Telugu Paanineeyamu Kaavya Vaagmayamu noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

Analysis: Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/paaanaiinaiiyamau-kaaavayanamayamau
Date: 2026-08-07 17:09
Chunks: 16


Book Overview

Book: Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu
Source: https://sundarayya.org/paaanaiinaiiyamau-kaaavayanamayamau
Total OCR chunks analysed: 16


OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 95%


Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

  • శ్రీ
  • గలవు
  • వీరు
  • నాండు
  • మును
  • వారు
  • పాణినీయము
  • పోతుకుచ్చి
  • పాణి
  • కములును
  • _స్త్రిగారు
  • మొట్ట
  • మూలమున
  • లోకమునకు
  • శాస్త్రిగారు
  • సంస్కృ
  • ములను
  • ములు
  • కవులు
  • చింతా
  • బరిశోధించి
  • లోకమున
  • వాసిరి
  • వ్యావహారిక
  • పాణిని
  • ప్రయోగము
  • పాణినీయమునకు
  • తరువాతి
  • పాణినీయమునకును
  • గంథము

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 6991

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శ్రీ
  • గలవు
  • వీరు
  • నాండు
  • మును
  • వారు
  • పాణినీయము
  • పోతుకుచ్చి
  • పాణి
  • కములును
  • _స్త్రిగారు
  • మొట్ట
  • మూలమున
  • లోకమునకు
  • శాస్త్రిగారు
  • సంస్కృ
  • ములను
  • ములు
  • కవులు
  • చింతా
  • బరిశోధించి
  • లోకమున
  • వాసిరి
  • వ్యావహారిక
  • పాణిని
  • ప్రయోగము
  • పాణినీయమునకు
  • తరువాతి
  • పాణినీయమునకును
  • గంథము

Extractive Summary:

క్షే బడినవి సంన్మ్భ తార్యధకవులు సంన్మృతమహకావ్యముల లోను, భార తాద్యాంధ (గంథములయందును (బరోాగించిన “కంబుకంరి *“మిీననే(తి' “సుగ్యాతిి మున్నగువాని నపార మగు పర్మికశమముతో, విపులమగు పరిశోధనముతోం “దగు (ప్రమాణములం (బదర్శించి సాధువులని శ్రీ శాస్త్రిగారు నిరా వించిరి సంస్కృ తాం[ధ మవోకవుల (పజ్ఞావి'కేష మెట్టిదియో 'వేనోళ్ళం ఇాటిచెప్పిరి దీనిమూలమున శ్రీ నాథాదులు నాండు తమ విజ్ఞానవికాసముచేం (బయోగించిన యీ (ప్రయోగవి'కేష ములను దప్పులని దిద్ద సాహసించుచున్న 'నేంటి విమర్శక లోకమునుండియు, వీని నాధారముగాం గొని యాకాళసౌధ ములను నిర్మింపం గడంగుచున్న పరిశోధక దృష్టి పభర్టునుండి యు దొలంగించియమూల్యమగు నాం ధభామా విజ్ఞా స్తవ మును (శీ శాన్తిగా రుద్ధరించిరి తమ మాత్యాణమును దీర్చి కొనిరి ఈ (గంథనిర్మాత లిదివజిలోనే *శీనాడాదుల (ప్రయోగ విశేషములం గూర్చియు. అం(ధభాహోాద్ధారకుండగు నన్నయ “ఆంధశబ్ద చింతా మణి" అనువేర నాం్యధభామ కొకవ్యాకరణమును (వాసెను శ్రీ వక్ష్రల చిన నీతారామస్వామి శాస్త్రిగారు చానిలోని విషయముల న నేకములం బరిశోధించి లోకమున 'కెటుకపజుచిరి దీనికి “*చింతామణివిషమయపరిశోధని మని వీరు దీనిలోని ద్వితీయభాగమున నానుషంగికముగా సంస్కృతవై యాకర ణుల (పస_క్రి యేర్చడినది ఆ సందర్భమున శ్రీ కాన్త్రీగా రెట్లు (వాసిరి, “పాణినీయమునాంటికి సంస్కృతమున వ్యావహారిక భామ వేదభామ శిష్టవ్యవహారభాప.-అను మూండుభాష లు గలవు శిష్ణులు వైదికకర్శములలో వ్యవహరించెకుఫామకు “శిష్ణవ్యవహారథామి అని వేరు ఈ భాషకే మునిత్రయము వారు, (పాణిని, కాత్యాయన, పతంజలులు) అనుశాసనమును (వ్యాకరణమును) (వాసిరి కావ్సననే తనునాంటిక్‌ం (సిద్ధ ముగానున్న భారత రామాయణాది(గ్రంథస్థ (ప్రయోగము లేవి యు మవాభాప్యాదులలో మున్మిత్రయమువారు. క్రి ముహవోనభలో “మవోభామ్యమును" “మహాకావ్య వాజ్యయి" మును సంపూర్ణ్మముగాం బరికోధించి (శ్రీ శాస్త్రిగారివాదము సరిగా దని నిరూపించిన నా వ్యానవిషమయములనుగూర్చి యు పన్యసించితిని కాని యవకాశము కొలందిగాం గల నాకు నాంటి నభామధ్యమున విషయములన్నియు విపులములుగాం దగు రీతిని విమర్శించిచెప్పుట కవకాశ మేర్పడినది కాదు ఆ వైని (7-10-87 7-11-87) భారతీపత్తికలలా” “పాణినీయము- కా వ్యభాషి అను శీర్షకి ముతో నావ్యానములను ెండుఖాగ ములుగా మొట్ట మొదట (బకటించితిని వానినే యిప్పుడు పాణినీయపరిశోధన మను వేరం (బచురించితిని విషయపరికోధన కర్తలు (గంథపునర్మ్ముదణావసరమున పీనికి ఖండనముగాం దరువాత నొకయనుబంధమును (బచురించిరి దానిలో (బన క్రానుపస్కక్తముగా మటిళొన్ని విషయములనుగూడ (శీ శా _స్ర్రగారు ముచ్చటించిరి పాణినీయము నాంటికి( గావ్యవాబ్బు యమే య్శశుతచర మనిరి సంస్కృతము సర్వజనవ్యవహార భామగా నుండుట యసంభవ మనిరి *వుపుతి త్త్రీయియిమిషతి' వంటిరూపముల సాధించిన పాణినీయమునకును గాన్యభాష కును సంబంధ మేమనిరి కవులకుం [(బమాదములే కలుగవనిరి “వాకోవాక్యమితిహోసఃపురాణం * అను మవాభావ్యము లవమ్య వాజ్మయ పదర్శకము కాదనిరి మవ+ధాష్యము మవః కవ్శిపయోగముల నిరాకరించినది కాని సాధించినది కాద నిరి వీనికన్నిటికిని నాయాశీక్షకముల్మకిందం దగ్ముపమాణ ములతో.


Chunk 2 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 8925

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • శ్రీ
  • కుర్వ
  • మొదలగు
  • పాణినీయ
  • లేదు
  • వ్యాకరణము
  • వ్యాకరణ
  • శిష్టాచారము
  • లివి
  • కావని
  • విషయములు
  • పకరణమున
  • భారతీ
  • విమర్శనము
  • ముని
  • నాంటికావ్య
  • లుజ్‌
  • కావ్యములను
  • వరిశోధనము
  • నహ్యేషా
  • నమ్‌
  • కాదనియు
  • కాని
  • విహితా
  • కాలమున
  • జేసికొనియే
  • దనియు
  • గాని
  • శాస్త్రమును

Extractive Summary:

అపళబ్ద[(ఫయోగ మాత్షేపాపాదకము--- ఈ విషయములు చాలవజకుం “భాణినీయపరిశోధని - మను ఈ విషయమునే మహాభామ్యక_ర్త “యూ స్త్ర్యాఖ్యై "శదీ' అనుస్తూత వ్యాఖ్యానావసరమున నొక కవీ (పకూగ మును (బనూణీకరించి శాన్త్రమునే కవు లనుసరింపవలయాన్ధు గాని యవ్వారి ననుసరింపవలసినయావశ్యకత శాస్త్రమునకు "లేదనియు, శాస్త్రము ననుసరింపని కవి(ప్రయోగము లసాధు వులేయనియు “ఛందోవత్కవయః కుర్వ ని నహ్యేషా ఇ్షి:” అని స్పస్ట్రీకరించెను వై భాష్యమున “ఛందోవత్క్మ_వయఃకుర్వ న్తి అనియుండుటచే *“ఛందసి దృష్టానువిధిః అనువాక్యము' ననుసరించి కవు లేది (సయోగించిన నదియే పరమ పమాణ మనియు దదనుశానకనుగు మజియొక వ్యాకరణ మావశ్యక (మనియు నెన్వగేని (భమించెదరనియే క్రైయటుం డ్మీక్రిందిరీతిని సుస్పష్టముగా వ్యాఖ్యానించెను 'నహ్యేషేతి * అసాధవ వ వైవమాదయః నతు త త్పాామాణ్యాత్‌. శ ఈ శీర్ష కమునుగుటేంచిన వివరణము కొంత “అనుబంధ పరా మర్శచులోని మహాకవ్నిపయోగసాధనము - మహాఖాన్యఫక్కి” అను శిర్ణ శములో గలదు


Chunk 3 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10871

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • యనియు
  • పాణినీయము
  • కర్మణి
  • శ్రీ
  • మొదలగు
  • గొని
  • సాధు
  • కాని
  • అనియు
  • పయోగము
  • ఇదియేగాక
  • ప్రయోగము
  • “యజ్ఞ
  • యుండండు
  • భవతి”
  • ఇట్టి
  • పయోగ
  • మేము
  • శాస్త్రాననుగృహీతములగు
  • పయోగములను
  • వ్యాకరణ
  • మును
  • పాణినీయ
  • లోని
  • పోనిండు
  • నట్టి
  • సంస్కృత
  • వాసిన
  • వైదిక
  • యాశ్ఞే

Extractive Summary:

ఈ భామ్యముసకు మునుముందు వ్యాకరణ (పయో జన నిరూపణ సందర్భమున “య ను [పయ్వుళ్సే.. కుకలో విశేచపే. పాణినీయపరికోధనము 15 మునితఇయమువారు శా న్త్రిగారి వాద మంగీకరించరు శీ శాత్రిగారు పామాణికులని యంగీకరించిన ముని 1(తయమువారైనను దమవాదమున కేమ్మాత మనుకూలు రుగానున్నారో వినుర్శించి చూవెదను పాణిని ఈ శఇాస్త్రమునకెల్లను మూలపురువుం డగు పాణిని మవార్షి తన శాస్త్రమును సంస్కృత వాజ్మయమున కెల్ల వివు లమగు ననుశాసకముగాం దాను రచించుటకు. దల పెట్టియుం డక థ్రీ శాస్త్రిగారు (వానీనట్టు లప్పటికే కొలందిగానో 'యేర్ప డీయుండిన వై దికకర్నోపయోగిభామను మాత్రమే యనుశా నింపం దలంచినచో నద్దానికిగా నింతటి విపులమగు వ్యాకర ఇమును రచింపవలసినయవసరము "లేదు విస్తృతమగు వేద వాజ్మాయమును సంస్కరించుటకుంగా నాతం డట్లు చేసియుండు నని మన మూహింపవచ్చునుగాని యాతండు ఛందోమా(త వీషయకములగు శ బ్రముల యనుశాననవిషమయమున “*“ఛందన్ని" అని ఛందో[(గహణమును, భాషామా(తవిమయకములగు శ బ్ద ముల వమయమున “భాపూయా” మని భఛాపా్యగహణమును 'జేయుచువచ్చును ఈ ధోరణినిబట్టి పరిశీలించి చూచుచోం దక్కులగల శబ్దములు పరి శేమన్యాయమున నుభయవిషయ కము లనకతప్పదు పాణినీయమున నీ యుభయవిషమయకము లగు సూూతములే 'వెక్కులు గల వనుట "కెన్వరును విపతి పన్నులు కో జాలరు అందుచేం బాణినిముహర్షి వేదభామకు మ్యూాతమే కాక లౌకికభామకుంగూడ నీ యనుశాసనమును


Chunk 4 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10247

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • శ్రీ
  • మజియొక
  • ములు
  • వచ్చును
  • పయోగములు
  • గలవు
  • లుజ్‌
  • మును
  • పత్యయములును
  • ఇంతయేల
  • యనునది
  • వీరి
  • పకారము
  • శబ్దములను
  • మనకతీరదు
  • పాణినీయపరిశోధనము
  • మునం
  • దివ్యం
  • వర్ష
  • జగామ
  • చిరం
  • కావ్య
  • నేర్ప
  • అట్టిచో
  • రథన్య
  • వైయాకరణఅవా
  • నొకదానిని
  • పాణినీయ
  • నొక్కి

Extractive Summary:

నేవిధ ముగు వికారమును బొందుటకుం గాని వీలు గానిపింపదు అట్టి స్థితలో దురు క్తసంస్కారకములగు (పాణినిసూ(శము లొక విధమగు శబ్దములను సిద్ధింపం 'జేయుచుండంగా మజియొక విధ మగు శబ్దములను సాధింపగల) వా_ికములను గాత్య్వాయ నుండు రచించుటయు నసంగత మనకతీరదు ఇదియీకాక సర్వ్యవిధములం చాణినిమతమునే యనునరించి యాకృతిగణాదు లను నిచ్హేశించి యుండుట చేం గా క్యాయనుండును వీరి వాద మునకుం (బతికూలుం డనక తప్పదు. “*వవం హి(ళూయతే..._బృహన్పతి రిర్గడోయ దివ్యం వర్ష నహ్మనం (పతిపదోక్తానాం శళ్దానాం శబ్దపారాయణం (పోవాచ న్నాన్తం జగామ బృహస్పతిశ్చ (పవక్రా, ఇద శ్చాధ్యశా, దివ్యం వక్షనహ్మన మధ్యయనకాలః, న ఇాన్తం జగామ కింపునంద్య త్వే = = య న్సర్వథా చిరం జీవతి వర్ష శతం జీనతి.. త్యతచాస్యాగమశాలేనై వాయుఃకృత్స్నం పర్యుషయు క్తం స్యాత్‌ ఎ తస్మా దనభ్యుపాయళ్శళ్హానాం (వతిపత్తే (పతిపదపాఠః... _ కిళ్ళి త్చామాన్యవి శేమవల్ల యణం (ప్రవర్త మ్‌ యే నాల్ప్చేన యత్నేన మవళోమవాత శృచ్దాఘా౯ా (వతిపద్యేరక్‌ ఇతి” (చూ మవాఫౌమ్యము పస్పశాహ్న్‌కము) అ(వయ్నుక్తములకును మాశ్యాన్త మన్వాఖ్యాపక మగుచున్నదని పూర్వపత్నీ యాత్నేషింపంగా నీ భఛావ్యము నుపన్యసించి వై నుదావారించిన వాజ్ఞుయము నంతియు మాశాన్త్ర మనువానించి యున్నదనియు, నట్టివాజ్ళు యము నెల్లను జరిశీలింపకయే మిాశ్యాన్త మ(ప్రనూణ మనుట కేవలము సాహనమే యనియు నిరూవించి కావ్వ్యేతి హావపురాణాది సకల వాజ్యయమునకును వాణినీయ మను శాసకమేయనిమహాభామ్యక _ర్త మనకు విశ దపజచియున్నాండు నా.


Chunk 5 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 11002

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శబ్దమునకు
  • పాణినీయము
  • శ్రీ
  • భట్టి
  • మితి
  • శబ్దము
  • ఇట్లు
  • వ్యాఖ్యాత
  • ములు
  • వ్యాఖ్యానము
  • పాతుం
  • “శక్యా
  • వ్యాఖ్యాతలు
  • దీని
  • యర్థము
  • శబ్దముతో
  • తరువాత
  • కాదు
  • లొనర్చిన
  • చేయలే
  • రూపములును
  • మవోకవి
  • సాధనము
  • “ఆత్మనా
  • పయోగముల
  • అన్య
  • చతుర్థ
  • ఆత్మ
  • లేదు
  • పయోగము

Extractive Summary:

అ న్రైన సూత కారుం జేల వాో (గహ అము చేయలే దని పతంజలిని మన మడుగుట మయొంతవజణుకు సమంజసమో విష్ణు లూహింపుండు. వై (వయోగములనుబట్టి పొణినీయమునకు రామా యణమునకును వాణినీయమునకుం గాళిదాసాది మహాకవుల కావ్యములకును గల పరఠన్పరనంబంధ 'మెట్టిదియో మన మూహేంపవచ్చును మొట్టమొదట నాదికని యగు వాల్మీకి తన కావ్యమున “శక్యా అంజలిభిః పొతుం వాతొః శేనర గంధినని అనుటకు మాటు “శక్యమంజలిభిః పాతుం వాతెః శీసరగంధినః' అని స్వోపజ్ఞృముగా న్మీపయోగ మొన ర్చెను. “నామరూపంకుహోత్ప న్నమ్‌, “విజ్ఞానం చ కుహోత్పన్నమ్‌ి “సంస్కా_రాశ్చ కుహో త్పన్నాః' (అశ్వఘోమషండు) “భక్తన్య త్యత సమర న మమాపి వాచః (భవభూతి *“మహిమ్నుః పంథానం మవన పరిపంధి[పణయిని' (మూకకవి) 'మొ మహాోకావ్యములలోని యీ ఇాందస్య ప్రయోగములు పాణినీయమునుబట్టి యెట్లు సాధువులు కాగలవ్రై మన మి/కం జర్చింతము “వన్దన్నో మాన్‌ హృన్నిశనన్య్యూషన్షోమన్య క్‌ ఛకన్నుదన్నా నబ్భున్ప్రభృతివు' అను న్యూతములోనికి ళ్‌క్ష ంశ్ళందపి' అను సూ(తమునుండి *ఛందసి' అను దాని నను వరించి పదాద్యాదేశములు కాందసము లనియీ వ్రైయ టాదులు వ్యాఖ్యానించిరి “మూన శ్చందసి అను వా_ర్టికమున


Chunk 6 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10920

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వీహి
  • పాణినీయము
  • పయోగసాధనము
  • కాదు
  • లేభ్యో
  • పాణి
  • సందర్భమున
  • శ్రీ
  • లెల్ల
  • పూర్వపద
  • అనునది
  • శాస్త్రిగారు
  • చతుర్యుగములు
  • నిది
  • సంజ్ఞావాచకము
  • శబ్దములు
  • పుచ్భాచ్చ
  • వ_క్తవ్యమ్‌
  • ఛందో
  • లోకమునం
  • సాధువు
  • పయోగ
  • యిట్లు
  • వ్యాఖ్యా
  • కావ్యములలో
  • తప్పదు
  • నాండు
  • నుహాకవి
  • నీయము
  • రిట్లు

Extractive Summary:

అంగాం[(త దంతకంఠరం చ శృంగకన్ణోన్టు మి త్యపి పుచ్ళన్మేతం తధా గా్యతం జంఫఘ మంగాది రీరితః " ఇది యెంతవజకు సత్యమో విమర్శింతము ముగ్ధబోధ వ్యాకరణవ్యాఖ్యానక ర యుడాహరించిన శబ్దము లన్నియు శాస్త్రిగారు పాణినీయసాధితములు కా వనిరి ఈ వ్యాఖ్యా నక ర్త యుచావారించినవి మొత్తము పదునొకందడుశ బ్బములు ఇం చాజుశబ్దములు-దంత, శృంగ క ఓష్టు జంఘా, పుచ్చ శబ్దములు-(ప్రతిపదో _కృముగాం బాణినీయముచే నెట్లు సాధిం పంబడుచున్నవియో పరికింపుండు * నాసికోదరాస్ట్ర జంఘా దంత కర్ణ శృంగాచ్చి సు "ఈ వ్యాఖ్యాత యుడా హరింపని ముజియొక సంయోగోపధమునుగూడ జీమంతముగా వా_్లికకారుండు సాధించినాండు-..*పమోచ్చ" (ఉలూక పథ్నీ శాలాా ఇక నితం డుదావారించినవానిలో. పాణినీయానుసారముగా సాధించినాయడు ఈ సందర్భమున శాచ్తిగారు “చింతామణీవిషయ ఫపరిశోధనము లోం (శదర్శిం చిన (వుట ౧౧౧) కౌముద్మీగంథమున పుచ్భాచ్చ" అను వాదర్తికము “అంగగా(త కం లేభ్యో వక్తృవ్యమ్‌ | స్వంగీ స్వంగే 'త్యాది అను వృత్తి (గంథమధ్యపతితముగా నొనర్చి దీన్నీ తుండు (పమాదమనిన యంగాదులతోపాటు పుచ్చశబ్దమును: గాడం (బమాద మనిరి చూ “లత వృ త్తిః, అంగగ్మాత కం లేభ్యో వ _కృవ్యమ్‌ (పుచ్భాచ్చ) స్వంగీ స్వం గేత్యాది ఏత చ్చానుక్తసముచ్చ మయా సేన (స్మూశస్థిత) చకారేణ సం (గ్రావ్యూ మితి శీచిత్‌ భాష్యూద్యనుక్తత్వా ద్యపమాణమితి (పామాణికాః” (సిదాంత కౌముది) ధ్‌ “పుచ్భాచ్చ" అనునది కా త్యాయనుని వ్వార్షిక మేకాని నాత్రీగా రనుకొనినట్లు కాళికాకారునికారిక కాదు సరిగా (్రంథపరిశోధన మొనర్పక వీరు (పమాదపడజినారు ఈవ్వాదర్తిక ముదాహరణ (వత్యుదాహరణములతో మహాభామ్యమున వ్యాఖ్యానింపంబడినది “(సూ) “నానికోద కొష్టజంఘా.. దంత కర్ణ శృంగాచ్చి (వా) "నాని కాదీనాం విఖభాహాయాం పుచ్చా చ్చి = నాసికాదీనాం విఫభాహాయాం పుచ్చా చ్చ్చేతి వ_క్తవ్యమ్‌ కల్యాణపుచ్చ్ళీ కల్యాణపుచ్భా (వ్యా “కబరమణివిషశ లేభ్యో నిత్యమ్‌ ఎక్‌ బరమణి విషశ రేభ్యో నిత్యమితి వ_క్తవ్యమ్‌ కబర పుచ్చీ "(కబర) శరపుచ్చీ (శర, నుణివుచ్చీ (మణి) వివపుచ్చీ (విష) (వా) “ఉపమానాత్స్పమోచ్చ పుచ్భాచ్చ'---ఉపమా


Chunk 7 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11001

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నిట్లు
  • పాణినీయము
  • ఇత్యాదులు
  • ఇట్లు
  • పాణిని
  • పయోగసాధనము
  • కాదు
  • మహాకవులు
  • ష్ట్ర
  • మహాకవి
  • బ్దము
  • పత్యయము
  • పత్యయాంత
  • సాధితము
  • యిట్లు
  • మనము
  • ప్రయోగ
  • మును
  • దరువాతి
  • బాణినీయము
  • తాను
  • మిట్లూూహింపవచ్చును
  • వ్యాఖ్యానములు
  • కావున
  • వ్యాఖ్యాన
  • ముగాం
  • గొని
  • కావు
  • మాఘము
  • యస్యాం

Extractive Summary:

దీనినిబట్టి మన మిట్లూూహింపవచ్చును లత్యము ల నేకములు (పదర్శించి లవణము తదనుగుణముగా నున్న దని యొక తీరి పాణినీయము -_ కావ్య వాజశ్షాయము (వయోగించుట పాణినీయవిరుద్ధము కాదు వృదత్తిగంథమున కిప్పుడు జరగిన కాలనిర్హయము నరికాదు ఈ (గంథము వాలం (ాచీనమైనది ఇంక వృ త్తికారునకును బూర్వికు లగు మహాకవులు “నుగ్యాత్రీ ఇత్యాదుల నెట్లు (పయోగించి రని నునము చర్చింపవలనియున్నది పాణినీయమున కానాం డేయీ వ్యాఖ్యానములు కలవా యావ్యాఖ్యానము లీ సూతముల కే మని వ్యాఖ్యాన మొనర్చినవియో మన కీనాండు తెలియ రాదు కాని పాణినీయపారంగతులని తవు కావ్యము లెల్ల (త్యతమసావ్య మిచ్చుచున్న (ప్రాచీనమపహకవు లైన నీ జీమరితముల నిట్లు (పయోగించుట ేబేని కారణ ముండక పోదు. (బయోగించిరి ఇవ్‌ వాణినీయము కావ్యభాపానుశాసకము కా దనం జాలినవి కావు అం త్ర శ బ్దము అమ గతౌ అను ధాతువ్సనకు * అమిచిమిదిశానిి ఛ్యఃక్తః అను నుణాదిసూ[తముచే [క్తి (పత్యయము వచ్చిన “అం(తమ్‌' అని యగును ఈ * _క్త (పత్యయాంత మునకు త్తీలింగమున “ఫూలాంతా వంటి టాబంతరూప ములు నిర్చాధములు ఇ౯5 “అతి బంధనే అను ఛాతువునకు “సర్వధాతుభ్యః స్ట్ర౯” అనుసూ(తమున “వ (పత్యెయము వచ్చినను “అంతమ్‌ అని యగును ఈ ష్ట్ర (పత్యయాంత ముతో నమాస మేర్చడిన “మిీనన్నేతీ అనువానివలెనే “సఫఘూలాం(త్రివంటి జీమంతములును చాణినీయమునుబట్టి యేర్ప డుట (ప్మకియామర ఇకో 'లెజులోనిది కాదు ౪ ప్ల భయవిధము * ోవిధాపా సవూర్వస్యి (5-౧-౩౪) అనుపసర్జనస్య”ఇ తీహగో త్తరార్థ మనువృత్త మపి న పఠత్యు ర్విశేషమణమ్‌ శింతు తదంతస్యం "కేన బహు(ీవావపి దృఢపత్స్నీ దృథఢపతిశ్క వృమలపత్నీీ సృషలపతిః (శౌముద్రి '్రీ(పర్యయ్య ప్రకరణము) క్తి


Chunk 8 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10460

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • చకార
  • ఇట్టి
  • “ఇకో
  • పదమ్‌
  • సాధువు
  • వ్యాఖ్యాతలు
  • పుంవత్‌
  • తుల్యః
  • సాధించినాండు
  • చకారి
  • నిట్లు
  • మహాభావ్యము
  • వ్యవహిత
  • పయోగ
  • వైరీతిని
  • యణచి
  • “సనాద్యంతా
  • త్యపయోగము
  • కాణినీయ
  • కాదు
  • స్యూతము
  • ఐనను
  • పాణిని
  • మున్మితయము
  • బట్టి
  • గమనింపుండు
  • నణ్‌
  • న్నఖా
  • వత్యయములు

Extractive Summary:

ఇతండు మజియొకచో లిడంతమునకు నఖ్థుతో సామ ర్థ్‌యదర్శన 'మొనర్బుచు నిట్లు (పయోగించినాండు : “న కార యామ్‌ న హోరభయామ్‌-నాఒ[త నళ ఆమంతేన సామర్థ్యమ్‌, "శీన తక్షి? ఈ మవహోాభావ్య కార (ప్రయోగము లౌకికముగా దని క్వైయటుండిట్లు వ్యాఖ్యానించినాండువ “న చకానేతి నఖో లిడం తేన సామర్థ్యం (పదర్శ్మయతి నత్వయం లౌకికః (పయో గో వ్యవహిత విపర్య_న్త (పయోగనివృ _త్య్యర్థ త్వా దన్ముపయో గారంభన్యి (నుహాభాహ్యము ౨-౪-౨-౮౧ సూ క్రైయ టము 0 ఈ మహాభాష్యమునం బతంజలిభగవానుండు (వ క్యేక విధానము లేకున్నను వైసూ(త (వయోగమునుబట్టియే సాశ్వతికశబ్దము సాధు వనినాండు (ఇట్టి వనేకములు).


Chunk 9 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10767

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శ్రీ
  • పాణినీయము
  • కాదు
  • గాదు
  • సయితము
  • ఇట్టి
  • కావ్యములు
  • నాట్య
  • కావ్య
  • సయిత
  • ముగా
  • మైనను
  • కాని
  • పాణిని
  • వారి
  • వారు
  • నిది
  • నాంటి
  • దృశ్య
  • మహాభావ్యము
  • సంవాదము
  • పాణినీయ
  • సందర్భ
  • సూతుండు
  • సూతుం
  • గాని
  • శాస్త్రిగారి
  • విరుద్ధము
  • గ్రాంధిక
  • జనసామాన్య

Extractive Summary:

సూ(తము ) మహాభామ్యుక ర వై నుడావారించిన యపష్మభం శరూపములు (పాకృతాదిఫామలలో. జాలం (వాచీనముగానే కావ్యవాజ్యాయము (పసిద్ధమై యున్న దని మన మనుకొనవచ్చును ఇం బాణినీయమునకు మూలపురుషులగు మున్మిత యమువారిని (గమ్మకమముగా నుదాహరించుచు వారు సాధించిన కావ్య_(పయోగములు పేర్కొనిన కావ్యములు, నిపతించిన శబ్దములు మున్నగు నిదర్శనములంబట్టి వారి వనాంటికం గల కావ్యపాజ్బాయ మెట్టిదియో చానినినయిత- "మొకింత పరికింతము శ కాముదిలో నిది నోటి శబ్రముగా మన కిపు డగపడును, ఈ పౌఠము (పామాదికము (చూ: కాళికా గణరర్న మహోదధులు)


Chunk 10 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9194

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • కావ్య
  • పాణినీయము
  • వరరుచి
  • కావ్యము
  • దృశ్య
  • దీనికి
  • కవులు
  • _ర్త
  • కావ్యములు
  • మహాకావ్యము
  • వానిని
  • కావ్యములలో
  • ములు
  • పాణిని
  • “అధికృత్య
  • కృతే
  • గ్రంథము
  • “శిశు
  • నాంటి
  • ప్రాచీన
  • శ్రీ
  • పాణినిమహర్షి
  • నామాంతరము
  • రెండు
  • యచ్చ
  • నిట్లు
  • కొందజు
  • బూర్వమే
  • నున్నదని
  • మనకుం

Extractive Summary:

అనుబంధప రామర్శము ణా నను బాణినికాలమునకుం గావ్యవాజ్శాయము (శుతచర మని శ్రీ శాత్రిగా రంగీకరింపరా 9 ఇంక నది యిది యననేల?ి జాంబపతీ పరిణయము పాణినిమహర్షి రచించిన మహాకావ్యమునే యుడావా రింతును “జూంబవతీపరిణయిమనునది దీనికి నామము పాతాళ విజయ మనునది దీనికి నామాంతరము ఇందలి పద్యమొలు కడు హృద్యములు ఇట్టి సరనకావ్యరచన 'యేర్చడవలయునన్న నాంటి కెంత కావ్యవాబయను (పబలియుండవలయునో బుద్ధిముంతు లగువా రూహింపలలరు మచ్చున కీశావ్యము నుండి రెండు పద్యములువా[త మిట నుదాహరించెదను “అస్తి (పచీచ్యాం దిశి సాగరస్య 'వేలోర్మిగూఢే హిమశై లకుమో, పురాతనీ వ్మిశుతపుణ్యశబ్దా నుహాపురీ చద్వారవతీచ నామ్నా" (౨న) “ త్వయా సహార్థితం యచ్చ యచ్చ సఖ్యం ఫురాతనమ్స్‌ చిరాయ చేతసి పున _స్తరుణీకృత మద్య మే (౧౮న) జాంబవతీపరిణయము పాణినిక ర్హృకిము ఈ కావ్యము శ్యాస్త్రకర్తయగు పాణిని రచించినదని లతణక_ర్త లెందజో యుదాహరించినవారు రాజ కేఖరుండు తన సూ కిము క్రానళియందును పహారావలియందునునగూడ స్పష్టముగా నిట్లు ఇవెప్పీయున్నాండు క్రి పాణినీయము _ కావ్యవాజ్డాయము “స్వస్తి పాణినయే తపైంై యన్య రుద(పసాదతః ఆదౌ వ్యాక రణం కావ్య మను జాంబవరీజయమ్‌ ఈ కావ్యము తత్క_ర్తృకము కాదను కొందజు వాద మపరిశోధనమూలకము ఇతర మహాకావ్యక _రృలతోపాటు పాణినియు మహాకావ్యక_ర్త యని సదు క్రికర్తామృతమునం చేర్కొనంబడినవాండు 'నుబంధా భక్షి ర్నః క ఇహరముకాలే న రమతే ధృత వామీపు_క్ర్రేతిహరతి హరిచం(ద్రో2ఒవి వృాదయమ్‌ .. ” చాశ్సీవుత్తుంం డనునది పాణినికే నామాంతరము (చూ (తికాండి._'డాతీపు త్తంస్య పాణినే? 80 పాణినీయము - కావ్యవాబ్బాయము మిోతనిదిగానే యుదావారించి కొనియాడినారు ఈ కావ్య మునుండి సుభావితరత్న భాండాగారమున ౧౭ పద్యము లుడా హరింపంబడినవి అశ్వ ఘోషపాదులుసైతము తమ లతణ (గ్రంథములలో దీని నుదాహరించినారు ఈ మహాకావ్య సారన్య మొకింత తేటపడుటకు మచ్చునకు రెండు పద్యము లీ పట్టున ముచ్చటింపక తప్పదు “అపి స దివసః కిం స్యా ద్య్యత (పియాముఖపసంక జే మధు మధుకరీవాఒస్టైద్ద అప్పి ర్వకౌసిని పాన్యతి తదనుచ మృదున్ని ద్ధాలాప(క్రమాహిత వర్శణః సురతవచివైై రంగ్రై నస్సంగో మమాపి భవిష్యతి” “అస్యా మనోవారాకార క బరీభారతర్జి తాః లజ్జయేవ వనే వాసం చ(కు శృమరబర్షిణః వరరుచి కావ్యకి క్త ఈ వరరుచి మహోకావ్యక_ర్త యని సూక్తిముక్రావళి లోంగూడ నీ [కిందిరీతిని న్తుతింపంబడినాండు భాసో రామిలసౌమిలౌ వరరుచి?


Chunk 11 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 8782

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • కావ్య
  • ఇట్టి
  • అనుబంధపరామర్శము
  • పత్యయము
  • లేదు
  • కావ్యము
  • న్నాము
  • కావ్యములలో
  • పాణిని
  • కావ్యమును
  • పత్య
  • ప్రత్యయము
  • లనియు
  • ర్భమున
  • నునము
  • కొన్ని
  • మనము
  • గలవని
  • వారు
  • చర్చ
  • “నతు
  • మితి
  • కావ్యాలంకారసూ
  • త్తి
  • నీలేతి
  • చింత్యమ్‌
  • కోకిలా
  • మహాకవులు
  • సీతారామస్వామి

Extractive Summary:

ఇట్టి యర్థదోషములు కవలకుం గలవని మన మొప్పు కొనుచున్నప్పు డర్థముతో నవినాభావసంబంధము గల శబ్ద (పహయోగముననూూతము వారు పొరపడి రని మనమేల యనం గూడదు? వ (పస్తుతశృంగారానుపయోగినా తదు ద్లీపనవిఖా వ్రూచితం న కించి దభిహితమ్‌ ” (కెచిత్య విచార చర్చ ౮ పుట) “నతు యథా భవభూ తేఃా వృద్ధా_స్తే న విచారణీయచరితా _నీష్టంతు హుంవ్నర్తతాం సుంద స్త్రీదమనేఒప్యఖండయశసో లోకే మహాంతోహి తే, యాని శీణి కుతో ముఖాన్యపి పదా న్యానళా ఖరాయోధనే, యద్వా శాశల మిర్యదసూనుదమనే త(తాప్యభిజ్ఞో జనః అ (_త్మాపఛానస్య రామసూనోః కుమారలవస్య పర (పతాపోత్కక్షాసహిపహ్లో ర్వీరరసోద్దీపనాయ సకల. అనుబంధపరామర్శము 89 “నతు యథా నుము తతై9వం- భక్షిః కాతరతాం తమా సభయతాం పూజ్యస్తుతి క్టీనతాం ఫథ్‌గ్యం చారుణతాం మళఠిః కుటిలతాం విద్యాబలం మో భళాంయ భ్యానం వంచకతాం తపః కుహకతాం శీల్మవతం వమండతాం వై శున్యనతినాం గిరాం కిమివవా నాయాతి దోషార్ష్ర తామ్‌ అత పిశునన్వధావే వర్ష్య్యమానే భక్యాదీనాం గుణా నాం'వైపరీత్యే 'వతిపాదితే వీశునానాం వచసాం కింవా దోషార్ట్ర తాం నాయాతీ త్యభిహి తే న్వయమనార్ష్రన్వభా వస్య పరార్బ్రీకరణ మనుచిత మేవ” (కెచిత్యవిచారచర్చ ౨౮ పుట) ఇట్టి వనేకములు గలవు శేమేందాదులు మహాకవులు, బవాగంథక_ర్తలు ఇట్లు వారే తమకుం (బమాదహులు కల వనుచుండ మనము లేవనుట పరిహాసాస్పదము.


Chunk 12 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9134

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • శ్రీ
  • కావ్య
  • వ్యాకరణము
  • కాదని
  • నాండు
  • పాణినీయ
  • మహాకవి
  • ఇట్లు
  • లెల్ల
  • అనుబంధపరామర్శము
  • భట్టి
  • కావ్యవాబ్యాయము
  • మనినాండు
  • పాణినీయమే
  • వ్యాకరణ
  • మేది
  • వారు
  • ముగా
  • వ్యాకరణమే
  • మహాకవులు
  • ఇంకం
  • వ్యాక
  • రనుట
  • సయితము
  • పాణినీయమునం
  • శబ్దములు
  • మటియొకచో
  • లేని
  • బాణినీయమున

Extractive Summary:

నిశుపొలవధము- వమూఘమవాకవి “నిపాతితసువ్భ త్స్వ్వామి పిరృవ్య(థాతృమాతులమ్‌ పాణినీయ మి వాలోచి ధీర్సై _న్త లృమరాజిరమ్‌ (౧౯-౬౪ ఈ న్లోకమున మాఘమహ*కవి యుద్ధభూమిని చాణేనీ యముతో నుపమించినాండు. బాణినీయమునందలి స్టాన్యా దేశములను, సంజ్ఞలనుగూడ ను(క్సేతులతోం జ్యతించిన యీ మహాకవి పాణినీయము తన కావ్యఫావ కనుశానకము కాద నియే చెప్పీనాండా న గల కారణ మని విశ్వా వను డనుచున్నాండు మన శత[గంథక_ర్త మజియు నేమనుచున్నాండో పరి శీలింతము “సూతం పాణినిబద్ధం కంచే కలయళా సముద్వహతి సుదృశమ్‌ నం తనయ ఇ కఠకోటీః, పాణౌొ యస్య సః-ఇందః


Chunk 13 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10189

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [195]

Key Terms:

  • శ్రీ
  • భవతి
  • పాణినీయము
  • కావ్య
  • భట్టి
  • శాస్త్రిగా
  • సాధువు
  • ఇళ్లు
  • కర్తరి
  • కావున
  • శ్లో
  • నుదాహరించి
  • కాదని
  • రచించిన
  • వైని
  • వానికి
  • భట్టికావ్య
  • కావ్యము
  • వాణినీయము
  • ఇతండు
  • వరరుచి
  • పాణి
  • నీయము
  • గంథమును
  • శాసకము
  • మును
  • పరమై
  • వక్తవ్యమ్‌
  • సాధించిన
  • పయోగము

Extractive Summary:

యిట్లు విశదీకరించి యున్నా॥డు శ్లో ీతిశర్భమందిరగతః పతంజలే రపకీ త్క్చతించ రిపుకుంజరా ద్గురోః (పతం ౭-30) ఈ పతంజలిచరితమువలనం దన తర్మడియొద్ద నీతండు పకించినది పాణినీయమని జోధపడుచున్నది ఈ (గంథమునం గల యితనిగాథ నొకీంత యిట విశదికరించెదను చం[దగు డనియో లేక మజియొకరీతినో మన మనుచున్నాము (పతివాదిమతఖండనమునంగాడం బరవాదము దుర్చల మని నిరూపించియు చిన మనియో “విచార్య” మనియో వ్యా ణి మాట, ఖ్యాతే లనుచుందురు సా్త్రములలో బహులముగా నిళ్లు కానవచ్చును లఅశ్లే పతంజలిభగవానుండును శాన్తక_ర్తలు లా ౪ = మహోాకావ్యక _ర్తలును (బమాదపడినప్పుడు “ఛాన్షస త్వాద్భ వీవ్యతి" అనుచుండును ఛందన్సమక త మగు పమాణదృష్టి తో వీర్షిపయోగములు సాధువు లనం దగిన వని దీనియాశ యము వె దిక(పయోగము "లెటు లోకమున. కా దని మన మని నను “సర్వవేదపారిషదం హీదం శాస్త్రమ్‌' అని మహాభావ్య కర్త సర్వ వేదములను సమ్మగముగా సాధించినది మోశ్యాన్త్ర మని కంరో_క్తముగాం జెప్పినాండు ఇదిగాక శిష్టవ్యవపహోరథాపుకే పాణినీయ మనుశానక్ష మని శ్రీ శాస్త్రిగారు సిద్ధాంతీకరించిరిగదా ఐన “వ్యాకరణ మన్య్యూనానతిరిక్షముగా నుండవలయునను ఠీ శాత్రిగారి సిద్ధాంత్యపకారము పాణినీయమనుకాసించిన సాధుశబ్దము లును, నిరాకరించిన యపశబ్దములును శిష్టవ్యవహారఖామలో శ ఇత.


Chunk 14 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9580

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [162]

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • సాధు
  • దూరా
  • సిద్ధ్యతి
  • వర్ధతే
  • అనుబంధపరామర్శము
  • కావ్య
  • దర్శనా
  • దూరాచ్చ
  • పయోజనమ్‌
  • వాచ్యకారాదయో
  • స్తే
  • నైవం
  • అథవా
  • వ్యక్తా
  • కుక్కుటములు
  • యనుచున్నాండు
  • లేదు
  • గాని
  • వారు
  • వారుగను
  • రనినను
  • దనియే
  • “దూరా
  • దన్యుభ్యో
  • అనునర్థమున
  • పయోగము
  • శ్లో
  • అనుబంధప
  • రామర్శము

Extractive Summary:

క16 పాణినీయము _ కావ్యవాబ్శియము వాచ_స్త్మతపకర్ష గతి ర్విజ్ఞాన్యతే సాధీయో యీ వ్య క్తవాచ ఇతి "కే చ సాధీయః యేషాం వాచ్యకారాదయో వరా వ్యజన్తే నవై తేషాం వాచ్యకారాదయో వర్ధా వ్యజ్య స్తే వవం హ్యోవాః “కుక్కుటాః కుక్కు”డితి నైవం "తే అవుః అనుకరణమేత_క్లేపామ్‌ అథవా నైవం విజ్ఞాయతే వ్యక్తా వాగ్యేషాం త ల్తమే వ్యక్తృవాచ ఇతి కథం తర్టి వ్యక్తా వాచి వర్షా యేషాంత ఇమే వ్య కృవాచ ఇతి (మహాధా మ్యము, ౧౩౨ ళళా తమ్‌" అను మనున్మృతి (వయోగమును (బదర్శించి నవా త(తావీ దర్శనా దపతి "పేధుః' అనువార్రిమున దూ రాదిశబ్దసన్నిపితము లగునావ సథాది శబ్దములకును బంచమిా[(పయోగము సాధు వనుచు న్నాండు ఇట్లు నృత్యాదులలోనిభాషను సైతము పాణినీయ మనుకాసించి యున్నది ఉపతిన్థలే-ఉవతిస్థతి “సూ ఉపాన్మంతకరణే” వా ఉపాజ్చేవపూజాసంగ తకరణయోః' ఉపా ద్దేవపూజానంగతకరణయోరితి వ కృవ్యమ్‌ జేవపూజాయామ్‌ ఆదిత్యమంపతివ్థ తే చర్యదమన ముపతిస్థ తే శ్లో బవూనామప్యచిత్తానా, మేకో భవతి చిత్తవా౯ పళ్య వానరమై న్యేక్మ న్యదర్క ముపతివ్భతే | - * “దూరాచ్ళ ఫాచ్యం దన్యుభ్యో దూరాచ్చ కవీతాద్దురోః” అను నీరెండుపాదములు మనుస్థృతిలోం గనంబడ లేదు ఏస్మ్భృతినుండి భోపాంచెనో పరిళోధింపపలయును “కాలసమయవేలాసు తుమున్‌” చా “పథమాం తమి (పథనూంతేవ్వితి వ_కృవ్యమ్‌ 0 (పయోజనమ్‌ ఇహ మా భూత్‌ కాలేభుంక్తే త _ల్తేక్తి వక్తవ్యమ్‌ వై ంషాదివ్వితి


Chunk 15 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10509

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పాణినీయము
  • శ్రీ
  • లేదు
  • కాని
  • ములోని
  • అనునది
  • కావున
  • సాధు
  • లనేకములు
  • పయోగముల
  • గాని
  • మనము
  • అనుబంధపరామర్శము
  • మున్నగు
  • వ్యాకరణ
  • భిన్న
  • పతంజలి
  • బాణినీయ
  • పయోగము
  • మనుచున్నది
  • మహాభావ్యము
  • చానియోగే
  • యనుచున్నాండు
  • “జఘాన
  • త్వయా
  • వనియు
  • శాసకము
  • రనినారు
  • కిప్పు
  • సాధించిన

Extractive Summary:

“పరోవేే చ లోకవిజ్ఞా వాబ్మయముకొజకే పాణినీ యము రచింపంబడిన నట్టిది నంభవింపవచ్చును అది యజట్టిది శాదు “సర్వవేదపారిమదం హీదం ఇాస్త్రమ్‌* అని మహా భామ్యక_ర్త చెప్పినట్లు సకల వైదికవాజ్యాయమును -'స _ప్పద్వీ 'పా వసుమతీ (తయో లోకాః వాకోవాక్య మితిహానః పురా ఆం వై ద్యకమ్‌” అనుకీతి నాతడే పరిగణన మొనర్చి చూపిన లౌకిక వాబ్బాయమును ననుతానీంచినది ఈనాండు వైదిక వాజ్యాయమున = బాహ్ట్య్రాచాదులలో నొక్కశాఖ మైనను సనమ్ముగముగా లభింపకున్నది లౌక్షికవాబ్య్బియమున వై నను 'స్పప్తద్వీపా వసువుతీ" యని యతం డుదాహరించెను న _ప్తద్వీ పములలోని భావమమాట యటుండ స _పద్వీపములలోని యొక్క_ద్వీపము నైనను శ్రీశాన్తిగారు చూడలేదు తుద కొప్పటికిని సంస్కృతమునకు. ఈ మహాభావ్యమునం గావ్య(పస క్రియే లేకపోగా దీనినిబట్టియే ““కా వ్యేతిహోస పురాణాది సకల వాజ్శాయమున కును బాణినీయ మనుశాసకమే* యని నేను *పాణినీయనము. కావ్యభాహషిఅను నావ్యాసములో (పాణిీనీయపరికోధనములో] (ాయట వింతగా నున్నదని శ్రీ ఇ్యాన్రిగా రనినారు.


Chunk 16 — Paanineeyamu---Kaavya-Vaagmayamu_pages0151-0157.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 7026

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [187]

Key Terms:

  • శ్రీ
  • అనుబంధము
  • వీరు
  • లేదు
  • పాణినీయము
  • వ్యాకరణ
  • అట్లు
  • లన్నియు
  • గలవని
  • ముగా
  • వైని
  • అనుబంధపరామర్శము
  • బాణినీయ
  • లోకమేల
  • యున్నదో
  • శాస్త్రీగారి
  • నిరూ
  • పరికింతము
  • లగుటం
  • జేసి
  • పుణ్యము
  • నపశబ్ద
  • పయోగము
  • గారు
  • దానిని
  • నపశబ్దములు
  • విరివిగా
  • వ్యాకరణము
  • వ్యాక
  • నప్పుడు

Extractive Summary:

... ళ్లో। ఊవ్యుమేహాం ద్విర్వచ, నానునాసికవిశల్పనాత్‌ రూపొ ణృ్యశ్వామీభూతాని (4౨), భవ న్తీతి మనీమి.భిః॥ (నిద్ధాంతకాముది) ,గవాజ్‌ జ్‌ భయ్‌యాష్‌మ్‌ ..”ో అను శీతిని గవాక్ళజ్దాదులకు వ్రైయా కరణ(పతిభావి'కేమ స్ఫోరకములుగా సిద్ధించిన (౫౨౭ రూప ములవంటి)) పాణినీయసాధితరాూపములన్నియు వైదిక కరోస్లిప యోగిశిష్టవ్యవహారభామలో నున్నవని శ్రీ శాన్తిగా రంగీకరిం పక తిప్పదుగదా అట్లు స్వల్చ్పనుగు నీభామలోనే యీ రూపము లన్నియు. వ్యాశరణనూ(త మున కట్టియతిచారము తప్పనిచో.__.రామాయణాదుల నేయా ఛారముగాం జేనికొని రచింపంబడీనను.__బాణినీయము ““పువు తిత్తీయియిషివతి" వంటిరూపముల సాధించుట కభ్యంఠల మేమి గలదు?