదురబోక నిరీక్లిస్తు ప్రియుని రాక్క దేశాంతరముం బోవగ పతి, తన చిత్తములో వగ నందు వనిత, (ప్రోషిత బర్శృక, అతి కోషీత ఏనాటికి వచు సృనంచు శకునమ్ముల తొనుగంచు దివసమ్ములనుం గణించు, పునర్మిలన కాంక్షవల్ల (బతికి యున్నదల్లన అసువులనుంబట్ట్ర, వల్ల బుని గూరిచి ఆవేదన పడు నాసతి కడుగా; దన జోడును విడిపోయిన జక్కవ పులుగోయన

కోయితో నా దయిత అవాలని _||20 కనంబడుచు నుండ చింత కంపలాగ కబరియంత తాల్వక బభూషణల సుంత గాడ్పువల్ల పడినయట్టి జాజివల్లిలాగ, వట్టి ధూళి ధూసరమగు మట్ట పన్వళించి, పతి సుందర రూపమ్మది తన ముందర తోచ, రమణి టక్కును కవుగలించి (సుక్కును తన మనోహరుడగు వాని కాంచు బాగ్యము కలనేని కల్ల్గునన్న, నిదురరాని కతము, సతము (ప్రేయుని నాను పారాయణసల్సు, కామ బాధ కోర్వరాక్క బామ; దేశాంతరమం దుండగ హృదయేశుడు, హృది మండగ నిప్పుల నిజ్జూర్చును కనుల జలము కార్చును. జష్‌ళ ష్‌

శనం. తానా యణణయయయయి నరాఖి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు కలహాంతరిత సఖుల సమక్షమున చరణ పతిత (ప్రియుని నిరాకరణ సలుపు, దురభిమానమ్మునకు ఇచ్చి నిజసుఖమ్ము బలిని, పిదప పరాక సృతమ్మునకు వగచుచుంది రహస్‌స్టలిని తన ఇర్మను తా దలంచి (మోగు వేదనా విపంచి విధిని గురు వ్యధా బరిత లలితాంగి కలహాంతరిత నిదాఘమున నిహత ధరణి వద్దనునా? వరుని కరణి వపంగియున్న వలాహకము? వద్దనునా? మంచు వలన చచ్చిన లత, వరుని రకము వసంతమును? అయిన లలన ఏ (కూర పిశాచి కుబిల దుర్మంతపు దురా, ఇటుల తన స్వాధీనమ్మును విడి పూనినది వింత నడవడి?

కయితో నా దయిత తారను నకనాుునవనాయంు (౧1 “పాణపతిక పారమయిన (పణయమ్ముగద నా పయిన

ఇటుల అందరి సన్నిధిని నా పాదములకు నమించు

బానిసకు బానిస విధిని, హా, దుర్విధి . కోపగించు నా చిత్తము పోలచితిని అతని నిరాకరించితిని”

అనుచు విలాపించు నవల

పదే పదే వల వల వల “ఇది యేమిటి పిచ్చ వలపు ఇటుల (ప్రవర్తించు తలపు

కలుగ జేసినదీ గతిని, మధురంబగు మహా సుఖము

దరియనన్ను, మూడమతిని చూపితిగా పరాంజ్‌ ముఖము” అనుచుం బలుమారు తనను తాను నింద సలుపు కొనును

అతి చిత కరుణా చరిత

తరళాక్షి కలహాంతరిత

న

దై తం సరాభి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు

సా దీన పతిక

నిత్యమ్ము ప్రణయ బృత్యమ్ము సలిపి,

రచియించి చనుల మకరాంకుని, లిపి

ము,[దించి ముద్దు పయిముద్దు, వింత

యందాల కుపష్పయని దేహమంత,

పరవారి కంట పడకుండు రీతి

పరిరంబభణమున బంధించి (ప్రీతి

(పాణాధిపు డుపలాలింపు చుండ

న్వానంద సుధల బాండమ్ము నిండ సంతోషి తాత్మస్వాధీన పతిక రమణీయ నవ్యలావణ్య అతిక

రాత్రింబవళ్ళు రతిదేవి నోజు

కావించుచుంది కందర్ప పూజ

తన జీవితమ్ము తగనాటపొట

నిష్కంటకమగు కుసుమంపు బాట,

తన నోము ఫలము, ఎలాటి అతుకు

లేనట్టే మంచి బంగారు (బతుకు

ఆనంద సరసి రాయంచ సరణి

విహరించుచుంది మోహాల బరణి సంతుష్టితాత్మ స్వాధీన పతిక రమణీయ దివ్యలావణ్య లతిక

క్‌యితో నా దయిత కణానికి క

ఆనంద గగన మందుదృవించి

నటువంటి తార, సుఖపున్‌ విపంచి

(పాణాధిస (ప్రణయ మద్యమత్త,

ఉద్యాన విహారణాసక్త చిత్త

పరితోష జడధి పగడాల దీవి

శోకమ్ము కనని సుఖ పూర్హజీవి,

తన కను సనల దాస్యమ్ము, (పాణ

పతిచే ముదమున చేయుంచు జాణ సంతుష్టితాత్మ స్వాధీన పతిక రమణీయ దివ్య లావణ్య లతిక

మిధునమ్ము తిరుగు పథసీమ సతము

చీకట్టు లేక జ్యోత్స్నా బరితము

హసియించు నవుర తమ నవ్వుతోడ

పులకించి సర్వబువనాలు కూడు,

ఈ దంపతులకు ఎకమ్ములోని

(పాణమ్ము దేహములు వేరుకాని;

మధువందు తియ్యదనమట్లు, అలరు

లోతావి పగిది (ప్రియునాత్మనలరు సంతోషితాత్మ స్వాధీన పతిక రమణీయ నవ్యలావణ్య లతిక,

ళూళ్ల ళా

శత. కకతాలాాాలాలయయంయయయల. సర్రాఖి సేల్‌చిన సిరన్‌సలు ఊచయినా యువతి ఓ సుందరమగు చయినా దేశంపు మత్స్య నయనా . వీ యందము వినుతింపగ సాధ్యంబ (బహ్మ కయినా? జ్యోతా ఎ(దవంపు టలయా, లేకున్న వింత కలయా, నీ నవ్వు? నిత్యనూతన లావణ్య శోబ నిలయా . రక్తాధరముల-పయినా నోరార ముద్దు లియనా? హన్యాంతర శశిరీత్తి మ దీయాంతరంగ శయనా . నీ పల్కులు శుక రుతముల్‌ నిన్‌ సోకగ మారుతముల్‌ మూర్చిల్దునహా . నీనయ నా లర్ధ నిమీఠితముల్‌

ఓ సందరమగు చయినా దేశంపు మత్స్య నయనా . నా ముంగల నిలుచుంటివి దివ్యాప్పరస్సృఖియనా . న

136. ానాతకాకానానావావయయయయయయ్య.. పరాభి కేల్‌చిన పిరంగ్‌గులు హా బల హవాయి కడుతీ యవాయి పడతీ బవచ్చతురిమన్‌ విలాస గరిమన్‌ నుతింప నసహా యుడీతడు సహా. సథి నీ కలహా స మాలిక లహా వసంత కుసుమా ల సంతలు సుమా (ప్రయా విప్పులనే (త యుగ్మముల నే నుతింప గలనా అలోహ అలనా శశ శ

మూర వాంఛ అల్జా దయవల్ల అండ లూసియను పిల్ల మధురంబగు మాంజనిల్ల అన్నీ యివి యున్న భాగ్యవంతుడను, అన్న = బాగదాద్‌ కలఠీపుకన్న అచ్చా. బహుతచ్చ ం (గనడాపురమున, నిచ్చ మనులు నాకు మిగుల ఇచ్చ. వద్దూ, యిక వద్దు అరాబియంతా రద్దు ఇమ్మునాకు ఇంపు ముద్దు నానాడుల్‌ తోన బంధించిత్హి సుల్తాన . నిను నేనిక వదల్తాన శ శ ఇ

శ్ర నాయం సరా సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

లాక్‌ లోమండు కనుమోసి (ప్రియురాల

అది లాకు లోమండు స్కాట్టాండ్‌ సరోరాజ

ము, జగత్‌ (పసిద్దమ్ము ; (ప్రకృతీ రమణియున్ను

కవి సార్వబౌముండు తవు చందముల జూచు

కొనునట్లి అద్దమ్ము,

తు ఠా

అవలీ లతలు మేని

పయి బూయు గంధంబు, మధు మాసమున చిత్త

జుడు చిల్కు పనీ రు ; ఇది ఏ (దవీభూత

మయినతళ్హి అందంబు ? ఇది ఎ విరహిణీ ర

మణి కార్చు కన్నీరు ?

కయితో నా దయిత అనానను ాలనినానానినాయలలల | 0౧౧ ఇది, గేరిక కవీశ్వ

రుల ఊహ సాధింప గా రాని రసవత్త

ర మనోజ్ఞ కావ్యమ్ము; ఇచ్చోట నిరతమ్ము

ఇల్కల్‌ నినాదింప ఆహ్హాద మాహ్హాద

మతిలోక (శావ్యమ్ము తమజాతి గర్వంబు

నిలుపంగ కయ్యాల విరజిమ్మిరి సుమంబు

ల విధాన (ప్రాణాలు ఈ రోజున తరంగ

ముల మీద నుయ్యాల లూగాడు, ఆ యోధ

అ కధా పురాణాలు ఇది చూడ స్తంభించి

నది నాకు కాలమ్ము ఎదియో మధురబాధ

హృదయమ్ములో మండు ఇది ఎమిటీ గార

ఉ యింద్ర జాలమ్ము కనుమోసి [ప్రియురాల

అది లాకులోమండు .

న 1

40. కనరాని లయయయయల సరాభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

తి

౧౨౨౦ స్కాచి కి న్కాటాండు సరోరుహాక్షి . నీదు సోయగమ్ము సాక్షి కను స గుట్టు నిన్నుజూచి నంత, (తాగినట్టు స్కాచి మంచు ముసువునుండి నవ్వు బంగారు గులాబి పువ్వు కరణి కానుపించు, నీమ నోహ్యరాస్య, మోసి లేమ. హెదరు పూల తోడ మెండు నిండి విరాజిల్లుచుండు (టోషాకు ధరాధరాలు తావకారుణాధరాలు రామణీయకమ్ము జిమ్ము తావక స్తన ద్వయమ్ము బార్టీరయి కుప్పలట్టు ఆధిక్యత కాటపట్టు జగత్‌ ఖ్యాతి నందినట్టి స్కాట్టాండు జనాల, గట్టు

శయిలోొ నా దయిత అజాత లకాతా లావా లాలన 141

మట్టుస దనమంత చాన |

కలదు నీదు కవును లోన

ఉన్ని ట్వీడు కన్ను గూడ

ఉడుకునిచ్చు నీదు గాడ

పరిష్యంగ బంధనమ్ము

మోహాగ్నికి ఇంధనమ్ము

స్కాట్లూండు సరోరుహాక్షి .

నీదు సోయగమ్ము సాకి

కన్నుగుబ్టు నిన్నుజూచి

నంత, (తాగినట్లు స్కాచి

శూ శ ₹

తత్త నాననా నామన వానావయయయయణ సర్రాలి కేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

స్కాట్రాండు రో

స్కాట్హాండుకు నాకు గాడ సంబంధము కద్దు, చూడ దూరమ్మున నున్న గూడ రసవత్తరమగు నిగూడ బంధమ్ములు కలవు మధ్య (సవీణుండ నగుదు పద్య ఠతచనా సుమనోజ్ఞ విద్య (గోల స్కాచి మధుర మద్య పానమ్మును= అస్మదూహ ఉత్సాహ సితా॥ (వాహ నంబు నధిష్టించి, సాహ సించు నబోవీధి, నాహ యమునా కావేరి గంగ నదుల యందునన్‌ మునుంగ బోను; యాచమనము (మింగ బోను; అస్మదంతరంగ మందు సదా కోరుచుందు స్కాషియా మధు రస బిందు వుల (దావగ నిచ్చ; ఇందు కీరణమ్ముల తరచి విందు సలుపు చకోరమ్ము లాగ ఇచ్చగింప ఇలను బోగ

కయితో నా దయిత అనానను 143 బాగ్యంబుల యందు నూగ్య పల్లకీల పయిన పోగ బోగంబులు బుదు దాలు నిపృయోజనంబు శ్రీలు మధువు మటుకు మహిని చాలు మిగతదంత మింటిపూలు స్కాట్హాండు, జగాల రాణీ రస రాజ్యపు రాజధాని ఇలను దాని ఈడు రాని బార్లి ఆసవమ్ము నాని స్తోతింతును - ఓసి న్కాచి బూమి . నీ మధువుంజూచి (సాణంబులు పయికి లేచి వచ్చు నాకు; నూత్నరోచి కను కనుమల కందళించు తలను (గమ్మియున్న మంచు విడును, చిత్తము పులకించు భావమ్ములు పల్లవించు జడము స్వర్ల్దమటుల వింత హరువును ధరియించు నంత విడును చింత విడును వంత బువమునంత పువులసంత, ఓస్వాదు సుధ్యార్దమూర్తి ! నిను గోరితి మనస్పూర్తి వినుతింతును బవత్‌ కీర్తి

తత నాకాను యయివయయయాయలాలా సరాఖ్లు సేల్‌చిన సిరన్‌గులు శమియింపగరా ముదార్తి ఎల విలంబమ్ము ? నీవు రాకుండినచో (బతుకు చావు వచ్చినచో ముదము లావు గళ వేదన కరగిపోవు నీ తాకుడు వలను భీర చిత్తమ్ములు కూడ వీర వంతంబగు, సుఖపు తార దుఃఖపు నిబిడాంధకార మందు కూడ (పసు ఎలు క్ష్రుధలుమాను, సుధలజల్టు బంగరు స్వష్నంబులల్టు ఇం(ద్రజాల మిల పుటిల్లు నిరుపేదయు నిన్నుపూని "సేవింపుచునుండు నేని అనవరతము, అవనిజాని లాగ మారిపోవు; కాని లేదక్కట మంచికాల మింక మాదు ఖర్మగాల; ఇది జూచి సహింపజాల. యుగ యుగాలనుండి చాల సుజల సుఫలమయిన నాడు నంత (ప్రభుత్వమ్ము బీడు గావించిన దిచటిపొడు (బతుకు కన్న అచటి ట్వీడు

కయితో నా దయిత్‌ అనానను నినన గక నదీ తీరమందు, చిన్న

పోచగ నే పుట్టియున్న

సుధనుం చిను సురునికన్న

రసవంత సదాపసన్న

కాలమ్మును గడుపువాడ,

దూరమ్మున నున్న గూడ;

స్కాట్టాండుకు నాకు గాడ

సంబంధము కద్దు చూడ

ళళ్లూ

సతర కానన ాడావాంయయయింయయ్యి. సరాభి సేల్‌చిన సిరర్‌గులు ప్ప బుజ్ఞగింపు విడచి (పణయకోపము సఖీ . చం(ద్రముఖీ . నీదు నవ్వు మోము జూపుము దయను గలిగి బాపుము ఆహా! నాదు మహా తీవ విరహ విధుర తాపము ఖఇతము సేసి దీపము (ప్రియా ॥ (చేమమయా . దాని మన్మనమున 'ేపుము చలువరాళ స్‌ స్తూపము భవత్‌ చారు నవత్‌ దివ్య నగ్న నవ్య రూపము నా వాంఛ ద్విరేపము సఖీ . పద్మముఖీ . నీదు అందమంత జూపుము శ్లో ళ్ల ళ్ల

కయిత నా దయిత అనాలా కానాల ననన ననున 149

నిశారాణి

ప్రాక్టి"ా పర్వత(శ్రేణీ కుహరాల నుంచి

శ్యామసుందరీ ఎ (గీవ్మ కుహోైోనిశారాణి .

వజ సచకిత శర్వరీశాటి ధరించి

అరుదేరవమ్మ, ఈ [కూరార్క్షుజ్ల క్షోణీ

క్లాంతగ్జానుడను, దయగలిగి నా పయిన

నీ నీల జటాలమునందున, ఈ ధాతి

నవగుంరితముసేసి జడాతీతమయిన

కలల్టాలింపవమ్మ, మహా మోహనగా(తి ఎ

నీ నీల నీరవ వంశీనాద రురియందు

మునిగిపోయినట్టి తారాగోపిక రీతి

తంధద్రిత మదీయాత్మ తన్మయత్వము నందు

అపరూప పరమంబగు నవ్యాజ ప్రీతి

జేసికున్నాడ నా హృదయ పీరిక నిష్ట

దేవీమూర్తిరో ! నీ దివ్య సుందర (ప్రతిష్ట శశ

శరం... కనాానయయయయయియవయయి చరాభి సేల్‌చిన సిరుక్‌గులు

చిన | దాని కను ఎలు చిన్నదాని కన్ను లలో

ఉన్నదిరా ఉన్మాదము : పూర్ణశశీ పులకీకృత

కానన కుసుమాహ్హాదము, (ప్రశాంతమగు నిశాంతముల

మీటిన వీణానాదము, వధూవరుల మధురమ్మగు

శయ్యాతల సంవాదము, (పణాయార్రము (ప్రసవేషుని

శ ృంగారాశీర్వాదము, ఐక్యమ్మయి అద్భుతముగ

నాకీచు చు నామోదము చిన్నదాని కన్నులలో

ఉన్నదిరా ఉన్మాదము

స స

కయితో నా దయిత్‌ ణు (1

నటరాజు

ఎగుర గొట్టుబడి

విడిన జుట్టుముడీ

నలగట్లు లాగు గనబట్లు

ధనే సరం శూ

గిరుల నట్టునడి

దుముకునట్హే వడి

గలిగి అట్బుహాస్యనది పుట్ట రగులునాట్యమాడ నటరాట్టు ఉడుకు నాలఠికల

ఉరుకు పోలికల

కనలు మటిి కోరికల జట్టు

[క (న!

పయికి లేచి కడు

పువులు పూచి పడు

అతడి పట్టు పాదముల చుట్టు మిగుల నాట్య మాడ నటరాట్టు అపుడు లోకముల సుఖము శోకముల ఇనుప పట్టు కారులవి పబ్జు తిరిగి బాష్పములు తిరిగి పుష్పములు అతడి మట్టు[ కింద తుదముట్లు

గ్‌] ళు రగులు నాట్యమాడ నటరాటల్టు ళ్‌ శ ₹

కం... 2తాకాకకానాలన నానా లనానాలాణవాలవాలాలాలా నరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు నర్తకులు తేలిక లతాంతములు తూలికలు (పాలు విధి (వాలి కడు నచ్చరల "కేలికలు, వేశ్యా బాలికలు చ్మితమగు 'కేలికలు సల్పిరి, ని చోలికలు లేక నిడు వాలికలు వీక్షా తూరలికలు జల్టుచును, జ్వారికల నందమగు పోఠికల; చూపరు మ ధూలికల చాలన్‌ గోలి కళ లందు, నళి పాలికల లీల సుఖ డోలికల నూగుచును సోలికల లందన్‌ ళా శ ఈ

రజన గల

చితముగా నోజవ ని. హరాత్తుగ్గా రివురివ్వని యవ్వనము పడగ విప్పుడు చూపర్పుకున్‌ వ్యధ యిప్పుడు. బవత్‌ శరీరప్పు వాటిక వసంతకాలము నేటిక; రమణీవమణి. నీకంరము

లో కూయును కలకంరము విడిపించును నీ నాసము మలయానిల మను శ్వాసము, పుపష్పించును నీ కాయము లోనన్‌ ముకుళ నికాయము సఖి! నీ దేహపు టామని వ్యర్థింతును నేనేమని?

పడనీ నను ఈ నూతన శోచబయందు సుఖయాతన గులాబిలా బిలేబిలా పసందయిన పడచుపీలా.

నీ అందము, హలా. హలా. రసోజ్వలా, రజస్వలా!

[లతే కాానకానలనననావలయయయయయలలి సర్రాఖు మేల్‌౨న సిరన్‌గులు వాంఛ (బతుకంతా నాటకమూ బూటకమూ కాటకమున కీటకమూ (బతుకంతా నాటుకమూ మనమంతా మానిసులం బానిసులం బానిసలకు బానిసలం మనమంతా మానిసులం మన ఆసలు గోడలుగా, చీడలుగా నీడలతో వేడలుగా మన ఆసలు గోడలుగా ఇవియనీ మ నాకేలా? (ప్రియురాలా! ఈ కీలా బరభేలా, ఇవియన్నీ నాకేలా? జవరాలా. కనుమూసీ, ననుదీసీ, నా వాసన నలిపేశ్తీ జవరాలా. కనుమూససీ,

కయిత నోబతతకుటాాననమామతకన వడా డ+వునడతతతడ2జ2జ2టలాాా 15 అది చాలును

సర్వసుఖం, స ఫర్లసుఖం

అమితసుఖం సుఇఖంసుఖం

అదిచాలును నాకుసుజం

కద. ానునానననననననునాడాకావాతంకాకాంయయంంయ సరాభి కేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

యెంె ఎల

('ప్రాయపు మెద బావమ్ముల (పోవటు ఎవెలుగున్నాల; విరహముతో వెదకి కొనగ పైయుల అడుగు చిన్నెల వన పధముల అనుపుచుంది గడుసుమారి కన్నెల

పుర వనముల మరుతలముల నదుల ఇసుక తిన్నెల

(కొత్త హరువు (కుమ్మరించు చుంది వెండి గిన్నెల కాయమ్మును గగనమ్మును కలుపుచుంది వెన్నాల సఫలమ్మును సల్పుచు, చ కోరికముల జనె ల

నగ్న నబో మంటపమున కూర్ప్చుచు పలువనె ల (పాయపు చెద బావమ్ముల (పోవటు ఎెలుగునె ల

త్త శ శ

కయితో నా దయిత కాాాకాననననానాననరాారాాంరడాడతఊ 167 కుంభవరం

లె కురుస్తూంది కురుస్తూంది కుంబవర్షం కురుస్తూంది గగనమే దగ్గరకువచ్చి బిగ్గరగా అరుస్తూంది శతశతప్నుుల సరణి పిడుగులు పరిపరిల్లున పగులు చుండగ విద్యున్మత్త మేఘధ్వజిని వియత్సీమను విహరిస్తూంది అత్యు[గంగ నదిరిస్తూంది కుంబవర్షం కురుస్తూంది మిక్కూటమ్ముగ మించు జల్లా రుల గలింగిన రుదమేచక మేషూల్నంత పాగాల్డాగా అదో, ఆ గిరి ధరిస్తూంటది వే మార్గాల సవరిస్తూంది కుంబవర్షం కురుస్తూంది మించు కంచీ చురుకునుం దిని ఉడుకు బుట్ట ఉరుకు మబ్బుల గృురాళ్టేయు కోలాహలము

రథ 22తో వరాఖి పేల్‌చిన సిరన్‌పలు దిగంతాల (పసరిస్తూంది రోదస్సృంత ముబరిస్తూంది కుంంబవర్షం కురుస్తూంది వ(జ మాలలు వారి ముక్తలు నిండుగా కానికల నిచ్చుచు ఆకాశమ్ము బూ కామినికి వియోగార్తి గుదురుస్తూంది తానే యిప్పుడు వరిస్తూంది కుంబవర్షం కురుస్తూంది నదులు దూకగ నమలఠలి గుంపులు నటన మాడగ నవు చయండగ బూమీజములు, బుగ్నాంబరము తటిత్‌ [బూవుల విరుస్తూంది నా చిత్తమ్మును హరిస్తూంది కుంబవర్షం కురుస్తూంది కురుస్తూంది కురుస్తూంది కుంబపర్షం కురుస్తూంది నీలి మబ్బులు నీళ్ళకుప్పల నదే పనిగ నురుస్తూంది న

కయిత నా దయితో కలలు నునాననుుిననటమయయనాన (దర ఎలుగు

ఇరులకు వెల్తురులు కలుగు జగతినంత బిగిరి వెలుగు

నా గుండియ లోన మెలగు వింతయయిన వెలది ఎలుగు తరణి నుండి ధరణి నిండి మట్టిలో రగిల్చి చిచు న చంపకమ్మునకు పసిండి రోజూకును రంగు లిచ్చు కమలమందు కాంతిదూకి పరిమళమనుగ పరిడవిల్టు అంబరమున అదియ (పాకి వంపుచుంది పొంపువిల్టు కిలికించిత రసము బంగి తరుణి కనుల తయారవును అంత చిత్తమందు పొంగి పెదవుల నడి కదలినవును. కడఠి అడుగులకును జారి ముత్యమట్లు (పజ్వలింపు

160 యయ నరాభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు అదియ అవనిహ దిని దూరి రత్న సంపదలను నింపు నిదుర సందరంబునందు అలల కలల వలల బన్ను కోఖములో సుఖము చిందు (గుడ్డివాని కిచ్చు కన్ను నిశ్శబ్దత లోన నుక్తి మొయిలు నందు హైయలు మించు అణువణువున అమర శక్తి అగుచు తాన పరిణమించు చిత్తరవుల యందు నిలచి జీవమ్మును పోయువెండు కవుల బావములను వలచి పద్యములుగ మార్చుచుండు విడిపోవగ జడత (బాంతి సత్యంబయి (పకాణిల్టు ముని మనమున అగును శాంతి మిత్తపయి నమృతపుజల్లు ఇరులకు వెల్లురులు కలుగు జగతినంత బిగిలి వెలుగు నా గుండియ లోనమెలగు వింతయయిన వెలది వెలుగు. శశ గ్ల

కయితో నా దయిత్‌ అకకడ 1 గ1 విరహి పడును వాన రుర ర్లురా ప్రయా రమ్ము బిరబిరా వియోగాగ్ని దేహము మండున్తు నా దాహము తీరదు, నా మోహము అనివార్యము హరహరా (ప్రయారమ్ము బిరబిరా, పడును వాన ర్లురర్లురా జల్టు కురియు జలజలా మంటు లట్టు నములమలా నాదు కనలు కాముము ముక్తపరచు ధూమము లాగ (కమ్ము వ్యోమము లోనమబ్బు నలనలా మంటలట్లు మలమలా జల్టు కురియు జలజలా పడును వాన రురర్లురా (ప్రియా రమ్ము బిరబిరా

1€్‌2 నాననా వణాయయయయయయయల నరాభి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు

అస్మదంతరాళము లోన విరహవ్యాళము దుముకు విధి ఐగోళము

నందు మించు గిరగిరా

టప్రయా రమ్ము బిరబిరా

పడును వాన ర్లురర్లురా

విచరితుండ వినవినా

ఏడడుగుల కడు ధనధనా వాని మారు[మోతలు నా మనంపు టూతలు అవ్వి బవద్దూతలు

కావుగా, జపషున షునా!

పిడుగుల కడు ధనధనా

విచలితుండ వినవినా

శూ శూ ౯

కయిత నా దయిత ఇజకనకానునలాకాయాానకాాయయయని శే గ్రప బండి (బతుకు ముళ్ళ బాటలలో చీకటిలో చిచ్చులలో పాటు బడీ వాటు బడీ

పోతూన్నది నా బండీ (స్రయాణమున బడలియున్ను వాడనయా బగవంతుడ కరుణతోడ [గహి యింపుము

పగ్గాలను నానుండి సారధ్యము సలుపు చుండ నీవ, కడున్‌ నిర్భయముగ విశమింతు, చిత్తమందు

బ్మద శాంతి సుధ నిండి జంకులేదు శంకలేదు మహానందమయుడ నయ్యి కనుల మూసి కనుచుంటిని

సుస్వప్పముల పసిండి

అడవి దాటి అచటనున్న అందమగు పురానికి నా తో గూడను పోగోరిన

వారందరు రా రండి

శశ ₹

శరత నాననా యయయబవలయలు సర్రాలి సేల్‌ చిన సిరన్‌గులు ఉషసు ఖి పటాపంచలగున్‌ ధ్వాంతి జగము నంత, కాంతి, కాంతి రక్తరోచిమదోన్మత్త విహంగంపు లురత్‌. చిత్త గొనమ్మది చాటుచుంది ఉదయాగమనమ్ము వంది లాగ ప్రభు స్వరము విన్న తక్షణమ్ము తూగుతున్న బటుడు ఉల్కిపడిన మాది కనంబట్టును పూర్వాది అయోమయంబయిన రాత్రి అంతమగుట్క స నత్తధాతి పులకించును షర్ష ష్ధ మది ప్రబాత సత్తి సువ కరాంగుళాల గిలిగింత అంది; మంచు రగులు వింత కనులవిప్పి పువ్వు పువ్వు కలకలకల మనుచు నవ్వు | కదలి ఆడు అల్లి బిల్లి లాస్యము మాలతీ మల్లి ఉదయ పవనములక్రు డమ్ము రకము[మోగ్వ సరణ్యమ్ము ఊముకు కోనలో స్పివంగ

కీయితో నా దయిత నాననా లతను 165 పేల్ల హరాత్‌ శరము బంగి; న్మిదలేచిన పులి పిల్ల అడవి యంత దద్దరిల్ల గంతులిడును ఇడ్గమట్లు" పాట పాడు నేటి గట్టు బేకమ్ములు; కసలు మించు కరణి (తాచు కస్ఫుమంచు; సుధా నిర్హర ర్గురి పర్వి ముంచినట్టులున్న దుర్వి; నగ్నమయిన నవ్యమూర్తి దీష్యమాన దివ్యస్ఫూర్తి తోడ పూర్వజలధినుండే అప్పురలాగా పసిండీ ('ప్రబ విముక్తమగుచు నుంట జగంబంత జిగిలి పంట, పటాపంచలగుట ధ్వాంతి జగమునంత కాంతి, కాంతి . రమ్ము ఉషోరమణి . కాంతి మయీ . ఇమ్ము మన్మూంతి నీదు నిశ్వసనము, అంబు జమున చేరి సుగంధంబు కరణిమారు, నీదు చూడ్కి హిమమున కర్పురము మాడ్కి కానుపించు; నాదు స్వాంత వీణపయిన నీవు శాంత

తథ నంయయయయయయల నరాల్తి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు సుస్వరమ్ముల పలికింపు అమృత ధారల చిలకింపు; తమోహూర్ర చ్మితృ్సపంచ మంత కడున్‌ జలదరించ సోకనిమ్ము బవత్‌ దృష్టి (ప్రచుర బవ్య రుచిర వృష్టి. సకల కల్మషములు, సర్వ నాశనమవుగాత 1! గర్వ _ రహితంబగుగాత . శుభ వంత మగుత. శారదా బ మటుల; ఇపుడు నా మనస్సు విడిచిపోవగన్‌ తమస్సు అమల సుందరమగునట్హై గుండియ హారతింబట్టై నాడ నీకు, ఓ సుహాస్య మాలికా మనోహరాస్య శ దుళ్ళక్తుల దునుము (తుంప స్వరాజ్యమ్ము చలాయింప ఆహవంబు అనుదినమ్ము జరుగుచుంది మన్మనమ్ము నందు, దాన విజయ సిద్ది కలుగ సాయపడుచు బుద్ది వికాసింపజేయ వమ్మ, వదలిపోవన హ దిని రిమ్మ;

ఛశయిలతో నా దయిత కఅకలాలనులనాలనలకానలనలయయయి 1 గ్ర అంధకార అసుర శక్తి నుండీ యిమ్ము మాకు ముక్తి; విజ్ఞానపు విపుల వ్యాప్త

ల అర్య మ్య ఇది తి అజ్ఞానపు పరిసమాప్త, బంగపరపుమా . త్వదిందద జాలమ్మున నాదు తం[ద, రమ్ము, ఉషోరమణి. కాంతి మయీ. ఇమ్ము మనశ్శాంతి

శ్లో శూ శ

రథ నననానునామయయమయయయయయి సరాలు సేల్‌ న పిరన్‌సులు

జలపాతము

అట్టేట్టు ప్రవహిస్తు

అట్టుహాస్యము జేసు

[క జా

పాతాళమునకేను పడిపోవుచుంటాను పడుచుండి పడుచుండి పడి పడీ నగుతాను లేత కొబ్బెర పాల రతి కడు తెల్లగా అమరాళితాగమృతములాగు చల్లగా

బిడ్డపై తలికి (ప్రేమలా కొలగా

6. ళం నవ.

అట్టిట్టు (ప్రవమిస్తు

అట్టుహాస్యము జేస్తు

పాతాళమునకేను పడిపోవుచుంటాను పడుచుండి పడుచుండి పడి పడీ నగుతాను పల్లింపు బువివంక

(ప్రవహీంతు నిశ్శంక

పడుటన్న నాకేమొ పరమ సంతోషమ్ము సంతోషరాశియే స్వాంతమైనది సుమ్ము కరిగివచ్చినయట్టి కౌముదీ కాంతిలా

(పక సతి ప్రియుల వేను మరపించు (బాంతిలా సత్యసుందరమైన అత్యంత శాంతిలా పల్లంపు బువి వంక

(ప్రవహి ంతు నిశ్శంక పడుటన్న నాకేమొ పరమ సంతోషమ్ము సంతోషరాశియే స్వాంతమైనది సుమ్ము

కయితో నా దయిత అకకాడ ననన యా లయల 1 గ్ర0్ర

నా స్వాంతమున కంది

పిలుపుమోగుచు నుంది

రంగత్తరంగాల సంగమ్ముకయి నేను

అర నిమేషము గూడ ఆలసింపగ లేను

కవి యూహలోని రాగాలులా సాంపుగా

ర్యాతిలో వేణు స్వరములాగు నింపుగా

ఉన్మత్తుడగు (ప్రేమికుని విన్నవింపుగా

నా స్వాంతమున కంది

పలుపు (మోగుచునుంది

రంగత్తరంగాల సంగమ్ము కయి నేను

అర నిమేషనము గూడ అలసింపగ లేను శశ ₹

శే? కనా యయయయయి సరాలి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

కవీ వ్యసన హసనముల సనసన నిస్వనముల నీదు రసన

మసృృణముగా చిల్కింది ఎదల మధుర మెదియొ కదల సుధల విధము వ్యధల, మృదుల

పదము లందు పల్కి_ంది నురువు లనవు కడలి పరువు దరువు నగల వెరవు హరువు

నీ పాటల పార్షింది జతలను విడి స్మృతులను తల పోవు సతుల వెతల కతల

కారుణ్యము దొర్లింది

ళా శై శ

కీయితో నా దయిత ననానననననునునననుననననుననుననునననననానమమ 1/71 సార సన అతడు వచ్చి అనును, “పియా

ముఖము చూపవౌ” యని కోపముతో గొణిగితినీ

“నను [| విడిచిపో యని విడిచిపోక నిలచి ఎదుటు

పట్లును కేలోయిని

స్‌] యు

దీనిని గని ద్మిగృమమున

అరచితిని “అహో యని అంత నాదు వీనులలో

కూయును “కూకూ యని ముఖము చిట్లు జేసి నేను

అంటిని “ఛీ ఛి యని అదియు వినక అతడు సాహ

సమ్మున తన తీయని పదవుల నా పెదవులకుం

జేరు ఏను, “సకియా” యని

[702 నకాళనాలుతానాలనననాానాడా నాకాక నననావాయయయయయయి పదాళు సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు నివారింపజూల నయితి నపుడు [ప్రబల కాయుని నా మెడలో మాల గొనీ పోయెను, నడిరేయిని కనుల జలము (వమ్ము తలచు చుంటి వలపు రాయని గూర్చి “తిరుగ నా కడకా తం డికరాడొ యని

• రవీందునికి అనువాదం - శ శ ₹

కయితనాదయిత అాాాదవదయన ఉం దర శ్రినచారణ విప్రుడనును రాధి వేళ : “చోరు డొకడు, స్వీయ నిదురబోవు గది జొరబడె ధర్మహతిని జేయ; పట్టినాడ నతని యిండు శిక్షను తగినట్టు”; “మృత్వు' వనుచు నుడువు నంత రత్నరావు రాట్టు దూత వచ్చి ఉదయ వేళ అనున్సు- “తమ సుతుండు అర్రరాతి విిపుచేత చిక్కి తాహతుండు”; “ముక్తి నిమ్ము” నుడువునంత రత్నరావు రాట్టు

• రవీందదునికి అనువాదం -- స

[త కనాన నాననా నననుముయినవాయయయయయయాలా సరాలు సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు షురూహువా స్వతం[తతా యుద్ధం ఇదే మా స్వతం[తతా యుద్దం రణ మారణ చదయరాహిత నర నారులు సిదం స్వ డా రానీ లారీ పోటుల్‌ నిండా ఉడాయింతుం సదా మా జండా మాయీ రక్తం మాయీ కండా దవాగ్ని సమాన (ప్రసిద్ధం స్వ నిరర్హకం నీ పిరంగి యంతం జపించుచూ వేమహింస మంతం (పశాంతితో కోరుచూ స్వతం్మతం నిరంతము నీకు విరుద్దం స | ఠా అపూర్వ (పేమోజ ;లంపు శక్తీన్‌ గడించుతాం బారతాంబ ముక్తిన్‌ జగానికంతా మహానురక్తిన్‌ మనోశలు మావి విశుద్ధం స్వ

కయిత నా దయిత కాావలుడానాకాలాో 15 ఓరోరి, శ్వేత దందహూకం ! ఈనాడున్‌ మేమంతా ఎకం సము దమట్లీ మా ఉదేకం అణంప గలుంగు టబద్ధం స్వ స్వతం[తతా యుద్దం ఇదే మా స్వతం[తతా యుద్దం రణ మారణ బచబయరాహీత నరనారులు సిద్దం స్వ ణు ఇ హరీందదునికి అనువాదం = న 1

శద... తతయయయయయి. నర్రాళ్తు కుల్‌ చిన పిరన్‌నులు (పేమ రురులు కలయు ద్వీపవతిని నదులు కలయు సరిత్పతిని మిళిత మగును మింటు, సంత సమున చల్లగాలు లంత; ఎకొకిగ సర్వ జగతి లేదేదియు; సుందర గతి (పతి వస్తువు మరోదాన కలసి సఫల మవునుగాన, సఖియరో! మదాత్మ నీదు హృదిని ఏల కలయరాదు? గగనానికి యుంబనములు నిచు శ గిరులు తరంగములు అన్యోన్యము కవుగలించు పువులు స్నేహమున హసించు; కనుమా సఖి. తరుణ తరణి కర నిబద్దమగుట ధరణి చం,దికలున్‌ కడలి అలల ఊగుచుండులు నుయ్యలల; ఇవన్ని నాకింపు సున్న నిను ముద్దిడ జాలకున్ను జా ెల్టీకి అనువాదం =- శూ శ శ

ఎయితో నా దయిత కననననననననననననననన 1/౧7 ఇ వ ఎల్తాప శ్ట్‌ము యవ నము రసమయమగు కాలమ్మది యవ్వన (సాయంబు మిగుల అసహ్యనుగు ముసలితనము కఠిగించును కడు విసుగుల; పరము నాంచితమ్ము (సపం చమున యవ [వ (సాయము, నముధునూస నిశాంతమట్టీ ఆనంద సుధా మేయము జగమునంత చంపు సుఖము వ ఎడ్జాప్యము తన చెతను చలికాలపు దివస మటుల పుట్టించును కడు రోతను జవ్యనమ్ము ఛంగు ఛంగు ఉరుకుచున్న ఉడుకు దుడుకు ముసరితనము మూల్నుచున్న నడువజాలనళ్టి వడకు. యవ్వనమ్ము బయవిహీన నిరుపమాన సాహసమ్ము వృద్దాప్యము వెరపు గొలుపు బయంకరపు నీరసమ్ము

78. లానారానకానాకానాడాకాకాకాకాలనాణయంలయయయయయ. సరాఖ సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు ముదుసలితనమున్‌ మిక్కిలి నేనున్‌ సహియింసజాల కాని జవ్వనము మట్టుకు (ప్రేమింతును నేను చాల

• సేక్సియర్‌కు అనువాదం - శూ శ శ

కయితో నా దయిత నాలాల నయతి 70 ఆర్యోపదేశము ఎవస్తువు కూడ సదా పుడమి నుండబోదుగదా. పుష్పమునకు క్షణము కేళి అటు మీదట పడుట ధూళి గగనమందు మణినిబోలి తనరుచున్న అంకఘుమాలి పయికి (ప్రాకునంత వడిని పడును అస్తగిరుల నడిని. అస్టిరమ్ము పువులకన్న వయస్సు కాని అది చన్న పిదప, పయికి దుముకు హంత కుని విధాన జర తనంత కనుక జనుల జీవితంబు నందంతకు యవ్వ్యనంబు ఉత్తమమని [గ్రహించార? ఓసి పూవుబోణులార

నా మాటల నాలకించి చేపట్టుడి, మీరు మంచి పరులనింక, వయస్సుండ ౨ఎలస్యము చేయకుండ;

1&0.... నాణాల వరాఖి పేల్‌చిన సిరన్‌నులు ఇచ్చవచ్చినట్టు తిరుగ వచ్చు కదప వయస్ఫరుగ+* ఎ వస్తువు కూడ, సదా పుడమినుండ బోదు గదా.

• హెర్రిక్‌కు అనువాదం = ళా శ

కయితో నా దయిత అతనన 101 వవ్‌

విగత (ఎమ శోకాతశయమ్ము చేత కనలుచుంది తప్త శాత శూల్యాగపు జ్వాల మాడ్కి చురుకుబారి అతని చూడ్కి క్షణ క్షాము నృద్ధి గాంచు చుంటు గరిక అతడు కాంచు; సుస్పష్టము ఇనుప గోడ కవ్వలిదీ, అతడు చూడ; శనను కుతుకనుండి ఉసురు ఎగసిపోవు వెరవు విసురు కాంచజాలు నతడు; తూపు విధము చురుకు అతని చూపు నూరు యోజనముల దవ్వు నుంచి వినంజాలు, నువ్వు మదిం దలచి నట్టి మాటు రాక ముందు నీదు నోట (గ్రహి యించును సులబలీల సాధారణమగు జనాల

అది ఇక,

కగోచరంబయిన స ప్పి

టల ఆ క రహస్యముల నతని దృష్ట

[ట2ై. కక సరాభి సేల్‌చిన సిరన్‌ఏలు విశ్వసింపజాలనంత సూక్ష్మ సూక్ష్మమయిన వింత ధ్వనులు సల్పు వెతల విందు అతని కర్రపుటము లందు; ళా అతనికి గల వలవంత, చీమ సంతతి పడుచింత, పరువుబాస, పువులు మంచు (గోలుచుంట, వినిపించు కోకాతిశయమ్ము చేత చురుకుబారి, జగజ్జేత లాగలేక దొంగలాగ వేదురుతో వేగ వేగ (కింద మీద అట్లుయిట్ట్లు ఇంట బయలు అన్ని తొట్లు విగత (పేమ కొరకు వాడు విరతి లేక వెదకులాడు = రాబర్‌ (గ్రేన్స్‌కు అనువాదం -- ళం ళో శో శ

కయితో నా దయితో అాాునననననననననననననలనణాల (3 వివాదము జనులారా. కధ విందుర వినుడీ వినుడి; వసుంధర అంతటికీ అతి సుందర

మగు మంజుల శిల్పకళా విద్య (గహియించిన ధీమంతుడు తానేయనగం గంతుడు తానేయనగ వసంతుడు

జగడమ్మగు వారిరు 16 మధ్య స్వర్గోకపు పరిపాలక వర్గమ్మున అనుకూలక మగు వానిని కనజాలక

న్నిర్ణయింప తమ యిర్వురి నేర్చు దిగివచ్చిరి మన మేదిని శుబవంతమగు నుగాదిన్సి సర్వకళా సంవేదిని

కవిరాజును ఇవ్వమనిరి తీర్చు “మి యిరు 1రిలో శాణిత శుంబత్క్మళా (పవీణత శిల్చశా(స్త పారీణత

కని పిమ్మట, ఓ కంతు వసంత!

శనతే. అనానానానకాలంలనయయయయయయయ:;ి. సర్రాలు సు చిన సిరన్‌గులు మీలో (ప్రధమ స్థానము నకు నర్త్తుని అనుమూనము రాకుండగ తీర్మానము సల్పుదు” నని కవిరా జనినంత వసంతు డిటులం బావన సల్పును*- నా సంజీవన కళాశక్తిచే బూ వన సంతతికిం గావింతును చక్క కుసుమాలంకరణంబును, వివాదాన విజయంబును గడించి మదనుని డంబును పాతాళపు పర్యంతము గుక్క” తలచి, తక్షణమ చూతల మం దామని తన సేతల నందనమ్ము కన్నా, తల మానికమ్ముగా రూపము దిద్దు ఫాల్లుణంపు చలియంబుల బాధపడ్డ చూజంబుల అధర పల్లవపుటంబుల ము[దించుచు సుధల జిమ్ము ముద్దు

కయిలొో నా దయిత నానన నునా ంలకాలలలాన 1 ద్ధర బువిలో నవ పరివర్తన (ప్రకృతీ రమణి సమర్తన -- లతా లాసికలు నర్తన కావింతురు, కుందమ్మది నవు గ్‌ అరవిందము ఆ నందన మున విప్పు కనుల, చందన తరు రాజము మిగులన్‌ దన గంధమ్మును నల్లిక్కూల రువ్వు కనుడీయది. రక్తాంశుక ధారిణియగు నా కింశుక తరులన్‌ దనరారున్‌ శుక ముల్‌ శోణమణుల పచ్చలబంగి వికసించిన సుమ మండలి చుట్టు, నందమగు కుండలి రుమ్మంచు సలుపుచుం, డలి సంఘమ్ములు పువుదేనియ (మింగి తినుచున్‌ మామిడి పూతను తన కంరంబున మూతను విడదీసుక్క “మధు దూతను నౌన టంచు, తియ్యగా కడింది

శక. కానన వాణవాంావాంయాయయయి సరాఖి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

ఆ[మశాఖపయి కోయిల పాడుచుండగొా ఈ యిల రాగోద్వేగపు టూయెల

నూగుచున్నది వివశత్వ మంది దక్షిణ దిక్కు కవాటము మధువానతి బాహాటుము అయినందున్తి అవా $ఫటము

గుండు మలయ శిఖరాల చరించు గంధ వాహములు రంపీలి తూలన్‌ మదమున మంపిలి ఆనందముచే కంపిఠి

అటవీస్టలి మిగుల పుల్కారించు ఇల నామని శిఖమండగ ఇపుడు యవ $నపు పండగ పరీమళమ్ములు నిండగ

నిర్మలపున్‌ నిర్మేషుపు మింట చం(దద్యుతి, అమరాపగ కరుణ కాటకము బాపగ గట్టు మించినటు దోపగ

అవనియంత ఆనందపు పంటు.

కయిత నా దయిత =ానుననుననననననమనానామనాల స్ట సుందరమగు పని సనోయగ మును, వీక్షణముం జేయగ విప్పినదీ విను, వేయిగ

లక్షగు తన బుక్షమ్ముల కళ్ళ అంతట ధాతీమానిని చూడనీక వినురేనిని దాచినద్‌ తన మేనిని

పచ్చనగా పచ్చిక కంబళ్ళ కనినారా? - కనువిందగు నందనముం, దల (కిందగు నటులన్‌ మార్చుటకుం దగు

వసంతుని విచ్శిత చిత స ఎపి అందపు కుందనపుంగల అది, అపూర్వమగు రంగుల సమ్మేళిని, రసముంగల

చేవపోని జీవకళా పుష్టి అమ ప్రత సిక్తమగు కుంచిక తో (వ్రాసిన (ప్రాపంచిక చితవర్టమయ సంచిక *

౬ం ఉగాదికిం (బచురించు, వసంత

186. తాకాల కననునకానాయలలలణయయయిలా. సరా సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు చెతకారు డతి నూతన స్మదూపమిడి, పురాతన మునకుం జీవన దాతన; అతడే కళా (పపంచ నియంత అతని అందవుం జిచ్చులు పర్వ, రుసుంబా కుచ్చులు రసిక చిత్తముల కుచ్చులు విలసిల్లును ధరణీష్షలి నిండ లొ 6ా ఆ సోయగపుం జ్వాలిక దుమిక్తి గిరిగిరికి కేలిక సల్పు, రక్త మణిమాలిక ధగద్దగచ్చటుల జిమ్ముచుండ మధుపాదాబ్ద రజోణువు సోకినంత, (ప్రతి రేణువు మూగన్‌ విడి సుఖవేణువు వాయింపుచునుంది సర్వధాతి పట్తివకుళ కరవల్సిక మం! ళా పన్ని పరిమళపు టల్లిక నవు యంది నవమల్రిక మోహన స్వరాల రజత రాతి

కయిలో నా దయిత :ాతననుననననుననననననననానాడారాకాలననయనాి | గట్ట మధుర ముధురముగ సంపెగ కుసుమంబది తన సాంపెగ జిమ్మి నద్లిశల నింపెగ అపరంజికి తావి అబ్బినట్టు కమ్మగొడ్పులన్‌ పావన ముం జేయగ ధర, వీవన అటుల కదలు, కదళీవన మహ్మ జ్యోత్స్నానిశిలో కనబట్టు "శేపాలికయును, మాలతి శిరీషమ్ము, అవలి అతి కల్‌, కురవక, తిలకా లతి మనోజ్ఞ సుమములతో విలసిల్టు కరవీరాశోకంబులు కన్చించును, బూజంబులు మరియు కల వనేకంబులు, జగమంతయు జగాహరువుటిల్టు శిల్ప శాస్త్రమున నేరుపు చిత రచనలో కూరుపు సృష్టికర్తకును నేరుపు వసంతుడు ఘటించినట్లి మార్పు

దానింగన ఆ దాతకు వాని తాత ముత్తాతకు సిగ్గువల్ల తమ చేతకు - ఈ ఉం

కలుగు మిగుల నిస్పృహ నిట్టూర్పు భువన చూహనపుటానుని ఈనాడగును చలామణి దాని గూర్చి నే నేమని

వ్యర్షింతును నాకు లేదు (ప్రజ్ఞ; రమణీయంబును రంగవు చిత్తరువు కవి పుంగను డుంగని, తాకడు డంగవు,

ఆగ య!

ఆహా. మధు శిల్పి క పజ్జ. కానీ మరు డవహేలగ ఇటు పల్కును - “ఇల చాలగ అబ్బురపడ, అవలీలగ

యవ్వనంపు సాహాయ్యమువల్ల (పకృతి అందమున కన్నను రచియింతు నిపుడు మిన్నను శిల్పగరిమలోనన్‌, , నను

వసంతుడు జయించునూటు కల్లి

కయితో నా దయిత అననన (గ్ర “కేందింపం బడకుండగ విచ్చలవిడిగ్నా దండగ బాప్తట్టుల, మహీ నిండగ

గలి ఆమని క్షుప్తమ్ముగునట్టు కుంచింతును, కళకుం దరి యగు, లోకోత్తర సుందరి లాగా కను వారందరి

కనులన్‌ కనలిస్తూ మిరుమిట్టు ” అని కంతుడు నిర్మించును

• తను తానే తగమించును - తన విల్లగు ఆ యించును

తన పూయమ్ముల తేనియ గల్పి ఇంద్రజాలపున్‌ లీలను అతి సుందరమగు బాలను పదునారేడుల గోలను

అతడే అత్యుత్తముడగు శిల్పి సఖియందము ఎమందును కన్నులకున్‌ కడు విందును సనముకూర్చుచు సుధ జిందును

అహో యవ ,ఫనకళా విసూ ఎకి

శేట్ర2ై. కతనానాలాళనయయింయంయయాయయి సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు ఉజ్వలమగు కవి యోచన కనని ప్రభను తన లోచన యుగళమ్ము సలుపు సూచన వర్షింపగరాదు రమణిమూరర్తి ధరణీస్టలి తన డాకను చూపించి జయపతాకను (పతిష్టింపగా, వీకను సుమబాణుడు వేసిన పూ ముల్కి తాబజ్టైన వక్షస్సుల సుఖవంతపు కోచిస్సుల కనలించి యువ మనస్సుల బంధించు సుధా బంధము కల్కి ఈ కాంత జగన్మోహిని లావణ్యసుధా వాహిని (ప్రపంచ [పప్రణయ కాహెని కడు రూపసి మన్మధ మదమత్త ీ గంధమునకు గంధము కల్పునట్టు, అరవిందము నకు రంగుల నిడుచందము వరవద్దిని వద్ధించులు రిత్త

కయిలో నా దయిత నల || (10 తన (పబ చూపందల్చిన పంచ సాయకుడు మలి (న వి[గ్రహంబనగ నిల్చిన

ఈ విశ్వమనోహారిణి గంచు సంతోష మతిశయిల్లగ అనురాగము రాగిల్లగ హృధదిని, జగతి రంజిల్లగ

కవిరాయలు తానిట్టు స్తుతించు “నీదు శరీరత నున్నన శత వసంతముల (కొన్నన గమిచేత ననుగు మన్నన

పడసినద్కా అను సూదిరి కద్దు పట్దువడన్‌ నీ చేతుల నే చేరగలనహూో తుల లేనజ్టి నరాతీతుల

ఆనందపు టంతిను సరిహద్దు ” ళ్చి చూడ్కులు మరు నంపలు నీ దేహపు కదలింపులు విదలించును గద శంపలు

ఓ మోహన లావణ్యపు కంధి

సంత కకనాననానాాయయయణా పరాఖి శేల్‌చిన ఫిరనర్‌గులు నీ సుందరమగు నవ్వులు (యోయించు పసిడి మువ్వలు రువ్వు నల్లడల పువ్వులు ఓ రమ్యమనోజ్జ పుష్ఫగంధి. ” “కిల కిల కోకిల కూజన నీ కంరమున సుధాజన కమ్ముగ భువి నానా జన జనతాహ్హాదినిగా నినదిల్లు నా. లు విని నంతట నీ పాటల మాధుర్యము, నా బీటలు వారియున్న హ ది బాలుల సర్షించును పన్నీరపు జల్లు “నీ గారడి సునమంగన కురవకము త్వదాలింగన మున తిలకము నీవుంగన, అశోకమ్ము నీ తన్నుల వల్ల మా కందము నీ చక్కిలి గిలిచే వకుళము పుక్కిలి మద్యమ్ము వలన మిక్కిలి పుష్పించును జగతి సంతసిల్ల 77 “నవ యవ్వన సుఖపావక దహింతులకున్‌ సంజీవ క రణి మందు కరణి, తావక

వయిలతో నా దయిత కాాననననుననాననయణనాల రధ నయన ద్వంద్వపు టందపు నిగ్గు నందు నంద నవనీరమ విలసిల్లును, కని నీ రమ ణీయ మూర్తి సింగారము తల వాంచును పడికడింది సిగ్గు” “సోకినంత నీ చంచల వీక్షణలు మరుత్‌ సంచల నోద్దూతంబగు నంచల మటులం గడు చరియించుట బుద్ధి. వర్దింతురు నీ స్పూర్దిత చరణమ్ములకడ నూర్జిత మును లేని తమ చిరార్జిత సహస జన్మ తప పలసిద్ది” “ఓ కోమలి కయికో, నతి మకరధ్వజ విభు నానతి వలన, జవ్వునము తానతి వేగవు, నీ వపపువందయి వ్యాప్తి సూనియనుం దిని జ్వాలిక జాజు సల్యంబగు పోరఠిక సానబట్టు మణి మాలిక కనలునట్టు, విరజిమ్మును దీప్తి *

వరాఖి పేల్‌చిన సిరన్‌గులు శ్ర కాలాలనానాననానుకననకాననమినుని నీ సుందరమగు నవ్వులు (యమోయించు పసిడి ముప్వలు రువ్వు నల్లడల పువ్వులు ఓ రమ్యమనోజ్ఞ పుష్పగంధి " “కిల కిల కోకిల కూజన నీ కంరమున సుధాజన కమ్ముగు బువి నానా జన జనతావ్లాదినిగా నిసదిల్టు విని నంతట నీ పాటల మాధుర్యషు నా బీటలు వారియున్న హ సద్‌ బాటల వర్షించును పన్నీరపు జల్లు నీ గారడి సునమంగన కురపకము త్వదాలింగన మున తిలకము నీవుంగస, య లా మా కందము నీ చక్కిలి గిలిచే వకుళము పుక్కిలి మద్యమ్ము వలన మిక్కిలి పుష్పెంచును జగతి సంతసిల * భా నవ యప్వన సుఖపావక దహింతులకున్‌ సంజీవ క రణి మందు కరణి తావక

వయిత నా దయిత ననన ననన నామా నాకాను ర్తి నయన ద్యంద్వపు టబందపు నిగ్గ నందు నంద నవనీరమ విలసిల్హును కని నీ రవ ణీయ మూరి సింగారమ తల వాంచును పడికడింది సిగ్గు " సోకినంత నీ చంచల వీక్షణలు మరుత్‌ సంచల నోద్దూతంబగు నంచల మటులం గడు చలియించుట బుద్ధి వర్ణింతురు నీ స్పూర్దిత చరణమ్ములకడ నూర్హిత మును లేని తమ చిరార్జిత సహస జన్మ తప పలసిద్ది” “ఓ కోమలి కయికో నతి మకరధ్వజ విభు నానతి వలన జవ్వనము తా నతి వేగమ, నీ వపువందయి వ్యాప్తి నూనియనుం దిని జాలిక జౌొజ్వల్యంబగు పోలిక సానబటల్టు మణి మాలిక కనలునట్టు విరజిమ్మును దీస్తే

196 యయ. సరాఖి సేల్‌చిన సిరన్‌సులు “ఓ కంబు సదృశ కంధర అక్కడక్కడ వసుంధర లోనంగల అతి సుందర వస్తువులం (బోవు జేసికూర్చి తన మాంత్రిక నిబ మీరగ చూపరుకున్‌ కళ్ళారగ వాటితోడ రుచులూరగ యవ్వనమ్ము నిను దిద్దును తీర్చి.” “అందంబున జిత రంబవు శిల్పశోబ సారంబవు జగమంత పులకితంబవు నీయందము వీక్షించుటబట్టి నీ వీక్షణములు తాగక దుముకు చం[దికలు వాగక; నీదు పాదములు సోకగ హల్లకముల హసియించును ముట్టి * “సల్పు సర్వజగషముర్చన నిను, ఆత్మ శిఖకు చర్చన నీదు సోయగము బర్శృన కావింతువు, అచ్చర జవరాళ్ళ

కయిలో నా దయిత కలా 1౧7 నీదు కాలి చిరుగోటికి (పక సతి కాంత ఎనాటికి సరిరాదుగద; ఇదేటికి?

నిను నుతింపజాల వేయినోళ గ్‌ “కలలతో సుధతో వాసన తో గానముతో నేసిన తరహాగ నినుంజేసిన

స్మరుని శిల్ప నిర్మాణపు క్తి ఆశ్చర్యకరము; పంతము లో, వానిక సతి వసంతము కన నే (ప్రతిబావంతము

నుతియింపగ నసమర్ధ మదుక్తి” కవిరాజిటులం బల్కిన పల్కూలు, సుకముం జిల్కిన కతన కంతుడా కల్కిన

కవిరాజున కుసపహారము నిచు (| అతి ముగ్గ్దుండయి కామిని విబవంబును గని ఆమని విబుడే కడుగా, కాముని

అసమాన కళఖా కల్పన మెచ్చు

[0 ాలాలనాకలనకాననకనుతానానలయయయయలలాణాల! సగ్రాళ్లు సేట్‌చిన సిరన్‌గులు ఆ నవలా తల నూనిక ముం గూడు కవికి కానిక వసంతుడిచ్చును తానిక అతనిచే రచింపబడ్డ సృష్టి అభినవ దివ మనిపింసగ వారిర్వురు విహదింపగ ననుకూలముగా నింపగ ఉదయ మానసములం బరితుష్టి కరవీరములన్‌ పాటల మగునట్టి పువుల దోటల పుత్తురు నాటల సాటల తను కాలను తను బాగ్యము పండి కవియున్‌ సఖి, సుఖ(క్రీడల సల్పుదురు పొగడ వాడల సహకార తరుల నీడల నిండిపోవ తమ హర్షపు గిండి రాజహంసముల పోలిక నూగుచు జలరుహ డోలిక జ్యోతా న సరసుల, 'కేలిక సల్పుచుందురు మనోహర బంగి

కయితో నా దయిత:నననునలాలాడాడాణయయయ (ర తమ పరస్పర గళంబుల బంధించి, మృణాళంబుల విడంబించు హస్తంబుల

కవిరాజును అతని తన్వంగి కోక్తిళ్ల నుధుర సోమల రుతనుల్‌ వినబడు శ్యామల సుందరంబులగు సీమల

వికసించిన రోజా గుబురింట మలయానిలమును (గోలుచు మధునుత్తుల విధి సోలుచు శరీ వాసవుల బోలుచు

విహరింతురు వారిర్వురు జంట వికసిత విచికిల వల్లిక నవ్వుచున్న నవమళ్లిక అరవింద సుమమతల్లిక

విరజిమ్ము సుగంధమ్ముల విందు చవి జూచుచు, తా నామని పట్లి నటి వనబూమిని

కు గ్‌.

కవీంద్రుండు తన కామిని

తో కూడి షహానందము నందు జనులారా. (గహయింపగ

200 కకనననననానయయయవలాణయయయ సర్రాఖ్లి సేల్‌చిన ఫీరన్‌గులు

వలయుదీని; హృదినింపగ నానందము, కడునింపుగ

కాంతామణి (పక్కన లేకున్న ఈ సృష్టికి లేదర్హము ఈ జన్మకు లేదర్హము బువిని వసంతము వ్యర్హము

(పక ఏతియుండు (ప్రయోజనము సున్న.

శశ ₹

కయితో నా దయిటో ానానాకానారనకననననయా 1౧1 కయిత నా దయిత కయిత

నా దయిత;

మన్మనోహారిణి

బావాంబర విహారిణి

నా బతుకు మబ్బులో విద్యుల్లత, నా (మోడు జీవితములో (ప్రపుల్లత నా రక్తమున తీవ్రత

జీవన దేవత

నా రాణి

వాణీ

నా కర్షముల విశ్వగోపన

రహస్య గీతాల నాలాపన సలుపునట్టి అమృత భాషిణి అంతరంగ నవోద్దీపిత

రక్త కామనా నిరూపిత

రమణీయ విచిత వేషిణి మర్త్యలోక స్వప్నరాజిత

రత ఖచిత రధపు (పాజిత, స్వర్గమునకు మార్గదర్శిని

కవిత్వ (ప్రతీప దర్శినిః

202 అనాలా హాలయయయయయయయి సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు నీకు నీ రూపము చరాచర వస్తువుల నంతట గోచర మగు చుండుట కనుల పండువ; చంచల వననిధి యురంబున సస్యజగతి నత శిరంబున అలరుచున్నది నీ కండువ; కన్పించును కానన వాటిక పరువబడీన నీ సుమ శాటిక; అకుంరిత సరిప్వూర్ణ రూపసి.

ఓ నాదు కవితా (ప్రైయసి.

నా యదృష్టపున్‌ మహత్తున ఈ సుందరమగు జగత్తున

నీ కంరరవమ్ము విందును నిశ్శబ్ద శరత్‌ నిశీధిని

హర్ష పులకిత హ )దివీధిని (శ్రావణ జలదంబు లందును నవ సుమముల నవుల సంతల పారుటాకుల వలవంతల

• కూర్ప్చగ వీనులకు విందును నీ కంరరవమ్ము విందును కాంచినాడను నీ నవ్వుల

జలు కురియులటు, దవు దవ్వుల, నీ రూపు విభమ రేఖల కనజాలుదు పువ్వు గుత్తుల కనక కాంతుల, విద్యుత్తుల

కయిత నా దయితో కరనవననననంయిత 203 ఇక్షువుల సుధా మయూఖల;

నీ కన్నుల తళుకు, మింటిని కోబిల్దుచునుంట కంటిని, సుస్వప్నపుటితా కారిణి

ఓ నాసఖి. బవతారిణేి. వివశంబయి పోవగా యిల కుహూ యంచు కూయు కోయిల వినిపించును బవత్‌ కీర్తిని పూర్ణిమా మనోజ్ఞ యామిని యవ్వన మదమత్త కామిని బింబించును బవన్మూూర్తిని; రాగవంతనుగు నుషస్సుల యువక చిత్తములన్‌ వ్యక్తము

నీ సుధా ధరంపు రక్తము దిగ్రిగంతములం జూడ్కిని (ప్రసరించి చం[దికల నూడ్కి-ని జగత్తున గల (ప్రతి వస్తువు

నుం దాచుకు వింత యందము నిత్యనూతనమగు చందనము అక్షరమ్ముగ నువ్విస్తువు.

• ధరణి, నీ యమృతపు స్పర్శన సలుప చ్మితముల (ప్రదర్శన; - అద్భుతముగు ఐం[దజాలిక

ఓ నా కవనంపు బాలిక.

204... కాలకనననననననామానాయయయయయయయలయయి వరాళి సేల్‌చిన సిరన్‌నులు పలు రూపముల (ప్రత్యక్షము నీ రూపము నా సమక్షము - ఓసి చంచల సంచారిణి!

ఓ మామక మన చుంబిని. గ్రీష్మకాలపు కాదంబిని

లాగ వివిధ రూపధారిణి.

కానీ క్ష్రణముండీ ముంగల మాయమ్మగు, కనకపుం గల లాగా బవదీయ రూపము

హా! నాకు దురంత తాపము నీ విటుల విడచిపోవగ

అతి దుర్భ్చరమగును నా వగ; చీకట్టిల నవతరించును,

రస హీనమయిన వసుంధర చీకాకయి మిగుల గందర గోళంబుగ గోచరించును; నీవుం గనబడనియప్పుడు చిటుకుమన్న చిన్ని చప్పుడు నా గుండియనుం గలంచును అంత కోకము ద్విగుణించును రమ్ము రమ్ము వడిగ ధారుణి నీ యధరపు మధుర వారుణి నా వ్యధల పరిష్కరింపుము!

కయితో నా దయితే కాకర నకానన ణన 205 నీ యురమ్ము నా యురమ్మున కానించి నీ యంతరమ్మున

గల రహస్యముల వచింపుము బంధింప నను పరిరంబభణ మందు, ఎలనిక విలంబన? పిలువుము నను సఖీ. తీయని కంరమ్మున (ప్రాయతమా యని నా భాగ్య గగనములో శశి అపురూప అరూప (ప్రేయసి.

నీ చూడ్కులతోడ తోరణ కట్టుము బువి, నీదు లాస్యము చేత నా విషాద దాస్యము

నింక సల్చుమ పరిహారణ రమ్ము, రమ్ము ధరకు, శాంతిని ఇమ్ము విమల కరుణ కాంతిని విరజిమ్ముము జగతి సర్వము నుం జేయుము నయన పర్వము రమ్ము రమ్ము రమ్ము భూమిని వేచియుంటిని, రయ గామిని. విరహానల దగ చిత్తుడ

హత బాగ్యుడు నీదు చేరిక నిచ్చలుండ నిప్పుకోరిక

వలన నే కడు సున్మత్తుడ

206. నాన నననననననమయయయయయయయలాి పర్రాళు మేల్‌చిన పిరన్‌గులు వినుపింపగ నీదు కోయిల సుస్వనంబుల, రమ్మీ, యిల ఓ మనస్వనీ అనిందిత రూపిణీ జగద్వందిత. నా బాధల నుపశమింపగ నా చిత్తమున సుధ నింపగ చుంబింపుము నాదు మోవిని ఎకాకిగ వసుధనుంలటుకు దుస్పహ విరహంపు మంటకు భీతిల్లిన కరుణజీవిని నీదు హస్తము నిటు నా కయి యందు నుంపుము సఖీ నీకయి సలుపుచున్నవాడ తీక్షణ బావమ్మున నే నిరీక్షణ నీవు రావు వేచియుండిన కనుక; పువు తావులు నిండిన పున్నమ నిశలందు; చిక్కని రసొల కిసాల నికుంజము లందు సరసిజ దళ పుంజనము లందు, సరసులందు, చక్కని తీరములందు, బూన్యూకాశము అందు సుందరి నీ కోసము అనంతముగ నా పరిశోధన

వయిత నా దయితాాాాననుననననుుననానననననననినమవాంననాలల.. (2/ అది జన్మ జన్మాల సాధన కవితయగును దివ్యమోహిని ఎనాటికి కాదు గేహిని నిత్యమ్ము దాగుడు మూతల నాడును మూదు (ప్రణయంబులు విరహమున పునర్మిలనంబులు నముధురతరం బగును బూతల రంగముందున సౌదామిని కరణి రగులు కవన బామిని కవుగిలి అనంత పరిశోధన అది జన్మ జన్మాల సాధన వాణీ నా రాణి (ప్రణయ శాలిని బావనా రాజ్యపాలిని మనోజ్ఞ చిరయవ్వన విలాసిని నేను (ప్రేమించు నందన వనీ వాసిని నా జవతమునకుందరి అరూప సుందరి నా దయిత కయిత

షష ల్‌

206... కానాల నయాలావాలాలాలలలాలా సరాభి పేల్‌చిన సిరన్‌గులు పున రన | ఇదో” (పణయసాగర తీరమున నవ దంపతులం మనం ఇదే ముసుగులేని మోహనమగు పునర్వివాహ పబ క్షణం. సఖి. అహంకార అసత్యాల నీడ, విడిపోవు నిక; మహా (ప్రబభవమ్మున (ప్రజ (లించు అపరూప దివ్య విల్లు

కయిత నా దయిత ానవాలణయయవా 206 పరస్‌ పర (యేమ (ప్రభావమున అవనియంత అను సత మయం సఖీ! పునన్షన్న పొందినట్టి మన్మధునిక్తి జయం జయం న

210 అనా నతనననననినమ తునన నకతకననకననననా న ననననతానననననన నినన. వరాఖి 'ేలట్‌చిన ఫిరన్‌గులు కవాలి నేను వచిస్తాను, వినూ గీతలోని సారమునూ* మనకు చాల మజా సదా ఈత చెట్టు గీత గదా నేర్చుకొనండీ కిటుకూ చిటుకలోన మాన్వుటకూ మత కుల బేదముల సహా మధువు మహా మంతమహా (శ్రుతుల వినుచు (బతుకు క్తుధా వ్యధలమాన్సు (శ్రమలు వ థా, మనకు సదా మహా సరదా మదిర సుధా పాత గదా. శశ క్లూ

కయిలో నా దయిత్‌ ననాద నయయత ౧0% విరహము బవదానన వారి రుహము మూయగ, విధి విష్మగహము విపరీత మహ. అహరహము నొ నిష్టారత విరహము నిన్నుగాంచ నందు వలన నా తలంపులు కుశములన (గుచ్చు నిచ్చ; స్వప్న చలన చిత తారవీవు, లలన నా మంచమునందు కోటి సూటి కంటకముల నాటి నా కంచము కంటి నీటి తోటి నింపినావు బోటి. నా యందలి సరనరాల రగిలించి విరాళిజ్వాల నర్తింతువు [(తిబువనాల ఓసి చక్కని జవరాల! ళ్తళ్లై శూ

2శ2ై.. నాచన నునన లయయయయయయయయయిల వరాభి సేల్‌ చన ఫిరన్‌గులు కోటు "రేపు మాపు లేని చోట వాడిపోని పువులతోట కలదు, దానిలోన నేను కట్టినాను వలపుకోట. రవులతోడ శశులతోడ రంజితమ్ము నాదు మేడ, పడదు దానియందు పడడు ఇంత కూడ ఇరుల నిడ కింపకారుణ వనవీధి మారు[మోగును కలగీతి; నిలిచియుంది చిర వసంత మచట బంధపడ్డ ర్‌తి. జగతినంత తనకుజోడు కలుగనట్టి వలపు మాడు వలలలేని యాత్మగల్లి కలలలేని కనుల జూడు రమ్ము సకియ. రాణిలాగ మూతపడని కనుల సోగ చూపుతోడ చూస్తు నేను వేచియుంటి రమ్ము, వేగ!

కయితో నా దయిత్‌ కాలను ౧౧0 వచ్చి నాదు కంటి వీట తడుచుచున్న జడుకునోటు ముద్దు అిడుము, ముజ్జ్ఞగాల హద్దుల నాయాత్మదాట లు ళా శ గః

214. కకాకాకానాకనాననానానాననాలుుననునావాననాననాయలణణణతావాలుడణణణ ప్రద్రాభి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు అశాంతి నా చిత్తము నాపజాల సఖియా అది క్షుభిత కంధి తరంగాల తురంగాల పయినస్వారి సలుపుచుంది బరతావని నదుల అప్పు లన్ని ఆర్పజాలకుండు నిను గూర్చిన తలపు నిప్పు నాలో సతతమ్ము సుండు నీ యధరామ పతము పీవ్ర | వచ్చినట్టి పెచ్చివల్ల నాళమ్ముల కాల్చి చీల్చి వర్తింపుచునుంది నల్ల విడిపోయిన దిపుడు నిద శబ్దించును సమర శంఖ బావమ్ముల (ప్రళయ రుద దుర్దాంత నితాంత రింఖ

కయిత నా దయిత అాాాాననానననాకానాాన ననన ననయకు “౧1 చండికాంబ చరణలాక్ష ఫణి పణ్యాగమణి (ప్రదీప్తి నటత్‌ శివుని నయనరూక్ష న్నాప్రాణమునందు వ్యాప్తి నా చిత్తము నాప సాధ్య పడదు, కడలి జడల చుట్టు రంగు బయద ర్ముద వాద్య ముఖరింపులు వినంబట్టు. న

216. నాలాల సరాఖి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

ఉత్కంఠ రగులుచుంది నింగి దవ్వు

మిలమిలమని ఉడుల (శ్రేణి; జడుస్తున్న నిప్పు పువ్వు

లాగు నిచలు వ్యధిత్మప్రాణి. భూ దివాల మధ్య ధ్వాంత

పిశాచమ్ము జుట్టు విప్పు, ఆరిపోవుచుంది స్వాంత

మందు అర్భనంపు నిప్పు నిఖిల జగతి నిండి మేదు

రముగ, ఈ కుహూ తమస్సు ఉన్నకూడ, ఉడిగిపోదు

ఇపుడు నాదు దృడ మనస్సు వచ్చునంచు నిటకు నీవు

ఉన్నవాడ నేను వేచి వచ్చినచో వాడిపోవు

నిరులు, విరియు పసిడి రోచి

ళా శ

కయిత నా దయిత జావవాపలతననులాననప పపాత పనన పటన 217 సిరీక్షణ నిమేషాల పిచ్చికేక సమీపించసట్టి చోట సఖీ. నీవు వచ్చుదాక నిరీక్షిస్తు ర్మాతిపూట కార్చుచున్న కంటినీట పోషింతును పూలతోట వాడిపోవనట్టి మంచి రకరకాల రంగుపూలు శుభ ముహూర్తమున సుమించి శూన్యాంబర మందు సోలు నా మనాన సుధలు జూలు వారునట్టు సలుపజాలు వాటినిం గను సమయాల ఎ(రరేకుల హీమముంట తావకాషు ఎతాధరాల పండునట్టి నగవు పంట జ్ఞప్తివచ్చు, నంత నముంట కార్చిచ్చులు మండు కంటు. చిన్ని చిన్ని చిన్ని చెట్టు వన ఏ వన్నె గ్‌ వనె గ్‌ పూల

కలకల తకకొనాలనననలనాననననాననానా ననన ావావాలాలానున. స గ్రాగ్గ “'సల్‌చిన ఫిరన్‌గులు ననన ఉత్కంఠ రగులుచుంది నింగి దవ్వు మిలమిలమని ఉడుల (శ్రేణి" జడుస్తున్న నిప్పు పువ్వు లాగు నిచట వ్యధిత్మప్రాణి బూ దివాల మధ్య ధ్వాంత పశాచమ్ము జుట్టు విప్పు ఆరిపోవుచుంది స్వాంత సుందు అర్బనంపు నిప్పు నిఖిల జగతి నిండి వేదు రముగ ఈ కుహూ తమసు | ఉన్నకూడు ఉడిగిపోదు ఇపుడు నాదు దృడ నునస్సు వచ్చునంచు నిటకు నీవు ఉన్నవాడ నేను వేచి వచ్చినచో వాడీపోవు నిరులు విరియు పసిడి రోచి చళ్ల ళ్లు

కయితో నా దయిటతో ఇత రావ నానాానిననాకకాతాంయ (౧7 సెరీక్షణ నిమషాల పిచ్చికేక సమీపించనట్టి చోట సఖీ నీవు నచ్చుదాక నిర్‌క్షిస్తు రాత్రిపూట కార్యుచున్న కంటినీట పోషింతును పూలతోట వాడిపోవనట్టీ మంచి రకరకాల రంగుపూలు పబ ముహూర్తమున సుమించి హన్యాంబర మందు సోలు నా మనాన సుధలు జాలు వారునట్టు సలుపజాలు వాటినిం గను సమయాల ఎ(రరేకుల హిమముంట తావక్షాష్రు ఎతాధరాల పండునట్టి నగవు పంట జ్ఞప్తివచ్చు, నంత మంట కార్చిచ్చులు మండు కంట చిన్ని చిన్ని చిన్ని చెట్ల వన్నె పన్నె వన్నె పూల

218 చతతాాడాకాయయయయయయి పరాభి సేల్‌చిన ఫీరన్‌గులు

ఎర్భి ఇంద చాపసుట్లు

కట్టేనాను నీకు మాల కాని ఇచటికి, (ప్రయురాల నీవింకను, రా వదేల?

వాడిపోని పూల్మగుచ్చి

కట్టేనాడ నీకు దండ,

కనికరించి నీవు వచ్చి

స్వీకరింపు, చిత్త పుండ రీకమ్మున సుధలు నిండ రమ్ము, రమ్ము సఖియ; దండ

ఘ్‌ళ్త ళ్లు

కయితో నా దయితో అకాల నాానానాానానం2ఊతఊఊడాాడ 2ల్స ప్రేయసి మూర్చిల్లుదు నీ సుందర మూర్తింగన

నా కాళ మనస్క్తందర మున, అంగన

సతము నాదు చిచ్చందన ముం (బేయసి

కోయు నీదు చక్కందన పున్‌ తీయసి* కనకసనోప నీ చూపిక

నో కామిని

పధ దర్శకమగు దీపిక అది యామిని నిష్టురమగు నీ అందము జగ రూపసి

పట్టు నాగఫణి చందము నాలో పసి;

నాదు మానస పయోనిథి లో, జవ్వని

వీచు, నిన్‌ గన తుపానది కడు రివ్వని లా పంపీనావు నా జీవన మున, మోహిని.

2 ట్ర. కయి పరాభి సేట్‌చిన సిరన్‌గులు

ఏర్చి ఇం[ద చాపసుట్లు

కట్టీనాను నీకు మాల కాన్హి ఇచటిక్తి (ప్రేయురాల నీవింకను, రా వదేల?

వాడిపోని పూలగుచ్చి

కట్టినాడ నీకు దండ,

కనికరించి నీవు వచ్చి

స్వీకరింపు, చిత్త పుండ రీకమ్మున సుధలు నిండ రమ్ము, రమ్ము సఖియ; దండ

స స

కయిత నా దయితో అననన నన నానన నవనమమనాలో 700 (క్రేయసి మూర్చిల్టుదు నీ సుందర మూర్తింగన

నాకాళ మనస్కందర మున్త అంగన.

సతము నాదు చిచ్చందన ముం, (బేయసి.

కోయు నీదు చక్కందన పున్‌ తీయసి; కనకనోప నీ చూపిక

నో కామిని

పధ దర్శకమగు దీప్‌క అది యామిని నిష్హురమగు నీ అందము జగ రూపసి.

పట్టు నాగఫణి చందము నాలో పసి;

నాదు మానస పయోనిథి లో, జవ్వని

వీచు, నిన్‌ గన, తుపానది కడు దివ [ధని ఆ పంపినావు నా జీవన మున్న మోహిని!

220 ాాాననుకాకాలంంయయయంవాయయయయయి. పరదాఖి సేల్‌2న సిరన్‌గులు నీ సుధా ప్రణయ పావన తమ వాహిని, నా మోవిని చుంబించిన చం[దానన బావింతు ధర జయించిన సులతానన. ఆలింగన సల్పన్‌ నువు ఓ నా సఖి. సఫలించును నా జన్యువు ఆహా. నే సుఖి నాదు మానసపు లోతున సిత లోచన! కనుపించు సదా నూతన మధు సూచన. న

కయిత నా దయిత అాజాణాకాకాలకనాునానరనననుననున నును వపను నలు యవన భవన నబరయయన “201 నినుగానక

కలికి. నిన్ను కనకయుంట సుఖసంపద నున్న యింట కన్నీరము కలదు కంట

నా గుండియలోన మంటు పడును నాకు పయిన మిను స నాలో ప్రతి చుక్కయున్ను నీ నామము నిచ్చ అన్ను ఉవిద. కనకయుంలు నిన్ను కనుపింపకనుంట నున్వు విరహాసురకాంత, రువు గ్‌ నలుదిక్కుల విషపు నవ్వు; నా (పాణము జివ్వు జివ్వు నా పాపము లన్ని పండి కన్నీరముతోడ నిండి పోవును వలపంత గిండి, నిన్ను కనం జాలకుండి

లం... కనాను నలయానావాయయయయయయ న్రగ్రాభ్రి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు కనకుండిన నిను సుగంధి నాయందలి సంధి సంధి న్మురూతల నూపుచుంది విలయకాళత ఏరహకంథి నాకు (పపంచమ్ము నల్ల నా జీవితముంత గుల్ల త్తుధలు దస్ప సుధలు కల్ల నిన్ను గాంచనందు వల్ల దు ప స

కయిలో నొ దయిత్‌ ననన నననయయయ ౧౧౧ రుదన బుతువు

అమర కామినీ. అపఠూపప్పు టతివ. ఎకాకిగ నన్నిట వదలి చనితివ? మధుమూసము మామనుక చిత్తమునుంచి విడిపోయిన దిప్పుడు చింతను నించి కన్నీట కడగినాడ నీదు పదము

నా కన్నులలో నిరత బాదపదము, తుహీినా చలమున మిహిరాంశుని లాగు చలికాలము నా స్వాంతములో దాగు; నాదు నిస్వసన పవనోష్షతయందు సల్పును వేసవి సలసలమని చిందు;

నా జన్యువులో నశియింపగ ప్రీతి వాడిపోవునది [మోడుమాను రితి

నీ తాకుడు కరువగు మదీయ వపువు కోకకిమి తినుచున్న మల్లియ పువు; కూయును కరుణస .రమున, తన జతను విడిపోయిన కోయిల నా హృది కతను నీవు పోవగన్‌ ఫాన్యము దశదిశలు

స్మృతి కంటకముల చురుకు, అహర్నిశలు

224 నప నులనా పనస ననానవవవవాయయయయా వర్రాఖి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు నాశోక విబావరి విశ్వము నిండు నాయ్మశ్రుల లాగున తారలు మండు నా వియోగ మానస రాగవు జీవి నిరుపమానమగు నీదు మోవికావి; నీల గగన నిబ సత మహ్హ నీ వదనము నల్లగిల్లినది నాకు పచ్చదనము

నా హా. (గ్‌ష్మ వర్ష హేమంతర్హువు లాడు మరణ నటన, నాబతుకు వల్హకాడు మధుమాసము మామక చిత్తమునుంచి విడిపోయిన దిప్పుడు చింతను నించి ళ్తూ శ్లో శూ

కయితో నా దయిత కానాల ాలనా నాడా న్తకానా జనాల నాణల ౧౧05 విరహాంబుధి విరహాంబుథి విరుగు నావ కరణినుంటి కనకం దరి; మాయమ్మయి పోయినావ ఓనాదు మనసు ఎందరి అలాడును నా మనసు ||

ళం చిటుకుమన్న చిరు చప్పుడు వినగ చదయానక తముసు ఎమీ కనబడ దిప్పుడు. నేను పవల్‌ నిశలు విందు మత్‌ ప్రవాసమరు నిర్జన తమోమగ్న, తలంబందు ఉరు విషాదగురు గర్జన మాయంబయి ఎ దవియ తార్మాగహముల వీధిని చేరినావు; నీదు ఛాయ కాంతు సదా కల రీతిని

226. ాకాలకానాాాలలంయలలలః సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు వంశీ కలగానమందు మధుమలయ సనన వీచిని అవలోకన సలుపుచుందు నీ అరూప తను రోచిని జలదాన నటించు మించు టంచులలో, రోజా కలి రక్తిమలో, నినాదించు త్వన్నీరవ గళ కాకలి (ప్రపంచమ్ము పల్లవిల్ల (ప్రతి వస్తువు ప్రతి రేణువు లోన నీవు అల్లనల్ల వాయింతువు నీ వేణువు చల్లనయిన చందవమూమ యందు జూతునీసూ ఎర్తిని సకల చరాచరపు సీమ వినుచుందు బవత్‌ కీర్తిని చుంబించుచు జగతి స్వాంత మందున్న మధుర వారుణి అగుపింపని అమరకాంత అటునీవు కలవు ధారుణి

కయిత నా దయిత అానాననానానాననానాున న వాతా ననన ననన నునన 227 జపములాగ సతము ఉట్టి పడును నాదు బాధారుతి, నా మండు మనస్సు పట్టి నది కప్పురపున్‌ హారతి నా నిష్టుర విరహజా ఫల తోన ఇనుండును బూడిద; నొ అశు (పవాళమాల నీకు (ప్రియంబగు సూడిద అంధకార సింధు మోష హాూన్యరోదసీ (కందన రుంరూపద రుదబాష ముఖరించును నాయందున పధ విహీన (ప్రపంచాన నాయనంత పరిశోధన వినిపింపదు వాయులీన మగునాదు మనోవేదన? విరహాంబుథి విరుగునావ కరణినుంటిగద, నీవిక కరుణించియు కదలిరావ ఓనాదు (ప్రణయ నావిక. ళా శ్లో గ్ల

228... కకానులాకాడాననానాాగాలనాకాాలయయలయయయలాలణయయి సరాఖి సేల్‌చిన ఫిరన్‌సులు వియోగము మన యిరు రి నడి శర్వరి పడు, నిప్పుడు, నారి. మది కోరిక (ధువతారక దూరా బ విహారి. ఉన్నాదిని విధ్శి మేదిని చనుచున్నది గాలి; ఎకాకిగ నిట మూకిగ పడు నాహ ది సోలి మ తి రాదుగ స్మృతి పోదుగ నా మానసమంటి; నినుగానక మదిలో, నక నక లాడుచునుంటి నువు పోవగ ఇటు నావగ నూరి ఇర్ల భంగి

కయితో నా దయత ననననననయాయి ౧7౦ ఇల (గ్రమ్మును సకలమ్మును కవుగలించు వంగి నీ రూపును కననోపను, విరహ బయద రాధి; ఇక వేకువ కలదా? కువ లయ సుందర నేధ్రి. త

230 తనలా యలవాయయయయయయయి. నరాభి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు నాదాసిని నా దానివినాస .;0తము సఖియా నువ్విది సత్యము (పాణమటున్‌ నా స్వాంతము నందు వసింతువు నిత్యము నీ సుందర కరమాలిక లో తూగును నా దేహము తందగతిన్‌ జలవాహము ఇంద ధనుస్సున బోలిక నీ యాననము నిరంతర సమ్మోహన సంధాయిని కంపిల్టును నాయంతర కమలంబడి కడు హాయిని నిర్మలమగు నీ కన్నులు వేసంగి నిశల మిన్నులు; అక్షి నబస్సృంచారిణి నాయాత్మ, మనోహారిణి నా దానివినాస 00తము సత్యముగా, నువు కామిని.

కోయితో నా దయిత అణా నకుతా. (౩31 సురలోకపు సుఖవంతము నా జీవిత మీ బూమిని మధురంబగు నీ ముద్దులు సుఖరాజ్యపు కడహద్దులు కనుపించు మరో లోకము లోనం గదలు పతాకము నిత్యమ్మును (ప్రత్యక్షము నీ రూపము నాకోసము తల వాలిచి త్వద్వక్ష్తము పయి విందును నీ శ్వాసము నా జీవిత కల్లోలిని లో సుందర సుఖదీవివి, దివి నాకిచ్చిన ఈవివి నువు, (పేమ విబవ పాఠిని నా దానివినా స్వంతము సఖియా! నువ్విది సత్యము నీ యందము బాస , 0తము నా చిత్తమునన్‌ నిత్యము శశ ళా

22 కవల యయ. స్రద్రాల్ల) సేల్‌రన ఫిర్‌ గులు మన్మానస మతి గతల హిమవత్‌ సితసానువు నా నీరవ్నాకుగాధల విని వచి తివా, నువు? నాలోపల మధుజీవన రహిత రుద సీతువు జాజ్వల్య (ప్రణయ పావన నయనమ్ముల జూతువు నువ్వగ్ని లఅతాంతాలను విదల్భు నా కాసువు; ఊగాడు విధురడోలను నా హస్తగతాసువు నా ఈ (బతుకు నిరర్ధక వ్యర్ధ వీత హేతువు నీవచు ఎట అభివర్టక మయిన (కియా ధాతువు జకూమంత మరు సమాధిని నిదురించు మదాయువు

కయితో నా దయితో కాకలు నానాానానననినినమయయయయణన (౧1 నా జీవితపు టుగాదిని నువ్వు మలయ వాయువు మరల విరియు హససమ్మున శిధిలచిత్త దారువు

నా కోకపు వసనమ్మున నీవుం జలతారువు

నా ముళ్ళ (బతుకు సందున నగును కుసుంబా పువు నువు, కాంక్షిత మన మందున కదలుచున్న తీపువు

నిను ష్‌ గాంచగు సుఖానికి చకియించును చక్షువు విరహ విషము తినువానికి నీయాగమ మిక్షువు

చలి నిలుపును సితఛ్మతము నిట, ఇది హీమ సింధువు విజనుండు వినా మి(తము నాకు వినా బంధువు (ప్రణయమ్ముల మరువాటిక పయినన్‌ తుహినాంశువు;

లంత కానకాడాకునానావానానాయయయయయాలా సరాభి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు రమ్ము కట్టి సుమశాటిక పాడుం (బతి పాంశువు నిన్నున్‌ వలయము వేసుక పట్టితిగద బాహువు; విడిపోయిన దహ. నా సుఖ శడినిం దిను రాహువు సమయానికి సంకిళ్ళను ముద్దులతో వేతువు లు ఆనందపు సేతువు పున్నమియటు బువి నింపుచు నీ నవ్వుల సీధువు హా. నన్ను కవుగలింపుచు నా ప్రేయసి వౌదువు అదరుదు నీ పద రుంపల విని, నే నాజూనువు విసరుచు నలుదిస శంపల ఇటు వచ్చితివా, నువు? శ్లో శై ఇ

శతీయితో నా దయిత ణన ననన ననన ననిన నాననా ననన ననిన అనాను హనాన--. లో (ప్రణయాభిషేకము (పణయంబను మరకత మణి నాదు అలాటమున దిద్ది పసాదించినావు, రమణి. ( మహారాజ పదవి సిద్ది అల్పుడుగద అవనినంత పాలించిన మహీ జాని; నీ చిత్తము నా యనంత సామాజ్యపు రాజధాని విశ్వస్టలి యంతకూడ జ! ఛ్యతంబయి కప్పు నన్ను విశ్శస్టరి యంతచూడ రా సకియ. నీదు చిన్ని కన్ను తారక్షాగహమ్ము లిందు సూర్యవర్తులాలు, సతము నాదు (ప్రణయ నముకులటముందు ఉజ్యలముగ (ప్రజ్యలితము సిగ్గిలియు నల హిమ్మాది నాచూడ్కినిగని, అవనత;

236 ాకనననాయయలయలణయడా సరాఖి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

నేను మహారాజు మాది

నడయాడుచు చనుదు, జనత ఎనున్‌ నడయాడు దారి

పరువమ్ములు పరువు దీయు వందిమములు పలుకు శారి

పూలు తలం[బాలు పోయు మయూరములు నటనమాడు

కిరణమ్ములు వలచి వ్రాలు లక్ష కోకిలములు పాడు

ఉరి నంత ఉత ఎవాలు సలుపు దాస జనము నోజ

పసిండినుక పాదసేవ గడ్డిపూలు పాదపూజ

ఎనున్‌ నడయాడు (తోవ (క్రోధ కామములకు, భిక్ష

పుట్టుబోదు, బయాసత్య దస్యులందరి కురిణిక్ష

కంటకాల కాత్మహత్య విడును క్షాంతి విడును (బాంతి

నాట్యమాడును ప్రతిచోట

కయితో నా దయితో జానామి 227 అమరకాంతి (ప్రణయశాంతి

ఎనున్‌ నడయాడు బాట. నేనన్న ధరన్‌ పరాకు!

భూ చ(క్రములోని శతు రాజులంత వచ్చి నాకు

కానుకలను కప్పమ్మితు జగతినంత జయించేటి

శక్తిశాలి, శివుని కంటు కల్పించిన యట్టి వేటి

మరుడుకూడ నాకు బంటు రాజ రాజ శిఖామణిని

జగజ్జేత నగుదు సుమ్ము! నిర్మిస్తి నిఖిల ధరణిని

మదాస్తాన మంటపమ్ము

ఠా నా సబాస్టలమ్ములోన యు

సకల కవీశ్వరులు, ఇచ్చ వచి (నటుల, (ప్రణయ గాన

ములను పాడుచుందు నిచ్చ కనుము. జనుల కనులు చెముర

కవితాసతి మనోహరును

23న నాకాలి. పరాలి మేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

రోమియో జులియట్‌ అమర

కధ వచించు పేక్‌ స్పియరును వినుము అదో హరాత్‌ బాణ

హత హరిణము అరచు రితి శాసో విరహాగ్ని వ్‌ణ

సలుపుచున్న కరుణగీతి అహో కాళిదాసు రూపు

అతని కవిత సబాసదుల అవ్యక్త సుఖాబ్లె నూపు

కట్టైంచును కనుల నదుల బరతావని నోము పంల

వాల్మీకి కవి తన (వ్రాత వినుము. తాన చదువుచుంట

రామాయణ (ప్రేమగాధ అవుర. అది సుధావ్యధార్న్చి

(ప్రకృతిలోని ప్రణయ కీర్తి కోలాహలు గిరికగూర్చి

వదించుట బట్నుమూర్తి

ళం ళు

వయిత నా దయితో అననన నానా నునన ననన ననన ననును నమన 229 అదిగో విను అల్లసాని

పలుకుచున్న మృదుపదాల వరూధినీ చిన్నదాని

నిభృత మనోరహస్యాల పడబోదట పరుల చూడ్కి

నీ గుండియ నంతిపురము, నా బాగ్యము పండుమాడ్కి

నను శయింప నిమ్ము చిరము తపితావని పయిన మిను ష్‌

వాక వచ్చు పగిది నీవు (ప్రణయ సుథధలతోడ, నన్ను

అభిషేకము సలిపినావు బాహు పంజరమ్ములోన

(పణయరాజ స్ట్‌ మహీజాూని పదవి నిచ్చినావు, చాన.

నువ్వు నాదు మహారాణి,

ళ్లూ శ్తూ శ

240... కాలను నననంమాయలలయలా సర్రాభి సేల్‌చన సిరన్‌గులు భిక్షుకి పుడమియంత పుష్యమాస ర్మాత కారిక శీత మందణంగి యుంది శవము పోలిక; కట్టి చినిగినట్టు పాత గుడ్డపేలిక సడచుచుంది వడకుచున్న బీద బాలిక కను కనుమల కనలుచుంది జరర జ్వాలిక నోరు విప్ప నుడువు రాదు ఉత్తనాలిక కదలుచుంది కుష్టురోగి వేలి పోలిక కలరు బాగ్యవంతులపుడు హంస తూలిక తల్పముల శయించ్చి నిరసి త (ప్రణాళిక విధము నుంది వ్యర్థజన్న్మ బీద బాలిక

కయిలతో నా దయిత అననన (0.| తుహిన మాలిక పయిన నుండి పడినదపుడు (ప్రకృతి బాప్ప ధార పోలిక నక్క_పండ్ర నములబడ్డ శవము చీలిక పయిన పరు [ నుదయకాంతి కనక జాలిక శశ ₹

త్తం. కాానానకానాకనానాకానంనానాానానయయవాణయణయి సరాఖి పేలచిన ఫిరన్‌గులు బాబిలి (వ్‌ అనవసరమగు అరసున్న, గురపు లాడాము, గిల్లి వేస్ని గోరులాగ, సన్న గిల్లి యున్నది జాబిల్లి ఆకసమున అచ్చుతప్పు, తెల్లవారుజాము కొవ్వు వత్తి కొరవ, నింగి కొప్పు లోని సన్నజాజి పువ్వు పడి లేని కొడవరి, ఒక్క ఈక, కుక్కతోక, పగిలి పోయిన చేగాజుముక్క, చదలు జబ్బ చక్కిలిగిలి (కావడి, కాగితప్పడవ (బాకట్టు, వలపలి గిలక, చిన్ని కడవ వెన్న కుడవ, నిసి శిరసు, నరసిన పిలక వపంగకాయ తొడిమ కొసరు, ఎదో మండీసోయిన నుసి, ఎదో ఎగిరిపోయి ఉసురు లాగ తోచుచున్నది శశి, శశ ళ్‌

కయిలో నా దయితో నునన 243 నందన

పుట్టేనదీ నందన సంవత ర మందున

నా అనుంగు నందన నామనుదీ నందన. మెయి చాయలు కుందన మట్టుల, చక్కందన మందు మన్న నందన; సురులకిత్తు వందన శతముల, నానందన పరతు హిీతుల, చందన తాంబూలములన్‌, దన యాగమ మయినందున అన్నింట దినందిన వృద్ది నందుచున్‌ దన రారుత నా నందన; ధారుణ్ని సం[కందన పట్టుణంపు నందన వనమూడి పడిందన, నేనుం దలతున్‌ దన యాగమ మయినందున

దత్తత. కననుననమయయయలాలాల వాలాయి సరాటి సేల్‌౨న ఫిరర్‌సులు పుట్టినదీ నందన సంవత ఏర మందున నా అనుంగు నందన నామమదీ నందన ళశ్లో షా

ఉమర్‌ బయాం రుబాయితీలు

క్షణబంగురము జీవితము" నోటికి అందిమ్ము చషకమ్ము సఖీ ఎటికి చనిపోయిన నిన్నను రాని "రేపుం దలంపన్‌ సుఖవంతుడవే న్నేటికి? "రేపుందు ననేమిటి? బావి భీతిని

గత వ్యసనమున్‌ లేకుండు రీతిని ఈనాటిని పరిష్కరింపన్‌ సారా

యి నిమ్ము ప్రియసాకీ. కడుం బీతిని మధుపాత రసాంకితమగు కావ్యము

ల తోడన్‌ మధుమాస వనిన్‌ శ్రావ్యము గ పాడుచు సమీపమున నీవున్నన్‌

అది నాకు నాకమ్ము విధిం భావ్యము మది కోరకుమీ సులతాన్‌ తతంగము, మరి కోరకు రంబా పరిష్యంగము;

• వర్దింపుము తతిమ్మా చేడబు ఎన్నన్‌ - విను, [మోగు సుదూరమున మ, ఎదంగము.

246 అననన నానానలలననననననననననననిననన ననన ననన ననననాననననినాన వరాఖభి 'పేట్‌విన ఫిరన్‌గులు పవల్‌ నిసిగవకుల్‌ గల బిడారము జగం బిడి విశ్శీర్షమగు గుడారము" క్ష్రణముండి తనదారి చనున్‌ సుల్తా ను పిమ్మట సుల్ల్హా నదే[ప్రకారము సులతాను సింహాసన మందుండును జలదారు సంబాని సంసన్నుండును అవేల? మది రాక్షి మదిరం బియ్యం గ నాబాగ్యమప్పు డహహా. పండును హేమంతపు టార్తి వసనం బామని చిచ్చందున వేసి, మదిరా బామని రదచ్చదముల ముద్దిడుమీ, జీవ మ్ము విహంగము బంగిని రయగామిని. జగమ్మున నీవుం[బతొకే దానికి హల్మిపియ. కడుం (దాగుచున్‌, , మేనికి మజాను కలుగజేయుము శుమ్మే దిగి పోదువు బూమ్యుదరము లోనికి అట జేరినచో నరులకు లేదిక మనోహర రుచిరారుణ మహాధిక సుఖప్రద నఖం పచ సమద్వాస్వా చన బాగ్యము; మదేమియును లేదిక

ఇల మానవ జన్మంబు వాతూలము లో దివ్వియ రితిని కడున్‌ లోలము సుఖవంతముగా గడుపుమీ, అవే శముతో మదిర (తాగుచు నీ కాలము. ద్వితీయ సతిగా వరుణ కుమారిక కర్మగహణమున్‌ "సీసి సాంసారిక సుఖముల్లనితిన్‌, , విడిచినేన్‌, గొడడా లగు నాకు వివేకాధ్యూడ చేరిక కమనీయముగ కూడుక నవోడల మధుమాస మహీరుహముల నీడల విహరించుచు పుష్పముల రీతిన్‌ మీ రున్‌ సల్పుడి యవ్వన మధు(క్రీడల. అసహ్యమయిన పండితుల వాగుడు వినవద్దు, ననుగూడి సుర (దాగుడు క్షణికా లగు మీ బతుకులన్‌ వ్యర్థ మ్ము సేక్క సుఖ సాగరమున నూగుడు సఖి పాటలు పాడ వినుచు, మత్తుగ సుద్యంబును (దావుచు, ననామత్తుగ సుఖడోలికలందు (బతికే మూన్నా డులన్‌ గడుపుడీ మీరు గమ్మత్తుగ. న

తం లయలు సరాళి సేల్‌చిన సిరన్‌గులు

సుషమాపర పరిసుత కయి ఆతము

పడుచుంటిని చాలగ; క్షణమా.తము మదీయా ధర్మములకున్‌, సాకీ చం

(ద ముఖీ. వహింపుము మధుప్శాతము కాదంబరి నిచ్చి, సఖీ కేదారిక

తివాసీల శమింపుము నాకోరిక

వికస్వర సుషుముల్‌ మరలం బుష్పిం పవ్లు చచ్చినవారు తిరిగి రారిక

మతానికి మతానికి నడి ధారుణి

గత వేయి వివాదము లనివారిణి ముహూర్తమున జీవిత విన్నిమమ్మున్‌ కనకించు రస్మకియ గద వారుణి మదీయ శరీరంబది (పాణమ్మును విడువన్‌, పయిబోయిడి మదిరమ్మును దాక్షచద వేల్లితగా పూదోటన్‌

( యి ట్ర ఉం

సమాధిని జేయండి మచ్చవమ్ముక్‌ సమాధిత మదస్థికల సుగంధము విరజిమ్ము అరూస సరళ బంధము అటుబోవు పధికాళిని పోనీకుం

డు మార్చుత మధు తాపసుల చందము

_తమామవ్‌మద్‌ -

కయిత నా దయిత కాయల గర సికోసం!?

తారా రహీతంపు మింటి వంకగంచు, నిలచియుంటి ఎకాకిగ నిటుల - అవని వనితా నువు వచు (దువని నిలబడినది అలసిన గత్హి అనిలం బది అఖిల జగతి, ధ్యానమగ్న యోగి బంగి కనులమూసి కలదు నింగి (పకృతి చి తపటంబట్టు కదలకుండ కనంబట్టు

కాని అస్మదంతరంగ

మది జ్వలించు విస్ఫులింగ మట్టు; అంత నాదు (బతువు అవసాన వసంత బుతువు నాడి సిదరయను విధమున స్పందించును సరబసమున

250 కనాన నొనాానానా ననా లకాడాల మ్రగ్రాబ్లి 'పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు నా చుట్టు తమస్సు మేదు రముగ ముట్టుడించు; నీదు రాక సదా నిరీక్షించు నా కోరిక పముటుకు, మించు మాడ్కి మాననాంబర తల మందు రవుల తళ తళ తళ - నీకోసము, నా (ప్రయ వర వర్ధిని. సమయంపు చివర వే చేతుల సాచి, వేచి యుంటి, చేయి కళ స కాచి యుంటి, హృధదిని మధువు వంటి (పణయమ్మును దాచి యుంటి నా జన్యువు ముగియకమును నానా ;0త సుధారసమును (గోలుము సఖి కుతుకునిండ (బతుకుజాల, రమ్ము దండ. నీ రూప లసత్‌ కలాపి పురి విప్పిన సిరిని జూపీ తీర్పుము నా కమల కరువు మాన్సుము నా మనసు బరువు

కథయిలో నా దయితే అ ననునాయనాను “0ట్సగ్లే కానరాదు నీదుసీ ఎత మూర్తి నాదు నుదుటి (వాత కాన్సి ఎమి బాగ్యమిద్ది?

ద! (పణయరాజ స్ట్‌ బాపసిద్ది. స్మృతి మురళి స్వనము విధిని నాదు మానసపు టవధిని వినంబడును నీ సుదూర పాద ద్వని వీమలార ఈ కాళ తమోంతరాళ మందు అర్ధరాతి వేళ రోద కుహరమ్మునందు త్వన్నీరవ వంశి విందు - కాని, నాకు గోచరింప కుంటు నీదుమూర్తి అంప మట్నుల, విరహమ్ము నన్ను

వ్‌ కోయుచుండ, కోరి నిను [ చిరము, నిరంతరము నీడ యువతి, వేచియున్నవాడ అరచేతిని పటి అసువు* న్‌

నీమబు సల నీలి ముసువు

దైక2..... నాాకానాకాానాానావాలాయయయయయి నరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు విడనాడుము. నీదు రాక వల్ల మదుల్లమున్మ కీక నా. జ చీకట్లు బయాలు, పంచ బంగాళంబయి నశించ విడిపోవగ జడ హిమాని మంజుల కుసుమాలు పూని మధువమాసము వచు [| కరణి తరుణీమణి. రమ్ము ధరణి నాలోన సుఖమ్ము కూర్వ తిమిరాలు నశించి పూర గ్‌ రక్తరోచి తోచు, ధాధతి రమ్ము నముహానంద రాతి. రా రమ్ము అతాంగి. రమ్ము నను జేర్పుము నీ యురమ్ము ళా శ శ

మణి పనా౩కగమ్‌ 1980 _

పఠాభి పన్‌చాన్‌గమ్‌ తాలి ముదణ 1980 "రెండవ ము[దణ 1994 ఫిబవరి

పంల 01

వెగం (0 06 1౧66608 90౪816 06 580గ 206 018% తిఖుంంగ[ మర గౌం1020 1140ల 0276 6120012667 ౪౦1066 0066౧౮౦౫ వ్‌1ట02 కడ//2గ5 గారల జ 06 0 194లాట 10 ౨20యట 086 లప ల జుం 2086862016 26 00108 206 960/6 10 ౪5860౪] ౧౮౧౦36

809 00006 1060 1610౪0 11 చాటు పద్యములు 256 19 06 00216ట్‌ 0౪16216 ఇ1564001 006 006 ౧02016 11620108 ౪౦16 15 ౪566 10 8ల౧ల౫08 & 6౧౦౧౦౪2166 1463, ఇమం జం 2 క్ర96806 1000206 0602856 11 13 3807లగ176 26 9001001021 ౮05 520216 ౧౦౬ 06 ౧ల6 12) 0 16685, 5000600063 ౪౭౧ 000020” 16625 శ[ంం ౧5 జరి 36002 1౫6౭౧6 మంరఏ8 106 ౪621 5006 10 ౦91083 కరం 206 26 0011006 ౦0౫౧౫606 01 116 381216 01 జీ1 ౦0169606 ర2/ 8001607

1 276 జేళడ/5 11006 69108 ౮18 114 15 11006 1202102 2 రగల ఇ₹68000 2ం64ేఅ 900 916676 15 ౪69” తరం [116 46 15 900166 0౪7౪ 09 916 0000000 1680802066 1856065 2 ౪౩౦101 గ౦గ౦56 1 41008 50660 12022 28 16015 ంగం6 02 1054926 0 0అ08 1జుంుంరే 28 16 10౪6610001 0ఈ08000ళూ 0౪16 06 0019166164 01 116 018066 016లా

403601 16 ౪౧3 1 4800040880. 1276 5200మ600390/ ౪61166 ఇల 103166 6, అరుల తేటరగ8 00౧7టండ601 0౯ *ఇసు16 ₹08)08 16 రజ? ప6ళ/5 2966.

1 200 కుజంము! (0 ము 116064 0౯ 7 5 కిం0ర జు ౪00 14: 2686 [20912166 ౫0/ రాగాల డజన్‌ 1010 200864, 92 10% ఇలు 6 ౯0౪016 12 0011604108 656 ౧౪08 000106 64 ౮9103008 లం 1) 2 0001 ణు లజుంణరం 1980 వత ఉంము! 444 00౫7

పసిడి పను ఎల పఠాభి

జనవరి 1 నుంచి డిసెంబరు 31 దాకా రెజుకో యాసల్‌ పండు తింటే డాక్టరును దూరంగా ఉంచ వచ్చునంబటుంది ఇర్టీషు సూక్తి

పరాభి పంచాంగంలోని పసిడి పలుకుల విఎమిన్‌-బి గుళికలను రోజు కొకటి చొప్పున సేవిస్తే తెలుగువాడి మనసు సకి ఆరోగ్యము. ఉల్లాసము సిద్దిన్నాయని నేను గ్యారంటీగా చెప్పగలను

ఎ సిద్దమకరధ్వజానికీ వసంత కుసుమాకరానికీ లేని పునరుజ్జీవన శక్తి ఈ మ్మాతలకుంది ఆలసించకండి. నేడే (ప్రారంభించండి

పరాభి (తిక్కవరపు రామరెడ్డి) ని నేను తెలుగుదేానికి అతని పేడేలు రాగాల డజన్‌ ద్వారా పరిచయం చేశాను తర్వాత సంస్కార చ్మితంతో పరాభి యావద్భారత కీర్తి ఆర్హించాడు (అన్నట్టు ఆ చిత్రానికి అంతర్జాతీయ బహుమతులు కూడా లభించాయి )

పరాభిని ఆరు(ద పన్నులలో సంపన్సు ఏ డని అభివర్షించాడు పన్నుఅంకే ఇం్టీషులో "రెండర్దాల మాటలు ఇలా ఆరుద్ర చేత అనిపించింది పరాభి ప్రభావమే ఈ పంచాంగంలో ఒక చోట వేసినా తీసినా బాధించేవి పన్నులు” అని ఉంది. ఇందులోని చమత్కారాన్ని నేను విశదీకరించ నక్కరలేదు

పరాభి (ప్రభావంనుంచి ఆర్ముద బయటపడలేదని ఒకప్పుడు నేను రాశాను ఆ మాట నేనన్నందుకు కాబోలు అబ్బూరి వారి ప్రబావం నుంచి ఈ శీ ఇప్పటికీ బయట పడలే దని ఆరుద ఎక్కడో రాయగా చదివాను (ఎక్కడో కాదు ఇటీవల వెలువడ్డ పరాభి కావ్య సంపుటి కయిత నా దయిత కి ఆర్ముద పట్టిన నివాళిలో)

ఆర్వుదది పొరపాటు అబ్బూరి వారి కృష్ణూ(స్తి గారి భావ కవిత్వపు (ప్రభావాన్ని నేనెప్పుడో వదిలించుకున్నాను గురజాడ (ప్రబావం ఇప్పటికీ నా మీద ఉందంటే నేను కాదనను

ఇవ? నాలాల నిననననమ ల ాలయలను ప్రగ్రొల్ల) జకృలట్‌విన ఫిరన్‌గులు వాసన్‌, ఉపవాసన్‌ జోకు నాదిగా చలామణీ అవుతూ వచ్చింది ఇందుకు నేను బాధపడుతున్నాను ఇది నాది కాదని తెలుసు పరాభిదే అని ఇప్పుడు తెలుసుకున్నాను అమ్మయ్య ” అని ఇక నిట్టూర్పు విడవటానికి ఈ అనకాళాన్ని వినియోగించుకుంటాను (ప్రారంభించండీక పంచాంగ (శవణం నుద్రాసు శ్రీశ్రీ 18 3.79

వరాఖి వన్‌చాన్‌గమ్‌ నలల ౧కర ('ప్రవాసాంద్రీయం (ప్రయోగాలకు ప్రసిద్దుడు మా పరాభి ఆయన తెలుగు కవితా (ప్రపంచంలో తిరుగు లేని పన్‌* నుల అధికారి. పరాభి రాసిన పసిడి పన్నుల పలుకులు స్వర్జాక్షరాలుగా మన మనసుల్లో కలకాలం నిలుస్తాయి పాశ్చాత్య వాద్యమైన పీడేలుపైన మన రాగాలను పలికిస్తున్నస్టే ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో వినూత్న సృష్టి చేసి పేడేలు - రాగాలకు జత గూర్చి చమత్కారం చేశారు పరాభి పన్‌చాంగంలో కూడా నాకు అలాంటి చమత్కారమే కన్చించింది పంచాంగంలో నిజానికి చెతవై శాఖాది మాసాలు ఉండాలి అయితే ఈ పన్‌ చాంగంలో జనవరి నుంచి డిసెంబరు వరకు ఇం్టీషు నెలలున్నాయి. ఇలా పంచాంగాన్ని - పన్‌ చాంగాన్ని కలిపి పౌరోహిత్యం చేశారు పరాభి ఇది (ప్రవాసాంధ్ర భారతి ” (ప్రచురిస్తున్న మొదటి పుస్తకం ఈ సంస్థకు అధ్యక్షులుగా ఉండడానికి డా రాళ పల్లి అనంతకృష్ణశర్మ గారు ఒప్పుకోడమే గొప్ప అదృష్టం నేడు ఆయన కీర్తిశేషులై నా వారి సౌజన్య సంపత్తే మాకు మూల ధనంగా ఉంది మా సంస్థ మొదటి కుసుముంగా తమ పన్‌ చాంగాన్ని (ప్రచురించడానికి అంగీకరించిన పరాభిగారికి హ ఎదయములో దయవున్నది. పరాభి నేను భావకవిని కాదు అహంభావ కవిని” అని చెప్పుకున్నా ఆయనతో సన్నిహి తంగా మెలిగే వారికి ఆయనలో నిరహంకార చిత్తప్పత్తి తప్ప మరేదీ కనిపించదు 'ఫడేలు రాగాల డజన్‌" కు “ఇంటో” రాసి అందరిలో ఆసక్తిని రేకెత్తించిన శ్రీ శ్రీ, అడగగానే పన్‌ చాంగానికి మున్నుడి రాసిచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు “జ్యోతి మాస పత్రికలో 1964లో పూర్తిగా వెలువడిన పన్‌ చాంగంలో కొంత భాగాన్ని మితుడు సుబహ్మణ్యం ఇచ్చాడు మిగిలిండాన్ని మి(తులు

దటి. కరాయాడాలాలాయయయయియంంయ సరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు శ్రీ ఆనంద్‌ “జ్యోతి నుంచి కాపీ చేసి పంపారు పాత అఆనందవాణి లోవి పంపమంకే ఒక కవిగారు ఉత్తరం ముక్కకూడా రాయలేదు కె.వి. రమణారెడ్డిగారు తమ వద్ద ఉన్న ఆనందవాణి (1947)లోని కొన్ని “పన్‌ "లను రాసి పంపారు ఆయన దయతో రాసీ పంపిన వాటిలో *“ అవారికా నుంచి నున దేశానికి దిగుమతి మెషినరీలున్నూూ, మిషనరీలున్నూ”' (మే 14) అన్నది (ప్రస్తుత ప్రతిలో లేదు పాతదాంచ్లో ఒక చోట (మే 17) కమ్యూనిస్టు సోదరుడు” అని వుంటే “సోషలిజం (ఆగస్టు 1 నాటీ పన్‌) అని మార్చారు పరాభి అలాంటి చిన్న చిన్న పారఠాంతరాలు మరి కొన్ని ఉన్నాయి అడుగు. వారికి గజమిచ్చు ఉదారచిత్తుల” మైసూరీయులు శ్రీ సి ఎన్‌ రెడ్డి [పవాసాంధ భారతికి ఆయన కొండంత అండగా ఉండబస్టై ఈ (ప్రచురణ కార్యాన్ని చేపల్టు గరిగాము పరాభి పన్‌ చాంగం ప్రచురణకు ఆంధప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ వారు ధన సహాయం చేసినందుకు క సతజ్ఞులం అకాడమీ తరపున సహాయం చేయడకే కాక తామే స్వయంగా అమూల్యమైన విరాళం (ప్రకటించి బొదార్యం చూపించిన డా బి గోపాలరెడ్డిగారికి వ్యక్తిగతంగా (ప్రవాసాంధ్ర భారతి తరపునా అభినందనా అర్పిస్తున్నాను పుస్తకాన్ని అందంగా ము[దించి ఇచ్చిన అరవింద ము[దణాలయం వారికి ధన్యవాదాలు మ్మితులు డా. కె సర్వోత్తమన్‌, డా కె పురుషోత్తం, శ్రీ అశ్వత్చనారాయణ, శ్రీ చంధదకేఖర్‌ ఎన్నో విధాల సహాయ పడ్డారు ('ప్రవాసాంధ భారతి మితులందరూ తలా ఒక చెయ్యివేసి ఈ సాహిత్య రధాన్ని కదిలిస్తున్నారు అందరికీ వందనాలు మైసూరు సుందరం 1-1-1980 (నంపాదకుడు)

జనవరి 1 పనీ పాటలన్న నా కయిష్టము లు పొటలు (వాయటం నా పని న్‌ కులకాంత రంకుల కాంత మధ్య వర్ణబేదం మటుకేను 3౩ _సత్యాగహం అంకే సర్కారుతో చెరలాట త పూర్వ కాలాల్లో మానహాని (ప్రాణహానికి కారణబూతం ఈనాడు (ప్రాణహానికి హేతువు విమాన హాని 65 _ రాజాజీ సామరస్యానికి మొనగాడు ఆద్యంతములే అందుకు సాక్షి 6. చిన్మయానందం కొందరికి జిన్‌ మయానందం అనేకులకు 7 చీనీ ఈనాడు తీపిగాదు కటువు

ఇట కాల నంయయయయయి సరొభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు 8. ఉద్యోగులలో "రెండు రకాల వారున్నారు చిసేవారు కొందరు కాజేసే వారు కొందరు 0 అపోజిషన్‌ పార్టీలకు పడకుండా వుండటమే పతనానికి కారణం 10. స్వంత సేద్యం వంత అని సమిష్టి సేద్యంలో నూధుర్యమని కమ్యూనిజం అంటుంది 11 నౌకా వాణిజ్యంలో మన వంతునకు కాస్తగాని కోస్తాగాని రావడం జయంతి ధర్మాన 12 బంగారును స్మగిల్‌ చేసేది చాలా మంది హేమా హేమీలు 13 ఉతో మాతం కాడు టిటో 14 ఈనాడు అంతా తారు మారు ఆశలు నును ్‌ ముట్టీనవి ధరలు మిన్ను ముళ్టినవి

156. హిమాలయాల్లో పోరాడిన మన సేనలకు చలిలేదు గిలిలేదు

157. తప్పెల్ల నీది అంటే తప్పెల్ల నీది అంటుంది చయినా

1/7 అడుగువారికి గజమిచ్చునట్ఞై ఉదార చిత్తుడు పండిట్‌ జీ

18 మద్య నిషేధమంత విజయవంతము గాలేదు రాయలసీమ మటుకు సారాయల సీమ

19 కాల్పువల్ల వేల్పుకాగోరిక

ధా

వియత్‌ నామ దేశపు వీర భిక్కులకు

2౮ వెలయాలు చాలా (ప్రయము ఆలు చాలా సరసము

21 సధవ - తలిరుబోడి విధవ - తలబోడీ

22 సారాయి (తాగినవాడు షరాయి వీడి పోతున్నా-ళతాను వయి(స్రాయి ననుకుంటాడు 23 (దన్యం యావత్తూ పోయింది (దవనం లాగా 24 స్త్రీకి శృంగారవంతమ్ము చీర, అని సుమతి అంటాడు చీర లేకున్న (స్త్రీ మరీ శృంగారపంత పముంటాను నేను 25 పాపం చేయకుండా గర [| దాల్చింది (కీస్తుమాత మరియమ్మ గర సం దాల కుండా పొపం జేయాలని కొందరు సుందరిమణుల కోరిక 26 గాంధీముహాత్ములు ఒకే ఒక్కరు (బ్రాందీ మహాత్ములు మటుకు పెక్కురు 2/ సంఘమర్మం - ఒకని కూతురు మరొకనికి పెండ్లాము వేరాకనికి తల్లి కూడాను

28 జ్ఞానం కన్నా సుఖం (పధానం కన్కునే మనుస్మృతికన్నా మను చరిత్రకు సార్వజనీనత 29 ఈ కాలం విద్యార్దులలోన శాస్త విజ్ఞానానికి చాలా (ప్రాముఖ్యం అందులో మరిన్నీ కామశా[స్త విజ్ఞానం జ 30 చాలామంది నీతివంతులుగా వుండటం చాలినంత ధైర్యం లేకపోబట్టీ అవినీతికి అతి సాహసం కావాలి ౩31. ఈనాటి దంపతులకు ఆత్మని్నిగహము కన్నను అపత్య నిగ్రహం ఉపయోగకరము శూ శో ళా

బైరొట్‌ కలల లల. వరాభి 'పేల్‌చిన ఫీరన్‌గ 2

ఫిబవరి

న్నే పాపం చేస్తే పశ్చాత్తాప్పడవచ్చు పాపం చేయకుండా కాలయాపన చేస్తే పశ్చాత్తాప్పడీ లాబం లేదు

2 పరువు (ప్రతిష్ట గల ఆట కికెట్‌

=! పదవి కోరను నేను నేను కోరేది పెదవి

త్స. పంట పండించడంలో పూజ్యమయినా కోతలు కోయటంలో మొనగాడు

5 వర్తమాన కాలంలో వంశ (ప్రతిష్టకంత (ప్రాముఖ్యం లేదు - గుురాలలో తప్పు

6 కార్యగెసు వాళ స్‌ వడకలటుం తగ్గి ఎకటం హెచ్చింది

7 పంజాబును ఐదు పది చేయటమేగాక మన దేశాన్ని సగం వంగ దీశాడు మహమ్మదలీ జిన్నా

8 పురాణాలను ఆరు మూడు చేస్తానంటాడు ఈ వి రామస్వామి నాయకర్‌

9. “మానవ్‌ మాన్‌ మానవ్‌ పిల్లి కూతకాదు, చీనా పులిది

ళా

10. (ప్రస్తుతం చాలామంది సినిమా (పాడ్యూసర్డ్లు డబ్బు చేస్తున్నారు

11 పంచశీలం నేడు పటాపంచ శీలం

12 మాట దప్పుటకు మహాత్ముడు సరి అల్పునికి మాట అనుల్లంపునీయము

13 విద్వేషాలు విపరీత మయినందున ఈనాడు ఆటలందు కూడా ఆడుకోడానికి అర్హద్వయం కలుగుతోంది

(తాం.

14 పాశ్చాత్య సంపషుం - తన స్నేహితులంతా తన బార్యను, తాను తన స్నేహితుల బార్యలను కామించుటుకు వీలున్న వినోద విధానము

27... ాలననంంనయియంయియియిలి. పొల) 'పేీల్‌లిన ఫిరన్‌గులు 10. ముఖ్య విషయాలను చుల్కనగాను చుల్కునగు వాటిని ముఖ్యముగాను చూచులు బాగ్యవంతుల అబ్యాసము 16 ధనం చాలా అనర్హకం ధనం వుండుదాని కన్నా అనర్రకతరం ధనం లేకుండుట 17. ఎయిర్‌ హోస్టెస్‌ = విమానవతి 18 మందువల్ల యుద్దంలో మనుష్యులు చస్తారు 19. తలకు అందం లోనవున్న బుద్ది; మీదవున్న పాగా కాదు 20. బాగుపడాలన్న బయం వద్దు భక్తి వద్దు బే. సర్వాధికారం వున్నప్పుడు, ఆ అనుభవంలో అంత సంతోషము లేదు భయముతో కూడిన అనుభవమే (బహ్మానందము ఇదే పరకీయ (ప్రేమకు హేతువు

వరాభి వన్‌చాన్‌నయ్‌ అనాను నానకానా నాకనా 268 22 స్కిన్‌ డాక్షర్ల వద్దకు పోవటం పారబాటు చర్మం వలిచేస్తారు 23 పాంచాలి = పంచ పాండవుల ఆలి బత కాంచనం, కాంత, కాదంబరి అనేవి జగత్తులో ముక్కాలు మిగిలింది నేను 2ర్‌ (ప్రపంచములోని అబ్యుదయం చాలా పాళ్ళు సంశయాత్ముల వల భు సమకూరినదే ౨6. నిరాశకన్ననూ దురాశ మంచిది 27 తమిళ దేశస్తులు గలబా చేయడం తక్కువ ఇంతకూ వారిబాష అరవంగదూ 28 నీవు కూర్చునట్టి డబ్బు ఇతర్హ పాలు నిజానికి నీవు ఖర్చించునదే నీది 29 పురాణములు నాకిచ్చలేదు నాకు నచ్చినవి పుక్కిటి పురాణములు ళ్తూ శ్లో శ

269... అకకాానాా కానా లావయయయయయయయయలాలాల నరాభి 'పేల్‌చిన ఫీరన్‌రులు మార్చి న్న ఈనాడు వ్యాకరణంలోనే కాదు అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల్లో కూడా కు. హ్‌ సంధులు పాటింప బడటం లేదు ణి కాపరవి అల్లా తప్పా నమూటలంటారు ళా లొ మహమ్మదీయ మతస్థులు ౩ పారిశ్రామిక నాగరికత అంతా వట్టి అయోమయం ద్తే నెల్లూరు జిలా నెరజూాణల మొలగొలుకుల మీద అందరికి చాలా మోజు కర్‌ బడ్‌ జట్‌ లో ముక్కాలు సాలు దండుగ 6 సినిమా వ్యాపారం (బహ్మాండమైన లాటరీ అదృష్టం వున్నవాడు వాసన్‌ లేని వాడు ఉపవాసన్‌

6; వానల వరాఖభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ 70 7 కేంద్ర (ప్రభుత్వంలో చాలా డిలీ డాలీయింగు ్‌ ఫి రష్యన్తకు నిండా (తాగడం వాడ్కూ 9 _ ఆశ్చర్యంగా (వ్రాస్తాడు ఆహ్‌ రుద్ర 10 జీతం తగ్గిన జీవితం విశేషిస్తుంది గుమాస్తాకు శే హరి సేవవల్ల స్వర్ల్మపాప్తి సంధిగ్రము మనోహరి "సేవవల్ల బూలోకవే స్వర్గతుల్యము 0 12 కొందరికి పక్కలో బల్లైెము మగడు పక్కలో బెల్లము విటుడు 13 నిత్యమూ నాకు ఆలు బహువచనం గానే ఇష్టము 14 రైళ్లో అపరిమితంగా సిగరెట్టు (తాగడం నా కలవాటు పాగబండి విడిపించు పొగం జూచుసరికి నాకు (ప్రాత్సాహం కలుగుతుంది 15 ముండ మోయుటకన్నా బండ మోయుట చేలు

తైల [ యయయయయయి. పరౌభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు 16 కుల తత్వము ఖిలానికి హేతువు కుల హీనులదే బవిష్యత్తు 17 విధవకు గుడితీసి కొమ్ములు పెస్టేట్టు చేశారు వీరేశలింగంగారు 18 మనస్సును స్వాధీన మందుంచుట సులబమే నాకు దేహాన్ని నా ఫధీన మందుంచుట కష్టాతి కష్టమగు కార్యము 19 కాంతల+జయించులు ద్వివిధంబు

1. అందినచో జుట్లు పటి (కిందకు రమ్ము [ప [హో | 2 అందనిచో కాళు ఖి పట్టే పయికి లెమ్ము 20 గణితము కన్ననూ నాకు మణితము ఇష్టము 21 స్వార్థహీనుల వల్ల చాల కీడు; పరార్టము మీదికే వారికన్ను నిత్యం (ప్రసరించుతుంది 22 నాయకుని కావాల్నని అనలేదు ఒక్క దక్షిణ నాయకునిగా తప్ప

వరాభి వన్‌చాన్‌గయ్‌ అనాను నాాకాకయాకావాయాలననంు 272 2౩3 మరా కడన్నదానికి తాళం వేస్తుంటాడు బ్ముర లేనివాడు ౨త చెరకు చనులు కన్నను చెరకు తినుట సులబము 25. ముడి విప్పిన కోక శాస్త్రము సులబంగా బోధ పడుతుంది 26 పణ్యాంగన పుణ్యానికి పస్తుందా ఎం పొపం 27 యుద్దమ్ము వలన వసుధలోన సువర్షంబు లోపించి వధ మా(తము నిలంబడియున్నది ౫28 మరుని కయ్యానికి మడతి కాలు దువ్వినాడు మనోహరుడు 29 కాంతతో (ప్రశాంత జీవితం దుష్కరము కాంతవినా (ప్రశాంత జీవితం దుసా ఏధ్యము

లన తల నియాయయంయలయల వరా సేట్‌ిన సీరర్‌గులు 30 ఆ కామిని అతను అంకటేచాలు మన్మధుడే అని అనుకొంటుంది 3౩1 కాముకి మనసు మెత్త మనసు న

ఏప్రిల్‌ గ (ప్రభుత్వానికి పాలసీలు సున్న పాలసీలుండేది భీమా సంస్థలో మటుకే 2 పాకిస్తాను వనప్పుకోబట్టే బంగాళం పంచ బంగాళమయింది 3 నరలోకమునకు “క్రి (ప్రత్యయం చేరుటవల్ల నరకలోకం ఎర్పడుతుంది అంతేగాని వేరే నరకలోకం లేదు ద్తీ జారత్వం ఎక్కువై వాని జన్మ (శ్రుతి మించి రాగాన పడింది ర్‌ బావ కవిని కాను, అహంబావ కవిని నేను 6 ఆర్షికచింత ఎక్కువగనుకనే ఠా మనదేశంలో పారమార్సిక చింతన ఎక్కువ రు

లను. కరుడకానరాలంాయయయయియియియయయం నరాల కేల్‌చిన ఫీరన్‌గులు కో రాగము వల్ల ('పణయము విరాగము వల్ల (ప్రణవము ళా 8 వనిత చక్కదనము వంపులో వుంది 9 ఉద్యోగం పురుష లక్షణం నిరుద్యోగం మహా పురుష లక్షణం 10 నీతులూ గీతులూ, వీనిలో నాకు గీతులే యిష్టం 11 ఈనాడు తర్హుక్షాసు కంపార్లమెంట్లో ఆలా స! ల. సామాన్లతో (ప్రయాణం చేయుట ఇరుకులో సరుకు 12 రామాయణం కన్నా పాప్యులర్‌ లోకాభిరామాయణం 183 తలం బాలు కాదు అది తలన్‌ వాలు యత్న దంతికన్నా వదంతి పెదద్‌ యలు

పరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అ ౧76 15 హయిహీల్లు బూట్యు వేయుటవల్ల [ల యా కొందరు కన్యలకు కులుకు మరి కెందరికి లుకులుకు 16 అఆలు పచ్చాక అతగాడు కాగుణింతమగు కొక్కోకం నేర్చుకుంటున్నాడిప్పుడు శే/ దగ్గుకు పరుష స్వరూపమునే క్రయ అంటారు 18 నిలకడగా నీర్ముతాగుట కన్నా పరుగెడుతూ బీరుత్రాగుట కొందరి కిష్టం 19 సమాన హక్కూలుండాలి స్త్రీకి ఆమెకు అరస్తానం తాడు పురుషుని ప్రక్కను 20౧ వంగదేశం వానీ 'కెక్కినది 21 సుధాకరుని “క్షుధాకరా '* అని సంబోధన చేస్తారు (ప్రజా సాహి త్యవాదులు

లైల. కాలాల లాలాయులాంయణయాలాణ నరాభి సేల్‌విన ఫిరన్‌గులు 22 ప్రియుడు (ప్రయురాలితో కలకాలం (గ్రేమిస్తానంపే అర్ధం తన (పేమ స్వప్న్మప్రాయమని 28. మాయా (ప్రపంచమందు మనుచున్నట్టి మానిసి యొక్క తిరుగుబాటు సినిమా 24. కవులు చందదుని అము త మండలం అంటారు కొని శాస్త్రజ్ఞులు చెప్పేది మ సత మండలం అని 25 వెలయాలికి “రండా పర్యాయ పదం కద్దు ఇందులో ఆహ్వాన సూచక ధ్వని వుందా ఎమి 26 మనజాతిలోని సవ్యర్హ వివాహాలు, సువ వివాహాలు పోవాలి 27. వధూ వరులకు చదువు కన్నా చదివింపు లెక్కువగా వున్నవి

28 పసివాం్యడు, పడతులూ ఒకేరకం

అందుకనే వాళ్లనంతా పీలలంటారు ళా క.

29 ఒక కీలు బొమ్మ మరోకీలు బొమ్మతో ఎమన్నది “వమురతలా” అని

30 చనిపోయినవాని నామస్మరణం కన్న వాని వీలునామ స్మరణం చేస్తుంటారు బంధు మిత్రులు

శశ ₹

దైల్లాం. కరకలడడనలికానాకలనాం వలలు నరా సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు $1 గిరులకు పూర్వం యోగులు పోయేవారు ఇప్పుడు బోగులు పోతున్నారు నీల గిరులకు 2. మధ్యాహ్నం నిద్రపోవుట మంచిది ఒక్క దినం రెండు దినాలుగా తోస్తుంది ౩ మలబారులో కోమలాంగులు రవిక వపేయనందువల్ల మూడు (ప్రతిఫలాలు ఒకటి, రవిక డబ్బు మిగుల్చు; తతిమ్మా రెండున్నూ తెలిసినవే 4. స్త్రీని పేరు పెట్టి పిల్చుట తప్పు, కాని ముద్దు "పేరు పెట్టే పీల్చుట ఒప్పు ర్‌ పెళ్ళి కావలసిన ఆడ పిల్లలకు పరధ్యానము కాదు వరధ్యాన మెక్కువ 6 కాయం లేనిది పసివానికి తపసి వానికి మటుకేను 7 సామాన్యులనే మాన్యులుగా తలంచు పద్ధతి డెషమా[కసి

వరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అరలు 280 8 వెలది యనగా విపరీతముల విచ్మిత సమ్మేళన - (ప్రియమును సరసమును గూరు గ నెరజాణ 9. విప్పుటకు వీలుకానిది (ప్రేముడి 10. నరుల సమరుల కావించునవే మఠులు 11 ముందుకు పోవటమంకే మనకు మహాకష్టం బసు లో గాని బండిలోగాని సంపుంలోగాని 12 వారనారి యింటికి చాలా రూక పోకలు జరుగుతాయి 13 [గ్రామాలు గరిక (పదేశాలేగాని, నాగరిక (ప్రదేశాలు కావు 14 ఉత్తమాంగం అని పేరేకాని చాలా మందికి ఉత్త అంగం మటుకేను 15 ఈనాడు స్టాకు (బోకరు వద్దకు, "రేపు పాన్‌ [బోకరు వద్దకు 16 _బిడ్డలందరికీ ఇష్టముగు కూర క్యూటికూర

2. కాకలనాయానులననాక లలల లాలంయాంయయయంలాలణం నరాఖి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు శ. చుక్కెదురు కావడం మంచిది కాదు గాని, చక్కుని చుక్కాదురు కావడం అద ఎష్టమే
3. రామ రాజ్యం కాదు నేను కోరేది, నేను కోరేది విరామ రాజ్యం 19 మన్ను ఊదారంగుతో గుడి కట్టుకొని మిను గౌ అయింది 20 కుంతికి కర్టుడు కన్నాలోని పొప 21 ఇంతి నడుము పూజ్యము 22 _చీట్లాడు వారికి (క్రైస్తవులకు ఎసుదయ వుండాలి
4. రతిశాస్త్రంలో ముద్దు పిల్లవానికి నోటికి నోరు వస్తూంది
5. ఎత్తు వేయుటలో పొట్టీవాళ్ళే గటివాళు గ్‌ డు

ఈ వెలది యనగా విపరీతముల విచ్శిత సమ్మేళన - (ప్రేయమును సరసమును గూరు || నెరజాణ 0 విపష్పుటకు వీలుకానిది (పేముడి 10 నరుల సమరుల కావించునవే మరులు 11 ముందుకు పోనటమంట్‌ మనకు మహాకష్టం బస్సులో గాని బండిలోగాని సంపుంలోగాని 12 వారనారి యింటికి చాలా రూక పోకలు జరుగుతాయి 13. [గ్రామాలు గరిక (పదేశాలేగాని, నాగరిక (ప్రదేశాలు కావు 14. ఉత్తమాంగం అని సపేరేకాని చాలా మందికి ఉత్త అంగం మటుకేను 15. ఈనాడు స్తాకు (బోకరు వద్దకు, ళు ళు "రేపు పాన్‌ [బోకరు వద్దకు 16 బిడ్డలందరికీ ఇష్టమగు కూర క్యూటికూర

281. లకర నాాలు కా నాలననాలయయలయిలయంయయలి నరాభి సేల్‌చిన ఫిదన్‌రులు శ, చుక్కెదురు కావడం మంచిది కాదు గాని చక్కని చుక్కాదురు కావడం అద ఎష్టమే 18 రామ రాజ్యం కాదు నేను కోరేది, నేను కోరేది విరామ రాజ్యం 19 మన్ను ఊదారంగుతో గుడి కట్టుకొని మిను గౌ అయింది 20 కుంతికి కర్టుడు కన్నెలోని పాప
282. ఇంతి నడుము పూజ్యము 22 _చీట్లాడు వారికి (కై స్తవులకు ఎసుదయ వుండాలి 23 రతిశాస్తంలో ముద్దు పీల్లవానికి నోటికి నోరు వస్తూంది
283. ఎత్తు వేయుటలో పొట్టీవాళ్ళే గట్టివాళు గ్‌

వరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అదలుడాానాదడులంలందులకాలాణవయక ౧౦౧ 25 ఈనాడు సబ్బుకన్నా నున్నగా జారిపోతూన్నది డబ్బు 26 మే, జూన్‌ మాసాలు సహాధ్యాయినుల్లాగ సెలవులతో నవ్వినాయి విద్యార్థికి 2/7 సాని పైకి ఉంచేది పైసా 28 [ప్రపంచంలో పయికాలు వున్నవానిదే పయిచేయి 29 కఠ (గ్రహణానికి ముందు వేలు కావాలంటాడు, ఈనాటి యువకుడు 30. తీసినా వేసినా బాధ కల్పించునవి పన్నులు 31. నీలగిరిలో నూనె, తేనె తప్ప మిగిలింది ఎది కొనినా కూడా చాలా నూనె ళా శ ₹

ంం3. కానన ననా ననున మయయియియయలల నగ్రొత్ల) పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు జూన్‌

1. హిమాలయంలోనే కాదు హీమం వుండేది; వనితా మణుల వదనాలలో సైతం హిమానీ స్నో వుంది 2 శే త ముక్తామణుల కన్న స్వేద ముక్తామణులకే జాస్తే అంటాడు సామ్యవాది 8 శూన్యానికి రూడా (ప్రయోజనం వుంది; లోహమూ, శూన్యమూ కలిసి పాత్రగా పరిణమిస్తున్నది త్న వారనారికి నాణ్యమే (ప్రాణము 5 అతివల అధరాల మీద వుండేది అము తం, కాదు అది అన తం 6 _ వాడన్నిటికీ నీళు ఛ వదిలాడు విస్కీ కూడా నీటుగా (తాగుతున్నాడందుకని 7 ముందుగా పూజించేది వెనకయ్యను

వరాభి వన్‌చాన్స్‌గమ్‌ ఇయ. గే

8 కాంతుని (పార్టనాలాపాలకు కాంత నిలువంబడ లేక అడ్డం పడింది

9 మనిసిలో కడకు మిగిలేది ఆద్యంతం మటుకేను

10 చిలువ కన్నా అపాయకరం చెలువ

$1| ఒకానొకప్పుడు అంటరాని వాళ్ళు వమూాలవాళు న్‌ నామాలవాళు న్ను

12 బంగుళూరు = బంగళాలూరు

13. మానవతులందరూ ఈనాడు సమానవతులు కా గోరుతున్నారు

14 పాములు, పావులు చేసేవి పాప కార్యాలు

16. తార కాదగిన స్ట ఒక రకం దార కాదగిన (స్తై మరోరకం

16 పాలు రాకున్నా పరవాలేదుగాని తపొాలు రాకున్న చాలా ఆదుర్దా

య 7 పూర్వం మర్ష్మతాలను రహస్యంగా కాపొడేవారు; ఈనాడు రహస్యంగా కాపాడేది యంత్రాలను

టక్‌. లను నయయంల నరొగ్ర 'సీల్‌చిన ఫిరబ్‌గులు

18. (పాణాయామం చేసీ గాలిని బంధించుట వాంస కాదు; అది హ్‌ంస

19 సిగరెట్‌ కన్నా గౌరవ (ప్రదం సిగారు

20. ఒకపాడు కవులకు కాకలి గీతాలపె మకు] 'వ న్‌ నేడు మ్మాతము ఆకలి గీతాలపై

21. చాలామంది శీలవతులు గీతలవతులు నిజానికి

22 లవ్‌ లన్‌ లన్‌ అని నిరంతరమూ అనేది శునకమున్నూ లఅవరున్నూ

28 శిశు పంచకమును కన్న కెనడా దేశపు ఐదువ బాగ్య మేమనవచ్చు

24 తల గుడ్డల మీద చాల మోజు మెసూరు ఆఫీసర్లకు; సరిగ వుండాలంటారు

25 కాశ్మీరము బరతమాత నెన్నుదుట కాశ్మీరము, అది చెరుగరానిది

26. తలను కప్పునది కుంతలము

27 మహమ్మదీయుల మతమే మతము ఇల్లా కాదు అల్లా అంటారు

ళు వ్‌.

28 [ప్రియురాలు దగ్గరలేని (ప్రియుని ముఖం ఒకే వెపు; ఉత్తరం తట్టు

29 ఎలమావి కన్ననూ ఎలమోవి తియ్యన

30. కాకి కన్ననూ దయనీయం ఎకాకి

ళూశ్లోూ ళ్లూ

చట? కకత అంనుమినుల్‌ విన నీరన్‌గులు

యు నమ్మవలసిన వాటిని నమ్మకుండుట, నమ్మజాలని వాటిని నమ్ముట - ఇదే హిందువుల (ప్రత్యేకత

2 హృదయములో దయ వున్నది

౩ కాళిదాసు కాలంలో మొయిలు రాయబారం నవీన కాలంలో మెయిలు రాయబారం

త్త చదువు సంధ్యలేని వయోజన కార్మికులకు సంధ్య చదువు (పయోజనకారి

5. కబూకీ నాబ్యంలో అడుగు తీసి అడుగు వేయుటకు అరగంట పడుతుంది నిజంగా చాలా ఆలాస్యమది

6 _ పురాణాలలో సుచరితలు తార లవుతారని (ప్రతీతి నేటి కాలంలో ఇది వ్యతిరేకంగా

లౌ వన్‌చాన్‌గమ్‌ ఇజానలిని 288 7. నా గొంతు కోసినో పాడలేను అయితే, పాడితే తప్పకుండా నా గాంతు కోస్తారు 8 _ నారికీ వార వారికీ మధ్య చాలా వారవుంది 9 అసలు దారుల నిర్మూలించి సుఖ మార్గముల చూపిస్తానంటాడు సామ్యవాది 10 జగంలో, జగడం రహి తమైనచో జరగడం వుంటుంది క 11 పాటలన్నిటిలో వేలము పాటనా మనస్సును స్పందింప చేస్తుంది 12 మగవానికి కతియ ఆడుదానికి అలం[క్రీయ 13. మనదేశంలో ఆహార ధాన్యం కంళు ఆహార ధ్యానం ఎక్కువై ది 14 వివాహం ముందు కలకంరులుగా వుండే అనేక (స్త్రీలు తర్వాత కలహకంఠులుగా మార్తారు

తం వయయయయయయయయి. సధాఖి సేల్‌చిన ఫిరగ్‌గులు

165 దేహశుద్దిక్కి చిత్తపద్దికి మంచి నడవడి మంచిది

16 "రెక్కాడితేగాని డొక్కాడని వాడు రైల్వే సిగ్నలర్‌'

17. (పాపగాండాలో నిజం చాటు బడుతుంది

18. ట్యూబు బేబీలు వచ్చాక మాత సఏత్వంలోని మహనీయత గాజువారింది

19. జనులందున కొందరు ఉదర పోషకులు మరికాందరు ఉదార పోషకులు

20. బట్టతల కప్పునది తలగుడ్డ

21 స్త్రీని కొలిచేది ప్రియుడున్ను దన్టీయున్ను

22. ఇంటి పిల్ల దార మింటి పిల్ల దార

ళు

23. కసీని ఆదిలో అరికట్టుక పోతే

రక్కసిగా పరిణమించగలదు

పరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ కాం. 200 24 మంచి డోబీ లేనిదే డాబులేదు మంచి దర్తీ లేనిదే దర్హాలేదు జా క. 25. [బతుకులో మూడు అంతస్తులు బడి, వరుంబడి, ఎత్తుబడి 26. పట్టుతోడ పని చేయుటలో జపాను వారు అ(గగణ్యులు 27 వట్టి వేళ్ళకన్న వనిత వేళు ఫ్ర చలువ 28. ఆదిలో (ప్రధమా విబక్తియే ఆడుది 29. నిష్కామ (పేమలో నాకు నమ్మిక లేదు (పణయంలో పడక తప్పదు 30 ఎన్నికలలో అంతా ఓటు మాటలేను 31. వేదాలు వల్లించి వల్లించి కడకు దద్దమ్మగా తయారయినాడు ళ్త్గూ శ్లో ళ్లూ

2ం[ కకక యయాతి నరాల పేల్‌వన నీరన్‌న్‌లు

ఆగసు లు

| (పజానీకములో మానాలు పోయి సమానాలు రావాలంటుంది సోషలిజం

య! అపనమ్మకములోనే ఆనంద ముండేది అందుకనే, తాంతికుని కన్న మాంత్రికుడన్న మనకంత సరదా

3. ఈనాటి కళలో కళాయి ఎక్కూవగా కనిపిస్తుంది

త్త. చదువు సాము లేకున్న మానె గాని నాము చదువు మాతం చాలా అపాయకారి

5. వతి సతి కోరేది పతినేగాదు వనస్‌ పతిని గూడాను

6 మది రసహితంబగుట మదిర అంటాడు భోగి మది రహీతంబగుట మదిర

వరాఖి వన్‌చాన్‌గమ్‌ ఇకాలాలాలననణణయ ౧౮౧

అంటాడు యోగి ఇద్దరిదీ నిజమేననుకుంటాను నేను

కో జగన్మాత యనగా పరాశక్తి ఆమెయే అందరికి తల్లి

8. ఇయాం రుబాయత్‌ను సీరాతో కాదు సారాతో (వాశాడు

9 నిమోనియా కన్న అపాయకారి సినిమోనియా

10. సులోచనాలన్న ఇష్టం నాకు అయిష్టం గ్లాసు లోచనలన్న

11. అజాద్‌ హింద్‌ సమరానికి అహింస సాంకేతిక సూతం మహాత్మునికి

12, మంచి వదనం కన్నా మంచిదనం మహీ ళకు ముఖ్యావసరం

13. బురల చెక్కించేది అట్యాకసి బురల లెక్కించేది డెమా[కసి

203 అనాలని లన నన నాననా న నాట ననాననన వరాఖి 'సేల్‌చిన ఫీరన్‌గులు 14 అరికి లోబడుటు కన్న ఉరికి లోబడవచ్చు 156 ర్లూన్సీ దళంలోని కురంగి నేతలంతా సఏరంగి నేతలుగా మారారు 15 పిక స్వరము కన్ననూ ఓపిక స్వరము మ ఎదుల మంజులము 17 శాసన సభ్యులలో చాలామంది ఆసన సభ్యులు మాతమేను 18 పడతి గడుసరే కానిమ్ము నగలన్నచో కడుంగడు సరే అంటుంది 19 ఎదీ అనుదానికి అదిలేదు 20 మతాలవల్ల బజనే కాదు విబజన కూడా సంబ విస్తుందా ఎమి 21 క్ష సక్తి కన్ననూ బలవతర మగునట్లిది నా. అనే శతు నక్షత స్తీ

నరాఖభి వన్‌చాన్‌గయ్‌ అలాకాని నాడలనళకవాానాణో “70/1

22. గీతను నేరు ఎకోమన్నాడు

తిరిగి తానే గీతను మానమన్నాడు

గాంధీ మహాత్ముడు 23 ఎని*కలలో అన్ని కల్లలు

౮, న్‌

24 ఆటంకాలు విడిపోవుటకు

టంకాలు అవసరము 2ర్‌, ఎర్పాటు వల్లి విద్యుచ్చక్తి పుడుతుంది 26. కొన కొమ్మ కాయలు కోయుటకు

ఎత్తుగడ కావాలి 27 దక్షిణాఫీకాలో బంటూలు బంటులు 28 “హౌరా అని ఆశ్చర్యం కలిగించేది హౌరా వంతెన 29 అతగాడికి చింతలు చిత్తూరంత 30 టూకీ కావాలి నేటి టాకీ 1 నాయంత లేడను కుంటాడు

నియంత

చళ్ళు

డై్రిత కావాయియయియవాలాణణణయయ వరాభి పేలచిన ఫిరన్‌గులు సెసంబరు లు క! జిహ్యపని వాదించుటు కాదు ఆస్వాదించుట 2 చికిత లోన పలముండ వలయునన్న విచికిత్భ వుండరాదు తె శనివారం కొందరికి సినివారం త్తే ఆటమిక నాగరికతకు ఆటవిక నాగరికతకు ఆహ్హు వ్యత్యాసం లేదు 5. నాలుగు కాళ్ళు ఒకకే అవుతుంది 68 సినిమా నటీమణి ఆశ మాతగావాలని కాదు నిర్మాత గావాలని మా(త్రమేను “7 నవ నారులకు వంటలలో కన్న వడ్డింపులలో నేర్పు

8. వాలుగంటి కొదు సవాలుగంటి

ం్ర (ప్రజల నమ్మువారు (ప్రజా నాయకులున్ను (ప్రజా (దోహులున్ను

10 మిత్తిన్‌ జయించునది మత్తు

శై వేనోళ్ళ కొనియాడబడేది “బబుల్‌ గం "*

12 ప్రీలవ్‌ వారికీ సెక్సు ఉచితము సదా

13 మనకు అహంబావము పోయి “హం” బావము వచి న దాకా గతిలేదు

14 సాహసీకుడు కావచు | కాని ఘూర్మ్కాను నిజంగా మూర్తా అనాలి

15 సనాతనులు వేదం వల్ల రాజ్య నిర్వహణ కావాలంటారు వాదం వల్ల అని అధునాతనులంటారు

బం? ాకాయాలాలాకాయయియకాయయయయ సరొలి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు 16 కలరు (తాగవద్దు; అవి చాలా ఉప దవం . ళా

17 మంచి దన్హీవాడు ఎలాగయినా కుట్టుగలడు

18 ఈనాటి యువతీ యువకుల్లోన (వీడలేని (ప్రేమ

19 ఈనాడు నుందబుద్దిగా వుంటునేగాని (ప్రజానాయకుడు కాలేడు

20 ఆంధ సారస్వతంలో సంస్కృతం మీద విహిత బక్తి గోచరిస్తుంది

21 దంతాలు సరిగ్గా లేకున్న దంతవె ద్యుని వద్దకు పో పలునూరు

22. సత్తుకన్న సత్తువకే నోరు ఇప్పుడు

23 డాంబికుని మాటలన్నీ పయి పూతగాని వేరు కాదు

పరాభి పన్‌చాన్‌గమ్‌ అం 2098 ల్తెద్మ చిట్టి పాపాయి ఇది చిల్లి పీపాయి 25. ఎ ఆపీసుకు పోయినా దక్షిణ లేనిదే ఉత్తరం లేదు 26 నిజానికి కాకా బట్టు వారేను కాబట్టువారు 27 _నత్తివానికి నా వందనాలు 28 కూరలందేకాదు రాకూరులందు కూడా వంగ చాలా (ప్రసిద్ది ళు 29 మన దేశపు దిగుమతులందు ఆహార పదార్దాలు (పాధాన్యం 30 పష్మతికల మధ్య చాలా (పతిస్పర్హ ళ్తూ క్లూ శూ

ంైట్తం్ర . కనాాయలయయయయాలాలల సరొల్లీ పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు అకోబరు లు శే బ్యాంకు చెక్కుల కన్ననూ నాకు బామ చెక్కులు ఇష్టము ణి మహాత్మునికి పొక్తి వాండన్న పరము గౌరవము తుపాకి వార్మడన్న అసహ్యమున్ను ్‌ తె రాటం కన్న రంకులాటం ఇష్టం నాకు త్త (బేజియర్ను (బా అంటారు (బా నిజంగా అ(బకాడ్మబా చనుకటు మీద కనుకట్లు ళు ళు 5 _ మనువ్యని పతనానికి కారణం పాప కార్యం అంటుంది (కైస్తవ పురాణం 6. మలబారు నిజంగా బామల బారు క క్షయ వ్యాధికి అపత్యం చూడదు 8. అండర్‌ (గ్రౌండు ఆక్షీవిటీ అన్ని వేళల వష్మారల ముఠాకు

9. దక్షిణిండదియాలోన ఇంతమంది బిచ (్పగాం[డు ఉండుటకు కారణం దాక్షిణాత్యుల స బావమే 10 బార్య అందరికీ బర్తనాట్యం (ప్రస్తుతం

10. చిపాన్‌ చీరలు ప్రసన్నంగా వుంబాయి

11. సుబాసుబోసు బాబో. ముమ్మంచివాడు

12. సంపత్తికి కారణం నల్లరేగడ

13. వసతికి సతి కావాలి 15 అవిద్య నశించుటకు, విరివిగా (పభుత్వం పెట్టు బడులు కావాలి

14. దక్షతలో చిమ డంబాలలో “ఏనుగ” శ వ్యాపారస్తునికి శ్రీ దేవి అనుగ్రహంతో సమానం లావాదేవి అను[గహంకూడాను

15. బర్హ్‌కంర్యటోలుకు ముఖ్యం బర్త కం్టటోలు

16. తాలం నరాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

17. కారుకన్నా స్పీడు పుకారు

20 ఉత్తరం ఉత్తరం దక్షిణం ఉత్తమం

21 తాళ జ్ఞానముండేది నాటారులకు నాటకులకు

22 దంపతులకు (ప్రేమ్మంచం

23 వానికి ప(తికలో పడాలని ఇష్టం మరిన్ని వివాహ షతికలోన

లదే పద్యములనూ మద్యములనూ సీసాలలో సేవింతురు రసజులు

జు

25 ఆర్య సమాజీకులు తాళికి ఎగవసినారు

26. ఆస్తిపాస్తులు బాగ్యవంతులకు ; బీదవాళ్ళకు అవి (హస్వము

౭౬7, అమరుకాన్యములోన శయ్యాలాలిత్యము గమనార్లము

28. లంగోటు = కనిష్టము లాంగోటు = గరిష్టము

వరాభి నన్‌చాన్‌గమ్‌ అలానా నాని 302

29 చేకావిలికి దుడ్డు కావాలి 30 (ప్రపంచ బాషలన్నిటికి

అచ్చు ఆయువు పట్టు 31 చా అంటే తూ అంటుంది (దావిడాంగన

చా అంటే తే అంటుంది

ఉత్తరదేశ వాసిని

ళ్తూ శ్ల్లూ శూ

3౦3... ైైనకాడవలయయంణం సీథాళ 'సేల్‌చిన సీరన్‌న్తు నవంబరు కేం పాగాకు పగాకు 2 నిందింపు నిన్‌ దింపు 3. వాని ఉపన్యాసము ధారా (ప్రవాహము కాదు ఉత్త వాగు మటుకేను చ్త రాయి చౌదరి శిల్పి 5. వజాల వర్తకులకు రవంత లాభాలు 6. ఇన్‌ కంటాక్సు వారిని మోసగించేది లెక్కలేనంత మంది వర్తకులు 7 నాకు రాజకీయ చర్చల కన్న చందన చర్చలపైనే మక్కువ 8. వంటకానికీ నాటకానికీ మంచి ప్యాతలు ముఖ్యం 9. సాపాటు పడాలన్న పాటబుబడాలి 10. బోగం పిల్లలు బాగా చర్చ చేస్తారు

వరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అనానను 304 11 మగడు వాలేని మగవాడు సేద లబ్బి వారందరూ లిబ్బి వాండు 13 ఉప్పెన వల్ల చాలా అలజడి 14 వకీళ్ళ జాడ్యముతో వాడు బాధ పడుచున్నాడు 15 మాటలలో [బహ్మదేవునికి కూడా ఆ బోటి ముందు మోమోటమి నలువకన్నా మేటి ఐదుపవకదా।! 16. (క్రియా హన్యులు కర్తవ్యం మరచి కర్మనే నిందిస్తారు, 17, మార్వాడీ బేరం అంతా మార్వడ్డి బేరం నిజానికి 18. కూర్చో తగ్గది కుర్చీ ఎక్క తగ్గది ఎక్కా 19 జాలికి జోలికి చాలా సన్నిహితం 20. ఆంధలో సహకారం అంటే పడి చస్తారు

౩౦0ళ ైడివ వరాభి పేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు

21 రసహీన మవునట్టి (బతుకుకన్నా నాకు నచ్చినది బయిరాగి బంగి

22 ఇంగ్రండులో చక్రవర్తికి సత్తా ఎమి లేదు రారాణి అంటే రాతి బొమ్మ అని కూడా విరుగుతుంది

23 జపునంపు కలిమి కవును లేమి ఉరోజములు కావడి కుండలు

24 మోక్ష సుఖము కాశ్వతంబగుటచే చప్పగా తోస్తుంది క్ష్రణబంగుర సుఖంబులే పునః పునరాభిలాష గలిగించు నిత్య వాంఛనీయముగా నుండేది

25 లేని గుణముల నారోపించడం స్తుతి ఉన్నవానిని నిర్వచించడం దూషణ

26 అతగాడి కుండేది వెన్నుపూస కాదు అధి వెన్నపూస

27 విక్రమవంతులు కవులు శూరులు

28 అవనిలో అరణ్యాలు తగ్గిపోతున్నవి

వరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అం. 06 29 (ప్రధనం వల్ల (దవ్యోల బికాం 30 తర్మశా(స్తం తరకశాస్తం చళ్ల ళా

త్రై... నననాయయయయయయయంయయి స్పరొత్ల) సేల్‌ఏన ఫరన్‌గులు ఉసెంబరు గె ప్రియురాలి రవిక (ప్రియునితో ఏమన్నది ? “వను విచ్చెద” = నని 2 [ప్రియురాలి కోక [ప్రయునితో ఎమన్నది ? కనా మర్మాలన్నీ వీవి అని 3. బారతీయులకు టోపీ వేసినాడు గాంధీ మహాత్ముడు 4 ప్రపంచములో పడుచూ లేచుట స్వబావం ప్రతి జీవికి - కాన్హీ కొందరు పయికి రావడానికీ పడుచులే కారణం 5 _ రామాయణంలో వున్నదంతా మాయ 6. బాల, (పాఢ, వారాంగన కానీ అంటారు అంతక్తూ కామిని కాద్యంతాలు కాని అనేదేను కో మదించిన రామ రమ్మంటుంది

పరాభి నన్‌చాన్‌గయ్‌ అాాణాానాణాానాకలాలకాులనకాన నానా వావానినాలు 308 8. సామ్యవాదులది అధన (ప్రసంగము 9 కమ్మగాడ్పు కన్న గూడ గాడ్పుకమ్మ నాకు సంతోషం కూరుస్తుంది 10 ముస్తింలీగువల్లనే మన దేశం జిన్నా భిన్నం చేయబడింది 11 మంగుళూరు సుమంగుళ్ళూరు 12. ఇంగ్రండులోన తథా (ప్రజా యథా రాజా 13. కాసుల రాబడి తప్ప మగేమి తలంచనివార్తు నిజంగా రాకాసులు 14 జనతా గణితాలలో కూడు కూడు కూడు అని గోడు 15. పఠాను పయిజమ్మాలు ఠాను పయిజమ్మాలు 16. జవహర్‌ లాల్‌ బహుదూరుకు జై

ఉ09... లానళభిలానళలనకునాకానానానానానలవానానానాంవానావాలలాణలుః స్రగ్రాభి సేల్‌చిన ఫిరన్‌గులు $ే7, (ప్రజానీకంతో (ప్రాహ బిషన్‌ శాఖ తాగుడు మూత లాడుతుంది 18. పేరులో వట్టి అయినా వేరులందు మేటి వట్టివేరు 19 ఆది ఆది మీ ఆదాముకోరిక అవ కావాలి బుష్వకావాలి 20. ఏం ఆర్భాటం ! ఏఐసీసీ నిజంగాఎఐళీళి! 21 రోజూలకన్న అందం ఉరోజాలు 22, ఆసవల్ల [ప్రయాస 23. చతురంగ బలాలలో ఒక అంగమగు పావుబంట్లకు కాల్బలంబని వేరు పేరు బద్ద, దాక్షిణాత్యులకు చాలా రస పిపాస

వరాభి వన్‌చాన్‌గమ్‌ అనాాతాలాలలణయా 10 265 నటచ్మితకళను విచ్శితకళ అనాలి 26. మూర్చుని తల చిల్లి కుండట్టుబోలు 27 సెళి గ్‌ ముమ్ముళ్ళు గ్‌ కాన (బహ్మచారిదే పూలబాట 28 జన్మపుష్టైడు దుఃఖం 29 బుషికి పరమాత్మతో తప్ప పరులతో పనిలేదు వారిది స్వయం ఖుషి 30 ఏరిండియాలో పోవు (పయాణీకులకు టాటా చెప్పు వై వై నాది ఆటంకక్తి మనది రాటంకక్తి ళా ళో రయ్య (గ్రంధాల భ్ధంఢ ] ర్క శ్రా జా ౧ం4బిన మై క్షి ॥ ల పాం ం అన్యా

తద్రాా౨_

జననం 1919 ఫ్యీబవరి 19న సాలూరులో. మదానం (దెనిడాన్సీ కొలళలాశాలలోన్తూ శాంతి నికేతన్‌లోనూ, కొలంబియా విశ్చావిద్వాలయం లోనూ విద్వాఖ్వానం. స్పేవాలతా పావైల్‌తో తన జీవిత లతను అంటుగట్టుకొన్న నంస్కారి నమ్మిన నీద్దాంతం కోసమూ చేరదలచిన లక్షాం కోసమూ, అడ్హంకులన్తూ అవరోభాలనూ లక్ష్యవెట్టని సాత్విక | సావానీ. అను నిత్యం నూతనత్వం కోనం అన్వోషించో లత్భమితుడు. అంతరాంతరాల్లో అచ్చాిమయిన విప్లవ కవి. అప్త్పుఎడవ్త్వడు నరదా నరదా కథకుడు. ఫిడేలు రాగాల డజన్‌ కయిలతో నా దయిత్తో వఠాభి వన్‌చాంగంి అన్న “మూడూ కావ్వాలూ ముద్రినును (వతుల్లో పేలిన మూడు - ఫిరంగులు. ఆ శతఘ్ని (తయమే ఈ వున్తకం/