Telugu Palamoor Kavitha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

పాలమూరు కవిత

౮ ఇప న. శ అ య లో ॥ వాలీ నూ ౧౧తో యా ల. త జ 1

• ర: సత స తా. నా యం. . సంపాదకులు

భీంపవ్‌ల్లి శ్రీకాంత్‌

దనక లానలాంయాయయాయాయా పొాలమూధ్గు కవిత పలమూరు కవిత (పాలమూరు జిల్దా కవుల వచన కవితా సంకలనం) సంపాదకులు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ పాలమూరు సాహితి (1 మహబూబ్‌నగర్‌

కుకకకకతకాంకాకాకాంజకాలంణంయలయంయంయయయయవ వెెలమూరు కవిత ఎకుకవ లులు]ి ఇ౬కాల్లాలలుణంక్రు”' శ్‌ ఆగ్ని ( ం౦ంలడం ౦ 9౭56 ంంచ్యూ? థం ల నా, కం” ల్సి " త్‌ో ల“ 866౧9081 576619౧0 ల ౧ళా ౯౪౯౬64140౧ : త౭౧౮౭గ4 2004 న నిి01॥08640% ౧0. 2 , యయ న. శ వశే 6001565 : 1000 / హంగ న్‌ శ , ౧౬6 గంట ఇదికా2, గ 00౪6" 085180 : ౧౧0౧990 గగ, చన క కీ ది0%0ఇ60 : పవన సో ద్వి!2గా౦ం౦? 5301011 మై 'బాద్‌ పం ౬ 9.౧౦. 8-5-56, 76401675 0010౧ గగ2౧2000౧292”- 509 001. నీ 8/0 ౧౧౦౧౪ : 08542 - 270563 (౮ 60౧185 2౪౩2016 26 ; ౪15212౧672 8001140096, 82౧1. 90691, [1/46/2080] 6 [089 512౧0095 1౧ ది. నిం 50316001 800% 106056, 0౧౧8620810, [1/66/2026 & 105 583౧0089 1౧౧ని. గీళ062/9 8001110656, 2010186642, [0/662026 గో2౪2683 కె0016110౪496, 581612౧ 83227, [606౧2086 గీంళ0రే2/8 ౧401306౧79, 5116 గం౭రే, ౪0604662 01508 ౧49౧082 గదంగరా౭గా, 0౧॥402620210/ [౪606780286 ౧5.100 60గా౧౦56ర6 ౩€ : 5766 [268| ౪౧౭౧౧109, శకం! 6౧౭౧౧1౦9, గలగగంళ?, ౭8౧౦౦౧. న,110696 86 : ౪౭19002 న116879, సీ జగిం0౪6018868. ౮0౪౭౧ బి58 6 : టీకగేలి! 670౧౧ 09 8 07౧, 06 |: 9440769866 గం* 04/7, ని౭ం)౭గ౧౦౦గ

పాలమూరు కవిత జావా అంకితం రాలతూూరు తలస కక్షులు.....

భూమిక తెలంగాణా జిల్లాల్లోనే పాలమూరు అతి పెద్ద జిల్దా సంస్థానాల ఖిల్లా సంసానాల చరిత్రలో జ లు ప పాలమూరు జిల్లా ఘనమైన కీర్తిని సంపాదించింది సాహిత్య సాంస్కృతిక సామ్రాజ్జిక్త రాజకీయ, విద్య వైద్య కళారంగాలలో పాలమూరు జిల్లా విశిష్టమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది ఎంతో మంది సాహితీవేత్తలు కళాకారులు, రాజకీయ నాయకులు జిల్లా బాపుటాను ఎగురవేశారు తెలుగులో మొట్టమొదటి రామాయాణాన్ని రచించిన రంగనాధ రామాయణం ! సృష్టికర్త గోనబుద్ధారెడ్డి, సంస్కృత లాక్షణిక (గ్రంధ౦ _ అప్పకవీయము కాకనూరి అప్పకవి, తెలుగులో తొలి త్ర్యర్ది కావ్యం “రాఘవయాదవ పాండవీయం ఆవిష్కర్త ఏలకూచి బాలసరస్వతి, “చంద్రికా పరిణయం '* రచయిత సురభి మాధవరాయలు, శతాధిక (గ్రంధకర్త వాజపేయయాజుల రామసుబ్బారాయకవి బాలసరస్వతి బుక్కపట్టణం శ్రీనివాసాచార్యులు వంటి ఉద్దండ పండితులెందరికో జన్మస్థానం ఈ కరువునేల జే అధునికములో ఈ ఆంధ్ర బిల్హణ బిరుదాంకితులు కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి 48 అభినవ కాళిదాసు తెల్కపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి, ఖండవల్లి నరసింహశాస్త్రి, కేశవపంతుల నరసింహ శాస్త్రి, గడియారం రానుకృష్ణ శర్మ పోకూరి కాశీసతి హైదరాబాదు రాష్ట్ర మొట్టమొదటి ముఖ్యమంత్రి బూర్హుల రామకృష్ణరావు, గోల్కొండ ఫిరంగిదళం సురవరం (ప్రతాపరెడ్డి హైద్రాబాద్‌ నగర మొట్టమొదటి హిందూ కొత్వాల్‌ రాజబహద్దూర్‌' వెంకటరామారెడ్డి వంటి సాహితీ రత్నాలకు ప్రాప్తిస్తానం ఈ పాలమూరు బిల్దా పాలమూరు జిల్టా చారిత్రక ప్రదేశాలకు జీవ నదులకు, ప్రాచీన పుణ్యక్షేత్రాలకు పుట్టినిల్లు, రాష్ట్రంలోనే రెండవ అతిపెద్ద మర్రిచెట్టు జిల్లాలోని పిల్లలమగర్రిలో ఉంది తెలంగాణా జిల్లాలో విస్తీర్ణంలోనూ, (గ్రామీణ జనాభాలోనూ, రాష్ట్రంలోనే ప్రధమ స్థానాన్ని కలిగిన పాలమూరు జిల్లా అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి కలిగిఉంది. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన అగ్గిపెట్టెలో పట్టే చేనేత చీరను నేసింది ఇక్కడే సాహిత్యంలో ఉద్దండ పండితులైన తిరుపతి వెంకటకవుల ద్వయాన్ని ఓడించింది ఇక్కడే _ పాలమూరు జిల్లాలో సాహిత్య సంపదకేం కొదవలేదు. సొహిత్యకారులకేం వెలితిలేదు వెనుకబడిన జిల్దాఅని . వెక్కిరింత మాకు. కరువు జిల్టా అని... కారుణ్యం మాకు. వలస బిల్లా అని. వెగటు మాకు, అన్నీ ఉన్నా , అన్న చందాన పాలమూరు అనాధే, ఎందరో సాహిత్యకారులు కళాకారులు ఈనేలన జన్మించారు. .. వారు కూడా వలస వెళ్ళారు మరేందరో విద్యావేత్తలు, రైతులు, రాజకీయ నాయకులు వ్యాపారస్తులు జన్మించారు . వారు అంతే.

కలలకి పాలమూరు కవిత పాలమూరు అన్ని రంగాలలో రానురాను వెనుకబడిపోతోంది (ప్రోత్సాహం లేక, సహకారంలేక తల్లడిల్లిపోతోంది అందుకే .. ఎవరో వస్తారని . ఎదో చేస్తారని ఎదురు చూడకుండా మొండి పట్టుదలతో _ ఎలాగైనా బిల్దా కవుల్ని ఒకే వేదికపైకి తేవాలనే సదాశయంతో ఈ “పాలమూరు కవితకు శ్రీకారం చుట్టాను. ఎవరో ఒకరు ఇలాంటి ప్రయత్నానికి పూనుకోవలసిందే కదా! జిల్లాలో దాదాపు వందల సంఖ్యలో కవులున్నారని భావించి, వారందరిచేత కవితలు స్వీకరించి ఒక పుస్తక రూపంలో తీసుకరావాలని నిర్ణయించుకున్నాను. పత్రికా ప్రకటన ఇచ్చాను. అనూహ్యంగా వందల కొద్ది కవితలు వచ్చాయి. దాదాపు రెండు వందల మంది కవులు తమ కవితలను మూడేసి చొప్పున పంపించారు .. మా ప్రకటనకు ప్రతిస్పందనగా. చిట్టచివరికి పరిశీలన నిమిత్రం వంద కవుల కవితలను చివరి ప్రయత్నంగా ఆమోదించడం జరిగింది. వంద కవులు వంద కవితలు వంద కవుల కవితలతో పుస్తకాన్ని వెలవరించాలనే సత్‌సంకల్పానికి (ప్రోత్సాహం లభించింది ఎందరో కవులు .. . దూర ప్రాంతాల నుంచి .. . పత్రికా ప్రకటనకు స్పందించి కవితలు పంపారు. చిన్నలు .. పెద్దలు .. ఒకరేమిటి , . దాదాపు అన్ని వయస్సుల వారు . . అన్ని రకాల వారు. . అన్ని రకాల వస్తువులపై కవితలను పంపించారు పండితుల నుండి ప్రముఖుల వరకు. ఈ “పాలమూరు కవితలో చోటు సంపాదించుకున్నారు. జిల్లాలోని కవులందరిని ఒకేవేదికపైకి తీసుకురావాలన్న నాప్రయత్నం ఫలించిందనే భావిస్తున్నాను. ఈనా (ప్రయత్న ఫలితమే ఈ “పాలమూరు కనితి ఆవిర్భావం. ఈ “పాలమూరు కవితి వెలుగు చూడటానికి ఎన్నో ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొన్నాను. ఎన్నో కష్టనష్టాలను అనుభవించాను చివరికి “పాలమూరు కవితి ప్రసవ వేదనతోనే జన్మించింది. నేను ఈ (ప్రయత్నానికి పూనుకున్నప్పుడు ఎంతో మంది కుదరదన్నారు . మరెంతో మంది నిరుత్సాహపరిచారు. అయినా. .. పట్టువదలని విక్రమార్కునిలా నా ప్రయత్నాన్ని విరమించుకోలేదు. ఫలితం సిద్ధించే వరకు ప్రయత్నాన్ని ఆపలేదు. పాలమూరు జిల్లాలో కూడా వందలకొద్దీ కవులున్నారని చాటడానికే ఈనా ప్రయత్నం, అన్ని రంగాల్లో వెనుకబడిన పాలమూరు జిల్లాలో రచయితలు కానీ, కవులు కానీ, కళాకారులు కొనీ చెప్పుకోదగ్గ రీతిలో విమర్శకు ఈ “పాళమూరు. కవితొ ఎదురులేని జవాబు. జిల్లా సాహిత్య చరిత్రలోనే ఈ కవితా సంకలనం తొలిప్రయత్నం ఆమాటకు వస్తే తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలోనే ఒక బిల్లా నుండి వంద మంది కవులతో కవితా సంకలనం వెలువడడం (ప్రప్రధమం, ఇక్కడ వందకొద్ది కవులు, కళాకారులు, రచయితలు ఉన్నారు. సరైన ప్రోత్సాహం లేక కళల

పాలమూరు కవిత్తు నాకాక చాటున కనుమరుగవుతున్నారు ఆదరించే వాళ్లు లేక అట్టడుగున పడి ఉంటున్నారు ప్రభుత్వం కానీ పాలనాధికారులు కానీ పట్టించుకోకపోవడంతో కళాకారులు మరుగునపడిపోతున్నారు. చివరికి ఆలోచించి ఈ (ప్రయత్నానికి పూనుకున్నాను _ (ప్రయత్నం ఫలించింది. ఫలితం కనబడింది. కరువు వ్యవసాయ క్షేత్రానికే కానీ, సాహితీ క్షేత్రానికి కాదని ఈవంద మంది కవుల కవితా సంకలనం నిరూపిస్తున్నది అయితే . . పాలమూరు జిల్లాలో కవులు వందమందేనా ఉన్నది అనే ఆపోహకూడా రావచ్చు వంద మందే కొదు.. వందల ముంది ఉన్నారు. ఆ వందల మంది నాదృష్టికి రాకపోను వచ్చు అనుకున్న సమయానికి పంపించకనూ పోవచ్చు ఈ కవితా సంకలనమే జిల్లా సమగ్ర కవితా సంకలనం అని చెప్పడానికి సాహాసించలేను. ఇంకా ఉత్తమ కవులు కాని, ఉత్తమ కవితలు కానీ, నా దృష్టికి అంది ఉండక పోవచ్చు నూరుమంది కవులతోనే పరిమితి విధించుకోవడం వల్ల కొంత మంది కవుల కవితల్ని వదిలివేయక తప్పలేదు. (మరో సంకలనానికి సరిపడే కవితలు స్థానభ్రంశం చెందాయి) మా సొధక బాధకాల్ని అందరూ సహృదయంతో అర్థం చేసుకుంటారని నమ్ముతున్నాను పాలమూరులో కవులు లేరని కాదు . లేకపోవచ్చని ఒక అపవాదు ఆ అపవాదు అపవాదుగానే మిగిలిపోకూడదని ఈ అంత;చేతన స్వరం వినిపిస్తున్నది. పాలమూరు జిల్లా లేబర్‌ జిల్లా కాదని ' లిటరెచర్‌ జిల్లా ఈ కవితా సంకలనం వ్యాఖ్యానిస్తున్నది. పాలమూరు సాహితి సంస్థ ఆధ్వర్యములో పాలమూరు కవిత వెలుగుచూడడం మొదటి (ప్రయత్నం. ఈ ప్రయత్నం ఇలా కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. . . సొగే సెలయేరులా .. ఎగిసిపడే జలపాతంలా. పాలమూరు సాహిత్యాన్ని పదిమందికి పంచాలనే సదుద్దేశ్యంతో * పాలమూరు సాహితి” ఆవిర్భవించింది సంకలనాలు వెలువడుతూనే ఉంటాయి. పదిమంది సహకరిస్తూనే ఉంటారు మా అభిలాష అదే ఎందరెందరో సాహిత్య అభిమానులు, దాతలు ఆదుకున్నారు. వారందరికీ శతకోటి ప్రణామాలు మునుముందు కూడా ఇలా ప్రోత్సహిస్తారనే అభిలాషతో 1104 2000. - ఖీంపల్లి శ్రీకాంత్‌. పాలమూరు.

డతాకానలాొతనలనాడాకాడాందాయాలలలయయయయయి ద్రెలమూరు కవిత కతర్వాలకకనం కవిత్వానికి ఛందస్సే ప్రధానం కాదు అది ధ్వన్యాశయం. ధ్వని శబ్దాశ్రయం అందువల్ల కవి కాదలచినవాడు ఛందస్సు కంటే శబ్దంపై ఎక్కువ అధికారం సంపాదించుకోవలసింది దీన్ని జొచిత్యమెరిగి ప్రయోగించిన వారే అసలైన కవి. ఛందస్సు కవిత్వ్యానికొకమార్గం మాత్రమే కాని అదే కవిత్వం కాదు. మార్గం ఎంతసూటిగా ఎంత సరళంగా ఎగుడుదిగుడు లేకుండా ఉంటే ఆ దారిని పయనించేవాడు కాలినడకన వెళ్లనీ వాహనంపై వెళ్లనీ సుఖంగా గమ్యం చేరుతాడు. అదే విధంగా (ప్రసిద్దమైన ఛందంలో పొదిగిన భావం పారకునికి సులభంగా మనస్సుకక్కుతుంది. కవి తాను చెప్పదలచిన దాన్ని గణబద్ధంగానో, లయబద్దంగానో చెప్పినపుడది పాఠకుని హృదయంలోకి సులభంగా దూసుకొనిపోతుంది. కాని అట్లని కేవలం శబ్దాలంకారాలకో, అర్హలంకారాలకో పరిమితమైనవానిని ఛందోను గుణంగా పేర్చుతూ పోవడమే కవిత్వమన్న క్షీణయుగపు దశలో భావకవులు వద్యంపై వివ్లవించి, ఛందో బంధనాలు (త్రెంచుకొని వద్యాలనడుములు గద్యాలతో విరగగోడతావముని వచనకవిత్యాన్ని రంగమెక్కించినారు. కాని ఛందశ్యాస్త (ప్రకారం ఎవరెట్టా వ్రాసినా అందులో పాద సమత ఉండకపోవచ్చు గాక కాని (ప్రతిపాదం ఏదో ఒక ఛందంలో ఒదగక తప్పదు. భాషలో ఏవాక్యాన్ని ఎవరెంత త్రిప్పిశ్రాసినా అది ఏ రకాలలో ఏదో ఒకదానికి చెందినట్టు. వచనకవితా పాదాలు అంతే, ఎవరెంతో దీర్ద, గా, 'హ్రస్వంగా వ్రాసినా అవి ఏదో ఒక ఛందం క్రింద చేరుతూనే ఉంటవి, సాహిత్యంవలెనే చంధోవిషయం గూడ ఒకసము(ద్రం దానిలో ఈదులాడగలిగిన వానికి తాను చెప్పే విషయం గణసమకమైనపుడది ఏదో

పొలమూరు కవితా ఒక మార్గభందస్సులో, మాత్రా సమకమైనపుడు దేశిలో చేరిపోతూనే ఉంటుంది. కనుక సాహిత్యంలోని పద్య కవిత్వం, వచకవిత్వం, గేయకవిత్వం అనే మూడు వేదాల వంటివి అనవలె.

ఈనాడు కాలం మారింది కాబట్టి దానితోపాటు కవిత్వం యొక్క స్వరూపం, దాని యొక్క విలువ మరియు ప్రయోజనం కూడా మారిపోయినది. కవితా వస్తువు కూడమారింది. (ప్రాచీనులకు ప్రకృతియే ప్రధాన కవితా వస్తువు.

ఆనాటి కవులు నదులను, పర్వతాలను, అరణ్యాలను, వనాలను, సూర్యచందద్రులను, నక్షత్రాలను దర్శించినపుడు వానిలో వ్యక్తమయ్యే పరమేశ్వరుని లీలావిభూతిని క్షీర్తించినారు. ఈ సంకలనంలో ఛందోజీరావు వెన్నెల, సుదర్శన్‌గౌడ్‌ వెన్నెల పూసింది, ఆకృతి యొక్క ప్రకృతి పరిణామం, బైరోజు నదీనాం సాగరోగతిః అనేవి ఆ తరగతికి చెంది ప్రాబంధిక పరిమళాన్ని పుక్కిలించిన ఖండికలు .

ఇవి గాక వారు మానవజీవితాన్ని (గ్రహించినపుడు వారి పరా(క్రమాన్నో లేదా ప్రశస్తినో, పరిణయాన్నో, పుత్రోదయానో ప్రధానంగా తమ కవితా వస్తువు చేసికున్నారు. ఇంచుమించుగా మన (ప్రబంధాలన్నీ ఈ నాలుగు స్తంభాలాటనే ఆడినవి కాని మరో దిక్కుపోలేదు కాని పాశ్చాత్య విమర్శ మన సాహిత్యంలోనే దానినప్పటి నుండి మన కవుల దృష్టి ప్రకృతి నుండి (ప్రజలపైకి మళ్ళింది.

స్వాతం(త్ర్యం వచ్చిన తొలిదినాలో అందరిలోను దేశభక్తి దేశభాషాను రక్తి స్వసంస్కృతిపై ఆసక్తి ఆవిర్భవించింది. కోట నిరంజన్‌ గారి తెలుగుదనం ఆకారాన్ని తలపించే ఖండిక. అంత మాత్రం చేత యివిపుడుకాలదోషం పట్టిన వేమికొవు. సార్వకాలికమైనవే.

గీతలో శ్రీకృష్ణుడు దాన్ని పారాయణం చేసే వారి కంటే దాని ప్రకారం నడుచుకునే వారు నా కెక్కువ ఇష్టం అని చెబుతాడు అదే విధంగా ఆనాడు

ధుకకాాలలంయయయయియ్య్ని పాలమూరు కవిత ప్రకృతిని కీర్తించే దాని కంటే ప్రజా జీవితాన్ని ప్రతిబింబించేదే ఉత్తమ కవిత్వంగా యెన్నబడుతుంది.

(ప్రాచీనులు కవిత్వానికి ఆనందోపదేశాలు రెండు ముఖ్యమన్నారు. కాని ఈనాటి కవిత్వానికవికాదు. ఆవేదన (ప్రధానం అది చేయవలసింది ఉపదేశంగాదు మార్గదర్శనం

(ప్రాచీన కవులవలె ఈనాటి కవికివస్తు దారి(ద్రం లేదు. అతని యుందిపుడు ప్రజా జీవితంలో- పేదరిక నిర్మూలనం, కూలీ జీవితాలు, వలస (బ్రతుకులు, వలస దారులపెత్తనాలు, అధికారుల అహంకారం, అలసత్వం, లంచగొండితనం, బాలకారి శకులు, నిరక్షరాస్యత, అనైక్యత మూడనమ కాలు, అర్హం లేని ఆడంబరాలు, భావదాస్యం, పరసంస్కృతీ , వ్యామోహం, బహుళ జాతుల ఎత్తుగడలు, మనవారి అమాయకత్వం (బ్రేకులు పని చేయని బండివలె పదేపదే అపమార్గం పడుతున్న మధ్యనిషేద చట్టం, (స్రీహింస, వరకట్నం, (భూణహత్యలు, జోగినీ వ్యవస్థ దళారుల దగాలు, దాదాల దౌర్జన్యాలు, ఉ(గ్రవాదం, మతోన్మాదం, (ప్రభుత్వం యొక్క వార్షిక దృష్టి వాతావరణ కాలుష్యం, వృక్ష నిర్మూలనం, గోవధనిషేదం, విస్తరిస్తున్న విష సంస్కృతి, పెరిగిపోతున్న నేర ప్రవృత్తి ప్రభుత్వం యొక్క అయోమయ విధానాలు,

పెరిగిపోతున్న ధరలు, బలవంతపు చదువులు, వివాహాలు, విదేశగమన వ్యామోహం, పాడు బారుతున్న పల్లెలు పట్టణ సంస్కృతి మొదలైనవి ఇంకా సవాలక్ష సవాళ్ళు ఈనాటి విద్యావంతుల ముందున్నవి కనుక కవులు వీనిలో ఒక్క దాని చేతనైన (ప్రభావితులు కావచ్చు.

ఇవేకాక ప్రవాహంలో అపుడపుడు, భూకంపాలు, (ప్రమాదాల వంటివి జరిగి జన జీవితం అతలాకుతలం అవుతుంది. అపుడవిగూడ కవికి (పేరణకావచ్చు.

పాలమూరు కవితవం గడిచిన ద్విసహహ్రాబ్దిలోని కార్గిల్‌ కదనాన్ని గురించి, దీనిలో నాలుగు ఖండికలున్నవి. ఆ సంవత్సరపు సంక్రాంతి మనకు సంకక్రాంతిగా ఉండలేదు. తనయులను పోగొట్టుకున్న తల్టుల యొక్క, పతులను గోల్పోయిన పత్నుల యొక్క ఆవేదనలలో దేశం అల్జాడిపోయింది. కదనరంగానికి బలిలైన వీరులు భారతమాత ముద్దుబిడ్డలై, చిరయశస్సు పొందినారు.

ఈ సమరచిత్రానంతా మనం దీనిలో సంక్రాంతిక్రాంతి, తల్లి మనసు, ఎవరు ముద్దు బిడ్డ అనే ఖండికలలో చూడవచ్చు.

(ప్రత్తి రైతుల ఆత్మహత్యలు ఈ సందర్భంలో మరో విషాదగట్టం రైతుల అఆర్జీక (ప్రలోబానికిలోనై వ్యాపారపు పంటలను నమ్ముకొని నకిలీ విత్తనాలు, నకిలీ ఎరువులు, నకిలీ మందులతో మోసపోయి (ప్రాణం మీదికి తెచ్చుకున్నారు. ఈ పాపం ఎవరిది, దీనిలో ఎవరి భాగం ఎంతెంత అని కె.బాలస్వామి (ప్రళ్నిస్తున్నాడు.

స్వాతంత్ర్యం కంటే మొదలు మనం బానిసత్వం అనే చీకటిలో ఉన్నాం అదిరాగానే సెల్లు బికిన ఆనందంతో మనం వెనకా ముందు చూడకుండానే అప్పుడే ఎభయ్యేళ్ళు గడిచి స్వర్ణోత్సవం జరుపుకున్నాం కాని ఈ అర్ధ శతాబ్ది తరువాత గాని మనం ఇపుడు కన్నులు తెరువలేదు. ఆనాడు ఆంగ్లేయులు పాలించిన నాటి కంటే వారి రీతి ప్రభావం మన కిప్పుడే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కనుక ఇంత వరకు మనం పైన చెప్పుకున్న వానిని గురించి ఇక్కడి (ప్రజాస్పందన ఏ విధంగా ఉందో ఇక ఈ సంకలనంలో గమనించండి.

దీనిలోని కవులందరు లబ్ద ప్రతిష్టులే. ఈ సంకలనంలోని కవులలో కాందరు స్వాతం(త్రాభానూదయానికి, మరి కొందరు నవోదయానికి వేగుచుక్కులైన సార్ధక నాములు అంతేకాక కాకలు తీరిన పరిశోధకులు గూడ. వారితోపాటు ప్రాకుడురాళ్లు గూడ ఉన్నారు. వారందరు మిమ్ములను

పతక పాలమూరు కవిత సాధారంగా ఆహ్వానిస్తున్నారు.

పాలమూరంటే వెనుకబడిన జిల్లా అందుకిక్కడి ఆర్థిక పరిస్థితి కంటే (ప్రజల అమాయకతనే ఎక్కువ కారణంగా ఉంది. ఈ జిల్లా కూటికి పేదగా వచ్చు గాని కులానికి మాత్రం కాదు. లక్ష్మికటాక్షం లావుగా లేకున్నా సరస్వతీ కటాక్షం మాత్రం సన్నగిల్లలేదు.

మీసము రెండు బాసలకు మేమెక మందులమంచు బెంచినా రమనిదిమాలో మెలివేసిన తిరుపతి వెంకటకవులనే ఒక పట్టు పట్టి నిలదీసినా రిక్కడి పండితులు కనుక ఈ జిల్లా గొప్పదనం మెట్టిదో ఒక పర్యాయం పల్లెర్ల రామ్మోహను నడగండి.

ఇక్కడి సంస్కృతికి మురినీ కృష్ణమ్మ మవార్శాష్ట్ర నుండి పరుగుపరుగున ఈ జిల్లాలోనికి వచ్చి దీని తల చుట్టిపారింది. ఆ తల్లి యొక్క పవిత్రమైన ఆళయాన్ని కోరి కర్నాటక నుండి తుంగభ(ద్ర చెంగుచెంగున ఈ జిల్దాలోనికి (ప్రవేశించింది.అయినా యిక్కడ నీటి కరువుకు మాత్రం లోటులేదు. ఇక్కడి నేల తల్లి డీహైడ్రేషన్‌తో తల్లడిల్లిపోతుంది. దీని గురించి ఇంకా తగినంత స్పందన కవులలో కలుగలేదు.

ఈ సంకలనానికి ఆచార్య పాకాల యశోదారెడ్డి గారి "నా దేశం" నాందీ వాచకంగా ఉంది. ఆమె అక్షరశిల్పమెరిగిన మర్మజ్ఞురాలు కనుక ఆమె కలం బాపుగారి కుంచె అది సామాన్యమైన శైలిలోనే అసామాన్యమైన భావాన్ని పలకించగలదు

ఒకపుడుమనదేశం 'జననికంటే మిగులనే భాగ్య సంపదమెచ్చుతాడు బిడ్డ మేలుగాదే' అన్నట్టు ఆసియా ఖండంలోని కెల్ల జగజ్జ్యోతిగా వెలిగింది. కాని యీనాడు పేదవడిన ఇల్లాలై నిలిచింది. ఆ దృశ్యం యశోదారెడ్డి గారి

పాలమూరు కవిత==ాాాాాాాాతతతతతతతకానలలు కలంలో స్పష్టంగా బొమ్మ కట్టింది.

దేశాన్ని గురించిన శీర్షికలిందులో చాలానే ఉన్నవి. 'పుణ్యభూమి నాదేశం” జనజ్యాల, స్వర్ణోత్సవంలో కిశోర్‌ బాబు సోదరులు ప్రస్తుత మనదేశం ఎట్లాఉందో చెప్పగా, జన్ను ఈశ్వరమ్మ ఇప్పుడిక్కడ ఏం జరుగుతుందో చూపింది. కెఅయ్యన్న ఇపుడే దేశంలో భావ విష్టవం రావలెనంటున్నాడు. పానుగంటి “మేరాభారత్‌ మహాన్‌” అంటూనే దాని బండారాన్ని బయట పెడుతున్నాడు. నవీన్‌ గ్లోబలైజేషన్‌తో భూగోళాన్నంతా బుల్‌డోజర్‌తో దున్నేస్తున్నాడు. మనం దాని(క్రిందపడకుండా చూచుకోవలసి ఉంది.

-ఈనాటి తరంలో దేశాన్ని గురించిన అవగాహన పెరిగిందనటానికి శీర్షికలు నిదర్శనంగా ఉన్నవి.

ఆచార్య ఎస్వీ రామారావు గారి 'ఆర్తికవితలో " నేను నివనిన్తున్లుది రమృహార్మ్యమే కాని / నాముంగిట నిల్ఫిన దర్శద్ర నారాయణునికి తలదాచుకొనే నీడైనాలేదు / నేను తింటున్లుది పంచభక్ష్య పరమాన్నాలేగాని / నా ఎదురుగా ఉన్లు వానికి కడువు నింపుకునే నీక్హైనాలేవు” అనే ఆవేదన భగవాన్‌ సత్యసాయి బాబాగారి నొారాయణసేవా తత్వాన్ని జ్ఞాపకం చేస్తుంది.

“ అసలైన ప్రజాస్వామ్యవాది అనంతమైన కాలమొక్కటే” అన్న అక్షర సత్యాన్ని దర్శించిన వాడు ఆచార్యా ఎల్లూరి శివారెడ్డిగారు. “ఎణుపెక్కిన ఈ నేలపై పచ్చదనం (ప్రవహించాలని ఉంది / కన్యాకుమారి కోవెలగంట కాళ్ళురం లోయల్లో ప్రతిధ్యనిస్తే” వినాలనే సంకల్పం భారతమాతకుంది. వారి యీ సంకల్పం ఈ ఖండికకు ఆచార్యత్వాన్ని వహిస్తుంది.

“ నమన్యల రద్దీతో (క్రిక్కిరినిపోయిన కంపార్టుమెంట్లలో / మన మందరమొకే విధమైన రైళ్లలో ప్రయాణిన్తున్లా ఒకరి కొకరం దూరమైతున్నాం “౮ మనం ఎక్కడో వీ (క్రాసింగ్‌ స్టేషన్లోనో కలుసుకున్లువుడు / ఎదుటి వారి

లత యలయయయణ ద్రింలడమూరు కవిత ఎదలోతుల్లోకి చూసుకుంటాం” అనే ఆచార్య జి.చెన్నకేశవ రెడ్డి గారి ఆవేదన రెపరెపలాడే గుండెలకు మాత్రమే తెలిసే సత్యం ఇది నాగరిక మానవుడు సమస్యలలో ఎట్టా బంధింపడినాడో (ప్రక్క దానికెట్లా దూరమౌతున్నాడో ఆ సంక్షిష్టదశను తెలుపుతుంది. అందుకే రంగినేని మన్మోహన్‌ మనలో సమైక్యత వర్దిల్దాలని, ఆర్‌.ఎం.ఖాసీం సాహెబ్‌, డి.మల్లయ్యగారలు స్నేహపుష్పాలు మనలో వికసించాలని కోరుతున్నారు. డాక్టర్‌ కసిరెడ్డి 'అణు భారతం” ఈ సంకలనంలో జాతీయతకెత్తిన భగవాధ్వజం. ఇది బహుళ జాతి యెత్తు గడలకు మనలో తగిన స్పందన లేదనే లోటు తీర్చుతుంది. ఆచార్య రఘుమన్న మాట “రామబాణంి శ్రీరాముడానాడు రాజనూయం చేనినాడో లేదో గాని యీనాడు రఘుమన్నగారు కవిరాజసూయం చేసినాడు. మంత్రవాది సుధాకరరావు గారు నిలువెల్దా ఆశలు నింపుకొని నూతన సహ'స్రాబ్టికి స్వాగతసూక్తం పరించినాడు. ఈ లోకంలో అభాగ్యులెవరు? అర్ధం లేనివారా! అర్హం కాని వారా; ఈ ఇద్దరు గాదు ఆనందానికధికారం లేని వారే నిజమైన అభాగ్యులని వెల్దండ సత్యనారాయణోక్తి ఆనందాన్ని కోరేవారిది గమనింపవలసిన విషయం ఈనాడు అన్నవ(స్తాలకు పోతే ఉన్న వ(స్తం పోతుంది ఈ రివర్స్‌గేరును చూచి టి.వి.భాస్కరాచార్య 'భేష్‌ అని మెచ్చుకుంటున్నారు. ఇతని ఖండిక టీవీలో భేషుగ్గా తిరిగిపోయే ఒక కంప్యూటరైజెడ్‌ అడ్వర్జ్హయిజ్‌మెంట్‌ శివార్భక విజయ్‌కుమార్‌ స్టేటస్‌ కొరకు అర్ధం లేని ఆడంబరాలకు పోవద్దంటాడు. స్వయంప్రభ గారి “చిన్ననాటి ఊరు' బస్తీలో బిగుసుకుపోయిన ఎవరికైన తమ పుట్టిన (గ్రామాన్ని తప్పక జ్ఞాపకం చేస్తుంది. పూర్వం పల్లెటూళ్ల చేతనే పట్టణాలు (బ్రతికినవి కాని ఈనాడు కాలం తారుమారయింది

పాలమూరు కవితా ఈనాటి పల్లైటూళ్లకు కోట్ట వెంకటేశ్వర్‌రెడ్డి 'దుఃఖాన్నాంపుకుంటున్నా', విరజాజి “మావూరు”, విరివింటి వెంకటేశ్చరశర్మ ' రచ్చబండ అద్దంపడుతున్నవి. అయితే బస్తీ జీవితం బాగుందా! దీనిలో ఉమ్మెత్తల నగరాన్ని విశ్రేషించి చూపినాడు. ఈ సంకలన కర్త భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ నగర జీవితం ఎండమావులనియే అంటాడు. అంటే ఎంత దూరం పరిగెత్తినా అతని తృష్ణ అక్కడ చల్దారదనియే అర్థం. శ్రీ బిజినేపల్లి లక్ష్మికాంత గుప్త జీవితాన్ని కాచి వడబోసిన ఉపాధ్యాయుడు. అందువల్ల మానవులకు వేనితోపాటు మరేవేవి తెలిసి ఉండవలెనో పారం చెప్పినాడు. పాలమూరు అంటే కూలీల జిల్టా. దేశంలో ఎక్కడే భారీనిర్మాణం జరిగినా అక్కడ పాలమూరు లేబరు చేయిపడవలసిందే. లేకుంటే దానికి పూర్ణత్వం రాదు. ఇక్కడి కూలీలజీవితం ఎట్టాఉంటుందో ఈ నంకలనంలో మాదిరాజుహరి నందన్‌ “ఎండిన డొక్కల సాక్షిగా చూపగా, బూర్గుల చెన్నకేశవులు * మేం పాలమూరు కూలీలంి, టి.శ్రీనివాస్‌ శ్రమైక జీవులం్గ అని ముందు నిలిచినారు. పల్ట్హాటి శ్రీకాంత్‌ 'కూలన్నా' అని పిలువగా, తట్టా, పార చేతపట్టుకొని 'వలస పక్షులై దేశంపోయే వారిని హెచ్‌.పి.రమేశ్‌ చూపినారు. కూలీ కండ్డు తెరిస్తే ఏం జరుగగలదో శ్రీమసన చెన్నప్పగారు చెప్పినాడు గాని వారాపని చేసేదెప్పుడో! ఈ బిల్టాలో తట్టా పార చేత బట్టుకొని కూలీలకు దేశం తలుగు. విడిపించుకొని గోజాతికి కబేళాలకు వలసవెళ్లటం ఎప్పుడు తప్పుతుందో ఎరుగం కూలి (బ్రతుకేగాదు. . . ఇక్కడి వ్యవసాయ దారుని బ్రతుకు గూడ అంతే. దాన్ని 'ముసురు బతుకు'లో మూలమళ్ల జయసింహరెడ్డి, 'కష్టజీవి'లో నందిగామ కిశోర్‌, "పేదవాడి బ్రతుకు'లో పుట్టి ఎల్లయ్య చూపినారు. ఇది పేద జిల్లా కనుక ఇక్కడ తల్లి దండ్రితో పాటు పిల్లలు గూడ కష్టం చేయవలసించే

బైకుల పాలమూరు కవిత అందువల్ల ఇక్కడ బాలకార్మికుల వ్యవస్థ గూడ బాగానే వేళ్ళూనికుని ఉంది.

బాలలు ఆశలదీపాలు కనుక రావూరి సూర్యనారాయణ వారి నిర్మలత్యాన్ని తెలుపగా, ఆర్‌.కె. చంచల వారి “బాల్యం” ఎట్టాకాలిపోతుందో చూపింది.

స్త్రీని తల్లిగా, చెల్లిగా, ఇల్లాలిగా మన సమాజంలో అజరామరమైన స్థానం ఉంది. అందువల్ల జె.చెన్షయ్య 'మాఅమ్మిలో తల్లి పడేకష్టాలు, పల్లాటి రాజశ్రీ, 'అమ్మ'లో ఉండే ముక్తాహార కర్పూర సాం(ద్ర పరాగప్రసరం యొక్క చల్లదనం చెప్పినారు. మద్దెలవీడు వెంకటరెడ్డి అమ్మగుండె పొరలలో ఏమేమి ఉంటుందో ఒక్కొక్కటి విచ్చిచూపినాడు.

ట్రీ అనేది పురుషుడునికెప్పుడు వ్యతిరేకమే అందువల్ల ఆ ఇద్దరిలో ఎవరో ఒకరిపై మరొకరి అదుపు తప్పదు ఆమె పురుషుని విరాగిని చేయగలదు సరాగుని చేయగలదు.

వివహనంతరం ఆమె జీవితంలో భర్తయొక్క అదుపు, ఆజ్జు అత్తా ఆడుబిడ్డల ఆరడి లేదా వేధింపులు తప్పవు. ఈ- సంకలనంలో స్రీలకు కావలసినంత స్థలం దొరికి వారి సమస్యలన్ని వెలుగుచూడలేదు కాని లేకుంటే వారిదే ఒక (ప్రత్యేకాధ్యాయంకాగలదు.

'కొత్త జీవితంలో జయశ్రీ తనకు అతని అనుమతి ఏ చిన్న విషయానికైనా ఎట్లా అవసరమో ఎత్తిచూపుతుంది. ఇది ్రీపై పురుషునికుండే అధిక్రారాన్ని చూపుతుందికాని, స్త్రీలో విరివింటి వారు దర్శించింది వేరు. ఈరెండు క్రాక్ర శ్రీలత తాను లత కాబట్టి ఓ (ప్రకృతీనన్ను మనిషిలా కాదు ఎవ్వులా పుట్టించు అని కోరుకుంటుంది. నిజానికి మనం _స్తీలనావిధంగా చూచుకోవలసిందే కాని యీనాడువారితో అన్ని పనులు చేయిస్తున్నాం.

ఇపుడు భరతజాతికి తెగులుపట్టింది అని మన్మోహన్‌ అంటారు. అందుకే ఈనాడు సమాజంలో నేరప్రవృత్తి బాగా పెరిగింది. ఇపుడు నేరాలెన్నో ననా ననన న నన పాయా

పాలమూరు కవితా రకాలుగా కనిపిస్తున్నా దీని అసలుస్వరూపం ఎవరికీ తెలియదు. ప్రభులింగశాస్త్రి తన 'నేరం'లో మనం నేరని ఎన్నో విషయాలు ఎజుక పరిచినాడు. దొంగలు దొరలు జంటపదాలైనట్టుగా ఈనాడు రాజకీయానికి, నేరానికి కూడా సంబంధం ఏర్పడింది. అందుచేత బి.వెంకటయ్య రాజకీయాల రంగులు తెలుపగా, బుక్క బాలస్వామి మన నాయకులను అ(గ్ర పూజాధిపతులను చేసినాడు.

ఈనాటి మన సమాజం ఒక ఊబి. దీని స్వరూపాన్ని ఖాజామైనోద్దీన్‌ చక్కగా వివరించినాడు. మహామహామేధావులు గూడ నిజంగా ఇక్కడనే పొరపడుతున్నారు. దీనిలో కూరుకు పోతున్నారు. ఇదొక బెర్ముడాటైయాంగిల్‌ దీనిలో ఎన్నో సంస్కరణలు వచ్చినవి. పాతబడి రూపుమాసినవి. వానిలో మద్యనిషేదం గూడ ఒకటి. శ్రీ ఉందెకోడు రత్నయ్యగారు అందుకే ఆత్మవత్సర్వ భూతాని అని అన్నిరా(ష్ట్రాలలో ప్రొహిబిషన్‌ ఎత్తివేస్తున్నాం మన్నించు మహాత్మా అని మనవి చేసినాడు.

రోడ్డు ప్రక్కన ఉన్నదృశళ్యాన్ని చూసిన ఆకాశం భోరున ఏడుస్తుంది. కాని మానవులమైన మనం ఏం చేయలేకసోతున్నాం. మానవత్వం ఏది అని వెదకులాడుకునే సమయం వచ్చింది. అందువల్ల మనసులనే ప్రమిదల్లో మానవత్వ మనే దీపాన్ని వెలిగించవలసిన అవసరం ఉంది.

మరొకవైవు వాతావరణం గూడ మానవునితోపాటు కాలుష్యమె పోయింది. దీన్నిగూడ శుద్దిచేసికోవలసి ఉంది. ఆ పని చేసిపెట్టే చెట్టిపుడు నిశ్శబ్దంగా (ప్రాణి సమాజంలో నుంచి ని(ష్క్రమిస్తున్నవి. దాని ఆవేదన మనం గమనించ లేకుండా ఉన్నాం. ప్రకృతి యొక్క పరిణామం మధురామృతంగాని దీన్ని అందుకుని ఆస్వాదించే దయం మనకు కావాలని ఆకృతి ఆకాంక్ష

మానవులకు ఎన్నో ఊహలుంటవి. వానిని మనకు ఈ సంకలనంలో కమలేకలర్‌ రాంచం(ద్రరావు, ఆశన్నగారి ఆనందీశ్వర్‌రెడ్డి బి.రజనీకాంత్‌

కకతలలడకుతురనిలడడాలల రావాల లలయయయయయవ పొలమూరు కవిత వినిపిస్తున్నారు. కాని ఊహలనుకొని కేవలం మనం ఊహలలోనే పడి దారి కూడా తప్పరాదు కదా!

అందుకే ఓ యువతా ఓ జనతా ఓ భవితా నీగమ్యం ఎటు అని జె.లక్ష్మణ్‌కుమార్‌: ఎన్‌.రఘువీర'ప్రతాప్‌ ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈ విధంగా ఈ శత సంపుటిలో పాలమూరు జిల్దాలోని (ప్రజా జీవన స్వరూపం మరియు ఇక్కడి కవుల యొక్క సామాజిక స్పృహ ఇందులో మీకు దర్శనమిస్తవి,

ఈ సంకలనానికి (శ్రమించి ఇంత మంది కవులను కలిసి వారి రచనలు తీసుకొని అందులో మేలిమినెన్నుకొని ఈ సంకలనానికి ఒక న(ద్రూవమిచ్చిన చిరంజీవి భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ని నేను నునన్ఫూర్తిగా అభినందిస్తున్నాను,

కవి సొంతంగా రచించి (ప్రచురించటం కంటే ఇట్టా పలువురివి సేకరించి ప్రచురించినపుడు సాహిత్య చరి(త్రదృష్టిలో భవిష్యత్తుకు చాలా ఉపయోగపడగలదు. అంతే కాక ఇది ఒక ఆకర(గ్రంథంగా కూడా నిలువ గలదు. కనుక ఈకృషితలపెట్టిన భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ను మరోసారి అభినందిస్తూ ఈ జిల్లాలోనే మిగిలిపోయిన (ప్రసిద్దులు ఇంకా పలువురున్నారుకనుక వార్తి రచనలు గూడ ఇదే విధంగా మరో నంకలనంగా గూడ తేవలెనని కోరుతున్నాను. వి[క్రమమహాశివరాత్రి ఇట్టు తేది 21-2-2001 సాహిత్యారాధకుడు

కసీలవాయి లింగమూర్తి

నతని

పొలమూరు కవిత==ాాాాాాాకాకడనాణలాలా కూలీల చేతుల్లో కలాలు

ఓ ప్రత్యేకత “పాలమూరే లేబరై (ప్రాజెక్టులు కట్టింది. పట్టుదలకు మారుపేరుగా నిలిచింది. వైద్యుష్యంతో విజ్ఞవీగే వారి వెజ్ది కుదిర్చింది. తొలి మానన చరితను దాచుకున్న రాళ్లున్నది అద్భుత శాస్త రహస్యాలకు ప్రతీకలై నిలిచిన గుళ్లున్నది. సాహిత్యంతో సర్కసుఫీట్టు చేసిన వాళ్లున్నది. అగ్గిపెట్టెలో పెట్టే చీరను నేసిన వాళ్లున్నది. కసాయోని చేతి పశువై నిలిచినది. పాలమూరు లేబరు పాలకుల ఉపన్యాసాల లేబరై మిగిలి ఉన్నది. పాలమూరు లేబరే రాజధానిలో రిక్షాలాగుతున్నది. రాళ్లను ఎత్తుతున్నది. భవనాలను కడుతున్నది. తెలంగాణా వెనుక బడిన తనానికి ప్రతీకగా నిలిచి ఉన్నది...”

ఈ కవితా సంపుటిలో శ్రీపల్లైర్ల రాంమోహనరావు డా ఎం.రాములు, డా టి మోహన్‌సింగ్‌ తదితరుల కవితల్లో ప్నెభావాలు వ్యక్తమయినై. అంటే పాలమూరుకో ప్రత్యేకత ఉందన్న మాట.

కూలీలు శ్రమజీవులు, కర్మయోగులు, వారినే పేరుతోనైనా పిలవండి! అన్నం పెడుతున్నది వారే! ఆదరిస్తున్నది వారే! ఆత్మీయతను పంచి పెడుతున్నది వారే!

“'సానసాన నీల్లకు! నేను గూడ జ(ర్ర సూసుకుంట' అంటూ తమ మాండలికంలో పాలమూరు వారు ఈడ్చికొడతారు. నదులున్నా నీటికరవుతో విలవిల్హాడిపోతారు. దేశంలో పొద్దు పొడిచినా మాపల్లెల్లో పొద్దు పొడవలేదంటారు. వానా వానా అంటూ కప్పల కావడి గట్టి బండమీద గంగమ్మకు సాకబోస్తారు. బావులూ, గొట్టపుబావులూ, మోటలూ, కరెంటు మోటర్లలోనే గిరికాలు కొడుతుంటారు. వరి, జొన్న సజ్జ, ఆముదాలు, మిర్చి, పల్లి, కుసుమ,

శకాలు లాణజలాలలలలలయయలలయయ దెెలమూరు కవిత ఉలవ-ప్రస్తుతం పత్తిచేలతో కుస్తీలు పడుతూ కనిపిస్తారు. చేనేత వ(స్తాలతో వనుంధర నలరీకరిస్తారు; ఒకవృటి వనచరులు (వన్‌చర్‌-బన్‌చర్‌-బంజారాలు) స్టిర చరులై తండాలను [గ్రామాలుగా తీర్చిదిద్దుతూకనిపిస్తారు ఆవులు, మేకలు, గొర్రెలు, కోళ్ళు, గేదెలు, పాములు, పందులు పెంచేవాళ్లుంటారు. చాపలు బుట్టలు అల్లేవారు, పట్టుబట్టలు నేసే వారూ (శ్రమిస్తూ కనిపిస్తారు. అంటరానితనం కంటికి కనిపించకుండా చేయాలనే వ్రయత్నంలో ఉన్న వహరిజనులూ కనిపిస్తారు.వర్షాలు లేక్త పొలాల్లో పనులు లేక పనికై నిరంతరం వలసవెళ్లేవాళ్ట్లూపండుగలకు తిరిగి వచ్చేవాళ్లు దర్శనమిస్తారు. రోడ్డు వేస్తూ, చెజువు కట్టలు పోస్తూ భవనాలు నిర్మిస్తూ రిక్షాలు తొక్కుతూ, బస్తాలు మోస్తూ పౌల్టీ-డైరీ ఫారాల్లో పని చేస్తూ దేశమంతటా కనిపిస్తారు. పాలమూరు పాపిత్యం 4 ఇవన్ని పాలమూరు (ప్రత్యేకతల 'కిందికే వస్తాయి. ఈ ప్రత్యేకతలను జీవితంలో మేళవించిన సాహిత్యం ఇక్కడ పుట్టింది. ఇక్కడి కవులు (బ్రతుక్షు దారుల్లో ఎక్కడ మజిలీ చేసినా ఈ (ప్రత్యేకతలను ప్రతిష్టించారు. జానపదుల మాఖిక్ర సాహిత్యంలో (014 1612109). యక్షగానాది ప్రదర్శన కళల్లో (౧ఆ:10౧౧1౧8 గ), ఉత్సవ సాహిత్యంలో (౯౭౩1౪2! & [౧142 8౦ | 1921416), పొరాణిక-ఇతిహాసిక -(ప్రాబంధికాది సాహిత్యంలో (09802 119219), పద-సంక్తీర్తన-శతకాది సాహిత్యాల్లో, కధానికల్ళో నవలలో, నాటకాల్టో వ్యాసాల్టో ఆధునిక పద్య-శేయ-వచన కపతల్జా (గ్రామ-వ్యక్తి-వృత్తి-స్థల నామాల్లో...ఈ పాలమూరు సంస్కృతి కనిపిస్తుంది, సాహిత్య పధికులకు పాధేయాన్ని అందిస్తుంది. ననన నం

పాలమూరు కవితను ఇది వచన కవితా నంకలనం అయితే అది జిజ్ఞాసువులైన పరిశీలకులకూ-పధికులకు అందేది. ఆ పరంపరలో ఓ వచన కవితా సంకలనం అది కూడా శత సంఖ్యను పరిమితం చేసుకొని వేయాలనే సంకల్పం యువకవి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ చేశారు. అవిచ్చిన్న సాహిత్య సంప్రదాయ (ప్రవాహంలో ఇదోమలుపు, ఇదో మజిలి. ఇక్కడ నిలబడి పురాసాహిత్య వైభవాన్ని, వర్తమాన సాహిత్య స్థితిగతులను, భవిష్యత్‌ సాహిత్య చైతన్యాన్ని బేరీజువేసుకోవచ్చు. పూచిన పువ్వులను, రాలిన రత్నాలను, చిదిమిన చిగుళ్లనూ వీటికి జోడించుకోవచ్చు. ప్రయోజనా పధంపై పయనించవచ్చు. ఇందులో వంద మంది కవితల్లున్నాయి. శతమానం భవతు అందాం. పాలమూరు కవిత్వమా చిరంజీవివై వర్చిల్లు అందాం. అన్నీ వచన కవితలే, కొన్ని గేయాలున్నాయి (ఓ అయిదారు). (వేళ్ల మీద లెక్క పెట్టవచ్చు.వచన కవితను వచన గేయమంటున్నారని సరిపెట్టుకోవచ్చు కొందరు వైమర్శికుల వచన పద్య వాదంతోనూ తృప్తి పొందవచ్చు. ఏది ఏమైనా ఇది పాలమూరు వచన కవిత. పొలమూరు కవివ్రశస్తి అప్పుడెప్పుడో అంటే 1994 ఏప్రిల్‌ 11వ తేదిన శ్రీభవనామ సంవత్సరాదినాడు పాలమూరులో సాహితీ సుధర్మా సన సదస్సు జరిగింది అందులో బృహస్పతి (ప్రయోక్త) పాత్రను పోషిస్తూ అది వరకే సంసిద్దం చేసుకొన్న ఈ క్రింది పద్యాలు రసజ్ఞ పారిషదుల ముందుంచడం జరిగింది. హలధారి త్పప్రీతో అన్హుదానము సేయు వుడమిని వరపాలమూరు నీమ విబుధుడు విద్ఞతన్‌ విద్యదానము సేయు వుడమిని వర పాలమూరు నీమ వ్యాపారి వరదానిిల్షై వస్తువుల నిచ్చు వుడమిని వర పాలమూరు నీమ

జానయియియయయయయ వెలమూరు కవిత పాలమూరెస్టా వడసె ప్రపంచ క్తీర్తిపొందె భూరి (శ్రమజూపు కూలీలు భవిని దివిని చుట్టి వచ్చిరి స్పేదాల సుధలు గురియ పాలమూరు కూలీల (ప్రభాత వనుధ. ధరణిలో చరిగొండ ధర్మన్లు రచియించె చి(త్రభారతము విశిష్ట నరణి ఆజకవిత గట్ట అప్పకవీయమ్ము శైసేసె ఆయవు కవి వరుండు రాసురాట్కవి యిచ్చెరా ప్రనన్హమగు-భా రతమును జనమనోరధము దీర ఆళ్ళవధానాల హడల గొట్టిన బుక్క పట్టణా చార్వుల (వ్రభ వెలుంగ వెలసిరిచ్చోట కప్పుగంతులయు, వానుమ శర్మ, ముకురాల, కేశవళాస్త, రఘుమ, 5పెల్ల చౌడూరి, ఎల్లూరి కవివరుండు, ఉర్ష్వి గుణనీమ వర పాలమూరు నీమ, లలిత దక్షోణకాళి ఆలంవురమ్ము అచట గడియార రామకృవ్లాఖ్యబుధుడు వరసనాతన్మోధర్మ రూపమ్మె గాని సళ్ళా నూతన నందీప్త నెగఢడుచుండు. ఎందర్షోదరో విఖ్యాతులీధరిత్రి జనన మైెందిరీ తల్లి సౌజన్య గరిమ ధన్యుడతడు సురవరం (ప్రతాపరెడ్డి పాలమూరు నుసాహితి వైజయంతి. తననన ననన

పాలమూరు కవిత===ుకనాలు పాలమూరంటే కూలీలు, పాలమూరు అంటే కర్షకుల పాలమూరన్లు నేత కార్మికులు, పాలమూరంటే కవులు కూడ పాలమూరు నిజాన కూలీల ఊరు.

మన గురించి మనం ఎంత బాగా చెప్పుకొన్నాం అనిపిస్తుంది. “ఏ దేశమేగిన ఎందుకాలిడిన/ ఏ పీఠమెక్కినా ఎవ్వరేమనిన/ పొగడరా నీతల్లి భూమి భారతిని*. అని రాయప్రోలు అన్నదిందుకే. మరి ఈ వంద మంది కవుల పూలదండ ఎందుకు! ఇందుకే! ఈ కవులు“కవితా-కమామిషు” ఏంటోచుద్దాం! కవి సందేశాలు

కొటికా కన్గులా నూసో కూటి కెడాను వానీనవురో నిలువు నక్కాని తనువు నూసి-కోడేకాడా! నిదుర కెడావానీనవురో

పాలమూరు జిల్లాలో లభించే ఓ వేయి మోటపాటల్లో ఇదొకటి. ఇది జానపద కవిది. మోట గొట్టే మో(హ)నయ్య పరిస్టితి చూచి ఓ మో(హ)నమ్మ అన్నమాటల్ని క్రైగట్టిన జానపదునిది. తిండికి దూరం-నిద్రకుదూరమైతే లాభమేంటి! ఇది సూచ్యం! అసలైన కవిత్వం గబుక్కున వాచ్యంగాదు. దీని అంతరార్జాలు ఎవరికితోచిన విధంగా వారులాగవచ్చు.

“ వాటికి ఎడమైతే అయ్యావు! నాకు దగ్గరగా " అన్నదే ఇందులో ధ్వని. ' చిక్కి శల్యం కాకు! మా వారినడుగు! మన పెళ్లికేర్పాట్టు చెయ్‌ ” అనే సందేశం జానపదుడు జ్ఞానపధుడే! మరిజ్ఞానపధాన నడిచే ఈ కవుల సందేశాలు విందాం

“జన్మ జన్మలకు నీ గర్భంలోనే వుట్టాలని ననన నానన

కానాల దరీశిలనుూంరు కవిత నీ బంగారు ఒడిలో తరించాలని కోరుకొంటాను” డా పొద్దుటూరి ఎల్లారెడ్డి భారతమాతను కోరుకొంటున్నారు. ఈ జన్మతో మాత్తూణం తీరలేదు. అందుకే మళ్లీ మళ్లీ పుట్టి ఈ తల్లి సేవకే అరికితం కావాలని తపన. అందరినీ అటువైపే త్రిప్పేప్రబోధం, అవ్పులతో ఆడంబరాలకు పోతే కలిగే నంబరం క్షణీకమని మిగిలేదు.ఖం శాళ్టతమని... తాివార్భక విజయ్‌కుమార్‌దీ కవిత. పెట్టుబడి దారీ సా(మ్రాజ్య వాడుడోొకకు మనం బానిసలమై పోతామా అన్న వేదనతో చేసిన హెచ్చరిక జీతికి . కుటుంబాలకు కూడా ఇది హెచ్చరిక. దురాక్రమణ భస్మానురుల ఆటలు కట్టించడానికి భారతమాత మోహిని అవతారమెత్తాలని నా ఆళ.. ఆకాంక్ష" ఉభ్లూమి గోపాల్‌ కవిత ఇది. ఈ భూమి ఇంకా ఎన్ని రోజులు ఒత్తబడారీ, భస్మాసురుల ఆటలు ఇంకా ఎన్నాళ్లు సాగాలి. వారిహస్తం (అస్త్రం) వారి నెత్తిన పడేట్టు చేస్తే అయిపోతుంది. అలాంటి నీతితో భరతపుత్రులు వ్యవహరింజోలని సందేశం. “నంస్కారం నమాధి అవుతున్లు ఈ నమాజంలో శాంతి కలువలు వికసించునా” శ్రీమతి జన్ను ఈశ్చరమ్మ ఆవేదన ఇది. సంస్కారం సమాధి కారాదు. శాంతి కలువలు వికసించాలని సందేశం. ఒంటి నిండా సందేశాన్ని పులుముకొన్న “నేరం, మనోగతం, చనన ననన

పాలమూరు కవిత అాాాాాకాకనాలకాననాానానకననానాాానాననానిదనుడాలా

బుల్‌డోజర్‌, నగరం, కష్టజీవి, రోడ్డు పక్క దృశ్యం, చూపుడు (వలు ముడుచుకొంటే...! వంటి కవితలు పరితల్ని ఆలోచింపజేస్తాయి. ఆ శీర్షికల (క్రిందిభావాళ్లోని కవితాత్మవైపుగా పయనింప జేస్తాయి. కవితల్లో కవిత్వం

కవితాత్మ ఉన్నదే కవిత్వం. మిగతావన్ని కేవల కవితలు అని ప్రస్తుతానికి వివరణ ఇచ్చుకొందాం. శరీరంలో కొన్ని ఆయువు పట్టుంటాయి. కవిత్వ శరీరంలో కూడా ఎక్కడో ఓ మెరుపు ఉంటుంది. అదే కవిత్వాత్మ.

ఆచార్య పియశోదారెడ్డి “శాస్తం అలికిన పాలం నాదేళం/ విద్దైలు నింపిన గాదె ఈదేళం/...వుణ్యదంవతిలా ఉందినాదేళం/.. వీరయోధలా నాదేళం/...పచ్చి బాలెంత రాలైంది/ అన్ని మరపించిన ఆ మాతృభావనలో నా దేళం”...కవిత్వంలోని కొన్ని పాదాలివి. ఇందులోని (ప్రతిపదానికీ చైతన్యముంది. విసృతార్జాపేక్షకం (ప్రతిపదం. నాదేశం అనే వాచ్యం లేకపోతే ఇంకా గొప్పగా (ప్రేలేదీ కవిత్వం.

ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి “ఈ మధ్య ఎందుకో/ శబ్హాల్లో రక్తహీనత బొరబడింది.” అంటార్తు ఇక్కడ శబ్దం శబ్దం కాదు. శబ్దం భారతీయుడు, శబ్దం భారతదేశం, రక్తహీనత పోతేగాని పోరాట పటిమ పెరుగుతుంది. వికాసం జరుగుతుంది. “వీభై యేళ్ల అమ్మ బడి”...శ్రీ శివారెడ్డి ప్రత్యక్షరం కాంతిని వెదజల్టుతుంది.

శ్రీ మంటత్రవాది సుధాకర్‌ రావు “హిమవన్లుగాలపై/ చొరబాటు పన్హాగాలు పారవనీ/ పేగుబంధాలు/ తెగిపడిన విమానళకలాలు కాకూడదని” అంటారు.

డా మనన చెన్నప్ప “పాలుగారే విల్లవాళ్లను/ పైరులెంటా

యయ దశిలమూరు కవిత పంవుతుంటవు” అంటారు పాలమూరు తల్లిని. రెక్కముదిరిన తర్వాత పని చెప్పు అని ధ్వని,

డా టి.వి.భాస్కరాచార్య “బల్‌ అన్లు వ(స్తాల “ని వాడు ఓటేస్తే/ ఉన్ల వ(స్తాలకే రీవర్స్‌గేరా / వద్దు... అదినీచం” అంటారు.రీవర్స్‌ గేర్‌ వరకు ఆగితే ఇది మంచికవి. చివర వాచ్యమైతేలి పోయింది.

“ఇప్పుడు చీకటీ/నా పాలిటి కార్గిల్‌” అంటారు శ్రీ విరివింటి పరశురాం. “ఆశయాల చుక్టుల చెకుళ్లను నొక్షుతా” అద్భుతంగా భావాన్ని ప్రకటించడమేకాదు శిల్పంతాజణికిసలాడింది శ్రీ కమలేకర్‌ రామచందర్జీరావు ఈ కవితలో.

శ్రీ బూర్గుల శ్రీనాథశర్మ “మట్టిదిబ్బ నీటి చుక్క/ రుచి చూని ఎన్నాళ్లయ్యిందో/ తదారి పోయిన నాలుకలా/ ఈ పొలమూరి బీడు పొలాలు/ గొంతులో కొచ్చిన గుందాలను/ తదార్భ్చుకోవదానిజి అకులను నూరుకొంటున్నాయి*.. అంటారు. పాలమూరు దిబ్బ, పాలమూరు మనిషి ఇద్దరి స్థితిని వేదనాభరితంగా చెప్పిన ఖండిక ఇది.

శ్రీ కె.ఎన్‌.చారి *ళరీరం మీద శ్థశానం వరుచుకుంది/ కలల జలనిధులింకి పోయాయి/.. శరీరం మీద శ్ఞశానం విస్తరిస్తుంది/కానిన్ని నీళ్లు పోని నన్ను సస్యశ్యామలం చేయంధద్రాగ... వృద్దులను కూడా చైతన్యవంతుల్ని చేయండని ధ్వని పాతదైనా సరేప్రాణం పోసి నవీకరించండని సందేశం.

శ్రీ పల్లాటి శ్రీకాంత్‌ “నీవే లేక్ష(యనూడు సిన్నబోయింది/నీవు రాకపోతే నీ ముసలితల్లి ఎదారైపోంది.” అంటారు మన ఊరు అన్నప్పుడే ఆ ముసలితల్లి ఎవరో కారు దేశమే అని తెలిసి పోయింది.

శ్రీ మూలమల్ల, జయసింహ “మంచంతో నెయ్యం చేనిన తల్లి” హృదయాన్ని కదిలించే భాన్లి ప్రశ్లీపీన ఆ తల్లి ఆ మంచం బొమ్మకడుతుంది.

శ్రీ కమలేకర్‌ డాగో జీరావు (గంథాలయమనే దేవాంలో/ వుస్తకం ననన నా

పాలమూరు కవిత =

ఆరోగ్యవంతమైన మెదదు” - అన్న ఈ మాటల్లోని గాఢత పట్టినిలుపుతుంది.

శ్రీ కె. కిశోరుబాబు, శ్రీ కె.అశోక్‌బాబుల స్వర్ణోత్సవ స్వాతంత్ర్యం కవిత నిండా ప్రతీకలున్నాయి. శీర్షికతో అన్వయించుకొని అర్ధాన్ని వివరించుకొంటూ ఆలోచనాలోకాల్లోకి వెళ్లి పోతేగాని ఈ కవితలో తెంతో తెలియదు.

ఇలాంటి కవిత్వ కవితలందించిన మంచి సంకలనం ఇది. కేవలం కొన్నింటినే స్పృశించడం జరిగింది. భావచిత్రాలు

ఈ పాలమూరు కవితల్లో భావచిత్రాలు కోకొల్లలుగా ఉన్నాయి. ఆధునిక కవిత్వ ఆఅభివ్యక్తిలో భావచిత్రానికి ప్రధాన స్థానముంటుంది. భావం కళ్లముందు చిత్రమై రూపుదిద్దుకోవడమే భావచిత్రం. ఒక మంచి చిత్రకారుడు ఈ సంకలనంలోని ఈ (క్రింది భావాలకు ఆకృతి ఇస్తే ఎలా ఉంటుందో ఊహించండి! మీ మనస్సులలో ఆ రూపాన్ని నిలిపి ఆలోచించండి! శ్రీ అయ్యగారి ప్రభాకర్‌రెడ్డి:

“నే తూటానై పేలిందే నా మట్టి ముద్ద రక్షణ కోసం / నా వుట్టుకే వుణ్యభూమి పొత్తిళ్లలో / నా మరణమే మాతృభూమి కౌగిళ్లలో త్రీ ధనరాజ జ్ఞానేశ్చర్‌:-

“చినిగి పోయిన బొంతనే పట్టుపరపుగా మలచుకొన్లు - ఆ భిక్షువుకు తన వారెవరూ పలకరించకపోవడమే బాగున్హుట్టుంది” శ్రీ బత్తుల శ్రీనివాసులు మనిషి గురించి ఇలా అంటాడుః-

“బీడు నూర్యుజ్లో పిడికిల్లో బిగించి వెలుగుల్లి కళ్లతో వెదజల్లుతాడు” శ్రీ ఇరువింటి వెంకటేశ్చరశర్మః- గోళీలాడిన చేతులు-అగ్లి గోళాలను చిమ్ముతుంటే-” అంటారు.

శ్రీమతి ఎం.శ్రీలత

కాలయయయయయయ నిలమూరు కవిత “మనిషిలా వద్దు/వువ్వులా వుట్టించు (ప్రకృతి! నన్ను నూతనంగా నిర్మించు జన్మంతా నాచేత పరిమళింపించు” తశ్రీగట్టు మనోహరరెడ్డిః- “కన్నై(ర్ర జేసిన కాలం గాలమై తగిలితే కన్లీటిబతుకే మిగిలింది” శ్రీమతి టి.ఉమామహేశ్చరిః:- “ఉషోదయాన బాలభానుని కిరణాల్లో తడిసిన నాయిల్టు” శ్రీ ఆకృతిః- “తంతులు తెగిన వీణలో స్వరం వూడిపోతే కబుర్లలోపడి కన్టీరు కడిగేసుకోవాలి” ఆచార్య పి.యశోదారెడ్డి;- “పాడువారిన పచ్చదనంలో బీడు వారిన ఎదల మధ్య గోడు గుడుస్తున్న గోమాత” ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డః-

“కాలం జోలికి పోకు-అది నిన్ను కత్తుల బోనులో నిలబెడుతుంది. కొలాన్లి ప్రళ్చించి భంగపడకు అది

కరోర సత్వాల నగారా (మోగిస్తుంది” డా కసిరెడ్డి;

“సతతా(శ్రువులే గంగాజలమాలు

పాలమూరు కవిచ కాకాలాలాలు ఎన్జాల్టింకా భారతి ముఖమున”

ఇలా ఈ సంకలనంలో కనిపించే కవులందరి కవితల్లోభావ చిత్రాన్ని

చూపించవచ్చు. అందులోని ప్రాణభూతాంశాన్ని పట్టుకోవచ్చు.

అలంకారాలు

కావ్యశిల్పంలో భామహుని దగ్గర నుండి అలంకారాలకున్న ప్రాధాన్యం

అధ్యయనంలో ఉంది. కంపచాటు మొక్కల్హా పిల్లలు ఒక్క రోజులోనే ఎంతఎదిగిపోయారు...ఇలా అలవోకగా అనుకొన్న జానపదుల మాటల్లో ఉపమాలంకార మున్నదన్న సంగతి అధ్యయన శీలురకే తెలుసు.. ఆధునిక కవిత్వంలోనూ అలంకారాలున్నాయి. అలంకారాల ఛాయలూ ఉన్నాయి.

శై ఆకాశం లాంటి బీవితం అమ్మలా కుంచించుకు సోయింది.

లై గురిగంజంత వనికి ఊరంతా నందడీ

త పాలనురగంత న్యుచ్భుంగా...

4 బీవితమివుడు/కాగితం వువుంత వానన వెదజల్లుతోంది/స్లాస్టిక్‌ నవ్చుంత పరిమళాన్లి/ వంచుతోంది.

చ్‌ కుసుమం వికసించినచోట విషజ్ఞాలలు ఎగనీ పడ్డాయి కవనం ముఖరించినచోట కరాళం గర్జించింది.

రు ఆలుమగలు కొల్లేటి కొంగలుగా వలనలు పోతున్నారు.

నం222220220222222222222222--=2-=-===-== === పాలమూరు కవిత శ గరళ కంరులుగా కష్టాల్లి తింటున్లు లేబరు...

ఉపమ, రూపక, దృష్టాంత, నిదర్శన, అర్థాంతరాది అలంకారాలు ఈ సంకలనంలో కనిపిస్తాయి. కావాలని తెచ్చిపెట్టిన అనుప్రాసాదులు కనిపిస్తాయి. పదాల పరిమళం

ఈ కవితల్లోని కొన్ని పదాలు పరిమళాల్ని వెదజల్టుతున్నాయి. అది సమాస (గ్రథనం వల్ల, సంవిధానం వల్ల సాధింపబడింది.

“చుక్కల చెవుళ్లు, అనురాగపరాగాలు, వలస పక్షులు, కుమ్ము లాటల నెగడు, గుండెకింది తడి, అనుభవాల గుండెజల్టు, నాలుక నెలవంక, వెన్నెల కిరణాలు, నమ్మకాల ఎరువు, చెమట నీరు, ప్లాస్టిక్‌ పూలు, వెన్నెల నవ్వులు, మనసు అల, కాపోలముకురాలు, మానవ కంకాళాలు, వేదన చెదలు, దరిద్ర శిబిరం, సుఖాల వసంతం, పనుల హవిస్సు”

ఈ పదాలు... పదబంధాలు కవితా హారాల్లో పొదగిన రత్నాల్లా మెరున్తున్నాయి. కవితా నునువోరాల్గోని వుష్పాల్భ్హా పరిమళాలు (ప్రసాదిస్తున్నాయి. ఈ (క్రింది పదాలు కంటిలోని నలుసులా ఉన్నా సందర్భశుద్ది వల్ల సార్హకార్టాల్ని' అందిస్తున్నాయి.

“జ్ఞాన మిలిటెన్సీ, స్వేదీకరించడం, వెన్నెలించడం, స్నేహించి, సమైక్యతా పూలదండ, స్వతంత్రతా కరదండ, కులగోడలు, గాడాంధకార రహదారి...”

లాక్షణికులు ఈ (వ్రయోగాలను అంగీకరించరు వురి 'వెన్నైలించడం'” వంటివి కటువుగా ఉంటాయి. కవిత్వంలో (శ్రుతి పేయం కూడా అవసరమేమరి!

పాలమూరు మాండలికాలు ఈ కవులందరూ పాలమూరు జిల్దా వారే అయినా ఈ జిల్టా మాండలిక పదాల్ని పనిగట్టుకొని ప్రయోగించాలనే దృష్టితో వ్రాసే వారు కారు. ఒకరిద్దరు పాలమూరు మాండలికాలను రుచిచూపే నిమిత్తమే (ప్రయోగించారు. నిరంతరం వారు డే మాండలికంలో (వ్రాసే వారు కూడా కారు. వ్రాస్తే తప్పేంకాదు పాలమూరు పదాల ఉనికిని నిలిపిన వారవుతారు. “ఆవుసుబోసుకొని, సల్లగబతుకమని, పైసలవసరమున్నయి,పేగు దడుముకొంటూ, యాడుండు, పిలగాని తానికి, సందుదాక, సాగనంపితివి, పనిపాట జేసుకొంట, ఇగ, జోలి, అసోంటిది, తొర్రినోటి మాటలు, గుడ్డిగొయిక, పీకితె, గత్తర, దుంకుడు, కట్టడి, దేవులాట, నతుకుట, గోందు, పెంకులు, తివ్పలు, రూలు, నీతితప్పినోల్టు, పక్కోల్డు బతుకులీడుస్తున్నోల్డు, బుడ్డలసేను, సాకుట, క(రైగవడం, పూడ(పొట్టంి, సదువుసాలెడు బలుపాలుదోసెడు...” ఇలా విశేష్యాలు, విశేషణాలు, (క్రియాపదాలు, (క్రియావిశేషణాలు... కవితల్లో సందర్భాను గుణంగా ఎందరో వాడారు. మట్టి మురక చూసిన ఏ మనిషయినా ఆ మట్టి వాసన వీడడు; అది వ్యవహారంలో కనిపిస్తుంది. రాతల్లో, తలపోతల్లో కూతల్లో అంతటా కనిపిస్తుంది. అయితే ఈ సంపుటిలో పాలమూరు వస్తువుకున్నంత (ప్రాధాన్యం పదాలకులేదు. కొన్ని సవరణలు అవసరం ఈ కవుల్లో రచయితల్లో ప్రసిద్దులున్నారు. వర్రిష్టువులున్నారు. వారు వేగంగా చేసిన ప్రయోగాల పరిశీలనలో ఓ స్థాయి ఉన్న పారకుడు కొన్ని సవరణలు ఆపేక్షిస్తాడు. వ నననననననననననననననానననననననననననననననపననననననననననాననననానాననననననననో

నాళాలు లలలయయయయయయంయయయయయయయ వ్రేపట్రనుంంరు కవిత

“బాధలు ఒక తీరమై వెనక్కితోస్తున్సుది” ఇందులో కర్తబాధలే; ఇది బాధ అని ఉంటే సరిపోతుంది.

“బడబాగ్జి శ్టంగం” బడబాగ్ని సము(ద్రంలోనిది. శృంగం పర్వతం కొను అన్నయ దూరాన్ని పరిహరించాలి.

“పెద్దమనిషైత మువ్పుది మంది/ ముత్తయిదువులకు/చీరలు పెట్టాల్టిందే”..ఈ ఆచారం ఎక్కడుందో!

“పాలమూరు. కూలీలకు/బుణం వడ్డది భారతమాత” - దేశమాత బుణం తీర్చుకోడానికి మనం పుట్టాం గాని ఆ తల్లి మనకు బుణపడి ఉండదు. ఆమె వసుంధర; అమృత వర్షిణి; చల్లనితల్లి,

“రెక్కాడితే డొక్కాడతది/డొక్కాడితే రెక్కాడతది”- ఇది పాలమూరి సామెతే. అర్ధం రావచ్చు. కానీ “రెక్కాడితే బుక్కాడ్రది/ బుక్కాడ్తే డొక్కనింతది” - ఇంకా అర్ధవంతంగా ఉంటుంది. ఇలా కొన్ని సవరణలు; అవసరమనుకొంటెే!

ఏ (గ్రంధాన్ని పరిశీలించినా వస్తు దృష్టి, రూపదృష్టి, శిల్ప దృష్టి పరిశీలకుని కుండాలి. ఈ సంకలన (గ్రంధాన్ని ఈ దృష్టితో పరిశోధించవచ్చు. అప్పుడు మరెన్నో విశేషాలు బహిర్గతమయ్యే అవకాశముంది. చరైవేతి

ఇది సాహిత్యయానం; పాలమూరు జిల్లా సాహిత్యయానం, సాగిపోదాం- సాగిపోదాం. 1974 (ప్రాంతంలో పాలమూరు జిల్లా రచయితల సంకలన మొకటి “*చరైవేతి” పేరిట వచ్చింది. వనపర్తి నుండి కూడా ఒక సంకలనం వచ్చినట్టు గుర్తు. పాలమూరు జిల్హా సర్వస్వాన్ని శ్రీ బి. ఎన్‌.శా(స్తి గారు అందించారు. అది చరిత్ర, సాహిత్య, సంస్కృతులను, పాలన రంగానికి సంబంధించిన విశేషాలను స్పృశించింది. అది బృహ(ద్ధంధం,. వ్యక్తిగత రచనలు గాక ఈ జిల్హాలో వచ్చిన సంకలనాలపై దృష్టి సారించి అధ్యయనం

పాలమూరు కవితకు చేయవలసి ఉంది. ఏ కారణంగా నైనాసరే ఇందులోకి రాని వచన కవులనూ, రచయితలనూ మరో సంకలనంలోకి' ఎక్కించాల్సి ఉంది.ఆ ప్రయత్నమూ ఈ యువ కవిమి(త్రుడు శ్రీ భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ చేస్తాడని ఆశిస్తున్నాను. ఇదిలా రూపుదిద్దుకోవడానికి కారకులైన అందరినీ అభినందిస్తున్నాను. భాగ్యనగర్‌ డాః కసిలెడ్డి 2001 జనవరి 29 కార్యదర్శి జాతీయ సాహిత్య పరిషత్‌, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ానాననననననననననననననతనాననసననననననన ననన ననన నా

పాలమూరు కవితా పాటవం

ఒకనాడు తెలంగాణాలో కమలు లేరు అన్న అపవాదు తలెత్తిననాడు సాహితీయోధుడు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి 'గోలకొండ కవుల సంచిక (193కను ప్రకటించి ఆ అభి[ప్రాయాన్ని సమూలంగా ఖండించాడు. 354 మంది సంస్కృతాంధ్ర కవులు రచించిన 237 సంస్కృతళ్టోకాలు, 1181 తెలుగు పద్యాలతో కూడిన “గోలకొండ కవుల సంచికి తెలంగాణాలో తొలి కవితా సంకలనంగా యశస్సు గడించింది. నిజాం ప్రభుత్వ పరిపాలనలో తెలుగుభాషకు ఆదరణ కరువైనా సంస్థాన ప్రభువులు మాతృ భాషాభిమానంతో భాషా ప్రగతికి ఎంతో దోహదం చేశారు. గద్వాల, వనపర్తి, ఆత్మకూర్‌, జటప్రోలు, దోమకొండ మొ సంస్థానాలు విద్యాంసులకు పట్టుగొమ్మలుగా నిలిచాయి.

పాలమూరు జిల్లా లేబర్‌కు ఎంత ప్రసిద్ది కెక్కిందో అంతకంటే ఎక్కువగా పాండితీ పరిశ్రమకు కూడా వాసికెక్కింది. ప్రాచీన కాలంలో గోనబుద్దారెడ్డి, కాకునూరి అప్పకవి, సురభి మాధవ రాయలు, ఎలకూచి బాలసరస్వతి (ప్రభృతులు ఈ సీమను సాహితీ సుసంపన్నం చేశారు. ఆధునికయుగంలో సురవరం, బూర్లుల, కప్పగంతుల, కేళవపంతుల, గడియారం వంటి మహనీయులు బహుముఖరంగాలలో తమ ప్రతిభా దీధితులను ప్రకాశమానం చేశారు. సాహిత్‌ అందించిన స్పూర్తితో ఎన్నో సంస్థలు ఈ ప్రాంతంలో వెలసి అటువల్వీ సాంస్కృతిక రంగాలలో వినూత్న కాంతులు (ప్రనరించాయి. వివిధ ప్రాంతాలలో రంగా చేసుకొని నెలకన్ల ల నిర్వహీంటింది 1967లో రెండు రోజుల పటు మ లలల పదానభను క జుల పాటు పాలమూరు జిలా రచయితల మహాసభలను ఘనంగా జరుపుకొంది, న

యువరచయితలకు వేదికగా ఉపకరించాలన్న లక్ష్యంలో 1966 చనన

జనవరిలో “జ్యోతిర్మయి” కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించింది. భారతికి పసిడి కింకిణులు కట్టిన ముప్పది ముగ్గురు కవుల లలిత భావాంశు సంపుటి ఇది మూర్తిలో వామనుడైనా క్తీర్తిలో త్రివిక్రముడైన కీ.శేలాల్‌బహడద్దూర్‌శా'స్తికి అంకితమైంది.

మళ్లీ ఈనాడు-సాహితీ చైతన్యం నిండిన యువకుడు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ ఆధ్వర్యంలో మన జిలాకు చెందిన నూరు మంది కవితల సంకలనం వెలువడటం మనందరికీ హర్షదాయకం. నూతన శతాబ్దిలోకి అడుగు పెడుతున్న తరుణంలో గత శతాబ్దికి నంకేతంగా నూరు కవితలను (ప్రకటించటం కూడా బౌచితీమంతంగా ఉంది. అయితే కేవలం వచన కవితలనే ఎన్నుకొనటం చేత ('ప్రశస్తులైన పద్యకవులకు ఈ సంకలనంలో తావు లభించలేదు. మరొక (ప్రయత్నం ద్యారా ఆ అవకాశం లభించగలదని ఆశిస్తున్నాను.

సాహితీ సౌరభాలను నలుగడలా వెదజల్లిన (ఫ్రొాడకవులతో పాటు, పల్లవదశలోని తరుణ కవుల రచనలు “పాలమూరు కవితలో గోచరిస్తాయి. ఉన్నవూరు, కన్నతల్లి పైగల మమకారాలూ, వలసపక్షుల ఆ (కందనలూ, డంకెల్‌ టెర్మినేటర్‌ల వికృత రూపాలూ. . . మున్నగు వస్తు వైవిధ్యంతో అలరారుతూ పాలమూరు కవుల మనోభావాలకు దర్పణంగా ప్రకాశిస్తున్నది ఈ కవితా సంకలనం.

కవుల వెంటబడి రచనలు సేకరించటమూ, సేకరించిన వాటిని క్రమపద్ధతిలో కూర్చి పుస్తక రూపంలో ప్రచురించటమూ పెక్కువ్యయ ప్రయాసలతో కూడిన కృషి వీనన్నిటినీ అధిగమించి ఈ కార్యాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించిన సంపాదకుడు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌కు నా మనః పూర్వక అభినందనలు. 18 సెప్టేంబర్‌ 2000 ఆచార్య ఎప్వీ రామారావు సికింద్రాబాద్‌.

కకకకకాకాలాలలలలలలయయయజలణణణంలా ద్రవ ట్రన్పువగ్రు కవిత సచేతన స్వరం తెలంగాణ మాగాణంలో పాలమూరు సారవంత క్షేత్రం. కరువు దెబ్బలకు వడలిపోయినా జిల్లాలో సాహితీ సృజన పౌరుషం చెరిగిపోలేదు. అందుకు నిదర్శనం ఈ కవితా సంకలనం. ఎన్నడో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు * గోలకొండ కవుల సంచిక ” తెలంగాణ కవుల కీర్తి మందిరానికి గోపురం కట్టారు. ఆ సంపుటంలో పాలమూరు కవుల ప్రతిభ పరిమళించింది. మళ్లీ * జోతిర్మయి” సంస్థ పక్షాన చిరు కవితా సంపుటి వెలుగు చూసింది. పాలమూరు కవుల (ప్రతిభా రోచిస్సుగా మరో కవితా సంపుటి వెలువడితే బాగుంటుందని చిరకాలంగా అస గిదాదుల అభిలాష అయితే మా కోరికలకు స్వరూపాన్ని సంతరించిన కృషీవలుడు తరుణా ప్రతిభాశాలి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌. ఈ సంపుటిలో ఎన్నెన్ని అభిరుచుల ప్రస్థానాలు పరచుకున్నాయో గమనించిన వారికి ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. మండలాల మారుమూలల్లో మౌగిపడి ఉన్న మధురోహలకు రసవత్‌ రూపం ఈ సంపుటి. కవులూ, కవయిత్రుల ఖండికల్టో ప్రతిపాదంలో తారాడే కవితా లావణ్యం పరితలకు చైతన్య స్పర్శలాగా ఉంది. ఇక్కడ ఉదాహరణలు ఎత్తి చూపడం ఎంతని చేయగలం ప్రతిభాలతకు పందిరిగా వ్యుత్పత్తికోశానికి అలంకారంగా, సాధన గమనానికి సచేతనవక్తగా రూపొందిన ఈ సంపుటి అందరి ఆదరణకు పాత్రమైనది. దీని రూపశిల్ప భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌కు హార్దికాభినందనలు. ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి ఉస్మానియా విశ్చ్శవిద్యాలయం

పాలమూరు కవిత=ాాాకననకకననడదడాలనలులు శెభాష్‌ శ్రీకాంత్‌ శ్రీకాంత్‌ మంచి పేరేకాదు, మంచి స్వభావం కలిగిన విద్యార్థి పేరు కూడా మా ఉస్మానియా విశ్చవిద్యాలయం, తెలుగుశాఖలో ఎంతో మంది విద్యార్థులు డి(గ్రీలు తీసుకొంటుంటారు. అందరికీ మంచి ఉద్యోగాలు రాక పోవచ్చు. అందరూ రచయితలు కాకపోవచ్చు. కాని అయినంత వరకు కొందరు మాత్రం తమ ప్రతిభాపాటవాల చేత ఈ రెండింటినీ దక్కించుకొన్నవాళ్లున్నారు. నేను కూడా ఒకనాడు ఈ తెలుగుశాఖ విద్యార్థినే. కష్టపడి చదవడం వల్ల ఎం. ఎలో స్వర్ణ పతక (గ్రహీతనయ్యాను. శ్రీకాంత్‌ను చూస్తున్నప్పుడు నా విద్యార్థి దళ నాకు గుర్తుకు వస్తుంది. నేను నా గురువులపట్ల ఎలాంటి గౌరభిమానాలు చూపానో శ్రీకాంత్‌ కూడా అంతే. గురువులంటే, మిత్రులంటే, ముఖ్యంగా తనకు జన్మనిచ్చిన పాలమూరు జిల్లా అంటే అతనికున్న (ప్రమ గౌరవం మాకంటే ఎక్కువేమో అనిపిస్తుంది. (ప్రాధమిక విద్య మాత్రమే పాలమూరు జిల్బాలో పూర్తి చేసి పదేళ్లకే (ప్రక్క నున్న జిల్లాకు పరిగెత్తిన నాకు నా సొంత జిల్హా పాలమూరంటే ఎంతో (ప్రేమ, ఐతే ఆ(ప్రేమను నేను శ్రీకాంత్‌లో చూస్తున్నాను.

“పాలమూరు కవిత” పేర ఒక కవితా నంకలనాన్ని సమకూర్చడంలో శ్రీకాంత్‌ కష్టాలు నాకు తెలుసు. ఒక్కొక్కరిని ఎన్నిసార్లు కలిసి, ఎన్నిసార్హు అడిగి ఏ విధంగానైనా కవితను సంపాదించిన ఘనత శ్రీకాంత్‌దే తీరికతోపాటు ఓపిక, కవితా సంకలనాన్ని వెలుగులోకి తీసుకొని రావాలన్న కోరిక శ్రీకాంత్‌ను మాత్రమే కవితా సంకలన కర్తలలో ఒకనిగా నిలబెట్టాయి. అప్పటికీ ప్రచురితమైన కవితా సంకలనాల నుండి కవితలు (గ్రహించడం వేరు తాజాగా ఒక జిల్లాకు చెందిన సమ కాలికులైన విద్యత్కవులచే

కతనయయయయయయాలం దిలమూరు కవిత

"కవితలను రాయించి ఒక సంకలనంగా తీసుకొని రావడం వేరు. శ్రీకాంత్‌ ఈ పనికి శ్రీకారం చుట్టడమే కాక (క్రమరగా ఈ కృషిలో వంద మంది కవులను భాగస్వాములను చేయడం ఆయన పట్టుదలకు, కవితా సిపాసకు ఒక ఉదహరణంగా భావిస్తున్నాను. నాకు తెలిసిన సంకలనాలలో ముద్దు కృష్ణ 'వైతాళికులు' ఎంతో ప్రసిద్దిగన్నది. ఒక జిల్లాకు చెందిన కవులలో ఇంత ప్రతిభ ఉందా అని ఇతరులు ఆశ్చర్య పడే విధంగా ఈ సంకలనం రూపొందింది. ఆధునికత (110467 ౫) తో దేశీయత (14౪6) ని సంతరించుకొన్న ఉత్తమ కవిత సంకలనం ఇది. శ్రీకాంత్‌ చొరవ వల్ల ఎంతో మంది ప్రముఖులైన కవుల కవితామృతాధారల్లో పాలమూరు జిల్దా తడిసిపోయింది. బహుశా ఈ విధంగానైనా పాలమూరు జిల్లా కరవు ప్రాంతం అనే పేరు పోగొట్టుకోవడానికి అవకాశం లభించింది.

చివరగా ఒక మాట! ఎన్నో వ్యయ(ప్రయాసలకు లోనైనప్పటికి శ్రీకాంత్‌ పట్టువిడవని విక్రమార్కుడై ఈ సంకలనాన్ని తీసికొస్తున్సందుకు పాలమూరు జిల్లా వాసిగా నేనెంతో ఆనందిస్తున్నాను. ,అంతే కాదు, అతనికి ఈ సందర్భంగా బిల్టాకు సంబంధించిన (ప్రముఖులెల్ల అన్ని విధాలుగా సహకరించాలని కోరుతున్నాను.

ఈ సందర్భంగా కవిమిత్రుడు భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ను మనః పూర్వకంగా అభినందిస్తూ పరమేశ్వరుడు అతనికి సర్వదా శుభప్రదాత కావాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను. తేది 10.9.2000

-డామసన చెన్నప్పు అసోసియేట్‌ ప్రొఫెసర్‌ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం

పాలమూరు కవితా న్వరం

వర్తమాన సాహితీ సమాజంలోకి నూతన సహ(స్రాబ్దిలో మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్బా నుండి కొత్త చివుళ్లతో “పాలమూరు కవిత” కవితా సంకలనం రావడం సాహితీ ప్రియులకు ముఖ్యంగా మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్హా సాహిత్యాభిమానులకు, (ప్రజలకు సంతోషించదగిన విషయం. హేమాహేమీల్దాంటి వారు పూనుకొని చేయాల్సిన ఈ ప్రయత్నం యువకుడు చేయటం హర్షించదగిన విషయం . “పాలమూరు సాహితి పక్షాన యువకుడు భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ దీనికి అక్షర రూపం ఇస్తుండటం మెచ్చుకోదగింది. ఈ పాలమూరు కవిత వంద మంది కవుల మనోగీతాల స్వరాలతో రాగ కల్పన చేయబడి పురుడు పోసుకొంది. ఇది మరింత ఆనందాన్ని కలిగించే విషయం. దీని కోసం శ్రీకాంత్‌ పడిన తపన, శ్రమను మాటల్లో చెప్పలేం. అంచనా కట్టలేం. జిల్చాలోని ప్రముఖ, వర్హమాన కవులనూ, సమవయస్కులైన యువకవులను లేఖల ద్యారా పలకరించి, స్వయంగా కలిసి మాట్టాడి కవితలను సేకరించారు. ఇది ఎంత (శ్రమతో కూడిన విషయమో వేరుగా చెప్పనవసరం లేదు.

(ప్రతి కవి నుండి మూడు కవితలను పట్టుబట్టి రాయించి తెప్పించుకొని అందులో నుండి తనకు నచ్చిన కవితలను ఎంపిక చేసి శతాధిక కవుల నుండి వంద మంది కవితలను ఎంపిక చేసి “పాలమూరు కవిత” అందిస్తున్నారు.భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ గారు ఈ సంకలనంలో పేరు పొందిన, చేయి తిరిగిన కవులతో పాటు, కవిగా పేరు చూసుకోవాలనే తపనతో కలం పట్టిన కసుగాయల వంటి కవుల కవితలు కూడా ఉండటం విశేషం. ఆనందం, చైతన్యం, ఆవేదన, ఆ(క్రోశం, అనుభూతుల సమ్మేళనంతో ఈ కవితా సంకలనం ఉగాది పచ్చడి వలె నానా రుచులను మనస్సులకు అందిస్తుంది.

ఇందులోని కవులు స్పృశించని అంశం లేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. వరమాన సమాజం ఎదుర్కొంటున్న ఆటుపోట్టు, అసమానతలు, దోపిడి, వ్రవంచీకరణ, డొల్ల (ప్రజాస్వామ్యం, వెర్రితలలు వేసిన అస్పృశ్యత, కకకనకన ప

కకక డాం హలయయయయయయలలయణయయయి వరటలమూరు కవిత మతోన్మాదం, (శ్రమజీవుల ఆక్రందనలు, భావుకత్వం ప్రతిబింబించే ఉన్న ఊరు, తల్లి మనసు, వలస పక్షుల గోడు లాంటి అంశాలు కవుల కలాల్లో (ప్రాణం పోసుకున్నాయి. వస్తువైవిధ్యంతో అందాలు సంతరించుకున్నదీ కవితా సంకలనం. అయితే వచన కవితా సంకలనంగా చెప్తున్న దీంట్లో కొన్ని గేయాలు కూడా చోటు చేసుకొన్నాయి. విభిన్న కోణాల్లో ఉన్న కవితాభివ్యక్తిని చూద్దాం. ఆచార్య ప.యశోదారెడ్డి “నాదేశం' కవితలో “అబ్బుర వరచే కళావైద్మ్యం ఎత్తిన జెండాలుగా చేసింది/పండిన అనుభవం పండో బారిన కౌళలం రక్షా కవచమై పదిలపరుస్తూ / రాటుదేలిన రణనీతిని సొబగించింది వీరయోద్దలా నాదేళం / వీవుకు కండ్లూ వండ్లూ పెంచి స్వార్ధంతో పంట చేనంతా మేస్త/ ప్రగతి కల్లంలో తాలంతారాల్చి అదాలల్‌ చెట్టునీడన / భావిని నెమరేస్తున్సదున్సలా కనిపించింది నాదేశం” అన్న వాక్యాల్లో కౌశలం రక్షాకవచం, రణనవీతిని సాబగించిన వీరయోద్ద పదాల్లో ఒకనాటి దేశ బౌన్నత్యం కనిపిస్తే వీపుకు కండ్డూ పండ్లూ పెంచడం, (ప్రగతి కల్లంలో తాలు రాల్బడం, అదాలత్‌ చెట్టు నీడ, భావిని నెమరేస్తున్న దున్న పదబంధాల్లో కర్తవ్యాన్ని మరచిపోయిన త్రీర్చ ప్రగతిని ప్రజలకు అందించకుండా భోంచేయడం, అదాలత్‌ను అడ్డం పెట్టుకొని స్వషప్రయోజనాలు కాపాడుకొని, సంక్షేమం పట్టని పాలనను కళ్లకు క్షట్టిస్తుంది. ఆచార్య ఎల్టూరి శివారెడ్డి గారు “ కాలం బోలికి పోకు అది నిను కత్తులబోనులో నిలబెడ్రుత్తుంది / కాలాన్లి (ప్రళ్లించి భంగపడకు కరోగ్ర సత్యాల నగార్రా (మోగిన్తుంది / ఆలోచనా భోరణిని రాచపుండు కబళించింది ౮ ఈ విపత్తుకు మూలం దొరుకక/ కవులు కాలప్రవాహం ఒడ్డున నిలబడి /కలల వస్తాల్చి ఉతుక్కుంటున్హారు / ఎరుపెక్కిన నేల మీద పచ్చదనంగా (ప్రవహించాలని ఉంది” అన్నారు. కరోర సత్యాల నగారా (మోగిస్తుంది నన్ను

పాలమూరు కవిత==జ=కకకకకకకకాకాలాలు అనటంలో వర్రమానంలోని అస్తవ్యస్తాల్ని పట్టించుకోవద్దు. పట్టించుకుంటే కష్టాల పాలవుతావు అంటూ సమాజాన్ని చైతన్యం చేయాల్సిన కవులు కలలలో జీవిస్తున్నారని వేదన 'వెలిబుచ్చాడు. అయినా ఎరుపెక్కిన నేల మీద పచ్చదనగగా (ప్రవహించాలని ఉంది అనడంలో సమాజ సౌఖ్యంగా ఉండాలనే ఆకాంక్షను తెలుపుతున్నారు.

కోట్ట వెంకటేశ్వర్‌రెడ్డి “మనిషి ఇక్కడ బతికి ఎన్నాళ్సెంది / మట్టి కొట్టుకపోయిన సేద్యం అంతా బెంగాల్‌ దర్భకుని అవార్డు చిత్ర ఇతివృత్తం / తెలంగాణ రైతన్లుకు వురుగుమందే పెరుగుబువ్వు / ఎదురు తిరగనంత తాలం తెలంగాణ నూర్యుడు ఆం(భాలో అన్తమిన్తూనే ఉంటాడు”. “దు:ఖాన్నాంపుకొంటున్నా” కవితలో. “ తెలంగాణా సూర్యుడు ఆం(ధ్రలో అస్తమిస్తూనే ఉంటాడు”, “పురుగుమందే పెర్తుగుబువ్వ”, “అవార్డు చిత్ర ఇతివృత్తం” అనే మాటలు తెలంగాణా రైతుల దుస్టితికి అక్షర దర్పణాన్ని నిలబెట్టారు.

హిమజ్వాల గారు "పాట నదిలో” కవితలో జీవితాన్ని గురించి చక్కని వర్తచిత్రం చూపారు. “జీవితం పిరికివాడిని (ప్రేమించడు / ముట్టుకుంటే ముడుచుకొని పోటే టబ్‌మినాట్‌ మొక్క / జీవితం గడ్డకట్టదు, గజ్జెకడుతుంది” అనటంలో నిత్యచైతన్య, సంఘర్హ్షాులమయం జీవితం అని హృద్యంగా చెప్పారు.

కంప్యూటర్‌ కాలంలో పరుగులు తీస్తున్న మనుషుల మధ్య శిధిలమౌతున్న మానవ సంబంధాలను “మన మధ్య మంచుతౌరలు వడుతున్నాయి / ఎవరికి వారుగా వకాంతంలోకి జారిపోతున్నారు / రెపరెపకొట్టుకొంటున్లు గుండెకు తెలును / కన్లీళ్లను దిగమింగుకుంటున్లు

నతతకకాలాకాలలలలయయయయయయయవి వెంటమూరు కవిత

నజల నయనాలకు తెలును మనం దూరమైపోతున్హాం” అంటూ ఏకాంతంలోకి జారిపోవటం, రెపరెపకొట్టుకుంటున్న గుండె, మంచుతెరలు, వదబందాలు అనుబంధాలకు వడుతున్న బంధాలను కళ్ళకు కట్టించాయి.చెన్నకేశవరెడ్డి గారి “మనం దూరమైపోతున్నాం” కవితలో.

జె.చెన్షయ్యగారి “మా అమ్మ” కవిత “మా అమ్మ పచ్చినురగంత న్వచ్చుంగా కనులు తెరచింది కొని ఉయ్యాల జంపాల ఊగలేదు / తిన్సుంత సేపు పని చేస్తే మరికాస్తా వస్తుందని ఆపేక్షించింది / తానుమూత్రం ఆకలిని జయించింది.”అన్న మాటల్టో మధ్య తరగతి తల్లి జీవితాన్ని కళ్లముందుంచాయి.ఉయ్యాల జంపాల ఊగలేదు అనటంలో బాల్యం మరచి పోయ్యి చాకిరితో మునిగి తేలిందనే విశేషం కనపడుతుంది.

టి.వి.భాస్కరాచార్య “ ఛల్‌ ...అన్ను వస్త్రాలకని ఓటేస్తే / ఉన్ల వ(స్తాలకే రివర్స్‌గేరా / వద్దు...అది నీచం / వాడి మంచి మనస్సేకొట్టేస్తే / వాడి గుండెల్లో పొగానేస్తే / మంచి మనిపినై నిలువెత్తుగా నిలిస్తే బేష్‌ / ఇది చాలా బాగుంది... కానీయ్‌” అంటూ “భేష్‌” కవితలో వ్యంగ్యంగా నేటి ప్రజాస్వామ్యాన్ని నిలబెట్టి చూపించారు.

శ్రీమతి ఎన్‌,స్వయం'ప్రభ “నా చిన్ననాటి ఊరు” కవితలో “వేసవిలో వేసారి ఊరట కోసం ఊరికెళితే అళాంతే కాని ప్రశాంతి లేదు / వెస్టర్డ్‌ కల్ఫిర్‌ పట్టణాలకు దిగుమతి / ఇండియన్‌ కల్చర్‌ విదేశాలకు ఎగుమతి / పట్టణాల కల్చర్‌ పల్లెట్లూ్తకు దిగుమతి / నడక మంచిదంటూ మార్దింగ్‌ వాక్‌లు పట్టణాల్లో / పొలానికి నడచి వెళ్లడం నామోషీ పల్లెల్లో / ఒక నాటి ఉబ్బల జీవితం ఆత్మాహుతులు చేసుకున్న వైనాలు” అన్న మాటల్లో పల్లెల సహజమై జీవిత విధానం ధ్వంసమౌతుందన్న అవేదన వ్యక్తపరిచారు.

ననన

పాలమూరు కవిత తననన ననన నతన!

“మా చెమటల తడులు లేని (ప్రాజెక్టులు ఇలనులేవు /౮మా నాలుకపై నీటిబొట్టు పోసే వారే లేరు / ఎండిన మా డొక్కల సాక్షిగా మానేల మూగపోతుంది" నేలమూగపోతుంది అనే మాట ద్వారా కూలి దారుకని పాలమూరు కూలీ జీవితాన్ని చిత్రీకరించారు. “ఎండిన డొక్కల సాక్షిగా” అన్నకవితలో మాదిరాజు హరినందన్‌రావు.

“వలస పక్షులు” కవితలో “ఇతరుల వచ్చదనం కోనం / తమ్మ రక్తాన్సి స్పేదీకరించే చెమట మనుషులు ” పచ్చదనం అనే పదం సౌభాగ్యానికి ('ప్రతీకగావాడి కూలీల వలస జీవితాన్ని చెప్పారు. ఎం.పి.రమేష్‌బాబు గారు.

బూర్లుల శ్రీనాధశర్మ “యట్టి దిబ్బ నీటి చుక్క రుచి చూని ఎన్మాళ్లయిందో / తడారిపోయిన నాలుకలా / ఈ పాలమూరు బీడు పొలాలు ఏరోజు తడిసీ పోతాయో / ఆ రోజు నా పాలమూరుకు వర్జాకాలం“ అంటూ వర్షక్రాలం కవితలో తడారిపోయిన నాలుక పదబంధంలో సేద్యం చేయబడని పాలాలను సతికి తెప్పించారు.

కె.ఎన్‌-చారి గారి “డీ హైడ్రేషన్‌” కవితలో “రీరం మీద శ్మశానం పరచుకొని విస్తరిస్తోంది” అనటంతో బతికినా చచ్చినట్టుండే రైతులను కళ్లకు కట్టించారు. “చంద్రుడు పాడు రోగంతో వెన్సైలించటం మరిచిపోయాడు” అని సంక్షేమం సంగతి మరచిన ప్రజూపాలకుల (ప్రవర్తనను చూపించారు. పాలాలు డీహై(డ్రేషన్‌కు అంటే నీరు లేని తనానికి గురయ్యాయని చమత్కరించారు. .

“వసంతం వచ్చిందని కోయిలనైపోయా / నల్లగా ఉన్హానని కాకీనని తరిమికొట్టారు / వర్షాకాలం వచ్చిందని నల్లని మేఘాన్సైపోయా / వరదలు చాతనవునా ననా సనన పన పనన సా నసనననానలననననలనన

కలల జలలయయయం పాలమూరు కవిత తెచ్చానని తిట్టిపోశారు” అంటూ “మనోగీతం” కపితలో ఆనందీశ్చర్‌లెడ్డి గౌరు పైపై మెరుగులకు విలువిచ్చే ప్రజల మనస్తత్వాన్ని అక్షరాల్లో మాపారు.

“నువ్విప్పుడు కోతికొమ్మచ్చి ఆడుకోవాలంటే డంకెల్‌ అనుమతి

తీనుకోవాలి / కేబుల్‌ నైర్‌ కొండ చిలువై వెంటాడితే మనం రిమోట్‌ కం(ట్రోలర్‌ లోకి కుంచించుకుపోతాం / ఆనవాళ్లుకోల్పోయిన అజ్ఞాత వానులమౌతాం/ గ్లోబలైజోషన్‌ నీ బతుకును తుత్తునియలు చేపే బుల్‌జోజర్‌” అంటూ చక్కని అభివ్యక్తితో బలంగా (ప్రపంచీకరణ మనపై చూపే ప్రభావాన్ని మనస్సుకు పట్టేలా కళ్లకు కట్టించారు. డంకెల్‌ అనుమతి, కేబుల్‌ వైరు కొండచిలుక,రిమోట్‌ కంట్రోలర్‌ ఆదునిక (ప్రతీకలతో భావాన్ని సూటిగా చెప్పారు కె.నవీన్‌.

బి.రజనీకాంత్‌గారు “కష్టజీవి చెమటీబొట్టును కావాలని ఉంది/ బంగారు వంటలు పండించినప్పుడు అతనిలో కలిగే అనుభూతిని కావాలని ఉంది / (శ్రమబీవి చీకటి మిగిలించుకొన్లు దీపమైతే / దాని వెలిగించే నూనె బొట్టు కావాలని ఉంది” అంటూ చీకటి మిగిలించుకొన్న దీపంగా శ్రమజీవిని పోల్చడం చాలా బాగుంది.

'నగరం'” కవితలో ఉమ్మెత్తల లక్ష్మీ నరసింహ మూర్తిగారు, సొంత డబ్బాలనాదం, నీతుల గోతులు తీయడం వెన్నతో పెట్టిన విద్దె, నగరం ఒక పుష్పక విమానం, ఒక కాగితం పువ్వు, అవసరాల గదుల పొరల్లో స్వార్ధపు నీడమేడల్లో లాంటి వాక్యాలలో నగర జీవితాన్ని నగ్నంగా చూపారు. పుష్పక విమానం నగర జనసాం(ద్రతను జ్ఞప్తికి తెస్తే కాగితం పువ్వు అనుబంధాన్ని వదిలేసిన నగరాన్ని పట్టిస్తుంది.

స్వయంప్రతిపత్తి" కవితలో గుముడాల చకక్రవర్తిగౌడ్‌ గారు స్వయం ప్రతిపత్తి లేని దేశాన్ని చూపించారు. “వీ కలమైనా (ప్రజల వక్షాన గొంతెత్తితే ఆ కలాల తలలు తెగిపోతాయి.” అన్న వాక్యంలో నిజాలను తొక్కిపెట్టే రాజ్య స్వభావాన్ని ఎత్తిచూపారు.

వావ...

పొలమూరు కవిత====ాాుకకకకకకకకకకకకకకకకతకతతతతతతకకకకకకకకకకకకకకకకతతతతకకకకలా

కొడుకును కదన భూమికి కానుకగా ఇచ్చిన తల్లి “తనయుడి శవయా(త్రలో దేశమాత ముద్దు బిడ్హడైనాడన్లు ఆనందం ఆ తల్లి మననుకు నంజీవని అవుతుంది” అని "తల్లి మనసు” కవితలో తల్లి మనసును చూపెట్టారు హెచ్‌.పరిమళ. .

“దాహం ముదిరిన నోళ్లు మంచువూలకు రంగులు అద్దుతున్హాయి/ దూలం విరిగి పడడంతో కూలినగోడ చక్రవాతం బారిన పడిన / భూగోళంలా వెక్కివెక్కీ వీడుస్తుందనుకుంటే / వెన్నెముక నాగలి పన తెలునుకోలేని మూర్ధత్తమే / మృతనము(ద్ర ముత్యాలుగా మారడం వాస్తవమే” అన్న వాక్యాల్టోని దాహం ముదిరిన నోళ్ళు, రక్తాలరంగులు దూలం విరిగి పడటం, చ(క్రవాతం టారిన పడిన భూగోళర, వెన్నెముక నాగలిపస్క మృత సము(ద్ర ముత్యాలు అను (ప్రతీకలతో “సమరచి(త్రం” కవితలో రాజ్య విస్తరణ (ద్రురాక్రమణ చేయాలనుకొనే దేశం రక్తాల రంగులు అద్దటం, ఉ(గ్రవాదానికి ప్రతిబింబంగా, ఉ(గ్రవాదపంజాతో ఇబ్బందుల పాలవుతున్న దేశాన్ని చ(క్రవాతం బారిన పడిన భూగోళం అనే మాటతో వ్యంగ్యవైభవం చూపించబడిందీ కవితలో.

“నీ వున్నవుటిక్సీ మేమున్లు ఇవుటికీ హస్తీిమ శకాంతరం / మీ సిద్దాంతాలు ఎంత వరకు ఆచరణ యోగ్యమని తేల్చుటకు కమిటీని వేశాం/ నివేదిక సానుకూలంగా లేదు / నీ శత జయంతి కానుకగా అహమ్మదాబాదు అల్లర్లు జరువుకున్హాము ౮ మన్చించు మహాత్మా మన్దించు” అంటూ దేశంలో సత్యాహింసలకున్న స్థానాన్ని వ్యంగ్యంగా ప్రకటించారు ఉందెకోడు రత్నయ్య గారు.

“సాకడానికి పొట్టనింపడానికి పోరుచేన్తూనే ఉన్జావు / మళ్లీ మళ్లీ ఓడిపోతూనే ఉన్నావు / మట్టిలోని కణకణములో నీ ఘర్మజలమే దాక్కొని ఉంది / కక్ష కట్టిన మునురు దెబ్బకు కువుకూలిన మట్టి మిద్దెైలా కూలిపోతున్న బతుకు” అంటూ జయసింహారెడ్డిగారు (శ్రమజీవి ఓడిపోతున్న

22౩౭2222 పాలమూరు కవిత వైనాన్ని తెలిపారు.

“చెమటను బీవనదిలా (ప్రవహింపజేస్తున్న కష్టబీవి చివరి(భ్రమణానిక్రి వులిస్టావు నూచిస్తాడు “అంటూ “కచ్చజీవి” విజయం సాదించి తీరుతాండంటున్నారు నందిగామ కిశోర్‌గారు.

“అమ్మపై కాలేసి పడుకొని చెప్పే కబుర్లు ఇకవ్లామ్‌ బ్యాక్‌ జ్ఞాపకాల్తే/ ఆకాళం లాంటి జీవితం అమీబాలా కుంచించుకుపోయింది/నా గతస్మృతులు గుర్తుకు తెచ్చుకోవాలంటే వొడి అనుమతి కావాలి” అంటూ “కొత్త జీవితం” కవితలో స్తీ జీవితానికి భద్రత, స్వేచ్చ లేకపోవడాన్ని సున్నితంగా ఎత్తిచూపారు కె.జయశ్రీ,

“ కపట, మోనం అమెరికన్‌ డాలర్లు, ఎన్లికల ముందు పేదవాడు దేవుడు, తర్వాత (గ్రౌండ్‌లో వుట్‌టాల్‌ చేతులు చీకటి తెరలు దించుతాయి, నమ్మకాల ఎరువు చెమట నీటితో ఛలాలు కాన్తున్హాయా చెట్టు ముళ్లుపొడుచుకు రావటం తవు” పదబంధాలలో సమాజ సౌఖ్యానికి నేటి రాజకీయం చీకటి తెరలు దించుతుందనే వాస్తవాన్ని బి.వెంకటయ్యగారు కళ్లకు కట్టించారు.

“ఒంగొంగి నలాం చేస్తున్సు రూపాయకు సెల్యూట్‌ చెయ్యలేక నీ తొల్లి ఓటమిని ఒప్పేనుక్షుంది / ఇక్కడ వులి అయిన వులిలాంటి బతుకైనా వేటగాని బాణానికి బలిక్రావలనిందే / ఇలా మిగిలి ఉన్ఫుందుకన్నా నేను గర్చవడుతున్నాను” అన్న మాటల్లో జనజ్వాలగారు “ పుణ్యభూమి నాదేశం నమోనమ:” ల్రో (ప్రపంచీకరణ, ఆర్థిక సామ్రాజ్యవాదం నీడలో వర్ధమానదేశాల స్తితిని వర్లించారు.

“జీవితాలన్నీ (గీష్మాలయ్యాయి /“నంబంధాలన్నీ ఎండమావులణ్యూయి/ జీవితమే యాంత్రికం అయినవుడు పెదాలపై పదాలెల్రా వూస్తాయి / పెదాలు వాడిపోయి ఎన్హో రోజులయ్యాయి / ఆవును...

జీవితమిపుడు క్రాగితం వున్సుంత వాసన” అన్న వాక్యాలు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ తనవి

పాలమూరు కవిత==ాాాాుకకకాడతకకకకడానకలలు “ఎండమావులు” కవితలోనివి. మానవ సంబంధాల్లో చొచ్చుకొచ్చిన యాం(త్రికతను చూపించిందీ కవిత. జీవితాలు... (గ్రీష్మాలు, సంబంధాలు... ఎండమావులు, పెదాలపై పదాలు పూయడం, కాగితం పువ్వు పద బంధాలతో మాయమై పోతున్న మానవతను, అనుబంధాన్ని బలంగా ఆవిష్కరించారు.

“మా ఊరు” కవితలో విరజాజి రాంరెడ్మిగారు “మా ఊరి పెద్దలు నిరుపేదల పీక్కుతినే గద్దలు / పాముచావదు, కర్ర విరుగదు/ ఇదీ మా ఊరి పెద్దల ఘనకార్యం / పెద్దలు ధూళిపేరిన అద్దాలు” అంటూ ఊళ్లో పాతుకుపోయిన భూస్వామ్య పెత్తందారీతనాన్ని వారి నక్కజిత్తుల స్వార్థాన్ని మనముందుంచారు.

“ కాలిపోతున్న బాల్యం” లో ఆర్‌.కె.చంచల “బానిస (గ్రహణంతో బాల్యం మొద్దుబారిపోయింది / తేజస్సు కురిపించాల్సిన చిన్నారులు అస్తమిస్తున్న సూర్యునిలా చీకట్టో కలిసిపోతున్నారు” అంటూ బాల కార్మిక వ్యవస్థను చూపించారు.

చెట్ట విషయంలో మనిషి చేస్తున్న దుర్మార్గాన్ని శ్రీమతి.శె.ఎ. ఎల్‌, సత్యవతిగారు “నేల తల్లిగుండెకు తియ్యని గాయం చేన్తూ మొలక తలఎత్తింది/ఎన్నిన్లో నిజాలు చూసినా వీనాడు నోరు వివ్పదు / న్వాయం కోరేందుకు దానికి నోరేది? వలనపోయేందుకు దానికి కాళ్లేది!”” అంటూ ఎదురు తిరుగలేక తలవంచి నిళ్ళబ్ద ని(ష్కమణం చేస్తున్న తీరును అద్భుతంగా అక్షరీకరించారు. నేలను చీల్చుకొని మొలకెత్తడాన్ని నేల తల్లి గుండెకు తియ్యని గాయం అనటం ఎంతోబాగుంది.

సమాజంలోని అన్యాయం అసమానతలు, అ(క్రమాలకు ఊబిని ప్రతీకగా చేసి “అందరు ఇక్కడే పొరపడ్డారు / తక్కువ అంచనా కట్టారు/ ఇక్కడ ఎంత (వయుత్హించినా / అంతకు రలెట్టింవు బలంతో కూరుకుపోతుంటారు” అంటూ ఖాజామొయినొద్దీన్‌ గారు వర్షచి'త్రం వేశారు.

“నీగమ్యం ఎటు?” కవితలో (ప్రపంచీకరణకు కకావికలైసోతున్న

జకకకకకకలాలంయయయయయయయయ వెలమూరు కవిత

సామాన్యుణ్మి “ప్రపంచ బ్యాంక్‌ చేతిలో దేళమాతను తాకట్టు పెడుతుంటే / నిలువుగుడ్తేనుకొని నిలబడ్డమేనా నీ డ్యూటీ / అపాంన ఆహుతవుతున్ల చ్చళ్యాన్లి చూస్తూ మనస్సులో గొణుక్కోవడమేనా / చీకటికే పేరు మార్చి వెలుతురనే (్రమలు పెంచి / ఆకలి గొంతుకలకు అణుబాంబులు పెడుతుంటే నిరాస్తక్తంగా తిరుగడమేనా నీ గమ్యుం” అంటూ సరైన దారి వెతుక్కోవమని హెచ్చరిస్తున్నాడు జె.లక్ష్మణ్‌కుమార్‌.

బత్తుల శ్రీనివాసులు “చూపుడు వేలు ముడుచుకుంటే” కవిత విజయాల కోసం మానవుని అన్వేషణకు అక్షరాల అద్దంలో చూపింది. గుండె గదుల్లో నముద్రాల్లి నింవుకాని కెరటాల్లి అక్షరాలుగా పాదుగుతాను” అనటం “చూవుడు వేలు ముడుచుకుంటే వెనక్కు తగ్గాడని అనుకోనక్కరలేదు/ (ట్రిగ్గర్‌ నాక్కడానికి కూడా కావాచ్చు” అనటం ఓటముల లోంచి గెలుపుల వైపుకు ప్రస్థానం చేసిన మనిషిని చూపిస్తుంది.

“ఎన్సైన్సి మానవ కంకాళాలు వేదన చెదలు పట్టి కరిగి పోయాయో/ కుసుమం వికసించిన చోట విషజ్యాలలు ఎగసి పడ్డాయి” అంటూ “దాగుడు మూతలు” కవితలో నాయకంటి నరసింహశర్మగారు జీవితం అడే దాగుడు మూతల ఫలితాలు పలికించారు.

కె.కిశోర్‌బాబు, అశోక్‌బాబులు “పారేసిన అరటి లొక్క బిల్లలాడీిన బుక్కు” అంటూ స్వర్ణోత్సవ స్వాత్రంత్ర్యాన్ని వాస్తవీకరించారు.

మనిషిని అంటి పెట్టుకొని ఉండే దు:ఖాన్ని “పుట్టినప్పుడు చచ్చేటవ్పుడూ మావెంట ఉండేది నున్వే/దు.ఖమా నీవు మమ్మల్లి వదలి వెళ్లిన మరుక్షణంలో అలవాటులేని ఆనందాన్ని పట్టలేక గుండెలు పగిలి చస్తాం” అనటంలో సగటు మనిషి జీవితానికీ దుఃఖానికీ విడదీయలేని అనుబంధం ఉందని దాసరి పరం దౌములు కవిత “దు:ఖం” సాక్ష్యం చెపుతోంది.

జన్ను ఈశ్వరమ్మగారు “ఇక్కడ” కవితలో “మానవత్తం నజీవ దహనమౌత్రున్హది / అందలమెక్కి అవినీతి అధిపత్యం చేస్తుంటే / చరిత్ర చనన

పాలమూరు కవిత ==ాాకకకకాలకనకుకాననకానకానాల: కార్చిన కన్లీరు / ఎవరు చేయగలరు పన్ఫీరు” అంటూ దూరమౌతున్న మానవత్వాన్ని చూసి ఆవేదన వెలిబుచ్చారు.

“మిట్టపైరు నోట్లో మట్టి గొట్టిపోయింది / మిరపపంట పండకుండానే కంట్లో కారం జల్హిపోయింది / కన్లై(రజేసిన కాలం గాలమై తగిలితే కన్చీటి

ఉం ళా బతుకే మిగిలింది అంటున్న గట్టు మనోహరరెడ్డిగారు రైతన్నను దెబ్బతీస్తున్న ప్రకృతి వైపరీత్యాలను, సంక్షేమం చూడాల్సిన ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం జవాబు దారీ తనాన్ని మరచిపోయిన వైనానికి వాస్తవచిత్రీకరణ చేశారు రైతుబతుకు కవితలో. అన్ని కవితలను చూపించటం సాధ్యం కాదని కొన్నింటిని మాత్రమే సంకలనం విశిష్టత కోసం ఉదహరించాను,

చేయి తిరిగిన అక్షర శిల్పంతో, వ్యంగ్య ధోరణితో, వాస్తవికతకు, భావుకతకు అద్దం పట్టే కవితలు ఇందులో ఇతోధికంగా ఉన్నాయి. మచ్చుకు కొన్నింటిని మాత్రమే చూపించాను.

ఈ “పాలమూరు కవిత” సాహితీలోకంలో తనదైన స్టానాన్ని నిలబెట్టకుంటుందని చెప్పటం అతిశయోక్తి కాదు. ఇందుకు నడుం కట్టిన యువకవి, సాహితీమిదత్రులు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ కు అభినందనలు. మహబూబ్‌నగర్‌ వల్లభాపురం జనార్దన 7 ఫిబ్రవరి 2001 కన్వీనర్‌

(ప్రజా సాహిత్య వేదిక

కరువు నేల కరుణించిన వేళ నాదేశం' లాంటి దేశభక్తి కవిత్వంతో ప్రారంభమై శ్రమైక జీవుల”మంటూ పాలమూరు జిల్లా స్వరూవాన్ని బహిర్షతం చేసిన కవితా సంకలనం ఇది, నూతన సహస్రాబ్ది సాహితీ చరిత్రలో పాలమూరు కవిత" వెలుగు చూడడం జిల్లా కవిత్వం చేసుకున్న అదృష్టం | కవిత్వం త్తీరని దాహం. కవిత్వం ఆలోచనామృతం అంతరాంతరాల్లో నిక్షిప్తమైన ఆలోచనల్ని అనుభూతుల్ని, అనుభవాల్ని అక్షరాల్లోకి అనువాదించడమే కవిత్వం మనిషి పడే వేదన నుంచి జనించే అంతళ్ళతే కవిత్వం. కొందరికి కాలసాగరంలో కలం ముంచి జీవితపు కాగితం మీద అక్షరీకరించడం తెలుసు. కొందరికి జీవితంలోని వివిధ దృక్కోణాలను, దృశ్యాలను దర్శించి వాటిని మనో ఫలకంపై ముద్రించుకుని అక్షర కావ్యాసుపై నిక్షిప్తం చేయడం తెలుసు కవిత్వంలో శబ్దం బహిర్గతమైనది అర్ధం అంతర౦ంగికమైనది ఒకటి ఆస్వాదనకు సంబంధించినదైతే మరొకటి హృదయానుభూతికి సంబంధించినది, అయితే కవుల్లో ఒక్కొక్కరిది ఒక్కొ దృక్కోణం. శైలీపరంగానూ శిల్చ్పవరంగానూ, రచనా పరంగానూ ఒక్కొక్కరిది ఒక్కో దృష్టాంతం చూపు ఎక్కడో ఆక్కడ రూపు ప్రతిరూపమై నిలుస్తుంది. భాష భావం ఒకదాని కొకటి పోటీపడినప్పుడే కవిత్వం నిలుస్తుంది ఆ కవిత్వం పది మంది మెచ్చినప్పుడు మరింత రాణిస్తుంది లీ కరవునేలపై కూడా కవిత్వం విరగబూసిందనటానికి నిదర్శనం ఈ “పాలమూరు కవిత ' కవితా సంకలనం. ఎన్ని వసంతాలు వాలాయో? ఈ కవితా సుమాలు విరదూయడానికి. . . ఎన్ని కోయిలలు కూసాయో! ఈ కవితాగానం చేయడానికి .. పాలమూరు ఎప్పుడూ వసంతం వాలని ఫ్రకృతి పదిమందికి అది వికృతి ఇక్కడ కోయిల పొడలేదని కాదు. కావలసినంత వనరులు లేవని ఇక్కడ (గ్రీష్మం ఉందని కొదు . వసంతం వాలదని. అయితే ఇక్కడ వ్యవసాయ క్షేత్రానికి, సాహితీ క్షేత్రానికి. కరువుకు వసంతానికి మధ్య ఉన్నంత తేడా ఉంది. కరువు కాలసర్పం పడగ విప్పినప్పటి నుంచి ఇక్కడ వ్యవసాయం జడలు విప్పదు అది ప్రకృతి ధర్మం. అయితే (ప్రవృత్తి ధర్మం. సాహితీ క్షేత్రానికి ఎటువంటి లోటు లేదు కోయిల కూసిన్మా కూయక పోయినా కరువు కాటేసినా కాటేయకపోయినా ఇక్కడ సాహితీ బీజం +మొలకెత్తక మానదు ఆ సాహితీ ఫలాలు పదిమంది పంచుకోకతప్పదు. కరువుసీనులో సాహిత్య బీజం మొలకెత్తుతుందా? పాలమూరులో సాహిత్యం ఇంకా బతికే ఉందా? తినడానికే తిండి లేదు సాహితి పీపాస ఎక్కడిది? పాలమూరులో కూడా కవులు కళాకారులు ఉన్నారా? ఉంటే ఒక్కరూ పైకి కనబడరేం-? నానన

పాలమూరు కవిత === కనబడినా-వారిలో కవిత్వమెక్కడిది? అన్న యక్ష ప్రశ్నలకు విమర్శలకు సమాధానమే ఈ 'పాలమూరు కవిత " కవితా సంకలనం, మూర్చలు విమర్శించినంత మాత్రాన మన సాహిత్యం చచ్చుబడుతుందా? పదిమంది పది రకాలుగా వ్యాఖ్యానించినంత మాత్రాన మన పాండిత్యం పరువుపోతుందా? మనమేంటో మనకు తెలుసు మన సాహిత్యమేంటో పదుగురికి తెలుసు. అకారణంగా విమర్శలు చేసినంత మాత్రాన-చిన్న దీపం కూడా వెలుగు నివ్వడం లేదా? మన సాహిత్యమూ అంతే ఎన్నో సాహిత్య శిఖరాలకు చేరుకున్న పాండిత్యం మనది ఎందరినో సాహితీ ఉద్దండులను ఓడించిన ఘనత మనది క ఊహలు ఉద్భవిస్తాయి. ఆలోచనలు అంకురిస్తాయి ఆలోచన ఆచరణకు పునాది. భావం కవిత్వానికి నాంది ప్రపంచంలో ఏ దేశానికి లేని సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు మన దేశానికున్నాయి. అందుకే మన దేశమంటే మనకు గౌరవం. (ప్రేమ. దొంగోడు దోచికెళ్ళినంత మాత్రాన మన దొరతనం పోయిందా? పక్కోడు పట్టుకెళ్ళినంత మాత్రాన మన పరువు పోయిందా? ఎవరు ఎన్ని విధాలుగా భారతదేశాన్ని బాధపెట్టినా . మొక్కవోని స్టైర్యంతో మన భారతమాత అమృత వచనాలనే కురిపిస్తూంటుంది. ఆ ధైర్యమే అందరిక్లీనూ. అందుకే భారతమాతను స్తుతించని ప౦డితుండడు దేశాన్ని వర్షించని కవి ఉండడు అందుకే శాస్త్రం అలికిన పాలం నాదేళం / విద్దెలు నించిన గాదె ఈ దేళం" (డా! పి.యశోదారెడ్డి) అని గర్వంగా చెప్పుకునే స్థితి ఉందంటే మన దేశ కీర్తిని ఎంతని పొగడగలం ఆ సేతుహిమాచల పర్యంతం అఖిండమై నిలిచిన దేశాన్ని సాహిత్య సుందరిగా అభివర్షించడం కవి లోచూపుకు తార్కాణం పాలితులకు పీడితులకు ఎప్పుడూ ఘర్షణే. ధనవంతుడికీ దరిద్ర నారాయణుడికి ఎల్లప్పుడూ సంఘర్షణే కలిమిని లేమిని బేరీజు వేసుకోవడం కూడా కవులకే చెల్లింది. “కారు చీకటిలో కాంతి కిరణం నీవు ఓ వరంధామా/” ( ఆచార్య ఎస్వీ రామారావు) అనటం ఆ నిరుపేదకే చెల్లింది. తను నివసిస్తున్న రమ్యహార్య్యం గురించి, తలదాచుకోవటానికి నీడైన లేని దరిద్ర నారాయణుని గురించి కని తపనపడటం అతని మానవతావాదానికి నిదర్శనం యాభై ఏళ్ల భారతావనిని సమీక్షిస్తే-ఏమీ సాధించలేమనే కరోర సత్యం తేట తెల్లం చేదు మాత్రలే ఎక్కువ. తీపి గుర్తులే తక్కువ భారతదేశం ఒకప్పుడు నందనవనం ఇప్పుడు విదేశివనం, పెట్టుబడుల హింసతో దేశం నలిగిపోతోంది అక్కరకు రాని యంధత్రాలన్నీ అడుగడుగునా మొలుస్తున్నాయి మళ్ళీ పరాయి పాలన సాగించడానికి? “యాభై వీళ్ల అమ్మబడిలో అన్లీ రక్తవుష్పాలే ( ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి) అని అనడం అందుకు సాక్ష్యం, జీవితం ఎడారిగా మారుతోంది. జీవనం ఎండమావిగా తయారవుతోంది లేకపోతే “మనం దూరమైపోతున్హాం, ఎవరికి వారుగా విడిపోతున్నాం” ( ఆచార్య జిచెన్నకేశవరెడ్డి) అన్న ఆలోచన కవి

కుకా ారాంుాలనాణయాణాలకాణణాలయయయయయయయణయణ దప ద్రిర్య్రం చు కవిత దృష్టికి ఎలా వస్తుంది మనమధ్య మంచుతెరలు పడుతున్న సంగతి మనం రోజూ గమనిస్తూనే ఉన్నాం. మన మధ్య బంధాలు లేని సంగతి మనం అనుభవిస్తూనే ఉన్నాం, త్న మనకు జన్మనిచ్చిన అమ్మ "పై ఎందరు ఎన్ని రకాలుగా చెప్పినా, వర్షించినా ఇంకా చెప్పాలనే ఆతృత కవుల్లో ఉండనే ఉంటుంది. అందుకే అమ్మ అందరికీ ఆదిగురువు నవమాసాలు మోసి కని,పెంచిన అమ్మ" తనం మీద అనురాగం ఉండని దెవరికి? ఆ కమ్మదనం రుచించనిదెవరికి? “పాలమూరు గడ్డమీద మా అమ్మ వచ్చిపాలను రగంత స్వచ్చంగా కనుతెరబింది*" (డా జె చెన్నయ్య) అని అనడం కవికి ఉన్న ఊరుసై కన్న తల్లిపై ఉన్న అవ్యాజ ప్రేమ అవగతమవుతుంది అమ్మ'ను కవిత్వీకరించడమే కాదు కంటికి రెప్పలా చూసుకోవాల్సిన బాధ్యత కూడా కవికుంది భారతదేశం ఏది చేసినా ఆది సంచలనం పోథభ్రాన్‌ అణువిస్ఫోటనం అందుకు నిదర్శనం 'బుద్దుడు పుట్టిన పూర్ణిమనాడే పోభ్రానులో అణుస్సోటనం *( ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకట్‌రెడ్డి ఇది ఇంకా సంచలనమే అబ్వ(స్త్ర దేశంగా ప్రపంచంలో మన దేశానికి గుర్తింపు తెచ్చింది ఈ సంచలనమే. పంచశీలపై శాంతి సంతకాలు వివర్షమై చాలా రోజులయ్యాయి పొత్తులు ఎత్తులుగా మారి విధ్యంసమయ్యాయి విశ్ళంలో అవనికి గల ఓర్చు, సహనం మరేదానికి లేదంటే ఆతిశయోక్తి కాదు. మనం ఏమి చేసినా, ఏది చేసినా సహనంతో ఓర్చుకునే పౌజన్యశీలి భూమాత నాగళ్ళతో నీ గుండెను చీల్చినా గడ్డపారలతో అడ్డంగా పెకలింబినా . నమర్సణానికి నీవు చక్కని తార్కాణం (డా పొద్దుటూరి ఎల్టారెడ్డి) అంటూ భూమాతా సహనాన్ని కవిత్వీ కరించిన దృష్టి అక్షరసత్యం ఉమ్మినా అమ్మినా తన్నినా రోసీనా, ఏది చేసినా మన్‌ అమ్మలా ఆదరిస్తావు . చేరదీస్తావనడం ఒక్క భూమాతకే చెల్లింది ర్‌ జీవితం అందలికీ భారమయింది అందని (ద్రాక్షయింది. ఇప్పుడు గడవడమే దినదిన గండమయ్యింది జీవితమన్నాక సంసారం పిల్లలు-వగైరా సెళ్ళీడు కొచ్చిన వారిని పెళ్ళి చేయడం తల్టిద౦డ్రుల విధి అందునా అమ్మాయి పెళ్ళి చేయడం వారికి తరగని భారం, అప్పు చేయడం, వడ్డీలకు వడ్డీ కట్టడం, తీవ్ర మనస్థాపం చెందడం వలన ఆ తల్లిదండ్రులకు మిగిలేది దు'ఖమే. అప్పులతో ఆడంబరాలకు సోతే కలిగే సంబరం శ్షణికమని మిగిలించే దుఖం శాళ్టతమని” (డా; శివార్భక విజయకుమార్‌) అనుభవపూర్వకంగానైనా పెళ్ళి చేసిన వారికి తెలుస్తుంది అప్పిచ్చేవాడు దేవుడే-ఇవ్వకపోతే దయ్యమై వెంటపడతాడు (ప్రస్తుతం కంప్యూటర్‌ యుగంలో మనిషి ప్రస్థానం ఎక్కడికో తెలియదు మనిషి పల్లెవిడిచి

పొలమూరు కవిత == డాలాలుడాలు నాలు చాలా రోజులయ్యింది. పట్నం బాటన పట్టి పదేళ్ళకెక్కువయ్యింది పల్లెలు ఇపుడు పాడుపడ్డవి పట్నం వాసనలు చూస్తున్నవి. ఊరు విడిచిన మనిషి ఊరు పేరు చెబితే ఊసురోమంటున్నాడు. పట్లుం వాసన రుచి మరిగి పరుషంగానే ఉంటున్నాడు. మారుతున్న కాలానికి పల్లెలు కూడా పట్నం బాటన పట్టాయి ఇప్పుడు పల్లెలు పాడుబడ్డ స్మశానాలే “ఒకనాటి ఉబ్బల బీవితం-నేడు దుర్చర బీవితం” (ఎస్‌.స్వయం(ప్రభ) అన్నమాట అక్షరసత్యం. మనిషి ఇవుడు పల్టెటూరు ముఖం చూడాలనుకోవటంలేదు. వట్నం నీడలో సేదతీర్చుకోవాలనుకుంటున్నాడు ర

పాలమూరు కరువు జిల్దా. ఆకలికి ఆలమటించే జిల్లా. వలసలకు ఖిల్దా, దేశంలో ఎక్కడైనా ప్రాజెక్ట్‌ కడుతున్నా ఎక్కడైనా భారీ భవంతి కడుతున్నా అక్కడ ఉండేది పాలమూరు కూలీలే, పని ఎక్కడ ఉంటే పాలమూరు కూలీలక్కడే. పాలమూరు కూలీలు దశాబ్దాల దరిద్రులుగా దేశదిమ్మరులయ్యారు. బుక్కెడు బువ్వకు దేశమంతా దాసోహమయ్యారు. ఎండిన మా డొక్కల సాక్షిగా మానేల భూగపోతుంది. మా బిల్లా ఎడారి అవుతోంది.” (మాదిరాజు హరినందన్‌) కావడమే తరువాయి. ప్రకృతి కన్నె(ర్రకు, కరువు రక్కసికి పాలమూరు ఎవుడో బలయిపోయింది. వలసలకు వర్యాయపదమ్రైపోయింది

మనిషి ఆశల రెక్కలతో ఎగిలే విహంగం నీలాంబరాన్ని చుంబెంచే నవ్యపతంగం. మనిషి మార్పునొందడం ప్రకృతి నైజం. నేను అనేది ఆత్మసాక్షాత్కారం తప్పిే, అహంకారం కాదు. ఆత్మనివేదనం తప్పితే క్ఞహాంభానం కాదు. “నేను... ఒక విహంగాన్లి, నవ్యవతంగాని” (కమలేకర్‌ రాంచందర్‌ జీరావు) ఇక్కడ నేను అనేది ఉత్తుంగ తరంగం. ఎగిసిపడే కెరటం. అన్నీ ఉన్నా - అన్న చందంగా జిల్లాలో రెండు జీవనదులు (ప్రవహిస్తున్నా జిల్లా గొంతు తడవడం లేదు, లేకపోతే “ఎక్కడో కృష్ణమ్మ పారుతోందట్క ఎక్కడో జూరాల ఆనకట్టుందట” (బూర్లుల శ్రీనాధశర్మ అన్న నిరాశవాదం ఎక్కడిది. ాలమూరు మట్టిదిబ్బ. నీటి చుక్క రుచి చూసి చాల్రోజులయ్యింది. పాలమూరు వర్షంలో తడవక చాన్నాళ్లయింది.

గీ

భారతదేశం లాంటి ప్రజాస్వామ్య దేశం ప్రపంచ బ్యాంకు షరతులకు తలొగ్గి, తన పరువును మంటకలుపుతోందన్న వాదన నిర్వివాదాంశం. స్వతంత్రంగా బ్రతకాలన్న స్వేచ్చకు ఆడ్డంకీ షరతులు గ్లోబలైజేషన్‌ పేరిట దేశం సాగిస్తున్న తీరు పలు వివాదాలకు తావిచ్చింది. అయినా పెద్దమనోపొ చెప్పినట్టు తలూపడం మన దేశానికేం కొత్తకాదు డంకెల్‌ ప్రతిపాదన అలాంటిదే. ప్రపంచ బ్యాంకు మన దేశాన్ని బుల్‌డోజర్‌లా ఆడిస్తోంది. “" చవటల్లా చూస్తూ ఊరుకుంటే మన నమస్త్రం కోల్పోతాం” (3. నవీన అనడం వర్తమాన భారతాన్ని అవలోకించడమే.

ననన ననన

బలుల లంయయయంయంయయయి పాలమూరు కవిత దోపిడినర్గం ఉన్నంత వరకు శ్రామిక వర్గం ఉంటుంది. (శ్రమను ధారపోస్తున్న శ్రామికులు ఉన్నంతవరకు దోచే దోపిడివర్గం ఉంటుంది శ్రీ శ్రీ అన్నట్టు శ్రమ సంపదకు ఖరీదు కట్టే షరాబు లేడన్నది జగమెరిగిన సత్యం [శ్రమజీవి పట్ట కరుణ జూపడం కవి మానవతావాదానికి తార్కాణం నాకు కష్టజేవి చెమట బొట్టును కావాలని ఉంది" (బి రజనీకాంత్‌) అన్న కవి వాక్కు పై వాక్యానికి నిలువుటద్దం రేయనక పగలనక పనిచేసే శ్రమజీవుల పట్ల ప్రతి ఒక్కరికి అభిమానం అంతో ఇంతో లేకపోతే అన్నపూర్ణను ఎలా సృష్టించగలడు ఆ కర్మ జీవి పల్లె స్వచ్చమని పట్నం కల్తీ అని మన చెవులకు బాగా తెలుసు పల్లెంతా స్వచ్చంగా నగరముంటుందా? పల్లె వాసన రుచి చూడని నగరాలకేం తెలుసు? పల్లె స్వ్పచ్చదనం. పట్నం నాగరికత పల్లెలకేం తెలుసు? పట్నం కల్తీ దనం అవసరం మేరకే నగరవాసుల సాయం “నగరం అందమైనదే కాదు నలుగురి కూడలి అంటూనే “నగరం ఒక వుష్పుకవిమానం! నగరం ఒక కాగితం వువ్చుగొ(ఉమ్మెత్తల) ఒక్క వాక్యంలోనే నగరం అంటే ఏంటో చెప్పడం కవి లోచూపుకి నిదర్శనం “అక్కడ అన్లీ ఉంటాయ్‌ వారి ఆనసరాల గదులపారల్లో స్వార్ధపు నీడమేడల్లో "అని సుతిమెత్తగా నగరాన్ని కారుణ్యంలేని కారడవిలా వర్ణించడం నగర వైజాన్ని తేటతెల్లం చేస్తుంది. ర్‌ కార్గిల్‌ యుద్దం మన స్మృతిపధాన చెరిగిపోని చేదు జ్ఞాపకం యుద్దం జరుగుతూనే ఉంటుంది సరిహద్దు వివాదం చెలరేగుత్తూనే ఉంటుంది. ఫిరంగి దళాలు మోగుతూనే ఉంటాయి. ముష్కరుల తూటాలు ఎగిసిపడుత్తూనే ఉంటాయి సమరచిత్రం మనకు దర్శనమిస్తూనే ఉంటుంది. “రేటీనాపై స్ట్‌ ద్బ్‌ళ్యాలను (ప్రింటు చేసుకుని నిళ్టలన బిత్రాలుగా నిలబడి పోయాయి " (వల్లభాపురం జనార్దన) ఆలా అనడం క్రల్లోల కాళ్మీరం కదన చిత్రాన్ని బహిర్గతం చేస్తోంది చేదు జ్ఞాపకాలన్నీ జీవితాంతం అంటుకుని క్రిండ్తేన్చ కొర్గిల్‌ చిత్రం కంటి కింద కాచుకుని ఉండేదే కన్నతల్లి - ఉన్న ఊరు. రెంటినీ విడదీసి చూడలేం మట్టివాసనని మరిచిపోలేని మనుషులం మనం మన అన్నదాన్ని ఎలా మరిచిపోగలం? పాలమూరు గడ్డమీద జన్మించిన (ప్రతి కరువు బిడ్డకి ఇక్కడి మట్టివాసన రుచి తెలుసు అ మట్టిలో చూణిక్యాలున్నాయని కూడా తెలుసు అయినా పాలకుల నంచనకు గురై పాలమూరు వెనుకబాటు తనానికి జవాబుదారిగా నిలివింధి వెనకబాటు తనానికి అసలు సంగత్తి “* పాలమూరు లేబరై (ప్రాబొక్టులు కడుతూ దేళాభ్యుదయం కోనం వెనుకబడిన బిల్లా (పల్లెర్ల రామ్‌మోహన్‌ రాష) అన్ని ఒప్లుకోక తప్పదు పాలమూరు వెనకబాటుతనానికి జిల్లా ప్రస్తానం తిరగేస్తే గొనీ మనకు అవగత్రం కాదు ననకననన నన

పాలమూరు కవిత=ాకకకకకకకకకులదుకాడా బంధాలు అనుబంధాలు అని 'ప్రాసకోసం పాకులాడినా జీవితం వాటి మధ్యే కొట్టుమిట్టాడుతోంది. అనురాగం చాటున జీవితం విషాదరాగమై ఆలపిస్తోంది మన మధ్యన చల్లని మాటల్లేవ్‌ . . . వచ్చని వలుకుల్లేవ్‌ వసంతాన్ని (క్రమంగా (గ్రీష్మం ఆ(్రమిన్తుంది. “బంధుత్వాలన్లీ - బందీలయిన వంజరాలయ్యాయి, అనుబంధాలన్నీ - ఆర్థిక సంబంధాలయ్యాయి” (ఖీంపల్లి శ్రీకాంత్‌) అన్న నిరాశవాదం కవి హృదయాన్ని తాకిందంటే జీవితం విచ్చిన్నం అయ్యిందనటానికి గల తార్కాణం మరొకటిలేదు. * బీఢుపోయిన పొలం - మోడు వారిన బీవితం అచ్చంగా అలాగే... ” ౦ పాలమూరులో జన్మించిన కవి తన జిల్దాపై కవిత్వం చెప్పకుండా ఉండలేడు. జన్మనిచ్చిన నేలపై మమకారం అది దుఃఖం మిగిల్సిన కరువుపై ఆవేదన అది. పాలమూరు జిల్దా స్వరూప స్ట్రితిగతుల్ని లేశమా(త్రంగానైనా స్పర్శించడం కవి నైజం. బతికున్నపుడే కాదు చనిపోయాక కూడా సంపాదించడం పాలమూరు జిల్దా చేసుకున్న అదృష్టం ఆకలి చావులు ఇక్కడ నిత్యతోరణం అప్పుల చావులు మరణంతో రణం తెలంగాణా రైతన్నా - పాలమూరు కూలన్నా - స్వేదాన్ని ఎంత ధారబోసినా - బుక్కెడు బువ్వకు “ బాంచన్‌దార” అనాల్సిందే! “ఎండిన మశ దేవోలు ఎదురు తిరిగనంత కాలం తెలంగాణా నూర్చుడు ఆంధ్రలో ఆస్తమిన్తూనే ఉంటాడు” ( కోట్ల వెంకటేశ్వర రెడ్డి ) అన్న పలాయనవాదం ప్రాంతీయాభీమానాన్నే కాక, అంగీకరించని కరోర సత్యాన్ని కూడా కాదనలేం "పల్లెలు పచ్చదనానికే ప్రతీక కాదు. . పౌరుషానికి కూడా భూమికలు. వల్లె రాజకీయం ఎవరకీ అంతుపట్టదు గోముఖవ్యాషఘ్రంలా మనకు దర్శనం ఇస్తూనే ఉంటుంది “నిజంగా మా ఊరి పెద్దలు నిరుపేదల వీక్కుతినే గద్దలు” (విరజాజి రామిరెడ్డి). పల్లె జీవితం అనుభవించిన వారికి, పలురకాలుగా మోసపోయిన వారికి పైవాక్యం ఎదురులేని జవాబు మనిషికి దేశభక్తి ఇవాల్టిది కాదు. పరపీడనలో నలిగిపోయిన అర్తికి నివేదన అది కన్నతల్లి ఆవేదన కాసింత చల్జార్చటానికి ఎగిసిన మనోవేదన అది. మన దేశంపైకి ముష్కరులు దండెత్తారంటే ప్రతి భారతీయునికి అంతులేని పౌరుషమే. చూడాల్సినంత ద్వేషమే. అసలైన దేశభక్తి అప్పుడే ఎగిసిపడుతుంది “నేను తుపాకీ ఎత్తిందే శతుసంహారం కోసం, నేను తుటానై పేలిందే నా మట్టిముద్ద రక్షణ కోసం" (అయ్యంగారి ప్రభాకర రెడ్డి, అన్న దేశభక్తి ఎంత పరాకాష్టకు చేరుకుందో నరనరాన, ఆణువణువున నింపుకున్న భారతీయాత్మకు తెలుసు, అందుకే ఎవరి దేశభక్తిని విశ్లేషించడం ఎవరి తరం కాదు [0 పాలమూరు అంటేనే పత్తి రైతు. పత్తిరైతు అంటేనే పాలమూరు. ఆంతగా జీర్షించుకపోయిన పదాలవి పత్తి రైతు ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడంటే పాలమూరు శోకసముద్రంలో మునుగుతుంది వలవలా దు'ఖిస్తుంది. ఇక్కడ రైతు ఆత్మహత్య చేసుకోవడం వింతేమికాదు కొత్తేమి కాదు దశాబ్దాల చరితలో అవి పాడుపడిన

కతలానకనలనానలకనలలతకలనలలలరరాలలలలాలయంయియయయి చంలమురారు కవిత చెత్త ఇగతోలే సాలికుల డైన్యానికి జని శిలార్టశిమణే “పుట్టపై కోటి అకలి సెట్టుబడి సెట్టి చివరకు మట్టేలోనే కలీసీపోయె'” (శ బాలస్వామి) జీవితం హితిమూరి వైళన్లురి ఎవరినీ పాపం? ఎనరిటీ శాసం? అని నిలదీపే సల్హా సాలకులకి లేకపోవడం మనం చేసుకున్న ుచృష్టం 'ప్రకృతిధర్మం ఎనరూ కాదనలేరు. అడి నశ్మనత్యం వును వకసించడం, ఆకు రాలధం జీవిత గకవాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. మనిషి ఎందుకు జీవిస్తున్నాడు కడు వీసీ చొధిస్తున్నాడని?... ఎందుకు లలుకుతున్నాడని కాదు-బతిక్‌ ఏం చేస్తున్నాడస-? ఇష ఘునకు సత్యం తొలిచే 'ప్రళ్ళలు అవ్రను-నునిషి 'ప్రయాలం ఎక్కడికి తన గకునం ఏ దూరతీరాలకీ అన్న శషనైశ్ళ ఉదయించడరాదాసికి సమాధానం ఉలియక మధనపరటం-మొత్తంగా హస్యర ఉండుకే సళ్ల వువ్యు వికసిస్తూ తెలిసింది. జీవించేది ఒక భోైన గౌకుడకా జీవించమని "(1 చొంగదద్రయ్య) అన్హు కపి వాక్కును ప్రతి ఒక్కరూ గౌరవస్రదంగా ప్వీకరంచాల్సించే బీవితాన్సి ఆలా అందరూ పోటింాల్టిండే హొలఘూరు శమ బిల్లా గేమను నమ్ముకున్లు మిన తలా దేశంలో ఏ కట్టడమైనా బది పాలఘూరు చేతి చబవే పాలమూరు దేశదిమ్మరి కూడు కోసం రేళముంలా తిరుగాడే బాటసారి, లేకపొతే “అళ్ళీకులం, శర్షకులడి భారా నల్చరస్టులం” (టి మెహాన్‌సెండ) అన్న సర్వేద పహేతుకస్వైనదే దశాబ్దాల రారిద్యానికి బట్ట పోయిన పౌచిమూరు డి శేరు! రూర్చాల్యేన పర్మన జీనిగం కూడా పాలకులే లభతే హారము ళు కరుపు రక్కసికి బల్జైసోహాల్సిండే గ దశాబ్ధాల నిర్ట్ట్యానికి నిలువెత్లు విదర్శనం నా సొలమూరు. వెనుకబాటు తనానికే వేహిరిపోయిన లీడుపాలం నా హేలమూకు పాలమూరు జిల్లా కపిత్టుం పరిపరి విధాలా సాగింది పలుభనగా కాకుండా 'గకృష్ణంగానే కొనసాగింది పాలమూరుకు కడుపు మరా కవిత్వం కోచు జీవితం ముఖ్యం-వ్యాపకం కాదు ఎన్ని భావాలకి స్పక్కడ అకర సాక్టాత్యొరో జరిగిందో. ఎన్ని ఆలోచనలకి ఇక్కడ రూపురేఖలేరృదామో కపిత్వం కాదనలేని కోం సత్యమే కారు వాష్టవ జీవతం కూడా _ కవల చ లలో కొసి కసిపర్నీ మామే సేబ్దామూడ్రంగా స్పర్మించడం జరిగంది షిగలీన కమ్తుతైంర్యం మ ఉభ్యున్న్నద్రిక్షి మాసవచా వాదానికి అద్దం పళ్టేవిగా ఉన్నాయి. జల్టాటోపి ్‌ ఖల నా! క్‌ పు చజల్చ నరా ముందుకు తీసుకుపోవడంలో కాలాల పాటు పిలవాలవి భోరుకుదే. నోలని హిలమూరు సాహిత్యం పదిలంగా పది పాలమూరు శద 12-12-2006 - భీంపల్లీ శ్రీకాంత్‌ అధ్యక్షులు వయం.

వ కా య. 16-89 84౧62! గం166/ వ ఏ అ. గ6[0269040 గిండర, యి స [6౪/06 | న ౧౧ : 33550586, ర్‌ 06! : 09868181288 కళలకు పుట్టినిల్లు పాలమూరు

నంగీత, సాహిత్య, కళారంగాలలో ఉన్నతమైన స్థానాన్ని నుస్త్రిరంగా పదిలపరుచుకున్న పాలమూరు వెనకబడ్డదేమి కాదు. పాలకుల నిర్లక్ష్యానికి గురైన పాలమూరు జిల్టాలో కవులకేమి కొదువలేదు ఆణిముత్యాల్లాంటి కవులు ఉన్నారిక్కడ. అలాంటి కవులందరిని ఒక వేదికపైకి తేవాలనే, తలంపుతో యువకవి, రచయిత భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ మొట్టమొదటి సారిగా “పాలమూరు కవిత” అనే బృహత్‌ ప్రయత్నానికి పూనుకున్నాడు ఈ సంకలనంలో కవులు స్పర్శించని, దర్శించని వస్తువంటూ లేదు ఈ ప్రయత్నానికి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ దాదాపుగా రెండు సంవత్సరాలు కష్టపడి, కవుల వెంటపడి, కవితలు సేకరించి, వాటిని ఒక పుస్తక రూపంలో తీసుకురావాలన్న ఆలోచనతో “పాలమూరు కవిత"ను సృష్టించాడు. చిన్నతనంలోనే ఈ కార్యానికి పూనుకున్న భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ ఎంతైనా అభినందనీయుడు, వంది మంది కవుల కవితలను ఒక పుస్తకరూపంలో తీసుకురావడం వెనక భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ కృషి ఎనలేనిది. పాలమూరు కవుల కాణాచిగా ఈ “పాలమూరు కవిత” కలకాలం నిలుస్తుందనడంతో ఆశ్ళర్యమేమి లేదు ఈ కార్యం చేపట్టిన నాటి నుండి నేటి వరకు ఎన్నో వ్యయ (ప్రయాసల కోర్చి శ్రమించి, ఈ విధంగా “పాలమూరు కవిత” పల్లవించడానికి విశేష కృషి చేసిన భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ ను మనసారా అభినందిస్తున్నాను. రుమాండ్హ రాంచంద్రయ్య రాజ్యసభ సభ్యులు నాననా ననినానలడాననాన నలల ననన ననిన.

కాలాను నుననను ననన పాలమూరు కవిత న ఈ! , ౪1౧౮50! ని]|ఇ06, వ టు. 6౫ 06101 ప న ౧౧ : 3782536 గ్‌ | | (టే 06 . 9848030036 శతకవుల ప్రతిభ తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో పాలమూరు జిల్లా సాహిత్యానిది చెప్పకోదగ్గ చరిత్ర, ఈనాటి సాహిత్యంలో మన జిల్లా కవుల, రచయితల పాత చెప్పలేనిది. ఎంతో మంది చారిత్రకారుల, పరిశోధకుల పరిశోధనలతో, మన పాలమూరు జిల్లా సాహిత్యం వెలుగులోకి వచ్చింది. తెలుగులో మొట్టమొదటి రామాయణం వ్రాసిన గోన బుద్దారెడ్డి నుంచి ఇప్పటి వరకు మన జిల్లా సాహిత్యం చెప్పకోదగ్గ రీతిలో ముందుకుసాగుతున్నది ఆ దిశలో మన పాలమూరు జిల్లా కవులకవితలతో కూడిన ఒక కవితా సంకలనం రావడం ఆహ్వానించదగ్గ పరిణామం. ఈ (ప్రయత్నానికి పూనుకున్న యువకవి, రచయిత సాహితి మిత్రులు శ్రీభీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ను మనసారా అభినందిస్తున్నాను. జిల్లా లోని నూరు మంది కవులతో “పాలమూరు కనిత”గా రూపొందించి పాలమూరు కవితా ప్రతిభను లోకానికి చాటడంలో శ్రీ, భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ కృషి ఎనలేనిది. ఈ విధంగానైనా పాలమూరు సాహితి వెలుగు కిరాణాలు దేదీస్యమానంగా (ప్రకాశించాలని కోరుతూ........ మందు మందు మరిన్ని సంకలనాలను తీసుకురావాలని అభిలషిస్తూ .. ... అభినందనలతో... ... 25-06-2001 ఎ.పి.జితేందర్‌ రెడ్డి మహబూబ్‌నగర్‌ లోక్‌సభ సభ్యులు పాలమూరు అవనాతావాననాననననననననననడడడడడడకడ ననన

పాలమూరు ప్రతిభ

పొలమూరు జిల్లా కవులకు, కళాకారులకు పరిశోధకులకు ప్రసిద్ది కరువు జిల్లా అని ముద్రపడిపోయినా కవులకు మూత్రం లోటు లేదిక్కడ లేనిదల్దా (ప్రోత్సాహమే. ఇంతవరకు మన జిల్లాలో కవులు ఎంత మంది ఉన్నారో చెప్పడం కష్టం. అలా మరుగున పడిపోయిన వారిని, కొత్తగా కలాలెత్తినవారిని కవితా (ప్రపంచానికి తెలియచెప్పడానికి ఆత్మీయ సాహితీ మిత్రులు, కవి, రచయిత, శ్రీభీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ జిల్లాలోని వందమంది కవుల కవితా సంకలనం “పాలమూరు కొవితి" తీసుకురావడం నిజంగా అభినందించదగ్గ విషయం. ఈ కవితా సంకలనం కోసం భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ ఎన్ని కష్టాలు పడ్డాడో, ఎన్ని ్యయ(ప్రయాసలకోర్చి ఈ విధంగా పుస్తకాన్ని రూపొందించాడో నాకు తెలుసు. పాలమూరు జిల్హా సాహిత్యాన్ని మన జిల్టా సరిహద్దులను దాటించాలనే (ప్రయత్నమే ఈ “పాలమూరు కవిత” కవితా సంకలనం. ఇది ఆరంభం మాత్రమే ఆ మందుముందు ఇలాంటి సంకలనాలను మరిన్ని తీసుకురావాలని, మరోసారి మిత్రులు శ్రీ భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ ను మరీ మరీ కోరుతున్నాను.

అభినందనలతో .......

14-08-2001 అయ్యగారి ప్రభాకరరెడ్డి మహబూబ్‌నగర్‌ బి,జె.పి. రాష్ట్ర కార్యవర్ల సభ్యుడు

పాలమూరు కవిత ననన ననన ననన న గ్‌ అభినందన వా "స కవితా సంకలనం “పాలమూరు కవితా ను వెలుగులోకి తెచ్చిన “పాలమూరు సాహితి" అధ్యక్షులు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ గారికి నా అభినందనలు, ఏ. బాలక్రిష్టారెడ్డి పాలమూరు సాహితీ సుక్షేత్రాన్ని సంపన్నం చేసేలా ఒక్షే (త స్త మారు నూటికి పైగా కవుల సాహిత్య సంపదను వెలికి మ తీసిన విశిష్టతను అభినందించకుండ ఉండలేను. స్‌ (ల జీవితాన్ని, జీవనతత్వాన్ని ప్రతిబింబించే పల్పు కవితలు మ త. వి. మనోహర్‌ రెడ్డి మనసును దోచి, కదిలించి ఆలోచింపచేసేలా ఉన్నాయి. ఈ నూతన (ప్రయత్నం సాహిత్యంలో ఈ పాలమూరు జిలా వెనుకబడలేద్రన్సి “పాలమూరు కవితొారుజువు చేసింది. సంపాదకుడు భీంపల్లీ శ్రీకాంత్‌కు నా అభినందనలు. టం! అభినందనలు | న. / జిల్లాలో మొట్టమొదటి సారిగా వంద మంది కవులతో న (కవితా సంకలనం చేసిన యువకవి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌కు కోట సంజీవరాయుడు

పాలమూరు కవిత =ాాాకకకకకకడకడడడకాడ తెలంగాణాలో కవులు లేరని ఓ కవి చేసిన కువిమర్శకు త. ధీటుగా “గోలకొండ” పత్రిక సంపాదకులు, మన జిలా టు వాడు అయిన సురవరం (ప్రతాపరెడ్డి తెలంగాణా | క కవులందరితో రచనలు సేకరించి “గోలకొండ కవుల సంచిళిను వెలువరించి తెలంగాణా కవుల సత్తా ఏమిటో సీట్తారురాములుగౌక్‌ నిరూపించాడు. ఆ సురవరం ప్రతాపరెడ్డి స్ఫూర్తితో యువకవి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ పాలమూరు జిల్లాలోని కవులందరిచేత కవితలు సేకరించి జిల్టా కవుల కవితా సంకలనానికి పూనుకున్నాడు.మన జిల్లాలో జిల్హా కవుల కవితా సంకలనం లేనిలోటును తీర్చడానికి వందమంది కవులచేత “పాలమూరు కవిత” గా రూపొందించాడు. జిల్దా సాహిత్య చరిత్రలో ఇదొక మచ్చుతునక. కలకాలం నిలుచుండే కవితా దీపిక.ఈ (ప్రయత్నానికి పూనుకున్న సంపాదకుని కృషి హర్షణీయం. అభినందనీయం. లా ముదావహము మన్ను, +. _వనుకబడిన పాలమూరు జిల్లాలో మొట్టమొదటి గ సారిగా వంద మంది కవుల కవితా సంకలనం క... విడుదల చేయుట ముదానహము. కవితలు దేశ సమైక్యతకు, శాంతికి దోహదము చేస్తాయని ఆశిస్తున్నాను. ఈ కార్యానికి పూనుకున్న యువకవి డా; మాదిరాజు శ్రీరాములు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌కు శుభాశీస్సులు. నవనవ తననన నాననా ననతనననననననతనానడతననననననననను

యయ. రరిగ్రముంంరు కవిత కవులకు స్పూర్రి జిల్దాలోని ప్రముఖ కవులందరితో “పొఠలమూరు కవిత ల "= ను వెలుగులోనికి తెచ్చిన “పాలమూరు సాహితి” వాళు వారికి, సంపాదకుడు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ గారికి నా ప్ర నలు. ప్రచురణ మరెందరో (ప్రత్యేక అభినందనలు. ఈ (ప్రచురణ పె.శేఖర గౌడ్‌ కవులకు స్ఫూర్తినిస్తూ మున్ముందు కూడా మరెన్నో (ప్రచురణలు చేయాలని ఆకిస్తూ ... న శ్రీకాంత్‌ సాహిత్య సమారాధన నా . 1. కవిహృదయం బద్దలై ఉద్భవించిన ఆవేశజ్వాలకు అక్షర న . రూపం ఈ “పాలమూరు కవిత”. మూగ బోయిన పాలమూరు (ప్రజల గొంతుకు దారిద్ర్యం ఒక యమో ఉరిత్రాడు. దరిద్రుల మధ్య (బ్రతుకుతూ తమ బుర్రి వెంకటరాంరెడ్డి లా ప్య్యః దరి(ద నారాయణుల జీవన (ప్రమాణాలకు అక్షరరూపం కల్పించిన ఎందరో యువకవుల హృదయావేశం ఈ సంకలనం. అసాధారణ సాహిత్య సాహసికుడు, మిత్రుడు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ కుచేలుడిలా ఈ సంకలనాన్ని వెలువరించడం దుస్పాహనం కాకున్న అనితరసాధ్యమనక తప్పదు. ఉద్దేశించిన ఫలితం సుదూర్‌ంలో కానవస్తున్న ఈ శుభతరుణంలో సాహితీ మిత్రుడు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ అవిశ్రాంత ఎధికుడిలా ముందుకేగాలని, ఇలాంటి సంకలనాలను ఇంకా ఎన్నెన్నో లువరి , చాలని యువ వృాదయాన్ని (పోత్సపాన్తూ మనను పారేసుకుంటున్నాను.

పాలమూరు కవితకు సాహి 0 అతిచిన్న వయసులోనే ఆటను. చేపట్టి ఇల్టాలోని వంద మంది కవుల కవితలను సేకరించి షా | “పాలమూరు కవితగా రూపొందించిన యువకవి, గ శయేణ మిత్రులు భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ కృషి (ప్రశంసనీయం. ఇలాంటి ప్రయత్నాలు ఇక ముందు ముందు కూడా జపాండురంగం జరగాలని అభిలాషిస్తూ... నన అనర్జ్హరత్నం పాలమూరు జిల్లా సాహితీ చరిత్రలో “పాలమూరు న న. కవిత ఒక అనర్హరత్నం. వంద మంది కవుల కవితలను సనా సీకరించి వున్తక రూవంలో తీసుకురావడమనేది. సాహసోపేతమ్లైనా, ఈ కార్యానికి నడుంబిగించి

కె.ఎస్‌.రవికుమార్‌, సఫలీకృతుడైన యువకవి, రచయిత భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ కృషి ప్రశంసించదగ్గది. ఇలాంటి సాహితీ కృషి మునుముందు కూడా జరగాలని అభిలాషిస్తున్నాను.

పాలమూరు (ప్రతిభ న కై జిల్లా లోని వందమంది కవులతో “పాలమూరు కవిత”ను .. య. వెలువరించిన పాలమూరు సాహితికి నా అభినందనలు. జిల్హా (|. సాహిత్యరంగంలో ఇదొక మంచి (ప్రయత్నం. పాలమూరు | క వండిత (వ్రతిబాపాటవం ఇందులో (వ్రతిపేజీలో (/ దర్శనమిస్తుంది. ఇలాంటి మంచి (ప్రయత్నానికి పూనుకున్న ఇృత్యాల ప్రకాష్‌ యువకవి భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ను అభినందిస్తున్నాను.

కతత లలంయయయల పాలమూరు కవిత న్‌ అభినందన సశ సా“॥ | వంద మంది జిల్లా కవుల కవితా సంకలనాన్ని వెలుగులోకి చ వ. తీసుకరావడం ఓ గొప్ప ప్రయత్నం. ఈ పుస్తకం శ్‌ లు. తవ్పకుండా సాహితీ అభిమానులకు. సాహిత్య పటన వరిశోదకులకు, అటు (ప్రభుత్వానికి నహితం డా॥ రమేష్‌ పరోడే శ్రప్రక్రరిస్తుందనడంలో సందేహంలేదు. ఈ ప్రయత్నానికి పూనుకున్న పాలమూరు సొహితి అధ్యక్షులు భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ను మనసారా అభినందిస్తున్నాను. దిక్సూచి పం ల్‌! పాలమూరు జిల్లాలోని కవుల కవితలను సేకరించి ఒక శేన్త సంకలనం (గ్రంధంగా తీసుకొచ్చిన * పాలమూరు సాహితి *క్రి నా అభినందనలు. ముందు ముందు ఇలాంటి సాహిత్య ద ప్రయత్నం జరగాలని అభిలాషిస్తూ... అండయే లాలా. వాండయ్య . ట్‌. త జిల్లాలోని వంద మంది కవుల పనగల కవితలు | సేకరించి, ప్రచురించి ప్రపంచానికి “పాఠమూరు కవిత” కుసుమ సౌరభాలు వెదజల్లే ఒక తపస్సులాంటి | వని నెరవేర్చిన యువకవి, మిత్రులు భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ లయన్‌ ఎ.నటరాజ్‌ బహుదా అభినందనీయుడు. ఈ (ప్రయత్నాన్ని మనసా,వాచా, మనస్పూర్తిగా అభినందిస్తున్నాను. టన

ముకుళిత హస్తాలతో...

ముందుగా సహృదయంతో ఈ కవితా సంకలనానికి తమ కవితలిచ్చిన నూరు గురు కవులకు .

ఈ కవితా సంకలనానికి తమ అమూల్యమైన పాలమూరు కవితా పాటవం ను మెచ్చుకున్న ప్రముఖ విమర్శా(గ్రేసరులు ఆచార్య ఎస్వీ రామారావు గారికి, సంకలనం అమూలా(గ్రం పరిశీలించి సజీవమైన సచేతన స్వరం వినిపించిన ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి గారికి, కూలీల చేతుల్లో కలాల " పదునును వివరించిన ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకట్‌రెడ్డి గారికి, శుభాశీస్సులు అందించిన డాక్టర్‌ మసన చెన్నప్ప గౌరికి ,

ఈ కవితా సంకలనానికి నూరు మంచి కవితలను ఏర్చికూర్చి తన వంతు భాద్యతను నిర్వర్తించి “*“ పాలమూరు కవితా స్వరం " వినిపించిన ప్రముఖ కవి విమర్శకులు నల్లభాపురం జనార్థన గారికి...

ఈ ప్రయత్నంలో మొదటి నుంచి చేదోడు వాదోడుగా ఉంటూ వెన్నుతట్టి (ప్రోత్సహిస్తూ సహకరిస్తూ తగు సలహాలు ఇచ్చిన ప్రముఖ కవి, రచయిత ఉమ్మెత్తట లక్ష్మీనరసింహమూర్రి గారికి. .

ఈ కార్యానికి పూనుకున్నప్పుడు తప్పకుండా తీయాల్సిందేనని పట్టుబట్టి-తగు తోడ్పాటు అందించిన యువకవి, రచయిత, భారతీయ జనతాపార్టీ జిల్లా ఉపాధ్యక్షులు అయ్యగారి ప్రభాకర రెడ్డి గారికి. .

పాలమూరు కవులకు పెద్ద దిక్కు సాహీత్యారాధకులు సమాజ సేవకులు (ప్రోత్సాహకారి, జిల్లా మాజీ (గ్రంధాలయ సంస్థ ఛైర్మెన్‌ సళ్తూర్‌ రాములు గౌడ్‌ గారికి. .

ఈ ప్రయత్నంలో తోడు నీడగా ఉంటూ * పాలమూరు కవితొ వెలుగుచూడటానికి తన సహాయ సహకారాలు అందించిన జిల్లా ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్‌ రమేశ్‌ జారికి .

• పాలమూరు కవిత” వెలుగు చూడటానికి (ప్రధాన కారుకులై ఆర్థికంగా హార్థికంగా సహాయమందించిన మహబూబ్‌నగర్‌ నియోజక వర్ల పార్లమెంట్‌ సభ్యులు ఎ.పి.జితేందర్‌లెడ్డి, రాజ్యసభ్య సభ్యులు రుమూండ్ల రాంచంద్రయ్య, సురవరం (ప్రతాపరెడ్డి మెమోరియల్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ సొసైటీ అధ్యక్షులు, (ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త పి.బాలకృష్ణారెడ్డి (ప్రముఖ నేత్ర వైద్యులు డాక్టర్‌ రమేశ్‌ సరోడే, (ప్రముఖ న్యాయవాది భారత్‌ వికాస్‌ పరిషత్‌ అధ్యక్షులు వి.మనోహర్‌రెడ్డి ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త కోట ఇండట్టీస్‌ అధినేత కోట సంజీవరాయుడు, జిల్లా (గ్రంధాలయ సంస్థ మాజీ చైర్మెన్‌ సత్తూరు రాములుగౌడ్‌. క్రుముఖ వైద్యులు డాక్టర్‌ మాదిరాజు శ్రీరాములు, డి సి సి బి మాజీ చైర్మెన్‌, ప్రముఖ న్యాయవాది బురర్రి వెంకట్రానూరెడ్డి, జయప్రకాష్‌ నారాయణ్‌ కాలేజ్‌ ఆఫ్‌ ఇంజనీరింగ్‌ చైర్మెన్‌, యువ న్యాయవాది కె.ఎస్‌.రవికుమార్‌ క్ఞు వర్ధన్‌ సీడ్స్‌ అధినేత ఎం కొండయ్య, లయోలా జూనియర్‌ కళాశాల కరస్పాండెంట్‌ పి శేఖర్‌ గౌడ్‌ పాలమూరు లయన్స్‌క్షబ్‌ జోస్‌ చైర్మెన్‌ లయన్‌ ఎ.నటరాజ్‌, భారత్‌ వికాస్‌ పరిషత్‌

పాలమూరు కవితకాాాారతకాతతతతతతకాడకకాా లలు ప్రధాన కార్యదర్శి, ఉపన్యాసకులు జి పాండురంగం గార్లకు .

ముందు నుండి (ప్రోత్సహిస్తూ వచ్చిన పాహితీ మిత్రులు ఎల్లా శివకుమార్‌, పల్లాటి శ్రీనివాస్‌, దాసు పద్మనాభుడు, ఏకో-క్షబ్‌ చైర్మెన్‌ గన్నోజి చంద్రశేఖర్‌, బి.నరేంద్ర గార్లకు. .

ఆందంగా ముద్రించిన వైష్ణవి ప్రింటర్స్‌ ఆధినేత మహబూబ్‌నగర్‌ మున్సిపల్‌ చైర్మెన్‌ ఎప్‌ ముత్యాల ్రకాశ్‌ గారికి.

చక్కని ముఖచిత్రం రూపకల్పన చేసిన జిల్హా చిత్రకారులు ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్‌ రమేశ్‌ జరికి

అందంగా డి టి.పి చేసిన శ్రీ నటరాజ్‌ గ్రాఫిక్స్‌ అధినేత కాశీ విశ్వనాధ్‌ గారికి

ముఖచిత్ర డిజైన్‌ చేసిన అల్వెని (గ్రాఫిక్స్‌ అధినేత నామాల శ్యామ్‌ గారికి

ఈ కవితా సంకలనానికి పరోక్షంగానూ ప్రత్యక్షంగానూ అన్ని విధాలా సహాయ సహకారాలు

అందించిన అందరికీ పేరు పేరున శతకోటి ప్రణామాలతో -సంపాదకుడు

పదండి ముందుకు శ్ర డా పి యళోదా రెడ్డి ౨ నాదేశం 2 ఆచార్య యస్వీ రామారావు ఎ... ఆర్తి కె ఆచార్య ఎల్సూరి శివారెడ్డి ఎం... రక్ష్రపుష్పాలు డే డా జి. చెన్నకేశవ రెడ్డి , మనం దూరమైపోతున్నాం ర్‌ డాజె చెన్నయ్య మౌ అమ్మ 6 డా కసిరెడ్డి ఎ, అణుభారతీయం గ్గ ఆచార్య వెల్డ౦ండ రఘుమన్న =. రామబాణం 8 డా మసన చెన్నప్ప *.. కూలీ కళ్టుతెరిస్తే త్ర మంత్రవాది సుధాకర్‌ రావు =. సహస్రాబ్దికి స్వాగతం 10 డా టివి భాస్కరా చార్య బేష్‌ శ డా వెల్దండ సత్యనారాయణ (. అభాగ్యులే 12. భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ చారం... ఎండమావులు 13 వల్లభాపురం జనార్ధన =. సమరచిత్రం 14. డా శివార్భక విజయకుమార్‌ ంం స్టేటస్‌ 15, _ బిజినేపల్లి లక్ష్మీకాంత గుప్తా ఎల... తెలిసుండాలి 16. ఆచార్య శ్రీధర ఎ... నవయుగగేయం 17. _ అయ్యంగారి ప్రభాకర రెడ్డి +... నేనునేనే 18 ఉమె శత్రల 9 నిగరర౦ి 19. చిరివింటి పరుశరాం శర్మ ం స్తీ 20. స్వయం ప్రభ 4 నా చిన్ననాటి ఊరు 21 కె రాంచందర్‌ జీ రావు నేను 22... బూర్లుల శ్రీనాధ శర్మ ఎ... వర్షాకాలం 23 కోట్ల వెంకటేశ్వర్‌ రెడ్డి *... దుఖాన్నాంప్పుకుంటున్నా 24 ఆర్‌, ప్రభులింగ శాస్త్రి ఎ... నేరం 25. కెయన్‌ చారి డీహై(డ్రేషన్‌

పొలమూరుకవిత==ాాకకకకకకతతతతకతకకతకతకతకకకు 26... డా బూర్గుల కేశవులు పాలమూరు కూలీలం

27. విరజాజి రామిరెడ్డి ఎ, మాఊరు

28. _ పల్లెర్ల రాంమోహన్‌ రావు ఎ, మా పాలమూరు

29. _ ఎ. చందోజిరావు ఎ... వెన్నెల

30. డా భూమిగోపాల్‌ ఎఎ... అణు విస్పోటనంలోంచి

31. బి. వెంకటయ్య ఎం... రాజకీయుడు

32. హిమజ్వాల =... పాటనదిలో

33, మూలమళ్ళ జయసింహ రెడ్డి ==... ముసురు బతుకు

34. బి రజనీకాంత్‌ కొవాలని ఉంది

35. కె, నవీన్‌ ఎ... బుల్‌డోజర్‌

36 _ పల్హాటి శ్రీకాంత్‌ లం... కూలన్లు

37. _ నందిగామ కిషోర్‌ ఎం... కష్టజీవి

38. డా ఉందేకోడు రత్నయ్య =... మన్నించు మహాత్మా!

39. _ పుట్టి గిరిధర్‌ ఎం... కొలుష్యం అంతం చూదాం రండి

40. _ డా పొద్దుటూరి ఎల్లారెడ్డి ఎ... భూమాత!

శ. రంగినేని మన్మోహన్‌ =... సమైక్యత

42. _ కె. శ్యాంప్రసాద్‌ రావు ఎం... ఆకలిపాట

43. కె జయశ్రీ ,ం.... కొత్తబీవితం

4 జనజ్యాల పుణ్యభూమి నాదేశం నమో నమః 45. కె రవికుమార్‌ _... మానవతా దీపాన్ని వెలిగిద్దాం 46 _ వై. దేవదానం ,... పలుకుముత్యాలు

శూ. డా కె రుక్నుద్దీన్‌ “౨, యువత

శర. _ ఇరువెంటి వెంకటేశ్యర శర్మ ఎ... రచ్చబండ

49 కూర హన్మయ్య _ ఎఎం... అభ్యర్థన

కర్హ్హ్హ్హ్హమాదిర్లాజు హరినం: మౌధిరాజు హరినందన్‌ రావ .._ _ ఎండిన డొక్కల సాక్షిగా

నాకనా నాలలాలలంానాలాడాా లల లకాలకాాాలాడా లాలా లాలాలంయయయయయయ దరపటదటూరు కవిత 51 పి. మీనా కుమారి =. వసంతరాగం 52. _ ఖాజామైనొద్దిన్‌ ఊబి 53, పుట్టీ ఎల్లయ్య ఎ... పేదవాడి బ్రతుకు 5కి బత్తుల శ్రీనివాస్‌ ఎం... చూపుడువేలు ముడుచుకుంటే 55. _ ధనరాజ జ్ఞానేశ్వర్‌ 4... రోడ్డు ప్రక్క దృశ్యం 56, హెచ్‌ పరిమళ +... తల్లిమనుసు 5. బి. శ్రీదేవి *.=. ముద్దుబిడ్డలెవరు? 58. _ గట్టు మనోహర్‌ రెడ్డి ల... రైతు బ్రతుకు 59, డా ముకురాల రామారెడ్డి ఎల. గమ్యం 60. పి. రాజశ్రీ ,.... అమ్మప్రేమ 61 నాయకంటి నర్సింహ శర్మ ఉం దాగుడుమూతలు 62 డా బుక్కొ బాలస్వామి +. (వి) నాయకులు 63. _ బైరోజు చంద్రశేఖర్‌ **... నదీనాం సాగరో గతిః 64. క. సుదర్శన్‌ గౌడ్‌ ఎం... వెన్నెల పూసింది 65, కె బాలస్వామి =... ఆత్మహత్యలు 66 యంపి. రమేశ్‌ బాబు ఎల... వలస పక్షులు 67. డాయం రాములు *=-.. పొలమూరు లేబర్‌ బ్రతుకు 68. యన్‌. ఆర్‌. కృష్ణమూర్తి ఇసుక తుఫాను 69, పెంటమరాజా నర్చింగ రావు ఐం కవితాబుక్కులు 70 ఆనందీశ్వర్‌' రెడ్డి ***... మనోగీతం 71. కెఎ.ఎల్‌, సత్యవతి - +. నిళ్శబ్ద నిష్కమణం 72 కె అళోక్‌ బాబు ఉకిషోర్‌ బాబు ... స్వర్గోత్సవ స్వాతంత్ర్యం 73... డా జి. నర్సింహ శర్మ నేనూ ఓ సమిధనౌతా! 7% శ్రీలత +... నన్ను నూతనంగా నిర్మించు 75 కోట నిరంజన్‌ ఎం... తెలుగుతనం

పాలమూరు కవితలకు 76, జి.సురేందర్‌ ఎఎ... స్వార్థం 77. సీతారామశాస్త్రి ఎఎ. వర్షం 76. అకృతి * == ప్రకృతి పరిణామం మధురామృతం 79, యం.ఎ. గఫార్‌ ఎ... అవేదన 80. దాసరి పరందాములు జం దుఃఖం 81 జె. రాంచంద్రయ్య “4... ప్రకృతి పారం 82. జన్ను ఈశ్వరమ్మ ఎం... ఇక్కడ 83. కె. అయ్యన్న +, భావ విష్టవం వస్తేనే? 84. కెఎ. రాజు ౨, నాకోసంకాదు " 85. రామకృష్ణ కుమారి న. సంక్రాంతి - క్రాంతి 86. _ జె. లక్ష్మణ్‌ కుమార్‌ ఎ... నీ గమ్యం ఎటు? 87. జి. చంద్రమోహన్‌ ఎం... కొత్తపాట 88. యస్‌. రఘువీర ప్రతాప్‌ భవిత గమనం ఎక్కడికో 89. యం, వెంకట్‌రెడ్డి ఎ... అమ్మగుండెల్లో 90. _ గుముడాల చక్రవర్తి గౌడ్‌ “.... స్వయం ప్రతిపత్తి 91. సి.హెచ్‌, రవికుమార్‌ *--. బాల్యాన్ని కాలిపోనియ్యకండి 92, _ పానుగంటి హరికిషన్‌ +, ఈనా (యేటి భారతం 93, _ సంధాపురం బిచ్చయ్య ఎం... కొనేకాదు కల్ల 94 ఆర్‌యం కాశీం సాహెబ్‌ సమైక్యత పుప్పిస్తే 95. _ కె. డాగోజీరావు +... మూడవనేశ్రం 96 ఆకుల ఉమామహేశ్వరి ఖాలీ 97. _ భాస్కర యోగ *ల..... అమృతత్వం 98 రావూరి సూర్యనారాయణ రావు ఆశల దీపొలు 99. డి. మల్లయ్య స్నేహ పుష్పం వికసించాలి 100 డా మోహన్‌ సింగ్‌ శ్రమైక జీవులం చనన

నాదేశం ఆచార్య పి.యశోదరెడ్డి ఉల్బణించిన ఊహలతో దందడించిన మనస్సు పూసింది కంటికి కొత్త కాటుక అంజనం వేసింది ఆలోచన ఆవిష్కరించింది దేశాన్ని అభినవ వైతన్య దీప్తమైన గర్వరేఖ తళుక్కోత్తింది పోకడలు పోయింది పొటలు పాడింది షోకులు చూపింది మనస్సు శాస్త్రం అలికిన పొలం నాదేశం విద్దెలు నింపిన గాదె ఈ దేశం పరువం తప్పని ప్రజ్ఞ ఇది సింగిణీ పట్టిన సత్యభామ ఇది గుళ్లో దేవుడు-బళ్లో పిల్లలు చెరువు నిండా నీళ్ళు-చేతినిండా పని కడుపు నిండా అన్నం-కంటినిండా నిద్ర దొడ్డి నిండా పసి-ఇంటినిండా జనం అరుగులు నిండా అతిథి బలగం పుణ్యదంపతిలా ఉంది నా దేశం! పులుకడిగిన కొత్తవైనంలో-సంస్కారపు వాసనలూ సంప్రదాయపు బిగువులు-వికసిత మానవతాశోభతో స్వస్తి వాచనం చేస్తూ నిండుకడవలై-ముందు నడుస్తున్నాయి నానాననదంనానదనాడానడావనననానననననననననననననా వనవాస ళ్‌

పండిన అనుభవం-పండబారిన కౌశలం రక్షాకవచమైపదిలిస్తూ

రాటుదేలిన రణనీతిని-సొబగించింది

వీరయోద్దలా నాదేశం |

కొత్తహోాయలు చూపింది మనస్సు

మహామనిషిగా పేరు మోసిన పెద్దరికం

అబ్బురపరిచే కళా వైద్యం

ఎత్తిన జండలుగా చేస్తూ

సాధు సద్బావనా యాత్రలు-సాగించింది

శాంతిని కిరీటంగా అందగించి-ుహ సా(మ్రాజ్జిలా దర్శనం ఇచ్చింది నాదేశం!

పన్నీటి జల్టు తడిసింది మనస్సు

ఇంతలో ఒక్కొక్క రంగు మారుస్తూ

వూసరిల్లి కదలాడింది

చివుక్కున గుచ్చుకుంది ముల్టు

పాడువారిన పచ్చదనంలో

బీడువారిన ఎదల మధ్య

గోడుగుడుస్తున్న గోమాతలా కనిపించింది దిడ్డితలుపూ-అడ్డబాట తొక్కి

ఎత్తులు ఎక్కలేక-కోరికల కుత్తుకలుత్తరించి

(బ్రతుకు జీవుడా అంటున్న

ముక్కు సూటీ భార్య గునుపులా

ఆకలిని డొక్కల్లో కుక్కి-లేమిని భుజాన వేసుక మోస్తూ దారీ తెన్నూతెలియని బాట నడుస్తున్న-నిరుద్యోగి నిట్టూర్పులా నిరాశా నిస్సృహల్లో-జీర్లించిన జీవశక్తిని హలాహలసేవ పల్లవింపచేస్తూ

దానన.

క=కడంల222222====౯= పాలమూరు కవిత మైమరచిన బుద్దిజీవి-కన్నతల్లి ఎదముల్టులా కనిపించింది దట్టంగా అజ్ఞానం-అలికిన ముంగిట్లో దొంతరలుగా ముగ్గులు పేర్చిన-దారిద్ర్యంలో పరిచిన మురికి బొంతల్లో మునిమాపే ముసుగు తన్నిన సోమరినిద్రలా-కనిపించింది పరిపరి విధాల వెతలు గుడిచింది మనస్సు ఎకం సద్విప్రా బహుగావదంతి అంటూ పంతులయ్య పెద్దకొడుకు గొంతెత్తి-పారం చెబుతూ వుంటే తెలియని శిష్యవర్గం-తెంపరితనంతో దేవ మూనుష్యకాలను కత్తికోకండగా చేసి-సృష్టిస్తున్న భీభత్సంలా నరకేసతికో దోషో మరణే సతికింధభయం " అంటూ వీపుకు కండ్లూ పండ్డు పెంచి-స్వార్దంతో పంటచేనంతా మేసి-ఫ్రగతి కలంలో తాలురాల్చి అదాలత్‌ చెట్టు నీడన భావిని-నెమరేస్తున్న దున్నలా కనిపించింది నాదేశం చెంగల్వ కాంతిని పురణించాయి కళ్ళు అడ్డుకున్న ముళ్ల కంపలను కాదంటూ వికసిత వివేక పారిజాతమై సౌరభిస్తున్న ముక్కెర శక్తిని వోర్వలేక పక్కింటి జడకుచ్చుల సాక్షిగా వంటింటి పాలకుండపై-ప్రతాపం చూపే చేతగాని మీసం పసలా-కనిపించింది నాదేశం నడుం సన్నం నాగరీకం మోయలేని బరువు లెందుకంటూ అలంకార జౌచిత్యరసాదుల సంగతి విడిచి చాణనాణన నానా నాలా నానానంనాలనననననననానాలనలనననననానననా ననన ననననుననననననన ననన నల నననననన నన నాననా నినానానాననన ననన ననన నములు. త్ర

పాలమూరు కవితను ప్రకరణ శుద్ది తప్పిన-శబ్ద పరిచ్ళేదంతో అపురూపంగా హర్మోణీ బజాయిస్తూ

చప్పట్ల తప్పెట్లను (మోగించే

సాహిత్య సుందరిలా కనిపించింది నాదేశం ! ఒరవడి విడిచి-వర్టోపపత్తితో

పీకిలిని పలుకుల-చిలుకగా తామెచ్చిందే రంభగా చెప్పి చేయించిందే నవ్రాలుగా మెప్పులు గుప్పుతూ విషమిస్తూన్న వర్షలోలుపబుద్ది కలం పోకడలాకనిపించింది నాదేశం రుల్గుమని చెమటలు పోసింది మనస్సు ఒక చంటపాలూ-ఒక కంట నెత్తురు ఒక కంట కరుణా-ఒక కంట కన్నీరు ఒలుకుతున్న పచ్చి బాలెంత రాలైంది అన్ని మరపించిన ఆమాతృ భావనలో నాదేశం అర్థనారీశ్చరమై-సముద్రమేఖలతో ఆసేతుహిమాచల పర్యంతం అఖిండమై-వివిధమై-ఎకమై

విచిత్రమై దివ్య సుందరిలా

దర్శనం ఇచ్చింది నాదేశం 1

ఆనందాన్ని ఆగలేని మనస్సు జయ్‌భారత్‌-జయ్‌హింద్‌్‌

జయ-జయ హో అంటూ

విజయహారతులెత్తింది

ననన

క ాయయయయయయయయయయం ద్రినటమలూరు కవిత ఆర్తి ఆచార్య ఎస్వీ రామారావు ఆకర్ణాంత నేత్రాలు నీవి అజాను బాహువులు నీవి నీ ఎడద విశాలం నీ కరుణ అపారం నీకు ఎ ఉపాయమీయను? నేను నిరుపీదను నేను వినిపిస్తున్నది రమ్మహర్మ్యమే నేను ఆరగిస్తున్నది పంచభక్ష్యపరమాన్నాలే నేను పవళిస్తున్నది హంసతూలికా తల్పమే కానీ... నా ఇంటి ముంగిట దీనంగా నిల్చుని చూస్తున్న దరిద్రనారాయణునికి తలదాచుకోటానికి నీడైనా లేదు కడుపు నింపుకోవటానికి నీరైనా లేదు. మేను వాల్చటానికి నేలైనాలేదు = చుట్టూరా అలుముకున్న ఈ కటిక చీకటిలో కాంతి కిరణం నీవు నిరాశామయమైన ఈ వాతావరణంలో ఆశాలవలేశం నీవు ఎడారి లాంటి ఈ బ్రతుకు బాటలో నీ సన్నిధి నందనం లాంటి పెన్నిధి ఎండి బీటలు వారిన ఈ హృదయ క్షేత్రానికి చల్లని చూపు పీయూషధార పరంధామా శ్రీరంగధామా ఏ నాటికి నిన్ను చేరుకోగలను నేను? చక డకననతకననకకకననననననవవవవవ=ఐ ర్‌

పాలమూరు కవిత అాాాాాాాాాాాాకలలకాలతానాకునాడాలనాలకకానలుకా నలందా నకానాయాు కానా ననా నాలకను నుకునానాయానామాటి రక్త పుష్పాలు ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ అసలైన ప్రజాస్వామ్య వాది అనంతకాలం ఒక్కటే పేదవాడైన పెన్నిధిగలవాడైనా సమానంగా పంచేసంపద రోజూకూ ఇరవైనాలుగు గంటలే 1 కాల౦జోలికి పోకు-అది నిన్ను కత్తుల బోనులో నిలబెడుతుంది కాలాన్ని ప్రశ్నించి భంగపడకు-అది కరోరసత్యాల నగారా మోగిస్తుంది క్షణాలే కాలానికి చైతన్య రధాలు దినాలే ఘీంకరించే దిగ్గజాలు మాసాలన్నీ నిశిత మహాస్తాలు సంవత్సరాలన్నీ సం(గ్రామ సీమలు కవులకూ కాలానికీ తెగిపోని బంధం ఉంది కాలచ(క్రగమనానికి కవి జాడలాంటివాడు ఈ మధ్య ఎందుకో శబ్దాల్లో రక్తహీనత చొరబడింది భావాల్లో నిద్రలేమి తిష్టవేసుకుంది అవేశాన్ని శ్వాసకోశవ్యాధి జీవచ్చవంలా మార్చింది ఆలోచనా ధారల్ని రాచపుండు కబళించింది ఈ నీరసతకు కారణం తెలియక ఈ విపత్తుకు మూలం దొరకక తానని

నాన ంననాని నాకా డాననాంకనలవ నా నలలమంయయియయయయయంయలయయ ద్రరటసూరు కవిత కవులు కాలప్రవాహం ఒడ్డున నిలబడి

కలల వ(స్త్రాల్ని ఉతుక్కుంటున్నారు

కాలం మోసుకు వస్తుంది మరో మధుమాసాన్ని

ఆ మధుమాసం శిలలోకి దూరినా

మలలోకి చేరినా సజీవ శిల్పాలు పుట్టుకొస్తాయి అక్షరాల్లోకి వెళ్లినా పదాల్లోకి పాకినా

రసవాహినులు ఉస్పాంగుతాయి

ముదుసళ్ల మదిలోకి దూకినా మోడు తలపైకి ఎక్కినా చిరంతన యౌవన సౌందర్యం చివురిస్తుంది

నమ్మితే చెబుతాను నిజమైన మాట

హృదయాన్ని నమ్ముకున్న వాడు బుద్దుడు

వట్టి తర్కాన్ని నమ్ముకున్నవాడు (ప్రబుద్దుడు

యాభై ఏళ్ళ అమ్మ ఒడిలో

అన్నీ గాయపడ్డ కోకిలలే

ఎడాది కొకమారయినా

హృదయక్షేత్రాలు అర్రంగా మారకపోతే

ఎవీ మొలవని ఎడారులైపోతాయి

ఈ పూలకారు తెచ్చిన పులకరింతతో

ఎరుపెక్కిన నేలమీద పచ్చదనంగా ప్రవహించాలని ఉంది వెళ్లగలిగిన నాగేటి చాళ్లలో

చైతన్య గంగలా ఉప్పాంగాలని ఉంది

అన్నింటిని జలదరింపజేసే జలధరంలా అప్యాయతామృతం వర్షించాలని ఉంది

చెట్టు ఎడంగా ఉన్నా

ఆకుల అరచేతులలో అల్జుకుపోతొయి చానాననానానానాలననాణానానానాననా ననన నానానానాననననానాదం దానన ననన నన ననననానా నాల లనాననననాలన ననన నానన లలని 77

పాలమూరు కవిత: లు గట్టు దూరంగా ఉన్నా గంభీర స్వరాల్ని ప్రతిధ్వనించి గొంతులు కలుపుతాయి నదులు ప్రవహించి ప్రవహించి సంగమించి తీర్థక్షేత్రాలై పునీతుల్ని చేస్తాయి నరులు గుంపులుగా కూడితే మాత్రం ఘోరనరకాలు అరచేత వాలుతాయి. నరులు నమ్ముకునేవి వనరులు నరులకు మూలపురుషులు వానరులు. అఖండ కాలఖండాల కాహళి మోగుతూనే ఉంది ఉపఖండం (క్రుతికలుపుతూనే ఉంది. ఏనాటికైనా కన్యాకుమారి కోవెలగంట కాశ్శ్మీరంలోయల్లో 'ప్రతిధ్వనిస్తే పోరుబందర్‌లో ఎగిరిన కపోతం కలకత్తా కాళిక చేతిలో వాలిత్తే హిమాలయ శీతల పవనాలు హిందూ మహసాగరం అలల అలకల్ని సవరిస్తే సరిహద్దురేఖల వెంబడి నిల్చిన మానవహారం దేశానికి వాడిపోని వసంత పుష్పహారంగా మారితే ఆనాడే మానవీయతా (ప్రాంగణంలో చిద్పిలాసంగా నిలుస్తుంది చెరిగిపోని వపంతం. (ఆంధ్రప్రభ, ఆదివారం అనుబంధం) ట్ర ననన

తక లలయయయయయయయ పాలమూరు కవిత మనం దూరమైపోతున్నాం ఆచార్య జి.చెన్నకేశవరెడ్డి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీ మనం దూరమైపోతున్నాం మనమధ్య మంచు తెరలు పడుతున్నాయి అలలు అలలుగా సాగిసాగి అరలు అరలుగా ఆగిఆగి ఎవరికి వారం ఏకొంతంలోకి జారిపోతున్నాం రైలు ప్రయాణంలో చెట్లూ చేమలూ వెనకకు పడిపోతున్నట్టు ఎన్ని వ్యాపకాలమధ్యో మన జ్ఞాపకాలు మరుగున పడిపోతున్నాయి సమస్యల రద్దీతో క్రిక్కిరిసిపోయిన కంపార్టుమెంట్లతో ప్రయాణిస్తున్న మన జీవితాల రైళ్ళు ఎక్కడో ఏ క్రాసింగ్‌ స్టేషన్‌లో కలుసుకున్నప్పుడు ఎగాదిగా ఎదుటివారి ఎదలోతుల్లోకి చూసుకొని సానుభూతి గంధం పూసుకొని ఎవరికి వారు విడిపోతాం కాబోలు రెపరెప కొట్టుకొంటున్న గుండెకు తెలుసు కన్నీళ్ళను దిగమింగుకొంటున్న సజలనయనాలకు తెలుసు. మనం దూరమైపోతున్నామనీ రెపరెప కొట్టుకుంటున్న గుండెకు తెలుసు 1 వానినినాలనానానననానననానా నా లాలనాననాననననన నాదనిని లలనా నాకలని ననన ననన ననన ననన ననన 8

మా అమ్మ డా.జె.చెన్సయ్య పాలమూరు గడ్డమీద మా అమ్మ పచ్చిపాలనురగంత స్వచ్చంగా కనుతెరచింది కాని అంధ్రరిలా పొత్తిళ్లలో కదలాడలేదు ఉయ్యాల జంపాల ఊగలేదు పదేళ్ల వయసులో పెళ్లిపీటల మీదకెక్కించారు పీటలు దిగి అత్తవారింటికి తరలి వెళ్లింది. కలువార కొడువలి గంపా చాటాచేతికందించారు. సంకల్పాన్ని కవచంగా పనిముట్టను ఆస్త్రాలుగా ధరించింది అనంతమైన జీవనసమరం ప్రారంభించింది పగలంతా కూలీపనిచేసి రాత్రిరెక్కలు ముక్కలయ్యేలా వడ్డుదంచి అన్నం వండి తన వాళ్లకు వడ్డించింది తానుమాత్రం ఆకలిని జయించింది నిద్రను జయించింది ఒక పూట తినడం మానేస్తే కొంత మిగులుతుందని తిన్నంత సేపు పనిచేస్తే మరికాస్త వస్తుందని ఆపేక్షించింది చీమలా ఒక్కొక్క నూక ఒక్కొక్క సామ గింజ , ఒక్కొక్క తైదగింజ జొన్నగింజ పక్షిలా గోటితో తెచ్చి గూట్రిలో భద్రంగా కూడబెట్టింది అలా నన్ను పెంచి పెద్దచేసి చదువ చెప్పించింది మా అమ్మ త్యాగం మా అమ్మ కష్టం నేనెలా మరువగలను పడుతూ లేస్తూ ఆడుతూ పాడుతూ చదువుతూ ఎదుగుతూ వచ్చాను నాకాళ్ళు మొక్కు బిడ్డా నీకు మంచ్చి జరుగుతుందన్నది నా అవుసు బోసుకొని నిండు ముత్తయిదతనంతో నిండు 7 “నస

నడం యయింయయిలయయయయయలా విలమూరు కవిత నూరేండ్లు సల్లగ బతుకమని దీవించింది ఎవరైనా నీ కొడుకు ఎం పనిచేస్తాడని అడిగితే నా కొడుకు పోస్టాఫీసులో జేస్తడన్నది నా కొడుకు రేడువల మాట్టాడుతాడన్నది నా కొడుకు పేపర్గో వార్తలు రాస్తాడని మురిసిపోయింది తన కష్టాల్ని మరిచిపోయింది. రేడియోలో మాట్లాడుతూ మాట్టాడుతూ (ఈనాడు) పేపర్దో వార్తలు రాస్తూ రాస్తూ ఊరొదిలినేను పోతే తలచుకుంటూ కడుపులో పేగుతడుముకుంటూ ఉండిపోయింది కాని కొడుకు వెంట పట్నం రాలేనన్నది అమ్మా నా కొరకు నీవింత జేస్తివి . నీకింత అన్నం బెట్టెపూజబేస్త పట్నం పోదం పా అంటే రానురా' | అన్నది తాను ఎంతో కష్టపడి కట్టుకున్న ఆ ఇల్టు విడిచి రాలేనని నాకు సైసలవసరమున్నయని నచ్చజెప్పి కావురం పేటలో ఇల్లు అమ్మాను ఇల్టులేంది ఇగ యాడుందు నా పిలగాని తానికి పట్నంబోతా అన్నది నాతో హైదరాబాద్‌ తరలివచ్చేనాడు అన్నేళ్ళ తన వాళ్ళ పరిసరాలతో కన్నీటి వీడుకోలు తీసుకుంది పట్నమైతే వస్తివిగాని నీమనసంతా ఊళ్ళోనే ఆఫీసుకు వెలుతుంటే సందుదాకావచ్చి సాగనంపితివి తిరిగిరావడం లేటయితే సందునుంచి ఇంటికి ఇంటినుంచి సందుకూ ఎన్నిసార్లు తిరిగితివో ! ఊళ్లో పనిపాటజేసుకుంటే జోలిజెప్పటోల్లే లేకపోయిరి లక్కసాంటిది తల్లి రాయసొంటిది పిల్ల అని నువ్వన్నట్టు నేను రాయి అసాంటి బిడ్డనై జోలిజెప్పకపోతి అన్నమేదో పెడితిగాని మనసునిండార్ల జెయకపోతి

సన్ను కొద్దిసేపు నడిపిస్తే మొకం కడుగుతా కడుగుతా గుండెనొప్పితో గూలిపోతిఏ అమ్మా అమ్మా అమ్మా అని నేనంత అబ్బరిచ్చినా లేపకసోతిది.. .. డాక్టరొచ్చి ఇగ నీవు లేవనె సజేవంగా నిన్ను ఊరినుంచి పట్నం తోలుకపోయిన నేను నిర్జీవంగా నీ వాళ్ళ మధ్యకు తీసుకొచ్చాను ఎ తల్లీ పడనన్ని కష్టాలు పడ్డ సీసుట్టీన నేల మీదకు తెచ్చాను. నీవాళ్లందరి మధ్యన నీవు ఎందరు ఎంతపేలివినా పలకవు కష్టాలు పతీ పడీ అలసి దీర్ధపిశ్రాంతిలో మునిగావేమో ! అంత్యక్రియలని చెప్పి అందరూ నీక్సు ష్నానం చేయించిరి కొత్తబట్టలు తొడినిరి.. పెళ్లీ ఉలేగింపుగాని సీకడసారి యోత్ర సోగింది వేను ముందు నడుస్తూ వృంటే నీ అత్తా నీ భర్తా నీ వంశస్తుల సమాధుల వద్దకు తీసుకొచ్చాం చీకటిపడేవేళకు నిను సమాధిచేసి నిను వదల్లేక వదల్లేక ఫెనుడిరిగాం త్తు ఫా శు అమ్మా! భౌతికంగా సీవ్చ మా మధ్యలేవన్న మాటేగాసి మనవూళ్లోని మట్టిలో నీ ఉనికి కనిపిస్తూనే ఉంది అడవి ముంచి కట్టిలమోపుతో వడచిపస్తున్నట్టే వుంది హిలకూర గంప నెత్తిన మోస్తూ వీధి వీధి తిరుగుతూంటే 'చెన్నమ్మూ అని పీలీవి జనం కూర కొంటున్న్లే వ్పంది క్లో బ్రావడపనననాననానసపవపనననసనవవవనన పనన వనన పన సన

తక డు డాయలలజలలలలయయవ సొలమూరు కవిత

నీకాళ్లకింద నలిగిన ఆ మట్టిలో నీజాడలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి

నిన్నెగిరిన మనుషులు నీవెరిగిన మనుషులూ

నీ వాళ్ళతో నీవు మౌట్టాడుతున్నట్టే వుంది

నాతో మాత్రం మాట్టాడవు

షు స్తు షు

బ్రతికి ఉండగా అక్కలతో నీవు

నేను చనిపోతే తమ్ముడు ఈ పట్నంలనే సమాధిచేస్తాడేమో !' నని

అన్నావట నీవాళ్ళ మధ్యే సమాధి కావడం నీకిష్టం కదూ

నీ కోరిక తీరింది ఆ తృప్తి నాకు దక్కింది

నీ పాలమూరు గడ్డమీద నువ్వున్నావు లేనిదినేను మాత్రమే.

నీవు నన్ను అక్కడ కన్నావు కాబట్టే నాకు ఆ ఊరు పుట్టినూరయ్యింది

నిన్ను సమాధి చేసిన ఊరుకూడా అదే కాబట్టి

ఇప్పుడు నాకు అది దర్శనీయ పుణ్యస్థలం కూడా అయ్యింది

నువ్వక్కడ మల్లీ పుట్టాలి

నాకు నువ్వక్కడ మళ్లీ జన్మనివ్వాలి

అప్పటి దాకా నీ సమాధిని

ఒక అపురూపమైన చారిత్రక పురావస్తు

నిర్మాణంగా భావిస్తాను పూబిస్తాను .

నన్ను కనిపెంచి ఇంతవాడ్చి చేసిన నాతల్లీ

నా చేతుల్టో మూసిన నీకనులు

నా కళ్లల్లోనే వున్నాయి. వుంటాయి కూడా నం

అణుభారతీయం డా కసిరెడ్డి ఉసా ఛనియా యూనివర్సిటి బుద్దుడుపుట్టిన పూర్ణిమనాడే పోఖ్రానులో అణుస్సోటనం పంచశీలలను పంచిన దేశం సంచితాణువు ప్రేల్చుటెందులకు? పంచళీలపై శాంతి సంతకం ముంచిన చైనా ఎర్రటి జెండా నెత్తురు చొంగను కార్చిందెందుకు? పొత్తును ధ్వంసం చేసిందెందుకు? చైనా పాముల అలింగనమున హయిని మేస్సే దేశద్రోహులు ఆరుణాచల్‌లో హెలీీష్తాడ్సు కధ ఎత్తి చూపరే పొత్తుక్సు భంగమో | ఢీకొన విషనాగాలై వస్తే ఐదుకోట్టు ఓటర్లలిస్టులో హాయిగ చేరీ మీకోట్రేస్తే వాళ్లకోట్టకు గులములవుతూ జోళ్లను నాకే శ్వానాల్లారా 1 మాకు భద్రతను కల్రిగెస్తార్రా | 7 అత్తి ననన డాని

రకత కంల పొాలనూరు కవిత ఢిల్లీ ముంబయి కోయంబత్తూర్‌ దేశమంతటా ఆర్‌డియెక్సును ఆకు పచ్చగా మండిస్తుంటే ఢీకొను శక్తిని పెంచకపోగా తుపాకి గొట్టంగాళ్లు తొత్తులయి భాయీ భాయని పూజిస్తుంటే నీనా అస్మితకే మూలమ్మగు జన్మభూమి సంరక్షణ ఎవరిది? సుందరనందనవన కాశ్మీరం అందం మాడి మసవుతూ ఉంటే ఉ([గ్రవాద సిద్దాంతం ఆకలి ఉర్విసోదరుల నమిలేయొచ్చా | లేత బుగ్గలను కాల్చిన కమురది సోకని నాసిక లెవరివి ఎవరివి 1 సతతా(శ్రువులే గంగాజలములు ఎన్నాల్లింకా భారతిముఖమున? వేప బసంతీ బియ్యం తులసి ఆయుర్వేదం పాకం పసుపును పాశ్చాత్యాగ్రం పేటెంటంటూ అహంకృత చట్టం అడ్డంవస్తే విశ్శజనమ్ములు (శ్రోత్రియులవగా స్వదేశి శంఖం పూరించాద్దా అ(గ్రముఖాలకు బుద్ధి చెప్పగా స్వశాస్త్ర జ్ఞానం వినిపి౦చొద్దా!

పాలమూరు కవితకు తన భూగృహమున కోట్టబాంబులు ఘనముగ అమెరికకుండొచ్చంటా | చైనా బాంబులు ప్రేల్సొచ్చంటా ! ఫ్రాన్సు ప్రయోగం చేయొచ్చంటా 1 వంద కోట్ల జనసంఖ్యను కలిగిన భారత్‌ శాస్త్రం పెరగొద్దంటా | ఎన్నాల్లింకా చితుకుల బతుకులు ? శిరస్సెత్తుకొని నిలిచేదెప్పుడు ? చిమ్మిన నెత్తురు కాశ్మీరులో శివారావములు చేస్తూ ఉంటే అమెరిక పోలిస్‌ బెత్తం చూపుతు సిటి వీటిపై సంతకమంటది 1 సాప్టువేరులో వీరులంటది శాంక్షను లంటూ ఎ(ర్రగ జూస్తది. పెట్టుబడుల సామా(జ వాదమును కట్టిపెట్టగా లేవాలిప్పుడు. కోణకోణమున ్రీస్తుమతమ్మును జాణతనమ్మున పెంచగ వచ్చును భూమ్యాకాశోదక మార్గమ్ముల ఇస్టామీయులు దూరగవచ్చును కాషాయధ్యజకాంతి ప్రసరణం కోశ కోశమున నిండకూడదట ! అల్ప సంఖ్యకాషాయమమ్మయ్యిన ఆ భూములు ఏమాయెనో తెలియదు ? 7 ద ాాాాాాాాాాననననననసనవననసనానానననననననససననాననానానననననసావనానననానననననననననననవావావానాన్‌

డకకకకకకకకకకకకతలకకకడలలలలలలలయయల పాలమూరు కవిత అన్నము లేనిది అణుబాంబెందుకు అన్నవారు మన అన్నలు తమ్ములె భూములు బుగ్గయ్యిపోతూ ఉంటే జన్మభూములనె దురాక్రమిస్తే గృహమది ఎక్కడ 1! పంటలు ఎక్కడ ఫ్యాక్టరీ ఎక్కడ గుడిబడి ఎక్కడ మతసామ్రాజ్యం పాద ఘట్టనల నలుగుదమా పోరొడుదమా ! బియ్యం పొగాకు రషాకెగుమతి బసంతి బియ్యం అరబ్బులకెగుమతి గొడ్డమాంసవూ డబ్బాలెగుమతి ఉల్లీ ఇమ్హీ రోజూ ఎగుమతి పెట్రోలొక్కటి సరిపోనుంటే డాలర్‌ దేశాల్‌ శాసించేవా భారతీయతా శక్తిని ఎకత పధమందిప్పుడు నడిపించాలోయ్‌ స్వర్ణ భారతం అప్పులపాలై చిప్పచేతితో దేబిరించుటా! నీలో స్వార్ధం నాలో స్వార్థం స్యాములందరూ స్కాముల పాములు గడ్డిని ఎరువును బల్బులు తింటరు పెండను కూడా దిగుమతి చేస్తరు స్విస్సు బ్యాంకుల దిక్కే చూస్తరు నీతిని శక్తిని పెంచే దెవ్వరు బారెడు భారత దేశం నిజమే

పాలమూరు కవిత డతనలలతకడతననరలడలకకకాలతరాలడకలజకకలడలడలంలనదనులి సారకాయది చినకత్తికి తెగుగద బక్కచిక్కినది శ్తహీనమని వర్ణమానమని 'ప్రచారమింకా శక్తిని ఆరాధిస్తది విశ్వం శక్తీహినులను తొక్కిచేస్తది బుసకొట్టగనే ఇంత ముసముసా శ్రియాశీలురై ఎకం కండోయ్‌ బుర్దీహీనులకు బుద్దిని చెబుతూ శుద్దుడు బుద్ధుడు దీవిస్తున్నడు భారతయతా ఆఅబజ్వ(ప్రమును ధిరహారతిని ప్రవచిస్తున్నడు అజేయ భారతి అఖండశక్తిని జనజాగృతికై సిలుపాలన్నడు కుంగుపూ కరాటె మార్షల్‌ ఆర్హూ అస్త్రం శాంతికి బోధిస్తున్నడు అన్నం సంపద రక్షించగా అస్త్రం కావాలంటది లోకం ధుష్మల అక్రమణము నిలుపంగా శిష్టుని శస్త్రం చెస్తది నాకం బుద్దుడు పుట్టిన పూర్ణిమనాడే ప్రోభ్రానులో అణుస్నోటనం పరిచశీలలను పంచిన దేశం సంచితాణువును (ప్రేల్చుటెందులకు? స్తాన ననానానానాపనానల వానను నననపనన ననన

రామబాణం ఆచార్య వెల్దండ రఘుమన్న ఉస్మానియా యూనివర్శిటి అనంతరంలో నీవెంత అంతానివి సంతానివి అందక పొందకసస్తే ఇంతోనివి ఎంతోనివి కలువపోతే నదులెల్టా కడలి కడుపు నొస్తుందా గుడుగుడుగుంచం చదువులు ఘుఠ్‌ఘుర్‌ మనకుంటుందా సూత్రం గోత్రం తెలువక సూక్తం ్రోక్తం తెలువక శాస్తం నేత్రం దెరువక పత్రం ఎరుగక నత్తినత్తి మాటలురా వొత్తివొత్తి పాటలురా ధాతువులెల్టా పీకితే ధరణి భాషల బతుకెంతా? నీ నెత్తుర నీదెక్కడ నీగత్తర ఇంకెక్కడ నీ భాషల నిన్నెరుగవు నాభాషల నన్నైరుగవు నిన్నెరుగక నన్నెరుగక నీవెక్కడ ఇంకెక్కడ? కలిసే చోట కలువవురా కమ్మనిమాట నిలుపవురా దున్నపోతు దుంకుడురా దుక్కిదున్నక జొక్కుడురా కలువక నిలువక తొక్కితె కాడికి మేడికి దుంకితె కట్టామైసమ్మకురా కట్టిడిసిన కట్టడిరా ఆయాసం అయినప్పుడి అమ్మ అనిపిస్తుందా? దేవుల్గాటెనప్పుడె దేవత కనిపిస్తుందా? చితికిపోయిన నాడు అతికించే దింకెవ్వడు బతికి సచ్చిననాడు బతికించే దింకెవ్వడు

తనదోషం వర్తింపక గుణదోషం గుర్తింపక గురువు లఘువుల కాడనె గుద్దులాటలవుతున్నయి కొరమీసం నర్తింపక పరిహాసం పరికింపక కరువుల కర్ఫుల తోడనె బరువు బాటలవుతున్నయి వాదం తెలువనప్పుడు నినాదాలు నిందాదులు సూర్యుడు లేనప్పుడు చూరుకింద గుడ్డి దీపాలు పరమాత్ముడు దెలువనప్పుడు పట్టపగలెల్హా పాపాలు సంతల సాహిత్యం వాంతుల వాత పైత్యం నోరున్నది పారేస్తుకో ఊరున్నది ఉరేసుకో రాతున్నది రాసేసుకో కూతున్నది కూసేసుకో చేతుల తులలేనప్పుడు రోతులకేమి తక్కువ కోతుల కేమి తక్కువ మూతులకేమి ఎక్కువ ఎవరక్కడ ఎవరక్కడ ఎదిరించే వారెక్కడ కవిరాజసూయంలో కలం సాటు కవులెక్కడ? గోందుపూసి అతికించిన గొప్ప బిరుదులింకెక్కడ ఇంకెక్కడ ఇంకక్కడ ఇగిలించే వారెక్కడ? తరుణోపాయం దెలువక్ర తలకొక్కొక ధోరణి తరుణ ప్రాయం నిల్వుక్త తలకెక్కిన జారిణి ముత్తాతల పేర్లీ దెలువవు మూడుయుగాల మాటెక్కడ? తెలువనప్పుడు తెల్లారదు మొలువనప్పుడు మొగ్గెక్కడ? పురాతత్వ భవనంలో పూరా పురై పగిలింది పగిలిన పెంకులతికిస్తే పాతరాతి కధ తగిలింది నక్కలు బొందలు తోడితే నంజుడుకే మిగిలింది

శ చచ్చిన ఎముకలు తొవ్వితె పుచ్చిన చరిత్ర దొరికింది

ననన ననన వనన

డతతతఆతకతళళళళళళళాయయియయయియ దొెలమూరు కవిత కళ్ళు తెరువు డా నుసన చెన్నప్పు

/ ఉసా శనియా యూనివర్శిటి వెనకబడిన దేశమంటవు పాలమూరు లేబరంటవు పాలుగారే పిల్లవాళ్లను పైరులెంట పంపుతుంటవు తెలివి తేటలు గొప్పవంటవు మంచిచెడ్డలు తెలుసునంటవు డంద$ి లంధాల్యై వంచనకు తలవంచుతుంటే హరం ల

ది 1

వైభవమ్మది కలుగునెట్టుల ? [౦ గిం టా! 11 లోకమంతా తిరుగుతుంటవు నే లోకమంతానేనే అంటవు పాదాల బ్‌ సట జ్జ కాని శోకము వీడనంటవు ఖర ఖర శై తిట్టుకుంటవు విడిచి పెట్టుము శైశవమ్మిక ప్రగతి పధమున సాగిపామ్మిక పాలమూరును స్వర్గసీమగ పసిడితేరుగా మలుచునీవిక ఇంతకాలం పరుల సేవకె స్వేద బిందువు లిచ్చినాడవు అత్మష్తిని తెలుసుకుంటే అద్భుతాలే జరుగునింక!

లమూరు కవిత====తకకకకలలజల: పా సహస్రాబ్దికి స్వాగత 0 మం్రవాది సుధాకరరావు ఆకాశవాణి హైద్రాబాద్‌ ఆశను నిలువెల్లా నింపుకుని చూపులన్నీ గుమ్మానికి (వ్రేలాడదీశాను రాబోయే సహస్రమంతా నవ్యకాంతినీ భవ్య శాంతినీ విరజిమ్ముతుందని అంతః చక్షువుల్లేనినేను సహస్రాక్షుడైనాను ఎదురుచూస్తూ చూస్తూ సహస్రాద్దిని స్వాగతిస్తున్నాను హిమవన్నగాలపై - చొరబాటుపన్నాగాలు పారవనీ పారుగువారి పొరషపిటులు పోరుకుబాటలు తీయవన్సి ఆశతో స్వాగతిస్తున్నాను మాతృభూమి మాతృశోకం రగిలించదనీ పేగు బంధాలు తెగిపడిన విమాన శకలాలు కాకూడదనీ వీర రుధిరం వృధా ధారలవదనీ ఆశతో స్వాగతిస్తున్నాను ల నానన

లావాలా లంలయయయయయయయయణయుం దరలనమరూరు కవిత టైగర్‌హిల్‌పై దృష్టి పడొద్దని మహ్మోపైకి ముష్కరమూకను నెట్టుకు రావద్దనీ మరో కార్లిల్‌ వద్దనీ హెచ్చరించి మరీ స్వాగతిస్తున్నాను మతమౌఢ్యాలు కక్షల కుడ్యాలు అడ్డునిలవవనీ స్వతంత్రవీరుల త్యాగాలే పునాదులై వెలసిన సరిహద్దులు రగలవనీ చెరిపేస్తే చెరగవనీ దాచేస్తే దాగవనీ ఆళతో స్వాగతిస్తున్నాను జగమంతా జనహితంకోరతారనీ జాతిరక్షణే మనోరధమౌతుందనీ బీళ్ళైపోయిన ఉన్మాద మనోక్షే త్రాలలో మానవతా కుసుమాలు విరబూస్తాయనీ సమతామమతల అంతర్వాహిని పొంగిపొరలుతుందని సర్వేజనా సుఖినోభవంతంటుందనీ ఆశతో స్వాగతిస్తున్నాను

పాలమూరు కవిత===జా భేష్‌ ! -డా టి.వీ. భాస్కరా చార్య వచ్చినవాడు. .ఫల్లుణుడో పాండురంగడో నిరంజనుడో నిర్గుణుడో... నా కనవసరం నాపని నే చేసేస్తా ఫినిషింగ్‌టచ్‌ ఇచ్చేస్తా ఛలో .మటాష్‌ ఛత్‌ అన్నవస్త్రాలకని వాడు ఓటేస్తే ఉన్న వస్త్రాలకే _రీవర్స్‌ గేరా? “వద్దు అది నీచం పోనీ అస్రాన్ని. శస్తాన్నో కాన్సిడెన్షియల్‌ పత్రాన్నో పట్టేస్తే “వద్దు అది-నికృష్ణం' కాంచనమో _ కనకమో కొట్టేస్తే కాకి-కారో .బారో.. బ్రౌను షుగరో హైజాకింగో- ్రీకింగో- ర్యాగింగో- ఎట్లీస్తు బాట౦ పించింగో- టి ననన

బ్బాక్‌మనీ ప్యాకింగో . రేపో కాక మాపో బిగిస్తే ఛత్‌ శాంతం పాపం. నీవు భారతీయుడివి కనీసం పుస్తకహరణం

ఛీఛి -పోనీ ఇతివృత్త హరణం

ఛత్‌ అని మరణం” . పోనీ దేశానికి దేశాన్నే 'ఊష్‌ కాకి అనిపిస్తే

'ఛీ అది నరకం” .

పోనీ వాడి మంచి మనస్సే కొట్టేస్తే వాడిగుండెల గుడిలో పాగా వేస్తే

మంచి మనీపినై నిలువెత్తుగా నిలిస్తే

భేష్‌ ఇది బలేబాగుంది

కానీయ్‌ .

“పాటర్‌

పాలమూరు కవిత===లవాకకక్తకలడకాల నానిన అభాగ్యులే | డా వెలుదండ సత్యనారాయణ అభాగ్యులు కొందరు--- అధికారమే ఆనందంగా భ్రనిస్తూ పరిభ్రమిస్తూ వుంటారు తలా ఓ పక్క తంతూవున్నా తలా తోకా లేని అనందంతో తబ్బిబ్బవుతూ వుంటారు అధికారమే ఆనందమా ఒకటి మాత్రం కరోరసత్యం మీరభాగ్యులే ఆనందానికి మాత్రం అధికారులు కాలేకపోతారు పాపం-

డక గాలమూరు కవిత ఎండమావులు జూ భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌

రండి--- కాసిన్ని కబుర్లను బలవంతంగానైనా ఒలకబోసుకుందాం

ష్టాస్టిక్‌ పూలంతా స్వచ్చంగా

వెన్నెల నవ్వుల్నీ పూయించుకుందాం

తరిగిపోతున్న మాటల సంపదని

మళ్ళీ కూడబెట్టుకుందాం. జీవితాలన్నీ-గ్రీష్మాలయ్యాయి

సంబంధాలన్నీ - ఎండమావులయ్యాయి

కర్మగాలి . యాడాదికోసారి కలిసినపుడు కళ్ళకింపుగానే మాట్టాడుతాము,

మోహం చాటేసుకుని వెళ్ళిపోయాక

ఎందుకు కలిసా(న్రో దేవుడా * అంటూ

కసిగానైనా మొహమెత్తుకుంటాం

బంధుత్వాలన్నీ - బందీలయిన పంజరాలయ్యాయి అనుబంధాలన్నీ - ఆర్థిక సంబంధాలయ్యాయి. ఎవరి జీవితాలు వారివయ్యాయి

ఎవరి వ్యాపకాలు వారికయ్యాయి

ఎవరి దారులు వారికి రహదారులయ్యాయి జీవితమే-యాంత్రికమైనపుడు

హృదయాలెలా సంభాషిస్తాయి

పెదాలపై పదాలెలా పూస్తాయి

పాలమూరు కవిత న ననననననననననన హననం ఆకాశమంతా - జీవితమైనపుడు అణుమాత్రమైనా సుఖంగా ఉన్నామా పెదాలు వాడిపోయి

• ఎన్ని రోజులయ్యాయి హృదయాలు విడిపోయి = వన్ని ఏళ్లయ్యాయి కనీసం - హృదయంతో కాకుండా మోహంతోనైనా మాట్ట్లాడుకున్నామా? మన జీవితాలను- ఎపుడైనా నలుగురిలో పారేసుకున్నామా? కష్ట సుఖాల్ని ఎపుడైనా పరస్పరం పంచుకున్నామా? మన ఉనికిని ఘనమే మరచిపోతున్నాము మన జీవితాల్ని మనమే నిర్వీర్యం చేసుకుంటున్నాము. ఎవరికి వాళ్ళం- పడలేని పరాయివాళ్ళమయ్యాము కనీసం-మనకు కావలసింది మనం కోరుకుంటున్నామా లి మనమిపుడు- జీవితపు అగాధాల్లోకి కుంచించుకుపోతున్నాము. జీవితాన్నే మరణ శాసనంగా లిఖించుకుంటున్నాము. బిటి వ2222222ననననననననననననననననననననననననానన నటనని

అవును-జీవితమిపుడు- కాగితం పువ్ఫంతా వాసన వెదజల్టుతోంది. ప్లాస్టిక్‌ నవ్వంతా పరిమళాన్ని పంచుతోంది. బీడు వోయిన పాలం- మోడు వారిన జీవితం- అచ్చంగా - అలాగే- అందుకే - రండి- కాసిని కబుర్లను బలవంతంగానైనా ఒలకబోసుకుందాం వెన్నెల నవ్వుల్నీ పూయించుకుందాం ( 'జీవగడ్డ' లో ప్రచురితం ) ననన సనన ననన బిర్ర

పాలమూరుకవిత=ాాాాడు సమర చిత్రం

• వల్లభాపురం జనార్దన వాస్తవమే అహం పులిసిన ఒళ్లు అధికారం కులికిన కళ్డు దాహం ముదిరిన నోళ్లు చీరటం మదిగిన చేతి గోళ్లు స్నేహాన్ని మురిగించిన నడతలు కసి ముసురుకొన్న' బుద్దులు పంజాకుంచెతో మంచుపూలకు రక్తాల రంగులు అద్దుతున్నాయి ఒప్పందాల పప్పన్నాలు పాలిపోతుంటే చిరునవ్వులు తొడుక్కొన్న చురకత్తులు పొడుచుకు రావటం చూసిన కనుపాపలు రెటీనాపై సిర దృశ్యాలను ప్రింటుచేసుకొని నిశ్చలన చిత్రాలుగా నిలబడిపోయాయి ఈ నివ్వెర పాటు క్షణికమే ఆక్రమణ ఇతిహాసానికి పాడాల్సిన అంతిమగీతానికి స్వరకల్పన చేయటానికిది ఆరంభం మాత్రమే కసిరుచి మరిగిన ప్రతీకారోన్మాదపులి ఒక చేదు జ్ఞాపకంగా మిగిలి పోవటం ఖాయమే దూలం విరిగిపడటంతో కూలినగోడ చ(క్రవాతం బారిన పడిన భూగోళంలా వెక్కివెక్కి ఎడుస్తుందనుకొంటే వెన్నెముక నాగలిపస తెలుసుకోలేని మూర్ధత్వమే స్టింగర్ల వీణలతో కార్గిల్‌ సంగీతం పలికస్తాననుకొంటే ఊపిరి బరువెక్కి నరాలు తెగిపోవటం సత్యమే ౩0 మృత సముద్ర ముత్యాలుగా మారటం వాస్తవమే!

తతత డాంంయయయయయయల ద్రశలమూరు కవిత స్టేటస్‌ =డా శివార్భక విజయకుమార్‌

ఒక్కగానాక్క అమ్మాయి

పెద్దదయ్యింది

ఘనంగా చేయాలి కార్యం

రెండు పొట్టేళ్హయినా తెగాలి

రెండొందల బాటిళ్లయినా పగలాలు

నా పక్కోళ్లకంటె

ఎందులోనూ తక్కువకాను

మూడొందల మందినైనా పిలవాలి

ముప్పది మంది

ముత్తయిదువులకు

చీరలు పెట్టాల్సిందే

నా ఆఫీసోళ్లకి

నేనేంటో చూపాల్సిందే

నాతోటోళ్లకి మరచిపోలేని 'ధ్రిల్‌ ఇవ్వాల్సిందే కనీసం నాలుగు రకాల స్వీట్లు

పదిరకాల పిండివంటలయినా ఉండాల్సిందే ఎవ్వరూ ఎదీ తక్కునైందని అనకూడదు

కనీసం వారం రోజులైనా నా విందు గురించి నెమరేయాల్సిందే సీరియల్‌ బల్బులు స్టీరియో సిస్టమ్‌లు కలర్‌ఫోటోలూ వీడియో కవరేజీలు మామూలే బ్యాంకు బ్యాలెన్సు పదివేలుంది సరిపోదా

పాలమూరు కనిత్తు నావలా ను నాను ఇరవై వేలయినా అప్పుదొరుకుతుంది ఫరవాలేదు ప్రిస్టేజీ నిలబడుతుంది ఖు న ఫు పార్టీ అనుకున్న దానికన్నా బాగా జరిగింది ఇర్చుకూడా ఊహించిన దానికన్నా రెండింతలయింది ఆయితేనేం మా బాస్‌ నన్నుబాగా అరేంజ్‌ చేశావోయ్‌ అని మెచ్చుకొన్నాడు సహోద్యోగిని లేడీ టైపిస్టు శీ చూసి నవ్వింది మిత్రులంతా భేష్‌ అన్నారు బంధువులంతా "ససెహబాస్‌ అని పొగిడారు నేను గర్వంతో ఉప్పాంగిపోయాను పార్టీ జరిగిన రెండ్రోజుల తర్వాత వచ్చింది ఫస్టు తారీఖు అప్పిచ్చిన అప్పారావు వడ్డికోసం నసిగాడు = ఫంక్షన్‌ బాగా చేశావన్న సుబ్బారావు లోన్‌ డబ్బులు ఇవ్వటం ళ్‌ రెండ్రోజులు ఆలస్యానికే చీదరించుకున్నాడు అప్పుడర్ధమయింది అప్పులతో ఆడంబరాలకు పోతే కలిగే సంబరం క్షణికమని మిగిలించే దు,ఖం శాశ్ళతమని

కతాకు నాలక లయాయాలలాలంయాలాాలాలాలాా పాలమూరు కవిత తలిసుండాలి -బిజినేపల్లి లక్ష్మీకాంతగుప్త

మెరిసే బట్టలు కట్టుకొనగానే సరిపోదు

మెప్పించే దిట్టతనం తెలిసుండాలి. చెట్టు కొట్టకొనకెక్కగానే సరిపోదు

గట్టిపట్టు అనేది తెలిసుండాలి ఉన్నది గదా అని అస్తమానం తినగానే సరిపోదు

తిన్నది అరగించుకొనుట తెలిసుండాలి. ఖద్దరు దుస్తులు ధరించగానే సరిపోదు

గతకాల చరిత్ర ఘనత తెలిసుండాలి. “కాంగ్‌ యే దేశానికి గతి అనగానే సరిపోదు

గాంధీజీ యోమనియుండెనో తెలిసుండాలి ఇంద్రునిలా సింహాసనం ఎక్కివేషాలెయగానే సరిపోదు

అందరి కన్నులా సింహాసంనపైనే ఉంటాయన్నవి తెలిసుండాలి కట్టు కధ, పిట్ట కధలతో మభ్యపెట్టగానే సరిపోదు

'గద్దరో పాటలందలి వైనం తెలిసుండాలి గరుడ పచ్చల సింహాసనం ఎక్కగానే సరిపోదు

గరిబుల నసీబుల గురించి తెలిసుండాలి ఎన్నికల్లో ఎట్లాగో గెల్వగానే సరిపోదు

ఎంతడబ్బు వృధా అవుతుందో తెలిసుండాలి పుట్టింటి వారినెప్పుడు పెట్టలేదని తిట్టగానే సరిపోదు

పెట్టిన కూటిలో మట్టి కలుపుకోకూడదని తెలిసుండాలి బిడ్డపుట్టీనప్పుడు 'లక్ష్మి వంటిదనగానే సరిపోదు

అది గుండెలపై కుంపటి వంటిదని తెలిసుండాలి

పాలమూరు కవితా చేరువైన వారిని తేలికగా తిరస్కరించగానే సరిపోదు చెరువుపై అలిగిన బాపనయ్య కధ తెలిసుండాలి తాళి కట్టించు కొన్నవాణ్డి రెచ్చగొట్టగానే సరిపోదు తానెక్కిన చెట్టుకొమ్మనే నరకరాదని తెలిసుండాలి నన్నుమించిన ధనికుడెవనగానే సరిపోదు తిన్నగా కరిగిపోయే కప్పురం గురించి తెలిసుండాలి వేదికలెక్కి ప్రసంగించగానే సరిపోదు (పేక్షకుల చప్పట్లు తీరు తెలిసుండాలి బలె బలె అని పెళ్లికి చంకలెగేయగానే సరిపోదు చలో యిక సంతలోక్నిఎది తెలిసుండాలి అత్తను కదా అని పెత్తనం చెలాయించగానే సరిపోదు దుత్త సంగతికూడ ముందే తెలిసుండాలి ధన బలం ఉందిగదా అని దర్శముంటే సరిపోదు జనబలం మీదపడి చర్మం ఒలుస్తుందనేది తెలిసుండాలి ప్రయాసపడి పరీక్షలు రాయగానే సరిపోదు ఫస్టుక్థాసులో పొసయ్యేది తెలిసుండాలి దూసుకెళ్తున్న బస్సులోంచి దూంగానే సరిపోదు ఆసుప[త్రుల అడ్రసులు తెలిసుండాలి తా వలచింది రంభ తా మునిగింది గంగ అనగానే సరిపోదు ఆరంభపై ఎందరి కళ్లు ఆ గంగలో ఎన్నిమొసళ్ళు ఉన్నాయో తెలిసుండాలి అందగత్తెలను చూసి లొట్టలు వేయగానే సరిపోదు ఆమె కాళ్లకు చెప్పులున్న సంగతి తెలిసుండాలి మెరమెచ్చునటులచే మేలు జరుగుతుందనే భ్రమ సరిగాదు తశ మెరిసేదంత పసిడిగాదనే సంగతి తెలిసుండాలి

కతత కానా లలలలంల========== పాలమూరు కవిత

నవయువ గేయమ్‌ శ్రీధర ఆచార్య

కాషాయం, జయ ఘీంకారం

విశాలత్వం, స్వదేశతత్ష్యం

వందేమాతరమనే గళాలూ

ఆర్యత్వమొలికే కలాలూ

శివాజీ వీరవిక్రమం

నేతాజీ శూరసాహసం

కావాలి నవ జవనానికి.

మృదుమంజుల వైదికగానం

అతిపవిత్ర ప్రణవ నినాదం

త్యాగాలొనర్భు ధీరమనస్కులు

కుటిలత నెదిర్చు పటుచేతస్కులు

ఉరుకెత్తే విద్యుల్లతలూ

తొడగొట్టే భారతసుతులూ

కావాలి జవనానికి

కణకణమను కాష్టరాసులూ

భుగభుగమను అన్నీజ్యాలలూ

మంటల నెగజిమ్మించు ఆజ్యము

పటిష్టముగు హోమకుండమూ

స్టై్య్యంగల బుత్విజవరులూ

వీర్యంగల హవ్యసామాగగ్రీ

కావాలి నవ హవనానికి

నా ధర్మం అని జబ్బను చరచీ నా దేశమ్మని రొమ్మును విరిబీ గర్వంగా పలికేవారూ పర్వాలుగ నిలిచేవారూ భారతీయతై యుప్పాంగేవారూ మానవతను (బ్రతికించేవారూ కావాలి నవ కవనానికి గోమాతా గంగాజలం తులసమ్మా కుంకుమతిలకం సత్యంవద, ధర శ్రచర ఎకమేవాద్వితీయం బ్రహ్మాని నడుంకట్టి నిలిచేవారూ తలయెత్తి నడిచేవారూ కావాలి నవ విజయానికి

తిది వనన యటం

తాకాను లానయయయయయయయయయ్య రీలిరిపమూూరు కవిత నేను నేనే

-అయ్యగారి ప్రభాకర రెడి నేను తుపాకీ ఎత్తిందే శత్రు సంహారం కోసం నేను తూటానై పేలిందే నా మట్టి ముద్ద రక్షణ కోసం నన్ను నేను విజయగర్వంతో రణక్షోణిని ముద్దాడితే నీ కెందుకు ఈర్ష్య ? నన్ను నేను చిరునవ్వుతో జన్మభూమికి అర్చించుకుంటే నీకెందుకు ఆసూయ ? దశాబ్దాలుగా సింహాసనాలెక్కి రాజ్యాంగాన్ని చట్టాన్ని కల్తీ చేశావు దగాకోరు రాజకీయాలతో ఈ మట్టిని ఈ త్యాగాన్ని కల్తీ చేయలేవు నా పుట్టుకే పుణ్యభూమి పొత్తిళ్లలో నా మరణమే మాతృభూమి కౌగిళ్లలో నా త్యాగాన్ని ఎ అక్షరం కీర్తించలేదు నా అమరత్వాన్ని ఎ చరిత్ర మరిపించలేదు నా ఆత్మ తృప్తిని కోధించకు వేయి జన్మలెత్తినా అర్ధం కాదు నా దేశభక్తిని విశ్తేషించకు కోటి పదాలైనా ఫలితం చెదరదు నేను నేనే.

( జాగృతి లో ప్రచురితం)

పాలమూరుకవిత===ాాాాకకకతతతతతతతతతతతతతతతకకతడల నోగరలంి = ఉమె శల

నగరం అందమైనది

నగరం నలుగురి కూడలి. అక్కడి నాగరికత నవనవలాడుతూంటుందని

అక్కడి జనం మహామేధావులం అనీ

తెగమురిసిపోతూంటారు

సాంతడబ్బాల నాదం - నీతులగోతులు తీయడం-

మాయోపాయల వలలు పన్నడం,

ఆశ ఎరచూపి బుట్టలో వేసుకోవడం

వేన్నతో బెట్టిన విద

నగరం ఒక పుష్ప్రకవిమానం నగరం ఒక కాగితం పువ్వు |

నగర వాసుల నవ్వుల్లో విచిత్ర అందాలు

మాటల్లో మహాద్చుతాలు ఆకాశనీధిలోనే వాటి విహారం

గంభీరసముద్రులు పడితే పత్తా ఉండదుమరి 1

వ్యవహారం విషయం అటుంచిచూస్తే అంతా పదనిసలే 1

అక్కడ కారుణ్యం లేదని కాదు

అక్కడ ఆత్మీయత దొరకదని కాదు

అక్కడ సహకారం కష్టమని కాదు

అక్కడ స్నేహం దూరమని కాదు

అన్నీఉంటాయ్‌ అది-వారి

అవసరాల గదుల పొరల్లో

స్వార్థపు నీడమేడల్లో , నగరం అందమైంది

నగరం నలుగురి కూడలి ౨8 వనాననానాణాననాలణాననానననననిపనాననాననననననననవతననననననననాతాతనననతననన వనాని పతానననననవనననతివతానతతననననమనవవవని

కనతతకకడకకయయయయయణ వొెలమూరు కవిత

ప్రీ విరినింటి పరశురాం

ఇప్పుడు

చీకటి

నా పాలిట కార్గిల్‌

ప్రేమ స్వార్ధమై

మరొకరి వంచన జేరి

నన్ను అవమానాల చీకటిలోకి

బలవంతంగా దొబ్బే

శతఘ్నులు

నా హృదయ పేటికను ఛిద్రం చేస్తున్నాయి

నా జ్ఞాన మిలిటెన్సీని

భస్మీపటలం చేస్తున్నాయి

పొటమరించే రవి

బలహీనమైన కిరణాలకోసం

నా మనస్సు బేలగా అర్తిస్తోంది

చిన్న వెలుగొస్తే

నేను జనారణ్యంలో

పనుల హవిస్సులో

ఉ(త్రేరకంగా మమేకమవుతాను

ఉత్తేజితంగా సంచరిస్తాను సంచలిస్తాను

కానీ

చీకటి

నా పాలిట

ముడివీడని నా భృకుటి

తన ఆలోచనా తరంగాలు

నేనిష్టపడని ఒంటరితనం

నాకిష్టంలేని హుందాతనం

చిన్న పిల్లాడిలా

హృదయాన్ని చిత్రీకరించుకునే

నా మనస్తత్వం

భయంకర ఘోషలోకి వెళుతోంది

చీకటికి

నా విరహ హేషకి !

వికటించిన

నీ విజగీషకు

భయవిహ్వలుడనై

వలపు స్వార్టానికి

దాని అర్హంలేని

ఆహం (బ్రహ్మాస్మికి

సన్యాసాశ్రమసభ్యుడనయ్యాను

మరెప్పుడూ--

స్త్రీని

జీవిత ప్రేరణగా

అంగీకరించని

జడుడినయ్యాను కలన

న చ న న ఆ] నా చిన్ననాటి ఊరు ఎస్‌. స్వయంప్రభ వేసవిలో వేసారి ఊరటకోసం ఊరికెళితే అంతటా అళాంతేకాని ప్రశాంతిలేదు వెస్టర్న్‌ కల్చర్‌ పట్టణాలకు దిగుమతి ఇండియన్‌ కల్చర్‌ విదేశాలకు ఎగుమతి పట్టణాల కల్చర్‌ పల్లెటూళ్ళకు దిగుమతి అంతటా కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించే మార్పు ఆహార విహారాల్లో పెళ్ళిపేరంటాల్లో బాంబినో పాయసాలు గులాబ్‌జామూనులు (ప్రూట్‌సలాడ్‌లు రస్నాలు నొటి అరిశెలు కజ్జికాయలు జంతికలు సున్నివుండలు కనిపించవేం? అక్కడ దర్శనమిస్తాయి దినమంతా టి వి (ప్రోగ్రాములు క్రికెట్‌ మ్యాచులు సినిమాలు పెళ్ళిళ్ళంటే గుర్తొచ్చేవి పచ్చని పందిళ్ళు మరినేడో ! మంచికి చెడుకుపయోగించే షామియానాలు ఇంట్లోనే కరివేపాకు చెట్లు అమెరికాలో కరివేపాకే కరువు అన్నారంలో కోలాటాలు భజనలు హరికధలు నాటిమాట సంక్రాంతి సంబరాలు టీవీలో చూసి ఆనందించటం నేటిమాట గాదెలుంటేనా వాటినిండా ధాన్యం పాలంనుండి షావుకారు ఇంటికే చేరుతుంది ధాన్యం నానానననననననననననననననినననననాననననసానననపననననననననననననడనననననననననననననననననననాననిని లీ ₹

పాలమూరుకవితకాాాాాదతతకతతతతడా

ఎద్దులబ౦డ్దు పెద్దలోగిళ్ళు మామిడి తోటలు మటుమాయం

అపార్భుమెంట్ల సంస్కృతి దిగుమళికాలేదు నయం

నడక మంచిదంటూ మార్షింగు వాక్కులు పట్నాల్లో

పాలానికి నడచి వెళ్ళడమే నామోషి పల్లెల్లో

పట్నానికి వలసవెళ్ళే పనివాళ్ళు

కొత్తగా వెలసిన ఫ్యాక్టరీలు

కాలుష్యపు నీడల్లో నేటిగ్రామాలు

క్షణం క్షణం భయం భయం

పాలాలున్నా అమ్ముకోవాలంటే అన్నల భయం

స్వయంగా కష్టించి పండించుకోవడం అలవాటులేక

నేటి పరిస్థితులను ఎదుర్కోలేని మధ్యతరగతి మందహాసం

ఒకనాటి ఉజ్వల జీవితం

నేడు దుర్చ్‌ర జీవితం

ఆత్మాహుతులు చేసుకున్న వైనాలు

జీవచ్చవపు బ్రతుకులు

బాధతో చెమర్చిన నయనయుగళం

గత జ్ఞాపకాలను నెమరు వేసుకుంటూ తిరుగుప్రయాణం ననన

తకతకతకకలతకకకకకకకతకకతకకతడతకడడకడవవవలాయలవా= పాలమూరు కవిత

నేను _ కమలేకర్‌ రాంచందర్‌జీ రావు

నేను

ఒక విహంగాన్ని

నవ్యపతంగాన్ని

ఆశల రెక్కలతో ఎగురుతూ

అందాలు చిందే

నీలాంబరాన్ని చుంబిస్తా

ఆళయాల చుక్కల చెక్కిళ్లను నొక్కుతా

నేను

ఒక ఉత్తుంగ తరంగాన్ని

ఉవ్వెత్తుగా లేచి

అఆకాశపుటంచులు పట్టుకుంటా

నేనాక బడబాన్షీ శృంగాన్ని

కాలకడలి గర్భం నుండి

ఎగసి దూసుకువస్తా

ఉన్మత్త భరిత కల్మష జగతిని

ప్రక్షాింపటానికి ఉరుకుతా

వికటాట్టహాసం చేస్తా

నేను

ఒక సుందర మందారాన్ని

ప్రకృతి కాంత నొసటిమీద కుదురుకొన్న

అరుణారుణ సింధూరాన్ని

ప్రకృతి అందాలకు మెరుగులు దిద్దుతా

రసహృదయాలు పరవళించేలా

తావులను విరటిము శతౌ

మకరందాలను అందిస్తా

అనురాగ సరాగాలను పంచుతా

పాలమూరు కవితా వర్వాకాలం బూర్గుల శ్రీనాధశర్మ మట్టి దిబ్బ నీటి చుక్క రుచిచూసి ఎన్నాళ్ళయిందో తడరిపోయిన నాలుకలా ఈ పాలమూరి బీడు పొలాలు గొంతులో కొచ్చిన గుండెలను తడార్చుకోడానికి ఆకులను నూరుకుంటున్నాయి ఎక్కడో కృష్ణమ్మ పారుతోందట ఎక్కడో జూరాల ఆనకట్టుందట కొని ఆ నీళ్ళు మాత్రం ఆ ఒడ్డునే తాకవు-ఆనకట్టనే దాటవు ఇక్కడ పల్లెటూళ్ళు ఎండిన మోడుల్లా నిటారుగా ఆకొశానిక్రేస్సి _ శేపటి రాబోయే నల్లటి మబ్బుల కోసం ఆశగా ఎదురు చూస్తున్నాయి! తడారిన నాలుక - ఎండిన "పెదాలు ఏ రోజు తడిసిపోత్రాయో ఆ రోజు నా పాలమూరుక్తు వర్ష్టాక్రాలం తత నానన.

దుఃఖాన్నాంపు కుంటున్నా

• కోట్ల వేంకటేశ్వర రెడ్డి నా వాళ్ళు నలుగురు కలిసారు కదాని దుఃభాన్నాంపుకుంటున్నా | నిజానికి మనిషిక్కడ బతికి ఎన్నాళ్ళైంది? నదులు ధారబోసినట్టే స్వేదాన్ని ధారబోసినా గుప్పెడు మెతుకులు తిని ఎన్నాళ్సైంది ? నన్నేం చూస్తారు నా పల్లె కొచ్చిచూడండి గడప గడపనా నడయాడే శవాలు ఆరిపోయే దీపాలు మట్టికొట్టుకపోయిన సేద్యం కబేళాలకు తరలిపోతున్న పశుసంపద అంతా బెంగాళీ దర్శకుని అవార్డు చిత్ర ఇతివృత్తం నలుగురు కలిసారు కదాని దుఃఖాన్నాంపుకుంటున్నా | ఎవరిని పలుకరిస్తావు ఎవరి కన్నీళ్ళు వాళ్ళే తుడుచుకోలేని బేల తనమది | ఎవరిని ఓదారుస్తావు

పాయలు పాయలుగా చీలి పారే దుఃఖ జలపాతాలవి 1

ఆకలి చావులు సహజమరణాలైన చోట పెళ్ళిచేసో పురుడు పోసో

ఆశ చావక విత్తులేసో యధావిధీగా మోసపోయే తెలంగాణా రైతన్నకు

పురుగు మందే

పెరుగు బువ్వ

బద్నాం ఎందుకని

సర్కారిచ్చే లక్ష నష్టపరిహారం శపం సాధించిపెట్టిన

ఆఖరి ఘన సంపాదన నలుగురు కలిసారు కదాని దుఃఖాన్నాంపుకుంటున్నా | అమాయకత్వం అలుసైపోయి 'రేగడి విత్తుల* విషఫలాలు నడిగడ్డన విస్తరిస్తూనే ఉన్నాయి అధికారాలు ప్రచార సాధనాలు తానా' అంటే తందానాలంటున్నాయి ఎండిన మన దేహాలు

ఎదురు తిరగనంతక్షాలం తెలంగాణ సూర్యుడు

ఆంధ్రలో అస్తమిస్తూనే ఉంటాడు నలుగురు కలిసారు కదాని దుఃఖాన్నాంపుకుంటున్నా |

చాకాడాలాలాడాలంయయయయలయయవి వెలమూరు కవిత నేరం

• ఆర్‌.ఎం. ప్రభులింగళాస్త్రి

నేరమా . నీవొక అనిర్వచన్లీయమైనదానవు నిన్ను సృష్టించిన వాడెవడో గాని

మము బైలను సృష్టించిన వాడైనా

నిన్ను నిర్వచించగలడో 9 ల్రేడ్రో ?

కనబడి కనబడని నీ విశ్చరూపము

కనిపెట్టబడి కనిపెట్టబడని నీకన్నవాళ్ళు

ఆ(క్రమించని చోటంటూ ఈ జగాన లేదు

విద్యాకేంద్రాలనుండి (శ్రద్దాకేంద్రాలవరకు

అన్నీ నీకు జన్మనిచ్చే ప్రసవకేంద్రాలే

నిన్ను నీవేనని తెలుసుకోలేని జ్ఞానులు

నినుకంటూనే నువ్వు కాదనుకొనే అజ్ఞానులు

నీ స్వభావ తీవ్రతను కొలుస్తూనే ఉంటారు

నిన్ను నిన్నుగా గాక విధిగా తలచేవాళ్ళు

రుణానుబంధం పేర నిన్ను భరించే వాళ్ళే

నినుగనే నీతంగ్రని నేరస్టుడని ఒకడు

కానేకాదు వాడమాయకుడని మరొకడు

శిక్షించాలని కత్తులు నూరేదొకడు

శిక్షడకుండా రక్షించేదింకొకడు న! గ్‌

పాలమూరు కవిత=====ాాకకకతకకకాడజ= నేరస్టుడన్నవానికి శిక్షపడినా పడకున్నా వాడితో పాలుపంచుకొన్నవాడో వాడికి ప్రత్యక్షంగా తోడైనవాడో పరోక్షంగా తానూకన్నవాడో నినుగనుటకే మాత్రం కారకుడుకానివాడో శిక్షంపబడకుండా తప్పించుకోలేడు శిక్షించేవాడే నిన్నుగన్నవాడైతే శిక్షింపబడేది ఎమెరుగనోళ్ళే నిన్నుగన్నవాడే పాలకుడైతే వాడిపంచనున్నవారంతా అమాయకులే నిన్నుగన్నవాడే పాలితుడైతే పాలకుడెప్పుడూ యమకింకరుడే పాలితుడే తస్మదీయుడైతే నినుగన్న గనకున్న నేరస్టుడే ఒకవేళ అస్మదీయుడైతే అభియోగాలన్ని ఉపసంహరణే అంతవరకే ముద్దాయో దోష్షియోయైతే శిక్షరద్దో శిక్షాకాలం తగ్షింపో తప్పదు నిన్నుగన్నవాడికి ఓటుకంటే ఓట్టుంటే ఎ పాలకునికైనా వాడే అస శ్రిదీయుడు ఓటుతప్ప ఓట్టులేన్సి వాడెప్పుడూ నిస్సహాయుడే సద్రా అపరాధియే 48 ననన ననన

ననన ునననానననయయయయియయయయయయ బింలంలదమూరు కవిత డీ హైడ్రేషన్‌ = కె.యన్‌. చారి ఎడిటర్‌ జీవగడ్డ శరీరంమీద శ గశానం పరుచుకుంది కలల జల నిధులింకిపోయాయి చెట్టూ వూగదు పిట్టాకూయదు సూర్యుడు శాశ్ళతంగా ఆస్తమించడు చంద్రుడు పాడురోగంతో వెన్నెిలించడం మర్చిపోయాడు రక్తం గడ్డకడుతోంది వొంట్లో చలి కూడా లేదు వేడిమీ లేదు పోనీ వోరిమీ లేదు పలుకూ లేదు వులుకూ లేదు ఆలోచనలూ లేవు బతుకాలనీ లేదు చాస్తానన్న గ్యారంటీ లేదు శరీరం మీద శ్మశానం విస్తరిస్తోంది కాసిన్ని నీళ్ళుపోసి నన్ను సస్యశ్యామలం చేయండ్రా ('ఆంధ్రజ్యోతి' వారపత్రికలో ప్రచురితం)

పాలమూరు కవితను పాలమూరు కూలీలం -డా బూర్గుల కేశవులు ఉసా శ్రైనియా యూనివర్శిటి

పాలమూరు మాది రెక్కాడుతె డొక్కాడుతది

డొక్కాడుతే రెక్కాడుతది

కాయకష్టంజేసే రెక్కలను

ముక్కలు ముక్కలుగా చేసి

మా శరీరాన్నే కూనంబేసి

డ్యాములు కట్టినాము

భవంతులను నిర్మించినాము.

రైలు పట్టాలు రోడ్డువేసినాము

పాలమూరు కూలీలకు

బుణపడ్డది భారతమాత

పాలమూరు కూలీలు

నీ శరీరమంత పాకినారు

భారతమాత

వారిడొక్కలు చూచి

వారిబుణ౦ తీర్చుకో

కూడుగుడ్డలేక

వలసపోవు అమాయకజీవులు

కపటమెరుగని కర జీవులు

పాలపొంగులా మనస్సు

వెన్టెలా హృదయం

లి ననన వనననననననానవననవాషూనావానన

తతత చజజజజజజజజజజజజజజజజజ= పాలమూరు కవిత ఇవే వారి ధనం అట్టీ వారిని చూచి కరుణించి కన్నీరు కార్భవమ్మ భీమా ప్రాజెక్టు నిర్మించి కాలువలు చెజువులునింపీ నీ బుణభారం తీర్చుకోవమ్మ పాలమూరు మహామండలాన్ని సస్యశామలం జేయవమ శై కూలీల బ్రతుకుపంటను బంగారు పంటలుగా పండించవమ గై ఠరయ్య (గంధా, గ జ యు ఖ్‌ (1 ౮ గం, 6248 || సు లో షై గ్ర ప్రయా

మా ఊరు = విరజాజి రామిరెడ్డి

మాదొక విచిత్రమైన ఊరు ఎందుకులే దానిపేరు

నిజంగా మా ఊరి పెద్దలు

నిరుపేదల పీక్కుతినే గద్దలు

ఇరుగుపొరుగు వారు

మెరుగైతే సహించలేరు

తాము తప్ప ఇతరులందరూ

నల్లగుంటే హర్షిస్తారు

పాత పంచాయతీలను

త్రవ్వి బయటికి తీస్తారు

నీ దక్షణ ముట్టితే

నీ పక్షాన వాదిస్తారు

నా దక్షణ అందితే

నా పక్షాన మౌట్టాడతారు

నీవూ నేనూ ఇస్తే

మౌన ముద్ర వేస్తారు

ఎటూ తీర్పు చెప్పరు

పొము చావదు

కర్ర విరగదు

ఇదీ మా ఊరి పెద్దలు

లద ాాాాాాాాాాననననననననననాననననననననననననానననననననననవావాన

తతతతతతతతతతతతతతతలకాడాుుకాాలంయయయయణయణయ గరలముూంరు కవిత చేసే ఘనకార్యం

పలికేవి నీతులు

తీసీవి గోతులు

ఎవరికీ అంతుచిక్కవు

వారి మనోరీతులు

పేరుకు పెద్దలు

కాని

ధూళి పేరిన అద్దాలు

ఈర్చ్యా ద్వేషాలు

వారికీ పుట్టుమచ్చలు అయినా,

వారు ఎలేవి రచ్చలు

త్యాగం చేయలేరు

తామే గొప్ప అంటారు

ఇంకా ఏమైనా అంటే

ఎవరికీ ఎమీ తెలియదంటారు ప్రతి ఊరు సంగతి

నాకేం తెలియదు

కాని

ఈ గేయం విన్న ప్రతివాడూ ఇది మా ఊరు సంగతే అంటే నొకే ఆశ్చర్యం వేసింది

పాలమూరు కవిత అలకలు మా పాలమూరు

• పల్లెర్ల రాంమోహనరావు పలు రాజవంశాల పాలన పాకాన్ని చవిచూసిన నాలిక పాండిత్య ప్రతాపాలలో ప్రత్యర్థుల పాలిట అపర కాళిక కృష్ణా తుంగభద్రలనే రెండు జడలను అందంగా ధరించిన అలివేణి బహుమతాల అభిమతాలు ధ్వనించెడు శుభవాణి తొలి మానవ చరితను దాచుకున్న రాళ్ళు అద్బుత శాస్తరహస్యాలకు ప్రతీకలై నిలిచిన గుళ్ళు సాహిత్యంతో సర్కసు ఫీట్లు చేసిన వాళ్ళు అగ్గిపెట్టెలో పెట్టే చీరను నేసిన వాళ్ళు మా ఘన చరిత్రకు కొన్ని ఆనవాళ్ళు వెనుక బడిన జిల్టా అని వెక్కిరింతమాకు నిజమే మరి (ప్రజాకంటకుడైన నిజాం తోకముడిచేవరకు 'వెనుకబడిన' జిల్దా వైదుష్యంతో విర్రవీగే వారి వెర్రి కుదిర్చే వరకు 'వెనుక బడిన జిల్దా పాలమ్తూరు లేబరై ప్రాజెక్టులు కడుతూ దేశాభ్యుదయం కోసం వెనుక బడిన బిల్లా పాలమూరు పట్టుదలకు మారుపేరు చ్‌ న! నలా యా.

కకక వింలమూరు కవిత వెన్నెల = డా। అగ్రవారం ఛందోజిరావు వెన్నెలా నీవు కన్నైలా కనిపించి చాన్నాళ్ళెనదీ మా మనసు ముసలీదైనదో, నీ వయసు మసకైపోయెనో వెన్నెలా ! నీవు అమ్మవూ మా కన్నకూ, మా చిన్నకూ కమ్మనైన మంచి మనసుతో కనికరింతువు మీన్నగా నిన్నెన్షగా వెన్నెలా మా కందరకు నీవు బంధువు మనిషి మనిషికి శత్రువైనా మైత్రితో నీవు నిలిచెదవు మమ్మొక్కటని నీవు తలచెదవు వెన్నెలా నీవు సన్ననీ సమీరమై మరులు మాలో రగులు కొలిపి పరుగు తీయ మందువు మము ప్రణయమున పడద్రోతువు

పాలమూరు కవిత===ాకకకకకకకకకకకకకకకకకకడల డు వెన్నెలా |! నీవు కమ్మనీ పన్నీరువూ మెల్లగా కరిగింతువూ కన్నీరునూ మరిపింతువూ నీవు బాధలా మా గాధలకు బందూకువై | వెన్నెలా | నీవు వెచ్చనీ మా వాంఛవై బాంచ తనమును టత్రుంచివేసి బాసటగ నీవు నిలిచి వుందువు స్వేచ్చ సంపద సిరులు పూయగా వె్టాలా నీవు వెన్నెలా కరిగింప జేసెవు మనసులా మనుషులేమో పశువులాతూ తరిగింపజేసేరు మమతలా విద ాాాాాాాాాాాానననననననినననననననినినననినినననననననాననిననపనన నిలచి నునననననననాననానననపిపుననననననిననినననిలనినననునాననన

అణు విస్స్పోటనంలోంచి -డా భూమి గోపాల్‌ అణుశక్తిని పేళ్ళి శాంతి కపోతాన్ని ఎగరేశాం గుండెలకు శాంతిని చేకూర్చుకొన్నాం కొందరికి అణువణువునా సంతోషాలు పెల్టుబికాయి కొందరికి నరనరాన భయభూతం ఆవహించింది బాంబులతో (బ్రహ్మాండాన్ని భస్మీపటల చేయాలను కొంటున్నారు కొందరు బాంబు భద్రత కోసమే అంటున్నాం మేం మా భారతి కింత శక్తి ఉందా అని ఆశ్యర్యచకితుడైనాను ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి అణువిచ్చేదనం జరిగితే ధన ప్రాణ నష్టమే కాదు అణుధార్మికతతో అణువంశిక రోగాలతో భావి బాధల జీవితమౌతుందని తెలిసినప్పుడు రెండోమారు భయంతో నిశ్చల చిత్రమై పోయాను ననన

పాలమూరు కవితకు పులిని చూచి నక్కవాతలు పెట్టుకుంటే మాటల నక్కలకు చేతల పులి భయపడదు మనుషులను భస్మం చేయాలని ఉబలాటపడ్డ భస్మాసురుడి కధను విష్ణుమోహిని కంచికెక్కించింది నేటి అణుభస్మాసురులు దేశాలనే భస్మీపటలం చేస్తామంటున్నారు దురాక్రమణ బస్మాసురుల ఆటలు కట్టించడానికి భారతమాత మోహిని అవతారమెత్తాలని నా ఆశ-ఆకాంక్ష ప్రాత ననన

డత వలల సాలమూరు కవిత

రాజకీయుడు అల్ల వెంకటయ్య

త్యాగం "సేవ పదాలు

చెల్లని నాణాలు

కపటం, మోసం పడాలు

అమెరికన్‌ డాలర్జు

పూలపైనించి అడుగులు సాగుతూ

ఐ ఎస్‌ ఐ శాశ్ళ్వతముద్రతో

యశోగోపురం నిలవాలి

ఒక్క మనిషి కటౌట్‌తో

వీధుల్లో నినాదాల వెల్టువైనా

కన్నుల్లో ఆలజడిరేగి

కరుణ కాలువలు కట్టదు

ఎన్నికలముందు పేదవాడు

గుడిలో దేవుడు

తర్వాత (గ్రౌండ్‌లో పుట్‌బాల్‌

గురిగింజంత పనికి

ఊరంతా సందడి

చేతులు

చీకటితెరలు దించుతాయి

నాలుక నెలవంక

వెన్నెలకిరణాలు వెదజల్టుతుంది

గమ్యం ఎండమావిలా పరుగెడుతున్నది

నమ్మకాల ఎరువు

చెమట నీటితో

ఫలాలుకాస్తున్నాయా యీ చెట్టు

ముళ్లుపొడుచుకురావడం తప్ప-

పాలమూరు కవిత===కడకడడా నవజ పాటనదిలో -హిమజ్య్వాల ఈ జీవితాన్ని నేను ప్రగాఢంగా ప్రేమిస్తాను ఎన్నిసారైనా దీనికోసం మరణిస్తాను. పరికి వాడిని జీవితం (ప్రేమించదు పరికి వాడి చేతిలో జీవితం ఓసేలని తుపాకి ముట్టుకుంటే ముడుచుకుని పోయే “టచ్‌మినాటొ” మొక్క కరెత్తితే చాలు మూలకి మూలకి ముడుచుకొని పోయ్‌ మూల్గుల కుక్క సాహస వంతుణ్ణి జీవితం (ప్రేమిస్తుంది. సాహసి చేతిలో జీవితం సవరచేతి బాణం మంకరనీ మబ్బుల్నీ చీల్చుకొని కరకర పొడిచేపొద్దు అడవుల్నీ మైదానాల్నీ ఏకం చేసే తుడుంమోత ఈ జీవితం కోసం జీవితమంతా ప్రయత్నిస్తాను జీవితం నన్ను ఒడిలోకి తీసుకుంటుంది కన్నీళ్లు తుడుస్తుంది. కధలు చెపుతుంది కదనకుతూహల రాగం వినిపిస్తుంది ఈ నాననా

కతతతాాాయయయయయలయ్య పాలమూరు కవిత జీవితం నన్ను యుద్దవీరుణ్జి చేస్తుంది జీవితం నన్ను పిచ్చగా వాంఛిస్తుంది నేనూ జీవితాన్ని పిచ్చిగా వాంఛిస్తాను జీవితం నుంచి నన్ను వేరడు చేస్తారు నేను జీవితం కోసం పెనుగులాడుతాను అణచివేతల్లోంచి ఆయుధంగా దూసుకొస్తాను బంధం నుంచి నిర్భంధం వరకు మైదానాల నుంచి అడవుల వరకు అడవుల నుంచి మైదానాల వరకు విస్తరించిన భూమ్యా కాశాలు కొత్త పదాలు వినిపిస్తామి జీవితం గడ్డకట్టదు, గజ్జెకడుతుంది జీవితాన్ని మునుపెన్నడూ లేనంతగా (ప్రేమిస్తాను. జీవితం నన్ను చేతులెత్తి పిలుస్తుంది నేను అమరుణ్ణి అవుతాను అమరత్వం బరువుతో భూమి గజగజ వణుకుతుంది. నక్షత్రాలు జలజల రాలుతాయి తూర్పు సముద్రంలోంచి సూర్యుడు తలెత్తి చూస్తాడు పాలనదిలో జీవితం కదులుతుంది ఉత్సాహాల తెరచాపలెత్తి నానానాననననానననానససనననితసననపనననానననననననననానపతాతానతా ననా ననపవనపననపననననానానానననననవనపనావవవని. ట్ర 7

పాలమూరు కవిత ాాాాడకకతకకకకకకకకకడాలకనాడలలు ముసురు బతుకు

• మూలనుల్ల జయసింహా రెడ్డి రెక్కలుడిగిన తండ్రివి మంచంతో నెయ్యం చేసిన తల్లిని పురిటినొప్పులు పడుతున్న ఇల్టాలిని సాకడానికి పొట్ట నింపడానికి పోరుచేస్తూనే ఉన్నావు మళ్లీ మళ్లీ ఓడిపోతూనే ఉన్నావు మట్టిలోని కణము కణములో నీ ఘర్మజలమే దాక్కొని ఉంది. ఆనకట్టల దేహాలనిండా సరచుకొన్న రాళ్లల్లో సీ రక్త కణాల జాడలున్నాయి నాగలి సాక్షిగా దుక్కి సాక్షిగా మట్టి సాక్షిగా ఎండ సాక్షిగా రక్తం అవిసిపోతున్నా పక్కటెముకలకు కడుపు అంటుకుపొతున్నా బీళ్లను బంగారుగనులుగా మారుస్తున్నా కక్ష కట్టిన ముసురుదెబ్బకు కుప్పకూలిన మట్టిమిద్దెలా కూలిపోతున్న బతుకును చూచి కుంగిపోకు ముసురు కౌగిట్లో తడిసి మొలకెత్తిన మ(ర్రిమొక్కలా సుఖం నీ లోగిలి తలుపు తడుతుంది. ద 2 వనాని లననా పనన నాలపనపానననాననానననననననావనవానల

నకకకళకకకాాడాాకాాలలలంయాలయలయయయయయయజయల ద్రరట్రునముూరు కవిత కావాలని ఉంది -బి. రజనీకాంత్‌

నాకు

కష్టజీవి చెమట బొట్టును కావాలని ఉంది

మట్టిని పిసికి

పైరుకు (ప్రాణం పోసి

(ప్రజలకు అన్నదానం చేస్తున్న

రైతన్న వెచ్చని రక్తంలో

ఒక్కరక్తపు చుక్కపోవాలనుంది

కలం పట్టి పదిమందిని

(ప్రయోజకులను చేస్తున్న

ప్రతిభావంతుని కన్న

హలంపట్టి పొలందున్ని

పదిమందికి తిండిపెట్టే

కర్షక్షునిగా బతకాలని ఉంది

రేయనక పగలనక

చెమటోడ్చి (శ్రమకోర్చి.

బంగారు పంటలు పండించినపుడు

అతనిలో కలిగే అనుభూతిని కావాలని ఉంది

ఒకతల్లి

నవమాసాలు మోసి

ఒక (ప్రాణికి జీవం పోస్తే

ఒక (శ్రామికుడు కర్షకుడు

తనలోని ప్రతిరక్తపుచుక్కను

పాలమూరు కవిత ==ాాాా=జాణాానన లాయ పెట్టుబడిగా పెట్టి ఆరునెలల్లో నేలతల్లి ఒడిలో అన్నపూర్ణను సృష్టించి ప్రపంచానికి పోస్తున్నాడు అందుకే అమ్నకన్న శ్రమజీవి మిన్న అందుకే (శ్రమజీవి తను కాలుతూ తనచుట్టూ వెలుగునిస్తూ తనకు చీకటి మిగిలించుకొంటున్న దీపమైతే నాకు దాన్ని వెలిగించే నూనె బొట్టును కావాలని ఉంది ద్రొత్ల నవననననననననననననననననననన

కనలలకాడా్తకాకాలాలయయింయలయయంయయయయ బ్రెలమూరు కవిత బుల్‌డోజర్‌ కె. నవీన్‌

మవ్విప్పుడు కోతికొమ్మచ్చి ఆడుకోవాలంటే డంకెల్‌ అనుమతి తీసుకోవాలి నీ విత్తనం మొలకెత్తాలంటే 'టెర్మినేటర్‌' నే కొనుక్కోవాలి కేబుల్‌నైర్‌ కొండచిలువై వెంటాడితే మనం రిమోట్‌ కంట్రోలర్‌లోకి కుంచించుకుపోతాం వాడాడే అడ్వర్టయిజ్‌మెంట్ల దొంగాటలో తాత్కాలిక వ్యామోహపు

వలలో పడ్డచేపల్లా గిలగిలలాడుతాం

స్వార్ధపు సాలీడు అల్లిన సాలెగూట్టో

సతమతమవుతూ గింగిరీలు కొడతాం

చెరువుగట్టంటే తెలియదు జాతరంటే, జానపదమంటే తోలుబొమ్మలంటే తోడుదొంగలాటంటే

మనం వాడికిచ్చిన కృతిమత్వంతో

ఆనవాళ్లు కోల్పోయిన అజ్ఞాతవాసులవుతాం

ముక్కలైన మన సాంస్కృతిక అద్దంలో

కనిపించేది వాడి ప్రతిబింబమే

న్లబలైజేషన్‌

గొంతునులిమి చంపేస్తే గుర్తుతెలియని వ్యక్తి

నీచేతికి బిక్షాపొత్రనిచ్చి

ఇంట్లోంచి తరిమేసే పెట్టుబడిశక్తి

నీ బ్రతుకుని తుత్తునియలు చేసే బుల్‌డోజర్‌

నీ నుంచి నిన్నే విడదీసే డివైడర్‌

చవటల్ల్హా చూస్తూ ఊరుకుంటే

మనం (ప్రేక్షకుల్లాగే మిగిలిపోతాం

ఉదయాల్ని చూసేలోగా

మన సమస్తం కోల్పోతాం

పాలమూరు కవిత ననన నన ననన కూలన్న - సల్లాటి శ్రీకాంత్‌ అన్నా ఏడున్నావంటే పట్నంలో ఉంటున్నానంటివి. ఏం చేస్తున్నావంటే కూలిపని చేసుకొంటున్నానంటివి నిన్ను చూడాలని నేనొస్తే రోడ్డునడుము చెమటలో పడుతూ కవిపిస్తివి రోడ్డు వేశావు బంగళాలు కట్టావు నీ బతుకేమో చినిగిన విస్తరయ్యింది ఆశల గుడిసే కూలిపోయింది అన్న యేవూరంటే పాలమూరు కూలీనంటివి యాభైకోసం రోజంతా పనిచేస్తివి ఇంతకే సీ ఒళ్లంతా హూనం చేసుకొంటివి హైటెక్కు సిటీ నిర్తాణానికి ఎన్ని పగళ్ళ ఎండల్లో కాలావో ఎన్నిరాత్రుళ్లు చలిలో ముడుచుకపోయావో ఇన్ని చేసినా, ఇంత చేసినా పట్టం నిన్ను తన వాణ్ణిగా చూసిందా పాలమూరు పచ్చబడటానికి పట్నం కోసం పారించిన నీ చెమట కాలువలు చాలవా? నీవులేక మనూరు సిన్నబోయింది నీవు రాకపోతే నీ ముసలి తల్లి ఎడారైపోతుంది కూరన్నా. మన పల్లెకింక రారన్నా దద నాననా పననననననానాహా న నననానననననిననన

కష్టజీవి నందిగామ కీశోర్‌కువూర్‌ స్వష్నంలో సరదాలను తీర్చుకొని బతుకు అర్ధాన్ని బుజ్జగిస్తాడు చెమటను జీవనదిలా ప్రవహింపజేస్తూ బుక్కెడు మెతుకుల్ని పండించుక తింటాడు. నడుము వంచి పనిచేస్తూ హరివిల్టుల రంగుల (ప్రపంచాన్ని చూడకుండా మనసును పంచేస్తాడు. భూమాత వడినత్తుకొని గాఢంగా నిదురిస్తూ చివరి బ్రమణానికి పులిస్టాపు సూచిస్తాడు. ఆడంబరాల్ని అలంకారాల్ని అల్లంత దూరంలో ఉంచి గిట్టినప్పుడు వెంటరావని గుర్తుచేస్తాడు. అలుపు, విశ్రాంతి ఎరుగని శ్రమించే శరీరమే అతని అపారసంపద అందుకే 1 అతడు గతాన్ని తలుచుక (క్రుంగడు భవిష్యత్తు ఊహించి జంకడు రాత్రి పగలును తేడాగా చూడడు

పాలమూరు కవితే అనాాాాకకకాకుకూలకనలకాకాలుుల జడ మన్నించు మహాత్మా..! = గొ; ఉందేకోడు రత్నయ్య మన్నించు మహాత్మా మన్నించు నీవున్నప్పటికీ మేమున్న ఇప్పటికీ హస్తేమశకొంతరం మీ సిద్దాంతాలు మంచివి కావని మేమనము చిత్త శుద్దితో ఆచరించి అమలుచేయబోతే ఒకొనొకప్పుడు త్యాగముల్‌ చేసన 'ప్రజానాయకులకు నష్టం వాటిల్లును అందుకే మీ సిద్దాంతాలు ఎంతవరకు ఆచరణ యోగ్యమనీ తేల్చుటకు కమిటీని వేసినాము సమర్పించిన నివేదిక సానుకూలంగా లేదు మన్నించు మహాత్మా మన్నించు కావున మీ సిద్దాంతాలిప్పుడు పనికిరావని ప్రక్కకు పెట్టినాము ఆబ్కారీ ఆదాయం కోసం అందరి ఆరాటం పోరాటం నీ శతజయంతికై నిలిఫివేశాము మన్నించు మహాత్మా మన్నించు ఆ ప్రొహిబిషన్‌ కాస్తా ఎత్తివేసాము. అన్ని ప్రాంతాలు సమానమని 'ఆత్మవత్‌ సర్వ్భభూతాని'యని సర్వేజనాస్సుఖినోభవంతు' అని అన్ని ప్రాంతాలలో ప్రొహిబిషన్‌ ఎత్తివేసాము. తెలియకడుతాను, మన్నించు మహాత్మా

అన్నీ మతములు ఒక్కటే యన్నారు

ఒక్కడే మానవుడు ఇన్ని మతాలు

ఎందుకు సృజించుకున్నాడు

అన్ని మతాలకై ఆహుతిమైన

నీ శత జయంతి కానుకగా

అహమదాబాదు అల్లర్లను జరుపుకున్నాము. కొన్ని వందలపోట్టు మాత్రమే పొడుచుకున్నాము. మన్నించు మహాత్మామన్నించు

నీవింకా కొన్నిమతాలలో

అవతరించి చంపబడి చూడు

ఈ మతావేశపు కల్మషమును

కడుగుట సాధ్యమో ? అసాధ్యమో ఇ

మన్నించు మహాత్మా మన్నించు

గాంధేయ సిద్దాంతాల ముసుగులను

కప్పుకున్న గాడ్సేలము మేము

మా శతజయంతి ఉత్పవాలను జరుపుకుంటున్నాము

ఇంకొక్క విషయం మరిచాను

మన్నించు మహాత్మా

సత్యగ్రహమనే ఆయుధము

నీవిక్కడే వదిలిపోయావు

మా పిల్లలు దానిని ఆటవస్తువనుకుని ఆడుకోబోయి ప్రయోగించడం తెలిసీ తలియక పాడైపోయిన ఈ పొడువేళ

శతాధిక సుగుణాకరులము

శతజయంతి జరుపుకుంటున్నాము

మన్నించు మహాత్మా మన్నించు ననన

పాలమూరు కవితః=====ాజాకకకకకతతడడా కాలుష్యం అంతు చూద్దాం రండి

• పుట్టి గిరిధర్‌ కాలుష్యాన్ని కాల్చుదాం రండి (ప్రాణవాయువుని గుప్పిట్లో పెట్టుకొని పరుగులు తీసే (ప్రపంచాన్ని కాపాడేందుకు కాలుష్యాన్ని కొటికి పంపుదాం రండి ట్రాఫిక్కుల హోరులో జామిక్కుల జోరులో బిక్కుబిక్కుమంటూ నడిచే నరున్ని కాపాడేందుకు కాలుష్యాన్ని కొటేద్దాం రండి 1 కలుషీత పొగల పోరులో విలవిలలాడుతున్న దిక్కుతోచని మన గొలిని కాపాడేందుకు కాలుష్యాన్ని కార్చిచ్చులో వేద్దాం రండి ఈ రాకాసిలా కోరల్లో చిక్కుకొని విలపిస్తున్న ఈ నోరులేని గాల్రిని అక్కున చేర్చుకునేందుకు కాలుష్యాన్ని తన్ని తరుముదాం రండి కాలంతో బాటు పరుగులు తీస్తూ కాలుష్యంతో చిక్కుకొని (బ్రతుకుని బుగ్గిపాలు చేసుకుంటున్న పసిపాపలను పచ్చని చెట్లను కాపాడేందుకు కాలుష్యాన్ని కాల్చుదాం రండి 70 ైఒఓఒట్పఒలతజడనతనననననననవనన

తానా డాయలయయయయయయయయయయయయయ ప్రవరమూంరు కవిత

భూమాతా! డా పొద్దుటూరి ఎల్లారెడ్డి

నాగళ్ళతో నీ గుండె పొరల్ని చీల్చుతున్నా

కోపగించుకోకుండా అదరించి అన్నంపెట్టే

అమృతమూర్తివి నీవు

నిలువెత్తు ఎదిగిన నీ పుత్రుల్ని

నీ ఎదుటే నిర్దాక్షిణ్యంగా

నరికి పోగులు పెట్టి కాల్చుతున్నా

కోపగించుకోకుండా

నల్లబంగొారం కానుకగా అందించే

కారుణ్యమూర్తివి నీవు

గడ్డపారలతో నిన్నుఆడ్డంగా పెకలించి

నీగర్భకుహరంలో శతఘ్నుల్ని పేళ్ళి

నీ తనువు నిండా లోతైన గాయాలను చేసినా

శపించకుండా కమ్మని పాతాళగంగను

ప్రసాదంగా పంచి ఇచ్చే

మమతల మాగాణివి నీవు.

నీ రక్తాన్ని అమృతంగా మార్చి

పైపులతో పైకి అందిస్తావు

నీ పుత్రుల బ్రతుకు దెరువు కొరకు

మండే ఇంధనాన్ని అందించి

బ్రతుకును దివ్యంగా పండిస్తావు

పాలమూరు కవితవకులురకడార కాళ్ళతో నిత్యం నిన్ను తంతున్నా కలవరపాటు లేకుండా వెండి బంగారు దండిగా కానుకల రూపంలో సమర్పిస్తావు అమ్మా 1 భూమాతా 1 సమర్ప్నణానికి నీవు చక్కని తార్కాణం గుండెలపై ఉక్కుపాదాలతో తంతూన్నా పచ్చని పచ్చికతో ముఖమల్‌ తివాచీలు పరచి ఘనంగా స్వాగతం పలుకుతావు. నీహృదయక్షే తాన్ని నిత్యం అడ్డంగా నిలువునా చీల్చుతున్నా ఆ(గ్రహించకుండాా అను[గ్రహంతో నవరత్నాలను పసిపం౦టలను అక్షతలుగా చల్లి అను(గ్రహిస్తావు. అమ్మా తరతరాల త్యాగం తరలివచ్చి నీ రూపంలో నిలిచింది నీకు ఎంత ద్రోహం చేస్తున్నా నీ పుత్రులు ఎండలో ఎండిపోతారని వృక్షాల గొడుగులు ఎత్తిపట్టి రక్షా కవచంగా కాపాడుతుంటావు అమ్మా నీ క్షమాగుణం అనన్యం అగణ్యం అమోఘం 72 డడం నాన

తానా ాాకాకాకా ల కాాలయయయయలయయయయంయయయయలణ పిలటమంరు కవిత పరోపకారానికి నీవే ప్రఖ్యాత నిదర్శనం ఉమ్మినా-నిన్ను అమ్మినా-తుదకు తన్నినా- మలమూటత్రాలు నీపై వేసినా నిన్ను రోసినా- అమ్మలా - కల్పవల్లిలా-చేరదీస్తావు-ఆదరిస్తావు. అమ శైలా - ఆదుకుంటావు!

నీ ఓర్పు-నీ నేర్పు-!

స్వచ్చమైన మమతకు ఓదార్పు!

నీ పొత్తి కడుపులో తంతున్నా-

నీ గుండెలు చీల్చి

సంచ(ప్రాణాలు గాలిలో కలుపుతున్నా తుదకు నీ పుదత్రుల్ని నీలోనే కలుపుకుంటావు. నీ గర్బంలోనే గుట్టుగా దొచుకుంటావు. అమ్మా ! సర్వ(ప్రపంచం-

నిన్ను చూసీ సహనశీల పారాలు నేర్చుకున్నది. సర్వ(ప్రపంచం నీ మాదిరిగానే (ప్రవర్రిస్తే

ఈ ప్రపంచమే స్వర్గధామమవుతుంది. అమ్మా! నీ బుణం తీర్చుకొనేదేట్టు? ఈపాపానికి పరిహారమెట్టు?

ఆ పరమేశ్చరుడే (ప్రత్యక్షమై

వరం కోరుకోమంటే-

జన్మజన్మలకు నీ గర్భంలోనే పుట్టాలని

నీ బంగారు ఒడిలో తరించాలనీ కోరుకుంటాను.

పాలమూరు కవిత = సమ్రైక ్థత =రంగినేని మనో ]హన్‌

జాతికంతకు భరతజాతియంతకు

అనైక్యతా తెగులు పట్టి

జాతివైరములు సెగలు పుట్టి

మానవతనే మరిచిరి నేడు

వందేమాతరమ్మంటూ పిక్కటిల్లి

ఒక్కతాటిపై నిలిచె నాడు

ఖ్యాతి పెంచిన భరతజాతి

విచ్చుకత్తులు చేతబట్టి

నీతి విడిచెను మన జాతివేడు

మతములన్నీ మానవతనే చాటి చెప్పగ

హీతముకూడని నేరగాళ్లు జాతి నేతలై

జతగ మనలను మసలనీక

కులమతాల చిచ్చురేపిరి

కుమ్ములాటల నెగడు దోసిరి

ఆ అరాచకముల నీడ వదిలి

అమాయకత్వపు మత్తువీడి

సమైక్యభావపు పదము కలిసి

జాతిగుండెకు వూపిరిద్దాం

శాంతి పధమున పరుగులెడదాం |

త ాాానననననతాపనననననననననననననననవననననవనననననననననననననననననాననన సనన

ఆకలిపాట -కమలేకర్‌ శ్యామ్‌ ప్రసాద్‌ రావు ఆ పసికోయిల పాటల పరిమళాల్ని వెదజల్టుతుంటే చెవులు పరవళించి పోతున్నాయి వాడి బ్రతుకెంత భారమో వాని మెడలో (్రేలాడే హార్మోనియం పెట్టె చెబుతోంది హార్మోనియం మెట్లపై కదిలే లేత వేళ్ళ పనితనాన్ని కళ్లు ప్రశంసిస్తున్నాయి. కొందరికి జీవితం ఓపాట వాడికి పాటే జీవనాధారం రైలు పెట్టెలో పాటకు పణం పెట్టిన వాని జీవితం విలువ-పావల బడిని-బాల్యాన్ని పాగొట్టుకొన్న వాడికి బాధలు-బాధ్యతలు తోడయ్యాయి పాటే వాని బాటయింది. చాయ్‌ నీళ్ళతో ఆకలిని అణిచేసి ఆరున్నాక్క రాగం ఆలపిస్తాడు రాత్రి-చీకటిని కప్పుకొని కన్నీళ్ళను చప్పరిస్తూ స్టేషన్‌ చప్టా ఒడిలో కలత నిదురవుతాడు

పాలమూరు కవిత =ాాాాకకతకాలాాలలలతాల నాలుకా నానా భా లకనాకా నునా లలాడులా

కొత్త జీవితం =కె. జయశ్రీ

నెచ్చెలితో ఆడుకున్న అచ్చన్న గిల్లలు

అమ్మపై కాలేసి పడుకుని చెప్పే కబుర్జు

పుదోటలో స్వేచ్చగా వేసిన లేడి గంతులు

ఇక ప్టాష్‌బ్యాక్‌ జ్ఞాపకాలే |

ఆశల ఆకాశంలో విహరించడం

ఊహల ఇం[ద్రధనుస్సులతో ఆడుకోవడం

ఇక గడచిన రాత్రి కలలే

ఇక ప్రారంభం

అమ్మ, నాన్న అన్న, అక్క

అన్ని పాత్రలను నిర్వహించే

ఆల్‌రౌండర్‌ జీవితం

ఆకాశంలాంటి జీవితం

“అమీబా లా కుంచించుకుపోయింది

నా గతస్కృతులు గుర్తుకు తెచ్చుకోవాలంటే

వాని అనుమతి కావాలి

నాకిష్టమైన మల్లెపూలు జడలో తరుముకోవాలన్నా

వాని ఆనుమతి కావాలి

చివరికి తనివితీరా నవ్వాలన్నా ఏడవాలన్నా

వాని అనుమతి కావాలి

బోహార్డు

ఈ సంప్రదాయాన్ని సృష్టించిన వాడికీ

ఒక్క పసుపుతాడుతో

కన్నెపిల్ల కలల్నీ

ఆమె నూరేళ్ళ జీవితాన్ని

నెత్తిమీద విత్తంతో సహా పొందగల

అధికారం ఇచ్చిన వానికీ. .

డతకడానరలాడాడాాలయయయయయయయయయయయ వంచారు కవిత పుణ్యభూమి నా దేశం నమోః నమః తా జనజ్వాల కన్నీరు కార్చడానికి కూడా శక్తిచాలడంలేదు- బాధను పంచుకోవడానికి కూడా తోడు లేరు =

నా భారతి ఆలసిపోయింది

ఒకరి ముంగిట ఒంగొంగి సలాంచేస్తున్న రూపాయికు

సెల్యుట్‌ చేయలేక

సూట్‌ చేయలేక

నాతల్లి అప్పుడే ఓటమిని ఒప్పేసుకుంది

వేటగాని బాణానికి

నెమలి నాట్యం కనిపించదు

పావురాల తెల్లదనం

కుందేటి పిల్లల జాలితనం

అసలే అగుసించదు

శరీరాలను మనసులను

(స్పై చేసుకొని తింటున్న

పరిస్థితికి ప్రతినిధి వేటగాని బాణం ఇక్కడ పులిఆయిన పులిలాంటి బ్రతుకైన

వేటగాని బాణానికి బలికావలసిందే-

అయిన,

స్టోన్‌ ఫేస్‌లతో

బ్రతికే ఉన్నాం - శవంలా మిగిలే ఉన్నాం

కాస్తా ! ఇలా మిగిలి ఉన్నందుకన్నా

నేను గర్వపడుతున్నాను

నా మాతృభూమిని వందేమాతరంతో

స్మరించుకుంటాను

వరల్డ్‌ బ్యాంక్‌ల వడ్డీల క్రింద

అణువణువు నలిగిపోతున్న

పుణ్యభూమి నాదేశం నమోః నమః 78 వననానవనావనావనానావనననవతాలనననపనానననాననానానవనావతనమనననననంననననాననవనాననహవనానవనాననననాననపానాననానన

అలనానుకాకాాయయయయయయంయయా ద్రరట్రమూరు కవిత మానన దీపాన్ని వెలిగిద్దాం =కె, రవికుమార్‌ ఆప్యాయత, సౌభ్రాతృత్వాలు సమత మమతలు జట్టు కట్టడమే మానవత్వం ప్రతి మనిషి మనస్సులో అది మొలకెత్తినప్పుడే సమాజ వృక్షం మారాకు తొడుగుతుంది మానవతా సుమాన్ని పూస్తుంది ప్రతి హృదయంలో ఐకమత్యం వెల్లివిరిసినప్పుడే సమానత్వం లిగురు తొడుగుతుంది ప్రతి యెదలో స్నేహం పెనవేసుకొన్నప్పుడే మమత పురి విప్పి అడుతుంది సమాజ వృక్షాన్ని దానవత్వమనే మసిపురుగు తినకుండా ఉండాలంటే మానవతా దీపాన్ని వెలిగించాల్సిందే

పాలమూరు కవిత===ా=ాజజకకకకలకకకనాకాలకు స్వర్గం = నరకం = వై.దేవదానం కొంపల్లో కలతలుంటే సంతోషం కరిగిపోతుంది చింతలు ఎక్కువగా ఉన్న ఇళ్ళు లూటీ లారీ చార్జ్‌ చేసిన సంతలా ఉంటుంది రాతి గుండెల మగవాళ్లు రాతిరి రాజ్యానికి మొనగాళ్లు కాసులకు దాసులుగా ఉంటున్నా అబలలైన ఆడవాళ్లకు బాసులు పీకల దాకా తాగిన పతి రత్నాల దాష్టీకాలు సతులకు ఒళ్లంత నొప్పులు అడపా దడపా వచ్చే మగువల చిటపటలు మగవారికి నరకాలు మితి మీరిన మంకుతనాలు చాదస్తాలు గతి తప్పే కాపురాలకు రహదారులు సంసారమనే ప్రకృతిలో కష్టాల చీకటిని తొలగించి వెలుగు దారి చూపే చిరుదివ్వె స్త్రీ మూర్తి దాన్ని వెలిగించే నూనె పురుషుడు ప్రీ పురుషులు ఆలుమగలుగా ఒకరినొకరు గౌరవించుకుంటూ కలిసివున్న ఇల్లీ స్వర్గం వ్యతిరేకంగా పావుల్లా కదిలితే అచ్చంగా ఆది నరకం

కతత డలంలాలాలంంంలలలల= సొలమూరు కవిత యువత -డా కె. రుక్షుద్దీన్‌ ఆరి! పీలగా నాష్త నాష్తనుకుంట నాయిల్టు గుల్లడేస్తివి గదరా ఇంగ భోజనమెప్పుడురా కంకెడు ఒకసారి తినలేరు, గంటసేపు గడెం పట్టలేరు మాతరం వాళ్ళకు తింటే అరిగేవి తంతే పగిలేవి రాళ్లు! ఈ తరంవాళ్ళకు నడిస్తే అరుగుతున్నయి కాళ్ళు ఎందో ఈ తరం పిల్లలు మరీ పనికి రానోల్లయితుండరు ” =ఓక్ర రైతన్న ఆవేదన! వరకట్నానికి గుడ్‌బై వారపత్రికలో బొమ్మ ఆదర్భ్శంగానే పెళ్ళాడుదామనుకున్నా అడ్డుపడుతున్నది బామ్మ

పాలమూరు కవిత =ాకకడాడాలు అంటున్న యువకున్ని చూచి ఉరుకుల పరుగుల వరకట్న రధానికి వేయాలి త్వరగా పగ్గం లేకుంటే ఓరినాయనా చేసేదెలా యిందరి లగ్గం గుమాస్తా కుటుంబరావు వాదన ఆచార్యదేవోభవ-అన్నది నొటీయువత అధ్యాపకుడా డోంట్‌కేర్‌ అంటున్నది నేటి నవత నాటి విద్యాలయాలు 'ప్రశాంతినిలయాలు నేటి విద్యాలయాలు అశాంతి వలయాలు నాడు విద్యాబోధన అత్యంతగౌరవం నేడు విద్యాబోధన అమిత రౌరవం తరగతి గదిలో కత్తిమీదసాము పూర్వకృతమో పీడిస్తున్నది నోము టీ ఉపాధ్యాయుని బాధ అసలు కంటే వడ్డీపై మక్కువ గుడ్డ వెలకంటే కుట్టడు కూలీ యెక్కువ, ఇలాగైతే వయస్యా ఎలా తీరుతుంది ఆర్థిక సమస్య ఆర్థికావగాహనగల అయ్యగారి బోధ పట్టా పుచ్చుకున్నంత మాత్రాన పనిచేయ కూడదని కాదు

నినా నానాంయియయయయయయయయ రింలమమూరు కవిత

అందరం ఉద్యోగమే కావాలంటే

అన్నం యెలా వస్తుందనేదే వాదు

ఇద్దరికి సిగమొస్తై ఇల్లేమాయె

పట్నాలు కెగవడ్తె పల్లె లేమాయె!

అవగాహన రాచమార్షంలో

అవేశం పయనిస్తే

గమ్యం యెంతో దగ్గర

కడగండ్లకు నమస్తే!

చెమటలు కురిపిస్తే-అమృతం ప్రవహిస్తుంది

కండరాలు కరిగిస్తే-బంగారం పండుతుంది

మేదస్సు వికసించే-మేటి జీవన పరిమళం గుబాళిస్తుంది

సౌమనస్యానికి స్వాగతం సౌభ్రాతృత్వం పలుకుతుంది.

అభ్యుదయం ఆనందాన్ని చిలుకుతుంది

జాతి భవిత్యం యువత చేతులలో

చూపాలి ప్రగతిని తమ చేతులతో

పరి(శ్రమిస్తే ప్రగతి మన (ప్రాకారంతో,

దారి తప్పితే మన గతి అంధకారంలో కనన ద్రం

పాలమూరు కవితలా ర చృృబండ -ఇరునింటి వేంకటేశ్వర శర్మ

ఆ ఊళ్ళో రచ్చబండ

ప్రతి సమస్యకు అదే అండ

పల్లె తల్లి ఎదపై మెరిసే

సమైక్యతా పూలదండ

ఆరిపోతున్న దీపాలను

వెలిగించిందిక్కడే

పెరుగుతున్న కోపాలను

తొలగించిందిక్కడే

తెగబలిసిన తెల్లపోతు

తలను వంచి వేయాలని

తీరం దాటే దాకా

తరిమి తరిమి కొట్టాలని

గుడిసె గుడిసె తలుపు తట్టి

ప్రతి గుండెను తట్టిలేపి

స్వేచ్చా మార్గము చూపిన

స్వతంత్రతా కరదండ

నడమంత్రపు సిరి వచ్చి

నడుమ తెలుపు రుద్దితే

అణగారిన వర్గమేమో అరుణవర్ష మద్దింది

తత ననన నాతననననననననననననానననననాని

కతల. లలలయవా పాలమూరు కవిత అందినంత చాలంటూ సిందూరం అలిమితే అ(గ్రమంతా నాదంటూ పసుపురంగు పరుచుకుంది గోళీలాడిన చేతులు అగ్షి గోళాలను చిమ్ముతుంటే కోలాటాలాడిన చేతులు వేట కొడవళ్ళను చేత బడితే రగులుతున్న రంగుల గొడవల్లో పగులుతున్న పల్లె గుండెను చూస్తూ నిస్తేజంగా నిలిచింది

మౌనంగా రోదించింది నడివీధిలో రచ్చబండ నాల్ల్గుముక్కలయ్యింది నాగరికత చూపు తగిలి నలుదిక్కుల కెగిసింది | ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడిన రంగురాళ్ళ ముక్కలన్ని ఉల్కలవలె భూమి తాకి ఉద్యమాల బాటవేసే

కులగోడలు కూలి నేడు సంఘ జండాలెగురుతున్నవి హక్కులకై ప్రతివీధిలో రణభేరులు మైగుతున్నవి ఎగురుతున్న జెండాలు (మోగుతున్న రణభేరులు పల్లె తల్లి ప్రగతికొరకు

విరి దండలు కావాలని గుదిబండలు కావాలని నినదించె రచ్చబండ కలలన్నీ పండాలి సమైక్యతా భావాలు జగమంతా నిండాలి |

జతల లలయయయయల ద్రవటగనరంరు కవిత అభ (వ న = మూర హన్మయ్య అక్షరమే కాదు లక్షణమూ రావాలని లక్షణమే కాదు లక్ష్యమూ తెలియాలని ఆ లక్ష్యసాధనకై శోధనా వేదనగా నీ లక్ష్యం మీదికి వచ్చి నాకక్ష్యలోనే భ్రమిస్తూ పరిభ్రమిస్తున్న నేను (భ్రమణ పరిభ్రమణాలలో ఎదురయ్యే దండనా బహుమానాలనను మదినెంచక మర్యాదను మాత్రము మన్నిస్తూ మేడల్లా ఆడునీడల్లా నన్ను వెన్నంటి వచ్చే నిజానిజాలను నిమ్నోన్నతులను సంజాయిషీలతో, సంతృప్తీకరణలతో సరొపెట్టక-సరిపుచ్చుకోక నిరాశా నిస్సహలను దరికి రానీయక మదిలో ఇరికించుకోక సరిచేసుకుంటూ-సరిచూచుకుంటూ అంధత్వంలేని అధికారానికి ఊకొడుతూ వంధత్వం కాని అధికరణానికి లోబడుతూ ఆవురావురుమని అన్నిటిని వరించి భరించి ఆపై తరించి కాలాన్ని కలగా మూలాన్ని జలగా నన్నో శిలగా గుర్తించి

పొలమూరు కవిత =ాాాాాాకాాకతాూుకానునాకానాలంులడడను సాధువునై సన్యసించి యతినై మతి ఉంచి మునినై యోచించి ఒక్కొక్కటిని వర్జించుకుంటూ నన్నునేను మర్షించుకుంటూ నేను పోరాలని నిన్ను చేరాలని బుిషిగా మిగలాలని స్థితిలో కలవాలని మానవ యత్నంగా నా (ప్రయత్నంగా నీ సహాయాన్ని కోరుతున్నాను ఓడినా అది అరోహణకు ఓ సోపానం అవుతుందనే ఆశతో

కడాాాకాలాాలలాలలయయయయయయయయయ బెెలమూరు కవిత ఎండిన డొక్కల సాక్షిగా = మాదిరాజు హరినందన్‌రావు పని ఎక్కడ సాగుతుంటే మేమక్కడ కనిపిస్తాం నెత్తిమీద గంపతోటి చేతిలోన పలుగుపట్టి మా రక్తం పంచుకుంటూ పదిమందికి తోడ్పడతాం పాలమూరు కూలీలం నేం పాలమూరు కూలీలం మా చెమటల తడులులేని 'ప్రొజెక్టులు ఇలను లేవు ఎ దేశం ఎ రాజ్యం ఏ (ప్రాంతం చూసినా మేమక్కడ ఉంటాము మౌ కష్టము పంచుతాము దేశానికి (ప్రాజెక్టులు ఎన్నో కడతాంగానీ మా నాలుకపై నీటిబొట్టు పోసీ వారేలేరు ఢిల్లీనుంచి గల్లీదాకా ఎ నిర్మాణాలున్నా కనిపిస్తాం మేమక్కడ తట్టాపారల తోటీ ఎడారి రాజ్యాలెన్నో సుందరంగా తీర్చుతాం ఎత్తిన ప్రతిరాయి మోసిన ప్రతితట్ట దేశప్రగతిలో మెట్టుగ నిలిచిందీ దీటుగ ఇన్నికట్టిన మాకు ఇల్లే లేకపాయె న

పాలమూరు కవిత==కానులుడలలలు నోరు తడుపుకొనేందుకు మంచినీళ్లే లేవు భూమిలగింజలేసీ మొగులు దిక్కు చూస్తుంటే మొగులుమీద దేవుడు మా దిక్కేచూస్తలేడు ఎంతమందికి అన్నం పెట్టినా మా కడుపులు కాలుతూనే ఉన్నాయి ఎండీన మాడొక్కల సాక్షిగా మానేల మూగపోతుంది మా జిల్టా ఎడారి అవుతోంది త్ర రి వావానననడనలనమనతననననననననననననాననవనననననడనానననవనణానానననడన ను

తతతతతతతతాయయయయయయాయల నేలమూరు కవిత అనిర చ నీయం = శ్రీమతి పీ. మీనాకునూరి

మనసు మనసు కలిసినప్పుడే

బతుకుబాటలో తోడ్టైనపుడే

జీవితమే మధురాతి మధురం

జీవనమేసురలోక సారం

సేవలతో తరసినప్పుడే

ఊసులతో మురిసినపుడే

జీవితమే అనుభూతుల నిలయం

జీవనమే అనురాగ బంధం

భావాలతో విరిసినప్పుడే

సగమూ సగమై మెలిగినప్పుడే

జీవితమే అపురూప సదనం

జీవనమే ఆనందయానం

నీనా భేదం మరచిననాడే

నీలో ఖేదం విడిచిననాడే

జీవితమే అనిర్వచనీయం

జీవనమే చిరస్మరణీయం

ఊబి

• మహ్మద్‌ ఖాజామైనుద్దీన్‌

అందరూ ఇక్కడే పారపడ్డారు అందరూ ఇక్కడే దిగబడ్డారు అజ్ఞాని మొదలుకొని హేమాహేమీలై విజ్హానుల వరకు ఇక్కడే ఇక్కడే తక్కువ అంచనా కట్టారు

తప్పటడుగు వేశారు.

ఇందులో వీళ్ళ తప్పేమి లేదు

దీనిది - ఈ చోటుది.

ఈ గుంట చిన్నదైనా

ఇందులో అడుగంట ఇదివరకు

ఎందరెందరో కూరుకొని పోయారో |

పోయిన వాడే గానీ ఏ ఒక్కడూ తిరిగి రాలేదు పప్రాణాలైతే బయటపడలేదు

గుంటను పూడ్చేస్తామని

దీన్ని స్వరూపాన్న మార్చేస్తామని

ప్రతిజ్ఞలు చేసిన వారూ

పుట్టకపోయిన లక్ష్యాల ఆశయాల

పలుగు షపారతో సహా

అట్టడుగు ఛేరినారు

ఇది బావికాదు మునిగితే లేపటానికి

ఇది తేట నీరుకాదు-పైనుంచి చూస్తే

అడుగు కనపడటానికి

ఇక్కడ ఎంత (ప్రయత్నించినా

అంతకు రెట్టింపు బలంతో

కూరుకు పోతూంటాము

ఇది మడుగు బురద-బురద మడుగు

ఇది సమాజమనే ఊబి

02 ాాాాాాాాననవనననననననననవననననవనననసానననపనసనావనననాననాననననాననానననపననాసనన

కలకల ాలలలణయయయయయయయయయయయ: ద్రిిలమూరు కవిత పేదవాడి బతుకు

• పుట్టి ఎల్లయ్య నిరాశ నిస్పృహ నిరిహ చిక్కిన చితికిన దేహాలకు చిరునామా పేదవాడి బతుకు చెమటోడ్చి పనిచేసినా మౌపటికి ఉండదు (గ్రాసం పూరింటి కాపురం అంబటికే మొగము వాచిన సంసారం అయినా సత్యం ఆయనసాొత్తు ఆయనకు ఆస్తి నాస్తి ఆశ లేనేలేదు జాస్తి ఎప్పుడూ హనుమంతుని తోకలా పెరిగే అప్పు అయినా న్యాయం ధర్మం వదలడు అదే అంతుపట్టని మర్మం అసలు తప్పడు ఇచ్చిన మాట అదే ఆయన సంపాదించిన మూట మాట కోసం పడతాడు పాటు చేయడు ఎన్నడూ పొరపాటు మోసం, ద్వేషం తెలియదు కామం చేరదు దరికి - ఎదలో లేదు మురికి రోషం అవేశం ఉన్నా - ఆ దారిలో నడువడు నీతి నిజాయితీని వదలడు కాడు లాలస భోగి - లేడు ఇంతటి యోగి కాదు కాదు - ఆయన నిజమైన కర్మయోగి

పాలమూరు కవితా చూపుడు వేలు ముడుచుకుంటే. ..!

• బత్తుల శ్రీనివాసులు భూమికి రాజీ పడడం తెలియదు నిరంతరం పరిభ్రమిస్తూనే ఉంటుంది అందుకే ఈ చీకటి వెలుగులు మనిషీ అంతే నిరంతరం పరిణామంతో ప్రభవిస్తూ ప్రజ్బలిస్తూ వీడికీ రాజీపడడం తెలియదు వీడు సూర్యుణ్ణి పిడికిట్లో బిగించి వెలుగుల్ని కళ్లతో వెదజల్టుతాడు గుండె గదుల్లో మహాసము'ద్రాల్ని నింపుకొని కెరటాల్ని అక్షరాలుగా పొదుగుతాడు ఈ భూమి భూమంతా భూమధ్యరేఖాక్షంపై తిరుగుతుంటే వీడు మాత్రం అరచేతిని అక్షంగా చేసుకొంటాడు అదేమంటే రాతి ఆయుధం మధ్య పరిణామ వ్యత్యాసం తన అరచేతి శ్రమేనంటాడు వీడు గడియారంలో ముల్టుకాదు గానుగెద్దులా తిరగడానికి వీడు జీవితాన్ని ఎంత ఆత్మీయంగా ప్రేమిస్తాడో స్పృశిస్తాడో కట్టిన పచ్చుక గూళ్లు చూస్తేనే తెలుస్తుంది పరిహాసం చేయొద్దు మిత్రమా ! ఊహలకు వాస్తవానికి నడుమ వీడి పిడికిలి వారధియై నిలుస్తుంది చూపుడువేలు ముడచుకొంటే వెనక్కి తగ్గాడని అనుకోనక్కరలేదు ట్రిగ్గర్‌ నొక్కడానికి కూడా కావొచ్చు ఠి త్తే అవావలణలనానానానినానాపనాలనననాననానాాననానాన నినన లలనా నానాననననానాననా నాననా ననన నిన నానలనననానననాననననననానానాలాాల నలలనాాానాా నానా

నాలకను కానాల ినననలయయయయయయయియియియయ మీపై ద్ర ననంంరు కవిత రోడ్డు పక్క దృశ్యం

• ధనరాజ జ్ఞానేశ్వర్‌

కళ్లున్న వాళ్లందరికీ చూపుంటుందా .

చూపున్న వాళ్లందరికీ మనసుంటుందా

కళ్లుతెరచి చూస్తున్న వాళ్లందరికీ దృళ్యమైతే

కనబడుతుందేమో గానీ - ఆ దృళ్యం వెనుక

అదృశ్య హస్తాలెన్ని ఆ దృశ్యానికి కారణమైందీ తెలుస్తుందా ?

అసలు మనిషి జీవించడం మానేసి బ్రతకడం నేర్చుకుని

ఎన్ని తరాలయ్యిందో -

చైతన్య విహితమైన జీవితం గడుపుతూ -

తనని తాను మాయ చేసుకుంటున్నాడు

నిప్పులు చెరిగే ఎండలో నిజాల్ని కూడా కాల్చేసి

అబద్దపు చల్లదనంలో తనకు తాను సేదదీరుతున్నాడు.

లేకపోతే- ఇంత మంది ప్రవహిస్తున్న ఈ జన సంద్రంలో

ఎ మనసు అల ఆ దృశ్యాన్ని స్పృళించదే ం

అటువైపు నిర్లక్ష్యపు పోటు చూపుతో ఒక్కసారి

చూసి చిరాగ్గా తల తిప్పుకునే వెళుతున్నారు.

ఆ దృళ్యం- తమ కంట పడడం తాము చేసిన పాపమన్నట్టుగా.

చిరిగిపోయిన బొంతనే పట్టుపరుపుగా మలచుకున్న ఆ

బిక్షువుకు తన వారెవరూ పలకరించక పోవడమే బాగున్నట్టుంది

తనలో తాను ఆత్మానందాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు

పక్కనే పడుకున్న గజ్జికుక్క అపుడపుడూ తోక వూపి

తన వంతు విశ్వాసాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. తీక్షణమైన కిరణాలతో దాడి చేస్తున్న మార్తాండుడు- పచ్చని చెట్టు ప్రదర్శిస్తున్న చల్లదనం ముందు ఓడిపోయి వెనక్కి తిరుగుతున్నాడు ఉండుండి వీస్తున్న చల్లని గాలి వాడి ఒంటికి గంధం అద్దుతోంది. పిచ్చివాడి ఆత్మానందం ముందు మనిషి స్వార్ధం ఎంత చిన్నది ? ర

పాలమూరు కవిత = కలాానకాకాడు తల్లి నునసు = హెచ్‌. పరిమళ

తన శరీరంలోని భాగానికి (ప్రాణంపోసి తన రక్షాన్నే పాలుగా పోసి పెంచి

గుండెల్టోని ప్రేమఖజానాను దోచిపెట్టి

వీరజవానుగా మలచి వెన్నుతట్టి

కదనభూమికి కానుకగా ఇచ్చినందుకు

ఒక తల్లి మనసు గర్వపడుతోంది

తల్లడిల్లిపోతోంది

మమతను పంచుకొని పెరిగిన ముద్దుల కొడుకు

ఎక్కడున్నాడో? ఏం చేస్తున్నాడో ? ఎలా ఉన్నాడో ?

ఎముకలు కొరికే చలిలో ఏమైపోతాడో అని

ఒక మూతృహృదయం ఆలోచిస్తోంది

చెట్టుకొమ్మలడ్డం పెట్టుకొని కదులుతుంటే

ఎక్కడ ఒళ్లంతా గీరుకుపోతుందేమో?

గుట్టలెక్కుతుంటే

పట్టుతప్పిన పాతాళానికి జారిపోయాడేమో?

శరీరం గాయాలతో నిండిపోతే

బాధతే అర్తిగా అమ్మా అని పిలిచినట్టు

ఒక కన్నతల్లి గుండె కలలు కంటోంది

ఎదురులేని సైనికునిగా

ఎందరో శతృసైనికులను నేలకూల్చినట్టు

తనముద్దుల తనయుడు విజయుడై

విజయపతాకాన్ని ఎగరేశాడన్న భావనతో

ఒక మాతృహృదీయం ఉప్పొంగిపోయింది

ఈద ాాాాాాాాాాటాకానననతానననననననననావనవానానానవనననావనావనననావనవానవవనానానానవనలవను

తన నుననయయయయయయయయయయి. ద్రీవెట్రచుంరు కవిత తనకన్నయ్యకు స్వయంగా భారతమ్మే

హృదయానికి హత్తుకొని అవార్డులందించినట్టు వీరకుమారుడిగా తనకు ప్రణమిల్లినట్టు

ఒక తల్లి మనసు మురిసిపోయింది

వీరజవానుగా స్వైర విహారంచేసి

ఒక్కవెలుగు వెలిగి ఆరిపోయిన అల్సాయుష్కుని చూచి వెయ్యేళ్లు వర్ధిల్లమన్న తన ఆశీస్సులకర్థమిదే కాబోలని ఒక మాతృహృదయం మూగవోయింది.

తన తనయుడి శవయాత్రలో

అమర్‌ రహే నినాదాలతో జతకలిపి

తల్లిగొంతు కంచులా (మోగినా

హృదయం మాత్రం

నిశ్శబ్దంగా మూగగా రోదిస్తోంది

ఆ తల్లి మనసు ఆవేదన వర్షించరానిది

అయినా అది క్షణికమే

దేశమాత ముద్దుబిడ్డడైనాడన్న ఆనందమే

ఆ తల్లి మనసుకు సంజీవని అవుతుంది

పాలమూరు కవితా ముదుబిడ ఎవరు? ం ద - బి. శ్రీదేవి ల అమ్మా భారతమాతా నీముద్దు బిడ్డలెవరమ్మా నీ బుణం తీర్చుకోవడం కోసం ఇక్కడ రాత్రీ పగళ్లకు తేడా తెలియకుండా మంచుకొండల్లో ఎముకలు కొరికే చలిని లెక్కచేయకుండా శత్రువుల తూటాల వర్షానికి గుండెలను అడ్డంపెడుతూ ప్రాణాలను గడ్జిపోచలుగా చేసి పోరాడుతూ సరిహద్దులను కాపాడుతున్నా మేము అక్కడ దేశంలోపల నాయకులు సీట్ట కొరకు ఓట్ల కొరకు సెగపట్టుపడుతున్నారు బాంబుల విందుచేసుకొంటున్నారు (ప్రజల సాము శై దండుకుంటున్నారు మేము శత్రువులను సరిహద్దులు దాటిస్తూ నేలకొరుగుతుంటే వీళ్లు పదవులు పంచుకొంటున్నారు మేము మంచుకొండల్లో నలిగిపోతుంటే మా (ప్రాణాలు పెట్టుబడిచేసుకొని దేశభక్తి మాకంటే మాకే ఉందని రత్రి వాాాాాానాానానాాననాననవాననననానననననననావాననననననావననననననననానననననననననననననన

కకత లా లలయయయయయలా పాలమూరు కవిత దేశం కోసం

తామే పోరాడుతున్నట్టు పోజుపెట్టి

దేశాన్ని రక్షించడానికి తమనే గడ్డనెక్కించమని

సుత్తిపురాణంతో ప్రజలను మభ్యపెడుతున్నారు

అమ్మా | చెప్పమ్మా 1

ఇదెక్కడి న్యాయం ?

దేశాన్ని దోచి కడుపులు నింపుకొంటున్నవాళ్లా ?

నిన్ను చీమకూడ కరవనీయకుండా

కడుపులో పెట్టుకొని కాపాడుతున్న మేమా?

ఎవరమ్మా ఇ

నీ ముద్దు బిడ్డలు ఎవరమ్మా ? చచననదానాానాతాననిననననననననననననననవవవవవాానాన గ్ర గ్ర

పాలమూరు కవిత=ానాాాాాాాకకకకతవతతతవడాలాలా రైతు బతుకు

• గట్టు మనోహర రెడ్డి పాలమూరు గడ్డ సన్నకారు పేదరైతులకు అడ్డ వ్యవసాయాన్నే నమ్ముకొని బళుకులీడుస్తున్నోళ్లు చేతికందోస్తుందనుకొన్న పైరు - పాడై పోవడం చూచి గుండె పగిలి ఎడుస్తున్నారు మిట్టపైరు నోట్లో మట్టిగొట్టిపోయింది మిరపపంట - పండకుండానే కంట్టోకారం జల్లిపోయింది పచ్చపచ్చని బుడ్డల చేను - పాచి తెగులు పట్టి నేలపాలైపోయింది తొలకరి నుంచీ రాలని చినుకు ప౦ంటచేతికందే ముందు - వద్దనుకొన్నా కురిసి కన్నీళ్ళను కానుకగా ఇచ్చిపోయింది పత్తిచేను బంగారమిస్తుందని అప్పుమీద అప్పుతెచ్చి అష్టదరిద్రం పీడ వదలిపోతుందని మందులమీద మందులు కొట్టి చంటిపాపలా కంటిపొపలా సాకు కోస్తే పత్తా లేకుందా పోయి - 'ప్రాణాల్నే బలితీసుకొంది ఆముదాలైనా ఆదుకొంటాయనుకొంటే బూజు తెగులు పట్టి బుగ్గి పాలయిపోయింది కర్రలొరిగేలా పండిన జొన్నకంకి - కాటుక తెగులుతో ధారగా కురిసిన వానతో కరైగయ్యి కమిలిపోయింది కన్ఫెర్ర జేసిన కాలం గాలమై తగిలితే - కన్నీటి బతుకే మిగిలింది "త గ్ర వహానా22తడడననడనవననననననననననననపననననననననననననినానననపనననననననననననననననననననననననన

తతత ననికానండాలడండాాలాయయయయయయయ పాలమూరు కవిత గమ్యం |!

• డా ముకురాల రామారెడ్డి

గాలికి నిలవని దీపాలెందుకు తైలం తాపి నిరాశెందుకు? అంధులకైనా పొలుపిచ్చే ఆరని జ్యోతులు వెలిగించూ

అదోయి నవభారత గమ్వం లా

ఆరని వెలుగులో య్య భది లారాలయి బ్లా

భ్‌ బో

అజ్ఞానం చీకట్లో గ 6 ౫ంతీ ఏంళష అలమటించి దరిద్రులయ్యే జ లో మానవ మాత్రులలో నిత్యం మైనను టో జ్ఞాన జ్యోతులు వెలిగించూ

ఆదోయి నవభారత గమ్యం

ఆరని వెలుగులలో రమ్యం ప్రజ్ఞలు తమ కూట ్రగతికే పరిమితి చేసి విలాసించే సంకుచిత మతుల బుల్రలో సమతాజ్యోతులు వెలిగించూ

అఆదోయి నవభారతగమ్యం

ఆరని వెలుగులలో రమ్యం పైరువంటి జాతీయతలో సారం లాగే దుర్దాతిని కలుపుగోలె లాగించేస్తూ చానననననననననలననననననననననననననననననననాాన | గ్ర 1

పాలమూరు కవిత = క్రాంతికి దీపం ఎత్తించూ అదోయి నవభారత గమ్యం ఆరని వెలుగులో రమ్యం సహజీవనులై వర్తించే జనుల మనసులే కోవెలలు దినదినమూ స్నేహం నింపూ దివ్యకాంతులను వెలిగించూ అదోయి నవభారత గమ్యం ఆరని వెలుగులలో రమ్యం పరోపకారమే వృత్తిగా నిరంతరం పరిశ్రమించే త్యాగధనుల జాడలు చూపే ధర్మజ్యోతులు వెలిగించూ అదోయి నవభారత గమ్యం ఆరని వెలుగులో రమ్యం మానవ సభ్యతా ముఖంలో మాయని మచ్చలు సృష్టించే గండాగొండుల కొవ్వలతో గండదీపమే ఎత్తించూ అదోయి నవభారతి గమ్యం ఆరని వెలుగులలో రమ్యం ఆక్రమణలు సాగే సీమల అక్రమాలు చెల్లే తావుల 7002 ాాాాాననననననననననననుననననననననవననననిననననానావననానాననవనాన

జక డాలలలాలాలల=ఆ పొలమూరు కవిత శత్రువర్గ రక్తదారతో శాంతికి దీపం వెలిగించూ అదోయి నవభారత గమ్యం ఆరని వెలుగులో రమ్యం అంటూ ఆరూపమద్భశ్యం అయినట్లనిపించిననంతనే ధంధణ ధాణం ధణ ధంధణ, ధంధణ శబ్దం రేగింది బాకా ధంకాల మధ్య జయ భారత్‌ జెండా ఎగిరింది. ఘెషణ భీషణ ధ్వనుజలతో గూబ గింగ్రు గింగ్రూమంది రాత్రి సగం మీరిన దాకా రాసి రాసి కనుల బరువులో ముడువని నా కలం బిచాణా మడతృలలో దాగి ఉన్నదే నా దొక్కకు ఆట గుచ్చింది నన్ను కళ్ళు తెరిపించింది. త2నడతతనతతననననడవనననవవవవవావావాాన. 1 (8

పాలమూరు కవిత===ాాుకకరకకడాాటాు అను శ్రే డేను

• పి, రాజశ్రీ చల్లని వెన్నైలాంటిది ఆమ్మ ఒడి అది వాత్సల్యపు బడి అమ్మ చూపించే అభిమానం అనురాగానికి ప్రతిరూపథఠి మన కోసం పాడుతుంది పాటలు ఆడిస్తుంది ఆటలు మల్లెపూలను మించిన చల్లదనాన్ని మంచుకు మించిన తెల్లదనాన్ని కలబోసుకొన్న ఆప్యాయతను అందించేది అమ్మ (ప్రేమ ఒక్కటే అమ్మ లాలన ఒక్కటే 704 వనానాననననననననననలననతననపనననననననననననా ననన

కకకతకకలకతదడకలంలకలయంయయయయయ వెెలమూరు కవిత దాగుడు మూతలు _“ఎనాయకంటి నరసింహశర శై (ప్రకృతి పుట్టిన నాటి నుండి ఎంత మంది సూర్యుళ్ళు ఉదయించారో ఎందరు అస్తమించి అదృశ్యమైపోయారో ఎన్నిన్ని సుందర దృశ్యాలు ఎన్నెన్ని కపోలా ముకురాలపై కన్నీరు జలజల రాలి ఇంకిపోయిందో ఎన్నెన్ని మానవ కంకాళాలు వేదన చెదలు పట్టి కరిగిపోయాయో ఎన్నెన్ని వసంత ర్యాతులు కొళరాత్రులుగా వెన్నాలను ఎండగా మోశాయో కుసుమం వికసించిన చోట విష జ్వాలలు ఎగసిపడ్డాయి కవనం ముఖరించిన చోట కరాళం గర్జించింది ఒకచోట ప్రళయం భీకరంగా కోరలు చూస్తే (ప్రణయం మధుర గీతాలపన చేసింది పువ్వు చుట్టూ ముళ్ళూ ముళ్లనడుమ పూలు ఉన్నట్లే పగలూ రాత్రీ వెంటవెంటే పండువెన్నెల వెంటే కటిక చీకటి ఉంటుంది ఇదీ జీవిత౦ - వెలుగు నీడల సంగమం వనాత2=22320202త22ఊ2232జ2నజతన=వనననననానననివావవవవవన. ] గ్రిల్‌

పొలమూరు కవితా వినాయకులు -డా బుక్కా బాలస్వామి ప్రజాస్వామ శ రధసారధులు నాయకులు మనదేశ నాయకులు స్వేచ్చా విపణిలో అవినీతి బేహారులు ఆతి తెలివిలో అఖండులు వీరి ముందు జిత్తులమారి నక్కలు దిగదుడువు మంచితనం లేని కర్కోటకులు అధికారంతపురంలో ఉంటారు ప్రజలకు వారు అసూర్యంపళ్యలు ఓట్టప్పుడు రోడ్డున పడతారు కోట్లు ఖర్చుచేస్తారు కుర్చీని కొంటారు (ప్రజా సంక్షేమానికి ఎన్నోచోట్ట వేస్తారు మాట్లు అవి వారు చేసే సర్కసు ఫీట్లు పదవుల కోసం పార్టీలు మారుస్తూ శాఖా చం్యక్రమణం చేస్తూ నీతి నీజాయితీలకు తిలొదకాలిస్తూ కోట్టకు పడగలెత్తడానికి దేశాన్ని తాకట్టు పెట్టగల వానర నాయకులు నేటి మన ఘరానా నాయకులు మేటి వినాయకులు

తతతతతతతతతతతతతతతతతలలాలాలలజ=== పాలమూరు కవిత నదీనాం సాగరో గతిః = బైరోజు చంద్రశేఖర్‌ భగీరధుని ప్రయత్నం ఎంతటి అజరామరం కాకుంటే. ప్రకృతి పరువాలను ఆస్వాదిస్తున్న మనకు వికృతమైయున్న ధరణి ఇంత నయనానందంగా ఉండేదా? గలగలమని గమనం చేస్తూ, వాగులై వంకలై.. ఎరులై, పాయలై కొండా కోనల్ని దాటి నిండుదనంగా , పారకుంటె పచ్చదనానికి జీవం పోస్తుందా? ఆనకట్టలతో ఆయకట్టులతో హద్దులువేసి బంజరు భూముల్ని పసిడి పంటలతో తులతూగ జేస్తున్నారీ మానవగణం హరుడి జటాజూటంలోని గంగ వికటాట్టహాసం చేసిందంటే . వరదలతో, ఉప్పెనలతో ఉర్రూతలూగుతుంది అవని ఆమె అలకబూని ఆ(గ్రహించిందంటే కటకటాయని కరాళనృత్యం చేస్తుంది కాలం ఇక గంగ అంతరంగం భవ విముక్తికి భవ్యరూపం ఎక్కడెక్కడో ఎ మహనీయుడి కృషి ఫలంగానో ననన ననన నల

పాలమూరుకవనిత==ాకకదదడడడకడలు అక్కాచెల్లెళ్లలో అవతరించి

ఏడు నదులుగా ఎకం కావడం గొప్ప విచిత్రకళ ఆకాశమనే పుట్టింటిని విడిచి

అక్కయైన అవనితో ముచ్చటించి

మెట్టింటికి వెళుతూ వెళుతూ మంచిని-చెడును రాయి-రప్పను

చెట్టునూ చేమను పలుకరిస్తూ . శకుంతలంతటి ఆర్తితో . కదలి

“నదీనాం సాగరో గతిః అని

భర్త సముద్రుడి ఒడిలోకి చేరుతుంది

ఆ సంగమం ఎంతటి హృదయంగమం

వారి అన్యోన్యత నిజంగా అనిర్భచనీయం

దతాడనళళళళళళళళళతళళళయయియయ్య విపలటముూరు కవిత వెన్నెల పూసింది

• కె. సుదర్భన్‌ గౌడు ఎన్నాళ్లనుంచో ఎన్నేళ్లనుంచో ఎదురుచూస్తున్న వెన్నెల పూవు పూసింది కన్నీళ్ల కన్నుల్లో కాంతులు పొరాడుతున్నాయి అలసటతో ఆగిపోయిన అడుగులు ఆత్రంగా పరుగిడుతున్నాయి బాధతో అదిరిన అధరాలు మందహాసాన్ని ముద్రించుకొంటున్నాయి మూగవోయిన గొంతు ఒక్కసారిగా వేణువై పాడింది శిలగా మారిన మనస్సు మంచులా కరిగిపోయింది ఎన్నాళ్లనుంచో ఎన్నేళ్లనుంచో ఎదురుచూస్తున్న వెన్నెల పూసింది

పాలమూరు కవితా డాలి సత్తి రైతుల ఆత్మహత్యలు

• కెబాలస్వామి ఏ పత్రికైనా అడుగు ఏరైతు ఎందుకు మరణించాడో? పత్తి రైతులు ఆత్మహత్యలు (ప్రతినిత్యం ఎందుకని, ఇది ఏ ప్రగతికి చిహ్నామని ఇది ఏ పాలకుల పుణ్యమని ఇదేనా? రైతు సంక్షేమమని! ఇదేనా! దేశాభ్యుదయమని . రెక్కలు ముక్కలు జేసి రేయింబవళ్ళు రేగళ్ళు దున్ని పండించాలని తెల్ల బంగారం పంచ(ప్రాణాలనే పత్తి విత్తులు నాటి ఉన్నవి లేనివి ఊడ్చి తలను తాళిని తాకట్టు పెట్టి మట్టిపై కోటి ఆశల పెట్టుబడి పెట్టి చివరకు మట్టిలోనే కలిసిపోయె కల్తీ ఎరువుల భారం రైతులు చేయలేని నేరం మొలకెత్తని కల్తీ విత్తనాలు పురుగులను చంపని పురుగు మందులు వ్యాపారులకు కలల పంట వ్యవసాయదారులకు మృత్యువు వెంట అవినీతి అంతులేని స్వార్ధం ఆడుగడుగున రైతన్నకు శాపం ఊళ్ళు ఊళ్ళున్ని నేడు గొల్టు గొల్లున ఎడుస్తున్నాయి. పత్తిరైతుల తల 'కాయలు ' ప్రాణాలొదిలి చెట్టుకు వేలాడుతున్నాయి ఎక్కడ చూసిన నేడు లెక్కకు మించిన రైతులు శవాలై కనిపిస్తున్నారు చేలల్లో విలపిస్తున్నారు

లడాలాకాకాడాాలలాానాలాలలులకాడాకాలలలయంయయయయయయయయణణయి వ్రంలమూరు కవిత ఎన్నాళ్ళీ ఆత్మహత్యలు! ఎన్నేళ్ళీ శవాలపర్వం? ఎన్నాళ్లీ వాగ్జానాలు! ఎన్నేల్లీ ఎండిన గొంతులు? ఎన్నాళ్లీ కమ్మిన చీకటి ఎన్నేళ్ళ మాయల మాటలు? ఎన్నాళ్లీ దగా దోపిడి ఇంకానా ఇకపై చెల్లవు- రైతే రాజని అన్నదాతయని ఎవరన్నారు? రైతు దేశానికి వెన్నెముక అన్నదెవరు? జై కిసానన్నది ఎవరు? ఎవ్వరూ పలకరేమి? ఇదంతా నాటకమా బూటకమా? ఈ పాపం ఎవరిది? ఈ శాపం ఎవరిది? నమ్మిన నల్లరేగడిదా నాటిన కల్తీ విత్తులదా? ఎపుగ ఎదగాలని వేసిన ఎరువులదా? పుట్టకొద్ది పురుగులదా చంపలేని పురుగు మందులదా? కడగండ్ల జీవితాలలో కన్నీళ్లు నింపిన కరంటు కోతదా అధిక వడ్డీల అప్పులదా? ఆదుకోలేని ప్రభుత్వానిదా? నమ్ముకున్న నాయకులదా? నమ్మలేని అవినీతి పరులదా? ఎవరిదీపాపం? ఎవరిదీశాపం? ఆత్మహత్యల పర్వంలో ఎవరి భాగం ఎంతెంత?

పాలమూరు కవితకు వఆస పక్షులు -ఏం.పి. రమేశ్‌ బాబు

కూటికోసం కోటి తిప్పలన్నట్టు పొట్టచేత పట్టుకొని పలుగూ పొర పట్టుకొని పొలోమని పట్నాలకు పరుగెత్తే పనిమనుషులు

తమ కడుపుమాడుతున్న సంగతిని దాచిపెట్టి వారాంతపు బట్వాడా అందక

కూసిన్ని ముక్కిపోయిన గింజలకోసం

అబగా ఎదురుచూస్తూ

కళ్ళు తిరిగిపడే ఎత్తుల్లోకి

“మాలు అందించే కంకరమనుషులు

పుట్టేదీ గిట్టేదీ మట్టిలోనే

తమకు మిగిలేదీ మట్టే అని

నిరూపించే మట్టి మనుషులు

బచావత్‌ అవార్డ్స్‌ ఆంటే ఏమిటో

అదియే రాష్ట్రాన్ని పండిస్తుందో

ఎ (ప్రాంతాన్ని యెండిస్తుందో

అన్నది పట్టించుకోక

సిసలైన జాతీయతా భావంతో

కట్టలూ ఆనకట్టలూ కట్టే

కూలీ మనుషులు

ఇతరుల పచ్చదనంకోసం

తమ రక్తాన్ని స్వేదీకరించే

చెమట మనుషులు

ఎక్కడికైనా వెళ్లి

పనిచేసే కలేజా ఉన్న

పాలమూరు లేబరుగా

బతుకులీడుస్తున్న

వలస పక్షులు

772 ాాాాానాననలడాలానానలనననననననినననననినననితనననననతననననానననననన పనన నావినన నవనవ

నాాలాలాదననదాళరకాాలలంయాకాకంకాకాాకాకాలయయయయయయయయయ ద్రివలమూరు కవిత పాలమూరు లేబరు బతుకు = డొ॥ ఎం. రాములు

పాలమూరు లేబరు ఉపన్యాసాలకు లేబిలు పాలకులు మారినప్పుడల్టా

కొత్త ఉపన్యాసంలో

పాత మాటల మేకప్పుతో ముందుకొస్తాయి

వాగులు, వంపులు బావులు, చెరువులు కతుపలు ఆనకట్టలెన్నున్నా

మళ్లు తడిసి మానెడు గింజలు

ఇంటికొచ్చేదారి ఉందా అని

పనికోసం, తొలకరి చినుకుల కోసం

చిన్న మబ్బు కనిపిస్తే

ఆశగా మెడలు పట్టుకుపోయేలా

కొండకెత్తి చూసే పాలమూరి లేబరు

ఆరుద్ర ఆశను నిరాశగా మార్చినా

ఆశ చావక ఉత్తరదాకా ఊపిరి బిగబట్టి

ఉత్తర చూసి ఎత్తరగంపను గౌరవిస్తూ

అవ్వ తాతలను పిల్లలను వదిలేసి

ఆలుమొగలు కొల్టేటికొంగలుగా వలసలు పోతున్నారు

ఎండకెండి వానకు తడిసి

పులుసన్నాన్నే పాలావనుకొంటూ

కాలిన కడుపుకు కారమన్నాన్నే పట్టిస్తూ

కష్టమైన పనుల్లో

పాలమూరు కవితకు కాలిరిగినా చేయిరిగినా చివరకు ఊపిరే ఆగిపోయినా పట్టించుకోని పెత్తందార్ల నిర్లక్ష్యాన్ని ప్రశ్నించలేక ఇదిమా కర్మంటూ గరళకంరులుగా కష్టాల్ని తింటున్న లేబరు రాజులు మారినా, రాజ్యాలు పోయినా ప్రజా రాజ్యాలు వచ్చినా ఓటు ఆయుధం చేతిలో ఉన్నా దాన్ని వాడే నేర్చు అంతుపట్టక మూలుగుతున్నది పాలమూరు లేబరు ఎన్ని మారినా మారనిదొక్కటే అది పాలమూరు లేబరు బతుకు రాతతో తలరాత మారుతుందని పగటి, రాత్రి బడుల ప్రచారాలు హోరెత్తుతున్నా బడి ఈడు పిల్లలు బజార్లలో పనిముట్లవుతున్నారు చైతన్య రధాలతో చైతన్యం రాదు ప్రతి మనీషి ఒక అన్నహజారేగా మారి తన ఊరును ఒక రాలేంగాసిద్ధిగా మార్చాలని కదలినపుడే పాలమూరు లేబరు బతుకుల్లో వెలుగొస్తుంది అంతదొకా పాలమూరు లేబరు పాలకుల ఉపన్యాసాలకు లేబిలు గానే ఉండిపోతుంది క ల

ఇసుక తుఫాను = ఎన్‌.ఆర్‌. కృష్ణమూర్తి

లబ్‌డబ్‌ లబ్‌డబ్‌ ,లబ్‌డబ్‌. వగపుచే హోరెత్తిన గుండె శబ్దం తలప్పుచే చేష్టలుడిగాన మనోగతం అష్టభోగాలచే అలరారిన వైనం దుష్టసావాసంచే దుర్లభమైన జీవనం చమక్‌చమక్‌ చమక్‌చమక్‌ చమక్‌ చమక్‌.. ప్రాపంచిక ప్రలోభాలను స్నేహించి మోహించిన పొలతులకు తలవంచి సముపార్టించిన రొక్కాని క్రుమ్మరించి ధూర్తులైన దుర్దనులను దూషించి విడనాడిన మిన్నాగుల త్యజించి టక్‌టక్‌ టక్‌టక్‌ టక్‌టక్‌ కదిలిపోతోంది గడియారపు ముల్గు వదిలిపోతోంది అనుభవాల గుండె రుల్టు మసకబారిపోతున్న ఎడారి జీవనంలో ఆరిపోతోంది గుండెకింది తడి తరిగిపోతోంది జీవనాడి సవ్వడి వతానానానాననననననననననానననననిననననననననినననననననననిననననననినననినినిననననననననననననననననననననననన శే సే గ్ర

పొలనూగు కవిత కడకు డంజాడన కవితా బుక్కులు _ సెంటమరాజు నరసింగరావు సూర్యునిపై ఉమే ఛేసేవాడు కొండను అద్దంలో చూస్తాడు చీకటింట దీపాన్ని ఆల్బేవాడు బయట కొంపలను అర్చ్భుతాడు గాలానికి వున్న ఎరకు ఆశపడ్డ చేప ఎసిబికి, చిక్కిన లంచగొండి ఊళ్ళోచందాలు వసూలు చేయకపోవడమే లోభికి గొప్ప పండుగ మనిషి కిందకి నీళ్లు తెచ్చేవాడు పాయ్యికింది నిప్పు ఇరాక్‌ సోధంపైన బాంబుల వర్షంకురిపించిన ఇంద్రుడు క్లింటన్‌ గోవర్దన గిరినెత్తిన శ్రీకృష్ణుడు సద్దాం హుస్సేన్‌ ఇండియలో (ప్రజాస్వామ్యం నిండుకుండ షాక్తిస్తాన్‌లో పగిలిన కుండ

రతా లలంయయయయయయణ దేంలమూరు కవిత మనోగీతం ఆశన్నగారి ఆనందీశ్వరరెడ్డి

చెప్పనా నేస్తం,

నా మనోగీతాన్ని

విప్పిచెప్పనా నేస్తం

నా జీవన కథన రంగాన్ని

వసంతం వచ్చిందని - కోయిలనైపోయా

నల్లగా ఉన్నానని కాకివని తరిమికొట్టారు.

గ్రీష్మం వచ్చిందని - కూజానైపోయా . నీళ్ళువంపుకోలేక - భళ్ళున రాల్ఫేశారు

వర్జాక్రాలం వచ్చిందని - నల్లని మేఘాన్నైపోయా వరదలు తేచ్చానని తిట్టిపోశారు

శరత్‌కాలం వచ్చిందని - వెన్నెలనైపోయా

కామ ప్రకోపాలు రేపుతున్నానని

అభాండాలు వేశారు

హేమంతం వచ్చిందని

హిమబిందువునైపోయా

చలిని రేపుతున్నానని

చీదరించుకున్నారు

శిశిరం వచ్చింది

చెట్ట ఆకులు రాలిపోయాయి

రాబోయే వసంతం కోసం

ఎదురు చూస్తున్నా

ఈ సారైనా

మెప్పు పొందాలని

నిశ్శబ్ద నిష్రమణం " -కె.ఎ.ఎల్‌. సత్యవతి

(ప్రకృతి అందాలను కనులారా చూడాలని తానూ అందులో భాగమైపోవాలని విత్తు ఉదరాన్ని చీల్చుకొంటూ నేలతల్లి గుండెకు తియ్యని గాయం చేస్తూ మొలక తల యెత్తింది ! కోరికతో మెల్లన కనులు తెరిచింది తన ఉనికిని స్టిరపరచుకొంటూ విస్తరించింది పదుగురి సేద దీర్చింది ఎన్నెన్నో నిజాలు కనుల చూసినా ఎనాడు నోరు విప్పదు 1 ఎవరిపైనా చాడీలు చెప్పదు 1 తన నీడన ఆశ్రయమిస్తుందే తప్ప ఎవరి ఆశ్రయాన్ని కోరదు వేనవేల పక్షులకు రాత్రి పూట విడిది అది వాటికి ఓ తల్లి ఒడి | తన వలన లాభాలను మనిషి లెక్కగట్టి చెబుతుంటే తన జన్మ ధన్యమయిందనుకొంది తన స్థానం పదిలపరచుకోన్నాననుకుంది! కానీ ప్రగతికి తాను అవరోధం అని . రోడ్డుకు తాను అడ్డని అన్నప్పుడు అవాక్కయిపోయింది ! తన నాదుకొనే వారు లేరని తనలో తానే కుమిలిపోయింది న్యాయం కోరేందుకు దానికి నోరీది 9 మరో చోటికి వలససోయేందుకు దానికి కాళ్ళేవి తన నిస్సహాయతకు కన్నీళ్ళోడుతూ నిరంకుళ తీర్పుకు తల వంచింది మరణ శిక్ష పడ్డ ఖైదీలా ఉరితీతకు విరాగిలా ఎదురుచూసింది నిర్దాక్షిణ్యపు గొడ్డలి నిలువునా చిత్రవధకు గురిచేస్తుంటే పెదవి విప్పక మానవాళి ప్రగతియే కోరుకుంది ఆ తరువు .. తన తరువులోని అణువణువునూ ఉపయుక్తం చేసింది మనలను బుణ(గ్రస్తులుగా చేసుకుంది

అల్చో స్వర్ణోత్సవ స్వాతంత్ర్యం -కె.కిశోర్‌బాబు _కె.అశోక్‌బాబు తడిసిన అగ్గిపుల్ల చచ్చిన కుక్కపిల్ల కరిగిన సబ్బుబిళ్ల గొళ్లెం లేని గుఖం వ! హారతి లేని పళ్లెం ఎండిన రొట్టెముక్క విరిగిన బల చెక్క ళా పారేసిన అరటి తొక్క జిల్లకొట్టిన బుక్కు సుస్వరం లోపించిన బుక్కు ఎనికి రాకుండా పోతున్నది పాడయిపోతున్నది నదాననననననననినిననినననదననననిననాననిననతనన న నాననినినననిదననతినిననననననవవనవసనననపవావహమనావవావవఐాఐ 1 1 గ్ర

పాలమూరుకవిత=======కకకకకకకల= నేను ఓ సమిధనౌతా

• డా జి.నరసింహ్మ శర్మ నేను ఒక సమిధనొతా నా జాతిలో సమత నిలబెట్టటానికి నా దేశ భవితను బళికించటానికి మూడురంగుల జెండాను అజేయంగా ఎగరేయడానికి నేనూ ఒక సమిధనౌతా. బొతిపిత కలలను నిజం చేయటానికి మతమౌఢ్య మానవుల మనసులలోని మాలిన్యాన్ని పోగొట్టి గత వైభవాలను నిలబెట్టటానికి నేనూ ఒక సమిధనౌతా వర్షమత ద్వేషాలు మండించిన అగ్నిజ్యాలల్లో యాసిన్‌, యోసేపు యాదగిరి లాంటి సామ్యవాదుల బలిని అక్క సెల్లెండ్ల ఆహుతిని చూళి కలత చెందిన నేను ఆస్పృళ్ళతయనే ఆఅంటురోగాన్ని పోగొట్టి ప్రభుత్వ చట్టాలను పకడ్బందీగా నడిపించటానికి జాతి సమైక్యతను పెంచటానికి అందరినీ ఒకటిగా చేయటానికి నేనూ ఒక సమిధనౌతా ననన

ాాాలయయయయయయయయయయయయ వ్రవలమూరు కవిత ॥ నన్ను నూతనంగా నిర్మించు = యం. శ్రీలత (ప్రాణం పొయ్యడమే పరిణామం ఇచ్చిన పవిత్ర వరం ఊపిరితో ఉండడమే జీవితంతో చేస్తున్న సమరం జన్మ రాసిన ప్రకృతి మరణాన్ని రాసే పెట్టేసింది జన్మకూ మరణానికీ మధ్య క్షణికత్వంలో క్షమత్వమై తొలి సంధ్యలో విరిసి మలిసంధ్యలో రాలే పువ్వులా నవ్వులా మువ్వలా ఖావాలు అనుభవాలూ శోకాలూ బంధాలూ బాధలూ ఊ(ద్రిక్తాలూ ఉన్మత్తాలూ ఏవీ ఎరుగని ఎమరుపాటుగా మౌనానందం డోలనా జీవనం చేతనా సౌకుమార్యం, భావనా సుగంధం ఆహ్లాద దర్శనం ఆవేదనాతీతం ధన్య జీవనం కాదూ క్షణమైనా చాలదూ మనిషిలా వద్దూ పువ్వులా పుట్టించు ప్రకృతీ! నన్ను నూతనంగా నిర్మించు జన్మంతానా చేత పరిమళింపించు ననన నానినినినన ననన సనాననినిననినినినననననినని న నననననననననననినాననిననననననన ననన. శ లై 1

పాలమూరు కవితకు తెలుగు తనం = కోట నిరంజన్‌

తెలుగు నేలలో పుట్టడమే గర్యం తెలుగు మాటే అన్నిటికంటే మధురం గురజాడ జాడలో నడువు అప్పుడే నిలబడుతుంది నీ పరువు తెలుగు వాడిగా బ్రతుకు కూడధనుకొంటే

వెలుగు చూడలేని గుడ్డి వాడున్నట్టే

తెలుగులో మాట్టాడమే నామోషి అనుకుంటే

తెలుగు కొని తెచ్చుకున్నట్టే

అమ్మా అనే మాటలోనే ఉంది కమ శదనం

“మమ్మీ' అనే మాట అనురాగ నాగస్వరం

డాడీ అనే మాటలో కొలువున్నది పేడితనం

ఇంగ్లీషు మాట్టాడితేనే ఇంటలిజెంట్‌

ఇతర భాషలపై చెత్త చెత్త కామెంట్‌ చేస్తేనే

మేధావి అనే భ్రమలో పడకు

తల్లి మాటను మన్నించకపోతే

ఉనికిని పోగొట్టు కొంటావు

నిన్ను నీవు నిలబెట్టుకోవాలంటే

గురజాడ జాడలో నడువు

అరువు మాటలపై మోజును విడువు

2 డత డడం

డకతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతతత2=ఒఊఊదచజ=జజజజ పాలమూరు కవిత స్వార్ధం

• జి.సురేందర్‌

నాదంటూ దోచుకొనేవాడు తప్ప

నీదంటూ ఇచ్చే నాధుడే లేడు

స్వార్ధం నిండిన హృదయాలతో సాగిస్తున్నారు

మనుగడ నేడు

మాటలు నేర్చిన పసివాని నుండి

చచ్చే ముసలాడి వరకు అవే పలుకులు

గొంధీలా కావాలని చెబుతూ

గారడీలు చేసే పెద్దమనుషులు

గాంధార్‌ పుత్రులే కాని

గాంధేయ వాదులు మాత్రం కారు

(ప్రకృతి పారాలు చెబుతోంది.

ప్రతిమనిషి తనలా

పశుపక్ష్యాదులవలె నిస్వార్థంగా

ప్రతివాడు తన తరానికి తారకావాలని

అందుకే అంటాను

స్వార్ధంతో బ్రతికే ఈ మనిషికన్నా

స్వేచ్చగా బ్రతికే ఆ మృగాలుమిన్న

పాలమూరు కవితా వరం య

• సీతారామశాస్త్రి నా హృదయాకాశంలో అనంతకోటి ఆశల తారకలు తళుక్కు తళుక్కుమంటుంటే మబ్బుతెరలు ఉరులుగా వాటిని అంతం చేయటానికి నా గుండెలను కప్పేశాయి బాధల వేదనల ఉరుములు, మెరుపులు మబ్బులతో జత కట్టీ కుదేసినపుడు దుఃఖం వర్షంగా నా కన్నుల్లోంచి ధారగా కురుస్తోంది. శం ఉత్తాన

నకతకకకత22222ఊ2ఊఊ2222222222======= వొలమూరు కవిత ప్రకృతిపరిణామ నుధురానృుతం = ఆకృతి జీవాణువుల విభజన అకురాలిన చెట్టు మోడువారిన జీవితం విరిగిపోతున్న రాత్రులు ఎగసిపడి వస్తున్న వేకువలు ఓ కొత్త ఆకృతికి పునాదులు సైలెంట్‌గా అనుబంధాలు ఊపిరి పోసుకొంటాయి అస్తమిస్తాయి ఆలుముకొంటున్న రాత్రి కరిగిపోయే (క్రొవ్యొత్తి సంగీత సాధన చేసే కడలి తరంగాలు విషాదంలో ఆనందం నిషాదంలో మాధుర్యం అడుగడుగునా ఆరాటం బరువెక్కిన గుండెలు అది ప్రకృతి పరిణామ మధురామృతమే మల్లెపూల మత్తయిన సౌరభం ఆకాశంలో విరిసే హరివిల్లు మెరిసే వెన్నెల దోబూచులాడే నీలిమేఘాలు అద్భుతాల గొప్ప ఇమేజ్‌ గుండెగూట్టో నిద్రలో మెలకువలో స్పృహలో నిస్పృహలో ఆశ్చర్యంగా ఆలస్యంగా కళ్లలోంచి కారే కన్నీరు

పాలమూరు కవిత == దకానుడారాయానను వంపులు తిరిగి చెంపలసై దొర్లితే

తంత్రులు తెగిన వీణలో స్వరం పూడిపోతే కబుర్లలో పడి కన్నీరు కడిగేసుకోవాలి జయాపజయాలు, సుఖదుఃఖాలు ఎండమావులైసోతే తన వారికోసం కన్నీరు కార్చేందుకు

గుండె ధైర్యంతో ముందుకు సాగితే

అంచులపై తొణికిసలాడే మనసుంటే

ఇష్టంతో హృదయం నిండితే

సూర్యోదయానికి ముందు

ఆ చిరువెలుగుల మధ్య

ఓ గడ్డిపూవు మీదపడిన

మంచు బిందువుల అందాన్ని

సొంతం చేసుకోవాలనే తపన

ఇదంతా ప్రకృతి ఇచ్చే మధురామృతమే.

కతత పొలమూరు కవిత ఆవేదన = ఎం.ఎ.గఫార్‌ నరజాతికి నవనీతాన్ని నజరానాగా ఇస్తున్న నాజూకు మొక్కను నేను ఫలాన్నీ ఆ బలాన్నీ కలపనూ ఇచ్చే తరతరాల తరగని పెన్నిధిని నేను కందిరీగలా కరవను పాములా కాటేయను గుడ్ల గూబలా గుడ్డు మిటకరించి బెదిరించను దాసరి పురుగులా దండెత్తిరాను, భాగమియ్యమని బాధించను నోరువిప్పి నిన్ను దూషించను నీరు కొంచెం పోసి పెంచమంటాను కల్పవృక్షమై నీ కలలు పండిస్తాను అవసరాలకోసం అనాలోచితంగా నన్ను నరికి పోగుల పెడుతున్నావు నన్ను నరకకు నరికి కష్టాలు కొని తెచ్చుకోకు నరుడా మొక్కను నేను నవనీతపు చెక్కను నేను

పాలమూరు కవితకు దుఃఖం -=దాసరి పరంధాములు పుట్టినప్పుడూ చచ్చేటప్పుడూ మా వెంట ఉండేదీ నువ్వే దుఃఖమా నువ్వే తోడుగా లేకుంటే బతుకు భారం మోయలేక నీ వల్లనే మా కష్టాలు బరువును తేలికగా తొలగించుకొంటున్నాం పిలువకుండానే మాదరికొస్తావే మా మధ్యతరగతి వాళ్లంటే నీకేందుకో ఇంత (ప్రేమ? ఎప్పుడూ మా వెన్నంటే ఉంటావు కదా, నిజానికి నీవు మమ్మల్ని వదలి పెట్టిందెప్పుడు? కానీ నువ్వంటే మాలో కొందరికి చెప్పలేనంత భయం అందుకే నీకు దూరంగా ఉండాలనుకుంటాను నిజంగా మమ్మల్ని నీవు వదలివెళ్లిన మరుక్షణంలో - అలవాటులేని ఆ అనందాన్ని పట్టలేక గుండెలు పగిలి చస్తాం అందుకే దుఖమౌ మమ్మల్ని వదలకు వదలకు

కతతతతతడయయయయాయాలయం పాలమూరు కవిత ప్రకృతి పాఠము = జె. రాంచంద్రయ్య

ఒక పువ్వు వికసిస్తూ తెలిపింది

జీవించేది ఒక రోజైనా గొరవంగా జీవించమని

ఒక ఆకు రాలుతూ చెప్పింది

ఈ జీవితం శాశ్వతం కాదని-

ఏనాడైనా రాలక తప్పదని-

ఒక మేఘం వర్షిస్తూ చెప్పింది

తనలాగే జీవితాన్ని పంచమని-

ఒక (క్రొవ్వాత్తి కరుగుతూ చెప్పింది

తనలాగే చివరక్షు పరులకు వెలుతురు చూసమని-

ఒక మెరుపు మెరుస్తూ చెప్పింది

ఒక్క క్షణమైనా ఉజ్బలంగా మెరిసిసోవాలని-

ఒక వృక్షం చల్లగా చెప్పింది

తాను కష్టంలో ఉన్నా- ఇతరులకు నీడనివ్వమని-

ఒక ఎరు గలగలపారుతూ చెప్పింది

తనలాగే కష్టసుఖాలలో చలించకుండా సాగమని-=

పాలమూరు కవితు==ాాాాకకకాకకాకడరరానాననానకనకునరాాకనాానలాాని చరిత్ర కార్చిన కన్నీరు ! శా జన్ను -ఈశ్వరమ శై సహృదయతకు చెంపదెబ్బలు సౌజన్యానికి సంకెల బహుమతులు చైతన్యానికి లారీల హారతులు విష్టవించిన విన్నూతనం-ఉరికంబం చెంత పతనం మానవతకు పంజర నివాస౦ శాంతికపోతాన్ని సాగనంపిరి (ప్రవాసం ధర్మం విలసిల్లిన ఈచోట కారుణ్య (స్రవించిన ఇవ్చోట కత్తిపోట్టకు కరాళ నృత్యం నడివీధుల్లో కరినత్వానికి ప్రతీక-చెత్తకుప్పల్లో అనాధ పసికూన! మతాలన్నీ హితాలుపంచిన ఈదేశంలో రెచ్చిపోయిన మతతత్వం పేరున మానవత్వం సజీవ దహనమవుతున్నది కులతత్వపు కుటిలత్వం (ప్రబలింది ఊరురా మానవతకు మచ్చలుగ మిగిలి మనిషిమృగమై చెలరేగుతుంటే- స్వార్థమనే జబ్బుసోకని జనులే లేరిచ్చట! అందలమెక్కి అవినీతి ఆధిపత్యం చేస్తుంటే- రెచ్చిపోయిన తామసత్వం-రంకేలేసి రగుల్కొని

్రనునాడాాడాయయియయయయయియయయయిం గ్రపిముమమూరు కవిత జనం మదిని కమ్ముతుంటే- కర్కశ వీరుల విలాసాలు-సామాన్యుల శాళ్ళత నిద్రకు కూలాసాలు సంస్కారం సమాధిబొతున్న ఈసమాజంలో శాంతి కలువలు వికసించునా” క్రాంతి చంద్రుడుదయించునా? (మోడైన అహింసా వృక్షం మళ్ళీ చిగురించునా? చరిత్ర కార్చిన కన్నీరు- ఎవరు చేయగలరు పన్నీరు? న ల!

పాలమూరు కవితకు భాన నిప్టనం రావాలి = కెఅయ్యన్న శ్రమను (శ్రమజీవులను చులకనగా చేసే సంస్కృతి మనది చదువుకున్న మేధావులున్న దేశం మనది కష్టార్దితాన్ని దోచుకొని దేవాలయాలు కడుతున్న దానకర్ణులున్న దేశం మనది అగ్రకుల రాజ్యాంగం అమలు చేస్తున్న అంటరాని తనం అనాడే కాదు ఈనాడు కూడా జడలు విస్పి ఆడుతూనే ఉంది. అంటరాని తనాన్ని నిషేధించిన 17వ ఆర్టికల్‌ బృహన్నలగా సాక్షిసంతకం చేస్తూనే ఉంది అంటరాని తనం అమానుషం పాపం నేరం రాజ్యాంగ విరుద్దం అంటూ పాఠ్యపుస్తకాల అట్టలమీద అందంగా అచ్చువేసి _ చేతులు దులిపేసుకొంది ప్రజాస్వామ్యం పైకి వేదికల మీద అంటరాని తనాన్ని పాటించడం

రకకకకతకాయయయయయయి వొలమూరు కవిత జాతికి అవమానం మంటూ బుకాయిస్తూ

దాన్ని అమలు చేస్తున్న వారిని

ఆదుకొంటున్న నయవంచకులున్నారు అంటరాని తనాన్ని ఆసరాగా చేసుకొని అందలమెక్కి నీతి తప్పిన నేతలున్నారు సిరులిచ్చిన వారినే సంఘానికి దూరంగా నెట్టారు భవనాలు కాదు భవనప్రవేశమే లేదు ధాన్యరాశితో గాదెలు నింపిన

గరీబుకు గడపదాటి లోపలకొచ్చేహక్కేలేదు గుళ్లు గోపురాలు కట్టిన

గరీబుకు గుళ్ళో కాలుపెట్టే అర్హతేలేదు

బావిత్రవ్వి నీళ్లిచ్చిన దళితునికి

బావి నీళ్ళు తాకే యోగ్యతలేదు

(ప్రజాస్వామ్య భారతంలో

దళితుడి విలువ ఇదే

అంటరాని తనం మంటగలువాలంటే

భావ విష్టవం రావాల్సిందే

భవితకు వెలుగులు అప్పుడే

నా కోసం కాదు = కెఎ. రాజు వెన్నెల గుర్తులు చిక్కని చీకటిలో నల్లని ముసుగు దొంగలా గాఢాంధకార రహదారిలో కన్నుల్లో పెరుగుతున్న కలవరంతో ఒంటరి బాటసారిలా సాగిపోతున్నా. అంధకారానికి బంధువునై బహుశా నొ అవస్టలు చూడలేకనో యేమో ఆ జాలి నీలాకాశం భోరున ఏడ్చింది ఆ యేడుపులో తడిసిన శరీరంతో తడబడే అడుగులతో ఎముకలు కొరికే చలికి వణికిపోతున్న నా ఒళ్లు జల్టుమనగా ఆగుపించిందొక దృ్య్యం అప్పుడు తెలిసింది ఆ గగనం యేడ్చింది నా కోసం కాదని బతుకీద్చటానికి పిడికెడు మెతుకులకోసం ఆకలితో చేతులు కలిపి విధితో ఆడిన ఆటలో ఓటమిని గెలిచి వాడేసిన విస్తరాకులా వీధిలో ఒరిగిపోయిన ఓ ముసలి పీనుగ కోసమని

సంక్రాంతి - క్రాంతి ఎక్కడ ఇ = శ్రీమతి రాంకృష్ణ కుమారి సంబరాల సంక్రాంతి వచ్చింది భలేగా సంతోషం పంచుకోవాలని వుంది. పెళ్ళి కూతిరి కాళ్ళకు ఆరని పారాణిలా పుడమి తల్లిని పచ్చగా చూడాలని వుంది ! పిల్ల తెమె శరలు మెల్లమెల్లన, మేనిని తాకితే- అహ్హాదముతో ఆ మధురానుభూతిని ఆస్వాదించాలని వంది ఆదమరచి కలలు గనేనా మనస్సును అమ పిలుపుతో మేల్కొలిపి మాట్నీషో సినిమా వెళ్ళాలని వుంది ఊహల ఊయలలో ఊగాలని వుంది! కానీ. మొన్న జరిగిన ఘోర సంఘటనలు కళ్ళకు కట్టినట్టు గతం జ్ఞాపకాలు గుండెలను పిండేస్తుంటే సంబరాల సంక్రాంతి ఎమి సంతోషం మిగిల్చింది ? కార్లిల్‌లో మతోన్మాద ముష్కరులు సృష్టించిన మారణహోమం కాళరాత్రినే మరిపిస్తుంటే నాన్నను కోల్పోయిన చిన్నారుల ఆర్తనాదాలు- పెనిమిటిని కోల్పోయిన పెళ్ళికూతుళ్ళ రోదనలు- కొడుకును కొల్పోయిన కన్నవాళ్ళ వేదనలు -

దేశాన్నే కుదిపేశాయి మానవ విలువలను సమాధి చేశాయి. కర [| సిద్దాంతమును నమ్మిన మనం కార్యోన్ముఖులం కావలసీన తరుణంలో ఈ ధనుర్మాసం రేపటినుండి మధుమాసంగా మారాలని కోరుతూ- రుధిరోష్టవ జ్వాలలు ఎగిసి పడకుండా శీతల చంద్రుని కాంతి పుంజములతో జగమంతా వింజామరలు వీచేవేళ అప్పుడు రావమ్మా సంక్రాంతి లక్ష్మీ జగానికే వెలుగునిచ్చే వరలక్ష్మీ |

790 ాాాాాాాాాాలాానానాానాననానానననన ననన లలల నననుననినననననననననుననునను నను నొననననననననామనలు

తనయం దిసటచమూరు కవిత

నీ గమ్యం ఎటు? -జె. లక్ష్మణ కుమార్‌

అవినీతిని ఆరాధిస్తూ

హింసతో చెలిమి చేస్తూ

మనిషికి మనిషే మృత్యువాతుంటే

నిస్సహాయంగా చూడ్డమేనా నీ డ్యూటీ

అభివృద్ది ముసుగులో అంధకారం చుట్టుముడుతుంటే

నీతి తప్పినోళ్టు నేతలై తిరుగుతుంటే

పందికొక్కులై ప్రజాధనం తింటున్నోళ్లు

ప్రపంచబ్యాంకు చేతిలో దేశమాతను తాకట్టుపెడ్తుంటే

నిలువు గుడ్డేసుకొని నిలబడ్డమేనా నీ డ్యూటీ

మతం పేర కులం పేర మానవత సజీవదహనం అవుతుంటే

ఆడదైన కర్మానికి - పసి పిల్లలు సైతం

అంగడి సరుకులై అమ్ముడుపోతుంటే

రెక్కచిక్కని అత్యాచారాల చిట్టా చూస్తూ

మౌనంగా ఉండిపోవడమేనా నీ బాధ్యత

రజకార్లను తలపించే ఎన్‌కౌంటర్ల

ఊచకోతల నిత్యాగ్ని హోత్రంలో

శవాలు కాలుతున్న దృశ్యాన్ని

అహింస ఆహుతవుతున్న దృశ్యాన్ని

చూస్తూ మనస్సులో గొణుక్కోవడమే నీ గతి

నాగరికత పేరుతో చీకటికే పేరుమార్చి

వెలుతురనే భ్రమలు పెంచి

సభ్యతే తలవంచి ఆత్మాహుతి జొతుంటే

ఆకలు గొంతులకు ఆణుబాంబులు పెడుతుంటే

నీకు సంబంధం లేదనుకొని

నీరాసక్తంగా తిరగడమేనా నీ గమ్యం

ఇంతకూ నీ గమ్యం ఎటు?

పాలమూరు కవిత=ాాాాాలకదిడడాడానజలాకాన స్వయం ప్రతిపత్తి -గుముడాల చక్రవర్తిగౌడు యాభై ఏళ్ళ స్వాతంత్ర్య భారతావనిలో కలాలు స్వయం'ప్రతిపత్తిని కోల్పోయాయి గళాలలోని స్వరాలు శృతి తప్పాయి డబ్బుకు అమ్ముడు పోయిన కలాలు అశ్టీలాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి సంస్కృతిని నాశనం చేస్తున్నాయి దేశభక్తి లోపించిన గళాలు విదేశీ పాటలు పాడుతున్నాయి ఎ కలమైనా నిజాలను కక్కితే ఎగళమైనా ప్రజలపక్షాన గొంతెత్తితే ఆ కలాల తలలు తెగిపోతాయి గళమెత్తిన గొంతులోకి తూటాలు దూసుకుపోతాయి ఆయినా స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన కొన్ని కలాలు ఆయుధాలై అక్షరాల తూటాలతో ఆశ్హీలన్ని మట్టుబెడుతున్నాయి నిర్భయంగా కొన్జి గళాలు దేశభక్తి పాటలను ఎలుగెత్తి పాడుతున్నాయి 798 నాాాాాాానాననననుననననననననననననునననననననవవవ

భవిత గమనం ఎక్కడికో ? = రఘువీరప్రతాప్‌

స్వార్దం మంచి తనానికి స్థానం లేకుండా మానవత్వాన్ని మసిచేస్తోంది పాలక సమాజం మనిషిగా బతికేందుకే మాత్రం అవకాశం లేకుండా చేస్తోంది ఇది ఈనాటి చరి(త్రేకాదు అనాటినుంచీ నడుస్తున్న చరిత్రే ఇది గత చరిత్రే పాత చరిత్రే అయినా నవచరిత్రే మొన్న బాతిపిత మహాత్ముడు నిన్న మన అమ్మ” ఇందిర నేడు రాజీవుడు గాడ్సేలు అభినవ గాడ్సేలు మట్టిలో కలిపేస్తుంటే మానవులే ఉండరు దానవులే ఉండిపోతారు రాక్షసత్వ రాజ్యంలో రక్తం జీవనదులుగా పారుతోంది (ప్రాణాలు బరానీల్లా పేలుతున్నాయి అతివ గుండెలను చీల్చి కాల్చుతూ “అమ్మ అనే పదాన్మ అవమానిస్తూ నంజుకుతింటున్న కచక పర్వాలు చూస్తూ స్పందించని యువత బృహన్నలత్వానికి సింహాసనమేస్తుంటే భవిత నీ గమనం ఎటువైపు? అది ప్రశ్నార్హకమేనా?

పాలమూరు కవిత==ాాాకకకకకకకతలలా అమ్మ గుండెల్లో

• మద్దెలవీడు వెంకట్‌ రెడ్డి నిన్న- నలుగురి దృష్టిలో నాకు నాలుగేళ్లొచ్చినా లాలిపాటలతో బుజ్జగిస్తూ జోలపాటలతో నిద్రపుచ్చుతూ గోరుముద్దలు తినిపించింది మా అమ్మ అప్పటికి ఆమె దృష్టిలో నేను పసివాడినే నేడు నా పిల్లలకోసం తెచ్చిన (బెడ్డుపుడాలోంచి నాకూ ఓ బెడ్డు ముక్క అందిస్తూనే ఉంది మా అమ్మ అవును నేను ఇప్పటికీ అమ్మదృష్టిలో పసివాళ్ళే రేపు- తను లేకపోయినా తన సమాధిలోంచి మూతబడ్డ కళ్లతో నా యోగక్షేమాల కోస౦ నా వైపు చూస్తూనే ఉంటుంది మా అమ్మ అమ్మదృష్టిలో ఎప్పటికీ నేను పసివాళ్లే అవును పసివాళ్డ్లే మంచు ముంచినా - ఆకులు రాలినా వాడకుండా ఉండేది - అమ్మప్రేమ ఒక్కటే అందుకే - సృష్టిలో అపురూపమైంది అమ శప్రేమే అది అమృతం కంటే మధురమైంది

నానయయయయయయయయు దీరి మూరు కవిత కొత్తపాట = జి. చంద్రమోహన్‌ జీవనయానపు దారిలో గతం తాలూకు స్మృతుల్లో అనుభవాల వెలుగుల్లో పుట్టిన భావాలు ప్రాణం పోశాయి ఓ శబ్దానికి నడక నేర్చిన ఆ శబ్ద చిత్రగతులు భావానేశపు దొంతరలు నిశ్శబ్దపు నామది ఆ శబ్దతరంగాల తాకిడితో సుహ్తావస్థను వీడింది అణువణువు జ్యోతి ప్రభలతో నర్తన మాడింది వెల్టువెత్తిన భావజాలం త్యాగరాయ కృతికి తాళమై నాదానికి అనునాదమై ఒక కొత్తపాటగా అవతారమెత్తింది నా పాటలో మాతృమూర్తి హృదయమే కనిపిస్తుంది వీర నాయకుల ధీరగాధలే వినిపిస్తాయి గాంధీ ఆశయాలే పల్లవులుగా భగత్‌సేంగ్‌ నినాదాలే చరణాలుగా నా మాతృ దాస్య శృంఖల పోరాటాలే అంతర్వాహినిగా తల్లిభారతి అమృత క్షీర్తిగానమై నా పాట పండితపామర రంజకమై ప్రతిచోట సాగుతుంది చిరంజీవియై మృత్యుంజయమై

పాలమూరు కవిత = కాలిపోతున్న బాల్యం = ఆర్‌.కె. చంచల బాల్యం స్పర్శ తెలియకుండా బానిస (గ్రహణంతో మొద్దుబారిపోతోంది పలకా, బలపం పట్టీ అఆలు రాయాల్సిన చిన్నారులు పలుగ్తూ పారలు పట్టి మండుటెండల్లో ఆకలిని జోకొట్టడానికి లేత చేతులతో సంసారాన్ని మోస్తున్నారు పుస్తకాల సంచీని భుజానికేసుకొని ఎగురుతూ పోవాల్సిన చిన్నారులు పుట్టెడు బరువున్న తట్టలను మోస్తూ తల్లడిల్లిపోతున్నారు గలగలమని నవ్వాల్సిన చిన్నారులు తిండికోసం గల్లీ గల్లీ తిరుగుతున్నారు చదువు సందెలు నేర్ఫి జాతికి వన్నె తేవాల్సిన చిన్నారులు చాకిరి చేస్తూ బానిసలై బతుకులు వెళ్లదీస్తున్నారు ఉదయిస్తున్న రవిలా తేజస్సును కురుపించాల్సిన చిన్నారులు అస్తమిస్తున్న సూర్యునిలా

నతన నయయయియియయయ. గలమా రు కవిత చీకట్లో కలిసిపోతున్నారు

చందనూమలా చల్లగా హాయిగా

ఉండాల్సిన చిన్నారులు

చెత్తకుండీల చుట్టూ తిరుగుతున్నారు.

తల్టుల ఒడిలో, తండ్రుల గారాలతో

మల్లెపూల వాసనలతో పెరగాల్సిన బాల్యం

భగ్గున మండి కాలిపోతున్నది

నవీన భారతావనిని నిర్మించడానికి

బాల్యాన్ని బతికించాలి

ఈనాటి భారతం = పానుగంటి కాదు కాదు ఇది స్వాతంత్ర్యం రాలేదింకా స్వరాజ్యం తెల్లవారినే వెడల కొట్టాం నల్లవారికే పట్టం గట్టాం అర్దరాత్రి స్వాతంత్ర్యం అర్హంకాదు ఈ తం౦(త్రం- భారతదేశం బాబూ ఇది భవిష్యత్‌ లేనిది అయ్యింది కులం పేరుతో కుట్రలు పన్నీ మతం పేరుతో మారణహోమం చేస్తుంటే- కాశ్మీరు కాలుతోంది బేహారు భగ్గుమంటోంది ఆంధ్రా అదురుతోంది టోటల్‌గా భారతమే భయపడుతోంది- ఎరుప్పునే అస్త్రం చేసి తెలుప్పునే వస్త్రం చేసీ ఆకు పచ్చనే అడ్డం పెట్టుకుని చక్రం తిప్పే ఈ సూత్రధారులున్నంత వరకు- పేదవాడిపొట్టలు కొట్టి ఉన్నవాడికే అన్నీ పెట్టి ఓట్లకోసం నోట్లను ఇచ్చి సీట్లకు అంటుకునే ఇలాంటి

కకతకకనతతతతతతతతతతతతతతతతతతవయయాయాయాయలా పాలమూరు కవిత పాలకులున్నంత వరకు-

(ప్రజల అస్తులనే (ప్రైవేట్‌కీస్తూ

పాలకుల జేబులు నింపుకొని

పంపకాలు చేసుకొని హవాలాగాలున్నంతవరకు- భారతఖండం భాగ్యసీమని

బహుళ జాతులకు బాటలువేసీ

చెట్టు పేరు చెప్పి కాయలనమ్మే

ఇలాంటి దలారీలున్నంతవరకు-

పదవి కోసమే పరువును తాకట్టుపెట్టి భారతమాతనే బజారున పెట్టి

బహిరంగంగా అమే శై

ఈ ఘరానా దరిద్రులున్నంత వరకు-

జైహింద్‌ ఆంటూ జనాలను సంపుతూ భారతమాతనే సగం చేసి

భాగాలుగా పంచుకునే

ఇలాంటి నయవంచకులున్నంత వరకు- అడదంటే అమ్మా అంటూ

ఆ ఆడదాన్నే అబలను చేసి

అవసరానికి వాడుకునే

అజ్జానులున్నంత వరకు- గుడిపేరు చెప్పి లింగాన్నే మింగేపావులు బడిపేరు చెప్పి గోడల్నే మింగే విజ్ఞానులు చదువు పేరుతో సరస్వతినే మార్చే తలలేని వాక్కాగాలున్నంత వరకు నననననననైన నప 7405

పాలమూరు కవితకు మంతైనా మహారాజైనా హర్షదుడైనా, (బ్రహ్మైనా దొడ్డిదారిలో గడ్డితినే అడ్డగాడిదలున్నంత వరకు- మరి నిజమైన స్వాతంత్ర్యం ఎప్పుడొస్తుంది? పేదా గొప్పా తేడాలేని జాతి నీతి అడ్డంరాని వర్షం వర్గం లింగం మతం భేదం లేని ప్రతి మనిషిలో మానవత్వం విరిసి ప్రతి హృదయంలో సమానత్వపు చిరుక్థాంతులు వెదజల్లిన నాడే గాంధి నెహ్రూ నేతాజీల సుందర నేతల కలలు పండవా? ఈ జాతికి రాదా? స్వరాజ్యం- ఈ దేశానికి రాదా స్వాతంత్య్యం- ఈ ఖ౦డ౦ కొదా? ఓ అమృతభాండం- ఈ భారతం కాది? ఓ విశాల భారతం-

కతకనానాకరనయయయియయియయయయి దేరెటమంంరు కవిత కానే కాదు కల్ల = ఎస్‌. బచ్చయ్య ప్రకృతిని పరిరక్షించేది రవి సమాజాన్ని సంస్కరించేది కవి వాతావరణ కాలుష్యాన్ని కాల్చివేసేది రవి సమాజంలోని సమస్యలను తీర్చిదిద్దేది కవి (ప్రకృతికి అనుకూలంగా మారుతుంది రవి కిరణం వెచ్చదనం సమాజానికి అనుకూలంగా మారుతుంది కవి కవనం చురుకుదనం రవి కిరణం కవి కవనం మానవాళికి మూలధనం కవి కలము కదలిన పెదవులు మెదలిన చదువరుల ఎదల్లో వినేవారి వీనుల్లో కవి పదములు చిందులు ద్రొక్కుచూ విందులు చేయుచూ విలయతాండవం ఆడినప్పుడే మనసులోని మలినాలు నలిగిపోయి మనిషిలోని మానవత్వం వెలికి వస్తుంది తలచుకుంటే చాలు సత్కవి సాధ్యము కానిది లేదీ భువి. ననన ననన. పేర్ల (

పాలమూరు కవిత ననన నానన నునన ననున ననన నన నునానినుు. సమైక్యత పుప్పిస్తే = ఆర్‌.ఎం. ఖాసీం సాహెబ్‌ జాతిలో సమైక్యత పుష్పిస్తే ప్రగతి పరిమళాలు (ప్రజలంతా ఆస్వాదిస్తారు సమష్టి భావన వాడిపోతే - జాతి జాతంతా దరిద్రమనే ఊబిలో మునిగిపోతుంది ప్రాంతం, భాష వేషం ఆచారం, ఆహార వ్యవహారాలు ప్రార్ధనలు వేరైనా ఆసేతు హిమాచలం అంతసూ(త్రంగా మనలో ఉన్నది ఒక్కటే - అదే మనిషితనం బుద్దుడు వివేకానందుడు గాంధీ ఆలోచనల వెలుగులే జాతికి ముందడుగు అనాదిగా మతసామరస్యాన్నే మతంగా మలచుకొన్న సంస్కృతి నీది శరణువేడితే శత్రువుకూడా స్నేహాన్ని పంచే అమృత హృదయం నీది వేదం ఖురాన్‌, బైబిలు భాషలుగా వేరువేరు - భావంలో ఒక్కటే భారత భూమిని వీ దేహంగా ప్రాణంగా మానవత్వమే మతంగా సమైక్యంగా సాగితే దరిద్ర శిశిరం పారిపోతుంది సుఖాల వసంతం చిగురాకుల సిరిమల్లెలు ప్రతి గుండెలో కొలువౌతాయి ళా లాలా

తతతతతతతతతతతతతతయియియయయయయ ట్రిలమూరు కవిత మూడవ నేత్రం = కమలేకర్‌ డాగోజీరావు (గ్రంధాలయమనే దేహంలో పుస్తకం ఆరోగ్యవంతమైన మెదడు అది జ్ఞాన విజ్ఞాన వాహిని భూత భవిష్యత్‌ వర్తమాన దృశ్యాలను చూపించే మూడవనేత్రం " మస్త్రకానికి పట్టే అజ్ఞాన శూల నివారిణి మస్తకాన్ని పట్టీ పీడించే తలనొప్పి బాధనుండి పుస్తకం చదివితే విముక్తి దొరుకుతుంది జీవితం సమస్యలతో సతమతమౌతున్నప్పుడు పరిష్కారమార్గం చూపిస్తుంది నిదురరాక పడక మీద పొరలుతున్నప్పుడు అది జోలపాటగా జోకొడుతుంది సత్సాంగత్యంలేక ఒంటరితనంతో ఆరాటపడుతున్నప్పుడు అదే సత్సంగమై అనుమానాలు దూరం చేస్తుంది అందుకే అది అందరికీ హితైషి అది వివేచని విమర్శిని విజ్ఞానదాయని భవితకు దర్శిని భవ్యజీవిత సందర్శిని అందుకే జీవితంలో పుస్తకం ఒక భాగం హమేషా దానితో స్నేహం శుభసూచకం న

పాలమూరు కవితకు ఖాథీ

• టి. ఉనూ మహేశ్వరి ఈ ప్రపంచం అంతా అలాగే ఉంది. ఉషోదయాన బాల భానుని కిరణాల్లో తడిసిన నా యిల్లు అలానే ఉంది పొగ మంచులోనే నడచిన బాట- వెన్నెల్టో నేనూగిన ఊయల- దొడ్డోనే నాటిన జామచెట్టూ- తోచక పిలిస్తే కూ అంటే కూ అనే కోయిలమ్మా- కాని, నేనే లేను నీవొచ్చేశావు వచ్చేశావు నీవు వచ్చేశావు ఇప్పుడొస్తావో - అప్పుడొస్తావో అనుకున్న క్షణాలలో రాలేదు నీవు అనుకోకుండా వచ్చేశావు చల్లచల్లగా కళ్ళు మూయి౦చావు అయిపోయింది అంతా తీరిందన్నారు నన్ను నీతో తీసుకెళ్ళి పోయావు ఓ మృత్యువా _అన్నీ ఉన్నాయి కాని నేను మాత్రమే లేకుండా చేసావు ? 760 చౌతా

తతత పాలమూరు కవిత అమృతత్వం

• పి, భాస్కర యోగి మానవుడు అమృతత్వం అమృతం ఆనందం దుర్భరం == దుఃఖం, జీవితపు మైళురాళ్ళు స్థిత (ప్రజ్ఞత సజ్జనలక్షణం | స్థిరత్వము. . అస్ట్రిరత్వము ధీరత్వము _ భీరత్వము స్వభావమునకు కాలబద్దలు | సమానత్వం విశ్చమానవ (శ్రేయోదాయకం 1 సమత మమత తాక్యం ఆలౌకికం మానవాంతరగర్భిత కుసుమాలు |! విశ్వాసమే దైవత్వం విశాసం ఎ అవిశ్వాసం నమ్మకం అపనమ్మకం మనోబలమునకు ద్విపార్వాలు విశ్శమే వసుధైక కుటుంబమ్‌ వష్తం.. (్రేదన్పు ఎకత్వం తత్వం విశ్శమానవాళి (శ్రేయోసూత్రములు [

పాలమూరు కవితలను ఆశల దీపాలు = రావూరి సూర్యనారాయణరావు బాలల రూపాలు - బొడ్డు మల్లెలు లేత నవ్వులు - చందమామ వెలుగులు పసితనాన ఎ బిసి డిలు పిల్ల మనస్సు మైనం అరుదైన అనుభవాల ముద్రణాలయం పెద్దల మాటలు - నేతల చేతలు మెరుగైతే భావి తరానికి వారే వారసులు చిన్నారులకు పత్తి చేలల్లో పని లు మరేచోటైనా చెప్పాలి ఆపమని పలక, బలపాలతో బడికి పోయేవారి ఆశాలతలకు మనమే ఒక పందిరి వారి ఊహలకు పసిడి రెక్కలు బాలల ప్రతిభకు బాలశ్రీలు అందుకు తెలుగు తల్లి ఒడి ఆ ఆశల దీపాలకు వెచ్చని గుడి న /₹5ద న డన నతన

డతడు జయలల ినలమూరు కవిత స్నేహపుష్పుం వికసించాలి

• డి. మల్లయ్య

జగళిలోన మధురమైనది

అరమరికలు లేనిది

ఆపదలో ఆదుకునేది - స్నేహం

మనిషి జీవితానికి అర్హం కల్పించి

మార్గం చూపేది - స్నేహం

మృదంగ నాద౦లా మృదువుగా

మనస్సును తట్టిలేపేది - స్నేహం

మనసును కదిలించి

సమతను సాధించేది - స్నేహం

విశ్చంలో తీయనైనది

మరొకటి లేదని చెప్పేది - స్నేహం

ఎప్పుడూ వీడనిది - వెన్నంటి ఉండేది - స్నేహం

నా గురించి నాకంటే

ఎక్కువ తెలుసుకునేలా చేసేది-స్నేహం

అందుకే-స్నేహం లేని జీవితం వ్యర్థం

స్నేహం లేని బతుకు అనర్థం

మాసిపోనిది-మరచిపోనిది

మంచి మనసన్నది స్నేహం

అందుకే - అందరిలో 'స్నేహపుష్పుం వికసించాలి

స్నేహపరిమళాలను వెదజల్లాలి తననానానాననానవననానననాననానననమాననననాననననననానననననననినననననననావనననననననవవనవానావావా | బ్రీర్ర

శమైక జీవులం _ డా.టి. మోహన్‌సింగ్‌ 'శ్రమైకజీవులం మేము కార్మికుల౦ం, కర్షకులం, బాధాసప్పదప్పులం మేము కూడుకోసం, గూడుకోసం తిండికోసం, బట్టకోసం దేశదిమ్మరుల వలె తిరుగువారము పాలమూరు జిల్దావారము మేము రై రాజధానిలో రిక్షాలాగుతోంది మేమే రాళ్ళను ఎత్తుతున్నదీ భవనాలను కడుతున్నదీ మేమే భాశ్రానంగల్‌, నాగార్జునసాగర్‌, శ్రీశైలం, శ్రీరాంసాగర్‌ కట్టడాలన్నీ వ కాలువలన్నీ మా (శ్రమఫలితమే తె వీళ్లతరబడి వర్షాలు లేక సాగునీరు, త్రాగునీరు లేక తిండిలేక పశుగ్రాసం లేక

నత పాలమూరు కవిత దుర్చర జీవితాన్ని గడుపుతూ దోపిడీకి గురౌతూ పాలమూరు లేబర్‌గా దేశస్థాయిలో ఖ్యాతిగాంచిన వాళ్ళం మేము అభాగ్యులం మేము బక్కచిక్కిన బడుగు జీవులం మేము జీ అర్ధరాత్రి వచ్చిన స్వాతంత్ర్యం 50 ఏళ్ళతర్యాత కూడా మాకు వెలుగు నివ్వలేదు. మా కష్టాలను తగ్గించలేదు కన్నీళ్ళను పారద్రోలలేదు శ్రీశైలం నిర్మాణంవల్ల ముంపుకు గురై వందలాది (గ్రామాలను వదిలివేసిన విస్థాపితులం మేము వందబిందెల నీళ్ళనుకూడా నేటికి పొందలేని వారం మేము ర్‌ రాజకీయ నాయకుల జౌదాసీన్యానికి, (ప్రభుత్వాల నిర్ధాక్ష్యానికి బలై జూరాల, కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పధకం ఇరిగేషన్‌ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జిల్దాలో ఒక కలగా మిగిలిపోగా దరిద్రనారాయణులుగా మిగిలిపోయిన మేం తెలంగాణా వెనుక బడిన తనానికి ప్రతీకలం.

పాలమూరు కవిత ==222తతతకకకకకకకాలం అల్‌కచీర్‌లో ప్రతిరోజూ కోయబడే పశువుల రూపంలో అతితక్కువ వెలకు లభించే చీఫ్‌ పాలమూర్‌ లేబర్‌ రూపంలో సంతానానికి విద్య గరపలేక కుమార్తెల పెళ్ళిళ్ళు మంచి ఇళ్ళల్లో చేయలేక ఆత్మహత్యలు చేసుకోనే అభాగ్యులం మేము ర నిరాశా నిస్పృహలకు లోనై జీవచ్చవాలుగా (బ్రతుకు భారాన్ని మోస్తున్న అవ బడుగు జీవులం మేము యదు; ల్‌ ంధాలల్య" జై పాలమూరు వాసులం మేము గ న క్‌ు. 7 ఖ[ 0 మ. హరిజనులం గిరిజనులం- గో బడుగు వర్గాలకూ- వ్‌ ల బలహీన వర్గాలకూ - చెందినవారం మా కూలిరేట్టు పెరిగేదెప్పుడో మా బీడు భూములు సస్యశ్యామలంగా మారేదెప్పుడో? మా పిల్లలు చదువుకొనేదెప్పుడో? మారాతలు మారేదెప్పుడో? ఎప్పుడో? మరెప్పుడో? (వనన

పాలమూరు కవిత డా సీయళశోదా రెడ్డి క్‌ గ తెలంగాణా రచయిత్రులలో చెప్పుకోదగిన రచయిత్రి డొ పి యశోదా | రెడ్డి ఈయె 1929లో ఆగస్ట్‌ 8న బిజినేపల్లి మండలంలో జన్మించారు స ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో తెలుగులో హరివంశాలు అనే అంశంపై బు పరిశోధన చేసి పి హెచ్‌డి పట్టాపొందారు. మా ఊరి ముచ్చట్టు ధర్మశాల తమతంనిల!.. ఎచ్చమ్మకధలు అనే కధా సంపుటాలను ఉగాదికి ఉయ్యాల భావిక” అనే కవితా సంపుటాలను వెలువరించారు. వివిధ పత్రికలలో పరిశోధన వ్యాసాలు ముద్రితాలు అనేక పుస్తకాలకు సంపాదకత్వం వహించారు అధికార బాషా సంఘం అధ్యక్షురాలిగా కూడా పనీచేశారు. ప్రపంచ ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు పి టి రెడ్డి శ్రీమతి యశోదా రెడ్డి భర్తగారే చిరునామాఃడా। పి యశోదారెడ్డి ఇనెం 3-4-574 నారాయణగూడ హైదరాబాదు ఫోన్‌, 27561866 2 ఎస్వీ రామారావు తెలుగు సాహిత్యంలో విమర్శకాగ్రేసరుడు ఎస్వీ రామారావు. తెలుగులో గా సాహిత్య విమర్శ అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి పహెచ్‌డి డిగ్రీని పొందారు ని ; స్వ(గ్రామ౦ పెబ్బేరు మండలంలోని శ్రీరంగాపురం అన్వీక్షణం సమవీక్షణం ను ను అభివీక్షణం అనే మూడు సాహిత్య వ్యాస సంపుటాలను వెలువరించారు. వీరి కఫ సమవీక్షణం సంపుటికి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్శవిద్యాలయం౦ వారి ఉత్తమ విమర్శ [గ్రంధం పురస్కారం లభించింది నన్నయ్య దర్శనం అనే అవతారిక వాఖ్యను కూడ రచించారు జిల్దాలో జ్యోతిర్మయి. అనే సాహిత్య సంస్థను సాపించి కవులన్ను ప్రోత్సహించడమే కాకుండా జ్యోతిర్మయి అనే కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించారు. 1985లో ఆమెరికా తెలుగు మహాసభలో పాల్గన్నారు ఉస్మానియా యూనివర్సిటిలో ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్‌ ఆర్ట్స్‌కు డీన్‌గా వ్యవహరించి రిటైరయ్యారు చిరునానూ; ఎస్వీ రామారావు ఇనెం 6-3-23/2 న్యూబోయిగూడ సికింద్రాబాదు ఫోన్‌ 27530728 డా ఎల్లూరి శివారెడ్డి కు నాం ఉస్మానియా యూనివర్శిటిలో తెలుగుశాఖ అధ్యక్షులుగా పనిచేసిన స్సు. ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి స్వగ్రామం కొల్లాపూర్‌ తాలుకాలోని కాల్టూరు వ ఆంధ్రమహాభారతంలో రసపోషణం (విరాట ఉద్యోగ పర్వాలు) అనే న్‌ అంశంపై సిహెచ్‌ డీ చేశారు వీరి “సురవరం ప్రతాపరెడ్డి జీవితం - సాహిత్యం అనే (గ్రంధానికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి లభించింది ఇంకా పూలకారు తిక్కన రసభారతి రసలేఖలు అనే (గ్రంధాలను కూడా వెలువరించారు పలు (గ్రంధాలకు సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. ప్రస్తుతం ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్‌కు ప్రధాన కార్యదర్శిగా కూడా కొనసాగుతున్నారు చిరునానూఃడా ఎల్లూరి శివారెడ్డి ఇనెం 1-1-336/77 వివేక్‌నగర్‌ చిక్కడపల్లి హైదరాబాద్‌ - 500 020 ఫోన్‌ 27632020 నవనవ నవత వనన

పాలమూరు కవిత=జకకకకకకతకకతతకకకకకకతకతతకతకతకకకతకతకకకకకతడడ22డా క్త జి చెన్నకేశవ రెడ్డి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో విజ్ఞాన సర్వస్వకేంద్రం డైరెక్టర్‌గా జ పనిచేస్తున్న ఆచార్య జి చెన్నళశవ రెడ్డి స్వగ్రామం గద్యాల సినారె పర్యవేక్షణలో మ. ఆధునికాంధ్ర గేయకవిత్వం అనే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు కవ తీరం వెంబడి పరంపర గేయ ఛందస్సు అనేపరిశోధనాసంపుటాలను (క్ర వెలువరించారు జయమిత్ర" అనే సాహిత్యసంస్థను స్థాపించి ఆ సంస్థ అకాల తరపున మరో కొత్త వంతెన అనే తొలి తెలుగు ద్విభాషా (తెలుగు-ఉర్దూ) కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించారు. 1998లో ఆటావారి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల్లో చెన్నకేశవ రెడ్డి పాల్గొన్నారు చిరునామాఃఆచార్య జి చెన్నకేశవ రెడ్డి 116 బ్బాక్‌ నెం-15 ప్టాట్‌నెం 12 బాగ్‌లింగంపల్లి హైదరాబాదు-500 044 ఫోన్‌: 27668166 డా జె. చెన్నయ్య ర్‌ స నం. పాత్రికేయునిగా శేడియో న్యూస్‌ రీడర్‌గా అందరికీ పరిచయమున్న వ 1 డా జె చెన్నయ్య పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీలో పి ఆర్‌ ఓ గా పనిచేస్తున్నారు. తెలుగు దినవత్రికలు-భాషా సాహిత్య స్వరూపం. అనే అంశంపై పీహెచ్‌డీ చేశారు వీరి రచనలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు చిరువామాః డా; జె చెన్నయ్య, సి-75 ఎన్‌ ఆర్‌ ఆర్‌ పురం కాలనీ 516- బోరబండ సనత్‌ నగర్‌ హైదరాబాద్‌ - 500 018 ఫోన్‌ 23831035 (౫) 23240225 (0) ర్‌ 9, కవిగా వక్తగా రచయితగా అందరికీ సుపరిచితమైన ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి ౯ కసిరెడ్డి అమనగల్టు మండలంలోని పోలేపల్లి గ్రామంలో జన్మించారు. తెలుగు పొడువు న. కధలు అనే అంశంపై పీహెచ్‌డీ చేశారు. ప్రస్తుతం ఓయులో ప్రొఫెసర్‌గా క్త. పనిచేస్తున్న కసిరెడ్డి దాదాపు 60 దాకా గ్రంధాలను వెలువరించారు వీరి చైతన్య “శ్ర 1 శ్రీ కావ్యానికి రాష్ట్రస్థాయి పురష్కారం లభించింది సిద్దిపేటలో కనకాభిషేక - గౌరవాన్ని పొందారు. శ్రీ సల్వేశ్చరానందగిరి వీరికి ఉపన్యాస కేసరి * బిరుదును ఇచ్చి గౌరవించారు జాతీయ సొహిత్య పరిషత్‌ నిర్వాహకులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు పాధునగర్‌ నుండి వెలువడే గీతా జ్ఞానయోగ సమాచార్‌ అనే మాసపత్రికకు 11సం లుగా సంపాదకులు వీరి కవితలు కధలు వ్యాసాలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు చిరునానూః ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి ఇనెం 17-1-481/5 కృష్ణ నగర్‌ హైద్రాబాదు- 69 ఫోన్‌ *, 27017207

డకలతనకాలాకాానుుడాాడాడాకాయయయయయయయయాయలా బెలమూరు కవత వెల్ణండ రఘుమన్న ల్లా ్‌ ఉస్మానియా యూనివర్శిటిలో తెలుగు శాఖాధ్యక్షులుగా బోర్డు ఆఫ్‌ స్టడీస్‌ ఖై _ చైర్మనగా పనిచేసి పదవి విరమణ పొందిన ఆచార్య వెల్లండ రఘుమన్న లకాంచ వెల్దండ గ్రామంలో 1941లో జన్మించారు. పల్లెపదాలలో ప్రజా జీవనం వఖగ.. | అవే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు. ముత్తి పదాలు పల్లెల్లో వామ్హపాడిచింది టై అకాల జ్ఞానతత్త్యాలు రామబాణం వేదమే సంపూర్ణ సమాధానం ప్రీ యే (బ్రహ్మ ప్రామాణిక మహాభారత వివెచనం ప్రామాణిక భాషా వివేచనం ప్రామాణిక పరిశోధన విధి విధానం ప్రామాణిక ఆధునిక సాహిత్య వివేచనం ప్రామాణిక జానపద సాహిత్య వివేచనం [ప్రామాణిక వురాణ వివేచనం శ్చైదిక జీవనంలో (స్తీ సంస్కృత విద్యావిధానం-పరీక్షా సంస్కరణలు కవిశాసనం-కవిరాజసూయయాగం౦ అనే (గ్రంధాలను రచించారు చిరునానూ:ః ఆచార్య వెల్లండ రఘుమన్న వేద గురుకులం అగ్నిపురం సిబిఐటి హైదరాబాదు-75 ఫోన్‌: 29313424 రి నుసన చెన్నప్ప ఉస్మానియా యూనివర్శిటిలో అసోసియెట్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న డాః మసన సా చెన్నప్ప స్వగ్రామం కల్వకుర్తి తాలూకాలోని కొలుకులపల్లి ఉస్మానియా | .జ్‌ విశ్యవద్యాలయం నుండి ఏం ఎలో ప్రప్రధమస్థానం పొంది గురజాడ అప్పారావు | | | స్వర్ణపతకం అందుకున్నారు 'వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వాష్యయసూచిక అనే క అంశంపై యంఫిల్‌ 'ప్రాచీన కావ్యాలు - గ్రామీణ జీవనచిత్రణ అనే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు “మల్లి పదాలు నేత్రోదయం బ్యార్గ్‌తా సమాలోచనం (బ్రహ్మచర్యం అమృతస్వరాలు అగ్జిస్సరాలు ప్రకృతి పురుష వివేకం సారస్వత లోచనం ఈశావ్యాసం అనే (గ్రంధాలను వెలువరించారు 2000 సంవత్సరానికి నిర్మల సాహితీ పురస్కారం సూర్యశక్తి సాహితీ పురస్కారం అందుకున్నారు వీరి 'నేత్రోదయం కవితా సంపుటి ఇరైజ్‌ పేరుతో ఆంగ్లంలోకి అనువదింపబడింది చిరునామా; డా; మసన చెన్నప్ప ఇ నెం 12-11-1095/ఎ వారాసిగూడ బౌద్దనగర్‌ సికింద్రాబాద్‌-61 ఫోన్స్‌ 27078508 యం. సుధాకరరావు ం న. ఆకాశవాణి హైద్రాబాద్‌ కేంద్రంలో పనిచేస్తున్న మందత్రవాది సుధాకరరావు సు స్వ(గ్రామం వంగూరు మండలంలోని ఉమాపురం. 1976లో ఆకాశవాణి స్‌ య. హైద్రాబాద్‌ కేంద్రంలో చేరి వ్యవసాయదారుల కార్మికుల కార్యక్రమాలకు ట్‌ ప్రోగ్రామ్‌ ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా పనిచేశారు పలునాటకాలను కవితలను కూడా (కట రచించారు చిరునానూ;ః మందత్రవాది సుధాకరరావు ప్టాట్‌ నెం 182 సాగర్‌ హౌజింగ్‌ కాంప్లెక్స్‌, వనస్థలి పురం హైదరాబాద్‌ - 500 070 ఫోన్‌ ః 24024027

పాలమూరు కవిత అననన 10 భాస్కరాచార్య ప్రముఖ కళాకారుడిగా పేరొందిన డా: టి వి భాస్కరాచార్య “డాక్టర్‌ వివిఎల్‌ ఖై న్‌ నరసింహా రావు సాహిత్య ప్రస్థానం పై డాక్టరేట్‌ పట్టా పొందారు రక్తం (౫౯ కక్కిన రాత్రి సూర్యులిద్దరు ఆకాశం ఒక్కటి తపో భూమి వంటి కవితా టే ల సంపుటాలను వెలువరించారు. కవిగా శిల్పిగా చిత్రకారుడిగా నటుడిగా న్‌ వ్‌. విశేష ప్రతిభ కనబరిచిన వీరిని ప్రజా కవి కాళోజి గారిచే ఆల్‌ఇన్‌వన్‌ గా ప కీర్తిచబడ్డారు చిరునామా;డా! టివి భాస్కరాచార్య ష్టాట్‌నెం 87 విష్ణు 70యంయం ధియటర్‌ ప్రక్కన అఆభ్యుదయనగర్‌ ఎల్‌బి నగర్‌ హైదరాబాదు-500 074 ఫోన్‌? 24113044 సత్యనారాయణ క్ష లే. డొ; వెలుదండ సత్యనారాయణ సురభిమాధవరాయలు వ్రాసిన చంద్రికా " హ్హ. పరిణయం మీద పరికోధన చేసి పిహెచ్‌ డి పట్టాను పుచ్చుకున్నారు (ప్రస్తుతం తీతఫి గద్వాలలోని డిగ్రీ కళాశాలలో ఉపన్యాసకులుగా పనిచేస్తున్నారు. దాదాపు 13 పుస్తకాలను రచించారు చిరునామా: డా వెల్దండ సత్యనారాయణ ఇనెం 70-బి సంతోష్‌ నగర్‌ సైదాబాద్‌ హైదరాబాద్‌ ఫోన్‌ 24525685 12 భింపల్లి శ్రీకాంజ్‌ భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ “పాలమూరు సాహితి అనే సాహిత్య సంస్థను “పాలమూరు. మానా కల్చరల్‌ అకాడమీ అనే సాంసృతిక సంస్థను స్థాపించి అధ్యన్షుడిగా ల వ్‌ 1. కొనసాగుతున్నారు ఎన్‌టి ఆర్‌ స్మారక సాహితి అవార్డు - 96 ను [త . అందుకున్నారు రాష్ట్ర స్థాయిలో నిర్వహించిన ఎన్‌టి ఆర్‌ కవితల | జ్ఞ పోటిలో వీరి కవితకు తృతీయ హుమతి ప్రే ట్‌ [తే .

బ అభించింది 'ప్రేమికులు (పైవట్‌ [న అడియో అల్బమ్‌కు పాటలు వ్రాశారు. నేటి విద్యార్థి నిజం అనే సింగిల్‌ ఎపిసోడ్‌లకు మాటలు (ద్రాశారు. నాలోవున్న ప్రేమ సింగిల్‌ ఎపిసోడ్‌కు కధ మాటలు ్రాశారు అలాగే ఛాంపియన్‌ టెలిఫిల్మ్‌కు కధ మాటలు పాటలు ద్రాయడమే కాక దర్శకత్వం వహించారు. సాహిత్యంలో వీరు చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా 2002సం రపు జిల్లా స్థాయి ఉత్తమ యూత్‌ అవార్డు లభించింది. వీరి కవితలు కధలు వ్యాసాలు సమీక్షలు పలుపత్రికలలో ముద్రితాలు అనేక దిన వార పక్ష మాస పత్రికలలో జర్నలిస్టుగా పనిచేశారు అంజలి , పాలమూరు కవితా సుమాలు పాలమూరు కవిత

అనే కవితా సంపుటాలకు సంపాదకత్వం వహించారు చిరునామూః భీంవల్లి శ్రీకాంత్‌ ఇనెం 8-5-56 టీచర్స్‌ కాలని మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ ; 08542 - 270563

వల్లభాపురం జనార్దన 13 క్‌ 1 ల్లో జిల్లాలో కవిగా విమర్శకులుగా గుర్తింపు పొందిన వల్లభాపురం జనార్హన తెలుగు కా 1 పండితులుగా పదవీ విరమణ చేశారు విజయక్రాంతి పహారాకాస్తున్న రాత్రి

• య ౧|| అనే పుస్తకాలను వెలువరించారు. (ప్రజా సాహిత్య వేదికను స్టాపించి పలు ప స సాహిత్య కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు “అక్షర కిరణం అనే పక్ష పత్రికకు ప్‌ సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. జిల్టా స్థాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా అవార్డ్‌ కూడా పొందారు చిరునామా; వల్లభాపురం జనార్దన ఇనెం 1-4-11 రాజేంద్రనగర్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ - 5809 001 ఫోన్‌ 08542 - 220785 1 విజయకుమార్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ డైట్‌ కళాశాల ప్రిన్సిపల్‌గా పనిచేస్తున్న డా శివార్చక విజయకుమార్‌ బాలవికాస వేదిక అనే సంస్థకు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు (| శ... ఎబిలిటీస్‌ ఆఫ్‌ చిలన్‌ ఇన్‌సైన్స్‌ అనే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు గతంలో (ఖై జాతీయ బాలకార్మికుల వధకం జిల్హా ్రొజెక్టు డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు కీని ప్రస్తుతం డి పి ఇపి జిల్చా అసిస్టెంట్‌ కో ఆర్డినేటర్‌గా పనిచేస్తున్నారు చిరునామా: డా శివార్భక విజయకుమార్‌ ఇనెం [16-169 హౌసింగ్‌ బోర్డ్‌ కాలని ఎనుగొండ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 002 ఫోన్‌ : 08542 = 270525 లక్ష్మికాంత గుప్త 115 న కవిరత్న బిరుదుపాందిన బిజినేపల్లి లక్ష్మీకాంత గుప్త నాగర్‌కర్నూల్‌ లర హా = తాలూకాలో బిజినేపల్లి (గ్రామంలో జన్మించారు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి తట. ఎన్‌టి ఆర్‌చేత రాష్టస్థ్రాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయునిగా బహుమతి తి నందుకున్నారు శేయమాల నవ్య జగత్తు పగడాల మాల చంద్రునికో నూలుపోగు వంటి 14 కృతులు రచించారు చిరునామా: బిజినపల్లి లక్ష్మీకాంత గుప్త ఇ నెం ఎ-17 ఫస్ట్‌ ఫేస్‌ ఆల్వీన్‌ కాలని హైదరాబాద్‌ - 500 007 ఫోన్‌ * 23062710 16 శ్రీధర ఆచార్య సంస్క్రాతాంధ్రాలలో భోధనానుభవం కలిగిన శ్రీధర ఆచార్య అగ్నేయాస్త్రమ్‌ మా అనే కవితా సంపుటిని వెలువరించారు 1 ఖ్‌ క చిరునామా; ఆచార్య శ్రీధర కేరోఫ్‌ బి రామచందర్‌ ఇనెం 1-13-81/3 (ఖు వాసవినగర్‌ సరూర్‌ నగర్‌ హైదరాబాదు - 35 ఫోన్‌; 24032116 లా

[17 ప్రభాకర్‌ రెడ్డి కవిగా రచయితగా కార్టూనిస్ట్‌గా రాజకీయ నాయకుడిగా అయ్యగారి ప్రభాకర్‌ జాల రెడ్డి జిల్లా వాసులకు సుపరిచితులు జాగృతి పత్రికలో అసిస్టెంట్‌ ఎడిటర్‌గా (|. 6సం లపాటు పనిచేశారు అందులో ఇదీ వాస్తవం శీర్షికను 5సం లఅపాటు నిర్యహించారు వందలాది కథలు కవితలు వివిద వత్రికల్గో న ్భ్థు ప్రచురింపబడ్డాయి 13 టి వి ఎపిసోడ్స్‌ కు కధ మాటలు అందించారు వీరి గాజుకళ్లు ఎపిసోడ్‌లో తల్లిపాత్రకు 1997 నంది అవార్డు వచ్చింది 1993 నుండి 1997 జిల్దా బిజెపి ప్రధాన కార్యధర్శిగా పనిచేశారు. ప్రస్తుతం రాష్ట్ర బిజెపి పబ్లిక్‌ సెల్‌ కన్వీనర్‌గా ఉన్నారు చిరునామూః అయ్యగారి (ప్రభాకర్‌ రెడ్డి ఇనెం 37-30 వల్లభ్‌నగర్‌ వనపర్తి - 609 101 ఫోన్‌; 231209

ఉమ్మెత్తల 18

న) ఉమ్మెత్తల అసలు పేరు ఉమ్మెత్తల లక్ష్మీ నరసింహమూర్తి, సాహిత్యవేదిక

| "ఖై క వ్యవస్థాపకులు సాహిత్య దుందుభి పత్రిక నిర్వాహకులు అక్షరాంజలి

యాస. అంతస్తుల మందిరంలో అంతరంగం యజ్ఞం బాల్యం ధర్మచక్రం,

తష వేనూపాడుతా పుస్తకాలను వెలువరించారు పోల్కంపల్లి శాంతాదేవి కధలపై

ఎం ఫీల్‌ చేశారు చిరునానూ: ఉమ్మెత్తల (బ్రాహ్మణవీధి వనపర్తి - 509103 19 పరుశురాం

జిల్టాలో (ప్రముఖ జర్నలిస్టుగా పేరుపొందిన విరివింటి పరశురాం సొంతంగా [ల్ల మ వాస్తవాలు. అనే పత్రికను స్టాపించి కొన్నాళ్లు నడిపారు. ్రన్తుతం ఒక ల క (ప్రముఖ దినపత్రికలో పనిచేస్తున్నారు మ. చిరునానూః విరివింటి పరుశురాం 507 హై లైన్‌ ప్రతాప్‌ అపార్ట్‌మెంట్స్‌, కష లింగంపల్లి కాచిగూడ హైదరాబాదు - 27 ఫోన్‌ : 27552818

స్వయంప్రభ 20

లట ప్రముఖ సాహిత్య విమర్శకులు ఆచార్య ఎస్వీ రామారావుగారి సతీమణి

తి. అయిన స్వయంప్రభ కొన్నాళ్లు బి ఆర్‌ అంబేడ్కర్‌ సార్వత్రిక కళాశాలలో

నమన లెక్సరర్‌గా పనిచేశారు తన సంపాదకత్వంలో తరుణి అనే కవితా సంపుటిని

ళీ

త్య వెలువరించారు

[కీ 1 చిరునామా; ఎస్‌ స్వయంప్రభ ఇనెం 6-3-23/2 న్యూ బోయిగూఢ సికింద్రాబాదు - 80 ఫోన్‌ 27530728

రాంచందర్‌జీరావు 21 టు (రాష్ట్రస్థాయి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా అవార్డ్‌ పొందిన కమలేకర్‌ రాంచందర్‌ ఘటం. జీరావు నుహబూబ్‌నగర్‌ పట్టణంలోని కమ్మరివాడ ప్రభుత్వ ఉన్నత హా... పారశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయులుగా పనిచేసి రిటైరయ్యారు. వీరి కవితా సంవుటి పేరు గుండె చప్పుడు చిరునామా: కమలేకర్‌ రాంచందర్‌జీరావు ఇనెం సి/8-110 అయోద్య నగర్‌ కాలని క్రిష్టియన్‌ పల్లి మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌? 275183 22 శ్రీనాధ శర్మ కవిగా రచయితగా జర్నలిస్ట్‌గా అనువాదకుడిగా పేరుపొందిన బూర్లుల శ్రీనాధ శర్మ అనేక (గ్రంధాలను (వ్రాసిన బహు[గ్రంధకర్త వీరి రచనలు అనేక (౫ చిరువామా; బూర్నుల శ్రీనాధ శర్మ ప్రిన్సిపాల్‌ భారతి పబ్లిక్‌ స్కూల్‌ జాఫర్‌గూడ కార్వాన్‌ హైదరాబాద్‌ - 500 067 వయా వెంకటేశ్వరరెడ్డి 23 లై]... అభ్యదయ కవిగా అందరికీ పరిచయమైన కోట్ల వెంకటేశ్వరరెడ్డి ము. గుండెకిందతడి రహస్యాలు లేనివాళ్ళు రంగువెలసినజెండా మనిషి చనన. వెళ్ళిపోతుండు అనే కవితా సంపుటాలను వెలువరించారు. నాలుగుసార్చు టు రంజని-కందుర్తి అవార్డ్‌ నందుకున్నారు. సమతా రచయితల సంఘం డేట్‌ వారి ఉత్తమ కవితా సంపుటి అవార్డ్‌ - 1998 నందుకున్నారు. తెలుగు పండిట్‌గా పనిచేస్తున్నారు చిరునామాః కోట్ల వెంకటేశ్వర రెడ్డి భగీరధకాలని మహబూబ్‌నగర్‌ -01 ఫోన్‌ £ 271751 2డీ ప్రభులింగశాస్త్రి పాలమూర్‌ పట్టణంలో (ప్రాహిబిషన్‌ & ఎక్సైజ్‌శాఖలో జూనియర్‌ అసిస్టెంట్‌గా పనిచేస్తున్న ఆర్‌ఎం ప్రభులింగ శాస్త్రి ఐ సెల్ఫ్‌ అనే ఆంగ్ల కవితల ల ॥ సంపుటాలను వెలువరించారు మ సు. గ లో శ చిరునానూ:ః ఆర్‌ఎం ప్రభులింగ శాస్త్రి ఇనెం 4-9-55 యాట న్‌ (బ్రాహ్మాణవాడి మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 అోగోన్లో ని

25 కె.ఎన్‌.చారి కవిగా రచయితగా పత్రికాధిపతిగా సుపరిచితమయిన కె ఎన్‌చారి 1982 ల్‌ నుంచి జర్నలిజం శాఖలో ప్రవేశించి అనేక దినపత్రికల్లో రిపోర్టర్‌గా సబ్‌- | క్రీ ఎడిటర్‌గా పనిచేసి మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా కేంద్రంనుంచి బీవగడ్డ అనే | *£. పత్రికను నడిపారు 1983 వరకు విరసం సభ్యునిగా కొనసాగారు ఉస్మానియా న్‌ యూనివర్సిటీ రైటర్స్‌ సర్కిల్‌ తరపున ఈ తరం యుద్దం కవిత అనే చ్‌ కవితా సంకలనానికి కన్వీనర్‌గా సహ సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య ఆకాడమీ వారి 'మాండలిక వృత్తిపదకోశం నకు రీసెర్చ్‌ అసిస్టెంట్‌గా కూడా పనిచేశారు చిరునామాణణె ఎన్‌ చారి ఓల్డ్‌ ఆల్వాల్‌ రామాలయం దగ్గర సికింద్రాబాద్‌ ఫోన్‌ 27972500 కేశవులు 26 నన ఉస్మానియా యూనివర్శిటిలో అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న బూర్గుల . ౯. కేశవులు మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా మోటపాటలు అనే అంశంపై ఎంఫిల్‌ మాం... జానపద విజ్ఞానంలో దాసరులు అనే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు శా జానపద విజ్ఞానంలో మోట పాటలు అనే సంకలనాన్ని కూడ విడుదల చేశారు చిరునానూః బూర్లుల కేశవులు ఇ నెం 12-11-1085 బౌద్దనగర్‌ హైదరాబాదు ఫోన్‌: 27091239 27 రామిరెడ్డి విరజాజి రామిరెడ్డి కొల్లాపూర్‌ తాలుకాలోని వెంగళాయ పల్లెలో జన్మించారు కాన దర్శణం అనే కవితా సంపుటిని వెలువరించారు త్వమేవాహం-ఒక (1. పరిశీలన అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి యం ఫిల్‌పట్టాపొందారు తెలుగు | ఉపన్యసకులుగా పనిచేసి రిటైరయ్యారు చిరునామా: విరజాజి రామిరెడ్డి ఇనెం 8-5-4/5 టిచర్స్‌ కాలని మహబూబ్‌నగర్‌ - 809 001 ఫోన్‌ ః 08542 - 272250 రామ్‌మోహన్‌రావు 28 న్‌. జిల్లాలో కవులందరికీ సుపరిచితమైన పేరు పల్లెర్ల రామ్‌మోహన్‌రావు జిల్హా శయ సాంస్కృతిక మండలి సభ్యులు పాలమూరు జిల్టా పండిత పరిశోధకులు ను. ఫై పరిశోధన చేస్తున్నారు జిల్బా అక్షరాస్యతా సమితి కో-ఆర్టినేటర్‌ గా క పనిచేశారు. “ అప్పన్నపల్లి ఆంజనేయస్వామి చరిత్ర అనే పుస్తకాన్ని వెలువరించారు వీరి కవితలు ఆకాశవాణిలో ప్రసారమయ్యాయి చిరునామా? పల్లెర్ల రొోమ్‌మోహనరావు తూర్పు కమాన మహబూబినగర్‌ - ఫోన్‌ : 08542 - 252559

చందోజీరావు 29 గా. నారాయణపేటలోని సూర్యకి డిగ్రీ కళాశాలలో ఆంధ్రోపన్యాసకులుగా హీ! 1. పనిచేస్తున్న అగ్రహారం చంటోజరావు కవి పాదుషా పువ్వాడ మారరు లా పాట! రచనలు - పరిశీలన అనే అంశంపై ఎంఫిల్‌ చేశారు. గొల్లపూడి మారుతీరావు నాటికలు-పరిశీలన అనే అంశంసై పి హెచ్‌డి చెశారు భావలహరి అనే సాహిత్య సంస్థకు అధ్యక్షులు చిరునామా: డా; అగ్రహారం ఛందోజీరావు లెక్సరర్‌ సూర్య లక్ష్మి డిగ్రి కళాశాల నారాయణ పేట 30 భూమిగోపాల్‌ వెన్నెల కళాసమితి ని స్థాపించి పలు సొహిత్య కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్న లల భూమిగోపాల్‌ కావ్యకన్య' హోమియోపతి వైద్యవిధానం (బుజ్జ కధ) (య. డా! అంబేద్కర్‌ (బుజ్జ కధ) శతమానం వేయి కిరణాలు లను వెలువరించారు. [కకం చిరునామా: భూమిగోపాల్‌ ఇనెం 10-37 కోయనగర్‌ దొడ్డలోనిపల్లి " మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ : 08542 - 252655 . వెంకటయ్య 231 నాలా పాలమూరు జిల్లా వచన కవిత్వంపై పిహెచ్‌డి చేస్తున్న బి వెంకటయ్య ణేడ్త = లు క్‌ తెలుగు పండిట్‌గా పనిచేస్తున్నారు చిరునామా: బి వెంకటయ్య పోన్సు మంగనూర్‌ మం బిజినేపల్లి మహబూబ్‌నగర్‌ -509 203 ఫోన్‌: 08540 - 223467 32 హినుజ్య్వాల కవిగా రచయితగా విమర్శకుడుగా సాహితి రంగంలో వినూత్న స్థానాన్ని పొందిన వా హిమజ్వాల పాలమూరు జిల్లాలో 1950లో ఓ వూళ్ళోపుట్టుక ్రస్తుతంతెలుగు [౮ ఉపన్యాసకులుగా పనిచేస్తున్న హిమజ్వాల అసలు పేరు ఇరువెంటి వెంకటరమణ |. వ్యా తెలుగుసాహిత్యంపై శరత్‌ (ప్రభావం అన్న అంశంపై పిహెచ్‌డి. చేశారు తఖ 14వ ఏట నుంచే కవిత్వరచన 1977లో చూపు కవితా సంపుటితో ఛందో బద్దకవిత నుంచి వచన కవితా ప్రాంగణంలోకి అడుగు పెట్టారు మళ్లీ ఛందోబద్దకవిత్వం రాయలేదు కవిత్వం రాసినా విమర్శ రాసినా పాటలురాసినా అన్నీ ప్రజాపక్ష పాత దృష్టితోనే మాగి 1౫౦ వెలుగులో నడవాలనియత్నం గతంలో విరసం సభ్యులుగా వుండి అనేక చా” గుల్‌ మోహర్‌ పార్కు లింగం పల్లి హైదరాబాదు. ఫోన్‌ : 23011473

33 జయసింహా రెడ్డి

మూలమల్ల జయసింహా రెడ్డి గద్వాల వార్త స్టాఫ్‌ రిపోర్టర్‌గా పనిచేస్తున్నారు నా జగ్భతి వారపత్రికలో సబ్‌ ఎడిటర్‌గా పనిచేశారు అనేక కవితలు వ్యాసాలు పా. రాశారు స స్ట్‌ చిరునామా: మూలమల్ల జయసింహా రెడ్డి పోస్టు రామకృష్ణ పురం | మం కొతకోట వనపరి తాలుకా పాలమూరు జిలా ఫోన్‌ 9849179860

రజనికాంత్‌ 34

౮. చిరునామా: బి రజనికాంత్‌ ఇనెం 8-5-56 టీచర్స్‌ కాలని

| చాష.. మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 270563

35 నవీన్‌ బలమైన కవిత్వం వ్రాసే వాళ్లలో కె నవీన్‌ ఒకరు (ప్రస్తుతం ఉపాధ్యాయుడుగా న ్ట్‌్‌ పనిచేస్తున్నారు వీరి అనేక కవితలు పలుపత్రికల్లో ముద్రితాలు న చిరునామా: కె నవీన్‌ ఇనెం 1-4-38/౪2 రాజేంద్రనగర్‌ (మా. సే శ్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 246620 ర ౩౫! పల్గ్లాటి శ్రీకాంత్‌ 36 న ఉసాధ్యాయుడుగా పనిచేస్తున్న పల్టాటి శ్రీకాంత్‌ పణ అనేక కవితలు రాశారు కక చిరునామా: పల్గాటి శ్రీకాంత్‌ ఇనెం 3-98/8 బికె రెడ్డి కాలని సశ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ ః 08542 - 254453 37 కిష్లోర్‌

తెలుగు పండితుడుగా పనిచేస్తున్న నందిగామ కిషోర్‌ అనేక కవితలు (వ్రాసిన వ శ. చిరునామా: నందిగామ కిషోర్‌ బికె రెడ్డి కాలని కహ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 06542 - 256290

రత్నయ్య 38 ననన. నిర్ట్ర రచన ధాశరధి చరిత్ర అనే అంశంపై పరిశోధన చేసిన వీరు త. అనేక సంవత్సరాలుగా డిగ్రీ కళాశాలలో రీడర్‌గా పనిచేసి 1996లో రిటైర్డ్‌ క్‌ ఖ అయ్యారు ఉర్జూ గజళ్లకు తెలుగు అనువాదం మరికంటి జగన్నాధాచార్య రచించిన రంగనాధ విలాసం ను పరిష్కరించారు చిరునామా: ఉందెకోడు రత్నయ్య ఇ నెం 1-4-177/4 బాయమ్మ తోట మహబూబ్‌నగర్‌- 509 001 పోన్‌ * 08542 - 242520 39 పుట్టి గిరిధర్‌ ప్రస్తుతం పుట్టి గిరిధర్‌ స్రీ సాహిత్యంపై పరిశోధన చేస్తున్నారు |. న చిరునామా: పుట్టి గిరిధర్‌ ఇనెం 5-6-30/ఎ పాతపాలమూర్‌ త. మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 246456 పము ఎల్లా రెడ్డి త౦0 చా వక్తగా కవిగా పేరు పొందిన డా! పొద్దుటూరి ఎల్లారెడ్డి గజ్జెల మల్లారెడ్డి

1. సాహిత్యం - పరిశీలన అనే అంశం ఎం ఫిల్‌ తెంగాణ “యక్షగానం _ వ్‌ రచనా ప్రయోగం అనే అంశం పి హెచ్‌డి డిగ్రీని పొందారు జూనపద విజ్ఞానం ఆ - హొసగేతాలు అనే పుస్తకాన్ని కూడ వెలునరించారు జాతీయ సాహిత్య పరిషత్‌ పాలమూరు శాఖ అధ్యన్షునిగా కొనసాగుతున్నారు. వ్రస్తుతము జడ్‌చర్లలోని ప్రభుత్వ జూనియర్‌ కళాశాలలో తెలుగు ఉపన్యాసకులుగా పనిచేయుచున్నారు చిరునామా: డా పొద్దుటూరి ఎల్హారెడ్డి ఇనెం 7-5-113/ఎ పద్మావతీకాలనీ మహబూబేనగర్‌ - 50%/02 ఫోన్‌ 08542 - 270763 న్చన్లో హన్‌ జిల్లా యస్‌ పి కార్యాలయములో పోలీసు కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేస్తున్న రంగినేని. మన్మోహన్‌ రాష్ట్రస్థాయి కవితా పోటీలలో వలు బహుమతులను య్‌. గెలుచుకున్నారు... వద్మభూషణ్‌ కాళోజీ నారాయణరావుచేత ళ నీ శ సన్మానింపబడ్డారు ఆకాశవాణి హైద్రాబాదు వారు నిర్వహించిన రాష్ట్ర స్థాయి 1 దేశభక్తి గేయాల పోటీలలో వీరి కవిత చోటుచేసుకుంది. పాలమూరు గుండె చప్పుళ్లు అనే ఆడియో క్యాసెట్‌ను కూడా వెలువరించారు. సమాజ సేవలో ముందుండే మన్మోహన్‌ జిల్లాలో రికార్డు స్థాయిలో 20 పర్యాయాలు రక్తదానం చేసింది వీరొక్కరే చిరునామా! రంగినేని మన్మోహన్‌ శ్రీ మణికంఠ నిలయం ఫ్లాట్‌ నెం3 హ్యాపి హోమ్స్‌ శేషాద్రినగర్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 002 పోన్‌ 08542 - 254277 వనన న నననాణపననననానలననననననననననననానననిననననననననననననననననననవననననననానానాన

డ్త2ై శ్యాంప్రసాద్‌ గాయపడిన గేయం అనే కవితా సంపుటిని వెలవరించిన కమలేకర్‌ జ్ఞాజ్యాణ మ శ్యాంప్రసాద్‌ రావు వృత్తి రీత్యా తెలుగు ఉపాధ్యాయుడు 1998లో ఎక్స్‌రే క ఖ్‌ | సాహితీ అవార్డు అందుకున్నారు పాలమూరు కళావేదిక కు ప్రధానకార్యదర్శి. య మ! చిరునామా; కమలేకర్‌ శ్యాంప్రసాద్‌రావు ఇనెం 1-10-9/4 షాషాబ్‌గుట్ట /( మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 247509 య 4 షో కవయిత్రిగా పేరు పొందిన జయశ్రీ ఉపాధ్యయురాలుగా పనిచేస్తున్నారు నహ చిరునామాఃకె జయశ్రీ 0/0 శంకరప్ప పోస్టు & మం ఊట్కూర్‌, న్నా మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 311 క్త జనజ్యాల చిరునామా: జనజ్యాల (డి రాధాకృష్ణు ఇనెం 15-28 రాయిగడ్డ వీధి మం. వనపర్తి - 509 103 మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా ఫోన్‌ 08545 - 232620 3 మ నకల... రనికుమార్‌ 45 .ష చిరునామాఃకె రవికుమార్‌ ఇనెం 8-5-10/ఇ టీచర్స్‌ కాలనీ తు మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 270873 డ్తే్ర దానం గౌరెడ్డిపల్లిలో ప్రధానోపాధ్యాయుడుగా పనిచేస్తున్న ఎలకొండ దేవదానం జ2వదాన లా అభిలాష అనే సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థను స్థాపించి అక్షర జ్యోతి పు. | భావనాతరంగాలు పసిడిమొగ్గలు జీవన సమరం కవితా సంకలనాన్ని లే! వెలువరించారు ళా నా క శా చిరునామా: నై దేవదానం నియర్‌ వాటర్‌ ట్యాంక్‌ పోస్ట్‌ & తాలుకా అచ్చంపేట్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ బిల్హా ఫోన్‌ 9141 - 273915

త్త రుక్ముదీన్‌ | సజ... ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో అసోసియేట్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్సు డా; ా (గ్య కె రుక్నుద్దీన్‌ జానపదం - ఆలంకారం అనే అంశంపై పిహెచ్‌డి చేశారు.

• విశ్చదర్శనం మోదుగుపూలు కిన్నెర మెట్టు అనే పుస్తకాలు వెలువరించారు చిరునానూ: డా ౩ రుక్నుద్దీన్‌ ఆర్‌-20 ఓయు ల్యాబ్‌ క్యాటర్స్‌, ఐఐసీటీ ఎదురుగా తార్నాక ఓయు క్యాంపస్‌ హైదరాబాద్‌ - 500 007 ఫోన్‌ 27017902 శ వేంకటేశ్వర శర్మ కవిగా రచయితగా పేరు పొందిన ఇరువింటి వెంకటేశ్వర శర్మ న్‌్‌ ప్రస్తుతం తెలుగు పండితులుగా పనిచేస్తున్నారు వ. చిరువామాః ఇరువింటి వెంకటేశ్వర శర్మ ఇనెం. 1-3-87 రాజేంద్రనగర్‌ ౯ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 254077 హన య్య త్తం + న క కూర హన్మయ్య అనాది చిత్రం మహోత్చానం అనే కవితా సంపుటాలను . య వెలువరించారు. వీరి వృత్తి అధ్యాపకత్వం ( చిరునామా: కూర హన్మయ్య పోస్ట్‌ కోస్టి తాలుకా కొడంగల్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 339 ఫోన్‌ 08505 - 281393 50 హరినందన్‌ హైదరాబాద్‌లోని వసుంధర బ(ద్రుకా కాలేజీలలో తెలుగు లెక్షరర్‌గా [న పనిచేస్తున్న మాదిరాజు హరినందన్‌ రావు విమర్శకుడిగా జివియస్‌ అనే 1 క. సన న... అంశంపై పీహెచ్‌డి చేస్తున్నారు 1997-98 సంవత్సరానికి సాహిత్యంలో కా జిల్లా యూత్‌ అవార్డు లభించింది చిరునామాః మాదిరాజు హరినందన్‌ రావు పోస్టు ఇబ్రహీంబాద్‌ హన్వాడ మం మహబూబ్‌నగర్‌ మీనాకునూరి 5్‌1 [నానన నాగర్‌కర్నూల్‌లో తెలుగు పండిత్‌గా పనిచేస్తున్న శ్రీమతి పి మీనాకుమారి వ. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా క్షేత్ర మహాత్య సాహిత్యం - పరిశిలన అనే అంశంపై స్థ పరిశోధన చేస్తున్నారు సఖే స చ. చిరునానూః శ్రీమతి పి మీనా కుమారి పోస్టు పాలెం బిజినపల్లి మం మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 215 ఫోన్‌ 9140 - 28582

పాలమూగకు కవిత ననన 52 ఖాజామైనొద్దీన్‌ ఖాబామైనొద్దీన్‌ ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నారు న జ్‌ య చిరునామా: మహమ్మద్‌ భాజామైనొద్దీన్‌ ఇనెం 1-10-85/18 రాత న్యూటౌన్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ ఫోన్‌ 08542 - 246775 అన 53

• షః జిల్లాకేంద్ర సహకార బ్యాంకు నందు సబ్‌ రిజి[ష్టార్‌గా పనిచేసిన పుట్టీ ఎల్లయ్య ల ట్య వారి మరణాంతరం కుమారులు పుట్టి మురళీమనోహర్‌ వారి రచనలను ఇ | అంజలి పుస్తక రూపంలో తీసుకొచ్చారు చిరునామా: పుట్టి ఎల్లయ్య ఇనెం 1-5-106/2 న్యూటౌన్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ ఫోన్‌ 08542 - 244471 ర్‌ శ్రీనివాస్‌ బత్తుల శ్రీనివాన్‌ (ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నారు జిల్హా జన డు. విజ్ఞాన వేదిక కార్యదర్శి న. చిరునామా: బత్తుల శ్రీనివాస్‌ ఇనెం 33-192 సంతబజార్‌ వనపర్తి *౨ ౫ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 103 ఫోన్‌ 08545 - 230342 జ్ఞానేశ్వర్‌ ర్‌ర్‌ ననగాణ. కవితలు కధలు వ్రాయడంలో ధనరాజ జ్ఞానేశ్యర్‌ది అందెవేసిన చెయ్యి వ! వ ( తెలుగునాట వెలువడుతున్న దాదావు అన్ని వ(త్రికల్లో వీరి కధలు ర. 'వ్రచురితమైనాయి.. తీరం చేరిన కెరటాలు అనే కధానిక సంప్పటిని వెలవరించారు. ప్రస్తుతం వీరు వ్యవసాయ మార్కెట్‌ కార్యాలయమునందు జూనియర్‌ మార్కెట్‌ సూపర్‌వైజర్‌గా పనిచేస్తున్నారు చిరునామా: ధనరాజ జ్ఞానేశ్వర్‌ ఇనెం 5-70 గాంధీచౌక్‌ వనపర్తి - 509 108 మహబూబ్‌నగర్‌ ర్‌ సరినుళ హైచ్‌ పరిమళ మాడ్రన్‌ హైస్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేస్తున్నారు. | సల. చిరునామా; హెచ్‌ పరిమళ ఇనెం 1-3-123/4 సద్దల గుండు మ. రాజేంద్రనగర్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 వ. ఫోన్‌ 08542 - 220367 నల బాత

శ్రీదేవి 5్‌7 ॥ య * చిరునామాః భూమిశ్రీదేవి ఇనెం 10-387 కోయనగర్‌ దొడ్డలోనిపల్లి వీ రై ్టో మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ ; 08542 - 252655 58 మనోహర్‌ రెడ్డి గట్టు మనోహర్‌ రెడ్డి ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నారు క. చిరునామా: గట్టు మనోహర్‌ రెడ్డి పోస్ట్‌ పాలొట్టిపల్లి అచ్చంపేట తాలుకా (మ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్హా - 509 376 . స్ట రామా రెడ్డి ర్‌ం టు. ఆధునిక కవిగా విమర్శకుడిగా "పేరుపొందిన ముకురాల రామారెడ్డి న (ప్రాచీనాంధ్ర కవితలో ప్రత్యక్ష కల్పమైన స్ఫిజనాత్మక రచన అనే అంశంపై వప ల అన ఎన నతునికే పహెచ్‌డి చేరు. తెలుగు అకాడమిలో డిప్యూటి డైరెక్టర్‌గా పనిచేసి గ్‌ రిటైర్డ్‌ అయ్యారు హృదయశైలి నవ్వేకత్తులు మేఘదూత సాహిత్యపదకోశం శ్రే శ తెలుగుసాహిత్య నిఘంటువు, పరిపాలన - నాయ్యపదకోశం సాహిత్య సులోచనాలు వంటి పుస్తకాలను విడుదల చేశారు చిరునామా: డా ముకురాల రామారెడ్డి ఇనెం 1-42 సుభాష్‌నగర్‌ కాలనీ కల్వకుర్తి మహబూబ్‌నగర్‌ ఫోన్‌ 08549 - 273464 60 రాజశ్రీ చిరునామా: పి రాజశ్రీ, పోస్ట్‌ & మం ఖిల్దాఘనపూర్‌ వనపర్తి తాలుకా ల! షి మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్దా - 509 380 | న. నరసింహ శర్మ 61 [1 కవిగా రచయితగా ముద్రపడిన నాయకంటి నరసింహ శర్మ కొల్లాపూర్‌ ను న సంస్థాన సాహిత్యం సై పరిశోధన చేస్తున్నారు స (తాల) చిరునానూః నాయకంటి నరసింహ శర్మ సంస్కృత ఉపన్యాసకులు స్కాలర్స్‌ జూనియర్‌ కళాశాల వనపర్తి - 509 103. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా ఫోన్‌ 08545 - 232336

62 బాలస్యొొమి మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జానపద కధలు" ఆనే ఆంశం పరిశోధన చేసిన వ్‌ బుక్కాబాలస్వామి మహబూబ్‌నగర్‌లోని ప్రభుత్వ యం.వియన్‌. డిగ్రీ జై వ్‌ కళాశాలలో తెలుగు ఉపన్యాసకులుగా పనిచేస్తున్నారు. ద్విపద నీలకంర స కా. పురాణం - పరిష్కరణ " అనే పుస్తకాన్ని కూడా విడుదల చేశారు ను చిరునానూః డా; బుక్కా బాలస్వామి ఇనెం. 7-14 శ్రీనివాసకాలనీ, ై మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 002. ఫోన్‌ 08542 -270668 ఎలా మివాబూబనగం - 509002 లన 08542 -270665 చంద్రశేఖర్‌ 63 నా, | (ప్రముఖ బిల్దా చిత్రకారులు, నటలు అయిన బైరోజు దామోదరచార్యులుగా న! 1| కుమారులే బైరోజు చంద్రశేఖర్‌: తండ్రివలె శిల్పి చిత్రకారుడు గాయకుడు. ళం? | నటుడు ఆకాశవాణిలో, దూరదర్శన్‌లో వీరి జానవద గేయాల ('ప్రసారమైయ్యాయి. అందమైన ఆకృతులను చాక్‌పీసులతో. సబ్బులతో తయారుచేసి రాష్ట్రస్థాయిలో పలువురి (ప్రశంసలందుకున్నారు. ప్రస్తుతము తెలుగు పండితునిగ పనిచేస్తున్నారు. చిరునానూః: బైరోజు చంద్రశేఖర్‌ పోస్ట్‌ & మం వీపనగండ్ల కొల్లాపూర్‌ తాలుకా మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్దా. ఫోన్‌ 08501 - 279869 సుదర్శన్‌ గౌడ్‌ రక్త నాననా నారాయణపేటలోని సూర్యలక్ష్మి డిగ్రీ కళాశాలలో కలాల్‌ సుదర్శన్‌గౌడ్‌ నా (ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేస్తున్నారు ల చిరునామా: కలాల్‌ సుదర్శన్‌ గౌడ్‌ శబరీ కాలనీ, పోస్ట్‌ & తాలుకా మక్తల్‌

• మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా న రది కళాభారతి అధ్యక్షులుగా ఉన్న కె బాలస్వామి గారివిలాసం పై పిహెచ్‌డి బాలస్వామి చేశారు. తెలుగు లెస్స, నాగలింగ శివయోగి జీవిత చరిత్ర” అనే పుస్తకాలను న వెలువరించారు. (ప్రస్తుతం అమరచింత తాలూకాలోని కన్మనూర్‌ (ప్రభుత్వ మా. లన్న! ఉన్నత పారశాలలో తెలుగు పండితులుగా కొనసాగుతున్నారు వీరి అనేక | జ్ఞ 4 పరిశోధనా వ్యాసాలు పత్రికల్లో ముద్రితాలు కమి చిరునామా: డా కె బాలస్వామి పోస్ట్‌ మరికల్‌ మం ధన్వాడ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్దా - 509 351 ఫ్రోన్‌_08506 = 28

రమేష్‌ బాబు 56 (.. [ ను గద్యాలలో యంపి రమేష్‌ బాబు ట్రైపిస్ట్‌గా పనిచేస్తున్నారు శా. చిరునానూః యంపి రమేష్‌ బాబు ఇనెం 3-2-84 కడిగల్‌మెట్‌ క గద్వాల - 509 125 మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా 67 రాములు నైజాం రాజ్యంలో మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా సంస్థానాలు అనే అంశంపై పరిశోధన చేసిన డొ యం రాములు చిన్నచింతకుంటలో (ప్రధానోపాధ్యాయులుగా మ. స్‌ పనిచేస్తున్నారు పాలమూరు జిల్లా చరిత్ర - సంస్కృతి అనే ఐదు భాగాల టి. పుస్తకాలను. రెండు రామభాషితాలు.. పుస్తకాలను మూడు. చిన్నారుల క్‌ కధల పుస్తకాలను వెలువరించారు వీరి పరిశోధన వ్యాసాలు కధలు కవితలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు చిరునానూః డా; యం రాములు రామకృష్ణకాలనీ ఆత్మకూర్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ ఫోన్‌ 08504-263886 68 నై... చిరునామాః యన్‌ ఆర్‌ కృష్ణమూర్తి, ఫోస్ట్‌ మంగనూర్‌ మండలము బిజినపల్లి ను నాగర్‌కర్నూల్‌ తాలూకా మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - రం నరసి కవిగా రచయితగా ప్రముఖ ఇంద్రజాలికుడిగా మిమిక్రి కళాకారుడిగా జిల్లాలో. "కై రాను పేరొందిన పెంటమరాజు నరసింగ రావు ఉపాధ్యాయుడిగా రిటైర్జు అయ్యారు రాష్ట్ర స్థాయిలో దాదాపు 300లకు ఫైగా ఇంద్రప్రదర్శనలు ఇచ్చారు మిమిక్రి శ. _ఫిమిక్రి నీటి చంద్రిక సింగమ శతకం ఆఫీసు తత్వాలు గాలితల్లి ఎయిడెడ్‌ ర్‌ టీచర్‌ ఎన్ని కష్టాలు నీకు అనే పుస్తకాలను వెలువరించారు చిరునామా: పెంటమరాజు నరసింగ రావు ఇనెం 16-156 వినోబనగర్‌ కాలనీ నాగర్‌కర్నూల్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ = 509 209 ఫోన్‌ 08540 - 225201 ఆనందీశ్యర్‌ ౯70 న సు? చిరునామా ఆశన్నగారి ఆనందీశ్వర్‌ రెడ్డి పోస్టు మొగిలిగిద్ద తాలుకా న. షాద్‌నగర్‌ త్మ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 410 ఫోన్‌ 08548 - 255593

కవయిత్రిగా రచయిత్రిగా పేరు పొందిన కె ఎ ఎల్‌. సత్యవతి కధలు కవితలు సత్యవతి పలువత్రికల్లో ముద్రితాలు మహబూబ్‌నగర్‌లోని వ్యవసాయ సంయుక్త నో స సంచాలకుల కార్యాలయములో పనిచేస్తున్నారు. వ. చిరునామాఃకె ఎ ఎల్‌ సత్యవతి, ఇ నెం 8-6-118/3 పద్మావతికాలని న. మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 002 ఫోన్‌ 08542 - 270850 మ కిషోర్‌ &అ అశోక్స్‌ 2 క్‌ (ప్రముఖ కవి పరిశోధకుడు కపిలవాయి లింగమూర్తి కుమారులైన కిషోర్‌ బాబు |. & అశోక్‌ బాబు బిల్టాలో జంట కవులుగా పేరుపొందినారు కె కిషిర్‌ బాబు శాక నాగర్‌కర్నూల్‌ గ్రామనామాలు అనే అంశంపై పరిశోధన చేశారు హింది పండిత్‌గా లు తలు నో జ్‌ ॥ ౩ పనిచేస్తున్నారు కె అశోక్‌ బాబు కల్వకుర్తిలో స్టేట్‌ బ్యాంకులో ఫీల్డ్‌ ఆఫీసర్‌గా |. పనిచేస్తున్నారు అనల చిరువామాఃక కిషిర్‌ బాబు &కె ఆశోక్‌ బాబు ఇనెం 17-110 వాణీసదనము, “నాగర్‌కర్నూల్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 209 ఫోన్‌ 08540 - 226437 7౩3 నరసింహ శర్మ రామసుబ్బారాయుని అఘుకావ్యాలు అనే అంశంపై పరిశోధన చేసిన నడకా నక డా గొట్టిముక్కల నరసింహ శర్మ మహబూబ్‌నగర్‌ డైట్‌ కళాశాలలో ౯ ||. ఉపన్యాసకులుగా పనిచేస్తున్నారు న వ 1 చిరునామా; డా గొట్టిముక్కల నరసింహ శర్మ ఇనెం 6-53 మర్దు పమ టీచర్చ్‌కాలనీ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 -272911 శ్రీలత గడ అనన స్టూద రచయిత్రిగా పేరుపొందిన యం శ్రీలత ధిక్కారం విశ్శంభరణి 2. శ్రీలత శతకం రెల్లుపూల జల్లు (కధలు) వెన్నెల స్పర్శ (నవలిక) అనే శ్రే ' పుస్తకాలను వెలువరించారు టే చిరునానూః శ్రీమతి యం శ్రీలత, కేరాఫ్‌ ప్రవర్దన్‌ సీడ్స్‌, పోస్ట్‌ భూత్‌పూర్‌ తలల మహబూబ్‌నగల్‌ ఫోన్‌ 08542 = 236205 75 కోట నిరంజన్‌ చిరునానూవ కోట నిరంజన్‌ విరాయిపల్లి గ్రామము ఆమనగల్లు న య. ర్ట ల్ల టం స కల్వకుర్తి తాలుకా మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జ్జ మే

సురేందర్‌ 76 గలి. బాలరచయితగా ముద్రపడిన జి. సురేందర్‌ బిజినేపల్లిలో పైమరీస్కూల్‌లో 12 2.౮. హైడ్‌మాస్టర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. “బాలకవితార్సురి, బాలకధాలహరి' అనే సనాఖా | పుస్తకాలను వెలువరించారు. * వ్యధగీత, అల్లుని మర్యాద, వింతరోగాలు, క న్షుదాన్ని, పరివర్తన" అనే నాటికలు రచించారు. చిరునామా: జి. సురేందర్‌: వివేకానంద విద్యాలయము, పోస్టు పాలెం, బిజినవల్లి మం:, నాగర్‌కర్నూల్‌ తాలుకా, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్దా - 609 215. ఫోన్‌ 9140 - 228747 77 సీతారామ శాస్త్రి 'పభావతి సీతారామ. శాస్త్రి ఖిల్లా వునపూర్‌లో రెవెన్యూ ఇన్స్‌పెక్టర్‌గా. జై పనిచేస్తున్నారు. వీరి కవితలు అనేక పత్రికల్గో ముద్రితాలు. జ చిరునామా: సభాపతి సీతారామశాస్త్రి ఇనెం. 1-3-92/ఎ, సద్దలగుండు, | ఈ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001. ఫోన్‌ 08542 - 241490 ఆకృతి 78 మ వ ఆకృతి అసలు పేరు డి, శ్యామల. ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయురాలుగా షాద్‌నగర్‌లో |... పనిచేస్తున్నారు. వీరి కవితలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు. న్‌ా చిరునానూః డి. శ్యామల, ఇనెం. 18-34-56/1, యన్‌.జి.ఓ. కాలనీ, లై క్షీ షాద్‌నగర్‌, మహబూబ్‌నగర్‌ జిలా, ఫోన్‌ 08548 - 253357 అచ్చంపేటలోని ప్రభుత్వ ఉర్పూ పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయులుగా . స్హ్‌ శ , పనిచేస్తున్నారు. వీరి కవితలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు, టం? చిరునానూః యం.ఎ. గఫార్‌, పోస్ట్‌ ఉప్పునుంతల, మహబూబ్‌నగర్‌ బిల్లా. క్క పరందాములు 80 . దాసరి పరందాములు ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేస్తున్నారు. ల్‌ ్ర. చిరునానూ: దాసరీ పరందాములు, పోస్ట్‌ గుండుమాల్‌, కోస్లి మండలము, టు స. కొడంగల్‌ తాలూకా, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 342. మనాయాననననానసనమననానానననాననానానననననాననననివభనననననననననననానననానసలలననణననననననననననననణనదనననననననపననవననవనననన

పాలమూరు కవిత కో రాంచంద్రయ జయరాం రాంచంద్రయ్య మద్దూర్‌ మండలములో (ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులుగా అజ ద్ర ల పనిచేస్తున్నారు. న . చిరునామాః జయరాం రాంచం[ద్రయ్య, పోస్ట్‌ గుండుమాల్‌, ఆకర కోస్టి మం , కొడంగల్‌ తా మహబూబ్‌నగర్‌-509 342. ॥ ఈశ్వరమ్మ 82 ట్‌ | చిరునామా: జన్ను ఈశ్వరమ్మ, పోస్ట్‌ గొరిట, తిమ్మాజీపేట మండలము శా స జడ్‌చర్ల తాలుకా, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా,

83 అయ్యన్న జిల్లాలో హేతువాదిగా ముద్రపడిన కె. ఆయ్యన్న ఆత్మకూర్‌లో (ప్రభుత్వ నై నే ఉన్నత పాఠశాలలో సీనియర్‌ తెలుగు పండిత్‌గా పనిచేసి రిటైర్డ్‌ అయ్యారు. [వా చిరునానూః కె, అయ్యన్న, ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల, పోస్ట్‌ ఆత్మకూర్‌ ౫ ._

మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్బా - 509 131. ఫోన్‌: 9440740576 ననాానననంనానంనాలునాా నువువ నానిన కె.ఎ. రాజు , న చిరునామా: కెఎ. రాజు, ఇనెం. 15-42/ఎ, సోమసాగర్‌ స్రీట్‌, ఆత్మకూర్‌. శ. మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 131. న. 85 రామకృష్ణ జిల్లా తెలుగు మహిళ ప్రధమ అధ్యక్షురాలుగా, స్రీ శిశు సంక్షేమ శాఖ ప్రాంతీయ 2 నిర్వాహకురాలిగా, మాజీ తిమ్మాబీపేట జడ్‌ పి.టి సి. గా పనిచేసిన శ్రీమతి ళ్‌ టి.రామకృష్ణ కుమారి జిల్లాలో జరిగే అనేక సాహిత్య కార్యక్రమాలలో | పాల్గొంటుంటారు. వీర కవితలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు, | ర స న చిరునామా; శ్రీమతి టి. రామకృష్ణ కుమారి, ఇనెం. 1-4-158, న్యూటొన్‌్‌ మి 5 మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001.

లక్ష్మణ్‌ కుమార్‌ 86 హా ఫ. జడ్‌చర్లలో ఆంధ్రప్రభ విలేకరిగా పనిచేస్తున్న జన్ను లక్ష్మణ్‌ కుమార్‌ 1996వ ్న లా. ( సంవత్సరానికి “'మోయబుల్లాభాన్‌ ఉత్తమ జర్నలిస్ట్‌ అవార్డు'ను అందుకున్నారు. సు స న తు చిరునామా: జన్ను లక్ష్మణ్‌ కుమార్‌, పోస్ట్‌ గొరిట, తిమ్మాజీపీట మండలము, జహా జడ్‌చర్ల తాలూకా, మహబూఖభ్‌నగర్‌ జిల్బా 87 చంద్రమోహన్‌ గొట్టిముక్కల చంద్రమోహన్‌ కేశంపేట మండలములో (వ్రభుత్వ నా ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్నారు. వీరి కవితలు అనేక పత్రికల్లో ముద్రితాలు, (| చిరునానూః గొట్టిముక్కల చంద్రమోహన్‌, ఇనెం. 6-53, మరు నా ప టీచర్స్‌కాలనీ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001. ఫోన్‌ 08542 - 272911 [న రఘువీర 8కి న, మహబూబ్‌నగర్‌లోని అటవీ శాఖాకా పనిచేస్తున్న యస్‌. రఘువీర కు ప్రతాప్‌ అనేక కవితల్ని వ్రాసి పత్రికల్ళ్‌ ముద్రింపచేశారు. ఇ చిరునానూః యన్‌. రఘువీర ్రతావ్‌, ఇనెం. 6-81/1, నలంద విద్యాలయము దగ్గర, జగదాంబకాలనీ, మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001. 89 నెంకట్‌ రెడ్డి ఊరబావి వెంకట్‌ రెడ్డి ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేస్తున్నారు. వ . . | చిరునానూః ఊరబావి వెంకట్‌ రెడ్డి, [గ్రామము మద్దెలవీడు, పోస్ట్‌ దామరగిద్ద. న. 1 కొడంగల్‌ తాలూకా, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 407. (ఫ చ(క్రవర్తి గౌద్‌ 90 క్ష... ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్న గుముడాల చక్రవర్తి గౌడ్‌ * పాలమూర్‌ త కళావేదిక'కు ఆధ్యక్షులు. ఈ సంస్థ పక్షాన ' కాల్షిల్‌ కవితాభేరి' అనే పుస్తకం ఎస 1 వెలువబడింది. ఆాశాశీ. చిరునామా; గుముడాల చక్రవర్తి గౌడ్‌, పోస్ట్‌ కౌకుంట్ల, దేవరకద్ర మండలము, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్దా, - 509 219. ఫోన్‌ 958504 - 242302

పాలమూరు కవిత ననన నా | రవి కుమార్‌ కవిగా రచయితగా పరిచయం ఉన్న చంచల రవికుమార్‌ ప్రస్తుతం ల క్‌ ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేస్తున్నారు. వీరి కవితలు ఆకాశవాణిలో ప్రసార రూ మయ్యాయి. పత్రికల్లో ముద్రితమయ్యాయి. స ల. చిరునామా; సి.హెచ్‌. రవికుమార్‌, ఇనెం 8-5-100, టీచర్స్‌కాలనీ, తే మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001. ఫోన్‌ 08542 - 270671 ననా హరికిషన్‌ 92 లమ] ఎసయన్‌. ఆర్‌టిసి మహబూబ్‌నగర్‌ రీజియన్‌లో కండెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్న సట్‌ సల! పానుగంటి హరికిషన్‌ అనేక కవితలు గ్రాశారు. వీరి కవితలు వివిధ పత్రికల్‌ ఎన! ప్రచురితం. | “ | చిరునామాః పానుగంటి హరికిషన్‌ ఇ.నెం. 1-2-59/3ఎ, సుభాప్‌నగర్‌: _ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 (01. ాాాాలాామపబూబ్‌నగర్‌ -500 000 93 బిచ్చయ్య “సూక్తి దీపిక జ్ఞాన దీపిక, ఆత్మానందం శ్రీన్మహరిశతకం, శ్రీసతృసాయి శ్వా జో క్రై హరి రాళ్ళ నా బాలలీలలు, హింది అధ్యాపక్‌ వంటి పుస్తకాలను వెలువరించిన సందాపురం కు. ళ్‌ కి ( ట్‌ రీ ల వ ల. బిచ్చయ్య సనియర్‌ హింది పండిత్‌గా పనిచేశారు. న జ! చిరునామా; సందాపురం బిచ్చయ్య నాగవరం (గ్రామము క పోస్ట్‌ & తాలుకా వనపర్తి మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా-509 ఖాసీం సాహెబ్‌ ర్త 0౮. త్‌ో విద్యుత్‌ శాఖలో పనిచేసి రిటైర్డ్‌ ఆయిన ఆర్‌యం. ఖాసీం సాహెబ్‌ జానపద ప, శైలిలో ఆకట్టుకునే గేయాలను (వ్రాశారు. వీరి గేయాలు, కవితలు పలు పత్రికల్లో ( ముద్రితమయ్యాయి. చిరునామౌః ఆర్‌.యం ఖాసీం సాహెబ్‌, ఇనెం. 1-4-186/1 రాజేంద్రనగర్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ 95 డాగోజి రా 'హనుమాన్‌ చాలీసా, దుర్గా చాలీసా, కృష్ణవేణి నారద భక్తి సూత్రాలు వంటి న్యా పుస్తకాలను వ్రాసిన కమలేకర్‌ డాగోజీరావు ప్రస్తుతము శారద హిందీ పండిత్‌ కీ సు... శిక్షణా కళాశాలకు ్రిన్సిపాల్‌గా వ్యవహరిస్తున్నారు త్య ్‌్ట (“ఈ చిరునామాః కమలేకర్‌ డాగోజిరావు, ఇ.నెం, 1-10-9/4 షాషాబ్‌గుట్ట, య్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 _ 247509, ననన

పాలమూరు కవితా ఉమామహేశ్వరి 9గ్ర దైన్య. కొత్రకోటలో ప్రభుత్వ బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయురాలిగా ము. పనిచేస్తున్న ఆకుల ఉమామహేళ్చరి అనేక కవితలు (వ్రాశారు శ చిరునామా: ఆకుల ఉమామహేశ్వరి ప్రభుత్వ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల రన కొత్తకోట మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 38] న ర్త పి.భాస్కరయోగి కవిగా వ్యాసకర్తగా పేరు పొందిన పి భాస్కరయోగి (ప్రముఖ ప్రికల్ళో అనేక (లు వ్యాసాలు కవితలు (వ్రాశారు ప్రస్తుతం వీరు తెలుగు పండితులుగా పనిచేస్తున్నారు || | ర. పి చిరునామా: పి భాస్కర యోగి బుద్ద సముద్రం గ్లానుం జడ్చర్ల మండలం ఎన. మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 040- 55696418 ! సూర్యనారాయణ 98 తాల డిప్యూటి డిఇ ఓగా పనిచేసిన రావూరి సూర్యనారాయణ రావు శలవలు స ఇచ్చారు కళ్ళజోడు దేశంకోసం వంటి నాటికలు రచించి ప్రదర్శించారు ు - . వీరి కవితలు నాటికలు ఆకాశవాణిలో (ప్రసారం అయ్యాయి “ల..|. చిరునామా: రావూరి సూర్యనారాయణ రావు ఇనెం 7-4-40/సి వెంకటేశ్వర కాలనీ మహబూబ్‌నగర్‌ - 509 001 ఫోన్‌ 08542 - 272662 య స య సు కు కను. 99 మల్లయ,; ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తున్న డి మల్లయ్య అనేక కవితలను జ న వ్యాసాలను (గ్రాశారు ప... చిరునానూః డి మల్లయ్య రాయపల్లి (గ్రామం బాలనగర్‌ మండలం న. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా - 509 202 ఫోన్‌ 08548-230408 స జతే! మోహన్‌సింగ్‌ 100 నా ఉసానియా విశ్వవిద్యాలయం ఆర్ట్స్‌ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేసి రీటైర్డ్‌ ఆయిన కనాలని. టి మోహన్‌ సిరిగ్‌ 1960 తర్వాత హిందినప్‌లా సాహిత్యం అనే అంశంపై ళన |. పరిశోధన చేశారు అస్మితాకీ ఖోజ్‌ సారోత్తర్‌కే హింది ఉపన్యాన్‌ జ్ఞానపీర్‌ క్‌ బహుమతి (గ్రహితలు ఆశాలయం వంటి పుస్తకాలను వెలువరించారు కా చిరునానూ: ప్రాఫెసర్‌ట్తి మోహన్‌ సింగ్‌ షాట్‌నెం 10 ట్రీట్‌నెం6 సమతాపురి కాలనీ న్యూర్తార్తోల్యస్తదతాటాధు = కౌన్‌ (గ్రగ్ర్మగ054306 మ్‌ ఆ హా అనా నానా భా కాన గ్ర జం నావనిణ 2 ష(ి ౮ సంచళ్ళిషి కిట | ఫు. ఎపీ

తత ాడాడకడనడాడా కాల్ల 7 ననన లా ాడతడడకా వాడను పాలమూరు కవిత కవితా సంకలనం .. డా॥పి. యశోదా రెడ్డి డా॥ యస్వీ రామారావు డా॥ ఎల్లూరి శివారెడ్డి డా॥ జి. చెన్నకేశవ రెడ్డి . చట డా॥ జె. చెన్నయ్య డా॥ కసిరెడ్డి ఆచార్య వెల్దండ రఘుమన్న డా॥ మసన చెన్నప్ప మందత్రవాది

• • సుధాకర్‌ రావు డా॥ టి.వి. భాస్కరాచార్య డా॥ వెల్దండ సత్యనారాయణ భింపల్లి శ్రీకాంత్‌ వల్లభాపురం జనార్ధన డా॥ శివార్చక విజయకుమార్‌ బిజినేపల్లి లక్ష్మీకాంతగుప్తా ఆచార్య శ్రీధర అయ్యంగారి ప్రభాకర రెడ్డి ' ఉమ్మెత్తల విరివింటి పరుశరాంశర్మ స్వయంప్రభ కె.రాంచందర్‌జీరావు బూర్గుల శ్రీనాథశర్మ కోట్ల వెంకటేశ్వర్‌ రెడ్డి ఆర్‌. ప్రభులింగ శాస్త్రి | కె.యన్‌. చారి డా॥ బూర్లుల కేశవులు విరజాజి రామిరెడ్డి పల్లెర్ల రాంమోహన్‌ రావు చందోజిరావు | డా॥ భూమిగోపాల్‌ చి. వెంకటయ్య హిమజ్వాల మూలమళ్ళ జయసింహా రెడ్డి బి. రజనీకాంత్‌ | కె. నవీన్‌ పల్లాటి శ్రీకాంత్‌ నందిగామ కిషోర్‌ డా॥ ఉందేకోడు రత్నయ్య పుట్టి గిరిధర్‌ డా! పొద్దుటూరి ఎల్లారెడ్డి రంగినేని మన్మోహన్‌ కె, శ్యాంప్రసాద్‌ రావు 3. జయశ్రీ జనజ్వాల కె. రవికుమార్‌ వై. దేవదానం డా॥ కె. రుక్నుద్దీన్‌ ఇరువెంటి వెంకటేశ్వర శర్మ కూర హన్మయ్య మాదిరాజు హరినందన్‌ రావు పి. మీనా కుమారి ఖాజామైనొద్దిన్‌ పుట్టీ ఎల్లయ్య ర్డీ బత్తుల శ్రీనివాస్‌ ధనరాజ జ్ఞానేశ్వర్‌ హెచ్‌. పరిమళ బి. శ్రీదేవి గట్టు మనోహర్‌ రెడ్డి రో డా॥ ముకురాల రామారెడ్డి పి. రాజశ్రీ నాయకంటి నర్సింహ శర్మ డా॥ బుక్కా బాలస్వామి గో బైరోజు చంద్రశేఖర్‌ కె. సుదర్శన్‌ గౌడ్‌ కె. బాలస్వామి యం.పి. రమేశ్‌ బాబు ల్‌ డా॥ యం, రాములు యన్‌. ఆర్‌. కృష్ణమూర్తి పెంటమరాజు నర్సింగ రావు ఆనందీశ్వర్‌ రెడ్డి ల్ధి కె.ఎ.ఎల్‌. సత్యవతి, కె. అళోక్‌ బాబు & కిషోర్‌ బాబు డా॥ జి. నర్చింహ శర్మ శ్రీలత కోట “(6 నిరంజన్‌ జి. సురేందర్‌ సీతారామశాస్త్రి ఆకృతి యం.ఎ. గఫార్‌ దాసరి పరందాములు,. | పని ల్‌ో జె. రాంచంద్రయ్య జన్ను ఈశ్వరమ్మ కె. అయ్యన్న కెఎ. రాజు రామకృష్ణ కునూరి " ౯” జ్జ జె. లక్ష్మణ్‌ కుమార్‌ జి. చంద్రమోహన్‌ యస్‌. రఘువీర ప్రతాప్‌ యం. వెంకట్‌ రెడ్డి గో గుముడాల చకక్రనర్తి గౌడ్‌ సి.హైచ్‌. రవికుమార్‌ పానుగంటి హరికిషన్‌ స్తంధాపురం సి బిచ్చయ్య ఆర్‌.యం. కాశీంసాహెబ్‌ కె. డాగోజిరావు ఆకుల ఉమామహేశ్వరి వ్‌ భాస్కర యోగి రావూరి సూర్యనారాయణ రావు డి. మల్లయ్య డా॥ మోహన్‌ సంగ్‌ | లా , థి .