Telugu Nathayogi Manavemana - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| మై వ. స యా ర ట్‌ నే క్‌ శ్‌ చునసుపది మే శ త్యాణపోపుి జే ల వ లం లి. పసన శ్రింద్రానిి ల ల చ. ఆనం _చుల్లేమౌలి జ్‌

నూధయోాగ్‌ వసవెమన ఈబార్ట. కొర్ల పాటీ శ్రీరామమూడీ ఎం.ఏ ,పిపాద డి.డి లిబ్‌ తెజగులౌఖు. ఈంట్ర బిశ్వతణావరిషత ఆల! విశాఖపట్టణము

(ప్రథమ ము(ద్రణ ః శృ (త్ర త్న " స్తాథ "వేయి (పకులా ప ర పాలు ఇెలరూ 50/- యు చమ్మా గని ల య రక్‌ లెక) ఈ

1. జ ఈ (గ్రంథ (సచుకణకు అ న్థోసహశార మందంకేసిన శ్రునుక్తి రువుల తిరుపతి "జేవస్థాననువారికి క్చతజ్డ శఆాభివందచనములు మొుదణ శి శర్వాణి (వింటర్‌, న (శ్రీనగర్‌ నిశాఖపట్టణము-]16

విషయసూచిక గ వేమన 1పసక్తి క్షే వం నేమున [ప్రభావము ల0 | వేవున కాలము త్తం త్త వేచున (ప్రశస్తి కం ఇ వేమన తత్త సము 96 ళ్‌ వేమన -నాధసపం[పడాయము కవ ఇ -చేనున చారితిళనై. పథ్యము కర్ర నవ "సీమున పాండిల్యము బైశ్మత్మ త మన వమకుటము 269 అమబకతిధము రం సంఖ్యాసూచిక శీ04 నంజేతిసూచిక శీ18

అ౦కితనుం

నవ చేమకూరచేంకట

కవిర చితవిజయవిలాసకావ్యచ మత్యా-

రవి శేమెర్ధనిరూపణ

వివర ఇచణగుణవిశిష్టవిద గన్యతికిన్‌ థికోదాత్తసుధాగం భీరో కి శిరీషకుసుమ పేశలక ళల స్య్వారోచిషమనుసంభవ సౌరోద్ధారసరసప్రసంగ సుకృతి కివ్‌-

ఆరణ్య శేషభాసుర

భారతరచనాపిబం ధవరి మేశ్వరవి

హ్ళైరితకవితాపీరన

మారాథనకాశ్వతక్రియాసారథికిన్‌ = ఛందోగానహినూంబు స్యందన చారుచతురో క్రి చందనచర్శా నందన సవృదయహృదయ స్పందన సాహిత్యవల్హభసభా వతికిన్‌ వా

లోకహితభగిరధలి

లాకార్యాచరణమండలకరగ్యావ్‌

ఖీ కనువులూరి గృహళో

కాకర వేంకట నివయచ్య పద్యసుకవికిన్‌

ను పర ర రచనను

స మ టక్‌ న

నమన మ య సరు వసన నప మర నన న అ చ పాన్‌

క అట

తి కృతిన్వకృతి

వేమన సచ్చరితిమును, వేయి వినూతనదృుక్పథమ్ములన్‌ గోమున పల్కిశీవు భళి! కోయిల కమ్మగ పొడినట్టుల న్నామని పూలకన్నియలు హోళి తౌారంగగ నాడినట్టు ని న్నేమని _పస్తుతింతు? సుకవీశ్వరపండితు డీవ యందునా! సూరులు మెచ్చ రీతి పరిశోధన వేమనపైన సాగెనీ హారవివారళ్ళుంగిశిఖరాగ౦ిము బోలి (హోస్తి 6 బొందెవి స్ఫారవిమర్శనాత్మకవిశంకటపాండితియందు. శారదా హీరమనో జ్ఞహారప్రిక టేద్ధవిపద్ధలసన్మణిక్రియన్‌

నీ కృతికన్యకన్‌ పియము నెయ్యము రెండును దందడింప నన్‌ స్వీకృతి సేయగోరితివి నీ వ్యాది విసృతి గాక తెల్పుమూ! నా కొక యర వ్రాగుణము నవ్వుల మాటలకైన నున్నదా? నాక, ముదమ్ము గబ్లి కృతినాయకయోగము నాకుపట్టగా గొప్పతనమ్ము కొందరికి కూడును పుట్టిన నాటి నుండి; ఆ గొప్పతనమ్ము పొందుదు రకుంరితదీవ శొమించి కొందరున్‌ గొప్పతనమ్ము పైబడును కొందరనెత్తి నయాచితమ్ముగన్‌ గొప్పశనమ్ము నన్‌ వలచె కూరిమి త్వత్క్బృతిసుందరాకృతిన్‌ నీ సము లెవ్వరంచు రమణియమనోహరకావ్యకన్యకన్‌

నా సతిగా నౌనర్చితివి నమిత నీ కృతి స్వీకరింతు కా

సీ! సిం నోలి రూపమున నెంతని ఇవ్వగలాడ నందుకే ఓ సఖ! అవరమ్ములగు నుతృలమాలల నీ కొనంగిదన్స్‌

తిరు తిలకము

డాక్ట్యరు కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తిగా రు వృష రీత్యా ఆచార్యులు, ప్రవృత్తి ర్‌త్యా సమాతకులు. ఒకవైవు భావకులు, ఇంకొకచైవు భావుకులు, శారయితీ) భానయితీ్రీస్రతిభావి శేమ సంపన్నులు. దృశ్యశ)న్య కావ్యర చనాసక్యసాచులు; శ్రవణ, మనస, నిదిధ్యాసతత్సరులు, సిరశ్నీరవిచేకపరమహంసలు, సాహిత్యమూల తత్వమును గంభీరముగా నాలోడనమొనరించుకొని విళ్లేమీంచి నివధంపగలిగిన. సమాతకులు, ఆలోచనామృులేము. నందించి సహృదయుల నోలలాడించు రససిద్ధులు.

ఇటీవల నేను చారు రచించిన * నాథయోగి మనవేమన”” అను గ్ర)ంథధముయొక్క- వా్రత్యపతిని జూచుట తటస్థంచినది. ఇది వీమర్శన గ౦ంథమయ్యును పరిశోధ నపద్ధతులకు ఒరవీడిరాయి వంటిది. విషయ మును. విశేషించి. చెప్పుట కనువుగా తొమ్మిది యధ్యాయము లీ గ్రంధమునందున్నవి. _ జాక్ట్యరు (శ్ర రామమూర్తిగారు చెప్పదలచు కొనిన ప్రధానాంశము “వేమన నాథకవి యని. దీనికి పూర్వ అధ్యాయ ములు భూమికగాను, ఉత్తర అధ్యాయమ లు తత్సత్యనిరూపణమ న్‌ కుపబలకముగా నున్నవి. వేమన లోశారాధ్యుడు;, తెలుగు తీవిని రుచి చూవించిన మహామనీపీ. హరయోగమును పుచారమునకు "జెచ్చిన యోగివ్రుంగవుడుం "వేమన వ్య కిత్యేము, కృతిత్యమును గుజించి తెలుగులో అ నేకగ)ంథములు 'వెలువడిసవి. వాని నస్నంటి సధ్యయన మొనర్చి, కూఆంకవముగా నర్థము జేసికొని, ఒర్‌ నిర్ణయ మునకు వచ్చి సత్యనిరూవణమునకు గడంగిన జిజ్ఞాసువు డాక్టరు శ్రీరామమూర్తి గారు.

పూర్వాపరముల నాలోచించి, ఉచితనిర్ద యమును గావించుట శాధారనులను చూవీంచి ఘంటాపథను నొనరించినారు * మన

ఇప

పూర్వకవుల పూర్వకవిస్తుతులను బట్టి, పూర్వకవితాచర్వణములను బట్టి, చరితాంశములను బట్టి, నాథసంప్రుదాయమును బట్టి మన 'నేమన శాలము పదునై దవశ తా్టి ఉత రార్థము ఆను నిీయము సోపపత్సిగముగా నున్నది ౮ పేమ్వన ప్రశస్పి 9 యందు లాకు రు శ్రీ, కామమూక్రి "రు ఏవిధపివయముల పయి వివారణ శావివీచి, ఇెరొంనిన ఫలి కాంశములు. హేతుబద్దములు. “*చేమన తత్త గమ నాధసంప్రిడాయమున కనుగుణమని నిహ్మ_ర్ష గాచెప్పీన పద్ధతి బాగున్నది. * వేమన - నాథసంపుదాయము "నందు గావించిన వివరణము పిశంసనీయము. 4 వేరున -చారితిక చె పథ్యము”నందు సంస్కృత గ )ంధములనేగాక, తమిళగ90ంథములలోని పిషయములును సక-ంంచి వివరించుట అనితరసాధ్యము. ఇందు చార్మి తికాంశము లనసేకము లుట్టంక్రింపబడినవి. ఈ ష్పేమున పాండీ త్యము ౩ అను అధ్యా యము యోగిమొక్క- పాంకిత్యపుకర్లకు నిదర్శనము. * వేమన మకుటము * అను చివరి యిధ్య్యాయము కొంగొత్త వివరణమును సూచించుచు నిజసిద్ధాంతనిరూపణమునకు దోడ్పడినది, ఇబ్లు పతి యభధ్యాయమం. నందు విశ్లేషణము మూడుపిధములుగా సాగినది షే. సమస్య లె పూర్వాపరసామగ్శివి వేచనము 1 నిష్క-ర్ష =

పరిశోధన శాధారము సక్యాన్వేషణమే. ఇందు పతపాతమున క్రిసుముంతియు దావు లేదు, విమర్శకుడు వకీలు వలె పతపాతము పెట్టవచ్చును... కొని పరిశోధకుడు న్యాయనిన్షేత వలె సత్యా న్వేపణమునకు పాొధాన్యమిచ్చును. _ డాక్టరు (శ్రీరామమూర్తి గారి దృష్టి నాథయోగి వలె మమతాహంకారరహితమై సమరసతను భూపెట్టుచున్నది ఏరి గ౦ంధము సారస్వతపియులకు, చరిత్రకారు లక్ష, పంటితులకు, విద్యార్థలకు ఉపయోగపడునని నా సంభావనము,

ఆ-అచార్య కర్ణ రాజజేవగికిరావు పెంందీఏ భాగము ఆంధ్రవిశ్యశళాపరిషత్‌. వాల్వేరు

ఖ్‌ క సహోక్తి ఇదొక నవారి శాసృష్టి. 'వేమన్నను నాధయోగిగా నవక రిస్తున్న ప్రిధమపరిశోధనగ 9ంథం, కవి పాఠకచిత్త పాత్రుడు, ఎలాబడితే అలాగే వ్యాఖ్యానించ వచ్చు, అంకే పారకుని చిత్తమే పాత్రగా కొలవబడుతున్నాడు. సౌనూన్యంగా ఇజే నేటి విమర్శసూత్రం. కవి శబ్దం చ్వారానే మనకు పరిచిశుడు. శబ్దం ప్రత్యతుం, కవి పరోత వ్యక్తి. శబ్దాన్ని అద్దంగా చేసుకొని పాఠకుడు మున్వాబయ్యే విమర్శ ఒకటి. విమర్శకుని మనస్సే అద్దంగా చేసుకొనే విమర్శ మరొకటి. మొదటిచానిలో నున ప్రతిబింబమే దృళ్యం మన సంసార, సిద్ధాంత, అభిరుచి, అభిప్రాయమయమైన మనశ్పే (పతిబింబిస్తుంది.. ఇది కవి-త్యం (కవిస్యభ'వం) కాదు. కవి స్వభావం విమళ్శకుని మనోదర్పణంలో ప్రతిబింటంచాలి. ఇజే. విమర్శ అది కాదు, “అది” ఆరోపితవిమర్శ. ఆరోవితవిమర్శలో కవీ, కవి శబ్దమూ క్రీడారంగంలో శాలిబంతి వంటివి. ఎవరి లత్య్యం కొలదీ వారు తంతూ వుంటారు. మాచే వారికి ఆట ఆశే. కాదనటానికి పీళ్లేదు నామాన్యంగా విమర్శలా ఇది ప్రారంభావస్థ. ఇందుశే వేమన్న హేతు. దిగా, కమ్యూనిస్టుగా, సంఘసంస్క_ ర్హగ్శా బౌగ్గునిగా? డైనునిగా అనేకరకాలుగా అవళారా లత్తటం అయా విమళ్శ్‌ల్లో చూస్తున్నాం. విమర్శక బుద్ధిపోమా శకానికి సరిపడని పద్యాలు అతనివి కావనీ అన్నాం. (మూ 78,7%్త, వుటలు), విమర్శ వకంస ద్యిప్రా బహుభా వదంతి అన్న మంత్ర భ్యేయాన్ని ఛీవించే మహాదర్శనం తప్ప, కవి అంతర్జ్యోతిస్సును బహ్‌ీ రతిం వేసేది తప్ప, వేమన్న భామలో “*గాజుటింటి కుక్కా కళవలంపడు రీతికి లత్యం శాదు. కారాదు. ఈ అరోపితవిమర్శపద్ధతుల సీ (గంథం సమిత్నీంచి ఖండించటం ద్రష్టవ్యం.

శ

1“ బుహ్మ జంపి విన్లుభాగంబులో గల్పి” (వు!25)- ఈ పద్యంలో హిందూ దేవ తావ్యతి రేకత కనిపిస్తున్నది కనుక, అచే స్వాత్మగుణమైన విమర్శకునకు చప్పున తోచే అర్థం. స్వాభిప్రాయమే. ౨. తిట్ట కొట్టినేని తిరిగి మాటాడక ఊరకున్హై చూడ నుర్విమి-ద?” అంశ, ఆయన విమర్శకు కోపం వచ్చినవాళ్ళు ఆయన్ను శాళ్ళతో కొట్టివుంటారు అనడం, కవి పితిమాటలో తానో, తన వ్య క్షిగతాను భఛవవెోా వుంటుందన్న అపదృష్ట్యా వచ్చిన విమర్శపద్ధతి. త. కవి ఇెప్పిన విషయం స్వానుభవంలోకై రాకపోతే. అది అర్థరహిత మను కోవటం; లేక తనకు వ్యతి రేకాభిపాొాయాలు ఇవిలే. ఆది అతని రచన కాదు పవ్నీప్తమనటం _ దీనికీ గ9ంథంలో '73,/4 వుటల్లోని విమర్శ చూడాలి. అది రసవిద్య్యావిషంయయం. మనకు తెలియనిది కనుక కాదనటంలో సామంజస్యమేమిటి! ఆధువిక మనస్తత, వగ ్యువేత్తేలు దీనిని గూర్చి వ్రాసిన విమయం అనంతంగా వుండగా శాదనట మెలాగా! రసమంశేు శివవీర్యం,. పాదరసం. ఇే యోగంలో శుక్ర బిందువు సూర్యనాడి. చాహ్యరససిద్ధి ప్రిథమదశ, ఆంతరరససిద్ధి చరమదశ, బు గ్య్వేదసోమరసబి జే, కాని యోగులు బయటి బంగారంతో ఆగిపోతే వట్టి రసవి ద్యాసిద్ధులు, ఆ బంగారం తంత్రబ "ద్ధప్రకారం ఛభూన్యపదార్థ మే. బంగారం వేడానుపసారంగా వసువు. లోపల త్రవ్వి తీ స్తే రాజయోగం. పతి మతంలోనూ ఈ పాొొథమికచరమద శ్‌ వస్థలున్నాయి. అసలు అధునికమనస్తత తుం ఈ గుప్తరస విద్యాజన్య మేనన్న వాదమూ న్పుచ్నదిి,

ఈ గంంథక ర్న వ్రాసిన ఇతరగ్ర9ంధాలం చూచుకుంటూ ఇక్క-డకు వస్వే, ఈ పిమర్శ పరిశోధనం తప్ప స్వాఖిప్రాయపుకటనం శాదని స్పష్టపడుతుంది. వ విషయం ఇెప్పినా “"నిబ్బరవుగుండెతో, అబూ యుటూ వొరగకుండా, కవ్యభిపాయాన్నే సాధ్యమైనంత వరకూ విశదీకరించారు. ఏరి పరిశోధనాఫలితంగా వేమన నాధ. "యోగిగా బహిర్షతుడె "చున్నాడు,

పరిశో ధకునకు కవిశబ్దం ప్రినూణం తప్ప, స్వాభిరుచు లూ స్వీయాభిప్రాయాలూ కావు. కారాదు. ఇడి ఈ (గైంధవిక్‌పత

వి కనుకనే పిథమాధ్యాయంలో ఈ గచంథమన్నది- కవి నర్థం చేసు కోవటానికి పిధానంగా చారిత్రిక సొమాజి కాలంకారి కాదిదృమ్లు లుండాలని; ఇవీ కవి నిర్జిష్లాన్ధాలకు పిరేచే సాధనాలు స్వాభీష్ట నిరూగూలనానికి సాధనాలు. ఇది ఈ గం్రంథం కట్టకొన్న వునాది నేపథ్యం.

(పథమాథ్యాయంలో -చేమన శాలనిర్ధ యం గూర్చిన ప్రొచీనాభి ప్రాయాలు ష్రిశీలిస్తూ, ద్వితీయాథ్యాయంలో వేమన సృభావాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ, తృతీయాథ్యాయంలో వేమన శాలసిర్ధ్యయం చేయబడు తున్నది. డానికి సాధనంగా కొఅపి గోపళాజు (1500) నుండి నిమ్మల లక్ష్మణకవి (1690) చాశా మధ్యలో వున్న మరొక ఐదుగురు కవులను ఇలుఫవుకొని, వారు చేసిన ప్రశంనాప్రసక్సుల పరోమోపరోత్న మార్జాల ద్యారా వేమన కాలం !$వ శకం ఉత రార్టమవి స్పష్షరొ చేయబడ్డది. ఈ కాలనిర్ణయం వట్టి చరిత) వోసం కాదు రాబోయి చార్మితక నై పథ్యంతో ప్రత్యయంగా సంబంధస్తూ ఈ గ్రంధప్రుధాన సిద్దాంతమైన. "వేమన నాధతిత్వాన్ని ధుపీకరిస్తున్నది.. కనుక ఈ విమర్శలో ఇారితింక తా &్వికద్య ఫ్రీనమన్వ్యయం సిద్ధమ్వున్నది. ఆలంకొంక లేక సాహాత్య ిమర్శకీ గంంధమంతా సాత్యుమే. పిధానుంగా _ వేమన పద్య మెదన్న దాన్ని స్థిరీకరించటానికి- పద, పార, వివ్యాపవై ఖరి, అలం కారాలు ఇత్యాద్‌ రూపశ్రైలి నిర్గీతమె తే పద్యార్థ3 సుగమం. కాగా కవిత త్వం సమ్యుగా విర్భూతి పొందుతుంది. ఇందుశే వీరు ఆట వెలదులనే, సరళగమనం గల వాటినే వేమన్నవిగా సాపించి, ఇతరఛంచాలు వ్యకగమనం కల వాటిని కావంటూ ఒక్ష హేమ నేర్పాటు చేసుకున్నారు. “వేమన భావ(పభావం తాళ్లపాక “పెదతిరుమలన్న్ర హారిభట్టు, నోవరాజుల మిద వున్నట్లు మావీన సాత్యుధారాలం (గ్రంథకర్త సునిశితపిమర్శశ క్రి కి పతాకలు.

వేమన (పశ స్తి అన్న అధ్యాయంలో ఇవ్వబడ్డ నాథసిద్ధాంత స్మూతేదశశం జాగ చాలోచనావగాహనలకు సారభూతంగా వుంది. ఈ దృష్టితో 'వేనున పద్యాల కర్ధ మేమిటి 1 = ఈ విచారణాఫలం

న

వేమనది నాథసిద్ధాంతంగా ఈ (గంధం చేసిన నిష్క-ర్ష.. దీనికి పూర్వ మతఖండనం, సమత స్థాపనమన్న "రెండం-చుల క త్నియుద్ల మే మూర్త్వం- కనుక అజే పద్ధతి ఇందులోనూ వుంది. ణి ల ॥ "వేవున తత్త్యనిస్థారణ చేస్తూ నూర్చికకవితో దాహరణలుగా విరు కొన్ని పచ్య్యాలకు చేసిన అస్థవిచారణ రమ్యంగా వుంది.

• సున్నమనగ మహిని” (వు 85) - ఇందునోని సున్నమంకేు కొందరు శరాన్యమన్నారు. ఇది శబ్దస్వరూపవిచారణ ద్యారా స్పష్ట్రపడదని తద్విచారణ. చేసిన తీకుు, సున్న మంళే. సుఢే అన్న అర్షనమూ సువీచారితరవముణీయాంనాలు. ఈ (పతీకాధోరణి వేదంలో వా ఘృతమూ, ఊజేడా ఇలాంటి వాటిని వేదం పరవ (తీకలుగా వాడింది. కనుక ఈ మార్గం మూర్తి ఎక తాచివ్నామనడంలో వి, పతిప త్తి లేదు. ఆలా సున్నంతో ఉక్కును శు చేయటమన్న పద్యార్ష వివరణం కూడా వేమన యోగమార్డ్మపతీకగే నిర్ధారించారు. న్‌

వేమన వముతరపాతసవమాజవాది అన్న వాడాన్ని పరాస్తం చేసే (ప్రయత్నం 101వ ఫుటనుండి కనివిస్తుంది. “(పజ యొనర్చు ” పద్య వ్యాఖ్యానం సమిా-చీనమే. దానికి భూమికగా (పాచీనరాజధర శ్రము"ది- కాజు (పజ శాత నై. _పజలు రాజునకు శరీరమన్న అధ్యాతి క భూమిక మోద | _పాచచీనరాజసీతి గంథా లుద్భవించాయని ఇవాలామంది పండితు లన్నారు, అజే వుటలో మరభటశిబ్దాల వివరణ ముస్నటి. ముఠాలు కట్టుకొని, పీఠాలు 'వేసుకొని పజలను వంచిస్తున్న ఆచార్య బువులను నిరసిస్తూ వేమన్న ఘటాంతరళివజ్యోతిర్చ రృనం చేయమంటున్నాడు “ అష్టమదములందు హరము పాయగ లేక % (వు 109) అన్న పద్య వివవణ పరిశోధనకు పరాకాష్ట. పారాంతరః చారణపూర్వకంగా చేసిన విమర్శన కనుక. _ఏరశక్రి అంకు యోగశ క్తి కూడా "యోగి శక్సి మదమోళనం చేయకపోతే. పీటిపోతుంది. ఈ అషస్టమడాలు లోపలివి. వాటిని వాొళించక వైటివాటిని పట్టుకొని (పేలాడటం అవివేకం. ఇది చాహ్గచారనిరసన, * నీవు నన్నెయంగ ౫ (వు 2). ఇకాడ యోగి, శివశబ్దనిర్వచనాలు (గ్రంథకర్న ఇెప్పినవి సమో చీన మే

ఇష తడ్వినరణమిపీ : అంతర్జ్యోతిర్షర్శనం చేసి యోగియై,. ఇతరులనూ తత్పదార్థవి కారాలుగా చేసి శివువ"శాడని కాత్పర్యం. తనలో భూచినజే ఇతర్మతా వుందన్న దర్శనమే యోగభ్యేయం, సర్వనుూా శినమయ మేనని వేమన ఉహ్హాటన. ఇచే భావం “* అత్మచేహమందు నతిసూత్ముముగం జేసి ” అన్న పద్యనుూ భంగ్యంత రేణ "చెబుతున్నది" చివరి అధ్యాయం ఛాలా (పభధానమైనది. ఆది వేమన్న పద్యాలకు కల మకుటవిషయం చర్చించింది. ఈ మకుటాని కనేకు లనేకార్జాలు ఇప్పారు (మూ వు 870 నం! నిర్ణ యం విశ్వదు డంళే శివుడని. పర్మబహ్ముము శివుడని వేమన దర్శనంగా స్థిరీకరించారు. శివదర్శనపరమాగ్థమైన పద్యాల వల్ల వేమన మకుటానికి నాధసర్మప దాయానుగుణంగా నే అర్థం ఇవ్పాలని వీరబంధాన్ని వర్పరుచుకొన్నారు. విశ్వదాభిరామ శబ్దానికి అళా్ధరామశేబ్దంలాగా శివారాము దేనని వీ అభ్మిప్రాయు, అది సాధనదశకు అన్వయిస్తుందనుకుంటాను. (దూ. వు 289-988 వ్యక్తిగా శరీరంలో వున్న వేమన వకడు, శరీరియెన విశ్వదు డొకడు. వీరిద్దరి సంయోగం - సమ్మేళనం అభిరామం కనుక్‌ - కష్టసాధ్యం కాడు కనక-అది సాధించినవాడు అభిరాముడు =- ఇలా థగ్రపరంపరగా అర్భివలయాలు అనురణన వ్యంగ్యార్థాలై భాసించడం సహృదయాలోకం ఒక ఉత్తమపరిశోధన్యగంధం (వాసన ఆచార్య కొర్లపాటివారు ఆంధ్రులకు అభినందనీయులు, ఆచార్య తుమ్మపూడి కో శేశ్వరరావు ఆంధ భారతి శ్రీ ్రప్షచేవరాయ విశ్శ్వవిద్యాలయం అనంతపురం

అభిరావముం

వేమనకూ విశ్వడాభిళామునికీ ఉన్న అనుబంధం వ్య కృమెలేగాని అందలి ఆంతర్యం అవగతం శాదు, ఆ విశ్వరూపాన్ని ఛాయా (గ్రాహకంగా (పకటించడానికి వేసిన ఫర్మ్మిశమం, అహిర్య కోర్లపాటివారి (పస్తుత్మ్యపచురణం. ఇందలి (పత్మిపకరణమూా -- పూర్వపూద్వం ఉత్త రో త్ర రానికి-అనువృత్సిగా సాగుతూ, వారి మాలిక ఆాత్పిళ్యాన్ని విలక్షణంగా అభివ్య క్రీకరిస్తుంది. తర్మ-సహ్మగధనానికి ఈ వరశే వారు (పసిద్ధులు, ఆది సర్వసహ మైన విచతణం.

సుమారు పంచశ తాబ్బపాచుర్యం గల 'వేమనకు, (పస్తుతం జరుగుతున్న సాం్మపతిక సమిత్ష (పశంసారర్ధం. “వాజే వాబే జాయతే త త్త్వవాదః? అన్నది అనుభవజ్ఞృవచనం. ఈ వాదరీతికి (శ్రీకారం (శ్రీ, రాళ్ల పల్లి వాగిది. అతికధంగా వెలసిన తత్పూర్వశోధనకు శర్మ గారి “వేవుని అన్వీపికపరివ్మ రణం. ఆ తరా్యైత, ఆమూ- లక్‌ వివృతులతో, అనే వ. తవ్యాఖ్యలతో వెలువడ్డ వ్యాసేషమస్టి అనంతం శ్రీ కొర్షపాటి వారు నియతధ్యేయంతో, నిశితచర్చలతో సమ కూర్చిన | పస్తుతపరిశోధనం సార్ధకసమా లోకనం.

తొలి *%వస క్షి” నుండి తుది *మకుటంి? దాశా, నవధఛా విభక్త మైన ఈ విమర్శలో - వేమన నాథసర్మ్మపడాయానుసారి - అన్న అంతర్నిహిత సిద్ధాంతం అనుస్య్యూతంగా, స్మకమంగా వివథ్నీతమాతూ, అంతంలో బహిరుగ్టఖంగా సాయోత్క_రిస్తుంది. భూతపూర్వబం కన తంతువును, తంతున్యాయానుసారిగా (వబలపటంగా వారు (పదర్శించిన తీరు వినుతిప్నాతం. వీమర్శ లోతుపాతులు తెలిసినవారికి వారి _సయూస వ్యక్తమౌతుంది.

“కావి గోపరాజ్య ప్రభృతి పూర్వకవులు అనుసరించింది వేమన్నను; _నాధయోగులను మన్నించే "'శివకవులు స్తుతించింది 'వేమన్నను; శ్రీవైష్ణవ [(వభావంతో = వనాటిదో ఆయినా - నాధ సం్మ్మపచాయం లెలుగునాట తెరమలుగున ఆారాడుతున్న కాలంలో

జా (ఆంటే పమ నేనవళ తౌస్టి ఉత్తరార్థంలో) చానికి కరద్‌పిస పటినవాడు శివయోగి వేమన్న, వేదవేద్యుని దర్శింపజేసే వేమన అహేడితుడు అనుఖోవడం మన అనభిజ్ఞతకు నిదర్శనం; స్వయంతీస్ణుడై. వనరులను తరింపజేసే వేమన్న వచించిక ఆటవెలది మకుటంలోని నాధ వేదాంచాన్థం (ముఖ్యంగా లోక్షిక్ర్య అలౌక్రికవిశ్వాలను వకేళ్యపాయంగా నినైశించే విశ్వదాభి రామసమాపులోని 4 విశ్వ తి శబ్దం) సువిదితం శానవాలి” ఇవ శ్రీ కొర్లపాటి. వారి సిద్ధాంత సారాంశం. తన (పతిసరి చేద మూ తర్వాతి దానికి భూమిక శావాలన్నది వారి సంక్‌ లుం: పరనసమయంలో సహృదయులు దీనిని సంభావించడం న వేరున (క్రీ, ఈ. 800 (ప్రాంతం లోని కవి అని శ్రీ శేకుమళ్ల వారి వితవావం. పదిహేడరశతాబ్దివాడని (శ్రీ రాళ్ల పల్లి అభిమతం ఈ మథ్య కాలంలో నేమన్నను నిలిపిన పరిశోధకులు ఎందరో |! అశళ్లు, వేమన మకుటాని॥ విఠథార్థగతిస్భురణల వ్‌న్యాసం జఎగింది. 16, 19 వళ్ళ ,కితం అనుకుంటాను, అశాశవాణి మవరాసుకేంద రసమయ , పసంగంలో, “అభిరామి శస్దాన్నికున్న శివార్ధాన్ని స్టరిస్తూ, “విశ్యదళ్చ అసౌ అఖభిరా ముశ్చ, విశ్వదానీం అభికామః పశ్యదా -అభిరామః “స్పుక్ల్‌ నుపాసమాపుగాా” ఇలా వవో కొంత కొజతగానే నేళూ విశదీకరించ డానికి యత్నించాను. వేమన కాల మపటావక వస క్తి ని మ్మాత్రచ్సే శారు, ఆతమ పరిక్రించిన పామర యూప సమస్యలనీ పరిపరివిధాలుగా వింగడించాను పెద్దలు, భాతిక, మూశసిక సమస్యల పర్యాలోకనంలో కొదవ లేదు కొని, అలిికసమవ్యల (తత్త్య) పరిష్కారం అసంతృపి కరంగానే ఉండేది. (శ్రీ కొన్తపా!కి చార (పస్తుతనాథవం్యపదాయ వివేచనం, అటు వేమన తా క్త్యికద్భృషికి మ్యాత మే కాక, ఇటు ఆనాటి శె వగతులహా వెబగు నివ్వగల విఎవెన విమయ'గథనం, శవంతో జౌక్తం అవిశాభౌవంగా సమ్మిళితం శావడం, ఎన్నో వివాదాలకు జారి తీసింది. ఉదాహకణ* = చూడండి 190 = 127 వుటల్లోని (బవ్మా, విష్ణు, రు ద్రసంహరణ్మ పశంస. (శ్రీ*లి తానహ్మసనామంలో 00, 102 108 నామాలూ గబ కొ(గంథివి భేదినీ విమ్ణ.గంథివిభేదినీ

2

రు[ద(గంథివిభీదిని ) అవే, ఏటికి భాస్కరరాయల భావ్యముంది. టబహ్మ్మగంథిని భేదించడం అంజు సృష్టిని (జనాాకుల్ని) నశింప జేయడం అలాగే విష్ణు(గంథి జీవద్దశకు, ర్ముద్యగంథి యాదులకు సంకేతం ఇది పిండి ఆర్థం న్యూతమే. ఈ (గంథులు భేదించి జీవి చిదానండావస్థ్రితి శారకురాలు పెతుందసి సమయాఇారతత్పరుల సామంజస్యం, శాలబేశవర్త్ననూనాదులకు అనుగుణంగా బహుభావ నివేష్టనం పొందిన నాధసంపడాయం ఒక వెపూః కాళరపత్యభిజ్ఞా దర్శనం మరో వి పూ, (పాచీనసంస్క్పృతకవుల శివ యోణాళినివేశానికి టేరశాలు.. అయినట్టు ఊహ్యం,. జగడాత్భలు ఇఆండూ పఏీటిలో సత్యమే. జగన్య్యాయావాదాసిక్షి అదై ్యతం (పాధమ్యుం ఇచ్చింది. బక రకంగా శివ, జీవుల సమైకనం సాధనదిశలో టైం, సెద్ధిస్థితిలో అ-దె్యతం (వుట 180) అనుకోవడం ఎంతో సవాజం. ద్‌న్నే వురి కొంత నెమ్మదిగా నిదానిస్పే, వ్యకి (పారంభదశలో దై్యాతంగా, పరిణామదశలో విశిష్టాద్వెతంగా, పరిపక్యదశలో అ_డై్యైతంగా జీవాత్మ పరమాత శల ప్రత్నష్థితి పరిభాసించేటట్లు కనబడుతుంది

తన నై వావస్థను ఎందుకు వేమన్న వాచ్యం వేయడం లేదన్న విచికిత్సకు అవకాశం కలుగుతుంది. ఆలా బదూడబోతే, ఆవలు వ కవి స్వకీయస్థితిగతులు వాచ్యం వేశాడు? అథవా వేసినా పండిత జాతీయుల అకాండతాండవాచేపాలకు ఎందరు అగి నిలబడగ౯ క? అస్తు

నాటి శ్రీ, రాళ్ళపల్లి వారిది హితమితమనోజ్ఞరచనం;. నేటి కొర్లపాటి వారిది మతిహిత-అభిరామపసినచనం, వారి సత్యశోధనకు దీయోదత్షతలకు అభినందనాలు.

ఆచార్య "బేవళ్ళ చిన్నికృష్ణయ్య "తెలుగువిభాగము శాజభాని కళాశాల మడ్యాసు

రుతజతలు ఈ ఇ

కదిరి మృరము ఫురావ స్తుప్రమాణమనును, తాళ్ళపాక అన్నమా చార్యుల సంస్కృతసంకీ గ్ర నమును_ అందిచ్చిన మితుంలు శ్రీ) అబ్బూరి గోపాలకృష్ణగారికి; కన్న డళాసనపిమాణమనును, నపనాధ చరిత)సిద్ధాంతగ )౦థధము వాతపితిని, మ క్స్యేంద), నోరతనాథుల చితిములను ఇచ్చిన మితు్ర)లు డాక్టర్‌ కె ఓబి రెడ్డిగారికి శాలి నడకను తిరుమల కొండమిదికి తీర్థయాత్ర శావీంచి, శాంచిన విరుముల మకరము గుటించి లెలిపిన అంలేనాసిని, సహవుతు రాలు డాక్టర్‌ 3 మలయవాసిసికి, మదరాసు పా్రాచ్యలిఖతవు స్తక భాండా గారములోని తోభ్య చరిత్రము ఇాగితవుపితినుండి ఆట వెలదిపద్యములు వాయించి పంపీన అచావ్య "జీవళ్ళ చిన్నికృష్ణయ్యగారికి, తిరు తిలకము తీర్చిదిద్దిన ఆచార్య కర్మ రాజ శేవగికిరావుగారికి, సహో కిని సంతరించిన ఆచార్య తుమ్మపూడి వోశుశ్వరరావుగారికి, అభిరామం కావించిన అచార్య 'జేవళ్ళ చిన్నికృష్ణయ్యగారికీ? ముఖపత్రమును చూపినట్లు ముచ్చటగ రూపొందించిన చిరంజీవి రానుచంద్‌ కు---

సవరణ

250వ వుటలో 21వ పంక్తి “ళాంభవీవిద్యా గుప్తా కులవధూ రివ అని ; 258వ వుటలో 1ఉన పం క్తి “ళ్లోకమునందు గుప్తశబ్దము కలదు.” అని ; 16వ పంక్షి “గు ప్తవిద్య వవో వేమనపద్యమునందు లేదు” అని , 298వ వుటలో 5వ పం క్షి “నివే+వవ 1. ఆరామ అని 6వ వంక్తి గవిశ్య చే ౪ఫవ+ ఆభిరామః” అని సవర౦చుకొనవలయును,

వేనున |పసక్షి

వానే

భయదడడడనడడడడడుద2డడడడడడడడడడ నడవడానికి. “ విశ్వడాభిరామ వినుర వేము ” అను మకుటముతో అందటికిని 'జెలిసిన కవి చేవుున అంతేశాదు. అందటును తలకు ఒక విధముగ తలంచు కవి కూడ వేమినయే. వేమన అద్వ్వైతి అని ఒకరు, వీర కైవుడు అని మలౌకరు. మొదట డైనుడు. తర్వాత చార్వాకుడు అని ఇంకొకరు. కందుకూరి ఏశేశలింగముగారి వంటి సంఖుసంస్కర్హ అని చేజొళకరు. కారల్‌నూర్క్‌ృ్భా వంటి అర్థికళాస్రువేత్త అని శొండొకరుం రామకృష్ణపరమహంస పూర్వకవిరూపమే అని ఒక్కరు. బాద్ధనాగాష్టనాచార్యుల బడద్ధపతిబింబ మే అని ఒశాొనొకరు వేమన మహాకవి అసి కొంధజు, మహా+-అకవి అని మజి కొందటు. _పజాకవి అని ఒకరు, విశ్వకవి అని మజణొకరు, లోకకవి అని ఇంకొకరు, వ్యాపారుల కవి అని వేలొకరు, వ్యవసాయదారుల కవి అని కొండోకలరుం ఉన్లేఖాలం కారమునకు "వేమన ఉజ్జ్వలమైన ఉదాహరణను! ఒక కవిని సరిగా అర్థము చేసికొనుటకు = ఇఛార్మితికదృష్టిః గామాజికదృస్టి? అలం కారికదృష్టి? ఆధునికదృష్ట్రీ? ఆతి చ్టోదుప్పీ కావలయును. ఇందు చర్మితపరమైన ఛార్మి తికదృష్టి, సమాజసకమైన లామాజికదృష్టి ఒక జంటం అలం శార శాస్త్రుపర మైన ఆలంకారికదృస్ట్వి వాశ్చాత్యవిమర్శపర మైన అధునికదృష్టి మటొక జంట. తిత్తి శక్ర పరమైన ఆ త్వికదృష్టి ఒకటి. చర్శితగతికి సనూజెస్థితికి అవీనా భావము కలదుం అలంకార శాస్త్రృసరణికి పాళ్చాత్యవ్‌మర్శపద్ధతికి

ర వేమక అన్న్యోన్యభావము కలదు. అన్నిటికి, త_త్త్యశాస్రుమునకు అను బంధము కలదు. కనుక వేమనను సకఠిగా అర్థము చేసికొనుటకు పుథమతః చార తికదృష్టి కావలయును. అందుకు వేమన చార్మితైక వై పథ్యము తెలియవలయును, కవి కాలము ెలిసినంగాని, కవి చార్మితికనై. పథ్యము "తెలియదు. కవుల కాలములు కెలియుటకు రెండు సాధనములు కలవు. 1 బహీ స్సాత్యుము, ల్సె అంతస్సాత్యుము. అంతస్సాత్యము కంశుబహిస్సాత్య ము బలీయను బహిరంత స్యాత్యుముల పర స్పరో+ీపబలకత పరమ పమాణముం కవుల అవతారికలలోని, ఆ శ్వాసాద్యంత పద్య గద్యముల లోని చరి(తాంశ ములు బహిస్సాత్యుము. కవిత్యముమొక్క- స్వభావము, (ప్రభావము అంతస్సాత్యుము. ఇతరకవుల పూర్వకవిస్తుతులు, లాతుణికుల లజ (పదర్శనములు సంకలన॥ 9ంధక రృల సంధానములు బహిస్సాత్యు మే. వేమన పద్యనులకు అవతారిశాదులు "లేవు. లాతణిశాదులు ఉచావా రింపలేదు.. వేనున పద్యములకు స్యభానము, ప్రూభానము కలదు. అంతేశాదు. ఇతరకవుల పూర్వక విస్తుతులందు "వేమన (పసక్షి కలదు, అది వంగూరి సుచ్చారావుగారు అందిచ్చిన సమాభాం మే* , శాని, ఆ వేనున, మన వేమన - అనగా - ౫ విశ్వదాభిరాను వినుర వేను” అను మకుటములోని వేమన కాడని బండారు తమ స్రయగారి అభి ప్రాయము* , అగునని చాగంటి శేషయ్య? నిడుదనోలు వేంకటరావు గార్ల అభిప్రాయము, కాడనుటకు ఖండనము కలదుగాని, అగుననుటక్రు ముండనము లేదు. సరికజా, శాడను అభిప్రాయనునకు సవిమర్శకము కాని అనుసరణములు కలవు, కనుక అగునోో కాడో, అరసిచూడ వలయును, 1, “వినుతు లొనర్తు నాంధిసుకవిప్రభు నన్నయభట్టు దికాయ

జ్వురు శివదేవు భాస్కరుని జక్కన నాచనశోము సర్వదే

వుని ధవచూరు వేము నలపోతన( బిల్దలమణ్జి వీరభ

ద్రుని శరభాంకు వీరకవి ధూర్జటి, గేతన భట్టబాంబనిన్‌ .”

యవవసక్తి క్రి అను ఎడపాటి ఎజ్జన మ శైలచర్మితమందలి పూర్వకవిస్తుతిలోని “వేముడు”,. నున వేమన శకాడనుటక్రు బండారు కము స్రయగారు తెలిపిన శారణమిదిే : “అందు బేర్కొన(బడిన సర్వదేవభవదూరుల వలె శివకవిగం గొని నన్నయతిక్క-నాదుల వలె. ఐబండితకవిగ(గాని సంస్కృతమానశ సంభవు(డయిన యెజ్ఞాప్రెగ్గడ మన వేమనను గ ణించియండడుకదా'ొ ఇది ఊవా మ్యాతమే. అంతేకాదు. సర్వ 'బేవుడు. శివకవు అగున్నో శాడో గాని, అతని కృతి ఆదిపురాణము వైన్మగంథము విరాటపర్వము కూడ పంపభాశతము వఠె చైనపరము శొవచ్చును కైనగ్రంధమును. రచించిన సర్వ 'చేవుని స్తుతించిన ఎతపాటి ఎజ్జన, మన వేమనను స్తుతించుట విపరీతము శాదు. వేమన నన్నయ తిక్కనాదుల వలె పండితకవి కాకపోయినను. శేనలము అపండితకవి కాడు, ఉపరి ఎడపాటి ఎజ్జన సంస్క్ట్భృతమానససంభవుడు 'శాడు. మన వేమనమానససంఇఖవుడు, అది ముందు వివరింతును కనుక ఎడపాటి ఎజ్జిన పూఠ్వకవిస్తుతిలో మన వేమనను గణించియుండవచ్చును. 2. “వ్యాసవాల్మీకుల వర్ణించి యా కాళి చాసుల నెమ్మది౯ దఠఆచి నన్న వకఠుస తిక్కనమంతవర్యులం గొనియాడి భీమవేమానంతవిరుదకపుల బతబాఠ్య పెద్దన్నవాణ యా జినదేవ సత్కపీం్యదుఅనెల్ల సన్నుతిలచి నే నేక్చువిధమున సీ యంకితంబుగా చిప్పెది శతకంబు చిత్తగింపు పరమపావనచారిత) ఫాఅనేత విషమకిళ())శరభంగ వృషతుళంగ యోగిహృత్సంగ దాలచం్యదోత్తమాంగ ఆంబికార్థాంగ కంచియేకామిలింగ”

ర్త వేమన అను నిమ్మల లక్ష్మ కవి కంచియే క్యమలింగశతకవుదలి పూచ్వా కవిస్తుతిలోని “* చేమ గన, మన 'వేవున కాడనుటకు తమ్మయ గామ ఇశెలివిన శారణమిది వ"

“*వకామిలింగళతకకర్త పేర్కొనిన వేము-డు వేములవాడ భీమకవి, అనంతామాత్యుడు మున్నగు బిరుదు (ఉద్దండ) కవులరోః జేరినవా(తని యా పద్యము వలన వ్యక్త మగుమున్నది ఆతండు మన వేమనయే యని యెట్లు తలఃపనగును ? సామాన్యకవి కశనయినను వేమనను గబింపని మన పూర్వుకవు లాతని కుద్దండకవిగా బరిగణించి యుందురనుట కలలోని వార్త.”

ఇది * భీముచేమాసంతబిరుదకవులు * అను పం క్షిలోని ఏకుద కన్చలు అనగా ఉద్దండకవుల అని గ్రహించుట వలని [పచూదము. “వచియింతు.. వేములవాడ భీమన భంగి నుద్దండలీల నొక్కొ బూటు *” అను (శ్రీనాధుని శాశీఖటండమ లోని ప్రశంస వలన వేరుల వాడ భీమకవి కాపానుగుహూదతుడు అను జనళుుతి వలన, భీమకపి ఉద్దండళవి అగును బికుదుకవి అరగా అట్రి ఉద్దండకవి అంయీ అర్ధమైనచో, 'వేఎ లవాడ భీమకవి తర్వాత, వేమన కంచ ముంది, అనం తామాళ్యుడు అట్టి ఉద్దండకవి శ-వలయును శాని అనంతానూత్యుని భోజుర'జీయమునందు ఉద్దండలీల చేమ అనంతా మౌాళ్యుడు ఉావానుగిహదతుడు అను జన్మళుతి కూడ లేవా వేములవాడ భీమకవిక్రి, అసంతానూత్యు కి పోలిక లేదు, వారిద్దతికీని వేమనకును పోలిక లేదు. అయినను ముగ్గురును బిరుదుకివులు అని నీమ్మల లత శ్రగెకవి అభిప్రాయము కావచ్చు ఒక్‌ విధమ.గ వేములవాడ భీమకవి బిరుదుకవి. మజటొకవిధముగ అనంకానూత్వ్య్యుడు పఏీపదుకవి. వేజొక విధముగ వేమన బిరుదుకవి, ముగ్గురును బిరుదు కవులే, విరుదుకవి అనశా మేటికవి అని మాత్రమే అర్థ ము, అధునిక విమర్శకులు కొందటి దృష్టిలో వేమన కవియే శాడు మజి కొందటే దృస్టిలో మహాోశవి అట్లు పూర్వకవులు కొందజి దృష్టిలో పూజు

యవససక్రి ర్‌ సీయుడు కాశపోయినను, మటి కొందఆి దృష్టిలో మాననీయుడు కావచ్చును, అంతేశాదు. పూర్వకవుల పూర్వకవనిస్తుతులలోని వేమన మన వేమన కాడనుచు, పూర్వకవులు వమన వేమనను సామాన్యకవిగ వైన గణింపలేదనుట అన్యోన్యా[శయదోనమునకు ఆప్పదమగును. కంచి యేకా్యమలింగశతకమును రచించిన నిమ్మల లత్క స్త్రగికవి మన "వేమనను చిరుదుకవిగ పరిగణింపవచ్చును, 8. “భక్తి మై రేణుకపుమథోత్తము నుఠించి మాయదేవాహ్వయ నుహిమ పొగడి చెలగి యధావాక్యముల నన్నమయగారి భజియించి (మొక్కి డి పాలకురికి సోమన్నగారి బిస్తుతి చేసి ప్రియమంది శివదేవముఖనవకవుల నెంచి గణపతిదేపుని ఘనత సన్నుతిచేసి వేమన గీర్హించి విమలమతిని వ్యాసవాల్మీకి కాళిదాసాదిఘనుల నన్నపొర్యునిం దిక్కనయజ్వ నెట్ట పగడ ధూర్జటి. వోతన ఖీమకవిని( జెలంగి శ్రీనాథముఅకవిి శేణి. దలంచి” అను పింగళి ఎల్ల నార్యుని తోభ్యచరితుమందలి పూర్వకవి స్తు తిలోని * వేమన” కూడ మన వేమన కాడనుటకు తమ్ముయ్యగారు "తెలివీన కారణమిది వీ “ఎల్లనార్యుని సీసపద్యములో మొదటినాలుగు పాదములలోను బేర్కొానం బడినవారు కేవలకవులు గారు. వారు వీరశై వమతావార్యులు, మతోద్ధారకులు, మహాశివభక్తులునై యున్నారు. వారిలో రేవణకుడు వీరశై వముతాచార్యుండు మాయదేవు(డు, యథావాక్కుల అన్నమయ్య పౌలకురికి సోమనాథండు, శివదేవయ్య, (కొలని) గణపతిదేవు(డు (శివయోగసారకృతికర )కర్టాటాంధి) భాషలలో గృతులు వెలయించిన

6 వేమన వీశ్రశవకవులు, కొవున వారితో, దేర్కొన! ఐడిన వేమన గూడ వారివలెనే యొక వీరశై వక వివతంసుడు కాందగునుగాని మన వేమన కాజాలడు ఆ పద్యమున గేవలకవిస్తుతి యెక్రుగితిలోనే యారంభ మయినది. దానిలో పిథమపాదమున సంస్కృతకవులు, తరువాతి పాదములలో నాయ్యధకవులు నుతింప(బడిరి, వీరిలో మడక వేము ఇెవండును జేర్కొనంబడలేదు గదా "” ఇందు యథావాక్కుల అన్నమయ్య, పాలకుఆతికి సోమనాధుడు

పీరశై నకన్హులే గాని, శివ బేవుడు, కొని గణపతి బేవుడు వీరతై వకవులు

కారు, * శివచేవముఖ నవకవుల నెంచి ” అని ఎల్ల నార్యుని పద్యము నందు కలదు శివబేవుడు మొదలైన వారు నవకవులని అర్థము. అంకేశాదు * చేమన పద్యము ౫ లంబే, “కం శివకవులకు నవకపులకు శివభక్షికి తత్వమునకుః జింతామబికిన్‌ శివలోక పొమధులకును శివునకు నురునకును శరఃబ(జేయుర వేమా” “కం, భవచూరుండు శరభాంకు'డు శివరీల+డు వేయుఃగోటిసిద్ధేశ్వురుండున్‌ శివళ్ళత్యుడు వటమూలుండు శివమయచిన్మయుడు సోమశేఖరగురుండున్‌ అను పద్యములు కలవు. ఉపరి గణపవరవు వేంకటకవి ఆంధ ప్రయోగ రత్నాకరమునందు * నవకవుల శతకము ” నుండి నాలుగు పద్యములు ఉదాహరింపంుడినవి. ఆవి “శరభాంకలింగమూ ” అను మకుటము. కలని పెదపాటి జగన్నాథకవి పిబంధరత్నాకరము చతుర్ధాశ్యాసమునందు “* శరభాంకుంయ ౫” అని * శరభాంకలింగమా ౫ అను మకుటము కల నుజొక పద్యమును ఉదాహరింపంబడినడి. కనుక ల శరభాంకలింగదూ ” అను మకుటము కల శతకము శరభాంకుడు రచించినది శానలయును, అది * నవకవుల శతకము ” అని కలదు

పసక్రి 7 గావున, శరభాంకుడు ఒక నవకవి అగును. కనుక శివబేవుడు, శరభాం కడు, భవదూరుడు; వటమూలుడు మొదలైన శన కవులు నవకవులు అని, మల్లి కార్జునుడు, పాలకుతికి సోమనాథుడు, యధావాకు్క్రూల అన్నమయ్య మొదలై న ఏరశైవకవులు పూర్వకవులు అని ఒళానొక వ్యవహారము ఒకనాడు కలదవి వ్యకృమగును, శివయోగసారమును రచించిన కొలను గణపతి “బేవ్టుడు, శివయోగి అయిన మన వేమన వారికంాబు. ిన్నులు. పూర్వకవులై న ఏరతై వకవులు జారుం నవ్యకవులై న శ వకవులునుశారు, శివయోగసంబంధికవులు. కనుక పూర్వకవులై న ఏీరతై వకవులక నవకవులైన వైవకవులు శివయోగ సంబంధికవులు సీసపాదములందలి 'తెలుగుకవుల కొముము కావచ్చును. ఎత్తుగీతమునందు మజొక వేమన పిసక్తి అక్క-ఆలేదు.. కనుక వినయోగశా్య్రుమును రచించిన కొలను గణపతిజేవుని తోపాటు, విశళూగి అయిన మన వేమనను పింగళి చెల్ల నార్యుడు ఉరొొ-న వచ్చును, 4. “పాంచేతసుం బరాళరకుమారు! గొళిదా సు, మయూరు, భవభూతి, జోరు, చండి బావి, ధనంజయు, ఖారవి, జయదేవు, థాసుని, ్రవార్షం బర్సివర సేను మల్హ్యణు, బిల్హణు, మాఘ్సు మురారిసి మెమేంచు), వటమూలు, సోమనాథు, శివతర్తు, శివదేవు, జిన్న్మయు, భవదూరు, శరభాంకు, రాజశేఖరుని, వేము, నన్నపను, దిక్యూమఖిం బ్విఐంధపర మేశు సాధు నాధర్వణాచార్యు. జందం౦మౌళి భాస్కరుని, నలత్రీనాథభట్టు, భీము, సోము, నమరిందు96 దలోరు నుక్చుకత నాత్మ ” అకు తురగారాజకపి, అయ్యంకి జాలసరస్వతి అను జంటకవుల నాగరఖండమందలి పూర్వకవిస్తుతిలోని 4 "స్లేర్స్యు *డ్సు మన "వేమన కాడనవుటక్తు తమ్య్ముయగారు "లెలిపిన కారణమిది: ”

8 వేమన “నాగరఖండమందలి సీసపద్యములో మొదటినాలుగుపాదముల లోను జేర్కొానంబడినవారు కేవలము గీర్వాణక పులును, 2 వగీరా సణాం్యధ శవులున్తై యున్నారు. కావున వారిలో జేర్చంబడిన వేముడు గీర్వాణభాషా పాండిత్యము లేని మన వేమన కాంజాలడు... . మదయియుని పద్యము మూ*డునాలుగుపాదములలో నుదాహృతులయి న వటమూలుఃడు సోమనాథుడు, చిన్మయు+డు, భవదూరుండు, ₹రభాంకుండుఅను వారిని మన వేమనగూడ “*క-భవదూరుండు శరభాంకుఃడు ... * అను పద్యములో బేర్కొనియన్నాండు. వారితోపాటుదాహృతుండయిన వేమిడు మజ్‌క వేముండగుట విస్పష్టము.” పయి నీసపద్యము మొదటినాలుగుపాదములలోని వాలీ కి "మొదలు మురారి వజకు _ పువరశేనుడు వినా-అఆందజును సంస్క లీ కవులు. ప్రవరనేనుడు పొక్ళతకవి వ్నేమే (ద్రుడు సంస్కృృతకవియ్‌ కాపలసిన అవశ్యకము లేదు. తెలుగుకవి వేమేంద్రుడు కలడు. శత పశ్నీసంవాదమును రచించిన లక్కా-భట్టు, కనుక మేమేం్యద్రుడు మొదలు వేముని వనజకు - రాజశేఖరుడు వినా-అందటును ఆెలుగు కవులు. సంస్కృత కవుల నడుమ (పాకృతళవి పివరమేనుడు వలె, తెలుస కన్టల నడుము సంస్క-తృళవి శాజశేఖరుడు. నిమ్మల లత్మ స్త్రణ ఠ్‌వి పూర్వకవిస్తుతియందు "తెలుగుకవుల “తర్వాత సంస్కృృతకవి బాణుడు -బహుక్య- పా్రొకృతకవి జినబేవుడు కలరు. తురగా రాజ కొని, అయ్యం॥ బాలసరస్వతి అను జంటకనుల పూర్వకవిస్తుతిలోని 'తెలుగుకవ్చలందు సోమనాధుడు ఏీరకై వ॥వి, పూర్వకవి. వట మూలుడు శివతత్వుడు, శివ చేవుడు, చిన్నయుదు, భనదూరుడు, శర ధాంక్రుడు శై వకవ్రలు, నవకవులు వేమన శివయోగసంబంధికవి. అంతేశాదు. శరభాంకుడు, శివబేవ్రడు, వటమూలుడు శతకక ర్తలు, వేమన కూడ శతకళర్హ, ఉపరి, వేమన నవకవుల పాటి గీర్యాణపాండి త్యము లేనివాడు కాడు, వారిని వేమన ఉదాహరించుట వలశ; తురగా శాజక వి, అయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకవుల పూర్వకవి స్తుతియ *దు వారి తోబాటు కల వేమన * మజలొక వేముం డగుట ౫%

| పస క్రి ం్ర 44 విస్పష్ట్రము '* శాదు. అఆస్పష్టము కనుక తురగా రాజకవి, అయ్యంకి చాలసరస్వతి అను జంట కవులు నవకవులతోపాటు మన "వేమనను జేర్కొ-నవచ్చును,

ఇట్లు ఎడపాటి ఎజ్హిన, నిమ్మల లత్మణకవి, పింగల్లి ఎల్ల నార్యుడు తురగా శాజకవి-అయ్యంకి చాలసరస్వతి అను జంటకవులు తమ పూర్వకవిస్తుతులలో మన వేమనను జర్కొనుటకు వలసినంత అవళాథ మున్నను, అతడు మన వేమన శాడు, మజొక వేమన అనుట ఆశీవ లము అసంగతము. అసలు మజొశక వేమన ఎవ

బండారు తమ్మయగారి అభిప్రాయమిది వికి “పొలకురికి సోమనాథుని పండితారాధ్యచరిత్తిములోం బూూతనవీర

శై వులలో బెలివేవవేమనారాధ్యుచాకండు వర్ణింపంబడినాడు. -.. ఈ

వేమనారాధ్యుడు కాపొనుగి9హసమర్థుడు. కవియునంట. అందుకు!

బండితారా ధ్యచరితిమున వర్టితమయిన యాతని చరితమునిదర్శనము

కాంగలదు... .. కావునం జై కవిస్తుతిలో జేరిన వేమన యీ బెలిజేవ

వేమనారాధ్యుండు గానీ యాతని వంశములో జేరిన మణియొక వేమన

కాని కావచ్చునని నాయభిపొయము ”

పాలకుజికి సోమనాధుని పండితారాధ్యచరత్రములోని శ్రరాతన పిశరణమునసందు బెలి దేవ వేమనారాధ్యుని కథ కలదు. అందు వేమ నారాధ్యుడు శ్రైవగురువు ( శ్రీ త్తైవసమయైక బేశికోత్తము ండు) 'వేదపండితుడు ( సకల దిన్యాగమార్థసం వేత్త, ప్రకట చతుర్వేద పారంగతుండు ), శివయోగి ( [పకటితశిన యోగపరతంత్ర)మూ క్రి, ఇాపానుగిహాదమీడు అనియేగాని, కవి అని లేదు. అతని వంశీయులు కవులు కావచ్చునుగాని, ఆ వంశీయులందు వేనున అని జక కవి కలడనుటకు మజి ఆధారము లేదు. కనుక పూర్వకవి స్తుతిలోని "వేమన * బెలిజేవ 'వేమనారాధ్యుడు గాని యాతని వంశబులోం జేరిన మజశీయొక వేమన కాని *” అగుననుట అనముంజసము,

10 వేమన ఇట గనునార్హ్యమైన వంగూరి సుబ్బారావ్రగాం అభి పా్రఎయమింది ఇక “సిద్ధరామవంకళసంభూతుండును, సిద్ధాంతశిభామబి గంధకర్తయు నగు శివయోగీర్యదుండు పొలకరికి సోమనాథుని పేర “అన్యవాద కోలాహలము (వాసియండెను. ఇతండు 15, 16 శతాబ్దుల వాంగని కౌందబు చెప్పిరి, అప్పటి తై వకపులం దలంపనందునః గావ్భును. ఈతడు కూడ వేమన్నను బొగడెను. సీ బసవయ్య నా చన్నబసవయ్య నిజలింగ చిక్యయ్య క గ్రాయ్య చిత్త గించి మాచయ్య సవరదవాచయ్య కవికేత బ్రహ్మయ్య జొమ్మయ్యం బబస్తుతించి వేమయ్య* నేకాంతరామయ్య బలేన మల్లయ్య నళల్హియ మది భజించి పొన్నయ్య మేడరచన్నయ్య శవర్మాతి సంగయ్య వంకయ్య సన్నతించి గీ కోరి యన్యవాదకోలాహలంబను సీసళతక మింపు జిగురులొత్త నే నుపన్యసింతు బేళ్ళామగురచిత్త నలినభ్మంగ సోమనారలింగ 1౪/1 *ఈ వేమన్న శివభక్తులలోని వాండై యుండును. పె వేమన్న కపుల స్తుతిలో నుండెంగాన మన వేమనకవి కాకతప్పదు. ఈ పైది స-దేహమే.” ఇట “ సంబేవామే ? అనినను, ఇతర్యత వంగూరి సుబ్బారావు గారి అభిప్రాయమిది నమత “అన్యవాదకోలాహలకర శీవయోగీందులు (సోమనాథుండు) కూడ నౌక వేమన్నను బొగడియంకెను,. కాని 2 పళక్తులలో

(పస క్తి [1 “చ్చేటల వేమయ్య"”" యొక్కడు “బెలిదేవరవేమయ్యి” యొక+ండు పండిళ మల్లికార్జునుని కాలమునందే యున్నందున శివభక్తుండగు వేమయ్య మన వేమన్న కాఃజాలడు. ఐతే పై కపులు కూద శివభక్తులగు వేమయ్యలనే పొగజియుండఃగూడదా ? అనిశంక చేసి కొనవచ్చును. కాని వారు కృత్యాదిని జేయునట్టి యాదికవిస్తుతులలో నితరకవుల తోపాటు పొగడిన వేనున్నను మన కవి వేమన్న యనియే తలంపవచ్చును ”

సమన్వయమిది సమంజసము. అంతేకాదు. కాటయ వేనుడు ఎదకోవుటివేముడు కూడ కవులు కారు. వ్యాఖ్యాతలు: శాస్త్రకారులు మాత)మే. కనుక * ఇతరకవుల తోపాటు పొగశిన వేమన్నను మన కపివేమన్న యినియే తలంపవచ్చును ” కాదు. తలంసవలయును. అయినను, మన పూర్వకవిస్తుతులలోని చవేమున;, మన వేవున కాడనుటకు మూలకారణవ ? వేమన కాలము పదునేడవశతాబ్టి అను కాలనిర్ణయ ములు. అవి కూడ పరిశీలనా ర్హ్యములు-

1. జ వ దువాయ్‌ అభిపొాయమిది* : (1806) అసింం 226 90164 షల భటుల షీ1030వ1161 సపేం ౪25 16 పండే: 60296 296 ౪28 ం౧౧ పు లుల కటిం. ౦౯ 62642౧2, తేశండ [042163 6 లుడి ౦0 6 56ఈ౪ల0ఈ6లు€ఏ లట ఇందా వేమన “ రెడి కులస్సుడుు కడపజిట్లా్లోో వుక్షైను. య్‌ ఇ వ్‌ ల్స్‌) పదు జేడవశతాబ్టి తుడిని చనిపోయెను ?? ఒని ఎవగో వెప్పినట్టు కలను. అ చెప్పినవారు అప్పటి మనవారే. అనగా జనశుతి. ఇంచుమించా ఇజీ కాలమునందు శావలి "వేంళటరామస్వామిగారు విన్న. _గంథస్థ్రము జేసిన (1829), నన్నయాదులు నలై యేడుగురు "'తెలుగుకవులకు సంబంధించిన జనశు)తులు ఎట్టివో, చేమనకు సంబంఫంచిన జనశు)తి కూడ అః చే. ఆంటేకాదు. అప్పటి కడపజిల్లాలోని కటార్లపల్లైయందు శ్‌ వుటిన వేమన, శుంగ పుబ్తూలెడ్డి ఊంఫ్టు తుంగచేమన అని, అతడు శి క “బాలచకివేము భన్యనామ” అను మకుటములోని వేమన అని,

వేమన [2 “విశ్వదాభిరామ ఏనుర చేమ? అను చుకుటములోని వేమన కావని వేప రాళ్ల పల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు. నిరూపించిన విషయము, కను ౮౧ ౧౧) గా మన వేమన కాలము పదునేడవశతాల్చి శావలస్సిన ఆవశ్యకము. లేదు లె సె పి. (టౌను అభ్మిపాయదిది*! ; (1824) “ల 5 32164 26 10 ₹ల86 0 707 షల 125 కళ66 ల16 రం 0 91 *ఆష1య 1 ఏంలాం6ే 60 షఇా6 నలక ఓ ం%మి చరక రేల 00ఘం16ట 0 ఉ ౨, 1652 రాగ6 రేల 13 కాలు మళం యాం6 009006 7% 26 ఇమ!య. అయం 23 2660664 సీరం. వేర్‌2గ్లు? "టంట షంళంళలం 07076 520150200000 గజ 36 శంక 0 11 పజ 0! ఈ 560 ల1660%ల్న ంలరుూ ఆసలు ళం వేజ్‌ంష2రురేలుం. *లం కంళలాం0 0 మజ6 న ఇందు ెండు విషయములు కలవు, 1. చేమన పద్యము. 707వ సంఖ్య ఆ పద్యమిది ; “నందన సంవత్సరమున పొందుగ కార్తీ కశుద్ధపువ్న గమ నాడున్‌ వింధ్యా దిసేశ్తబంధన సందున నొ పిక శ్చ సరగ్యన చేను ఇది వేమన పవ్యమే అయినను, ఇందు. వ్వా కాలజ్ఞానము కలదుగాసి వేమన కాలమానము లేదు. * నందనసంవత రకా క్రీ కళుద్ధ అల ఆ వాట అవి పూర్ణిమనాడు, పంగా దిేకుబంధ నసంధిప్రజేళ్య లో _ అనగా దవీణభారత జేశమ్వునంద్తు ఒక్‌ పీరుడ్స పరిపాలించ్చ్వ్య ౨ అని పచ్యార్థము. పరిపాలించు పీర్రుడ్షు అనగా కవిపీక్రుడ్సు మోగిపీర్య్ట (గ్రాంతదర్శి పీపడు అను చమహత్కారక్టల్చన్స్వ్స చరి తాంళ్ట్వ్స కాదు. పోతులూరి పీరబ్రివ్మాము పదముళోన్స వీరభోగ వసంత రాయలక్య పద్యము లో వీరుడు సహోదరుడు, అంతేశ్వ్యా గా ల వేమన పద్యము కౌశపోవచ్చున్ను. శ్రీ

శే "పెక్కు వేమన ప చ్యముబు-వేమన పాఏంతమునందు మహమ్ము దీయులు పరిపాలకలైన పదునేడవ: తాబిని వచించినట్టు నిరూపించుట. ఇప్పటికి మ్నుదితములైన కం వేమనపద్యము.లు 2 అయిదు వేలు అన కలవు, అందు రూపాంతరిములు, (పత్నీప్తములు పగము వై మూట శావచ్చును. అయినను, ళ్‌ వేమన పద్యము * లందు మహమ్మదీయ ల స౦పాలనతా ను నిద్ధరించు. పద్యము ఒక్కంటికూడ జ్య తీ ఆగ స శి స ల "లేదు మహమ్మదీయుల పోసక్తి $ల పద్యములు నాలుగైదు కలవు అవి మవావము నృదీయుల పరిపాలనమును గాక, సరిజ్ఞానమును సూచించు నవి. పదునాల్లవశతాబ్టిని రాయలసీమ రాజధానియందు నూధవా చార్యులు రచించిన శంకరవిజయమునం బే మహమ స నీయుల (పపకి కలదు, “ (క్రియేక వికృతా ధేను స్తురుక్కై- రివ *” (10 శ్లో. [స) అజే పదునారవశళాచ్లిని అచటి అల్లసాని పెష్టన మనుచర్మేతమునందు “ నోవధము వేయు తురకల దై వంబవు * అయినది. (48 పుతిఆ ) అంతేకాదు. పదున్వైదవళతాబ్టి ఉత్తరార్థమునంచే. కొండసేకు కొండల్లి, రాదమర్మడి రాజ్యములందు మహమ్మువీయుల పరిపా౪వము వలదు *ే. ఉపరి వేమన పా్రొంతమేదియైనను, ఆ పాంతమునంు బే అతడు పీరము చేసికొని కూర్చుండలేదని, "బేశపంచారి అని మత అందతి అభిప్రాయముం కనుక వేమన శాలము పదు నేడవశతాబ్టి కావలసిన అవశ్యకము "లేదు. 8, ఆర్‌ యమ్‌, న్యూక్ట్రనాళ్డ్‌ అభిప్రాయమిదిే న్‌ (1866)

• ఇిరములకు. బోవ రురక దాసరి గొండు కాశి. బోవ లంజ గరిత గాదు, కుక సింహమగునె గోదావరికి! వోవ, వి రాటం ంితిల8 పీ0031 120 చుం $20866 89011 0 ెరెంంఈ 25 వింళాలా 960 0020066 0? చం [066 0% 2 పేళం2)00211 0? 2 ౦01129, 2064 2100481 క గ ౨0 06 3టా1ంట చాజలు 180006 1161 26 3001 ౪1810 28 119056 01010664 10 ౧16 20076 610166 *ంజ16 1276 060 ₹ఇటూ6లరే

శే వేమన 08 రం[016 116 గైలఃండే 05 లుం వళంరమ26ేంం. ౧0064166 06 మం ము౭5100 0002600000 0 ల 2002606 అమల గంట 13 31044166, 600% ౧1206 8 1310, 06 ౧6 6౦ ౪15 మం 20210 00య్టైంతే ఇండ! 116 సంర 1180౧ లం 180 (౧౧౦య్రూ పయి వేమన పద్యమునందు మవాచ్ము ్ఞైదీయుల తిరకుపతియా శ్రా (ప్రమేయము కలదు. అందుకు మహమ్మాగీయులు తీరుపతిప్రొంతము. * అక్ర)ిమించుకొనవలపిన ఆవశ్యకము లేదు, కారణము, సాలక్షు త్రి! నోమనా ఘుం పంక్షితారాధ్యచరితమ.నందు మహమ్మూదీయుల థీ వెల ౮ వ్‌ యూతా్యిపససంాము కలదు “మాళవ కొళ్ళరమాగధసింధు గ ళతురుష్కకొంక ణశూర సేన సౌరాష్ట్రులాట్మ పళ స దేశముల వారాదిగాళగ ౨. ఇందు గుసవ్యు-బు శ్రీం! (పగుతి చేసినట్లు ఇదమిస్థముగ కలదు కాన్మి పాలకుటికి సోమనాధుడు పండి లారాధ్యచ్వం తము రచించ్చు నాటిక్‌ మహమ్ముపీయులు (శ్రీవై లపాొంకనమును అశిమిం నళేద్తు. అట్లు జేమున పయి పద్యము రచించునాటిక వృుహ థ్‌ తమును ఆక్‌ న ల్లి గా మ్యదీయులు తిరుపత్తి “6 ఆక్‌ )మి౦ వలసిన ఆవశ్యకము) పా ర్స “శ్ర వ! 1 మును "లేదు. అంతేశాట్సు. వేమన పద్నమునందు * తురక తినువుల అనునది తార శానా దరకము, నది భూతార్థ ర్ధ్‌కము,. కనుక శ్వ శాఖన్వు పదు నేడనళ తాబ్ద శావలసిన ఆవళ్ళ శమ లేదు. ఓ వేటూరి ప్రథాళకా స్త్రగారి అల్నిప్రన్షమ్నమ , ల్మ ; (182)

(పసి క్తి గై గా (పకటంాయని కులు చాచనీ ధనమెల్ల భటుల పాలు కవుల పాలు దల(ప ధరను లోధివాని ధనము దాయాదుల పాలు శారకాంత పాలు వేమ, ఆ ప్రొకటముగ నిట్టి లోకములో గుంటు అల్లి ముత్తండె న్యం ఒరమగుణు+డు అశ్నదానమునను హరుపూజచేతను హరుని! గొంచె లోన నరసి వేమ, ఉం అలం 1రి5్‌0 పా౦ంతముల మ్ముదితములమిన యచ్చు విశులలోను, (వాళతపుతులలోను నీ రెండు పద్యములు నొక్క చోటనే కలవు... ఈ గుంటుపల్లి ముత్తామార్యుయ కా, ఈ, _క45లో( జనిపోయినాడు, దీనికి జాటువు కళల పొందుగ శరజలనిధిహరి చందనతరుసంఖ్యసమరుళక వర్షములన్‌ దుందుభి నాషాఢంబున నందముగా వీరముత్త( డరిగెన్‌ దివికిన్‌, చాబుపద్యిమే కాక కాసనములు, సన్నదులు మొదలయిన బపు సాధనము లాతని కాలమును దెల్బ్పుచున్నవి, ఈ ముత్తామాత్యుని కాలమునళంగూడ నొక రాయనభాస్తూరు. డుండఏ ఆతండుశు సుహుఖ్యాతుండు. మం్యతి నూనాటి కట్టుబాట్లు మొదలయినవి కల్గిం చివనవా. డాతండే ౨... ముత్తామాత్యుండును నీ రాయన భాస్కరు*డును నందవరద్విజులు సన్నిహితులు సమకాలమువారుగాన వారినిద్దణను ( వేమన) బళంసించినా[డనుట యుక్తముగదా ? ఎక్స శ 1028 లోల జనిపోయిన ముత్తామాక్యుని వర్ణించిన వేమన కూడ నా కాలమువా6డే యగును, ” ఇందు గుంటుపల్లి ముఠ్తామాత్యుని వమురణళశాలమును తెలుపు వాటుపద్యములోని శరజలనిధిహారిచందనతరుసంఖ్య 15 శ+78:=1628ీవ

పేపసును 15 వా పంనత్సీర మే కొని ఈ సంవత్సరనుసందు దది ఆహాభమ్యేే దుందుభి వ్య, మాఘం ఫొల్టుణమా నము ణు సందు కలవు. కినుక చాటుపద్యము లొవ వాశనకధామనాాశ్ర్య్నన్ల- ఎంబుపల్లి ముత్తామూ+శ్యుని కాలము పదు వేడవళతాబ్లి పూర్వ్యార్ధ మే. ౨ శాలమునందు రాయన భౌస్కంరుడు కానరాదు. ₹ మంతి షూనాటి కబ్టుబౌొట్లూ మొదలయినవి కల్టించిన * రాయన భాస్కరుని కాలము పష్పానావవళ తాట్టి పూర్వార్థము “1492వ సంవత్సరమునంద వురుపో తృమగజపతివలన నినముకొండనీమ స్థలకరణికమును, 1516వ సంవత్సం మునందు నాబెండ్ల అప్పమం[తిపలన భర్తపూండి అన గా్శినుమును దానమునందిన రాయన భాస్య-రుడు అతజే అగును." థవమెబ్స్న భటుల తొలు కనవ్చల పాలు అయిన రాయన భఛాస్క్యూకుడు అతడుగాక అనవేమాశ శ్రవలన అగి) సహారములందిన వాడు, కాటయ వేమారెడ్డి మం[తి; కొండపల్లి వినుకొండ దుర్షములకు అధిపతి, మహాదాత అయిన రాయన ాస్కరుడే అగును. ఆతని కాలము పదునాల్లనశతాబ్చి ఉత్త రార్థము.” పదునాబ్దవశతాా ఉత్త రార్థము లోని రాయన భాస్యరున, పదు నేడనశఆాచ్చి పూర్యాస్థములోని గుంటుపల్లి ముల్తామాత్యుసని ప్రశంసించిన వేమన కాణము " పదునేడవ త్‌ త్రాష్ట మ ఫ్యభాగమకుట కైనను రెండు ప్రలిబంధకిను లు కలవు,

శ వా్రాతప్రితులందు రాయన "భాస్కరుని, గుంటునలి ముత్తామాత్యుని పశ ఎంచిన ఫద్యములతో పాట్స, సర్వజ్ఞ సింగ భాపాలుని, పెపకోముటి వెమా'ర్టలి కలిప్పి స్రశంసించిన సమం ట కలదు, ** లీ

“ రీతైన నంపవరీకుంలో జాం గుంటుపల్లి ముత్తన్న గుణగర్పుంద్రు అన్నదానమునను హర్పష్ట్యూనశ్రన్స హరుశిలోన నైకిక్టమాయె వేద్కు సర్వజ్ఞ సింగన్న సంతరించిన ధనము వగ భూమి పాలు పరుల పెట్ట సరగ పెదవేమ్న సంతరించిన రను సురభూస్తుం హాల యాతు వు,

జప స క్తి క్‌/ బ్వళ్షోప్త్తకొన్సు (భస్ట్రమైనను, చర్మిత నష్టము "లేదు, గుంటుపల్లి ముత్తన్న గుణగరిమ్షుటే, సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు బహామనీసుల్తాను దండణయ్యాతకు రాచకొండ, ఓరుగల్లు రాజ్యములు వదలి బెల్లముకొండ దుర్గ్షమునకు రానలసి వచ్చును. అప్పుడతడు సంతరించిన ధనము భూమిపాలు, పరుల పాలు అగుట తథ్యము, ఇదకోమటి వేమారెడ్డి అనేక "జీవాలయములందు ధర ్ర కార్యములు చేసెను. అనేక విద్యాంసులకు అగహారము లిచ్చెను** అందువలన అతడు సంతరించిన ధనము సురల, భూసుకుల పాలు అగుట యథార్థ ము, కాని చర్మితపరనము, వర్ధక్యారాధనము. 'వేమనకు అభ్యస్తృవిద్యలు శావు. కనుక రాయని భాస్కరుని వెదకోముటివేమా రెడ్డి, సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుని, గుంటుపల్లి ముత్తామాత్యుని సమకాలీకశనవ్సులు ప్పిన చాటుపద్యనులు “చేమున పడ్యమ లుగ రూపాంతేరము. ఇెందినని శావలయును. రాయన భొస్క-రుని కొడుకైన కొ ండమంతి సమకాలిక కవ చెప్పిన చాటుపద్యము, "'వేమున పద్యము చూపాంతరము ఫ₹ం+న సందర్భమునకు (పత్యతునిదర్శనము కలదు * త పడుచు నిడిన వాని. బద్యమిచ్చిన నిఓ గడుపు కెడిన వాన నదువవలయు నడుప లేసి వాని 'నయనీచు తెంకురా ఛువిని భాస్క రీంద)పుత్త 9 ! కొండ ” “పడుచు నిచ్చు నతని పద్యమిచ్చిన వాని( నడుపు వల్లి'జేసి ఘనత నిడల నడువ నేరనతండు నాలిముచ్చే గదా విశ్వదాభిరామ వినుర వేము * ఇందు మిది పద్యమునందు సూటి నడక కలదు. (కింది పద్యమునందు కుంటినడక కలదు. అంశేశాదు. మూడవపాదము నందు యకతిమైతిభంగము కలదు. కనుక సమకాలికకపి పద్యము 'వేమనపద్యముగ రూపాంతరము చెందినట్లు కరతలామలకము

10 వేమన

సంవత్సర మే కొన్మి ఆ సంవత్సరమునందు దుందుభి ఆపాఢము లీదు.* దుందుభి పుష్య, మాఘ. ఫాల్దుణమాసములే 16.8న సంవత్సరము నందు కలను నుక ఇాటుపద్యము లోపరిహితము శాదు అయినను, ఎంటుపల్లి ముత్తామాత్యుని కాలము పదు నేడవశతాబ్ల పూర్యార్థ మే. షల ౨ శాలమునందు రాయన భొస్క-రుడు కానరాడు “* మంతి మానాటి కస్ట చాట్లు మొదలయినవి కట్టించిన 5 రాయన భాస్క-రుని శౌలము పదునారనళ తాబ్టి ప్తూర్వార్థము 9 4382వ సంవత్పరమునంద వురుపో త్తమగజపతివలన . నినుకొండసీమ _ స్థలకరణికమును, 1516న సంవళ్సేరమునందు నాదెండ్ల అప్పమం[తివలన నే ర్తపూండి అన గాిమమును చానమునందిన రాయన భాస్క-రుడు అతజే అగును.*" ధెనమెల్ల భటుల పాలు, కవుల పాలు అయిన రాయన భొస్కా-కుడు అతడుగాక్య అనవేమూరెస్షవలన అగ్రహారములందిన నాగు; కాటయ వేమారెడ్డి మంతి, కొండపల్లి. వినుకొండ దుర్గములకు అధిపతి, మహాదాత అయిన రాయన ాస్క-రుడే అగును, అతిని శాలమి పదునాలవశతానీ ఉత రారము** పదునాల్లవశతా? ఉత్త ్రరార్షము

౧ జో ఎఎ టి గ! ౧ = రై లోని రాయన భాస్యంరుని, పదునేడవళళాట్టి పూర్వ్యాస్థములోని /ంటువల్లి ముత్తామాత్యుని ప్రశంసించిన -వేవున కాంను పదునేడవ శ త్రాబ్లై మఫ్యభాగమనట కై నను "రెండు ప్రతిబంధక నులు కలవు.

ఓ. వ్రత్రపితులందు రాయన భాస్కరుని, గుంటుపల్లి ముఠ్తౌమాత్యుని ప)శ/ఎఎచిన ఫద్యములతో పాటు, సర్వజ్ఞ సింగ భఘోాపాలుని, పెదకోవుటి వేమా'రెడ్డివి కలిపి స్రళంసించిన పద్యము శలదు, 22

“* రీతై న నంవవరీకులలో జాల గుంటుపల్లి ముత్తన్న గుణగరి పండు అన్నదానమునను హరుపూజరతను హరుశిలోన నైైక్యమాయె వేమ, సర్వజ్ఞ సింగన్న సంతరించిన ధనము వరగ భూమి పాలు పరుల పొలు సరగ పెదవేమన్న సంతరించిన ధనము సెరభూనుల పాలు గంతు వేమ,

(వసక్తి 7 ఇందు ఛందస్సు (భష్టమైనను, చర్మిత నష్టము కాలేదు, గుంటుపల్లి ముత్తెన్న గుణగరిన్టుడే. సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు బహామనీసుల్తాను దండయ్మాతకు రాచకొండ, ఓరుగల్లు రాజ్యములు వదలి బెల్లముకొండ దుర్గ్షమునకు రావలసి వచ్చెను అప్పుడతడు సంతరించిన ధనను భూమిపాలుు, పరుల పాలు అగుట తథ్యము. ఉదళోమటి వేనూెడ్డి అనేక చేవాలయములందు ధర కార్యములు చేసెను అనేక విద్యాంసులకు అ్మగహారము లిచ్చెను.** అందువలన అతడు నంతరించిన ధనము సురల, భూసుకుల పాలు అగుట యథార్థ ముం కాని చర్మితపరనము, వ్యక్వ్యారాధనము "వేమనకు అభ్యస్తవిద్యలా కావు. కనుక రాయని భాస్కరుని, పెదకోమటివేమారెడ్డి, సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుని, గుంటుపల్లి ముత్తామాత్యుని సమకాలికకవులు ఇెప్పిన ఇాటుపద్యములు "వేనున పద్యము లుగ రూపాంతరము చెందినవి శావలయును. రాయన భాస్య-రుని కొడుకైన కొ ండమంి సవుకాలిక5 కవి చెప్పిన చాటుసద్యము, వేమన పద్యము౫ రూపాంతరము చెం+న సందర్భమునకు (పత్యతనిదర్శనము కలదు. **

• పడ్సుదు నిడిన వాని బద్యమిచ్చిన గడుపు కిడిన వాన నడుపవలయు నడుప లేని వాని 'నయవిదు లెంతురా భువిని భాస్కరీంద)పుత్త౦ 1 కొండ "” “* పడుచు నిచ్చు నతని పద్యమిచ్చిన వాని€ గడుపు చల్లంజేసి ఘనత నిడంగ నడువ నేరనతండు నాలిముచ్చే గదా విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ. ” ఇందు మాది పద్యమునందు సూటి నడక కలదు. [కింది పధ్యమునందు కుంటిశడక కలదు. అంతేశాదు. మూడవపాదము నండు యతిమ్మైతిభంగము కలదు. కనుక సమశాలిశకవి పద్యము వేమనపద్యముగ రూపాంతరము చెందినట్లు కరతలామలకము.

18 వేమని 8. ఇప్పటికి లభించిన వేమన పద్యముల తాళష్యతగ్భింథము లందు కాలనూనము కల వీడు కాళపత్ర)గంథములలోను పా్రచీన శరపుితి లేఖనకాలను --- “డి 1788 పజోత్పత్తి సం వైశాఖ క 7 వ కవారం 2 వ్యపిల్‌ 691.” ఆ అని డాక్టర్‌ యన్‌. గోపి అందిచ్చిన సమాచారము.25 (పజోత్పతి నామ సంవత్సర వై శాఖమాస శుద్ల స్తమిా శుక్రవారము, 1691వ సంవత్సరమునకు ముందు వెనుకల 151, 1571, 1681, 1754 1811 సంవత్సరములందు లేదు.” కనుక లభించినంతవజకు, లెలిసినంత వజుకు, వేమన పద్యమ ఆ పాచీనతరతాళష్మత। గంథ లేఖన కాలము జకీ-క-1691వ తేదీయే. మతి 1691వ సంవత్పరముఃనాటి చేమున పద్యముల 'తాళపత్రగ్ర)ంధము “* బాలావరకు 'చెదలపాలయిన ప్రతి తెప్పులతడక, * అని కూడ డాక్టర్‌ యన్‌, గోపి అండిచ్చన సమావారమే,2 అంలేకాదు. ఆ పుతియందు “* పికటరాయనికులు ఘకాచని ” అను పద్యము ఇట్లు కలదు.29 “ పరగ రాయని మంతి బాచన్న ధనమెల్స భటకరి యాచకపరుల పాలు పరగ (పబంధకవి పాలు దయాళుల పాలు జారస్త్రీల పాలు వేమ” ఇందు వబ్దభరిగములు, అర్థభంగములు, ఛందోభంగములం బహుళము. అసలు పద్యమునకు అతి భష్టరూపము. ఆంలేశాదు. 109 వ సంవత్సరము నాటి పొచీనలర తాళష్మశ్యగంథము (పక్నీప్తరహి తము కాదు. మథి వేతమున శాలను 1659 పా్రొంతమే అయినచో, ఉ0౦ సంవత్సరముల, [(పథశీప్తమయ, [ష్మభష్టపద్యభూయిస్టమెన తప్పుల తడక్ష 'తాళష్యత గ్రంథము తయారగుట సలభవము కాదు. అంలేశాదు. అడ తొలి [వతి అనుటకు మటీ ఆధారము లేదు. ఉపరి, 16915 సంవగ్శ నమునాటి తప్పుల తడక తాళష్యత | గంథము, కాలమానము కల వడు (వఈలందు మాతమే పొోచీనతరము. శాలనూనను లేని తాళష్మతగ్ర)ంథణతు లండు అంతకంయచబ ప్రొచీనతమ

పస క్తి 19 పితి ఉండుట అనకొశము, కాకినాడ ఆంధ సాహీత్యపరిమత్కా_ ర్యా లయమునందు. “ చాలా పాతది ఎ * అత్యంతశిథిలప్రతి కి తప్పుల తడన * అయిన తాళష్యత్యగంథనులు కలవని కూడ డాక్ట ర్‌ యన్‌. గ్గ్‌శ్‌ప్చి అందిచ్చిన సమాచారమే. అందు అత్యంతశిధిలప్రతి 90 పా్రాచీనతమ్యపతి శొవచ్చును. లళ్లేఖనకాలమే 1652 (పాంతము కావచ్చును, అతఃపూర్వమును శావచ్చునుు కనుక వేమన శాటము 1652 పొ్రాంతేము శకాంజాలదు, 1681వ సంనత్సరము నాటికి మాత్రమేగాక 1652న సంవత్పరము నాటికిని కసీసమొక శళాబ్టీ అయినను పూర్వము శావలయును.

మొత్తముమిోాద జన్మళుతులనుబట్టి పన్నీ వ పద్యమ: లనుఖ టీ కావించిన వేమన శాలనిర్దయములు మూలకారణనుగ, మన పూర్వ కవుల పూర్వకవిస్తుతులలోని వేమన, మన వేమన కాడని అథ:కరించుట, పృథక్కరించుట అవిచారమూలకము,

మున పూర్వకవుల పూర్యకవిస్తుతులు వృథాగారవలాంఛనములు శావు వృాదయపూర్వకకృతజ్ఞుతా_పకటనములు. క్ర రేకి తకు నిమిత్మేము పూర్వక వీ తాచఠ్వణము. పూర్వశవిస్తుతివురస్కా-రము లేని పూర్వకవి తా చర్యణమును కలదు. ఉన్న పూర్వకవిస్తుతి - లీని పూర్వకవిస్తుతికి ఉపలముణము స్తుతింపంబడిన కవులతో పాబు స్తుతింపంబడని కవుల (పభావము- అనంతరకవుల స్వభానము. అది పద(పయోగమునందు, పద్యరచనావిధా " మునందు, తత్త చచి పాదనమునందును. పితిఫలించును. వేమనను స్తుతించిన కవుల శావ్యములందు వేమన పద్యపయోగము. పద్యరచనావిధానము, తే న్‌ [వతి వాదనము జేఖామ్మాతముగనైోనే కనిపించును. ఈ దృష్టిత్‌ , వేమనను స్తుతించిన కవుల శావ్యములను పరిశీలించినచో, మన పూర్వ కవుల పూర్వళవిస్తుతులలోని వేమన; మన వేమన అగునో కాటో మటింత అభివ్యక్తవాగును,

అ వేవన 1పభావము వేమన పద్యములందు వాడుక పదమ లు కలవు, అవి ఇతర కవుల పద్వములంము అ స్తినాస్తై ఏిచికిత్సాసహములు, అట్టి పదములు అన్నకపుల పద్యములందు కలవేని, అది వేమన పిభావమే అగును. అంతేకాదు. వేమన పద్యరచనమునందు ఒక పద్ధతి కలదు. అదియును ఇతరకవుల పద్యములందు నిరపవాదసిద్ధాంతముగ "లేదు. అట్టి పద రచనాపద్ధతి అవ్యకవుల పద్యములందు నిరపవాదసిద్ధాంతను-గ కలచేని, అదియును వేమన ప్రభావమే గును ఉపరి, వేమన పద్యములందు అసాధారణమైన తత్త స్రప్రుతిపాదనము కలదు. అది కూడ ఇతిరకవుల పద్యములందు మృగ్యము, అట్టి తత ్రపుతిపాదనమును అన్యకవుల పదళ్భములందు కలబేని, అది కూడ వేమన ప్రభావమే అగును. ఎడపాటి ఎజ్జన మల్చ్యణచరిత్తమునందు. వేమన పద్మ పయోగ, పద్యరచనావిధాన, తత్త ఛపతిపాదనముల స్రతీఫలనము కలదు. వేమన థావకు, ఎడపాటి ఎజ్జన భామకు ఎంతో భేదము కలదు. అయినను, వేమన పద్యములలోని వాడుక పదనులు ఎడపాటి ఎజ్జన మళ అచరితుమునందు కలవు,

1. “ పొట్టు దినెడి లండి బువ్వలు పెట్టునా "= వేమన

• మ్వ్యైెడ్తి తొతులమారి లండియొ కంకు(డు హః ఎజ్జన ల, “తిరెపె మిడిన కటిక దేబెలెల్ల ” = వేమన కళ్‌ దేబెలో గమ'గొన్న వాబల్ళ్మీ జూపునదు 58 ఎజ్జన & “నటలనె న సొహనముననైన ” = వేమన

ల]

శ. “తారు తా, కాని దొరసాని కాదురా * - వేమన

“ తొత్తవలనం దొరతనంబంతయు ” - ఎజ్జన 5. “ మంటిలోన దాచు మంకుజీవి * = వేమన “ మంకుతనంబున హేయపు "” ఎజ్జన, లవి క్యాచిత్క-మువై, నను పద్యరచనా విధానము ఇతోధిక విశే పను. వేనమున పద్యరచనా విధానము గురించి రాళ్లపల్లి అనంత ఉం ౧౧ క్‌ న్ష్రశర్శ గారి అభిప్రాయమిది,

“ వేమన్నకు .-. "” ఆటవెలదిపై నభిమానము సహజ భావములలో నొక్కటి .. దీనిలో ఇతండు యతికిచ్చిన మర్యాద అందము అద్భుతమైనది లయానుసారముగా పాదిమరధం మందొక చోట పదము. నిలుచుట యతి యని పొవీననియమమను.. దానిని వదలుకొని తెలుగువారు ఇట్టి చోట మొదటియక్షరము మరల నావృత్తి కావలయునని యొక మొండిపట్టు పట్టుకొన్నారు నే నెలొగిన నంతవరకు వేమన్న యొక్కడే. ... ఎదరు తిరిగినవా'డు ఎక్కడికి యతి యుండవలయుకో యక్కడికి పదమే కాదు, అఖి పా్శియమును తెగి నిలుచును. వెంటనే ఆద్యక్షరావృత్తి యు తకడవుకో నక్కర లేక సిద్ధముగా దాపురింయను.. లేదా వొొసము సిద్ధము చూడుడు.

• ట్ర క్రడ్రుపు టోరగించి కన్నులు ముకళించి

బిజు విగుసుకొన్న వీదయోగి

యముని బారి గొత్జె యతఃడేమి 'సేయును.., * (౮౨౩)

“* ఆ. కోతింబట్టి తెచ్చి కొత్తవుట్టము గట్టి కొండముద్భు లెల్బ కొలిచినట్లు నీతిహీను నొద్ధ నిర్భాగ్యులుందురు , " (౧౨ందణ) ఇది నిరపనాద ' సిదాంతము:. మజి ఎడపాటీ ఎలన మల్ల ణ

• థి జ్‌ యౌ చరిత్రమునందు_ విడిగా ఇరువది "రెండు, సీసపధ్యములందు నమూడు-- "మొతము పాతిశః ఆటవెలది పద్యములు కలవ, ఎబిన పాతిక న! న!

లం వేమన ఆటవెలది పద్యములును వేమన అట వెలది పద్యరచనాపద్ధతి అచ్చు గ్యద్దినట్లు కలవి, _ అింలేశకాదు. ఉప'ేశరూపమున్తై న ఎజ్జిన ఆట వెలదులు వేమన అట నెలదులకు అనుగుమపై దోడులు.

1. • చివ్వగుణము విడిచి చిలుకజ్జ తరితీపు గానిపీంచు గొల గొని రీతి తెరవ తలంపు మచ్చ మెటింగి యళ్లన దీయ నేరకున్న యతండు నీరసుండు *
2. తౌత్తువలనం టోవు దౌరతనం బంతయు వేశ్యవలన నర్థ వితతి యణంగు+€ బరవధూట్‌ వలన! వాణంబు పై వచ్చు విధవ బొంద మేలు విరహులకును, ” & “ఉఅకె (కెడ్డు నాకి యపవాస ముకిగిన జైల చిన్నపనికి నింత వినగ హరుని నాల్గు జాము లర్చింపు మఖిలసా ఖన్టములు దాన నీకు నబ్బంగలవు. డీ సౌఖ్య మనుభవింప సంతతవుణ్యంబు బోవు మూలధనము పోయినట్టు వరుస వుణ్యధనము వర్గిల్లునట్టుగా నిత్య సౌఖ్య మంద నేర్ళు టురవు. ” ర, * కుడువః గట్త లేదు కొండిక తన వంక వటీ నింద పడ(గ వలసె నుజక చదువు దయ్య మెజుంగు. జాలును పదివేలు వచ్చె నతని పొందు వలదు మాకు. క శ. “ కన్ను విచ్చి నపుడు కాన్బింతు మననునః గన్ను మూయ నెదుటః గదలకుందు పట్టం. బీక్కూవడవు ప్రజేశ్వర్కీ యింత ట్‌ క్‌ యిందిజాలవిద్య యెజి'గి తెట్టు ”

(తు భావనను 29 "7. * వెజ్జ బమ్మరిందు విధమున నాకును బుద్ది చెప్పి నీవు పొగులం దగునె రూఢి వెజ్టి దిరిగె రోకలి, దలంజుట్టొ మనిన చందమయ్యు నంబుజాక్మి ” 8. * కౌంగిలింప లేదు కడువేడ్క-. గెమ్మోవి యాన లేదు రతికి. బూన లేదు సుదతి వలన వట్టి సుద్దులు గద్దులు గతులు గిరులు జాలు గాని యనుచు. ” ఇట్టి వింకను గలవు, ఇందు చివతఆి పద్యములో ని చివజేి పదము తీసీ * వేము ” అని తగిలించినను; "రెండు, అయిదు, వీడు పద్యములలో ని ఆఖరి పాదములను తొలగించి” విశ్వదాభిరామ వినుర చేను * అని వెలయించినను, వేమన పద్యములే అసిపీంచును. ఇట్టి పద్యరచనాపద్ధతి ఆట నెలది పద్యములందు వనా- ఇతర పద్యములందు ఎడపాటి ఎజ్జన మల్ద; అచర్మితమునం చే నీరపవాదెసిద్ధాంతముగ లేదు ఇట్ట అట వెలది పద్యరచనాపద్ధతి నాచనసోమనాధుని ఉత్తిరహరి వంశమునందు, మడికి సింగన పాసిష్టరామాయణమునందు- సగ లపితి సమ్ముతేమునందు, శ్రీనాథుని కృృతులందు, అనం తానూత్యుని భోజ రాజీయమునందు, పోతన భాగవతమునందు అపవాద్మపాయముగ కలదు. ఎడపాటి ఎజ్జన మల్దృ్యణచర్మితమునందు మ్మాతీము నిరవనాద సిద్ధాంతముగ కలదు. కనుక ఎడపాటి ఎట్టున ఆట వెలదిపద్యరచనా విధానము, వేమన ఆట వెలది పద్యరచనా విధానమునకు అనుపరణము శావలయును వేనున ఆట నెలది పద్యరచనావిధానము, ఎడపాటి ఎెస్టన ఆట 'పలది పద్యరచనా విధానమునకు అనుిసరణము కాంజూలదు* ఇక వేమన తత్త, చ్రపితిపాదమునందు చైవము, దైవభక్తి థ్యానయోగము కలవు కాని, విగహారాధనము, తయా తా్రధిక ములు తీ్మీవముగ తిరస్క-రింపంబడినవి అది సరాతనసంప్రుదాయ విరుద్ధము. వినూతన సంప్రదాయ నిబద్ధము- అధునికులు పెక్కురు

ల చేమన సంభుసంప్క ర్రగ ముదవై చిన పలనాటి ఏరచర్శితలోని బిహ శ నాయుడు, యుద్ధవిజయము కోరి భూతరా ట్స్రంభమునకు ర్క్తబలి ఇచ్చినట్లు మ్యాత మేగాక, [బహ ఇఆనొాయుని భార్య ఐతమ్ము సంతానలబ్ధికి; అవనిలో గల అఆన్నినోములు నోచినట్లు, జీర్ణ చేవాలయములు వునరుద్ధరించినట్లు, భ్ర)మరాంబకు మల్లి కాస్ట్రనప్వామికి "వెండ్తీ బంగారు గుమ్మడి కాయలు కానుకలిచ్చి నట్లు, గారీమ హేశ్వవిశిఖరి చెక్కి-నట్లుం వ లేశ్యరము కొండ దిగినట్లు, అశ్యత్థశరువుల ఇంత పెంటి, పోతు జంతువులకు పెండ్లిండ్లు చేసినట్లు, కడకు గజనిమ్మునోము నోయగా బాలచంద్రుడు. జన్మించినట్లు శ్రీనాథుని వలనాటి వీరచర్మితమునందు లజ. ఇతర గంధములాదును ఇట్టి సందర్భములందు ఇచే తీరు, వి గహారాధనము, తిర్ధయా[తాదిక ముుు సంళతొన ఫలసిద్ధి కలిగించునని విశ్వాసము శాని ఎడవాటి ఎజిన మల్మణచర్మితమునందు స్వతర్యతముగ కల్పించిన సన్ని వేశము నందు _ వుణ్యవతీయణ్ఞ దత్తుల ఉపవాసములు, జపనము-లు శాంతులు, పూజలు, తీర్థ స్నానమాలు, సోత్రపారాయణములు, (మొక్కు లు, ప్రదశ్షీణములు, _ విధులు నిర్వ ర్తి చినను సంతానలస్టి పమకూర లేదనియే గాక్క సమకూరదనియు కలదు. యజ్ఞదత్తుడు వుణ్యవతిక్షి_

“* సురభి పొదుగున దుగ్ధముళ్‌ దౌరకు(గాక

తవిలియున్నె యజాగళస్త్రనము తొడియ

నీళ్వురేశ్వురు కప గోర్కు లసంగు(గాక

యితరకృత్యంబులందెల్ల నేల కలుగు 1” అని ప్రబోధించును. ఇందు అంతవణకును చేసిన వ్మిగబో శాధనము, తీర్థయా త్రాదికములు అజాగళ_స్తనములని, ఈశ్వరుని కప ఆవు పొదుగు అని ఇదమిత్ధముగ కలదు. అంలేకాదు. యజ్ఞదత్తుడు కవింబలమహాముని ఉప చేశమునంది, ఈశ్యరుని “హృదయారవిందంబోనం జాందుపతఆిచి ఫలాహారపర్థాహారపవనావోరపరిహృ తాహోరుండై ఫరమ

[పథధావము వక్‌ తపోనిష్ట పాటింప” సంతానఫలసిస్ధి కలిగినట్లును కలదు. ఇందు ఆపహారపరిహారణమును అటుంచిన, *ీ ఈశ్వరుని పహృాదయారవిందంబునం బొందుపజలీచి ... _.-పరమతపోనిస్థు పాటించు *” థ్యానసమాధి వేమన తత్తోోప బేశమునకు అనుగుణము, ఇట్లు వేమన సద్మపయోగ, పద్వరచనా విధాన తత వ్రవతి పాదనములు (పతిఫలించిన, ఎడపాటి ఎల్జిన మ మ్మారాచరితెమందలి పూర్వకవిస్తుతిలోని “వేదము ొడు మన వేమన కాడు, మజొక వేమన అనుట మజీ అసంగతము. ఇక తురా రాజకవి, అయ్యంకి చాలసరగంతి అను జంటకవుల నాగరఖండమునందు. వేమన పదములు మృగ్యము, వేమన పద్య రచనాపద్ధతి శేఖామాతముగ కలదు. వేమన తత్త ప్రపతిపాదనము తోడి సంవాదము సకృత్తుగ కోలు. నాగరఖండములోసని మొత్తము 52 పద్యములందును. విడిగా మూడు, సీసపద్యములందు ఒకటి - నాలుగే నాలుగు ఆటవెలది పద్యములు కలవు. విడి పద్యము లివి :

1. “* మనుజవర్యుడైన యనఘుని నెమ్మేన సప్తతలులు నెరవు సరవి (కిస్ట లుల గభఖీరములును లలి జకుస్థలములు దెలియ వినగ వలయు దేటపడగ. *” 66 ప, కీఆ,
2. “ ధరజిచ్మకమెల్ల ధరియించి హరి కూర్మ రాజునందు నిలువ రమ్యలీల సర్పరాజు భరము చాలించి యే వేః నభిలభోగలీల నంద(శేయుం * 69 ప. 2ఆ,

జేరు వేమన 8. “ పద్మిరాగరత్మృ స భర్మసంఘటితాంగ దములు దాల్చి చెలిభుజములు దనరె కొమరు కెంజిగురుల గుమురుల నలరారు లలితకల్పలతల చెలువు మిగిలి. ” 190ప ర్‌ ఆ. సీస పద్యములోని ఆట వెలది పద్యవింది న జీ వీజపూరనాగప్పఠతులవరాభయ చారుహస్త, నీరజ ములతోడ భర్గ్ణహరుల యెదుట బం9త్యక్షమయ్యెను విఘుడు. తూర్పునుండి శ్రీవిశ్వకర్మ- = 180ప. 5,9. ఇందు. వేమన అట వెలదిపద్యర చనాపద్ధతి అచ్చుుగుద్ధినట్లు శేదు.. అసలు లేకపోలేదు. పడ్‌ పద్యములం దు్థబక్కొ-క్క-పాదము నందు పాదాంతపిరతి లేదు. మూడు, నాల్లు పద్యములందు "ండవ పాదములు విశా, నాలుగు ఆట వెలది పద్యములందుమ్యు వేమశ్యయతి మెతివిధానము కలదు. కనుక వేనున పద్యర చనాపడద్ధతి ళేఖా మాతముగ కలదు, వేమన పద్యములందు శివత త్తము కలము. జంటకవుల నాగర ఖండమునందు పరశివతత్స శ్రమే కలదు. అంచేశాదు అెండిటి!ిని సంవాదము కలదు. న విశ్వకర్మ లేక విశ్వాంబు లేదురా విశ్వకర్మ జేసె వివిధరచన విశ్వకర్మ లేని విశ్యంబు జూడరా, వి *- ” 85. అందు విశ్వకర్శ ఎవరు 1! సృష్టికర్త అని సివీ (బాను అనువాదము, పద్యమునందు విశ్వకర్థ "లేళ్ల నిశ్వము లేదని, విశ్వే సంబంధమైన వివిధరచన మెల్ల విశ్వకర్మ చేసెనని కలదుగావున విశ్వ కర్చు సృష్టికర్హ యీ శావలయును. అయిన. వేనున దృష్టిలోసి సృష్ట్రికర్వ ఎపరు +

_పభావము లౌ ఈక విశ్వమును నగిపెడు విశ్వేశ్వరుండుండు (బహ్మలపను నేల పాటి దక్క వనము లోని కోతి వసుమతి నడుపునా ? ” వి. £1-101:90-191. ఇందు విశ్వమును నడిపెడు వాడు-అనగా సృష్టిస్థితిలయములు మూనతు కావించువాడు విశ్వేశ్యరుడని నగలను. అంలేశాదు. (్రైహ్ము కాడనియును కలదు. కనుక చేనున దృష్టిలోని సృష్టికర విశ్వేశ్వరుడు కావలయును, అనగా శిశ్చడు, అతడు విశ్వకర్మ + మతి జంటకవుల నాగరఖండమునందు విశ్వకర్మ విషయమిట్లు కలదు.

“*శివు డాది మధ్యము సదా కివ్ప డ్మగము శంభుడనగ జెలగుదు నెక వృ కీవిశేష మలరు మూర్తి (తివిధంబె విశ్వకర్మ దేవుడు గాగన్‌ *" 5ప. £ఆఅ.

“* రిక డ్రనిపించ్రు నమ్మొదలి శృంగము శక్తి ద్వ్యితీయకాఖ మూ డవలత చెన్నగున్‌ హరిసమాఖ్యము నాల్గవ కొమ్మ పద్మసం భవుడగు పంచవ(పవిటపంబు దనర్చును కర్మనామ మి ట్టి వివిధపుణ్యనామమును డెందములోన దలంచుమెప్పుడున్‌ ”

7వ. లి ఆ.

“ఈ కాఖ లైదుగూడి స దా శకివరూపంబనంగ దనరును ద్‌త్సా దాశివమూర్తిని మున్ను సు ధీళక్తి ని విశ్వుకర్య ధృతి బుట్టించెన్‌ 99 8వ. 2 ఆ.

క వెలయ బూడవసూకోక్ష విశ్వపదము బంచసావాఖ్యమూర్తి చే ఐలుకదగిన కర్మపదమున గూర్చి యేకముగ బలుక విశ్వకర్మాఖ్య వర్శించె విశ్వగురుడు ” 18 ప ల ఆ

నే జు 28 ఎమపానె “* జననియు జనకుడు ననగా ఘనుడగు పరిశివుడు విశ్వకర్మయ. సుమ్మీ జనియించి రమరు లతనికి ఛునదీపమువలన దీపకళికలు వోతెన్‌ " 620ప 8 ఆ “ విళ్వకర్మమూర్తి యగు పవశివుని చిత్తంబున నిల ఎము " //వచ * ఆ ఇందుళ్శశివుకు ; సదాశివ్చడు, శంభుడు అని మూడువిధముల "జేవుడె శ్ఞీవెలయునని; వివ్టుడు, కక హ9, బ్రహ శః న్‌ర త్రము కలిసి శివరూపమని అది విశ్వకర్శ ఫుట్టించినదని, విశ్వకర శై సరశివుడని ఇదమిళ్ణముగ కలదు. అంలేకాదు, విశ్వకర్శయే గ్రైవా శ్రమని కూడ నాగరఖండమున౦దు కలదు, “ కమలజుకంటె మున్ను శశిఖండ*భామబణికంచె మున్ను థ్రీ రమణునికంటె మున్నుగ విరాజిలు చిన్మయమెన యటి బి హ్మముగ మటోనుభావునిగ నాత్మవిచేకమ్వుతే నని ల యమినుకు విశ్వకర్మను మహాత్ముని తోకష్ళత్య పపీఐ న్‌ * శక్‌ ఏ 4 ఆ ఇందు విశ్వకర్మ బ్రహ్మమని ఇదమిస్థేముగ కలడు స్వేన పద్యములందు శివుడె (బ్రహ్మమని కలదు. శేమ్యో చీప్టుడ్సు,. శంటక పరళివుడు విశ్వకర్థుయే. కనుక వేమన పద్యములలోన్స నినత బి సకు, నాగరఖండములో ని పరశివతత్త, వము నకు, సూలు భేద వః పాటు సూక్ష్మమైన సంవాదము కలిద్రు కా భ్‌ ముళ బపవేశ్యకుని ని్‌వత లేము, అయినను, తురగా రాడక్షన్సి చ మైనది జాలసరస్వతి అను జంటకవులు బసవేశ్యత్రుని 4 య అయ్యంకి ట్‌ తగి స్తుతించిన పద్యము క్‌లదు “ తోశీవృత నయామనోహరు న్‌ బా ణ్‌ హరునక్ప శ భాళ్యమై కేక్పషై బాణాద్మిష థ్యాగగమ్యు డనగా భాస ధన్యండ్షృ క బ్‌ బా యి లా ధ్ర జసవేళ్యరుండు దయ నిక కశ్వర్యు జేయన్ల్‌ త్చా్రాణోత్య పధవధ్వజుుడ్రర్చున మార్క_ండేద్బు రక్తిగ్యన్‌ వగంబిన రిప 1ఆ.

[పభావము 29 ఇట్లు బస వేశ్వరుని స్తుతించిన తురగా రాజకవి, అయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకవులు - శివతత్వుడు, శీవ దేవుడు, చిన్నయుడు, భవదూరుడు శరథాంకుడు అను తివకవులతోపాటు శివతత_ చోకాకె. న వేమనను కూడ స్తుతించుట సహజము. “ శ్రీకర శివతత్వ$ిలడౌ. వేమన (పాకటమగ వేయిపద్యములను 99 90-201, 8. అను పద్యము వేమనకృతము కాకపోయినను వేనున వివ, యకము కనుక తురణా రాజకవి, అయ్యంకి వాలసరస్వతి అను జంటకవుల నాగరఖండమునంఏలి పూర్వకవిస్తుతిలోని ఈ-షముడ్ష్యు మన వేమన కాడు, మజొక వేమన అనుట కూడ అసమంజసము. మజీ పింగళి ఎల్ల నార్యుని తోభ్యచర్మీతమునందు ఇరువది మూడు ఆట వెలది పద్యములు కలవు, అందు పది పద్యములందు మా[తము పకొటక్క_ పాదము అపనాద్యప్రాయముగ అన్ని పద్యము లందును వేమన అట వెలది పద్య రచనాపద్ధతి కలదు, 1“ గురుజనముల బుధులం గూర్చిన సిద్ధాంత విదుల( బిలువ( బనిచి వేడ్క దనర నరసి పుణ్యదినము నందొక్ష గ్రావభలగ్న నిశ్చయంబు చేసి నేర్పు మిగుల. 80ప :. ఆ ఇ, నీరు వెడలి వెడలి నెణి' నల్ల గుడ్డుల లోని పాప లణంగి కానండయ్యె నిచ్చ మాయకంబు నీక్షింప నొల్టిని యతిని జాని ఖ్‌! కనుగుణముగ, 50వ, 2 ఆ, తీ. తల్లి బుణముః దీర్చు ధన్యుని. బొగడంగ' డరమె బిహ్మకైన థరజిలోన నమ్మవోనుఖావు నాత్మలో౯ దఅఃచిన యపుడె దుష్కృతంబు అలడ(గకున్నె, 90 ప.2ఆ,

80 వెమన డీ చేస్తిమగుడనెన్నివాసరములలోని నేంగు(దెంతు రనిన నిట్లు వలిక నతడు మితము సీయనగునె యింతటికీని గార్యమైన కొలది గాక తల్లి. లే. ప, లీ ఆం క, సుతు(డె తోడు నీడ చుట్టంబు చెలికాడు సుతుండె యేడుగడయు నుతుండె ధనము సుతవిహీనయైన (బితుకేటి (బతుకది జగములోన నెల్ట జనుల శెల్ల- లి ప ఆం శ. దాంచి పెట్టీనట్టి (ప్రాచీనఠనమెల్స సీ వళంబే చేతు నిక్కముగను ధనము లేదటంచు( దల€చుకు బిడియంబు వలన దనుద(జిత్త మలర+జేసి 08 ప. 4 ఆ. 7, _ లోననుండి వచ్చి యో నాగరకులార తెచటినుండి కంటి రచటి కేను వర్తు వీని. జూపు, డత్తటి నని పల్కు నంత మోన వార లరుగుందెం” , ” ర8ప ఉక ఇవి వేమన (ప్రభావమును ఇంచుకైనను. తెలుపును కనుక పింగళి ఎల్ల నార్యని పూర్వకళవిస్తుతిలోని “ చ్లేమున * మన వేమన శాక్‌ మటొళ చేనున అనుటకూడ అసమంజపము, ఇక నిమ్మల లమ్మణకవి కంచి యేశామలింగశతేకము అస్తి శా స్తీవిచికిత్సాసహను. అజ్జూలక వికృతమైన కంచియేకా(నులింగ శతకము కలదు. అందు. జీమన (పభానము లిత్యధికనుగ కలదు" ఎత్తుగీతములు.. కేటగీశుల్లై నను, చుకుటమునందు ఒకటి వినా కడమ. పదొళందు యతిమ్మైతులును వేమన యరిమ్మైతి నిధాన మును అనుసరించినవి. నూటికి ఒకటి రెండు మ్యాతమే అపవాదముళు. ఆధ యీ అం లేశాదు. శతకమునందు ఎజుక ఉపను వంటి వేమన పదములే గాళు వేమన భానములును కలవు

(మభావను క్రో = థాస్త్రంబు లెన్నైన(జదువంగా వచ్చును పకల్యవత ౨ఎబులు సలువ వచ్చు మంతం9తంతంబులు మహిమ చూపంగ వచ్చు నద్వై శ్రతుల మటంచు ననంగవచ్చు సంసారమును బాసి సన్నష్టసింపంగ వచ్చుం దీర్ణయ్యా తలకును దిరుగ వచ్చు నసంగితసాహిత్య జాతు లెలటుగ వచ్చు దేవాలయంబుల దిరుగవచ్చు జనననముర ణములును లేనిచదువు చదివి నిన్ను. జెందెడి తత్త్వంబు నేర్చుటరుదు మదనమదభంగ మహితక్షమాశతాంగ కరధృతకురంగ కంచియేకా మలింగ ” రికి పం ఇట్లు వేమన [(పథావము ఇతరశతకములందును కలదు. కనుక నిమ్మల లత్ముకవి పూర్వ్యకవిస్తుతిలోని “వేముండు, మన వేమన కాక మటొక్‌ వేమన అనుట సహితమును అసమంజసము, ఇక పూర్వకవిస్తుతిలేని తాళ్ల పాఠ "వెదతిరుములాచార్యుల సీతి శతకమునందును వేనమున (పథావము కలదు. ఇది కూడ వంగూరి ళ్‌ స్ర్యు (కింది వాక్యములు చేమన్న కనుకరణములు (౬) “ గాడిద యెబయ"గదు గంధంబు వాసన” "శ (2) “ ఇలమీంద మోండు సిగ్గేలం దలచు ” 7కి పోనిండివి సాధారణలోకోక్తుతే వాడెననుకొన్నను [కింది వాక్య ములు సొంగముగ. వీసికొనెను,

కలై వేమ “* కరణంబుతో:. బగ కాళవువానికిం గాదు కాంపుతోం బగ గాదు కరణమునకు ” 8 క. * పదుగు రాడిన మాట పాటియై ధర'జెట్లు నాళ్క- డొడిన మాట యొక్క-దెందు * “ నురకయుండిన వాని కూరెల్లనోపదు నిజము ముందఅ' గల్ల నిలవదెపుడు ” 68 ” ఇందు మోదటి. రెండును లోలోక్సులే అనవచ్చును కాని ఇతరరాజసీతిపద్యములందు కరణము లేగాని, కావులు, కరణములు కలిసి మెలిసి శానరారు. వేమంపద్యములండు 8లిసి మెలిసి ఇాన వత్తురు. మటి నాలబ్లవది తాళ్ళపాక "పెదతిరుములాచార్యుల న్‌ప పాదతములను కాసంత హార్చి విశ్వ దాభిరామ పనుర వేము” అను మకుటమును తగిలించి రనవచ్చును. సుమతిశతక పద్యములు వుకుటము మాతి * వేమనపద్యము ” లయినవి కూడ. శాసి, పయి నాలుగు "వాశ్యములే కాదు, తాళ్లపాక వెదతిరుమలాఛార్యుల వంద సీస పద్యములలోని అనేక వాక్యములు, భావములు ” వేమనపదృము 77 లందు కలన్చ. అవియెల్ల ఆలకి మార్పున వేచునపద్యములు 9 అగువవి ఇావు. వేమన పద్యములే, తాళ్ల వాక "వెదతిరుములాచా త్య్‌ల వాక్యములు, శానములు అగునని, అ వాక్యములు గావయులు ఖని: త్‌ భక్తి చే చోట ఫలమిన్భు దైవంబు మనసునిల్పిన చోట మలయ సుఖము” 2 8 “ పొపకర్మునకేల పరపురుషార్ధంబు “=. ధనలోభి కేల బాంధనము చింత "” లి ౧1% 7, “ కులము వారల కియ్యక్షోలైన దిల్తాలు ” రి 8 “ ఆనలు విడివిన నలమటిలే లేవు ” 11 9. * పరహింస మానిన పొపంబు సెందదు*” [1

[సథఖావము ఏం 10. * మగువల రోసిన మరు బాధ లడరవు ” |

1. “ కాంతలు పెక్స్కైనం గడు వేసటై తోచు” 16 12 “ బడి సంతబసివి యెవ్వరిది గాదు” వ0 18 * ధరణి దార్మిద్యంబు దైన్యంబు నౌందించు ” ళ్‌ శ * పేదకు నర్థంబు పిలిచి తా నిచ్చట

కడంని యార్తుని గాచికొనుట శరణు సొచ్చిన వాని. ఇనవిచ్చి మనుచుట యెదుటంబడ్డ యనాథు నేలుకొనుట చంప దెచ్చిన వాని బావు మాన్చించుట యగతికుండగు రోగి నరసికొాగుట లింత కంటెను బుణ్యంబు లెండు. గలవు ” ల 15,“ పతికి మాతాడక పలుమాజు నేవ్వక యలుగక మిగుల గయ్యాళి గాక యదువ దా'€పక్ర మర్మ మవ్వల' జెప్పక బొంకక నిద్దురపోతు. గాక కాఃపురము సేయు కామిని గలిగెనేనిం బలుకులేటికిం బురుషుని థాగ్యమహిమ ” లిజె 146. * నరనాథు పొరుగిల్టు నమ్మరాదు 99 17+. * సాలీని పోగులా సంసారపాఠంబు అల్బమా బ్రహ్మాండ మరసీ తెలియ ” 18, * ఇంక నేరికి సతముతా నెల్హి సిరులు దా నొనర్చిన ధర్మంబె దక్కు+గాక. 99 శ్తీ[

వేమను కడ్త 1ళి * చెలులు సంగడనున్నం జిత్మంబు చలియిందు! గనకంబు* బొడళంగన్న€ గడంగు నాస ఛ్‌లై 20. “ తిట్టిన తిట్టులు దీవన ల్లా విని యల శతు మ్ముగుగా నాత్మం దలచి ' గ 21. “ అపవాది యగు వాస్‌ నటు చంపపలదు శానాడు కల్టలే తమ్ముల జెజుదు *” ళా వలీ * చేసిన కర్మంబు చెందక మానదు ధిక సంక శివ్‌ సీవిధ కం దై వసంకల్పంబు తప్పదెంలై నను ” వ్‌ వీ కాశికిలటోవద్చు! గగమ్మణజ రావచ్చు దెలిసి" సుషుమ్న భేదించరాదు * ర్‌ి కీల * కూని గౌవచ్భు నేష్పుకులు చూపంగతత్చుం బాటెడు మనసు సి జ్బంగరాదు * ౭5 స వేద్చ లేనవ నెవ్వరు నేర్చిరైన సరవితో బ్రిహ్మవేత్రలు సరికిరార, ౫ ఇట్టి ఏింకన్యుకలవు, ఇవియెల్ల వేమన పుభావమ ను సూచించు నప కనుక పదును శాక్రిన వూట పాటిమై ధరంజెల్లు అను తాళ్లపాక వెద తిరుమలాచార్యుల ప్రీకపాదములు, వేమన ఆటవెలద్రి పద్యముగ నూజుట కంయె.. వేమన ఆటవెలది పద్యమే, ఆలశ్రి చూర్పున కాళ్ల పాక సదలిరుమలాచార్యుల సీసపాదములుగ మాఅుట్ల సహజము, అంతేశాజు వెన్లవురైన తాళ్ల పాక "ెదతిపమలా శదింపరాదు * అనుట గమనించిన చేనన పిఛావశ్ష అని స్పపషు వముగును, (న అనుకరణము కలదు, ఇద శేపాదైకమణకవ్టలు అందిచ్చిన్న నమూ వారని మ్‌

[ప్రభావము తై

ఆ ట్రోర్సివ్రాని. జంప లోకంబులోపల మందు మాకు వలదు మాట గలదు పెళ మడిగినంత భగ్య్గనం బడి చచ్చు విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ”

క ఘనతరకష్టలోభి దచమకంబునఃజంపెడునంత యల్కా నె మ్మనమున౬ బుసైనేని విషమారణకర్మకృపాణముఖ్యసా ధనములు గూర్చనేల ? పిమదంబున తగ్గజీ కాసు వీస మి మ్మనుటయె చాలు, వాని నిమిషార్ధమునన్‌ మృతి బొంద6

దేయ్య్‌గన్‌ ” 184 ప క్మఆ ఇట ఆభార్య "బేవళ్ల చిన్నికృన్ణయ్యగారి అభిప్రాయమిది* :

• విధిన్నవ్య క్రిష్వముగల యిరువుకు కపులలో సమానథావము అమ్ము! గుద్దినట్లొ కొనవచ్చుట చ్మితము. వేమన హరిభట్టును అనుక రించెనా * లేక హరిభట్టు వేమన ననుసరించెనా * నిర్ణయము దుష్క్మరము, ” ఇందు * నిర్ణయము దుష్క-రను ” అనుటకు సౌత్రువు అ హరిభట్టు (పా-చచీనుడు, "వేమన అర్వాచీనుడు ౩? అనెడి ప్రచుర హిచారమైన అభిప్రాయము శావచ్చును. కాని, వేనున పద్యము సహజసిద్ధముగ కలదు, హరిభట్టు పద్యము కృతకలబ్ధముగ కలదు. అంతేకాదు. హారిభట్టు వరాహవురాణములోని పద్యము ఆగమ పొయముగ కలదు పరమలోభి అయిన మయూరధ్యజమవోరాజును, ప్రజాహిత షులైన వసిషాదియునీం్యదులు * వర్ష సాధనమగు యాగ మొక్క-టి ౫” చేయుటకు ఇదివేల కోట్ల నిష్కములు కోరుదురు, “ మ్వుసీయ్య దుల భాషణంబు లాకరించిన యాతణంబ *
• ఆ రాజవరుని ప్రొణస రము వెడలంగ నుద్యమించెను, లోథా ధారులకు నర్ధివాళక్యము మారణమంత౦ంబు గాదె మహి నూహింపన్‌. ” 188 ప. 5ఆ.

56 వనమున ఇందు ఆవళ్యక మైన అర్జాంతరన్యాసము కలదు, అనంతరము £ళ ఖునతరకష్టలోభి * అను పద్యము ( 134 పన్‌ ఆ. ్సె అనావశ్య కము. అంటేశాదు మయూరధ్య్వజ మపారాజును *ీ జంపెడునంత యళల్కా * పసిస్టాది ముసీం్యదులకు * సెమ్మునమునం బుట్ట * "లేదు. సరికడా జూలి కల్టినది. కనుక పద్యము ప్రకరణోచితము కాదు. అయినను కలదు, కారణము వేమన పద్యముయొక్క_ పిభావమే శావలయును.. శనుక ేనున పద్యమును హరిభట్టు ఆనుకరించెనను సిర్టయము సుకరమగును మన చేమన వుళావము తాళ్ల పాక్‌ 'పెదతిరుమలా-చార్యుల మాదన్వు హరిభట్టు మోదను మ్మాతమేకాదుః కొటపి్‌ నోపరోజు మోద కూడ కలదు. ఇది గడియారం రామకృష్ణశర్య గారు అందిచి నన సభూచారము. ఆ వివయ మిది : “ ( సింహాసనద్వాతింశికలోని ) పదవబొమ్మ కథలో ఒక అవధూత వికుమార్కునకు యాగరహస్యములు తెలుపు ఘట్టమున ఒక ఆటవెలది పద్యమును వ్రాసెను, 4; దుఃఖసాధ్యమయ్యుం దొడరి యభఖ్యాసంబుం జేయంజేయ యోగసిద్ధి పెంపు దినంగ. దెనంగ వేము తియ్యనౌ కై వడిం బీదప పరమహర్షపదము సుమ్ము = ( 5-15) ఈ పద్యము చడువగనే వేమన పద్యము * అన్న అనల శాగ మతిశయిల్బచునుండు * అన్నునద్చ వెంటనే స్పురణక్ష వచ్చును గోపరాజు తన కావ్యమున ఆటవెలదిపద్యములను విశేశమ్వుగా వాసి నాడు... దీనిని బట్టి గోకరాజు వేమనకు తగ్చవాత్ర ఉండి అతని ప్రభావమునకు లోనై యండునా అని తలనుటకు అవ్వర్రాఖ్ఞ మున్నద్షి” ది కొజవీ గోపరాజు మాూధ క సువాసన వ్యాళ యందు ల నన పు ళావమునకు దిక్సూచి, ఫ్‌ నసపద్యములందు 189

(1పథావము బో మొత్తము తి/ఠ ఆట వెలది పద్యములు కలను, అందు సువూరు శి05 పద్యములందు వేమన ఆట వెలది పద్య కచనాప్ట్థతికలము అంతేకాదు. వేమన వద్య మే అలతి మార్పున సింహాసన ద్యాత్రింశికయందు కలదు “* కప్పురంపు! వాది కస్తూరి మురువుకో నుల్లి నాటి చంద రోదకంబు పోసి పెంప కంపు వోనట్లు ఖలయండురా, ॥1వశ్టా॥ ఇది సింహాసన ద్యాతి)ంశికయందు ఇబ్లు కలదు. ళ్‌ కప్పుకంపు!. గుదుటం గస్తూరి యెరువుతో నుల్లి నాటి చందనోదకముల( బెంపిరేని దాని కలపు మాయని భంగి నెంతమైన నిలువ దంతి మనము. * 58వ, 1 ఆ ఇందు వేమన పద్యము ఖలదూపణము. కొజువి నోపరాజ పద్యము తీ దూపణము వేమన పద్నములందు జీ దూపమణము 1] ఫీ నలె సింహాసన డ్వాత్రింశికపద్యములందును కూ దూవణము కలదు ముటొకళ సీసపద్యములోని ఆటవెలది ; “ తేగడ్డైన పెదవి త్రేగు శమృతమని కవులు నొగడః బేరు గలిగెగాక తత $్రమెజోగి యిటు తలపోసి చూచిన నింతి రోళతకెల్ణ నిల్బుగాదా ” 100 ప 1అ, ఇందు మూడవపాదమును వేమనను మూదలించునది ఇ త దూషణము మ్మాతమేగాక, వేమన పద్య లందు అర్థి కవిచారము వలె, సింహా సనద్వాతింశిక పద్యములందును అర్భికవిచారము కలదు. “ ధనము గలుగు వాండే ధన్యుండు మాను్రూండు ధనము గలుగు వాడె ఘనుడు జగథఠి ధనము గలుగువాఃడె తసవుల కాఢ్యుండు ధనము గలుగు వాఃడె మనుజవిభుంయప. *” 2ర్రకి ప్ప ర్‌ ఆ,

గ్‌ కేమన ధనము గలిగెనేని ధర్మార్థకామమో కనుల నచట నచట జరుపవచ్చు ధనము గలుగు వేళ జనులెల్ల. దమవారు ధనము లేని వాని మనికి చావ. ” 84 ప. 5ఆ ఇట్టి ఆక్థి కవిచారమునకు శ్రీనాథుని శానీఖండములోని లవ స్తోత్రము (ఉఠ-4ఉ8 ప, తి ఆం) నాందీవాచకము వలె కలదు. అందును ఒక ఆట వెలదిపద్యము కలదు,

• కమృలనయన ! నీవు కలచోటు సరసంబు సివు లేని చోటు సీరసంబు కంబుకంరి ' సీవు కలవాడు కలవాడు లేసివాండు నీవు లేఎవా!డు, ” ఇడి వేమన ఆట వెలడ్‌ పద్యరచనావి ధాన మ. నకు గరుస్థానీయము మటి కొజువి నోపరాజు ఆటవెలది పర్యర చనావిధా నమ్ముు వేమనకు శిమ్యస్థాసీయము. అంతేశాదు. “ అట్టి యభయమాూర్తి హరిహరనాథుండు దేవదేవు. డిష్టదై వమగుచు నెరయాబోంచుగాత నీ కొల్వువారల భూజనే్య్యదభూజ భోజరాజ* 10 పష్య]వ్నిఆ అను కొజవి గోపరాజు | గంథాల€ మునందలి ఆట వెలది పద్యము: లోని ఆఖరి పాదము * విశ్వదాభిరామ ప్‌నుర వేమ * అను వేమన వకుటమునకు నికటము, ఉసరిర్‌ వేమన * బట్రకు * లును ళతొజువి గోపరాజు సింహాననద్వాత్రింనీక యందు కలవు. “ పలుకువన్న నేల పలకఠయున్నావు పలుకుమయ్య నాతొ ప్రబలమగమ పలుకుమయ్య నీదు పలుకు నేనెరిగెద. 1 విశ్వః॥ ?2

హుభావము తం “* వలుక దగిన పలుప_పలుకకయున్నను బలుకు వినియు వీనని పగిది నున్న బలుకం జూచు వాసి బలుకకుమన్నను బళలుకులీల తల్లి సొలయు నతని.” 8 వ, 5ఆ ఇక వేమన పద్యములలోని ఉానఫర్య్తప్రిభోధములును, కొజవి నో పరాజు శ౦ంహావనద్యాతి)ంనిక యకతందు కలవు, “ కలిగి పెట్టలేక కష్టుండై యున్న దు ర్లుజని పొపమునకుళగొలంది లేదు తన్ను మానియైన ధర్మంబు చేసిన యకని పుణ్యకమునకు నవధి లేము ” కిక పుర్‌ ఆ! “ దానధర్మకులకు. బూనక తన పొట్ట నింపుకొని దలంచు జనుండె పపపు పసరమైక మెజు(గు బండి యీడుచు దుష్న నంతకం టె గష్టుం డండుి బుధులు” 14ప6 63 ఇట్టి నింకను కలపు. మొత్తము మాద కొజువి నోపరాజు మోద వేమన ప్రభావము మోతాదు మింఛునది. అడి జీమన పదపి యోగసరణిని, పద్యరచనా పద్ధతిని, త త్త్యప్రతిపాదమును ఉపలవ్షీం చుసది.

వేవనమున కాలము చడ2వదిదదడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడతడడడడడడడడడడడడడడడడడడడడతడడడడ "వేమన ప్రసక్తి ఎడపాటి ఎజ్జన మల్మణచరత్ర)ములోని? తూరారాజకవి, అయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకన్స్చల నాగర ఖండములోని, వింగళి ఎల్ల నార్యుని తోభ్య చరితములోని, నిమ్మల లత శ్రజ్‌వి చీకామ్రలింగశతకములోని పూర్వకవిస్తుతులందు కలదు. అంతేకాగూ వేరున ప్రభావము కొఅవి గోపరాజు సీంపబోసన ద్యాత్రింధికయంను, వారిభట్టు వరాహవ్పురాణమునందు, ఆాళ్ళపాక వదతిరుమలా చార్యుల సిత్రినతకమునందు కలదు. కనుక 'వేమన విరందజీ కంశు పూర్వుడు శావలయును, ఎడపాటి ఎజ్జన శాలము గుణించి అభిప్రాయ భేదములు కలవు, ఈరగా రాజకవి, అయ్యంకి చాలసరస్వతి అను జంటకవుల కౌలము గుజించి, పింగళి బెల్ల నార్యుని కాలము గుజించి, నిమ్మల ల్మ త్రక్‌వి శాలము గుటించి అభిప్రాయ భేదములు 'లేన్చం కనుక తురగా రాజకవి, అయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకవుల కాలము, వీంగళి ఎల్ల నార్యుని శాలను? నిమ్మల లత్మ్మణకవి కాలము ప్రథమతః పరిశీలన్నార్మ ములు, తదుపరి కొజువి గోపరాజు కాలము, వారిభట్టు శాలము, తాళ్ల పాఠ పెదతిరుమలాచార్యుల శాలము పరిశీలనా క్‌ ములు తురగా రాజకవి, ఆయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకనుల శాలము గుజించి చాగంటి శేషయ్యగారి అభిప్రాయమిది :

కాలము త్తే “ ( నాగరఖండము ) గఫింథాంతమున నున్న యీ కొంది పద్యము వలన నీ గ్రంథరచనాకాలము కా,శ. ౧౫౦౮అనగా క్రిళం ౧౫౮౬వ సంవత్చ్సరిమని తెలియుచున్నది, సీ, శాలివాహనళక సంఖ్యాకములు న్‌గు పదియేనువందలపె నెనిమిది వత్సరంబులలోన వసుధాస్థలంబున కుతుబుషాహీనిజాంకురుబనాథు పాభవవెశ మార్కుండేయళభూవతి ధవశేశ్వరాన్వయభవుండు నగుచు సకలదిళావ్యావ్న సాందంసుధాస్వచ్చ కీర్షిపరంపరాస్ఫూర్తి నలరి తే. సురుచిరంబైన పెందోట పురిని నిలిచి విశ్వకర్మాన్వయాంబుధి వెలయందేసి సప్తసంతానమ అంణొంచి సాధువుత్తి సుకవివర్యులు భళియని స్తుతులుసేయ ధరణి పాలింపుచుండెను ధర్మనిరతి.

ఈ పద్యము గ౦ంధకర్షృనామాదికము ను దెలుపు గద్యకు? బిమ్మట నుండుటచే గవులు రచించినది కాదేమో యని సంశయము తోదుచున్నది, ఎవరు రచించినను నందలి కాలము సరియైనదియే. కృతిపతియైన మార్కండేయుడు గోలకొండ నవాబయిన మహమ్మదు కుతుబిషాహాకు. గుడిభుజముగా నున్నట్టే (కిందిపద్యమువలన౯ దెలియ చున్నది

క. అతడు ప్రసిద్ధి వహించెన్‌ కీతి నరగజపతుల గెలిచి చెలంగి జయథ్రీ సతింజేకౌనిన మహమ్మదు కుతుపశహాచందునకు। గుడిభుజనున(గన్‌

ఈ మహక్ముద్‌ కుతుబ్‌షా కి. శ. ౧౫౮౦వ సంపత్సరము మొదలు ౧౬౧౧వ సంవత్సరము వజకును రాజ్యుమేలినవాడు. కావున పై పద్యముసందలి జాలము వాస్తవమనుట నిశ్చయము. కం ఇది. సంళయరహితము. అంతే శాదు. నిశ్చయసహితిము. కనుక తురగా రాజకప్‌, అయ్యం। ఇచాలపరస్వతి అను జంటగవ్సుల నాగరఖండరు రచనాశాలవః 186వ సంవత్పరము శాపలయును ఇక పింగళి ఎల్లనార్వ్యున్‌ శాలను గుటించి బాగంటి "శేసయ్య జారి అభిప్రయవింది" ఫి

• క కవీ రుమ్మరాయపరెడ్డి [యేరణ మ.చేత నీ గంంథమును రచీమించెను ౫ స్ప్వృనశ్ర€ ఇన్నాందు జగనొబ్బగండపీరుద చూవషణడు తుమ్మపంళాళ్థి శార్జదం[దుం డలముచరితు. డనంళాధిపాత్మజుండు రమ్యరుచిహేశి రాయపరడ్డిహౌళి వ ఒకంానాండు ఉ ఉఇతం ఉచిశాసనంబున సుఖాసీనుండె శా, కొండా రెడ్డిఘనుండు శౌర్యపటిమన్‌ గొట్టె న్మరాటిల ను ద్దండుం డన్మ యళుడు మాకు సుక పీందిశేబిం (వోమన్‌ | సిరుల్‌ 1 ండన్‌ దాచెర వేంకటాధిపుండు మన్నించంగం బామూరిలో మసండున్‌ నిన్ను బహూాకరింపంగ చ బహాకరింషంగలఃడీీ యుద్యత గ్రతితేష్టత స్‌ బముండును నప అ క్ట నందును గ్‌ ండారెడ్డిక్రి ఏ జ్జ భూకాంతునకుం దదీయాచార్యుం డగు ఎంజీవనాధస్వామి = తోభుండను నొక క దివదరితియి గల స వీ గ్రా మహాపురుషుని వ్యచరితింబు గల సర్వేశ్వరమాహాత్మ్యంబు ఓత౦ న దేటపజిచి సంకేషరూప ట్రంబు ఓిత్యంబుగా ముఖవచ ౨బులం వ్‌ సంచషేప 2 పంపైన వాకగ్ణిగంధం బొసంగి,

తలము న! దీనిం బరిశీలించి సర్వీశ్వరున కంకితంబ గాం దెను/గున మృదువచన రచనా గౌరవం బేర్పడం. బిబంధంబుగా నిర్మింపవలయు -- = 99 పయి దానినింబట్టి యీ కవి దామెర వేంకటాధిపుని కాలములో నుండినట్లు స్పష్టమగుచున్నది* ఒహుళాళశ్వచర్మి తమును రచియించిన దామెర వేంకటాధిపుడు సదునేడవళతాబ్దారంభంబ నం దుండిసివాండు. ఇత డత€డుగాక యాతని మనుమ'డయినను, కవి పదునేడవళతాబ్ద మధృమునందున్న క్రైర్పడుచున్నది. ” ఇందు కొండారెడ్డిని మన్నించిన దామెర వెంకటాథిపుడు్ట్‌బహు భాశ్వ చరిత్రమును రచించిన చామెర చేంగటాథిపుడుగాని అతని మనుమడుగాని కావచ్చునని కలదు శాని కొడుకు ఆగునుశ్త్‌ బము భాశ్వచరిత్సమును రచించిన జామెరవేంకటాధివుని అన్న వెన్నభూ విభుని కొడుకు దామెర వేంళకటధారుణీంమణుడు,. ఇతడు తం్మడిపేర ఇన్నసాగరమును కట్టించినట్లు, ఇతని అన్న దామెర అంక భూపాలుని ఉపాపుణయమ నందు కలదు అంలేకాదు. దామెర అంక భూపాలుని, వేంళటధారుణీరమణుని తముడు ఆయ్యనృపతి తం్మడిచేర చెన్న పట్టణమును కట్టించినట్లును అందు కలదు. ఆ పద్యములివి : “* రహ్‌ నవ్వేంకటధారు బే! వమణు€ డెరా! తం [డి పేరాప్పంగా మహి బిత*ంబగు చెన్ననాగరిము ధర్మస్ఫూర్తి! గట్టించె స త్యహరీశోడితతేజు గృష్టమఘనవాహాధీశజున్‌ వాలి బ ల్వహి నేచెం జిరదూఢ్యుః చుంచి శభలీలం గాంచె రామోన్నతిన్‌. వీరమున వోర నది మట్టుపెట్ట దండి పేరం దన్మధ్యభూమిని బృధువిభూతి నలవరిచె. జెన్నప్పుణ మయ్యృనృవతి. ” అయ్యనృపతి తండిపెర కట్టించిన వెిన్నపట్టణమును, బహుశః తొను కట్టించిన వెన్నసాగరము తోపాటు, వేంకటధారుణీరమణుడు

ప! వెమను 1689వ సంనత్సరమునందు ఇంగ్సీషువారికి ఛారవోసినట్లు _ రాబక్ట్‌ స్య్యూయల్‌. అందిచ్చిన సమాఇణారముి . ఆ | 1699 ౨జగుల12 ₹లుకజ2రేన వైరం బం చలా 0112920 క20066. ల +111286 ల౫2[0100212 40 చం మ08్ర13మె 7౦ 0901421066 2 ఏ్‌2026 [01 1 కమంమి రం మెజ్పజ 00 0120612801. 116 అయుణ?౬112666. 0060 01 1129729282 క96 విం11క్ర21 5104120666 6 96౪ $6001యలు6 ౪29 60 6 6211664 0౧౮౦: ౧292౧౧2౧ 2067 18 1రయలం 0161902902 0౯ ౦8ల౦౨212 వరం. ఇందలి దామెర్ల వెొకట్మాదినాయుడే, అందలి డామెర 'వేంకటధారుణీరమణుడు ఇట్లు 1689న సంవత్పరమునందు ఇంగ్లీషు వారికి చెన్నపట్టణమును ధారాదత్తము చేసిన దామెర 'జీంళటభారుణీ రమణుడు మన్నించిన కొండారెడ్డి తండి) ఓబళ రెడ్డికి వాక్య] గంధి ర జే మైన తోభ్యుని చరితము అందుట సులభము. అంలేకాదు. కొండా శల జ్యో క్ష్‌ రెడ్డి శ "ర్యపటిమన్‌ గొట్టె నృరాటల నుద్దండుండు * అని కూడ పద్యమునందు కలదు. ఇది ఛత్రపతి. శివాజీ చెంజి,. వెల్లూరు మొదలై న ప్రాఎతములను జయించుటకు పూర్వము జరుగవలసినది. ఛత్రపతి శివాజీ చెంజి, వెల్లూరు మొదలైన పా్రొంతములను జయించిన శాలను 1676-1680 సంవత్సరముల మధ్య శాలము. కనుక పింగళి ఎల్లనార్యుని తోభ్య చరితము రళనాశాలను. స్థూలముగ 1670వ సం వత్సరము శానచ్చును మతి నిమ్ముల లక్ష్మణకవి కాలముగుజించి ఇాగంట్మి శేషయ్య గారి అభిప్రాయమింది* “ పూర్వకవులలో నల్హసాని పెద్దనను స్తుతించియండుటచే నీక6డు పదు నేడవళతాబ్టివా(డై యుండునని తోంయచున్నదీ ” ఇందు నిమ్ముల లక్ష్మణకవి కాలము * పూర్వ్యకవులలో నల్ల సాని 'వెద్దనను స్తుతించియుండుట * నిజమే, అల్లసాని పెద్దన కాలము

కాలము వ్‌ పదునారవ క తాబ్టీ పూక్యార్య ము కనుక్‌ నివు ల లక్ష్‌ శ్రఇకవి కాలము పదునారవశతాన్లి ఉత రారమును కావచ్చునుగాని, ౧ జావా (య్‌ “* మొగలాయి దెబ్బకే ముగిసెనీ పనులెప తగ6 బార్డు దెబ్బకు దా? తెట్టు ? 9

అని వశ్యామలింగశతకమునందు. కలదు. ఇది మొగలాయి చ్మకవద్తి కౌరంగజేబు శాళ్ళీరమునుండి కన్యాకుమారివజకు పరి పాలిచిన కాలమువు సూఛించునవి. అ క్రాలము 1680వ సంవ తృరము.' కనుక నిమ్ముల లత్మణకవి కంచి యేశా్యామలింగశతకము రచనాకాలము 1690వ సంవత్సరము కావలయును.

ఇక ఎడపాటి ఎజ్జన కాలము గుజీంచి చాగంటి "శేషయ్యగారి అభిప్రొాయమిది వ”

౯ ఈ కవి మల ణవచరితిమును గృష్ట్రూూయప్రభున కంకిత

మీయక దా+చియుంచి నద్టి క్రొందిపవ్యములో. జెప్పియున్నాడు, ఉ, ఇట్టి మహాష్రిధానపర మేశ్వరమూర్తివి గాని సీవు చే పట్టితి మేలు చుండిపురపాలక ! కాళయమగ్య తిచం్యద! మున్‌ గట్టిగం గృష్టరాయజనకాంత న కీయక దాంచట్టి యా రట్టడియైన యెజ్ఞక విరాజితమల్ద ణకావ్యకన్యకన్‌.

ఈ కావ్యమును గృష్టాయల కీయక యేల దాంచినాండో తెలి యదు. కానికవి యీ గం9ంంధమును గృష్టరాయల కాలములో రచించినద్జీ పద్యమ వలన స్పష్టమగుచున్నది. ఈ కృష్ణరాయలు ఆంధభోజుండని కీర్తి వహించిన కర్ణాటకపభువగు తుశువకృష్ణదేవ రాయలనియే యూహింప(దగియున్నది. ఆది సత్యమయినచో నాతండు హూణళకము ౧౫౦౭౨౧౫౩౦వ సంవత్సరముల నడుమ గర్జాటక రాజ్య మేలినవా+డు కౌవున నీ కవి యప్పటివాండని చెప్పుటకు సంశయ మక్క_జలేదు,

తర్‌ వేసున ఈ కృష్ణజనకాంతుండు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు కాక మజియొక కృష్ణభూపాలుండై నచో కాలము మారును- ----.... పిబంధరత్నావళీ కర్త క్రీ. ఈ. ౧౫౭౦ పౌంంతము వాడని థ్రీ పిభాకరశాస్త్రులు గారు నిర్ణయించియున్నారు. అత డీ కవి గ9ంథములనుండి పద్య మును గ్రైకొని యుండుటచే నీకవి యంతకు' బూర్వుఃడై యుండునుగాని తరువాతివాండు కాజాలడు 77 ఇందు పిబంధర త్నొావళీక ర్త అనుట పు్రమూదపతితము' (పబంధిరత్నాకరర్హ అగుట ప్రమాణసహితేము, అతని కాలము 1570 పా్రంతమని స్రభాకం స్ర్రిగారు నిర్ణయించిన మూట నిజమే కాని, అద్‌ నిర్ధారకము శాదు. తంజూవూరు సరస్వతీ మహలు [గంధా లయమనులోని ప్రిబంధర త్నాకరవా ప్రితినిబట్టి మాత్రమేగాక, (పత్యెం తరమునుబట్టి కూడ (పబంధర త్నాక రిక ర శాలము. పదునెన్టిదన శతాబ్ది కంస పూర్వము శాంజూాలదు. కనుక ప్రబంధరత్న్నాక రోదాహరణములనుబట్టి ఎడపాటి. ఎట్జన 1570 కంయు పూర్వుడు కావలసిన ఆవశ్యశము శేదు.. శాని, ఎట్టు కృష్ణ్టజనకాంతున కీయక దాంచినట్టి ౫ మల్హ్మణచరిత్రిముకు. ఇచ్చిన చుండి కాళయ మంత్రి ల మహాపిధానపర మేశ్వరమూచర్ని ౫ అని పద్యమునందు కలదు. అది కృష్ణ చేవరాయల 6 రాజాధిరాజ రాజపర మేశ్వర ౫9 బిరుదమునకు ప్రత్యామ్నాయ కల్పనముగ కలదు. అంతేకాదు. ఎడపాటి ఎజ్జన పూర్వకవిస్తుతియఎదు ఘార్టటి తర్వాతి కవుల ప్రసక్తి లేదు. ఉపరి మజొక కృష్ణభూపాలుడు అనుటకును మజటొక ఆభారము లేదు. కనుక కృష్త్ణజన కాంతుడు శీ కృష్ణ'చేవరాయలే అగును. అయిన ఎడపాటి ఎల్జిన మ్మ ణచరిత్రము కృతిసమర్పణ శాలము స్థూలముగ 1540వ సంవత్సరము కావచ్చును. కృప్టజన శాంతుడు (శ్రీకృష్ణ చేవరాయలు కాక నంద్యాల కృష్ణమ రాజు అయినను మల్దణచరిత్రిము పదునారవశ తాబ్దగంథ మే అగును.

కాలము త్త? తాళ్ల పాక "పెదతిరుమలాచార్యుల కాలముగుఆశిం-చీ చాగంటి శేషయ్యగారి అభిపొయమిది . ఈం పెదితిరుమలాచార్యుల శాసనములు క్రిసిళ, ౧౫౧౭=అమొదలు ౧౫౪౬ వకు. గన్పించుచున్నవి. ఇతండు థ్రిక్కష్టదేవరాయలు, అచ్యుతరామరాయలు, సదాశివరాయలు, ఆశియరామరాయల కాలము లలో నన్నవాండు. ( తి, దే. కాసం, ౩, ౪౫) ఈ 'పెదశిరుమలావార్యులు ౧౪౬౦ పొోొంతమన జన్మించి తండివలెనే తొంబది నంవత్సరమ. లు జీవించి ౧౫౪౨ పాశింతమన సిహలోకమును పీడియుండును ”" ఇందు తాళ్ల పాళి 'వెదతీర వ. లాచార్యుల జనకా ము 1460 పా౦ంతమని కలదు అలు.నను కాకిపోయినను, అతన్ని ₹ సనమ లు 1517 మొదలు 1546 వటకు ఉన్నమాట నిజము, కనుక్క తాళ్ళపాక పెదతిరుమలాచార్యుల కవితాప్రొభవకాలము. పదునారవ శతాబ్ది పూర్వార్థ, ము శొవలయును. అతని నీతిశతకము రచనాశాలము సూలముగ 1520వ సంవళ్సరము "కావచ్చును (ఖ క

ఇక హరిభట్టు, ఇతని కాలము గణించి భిన్నఖిన్నములైన సమన్యంయమ లు కలవు షి ఆవియిల్ల!్‌ 1450-1545 సంబత్సరనము. ల

న &0 (వో ళ్‌

మథ్య ఊగినలాడునవి. ఆందు[ నిడదవోలు వేంకటరావుగారు ఉదా హరించిన, హరిభట్టు.ఉన్న కాలమును లెలువు చిన్నపల్లే శాసనమ, డాక్టృ 5 నేలటూరు వేంకటరమణయ్యగారు ఉట్టంకించిన హరిభట్టు కొడుకు రాఘవమనీపి. ఉండుకాలమును అెలువు తర్నుపాడు శాసనము సరమపిమూణములు. చిన్నపల్లె శాసనము కాలము 1518ివ సంవ తరము తర్నుపాడు శాసనముకా౭ము 1548వ సంవత్సరము. 1518వ సంవత్సరమునం దు ఏరరామనాయకుడు “తసవంశస్థలకు శేయఃప్రార్థన చేసికొని సుఖముగా ఉండ టకు హరిభట్టోపాధ్యాయునికి “చ్చిన్నపలై” అను గాామమును డానము వేసినట్టు శాసనమునందు కలదు- హరిభట్టో

శతి వేమన పాధ్యాయుకు కవి హరిభక్డే కాని, శొసనమునందు కవి అని లేదు. ఉపాధ్యాయుడు అనియే కలదు గో ఉపాధ్యా యో౬ధ్యాపకః ౫ అని ఆమరము. వేదాధ్యయనము ఇచేయించువాడు అధ్యాపకుడు. క్‌నుక్‌ 1518వ సంవత్సరము నాటికి హరిభట్టు కవియే కాకపోవచ్చును. అది హరిభట్టు ఆరంభదళశ అనుటకు -దాతవంశస్థులకు "క్రేయఃప్రొర్థ నము చేయుటకు గాను చానము పట్టుటయీ నిదర్శనము. కనుక హరిభట్టు నరావహావురాణము రచనకాలము స్టూలముగ 1515వ సంవత్సరము శావచ్చును.

మటి కొటివి నోపరాజు కాలను గుజేంచి చాగంటి శేషయ్య గారి అభిప్రాయమిది వేరే

“ ఇందులకు రెండాధారము లున్నవి. మొదటిది పిల్లలమజ్ఞి

పినవీరన్న నీ క్రొందిపద్యములలో నుతించియుండుట.

చ అనఘు హుళక్కిభాస్కూరు మహామతి( బిల్హలమళట్టే వీరరా జును ఘను నాగరాజు. గవిసోమిని౯ దిక్కున సోమయాజి గే తన కవి రంగనాథు నుచితజ్ఞుని నెజ్జన నాచిరాజు సో మన నమరీశ్వరుం దలంతు మత్కులచం్టదుల సత్యం

వీర్యదులన్‌. రొడవది ఈ కవికి బెవతాత కుమారులైన దాచికాజు సింగనలు అనపోతానాయని కుమూరుచ్చైన కుమూరసింగమనాయని యొద్ద మంతులుగా నున్నారని య్యీకింది పద్యములో జెప్పియండుట

క ఘను ల్యగజులకు నీడై వనములు! గ౦తువులును గృతులు వడి నిల్పిరి బా చనయును సింగనయును దగి రన పోతకుమూరసింగయకు మంతలనన్‌.

పినవీఠన కాలము [కీ శ. ౧౪౭౦-౧౪౯౦ అని పినవీరన చారితంమున వ్రసియుంటిని, దీనినిబట్టి యీ గోపరాజక వికాలము

కొలము త్త

దీనికి దరువాతగాని లేదా ఆధమ మాకాలముగానిమై యుండవలయును.

కాని యంతకుః బూర్వము మ్మాతము కారాదు... =. రెండవ

సింగయపభువు కాలదు [కీ శ, ౧౪౦౦-౧౪౬౦| బాచన్క సింగన

లీతని మం్మరు లందుమేని, వారును ౧౪౦౦ (ప్రాంతమున జన్మించి

యాతసి కడ నుండిరనయు, గోపరాజుకవి (కి శ ౧౪౭౦ స్టాంతమున

జన్మించి పినవీరనతో సమకాలికంచై యాతని నుతించియ౨డెననియ,

నిశ్చయముగా (జెప్పవద్చును, ”

ఇందు * పినవీరభ[దుని కాలము 1180-90 అని వనసీరర ఇార్మితమున (వాసి * నది చార్మి తికసమన్వ్యయము. అనపోతకుమాన సింగయ్మ పభుసి రాజ్యకాలము.. ]425-1450 మాత్రమే**ి ఆ “కాలమున మం[తులైన నాచన, సింగనల సినరండి మనుమడైన, పూర్యకవిస్తుతియందు పీల్ణ్లలమత్హి పిసవిరభ్యదుని స్తుతించిన కొణవి గోపరాజు 1480 ప్రాంతమున గాక 1450 వా్రాంతమున జన్మించి, వినవీరభ్య దు నికి యువసమశాలికుడు కావచ్చును. కనుక కొణవి సోపరాజు సింహాసనద్యాలతింళిక రచనాకాలము స్థూలముగ 1500వ సంవత్సరము శావచ్చును

సవుష్టిపై 1690వ సంవత్సరము రచనాకాలమగు కంచియేక్మామ లీంగశనతరకమునందు నిమ్మల లత కవి 1670వ సంవత రము రచనా కాలముగు తోభ్యదరితమునందు. పింగళి ఎల్లనార్యుడు, 1586వ సంవత్సరము రచనాకాలమైన నాగరఖండమానందు తురగా రాజకవి, అయ్యంకి బాలసరస్వతి అను జంటకవులు, 1540వ సంనత్సరము కృతిసమర్పణకాలమగు మృల్మణచర్మితమునండు ఎడపాటి ఎజ్జిన = స్తుతించిన అనుసరించిన; 1520వ సంవత్సకము రచనాకాలమగు సీతిశతకమునందు. తాళ్ళపాక వెదతిరుమలాచార్యులు, _ 1515వ సంవత్సరము రచనాకాలముగు వరాహాస్పరాణమునందు వహారిభట్టు,

ర్‌ం వేమన 1500వ సంవత్సరము రచనా కాలమగు సింహాసనద్యా! తించికయ-దు కొఅవి గోపరాజు - స్తుతింపకపోయినశు అనుసరించిన, పమన కాలము పదునారవ శతాబ్టి కంళు పూర్వము కాదలయును. మథి * వేమన పద్యము ” లందు మహవ్మి శ్రదీయుల (ప్రసక్తి వలె గజపతి పిసక్తియును కలధు. ఇది శేపూడది రమణ కవులు అందిచ్చిన సమాభారమే. ఆ పద్యమిది ఫి “* అధముడై న మనుజు6 డర్థవంతుండే న నతనిమాబ నడచు నవనిలోన గజపతింట నెన్న గవ్వలు చెక్టైవా విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ ” 145-1. వావిళ్ల, మజ క పద్యమిది : “ చచ్చిపడిన పశుపు చర్మంబుః గండల బట్టి. పెటికి తినును పరగ గద్ద గర్పిద్దవంటి వాడు గజపతి కాకో విశ్వదాభిరాను వినుర వేమ. ” ఇందు. * గజపతి-టనెన్న ” అను పారమునకి, “ గణకు లొప్పి యున్న * అను పారాంతరము కలదు. అబే వేమన పారము అనినను, * గజపతింట నెన్న *” అను పాఠరాంతరమైనను గజపతుల కాలమునం బే వుట్టును అంతేకాదు. “౯ గజపతి కాయెవో ౫ అను పారమునకు మతి పారాంతరము లేదు, ఆ పద్యము వేమన”? పద్యముశకు అనుకరణమనినను, అది గజపతుల కాలమునంబే వుట్ట వలయును. కనుక వేమన వద్యములందు గజపతుల (ప్రవే యము లేదనుట సంగతముకాదు అంతేకాదు. *చచ్చిపడిన పళువు చర్శంబుం గండలం బట్టి ఇృజీకి తిను గ్రద్ద 9 అనిపించు గజపతి లేకపో లేదుం ఫలసాయము కృష్ణానది పాలై; తిలలు పెసలు బిలబిలాక్షులు తిని

యా గ్రంలలవన్న చ / దై స.

కొలము ష్ష్‌ ర పోయి, బొద్డుషల్లెను నొడ్లేటి "ఎమ్మే టంకములు ఇెల్లీంపలేకపోయిన కవిరాజు కంరమును వురవీథిలో, ఎదురెండలో పొగడదండ కాగలించుటకు, కవిసార్యభౌముని భుజూ స్తంభమును సగరివాకిటి నల్ల గుండు ఎక్కుటకు, ఆంధ్రనై పధకర్త అంఘియుగమును ని్శగళయుగము తగిలియుండుటకు, పీరభ దాశెడ్డి పిద్యాంసుని ను.౦ జేతిని "నెదుకునొడ్రియ వీయ్యమందుటకును కారిణమైన గాణ దేవుని * అధిపతి కపి లేయ్యదగజపతి తెలుగుకవికి చచ్చిపడిన పళువు చర్ణుము, కంశలు వతకి తిను [గద్ద అనిపించుట సహజము, అంకేకాదు. అతజే పుథమత; రాజమ హేఎదివరము, కొండవిడు రాజ్యములను ఉదయ గిరి దురిమును న్యాథీనము చేసికొని, పదునైదవ శతాబ్ద ఉత్త రార్థము నందు ఏజయనగర సామాజ్యముమిోద దండయాత్ర సాగించిను. 15 తదుపరి బహమనీసుల్తాను మహమ్మద్‌ పా విజయనగరసామా)జ్యము లోని నోవా నగరమును న్వాథీనము చేసికొని, పదునై, దవశఠాబ్ద ఉత్త రార్థమునం చే కొండవీడు. కొండపల్లి రాద్యములను కైవసము కావించుకొనెను**, _ అంధ బేశమునందు మాతిమేగాక్క ఉత్కళ "జేశమునందును గజపతుల పరిపాలన 1538వ సంవత్సరమునం'బే ముగిసి పోయినది 1” విజయశగర సంస్థానమునకు 1652వ నంవత్పరమునం బే వువాది పడినను పూశవాటి రాజులకు గజపతి వ్యవహారము 194వ సంవత్సరము తర్వాతగాని ప్రసిద్ధము కాదు 1% కనుక వేమన కాలము గజపతులు లేని పమనేడవ శతాష్టి కాక్క గజపతులు, మవామ్ము స్థదీయులు కల పద్మునై దవళతాబ్ద ఉ ల్‌ రార్థము కశానలయునుం

• పడ్రుచునిడిన వాని '” అను పూర్యోదాహృత మైన వాటు పద్యమునందు “ భువిని భాస్కనే్యయద్ర వు త్త /! కొండ 1” అను సంబుద్ధి కలదు అనగా కొండమం,తి భాసూరుని వుత్రడని అర్థము. అఆ భాపష్యారుడు రాయన భాొస్క_రుడని, కొండమంధతి మోది మజి "రెండు చాటుపద్యములలోని ళ్‌ రాయనమంతతి భఛాస్క-రునికొండా |!

ర్‌ల్లి కేమున దండనాథాగి)ణీ ! ” అను సంబుద్ధిని! బట్టి స్పష్ట్రమగును. కొండ మంటి తండి రాయన భాస్కరుడు పదు నైదవశతాబ్ద చతుర్ధ పాదము? సపదునారవ శతాబ్ది ప్రిధమపాదమునందు కల రాయన భాస్కరుడు. కనుక రాయన భాస్కరుని కొండమం[తి కాలము పదునారవశ తొట్టి పూర్వార్థమగును. ఆ ఛాలములోని కొండమం్నతిమిాది * పడుచు నిడినవాని * అను చాటుపద్యము అచ్చము వేమనపద్యవా గజీ కలదు, అంలేకాదు. మకటము మాజి వేమన పద్యమే అయినది. చాటు పద్యమది "వేమన అట వెలదిపద్యరచనాపద్ధతికి ఆదర్శము కాజూలదు* "వేమన అట వెలదిపద్యర చనావిథాన మే చాట పద్యమునకు ఆదర్శ మగును, అనగా పదునారవశలౌబ్బ పూర్వమునం బే వేనున పద్య ములు ప్రసిద్ధములని అవగాహనమగును. కనుక వేమన శాలము పదునె దవళశతాప్ట ఉత్త రార్ట్రము శానలయును. ఇక వేనున శాలమును ఇంతకం'ె స్పష్ట్రముగ 'తెలువు పదృము కలదు అది :

• మిరపగింజ చూడ మీదనర్హగనుండు కొరికి చూడ లోన చమరుకుమనను సజ్జనులగు వారి సారమిట్టుల నుండు వి. ్షే-!1[0, 22-150 విది వేనున పద్న్వము కాదనుటకు ఇసుమంతయును అవకాశను లేదు. అంలేశాడు. శాదన్న వారు శానరారు. ఇందు మిరషగింజ ఇప్పటి మిరపగింజ అనగా మిరపకాయగింజ కాదు. ఎప్పటిదో అయిన మిరియవుగింజ. మిఠరపశాయగింజ మోద నల్లగ ఉండదు. మిరియను గింజ మ్మాతవే మోద నల్లగ ఉండును. మిరియము ప్రాత సరుకు మిరపకాయ క్రొత్త సరుకు, మిరపకాయ వచ్చిన తర్యాత మిరప శాయగింజ మిరపగింజ అయినది. రాకముందు మికియప్రుగింజయ్‌ మిరపగింజ, కనుక మీి[ిియప్టుగెంజను మిరపగింజ అని పేర్కొన్న

కొలము 58 పద్యము, మిరపకాయ రాకముందు రచించిన పద్యము కావలయును. ఇది వేమన శాలనిర్ధ యమునకు ఒక ఘట్టమును సూచించునని (గ్రహించిన మరుఫూరు కోదండరామ రెడ్డిగారి అభిపాొాయమిది. ;23 “ల పద్యం వేమనకాలనిర్ణయా:కి ఒక ఘబ్దాన్ని సూచి

స్తుంది. 1498 లో వాస్కోడిగామూ అను పోర్చుగీసు నావికుడు,

మొదటి. సముద్శయాన నావికుడుగా మలవారుతీరాన అడుగుబెట్టి,

పడమటికి రాకపోకలు ఏర్పరిచినాడు, 1502 గామ రెండోసారి వచ్చి=

కళ్ళికోటరాజు = జామొరీన్‌కు కొన్ని కానుకలు ఇచ్చినాడు; ఇవి

మనదేశంలో ఆహారపదార్థాలలో కౌత్తవాటిని చే్చనవి. దక్షిణ్యాఫకా

నుండి ముంతమామిడి (జీవిమామిడి) దక్షిణ అమెరికా - పెరూనుండి

ఉర్ల గడ్డలను ( ఆలూ, బంగొళదుంప ) దళ్షిణఅమెదిక్షా ఛిల్లీదేశము

నుండి _ల్లీ ( మిరపకాయ )న మనదేశంలో ప్రవేశపెట్టినాడు. ఈ

మిరపకు ( ఎల్లి ) ముందు మనికు కారానికి మిరియాలే ( మరీచి)

ఉపయోగపడుకుండినవి. ఇల్లి అనే ఎర్వికాయలు వేమన కాలానికి

ఇంకా బాగా వాడుకలోనికి వచ్చినట్టు లేదు. (1650-72) కాలబట్టే

మిరపగింజ అని మిరియపుగింజనే వర్షిస్తున్నాడు”

ఇందు మిరపకాయ చరిత్ర), అది వేమన కాలమునందు వాడుక లోనికి రాకపోవుట నిజము. ఆ కాలము 165279 అగుట మాతము సంగతము శొదు, 1502లో వే వాస్కో-డిగానమూ (ప్రవేశపెట్టిన మిరప శాయ 1652-72 వజకును మజి వాడుకలోనికి రాక పోవుట సంభవము కాదు. పోర్చుగీసువా రే ప్రవేశపెట్టిన చాతులు (శ్రీకృష్ణ చేవరాయల శాలమునం బే ( 1ళ0టాశేక30 ఏ, అందును ఆముక్ష్తృమాల్వదరచనా కాలమునం టే ( 1520 ), వరిజీలలోని కాలువల నడిమిప్ర చేశమునకు చేరినవి, (05 ప 1ఆఎ) అట్లు మిరపకాయలు అంగడిలోసనికి వచ్చుట, అంగుటిలోనికి పోవుట ఆ శాలమునంచే సంభవము, పోర్చుగీసువారి వ్యాపారము పదునారవశళాచ్టి ప్రారంభ మునుండి విజయనగరసా నూ జ్యమునందు విరినిగ సాగినది,** ఆ శాలమునంచే వాసో-డగావమూ

రడ వేమన పివేశపెట్టిన మిరపకాయ హాగుగ వాడుకలోనికి రాగలదు, అది లట పదునేడవళళాబ్ది ఉత్త రార్ధ్యము వణకు అజ్ఞాత వాసము చేయవలసిన ఆవశ్యకము లేదు కనుక వేమన కాలము పదునై. దపశకళాబ్ద ఉత రార్థ్యము శావలయును, మల్లంపల్లి సోమ కేఖరశర్మగారి అభిపాొాయమిది $£3 ౯౨ ౧6 1౬౦౧ భం వ:రరగజ 0 16 న అసం ౪6౯6 జరటాం 1 6 0720166 05 శయ 12065 01 )రక25 2ంరే ౪6 సం116766 €0 1276 సకల వలం మ 211 6 మ1రేరల15 1001261082 వేదడ281రేతక ఇజక య. చుం పెలుంరే , ౨౨ రంల 4 06 1052066 0 వడలి వకమంజకాజు లం ౧00 ౦0 8 న గా 06 0 గం ప? జ 9020025 31142666 0 $21021- 7202 6 ఓం 2172210804, 601202 ఇ౪7016 ఉం గ2ంజమసల2 0011012 10 రర2రే2 00606 200 తంత: 62666 1660 1000 ఎం 4 ఆ లం గడా నటే2ం 26 22106064 01016 నఠులైలు అంగం. 0% ల 4106 షం త2ేలి2రడి8 స ఇం మకరం 2ం20102 206 6 1081600605 రః ల1ఓ 15 పైటం6ా 0ప16 10 30006 06౧ €6 560506 మ 11 4 య. గా ఓట56 వ1రీర%25 ఇలా 2600 10 2జం2జళర64 (న్‌4లంం 01 అ0లుం1 2). అధాలాయులని 10 661ల021 0760222౬01%8 మలల 252 ( వగలుంయం? ఏ, 206 64112 ( వంమూ 0, ఇల6 ₹26అ రంల 115 05106, 6 2027226) 2 ఇక కంచర? 1000709794 1 కం కరస 2 అంజ షం ౦౯16 62160 +%6 51664128 ౪౬9 1650131016 [01 10- రంంటుక్రై *₹లు202 2 1246కు 2064 20 2101600 042765 6 అరే 0 లః6 0టంర * 0దు ౫ శ్‌ వ్య ఛి ళ్త రెడ్డిరాజుల యుగన్స నందు ( 1ల25-1448 ) చతుర్విధ 'యోూోగాభా్యానమ.లం న లీ (౬ అ దును చతురులై న సిద్ధుల లేళ్ల నాధుల సంపిడా జనసమ్నతముగ లో ఈ కలదు. _ (శీతై లమ లోని పంచనశైవ ల మరమ: ను ఓకమైన భిమూవృకి మరమునకు మకఠాధిపది వ్వుకి అాయాశీలే

కాలము ర్‌5్‌ ఇాంత రాయని అ 'ేశమున గౌరవ నవనాథ చర్మితమును ద్విపదశావ్య ముగ రచింమ. = నవనాభుల పిషయము ఈ కాలములోని జక్కన వికమాక్క- చరిత్రమువంటి "తెలుగు [గంథములందు కలదు, వికృుమార్క_ చరితఏములోని కొన్ని కధలయందు సిద్ధ లేక నాధపం్మప దచాయము ప్రభావము కలదు ,. ఎం ఈ సెద్ధులు రసవాదము (రసాయన రాస్ర్రుము ) నందు నిస్టాతులగుట వలన ఈ కాలము నందు రసము ( పాదరసము );, గంధకము ఉపయోగించి జెవధములు తయారుచేయుటలో (పయోగములు జిగినవి. రస్మవై ద్యము; ఆంధ "దేశమునందు మిక్కి-లి అభివృద్ధి చెందినది. ఈ సెద్ధ యోగసంప్రుదా యమే హరయోగి, రసవాది అయిన వేమన రెడ్డెరాజులయుగము చివణు అవతరించుటకు హేతువు ” అని కలదు మల్లంపల్లి సోమ కేఖరశర గారి మజొక అభి[ప్రాయమిది ప “వేమన క్రిస్తుళకము పమనేనవళతాబ్దము వాడని విశ్వ సిఎచువాడను నేను,” ఇట్లు సుష్రపిద్ధచర్శిత కారులై న మల్లంపల్లి సోమ కేఖరశర్మగారు విశ్యసించుటకు నిమిత్తము 'చేశచరితుయే. మతి సాహిత్య చరితయును తిదుపటలకము. ఇక వేమన కాలము పదు నేడవశ తాబ్టి అని 1824వ సంవత్సరము నందు విన్న, సి, పీ (బాను 18తి9ివ సంవత్సరమునందు లెలిసికొన్న విషయమిదిక* ; ముటులూ 1 ౧0౪7 1200 వ 6 క్రటలాడ! సం1161 26113 1108185 206 [210 [01 ౦6౧0116 0164, 1806 2౧8225 26 000606 10 2కింకై ఓయు. 0021 ౪10 06 ఇల 0 06 గౌంుక్రా 329272000జుజు 019 ౪౦16 కై70 22 612 766 096 760016 120 లం 6211651 వే ఓడ76 మలుటం[6డ. ””

ర్‌6 వేమన

ఇందు పిథమలః వేమన పద్యములు 1689వ సంవత్సరము శాటికి సరిగా నాలుగువందల సంవత్సరముల నాటివి---అనగా "వేమన శాలము. స్థూలముగ పదునై దవశతౌొద్టి ( 1889-400=14398 ) అని కలదు. తెదుపరి జంగములు చెప్పినది నిజమైనచో, వేమన కలము మజీంత పూర్వమగునని కలదు, బసవవురాణక ర పాలక టికి సోను నాధుడు, వేమన సమకాలికులన టకు సాధసనంవర్షై కానరాదు అంతే కాదు. ఆం్యధబేశమునందు పదమూడవశతాబ్లైని ఏరశై వమ సబల ముగ కలదు పదునాల్లు, పదునైదు శతాబ్దులందు పాళుపత శ్లై వను పుధానముగ, నాథసంపిదాయను గాణముగ కలదు, కనుక వేమన కాలము పదమూడనళళాబ్టి కాంజూలదు- 1824వ సంవత్సరమునందు కం 1889వ సంవర్సరమునంిదు సి వీ. _బౌను పండిత పరివేష్టిళూడు, కనుక వేమన కాలము వదునై దన శతాబ్ది అని పండిత్మశుతి కావల యును. పదు నేడవళాబ్బి అను జనశ్యుతి కంచె, పదమూడవశ తాచ్టి అను జంగమళు)త్రి కంగు, పదునై దవళ తబ్టి అను పండీతశ్యుతి సత్యసన్నిహితము,

మన పూర్వకవుల పూర్వక విస్తుతులనుబట్టి, పూర్వకవిళాచర్వ ణము లను బట్టి, చరితా ంశములనుబట్టి, నాథసంప్రు దాయమునుబట్టే మన వేమన కాలము పదునై దవ శతాన్టి ఉత్త రార్థమగును.

పదునై దవశళాన్ది పూర్యార్థమనుటకు ఒక సాధనాభాసము కలదు. అది ప్రసిద్ధమైన వేమన జీవితకథ, అందు కొమరగిరి వేమా శెడ్డి భార్య మల్లాంబ అన్సి వారి కొడుకులు కోమటి వెంకా రెడ్డీ అను అన వేమాశెడ్డి, రాచవేనూ రెడ్డి వేనూ గెడ్డిఅని, మూడవవాడై న వేమా రెడ్డియే మన వేమన అని, మొదటివాడై న కోమటి వేమారెడ్డి భార్యశరసమాంబ అని కలదు. కొమరగిరి వేనూ రెడ్డి అనగా కుమూర

కాలము ర్‌7 గిరి రెడ్డి కొడుకు 'వేవూ రెడ్డి అ౫సను, కాని కుమూరగిరి రెడ్డి! అనసోళతా "రెడ్డి అను కొడుకేగాని, వేమారెడ్డి అను కొడుకును కలడనుటకు ఆధా రము లేదు. తదుపరి కోమటి వేమా రెడ్డి కోమటిరెడ్డి కొడుకు గాని వేమారెడ్డి కొడుకు కాడు. అంతేకాదు. 'రాచవేమూరెడ్డి, కోమటి వేమారెడ్డి కొడుకు గాని తమ్ముడు కాడు. కోవుటి 'వేనూ రెడ్డి తమ్ముుకు మాచారెడ్డి కాని వేళూ రెడ్డి కాడు. భార్య సూరమాంబ కాని నరసమూాంబ కాదు. కనుక ప్రసిద్ధమైన "వేమన జీవితకథలో చర్మిత, కభథార్థము కాని యథార్థము కాదు. కనుక వేమన కాలము పదునై దవశతాచ్చి పూర్వాార్థము కావలసిన ఆవశ్యశము కానరాదు.

కనుక వేవున కాలము పదునై దవశతాబి ఉత్త రాక్థము కావలయును.

నేనన ప్రశస్తి కడవను టాటా

'చేబున పద్యములు వేలకొలది కలవు పద్యసంఖ్యను తెలుపు పద్యములును కలవు. అవి మహాభారతగ 9౦ంథసంఖ్యను వమహోాస్కా-ంభ (గంథసంఖ్యను జ్ఞపీకి శిచ్చును. అనగా దయనామ శీతిహాసము మహా ఛారతమయినట్టు అఖండ మైన సొఠాందము బహుఖండటింధుర మైన మహాసాా-ందమయిసట్టును _ వేమన పద్యములు కూడ క్రాలకను ప్రవర్థమానమయినస్తూ అవగాహూననముగును.

శంకొలది కల 'వేమనసద్యములందు వేజువేటు ఛందస్సులు కలవు. వేణు వేణు నుకుటములును కలను. 'కేటగీతులు, కందములుు నీసములు, వృత్తములు మొదలైనవి 'వేజు వేటు ఛందస్సులు. -బేవు, వేమా, వేమనా, వెజ్టి వేమనా, విమలగుణరాజ యోగీంద వేమ శార్య; విశ్వదాభిరామ యిదియు వినుర వేము మొదలై నవి వేలు వేటు మకుటనులు.

"తెలుగు సాహిత్యమునందు ఒక కవి రచించిన ఒక శతకము ఒకే ఛందస్సున ఒకే మకుటముతో ఉండుట ఒక పద్ధతి. మల్లి కార్టున పండితుడు రచించిన శివతతృ స్‌సౌరము ఒక విధముగ బహుశతకము. అందు ఉపలబ్ధమువై న శీర$ పద్యములును కందపద్యములే. వానిలో 187 పద్యములకు మకుటము లేదు. 302 పద్యములకు కలదు. అది బఒశే పవనము శాదు. కాని, ఒకే అర్ధము కల పర్యాయపదములు, వివా భవో, రుుదా, హరా మొదలైన శివపర్యాయపదములు.

ప్రుళస్తి ర్‌్రి ళ్‌ వేమన పద్యముల *” లోని వేజు వేటు మకటములు అట్టును లేవు, శనుక వేటు వేణు ఛందస్సులు, వేటు వేలు మకుటములు కల పద్యములు "వేమన పద్యములు కాకపోపద్చును. ో విశ్వదాభిరామ వనుర చేను ” అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములు న్మూతమే 'వేనున సద్యములు కావచ్చును. అవి కూడ అన్నియును వేమన వద్యములు కాకపోవచ్చును. వేమన భావములను, ఆట నెలదిపద్య రచనాపద్దతిని అచ్చు (గుద్దినట్లు అనుకరించిన శతకములు అర్వాచీన కాలమునందు కలవు అందు రామకృష్ణమూర్తిశతకము అ గేసర ఛాసమానము. “ రామకృన్నమూర్తి రమ్యకీ రి 2) అను మకటము లేనిచో, వేమన పద్యములే అనిపించును. 1, “ఆత్మ దెలియనట్టి యావార్యు. దెలిసిన ఫలము దప్పిపోను (బహ్మకైన నూరు పేరు లేక యుండగవలసెరా. ర ౨ _ దేహమందు నున్న దేవుని. గానక దేవులాడ నేల దేళ మెల్లి యెండమావులందు నిండేరు భిమలేల క్త 8 గొప్పవాండు నొకండు కొద్దివాం. వొకండని తోంచకున్నవాడు దొడ్డవాండు చావు బుట్టుకయును సమము లందణకును. ఉ. చదువు చదువ వచ్చు ఉదువునం దర్థంబు తప్పకుండ పప్పీ చెప్పవచ్చు భావమెబు(గువాండు (బహ్మవిద్వాంసుండు. క్న్‌్సి ఫీ, అత్మ నెవ్వడెబుంగునత(డె (బహ్మణ్యుండు ఆత్మ నెవ్వండెబు(గండత(డు మాల యిట్లు వర్ణములకు నేర్నాటు చూడుమా, క్‌1,

60 వేమన 6. తెలీవీ లేని వాని బలిమిని దెప్పించీ ఓవృమోక్షపదవి దెలుపుటెల్లి సరిగం జెవిటి యొద శంభమూదిన యట్లు, ళ్‌ ', నిన్ను మజచి మన్న నీవైన యట్లయా నిన్ను మజవి మజియు నీవు గమ్ము సిక్సు నీవు గొరగ నిఖిలంబు నీవౌదు, 69, క, ఇనుపపుల్ణ బట్టీ యండు క్రాటాక్లు పై [వాసి నోనీ నోట గూనీనట్టి చదువు నమ్మ(బోకు సద్గతి దొరకదు. (46 9, కిలుగువా(డు నొక(డు కలుగనీ వాటొకళ డింతె కానీ వేటె యేమి లేదు యిట్టి తెలివి కంటె నెట్టిదో మోక్షంబు, 70. 10. మోహజలధి సీంది ముక్తు(డ్లై శివయోగి దేహమందు నుండి తెేలియరా*డు పర'ఃగు కాయలోని కురిడి (ప్రకారంబు, గ్ర ఇట్టిళతకములు నవీనకాలమందును కలవు ఇందుకు జాక్షల్‌ నండూరి ళు రామకృష్ణమాచార్యులుగారి ళ్‌ (వగతిగీత క్ర 1వముఖో దాహరణము. ఇట్లు ఎవరై నా ఎన్ని పద్యములనై. న రచించి వేమన పద్యములందు 'వెలయించుట సంభవము, కనుక “విశ్వేడాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటము కల అట వెలజిపద్యములన్నియును వేమన పద్యములు శాకపో వచ్చును. కాని, “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ ౫” అను మసటము కల ఆట వెలదిపద్యములే వేమన పద్యములు కాంగలవు, సి పి, (బాను1820వ సంవత్సరమునందు ప్రకటించిన [గ్రంథము నందు వ 0దు 695 లోను 467, 1889వ సంవత్సకమునందు [పశటించిన [గంథమునందు!1167 లోను 88%, సి ఏ, (బౌను సిదపజిచిన కాగితవు థి

హుశస్తి 61 (వ్రతినిబట్టి, ఆంధప్రదేశ్‌. సాహిత్యఅకాడమి. 1967వ సంవత్సరము నందు (పకటించిన [గంధమునందు 1215 లోను ర్రివ్లికి * విశ్వడాభిరామ వినుర్శ- వేమ” అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యమ లు కొలవు* వావిళ్ల వారు (పకటించిన గ్రంధమునుబట్టి ఇశ్రీరామనృసింహకవులు (గంధం (శ్రీరామమూ ర్త ఇజ్జైంకి నరసింహమూర్తి ) సంస్కృృతీకరించి 1060వ సంవత్సరమునందు 1పకటించిన “ వేమగీత ” అను [గంథము నందు వేయి పద్య్యములును శం పశ్యడాఫికా వ్వా పేనుర "ప్రేషబ్లూ* ఆన్లు మకుటము. కల ఆట వెలది పద్యము లే. మరుషవూరు కోదండరావము "రెడ్టైగారు ఎన్నిక చేసి, 1988వ సంవత్సరమునందు (పకటించిన * లోక కవి వేమనయోగి * అను [(గంథములోని ** పద్యమంజరి యందు 1806 లోను 1284 విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ”) అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములు కలవు. ఇంకను పాత।పతులు, (నాత్మపతులు గాలించిన, * విశ్వదాభిరామ వినుర వేవు* అను మకుటము కల ఆట "లది పద్యములు 1500 వణకు లభింపవచ్చును. అందు వునరు క్త భూతములు, రూపాంతరసంకాంతములు, (పవమేప సంపాప్తములు తొలగించిన, కసీసము వేయి పద్యములు వేరున పద్యములుగ నికరము శావచ్చును- పద్య్వపంఖ్యను తెలుపు పద్యముఅందు "వేవున పద్యములు "వేయి అని కల పద్యములే అధికముగ కలవు,

స్స్‌ పి, జాను 1829, 1889 సంవత్సరములందు [పకటించిన, సిద్ధపతిచిన కాగితపు (పతినిబట్టి ఆం[ధ(పబేశ్‌ సాహిత్య అకాడమి 1967వ సంవత్పరమునందు (ప్రకటించిన ౮ వేమన పద్యములు ౫” అను (గంధములందు, "బేవున జీఏతము గుజించి, వేమన పద్యముల భ్యేయము గుజించి తెలియంచేయు పద్యములు కొన్ని కలవు. అవి "వేమన పద్యములు కాకపోవచ్చును కాని, అందు గమనా ర్హములైన అంశములు కలవు, అవ:

62 వేమన 1“ థ్రీకరయిగ వేవన జెప్పినట్టి పద్యముల నెవ్వడేనియు పరనసేయు నట్టి పురుషుడు మనమున నిష్టదనుచు జెప్పరానట్టి వస్తువ జేరు పమ ” పీ, 1-02, ఇందు * చేమన పద్యములు చదివిన వాని మనస్సున అనిర్వచ సియమున వస్తువు జీరును *” అని కలదు. పరితల మనస్బులందు రా అటే (ప్రవేశించు అనిర్వచనీయ మైన వస్తువు ఆనందము. అది "వేమన పద్యముల విషయమున రసొనందము కాదు. (బహ శనందము- అనగా మోషవిషయక మైన ఆనందము, కనుక వేమన పద్యము లెల్ల మోవాభి ముఖములు శావలయును. [1 * శ్రీకరశివతత్వశీలుడౌ వేమన 1పాకటమగు వేయి పదములను లోకమందు చదివి లో వెలి బాయరో. ॥విశ్వుః 80-201 లి ఇందు మూడు అంశములు కలవు. 1 వేనున పద్యములు (పకటముగ వేయి, 1] వేమన శివతత్వ్వకీలుడు. శ, వేమన పద్యములం చదివిన లో, వెలి పాయును. శ వేమన పద్యములు నికరముగ వేయి కావచ్చున 1 శేమన శీవతత సశీలుడు అనగా శివతత్త సే నీలముగా కలవాడని అర్థ ము. అనగా" వేమన ఆతీ యత చివత _త్వెము- ఆశీ శ్రాయత అనగా అళ్మలమేణము. నివత త్వమనగా" శివపరమైన త తము. “జేమన శివత త్సి వలే అనుటకు, “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ అనూ మకుటము కల ఆట వెలది పద్యములు అనేకమ లు కలన, 1 “పాల సీరు కమము పరగ హంస యెరుంగు సిరు పొల [శమము నెమలి కేల అజ్ఞాడైనవాడు నల శివు నెరుగునా * వి 1- 166; 25=166.708.

విశస్తి 63 క, ఆత్మలోన శివుని నకవుగా శోధించి నిశ్చలముగ భక్తి నిలిపెనేని సర్వముక్తు డౌను సర్వంబు తానాను. వి, 11-88; 75=860. 601. లి గొడ్దె యేమెరుంగు గంధంబు వాసన 9 కుక్కు యేమెరుంగు గొప్ప కొద్ది యల్పు దేమెరుంగు హరుని గొ్‌ల్చు విళఃకి ?* వి, వం 182; 89-182; 688. శ వెక్ట్‌ రీపు నే డదేలాగునైనను మనక నిలుపువాడు మంచివాడు శివుడు భర్త కర్త: చింతింపవేలరా ? వి, 12308:145=98: 870= వ్‌, వ్టు గ్‌్మమ్మ బళ బహుపొటు( బడువారు పెట్టి హయ్య లేక పెట్టువారు నుట్టి శివుని పూజ మొదలె సేయగరారు (దు వి, స868.75=8 600. 4. జీవం జంపుటెల్ల శివభక్తి దప్పుట జీవు నరసిచుడ శివుడు గాడె ? జీవుడు శివుడనుచు సిద్ధంబు తెలియరో ? వి, ఫఖేంఉం 68=4ఏ 5ర8ివి. 7. వట్టివాదొ తాను యెరుగడు తొలి పుట్టు నీచు బ9తుకు కింత సీమమేల ? నెరుగడీ జగంబు సీశ్వురవ యవని. । విళ్ళు॥ 651" క 8. మనసులోని శివుని మానుగా దెలిసిన యోగి యం్మడు వాని నుర్విజనులు నీవు నన్నెరుంగ నీవెపో శివుడవు, | విశ్వ॥ 1086-2812 529

64 వేవున ౦9 తపము జనము లేల గాాలిజనుల కెల్ప నానర శివుని జూడ నిపమ గలదు మనసు జేవదరనీక మదిలోన జూడరో, 11విశ్వః॥ 114-ఏ50= 679. 10. శివుడు బిహ్మమనుదు స్మృతులెల్ల బలుకంగ పరుల గల్పు నెట్టి వ్రహ్మణుం'ప హరుని భక్త జనులు య్మ్యగజు లనరాదె. ౧విళ్వ॥ 190466. 640. 11, శిలలు జూచి నడలు శివుడని మెత్తురు శిలలు శిలలు గాని శివుడు గాడు తనదుకోని శివుని దానేల తెలియడో. । విళ్య॥ 159460; 902. 19. శరభరూప మొంది చమరెకు నరసింహు శివుని కంటె దొడ్డ జేజె యేడి ఇంతకన్న దృళ్యు డెక్కడ గలడయా, వి 290. 189. భవికి సూ, తమందు పగగలింగము గటి భవిని గాల్బి భూతి బరగబెట్టి భవుని శివుని గొను భావింపనెరుగరో, వి .828, 14. బిందు సేవకుండు బీజంబునై యుండు తీర్ధ సేవకుండు దేవుడగును సాధు సేవకుండు సర్వడా శివుడయా, వి 889 15, (బహ్మను తలగొట్టి పాఠవేసిన చోట నడ్డ మెవ్వరై (8) యఖిలసురల శివుని కరుణ లేని చెనటి కెవ్వరు దిక్కు, వి ..217

హ్‌ాళస్తి 65

ఇల్లీ వింకను కలవు, నటి ఇట్టి పద్యములు వేమన శివత త్ర్వ శీలుడు శానిచో వెలువడుట సంభవము శాదు. కనుక వేనున శి త త్తీలుడు శావలయును.

1 వేమన పద్యములు చదివిన లో, వెలి పాయును. లో అనగా అంతరము. వెలి అనగా బాహిరము, పాయుట అనగా వఏీడుట, ఆంతరమును, బాహిరమును ఏీడుట అనగా నేమి! - ఫరొలను గణపతి "జీవుని శివ యోగసారమునందు ఇట్లు కలదు.

“* వెలి. గృ| తీిమ సంరంభము'

దలంపున సంరంభవర్ణితస్థితియును వె

లల గర్హ్భృత్వంబును టో.

పల గర్హ్భృతక్వంబు లీసి భావము నొప్పున్‌. 224 ప, 1 ఆ, “* నెజి వెలపలి వారలనం

దల గెరిచిననైన నది వృధాపాౌకం జే

తెజంగున నైనను లోని ప

గఅ గేలచుట యడ్‌ విరక్తి గరిమం బయ్యెన్‌. కిప లిఆ, తలపు శృంగాటకమునందు నిలువ!జేసి

సోమరపులతో( (వకూటగామి యగుచు

లోని వెలి వాయు దృష్టిని బూననేర్చు

సిట్టి మెడ రాజయోగి యష్టావధాని. ” 205 ప, శ ఆం

ఇందు బహిరంగమునందు, ఆంతరంగమునందు కృతిమ సంరంళము, కర్హృత్యభావము, కశ్రువర్ష ము కలదని; అది తొలగు దృష్టి శాజయాగికి కలుగునని కలదు, కనుక * వేమన పద్యములు చదివిన వానికి లో, వెలి పాయును. * అనగా బహిర౦ంగములోని, అంతరంగములోని కృ్మతిమసంరంభము, కర్త ఏల్వేభావము, శ్మతువర్షము పీడునని అర్థము, “* విశ్వదాభిరామ వినుర వేము” అను మకుటము

66 వేమన కల అట వెలది పద్యములు లట్టివే. బేమన లో, వెలి ఏడిన దృష్షి ర్త కలవాజే, కనుక వేవున రాజయోగి శకావలయువు. 1211. * వేయి పద్యములు వివేకియె భక్తితో పకన జేసినట్టి భక నకును బాయకుండు మోడపద మరతేతిదై, వి "త0-201; 4, ఇందు వేమన వేయిపద్యములును, భత్రడు వివేకమై భక్తి తో చదివినచో, ఆతనికి మోతపడవి అరషెతిటై వదలకుండునని కలదు. ఇట వేలకొలది కల -చేమనపద్యములలో ఒక వేయిపద్యములు చదివినను మోతుము గలుగునని అర్థము చఎప్పవచ్చును, కౌని వేల కొలది కల పద్యములు "వేమన పద్యములే అని వేలవలయును, ౭ “ శతసంఖ్యవదముల నే మతిమంకుడు వరనసేయ మమత అదరున్‌ అతడును నాలుగు పదవుల శితికందంి పదము జేరు సిద్ధము వేమా” 80-208, 5, ఇందు * పదములో అను చోట “*పదమ్ము శల” అని కం “పద్యముల” అనియు మమత లదరున్‌ అను చోట “*మమతతె యదరున్‌ * అనియును ఉండవలయ ను. ఇందు వేమన పద్యములు వంద చదువు మతిమంతునికి నుమకారములు నశించునని కలదు అంభలేశాదు, మవుకారములు నశించిన మతిమంతుడు నాలుగు పదవుల శివ్చని పదము 'ేరునని కూడ కలదు. నిర్ణమకారము మోవతమునకు న్నిశేణికు మోమము చతు ర్విధము. క్రీం సాలోక్యము 2. సామాప్యము తిం సారూప్యము జీ సాయుజ్యకు) ఇవి నాలుగు పదవులు. అవి మణల విస్ణుపరముగ,

పహొశస్తి 67 శివసరముగ ద్వివిధము అందు శివపరమైన చతురిధమోవతమ్మే "వేమన పద్యములు వంద చదివినవానికి లభించునని పద్యమునందు కలదు. అంతేకాదు. మోచుపిధానమంతయును వేమనకు ెల్లునని వేళెక పద్యము కలదు.

క. “ ఎప్పుడు జూచినన్‌ ఇతరమేమియు జూడక ముక్తియందు కన్‌ రెప్పల మూసి మూయకను రీయిబగల్‌ ఒక రీతి నుండగా తిప్పుల నొందజేయు యషధర్ముని పాలిక లొంగ నేర్చునే చెప్పగనేమి వేఎునకు జెల్లును ముక్తి విధానముంతయున్‌. *

ఉఉ=286, 85.

ఇందు వేమనకు ము క్రివిధానమంతయను చెల్లునని ఇదమిళ్థముగ

కలదు. ముక్తి అన మోవ్షము, శివపరమైస చతుర్విధమోవమే

'వేనున వివతు అనుటకు విశ్వదాభిరామ వనుర చేమ* అను మకుటము కల ఆట వెలవిపద్యములు అనేకము కలఫు,

1, “మూడు వేశలందు ముదిముతో శివు నాత్మ పూజ సేయు వాడు పుణ్యమూర్తి పూజ లేక మోకభోగంబు దొరుకునా ? వి,

11 ౨1839 681688; 664 లి పొంకముగను మనను పోనీక సర్వేవ వంక నిల్చు వాడు వంశవరుడు వంక నిల్వకుశ్న వచ్చునా పదవులు ? వి, క 98; 1818; 645

శ. _వివరనవక మెల్ద వెలి మూసి వాయవ్పలే మనసులోన గూర్చి మర్య్మమెిగి యాత్మలింగపూజ నంటిన ముకి రా, వి, 45-296. 102,

68 వేమన 4. లింగము పరళివుడు అంగంబు జీవుండు జీవి స్వచ్చుడైన జేరు శివుని (యిరవెరుంగకున్న) నెక్కడి (బహ్మంబు వి 172-ఆ. 968, 5. అంగమందు లింగ మతిశయంబున ౫ ట్ట లింగమందు భక్తి నిలుపలేడు ముక్తి లేక తుదిని మూర్ధుడై పోవురా వి. 128-45011184, 6 ఆజ్ఞ యనెడు చ్మ్‌కమం దాత్మలింగంబు యరిది నలరుచుండు. నట్టీవాని పరగ జూచినంత బ్రొప్పించు మోక్షంబు, వి £69. 7, భోవమును దలంప బిహ్మరంధములోన కర్మయగుచు నిలుచు కర్న యొకడు (పూజ) సేయ శివుడు ముక్తియు భుక్తియు, వి, =. .268 8 మూడు కనుల వాని గును బోయ కన్నప్ప మొనసి పూజ సేసి ముక్తు డయ్యె పూజకెల్లి కుద్ధబుద్ధియె మూలంబు, వి*=లో 1150. ఇందు “ జీవుడు శివుని జేరుట ” (4) శివపరమైన సాయుబ్యము= మనసు సర్వేళు వంక నిల్పిన వచ్చు. పదవులు (2) శివపరమైన సాతోక్థము; సామోాప్యము; సారూప్యము, సాయుజ్యము అను నాలుగు చమోవచపదవులే, కనుక వేమన లత్యుము శివపరమైన చతుర్విధ మాతమే శావలయును. 1” = పిలిచిన బల్కరుండు మరి పిల్చిన వే కనకూరరుండు తన్‌ దలచిన ఎవ్వరేష నిన దన్నును గాదని నవ్వుచుండు నా త్మల దలపోయుచుండు వరతత్వమ. నిళ్ళ్యము దానయె సదా తెలిసిం యోగి వేమన గతిన్‌ శివరూపుడు నెల్రితావులన్‌.” 81-209:11

(వప నే సి 69 ఇందు యోగి ఎక్క డ్రైననుు అనగా ఎవరైనను, వేమన వలె శివరూపుడు అను ఇతోధిక విశేషము కలదు, వ యోగి అయినను వేమన వలె శివరూవుడు అనగా వేమన శివరూవుడై న యోగి అని అర్ధము. శివరూవుడైన యోగి అనగా శివయోగి. శివయోగిని (పశం సించు *ో విశ్వదాభిరామ వినుర వేవు ”” అను మకుటము కల ఆట వెలది పద్యములు అనేకము కలవ

1. • దేహగుణము లెల్చ దెలిసీన శివయోగి మోహమందు జిక్కా మోసపోడ. ఇందజాంకుండు యెఐదుకు జిక్కురా, వి. 55-865, 178. ల బ్రహ్మ జంపి విష్ణభాగంబులో గల్పి విష్ణు జంపి శివుని వెలయగల్సి శివుని జంపి తాను శివయోగి గావలె, వి. 53=896; 205 లి అమలమైన పలుకు లభి షేకవారిధి తనువు దేవళంబు తాల్మినౌంది యాత్మ శివుని జేర్చు నాతడె శివయోగి వి. 115_854; 679, వివడు యీళ రుండు చింతింప జూడంగ తనువు దేవళంబు తాల్మినాంద యాత్మ శివుని జేర్చు నాతండె శివయోగి, వి ..1089 శ అడుగ కర మివ్వ నతడు వ్రాహ్మణయోగి యడుగ నర్థమివ్వ నతడు త్యాగి యడుగు వారి నడుగ యవిముక్త శివయోగి, వి. 885. 5, నరకులమున బుట్టి నరకులమున బెర్గి నరకులమున బుట్టి నాటినుంచి శినవివేకమునను శివయోగి ధన్యుడౌ, వి. 086.

౯70 వేమన ఇట్లు శివ యోగ్మిపశంసలే గాక ఇంకను యోగి, వరయోగ్కి ఘన మోగి, ఘనతరయోగి. పరమయోగి, ఉత్తమయోగి, మర్శజ్ఞుడగు లు యోగి, (బవ్మాజ్ఞుడగుయోగి చిత్తముగల యోగి, ప్మాతుడై న యోగి, పరతత్త, వేగి పరిపూర్జ్మ శూగి, రాజయాగిి దివ్య యోగి, తత్త శ్‌ యోగి, నజఐయోగి (పశంసలు కలీ విశ్వదాభిరామ పినుర వేమ? అను మకుటము కల అట వెలదిపద్యముల అనేకములు కలవ్చు. వరఘన (ళ్ళాతి విశేషణములున్నను; లేకపోయినను. వేమన పద్యములలోని యోగు లెల్ల శివయోగు లేం నిజ యోగి ప్రశంస కల వద్యమిడి ? “ ఎద్దు కన్న దున్న యేలాగు తక్కువ్నశీ ఎరుపు లేక పోయి తరిగె వీలవ నేర్వెరుగనీ వాని నెరయోగి యందుకా, వి 11 890 88-89, ఇందు ఎద్దు, దున్న ఒశే ఫని చేయునవి అయినను, ఎద్దున కున్న విలువ దున్నకు లేకపోవుటోో శేంతుక్రు. ఎద్దున కున్న ఎజువ్టురంగు దున్నకు శేశపోవుట అని, అశు నిజయోగికి కల విలువ యోగికి లేక పోవుటకు హేతువు; జిజయోగికి కల నేర్పు యోగికి లేకపోవ్రట అన కలదు. నేజయోగికి కల నేర్పు వవి! ఒక నెటయోగి కథ గోరన నవనాథచర్మితయందు కలదు

• ఇలలోన! దోల్లి నరేరదజీ తృనఃగ గలం ది దువంశ శేశరుండగు నృపతి యా రాజు సతి మాళవావనీవిభుని కూరిమి హాంరురు కొడుక నేన్తైతి

(పళస్తి (4! వారలు నేను (యవంబైన వేళం జేరిన నాంచొక్క సిద్ధముఖ్యుంకు యెబుకమైల దలపోయ నీ కుమారుండు నెజయోగి యగంగాని నృపుడు గాడు.” చ, అ, ఇది నేం దజిత్తు అను రాజు కొడుకు మొదలు 'వెట్టిన నీయ శథ ఇందు సిద్ధముఖ్యుడు ఎలుక చెస్పినట్లు రాజుకొడుకు అనంతర కథలో నెజయోగి అగును. అతజే నవనాభులలో ఒకడైన నాగాష్టన నాధుడు. గురువైన సిద్ధనాగార్జునుడు, ఇలేసి 'నేర్పులా- “* అట బెంపు మీజ నాగార్జుననాథు6 డిటనటననక మహీమండ౯ల౦బు* గలయ జరించి యొక్కని( దనపేర వెలయ సిద్ధునింజేసి వివిధావధముల మణిమంతయోగాది మర్మకర్మలను నణి మాదిసిస్టుల నాత్మ పణీత రసవా పసారకాస్త్రంబులః దెలిపి మసలక దేహ మేమరక నీవింకం చిరుగ (బొమ్మని యంధ్భ)దేళ। ంబు కతన జరగ వీద్కొలిపి 24444 పం, ఆ ఇందు వివిధెొవధముల, మణిమంతయోగాది మర్శుకర్శముల, అణిభూద్యష్ట సిద్ధుల పరిజ్ఞానముతోపాటు రసవాదశా.స్ర్రరచనముః (ప్రవచనము నాగాక్టుననాథుని (పల్యేకతగ కలదు. అదియెల్ల నెణయోగి నేర్పు. అందు రసవాదనునకు సంబంధించి * విశ్వదాభిరామ వినుర "వేము ” అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములు అనేకము కలవు, 1, “ హేమకారవిద్య నెరిగిన వారెల్ల వెతల బడని యట్లు విద్యచేత తత్ప్వమెరుగు వెనుక తనకు చింకేలరా ?వి, 1 = 782 1278,

| గ్గ వేకున 2, హేమపద్ధి గొనుచు యింగిలీకము గొని పౌల మన్ను గూర్చి భట్టి సేయ నెలవు దెలియకున్న నయమించకయు లేదు, వి 891. 8. పేడు ముడియు కాయ సపెనువేపయు గుడంబు జోడు గూడి రసము సోకెనేని యింపుసొంపు వీరు హేమంబు యౌనురా, వి - 898 ఓ. థఛాళకంబు బేమొ తగరమింతయు లేదు మూటి కూటమైతె ముట్ట లేదు చెలగి యగ్నిత్‌ డ సిద్ధించ తగరంబు, వి. 101, క ఇహమున సుభియింప హేమకారకవిద్య పరమున సుఖియింప బ౦హ్మవిద్య కడమ విద్యలెల్ట గన నిష్ఫృలంబులే, వే గీ 747 6, ఉప్పు చింతపండు యూరను ఉండగా కరువు కేల వగవ కొఫులార తాళకంబు లేదొ తగరంబు లేదొకో, వి . 1178, ఇట్టి వింకను కలవు. వేమన రసవాదను గుజించి రాళ్ల్ళేపల్సి మ్‌. అనంతకృష్ణతర గారి అభ్యపాయమిది3 :

“__ఇతనికి (వేమనకు) చౌకలోహములను వెండిబంగారులుగా మార్చు రసవాదనిదపై మనసు పోయినది... ఇందుకై యత వాదగ9ం0థములు కొన్ని చదివియుండును. .ఎట్టుకు అనేక రస వాదయోగముల నితళడు స్వయముగా చేసి చూబినాడు. ఇంతేకాదు,

ఆ విద్యలో సిద్ధిని గూడ చొందినట్టున్నది ఈ విషయమును బోధించు ఆనేక పద్యములలో వేమన యొక్క అనన్య సులభమైన శైలి (వకిపదమునందును తాండవదూడుమండును---

షపశస్తి గై శ్‌ వింబఫలము లుండ బిగువైన రనముండ పసిండి కొజకు తిరిగ పాట్టుపడిరి; సర్తు వెచ్చం కేసి సాధింప లేరాకో..” (4౯౪౫) ఆ ఇంగిలీక మహిమ హేమించనేరక చ్మితపటము వాసి చెజిచినారుః బొంతజెముడు పాలం బొంగించనేరరు. (33౯) ఇత్యాది పద్యములు వేనున్నవి కావనువారిని, మజల నొకమాజు చేవిన్నపదములన్ని చదివి యా మాట చెప్పుడని వేషుచున్నాను. ” అయినను నార వేంకశేశ్వరరావుగారి అభిప్రాయమిది॥ : | (2906 €0 ౨ 66 క+0సలు159 ౪ల5ం65ం 2౦+ చంచలము)” 5204164 2180 సే అంం12664. 19 షక ఇయ6కైలా 067206 రకు లుజుజ 086 మ2ళ6 46 19 య పైజయు2ళ7662 25 2 610 206 23 ౪207 00 [00900అఉ 3౬6 పల 6 46 206 3పే66ి 26 119100 6 ౪౦314. 206 సేజళ6 600౧09 16 620 (620%లూ సేం ౪2కు 2 *620పిలా ఇషం ౧౦౫6ల966 6౪ల? [0000 05 1ళ్ర0072006 296 5206136602. ఇగ76 32ంళ1రే చలులం6, 6406 దుజం లుం ₹లంటి ౪030 9660021081) 6౦౧200 21యఅంశం21 10126 జార పంశలం౦ం- 126095 కర 0256 ల ౪66 పండ. ప *₹లుజుడు 6 ౩0216 11276 00%0005664 లర +0 శం01 1036 0 షే 306016 206 బ్రళం6ిరే [0110౪అ:5 అసం క&తే రఆ4లాంరతే సము 10 16౭1 లం 3600665 00 21ం%లయు?. 0 ఇజం 6256 (1656 0120-56056 ₹ల౩63 310164 2190 స6 ౮6౯౦090664 ”” ఇందు 'వేనునకు న్యాయను వేయుటకుగాను, అర్థరహిత మైన రసవాదపద్యములను తొలిగింపవనలయును. వేమన పూర్య్వాశమము నందు ధనపంపాదనకు సత్యరసుల భనాధనసముగ పరుసవేదియందు నమ్మకము కలిగియుండితీరును శాని ఆ [భమ వదలనిచో, అతడు అజ్ఞానమూఢ విశ్వాసములన్ని టిని ఖండించునంత గొప్ప బోధకుడు ల కాలేడు. కనుక మనము, రసవాదస్తూతమ్తులున్నట్లు, కనిపించు

గడ్డ వేమన పద్యములను పిత్నీ పృములని భఛావింపవలయును. అవి నిజముగ వేమన పద్యనులే అయినచో, రసవాదరహస్యములను వెల్లడించుమని చేధించిన నూఢులై న, దురాశాపరులైన అనుయాయులను అవహేళన చేయుటకు కూర్చియుండునుః వ్‌మైనను అర్థరహిత మైన ఆ పద్యములు వదలిపేయవలయును. ” లని కలదు. కాసి,

మన రసవాదశ్శాస్రుములు, "వేమన రసవాదపద్యములు అర్థ రహితములో, అర్థసపితములో "కేల్చవలసీనది విమర్శకులు కారు. విజ్ఞానకొ(స్రువేర్చేలు- అర్థరహితములని తేలినను, అవి ప్రొచీనకాలము ళు నంద (మఖ్యాతములుం (పత్యాఖ్యాతములు శావు. అంతేకాదు. రస వాదపద్యనుళు (పవ్నీప్తములని ఒకరు, హేతు ౮దసద్యములు ఇంకొకరు, యోగమార్చపద్యములు పిశ్నీప్త్వములని వేళొకరు తొల గించుట్క వదలివై చుట-వేమనకు న్యాయము చేయుట శాయాలదు ఉపరి రసవాద రహస్యములను నెల్ల డించుమని వేధించిన నూఢులై న దురాశాపరులై న అనుయా యులను అనహేళన వేయుటకు వేమన రసవాదపద్యములు కూర్చియిండినచో, గొప్ప బోధకుడైన వేమన అనుయాయులు. వేధించు మూఢులు, దురాశాపరులు అగుదురు |! కనుక మూలచ్చేచము శానంపక్‌ స్టీరగతి చింతనము చేయుట కర వ్యము, అవాటీ

రసవాదమునకు సంబంధించిన “విశ్వదాభిరామ వినుర వేము” అను నుకుటము కల ఆట నెలదిసద్యములు వేమన పద్యములే అని పించును. కనుక చేమన కేవలము శినయోగినూ తమేగాక; రసవాది, శివయోగి అయిన నెజయోగి కావలయును, అనగా వేనున సిద్ధ "లేక శాధసం[సదాయమునకు ఇెందిన శివయోగి అని అవగావానమగున్తు ద్టలను (హోంసించిన “విశ్య దాభిరామ వినుర వేము” అను మకుటము (ల అట వెలదిపద్యములును కలవు,

పశస్తి 75 నొడలి మెజు6గు లెక్క కిడరుగాన పనసపండు ఘనత పైనేమి కలదయా వి” వే గి 776, “భార్య మీంద నాశ పరంగుం బురషునకు మగని మీంద నాః మగువకుండు శివుని మీ(ద నాళ సిద్ధున కండురా, వి "వే గ, 092 ఇందు మొదటి పద్యమునకు “* జీవన్ముక్తుడై న వేమన స్వాను భవం తోడి ఒడలు మెరుగులెక్కు. అని వివర సున్నాడు ” అను మరుపూరు కోదండరామ రెడ్డిగారి అర్థవివరణ* _ (ప్రామాదికము* “ మెరుగు లెక్క-క్రిడరు *” అనియ్‌ వారు ఎన్నిక చేసిన పద్యమునందును కలదు. అనగా మెబజుగు లెక్క-సేయరు అని కదా అర్థము,

“ పనసపంతు గొప్పతనమంతయు లోపలనే యుండునట్లు సిద్ధులు శరీరము పై మెబు%లు లెక్క సేయరు కాన వారి యంతః కరణము పరిళుద్ధమై లోలోన శోభిల్దుదుంయరు. ” అను (శ్రీ రామనృసింహకవుల తాత్పర్యము* (పామాణికము, ఒక్క_. ఒడలి పై మెటుగులు నూతమేగాక, (బదుకు వై

'మెబుగులు కూడ లెక్క-సేయకపోవుట సిద్ధుల లశణము. అది (పతి ఫలించు అనగా కుఆ, మత, ఆచార. వ్యవహార, సం్యపదాయముల వంకుచితఖభావములను ఖండించు * విశ్వదాభిరామ వినుర వేమూి అను మకుటము కల అట వెలదిపద్యములు అనేకములు కలవు, అవే వేమనకు ఆధునికులు సంఘసంస్క_ ర్త, అభ్యుదయ వాది, (వగతిశీలి అని ముద వైచుటకు ముచ్చట గొలిపినవి కాని శ్రీలను ఖండించు * విశ్వదాభి రామ వినుర వేను * అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములును అనేకము కలవు అవి కూడ అవశ్యగనునా శకములైనవి,

76 వేమన

1. కలిమి నాడు మగని కామిని ఘూచుకు లేమి. జిక్కు నాడు లేవకుండు మనిన మగని నైన మడియంగ జూదను వి, వి ౨/82 78-09. వ స్రీలు గళ్లు చోట చెల్తాటములు గల్లు స్త్రీల లేస్‌ చోటు చిన్నదోవు స్రీలచేత నరు చిక్కుచున్నారయా వి 1 184; 82-184 €.. స్రీల మాయ చేతం జిక్కి తా గొన్నాప్ట తగులు గోరునట్టు దగిలిపోవు తనిసి పొలిసి తాను దైవంబుచే! జెడు. వి, 11 17 87-174- & ఆడుదాని బొంకు గోడబెట్టినయట్టు పురువవరుని బొంకు పూరితడికె స్రీల నేర్పులు భువి బీకురాయి తపము. వి. 110-లిబి8. ర. ఇంతి తనదు పేరు నెల్టకాలంబును, [పజలు దలమనట్లు [పతిభ గాంచె నింళిక్‌ పతిభక్తి యెంతనవచ్చును * వి. 185=ళ€ల,
2. కాంత మేను జూచి కళవళపడుదురు కడుపులోని లోత గానలేరు ఇంత రోత (బతుకు యీ దేహమేలకా, వి .879. 7 చెనుక జూత మంటె వెస పురీషవుగుంట ముందు జూత మంటె మురికిగుంట వెలది జూచి నరులు వేడుకపడుదురు, వి = 468,
3. బాలచనుల పూలబంతుల బోల్తురు పాలు మాలినట్టి భిష్టు లనని నూంసఖండమందు మరియేమి యున్నది, వి ..620.

[ప్రశస్తి 77 ఛి స్రీలకును బెడుదురు స్ర్తీల కార్థంబులు వ్రీల యోగమేమి చెప్పవచ్చు స్రీల కిడుట కంటె శిలల కిడుట మేలు, వి 754, 10, కాంత యందె వెడలి కాంతక్రై యాశించి గాసి జడగ నేల కాంత చేత కాంత విడ్రుచువాడు ఘనతరయోగిరా, వి 1211. ఇట్టి భావములు సంఘసంస్క_ రృలు, అభ్యుదయవాదులు,. పగతి శీలులు [పకటించునవి కావు, సంస్కలృ్భతికవుల సామస్త్యము మిద ఇట్టి భావములు భర్తృవారి సుధాపితరత్నావళీయందు వావోటముగ కలవు. తెలుగుకవుల మొత్తమ"- మోద వేమన పద్యములందు విరివిగ కలవు. భర్తృహరి నాధసంపదాయమునకు చె)దిన శివయోగి! కనుక వేమన కూడ నాధసంగపదాయమునకు చెందిన శివయోగి కావలయును, నాథసం[పదాయమ'నందు వె. ముఖ్యము (ప్రసిద్ధముగ కలదుం ఇందుకు గౌరన ననవనాథచరితలోని నోరతునాధుని వృల్తాంతమే (పథమోదాహరణము_ ఒకసారి మళల్స్యేర్యదనాధుడు శ్రీవాంఛకు లోను శాంగా, అతని శిష్యులు అన్న మాటలివి, “ ఈ తలం పేల మీకిట్లు వాటిల్లె ఘనయోగరాజ్యసౌఖ్యము నశిాంబు నషమభవి పంగ నొల్ల కకట సంసార జనిత ఫౌఖ్యమ.( గోరజనునె *” [వియశిష్యుడు గోరతనాధుడు అన్నమాటలివి : “ జగతిలో సంసారసొఖ్యనిర్మగ్ను డగునేని మరి వాయ నభవుండు నోహ డదిగాన మీమేన నట్టి సౌఖ్యంబు

"ర వేమన గదిసీన పెంపును గణుకింప నంచి దీ (కియనుండ మీరిచ్చగింపుదురా ప్పీళ్స బుద్ధియు+ జెప్ప సేమెంతవార (ము) 9 ఇట్లు శిష్యులు, (పియశిష్యుడు ఇెప్పినను గురువు, యోగరాజ్ట్ర సౌఖ్యమును వదలి, భోగరాజ్యసౌఖ్యమును పరశాయ్మపవేశము. ఇేసి పడయును. పరశాయస్థుడై న మిననాధునికి నోరతన్రాథునికై త్మీన మైన వాదోపవాదము ౫ జరుగును, అందు గోరతీనాధుని అభ్మిపాయములివి; “* ఎటువోయె నయ్య మీ యెబుకి మహాత్మ కటకటా మున్నెలుంగని వారి, దెలుఎ నిరవఫ నెటింగియు నెయింగని వారి, దరమౌనె దెలుప విధాతృనకైన రాజశేఖరుండు గారవమున మీకు నోజగొం గఅపిన యోగమార్గమునం దేజంబు మీ వర్షింపుట మేలు రాజనై పెంపున రాజిల్లు కంటే నలరు నాభరణాదులను వస్త్రములను బొలతుల నందడలంబుల గజంబులను బొలుపొందు ఘనసౌధములు పట్టణముల నిలువక చెడుటది నిక్కళలబు గాన వీ;మ్సై మక్కువ విడిది వేంచేసి ధీనుత భవదీయదేహంబు చొరుము, ” “* ఎక్కడవోయె మీ యెబుక మాకింక దిక్కెవ్వ రిటమీ*ద దివ్యయోగంబు నేటికి విడివితి రీఏండు మీకు( దాటించి యొసంగిన పరమవిజ్ఞాన మును సర్వసిద్ధులు మొదలంట' వోయి

(ప కే స్ప 70

కనుగాన లేక యీ కష్టసంసార జలధిలో. బడి మూఢజగుని చందమున దెలియనేర(రు) =... ళం

“మును శక్‌ కోణితంబులు ముద్ద గట్టి ఘనపాపరత లైన కాంతల యుదర ముల6ం జాల మలమ్మూ శమున నుప్పొంగి నెలలుగా నేహ్యంపు నెలపు_0 బుట్టి నీరుబుగ్గ్‌ల భంగి నిమిషమాాతమున భోరున రూపటి పోయెడ్రి వీరు సుతులె భవత్క్యృపాసుధ పొడవైన మక్సి సిద్ధదేహుల ము నేము గాక యందును నిల్పక యేగడు నిట్లి బౌందిక్తై విభాంంతి. బొరల నేమిటికి ”

ఇందు ప్రితిఫలించిన నాధ సంప్రదాయము సిజ్ధాంతములివి న

1 యోగమార్గముననే పివర్తి పవలయును.

2 సంసారసౌఖ్యమును స్వప్నమునందై నను కోరరాదు*

8 సంసారసాఖ్యమును మఅగినచో, శివుడు కూడ మజి తప్పింపలేడు.

4. అభరణములు వస్త్రములు, శ్రీలు, ఆందలమలు, ఏనుగులు, మేడ ఎ, పట్టణములు అళాశ్వత ములు కావున, వానిపై మఘ్కువ కలిగియుండరామ

ల యోగమార్గమును వదలిన, సర్వసిద్ధులు సర్వనాశనమగును=

4. సంసారజలరిలో పడుట మూఢుల ఆజ్ఞానకృత్యము,

(1 స్త్రీలు ఘనపౌపరతలు.

80 వేమన 8 కన్న బిడ్డలు బుద్చుదమువలె నిచే వమాతిమున నశింతురు. రి సిద్ధులకు, సిద్ధలెన శిష్యులే నిజమైన సంతానము 10. కాశ్వుతముకాని శరీరము కోసము వ్యామోహము చెందరాదు. ఇందు “సంసార సౌఖ్యమును స్వప్నమునందై నను కోరరాదు, జంసార జలధిళో పడుట మూఢుల అణ్ఞానకృత్యము. , తొ ఖఘనపాప రతలు ” అను సిద్ధాంతెములు నాథసంపుడాయ సిద్ధా.తములనుటకు, శారన నవనాథచరిత్ర)లోని నోరతునాధుని వ్యతా.తము మాత్రేమే గాక, కొత్త రాహమైన నోరవతనాథుని పవాహకథ కూడ నిదర్శనమే. ఆ కథ ఇదో: = శారి ఆదిసిద్ధపంచకము బంహ్యచర్యాశవిమమునకు బద్ధము కోరాదిని భావించెను. ఆపసిద్ధులు అయిదుగు "ని గృహసన్థాశంమము స్వీకరింపుడని కోరెను, కొని వారు వినలేదు అప్పుడామె వారు తీ ఆకర్షణ గుర్తించితీరునట్టు చేయుటకు శృాంగారలీలావిలాసములను పిదర్శించెను. మత్స్యేందగనాథ డు, జాలంధరనాథుడు, చౌరంగి నాథుడు, కృష్ణపొదుడు చలి చి గృహాస్థాశిమములు స్వీకరించిరి. గోరకనాథుడు మ్మాతము చలింపలేదు, అపజయమంద్‌న గరి, అనేకవిధశుల గోరకనాథుని చలింప జేయుటకు ప్రయత్నించెను, అయినను, గోరక్షనాథుడు చలింపలేదు సరికదా, యాగిళిక్తు లతో పితిఘటించెను అది ౫రికి అత్య్మంతదాధాకర మయ్యును అప్పుడు శివుడు అడ్డుపడి ఒక రాజనన్యాసికో గోరతనాథునికి వివాహము జేసెను... వధువు కోభనపు గదిలో అడుగు పెట్టుఫరికి, అక్కడ ఎదురుమూచిన భర్తకు బదులు పొలకోసము ఏడ్చుచున్న పసిబిడ్డ పడక మంచము మీద కసిపింెను,. వధువు సన్యాసిని అయినను, సంభ) మాళ్చర్యము లందెను. స్రీ సహజమైన గర్వము నందెనుం పెద్ద నిజ్ఞాడపు విడిది. పసిబిడ్డను ఎర్తుకొని పొలీయావోయెకు, అప్పుడు పసిబిడ్డ అనగా గోరక్షనాథుడు, “* నేను స్త్రీని కాను. పురుషుడను కాను, ఎండ కర్లిను * అని పఠలిశను, ( ఇది “నత్వం పుమానసీ ఉతవా కమారీ త్వం జీర్దేన కాస్టేన వంచయసి ” అను

వేమన భి శ్వేతాశ్వుతరోపనిష్మ తృవచసమునకు పితిధ్వని. ) అప్పుడు శివుడు కలుగంజేసికొని ఆమెకు తన కర్పటమును ఇచ్చెను అది వానః బెట్టిన పాలను ఆమె |తాగెను.. ఫలితముగ కర్పటినాథుడు పిభ వించెను.. ( కర్పటమన నడుమునకు కట్టుకొను గుడ్డపేలక ) ఈ విధముగ గోరతనాథుడు సంపారబంధమునుండి బయటపడెశు. * ఇందు గారీశిన్చల ప్రాముఖ్యము వుఠకాణసరణి, నోరతనాథుని ఫసంపారసై. ముఖ్యము వర్మితగతి, సంసార వై ముఖ్య(పబోధమునళు తీగ ఫై*ము ఓ విశ్వదాభిరామ వనుక వేము * అను మకుటము కల "వేమన ఆట వెలది పద్యములల"కు కలదు. అంతేకాదు (నాలకందసి జీలకొలది ” కల వేనున పద్యములందు శీవ్యపశంన, శివపూజ, శివ భ్‌క్రి, వివథ్యానము; వవ రాగము కలవుగాని, పార్వతి (పసక్షై చృుగ్యముం గారవ నవనాథచరితయందును. [(గంథాదిని తప్ప శానరాదు, కారణను నాథసంహాదాయమునసందు శకి. శి్చసి శక్తియే, అంతేకాదు. క్షి అనగా శివుడే అని కూడ సిద్ధసిద్ధాంతము. “ దానములను యన్నదానము చొడ్డది గానములను పామగానము హెచ్చు ధ్యానములను. శివుఎ ధ్యానము (శేష్టము విశ్వ! 50-88021001 ఇట్లు సర్వ్యధ్యానములందును వీవధ్యానము (ేస్టమని సిద్ధా తము చేసిన చేమున, పార్వతేధ్యా వము 1పసళ్తి "ఖేలేదు.. కనుక వేమన నాథసంపదాయమనునకు ఇందిన శివయోగి జాదలయును ఇగ 1 “కాదని యెవ్వరితో తను వాదడవక తిరుగు వెరివానిం బలినే భేదాఖేదము లడచిన వేదాంశరహస్యమెల్సి వేనున నేర్చున్‌, 82-212, 14

82 (ప్రశస్తి 2 వ్యెరికకల వరె వేదముల్‌ జదివేరు యాశయంబు తెకుగ రయ్యవార్హు వేదసారమంత వేమశ యెరుగును విక! 12జిం42ిలి, 554 8. వేమక్షిట్లు పలుకు వివరపు వాక్యముల్‌ వేమడిట్లు బోవు వెరిపోక పామరు౨కు నెల్లి (పతిపతమై యుండు పండితులకు నెల్ల పరము వేము” 71. ఇందు వేమన వెజ్డీ వాని వలె తిరుగునని, వెజ్టిపోకలు. పోవునని కలదు. అంతేకాదు. భేదాభేదములను అణచిన వేదాంతరహస్య మెల్ల జేశ్చెనని, వేదసారమంత ఎఆిగెనని కలదు. ఉపి వేమన పలుకులు, పోళలు-పామురులకు (వతిపతము, పండితులకు పరము అని కలదు. వేద సారమే వేదాంతము. అది భేదాభేదములను అణచిన వేదాంతము. జ్ఞానమార్థ ను, అది వెజ్టేవాడు, 'వెజ్చపోక అనిపించునది. కనుక పామరులకు (వతిపతము అనిష్టము. కారణము అజ్ఞానము. జ్ఞానమాగ్లము పండితులకు పరము ఉత్కృష్టము, కారణము. సుజ్ఞానము ఇట్టి జ్షనమార్గమును బోధించు “విశ్వదాభిరామ వినుర వేను * అను వోకుటము కల ఆట వెలదిసద్యములు అనేశము కలవు. కే “* తత్వహీను లుం్యడు తరచుగా భువిలోన, దత్వ మెరుగువారు తరుచు వేరు కలిగిరీని వారు కన్పింపరారయా, వి ]1 “1/2. 8721ల 2. కర్మగుణము అన్ని కడబెట్టి నడువక దత్వమేల తనకు తగులుకొనును నూనె లేని దివ్వె నువ్వుల మండునా ? విశ్వ॥ 57-878 శ, ఎరదక యుండు వాని కరుకయేముండును యెరుక లేని వాని కెరుక లేదు యడకలోని యెరుక నెరుగుట తత్వంబు, ॥1విళ్వః! 102=2'8: 499

వేమన 88 క్తి జ్ఞానవంతు జూచి సరి కర్మబద్భలు వ్యెరియర్యడు పకృతి విడువలేరు వెరి కవని (బక్కతి వెవకిన గల్గునా లి 1విశ్వ॥॥ 120 = 8989 708. 5. కలుష మొక్క యింత గాన్నింప దెందును జూడ నెవరికైన సొంపు మీక తామసం బడంగ దావెల్లు జ్ఞానంబు, 11విశ్వా॥ః 15 6=ఉ40:80 6. మూడు ఈషణముల పోడిమి జెరుపక తత్వమేల సిలుచు తగిన భంగి చిత్తము లయము గాక జేహడునా ముక్తి? వి ..-245. 7 ఎచటనుండి వచ్చు నెవటికి వాబోవు నిమర చంద మెకగ నేర్చిరేని యాత్మ రాకపోకి లదిమయెపో తత్వంబు, విం.1141. 8. మరుగు వడ్డ వాడు మహిమీద దాషడై యూడిగంపు పనుల కొప్పియుండు బికుద బంటు కాని ఇెవరడు యెప్పుడు, వి. ఎ రిశ్తీరి ఇట్టి వింకను కలవు ఇట్లు తత్త సదింతనము, జ్ఞాన్మపబోధము, జ్ఞాన్మిపకంస కావించిన వేమన సిద్ధుడెన శివ యోగిమ్మాత మేగాక్య పసిదుజెన శినవజూని కూడ శావలయును. "ధా ఖు ౪2 1. * విషయముల దెరలి పొలుపుగ విషయము లంటక మహాక్ము విధమున ధరలో విషసంసారము లనియును విషయములన్నియును గెల వేమన నేర్చున్‌. ఏవిఎవి113 18. 2. విషయము లొరసిన నారయడు విషయేం్యదియవరదశి యబు వెలయగ మరిదా విషమారిషట్కమును దు ర్విషయములను బొందకుండు వేమన నేర్చున్‌, 58-8'78:182

84 (వళ ని ఇందు వేమన ముందు ఇరా డియసుఖములు అనుభవించి, తర్వాతో ఇర్మదియని గ పహమునూ పడోసి, అరిషుడ్వర్లమును జయించి సంసారము విషమని విరక్తి ెందినట్లు క౭చు అంతేశాదు. పరక్ని చెందిన తర్వాత -వవన మతి వివయసుఖములను ఆంటనలేదసి కూడ కలదు, అనగా చేమున మొదట రాగి, పీదప విరాగి అని అవగావానమగును "మొదట: రాగి ఆయిన న్య కి వీదపావిరాగి ఆగుట వతి అసంభవము: శాదు, సుసంభనము. కనుక వేమన మొదట రాగి, పిదప విరాగి శావలయును ఇ₹11. ”” కూటిక్‌ లేనివాని వలె కోపము డేకను యెళ్ట తావులన్‌ మాటికిమాటికిన్‌ మరియు మాటకుమాటకు పద్యపద్ద్గతిన్‌. ధాటి నెాలుంగజెప్పుచును ధారుణితో శివరూపధారియై. మాటికి నున్న వేమన సమానము యెవ్వరు వెరివేమనా, ” 107-808: 586 ఇందు వేమన “కూటికి లేనివాని వల” అనగా ఉండికూడ. 'ేనివానినల ఉండెడివాడని కలదు. అంలేశాదుూ వేమన ఎల్ల ఆావుల' దమూటిమాటిక, మాటమాటకు-ధాటిగా. సూటిగా కవిత్వము చెప్పెడి వాడని కలదు. ఉపరి వేమన కశివరూవథధారి అని: కలదు. కనుక వేమన సంపన్నుడు, ేశసంచారి, ఆశోళవి, శివరూపథారి శావలయినుం భిమొటనము, ేశసంచారను, అశుకవనము, శివరూపధారణనుః కలిసి నాథసం[పదొయసరణి* ఒ112, * ఒకడు. జోగు యాయె మరఠియొక్కడు దిక్కుల ద్యాగి యామె వే ఉొక్కడు భోగి యాయె, నటుయొక్క-డు చక్కని మోగి యాయెదా నొక్కాడు రాగి యాయె నికబోలు మహాళ్ళుని గానమెచ్చటన్‌ నిక్కము ఇన్నిరూపములు నీకును జెల్లును నన్నవేమనా. ” వీం-2100 12

వేమన 85

ఇందు ఒకడు రోగి మజొకడం త్యాగి 'వేజొకరు భోగ్మి ఇంకొండు యోగీ, కొండొకడదు రాగి కాంగా - రోగ త్యాగి భోగి 'యోగ్వి రాగి అన్నియును తానే అయిన మహాత్ముడు వేమన ఒక్కో-జే అని కలదు. అంతేకాదు. వేమనకు * అన్న వేమునా ” అను సంబుద్ధి కలదు,

ఒకడు రోగి అన?గా అతడు కుబేరుడు, మలొక్షడు త్యాగి అనగా అనడు శివి లేక దధీచి లేక జీమూతవాహనుడు వేలొకడు భోగి అనగా అతడు ేవేం దుడు, ఇంకొళడు యోగి అనా అతడు శుకుడ్యు కొ-డొకడు రాగి అనగా అతడు వ్యాసుకు అగుదురు, ళుకుడ్యు వ్యాన్లసుదు, దధీచి జ్ఞానులు కుబేరుడు, శివి, జీమూత వాహనుడు, చేచేర్యదుడు అధిపతులై న శంపన్నులు, రోగి, యోగి రాగి ఎవరైనను కావచ్చును. గాని త్యాగి, భోగి మహాసంపన్నుడు మాత్రమే శాలలడం, కనుక వేమన మహాపంపన్న గృహస్థు శావలయును.

ఇక * అన్న వేనునా” అవు సంబుద్ధిక్తి 0 60202 404 0 9180116౯” (ఓ వేమన, ఓ సోదర) అని సి, ప, (బాను అను వాదము + మటి “* అన్న'వేను” అను సంబుద్ధి కల పద్యము మజొకటి కలదు. ఆ పద్గ్గమిది ఫ్‌

“* అన్న మమృత మరయ హరిహరాదులకైన కాంతి గలుగజేయు కలియుగమున యన్ని పుణ్యములకు నాస్పదమైయుండు నన్న మందజికిని యన్నవేమ. *” 508,

ఇట “ పౌంండే 35 28 6 6164ల 0001ల 0 2110061 (2 0. ౧” సి, పి, (బౌను అనువాదము (1 ( మనుష్యులందఆిక్‌ని అన్నము అ్మగజుని వంటిది. ఇది తెలుగుపలుక్రుబడి ఛారతీయభావన "ఆలియసని పొరబాటు అనువాదము. అన్నమును- అన్న అనుట "తెలుగు

86 [వ+శ+స్పి పలుకుబడి కాదు, అృగజుడనుట' భారతీయభావన కాదు. అన్నము భారతీయులకు పర్మబహగస్వరూపము, (భాతృవ్వరూపము కామ. అంలేకాదు. అందటికిని అన్నము, అన్ని వుణ్యములకును ఆప్పదమై ఉండునని పద్య్యమునందలి అర్థము. ఈల అన్న వేమ 99 సంబుద్ధి, ఇట “అన్న వేము, అట * అన్న వేమనా” రెండును సంబుస్ధు లే, సమానార్థకములే.

• అన్న వేమ % అశళానే కొండవికి రెడ్డిరాజులు గసప్మనకు వచ్చుట సహజము. "రెడ్డిరాద్యమును స్థాపించిన 'వేమువికి * (వోలయ వేమవూ, ** అన్నమవేనూ, శ్ర 66 అన్నయ వేమా ౫ అను సంబుస్థులు ఎక్షావెగ్గ్దడ హరినంకమునందు కలవు కారణము లేండి విసు పోలయ, తల్లి చేరు అన్నమ. అన జేమమహీపతి కూడ అన్న వేముడు, శారణము అతని కన్నతం్యడి రు అన్నయః, ఇది అన్నవరప్పాడు శొసనమునందు కలదు.” ెదళోముటివేముడు పెదకోమటన్నవేముడు అని చాటు పద్యములందు మాత మేగాక్క మూలగూారమ్ము శఇశాసనమునందును రలదు. పెదకోమటి 'వేముని తల్లి ఉరు అనంతాంబ అని హామ్‌న భట్ట బాణుని వేముఖావాల చరితమునందు కలదు. అది సంస్క్యూతీకరణ మే అగును, కనుక అన్న వేమళా, అన్న వేమ అను సంబుద్ధులలోని అన్న శబ్దమునకు అర్ధము, 'వేనున తల్లి చేరు అన్ననుగాని, తం్మడివేరు అన్నయగాని కావలయును. అంతేకాదు. వేనునకు అన్న వేమన, అన్నవేము అను వ్యవహారము కలుగుటకు హేశువు కొండవీటి కెడ్డి రాజుల [ప్రమేయము కావలయును.

• స్పనమున జేసిన మైనపు జిడ్డీ పణతమునై దగు రావుల దొడ్డీ ( నర్రావులదొడ్డి ) అనువుగ జేసెను యందర నొడ్జీ వినతము గాగను వేమన రెడ్డి వి” ... 691,

వేమన 87 “గట్టిగ నార్గు రీడ్ణురిని కండలు గోసియ తెల్వి లేమినిం గొట్టియు ముగ్గు రిండ్రపుడె గొల్వక ముక్తియు గల్ల నేర్చునా వొట్టును వోనముం భుజము పౌక్కులు బూడిదెపూత లూరకే 'పెట్టుటగాక భూూవజకు బేగ్మిని వేమన్సపాలశేఖరా ” 2189, ఇందు * వేమన రెడ్డి * అని కలదు. అంలేకాదు.* వేము శృపాలకేఖరా * అని కూడ కలదు. ఉపరి సి, పి (బాను సేకరించిన (పతులలో డి 1728 ప్రతి జరు * నాదెండ్ల గనోవాలయ (వాసుకున్న "వేమా శెడ్డి పద్యాలు * అని, డి 17టగ్మెపతి పెరు * వేమన శతళం ( రెడ్డివారి పధ్యమ లు) *” అని కలదని డాక్టర్‌. యన్‌. నోవి అందిచ్చిన సమాచారము * కనుక సి. పి (బాను కంక పూర్వమే వేవునకు డ్డి అను నామాంతరము కలదు నృపాలజేఖ డు అను వ్యవహారమును కలము ఇాహ్యూచిహ్నాముల నిరసన, అంతళ్ళతువుల విడళన తోపాటు ము క్షిలాలసను మూదలించిన వేమన్ఫఫాలశేఖరుడు మన వేమన శాక వుజొక వేమన కాంజూలడు “ఊరు కొండవీడు, ఊనికి పశ్చిమ వీథి మూగ సేకకెల్ల మొదటిముల్లు యరసి మూడజూడ నది ముక్రిమూర్గమో వి” 467 ఇది వేనున పద్యమే అసిపీించును. ఇందు రెండు, మూడు పాదనములందు పారాంతరములు కలవ అర్జాంతీరములును కలనుం ఆదిలోనే సి పీ. (బొను అనువాదము ఇట్లు సాగినది. ఆ రసం ౪111486 0౯ 01 స0ర్రు 9 ౪100 కం కంల 6౪611 3 111 గౌంళ0 (6 626 0, 015 2 పేష01 9666౯ (16 5810 ఏ. శ 14౯6 10 వ్‌;16006 35 ఓం పం 10406 116 8౬226 2864 6020002110 7864 36 15 13 106 026 0% 062౬0రే6 ” ఇందు * 'బేవుడు నివసించు మున శరీరముయొక్క_ గ్రామము కొండపట్టణము ( శిరస్సు ఏ; అతనిది "వనుశకవీధిలో ( వెన్నెముక )

88 (ప శస్పి ఉన్నదిం ఆందులో నిశ్శబ్దము మొదటి ఇల్లు, మనము కొలిచి నిరంత రముగ చూచినచో, ఇది ము క్తివమూాగ్గమే అగును. * అని కలదు ఇది స్పష్టాగ్రప్రతిపాదనము శాదు. -కీష్తావగ్‌ నము కవివిలాసము కం వ్యాఖ్యాతృధీపిలాసము కలదు

• శమన ఊరు కొండవీడు, అందు వేమన ఉనికి పశ్సిమపీథి యందు. అందు వేమన మూగ గీత అంతేటికిరి నెలవు మొదటి ఇల్లు, జెలవు అధ్యాహార్యము- మొదటి ఇట్లు అనగా ప్రథమగ్భవాము, మూగశేత ఆసగా ఛ్యానసమాధి థ్యానసమాధిలో ౯ అరసి చూడ జూడ * అనగా అజేపనిగా చూచినచో, అది ముక్తిమార్లమగును * అని పద్యమునకు ముటితిస్ఫూ ర్హిని అర్థిక పిసన్నమగును,. ఇందు కవివిలాసము భౌతికముగ మూత్ర మేగాక, ఆధ్యాత్మికముగను కలదు, అంలేశాదు. * మూగశేతశెల్ల మొదటియిల్లు ” అని చెప్పుటకు సేతువు కలదు. వేమన భధ్యానసమౌాధి యోగమౌార్షము,. ఆది కూడ సహజ యోగమార్షము శాదు. హరయోగమార్షము. హరయోగా భ్యాసమునకు నివాసగృహము శాక, ప్ర త్యేకగృహము శావలయును, “ ఆల్పచ్వార మరం ధగర్న వివరం నాత్యుచ్చనీచాయతం సమ్యగ్గోమయసాం ద్శలిప్తమమలం ని శ్మేషజంతూద్షితమ్‌ బాహ్యే మండపవేవికూపరుబిరం పా్రకారసంవేస్టితం (పోక్షృం యోగమరస్య అక్షణమిదం నిద్ధె ర్హ్యరాభ్యాసిభిః *” లా 1లిల్లో 1 ఉప అని పహాఠయోగపిదీవీశ యందు కలదు. చిన్న గుమ్ముము కలిగి, కన్నములు గుంటలు బొతీయలు లేకుండ, "పెద్ద ఎత్తు "పెద్ద లోతు శాకుండ, చీమలు దోనులు రాకుండ, బయటమండపనము, వేదిక కూసము; చుట్టును ప్రాకారము డిండి, నోమయముతో ఆలికినది, యాగమళము, అది పహాఠకయోగాథ్యాసులై న సిద్ధులకు ఆవశ్యకము.

89 (ప్రశస్తి కనుక కొండఏీడునందలి పశ్నిమవీథితోని ప్రిథభమగృహము "వేమన యోగమరము కావలయును,

• మూగచింతపల్లె మొదటియిబ్లు * అను పారాంతరము పాచీ సమెనను సమిీా-చీనముగ లేదు. పళ్లె యిల్లు కాదు “మూకచింతపళ్లై 'మొదటియూకు * అను పారాంతరము లేదు *" మూగసేత కెల్ల 'మొదటియిల్లు * "లేక * మూకచింత కెల్ల మొదటియిల్లు ౫” అను పార ములు అర్థవంతములు, మూగనేత వతె మూశకచింత కూడ ధ్యాన సమాధియే

కొండవీడు అనగా కొండపట్టణము అనుట కృతకము అంతే కాదు, కొండదటి కగామమనుట కూడ కృ్మతిమము, అనేక గ్రంథములందు, అనేకళాసనములందు పియుక్తమైన కొండపీడు, చర్మితిపఏసిద్ధమైన కొండఏడు కాంగా, ఒక్క- వేమన పద్యమునందు ప్రయుక్త నైన కొండవీము న్యూతము చరిత్రవిసద్ధమైన కొండదజి కుగా్రామమగుట అసంగతము,

"వేమన ఊరు కొండవీడు అగుటకు పితిబంధకము లేదు. శొండపేటి “రెడ్డిరాజులును పాకనాటి పంట కావులే

“* పంట మహాన్వయంబు పాకనాటి దేళంబున భ్మదపీరంబు నధివసించి సింహవి కను దువ్వూరు గండవరాదిపట్టనంబులు నిజ నివాసంబులుగా భూ9లకాదిష్టాహ్టాదశద్వీపాంత కాశులగు భూపొల

(గౌమణులన్‌ (దిలింగ భూముడలాఖండలులను వచోలయ వేమాన్న

పోతాన్న వేమకుచూరగిరీశ్వరాదులం బూజ్యసామా)జ్యపీరస్టులం గాంచె”

శ82వచ, 1 ఆ,

ఆని (శ్రీనాథుని భీమఖండమునందు కలదు. అంతేశాదు, పంటమహాన్వ్యయము “ళాప్టకులము” అవి కూడ అజే శాలమునందలి వాటుపద్యమునందు శలదు. ఆ వద్యమిది ఓం

వేమన 60

• పంటాన్వయమునను ఐదునాజ్లు”" ఖల జక్య్థా6గా పవెవరింతు నత్యమరసీ మోటాటి వెల్నాటి మొరస నేశె డయోధ్య పంట పొంగలినోటి పాకనాటి భూమంచి కుంచేటి మున్నూటి దెసది యొనర గండియకోట యోరుగంటి యన బరగుచునుండు నాం ధావిస్థలి గొరవాధిష్టితకా(పుకులము పంట పదునాబ్లు కులము లంచంట జగతి. దరతరములనండియు. వరలెడి. నుడీ పీని కుపజాశులున్న వి వివివములుగ భుజబలాటొవ ' పిన్ననుబుక్ర్టాభూప | ఇది 44 సత్నమరసి $$్య విన్న మబుక్క భూపాలుని సంబోధించి చెప్పిన పద్యము= పిన్నమబుక్క-భూ వాలు డన వీన్న శ ర కొడురు బుక్క-రాజుం అభియ రామరాయల అెత తం్మడి, కవ బేవరాయల ౫౪ అల్లుడైన అభియరామరాయలకు, పీన్న మబుక్క-భూపాలునికి నడుమ మూడు తరములు కలవు కనుక అళియరామరాయళలకు పిన్నము బుక్కభూపాలుడు శతాట్ట పూర్వుకు కావల,మును అనగా పదు నై దవశతాబ్లి మధ్యభాగము. అప్పటి పద్యము నందు - అంధ చేశము నందు అంతట కల పదునాల్లు ₹ఖల నంబమహాన్వ్యయము శక శాంు ౧ తూ శ తాబ్దులలోని పంటమహాన్వ్యయమునకు చెందిన కొండవిటి నెడ్డీరాజులు పంటకావులు కావలయును. నెల్లూరు దువ్యూరు, గండివరి వకూ మొదలై న పాకనాటి పట్టణములనుండి వచ్చి కొండవీటి సామాజ్య మును మూత మేగాక, రాజమ హళదవర రాజ్యమును కుడ మొతము నూటపాతిక సంవత్సరములు ( 18281448 ) పరివాలన సాగించిన (ప్రభువులు శాలగర్భమునందు కలభిసిపోయినను, వారి” అన జతనుజ

ర [ప్రశస్తి చాందవమిత జనుల వంశవృత్షుములెల్న హరాత్పంఘాతపాతములు కాను రాజ్యములు "లేకపోయినను రాజగారవలాంఛనములు అను వంశికముగ కొంతకాలము కొనసాగును. “* వేమనృపాలకేఖరా ” అను సంబుద్ధి అవ శేష పాయ మైన రాజగౌెరవలాంఛనము కావచ్చును. “ అన్న వేమనా ”, * అన్నవేవు” అను సంబుద్ధులు కొండపీటి రెడ్డి రాజల పిమేయమునకు కొండగుర్హులు. కనుక వేమన కొండపీటి "రెక్తిరాజుల కోనకు చెందిన సంపన్న అహస్థు శావలయునుం

అయినను, వేమన కొండపఏీడులో చే కూర్చుండి కవిత్యము చెప్పీ నట్లు కాదు, “* ఎల్ల తావులన్‌ ” అనగా కనీసము. ఆంధపి చేశమం దంతబను సంచరించి కళత్యము చెప్పినట్లు పయివద్యమునంటే ( 107- 808, 5-6) కలదు, కనుక * విశ్వదాభిరామ వినుర వేము”? అను మకుటము కల వేవున ఆట నెలదిపద్యములందు రాయలసీనుపదములు, పాకనాటిసరణులును కనలుడవచ్చువు. పాకనాటిసీమవాడై న శ్రీనాధుని శవిత్వమునందు కోనన్సీమపదములు కలవు. కారణము శ్రీనాధుని కోనసీమ పంచార మే అట్లు వేమన కవిశ్వమునందు రాయల నీమపదములు ఉండుటకు శార ణమ? రాయలసీమ. సంచారము శావచ్చును అంతేకాదు. న రృమానకాలమునందు మాండలికపదములని వవ్షీకరించునవి గతకాలము నుందువుు మండలహామితమాతిములు శాంజూలవు. యావ డాంధ్ర"జేశవ్యవహార పాత్రేములు శాంగలవు అవి కాలక్ర్థమమునందు అన్యభాపా రాహుగ్రి సమ లయి, కొన్ని మండల ములందు అంతిన్థానమ లు కావచ్చును. ఇది కూడ గ మనా ర్హ్యమైస విషయము ఇక పాకనాటిపరణులు కొండపఏటి "రెడ్డిరాజుల కోవకు కొసమెబజుపులు కావచ్చును కతిపయపదములనుబట్టి, కట్టుకథలనుబట్టి క్‌వ్పల జనస్థానములు కల్పించుట పొనూణికము శాదు. అందును "జేశసంచారులై న కవులవిషయమున పొొమాదిళము. వుట్టి పెరిగిన చోటి పదముల వలె వుట్టి పెరగిన చోటి పికృతివిశేషములును. కవుల

వేమన 92 రచనలందు పితిఫలించుట సహడముం పికృతివి శేషములలో పొచీన శాలమునందు చఉదులకు (పముఖస్థానగు కలక. శానిః "వేవున పద్యము లందు ఎన్నానది ప్రసక్తి గాసి తుంగ భచాినది ప్రసక్తి గాని, కృష్ణానది ప్రసక్తి గాని కానరాదు. సంకదా నో డావరీనది ప్రస క్తి కలదు.

• ఆలి మాటల విని, యన్నదమ్ముల రోసి వరు బడజెడు వాడు వెరివాడు కుక్కతోక బట్టి గోదావరీదునా,వి 31-183; 82-183 “ బ్రర్రమలకును బోవ, తురక దాసరిగాడు కాశి. టోఎ లంజ గరిత కాదు కుక్యా- సింహమగునె గోదావరికి(టోవ వి." 122 253, 167-255 ఇందు గోదావరీనది ప్రసక్తి కలను. “కుక్కతోక పటుకొని ౬ నోదావరి ఈదినట్టూ” అసి నోద్రావరీమండలమునందు పిసిద్ద మైన రమా సామకత కలదు. అయినను, వేమన నో దావరీముండ లము వాడు అనుటకు ఉపబలకనాధననూ లేదు- వుట్టి పెరిగిన చోటి పికృతివి శెహ ముల వలె పా్రాంతీయాచారములును శవుు రచనలయం౦దు ప్రతి సఫలించుట సహజము
• ఏంబెరు మతమందు నెసగి మాంనము దిని మారుపేర్లు పెట్టి మధువు (్రావి వావి వరుస( దప్పి వలికి పాఠౌదురు వి ” 111-184, 157-184 ఇందు ఎంబెరుముతమందు. ఎసగి-అనగా వై మవవమతమునందూ వ నం. అతిశయించి- అనగా వరమవై స్టవ్రులఅయి మద్య ఘూంస ములు సేవింతురని, వాదివరుసలు తవ్పీ వర్రింతురని కలదు. అంతేకాదు. “వైప్లవులను 6.ర్ర సట్లి వార్త మనూత్రుమె శాని భ్రష్టులంత కన్న పరులు లేకు *అను? విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటము కల ఆట వెలది పద్యమునూ

9కొ (వళన్స్‌ కలదు. (99 257, కీ14) మద్యమాంసనులు సేవించు పరమవై స్షవులు తెలంగాణమునందు నూత'*మే కలరని విసికిడి అయినను, వేమన "తెలంగాణము వాడు అనుటకు ఉకబలకసాధనము లేదు. గుంటూరు మండలము జాడు అనుటకు “ఊక కొండఏకు” అను పద్యము పోద్చలకసాధ నము 1వ 1... గో వేకున జెప్పిన వేదము వేమనకె చెలియును గాని విన మెరుగ రొరుల్‌ వేమన నెరిగిన వారికి వేమురు నేకాష్షరదటు విడికము వేమా 58. లి వేమన జెప్పిన మూటలు సామంబున సకలవేదసారంబు గదా నామెత పంచాతృరిలో సీ మహిమలు దెలియకున్న నింపా వేమా 228. త్రి వానకు దడియని వారును పూనుక వేమన్నచేత బొరయని వారున్‌ నానాదిక్కుల వెదకిన గానము వానంతవాని గొనము వేమా.. 98-215, వి, శ్రీ వేయివీధము లమర వేమన పద్యము లర్థమిచ్చు వాని నరసి చూడ చూడ చూడ గలు% చోద్యమౌ జ్ఞానంబు. విశ్వ 117=874;420, 721. ఠీ వేమన జెప్పిన పద్మము సామంబున జదివినట్టి నజ్జను లెల్లన్‌ సోమన తల నుందురు కడు వేమంబున జాడతయ్య నేర్పున వేనవూ 117-85;7222

వేనున ౮1 6. వేమ డిట్ల్టు జెప్పు వేయు పద్యంబులు తప్పు లెన్ని యున్న నొప్పి ముండు విక్తర పడకందు వీత రై యండదా. విశ్వ! 194-421;358. గా వేదము దాటెను వేమనరా వేదను భావము వేషనరా వేనము ఐన్నియు భేదమురా వాదుల పొందిక వల్వదురా 055. 8. వేదము లన్నియు వాదము నుమ్మీ వాదుల నోటికి బూదియె సుమ్మీ వేదము గెల్బిను వేమన సుమ్మీ మోదము దెలియగ ముఖ్యము సుమ్మి 1109. ర పామరవేదము వాదము సుండీ వేమన మాటలు వేదము సుండీ "సేమము నెవ్వరు జెప్పరు నుండీ 'సేమము జెప్పిన పేయరు సుండీ 'సేమము జేసిన సిద్ధుకు సుండీ 7 1081 ఇందు వేనున ఇెప్పినవి వేయి పద్యములని, వేయి. విధములని కలదు. ఆంజేకాదు జేమన మాటలు వేదనాక్కు-లని, వేదాతీతిములని. సకలవేదసారమని కలదు, ఉపరి వేమన పద్యములు సామమున చదివిన సజ్జనులు సోముని తలమిోద ఉందురని కలము మూదు మిక్కిలి 'వేకున అంతవాడు వేజొకడు లేడని, వేమన వజన ఏమియు పొందనివాడు, వానిలో తడియని వాని నలె, లేడని కూడ కలదు, వైగా వేమనను ఎటీగిన వానికి ఓంకారము విదితమగునన్సి వేమన వేసిన బోధ ఆచరిం చిన సిద్ధుదే అగునని కలదు. ఇట్లు పద్యములందు మాత్ర మేగాక్ర పాటలయందును కలదు, అవి వేమన సాడినవి శాక, అతని భకులు:

95 (వప్రశస్వి పాడినవి అగును, ఇంతగా వేమన గుజించి భదనక్షీర్తనలు వెలువడినవి అనగా అంతగా వేమన అ శాలవా నందు పుసిద్ధుడసి, వేమన పద్యములు లోకుల నాలుకలే ఆకులుగా, లోకమ+నందు వ్యాపించినవని అవగాహనమగును. అంలేకాదు. వీవ౦ విధమైన న్ధ్‌తి వేమనకు, బహుళాంధో కి మయ్మ్యప్రసంచమునందు, వేమన పద్యములు సి పీం (బాను అచ్చువేయుటకు పూర్వమే కలదని కూడ అభివ్యక్తమగును, వేమన (పస క, [పథావము మన పూర్వళవుల పూర్వకవిస్తుతులందు, మన పూర్వశావ్యములందును కలదని పూర్యో కృము, వేమన శాలము పదునై దవశతాచ్చి ఉత్పరార్థమని కూడ పూర్యోక్వము. కనుక వేమన పద్యములు పదునైదవశతాబ్చి ఉత్త రార్థమునుండి ప్రసిద్ధముఖు నానలయును,

పయి విచారణకు ఫలితాంశనులివి ;

ఓ... వేమన కొండవీటి రెడ్డిరాజుల కోవకు చెందిన సంపన్నగృహస్టు,

వ. వేమన మొడట రాగి, పిదప విరాగి.

లి. వేమన ఆషకవి, దేళశసంచారి, కివరూవధారి.

శీ. వేమన శివతత్వశీలుడు

క... వేమన సిద్ధ లేక రాధసం పదాయమునకు చెంఏిన శివయోగి,

ర... వేమన శివజ్ఞానిం

7. వేమన పద్యములు మోవాభిముఖములు,

8, _ వేమన పద్యముల పరమార్థము శివమార్గమోవము.

9, _చేమన పద్యములు సదునై దవళతాబ్ది ఉత్తరార్థమునుండి (ప్రసిద్ధములు.

లా వేమన లతను "వేమన పద్యములు వేదములని |వాచీనుల |పశంస. చాదములని నవీనుల (కక్ష, వేదములు 'అస్నికులకు |పమాణములు. వాదములు నాస్తికులకు _పమాణములు. వేదముల (పాౌమాణ్యమును అంగీకరించు వారు ఆస్తి కులు అంగీకరింపనివారు నాస్పి కులు. ఇది (పాచీనార్ద ము "జేవుడు కలడను వారు ఆస్తికులు లేడనువారు నాస్వికులు. పాము కలదనువారు ఆస్తికులు, లేదనువారు నాప్తికులు. ఇవి నవీనార్థ ములు అన్ని అర్థముల నాస్పికులైన లోశాయతుల భావములు వేమన పద్యము లందు కలనని అర్ముదగారి అభ్మివాముము్న్‌ కేవని (తిఫురనేని ఇంకేశ్వరరావుగారి (ఫత్యభ్శిపాయము 2 ఆరు గారి అభ్మివాయము శంస, "వెంక కేశ్వర రావుగారి (వళ్యఫ్మిపాయము సమర్థముగ, సమం జసముగ కలదు, అంతేకాదు. శమ అభి; పబాయుమునకు ఉపబలకమ గ అర్ముదగారు సంభుటించిన బాడి (త్రికవిమయమునండును (భమ 1(పమాదములు కలవు. అపి :

1. “*నైవఢులో కలిపురుషుడు వర్తింవిన తీరును భీహర్జ్షుడు కొన్ని శోకాలలో వర్టించాడు. వాటిని వివిధపవ్భాలలో తెఎగించి ఒక శ్లోకం లోని భావాన్ని విపులంగా సీసపద్యంలో చెప్తూ తన కాంంనాటి నాస్తి కులను ల్రీనాథుడు ఇలా వివరిందాడు. బౌద్ధుల బాటించు బరమబంధుల బోలెన్‌ వార్యాక లకు€ గరాంజలి భుటించు జైనుల టిడగన్న సంతోవమున దేలున్‌ జేయని మొక్కు. లోకాయతుంకు

తత్త్వము త్ర వైతండికుల కభివాదనం బొనరించు బాషండులకు జాల భక్షి సేయు; గాపాలికులకు సత్యారంబు గావించు: ఇరిచయించుకు దిగలబరుఐతోడ, బాకపతక కృపాలికాభస్మధూ+ి పాళియుగ్టూళన్మకియావే? యందు గాలీవెంబడి బ్డైరాల గళి వళింయ; కలియుగంబు పావక స్ఫులింగంబు లనుచు (శృంగార న్రైషధం "7-17 బౌద్ధులు, చార్వాకులు, జైనులు, లోకాయతులు, వైతం డికలు, పాషండులు, కాపాలికులు, దిగంబళులు, పాశుపతులు అనే తొమ్మిది రకాల నాస్తి కులను యీ పద్యంలో థ్రీనాథుడు చెప్పాడు ఇది. (శ్రీనాథుని పద్యమును సరిగా అర్థము చేసికొనకుండ కావించిన అర్జవివరణము. “ఈ 3లియుగంబు పావక స్ఫులింగంబు లనుచు” అని ఉట్టంకించుట 1వమాదము. కారణము గణభంగము. కరక ల్రియుగము పావకస్ఫులింగంబు లనుచు అని కవిపారము, శ్రీనాధుని సీసపద్యములోని సీసపాదములందు కలివురువుడు జౌద్దులను, ఇార్వాకులను, జై నులను, లోశాయతశతులను, వై తండికులను: పాషండులను, కాపాలికులను, దిగంబరులను గొరవించునని కలదుం ఎతు గీతమునందు. పాళశుపతులు భుజములయందు _వేలాడు బూది జాక్క_ణములలోని ఏభాతిని చల్లుకొనునవుడు, విభూతి రేణువులు చెదరి, గాలికి ఎగిరివచ్చి మోిదపడిన, అగ్నిశణములని కలిపురువ్కుడు భయపడునని కలదు. కారణము

• ష్పైళ్టళ్టక్వలెవరు ? గురుముఖతః దీశాసంస్కారమునంది, భస్మర్ముదాక్షధారణము చేసి, పంచాక్షరీమంతపారాయణమున,

98 వేమన (తికాలముల లేదా షట్కాలముల శివలింగార్చనము చేయువారు, ఆనగా వారు ఈశ్వరార్చనకళాశీబురు ్రీహర్షని వేదపండితుల స్థానమున శ్రీనాధుడు ఈశ్వరార్చనకళాశీలురై న పాశుపతులను కైతెత్తెను. అంతేకాదు. పావపతుల భస్మధూ+ికి కలియుగము అగ్నికణములని కలవరపకునని ఛశ్రినాధుని కల్చ్పనము కలియుగమున జౌద్ధము, చార్వాఠము, _జెనము మొదలై నవి కాక పాపుపతము శరణ్యమని ధ్వని. ఇది (శ్రీనాథుని (పబోఛము. ” అని 1974వ సంవత్సేరమునందు (ప్రకటితము కే ॥ పాశుపతులు నా స్పికులు శారు. ఆస్పికులుం 'వేదపామాణ్యమును తీంగీకరింతురు... జీవుకు. కలడని విశ్వసింతురు.. పరము కలదని నమ్ముగురు, వె ండికులు నాస్వికులు, ఆస్తికులు కావ గ్చును, వితండ వాదను చేయునారు నై తండికులు. “కొంచె మెటింగి పండితం మన్యులై న _వైతండికులకు” అని శ్రీనాథుని భీమఖండమునందు కలదు. (18 ప 1అఎ పండితులు శాక పోయినను వండితులమని భావించు కొనువారు పండితంమన్యులు. వారు వైతండికులు. అల్పపండితులును ఆస్తికులు కావచ్చును, ఇావాలికులు ఆ స్పికులు, నాసిక లును, బాద్దులు, జె నులు, దిగంబరులు. చార్వాకులు, లోశాయశులు, పావండులు నాస్వికులు. కనుక (శ్రీనాధుడు “తొమ్మిది రకాల నాస్తికులను ఈ పద్యములో చెప్పి” నట్లు కాదు. అసలు నాస్తికుల రకమి-లను. ఇన్పుట పద్యమునకు ఆశయము. కాదు. అంలేకాదు, ఈ పద్యమునుబట్టి ్రునాభుని శాలమునందు బాద్ధులు కలరని చర్మితను కల్పించినచో, బుద్ధచర్మితీమునుబట్టి తిరుపతి వెంకటకవుల శాలమునందు బాద్దులు కలరని కూడ చర్మితను కల్పించవలసివచ్చును,

తత్వము రి శ్రీనాధుని కాలమునండు బౌద్ధులు కలరనుటకు చార్మితికపమాణము లి “ళృంగారనై వధం తర్వాత. + ((పబోధచందో?ి

దయంలో) చార్వాక, బౌద్ధ, జైన, సోమసిద్ధాంతులను 'హేయంగా

అవహేళన చేయడం జరిగింది -- = .పివోధచం్యదోదయంలో రీతిగా

చిత్రించిన సోమసిద్ధాంతానికే శృంగారనై షధాన్ని అంకితం పుచ్చు

కొన్న మామిడి సింగన్న గూఢార్థ దీపికగా వ్యాఖ్యానం రాళాడు.3

(1 వేటూరి పిభాకరకాన్ర్రిగారి శృంగార శ్రీనాథం పుట ర్‌)

ఇందు మామిడి సింగన సోమసిద్ధాంతమునకు వ్యాఖ్యానము వా్రాసెనను విషయము వేటూరి (పధాకరశా స్ర్రిగారి (పతిపాదనము, మామిడి సింగన వ్యాఖ్యానము (వాసిన సోము సిద్ధాంతము, “పబోధ చందోదయంలో రీతిగా చిితించిన సోమసిద్ధాంత * మే అను విషయము అఆర్ముదగారి ఆపాదనము. [పబోధ చందదోడదడయమునందు అవహేళన వేయబడిన సోమసిద్ధాంతులకు సంబంధించిన సోమసిద్ధాంతము నా స్తికదర్శనము, మామిడి సింగన వ్యాఖ్యానము (వాసిన సోను సిద్ధాంతము (నో సతిమగంథము, “నవరతొ; ఉపలదివ్యలింగవరదాస (వీతదామోయణీధ వుడు; అనవద్య ద్వాదశీ వాసరోత్సవరు శ్యాంగ”దుడు అయిన మామిడి సింగన, నా న్తిక్యగంధమునకు గూఢార్థదీపిళను వెలిగించునా 1 అనిమైన ఆరుదగారు ఆలోచింపకపోవుట ఆశ్చర్యము,

8 “*శృంగారనైైవధం తర్వాత లోకాయతమతాన్నీ చార్వా

కాన్నీ పేర్కొనే తెలుగ్యు గంథం “ పబోధచందోదయం ఆనే

కావ్యం. దీనిని 1180 ప్రొంతాలలో నంది మల్లియ, ఘంట సింగన

అనే జంటకవులు తెనిగించారు. దీనికి కృష్ణమివడు సంస్కృతంలో

రాసిన పిబోధచందోం దయం అనే నాఓకం చూతృకం ”

100 వేమన ఇది 1480 పా్ర౦తమన "జెలుగుబేశమునందు లోశాయత మతము, చార్యాకము కలదను భ్‌ మను కలిగించునది సంస్కృత (ప్రబోధచం[దోదయ శావ్యములోని సమూలకవిశేషములు 1480 (పాంతమునందు -కెలుగు-జేశమునకు సంబంధించిన చర తాంశములు శాంజాలవు కృష్ణమ్నిశ్రొని శాలమునందు? కృష్ణమ్నిశొని "దేశమునకు సంబంధించిన చరి తాంశములు శావచ్చునుః శ పక్తి శ 1850 పంతాలలో ధరణిదేవుల రామయ్య ళ్‌ దళావతారచరిత్రము ? అనే పది ఆశ్వాసాల పద్యకావ్యాన్ని రాశాడు, బౌద్ధావకారకధలో ఇరవై అయిదు పద్యాలలో నాస్తిక దర్శనాల వాదాలను దెప్పాడుం (నవమాశ్వాసం 88 నుండి 62దాకొ ఉన్న పద్యాలు] కల్భ్యావతారకథలో మొదట ఆరవై పద్యాలలో నాస్తి ౩ మతవిజ్బంభణం వివరించాడు (దశమాళ్వాసంలో శీ నుండి 29దాకా ఉన్న పద్యాలు) ధరణిదేవుల రామయ్య కావ్యం దేనికీ అనువాదం కాదు. పురాణ"థలను విస్తరించి రాసిన కావ్యం, నాస్తి కుల గురించి కలి?లవై పరీత్యాలను గురించీ స్వయంగా తెలసు కొన్నదే ప రూపంలో. పెట్టాడు. * దకావకారచరితిము" రచనా కాలం క్రి శ 1650. వ్రేమనగారి జననకాలానికి దగ్గరలో ఉన్న సంవత్సరమే అంటే వేమనగొరి కాలం నాటికి చార్వాకం ప్రచారంలో ఉన్న మతమే.” ఇందు _పఫథమతః దశావతారచరి[లేము రచనా కొలము, వేమన జననకాలమునకు దగ్గజళో ఉన్న సంవత్సరమనుట పూర్వపక్షము తదుషపి దశావతారచరి[ తము స్వతర్మతరచనయొనను వురాణాను సరణము. బుస్ధుని ధర్శధ్వజిగనుః కల్కిాని ధర్ధుస )స్థావకోనిగను చ్విత్రించునెడ నొ స్తీిక వాదములు సవరించుట, కలిశాలవై పరీత్యములు వివరించుట శావ్యః వుళాణకర్తలకు. పరిపాటి. అవి ధగణేి జేవ్రల 'రామణ్యు స్వయముగ "తలిసికొ న్నవే అగును. తెలిసికొనుటకు అవి సమ కాలికసమాచారములు శొవలసిన అవళ్యకను లేదు. పూర్వగంథ

శత్త్యము 101 పురస్కారములు కావచ్చును. ఇవార్యాకము (ప్రచారములో కలదనుటకు చార్మి తిక్క పసనూణము శావలయును. “ వేమన పద్యములందు లోకాయతమతము, చార్వాశము కల దనుటకు పూర్వము జైనమతేము కలదని కూడ అర్ముదగారి అభి (ప్రాయను 5 అది కూడ 'ేదని తివురశేని వెంక శేశ్వరరావుగారి (పత్యభ్శిసాయము. ఇట కూడ అర్మదగారి అభ్మిపాయము కంళశ్ష్కు "వెంక కేశ్వర రావుగారి [పతృభ్శిపాయము సమర్థముగ, సమంజసముగ కలదు ఇక పుం నేని వెంక శేశ్వర రావుగారి ఒక ఆభ్మిపాయమిది” :

• వేన్సన్నకు బౌద్ధుల శూన్యువాదము కూడ ముట్టినది.. ==. “* తలంచినను శకూన్యతత్వము తలపకయుండీనను శూన్యతత్వం బదియౌా 4444 4 యని. వేమన్న పద్యమే యున్నది. బొకుసేకరణలోనే యున్నది. భావింపదగ్గ లోకముగాని, ఖావింపరాని పరముగాని, యెజుకగాని, యణ" లేమిగాని కూన్యతత్వమని నాగార్జునుల సిద్ధాంతము సంసారనిర్వాణము తొక్కూటే యన్నది, వ్యవహారపర మార్థము లొకగటే యన్నది శూన్యవాదములో రోకంటిపాట “యః సంసారః తన్నిర్వాణమ్‌ * = అవిద్యాచ ఖోధిశ్చు ఏకమ్‌ * _ ఇహ పరములు, విద్యావిద్యలు నొక్క-టే శూన్యతత్వము, శూన్యమును సున్నగా గాకుండ నున్నముగా దెగించి శూన్యమ్‌ యిహపరములని వేమన్న వావిటించినాడు.
• స్పన్నమనఃగ మహిని సూక్మమై యుండును సున్నమనంగ నిహము+ జూపు జగతి సున మే పరంబు జూపుచునుండురా =...

102 వేమన అని వేమన్న ఇచట సున్నమును కూన్యమునకు తద్భృవముగా గాక కేవల మాచ్చికముగా (గహించినట్లయిన నీ పద్భముయొక్కా యర్థము నడవిలో దిగవిడువవలసినదే. శూన్యళబ్దవాచిగా దీసికొన్నచో యీ పద్యము నాగార్జునకారికకు శేవల మనువాద్మపాయముగా దోచును ” ఇందు * తలంచినను * అను పద్యము కందపద్యము. అది 'జేమన పద్యమే అనుటకు [బొను సేకరణ పరిమ్మపమాణము కాదు. శారణను, (బౌనుకేకరణలోను (పథఖీప్తములు బహుళము, అయినను పూర్తి పద్యమిది న్‌ “* కలచినను కన్యతత్వము తలచకనుండినను శూన్యశత్వం బడియొ తలచిన తలపీడేరును తలచకనుండినను తానె తళ్వము వేమా.” 46-802 క ళ్‌ళ ఇందు పూర్యార్థమునందు శూన్యతత్త నము”, ” ఉత్త రార్థమునందు ౮ ్రాన్ల తత్త్వము” కలదు. పూర్వార్థము? ఉత్త రార్థము కలిసి పద్యము. కనుక “భూన్యతి త్రము”, “తానెతి తము,” కలిసి పద్యార్థ్‌ము తిలచినను భూన్యతత్నే సను! తలపక ఉండినను అదె శూన్యత తము 5? అని పూర్యార్థమునందు కలదు, అద్‌ అనగా వది * - “తలచినను తలపు ఈచజేరును, తలపక ఉండినను తానె తత్యను” అని ఉత్త రార్థమునందు కలదు. వ్‌ తలవ్రు ఈజేరును? అనగా ఫలించును! అథవా, సిద్ధించును 1 శాన ల త్వము " అనగా దీమి + = అది * విశ్వదాభిరామ వినుర వేము? అను మకుటను కల అట నెలది పద్యములందు కలదు.

త తత్వము క09 శే తత్త్వము తిరమైన తావుల వెదకుచు తాగు తత్వమగును తత్వయోగి తలపులన్ని యుడుగ తానెపో తత్వంబు- వి" 2 1870 21187, 2 తానె తత్వమనుచు దన్నెరుంగగ లేక మాయ తత్వమనుచు మరుగుదుండు ధర్మకర్మములను తగ రోయ తత్వమౌా !1విశ్వ॥[ో 87=249;:520, 8. తన్ను వెదకి చూడ దానెపో జీవుండు తత్వ మరసి చూడ దానె యాత్మ మన్ను మిన్ను లేదు మాయ కా కేదయా. 4విశ్వి॥। తీ2=2003 65 జ తలపు చేత గల్గు తారక బహ్మంబు తలచి చూడ దానె తత్వమగును తలపులోని తలపు తానె తానెరిగిన, 1విశ్వః ర52ఏ=5ి4కు 151, ర్‌, తాను నిల్యదియముల దనర జయించిన తత్వ మరసిచూడ దానయగును రాజయోగి యిట్లు తేజరిల్దుచునుండు. వి. 11170; 8-12 ఇందు *శాను - జీవుడు. అత్మ (పరమాత్శ అ తత్వము అని ఇదమిత్ధేముగ కలదు. అంలేశాదు, తలవులన్నియును నశించిన _ కానే తీత సవొగునని, ఎజుగవలసీనది “తానె తత స్ర్‌ము * ఆని కలదు జాక్‌ వాది ఉపరి తత్త వము తిరమైన తావులు వెదకుచు తాను తత్త శ్రముగునని; ఇంద్రియములను జయించినను, తత్తే స్‌ చోరసిమాచినను తాను తత్త గ్‌ మగునన్మి అయి. రాజయోగి 'శేజరిల్లునని కలదు. కనుక “శాన్‌ తత్త సము * అను వేమన తత్త ము 'యోగమార్షమునకు ఇెందినది శావలయును,

104 వేమన

అసలు * తానె త్త్యము *” అను నూట తత్త్వమసి * అను మహోవాక్యమునకు భంగ్యంతర్మపకటనము- “అది” సీను అయిన తాను అగును. “అది” అనగా సచ్చిదానంద బహ తను కనుక తలచి నను, తలపకపోయినను శఛూన్యతత్త సము. అగు * అది * కూడ సచ్చిడానంద(బహ్మ ఆము? సిద్ధించు తలవు (బహ్మైగ్యము అనగా మోవము, *' తానెతత్త న్‌ు” లోని తత్త్వము, “ళూన్యతత్త సము” లోని తత్త ప్టము సచ్చిదానంద బవ్మ్మాము శావలయును. అయిన, (బ్రవ్మాము భూన్యము ఆగును.

[బవుము శూన్యము అను భావము నాథసం(పదాయమునందు కలదు నాథసం[పదాయమునకు ఇెందిన హర యోగ్యపదీపికయందు ఇట్లు కలదు

“* అన్నః హన్యో బహిః శూన్కః చూర్యః కుంభ ఇవాంబరే అన్నః పూర్ణో బహిః పూర్ణః పూర్ణః కుంభ ఇవార్డవే ” [8ళ్లో, ఊప పయి స్వాలెస్దరాముని న్లోకమునకు (టవ్ధనందుని వ్యాఖ్యాన మిది? ళ్‌ సమాపితన్య స్వరూపే స్థీతిమాహా = అన్నః చన్య ఇతి అన్న! అన్న! కరణే హన్యః (ఐహ్మాతిరిక్త వృత్తే రభావా డ్జ్వితీయ కూన్యః బహిరన్నః కరణా దృషహిరపి హన్యః ద్వితీయాదర్శనాత్‌. అంబరే అకాశే కుంభో ఘటాః, యథాంతర్చహిః శూన్య స్వృద్వదంత? కరణే హృదాకాశే వాయుపూర్ణః (బహ్మాకారవృల్మేః సద్భావాద్చింవ్మ వాసత్వాా ద్వా ఐహీఃపూర్చేఒ౬న్న కర ణాద్బపార్హ్భృదవకాకా దృహిర్వా పూర్ణః సత్తయా (బిహ్మాతిరిక్త వృత్తే రభావా దృ్వహ్యపూర్ణత్వా ద్వా, అర్జవే సమ్ముదే కుంభో ఘటొ యథా సర్వతో జలపూకో భవత్యేవం సమాధినిప్టో యోగీ (బహ్మపూర్ణో భవతీత్యర్థః. ”

తత్త్వము 105"

సమాధిస్థితి అశాశమునందు ఘటము వె అంతళ్ళూన్యమ*; బహిళూర్ళన్యము. సము[దమునందు ఘటము వలె అంఈపూర్ణ్మ ము; బహిఃపూర్ణము, (బహ్మతిరి కృవృ త్మి _ లేకపోవ్రటవలన ఛళూన్యము (బహ్మో కారవృత్సి ఉండుట వలన పూర్ణము. (బహో 'సతిరి కృవృత్సి లేక పోశ్చట అనగా (హరి కారవృ త్తి ఉండుటయే కనుక (బవ్మాము ళూన్యము. పూర్ణము కూడ,

ఇది * తలచినను శూన్యతత్వము ౫ అను పద్యములోని ళూన్య స్వరూపము, (

ఇక “ సున్న మనగ మహిని ” అను పద్యములోని “సున్నము” శూన్యశబ్దభవము కాదు. భార్ణ్మ శబ్బమునకు సంస్కృృతభవము సున్నము. శూన్యశబ్దమునకు [పాకృతభవము “సున్న *” సుణ్ణా-సున్న శూన్యశబ్దమునకు సంస్కృత భవముకాని, (పాకృతభవముకాని

• సన్నము” కాదు. యకారసంయుక్ష్తనులై న సంస్క్యృతపదముల సంస్కష్భ్రతభ వములు ఎత్యవిశిష్టములగునుగా ని అశ్యవిశిష్టములు కావు (గాంధిక భాషలోనే శాదు; వ్యావహారిక భాషలో కూడ, శక్యము సెక్కెం, లౌక్యంజలె క్కెంి; సఖ్యముకస క్కెం0; భాగ్యమ.= బా గ్లెము! వాచ్యము= నాచ్చెం, రాజ్యమువరా డజ్జెం; పాడ్యమి = పొడ్జేమి, ఫుణ్యమువ= వున్నెము; సత్నీముజస త్తెము, ఫథ్యమ.=పత్తేమ , పద్యమువ=పద్దైము; సాధ్యము=సాద్టైం, థాన్యము=భాన్నెం. ఇట్లు శూన్యము=సూన్నెము _ అగును గాని, సున్నము శాదుం ళూన్యశబ్దము వ్యవహారమునందు సూన్నెం అసియే కలదు, అంలేకాదు. పద్యమునందు “ స్సన్నము మహీని*” అనగా భూమిమిద సూత ముగ ఉండును, జగత్తున ఇహమును పరమును భూసఫును” అని కలదు. ఇహపరములు శూన్యము అని లేదు. భూమిమోద సూత శ్రముగ ఉండి ఇహపరను లను మూపు సున్నము నూనుూలు సున్నమును కాదు. నుతి!

106 వేమన “ ప్రద్ధు లెల్డి గూడి చిన్మయ మొనరించి శుద్ధి జేసి రక్కు సున్నమునను శుద్ధికి బిధమంబు సున్నమే కాదయా, వి.” 42 ఇందు ౮ డ్తీక్ర్య్ల సున్నమునను ౨9. అనగా “110006 01 56661 అనిసి, పి, బ్రాను అనువాదము ! "టక్కు సున్నమునను*”” అను నోట. * ఉన్నసున్నమ నను” అని వెంకకేశ్వరరావుగారి ఉదా వారణము 11! సున్నమునందు ఉండుటవలన సిద్ధులందణును కలసి చిన్నయ మొనరించి శుద్ధి ఛేసిరని అర్థము వచ్చును. 'బేనిని ళుద్ధి ఇేసిరి + అను 1పశ్నకు, పద్యమునందు సమాధానము లేదు. ఉండ వలయును, శాని లేదు. కనుక “టిసి కవిపారము కాదు, “క్షి (బాను పారమే శాదు; కవిపారము కూడ, సిద్ధులంతణును కలిసి చిన్మయ మొనరించి సున్నముచేతే ఉక్కును ఛుద్ధి వేసిరని అర్థము వచ్చును. సున్నము వీత ఉక్కు-ను శుద్ధి చేయుట అనగా వ్‌మి?

• స్పశ్రల్లు మునులు విన్న సుస్థిరం బందిరి సుముఖులైరి జగతి జూది రొసి నరులు దిన్నయపుడు సురలు తా మౌదురు, వి -” 476, ఇందు సురలు, మునులు తినుట వలన సుస్థిరత్వ్యమందిరని కలదు. వమి తినుట వలన సురలు, మునులు సుస్థిరత్యమందిరో వాచ్యముగ లేదు. జగత్తును చూచి, రోసి, సుముఖులైరని కలదు. సుముఖు లై నది ఎవరో సూటిగ ేదు. * సుముఖులన శాస్త్రవిదాలు, ” వారు నరులు, కనుక నరులు జగతిని చూచి, రోసి సుముఖులైరి మటి నరులు తిన్నప్పుడు సురలు అగుదురని కలదు. వీమి తిన్నప్పుడో స్పష్టముగ లేదు. సురలు, మునులు సుస్థిరత్యమంకుటకు తిన్న దే, సుముఖులైన నరులు తిన్నవ్సుడు. సురలు అగుదురు. సుస్థిరత్వ మందుటకు సురలు: మునులు తిన్నది అమృతము. అమృతమునటి

తత్త్వము 107 పళ్యాయపదము సుధ, సుధకు సున్నమని, సున్నమునకు సుధ అని నిఘంట్వర్థములు కలఫు. కవి (ప్రయోగములు కలవు, అంతేశాదు సుభానిరి శ్రమే సౌధము. కనుక సున్నము=సుధ == అమృతము శాపలయును. నాథసం[ప్రదాయమునకు ఇందిన కొలను గణపతి ేవుని శివయోగ సారమునందు ఇట్లు కలదు, ఈ సద్గురులబ్ధపిసాదంబయిన 'కేవలకుంథభకాభ్యాసంబు నిరం తరంబు సంయమీందమినకు నిర్విఘ్నంబగునేని తిమలకడయంబగు,. 175 వచ కంర మాకంచనమ.. జేసీ కడు దృథముగ హృదయమున జుబుకము నిల్వ విదియ కాదె భవ్యమైన జాలంధరబంధ మూర్ధ్వ " భాగమున నున్న యమృతనిబంధనంబు 18కిప కంఠసంకోచలష ఇకృతజాలంధ రాఖ్యబంధము దిరంబయ్యెనేని మ,_స్తకాంతర్న భోమధ్యసంస్థిత మైన యమృతం ఐథోగామి యగుటమాని యొకయింగుకై నః బావకమండలమ.లోను జీబుకక నిల్చు చంచలత లేక 184ప కంరోదరస్థలాకుంరితబంధద్య యంబు నెంతయు సుస్థిరంబుసేసి యూర్ధ్వభాగంబున నాయ్యనాయ్యన మూల బంధనరతిని నపానపవను నాకుంచనంబు( జేయంగను [ఘాజైక రం్యధాన మారుతపికరమెల్ల

108 వేమన దానం (బవ్టశించునేని కేవలకుంభ సిద్ధి శీఘ్రామయగుః జ్మితమహిమ నట్టి సద్ధున కనిలసంఘట్టనమున. (బజ్వలించిన యాధారవావకంబు వలని యుద్గత వ్వాలలవలన( గరుగు చున్న చర్మదామృతము గోంలుచుండం గలుగు 190ప ఇట్టి ఐంధ్యతయ విజ్బంభిక కేవలకుంభక పవనపరిచ్చేదితళ్ళత భూరంధఏ రాడికానికాయంబై - తత్కాయంబు చిఠకాలనుధ్యస్థి కచ్మ్యాద మండలవిగళదమృతధారాపరివూతందై భిన్న దుమస్కంధంబు విధంబున. (గమ్మఅ నభినవకిరంలై యొప్పు 39 1901వచ,. లీఆ ఇందు సద్దురులబ్ధ_ పససాదమయిన కుంభ కాభ్యాసవు వలన (తిమలతమయము శలుగసనని కలదు. అంతేకాదు. జాలంధరబంధము వలన అమ్మ్ముతనిబంధనము జరుగునని, జాలంధరబంధము స్థిరమైనచో శిరస్సులోపలి ఆశాసనము వడుము కల అమృతము (కిందికి జూజక, పావక మండలమునందు అచంచలముగ నిలుచునని కలదు. ఉపరి కుంభసిద్ది శీఘ్రముగ కలిగిన సిద్ధుడు పావకమండలమునందు కరుగుచున్న అమ్మ త్‌మును కోంలునని కలదు, పైగా బంధత్ర్యయను నలన-మూల బంధము, ఉడ్జీయాణబంధము, జాలంధరబంధము-శరీరము తనలోని అమృతము చేత అభినవమగునని కలదు, అమృతమిది అమరలోకములోనిది కాధు. భూలోకములోనిది అంతేశాదు. అమృతమిది భాండములోనిది కాదు. అనగా స్తూల ముగ ఉండునది కాదు. శరీరములోనిది. అనగా సూత శ్ర్రమ్‌గ ఉండునది సున్న మనగ మహిని సూత్న శ్రమై యుండును ౫ అను పం క్రిక్కి అమృతము శరీరమునందు సూత శ్రముగ ఉండునని ఆంతర్యము. అమృతమిది సిద్ధించు యోగము భోగమోతము లొసగును, భోగము

తత్వము 109 ఇహసంబంధి మోతము పరసంబంధి. సున్న మనగ నిపాము జూవు జగతి, సున్న మే పరంబు జూవుచునుండురా ” అను పంక్ర్షులకు 'యోగమువలన సిద్ధించు అమృతము-=-ఐ హికమైనభోగమును, పారమాి ర మైన మోతమును ఒసగునని "తాత్పర్యము,

ఉక్కు- అనగా బలము. సున్నముచేత ఉక్కును శుద్ధి "చేయుట అనగా, అమృతమువేతి బలమును అభివృద్ధి వేయుట, బంధ[తయము వలన శరీరము, తనలోని అమృనెముచేత అభ్గినవమగుట సున్నమువేత ఉక్కు శుద్ధి అగుట అని సుస్పష్టము, తిమలతవయయమును ఛుద్ధియే

“ సున్నంబు దిన్నవానికి (478, ఉగ) అను ఇతరపద్యము లందును సున్నము సుధయే, * సున్నము వెన్నగు (బహ '్రదులకును ” (4/4)అను పంక్రిని వెన్న అమృత మేం

కనుక సున్నము శూన్యము కాదు. సుధ. అమృతము.

“* సున్నము దిన్న ” అను పద్యముల వలె * ఉక్కు దిన్న: ఉక్క. కడ్డి దిన్న అను * విశ్వదాభిరామ వినుర జేను* ఆను వముకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములును కలవు,

పే ఉక్కు దిన్నవాడు ఉర్విపై సిద్ధుండు యుక్కు- దిన్నవాడు యుండు జగతి నుక్కూ కన్న హెచ్చు నుర్విపై కల్పంబు వి*.. 562 2. _ఉక్కుకద్ది దిన్న నొగి దేటగా జేయు నుక్కు ఖడ్డి దన్న నుడుగు వ్యాధి కుక్కుఖిడ్డి కన్న నుర్విపై కల్పంబు,వి+ అ 561 ఇందు "రెండవపద్యమునందు మూడవపాదమునకు ముగింపు లేదు. ఉక్కు-ఖడ్డి 2 కొంక్చై * ఉర్విపై కల్పంబు” ఏమిటో బేదుం "రెండవ పద్యము అసమగముగ కలదు. కనుక 'మొదటిపవ్యమునకు "రెండవపద్యము రూపాంతరము కావలయును,

వేం వేమన "మొదటి పద్యమునందు ౪ ఉక్చ్ము_ దిన్నవాడు సిద్ధుడు ౫ అన్ని అతడు జగతియందు ఉండునని, ఉక్కు-కంయకు కల్పము హెచ్చు అని కలదు, అయినను, ఉక్కు-నకు “* 50661” అని కల్పమునకు * (6౦ 0 66836 ” అని సి.పి(బాను అనువాదము |! పద్యమునందు ౪ క్క. దిన్న వాడు ఉర్విస్ప సిద్ధుండు ” అని కలదు. సిద్ధుడు ఎవరు += కొలను గణపతి బేవుని శివ యోగసారము నందు ఇట్లు కలదు, పొయపు వృద్ధెన వ్యాధి పరవక( ట్రైన్‌ వేతేమి? సిద్ధుండగు బ్రా జాయామాభ్యాసియైన యనమఘు(డు ధరజిన్‌” 8లివలిఆ, ఇందు (ప్రాణాయామము చేయువాడు. సిద్ధుడు అగునని కలదు, కనుక “క్కు. దిన్నవాడు ” ప్రాణాయీవమము చేసినవాడు శావలయునుం % (పాణాయామంబున నం శీణంబగు ద్రివిధదేహకిల్చిష మదిసం కీణందైన శిరీర తా్రాణత్యము చాలఓగలుగు దధ్యం బెపుడున్‌, 07వ, 8ఆ, -మంతలయహరరాజయోగంబులు నాలుగుం | బొణాయామ విధానంబున సిద్ధించు 1లి*వచ కీఆ, నతతంబము+ దదభ్యానని రతులగు నీయతాళ్ము లిద్ధరన్‌ రోగజరా మృతులం బొందక స్వేచ్భా గతి బదుకుదు రంత ముక్తి. గ్లైకొం (గమరన్‌్‌” 246ప,లిజ

తత్త్వము శై ఇందు పాాణాయామమువలన శరీర తాణత్వము చాల కలుగునని కలదు. అంతేకాదు. మంతలయహఠరాజ యోగములు నాలుగను పా్రాణాయామపిధానమువలననే సిద్ధించునని కలదు. ఉపరి హరఠమాగా భ్యాసనిరతులు రోగజరావరణములు పొందక స్వేచ్చ్భగ జీఏంతురసి కలదు. కనుక పాొణాయామము చేసినవాడు అనగా * ఉక్కు-దిన్న వాడు * జగతియందు ఉండును. ట(ాణాయానుము కంక అధికమైనది “* వనుపడ జలమును సైంధవ మును గూడిన సమరసంబు మును వొందు గతిన్‌ మనసును బరమాత్మయు॥: గల సిన నదియె సమాధియండు శివమోగింయ దుల్‌ వికి౦ప,తిఆ, ఇందు మనస్సు, పరమాత్మ వశకముగుట సమాధి అని కలదు. ఆ స్థితిలో సంకల్పవికల్చ్పములు లయమగును. సంగకల్పవికల్పలయ మే కల్పము. కనుగ పా్రొణాయావుము అనగా ఉక్కు. కంజకు, సంకలు వికల్పలయాత్మకొమైన సమాధి అనగా కల్పము హపాచ్చు. కనుక ఉక, కల్పము (పతీకలు కావలయును, మఖజి (తిఫ్టర నేని వెంక కేశ్వరరావుగారి మణొక అభిప్రాయమిది:' “ “మనసు లేని తావు మరిగిన హన్యంబు శూన్య మనగ రాదు సూటిగాను బయలులోన రవము (పకటముగా లేదు" శూన్యము మస్సున కతీతము, మనస్సు లయించిననే హూన్య తానుభవము,_ దానిని శూన్యమని పరమమ గా (ఏబ్సల్యూట్‌) చెప్పను వీలుకానిది శూన్యము శబ్దమున కందనిది, బయలనగా శూన్యమే” ఇదె ఛూన్యవాదమునకు అర్ధము శాని, పద్యమునకు అర్థము కాదు. సద్యమునందు శూన్యము మనస్సునకు అతీశమని లేదు.

శం

వేమన మనస్సు లయించిననే శూన్య తానుభవము కలుగునని లేదుం శూన్యము శబ్దమునకు అందనిది అని లేదు. “* మససు లేని తావు మరిగిన ఛూన్యమును సూటిగా శూన్య మనరాదు; బయలునందు రవము స్రకటముగ "బేదు * అని మాత్రమే కలదు,

౪ యలులోన రవము (పకటముగా- లేదు” అనగా బయలు లోన రవము గూఢమ.గ కలదని అర్థము. జయలు అనగా శూన్య మే. శాని మనసులేని కొను మరిగిన థూన్యము శాదు. అందు రవము నూాథముగను ఉండదు. కనుక దానిని ఛూన్య మన రాదు మనస్సు ఉన్న తావు మరిగిన శఛూన్యమునందు రవము గూఢము ఉండున్ను కనుక దీనినే భూన్యమనవలయును. మనస్సు లేని తావు అనగా భ్యానావలంబనము "లేసి స్టము. వురగిన అనగా ఆ।శయించిన కూన్యమన అశాశము. రవను అనగా ధ్వని, శబ్దము, నాదము,

నాదము గుజించిోో విశ్వదాభిరామ వినుర చేను* అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యనులు అనేకము కలవు.

క | ఆత్మలోని రాద మాలించి యాచించి యాళలందు జిక్క- డాదియోగీ యాత్మలోని కళల నంటువా తత్వంబు ॥విళ్వ॥ తీరి-విత0;4వి ది సూత్మమధ్యమునను సొరిది జీవుం డుండు స్టూలమధ్యమునను సూర్యు డుండు నాదబిందుకళల నా (బహ్మా ముండురా. విశ్వ! 81=409; 296, శి నాదబీందుకళల నయమొంది యాత్మయం దంటు చపలభిత్త మమర నిల్పి [బహ్మారంధమునను (వబలిన యోగిరా, ॥విళ. [. 62-410; 957.

త త్త వము కేకకి ఉ. _ జ్యోతీయందు పుకై సొంపైన నాదంబు నాదమందు పుఖై నలువు బిందు పట్టి విందువందె పుభ్రై మక్నును మిన్ను వి, 287. ర్‌. విందు నాదు జేసి (పియమొప్ప నానాదు నాదు బిందు గళను పాదు జేసి నాదు నెరిగి చూడ నందుడౌ యోగి కా, వి... ౨8 ర నాదు సిదు యనెడు న్యాయంబు దలపక నాదమందు మహిమ నమ్మి కాంచి నమ్మి నమ్మకున్న నయమెల్లి గద్దురా, వి 266. గన్‌ నాదవచించువులను నాదఎబుగా జేసి నాదవిందుకళల నాదముగను జేసీ నాదవరసి చింతి.ప యోగంబు, వి * 259; ఇందు నాదము అత్మలో కలదని నాదమునుండి చెందువు, భెందువునుండి భూమ్య్యాకాశములు ఫుక్సైననిి నాదబిందుకళలయందు (బ్రహ్మము కలదని; నమ్మినను నమ్మాకపోయినను నాదమునందు మహిమ కలదని, నాదవిదుకళలను పాదువేసి నాద మెటిగినవాడు, నాదబిందు కళల నయమొంది. ఆత శ్రాయందు అఆంటుకొను చఫలచిత్త మును నిగహించి (బహ శ్రరర్మ ధమ: నందు (ఫజబలినవాడు యోగి అని నాద వుదుకళలను నాదముగా చేసి, నాద మరసీ భూచి చింతనము చేయిట యోగమని కలదు అత్మలోని నాదమును ఆకాశముళలోని నాదనమును ఒకటే, ఓంశారము. పంకారనాదానుసంధానము నాథసం(పదాయ విశేషము. ఆది మంతలయహక రాజయోగములలోని లయ యోగము, చిన యోగసారమునందు ఇట్లు కలదు,

క్షే్షే4 వేమన

• ఘంటాశంథాదికని వగాంటకనినదముల భాతి గంభీరంబై యుంట గడునింపు లోపల మీంటం గల రవము సంయమ్మి శే.ఎలకున్‌ ఇ 152 పం అంతర్నాదం వీ (కియ నంతంతకు ఐహువిధమల నధికమయిన న భ్యంతరగతంబ కానియొ కింతయు వినబడదు వెలికి నెయ్యెడనై నన్‌. 158 పం లయవిధానంబులు సపాదలతీస ౨ఖ్య యగును నీళ్వురోక్కము లయొ నందులోన వరుస నాదానుసంధానవర నమాథి యొక్కటియు మాన్యతగమం[డు యోగిజములు 154 ప నాద్యశవణసుఖసుధా స్వాద కిరతయోగిమానసం వీ బాహ్యం బాదరణము సేయక త న్నాదంబున లయ మగు! బవనము తోం గూడన్‌ ” 155 ప. £ ఆ. ఇది లయ యోగము, ఇక రాజయూోగములోని శాంఛవీమ్ముద లోని అత్మలింగము నాదవిందుకళలకు కుదురు అని కూడ శినయోగ సొరమునందు కలదు.
• ఆ్వక్రాశములో వెలిగి యాకారం బివ్విధంబు నంతర్హత్యం చై కొానంగొనం గరమొప్పుః ద దొకాళం బాత్మలింగమన+ బెంపొందున్‌. 170 ప. ఇది నాదబిందుక శళలక( గుదుడ వరాత్పరము దెల్పు గుండు గలిగెనె నిది పొందును దత్సిర్ధని+ జదువులు పదివేల గన నళక్యము జగతిన్‌” 171ప, 4 అ.

తత్త్వము కస్‌ ఇందు నాదవిందుకళలక్రు అత్మలింగము శుదురు అని అవి అంతర్జ త్య మై కనుంగొన, శర చెయస్పు అకాశమని - అనగా బహి రాశాశమే అంతరాకాశమని కలదు. అంతర్ల య్యమన శాంభవీమ్ముద్య అచే ఫేచరీముద ఫేచరీమ్ముద గుటించి * విశ్వదాభిరామ వినుర వేము * అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములు "రెండు కలవు. 1 “* ఖేచరి యనుమ్న్ముద కీ లెవ దెలిసియ వాదు లాడకండు వార లెల్ట మూయ గెల్బు వారు మరి గెల్వ వచ్చునా, వి 99 2988, ఇందు ఖేచరీమ్ముద కీలు అనగా రహస్యము అెలిసియు. వాదు లాడసి వారు మూయను గెల్బువారని, మతి వారిని గెల్యరాదని కలదు, ఇట్టి ఖేచరీమ్ముద గుతించి శివయోగసారమునందు ఇట్లు కలదు “జట్టు సహజలింగసంజ్ఞ గలిగి నిరంతరంబు నాత్మ వ్మిశాంతికరంబైన యంతర్హక్ష్యంబునందు మనఃపవనంబులు విలీ నంబులుగొ నొనరించి యచంచలితచిత్తాన్వితుండై సంచరించునతండు జగద్గురుండగు నిడి శాంభవీమ్ముద్మ పకాతంబు నిద్‌ియ యోగీర్మదులు ఖేచరీమ్ముద యర్శ్మడు, 189 వచం ధరణిం గొందలు సర్గురూక్త గతి నంత। ఖేచరీము దికా వరభాగం బెజబుగంగనేరక కదా వాలాయమున్‌ బావ్యాఖే చరి జేపట్టు నిరూఢసాహసమహాసంరంభవ్మి సంథని షఘ్టరులైై జిహ్వులు కోసికొం (డది ముముక్వుల్‌ మెర్తురే యెత్త టిన్‌ ” 100ప 4 ఆ ఇందు శాంభవీము.దనే యోగీందులు ఖేచరీమ్ముద అందురని, అతిసాహసనుతోను, మహాసంరంభముతోను నాలుళశలు కోసికొను ఇాహ్యఖేచరిని మునముతువులు మెచ్చుకొనరని, అంతర్లయ్యమునందు

కేర్‌ వేమన మనఃపవనములు విలీనము చేసి, అచంచలమైన చిత్తము. కలిగియుండు అంతఃఖేచరీము[దనే నముముశువులు మెచ్చుకొందురని కలదు. ఇది ఖేచరీమ్ముద. కీలు. అది అెలియనివారి గుటించి వేనున పద్యము కలదు. ి = దరి యను మ్ముద (ఖేచరీమ్ముదకు ?) కీ లెబుంగంగ లేక వాదు లాడునటి వారినెల్ల [ తొక్కి. నాచ్కి యిట్టి తువళగోయవలయురా ” అంతః ఖేచరీమ్ముద అయిన శాంభవీమ్ముద లేక ఇాంకరీవిద్యయే గుప్తవిద్య, ఇంతకు, అంతన్ల క్ష్యుమే ఆశాశముబోని నాదవు ను ఆలకించుటకు సాధనము, భ్యానావలంబనస్థల్మాశిత మైన ఆశాళములోని నాదమును ఆలకింపనచ్చును. ఛ్యానావలుబనస్థల్మాశితము కాని ఆకాశమ లోని నాదమును ఆలకింప సాధ్యము శాడు కనుక దానిని ఆశాశమనరాదు. ఇది “మనసు "లేని తావు మరగిన శూన్యంబు ళ్‌ అను పద్యమునకు అర్షము. థి ణక (తిఫుర నేని వెంక శేశ్వర రావుగారి ఇంకొక అభివాయ మిది వ 2 “ మళమును గొదన్న ఆధ్యాత్మిఠకమహాపురుషుడు భారతదేశ మం దితనోక్క-డే (వేమన్ఫ. మరములోని మతముతో (పస క్తి లేని ఆధ్యాత్మికతను థావించి చెప్పినాడు మతము వాదమైనదిః బాహ్యా చారమైనది. వాదము సత్యసాధకము. కాదు. కావలసినది అను భవము అన్న భావములో వాడు వేమన్న. -- అధ్యాత్మానుభవము నకు గాను మత పన క్తి రాహిత్యము చెప్పినవాడు, దానితో బాహ్యాచార నీరాకరణము చేసీనవాడు, మత పస క్తీ రాహిత్యసమాజ, రాజ్యతత్త శ్రము నకు (560112 5ంలంట 220 ఏంయి122 వ!210) సరిపొందు దృష్టిని నిరూపించినవాడని చెప్పుకొనవచ్చును ”

తత్త్వము 117 “ మతము వాధ మైన” మాట నిజము చాహ్యీచారమైన 05 వూట నిక్కము. *వాదము సత్యినాధకము శానిమాట సత్యము, వేమన *కావలసినడి అనుభవము అన్న భావములో వాడు” అశ్న దూట తథ్యము. వేమన చాహ్యాచాకనిరాకరణము. చేసిన “మాట యధార్థము, అంతేశాదు, వేవిన * అధ్యాళ్ళిక మహావురువుడు * అన్నమాట అంతకంం వా స్తవమ) మజీ, అధ్యాత్మికమహో వురుషత్వము మతవిశీస్టము శాదా 1 - వేమన * మతమును గాదన్న ఆధ్యాళ్ని శక మహాపురుషుడు అను | పతిపాదమునందు ఆంతరంగిక విరోధము కలదు. “మతేమును గాదన్న ఆధ్యాత్మికమహావురుషుడు భారత బేశమందు * మజొరడు లేకపోవుటకు అజే కారణము, “అధ్యాత్య్మానుభవమునకు మత్యప్రసక్షి రాహిత్యము ” ను అంతే. వేమన మత్మపస క్రిరహితఫమాజ, రాజ్యత త్త స్వమునకు సరిపొందు దృష్టిని నిరూపించినవాడని చెప్పుకొననచ్చున *” అనుట కూడ సంగతము కాదు. “ముత పసక్తిరహతిసమూజ రాజ్యతత్త నము” అన్ను తత్త న్‌ు అఆధునిశము, అది వేమన తత్త న్షమునకు సంవదించు ననుట ఆపాదనము అఆధునికయుగము అరుదెంచువజకు ఆం[ధ్ర'బేశము నందు మ్మాతమేగాక. భారత చేశమునందును మత్మ్యపస క్షిరహిత సమాజము నాస్త్నికసమూహము, రాజ్యత త్త నము రాజాధిపత్యము, (పభుచిత్తము. శ (పభువు కోతియైన [పగడలు పందులు సైనికుండు పక్కా సేన పసులు _ ఏన్గు లశ్వచయము లెళుకలు పిల్లులు,” వి 1.574 189=5" [వజ యొనర్చు చెడ్డ (పభునకు వమ్చను (పభువు మంచి కొంత (పజకు సగము (ప్రభు వానర్చు చెడ్డ (పజకేల రాదురా ॥విశ్వ॥ 110-827; 610.

118 వేమన ఇవి [పజల గుజించి (పభువు గుణించి కల * విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములు, ఇందు 'మొదటిపద్యమునందు (పభువు కోతి కారాదని అనగా మంచివాడు శావలయునని కలదు. కనుక (పభువు కొవలయునని కవిహృాదయము. "రండపపద్యమునందు (పజల దుర్మార్గము (వభువునకు సం(కమించునని? (పభువు దురా గ్రగ్లను (పజలకు వల సం[క్రమింపదు ? అనగా సర్మకమింప వలయునని కలదు. కనుక (వభుసమిర్థ నము కవ్మిపయత్నము పభువు ఉనికి మనికి, మత్మపసక్సింహితన మా జరాజ్యత_త్త్యము ఇదు, మత (వసక్రిసహితసమాజరాజ్యతత్య్యమే. “నా విన్హుః సృథిపపతిః * అను పచనము రాజూధిపత్యకనచము, అయినను, ఇట్టి అభ్మిపాయనును (పకటించుటకు నిమిత్తము లైన విశ్వదాభిరామ వినుర వేను * అను మకుటము కల ఆటవెలది పద్యము లివి;

1. • మర్మ మెరుగలేక మతముల గల్పించి యుర్వి దుఃఖులగుదు రొకరి కొకరు గాజు యింట కుక్క కళవళపడు రితి. విశ్వా! “ 116-871. 890. అసలు వర ము అనగా సరమరవాస్యము అనగా సరమసత్యమును “తెలిసికొన లేక, మతములు అనగా భిన్నభిన్నమతములు కల్పించుకొని ఒకళథొకరు అనగా ఆందలజు పరస్పరము దుఃఖభాజనులు అగుదులరు అని సద్యనమునందలి ఉపమేయము. గాజుటింటిలో కుక్క కళవళపడుట ఉపమానము కుకా గాజుటింటిలో కళపళపడుటకు శారణముా? (పతి బింబనానాత్వేము. చింబమైన కుక్క ఒకశు ఆయినను గాజుటింటిలో (పతిబింబనములు అనేశములు వలె, సరమసత్యము ఒకళశు అయినను (ఫపంచములో ముతములు అనేకములు అని, (పతిబిబనానాత్యను వలె

తత్త $ము కై]ం మతభిన్నత్యము దుఃఖకారణమని పద్యమునక అర్థము. ఇది * వకం సత్‌ వివా బహుధా వద ని” అను ఉపనిష ద్యాశ్యమునకు ఉస లక్షణము. ఇందు భిన్న భిన్నమతముల ఖండనము కలదుగాని, సర్వమత సమాహారఖండనము లేదు. (ప్రతిమతము పరమసత్యపరాయణమే. ల, “ మరములోని వాని మహిమలనీ ్న్‌ తెలిసి కుటిలమతిని బట్టి కూలవేసి ఘటము నిల్పువాడు ఘనతరియోగిరా, వి.” 86. ఇది వావిళ్లవారి ము[దణమునందు తిట్లు రూపాంతరము “ మరమలోన నున్న మతము అన్నియు గోసి ఘటములోన నున్న ఘనుని తెలసి ఘనత నిల్ప్చుముంతు ఘనతత్వయోగియాం” 11 పుట. ఇందు * తెలసి” అచ్చుతప్పూ కావచ్చును. చో నిల్పుచుండు * అచ్చుతప్పు కాదు. * భునత నిల్చుచుండు ఘనత త్త ్యయోగియా 00 అను వాక్యమునకు అన్వయము లేదు అది * ఘనతి నిల్చు వాడు ఘనత త్త్య్యయోగియా ? అని శానచ్చును ““యోగియా' అను నిశ్రేశము కఠ “యోగిరా” అను నిస్టేశము "వేమన పలంకు (వాత (వతులందు పయి రెండు రగములుగ పద్యములు కలవేస్తి అసలు వేమన పద్యము జా “ మరములోన నున్న మహిమలన్నియు. గోసి ఘటములోన నున్న నుని దెలిసి ఘనత నిల్చువాండు ఘనతరయోగిరా వి” అని శావచ్చును. ఆొయినను, కాశపోయినను - ఇది యోగి నిమయకసద్యము. యోగి అనగా యోగాభ్యాసి యదూగము చతు

920 వేమన ర్విధము- క్షే మంత యోగము. 9. లయయూోగము. $ హర ఊూగము. క రాజయోగము ఇందు రాజయోగము మజల విధము క సాంఖ్య యోగము. ల, తారఠకయోగము- 8 అమనస్క- యోగము ళ్‌ చతుర్విధయోగంబులయందును ముఖ్యంబ స రాజయోగం బొక్క్థటియు నుత్త మోత్తనుంబుం బిఠీ4 వచ అతిరహస్యంబైన యా రాజయోగంబు మూఃడు విధంబుల్తై మొదట సొంఖ్య మును మఠి తారకఠంబును నమనస్య-ంబు నన ఇంపు మిగులు నె ద్దైదులైన నిజతత్వ మెటుగంగ నేర్చిన సాౌంఖ్యయో గంబగు నది తారకం బనంగ బావ్యూము(దాజ్ఞానభాన మంతర్ము.ద నెబు+గుట యమనస్క- మిద్ధమహిమ సాంఖ్యయోగంబు కంటె (శేష్టంబు తార కంబు తోచంకయోగంబు కంటె. [బవర మగుచు నమనస్క-మొప్పారు నంతకంటె€ బరమ మెందును లేదర్మడు (బహ్మవిదులు £55ప. 2౪ ఇట్లు శివ యోగ సారమునందు కలదు, ఇందు మంతలయహర ఆఊూోగముల కంయె రాజయోగము ఉశ్య మోత్త మమని, అందు మఖణల సాంఖ్యయోగను. కంబ. తారకయోగము (శ్రేస్థతిరమని; తారక యోగము కంక అమనస్క_ యోగము (శేస్టతమమని కలదు. యోగి *వకాంతమురాంతరమున నేశాలనునుండవలయును అనికూడ శినయోగసారమునందు కలదు, గభ8ిప తీ ఆ) యోగి మిళములోన ఉండు మం్యతలయసహారసాంఖ్య తారక యోగము లెల్ల

మహిమాస్వితములే అమనస్క_ యోగము ఇద్ధమహిమము, అనగా మహామహిమాన్వితము, ఇతరమహిమానింతములై న యోగములను వదలి, ఇద్ధమహీమ వైన అమనప్క_ యోగమును అవలంబించి, శరీరము లోని జీవుని ేవుని అనగా అత '్రను పరమాత్గును అవగాహనను చేసికొని అంతర శ్రద నిలువువాకు ఖఘశతకయోగి అని వేమన సద్యమనకు అర్ధము శావచ్చును ఆమసస్మయోగము గైపేస్టతమ మైన రాజయోగము ఎల్ల యోగములకు నిదియ రాజగుటను రాజయోగ మనంగ రమణ మెఅయు రాజయోగమన'గ రాజితశివయోగ మనంగ భేది మించుకైన లేదు, ” వ57ప. ఆం ఇది. కూడ శివయోగసారమునందు కలదు. అందు రాజ 'యూగమే రాజితశివయోగవాని ఇదమిత్ధేముగ కలదు.అనగా రాజ యోగియే శివయోగి అనీ మజి అవగాహనమగును. అంలేకాదు. అందు సాంఖ్య యోగి కంచ, తారకయోగి కంశు, అవమనస్య యోగి ఖశకర యోగి అని కూడ అవగతమగుముం “ఘునతర యోగిరా* అనిగాని “*భునతరయోగియా” ఆను నిన్తేశము కల వేమన పద్యమునందు మత్మపపక్షి లేదనుట సంగతము జాదు, ల. “ మతము లెన్ని లైన సతమ గా నుండవు సతముగాను యుండు జగతి నొకటి యంత మదము విడిది శా (బహ్మ మరయుట ” విశ్వ! 115-859; 696.

క్షే22 వేనున ఇందు మూడవపాదమునందు “మతమువిడిచి ” అని ముద అణాంతరము కలదు. (686) అది కవిళారమైనచో, అన్ని మతములు విడిచి 1 అని ఉండవలయును. అట్లు కలచబేని, గాణభంగము ఖుటిల్లును, కనుక“ఆంత మదము విడిచి *” అన్నే కపిపారము కానలయును, మతము లెన్ని మైనను ఇాశ్వతముగా ఉండవు అని, శాశ్వతముగా ఉండునది జగళ్తులో ఒకశే అని; అది మానవుడు తన మదము నంతయును విడిచి పెట్టి ఆ (బ్రఫా్యామును అఆరయుట మ్మూతమే అని సధ్యము నకు అర్థము. ఆ (బహ్ముమును అనగా వ్‌ (్రహ్ముము! 'వేమనకు శివుటే (బుహ్మము, కనుక తద్భిన్నములై న మతములు ఇాశ్యతములుగా ఉండునవి కావని 'శాత్సర్యము. శివ యోగనారమునందు ఇట్లు కలదు-

• స్యక్రలక్రలాకలాపసువిచారదు(డ్లై సమదాంధు* డయ్యెనే నొకయెడనైైన మంచిగుణముల్లమునం జొరనీక సత్కి్ర్య్రయల్‌ వికలతః బొంద+జాల నవివేకి యగున్‌ శివు నాత్మలో నెయం గళ భవబద్ధుండొచు నపకారము 'సేయును సజ్జనాళికిన్‌. ” 86 స, ఐిఆ ఉండు సకలవి ద్యావిశారదుడై నను మదము కలవాడై నచో అవివేశయై ఆత్మలో వివ్రుని ఎటుగడని స్పష్ట్రముగ కలదు. కనుక
• అంత్ర మదము విడిచి” పెట్టిన, అత్భలో చివ్చుని ఎటుగును, ఆత్మలో శివని ఎజుగుటయే. అ (బహ్ముమును అరయట. (బ్రహ్మ న్వేషణము మనుతవిషమయ మే. ఓ, “ మూల మూల బండు ముక్తంబు సేయక నష్టమతములెల్లి హతము గాక వేత్త యనగ నేల వెరిపద్ధతి గొక, వి. ” ౨16.

తత్వము శైలం ఇది జ్ఞూనివిషమయకపద్యము, వేత్త అనగా జ్ఞాని. మూల మూల బందు ముక్తము వేయనివానిని, అష్టమతములెల్ల వాతను శానివానిని జ్జాని అనరాదని, అనుట వెజ్జిపద్ధతి అని పద్యమునందు కలదు ముకృము చేయుట అనగా విడిచిపెట్టుట బందు అనగా బంధము, భవబంధము. అనగా సంసారబంధము నూల మూల అనగా తోలోపల, అంత రాంతరములలో సంసారబంధమును విడిచిషెట్టని వానిని జ్డ్గని అనరాదు అనుట వెజ్హిపద్ధతియే. కారణము జ్షాని అయినవాడు ళఅింతరాంతరను లందు సహితము సంసారబంధమును విడిచి'పెట్టును. మట్టి * అష్ష మతములెల్ల హతము ” కాని వాసిని జ్జాని అనరాదు. అనుట వెట్టి పద్దతి అనగా వీమి? - మళతల్యతయము, వణ, శ్రగేములు (పసిద్ధములు. టె ధా దె గీవిశిహ్రిదె సలేములు 'మతృ్వతయము. నైవ, వై సవ, జకం గాణాపత్య, సౌర కాపాలికమలు పణ్భుతములు. ఆరు మతములు, ఇట్లు అష్టమతములు (పసిద్ధములు శ్రావ్ఫుం అంతే శాదు అష్టమకతేములు ఉన్నను అవి పకవ్యక్షినిస్టములు "కావ్సుం 44 అష్టమతీము "లెల్ల హతము” శానివాడు అయినను, అయినవాడు అయినను వకవ్యక్తియే. కనుక * అష్టమతము లెల్ల * అను పాఠము సుష్టుపాఠము కాజాలదు అష్టమదములెల్ల * అను పాఠము కవి పారము కావలయును. అష్టమదములు (పసిద్ధములు, అం కేశాదుః అవి వకవ్య క్తినిస్టములు అగును. అష్టమదములు (తివిధము, * క్షే జ్ఞానమదము, పూజామదము శరీరమదము, కులమదము, జాతిమదను., తపోమదము, ధనమదము, బలమదిము ౭ అన్నమదము, అర్ధమదము, స్రీమదము, విద్యామదము, కులమదము, రూపమవము, ఉద్యోగమదము, యావనమదము, 8. కులమదము, బలమదమను, ధనమవము, రూపమదము యొవనమదము,; విద్యామదము, అధికారమదము, తపోమదము.

0! వేమన ఇస్‌ సన్నము ఇరువది నాలుగు శావు, పది మ్యారమే. అయినను (తివిధముగ అష్టమదములనియే (పసిద్ధము. ౪ అష్మ్యమదము ఆల్లు” అనగా (తివిధములైన అష్టమదములని కూడ అర్థము వచ్చును* అవి హతముకాని వానిని జ్ఞూని అనరాదు, అనుట వెజ్డపద్ధథయే కారణము జ్ఞాని అయినవాడు అన్ని నముదములను అణచివేయును. జ్జాని అనగా జ్ఞానమౌార్గ మః తెలిసినవాడు జ్ఞానమార్మ ము

ఉపనిషన్మత మే. అఆధ్యాళి శ్ర విషయమే

రో ఆష్టమతములందు వహవము బాయగ లేక వీరశకి యెల్ల వీటి బోవు పుట్టి మలములోన పై గఢ్లినట్టయా, వి 020.

ఇందు మూడవ పాదనమునందు “వుట్టి” మ్ముదణదోపము కానచ్చును.. “పట్టి ” అని ఉండవలయిను. లేనిచో యతిమెటతి భంగము. మలము లోన పట్టి, వైన కడిగినట్లు అసి ఉపమానము, “* అష్టమతములందు హరము 'బాయగ లేక” అను పంక్షిని హరము నకు అర్థము హరయాోాగము శాదు, హరము అను శబ్దమునకు ఫట్టుదల, నిర్బ్భంధము బలిమి. ముట్టడి అను సిఘంట్వర్థములు కలవు. పాయగ లేక అనగా విడిచి పెట్ల లేక అని అరము అపషృ్వమతములందు పట్టుదల, లేక నిర్బంధము, లేక బలిమి, క ముట్టడి వై విడిచిపెట లేక పోయినచో; పీరశక్సి వృధా అగునని ఉపమేయమునకు. ఆర్షము వచ్చుమ, మతపరమైన పట్టుదల లేక నిర్బంధము లేక బలిమి క ముట్టశీ విడిచిపెట్టినచో, వీరశ క్రి వృధా శాదసి శాల్సర్యము, ఇతి విపరీతము. మతపరమైన పట్టుదల లేక నిర్బంధము లేక బలిమి లేక ముట్టడి వలన వీరశ క్రి -యుద్ధపీకళ క్షి అథవా భక్తి ఏరశక్సి - వృథా శాకపోవుట చరిత్‌ (ప్రసిద్ధము. కనుక జపమేయములోని * అస్ట్రమతము

తత్వము 125 లందు * అను చోట కూడ అష్టమదమ*లందూ అని కవిపారము కావలయును మదపరమైన పట్టుదల లేక నిర్భంధము లేక బలిబు అేక ముట్టడి వలన వరశ కి వృధా అగును. కనుక- అష్టమదములందు హరమః విడిచిపెట్టినచో పరకకి వృథా కాదని తాత్పర్యము వచ్చును, ఇది విపరీతవము+ కాదు. అంతేకాదు. అరిషడ్వగ్గములలో ఒక మైన మదము అంతశ్శత్రువు. అది విడిచిపెట్టనిచో మలము లోన పట్టి వైన కడిగి నళశ్తే అగును కనుక అష్టమదములందు అను పారము ఉపనూనమునకు అనుగుణము కాగలదు,

6౮ (బహ్మ జంపి విష్ణుభాగంబులో గల్చి

విష్ణు జంపి శివుని వెలయ గఈ€పి

• శివుని జంపి తాను శివయోగి కావలె విశ్వః॥ 590-996. ఇది వేమన “(బహ ఆను? విన్ణువును, శివుని చంవుటశే సిద్ధపడి నట్లు * అనిపించుట దురదృష్టము. "వేమన నిజముగ శివుని చంవుటకు సిద్దపడినచో, * తాను శివయోగి కావలె” అని నిర్ణరించుట ఎందుకు 1 వివ్సని చంపిన శివయోగి అగునా +? అయి చేయనది నవమి? (టహ్మ్‌ను చంపి వినుభాగములొ కల. వుట విమ్షువుని చంపి శివునిలో కలువుట, శివుని చంపి శివయోగి అగుట ఎట్లు + “విష్ణుభాగంబు ౫ అజ్లగా వమి 1

ఇట మేడపాటి వెంకట రడ్డిగారు చెప్పిన అర్థమిది : *!

“* దణ్ముఖిమ్ముద వలన నాదానుసంధానం కల్లునని, ఆ నాదావస్థలు నాల్లు అని, యోగోవనిషత్‌లోను, హర్మ్యపదీపిక హర రత్నావకలలోను చెప్పబడినవి, అవి 11, ఆరంభావస్థ ఘటావస్థ 8. పరిచయావస్థ 4. నిష్పత్యవస్థ,

(బహ్మరం్యధం చేరుటక్తై (పాజము వెన్నెముక గుండా జరుగు సంచారంలో మూడు (గంథులు దాటాలని, (పారంభంలో (బహ్మ (గంధి - హృదయంలో ఉండే. అనాహతిచ్శ కం దాని స్థానం అని చెప్పబడినది. ఇది ఆరంభావస్థ,

126 చేమన ఆ మీద కంరమునందుండు. విస్షుగంథిని కుంభకముచేత భేదించవలనని చెప్పబడినది, ఇది ఘటావస్థ. మూడవద్దైన పరిచయావస్థ యందు. (భుకుటియందు మద్దెల

ధ్వని వంటి నాదము విశేషముగా తెలియబడుచున్న 5* ఇద ఈశ్వర

పీరమని దీని స్థానము ఆజ్ఞాద్యకమని అందుచే ర్యద్యగంథి యని చెప్పబడినది చేనున [బహ్మను చంపి అంటే (బహ్మ్మగంథిని దాటి యని

అర్ధము చెప్పుకోవాలి, విష్ణు చంపీ అంటే విష్ముగింధథిని దాటేసి, శివుని

వెలయ గల్పి అందె రృుద్యగంథిన? లీనం చేయడం. శివుని చంపి

ఆంటే ర్యుద్యగంధిని కూడ. ఖేదించి, (ప్రాణము (బహ్మరంధమున

[పవేశమగునపుడు నిష్పళ్యవస్థ కల్గునం వాడే నిజమైన $వయోగి అని

వేమన భావన. వణ్ముఖిమ్ముదను చెమన ఎర్జీంచుట జరెగినది *

ఇడి సద్యమునకు అర్థము, ఇందుకు “విను భాగంబులో గల్పి??

అను మాట తోని “*భాగంబు అను పదము నిదర్శనము, ఎ తాను శివయోగ శావల”? అను నిర్ణారణము తార్కాణము, హఠయోగ (ప్రదీసికయందు ఇట్లు కలదు,

• ఖీ ఆదినాధేశ సపొద కోటి లయం (పకొరాః కథితా జయంతి నాదానుసంథానక మేఠమేవ మన్యామహో ముఖ్యశమం లయానామ్‌, 66 ల్జోో ముక్తాసనే స్థితో యోగీ మ్యుదాం సంధాయ కాంభపీమ్‌ (శణుయాద్దక్నిణే కక్టీ నాద మంతఃస్థ మేకధీః 87 శ్లో [శ వణపుటనయనయుగ ల్మఘా వొముఖానాం నిరోధనం కార్యమ్‌ కుద్దసుషుమ్నూసరణొ స్ఫుటమమలః (జాయతే నాదః 68 శ్లో

ఆథారంభావస్థా

[బఐహ్మ్మగంథే రృవే ద్భేదో హ్యానందః హన్యసంభవః

వివితః క్వణకో దేహేఒనాహతః [హయతే ధ్వనిః 70 భా.

త త్త గము శైల? అథ ఘటావస్టా విష్ముగంథే స్వతో భేదా తర మూనందసూచకః అతిహన్వే విమర్దళ్చ భేరీళబ్ద స్తదా భవేత్‌, 78 ఫ్లై ఆథపరిచయావస్తా ర్యుద్మగంథి యదా భిత్వా శర్వవీరగతో 2నిలః నివృత్రౌ వైణవః శబ్దః క్వణద్వీణాక్కణో భవేత్‌. 76 క్ఞో, ఏకిభూతం తదా చిత్తం రాజయోగాభిధానకమ్‌ సృష్టిస.వోరక ర్తాసా యోగీశ్వరసమో భవేత్‌. 77 శ్చ ఉ ఉహ '. ఇంగు (శ్రీ, అదినాధుడన శివుడు. అతడు నాథసం[పదాయము నందు అదినాధుడు. శివపోక్న మైన, నాథధయోగమైన _ శాంభస్టీ ము[(దలోని " [వా శ్రవిష్టుర్ముద్య గంథిభేదనమే వేనున పద్యనునందు కలదు. వెల్లడిగ లేదు మరముగ కలదు మర్థ్ధుకవిత్వమును నాథ సం్యపదాయమునకు జీవనాడి, కనుక వేమన గ హిందువుల సృష్టి "జేవతలను చంపివేసి చంపి వేయుమని ఉప బేశింపలేదు, * శివయోగి శావల* అని ఉపబేశించెను, శివయోగి అగుట నాథసంపదాయః. విషయము నాథసంపదాయము తై నవమత్మపభేదము, 7, * జాతీ మతము విడిచి చని యోగిగా మేలు జాతితోనె యున్న నీతులేల 1 మశముబట్టి జాతి మానకుంట కొజంత ?వి ”" 22 1853 157-185. ఇందు జాతి, మతము విడిచిపెట్టి పోయి యోగి అగుట టేస్టము ఆని కలదు. అంతేశాదు. “*జూతితోనే ఉన్న గీశులు అనానళ్యకము” అసి కలదు, ఉపరి మతమునుబట్టి జూతిని నూనకుండుగ లోపము ? ఆని కలదు. నుతమునందు జూతి పరిగణనము కలదు జాతి పరిగణనము నందు నీతి లేదు కనుక జాతిని, మతమును వదలి పెట్టి పోయి యోగి శావలయును, యోగి అనగా ఛివయోగి,

128 చేమన ౫ బ్రర్రగురిని జంపీ హరుమీది ధ్యానంబు నిలిపి నిశ్చలముగ నెగడి యాత్మ నతని యొకని సేయు నాతడే యోగిరా, * ॥విళ్వ। 66-804

• కృనస్పలోని శివుని మానుగా దెలిసిన యోగి యం్యడు వాని నుర్విజనులు 99 108281; [29
• శ్రన్సవ్పు దేవళంబు తాల్మి నొంది యాత్మ శివుని జేర్చు నొతడె శివయోగి = [1 ంలి5డీ; 678, 1039 ఇట్లు “విశ్వదాభి రామ వీనుర వేమ” అను నుకుటము కల అట "ెలది పద్యములందు శలదు ఇందు అరిమడ్వర్షమును జయించి, నిశ్చల మైన శివధ్యానము” నెగడి, అగ్భును శివమయము చేయుసతెడు, మనస్సులోని శివ్చుని మానుగా లెలియునతేడు యోగి అని కలదు. ఆంతేళాదు. శరీరమును జేవాలయముగ భావించి, అత్మెను శీన్రసి 'చేస్పనతడు శివయోగి అని కలదు- శరీరమును "బేవాలయముగ, అత్మను శిఫునిగ భావించుట నాథపం[పదాయమునందు కలదు. అంతేకాదు నాథసంపదాయమునందు జూతిభేదము. లేదు. కాని, నాథపంప దాయము శై వమత్యపభేదము. ముతమును. విడిచిపెట్టి శైవమత (పభేదమైన నాథసం్యపదాయమునకు చెందిన శివయోగి అగుట (శేస్ట్రము అనుట విచ్చితవిరోధాభాసము. (శ్రేస్టనునిన శైవనుత (పభేదము యోగ్మపడానను, కనుక విడిచిపెట్టుమనిన మనము యోగ్యపధానము శాని మతము కావలయును. అనగా వేవన ఆశయము పరనుత కాహిత్య మేగాని, స్వమతరాహిత్యము సర్వమతరాహిత్యము. కాదని అవగాహనమగును. ఈ వొహ్మణులకు బెట్ట ఫలము గల్దిని యం్మడు కుక్కలకును బెట్ట కొదువ యేమి ? ఇందు నందు జీవు చొక్కడె యందురు, వి *” 880

తత్త్వము 129 న జౌద్ధమతము వారు బుద్ది దైవంబని హెచ్చు తగ్గులందు హీనమతిని రెంటి విడిచి రేల రిత్తచూడ విధంబు, వి ల 1092.

• తలను వేల వేసి తాలి మిందక లేక మూసి తెరుచు కను స మూగి యగుచు జ్ఞాన మదియు గాదు కష్టపు 'శేషంబు ॥విళ్వ॥ 12ల8=418. “ తల్లి గర్భమందు తాను వెడలు వేళ నరుత లింగ ముండ దరసి చుడ నడుము లింగమున్న నగుఖాటు గాదటో, 11విశ్వు॥” 128-452; 888 " “ వైన్హవులను నట్టి వార్తమ్మాతమె కాని [భష్టు లంత కన్న బరులు లేరు కష్టనరుల కెల్ల కలుగునా మోక్షంబు, గవిశ్వ॥। = 090-251 ఉక “* కావలనముతమందు గలిసి యనాచారి యాడి యంతమనక యల్పబుద్ధి శివుని నిందిజేసి చెడిపోవు నయ్యయో, వి... ” 1089. కళళ కార్త మతముచేత జగతిలోపల మరి శక్ని దైవమనుచు యుక్తి లేక శ్యపచవంశ సేవ జక్క-లగ సేరురు, వి 1084. ఇట్లు [బాహ్మణమతమును, . బౌద్ధమతీమును, చై నమతనును, వ్‌. వీర్హై నమతమును, _ వైస్టవమతనును, కాపాలికమతమును, శాక్త నుతమును నిరసించు * విశ్వదాభిరామ వినుర చేమ ” అను మకుటము శల ఆట వెలదిపద్యములు కలవు. నై వమత_పభేదమైన నాథసం్మప

190 తమన చాయమును సనిరసించదు గో విశ్వదాభిరామ వినుర వేమా అనా మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యము కానరాదు. అం లేశాదు. “విశ్వదాభి రామ వినుర వేమ” అను మకుటము కల ఆట వెలది పద్యము లెబ్ల శై వమత్మపభేదమైన నాధసం పదాయమునందు గతార్థములగునన్నీ ఇది కూడ గమనా 2 మైన విమయము మతమును విడువరాదని [పబోధించు *ో విశ్వదాభి రావా వినుర వేమ *౫ అశు మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యమును కలదు. “మతము దారి మరచు మధురావరము జూచి మగువ రూఫు జూచి మనసు మరచ యోని జూచి సర్వయోగంబు మరమరా, విం = 211259 ; 168-258 ఇందు మధురాధరమును చూచి మతమును మజుచుట, మగువ రూపమును చూచి మనస్సును మజచుట, శ్ర్రీమర్థావయమును చూచి యోగమును. మజచుట సోల్లుంళనము చేయంబడినవి. అనగా మతమును మజువరాదని;, మనస్సును మబజువరాదని, యోగమును మజువరాదని వేమన [పబోధముగ అవగాహనమగును. వేమన మజువరాదను మతము, మనస్సు; యోగము పరస్పరసంబంధము కలని. మోగనము మనోమూలకము. మతము యోగకీలకము- మనోమూలక మైన యోగము, యోగక్రీలకమైన మతము, నై నవవత్మపభేదమైన నాధసర్యపడాయమునందు. కలవు, స్వాత్యా శ్రరామయోగి హర యోగ (ప్రదీపిక (శ్రీనివాసభట్టు హరరత్నావళి, కొలను గణపతి చేఫుని శివ యోగసారము మొదలై న యోగశాస్ర్రములు నాధసర్యపదాయమునకు "చెందినవి,

తత్త్వము 191 నాథసం[పదాయమునందు మర శక విత్వమ: కలదని పూర్యోక్న ము, మర్శకవిత్యమునకు మూలము (పతీశవాదకవిత్వను అది కూడ “ విశ్వ దాభిరామ వినుర వేమ” ఆవు మకటము కల ఆటవెలది పద్యము 1, * హయము గురువు గాద యఖిలంబు తా గాద యనుభవింపరాద హరుని గూర్చి హరుని దలప నింత యంధకారం బేల, వి... తీ, 2, హయము సున్నము దిన నతిశయంబై యుండు కల్పమేల గల్లు కారణమున హయము సున్నము దిన నంధకారం బుద్గు, వి.” 478 ఇట, సున్నము అనగా * 1906)*" అని, ఉక్కు. అనగ * 84661” అని తప్పమా చేసిన సి, పి (బాను, హయము అనగా * షం156ో అని, అంధ శారమనగా * 62౧1695” అని, “*ోకల్పమేల గల్డు కారణమున ” అనగా ** షం౪ 3షంఉ1ర 1 టాం 0? ఇళ 206 ఎంట! యేం చంటి 0 ఉడంక16ి"” అని తర్జునూ చేయుట అంత వింత శాదుగాని, సి, పీ. [బాను మహాపండితుడు, మొన వేమన మహా అపండితుడు అని మనవారు కొందటు తలంచుట మ్యూతము గొప్పు పింత. పయి రెండు పద్యనులందును హయము (దతీక. (పతీక అనగా సంశేతము. ఒకటి చెప్పు మజొకటి. ఒక విధనుగ ఉపమేయము "లేని ఉపమానము. సాదృశ్యము, సాధర్మ్యము గర్భితముగ ఉండునుం హయథధర్థుము వేగము. మనోధర గ్రము కూడ వేగము, కనుక హయము మనస్సునకు [పతీక హయము వాహకుని యాననూర్షమున

120 వేమన చాయమును. నిరసించు * విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” ఆతమ ఉ ళ్‌ మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యము కానరాదు- అంతేశాదు- “విశ్వదాభి శామ వినుర వేమ” అను మకుటము కల ఆట నెలదిపద్యములెల్ల గఆతార్లములగు శై వనముత్మ పభేదమైన నాధసం్యపదాయమునందు అర్థ లగునప్ని మతమును విడువకాదని (పబోధించు విశ నాసా పము * అశు మకుటము కల ఆట వెలదిపద్యమును కలదు.

• మతము దారి మరచు మధురా వరము జూచి మగువ రూపు జూచి మనసు మరచు యోని జూచి సర్వయోగంబు మరచురా, వి, ” 31-250 , 168-250 ఇందు మధురాధరమును మాచి మతమును మజచుట, మగువ రూపమును భవాచి మనస్సును మజచుట, 'ీచగైనయమును చూచి యోగమును మజఆచుట సోల్లుంళనము 'చేయంబడినప్‌. అనగా మతమును మిజువరాదసి, మనసును మజువరాదని, యోగమును మటువరాదని వేనున [(పబోధముగ అవగాహానమగును. వేమన మటువరాదను మతము, మనస్సు? యోగము పరస్పరసంబంధము కలని, యోగము మనోమూలకము. మతము యోగకీలకము. మనోమూలక మైన యోగము, యోగశీలకమైన మతము, క్రైవమత్మపభేదమైన నాథసంపదాయమునందు. కలవు. స్వాతౌస్టారామయోగి వారయోగ (పదీపిక, (శ్రీనివాసభట్టు హరరత్నావళి?, కొలను గణపతిబేవుని ఇివ “'వందినవ్‌, |

నాథసం[పదాయమునందు మర '్రకవిత్వమ* కలదని పూర్యోక్న ము, మర్శుకవిత్యమునకు మూలము (పతీకవాదకవిత్వము అది కూడ. “ విశ్వ జాఖిరామ ఏనుర వేమ* అము ముకటము కల ఆటవెలది పద్యము

1. • పయము గురువు గాద యఖభిలంబు తా గాద యనుభవింపరాద హరుని గూర్చి హరుని దలప సింత యంధకారం చేల, వి. శీ,
2. హయము సున్నము దిన నతిశయంబై యుండు కల్పమేల గల్లు కారణమున హయము సునము దిన నంధకారం బుడ్గు, విం” 4/8 ఇట, సున్నము అనగా * 1106" అని, ఉక్కు. ఆనగ * 5106ల" అని తస్టమా చేసిన సి, పి, (బాను హయము అనగా * ఓ01[ు్డ6ో అని అంధ కారమనగా “62౧౨635” అని, “కల్పమేల గ్‌బ్డు శారణమున * అనగా ** 1౦౪ 5ష0ళ16 1 1ల6 0? 220 296 ంంకకంపే 6 లంటి 05 రేజర్‌” అని తర్దునూ వేయుట అంత వింత శాదుగాని, సి. పి, [బొను మహాఫండితుడు మన వేమన మహాచ+ాఅపండితుడు అని నునవారు కొందజు తలంచుట మాతేము గొప్ప వింత. పయి రెండు పద్యములందును హయము (పలీక.. (పతీక అనగా సంశీతము. ఒకటి చెప్పు మజొకటి. ఒక విధముగ ఉపమేయము "లేని ఉపమానమ*. సాదృశ్యము; సాధర్మ్యము గర్భితముగ ఉండును హయథధర్థును వేగము. మనోధర్ముము కూడ వేగను, కనుక పహాయము నునస్సునకు [పతీక పహాయము వాహకుని యాననూర్షమున

192 వేమన గమ్యస్థానము చేర్చును. మనస్సు సాధకుని యోగమార్షమున భ్యేయ స్థానము చేర్చును. గురువు కూడ శిమ్యుని యోగనార్షనున భ్యేయ స్థానము చేర్చును. కనుక మనస్సు గురువు కాగలదు. “ హయము గురువు కాద ** అనగా మనస్సు గురువు అగునని 'కాత్పర్న్వము* అఖలమన సమస్తము సమస్తము సుఖదుఃఖమయము. సుఖదుఃఖ మయమగునది మనస్సు. కనుక సుఖదుఃఖవుయము మనస్సు కాం గలదు. “*అఖిలయబబు తా గాద? * అనగా మనస్సు నుఖదుఃఖి మయమగునని తాత్పర్యము. సుఖము ద్వివిధము. | మిధ్యాసుఖము సాంసారికము లి నిత్యసుఖము. పారమార్డి కము నిత్యసుఖమన మోవము అది మనస్సును గురువు చేసి, అనగా లగ్నము చేసి? యోగమాగర్షమున_ శివుని ధ్యానము చేసిన సిద్ధించును. ళ్‌ అనుభ వింపరాద హరుని గూర్చి ” అనగా మనస్సును లగ్నము చేసి, యోగ మార్గమున శివధా్యానము చేసి. *శివనోడవహాో మ తను అనుభూతిని పొంద వలయునని తాత్పర్యము. ఇది సుజ్ఞానము. ఇందుకు భిన్నమైనది అజ్ఞానము. అది శివధ్యానము చేయుటకు వెను కాడించును. అజ్ఞానము నకు (పతీక అంధకారము. వారుని దలప నింత యంధకారం "బేల 2% అనగా శివధ్యానము చేయుటకు 'వెనుకాడుట అజ్ఞానమని అాత్పర్యవా. “ హయము సున్నము దిన ” అనగా మనస్సు అమృతమును [కోలిన అనుభూతిని పొందిన, అన”గా యోూ౫ము సిద్ధించినచో, 'యోగికి కల్పము అనగా లయము - సంకల్పవికల్పలయము - స్వాధీనమగును. కల్ప మేల గలఃగు * అసి (పశ్నార్థకము శాదు “కల్ప మేలం గలుగు ౫ అని కారణార్థకము, లయము వలన అతిశయము కలుగును. అజ్ఞానాంధ శారము పటాపంచలగును. జ్యోతిర్జ రృనమగును అని ఆాత్పర్యము ఇట్లు (సతీకవాదళవితారూపమున సహితము వేమన (పబోధించు నది నాథసం్యపదాయమనునకు ఇందిన యోగమార్షము, నాధసం(ప

తళ త్త ము 138 దాయము శవ్రై వమత పభేదము. కనుకో వేమన (పతిపాదనము మత రాహిత్యము శాదు. మతసాహిత్యమే, * వుతము” నక్రి “సంప చాయము*ి జెత్త రాహవ్యవహారము. నాథసం ఫపదాయమన నాథ మతము. మజ లిఫ్పరనేని వెంక కేళ్య్వర రావుగారి 'వేజూక అభ్మిపాయమిది:ః ే “= వేన్సనలో . . యిప్పటిపరకు గమనించిన సర్వ చిషయములును సహజయానాంతర్గతములు, కాని అట్టని వేమనకు తెలియదు ం వేమనకు నాధసిద్ధులతో సంబంధకున్నది. కాయసిద్ధిసాధన యంతయు వారి పొత్తున బడుట వల్లనే చేసినాడు, “కామడైన నరుడు కాయసిద్ధి వహించెం కాముడైన [బహ్మ కాముడయ్యె కాముడగుచు [బహ్యకల్పంబు లుండును . * అన్నాదొకప్పుడు. ఈ (బహ్మగుడ్ధు మేను (పాణమనగ గాలి కనులు సూర్యచంద కళలు చూడ నింతకంటె (బహ్మమెక్క్టడ నున్నది ౨౨.” అన్న పద్య మా మతసిద్ధాంతమే . ....... నాథ, వీరశైవమార్గముల బడి యీ సహజయానవిషయ ములు వేమన నాకర్షించినివి ” ఇందు “గ ఇప్పటివరకు గమనించిన సర్వవిమయ ములును 99 అన్నవి విిగహారాధననింసనను, సగుణోపాసనామార్షము నూయుట, చాహ్యాచారనిరాసము, వర్ష వ్యత్యాసవ్యతి'రేకత” మొదలై వవి. అవి “ సహజయానాంతర్జతములు *” అను మాట నిజము. * అట్లని వేమనకు తెలియదు ” అను మాట కూడ నిజమే అగును, వలన, వేనున శాలము నందు వేమన 'జేశమునందు సహజయానము లేదు, అంతే

వేమన శే ప్రత కళ భృభంపిమయ శాదు.. *““సహజయానాంతర్జతములు ౫” అన్న “సర్య న్‌ ములును” నాధపణ్యపదాయముసందు కలను. అదీ వేమన న్‌ నందు, వేమన 'చేశమునందు- అరధ చేశమునందు కలదు ఇక వేమన క్ష షః కిం జ “ నాధసిద్దులతో సంబంధ *” ముండుట కాదు వేమన నాధసిస్థు ం ష్‌ దు “శ్రాయసిద్దినాధన "చేయుటకు మూతము వేమన నాధసి ప 44 పొత్తునిపడ "లేదు, వేమన చేసిన సాధన కాయసిద్ధి మా జి శాదు.. మోక్షసిద్ధి పర్యంతము, వట్టి కాయసిద్ధిని వేమన అధి పించిన * విశ్వడాభిరామ వినుర వేము * అను మకుటము కల ఆట వెలది పద్యములు కలవ ఓ” అకు లెల్బం దిన్న మేకహోశుల కెల్ల గాకపోయె నయ్య కాయసిద్ధ లోదలెల్ల వెడి హోక్తిళచోడురు. వి, 112178, 168౬173 వీ... ఒడలు బడల జేసి యోగుల మనువరు మనస్స కల్మఎంబు మాన్చలేరు, పుట్ట మీద( గొట్ట భుజగంబు చవ్పనా. వి 212 185; 89-18౯ తి ఆసనముల బన్ని యంగంబు బిగి ముంచి యొడలు విరుచుక్తొస్సగ్షి యోగమెరు, జెద్ట్‌ సాము కన్న చింతాకు తక్కువ వి, 1:1-198,159-188 మానసంబు కలిమి మధ్యమంబు ఊరకుంటి దెలియ నుత మయోగంబు

తత్వము కేతె5్‌ ర్‌ అంగయోగములను నారు మతంబుల మూడు యోగములను మొనయరాదు

కడమ యోగమునకు కల్గును మోక్షయుి, మిి * ఉర్‌క్కై శాయసిద్ధి వలన మోత్షసిద్ధి కలుగును, అంతేశాదు. కండ వుష్టియును. కలుగును కండపుష్టి కొజశే అయినచో, శాయసిద్ధి అకబలేదు. ఆహారసమృద్ధి చాలును ఆకులు తిన్న మేకలకు కండవుప్టి కలుగును. మోతుసిద్ధి కలుగదు. “లోకు లెల్న ౫” మోతుసిద్ధి శాంశత్నీంచువారు కారు. కాని వారును *ఒడలు బడలంజేసి యోగుల *” మని చెప్పుకొందురు. మనస్సులోని కల్మషము ను మాన్ను కొనలేరు. కనుక యోగులు కారు ఆంనములు వేస్తి అనయవములు వగించి, ఒడలు విబుచుకొను నట్టి యోగము ముమున్ను వుల యోగ విద్య కాదు, వస్తాదుల మల్లివిద్య మ్మాతమే అగును. వట్టి ఆసనాది విధుల ఆచరణ అధమయోగము మనస్సు లన్నము వేసిన ఆసనాది విధుల ఆచరణ మధ్యమయోగము. మనస్సును లయము చేస్వి ఆసనాదివిధుల ఆచరణ ఉత్తమయోగము. శేవలాంగ యోగములచేత, పణ్భుతమంలభేత, మంత్రలయహర యోగముల చేత సంతృప్ని చెంద శాదు కడమ యోగము అనగా రాజయోగము వలని మాతమే

మోాతసిద్ధి కలుగును, రాజయోగము నాధయోగమే. మటీ సహజయానవిపషయములు నాధశైై వమాగర్షముల బడి "వేమన నాకర్డి 6చినవి * అను మాటకును వాధకము కలదు. సహజయానము ఎనిమిదవ శ తాబ్బని (ప్రభవించినది. నాథసంపదాయము: ఆరవశ తాబ్టినే- (పభావించినది. ఇది ముందు వివరింతును. కనుక నాధసంప్రదాయ విషయములు సహజయాన, ఏరన్లై వ మార్దములం బడినవి కావలయును

136 వేమన అసలు వేమన శై వాబై, వీ అని వంగూరి సుబ్బారావుగారి అభిపాయము. ష్‌ శేవలళివాదై వతి అని కొమజ్తాజు లత్ముణరావుగారి అభి పాయము. 1% రాజయోగ పరమావధియైన అదై రతి అని రాళ్ళపల్లి తమ్మయగారి అభ్మిపాయము. ప ఇందు రాజయోగపరమావధిమయైన అటై సి అను రాళ్ల పల్లి అనంతకృష్ణ శర్మగారి అభ్యిపాయమే సత్యసన్నిహితము రాజయోగ పరమావధిైన అడై్యైతము నాథసం పదాయమునందు కలదు. వేమన పవ్యములందు వేలొక పద్యమిది వ్‌ | వీరశై వవృతి. వివరంబు దెలిసిన (బహ్మవిద్య చేత బరగవలయు పులికి సింహమునకు బుట్టిన యట్లయా, వి ” 97 ఇందు పీరై వవృత్సివివరము అెలిసి, (బవ్మావిద్యచేత పరగ వలయునని కలదు అంతేకాదు. అటు పరగిన - వులికి, సింహమునకు మెట్‌. వుల్టనట్లు అగన్లన్న కూడ కలదు ఇందు మొదటిది ఉపమేయము ను వ ంవవది ఉపమాన్వ్వ్టు ఉపమానములోని వులి, సింహము భిన్నజాతి జం ల భిన ను ఉపమేయములోని ఏరశై వకృత్తి వివరము, [(బహ్మవద్య షమతేత త్తములు. ఫ్రలికి సంహమునకు ఫుట్టిన జంతువు వులి జాతి కాదు, సింవామ్సు జాతియును శాదు. మజొక జాతి. అయినను ర లనూము. సింహము జాతి లక్షణము. రెండును ఉండును. వీర వవ పని నక వివరము "తెలిసి, (బహ్మువిద్య చేత పరగిన, అది వన లచవివరమతము గాజ్చ, [బవ '్రవ్‌ద్యామతమును శాదు మజటౌక మతము అయినను పీఠ ేవవృత్తి వివరమతలతయణము, (ట్రలాగవిద్యానతలమణము ెండును ఉండును.

తత్త ము 127 (హా విద్య అనగా అజై సల సిద్ధాంతము, వీరశై వవృ త్తి వివరము అనగా వమి? వృక్కి అనగా పద్ధతి. వీరశైవ పద్గతి వివరము అనగా ౪ ఇ తెలుగు; కన్నడబేశములందు. లేజగిల్లిన పీరకై వమునకు బసవేశ్వరుడు మూలస్త్రంభము. మల్లి కార్టునపండితుడు తోరణ స్తంభము పాలకుఆికి సోమనాధుడు ధ్వజ సృంభము. బసవేశ్వరుని వచనములు ఏరన్లై వతత్మ్యెగర్భితములై న _'ావగీతములు, మల్లి కార్జునపండితుని శివతత్ర, వ్రసారము, పాలకుఆజికి సోమనాధుని సోమనాథభామ్యము వరన పతత్త పి (గథితిమునై న సిద్ధాంత గంథములు. బసవేశ్వరుని వచనమఃలందు భగవంతునికి భక్తునికి భేదము కలదు. అది కై్యైలేము, మల్లి కారునపండితుని. భివత త్త ససారనునందు అదై్వైతఖండనము తోపాటు ట్వైత మండనము కలదు. “ అవ్వ్వైతమ్ము పురాతన విడద్వున్మునివరులకెల్ల విద్విష్టము సా ఇాద్వేదోక్తము గామిని సద్విద్వద్ద్యైతులకు నసహ్యంబు శివా[!*” 538 పాలకుజికి సోమనాధుని వీరమా హేశ్వరా-చారసారోద్ధారమైన సోమనాథ భాహ్యమునందు పదా నెన్మిదవ(పకరణ మెల్ల వకాత వాద నిరసనమే సారంశమిది ; “పక రాత్మా తత్ప్సళీ రధిపతిః పరమేశ్వర ఏవ ... తదాత్మా పకుః పరతం్మతః ఆనీశ్వరశ్చం శీవః పళకుపతిః స్వతర్మత ఈళ్వరశ్చ, అత ఏవ పతిః పహనా మప్వేకత్వం కధం భవతి.”

198 వేమన

ఇందు ళ£ అత్గు పళునవు- ఆ పకువునకు అధిపతి పరమేశ్వరుడే... అత్ము వళువు, పరతం్యతుడు? అనీశ్వరుడునా శివుడు. షళుపతి స్వతంత్రుడు ఈశ్వరుడును కనుక పలికి. పశువునకు వక త్యమెబ్లు కలుగును 1! * అని కలదు అనగా శివు కి. జీవునికి వకత్విము కలుగదని అర్ధము అదైలేము కాక చ్వైతనుని తాత్పర్యవు =

“ విశద్దే నోచ్యతే విద్యా శివ 2వై క్యటోధికొ తస్యాం రమంతే యే శ్రైవా వీరశై వాసుకేమకా” 15 క్లో! 5పరి

అని సిద్ధాంతశిల మణయందు కె్‌లదుం

ఇందు శివజీ వై క్యబోధక మైన విద్యయ దు రమించు. శ్రైవుకు ఏరశై వుడు అని కలదు ఇందలి శివజీవై గ్యము సర్వైక్యము కాదు. సమరసము, అద్వ్వైలేము నందలి జీహాత్ళె? పరమాత్మిల ఐక్యము సమరసము కాదు. సర్వ్యైక్యము- కనుక ఏరశై వన్ఫ త్హివివరము 'ద్వెతీము శావలయును. ఏరస్రై వసిద్ధాంత వివరము తెలిసి, (బవ్మాశిద్యయందు పరగిన, అది ద్వైతము శాదు అదై్యతిమును కాదు, మహ్వైళాద్వ్వెతేను అది నాధసం్మ్మపదాయనునందు కలదు. సాధనదశలో చై్యైతేముః సిడి స్థితిలో అద్వైతము. గ థి చి...

మొత్తము మాద వేమన తే లేము నాథసం[పదాయము

వేమన = నాథసంపదాయమం నాథసం[ప్రదాయమునందు. శివుడు ఆదినాధుడు, నవనాభథులు [వవక్షలు, మ క్స్యేరదనాథు శు, నోరతనాధుడు, నాగార్జున నాధుడు చౌరంగినాధుడు, మేఘనాదసిద్దుడు, రూపాతనాధుడు, ఖ శికసిద్ధుడు. బుద్ధసిద్ధుడు- వ్యాళిసిద్ధుడు నవనాధులుగ గారన నవ నాథ చర్మితిమునందు కలను. అదినాధుడు మ ల్స్యేం(దనాధుడు, సారంగవాధుడు, గోరతనాధుడు, సిద్ధబుద్దుడు, ఖనిరుడు, మేఖ నాధుడు, నాగార్జునుడు విరూపాజుడు నవనాధులుగ జక్కన వ్మికమార్క-చర్మితమునందు కలదు. చెరంగినాధుడజే నారంగనాధుడు సారంగధరుడు కూడ 'మేఘనాదసిద్దుడే మేఖనాధుడు. ఖణికసిద్ధుదే ఖసనిరుడు, బుద్ధసిద్ధు జే సిద్ధబుద్ధుడు- మ ల్స్యే్యదనాధునికి మిోననాధ్‌ు డని పర్యాయనామము కలదు. అతడు శివుని అంలేవాసి అని, శీవుని అవతారమని, శివుడే అని ఇిన్నాఖి పాయములు కలన్స గారన నవనాథ చర్మితములోసి వ్యాళిసిస్ధాని (పసక్సి జక్యన వికమార్క-చర్మితము నందు లేదు. జక్కన వ్మికమార్మ_ దర్మితములోని ఆదినాధుడు గౌరన నవనాథచరి। తములోని నవనాథులకే ఆడినాధుకుం గౌరన నవనాధచర్శితములోని మ ల్స్యేందనాధుడు తన శిష్యులను మతవ్యా ప్వికి పంపిన ఘట్టమ నందు గోరతనాథుడు, మే

కేశ40 వేమన నాదుడు సిద్ధబుద్థుడు, విరూపాజడు, ఖణికుడు నాగార్జునసిద్ధుడు కలరు, ళ్‌ జ్ర (మంలో మంజునాధుడు చేర్కొన?డ లేదు. వింత అతడు "లేనిజే నవసంఖ్య పూర్తి కాదు. "లేక ఆదినాధునితో కలివి డవ పూ ర్తిచేసుకొన్నాడో మా” అని ఆచార్య తుమ్మపూడి కోళుశ్వఏ రావుగారు సంజేహమును. (పకటించిరి * కాని మళతల్స్యేందనాధుడు మతవ్యావ్నికి పంవీన శిష్యుల సంఖ్య నవసంఖ్య శాదుం అష్టసంఖ్యయును శాదు. మట్పంఖ్య “నోరకు. గనుంగొని ని వాది గాంగ నార్వురును జనుండు” అసబయీ మత్స్యేేం్యదినాధుని ఆఅచేశము, చౌరంగినాధువి పంపలేదుం వ్యాళిసిద్ధుని మాట లేదు, అకట లేదు. మంజునాధుడు నవనాధులలో ఒకడు కాడు. మ ల్స్యేందనాథుని కొడుకు మిన నాధుడు అని మజొళ కొడుకు కలడు గోరతనాధునికిని కర్పటినాథుడు అని ఒక కొడుకు కలడు. కెలుగు నవనాథచర్మితేము గాక్క మళరాటీ నవనాధచరి తము మజొరటి కలదు. అది మూలూపండితుని రచనము ఉనికే బచ్చు శామయ్యగుప్తగారి. తెలుగు అనువాదము కలదు. (1928) కాని (పాచీన్యగంధము కాదు పరమార్యాచీన్నగంధము మన రామదాసు కథ భ వివ్యత్పురాణమునందు భ్మద్రపడిన తర్వాత్మి గంధము. బహుశః సదు నెన్మిదవళతాబ్టి (గంధము శావచ్చును. ఇందు నవనాధుల అవకారగాధలు గలవు నవనారాయణులు నవనాదులుగ జన్మించిరట! కవినారాయణుడు మ ల్స్యేం దనాధునిగ, హరినారాయణుడు. గోరత్ష నాథునిగ అఆంతరితనారాయణుడు జాలంధరనాధునిశ, (పబుద్ద నారాయణుడు కాసీపనాథునిగ, పిప్పలాయనవారాయణుడు చర్పటి నాథునిగ, హవిన్షోతెనారాయణుడు నాగేశనాథునిగ, (దుమిల నారాయణుడు. భర్తరీనాథునిగ చమనసనాకాయణుడు. లేనణ నాధునిగ్య కరభంజననారాయణుడు గహినీనాధునిగన అవతరించిరట !

నాధనం [పదాయము తత్తే] ఉఊాలంధరశాధ్రుడ్డు కాసీపనాధుడు, చర్చటనాథుడు, భర్ర్తరీనాధుడు నాధ్యవముఖు తే సోరతనాథుని శిష్యుడు జాలంధరవాధుడు ఇ రతీ నాధుడు మపహాశ్షవి భర్తృవా8యే. శాని మరాటీనవనాథ్టుల శధలు పురాణగాథలను మ్‌ంచివోయినవి. కాలములు నృష్ట్యాడికి "చేర్చ, మరాటీనవనాథచర్మి తమ్సునంద్రు చర్మిత పూజ్యము. త్త వము పూర్జాను స్యారము, వల్పన్స నవనాథచర్మి తమునందు చర్మిత్ర సకృన్న్హాతము, తెలుగు మరాటే ఛావలందు వినా మజొక భామషయ్రంద్రు నవనాథ చర్మి తము జూడ్‌ కజ్రర్రావ్చు వినరాదు. శ్షాని నాథసిద్ధుల నామభేయములు జౌద్ధసిద్ధుల నామభేయకులందు కలిసివోయిచవి. పదునా ప్లవో తాన్టి/6ధ మైన జోోతిరీశ్యగుని నగ్గ నరత్నాశరమునందు ఎనుబదినలుగరు బె "ద్ధసిదాచాక్ర్యుల నామభేయములు ర్‌లవ్చు. అవి టిబెట్టు'బేశములోన్సి (గంధములందును ఆశ్లే కలవట. అ నాము భేయనులివి , = “|. లూపహీ-_పా 8 లీలాపా ఫ్ర విరూంపా శ్ర డోంబి=పా ర్‌. కొబర (గాబరీంపా) 6. సరవా (రాహులభ్యద్ర) '- కంకాలీ 8 మీన 8 గోర్రక్ష 10. చౌరంగి 11, వీజ్లా శల. కాంతి కే8ి తంతి 14, చర్మరి 15, బగ్గ 18 నాగార్జున 17 కాంల్లాప్రా 18 కాణారి (ఆర్యదేవ) 10 ధ్రగన ఏ0. నాడాపాడ ౨1, కాలిపా ౨2 తిలో-పా (తై లికపాద్ర) లలి ఛ్యత లి భద 25, ద్విఖండి విరి ఆజోగి 27. కాడంపాద్ర బ్రిర్త ధోనీ 298 కంకణ 80. కంబల 81 టెంకి 82 భాండె 88, తండి క్ర కుక్కురి 85, చుజ్బీ (కుసూల్రి లర. ధర్మ 87 మహీ 80, అచింత్య 89 బభాహి 40. నలిన 41. భుసుకు శృర్హి ఇం్టదభూతి 48, వృ_పాద్ర ఉడీ. కురారీ

142 వేమన 45. రిర్మార కరి కాలంధరీ 47 రాహుల 459 గర్భరీ 49 ఢకరీ 50. మేదినీ 51, పంకజ 58 ఘంటా 59 యోగి 54 చెలుక 55. వాగురి (గుండారీ 7) 58 లుంచక 5” నిర్గుణ 58. జయానంద 59. చర్షటి 80. చంపక కి! విషాణ 62. భలీ (తెలీ తెలి 88. కుచూరి 684 చార్చటి 65. మణిభవ 66, మేఖలా 6 మంఖలా 88, కలకల 69 కంరడి 70. దౌడీ 71. ఉథలి /9 కపాల 8 కిల 74 పుష్కర 75 సర్వభత 78 నాగబోధి ?7. దారిక 78. పుత్తలీ 79, పనహ 80" కోకిలా 81. అనంగ 82, లక్ష్మీంకరా 88 సాము([ద 84. భలింపా,” ఇందు “8 మిన 9. నోరతు 10 చౌరంగి 16 నాగర్జున 4కి. మేఘ-పాద 46. జూలంధకీ 64. చార్చటి నామభధేయములు- మ్స్యేందనాథ, గోరమ్‌నాధ, చౌరంగినాధ, నాగార్జుసనాధ, మేఘ నాదసిద్ధ, జాలంధరనాధ, చర్చటినాథ నామభేయములే. అంతేశాదు, “లి విరూ-పా. 17. కాజ్హ్రవా” నామభేయములు విరూవాతనాథ, శాసీపసనాథ నామభేయములు కావచ్చును. మ త్స్యేం్యద్రనాధుడు నాల్గవ _బోధిసత్తుడై న అవలోి కేశ్యరునిగను పఠిగణింపంబతెను ఆయినను నవనాధులు, తదనుయాయులు బౌద్ధులు శారు శైవులు. వి. చట్టాచార్యగారి అభ్మిపాయమిది ం తి అ కలల 38023 2600080564 ౪100 6 84646005 ర113 19 80 0602256 సశ2టాలంర202012 15 0095166664 10 పల శతలుడం2! 71 తాం210110ట5౪2720 9 041002 వెంఠ22672, ౯ లం 15 2 ముసల 000% 7628028 10 పీం1606. 026 వండ 0౯ 0113 సషేంంంల? 2164 00 మళ2టాంయరా202002 21006, 16౪02164 6 ౪2038 €0 (2106 లం జలద. 28 రండీయంటు గౌగం వెశడంరా2ం 026 016

నాథస౦్యవదాయము క43ి

081%, 07 రం 229 యే206 26 70 2 522 ౮౦'20స2

206 దుఠ 9666 9112016 064+2€01మ1657222. 4 56౪666లు ర

ంంయంటుం? అఆయ[ం€ ప లంం21 9205 గ 21160 యం ఫటులకజు

రుం కెంజకలుణ ప సంర. మం. 25 నెళజట్రాంరరయాడం2లయే2 ఫ్రా

లుల మ021%9్క 206 షేంక65క?272 స భల వెడిడే[కకటం.

ఇందు “నాధులు బౌద్దులని [(భమపడుదురు. కారణము మ ల్స్యే్య్యదనాధుడు, నాల్లవ బోధిసత్వుడై న _అవలోకిలేశ్వరుడు అభిన్నులనెడీ అభ్మిపాయము. ఇట్టి గారవమొ మ ల్స్యేందనాథునికై మ్యూతమే ఇచ్చుటవలన, నాధులు జాద్ధులని భావించుట తప్పూ అని విశ్యసించుటకు వేజే అనేక హేతువులు కలవు. యోగులు లేక నాథులు పారాయణము. చేయు మంతములు రండు కలవు. 1. శివనోరత్ను లి అవలోి తేశ్వరుని వీజాతరము. నేపాలు బేశమ లోని ఒక పదునేడవ శతాచ్టి శాసనమునందు * యోగులు మ క్స్యే్యదనాధుడని, బాద్దులు లో శేశ్వరుడని భావించు శరీరములోని (బ్రహ్మమైన ఫురువునికి జయము అని కలదు. * అని కలదు. కనుక నాధులు బౌద్ధులు ₹రు. నాని, నాధసర్మపదాయమునకు బౌద్ధమతమునకు సాంకర్యము తోపాటు సంబంధమును కలదు.

చినయతోష్‌ భట్టాచార్యగారి అభిపాయమిది* :

“* నాధసం్యపదాయను న్మజయానమునుండి ఉద్ది ప్తీని పొందిన దనుట అతిశకయోక్షి ఇాదు,. అథవా, నాథసం[పదాయమునకు చెందిన పూర్వులు బౌద్ధతం_తములలోని బోధలను హిందూకరించిరని అస వచ్చును............

నాథసం[పదాయము బాద్ధ తాంత్రిక సంప్రదాయము నకు సరి సమానమని భావించుట తప్పు నాధులు యోగ్య హరయోగరంగము

|] క్షత వేమున లందు ఎన్నో నూతన పద్ధతులు (వవేశవెట్టిి అవి యోగాభ్యాస వివరములలో బౌద్ధతం్యతె (వతివాదనముల కంగు భిన్నములు నాధుల గుజించి, వారి అభ్యాసములగ. జించి "తెలిసినది చాల తక్కు-వ.... కింజాండము, (బ్రవ్టండమునకు (వతిరూపమని, సృష్టిలో జాన వచ్చు (పతి నసువునకు సమానాంతరము శరీరిములో కలదని నాఘుల నమ్మాకము* ఈ విషయమున నాథస (పదాయమునకు సవాజ యానముతోను, శాలచ[కరయరానముతోను చ్నితమగ వోలిక కలదు. వ్యజయానము మూడవశ తొప్ద్బం [పారంభమైనది. కాని ... వడపళతాబ్లైి మధ్యభాగమునందు మూూతమే పసిద్ధమైనది, తర్వాతి శాలమునందు సహజయానము, కాలచ కయానము, మంతయానము మొదల న సెక్క్కూయానములు (మార్గములు) తలయెత్తుటకు మూల మైనది. అవి అసలు యాన మైన గుహ్యుసమాదమునకు ఛిన్నములు శాని, వ్యజయానమునకు శీవలము శాఖలని భావింపవచ్చును. సపహాజయాదము "29వ సంవత్సరము నాటి, ఉన్షయాన్యపభువునని స్వ్యయముగ [పకటించువొన్న ఇంద్రభూతి సోదరి లమ్ష్మంకరా దేవితో (పారంభమైనన్లా విశ్యసింహబడిసది. లశ్షీీంకరా టేవి బోధలలో _ మో.కముకొటకు గధలుపడుట, ఉపవాసములు చేయుట విధులు ఆచరించుట, _ వుణ్యస్నా నములు చేయుట. పవ్మితముగ ఉండుట సంఘము కట్టుళాటులకు లొంగియురిడుట ఆవశ్యకము లేదనుట నూతన విశేషము _ అంతేకాదు. కజ్దితోను, జాతితోను, మట్టితోను తయారుచేసిన ేవుని వ్మిగవాములకు తలవంచి [మొకవలసిన అవళ్యశము లేదని, భక్తుడు మనస్సును లగ్నముచేసి, అందణు చేవుళ్లు అధివసించు తన శరీరమునే ఛ్యానింపవలయునని ఆమె సిద్ధాంతము.

నాధసం (పదాయము 145 ఆమె తనసోదరుడు ఇంద్రభూతి వలె. అహారపానీయములందు నియమ నిష్టలను అంగీకరింపలేదు. శక్తి పూజను మ్మూతము [పదారము వేసెను. ఈ విధముగ సహజయానము యూగతంగతము తేరగతికి ఇెందినది. కాలచ్మకయానము, వ్యజయానముయొక్క- ఆర్యాచీనపరి ణామమనుగ_ కనిపించును. ఇదీ శేవలము యోగతంతముతోను, అనుత్త రయోగతంతముతోను సంబంధము కలిగి సహజయాన సిద్ధాంతములను తనలో అంతర్గతము చేసికొన్నది ............ శకాలచ్మక యానము తన భూత ప్రాయములైన బుద్దుల తోపాటు మంత్రయానము లోసి అభ్యాసములను మేళవించుకొని వజయానమిని, తదనుయాయులు వ[జాచార్యులని స్యవహృతమయినది 2.42 కెలచ్మకతంతమునందు, త డ్య్యాఖ్యానమైన నిమల్య్నపభయందు కల “* మొత్తము జగత్తు (పత్యవమగు స్వశరీరము * అను పంక్తి, సహజయానసిద్ధాంతమునకు, నాధసం(పదాయతి తృ్యమునకు చ్మితముగ సంవదించును ఇది కాలచ్మక యానము తేనలో వ్యజయాన, సహజయాన నాథసం[ప్రదాయముణను సంతరించుకొన్నట్లు స్పష్ట్రము'చేయును. వాసిగించయు కాలచ్మకయానము చారితిికముగ ఆ ర్వాచీనము శాలచ్మకయానము. ఒక వ్యవస్థగ పదవశతాబ్బిని (పారంభ మైనది. ౫? ఇందు సహజయాననునకు, శాలచ(కయానమునకు, నాథసర్మిప జాయమునకు ఇహపరములైన సాదృశ్యములు కలవు. అంతేకాదు. సవాజయానము ఎన్మిదవశ తాచబ్బిని శాలచ్యకయానము పదవశళాబ్లిని (పారంభమైనట్లు కలదు. నాథసంపడాయకు కసీసము ఆరవశ అాబ్టిని (పారంభము కావలయును. అడి ముందు వివరింతును, కనుక నాధ సం్యపడాయములోని అంశములు సహజయాన, కాలచకయానములందు సర్మకమించినవీ శావలయును,

శర వేమన నాథసం[పడాయను గుజించి నానావిధసమాబారము లు కలవు

సుకుమార్‌ జేన్‌ గారు అండిచ్చిన సమాభారమిది"”

“ నాథసం[(పదాయము శై వమత్మపభేదమని సర్వసవమ్ముతముం విభూతి, రు(జాతభారణను తన్నిదర్శనము .... నోరతునాధుని శివునిగ (థె రవునిగు భావింతురు. తదాలయనులందు నాథులు అర్బ్చకులుగ క్‌లరుం (తిళూలమును ఉపయోగించుట, ఉగాది తొలి ఉపస్సులలో శివ్చనికి ఉత్సవము చేయుట సంన్యాసులగుట, శివరా[త్మివతము "చేయుట కాల్మకమసం[ కాంతమైన శ్రైవ్యసవంతి .. ... శ్రైవసంబంధము నోరకనాధునికీ గురువు అనబడిన మ క్స్యేరచనాధునితో నే వర్పడినదిం పశ్చిమభారళత బేశమ-నందు వై ప్ప్రవసంబంధము, (పాచ్యభారత దేశము నందు, నేపాలు జేశమునందు జౌద్ధసంబంధము, ఇంకను జైన, ఇస్తాం మతస్పర్శలతో ఛిన్న భిన్న పాంతమ.లందు భిన్న భిన్నవిధములుగ బహుళ వ్యా ప్తి పొందిన నాథసం[పజాయము జటిలప్యరూపమయికది. నవాజ ముగ, శక్తిమంతముగ శా క్షవిషయములును కలిసిపోయినట్లు య్య్మాతా

స్థలపట్టికలనుబట్టి "తెలియుచున్నది. న్‌మైనను, ఎన్నడును నాథసం|ప చాయము నిరపవాదముగ సేశ్వరమ్గు శాదు, ఈశ్యరుని వలననే సృజింపయుడిన విశ్వమునందు రూపొందిన ఆ్యపమేయావ్య కృపరముదు- నిరంజనుడు, ళూన్యము అనాటి, అదినాథుడు అని వ్యవహరించును,

నాధసం[పదాయనులోని సృస్టీకధ్య బుగ్యేదములోని సృష్టి బుక్కుంను (10-199), మనుస్మృతి తొలి పంక్షులను సంవడించును. సృష్టికి పూర్వము సర్వత్ర, ఆవరించిన చీకటి, శూన్యము కలదు. సృష్టిస్పృవా భూన్యములో ఒళ చిన్న అలను రేపి, బుడగవంటి (గుడ్డును తయారుచేసెను, ఆ (గుడ్డు పొదగంబడి అందులోనుండి అదినాధుడు

నాధసం[ప్రదాయము గ? అవిర్భప్‌ిం-చెను.. (గుడ్డుయొక్క_. గుల్లలు విశ్వమునకు కిది వై - అవధులు భూమ్య్యూ కాశముఖం అయ్యను, ఆదినాథుని - స్వేదము నుండి, అతని "భార్య తక - మానస అని మజొకపేరు-అనతరించెను. ఆమె ఉదినాథునితో శరీరసంపర్క్మ.ము "లేకుండ గర్భవతియై (బ్రహ్మ విష్ణుము హేశ్వతులను (పసవించెను. మ-ఖమునుండి (బవ; లలాటను నుండి విన్లువు, సవాజమౌాగర్షమున వీవ్చడు వుట్టిరి... య అం

ఆదినాథుని బూడిదనుండి నాథసంపదాయమునకు ఇవెందిన అది సిద్ధులు అయిదుగురు వుట్టిరి. నాభినుండి మత్స్యేందనాథుడు, కపాలమునుండి సోరతునాథుడు, అస్థికలనుండి జాలంధరనాథుడు (చోది-పా), చెవులనుండి కృష్ణ్టపాదుడు (కానుప్రా, పాదములనుండి చవారంగినాథుడు.........

పరమజ్ఞానమా శివునికి మాత కు తెలియును. ఆది మానవుని జరామరణరహితుని చేయును. అఆ రహస్యమును. గౌరి ెలిసికొనం గోరంను. అది శివుడు ఎవ్వరికిని "ఆలియ: జేయుటకు ఇష్టపడలేదు. కాని, గొౌరిని ఆ కోరికనుండి మరలింపలేకపోయెను. సంపూర్ణమైన వశాంతమును సాధించుటకు శివుడు, గారిని తోతెన సముదములోసి 'వేదకమిోతికి తీసీకొనిపోయెను. ఏదో మహోావిశేపము జరుగణఖోవు చున్నదను జూగ్భతి క్‌ల మ త్స్యేందనాధుడు, ఆ దంపతులను దవ దవ్వుల అనుసరించిపోయి. మిూనము వలె మాటి వేదిక అడుగున పీటిలో ఉంజెను,.. శివుడు గారికి పరమణ్ఞానము "'తెలువుట మొదలు పెట్టగానే, మిాసననాఖుడు గారి వినకుండ న్మిదపోవునట్లు చేసి, శివుడు గారి శద్ధగా వినుచున్నదని (గ్రహించుటకు గాను, ఆమె కంరస్వరమును అనుకరంచి ఛాశే ఊకొట్టసాగెను. నీవుడు పరమాజ్ఞానము. తెలుపుట

1486 వేమన పరిసనూప్తము కాంగానే గరి వెలకువ నచ్చి పరమణజ్ఞానము "కలువు మని శివుని మజల కోరెను శివుడు తాను మూననాధుని చేతి మోస పోయినట్లు (గహించి, మిననాధుడు పరమణజ్ఞావమును ఒకనాడు మజచిపోవునట్లు శపించెను, నేపాలు, టిబెట్టు "జీశములలోని సం్యపదాయగా ధలందు, నేపాల్‌ "దేశములోని _సంరతకళైవమైన మత్స్యే-దనాధుడు, అవలోక్షి తేశ్య్వరునిగ గుర్పింపయుడెను.. ఒక గాధ (పకారమ్యు, అవలోకి లేశ్వరుడే మి-నరూపమున శివుని పరమిజ్ఞానోప దేశము. విన్నందున మ ల్స్యేరద నాధుడు అనంబడెను. నేపాలు బేశమునందు నోరతునాధుడు కూడ ఆరాధ్యదైవము ...-... నాధసం[పదాయమునకు, వ్యజయానమునకు యోగాభ్యాప విషయములందు. [పాధబుకమైన సంవాదము కలదు, మునిదత్తుడు (1400 చళ్యాగీతికోకముయొక్క- వాఖ్యానమునందు ఉట్టంకించిన మ ల్యేంద్రనాధుని ఇెంగాలీమర గీతి ఇట్లు కలదు,

• పరమగమ్మమునకు పధము నిర్రేశంచు గురువు అది కర్మబంధమనెడి ముళ్ళకంచెకు బోరుతలుపు నరసీరుహము సంవృళ్దమైనచో సరకుగొనదు నత్త మకరందనుము గోలుట మా-దు, మబువదు మధుషము, ” శః జు ల్ల నాథసం[పదడాయమునందు యోగాభ్యాసముల సము ర్రేశము జశనమరణరహీత మైన సవాజస్థితిని సముపార్టించుట నాథసంపపదాయ తత్త చ్రము (పకారము స్థితినాశములు-సూననవుని నాంఛ, ఆలోచనల

నాధసం (ప దాయము 149 ఫలితములు మూనవుని బంధములు, విమో-చనములు అతడు వ్యయముగ సృష్టించుకొన్నవిం నిజమైన యోగి ఆలోచనాజగత్తు ను అక్మిక మంచును, అతికి కర్ణ బంధము కాదు. నిర్యాణము అర్థరహితము.

సరవా ఒక గీతములో ఇట్లు తెలిపెను.

• ఆకోచనాజగత్తునకు అతీతు మైన యోగులము మేము

జననమర విమోచనము లెట్టు సంభవించునో యెజుగము

జనన మెల్టో మరణ మట్లు

(బదుకచున్నవారికి, చనిపోయినవారికి వ్యత్యాసము లేదు,

ఎవనిక్షైన ఇచట మరజఖీతి కలదేని

ఆతనిని జీవనామృతమును, దివ్యరసాయనములును

'సేవింపనిండు."

శరీరసంబంధమైన మరణము గుజించి, ఇబే విధమైన దృక్పథము కృష్ణపాదుని (పాతబెంగాలీ ఛావలో శాస్హ) ఒకగీతములో ఇట్లు శలదు.

• నిజమెన ఆత్మ సహజస్థితిలో శూనవ్యమునందు సిద్ధించును,

శరీర పకోపములు, మనోవికారములు తాలగించినను అణగియుండదు

ఎట్టు కృష్ణుడు ఉండడో చెప్పుడు

అతడు సిరంతరము తిరుగుము, మూడులోకములు కొల చుచున్నప్పుడు ?

ఆట కడదాక చూదటకు బుద్ధహీనుడు విచారించును,

అలలు సము దమును ఎప్పుడైనను ఆవిరి చేయునా ?

నరులు తెలివి లేక తెలియలేరు

పాలలోన కొవ్వు పరికింపలేరు

ఈ జగత్తులో ఒ8డు పోడు, రాడు

ఈ దృష్టితో కృష్ణమోగి (కిడించు, *

క్షే50 వేమన సహజస్థితిని సముపార్థించుటకు యోగి, గురూపేశమార్ష మున, ఊర్థ్వ రేతస్కు డై, ఉచ్చ్య్వాసని శ్వాసములను బంధించి, మనస్సును స్థిరము జేసకొననలయును. ఈ (ష్మకియలే పారిభాపికముగ విందు ఛారణ, పవననిశ్చాంచల్య, చిత్తనికోధములు, ఒక వురాతనమైన, సరియైన యోగివర్షన కృష్ణళాదుని ఒక గీతమునందు ఇట్లు కలధా. కపాలధారియైన యోగి కాడ్డుడు తన సంగారమున తరించును, అతడు శరీకమనెడి పట్టణమునం దు అదే రూపమున సంచరించయను అతని పాదములకు అచ్చులు, హల్టులు మువ్వల మంజీరములు సూర్యచం్య దులు సువర్జరత్మ గ్నృముల క ర్జాలంకారములు రాగద్వేషమోహముల ధూళిపాళికలు సముష్టూళనము జేయును పరమమైన మోక్షమును రువాక్షతావళము వలె కై సేయును *, చ్‌ ఇది ఆదర్శ పాయమైన స్వీయవర్ష్మ చ్మితము. మధ్యయుగములలోని "జేశభాపాసాహిత్యములందు యోగి భితునవులు, వృత్నినృత్యకళా కారులుగ, కధకులుగ కన్పింతురుం -జీశభాపషలలోని (ప్రాచీనమైన, సంస్కృతనులోని అర్యాచీవమైన శాల్చ్పనికకథలందు యోగినీయోగులు నాయికానాయకుల దూతలుగ శానవత్తురు ఉపనిషక్కా-అమునుండి భఛారతీయాథ్యాత్మిక జగత్తునకు మర్గు కవిత్వము ఉపాజేయము. అది శాధయోగులు (పత్యేకముగ అభివృద్ధి చేసిరి. ....... నాథభయోగుల మర్శళవిత్వమునకు వంగసాహిత్యము (పథమగణ్యము....”

నాథసం[ప్రదాయము 151 బి. భట్టాచార్యగారు అందిచ్చిన సమాచారమిది*: సై వమతము కాలకుమమునందు అనేశవిధములై న అనుభవము లకు [పతిస్పందించి అనేకరూపముల అభివృద్ధి చెందినది. 1. ఆగవముమలు, తెర్యతము. 2. వైవసిద్ధాంతము. శి పాశుపతులు మజియు కాపాలికులు, శ జంగములు లేక లింగాయుళులు. 5. కాళ్లీ శ్రరతికవై వతత్త సము 6 ఆజీవకులు. 7. నాధులు, 6. సిద్ధులు. నాధులకు వీహోరుర్మా ష్టమునందలి సోనేపూర్‌ లోని హరిహర నాధాలయము, ఉత్త రపి చేశమునందలి నోరక్‌ పూర్‌్లలోని నోరతు నాధాలయము, పంజూబ్‌ లోని తిల్ల, వారణాసిలోని పిశ్వనాధాలయము ఖై రవనాధాలయము, శీడారనాథాలయము మొదలై నవి, చిటగాంగ్‌ లోని వై, ద్యనాథాలయను, శీదారనాథధాలయను, పళుపతినాధా లయము, పరశ్వధనాధాలయము ఫుణ్యతేత్రిములు పూరీిజగన్నాథ స్వామ్‌ ఆలయమునందు, ఖజురహో బేవాలయమునందు నాథవిధులు అమసరింతురని లేదా అనుసరంచిరని "పెక్కుమంది అభ్మిపాయను, నాధులు సర్వసాధారణముగ యోగులు, విని ఇతరయోగుల నుండి ఖిమొవృ ల్సి పృథక్క-రించును. పీజు ఒకొంకటాసారి ఒంటరిగ ఒక్కొ-క-సారి శిమ్యసమేతముగ ఒక్కౌా-కంాసారి స్నిగ్ధయ్ర్రీసమేతముగ ఛారత బేశమునందంతట గారవప్రిదముగ పర్యటింతురు. నాథసంప్రి చాయమునకు. చెందిన ఆ నాథిని. వితంతువులు ప్రొయికనముగ మయమూోగ మతజీవితిమును స్వీకరించిన నాఖినులు.... నాథసంపిదాయములోని తుహోవురువులు మ ల్స్యేందునాథుడు, నోరతనాధుడు, జూలంధరనాథుడు _ హోది-పా. ఏ8 యూగానుభవము లకు సంబంధించిన వొబ్బయము కలదు, జూలంధరనాభునినుండి గ్రంథ

152 నమన సముచాయమును నొధులు భద్ర)పటిచిరి అంతేశాదు, ను ల్స్యేంద) నాధుని,నోరతునాధుని బోధలను గ౦ంథస్థము చేసి. ఇందు మె-దటి ఇద్దజివి వంగ, సంస్కృత భాషలందు ; మూడవవ్య క్రివి పాత రాజస్థానీ, హింద్‌ ళ్రామలందు కలవు. హిందీభాషలోనివి హిందీభాపమలో నే ప్రొచీన గ్రంథములుగ పరిగణింతురు. అవి దోహోలు, గాథలు అనంబడునవి. గనోరతవిజయము ప్రచురప్రిచారము కల చరిత్రుగ్రంథము. అది ఏవీక గాధవలె ఉత్త రభారత బేశమునందతట పాడంబడినది. ఒక (ప త్యేకమైన యోగపద్ధతిని (పవేశపెట్టిన మళల్స్యేంద నాధుడు , దానిని తన శిష్యుడైన నోరయనాధుని ద్యారా బహుళ వ్యావ్నీకి అెచ్చెను. నోరవనాధునికి రాణీ మైనామత్కి జూలంధర నాథుడు (పసిద్ధులై న శిష్యులు. జూలంధరనాధుడు, నోపీచం దుడు (బెంగాల్‌ యువరాజు), ఇతని తల్లి మెనామతి ఇార్మితిక వ్యక్తులు, నాథయోగి అయిన ఉజ్జయిన్మీ పభువు భర్శృవారి నాధసం్యపదాయము వారెత్రికతను బలపజుచును. నాథగురువులు శుక్ల శోణితసం యోగము లేకుండ జన్మించినట్లు "చెప్పంబడీరి. వారు తలిదండు)లం "లేకపోవుటవలన శీవకులమునకు "లేక కదకులమునకు చెందినవారుగ వ్యవహరింపంబడిరి కనుక వారికి నాధులను విశేపషనామము కలిగెను ,..... ... “కన్‌ ఫట్టు” లను నొమాంతరమును కలదు. కారణము, వారు కర్ణ వేధ కావించుకొని, ఇెవులు పెద్దపెద్ద చిల్లులు పడునంత బరువైన “దర్శనా మనెడి కుండలములు ధరించుటయీ గౌతమబుద్ధునికి కూడ ఇట్టి లాంఛనము కలదని వారు భావింతురు. నాధులు గ "తమబుద్ధునియెడల అశర్ధృ మెన చిమ, గౌరవము కలిగియుందును. వందలో జై నులను గౌరవింతురు. నాధులు నాధయోగమనెడి శరీరసాధనమును నమ్ముదురు. భౌతిక

వాథసం౦ |[పదాయము 153 స్థితిలోని కాయకర్ణలును, చవాహిరవైన భాతికకర్ణలును పరస్పరము యం(తసదృశము లై, యోగి సంగల్పబలముచేత స్వాథీనమగునట్లు శరీరమునకు శితణ అఇచ్చుటను నాథయోగము ప్రబోధించును. ఇది స్థూలదృష్టికి ఇారీరకసూతిములను ఆత్మకవుంచునట్లు కెనిపించునుగాని యోగులకు ఈ విధమైన వై రుధ్యములు తిర్య-సహములు- యోగులు రహస్యమైన మనోవికారములకు లొంగనిచో, సులభ సాధ్యములు, గాలిలో ేలియాడుట, చనిపోయినవారిని మేలుకొలువుట, పరాయ [పవేశము, పశుపత్యూదుల సంభావణములు ఆలఅకించుట "మొదలై నవి ఆమూగులకు ఆలవోక వ్యవహారము బు, ఆదినాధుడు, మ ల్స్యేంద) నొాధుకు, శబరానందుడు చెరంగినాధుడు మూోననాధుడు గోరత్న్‌ నాథుడు, విరూపాతునాధుడు విలాసనాథుడు నాథులలోని మహః భైరవులు. ఏరితలో కొందఅు ఇంకను బ్రదికియున్నారవి చాన్సు అనగా (బదు శే అని; అది న్వాధీనమని నాధుల భావన, శరీరకణములు క్రమ కొముముగా శ్నీణించుటయే్‌ శరీరపరిణామమైన మరణము -శావ్చన భరీరము ఆూోగులకు స్వాధీనము కావున వరీరరణములు ే మ్మకమముగా శ్నీణించు. శరీరపరిణామ మైన మరణము మోగులక్తు సంభవింపదసి నాధుల అభిప్రాయము.

నాధగుకువులగుటించి "పెక్కు కధలు వంగేశము,నందు కలవు= అవి వీరగాథశలుగ, నాటకములుగ రచింపంబడినవి. ఇవ్పటోకిని పె టూళ్ళలో అద్భుతనాటకములుంగ అవి ప్రదర్శింపంబడుచున్నవి హోది-పా అను జాలంధరనాభుని కథ ఇంచుమించు గాతమబుద్ధుని క్‌ వలె హృదయమును కరిగించును. కలకత్తాలోని ప్రసిద్ధమైన చౌరంగీ

అ

స్థ ము, అకాడ పట్టణని ర్మాణము కావించిన చారంగినాథునికి సాగ్రరక చిహ్నము, శాళఘాట్‌లోని కాళిశాలయను గోరత నాధుకు కట్టించి నట్లు జసశటి, 4.2...

కరడ వేమన

నాధులు తమకు ముఖ్యులని తలంటు తొవ్యు స్ఞండుగురు గురువులను బట్టి నవనాధులని వ్యవహరింపంబడుదురు. పట్టికలందు భేదము కలదు గాని, పైన పెర్కొసంబడినవారు అన్ని పట్టికలందును కలరు వారందటును నిశ్చయముగ శెవులు, కాని కొందణు వారు బౌడ్డుల లోని ఒక శాఖ అని పారబడుదుకు. శైవుల వలె వీరు కుండలములు ధరింతుకు. నై వవేతిములు సందర్శింతురు, తాంత్రిక శై వ్రలలోని ఒక శాఖ వారి వలె శ్లైరవపూజ, శాళీపూజ కావింతుకు. నాధ సంప్రదాయము. కులరహిశులకు, కులహీనులకును సమానము. ఇది వై వమతేమును (ధువపణుచును .. _.. =.

నాధులలో పండెండు శాఖలు కలవు

నాధసంప్రుదాయను - _అవధూతమార్షము, సిష్షమార్షము, యోగమార్గము. అని కూడ ప్రసిద్ధము. యోగులు, సిద్ధులు వత్‌ విశ్వాసములనుబట్టి సాంశేతికముగ భిన్నులని విందుము. కాని ఉభయులును శివ, శై వపిమేయము కలవారు ...... ...

మ క్స్యేండ)నాధుడు హరయోగమునకు ప్రప్రధముసిద్ధాంత ప్రవ ర్తకుడని పరంపరాగతమైన అభిప్రాయము. ఆలీడు శివునియొద్ద అభ్యసించెనని కూడ ప్రసిద్ధము.హర యోగ శాస్త్రుమునందు పిసక మెన కొన్ని ఆసనములకు మళ్స్యేంద్రాసనమాని, గోరమోసనమని "పేరులు కలఫ్పు,

నాధులు-నాదమునకు, నాడికి గూఢమైన పా్రాముఖ్యమును ఉగ్గడింతురు. ఓంళారమును నాదముయొక్క_ ధ్యనిరూపమని అంగీక రింతురు, విశ్యవచై తన్యమాను అందుకొనుటకు విశ్వనాదము మిక్కేలి

నాధసం౦ ప్రి డాయము 155 చలించు సాధనమని పరగణింతుకు. ఈ విధముగ నాధసంప్రూడాయము నకు చెండిన యోగులకు మంత్రము మికికాలి శ_క్రిమంతమగును.

తంత శాస్త్రుములోసని చ్మకముల అధ్యయనమ నందు చక్కగ వర్శించిన నరముల వ్యవస్థయే నాడి. నాడీసాధనము శరీరముయొక్కా, (పరణలయొక్కం- న్మిగహమునకు సంబంధించునది చ్యకసాధనము సర్వ్యోత్కల్బృష్ట మైన మైతన్యము (ఎఅుకు యొక్క గూఢవికాసమునకు సంబంధించునది..... ...

వాఠయోగమునకు, నాథసం్యపదాయమునకు అవినాధావసం బంధము కలదనుటకు మజికొన్ని (ప్రమాణములు కలవు “నో దత్త జ్రోధో అను [గంథమునండు నోరతనాథుడు హర యోగాథ్యాసములను సమ థీంచు కొన్ని విధులను ని ఫ్రైశించెను “శివసంహితి, “ కేరండసంహిత” అను (గ్రంధములందు-మ క్స్యేం్యడాసనము, జాూలంధరబంథము, శూన్య వాదము, కుండలినీత త్త సము మొదలై నవి (పసక్యమైనపి. అమరోలి, వ్యజోలి అను ము(ద్రలును కలవు అంతేకాదు. అత్యంతమార్శికమైన ఖేచరీవిద్య, కుండలిసీసాధనములును కలవు.

ఇవియెల్ల హఠయోగమును నమూదలించును....ఇంకను “అమనస్క-

మయోగవీజము ” అశు (్రంథమునందు భక్తుడు గ్రృవహాణధారణపటు.వైన యోగాభ్యాసము ద్వారా మోతను పొందునను ఉపబేశము కలదు ఈశ్వరుని గూర్చి ఆాంథత్రికుల అభి పాయమునకు సదృశముగ యోగ మార్చ ము చ్వెళాట్వైశస్వరూపము. రసాస్థిమాంసమజ్ఞ మేదో సృ క్చు(కములనెడి సప్తధాతువులతో నిర్మిత మైనశరీరమును యోగసాధనము వలన జనించు వేడీ చ్వారా జయించితీరవలయును. అందును [పాణా యామమునందు (_పతిపాదించినట్లు ఉచ్య్యాసనిశ్వాసములను బంధించు

కే5 60 వేమన శక్తి కలిగియుండవలయును “హా” అను అతరము సూర్యునికి (పతీక, పొణముసందు ఉండును. “రి అను అతరము చందునికి (వతీక, అపానమునందు ఉండును. రండు అతరముల కలయిక పారము సూర్మచం్యదుల సంయాూాగము పహారయాగము.

నాథసం[పదాయముశకు. చెందిన కొందజు యోగులు ఉల్జా సాధనమును కూడ ఉప ేశింతురు. 9ఇది కూడ శరీరసాధనమే. శరీర వాం-ఛలను జయించుటకు ఉద్దిష్టము.-..........2=-=

నాధులు వ్మిగహోరాధనము చేయరు. జీవహింస చేయరు. సజీవములైన పక్షులను, చేపలను ఆరాధింతురు ఎన్నడును వానిని చంపరు. పెంచినను కొంతకాలమునకు వాని న్వేచ్భాజీవితములక్షు వానిని వదలి వై తురు నాథభులుతమ దైవము ధర్శునుందురుం ధర యోగులు, నాధులు నాధవైవుల పతాకచ్భాయను వ్‌క మగుదురే... 4002202409

కొందజు నాధులు కవిలుని, దత్తా కేయుని మహామౌర్హ దర్శకులుగ అంగీకరించి, పూజింతురు.

నాధసంపిదాయము సవాజవై పవులందును సానూన్యము, వ్‌ బెంగాలులో బాలులు, (నెజ్జివాపు,

ఉల

నాథసం[పదాయము పా్రొధాన్యవివతను శైవము, నాధుల విశ్వాసము శై వను తోపాటు తలంతిమును సంవదించును. నాథుల విభూతి, ర్ముదాకు, దండ, శాపాయాంబరథధారణాదికము వై వపద్ధతికి ప్రబలనిదర్శనము,

నాథులు-సజీవ మైన దిన్యనహాయమునకు సంజీతమగుటవలన,

నాథసం (ప దొాయము 157 మనువ్వుల జంతువుల వ్యాధులను పోనొటు ననెషధుల ఘనెవధముల జంగమ ఓటికలగటవల నీ ఊవర వేత)ములను పల జం వలన కుకవ్చలను నిరాశరించుటవలన సాంఘికావభూనములను స్‌రూగ్తి లించుటవలన - పళ్లిటూరిప్రజలతో మిక్కిలి పలుకుబడి కలవారు, వారి మూఢమైన, గాఢమైన పలుకుంబడి వెన్నెలపదాలమిోద, జూవిళీ పాటలమిద ఆధారపడినది కాదు, నాధులు వాస్తవికవాదులు* లౌకికమైన ప్రజాసమస్యలను వారు సత్వర మే, స్వకుబుంబసభ్యుని వలె పరిష్క_ారింతురు అనేకకుటుంబముల పరమరహస్యమ.లను కాపాడు వారి శక్తి అప్రధృవ్యము- వారికి భయపడుదుర్హు. | పియపడుదురు కూడ నాదులు ఈశ్వర్మ వేరిత మైన బలమును ఉపఫపయోగింతురు,.......

సనాతనహిందువులు తము సమూహమునందు, తమ సమాజము నందు - నాధులను ..... తగుమా[ఠమైన గౌరవముతోనై నను పరిగ ణింపరు.... . .-..నాథుతలు దహనసంస్కారవిధులందు అవలంబించు వినూతనపద్ధతులు వారిని సనాతనవుతసనూజమునకు దూరము చేసినవి. మోాందవజీననధారకు అనుగుణనముగ వారు మృతుని "పెదవులకు నిప్పు ముట్టించినను; నిజముగ వారు మృతుని యోగి భంగిమలో, ఒడిలో చేతులు నుడిచి కూర్చుండంబెట్టి ఖననము -చేయుదురు....... ....అలలేకాదు. విగహారాధనమును అంగీశరింపరు. అ మాటకు నచ్చిన ధర్మమును కాదని దైవమును కూడ అంగీకరింపరు ఉంట ంంలంంం వీని తోపాటు కులవివత లేకుండ వితంతువులను 'యోగినులుగ అంగీకరించుట మొదలైనవి బ్రాహ్ముణహిందువుల ఆగ్రహమనునకు గుజి చేసినవి,.......00042..04

నాథులకు మహాపర్వదినము శివరాతి న.

158 వేమన పశ్చిమభారత జేశమునందు వై స్తన సహవాసము (పాచ్యభారతే -చేఛశమునందు, నేపాలులోను జాద్ధసాంగత్యెము; అక్కడక్కడ ఇస్లాం వుతస్పర్శలు బహుళ వ్యాప్త మైన నాధసం[పదాయమ ను జటిల స్వరూపము చేసేను యీ త్రొస్థలపట్టికలనుబట్టి పరికించిన, శాక్ష్య విషయములును సంకీర్థ మయినట్లు స్పష్టమగును నాధసం[పదాయము ఎన్నడును తీవిముగ అస్తి కమత సంబంధము శాదు. ఛభిమపినూత్మక మైన పరమ్మబహ్మామును నిరంజనము, శూన్యము? అనాది అదినాధుడు మొదలైన విశేషణములతో వేర్కొ-ందురు. నాథసంప్రోదాయయమను లోని సృష్టికథకు, బుగ్వేదమ.లోని సృష్టికథతోను, మనుసంహితలో ని ముదటిసంక్తులతొ ను గణనీయమైన సంబంధము కలదు 22-22 ౭-1 నాథవా జయము సమగ్రినుగనే శలదు, అ వా బయనుం గుజీంచి మహానా వలల వ్యాసంగము కలదు లఅంలేశాదుు ఆ వాజ్మయగ )ంధమ. ల వలన నాథగురువుల ఇారిత్రికత సుస్థావిత మయినది ఆ [గంధములను పరిశీలించినవో, వజ్రుయానముం తాంత్రిక మహాయానము సమర్పించిన రహస్యవిజ్ఞానమ-ను జీవి తానంతరిజీవాతె శ స్థితిపరిజ్ఞునమును నాథసంపిదాయను స్వీశరించినదనిన సంచేవాము కలుగదు. నాథుల యోగవిధులు పతలబలి, బెదరాయణుడు, మహా యానము, దత్తాల్రేయావధూత, అఘోరతంతుము పుతిపాదించిన ఇూగవిధుల సమాహారము. శూన్యవాదము, ఛూన్యసాధనముఅ తోవాటు వారయోగము, కాయసాధనము సాధ్యగ్గంధములందు కలదు ” శశిభూషణ్‌ చాన్‌గుప్తాగారి అభిప్రాయమిది” : “అధిక ప్రాముఖ్యము కల నాథసంప్రుదాయముః బాద్ధసహ జీయ మూర్షము నమ శాలికములని అసిపించునుగాని, నాథసంపిదాయము

నాదసం౦ం [1పదాయము 159 మిక్కి-లి పూర్వశాలికము కావచ్చును. అది శేనలము శై వయోగ ప్రస్థానము. బహుశః భారతావనిలోని బవుపా)-చీనమైన పిద్ధసం్యప చడాయమునుండి అభివృద్ధి చెందినది అగును ఈ ప్రస్థానము (పాథమికముగ పరమపత్యము గుణించి రెండువిషయమ లమిద ఆధార వడినది అవి. 1. మరణము, నాశనము ద్వారా లయసూత్రమునక పా్రాతినిధ్యము వహించు సూర్యుడు, (గాలాగ్న్రి ౨ స్థితిసూత్రమునకు (ఆపరిణామమునకు) ప్రొతినిధ్యము వహించు చంద్రుడు నాథసిద్ధుల పరమో ్టైశము ఇాశ్యతత్యపంపాదనము ద్వారా పరిపూర్ణ మైన, దివ్వ మైన శరీరమునందు అదై వ్రలీఫ్థితిని అందుకొనిట. మహేశ్వరుని సీ అయిన ఇాశ్య్వతతాడై సలేస్టితి యోగము. లేక సూర్యచంద్రుల సంయూగము ద్యారా మాత్రమే సాధ్యము శాశ్వత మైన, షివ్యమైన శరీరమును సంపాదించుటకు సూర్య చం దసిద్ధాంతెము గతార్థమైన హర యోగసంబంధిసమూలోచనలలో నాధ రంప్రడదాయము, భారతీయ భావవమైన _ రసాయన(ప్రస్థానమునకు _ సజాతీయముగ _ కన్పట్టును. రసాయన్మపన్థానములోని వైద్య, రసాయనశాస్హ్రుములు 'యోగషాస్త్రు ముగ రూపాంతరము ఇెందుటయే శాథసిద్ధులతోడి భేదము. నాధసిద్ధుల (పథధానసాధనము కాయసాధనమని స్యుపసిద్ధము. శాయ సాధనమునందు-శకీరము ముందు సూత్మశరీరముగను, త ర్వాత కడకు నిత్నెస్థితికల ఇాశ్వ్యతదివ్యశరీరిముగను రూపాంజరము. చెందుట ఇమిడి యున్నది, ఈ యోగుల [పకారము సోమము లేక అమృతమునకు నిధాన్త మైన చంద్రుడు, సప్మ్యసదళపద్శ మైన సహ్మసారమునకు చేరువను కింద కలడు. చందునిలోని అమృతము రూపమున స్థూలశరీరముయొక్క- సారము వడపోయంబడినది. ఈ అమృతమే శరీరమునకు ఫునవ్యౌపనము కలిగించి శాశ్వతము చేయును. సాధారణముగ అమృతము; వైనున్న

160 వేమన చందునినుండి (కిందికి (పసంంచి నాడీవలయములోని సూర్యుని

(ాలాగ్ని వలన ఫఘనీభవపించును. సూర్యునివలని ఈ అమృతఘనీ

భవనమే జీవుల మరణను, నాశనమును, కనుక ఈ అమృతము. లేక మహారసమును సూర్వుునినుండి రథ్నీంచుకొననలయును. చం[దుసినుండ్షి తాలువులోని 'ుంటవజకును ఒ* వంవు తిరిగిన నరెమ: శలదు. దీనిని -జీశభాపా గంథములందు వంకనాళమని వ్యవహరించిరి. అది శెండు వైపుల తలలు కల పొము వళి ఉండును దానికి యోగ కాశ్ర్రుము చందు “శంఖణి అని (పపిద్ధవ్యవహారము కలదు ఈ నాళము నోరు (రంధము) ద్యారా చందునినుండి అమృతము. కందికి (సవించున్ను అబే (నోరు లేక రంధము) నవ ద్వ్యారములకం' పృథగ్ఫ్భూతే మైన దళశమచాంరము- అది నదా మూసియుంచుకొననలయును.. లేదా భదముళ సంరశ్నీంచుకొననలయుకు.. లేనిచో మానవుని భవ్యసంపద్క సూర్యునిచే తీజా కాలనుచే లేదా శాలునిచే అపసహరింపంబడును. సూక్యునినుండి సోమము లేక అమృతమును రత్నీంచుకొనుట ఎట్లు 1 ఇందుకు వివిధములై న యోగపద్ధతులను హర యోగశా(స్ర్రములు, తంత గంథములు [పతిపాదించినవి. అందు ముఖ్యమైనది _ నాలుకను వెనుకకు (తిప్పి శాలువునంపలి గుంటలో నికి దశమ ద్యారమును సమిోావీంచునట్లు పోనిచ్చి. (భూమధ్యమున దృష్టిని నిలువుట ఇట్లు -వినుకకు | తిప్పిన నాలుక దశమడ్యారమును మూసీవేయును. ఈవిధముగ సంరవ్షీంచిన అమృతమును యోగి పానము శీయును. కొన్ని (గంధము లందు చందునినుండి అమృతమును పానము సేయు పద్ధతి అట్టడుగు నాడీవలయనునందు నిద్రాణ మైయున్న కులకుండలిఏీశ కిని జాగ్భతిము చేయు విధానముతో కూడియున్నది. కుండలినీశక్తి మేలుకొనుట్క సహసారమునజకు సాగుట- అమృతము బొట్లు బొట్టుగ. [క్రిందికి జాూబజుటకు కీలకప్యాత వహించును

నాథస౦[పదాయము 161 అతయకనూార్‌ 'బెనర్టీగారు అందిచ్చిన ఒకి సమాచారమింది! £ €£ మ క్స్యే్య్యదనాధుడు పంస్కళ్భతమునందు మ ల్స్యేం్యద

సంహీత, కౌలజ్ఞాననిర్ణయము, కులానందతంత)ము, క్షూన కారిక, అకుల

ఏరతం్యత్రము మొదలైన సిద్ధాంత గ్రంథములను రచించినబ్లు 'చెప్పంబడు చున్నది. నగోరతనాథుడు సంస్కృృతమునందు నోరతసంహిత, గోరతకతకము, సిద్ధసిద్ధాంతపద్ధతి, యోగసిద్ధాంతపద్ధతి, వివేక మా ూూండము, 'యోగమార్తాండము, యోాగచింతామణి, జ్జునా మృతము, అమనస్క ము, అత్మబోధము, గోరతుసహ(పనామావళి, యోగబీజము, అమరాఘప్రబోధవు, నగోరతవిష్టిక, నోరయగీత మొదలై న సిస్థాంత్యగంథములను రచించినట్లు విశ్య్వసింపంబడుచున్నది, నాదబిందూపనిషత్తు, _ఛ్యానబిందూపనివశ్తు, _ "లేజోబిందూపనిషత్రు, యోగచూడామణ్యుపనిషత్రు, యోగళిఖోపనివత్తు యోగతత్తోోప నివత్తు, యోగకుండల్యుపనిషత్తు, మండలాహ్మణోపనిమత్రు, ఇాండిల్యోపనివత్తు, జా బాలోపనిమత్తు మొదలై న అర్వాచీనములై న ఉపనివశ్తు లందు- మ త్స్యేర్యదనాధుడు, నోరతునాధుడు మజి కొందజు సిద్ధ్దయోగులు బోధించిన యోగభావనలకు, యోగపద్ధతులక్షు వినరణ ములు కలవు. గోరటోపనివత్తు అని కూడ ఒక ఉపనిషత్తు కలదు. నాధసూ[తము, చివగీత్య అవఘాతగీత, శివసంహిత, సూతసంహిత, దత్తా తేయసంహిత, శాబరతంతము, ేరండసంహిత, హారయోగ

(పదీవీక మొదలైన సిద్ధాంత్యగంథములును నాథసం పదాయమునకు

సంబంధించినవియే ఇన్ని (గ్రంథములలోను కళ సిద్ధసిద్ధాంతపద్ధ$ ౫ అన్నుగంథమునకు

ఒక (పత్యేక స్థానము కలదు, ఈ సంస్కృత గంథమునందు సిద్ధ యోగి సర్మిపడాయమునకు సంబంధించిన ఆలోచనావిధానముః

162 వేమన ఆధిభొతి కాభిపాయనులు, 'ఊచూగులు జీవితశాలము మూగ భ్యాసము ద్వారా గచేపించు పరమాదర్శము సంగహముగ స్మశమముగ కలవు ఈ (గంథము సిద్ధ తేక నాధ సర్యపదాయమున* సంబంధించిన అనేక గ్రంథ ములలో ఉట్టంకింపంబడినది. అంతేశాదు. సిద్ధ ల్‌ నాథ మతమును, తత్త, చ్రమును ఇంతకంకు స్పష్టము చేయు. ఇంకొక గంథము ఇంతవరకు లభింపలేదు.. ఇది నోరతునాధకృతమని కలదు కాని ఆధునికపరిశోధకులకు కర్త ల్వేనిమయమున సంజేపహాము కలదు.. . .... ౮ సిద్ధ సిస్థాంతసర్యగహము ౫ అను శావ్యము, ళ్‌ సిద్ధసిద్ధాంత పద్ధతి 99 అను సిద్ధాంత(గ్రంథమునకో సంగహమైన పద్యరూపమే

“సిద్ధ సిద్ధాంత పద్ధతి” అను [గంథమునందు అనేశవిషయములు ఆకు ఉపచేశములుగ చర్చింపంబడినవం

మొదటి ఉపేశము వీండోత్పత్సి. (వ్యకి. పరమైన; జగత్పర "మైన శరీరము యొక్క- అవతరణము) ఇందు శేవలసత్యముయొక్క_ స్వభావము వివరింపంబజీనది- ఒక పరమసత్యముయొక్క-ఒ నిత్యచై తన్య శీబిమునుండి వీ విధముగ, నయ్యేకమదళశలలో వై విధ్యమయ మైన జగత్సరూపము భిన్న భిన్న భౌతి శాంగములతో సరణమించినదియు (తదర్శింపంబడివది. పరమాత్మ తన సర్యోత్కల్భష్ట మైన స్వభావమున శాలమునకు, స్థలమునకు; సాచితులకు, శాశ్వతమైన భేదళాహి త్యమునకు, పరిణామ రాహిత్యమునకు అతీతుడై నప్పటికిని అద్వితీయమైన శ్రిచేత వ్‌ విధముగ శాలమునందు అసంఖ్యాక మైన స్వరూపములు కల వ్యష్టి వీండములలో : వైవిధ్యమయ మైన సమస్టిపిండముగను ((బ్రహాాండిము గను), అన్నిటీయందుశు అంతర్గతమైన అత్మగను (ప్రత్యవమగునో పితిపాదింపంబడినడి. ఇది సిద్ధయోగి సం[పదాయమునకు సంబంధించిన ప్రథవింక మైన ఆధిఖొతిక భ"వవలలో ఒళటి.

నాధస6[ప్రదాయము 165

రెండవ ఉపచేశము పిండవిచారము. (శరీరనిరా 'శ్రగొముగుతించి ఆలోచన ) ఇందు శరీరము లోపలి నిర్మాణము గుటించి ఈ కూటము నకు గల అలోచనలు చ్మకము, ఆభారము, లత్యుము మొదలై నవి వివరింపంబడినవి త్‌ "వదిచకములు, పడాటు ఆధారములు, మూడు లత్ష్మ్యములు, అయిదు ఆకాశములు అనెజీ శరీంములోపల గల స్ట్రలమొలు, వానివాని అవలంబనముల థ్యానము చేయు పద్ధతులు విశదీకరింపంబకినవి అట్లి ధ్యానములకు స్వీయ శమశిక్షణ, నునస్సును ఉన్న తోన్నతమబోతలములకు ఉన్నయనము చేయుట, ఆధ్యాత్మిశా భ్యుదయము నందుట, కాయసిస్ధి పొందుట అను వాసి దృష్ట్యా ఆచరణపా్రొముఖ్యము కలదు చశాదుల పరిజ్ఞానమునకు. ఆ యా ఛ్యానానలంబనస్థలములు ఆధారముగ, గురువు చెప్పిన (వకారము జూ తు చ తప్పకుండ - ధ్యానము చేయుటకు గోరమనాథుడు ప్ర) ల్యేకమైన విలువను ఒసగను,

మూడవ టెవ బేశము పిండసంవిత్తి. (శరీరములోనికి నిజమైన అంతర్జ్భృష్టి). ఇందు వ్యష్టిశరీరమునకు, సనుష్టిశరీరముసకు = వీండాండ మునక్కు బ్ర)హ్మిండమునకు జూ సూత్మజగత్తునకు, స్ట్థూలదగత్తునకు- గల అభేదము స్ప్టీకరింపంబడినది. విశాలమైన విశ్వముసందు. వేడి కలవో, అదియెల్లు వ్య కిశరీరమునందు కలదని సవివరిముగ నిరూపింపం బడ్షివదిం ఆధ్యంతములు కల నశ్వరమైన శరీరమునకూ, ఆద్యంతములు "లేని విశ్వమునకు గల అభేవమును గుర్తించుట ఈసంప) దాయములోని అధ్యాత్మికజిజ్ఞాసువులకు ఒక అద్వితీయమైన దివ్యాదర్శము. యోగి జీవాత్మపరనూతగ్తల అభేదమును మాత్రమేగాక, వ్యక్తి శరీరజగచ్చరీర ముల అభేదమును కూడ గుర్తింపవలయును. యోగి విశ్వముతో కీ భవించుటవలన సంపూర్మమైన స్వేచ్చను, విశ్వమునందు పరమానంద మును పొందును.

164 వేమన

నాల్లవ ఉప'ేశము వీండధార* (శరీరమును ధరించునది, భరించు నది.) ఇందు సర్వశరీరమ లు కడకు ఒకశకి "లేక పరమమైన ఆభధ్యాతి క శకి వలన ధరింపంబడి. భరింపంబడి, కలిసియుంచంబడువని వ్య క్షీకరింపం బడినది. శివుని కంశు అనన్యమైన; అభిన్నమైన శక్ష్యియొక్క- ముఖ్య స్వ్యభావమునందు ఉన్నవాడు అద్వయపరమాలే 5 సర్వశరీరములు ఒక స్యయంభ్యవైన దివ్యశే కి -పరమాధ్యాత్మికళే కా యొక్క స్వయం వ్య క్త స్వరూపములు అజేశక్రివలన ధరింపంబడును, భరింపంబడును. అజేశక్సి ఆంలస్థ మై ఉండును, అంతట నిండియుండును. పరస్పర సంబంధములకు, పరిణామములకు సారథ్యము వహించును. శక్రియొక్క- అసి త్వము కంశు భిన్నముగ ఫరీరముల అస్పి త్వము లేదు. ఈ శక్తి మటల శివుని కంచు అనన్యము, అత్మ కంకి అభిన్నము, ఆత (్‌ జ్ఞాతము, అతానందభూతమునై న అద్వయాత్మ, శివని వలననే, శివధ్యానస్వభావము వలననే, తనలోనే ఉన్నదని భానించునప్పుడు నివ్చడు అనంబడును. శివుడు చుజుకుగా జగచ్చరీరముగ రూపాంతరము చెందుచున్నట్లు భావించునఫుడు, కాలమునందు స్థలమునందు అసంఖ్యా కములైన ఆద్యంతములు కల శరీరములకు సృష్టిస్థితిలయ కారక డని, బహురూపముల్హ బహువిధవాల అభివ్యక్పు డగునని భావించునపుడు వ క్రై అగును. సిద్ధయోగి సమాధిఫ్థితికి చేరునవుడు, అతనికి శివశక్తుల భీదము అేదు అంతేకాదు. యోగి శివశక్తుల సంపూర్ష్మమైన సం 'యోగముయొక్క- బ్ర)ిహా్తనందమును అనుభవించునుం

అయిదవ ఉపజేశము సమరసకరణను. ఇందు వ్యక్తి శరీర జగచ్చరీరముల, శరీరథక్పుల్క, శక్షిపరమాత్ముల సమరసకరణము "లేక పర మైక్యమనెడి పరమాదర్శము, తదవగాహనపద్ధతి ప్రతిపాదింపం బడినవి, సమరసకోరణాదర్శము సరిగా అవగాహనమైనచో. ఆత్మకు,

నాఠస౦ [1సదాయము 165 పదార్థమునకు గల భేదము నశించును. అద్యంతములు కలచానికి, ఆద్వ్యంతనులు లేనిదానికి గల అంఛరము అంతరించును. జీవునికి శివునికి గల భేదము వైదొలగును. అంతేకాదు తనకు పిపంచమునకు గల "భేదము గతించును. అప్పుడు యోగి, ప్రపంచమును తనలోను, తన్ను పుపంచమునందలి సర్వములోను శాంచును, శివుని తనలోను, అందతీలోను అరయును. తాను స ర్వ స్స్తహం చమును శివునిలో వకమై ఉండుటను చూచును. యూగి అనుభూతిలో ఆతని స్వశరీరము సర్వప్రపంచము అధ్యాత్థికమగును. యోగి జ్ఞానప్ర కాన మునకు - పరమాత ' నీవే బహునామముల, బహురూపముల ఉండును శివుడు వినా వదియు సిజముగా ఉండదు.

ఆరవ ఉపబేశము అవధూత యోగి శీలప్రవర్ప నములు, అయిదవ ఉప "బేశమునందు ఉద్ధాటించిన సమరసకరణమును సమగ)ముగా అవగతము చేసికొన్నిటునంటి, అహంభావమునకు, అజ్ఞానమునకు, జఇాస్యమునకు, సంకుచితదృకృథమునకు, సమ స్పవాంఛలకు, రాగ జ్యేవములక్షు, భయ భద)తలక్షు, సుఖదుఃఖములకు, భేదములకు, బహుత్వములకు బహుదూర మై, సంపూర్ణ మైన స్వాతంత్యిమును సంపాదించి నటువంటి, యోగి. అవధూతయోగి. అంతేకాదు. సమాధిస్థితిలో పర శుసత్యముయొక్క_ ప్రఖ్యమోనుభూతిని పడసిననాడు మాత్రమే గాక, ఆ దివ్యానుభూతి యొక్క- ేజస్సును- ఛై తన్యమునకు సంబం ధించిన జ్ఞాన, మానస, పాణదశలకు తేంగల సమర్థడును, సాధారణ జీఏతము సహితము దిన్యలేదస్సు చేత ప్రి కాళించునాడును అయిన యోగి మాత్రమే ఆవధూతయోగి. వివిధములైన పరిస్థితులలో, వివిధ ప్రవత్తులు కల ప్రిజలతో వర్పడు భౌతికవ్యవహారముల మధ్య కూడ అవధూత యోగి ధ్యానసనూధి ఆవిచ్చిన్నముగ, నిరాఘాటముగ

166 వేమన సాగిపోవును. అటువరిటి అవధూతయాగియే. అన్వర్భముగ నాధుడు అనంబడును. అతడు తనకు పరిపూర్ణ గురువు భొతికజీవితమును గడుపు పరిస్టీతులకును పరిపూర్మ గురువు అటువంటి నాథుజే అర్థవంత చుగ సద్గురువు శోరణము, సాౌధారణనూొనవుల నూనసపీథులలో ఆవరించీన అశ్ఞానాంధ కారమును తొలగించి మానవ పృాదయములో నిదాణమైయున్న అధ్యాతి (కవి వేక మును, ఆధ్యాత్మికశ ' కిని. జాగ్భుతము జ్రేయును.

పరిపూర్ణుడై న నాధ యోగి లేక ఆవధూతయా'గి అనుఖాతియే, నాధసంపదాయము తత్త ననఖ౧లేచూనకు (పాతిపదిక ,

శరస శ శ04 షస గం

నాథసంపదాయమునందు పర్మబవా ్వోరూషమును సత్తు లం ఇత్యాదిగ ధీకౌళలముతో ఆవగావాన చేసకొనవలయు ననెడి మొండి పట్టుదల కనిపించదు, అది శీవలసమాధిస్థితిలో (పత్యషముగ అనుభవ నోచరమగు నను వారిదృష్టికిః అటువంటి వర్జీకరణములకు (బ్రహ్మా పదార్థము అవీతము. అందువలననే పర్మబహ్మూనుం కొన్నీ సందర్భము లందు సత్తులని, మజికొన్ని సందర్భములందు అసర్తు అని, కొన్ని సందర్భములందు ద్వైతము అని, మటికొన్ని సందర్భములందు అద్వైతము. కోని వ్యవహరింతురు. అంలేశాదు. సదసత్తుల కర్వా భూన్యాళూన్యముల గంె, క్వైశాచ్వైలేముల కంకు విలతణమని ఘూడ 'వివరింతురు.. ఈ సర్మ్యపదాయమునకు (పామోణిక్యగ6థమైన హర యోగ్య పదీపికయందు జోంభవీము_ దాభ్యాసము ద్వారా మనో సమాధియందు అనుభవగోచరమగు పర(బహ్మును, ళూన్యాళూన్య

నాధసం[ప్రదాయము 167 విలతమణము (చూన్యాళూన్యవిలమణం స్ఫూర్తి తత్తత్య్యం పరం సంభవమ్‌ అని కలదు ఆ నెంటనే, ఛరువాతి వాళ్యమ-నం బే చిత్చుఖ రూపమైన ళూన్యమునందు చిత్తలయానందను కలుగును భవేణ్‌ చితృలయానందః శఈూశన్యే చిత్సుఖరూలిణీ ) అని కూడ కలదు. శూన్యమ్ము (టఎహ శ్రము తణచుగ సమౌానార్థములుగ (ఫ్రయుక్తృములు, శద స చట సశ సమగ న

యోగిగురువు పర్యబహ్మమును పరమరమణీయముగ “సచ్చిదా నందనరార్నీ 19 అని సంబోభంచెను. అనగా సత్తు చిత్తు, అనందము వ్య క్రీకరించు ఒకడు ౫

అతయకుమార్‌_ బేనన్టీగారు అందిచ్చిన మఠొక సమాచార మిది వి

“ నాథరొూగుల. (పల్యేశచిహ్నములలో ఛిన్నములై న కర్తము అందు దర్శనకుండలములు ధరించుట ఒకటి. కనుకనే వారికి కన్‌ఫట 'యోగులను వ్యవహారము! కలిగినది వారు ధరించు కుండలమునకు ముద) దర్శనము. కుండలము, పవిత్రి అను వేరులు కలవు. ఇది అవధూతగురువునకు శిష్యుడు "పూర్తిగా అంకితమునుటకు పితీక్క తర06 ఎతలం కలం మానవహృదయ మునందు, విశ్వహృ్ళదయ మునందు పగ బ్రివ్నా 'శ్రమునకు పా్రతినిధ్యము “వహించు అనాహతభ్వని 'లేళ్ష ప్రణవము. (టంశారము) నకు నాదము పితీక, ర చాతు జ్ఞైనదృష్టికి బ్రేక్‌ పర్మబహ్మఫత్యతానుభ వము వలని మానవ చైతన్యపు కాశమునకు ప్రతీక, జ్ఞాన్నవెరాగ్యసమాధ్ధులక్షు ష్రతీక తిళూలనము,

168 వేమన

[తిళూలము అనాదిగ వివువి ఆయుధముగ_ పరిగణింపండినది. అందువలన శివాదర్శమునకు ప్రతీకగ పరిగహింపంబడినది. (తిళూలము యుక్క_. నూడు ళూలముల చేత మహా యోగీశ్వరుడై న శివుడు మృత్యువు "లేకుండ తివురములందు రహస్యముగ వసించు. త్రివురా సురులను సంవహారించినట్లు ప్రసిద్ధము. అసురుడు వ్యక్తిగతమైన అవాంశారమునకు వ్య క్రికల్పనము. స్థూలశేరీరము, సూత్మశరీరము, ఆహంశారము ఆధివసించు శారణశరీరము తిప్రరములు. స్థూలభౌతిక ఛరీరమరణము అహంకశారనాశనము కాదు అది సూతే స్రోరీరమునందు

చాగ్‌ ముజొక భాతిశశరీరమును ధరించి, శర్శుఫలమ ను అనుభనించుచు

మజల కర్మా చరణము శావించును. ధర్హుశెర్యము "ేవియు అహం శారమును చంపలేవు, కర్ణుబంధమనునుండి భోగలంపటమునుండి తప్పింపలేవు.. శివుని తించూలముయొక్క. మూడుళూలములు జ్ఞాన వై రాగ్యసమాధులు. ఈ తిళూలాయుధము యోగమునకు. పితీక్రం యోగమే వ్యక్షిచై తన్యమును సంపూర్మముగ ఫ్ర కాశింపం జేయును స్తూల సూతయ్మశరీరముతోడి అత్మయొక్క- ప్రత్యభిజ్ఞానమును నాశనము చేయును. ఆతను సర్వచాస్యములనుండి, పరిమితులనుండి, దుఃఖముల నుండి విముక్తము చేసి బంవహ్గుమునందు వశ్యము వేయిను. త్రిళూల పూజ జ్ఞానవై రాగ్యసమాధుల త్మ వాభ్యాసమునకు చిహ్నపతాక.

యోగులు ధరించు విభూతిభస్క స్రము- వై రాగ్యాగ్నీయందు సమస్తభవజంధములు, సకలభాతికవాంఛలు, సర్వకల్న శ్రపములు, చిత్త చాంచల్యమాూలు, వై రుద్ధ్యములు భేదనులు దగ్ధమై మిగులు వకత్వ రూ పభస్థమునకు ప్రతీక $9

ఇక శివయోగసాననులోని ఇతోధికవి శేపము-

నాథసం 1గసదాయము 169 “ఆకివర్దాశ9ిమియగు వి శుంతిచరితుండు గురువులకు గురుండు లోకమునం దతనికి సము;డధికండు నగు నత6డును లేడెందు సంళయము లేదు హరీ, గ్‌్కీం దేహేందొయాదుల కూహింప భిన్నమై పర మార్ధవిజ్ఞానభావమై య నంతసుభాశ్పదమై తనంతన పిభు వై సర్వసాక్షియై యాద్యమగుచు నెరి నవస్థాత్రయనిర్ముక మై సహ జావస్థ( దానయై యచ్యుతంబు న్నైయున్న పరతత్త్వమగు మహాదేవుని నెవ్వః డెల్లపుడును నెజబు(గుచుండు సంతసం బొదవంగ వేదాంతశాస్త్ర గతి మహావాక్యముల విన్కి. కలిమి+జేసి యెవ్వ+డాత్మ సశ $రునిగా నెలు"గుందగ్ను మహి నతం డతివర్దాశంముంబు వాఃడు. రక్‌. అతివర్జంబులు నాశ9మాదులు శరీరంబందు మాయాపిక ల్సితముల్‌ కేవలటోధరూపినగుటన్‌ లేవెవ్వియున్నాకు న న్మతి నిక్కూంబుగ€ బుట్టునెవ్వనికి నామా, షఇయాంతపార ంబుచే నతివర్ణాశమియా నతండిటులు మాయాధ్వాంతముంవాయుచున్‌. 56. శతపతాప్తుని సన్నిధానమున నశా్శంతంబు చక్షుల్‌ ప్రిచే ప్టైతమైనట్టు నుదీయసన్నిధిన లా జేష్టింయచుండున్‌ జగ

10 చేమన ద్వితతుల్‌ సర్వమునంచు నెవ్వంచెలు(గున్‌ వేదాంతశాత్ర్రంబునం దతివర్హాకిమియా నతండిటులు మాయాధ్యాంతముంబాయుచున్‌ _ 5. అడిమాయాస్థితి కే క్తి యందు రజతం బావొపితందైన య ట్ట తలంపన్‌ మహదాదియైన జగమెల్టన్‌ మూయ నాయందు క ల్పితమైయున్నది యందు నెవ్వండెలుగున్‌ ,వేవాంతళాస్త్రంబునం డతివర్దాశ్రమియా నతండిటులు మాయాధ్యాంతముం వాయుమన్‌ కరి, చండాలతనువ్సన నొండె తిర్యగ్గంచు

తనువులందును బిహ్మతనువులందు మజియును దారతమ్మమున నన్య్మములందు? బురుషోత్తమ ! నభంబు!టోలే సర్‌ ధావ్యాప్తులడై విపద్ధస్యరూపుండ్తు సర్వ ఐబంధవర్డితుండున్తై పరమపరుడు నేకమూర్తి యును మహేశ్వరు(డును శ్రేమ వోదేవుడును బరమామృతంబు నైన యా పరశివుండ నేననుచు నెం డాత్మ నెబుంగంగ నేర్చు చేదాంఠకాస్త్ర సరణి నచలితభేదవిజ్ఞాని యగుచు మహి నతం డతి వర్షాశంిమంబు వాడు, 59. నష్టదిగ్గంము.డై న నరునకు! జ్తూడంగ6 చొంటియట్టను దిక్కుదో*+చునట్టు సకలజగంబు విజ్ఞానవిధ్యంసమై మది నాకుఃదో/చు దన్మయమయనగుచు

వాథస౦ం[ప్రదాయము గా] స్వప్నప్రపంచంబు చర్చింహగా మాయ = చే నతిజ్బంభితమైనయట్లు బహువిధజాగంత్ప్రపంచమింతయున్ను మా యావిజ్బంభితము నాయందు నెపుడు ననుచు వేదాంతములనెవ్వ' డాత్మనెలుంగు బింహ్మవిద్వాసుఖస్వానుభవమువలన నధికసంతుష్టహృదయ.6డై యలరుచుంకు మహి నతం డతీవర్దాశుమంబు వాడు 60. : ఆత్మావలోకనంబు వలన నెవ-రికి వర్ణాశిమాచారభేదంబులు గళితంబులగ్గు నతండు _ సర్వవర్దాశంమంబులు.. నతిక౦మించే యాత్మయంధ్రు సుస్థితులడ్లై యతివర్జాశ్శిమి యని వేదాంతార్థ వేదుల వేష, జెప్పంబడు. వె౭డియు దే హేర్ణద్రయపా 9జమనోటుద్ధి చితాహంకారమాయలను వ్యోమాదిజగజ్జాలంబును గర్వయు,భోక్తయు, భొజియు నింతయు గాననుచు యథార్థంబున గేవలంబైన చీత్సదానంద ఖిహ్మంబేన్తాదునని యెజుంగు. నెవ్వం డతం డతివర్దాశంమి యనందగ్ను 61 వచం

• కావున నతివర్దాకిమి యై వెలయ మహానుభావ్వలగు సద్గురువున్‌ భూవలయంబునణగను+గ్‌ ని సేవింహాగలయు మొదల( జిరతరభ క్రి న్స్‌. 7వ, తత్పంసాదాతిశయమున ధన్యుండగుచు+ బరమసుక్ఞానవై రాగ్యభ క్తి భావ మొన జగత్త9యంబును దృణంబుగ6 దలంచి _ యళులబుద్ధి తత్త్వజ్ఞాని యగుట లెస్స ” "ప, ఆ,

ర! చేమన

ఇది విశ్యగురుకై న శివుడు కిన్దువును తత్త్వజ్ఞనిని చేయదలచి చెప్పిన విషయము. ఇందు సద్దురువు ఆతివర్ణాశపి అని కలదు, అంతేకాదు. వేదాంత శా(స్ర్రుమార్లమున పరతత్వె వ్రనుయిన పరమశివుని నిరంతరమును ఎజిగియుండుట, తన్ను ఈశ్వరువిగా అత్యులో ఎంకిగి యుండుట, సమ స్తజగత్తును తనయందు కల్పితమైయున్నట్లు ఎటిగి యుండుట; పరమశివుడు తానే అని నిశ్చలభేదవిజ్ఞాని ఆగుచు ఆత్మలో ఎఆిగియు౦ండుట, దృశ్వమానజగత్తు స్వప్న జగత్తు వలె తనయందు మాయాశల్పితమని ఎజిగియాండుట, జగజ్ఞాలము కర్త భోక్క భోజి తాను కానని. సచ్చిదానంద బహ్ముమే తానని ఎజ్‌గియులడుట); (బవహ్రువిద్యాసుఖస్వాను భవము వలన అఆధికసంతుష్టహృదయడై అలరి యుండుట; వర్షాశుమాచార భేదములు తొలగి, వానిని అతికుమించుట వలన ఆత్మలో సుస్థితుడై యుండుట అతివ ర్లాశ్రమి లక్షణములని కలదుం వవంవిధ మైన వేదాంతశా స్త్రుమార్ష మెల్ల నాథసంపిదాయమునందు కలదు

మొత్తము మాద నాధపంపిదాయమునందు మతమౌథ్య నిరసనము: కులభేదనిరాకరణము విగ్రిహారాధనవిసర్టనమ , తీర్థస్నాన విమర్శనము ఉపవాసవిగర్హణము, జీవహింసాసమ్యార్జనము, సంనార సౌఖ్యఖండనము, సచ్చిడానందజ్యోతిర్శండనము, నాదానుసంధానము మంతఏలయహరరాజ యూగ భేదనాడినాధనము రసవాదసమాదరము, శఈూన్వ్నవాదపురస్కా.రము, శూన్యసాధనోపస్కా-రము, యోగమార్మ శివధ్యానము. శీవశ క్యభేదము, శివజీవాభేదము, శివజీవసమరస॥ రణము, బహిరంతస్సృమదర్శనన్ముు శివరూపజ)హ్మను, శివమార్ణ్ద మోయము* మర్శకవిత్యము మొదలైన విశేషములు కలవు. అవే “విశ్వదాభిరానము వినుర వేమ” అను నుకుటము కల వేమన ఆట వెలదిపద్యములందును

నాథసం (ప దాయము కే78 కలవు, కనుక వేవన కవితను నాధసంపిడాయసరణి శావలయును, వేమన శివయోగి, రాజయోగి, అవధూతయోగి. ఒకంమాటలో

య టకా ఇట్ల అద్‌ వేమన చార్మితికనైపథ్యము కకం. ననన ననన నాథసంపదాయమునకు నాందీసూ[త్ర ధారి మల్స్యేర్యదనాధు ౫. నాంద్యంతిసూ,తధారి నోరత్షవాథుడు. పారివార్య్వ్యకుడు నాగార్జున నాధుడు. నోరతనాథుడు, నాగార్జుశనాధుడు మ ల్స్యేంద్రనాధుని శిష్యులు. వు మువ్వురి కాలములు. కెలిస్సిన్స, నాథసం[పదాయను అవతరణవికాసములు విశదముగును, మళల్స్యేం దనాథుడు, నోరతు నాధుడు చార్షితికవ్యక్తు లనుటకు సంకయము లేదుగాని, నాగార్జున నాధుకు చార్మితికవ్య కి అనుటకు సంథయము కలదు, చర్మితకు అంది సంతివణకు, మ త్స్యేందనాధుని (స్తుతి వాజ్బయమునందు [పథమతః అభినవగుల్హుని తం కాలోకమునందు కలదు “౯ గౌగం 626 5212 ౨11000%అ 05 028009 తంమ272 62062, ఇషం 00020] క015%66 1 లం ముర ౦ లుకు అల్లూ 01 అంటరు లు 266 0061- 52206. 10 గేశ220061 కీల ర2%20 206 రజాం6 [02 5 పీ1ఆకంరక 1 16 0160121666 ౪౦౫ కౌజరలిడ1012, 16 5ంట5 60 1జ6 61అాంర 1 25 2 ౦౪ లాగు] అ128219అ06ే ఆజయేలు. 037082 ఇంళే 5217180 అహం 264 172668 2 8006 మ2జస్వు ్రలలు2ట003 లం సము” అభినవగువ్హుడు, తేనకు "పెక్కు. తరమ్సులక్ర పూర్వము శై పమత గురువు, న్‌.

కే75 వేమన మహాయోగాచార్యుడు ఆయిన మల్స్యేందనాథుని ఆశీస్సులు ళోరి తెంళాలోకమునందు పారి ంచినట్లు కలదు. అభిసవగున్తుని కాలము పదవశతాల్ని .* (9050-1020). కనుక మ క్స్యేం్యదనాధుడు పదవశతాబ్ది ది డె కం పూర్వుదుం శావలయును. ఇక గోరయనాధథుని కాలము - సునేంద)నాథ్‌ చాన్‌ గుప్తా గారి అభిప్రాయమిది: 3 ౯౯ రోం జ66 5660009 10 సే6 ఇ06టా(200 మెం లలుంజ (60 602852 26 [0406 1 6 *ఇం15 05 ళా4లం 0 16 ఆ1౭మ 10 8166000 6ల౧1మ౫165, ఇర 15 0122010035 శేంళఠేం 216 ఈేంంలా190664. 28 127128 1290ల 1206 12 ౧౦0౫- దా 208ఫళ్లై్‌ [00 6ళ్ళజాజట వలు21 204 కెలుక్రై2] 226 0లలూ ౨216 05 10౯6162 206 ౪690600 0612. త్త న స్త్ర 0009000206 6 64266 00 6012132 020006 06 రంకియ. 00%. ంజైైన 1 18 1లంళగ జ 13 తేంంటానాం సే2డే 5026264 ౪ల )6ేల 20 ₹జాసంటక 026 0€ 0412, లఅధ686108ఓ 0౪68 2 1008 వలుండే 22 06 వెటరరే!16 ఊీళైర5క. ఇందు నోరతనాధుని ప్రిసకి ఎనిమిదవశ కాప్టీనుండి పదునై దవ ఫతాబ్దివణికు బహుగ)ంధములందు కలదని. నోరతునాథుని సిద్దాంతము భారత 'జీశములోని బహుపొొంతములందు మధ్యయుగములలో సుదీర్ధ్య శాలము సుప్రసిద్ధ మైనదని కలదు. కనుక నోరతునాథుడు ఎనిమిదవశ తాబ్లి కంకి పూర్వుుడు కావలయును. అశతయకుమూర్‌ బెనర్జీ గారి అభిపాయమిది లం ( 20503501 11865) 12222రేండే జం 0919100

చారితక నైపధ్యము 176

పంళంలాు జట “001 మూరల ర202 26 ర190076166,

016 0050198102 మఖ4 56 26 60121మం2యు. 76 01%

1246ల కుజ 4. 9 1200, 99002019 21 19 అం 1676000

లయ. 296 26 6 02006 0128212211 గాం0 25లల0

పలుక కమం 18 00000136 2 2066 52్రక్ర65101

2 వెశంటేజ2. 510200 20000లా 81626 500128 125 12 [113

పెంం1 “60121ముుజయ 206 ెకం61ల721 111064 సెట్‌15002500

508్రబ్రం3666 0126 60:28 మ0200 0021017 117664 10 (126

9 లుల 26 06100866 €0 కిళన్చుజరి గానం 6౪16606

0౨821066 గండు 6 ౦][0621 206 2612610025 2130602) 01

లు2,. చల 103800 05 16 కంజ01 05 వ21002500

206001 లం సె2రు - 7081 0410 25 ౪611) 25 16 26

0096664 ఇ౭ర11005 0 "౪2210058 120665, 1276 ]6రే

2007 9272005 (5208 25 391722. పలా. వెం వ22017

ఉ11% 2064 000ల౩) 10 (16 0020103100 28 లక

2114901009. [0406ల 00 లం జయ - *081 3606 0658

26 ేళ66 1 భం 9ళలులు లుల 15 ౬06 62112లం

5్‌ంణ6 9[01055 276 [0096 ఆ16అ0ల 1626108 10

కల 00%6103981090 26 ఏ6 అలెంయి8ైం6 0 [08 01 912002

న

ఇందు గోరత్తనాధుని కాలము, పదొకండవశతొబ్లె నుడి తొమ్మిదవళశాన్ది!, తొమ్మిదవశతాబ్దినుండి వడవళతాబ్లికి. ఏడవశ కొస నుండి అయిదవ లేక అఆరవశతాబ్దికి చేరెను... అయిదవ లేక ఆరన శతాబ్టి అనుటకు గల ఆధారము. తెలుపలేదు. అయినను మజొక ఆధారము కలదు. అది తమిళకవి తిరుమూలక్‌ రచించిన “*తిుు మందిరము అను గ్రంధము,

స, వి, నారాయణ అయ్యర్‌ గారు అందిచ్చిన సమాభచారమిది :

చారి తికనై పథ్యము క్షై77

“తిరు మూల రాయనార్‌_ పెరియపురాణము పికారము, శైవ సిద్ధాంతమునకు సంబంధించిన వా9మాబిక గ9ంథములలో ఒకరైన “రిళుమందిరమ్‌ో* ఆకు గ9ంథమునకు కర్తం ౨.

తిరుమూలర్‌ చేసినపని, ఉత్తరదవిణభారతదేశములందు పిఖ్యాతమైన సంస్కృత శ్రైవాగమములను తమిళములోనికి తర్జుమా చేయుట. అర్వాచీనమైన “తై. వసిద్ధాంత” తత్త్వ్వమునకు తిరుమూలర్‌ గ9ింధము మూలాధారము, కాని అప్పర్‌, సంబందర్‌, సుందరర్‌ల కాలములోని ప్రజలు, తిరుమందిరముయొక్క- సమగ౦పరిజ్ఞానము ను కలిగియుండుట మిక్కిలి సంశయగంస్తము.. .......

మూడువేలకు మైగా పద్యములు కల “తిరుమందిరము" నండు తొమ్మిది తంత్రములు కలవు మొదటి తంతి౦)ము నీత్యుపదేశము .. రెండవ తంత్రము. శివకథలు ... మూడవ తంతిము యోగమును గుజించిన సమగిసిద్ధాంతము. ఆది. పతంజలి యోగపద్ధతికి వివరణము కాదు. అత్యంతసమగింిము, ఆత్యంత గహనము. తిరుమూలర్‌ యోగవిద్యయందు. పారంగతుడని పికటించు స్వీయానుభవముల_ కాస్త్రరచనసు. అహ్టేంగయోగము. గుటించి ఆరంభించి, యమనియనూదులను వివరించి, అన్టయోగాభ్యాసముల ఫలితములతో మ.గిందను. యోగసాధకుడు యమము ద్వారా ఉమ అనుగగిహమును పొందును. ఆమరపతిని చేరును. అతనికి నియమము ద్వారా శివపదము స్థిరపడును, ఆసనము ద్వారా ఆతడు నాదమును ఆలకించును. పా9ణాయామము ద్వారా అతడు, దేవతలందయును ప్రళంసించు. స్థితికి చేరును. పిత్యాహారము ద్వారా ఆతడు శివ రూపమును పొందును. అతనికి, శివునికి భేదము తెలియక దెవతలు భ్రమపడుదురు. ధారణ ద్వారా బిహ్మలోకము, విష్ణులోకము

178 వేమన తోపాటు ఎక్కడిక్షైనను పోంగల శ క్తిమంతుడగును, _ నేలమీద నడిచినళ్లే, నిజముగ ఏస్థలమునంద్వైనను నడదును. ధ్యానము ద్వారా బ్పహ్మ, విష్ణ, రుద౦, దేవేంద౦లోకములను చేరును. చివజికి సమాధి ద్వారా సమస్తోపాధుల నుండి విముక్తుడై, “తత్పరము”తో ఏకీభవించును. ఈవిధముగ యోగస్వరూపము, షోడళకళాదళలు, స్వళరీర స్వాధీనవిద్య వివరించి? కేచరి, పర్యంక, చంద్ర అను మూడు మహాయోగములను విశదీకరించును.

వాబ్లవ తంతిము మంతఏకాస్త్రము లేక ఉపాసనామార్షము వివరణము, మహామంతమైన అజపామంత%మును, ఖభైెరవమంతమును తిరువంబలచక౦ము, తి౦పురచకిము, ఏరోళిచక్భిము, భైరవచ్మకము, భువనపతిచకంిము, నవాక్షరచక౦ము, మొదలైన కొన్ని చఠరిములను వివరించును. పూర్ణళక్తి అనునది కూడ విళదీకరించును. ఈ విషయమంతయు, చెప్పిన విధానమునుబట్టి గుప్త విద్యాప్రవోధమని వ్యక్తమగును, ఐదవ తంతిము శ్రైవమతపుఖేదముల వివరణము. .. ఆతవ తంతిము శివగురుదర్శనము.. =... ఏడవ తంత్రము మఅల యోగళాస్త్రము, షట్బకిముల లేక వడాధారముల, వషడరవిందదళముల స్వరూపము, షడధ్వముల స్వభావము, అండలింగ పిండలింగ సదాశివలింగ ఆత్మలింగ జ్ఞానలింగ శివలింగములనెడి వడ్రింగమ.ల ప్రకారము కలదు, తిరుమూలర్‌కు అతని గురువు నంది చెప్పినందున “సంపిదాయము” అని ఒక ప్రకరణము కలదు... .. మనస్సులోని శివుని, గురువుగా భావించిన శివుని మహేశ్వరుని ధ్యానించు విధానము కలదు ... వివిధముద౦ల విషయము కలదు. యోగులు మరణానంతరము చేరు

చార తిక నైపథ్యము 1709 లోకముల గుఠించి, వారి శరీరములను ఖశనము చేయు పద్ధతుల గుజించి కలదు విందుపరిణామముల, వానిని జయించు వై ఖరుల గూఢవివరణము కలదు పంచవిధాదిత్యుల గుటించి కలదు. శరీరము లోని ఇడా, పింగళనాడుల సంయమనము ద్వారకా సత్యాన్వేషణము జేయంగోరు యోగులకు (పయోగాత్మక్యపబోధము కలదు. (పాణము, పురుషుకు, అణువు, జీవుడు, పశువు, వోధ అనెడి ఆరువిధములు కల ఆక్క గుటించి కలదు. పంచేంద్యియనిగంపాము. గుణించి కలదు. నిజమైన గురువును నిరూపిందను. యోగకూర్షమును అనుసరించి జ్ఞానసముపార్ణనము చేయవలయునని బోధించును.

ఎనిమిదవి తంతంము జ్ఞానవిషయము = .- .... తొమ్మిదవ తంత్తిము. గురువు, గురుమరము, పిణనము, సూల సూక్ష్మ అతిసూవ్మ పంచాతరముల వివరణము...... చు తిరుమూలర్‌ సముద్దేశము= సమకాలికులు లేదా పూర్వులు ముకి ని పొందుటకు పితిపాదించిన మహాచూర్గములను కూలంకషముగ వివరించుట తోపాటు సన్మార్గ లేక సిద్ధాంత మార్గముయొక్యంా అధిక్యమును స్టాపించుటగ కన్పట్టును, తృతీయ, తురీయ తంత)ములలోని యోగ, మంతోపాసనా మార్గములు తిరుమూలర్‌ కాలమునందు పిముకిముగ కలవు. యోగ లి మార్గము. చాల పొరిబ్రీనమయినది= అయినను, పతంజలికి డిరు లి మూర్‌కు నడుమ కల సుదీర్ధకాలమునండు ఎన్నో అభివృద్ధులను

180 వేమన తప్పనిసరిగ అది పొంది ఉండవలయును. అది తిరుమూలర్‌ యోగ మార్గములోని వివిధ నూతన విశేషములకు కారణము

తిరుమూలర్‌ “వేదాంతము శుద్ధశైవసిద్ధాంత” మనును =

జ్ఞాత్స, జ్ఞాన, జ్లేయములను తిరుమూలర్‌ వివరించెను జ్ఞేయ

మనగా శివళక్తుల వలన జనించు శివానందము. పరమాత్మ, శివా

నందమును తెలిసికొనువాడు జ్ఞాత. జీవాత్మ తెలిసికినువళలో

జీవాత్మ, పరమాత్మ భిన్నములు, జీవాత్మ, పరమాత్మలో ఐక్యము

చెందినపుడు ఒకటే సాధనదళలో ద్వైతము సిస్థితిలో అద్వైతము ” ఇదియెల్ల నాథసంప్రుదాయమునకు ఇంచుమించు సంవదించునది. అం కేకాదు. ఇందలి యోగమార్షశివధ్యానము, తత్త చగిష్టాలేమును అందలి యోగనమార్డ శివధ్యానమునకును, తత్త ఛసిద్ధాంలేమునకును శి్య్య ప్రాయము, ఉపరి * తిరుమందిరము గొనందు ₹ై రవీమంతిము, ఫ్రైరవచక్రము కలవు, అవి నాథసం్యపదాయమునకు కొండగుర్తులు* ఆంతేశాదు. పతంజలి యోగసూతిము కలకు ప్ర అ్యేకమైన.. పరిణత మెన ఆూగనమార్షమునకు మ ల్స్యేళ్యదనాథుడు (ష్మపథమ సిద్ధాంత (ప్రవర్షకుడుగ, నోరయనాథుడు (పచుర్యపాచుర్యపవర్త కడుగు యావ జ్భారత బేశమునందును (పసిద్ధులు, కనుక తమిళ చేశముసందు

మ్యూతమే (పసిద్ధుడెన తీుమూలర్‌ తదనుయాలి కావలయును, తిరునూలర్‌ జన్ఫృవృ త్రాంలేము తమిళగ్రింథములం జే ఇట్లు

శలదు.*

• అతడు నందీశ్వరుని అన్ముగహమును పడసిన ఒక [వా వ్మాణయోగి, పొదియిల్‌ కొండల మీద నివసంచు ఆగస్తుని

చారిషతిక వైపధ్యము 181 చూడంగోరి దక్షిణాభిముఖు డై కేదారము, నేపాలు, అవిముక్తము, వింధ్యపర్వితమీ, శ్రీకాళహస్తి, కంచి, తిరువేదగిరి, పెరుంబట్టిప్పులి యార్‌ మీదుగ ప్రయాణించి కావేరీనదీతీరమునకు వచ్చి, ఆవదుతురై దగ్గణ ఆలకాపరి మూలుని మరణమునకు ఆక్ఫిందించుచున్న పశువులను చూచెను, వాని యెడల జాలి కలిగి యోగి = మృకుడైన మూలుని శరీరమునందు ప్రవేశించి పళవులను ఇంటికి తోలుకొనిపోయెను. అతడు ఇంటికి రాగానే చనిపోయిన మూలుని థార్య ఆతనిని సమీ పించెను కాని, అతడు తన్ను ఆమెను తాకనీయలేదు. తన్ను తాకుటక, తనతో మాటాడుటకు నిరాకరించుచున్న భర్తకు ఏమి జరిగినదో అని, ఆమె నిద లేకుంక ర్మాతి గడిపెను. తదుపరి అతనిని చూచినవారు అతడు మహాయోగులలో ఒకడని, అతని గొప్పతనమును ఎవ్వరును తెలిసికొనలేరని తెలిపిరి, అప్పుడతడు దైవ ధ్యానము చేసి త్రైపతత్వ్వముగుటించి సంవత్సరమ.నకు ఒక పద్యము చొప్పున మూడు వేల పద్యములు రచించెను. ఆవిధముగ మూడువేల సంవత్సరములు జీవించి అనంతరము శివలోకమునకు ఏగెను, *”

ఇది. వింత కథయేగాని, ఇందుకొంతనిజము దాగియున్నద్ని నివురు గప్పిన నిప్పు వలె నివురు తొలగిన, నిప్పు వంటి నిజము కని పించును. తిరుమూలర్‌ శరీరము తమిళ చేశస్థము, అత్మ ఉత్తర భారత్ర జేశస్థము. అంతేశాదు. ఒకయోగి అత్మ. ఉత్తరభారత చేశమునందు మాత మేగాక, "నేపాలు జేశముశందును పర్యటించిన మహాయోగి అత్మ మృకుదైన మూలుడు ఆఅకాపర. అనగా నోరతుకుడు. గోరతునాథుడు కూడ | పధమతేః గోరతకుడు, తదుపరి మహాయోగి. జన్ఫతః _బావ్మాణ ఈమోగి శాకపోయినను అర్థతః (వాహ శ్రా యోగి కళ (బ్రహ్మజ్ఞానేశ

182 వేమన (వాహ తొక నోరతనాథుని సం్మ్యపదాయను జశీపాలు ేశమునందును నోచరమగును. నాథసంపచాయమునందు పరకాయ్యప్రవేశము కలదు. పరనారీప రాజు శ్రఖల్వమును కలదు. పరనారీపరాజు శ్రైఖల్వేమునందు పరాశాష్టు ఇందిన నాథరయోగి నోకతునాధుడు. కనుక (ాహస్తణ "యోగి ఆత తె మూలుని శరీరమునందు పబేశించుట కథార్థము, సోరతునాధుని సంపిదాయను తిరమూలర్‌ శై వసిద్ధాంతమునందు పవేశి?చుట యథార్థము కావలయును. అంతేకాదు. తిరుమూలక్‌ పద్యగ)ంథము “న్రిగ్రుమందిరము,” ఉత్త రదత్మీణభారత దేశములందు ప్రసిద్ధమైన సంస్కృత తై వాగమగుం-థముల అనుసరణమని పూర్వో కృము, గోరతనాధుడు రచించిన సంస్కష్బతగ )ంథములు అనేకము కలవు. ఆవి శె వాగమసదృశములు. శకనుక తిరుమూలర్‌ శేవమతేము నకు నాధసంప్రూడాయము మార్షదర్శకము శావలయును. బి, భట్టాచార్యగారు అందిచ్చిన సమావారమిది :*

“౯ గైర్‌ !127 0121008 56769 0 6 12ర0ఇ9 వ16ేయ125; వెళ్‌జ1జిజ్య. వంరుజు న్‌ంయుజు మురేం2 క212801 206ే ₹బుజింం212, 900 276 సంంల ప ఉ1కయం165 గౌర2? 16 24. 16200064 మాం ౦0 ప 60010068 సాయి 16 సల వశరేయేసి2జ5ం 2064 026 6 సమం 124 90201 2 1008 ౧2506 0 ₹మ6 00212025 296 టంంఓ [29 పంల అలుటం66 0? ము.” ఇందు తిరుమూలర్‌ నాధసిద్ధులయొద్ద తన సిద్ధాంతపద్ధతులు

ఆనేకములు నేర్చుకొన్నట్లుః అతడే (వాసినట్లు కలదు. కనుక మ తృ్యేంద)నాఢుడు; నోరతనాధుడు- తిరుమూలర్‌ కంకు పూర్వులు శావలయాును

చారి(తిక నైపథధ్యము 188

తీరుమూలర్‌ కాలమునకు పూర్వావధి నాల్లవశతాచ్చి, పరమా వధి అరవశతాబ్టి అని సి వి నారాయణ అయ్యర్‌ గారి పూర్వవా+ద వునపంశీలనముళతోడి బహిరంతసా ఎవ్యాధారముల తోడి నిర్ణయము | శనుక తిరుమూలర్‌ కాలము స్టూలముగ ఆరవశతాచ్చి కావచ్చును. అయిన మ ల్స్యేందినాథుని, నోంతనాథుని కాలము స్థూలముగ ఆరవశకాబ్టి లేక అయిదవశ తాబ్టి అగును,

వఏడవశతాచ్చి పూర్యార్థములోని శాణుని హర్ష చరితమునందు నే రవాచార్యుని వర్ణనము లదు, అది క. వమతీచరిత్రిము నందు ఒక ప్రముఖఘట్టమని ప్రొఫెసర్‌ 3 ఎ. నీలకంరశాజ్ర్రిగారి అభి[పాయము

ఖై రవావార్యుడు దావ్నీణాత్యుడు. బహుశివ్యస మేతుడు, కార్పటికబ్బందిపరి వేష్టీ తుడు, భస్టరుడాాక్షజటాధారుడు, జిహ్వాగ సంస్థిత వై పసంహా ళా" గారుడు. సదాహృాదయపంనిహితహరుడు. (వలంబ (శ్రవణపాళీ _పేంఖభితికుండలుడు ధ్యాన స్థ జ్యోతిర్విశిష్టుడు. సావష్టంభ పర్యంక బంధ మండలి తామృత ఫేన స్వెతరుచి యోగ పట్టకసహితుడు, మంత పిభావపిదథ్నీణీకృతె వాసుకీమహితుడు. మహావై వుడు. మహో తాంగతికుడు. ఆయిసను శార్పటిక బృందపరివేష్టనము, పలంబశ్రవణ పాళీ పంఖితకుండలధారణము, థ్యానలబ్ధజ్యోతిర్వి శేషము, పర్యంకబంధ మండలి తామ్భుత ఫేన శ్వేత యోగపట్టము, సర్వనిమంతిణము నాధ సంపిదాయమునకు జ్ఞాపికలు, కార్పటికులన వితులని సంశేతవ్యాఖ్య, (శార్పటిశా వ)తినఖ). శివుని కర్చటము వలన కలిగినవాడు కర్పటి నాధుడు. ఇది పూర్యోక్తము, తదనుయాయులు శార్చటికబ్బందము శావచ్చును. ఇది వఏడవశతాబ్టిశే వర్పడిన నాథసరంపిజాయ, శె రవతంత్రసంసర్థ మునకు ఒక నిదర్శనము,

184 వేమన ఎనివిచవశ తాబ్లి పూర్వార్థములోని భవభూతి మాలతీ వమూధవమునందు, సౌదానుని, కపాలకుండల అని ఇద్దజు క్‌లరుం సాజామని యూగీశ్వరి. సమాసాదితాశ ర్యమంతసిద్ధిప్ర భావ. (శ్ర,సర్వ్యతమునందు శాపాలికవ)తముకు. ధరించెను. అయిననా, నూలతీమాధవుల కల్యాణమునకు అటేవిణీసిద్ధిని (ప్రదర్శించును కక గురుచర్యాతపసన్న )మన )మయోగాభియోగజామ్‌ ఇమా మాన్నేపిణీం సిద్ధిమాతనోమి శివాయ మ. ల£ళై 9 ఆం. గురుసేవ, తపస్సు, తిం్యతము, మంత)ము, యోగము అచ రించుటవలన అవే.పిణీసిద్ధి కలిగినదట. అవేవిణేసిద్ధి అనగా అకర్షి ణీసిద్ధి అని టీక. ఆకర్షి ణీసిద్ధి వలన ఆమె నూధవుని తోపాటు ఆకాశయానము చేయును, కపాలకుండల కూడ అఆశ్రాశయూానమున (పవేశించును. శక్తి పారించును. నాధుసి (1 ని

• షడధిక దళనాడీచకంమధ్యస్థితాత్మా హృది వినిహితరూపః సిద్ధిద సర్భిదాం యి అవిచలిత మనోఖభిః సాధక్తై ర్మ్యృగ్యమాణః స జయతి పరిణద్ధణ కక్తిభిః శళక్తినాధః స ఇయ మహ మిదానీమ్‌ నిత్యం న్యస్త షడజ్గచ కినిహితం హృత్పద్మమధ్యోదితం పశ్యంతీ శివరూపిణం లయవళా దాత్మాన మభ్యాగకా నాడీనా మదయకఏిమేణ జగతః పజ్బొమృతాకర్షణా దప్తొపో తృతనశ్శిమా విఘటయ న్త్యగే నభోఒమ్మో ముచః “ ల। న్‌ చ్‌ ఆం,

చారి[తికవ్నై పద్యము 155 ఇందు... శక్రినాథుడు మడథిక దశశాడీచకిమధ్యష్థితుడు, పృాదయవినిహితుడు, సాధకులకు ధ్యానమార్షమున అన్విమవ్యమాణుడు అనికలదు. అంతేకాదు నిత్యము, వడంగచక)నిపాతము, హృత్పద్ద్భు మధ్యోదితము ఆయిన శివరూపమును ధ్యానసమాధియందు దర్శించి నాడీసాధనమున పంచావు తాకర్ష ణము వేయుఎవలన ఆకాళయానము సాధ్యమైనదని కలదు. అర్షౌర్టక 19 ఆస26 15 160010పిం2స్తే. 021104 ₹2ళహీ 2608 * క 15 2 0౧౦౦6౮5 ౦ ౧22 082 ప మం283 0 ౪మ[ండ 2 10082 0102 మి2ని6 [19 సంర”. సళంా296 ఫ్రా ఇగ! = బంళలు ఇండ అ2100 12 2౫ 01 233 అమూంళ8ని వటి అని యమ్‌. ఆర్‌ శాలే అర్థవివరణ పళ, జ్ఞన్సక్ర సౌడావుని శాపాలికవ)ితముసందు, కపాలకుండల కాపాలిక మతమునందు పాఠ అూగము కలదు. ఇది ఎనిమిదవశతాచ్చి కే వర్పడిన నాధసంపిడాయ, ఇాపాలికముతసంపర్య-మునకు ఒక తార్కాణము. ఇక నాగార్జునుడు. ఒక నాగార్థునుడు బౌద్దుడు. అతనికాలము స్తూలముగ రెండవశతాబ్టి 12 అత్రజ్తే సిర్భుడు, రసవాది, తాంతికుడు, ఢా ఐంద)జాలికుడు అని, అయిదవశ తాబ్లి కుమారజీవుని గంంధమునందు కలదు3*గాని, అది *కుమూరజీవుడు రచించినది శాదుు అతని శిష్యులు ఆసంతరము రచించినది. అది పది పదొకందడు, పదమూడు శతాబ్దు లందు ప్రచు౦ంచినపుడెల్ల సరిగాముములక్రు పాల్పడినది" ఆశ్గి ఆచార్య కొత్త సచ్చిదానందమూ ర్హిగారు అందిచ్చిన పమాచారము 33. క్రనుక తి అతి పకమ్మపమాణము శాదుం ఆర్యా చీనగంథము లేవియును అసలు నిర్థారక సాధనములు. కావు, మజొక నాగార్డనుడును బౌద్దుడే. ఇతని ల్‌ జ ాంరు జ్య జ, (ప్రసక్తి జగ్గయ్య చేట బౌద్ధస్తూపమునకు సంబంధించిన శాసనమునండు కలదు, అ శాసనమిది; ఓ

186 వేమన “ స్వస్తి నాగార్జునాచార్యస్య శివ్య [4వ్యో] జయహభాదార్య[!] తచ్చిష్యేన చ(ంద్యిపిభేణ కారాపితాం సతు[త్య?]సుగతగత షిసాదవిశిష్టసంసారే దేవమను[,జ)విభూతిపూర్వక మ్‌ బుద్ధతత్త శి ప్రొప్తి నిమిత్తమ్‌ బుద్ధహుతిమామ్‌ పితిస్టా[వ్లాపితిమ్‌ అను మోదన(ప్నే?) కుర్వన్తు సర్వే సౌగత్యగియా(భ)న్యోపి ” ఇందు నాగార్టునాచార్యుని శిష్యుడు జయ్మపభాచార్యుడు. జయ్మపథాణార్యుని శిష్యుడు చంద పభుడు అని ఇదమిళ్ధేమ గ కలదు? ఛఇఛానన కాలము స్థూలముగ 600వ సంవత్పరమని లిపిస్వయాసమును బట్టి; శాసనమును (ప్రకటించిన జేమ్స్‌బన్జైస్‌ అభ్మిపాయము *” అది స్థూలనున 450-500 నాటి (వాహ్మీ్‌లిపి అని టి యన్‌ రామ చందన్‌ గారి అభ్మిపాయము ** ఉభఎ కుశలముగ కాసణకాలను స్థూలముగ తన్బధ్యస్థ శాలము రరర వ సంవత్సరము శావచ్చును. అప్పటి చం[ద(పభువి పరమగురువు నాగాస్టనాణార్యుని కాలము స్టూలముగ అయిదవశళాబ్లి అగును అతఃపూర్వ్యమనుట చార్మి తిక పద్ధతికి అను గుణము కాదు. కనుక "రెండవశ ళా బ్లీ నాగార్జునావార్యులు, అయిదవ శతాబ్ది నాగార్జనాచార్యులు ఒకడు కాడు స్థలమునుబట్టి, సందర్భ మునుబటి అయిదవశఅాబ్లి నాగాక్తునాచాగుర్షలును బాద్దుజే అగును. టి దై జ వీ ధ్‌ ఓక్‌ మహోవ్య క్రి జరు మజొకవ్యక్షికి ఉండుట, అఆ మజొగ వ్యక్తి కూడ మహోావ్య క్షి అగుట మతి ఆసంభవము కాదు అంతే శాదు. అర్వాచీన కాలమునందును దండనాధుడై న నాగార్జునుడు కలడు ** అట్లు (వాచీనకాలమునందును నాథని ద్ధుడై న నాగారునుడు ల్లు జ ల న్స గారును ఉండుట, బౌద్ధసిద్ధః నాధసిస్థ నాగార్టనుల మధ్య ప్యత్యయను కలుగుట సంభవము. అది వడవళతాబ్టీ పూర్వార్థమునం బే జరిగినది,

చారితికనై పధ్యము 187 పీ సి, రాంవ్‌ (కే గారు అందిచ్చిన సమాచారమిది*' ; ౯ మండల 0కజకళ్హై ఆపిం 61ేరిలరే 11 కంర1& కంద 629 4. వ. ౦09౫2165. 16108 ఇంం0 10021 కాజరే!1009 5206219 6€ ₹ఇర్రజస్పజం2 28 2 102066 2064 0676066 36443136 ఇండ ఉ[ంటేలం:5ల 20రే 2 మవలంరే 05 1006 రడరాకే2జక2ం కల వెంక ₹శంిజు 2 006అ000:2జ%/ 05 లం సమయం ఫ11821ము 2150 ౬౦౧౦వ02ష163 0 పం మం ౯ హై డూవ2. ఇందు 6239న సంవత్పరమునుండి భారత బేశము నందు నినసించిన గ న! ష్‌ న్‌ ఇ, స్య్యూయన్‌ క్పాంగ్‌. జన(కుతులను ఒట్టి. నాగార్జునుడు విజ్యాంసుడు, పూబ్యబౌద్ధుడు, రసనాది శాతవావానరాజు న్నేహితుడు అని పేర్కొని నట్లు కలదు. అంతేకాదు. అజే శాలమునందలి బాణుడు, తన హార చరితము నందు దీనిని సమస్థించునసి కలదు. త ఇజాణుని హాగ్గ చరితమునందు ఇట్లు కలదు. మె “వష!

“సమతికామళి చ కియళత్యపి కాలే కదాచి న్నామైకావలీం తస్మా న్నాగరాజా న్నాగార్జుశో నామ నాగెరీవానీఈః పొఠాలతలం భిత్రు రభిక్షత లేభీ చ నిర్గత్య చ రిసాతలా సి09సముదోధిపతయే సౌతవాహననామ్నో నరేన్టోయ సుహృదే స దదౌ కామ్‌ సాభాస్మాకం ళాలేన శివ్యపరంపరయా కధథమపి హస్తముపగతా. “యద్యపి చ పరిభవ ఇవ భవతీ భవాద్చుశం దస్తి్యమ ఉపచార స్తధా ప్యోషధి బుద్ధ్యా. బుద్ధిమతా సర్వసత్త $్రరాశిరఇాహవృత్తేన రక్షణీయ శరీరేణాయుమ్మతా. విషరఇాపేకయా. గృహ్యతామ్‌ ' ఇత్యభిధాయ భికో రభ్యాళవర్శిన స్నీవరసటాంతసంయళాం. ముమోచ తామేకా

186 వేమన

ఇది వింధ్యాటవిలోని బాద్ధసంన్యాసి దివాశకరవి తునికి కాన్యకుష్టాధీశ్వరుడు హర్డునికి మధ్య నడచిన ఘట్టము. ఇందు నాగార్జునుడు నాగలోకమునకు వెళ్ళినట్లు నాగరాజు వలన వకావళిని వాందినట్లు నాగలోకము నుండి వచ్చి శాత వావానరాజునకు ఇచ్చినట్లు, అది శాల్మకమముని శివ ఫ్ట్రపరంపర ద్యారా దివాకరమ్మితుని చేతి! వచ్చినట్లు కలదు, ఇాతవాహనరాజునకు సంబంధించిన, నాగలోశము 'వెళ్ళినబ్లూ కథలు గల నాగార్జునుడు బాద్ధనాగార్టునుడే కశథలళోని నాగలోకము సింహళద్వీపము శావచ్చును. అటనుండి నాగార్జునుడు రత్నహారమును తీసికొనివచ్చుట అసంభవము కాదు. కాని ఇతర కథలయందు ఇది కానరాదు. కనుక ఏకావళి శాల్మకమసం కాంత మైన కఛావిశేషనము కావచ్చును. అయినను బాణుని వార్ష చరితవా లోని నాగాడ్డనుకు 'రెండనశతాబ్టి నాగార్జునకొండ నాగార్డనాచార్యు లే. మత్‌ హ్య్యూయన్‌ త్పాాగ్‌ జన్మశుతులనుబట్టి అఆందిచ్చిన సమాచారము లోని నా గార్జునుడు జ విద్వాంసుడు, పూజ్యుడు అయిన బౌద్భుడు మూతమేగాక రసవాది బౌద్ధనాగార్టునుడు రసవాది అనుటకు సిర్ధారక సాధనము కానరాదు. నాగార్డుననాథుడు రసవాదియీ. కనక రసవాది నాగాష్టనుడు, నాగార్జననాథుడు శావలయును. అనగా స్య్య్యూయన్‌ త్సాంగ్‌ అందిచ్చిన సమాభారమునందు బౌద్ధసిద్ధ; నాథ సిద్ధ నాగార్జనుల న్యత్యయము కలిగినట్లు ఆనగాహనమగును. హ్యూయన్‌' త్సాంగ్‌ సనూవారమునకు ఆధారము జన్మశుతి అది వ్యత్యయమునకు అవశొాళమే. కనుక నాగాష్ట్రననాధుని "శాలను వడవశతాబ్ది పూర్వము శాపలయును.

0డవశ లబ్ది నాగార్జునకొండ నాగా గ్టనుదు, అయిదవశతాబ్టీ జగ్గయ ఓేటనాగార్జునుడు ఆంధ 'బేశమునకు _ సంబంధించినవారు" నాగాప్టననాధుడు ఆంధ బేశమునకు సంబంధిచిన వాడు కాడుం

చారితికన్నై పద్యము శ189 “ ఇలలోన దొల్లి నరేందిజిత్త నంగ గలం డిందువలశ శేఖర్చుండగు నృపతి యా రాజు సతీ మా+?వావనీవిభుని " కూలిమికూతురు కొడుక నేనైతి ” అని మత్స్యేంద)నాధువికి తన పూర్వచర్శిత చెప్పిన వ్యక్షి, నాగార్థుననాటుడు అయినట్లు గౌరవ నవనాథ చరి తమునందు కలదు ఇందు నాగార్థుననాథుని తల్లిది మాళవబేశమని కలదు. తండిది ఏ "జేశమోాలేదుం ఉతరభారత దేశమే అగును. సౌరాష్ట్రచేశమునందు నాగాష్టనుడు కలడనుటకు ఒక ఆధారము కలదు. “ అల్బెరూనీ అందిచ్చిన సమాచారమిది:19 ౯౯ డి. [200049 ₹60?6జల012%ఇ6 0% మం జ (గ౬6 వ్‌ం1ల౫౦6 0% పె292202) ౪23 మేక లకపలుంజు. 2 మ2ట౪6 09 లల [01 వజమ2క్స ౧621 వ్‌ంంయజ012ఈ. ౨6 లంంం66 11 శల 206. ౧౧మ2ం0:66కే 2 సింంక ౪ 0016210159 6 3408120066 0€ 6 *షిం16 16616 01 మం నంట 2క6ే 38 ౪లా ౦. కం 110664 అర 2 షయితేలక 96౭15 పేలంాం 0౪౯ ఇందుల ఇందుర సాయన శాస్తుమునకు పితినిథి ఆయిన నాగాస్టునుడు, సోమనాథ చే వాలయమునకు దగ్గ కల వచైహోక్‌ కోట నివాసి అని వలదు. అంతేకాదు. నాగార్జునుడు రసాయనశా(స్త్రమునందు అతిశయించెనని, రసాయన శాస్త్రమునకు సంబంధించిన సమస్త వాజ శయ సారమును ఒక [గంధముగ రచించెనసని కలదు. ఉపరి అది బాల ఆరుదై న గ్రంధమని కూడ కలదు,

190 వేమన మటథటీ నా గాష్టననాధుడు రసవాదసార శాస్త్రములు రచించినట్లు గారవ నవనాధచరితంమునందు కలదు. ౫ ల్రబ్ర( బెంపు మీఅ నాగాద్జననాథు డిటనట ననక మహీమండలంబు6€ గలయః జ"ంచి యొక్కనిః దనపేర వెలయ సిద్ధునిః జేసి వివిధావధముల మణిమాంత౦యోగొదిమర్మకర్మలను నణిమాదిసిద్ధుల నాత్మహాణీత రసవాదసారకా స్త్రంబులదెలిపి త9ి ఇందు నాగార్జుననాథుడు రసవాదసారశాస్ర్రుములు రచించినట్లు ఇదమిళ్ధేమాగ కలదు ఆ ల్ప్బెరూనీ "తెలిపిన నా గార్టునుడు, రచించిన రసాయన కాస్ర్రుమును;రస నావ శాస్ర మే అంతేకాదు రసాయనశాస్త్ర కర్త నాగార్జువడు సోమనాథ బే వాలయసమిోపమునందలి హాక్‌ కోట నివాసి సోమనాధ చేవాలయము సౌరాష్ట్ర చేశమునదు శలదు. నాగార్జుననాధుని తల్లిది మాళవ ేశమని గౌరవ నవనాథ చరిత )మునందు కలదు. కనుక నాగార్జునిళాథుని తండిఏది సౌరాష్ట్ర'చేశము శావచ్చునుం అయిన సారాష్ట్ర దేశములోని సోమనాథ చేవాలయము దగ్గజణ కల చైహోక్‌ నోట నివాసి, రసాయనశా(స్తుకర్క అయిన నాగార్జునుడ్యు నాగార్జుననాధుడు అగును. ఆల్బెదూనీ శాలను పదకొండవశళొబ్టి పూర్యార్థము ఆతడు జేరొ-న్న నాగార్జునుడు అతనికి శతాన్టిపూర్యుడని కూడ అల్బెనూనీ నిస్హేశము. కనుక అతడు జేర్కొ-న్న నాగార్జునుని శాలము పదవళలౌబ్టీ కావలయును, కొని, ఆ ల్చెరూసీ ని న్లేశించిన కాలను నిరూపణాత్మ

చారితికనవై పధ్యము 19] కముశామ. జన్నళుతిని బట్టి చెప్పినది. జనళు)తి కాలములు చారిత్రిక సల్యేములు శాన. అంతేకాదు అర్వ్యాచీనుడై న ఆల్బెరూనీ కాల నిస్టైశమునకు, 1పాచీనుడై న పహూూూయాన్‌ తాంగ్‌ అందిచ్చిన సమా ఇనారము ాధకము. కనుక సౌరాష్ట్రదేశమునకు సంబంధించిన నాగార్జునునిశాలము తత్పూర్వము శావచ్చును. కళ రసరత్నాకరము అను ఉర 56డు రసవాదగ )౦థములు కలవు. ఒకటి నాగార్జునకృతముగ కలదు, మజొకటి నిత్యనాథ క్బ్‌తముగ కలదు. నాగార్జ్థునకృృతముగ కల రపరత్నాకరనుగుఆించి, పి సి, రాయ్‌ (చే గా8 అభిపాాయమిజివి” ల్‌ రీ మె00రం0ాల 0020116 0 చ15 ఇం 18 500906 అలణు!021 003 0%6 రపం3క664 1 లం [లు 002 ఈ210806 సం6లు వశ1ఫుతమిజండు. 206 వ తెర్రకనతండ 2ంరే మ2002క6్ర209మ2 206 4కరిరేజళా2 ౨6 366009 2002016 రజల ెడంషా2టు2కడ2. ౪725 అలల ఒం 2 భల *అసిలు లుం లుంంూ 0 ల686 ఉ౩౦5- ఇర్రరక ౪25 8611 హ2రై206 (రేలంగి హింయి. హ4లలు21 6ఆళశరేలుం68 2160 ౪6 00%6 €0 60%9యు9100 2 1613 016 01% 16 6జూసపయక€ ఇంయ%క8క లయ206 09 (16 కళస్వులంట. ఎ వం232220020222 10 3౦04, 560053 10 ౪5 60 906 2 01621 0౯0ర4ట06ట0% కలుుఆంలిటుంకై బేల వెకవటేష 20156 విఠ[06 0% హలం11600121 ఇంటింట జర ౪6 మజా 0౬ 6 ౪156 10 మాటి ఓ ౪6 ౪౯౬ రంళకి 7101 84 ౧లాలుం జీ, 0. 23 105 126656 రజల. * ఇందు నాగాక్టునకృతమైన రసరళ్నాకరను, శాలివాహన నాగాష్టన రత్నఘోప మౌాండవ్యుల సంభాషణరూపమున కలదసి, చారు జ్ఞూపకమున్న శాలమునందు రసరత్నాకరము రచింపంబడినదన్ని

192 వేమన రసరత్నాశరములోని అంతస్సాత్యుమునుబట్టి అది ఉపలబ్బమైన రసవాద (గంథములందు (పాచీన్మగంథమని, రసరత్నాకరము రచనాకాలమునకు పరమావధి వడన లేక ఎన్మిదవ నళాచ్చి కావచ్చునని కలదు. ఇది యెల్ల స్మృపమాణవిరూసణము. రసరత్నాకరను నందు బౌద్ధనాగార్జునుడు పాాతయేశాని, రస రత్నొాశరమునకు కీర్త శాడు, కనుక రసరత్నాశరమునకు కర్త మబటొక నాగార్జునుడు కావలయును రసరళ్నాకరము రచనా శాలమునకు పరనూవధి వడవ. లేళ ఎన్మిదనశ తాబ్లి కావున, పూర్యావధి వడవ శళాబ్టి పూర్వము శావలయును. కనుక రసర త్నాశరమునకు ర్‌ ర్వ నాగార్జుననాధుడు కావచ్చును. అంతేకాదు. [పాచీన రసరత్నాకరము నాగాష్టననాథకృతమగుట వలన, అర్యాచీనరసరత్నాకరము. నిత్య నాథకృతమగుట సంభవము, ఇది సంభావ్యమైన సమన్వయము- కనుక శాగార్దుననాధుసి శాలము వడవళశ కాచి పూర్వము శాపలయును, కవిరాజ్‌ ఉమేశీ చరద ఉప్తశవిరత్నగారు అందిచ్చిన సమా ఇారమిది* 2 ; కల 25 5216 స ౧217203002092 6 00మ0లగ- (౧౫ ౦౯ వష, (602౬ 2౯ 16 ౧౧౦6 0౧ ౪21 060౪66 టం వెండేయం28 2064 10659 6 వంకర 62 20002 25 £6= 6466 2064 16౫రేలాండే 9016 0091660536 9 1016 ఇలుంళగ66ే 6౧6౧56 ర్‌1రేరేషిడ సడరైతవ్వంతిడ ౪18 2 3620]16- 0026 0211664 * ర2౯2020ట2, ” ఇందు బౌద్ధులకు, హిందువులకు యుద్ధము" జరిగిన కాలమునందు సిదనాగార్హునుడు స్ముశుతతర్మతమును వునస్పంకలితము చేసి ఉత్తర థి రోల ౬ లీ తం[తమనెడి అనుబంధమును చేర్చి సమ్మగతరము వేసినట్లు, స్యుతుత వ్యాఖ్యాత దాల్యనాచార్యుడు (పతిపాదించినట్లు కలదు, ఇది

చొరి[తీఠకనవైై పధ్యము 1938 “* వివిధాషధముల )) పరిజ్ఞానము కల నాగాష్టననాథుడు వేయంగలపనిం బాద్ధులక్షు, హిందువ్చలకు యుద్ధము జరిగిన కాలము గుపృస్మామాజ్య పతనానంతర శాలము కావలయును. కారణము, ఆ శాలమునందు ఉ త్తరభారత ేశమునందు ఉన్నతరాజ్యము లేదు. చిన్న చిన్న రాజ్యములు 'పెక్కులు. వెలసినపి, ఆరవశ తాచ్టి భారత బేశచర్మితళో ఒక అంధ కొారయుగము. ' * అంతేశాదు. బాద్ధమాహ్ముణమతయుద్ధమే నూతనమతావిర్భావమునకు (వాతిసడిక అగును, కనుక చాద్ధ (మాహ్ముణ మతయుద్ధ కాలమునందు స్ముళుతమునకు ఉత్త రతం్శతమును సంతరించిన సిద్ధనాగార్డునుడు ఉరఫ్టు నాగార్థుననాథుని కాలనును స్థూలముగ ఆరవ శతాబ్టియే శావలయును, మతి భర్చృహరి. ఒక భర్హృహరి బాద్ధుడు. వై యాకరణిం వాక్సపదీయ్యగంథకర్న =. అతని శాలము వడవశతాల్ద౩, (600-650). మజొక భర్తృహరి నై వుడు. నాథ యోగిసుభాపి.త తిశత గంథకర్న, వై రాగ్యశతకములోని అద్యంతళ్లోకములివి గ్‌ 4 చూతోత్త ంసితచారుచన్లకలితా చజ్బుచ్చిఖా కాస్వరో లీలాదగ్ధఏ కోలకామళలభః (శేయోదళాగ్సు స్సురన్‌ అన్నస్ఫూ ఎక్తీదపార మోహతిమిర పొొగ్భార ముచ్చాటయం శ్చేతఈపద్మని యోగినాం విజయతే జ్ఞానప్రదీపో హరిః, * “ మాతర్మేదిని తాత మారుత సఖే తేజః సుబన్టో జల భాఫతర్వ్యోమ నిబద్ధ ఏష భవతా మన్త జి ప్రణామాళ్దలిః “ యషమ్మత్సణ్గవళీపజాతసుకృతస్ఫార స్పురన్నిర్మల జ్ఞానాపా స్తసమస్త మోహమహిమా లీయే పరబివ్మాబి. ” ఇందు *ో శివుడు జ్ఞానప్రదీపము, శివ్చడు యోగుల మనస్సులందు

194 చేమన ఉండును, జ్ఞానము చేత మోహరహితుడైన భర్నృహరి పరబివ్శాము నందు లీనమగును. * అనుభావములు కలవు. ఇంకను ో తథాపి భక్తి స్పరుణేన్చుకేఖరే, త్యదృహ్మ చిన్మయ, వైరాగ్యమసి కి మతఃపరమ్‌ సమర్థసీ యమ్‌, చేత ప్రవిశ సహసా నిర్వికల్పే సమాధథా రధ్యాపజ్హి కామ పొాణిపాతిపతితాం భిమాోమపేవామహో ” అను భావములు కలవు, ఇవియెల్ల నాథపంపిదాయమును సితిఫలించునపి, నాథయూగి అయిన భర్హృహరి ఉజ్జయినిప్రభువు అని పూర్యోక్ప ము, ఉజ్జయిని మాళవ-జేశమునకు రాజధాని. భర్ష్యృహరి ఉజ్జయినీ (పభువుగ, 'వికుమాడిత్యుని అగ్రజునిగ వాజ్బయపుసిద్ధుడు. వ క్రిమా దిత్యుడు ఉజ్జయినీపుభువుగ చరిత పపిద్ధుడు. అతనికశకాలము అరవ శతాద్ది (525-588. భర్త ఖవారీవికుమాదిత్యుల భ్రాతృత్వము చారిత్రిక మైనచో, భఛర్శృహరి కాలమును అఆరవశతాబ్టియే అగును.

కనుక శాథసంపిదాయమునకు ఉపఃశాలము అఆరవశతా శావలయును.

ఆరవశతాబ్టిని మ త్స్యేందనాథుడు ప్రవేశపెట్టిన యోగమార్ల్గము నోరత్షనాధుడు (ప్రబోధము చేసిన జ్ఞానమార్ణము- ఆరవశ తాచ్చినే త మిళేశములోని తిరుమూలక్‌ గ్రంథధమునందు కలదు. ఇది పూర్యోకముం మట నాగార్జుననాధుడు ప్రచారము చేసిన రస వాదధమును తమిళ చేశములోని మంథానఖై రవతంత)మునందు, మజి కొన్ని గ౦ంథములందును కలదసని=

నూననల్లి రామక్ళష్ణకవిగారు అందిచ్చిన సమాభారములివి;**

• మృర్దరసమీపములో మహాసిద్ధుఃడ్లై ఖ్యాతి వహించిన మంథాన

చారి తీక్ష నె ప థ్యము 195 ప్వైరవుండను శివాగమాచార్యుండయ కొంతకాలము స్ట్రతై లములోను నలం పురములోను వసించి తత్స్రిదేశములలోని సిద్ధావధులం దన యానంద క :దములో వివరముగా. బేర్కొనియున్నాడు + మంధానవైరవ తంత్రమున _ శివా ద్వైతకాక్తేయరసవాదరహన్యములు వివరముగా గలవు రసవాదళక్తుల నమ్మి శివైఠక్యము పరమార్థమనెడి శై వభేదము కలదు. దీని నగసుడు పన్నీరాయిరములో, భోగరు ఏజ్జియిరములో, కొంకణగు మువ్వాయిరములోను రససిద్ధులగుటకు మార్గోపదేశము సేయును శివై[్యమ. పరమముగాః బిసాదించిరి *

“ మంధానశై రవతం[తమను నద్భుత్మగంథము సంపూర్ణముగా లభింపకున్నను 10 వేల (గంధము చిక్కు-చున్నడి. దీనిలో నమృతీ కరణవి్నిశ్రాంథటియు. రసాయనవి్నిశాంతియు * ఆనందకంద ” మనుపేర 'వెలయుచున్నందున వీ గంథమును రసానందకందమనియు నానంద కందమనియుం బేర్కొ-ందురు. మంథానక్షైరవ్రుడు. చిరంజీవ్రలగు తలి సిద్ధులలో నొక్క-డసి హ రయోగపదీపిశలోం బరిగణింపంబడియు ఇతండు శ్రీ వై ల్మపాంతమునం దపస్సు చేయుచుండంగా. సింహళా ధిశ్వరుండగు మహేం్యదుండు. (శ్రీముఖములం బంపి. పిలిపించి సింహళ ద్వీపమున _ (అనూరాధవురమున 9 గొప్ప ధర్మ వైద్యశాల న్ఫృుగ మనుష్యసంపాతనమున కనుకూలముగా సిరి '్రంచి చానిపై మంథాన ఖై రవున కధిశారమేర్పరచి పతిదినము రోగుల స్థితం బరీత్నీంచుచుండె నని సింహళ చర్మితముననున్నది. కావున నితండు (శ్రీ, శ, 200 [పాంతముల వాండు ..020020 00000004 6640 9

ఇందు మంధానశ్రైరవయోగి (ప్రసక్తి “* మంధానభైరవో 'యోగీ....* అని హఠయోగ్యప్రదీవకయందు కలదు, (6ళ్లో. 1 స కనుక మంధానభై రవుడు నాధయోగి శావలయును, మంథానచైరవ

196 వేమన తంతములోని శీివాద్ర్యైతేము శివజ్ఞూనమే అమ్మతీకరణవి(శాంతి వారయోగమగును, రసాయనవ్నికాంతి కరసవాదమే కొసని సింహళ చర్మితము మంథాన భై రవయోగి శాలసిర్జ్య యమునకు నిర్ధారక సాధనము శాదు. అంళేశాదు. మంథానథై ర్రవయోగి కాలము * (కీ, ఈ. 200% శాయాలదు. అగస్త్యుడు, భోగరు, కొంకణర. మంథానభిరవుడు అందజును మజీ అఆరవశళతాబ్టి కం అనంతరులు అగుదురు. నుధుర సమోాసపమునందు మవోసిద్ధుడని ఖ్యాతి వహించిన వమంథానకైరవ యోగి శ్రీ వై లములోను, అలంవురములోను కొంతకాలము వసించుట, ఆ కాలమునందు తమిళాం భ 'బేశములందు నాధసం[పదాయను కలదనుటకు అార్కా_.ణము. ఇక హఠ యోగ పనీపికలోని చిరంజీవుల పట్టికయందు “ఆల్లాముః (వభుజేవశ్చ” అని కూడ కలదు. (8 శ్లో. 1 ఉప) అల్లాముడు, పభుచేవుడు అనగా అల్లమ్మపభువు, “ఆల్లమ్మపభువు గురువగు అఆనిమిషుడు నాథసం[పదాయనునకు ెందినవాజైై ఉండవలెను అని తం. (శ్రీ. ముగలిగారు. అందిచ్చిన సమాచారముం.** అల్లము (ప్రభువు అయిదవ నచనముకందు, “ వ్యోమసిద్ధగణనాథన శిష్యను బసవనంబ గణనాథను, బపవనెంబ గణనాథన శిష్యను అనిమిషనెంబ గణనాధని ఆని కలదట.*” కనుక అల్లమ్మ పభువు గురువు అఆనిమివ నాధుడు. అంతేకాదు. ఇామరసు గపభులింగలీల” అను కన్నడ (గంధమునకు అనుసరణమైన_ పిడుపర్తి సోమనాథుని (పభులింగలీల యందు = అల్లమ(పభువు సిద్ధరామయ్యకు చేసిన హితబోధ ఇట్లు శలదు.

• గినదినాఖ్యాసంబు దృఢమగుచున్న'* బనుపడు' బిత్తంబు పర్యాయగతులు

చారి[తికనై పధ్యము 197 మనసు నిల్చిన కాంతి మఠి సంభవించు శాంతచిక్తునకును శతుఫిమితు9లును నింతుల శిలలును నిల్దును వనము తానును నెదమురును ధనమును ఇెంచు హీశుండు నధికుండు నేకరూపంబ యై తోయ నందాక హరఠాజయోగ, మే తఠి విడువక యిపుడె కమ్మనక అలసచిర్తుండు గాక యాగఏహించకయ, కొల+ది దప్పకయున్నం గూడును సమత యూరకకమ్మన్న నొకనాండు గాదు ధీరచిత్త! గురూపదేశంబు లేక * 18ిగ. 101-2వు ఇందలి “హర రాజ ఊకూోగము"ి, శతు)మి తాదిభేద రాహిత్యను, చిత్త శాంతినాథసంప్రుశాయమునకు జీవనాడులు . ఇంకను అల్లమ (ప్రభువు బసవేశ్వరునికి చేసినబోధ, (పభులింగలీలయం బే ఇట్లు కలదు, “తనువలే వస్త్రముల్‌ తద్గతగ9ంధు అన షట్‌ స్థలములు నయ్యె నెట్టనిన భక్నమా హేశ్వరపిధితస్థంములు యుక్తంబు స్థూలాంగయుతములై యుండు బరగు హిసాదియుః బా్రబిలింగియును నిరవుగ సూక్షాంగ మెటిగియుండుదురు కారణతనువునల గవగూడి యుందు రారితి శరతై క్యులంటి నాజింటిః బదిలమై నిలిచిన భవ్యశీలుండు సదమల థక్తుండై చను బసవన్న 1

198 వేమన

తనువులు మూ'డు వస్ర్రములందు ముళ్ళు

చను షట్‌ స్ట్రలముల సంధిల్లునట్టి

శివదార మాధాఠచిత్క్మళాస్ఫూర్తి

నవధానియె యిట్లు లర్భ్బ్చించువా!డె

పివిమలసద్భక్తిపరుగ్సైన యట్టి

శివయోగివర్యుః డీక్షితి బసవన్న! 18గం 124పు,

ఇందు షటొస్థలవిమయము కలదు. అడి వీరశ్రైవముసకు విధి విధానము, పీరన్లై వనములోని మట్‌ స్థలవిషయము, గోరతునాధోుని కళ సిద్ధసిద్ధాంత పద్ధతి”లోని తత్త వ్రనునకు సదృశమని సురేంది)ినాథ్‌ చాన్‌ గుప్తాగారి అభిప్రాయము.” అంతేకాదు. నాధసిద్ధులయొద్ద తన సిద్ధాంతపద్ధతులను నేర్చుకొన్న తిరుమూలర్‌ (గ్రంథము ళ్‌ స్క మందిరను ” లోని వడన తంత)మునందు ఏరమా హేశ్వరులకు విధి విధానమైన వట స్థలవివేదనమునకు ఆరదైన అర్థవివరణము కలదని క్స్‌ వి, నారాయణఅయ్యర్‌ గారి అభ్మిపాయము.”ి అనగా పీరశై వము లోని షట్‌ స్థలవిషయమునకు అఆభారను నాథసంప్రుదాయనుని అవ గావానమగును. అల్ల మహిభువు బోధించిన వట్‌ స్థలవిషయమను బస వేశ్వరుని వనచనములందు కలదు. అం లేశాదు. బసవేశ్వరుని ఒక వచనమిది;* “ మంతోలయహర యోగములు భక్తి యోగముపై. నిల్చి; రాజయోగముపై బళ్కెద తెలియడో!

• యోగారీతం మనోతీతం థావాతీతం నిరంజనం సర్వహాన్యం నిరాకారం పరమానంద మవ్యయం "

వారి [తికన్నై పధ్యము 199 బనగాన శివుడు జీవి లింగపాొజీ శివయోగమన్నదె ఐక్యము మహాలీ౨గ్లైక్యపు నిలువు అనుమానపా9బణు లెట్టు తెలియగలరు కూడలసంగమదేవా! ” 1007.

ఇందలిమంత్మ లయ, హర, శాజయోగాత ్రకమైన శినయోగమః- నాథసంప్రుదాయశీవయోగమే, అది ఏీరళై ననునందును అమరినది. ఇదియెల్ల అల్ల మ్మపభుని, బస వేళ్వరుని శాలమునకు పూర్వమే అనగా పం ద్రెండవశ ఆాబ్టికి పూర్వమే- కన్నడ చేశమునందు నాథసంప జాయము కలదనుటక్రు నిదర్శనము. ఇక దేవగిరి యాదవరాజనంశమునకు ెందిన వీక5రాయశామ చంద) బేవుని శాలమునందవలి- 1279వసంవత ఎరము నాటి- ఒకశాసనము నందు గోరతునాధుడు మొదలైన నాథసిద్ధుల నాతభేయములు శలవు ఏపి “ఆదిగదె ఎమనార- చతురరగినాధ- గోతి ఖనాధ- విసరా దేవినాధ- కొహళినాధ- సుర్వాణ నాధ= లోకనాథ- నరనాధ_ పంథమ మాణఘోషనుల= మంత9తంతంయంతిస్వతంతినిదర్శనం రత్న దర్శనం- కందఖపాయ- కంబళి యం భూవరపాయ, మాహలుపాయ = తంత్రిపాయ- గుహప్తపాయ- నాడపాయం- పూజపాయాదిం. ౨. * ఇది పదమూడవళ ఆాబ్టిని కన్న డేశమునందు నాథసం(ప శజాయను కలదనుటకు శాసనప్రుమాణము, టి, జ. ఆరవముతి యన్‌ గారు అందిచ్చిన సనూచారమిదివి

200 వేమన “౯ సెంైాగఇరం 00 20036 019 టాసండే (156934 .2) పేం1008క 2 36206 [(శక్రం2! ) అం. 19 38216 60 276 56004 00 ౧1౦ గ యం81 9ల్తుళ!0006 హే లుం [టం ముం ఇళ మజరుది. (2.500 ౧2022 ౨౬) కసీ 94206 18 1ంం20 క0ళ0 28 ఉయాడేయ-ం2టిం రొలిం 26! మళ పు మ 211 ంరి2సేటేసటు 20 0౬-౦54 0 €6 మంటు 601210 = 26 9606 0 ఇంటు కరడ 206 చం శంటిురల 0౯ చం 10021 ముల ౪28 సేసంకం10 ౧లామీ205క్క 621166 ఆం?21 య - ౨2చు. 0౮)36ేల్రల గంయి 168 2062 2006 జర చల 001046, 1 06510089 60 290౪46 ౨13 లట 204 ౪/28 కైంంరిజసిసే' బ12066 0౪6 +16 శంమిపే 05 బం శండక6రేలు 0 6 9146 ౧86 562016 పే2ళసు2ైై పంల స?0పం0 90006 762065 ఏజంప్స్‌3. (8 6 ౪2111 పం 2ంటిం6డి జల చం ల ౪01003. భం వసట్రతరి 1620600 ఓ 0% సంంటరికి ) 14 123 06 0014006 00 6 5690106 సళ 696 6౪1 0177664. (ఈ జటిల మ. 25 ర్ట 20103907 0 6320 కరా? 26 50, ఎ2ళలో5 0011686 3090094) రింంళలండే టర 16046 2064 4౬ లు కంల్రింటులా 226 264 భం 11060659 €0 1266 2 1౦0- శ్రర [07 6” ఇందు * బహుశః ఇంచుమించు ఇబే కాలమునకు (ఈ ఇెంటిన ఒక విగవహము దశీ,ణణకన్నడజిల్లాలోని కడిరియందు కల (పసిద్ల ధి మైన నుశకములోని సమాధివేదికమోద కలదు. అది నగోరతనాధుని వ్మీగసోమని స్థానికముగ “తెలియును. శదిరిమరను -- సర్వవిధ సంభావ్యతను - ఉత్త రభారత చేశీయమైన, (ప్రఖ్యాతమైన గోరత్‌నాధ నం్యప్రదాయమునకు సంబంధించిన ఉపశేంద్రమగును కదిరిమరమును స్థావీంచిన వ్య క్షి. పేరును బహుశః గోరతనాభుడు కానచ్చును. విగహాస్యరూపమును ట్ర, డాని నిర్మాణమార్మికతనుబట్టి నిర్ణ యించి శనచో ఆది పదునాల్దవశళాబ్దికి చెందిన విగ్రహమగును, అది బహుశః

చారితకన్నై పధ్యము 201 మరమును స్థాపించిన వ్య క్తి సమాధిమోద 'పెట్టియుందురు. కొన్ని సంవత్సరముల కితము, వమ్మీగహము కొంత వితిగిపోవ్రటవలన తొతా కట్టిన సమాధిమోద పెట్టిరి” అని కలదు.

ఇది నాథసంపదాయము కన్నడ ేశను నందు పదునాల్లవ శతాచ్చిని కలదనుటకు వురావస్తుపమాణము అంలేకాదు.. నాథ సం్యపదాయమునకు సంబంధించిన మరముల అధిపతులకు నోరతనాథుడు అవు పేరు ఉండుననుటకును ఉపబలకసాధనము. ఇప్పటికిని కన్నడ "జేశములోని * మంగుళూరు కదిరె "బేవస్టానమునందును చ్మితదుర్గము జోగిమరమునందును నవనాధుల విగహములు కనబడును, చ్మితదుర్ల గిరిసమూహాము జోగిమరమునందును నవనాథుల వ్మిగహములు కన బడును. చి్మితదురక్షగిి సమూహము రససిద్ధుల అవాసస్థానమని (వసిద్ధి.... మంగుళూరునగరమునం దును నాథపంథ శే దపీరము కలదు. “బిరా” కాలూకాలోని హేవూవతి కూడ నాథసిద్ధుల శేగ్యదమ. ” అని డాక్టర్‌. సై ఓబిరెక్షిగారు అందిచ్చిన సమాచారము. ౩3

కే ఆంధ చేశముళోని నాథసం[పదాయము ఇతోధికవి శేపము ఒక్క ఆంధ) చేశమునందు మూా[తమేగాక్క మొత్తము దవ్నీణభారత "జేశమునంచు నాథసం[పదాయను పరివ్యా ప్రమగుటకు.. (పధాన శీర్యదము, అంధ) బేశముతోని శ్ర్రీకై లము. (శ్రీకైలము సిద్ధవేత) మని మత్స్యపురాణమునందు కలదని పి ని, పరబ్రవ్మాశా శ్ర్రైగారి అభిప్రాయము; 34 నాని, మత్స్యపురాణము గ9ంథమునందు (శ్రీశైలము సిద్ధమ్యేతమని కానరాదు విషయసూచియందు ఆష్టోత్సర శత'జేవీనామకథనమ.లోని అష్టోత్తరశతనామ చేవీస్థానములును. సిద్ధ పీరములని కలదు అష్టోత్తరశత చేవనామములందు గశ్రీ/తై లే నూధపీ నామ” అని కలదు. (81 శ్లో 18 అ) శ్రీవ్లైలము. సిద్ధపీర మైనచో?

202 వేమన సిద్ధమ్నేతమే అగును ఇది (వశ్నీస్తమైనను. నివీ ప్వమైనను, ప్రొచీసతకు మూదలయీ. ప టిక ఏడవ శళొ్టి పూర్వోర్థ ములోని హాద్లుని రత్నావళినా యందు ఇట్లు కలదు.

• అద్య కిల భర్తాం శీపర్వతాదాగతన్య శీకం ర నామధేయస్య ధార్మికస్య సకాళా దకాలకుసు మసంజననదోహదం శిష్షిత్వాఒత్మ నః పరిగృహీతాం నవమాలికాం కసుమసమృద్ధికోభితాం కరిష్యతితి ” ఇది నివుణిక వచనము, కందు వత్సరాజునకు, శ్రీసర్యశము

నుండి వచ్చిన (శ్రీకంరదాసుడు అకాలకుసు మోదయవోహదవంను జేర్చినట్లు కలదు, న్‌.

“స్తారు రే శ్రీకంరదాన్య ధార్మక సోధు. యేన దత్త మూతే 9పైవ తేన దోహదకే నీదృశీ నవమాలికా సంవృత్తా -” ఇది విదూపకుని వదనము. ఇందు (శ్ర్రీసర్యతమునుండి వచ్చిన

శ్రీ/కంరచాసుడు ఉపచేశించిన దోవాదప్శిక్రియవలన నవమాలిక సవ నవోన్మేమనుందినట్లు _ కలదు. అంతేళాదు. మణశిమంతౌవధ్ధుల (ప్రభావము మహినూన్వితే మైనదని వత్సేరాజు వర్ణించును. కనుక (శ్రీపర్వతముకుండి వచ్చిన ,శ్రీకంరదాసుడు. సిద్ధుడు కావలయును ఒకానొక సిద్ధుడు రత్నావళిని వినాహామాడీన వ్య క్తి సార్వభౌముడగు బని వెప్పినట్లును రళ్నావళియందు కలదుం (శ్రీఖండ దాసుడు (శ్ర/పర్వతమునుండి వచ్చిన సిగ్గాడుం (శ్రీసర్వ్యతమన (శ్రీకై లము, కనుక (శ్రీవ లము వడవళళాబ్టికే సిద్ధ వేత్రము శావలయును.

జారి తిక నైపథ్యము 2039 ఎనిమిదవశ తాచ్చి పూర్వార్థములోని భవభూతి మాలతిమాధ వమునందు (శ్రీ,సర్వతమునందలి సౌదానుని అకర్షి ణీసిద్ధి, కపాలకుండల ఆకాశయానసిద్ధి హరయోగము నాథసంప్రుడాయసరణులే. ఇది పదొకండవ శతాబ్ది గుణచంద్రగని రచించిన మహావీరచర్కిత కధారత్నకోశము అను డ్రై న్యగంథములందు (శ్రీసపర్యతములోని సిద్ధుల విషయను- మహోపీరచరిి తయందు ఫఘోరళివుడు జాలంధరవిద్యయందు మేటి అని, కథారత్నహోశమునందు ఘుటిశాసిద్ధుడు. ఉఓవధ్ధుల, సవాయమున అద్భుతకృత్యములు చేయునని- కలదట.* పండెండవ శతాబ్చి అల్లమపుభువు శ్రీనై లమునందు గోరతు నాధునికి శివమార్దమోశతమును. ఉపబేశించినట్లు గౌరవ నవనాధ చర్మితమునందు కలదు. ఆంతేశాదు. తత్సమకాలికమైన చామరసు (పభులింగలీలె అను కన్నడగ)ంథమును, అనుసరించిన పిడప్నరి సోమ నాధుని | పభులింగలిలయందును, అల్లమ్మపభువు గోరతుకునికి ఈూనప్టి తత్ష్యమును ఉపబేశించినట్లు కలదు. ఉపరి అల్లమ్మపభువు ఆరుబెంచు సరిశే, (శ్రీశైలము. సిద్ధనిలయముగ ఉన్నట్లు కూడ (పభులింగలీల యందు కలదు

• వాదవయస్సృంభవశ్యావధములు పాదుకాసిద్ధుబు వరుసవేదులును నాకర్షణ మున దృుశ్యాంజనసిద్ధు లేకమూలికల ను నేకౌషధములు నమృతకుండంబులు నర్థసిద్ధులును విమలచింతామబణుల్‌ 'వేల్పుటావులును

20% వేమన

రససిద్ధు లాదిగొ రమ్యవస్తువులు

వసగ సాఢింతురా పర్వతమునను

సిద్ధుల మునిమంద శీవు మూ కంద

మిద్ధర శీగిరి కేగిరి సాద? ” 19గం 141పు-

ఇది పం్యజెండవశతాబ్టి (శ్రీగిరి ఆగునుగాని, ఇచటి * అఖిల సిద్ధులను గట్టిగాం బడసిన ఘనుండ నేను” అను గర్వము బలిసిన నోరడ్‌ండు, మ ల్స్యేర్యదనాధువి శిమ్యుడైన నోరతునాదుడు కాడు. శాంబాలడు. మరాధిపతి గనోరవనాధుడు మ్మాత్రమే అగును. అల్లము (పభువు ఉపబేశించివట్లు కల శివమార్ణ మోతము, ళూన్యతత్త్యము మతల్స్యేందనాధుని శివ్యుడైన నోరతునాథుడు, అల్ల మ్మవభువు కంశు ఆరు శతాబ్దులకు పూర్వమే అంతట ఉపచేశించినది కనుక అల్లమ (పభువు కాలములోని గోర కుడు, శ్రీగిరి మరాధిపతి నోరతశాధుకు శావలయును. అతడు శాలాంతరమునలదు అసలు నోరతునాభునిగ సంకాంతము శావచ్చును, పండెండప వతాప్టి నుఠాధిపతి నోరత్న నాధుడు పదున్నై దవశతాబ్టిని మ క్స్యేంద్రనాధుని శివ్యుడైన గోరవ, నాధునిగ మాజుట అసంభవము శాదు అనగా పదునాట్లవ శతాచ్దిని కన్నడ బేశమునందు కదిరిమరాధిపతి నోరతనాధుడు నలె, పండెండన శతొబ్దిని ఆంధ చేశమునందు శ్రీగిరిమళాధిపతి నోర్మునాధుడు కలడని అవగాహసమగును. గోరతనాథమనము నాథనం పదాయమునకు రతేఖం పదమూడవ శతాబ్ది పాలకుటీకి సోమనాధుని పండితారాధ్య

చరితేమునందు (శ్రీశ లములోని “* శినయోగుల నడకలు ౫” శలవు, అందు,

చారి(తికన్నై పధ్యము 205. ళ్‌ హరయోగరాజయోగాడివి భాంతిం

ఐటువగు పశుుయోగబంధంబు లేమి

నవిరత నిరతిశయానందహేతు

వవ నిత్యశివ యోగవివశాత్ములగుచు(

దానును నెదురు, నిందయును సంస్తుతి యు,

మానావఫచానముల్‌ మజీ యూరు నడవి,

సలియు నుష్టంబు, విష మ్మృమృతంబు

వలవు నొల్లమి, యొల్ల వనితలు దల్లి

సుట్టాలు వగతులు, సుఖము దుఃఖంబు€

బస్టైమంచము నేల, పసి+డియం చెంచు

సమమ కా నిర్వ్యంద్వశమితసంసార

సముదితశివ యోగసౌఖ్యంబు కతన *” ప ప, 2-8.

అని కలదు. ఇందు హరయోగ్య రాజయోగాదికముల వలన పథుయో గబంధము లేకపోవుట, అందువలన నిరతిశయానందహేశువగు నత్యశిన రవాగపివ శాత్యులగుట, సిర్జ్యంద్వశమితసంసారసముదితశివ ఆూగసౌఖ్యమునందుట- నాధసం పదాయమునకు చెందిన చివయోగు లకు చిహ్నపలాకలు. 1945వ సంవత్సరము నాటి నెల్లూరుజిల్లా ఉదయగిరి కాలూశా లోని ఉదయగిరిశాససమునందు “రసాయన, పచాంజన, భుటిక్క కన్యకా వావ, మంతవాద, భూ(మవాద, రసవాద, గారుడవాద మొదలగు విడ్యలు (ప్రచారము పొందినట్లు చేరొనబడినది, వీనితోపాటు ఆ దీ,

ఇాననమున సిద్ధవ్యాళి, నాగాష్టన సిద్ధబుద్దుల నామములు చోటు

చేసికొన్నవి. ౫” అని డాక్టర్‌ "కె. ఓబిెడ్డిగారు అందిచ్చిన సమావారము ఇవి పదమూడపశతాచ్టిని ఆంధ 'బేశవునందు నాథసం[ప జాయము కలదనుటకు దిక్పూచికలు, పదునాల్లవశ తాప్లీ నిత్యనాధుని రవరత్నాకరమ.నందు ళు శ్రీవైఆములోని రసాయనక్యాస్రృుపయోగశాలయందు. రసవాద (పళూాగనులు చేసినట్లు కలదని డాక్టర్‌ మారేనుండరామారావుగారు ఆందిచ్చిన సమాచారము *” : ఆ రౌటం మైజం220028222 04 1020206402 0060061015 జం 2 00అయం21 1200126007 అం50668 2౯ “వ?052212200 226 2 లలల ఇలుల 266 1 16 ₹6క్ర2కరే12బ్రా 21యేయి?. * “ నిత్యనాథని రనరత్నాకరమునందు. శై లమునందు రసాయన ళాస్త్రప్రయోగళాల ఉండెనని, అందు రసవాదప్శియోగ ము_. చేయణడెనని కలదు.” పదునాబ్లవళ తాబ్చిని (శ్రీ/గిరియందు రసాయన శాస్త్ర ప్రయోగ శాల తోపాటు (శ్రీ/గిరికవి నవనాధచచర్మిత పద్య కావ్యమును. వెలసెను “ అవిరళయోగవిద్యాధికులై న నవనాధవరుల పుణ శ్రవ్రవర్త నలు వరగ శిగిరికవి వద్యబంధముల విరచించినాండు, *. ౨.

చారి తిక నైపధ్యము ల్లగ

ఆని గారవ నవనాధచరిత్ర ద్విపద కావ్యమునందు కలడు, (శ్రీ/గిరికవి కాలము పదునాల్లవశ తాబ్ధి పూర్వార్థము. పోోలయ వేమా రెడ్డి వలన భూదానమునందిన తెలుగుకవి.** ఆ కాలమునందు ఆంధ) "జేశమునందు నాథసంపిడాయము లేకుండ, శ్రీంగిరికవి నననాథచరిత) పద్యకావ్యమును రచించుట, (పోలయవేమూరెడ్డి భూదానమును చేయుట సంభవము శాదు, అంతేకాదు.

[పోలయ వేమా రెడ్డికి అంకితమైన ఎట్లిన హరివంశమునందు నాథసం[పదాయము నన లెత్తి నది. (శ్రీకృష్ణుడు శేలాసమునకు బయలు చేత, * గంగ యుత్తరతీరంబు దొడుగి ౫ (1539వచు), * వివిధకాన నాభ్యంతరంబులం గలయ మెలంగి (16ఈ0పు

“ సిద్ధోద్భాసితళ్ళ “పంక్తులు సమాసీనోల్దసత్కిన్నరీ బద్ధా నేకవిచ్శి తగానసుతలవిస్థంబులున్‌ యోగిస న్నద్ధానందసమాధిరి మ్యగుహలున్‌ గంధర్వవీణాధ్వని (శద్దాముగ్ధమృగంబులుం గల మహాశైలస్ట్థలుల్‌ చూచుచున్‌* 161వ 5ఆ ఉభా

౮ పెద్దయాం బొడ్డు విహరింగచెనట. (162వచఎ ఇందలి సిద్ధులు. కిన్నరులు, గంధర్వులు గంగ ఉత్తరతీరము దాటిన తర్వాతి ఫుఠరాణపురువులే గాని అఆనందసమాధిబద్దులైెన యోగులు పాతాళగంగ ఉత్తరతీరము దాటిన తర్వాతి 'చార్మితికవ్యక్పు "లే ఆగుదురు. యోగి సన్న ద్ధానందసమాధిరమ్యుగుహుల మహో వై లస్థలులు వమ్మూాత మేగాక శ్ర ఎేలస్టలులును అగును. ఇారణను, గంగ ఉత్తరతీరము దాటి శాననాభ్యంతరముల కలయందిరిగిన శ్రీకృష్ణుడు, “ ఒ కమనోహర (పచేశంబున నాసీనుండై” (162వచం)

208 వమన “* అపరరాతింబు భవ్యసమాధివేళ యగుట నప్పుకు తన యంతరంగమున నొలయ సుహ్రసాదంబున యోగనిక్ట జేయలంతియై యింపార+ జేరుటయును. 1690వ స్వస్తికాసనము నిశ్చలముగా బంధించి తనువు. గంథరయు మస్తకము సరిగ చక్యనై. నిలువ నా ఫాశిఖరంబున నరమోడ్పు చూడ్కీ- యేకాగగిసరణి నిలిపి మూలాధారనిర్లతనిర్గణ ధామంబు షడ్గ్రంథిదళ। నకోరి యై పోయి పరమాంబరామృతబింబంబు గరపంగ! దోడన తార'గు సోన€ దడిసి తన్మయానందతందాానవగుచు నొకడు నెజు(గని సౌమరస్యోదయమున నలర నెంతయు నొప్ని నయ్యాదిసిద్ధః ధి డఖిలసిద్ధులు దన సిక్ధీ యభినుతింపం 181వ ఇవిజధంబున నప్పర మేళ ంరుండు పరహ్రణిధానంబున* దన్ను దోన యనుసంధించి సంధుక్షితసంవిజ్ఞ్యోతి యగు చేతోవృ త్తిని” 185 వచ. 5౪, ఉంభాం ఇందు (శ్రీకృన్ణుడు వేసీసది స్వ స్తీ శాసనము. శేసినది. యోగా భ్యాసము విలిపీనసది వశా[గత, కొలిపినపి వడ్డ్రంథిభేద నము తాల్చి

చార్తిితికనై పథ్యము 209 నది జాలంధరబంధము., అందినది శాంఛపీము[ద, పొందినది ఆసంద సమాధి. అనుసంధించినది తన్ను తానే. అనుభూతినందినది సమరస భావము [(పకాశనము చేసినది సంవిజ్ఞ్యోతి, ఇదియ్మల్ల నాథ యోగముం అంనేశాదు. (శ్రీకృష్ణుడు అదిసిద్ధుడట ! శివుడు ఆదినాధుడనియేగాక, విష్ణువును ఆదినాధుడస నాధసంపదడాయమునందు కలదు, అదిసిద్ధుడన ఆదినాధుడే. ఇట్లు సంస్యల్భృతవాగర్షివంశమునందు ఇసుముంతెయును లేదు, అసలు శ్రీకృష్ణుడు అర్థర్యాత్రివేళ యోగాభ్యాసము. చేసినన్లు. లేదు. జదరీననములోని మునులు అర్చింపగా సంప్రీతుడై (వాత వేళ

చైలాసమునకు బయలు బేరినట్టు కలదు.

“ అర్బ్చితో మునిభి స్సర్వ్వైః [పీతిమకాం (పియః తతః |పభాకే విమలే సూర్యే చాభ్యుదితే సతి ఆరుహ్య గరుడం విష్ణు ర్యయా కైలాస ముత్తమమ్‌.”

భప, 4 అ. 8 శ్లో అమూలకముగ శ్రీకృష్ణుడు అర్థరాథతి నాథయాోాగమును ఆచరించినట్లు, (శ్రీకృష్ణుడే ఆదినాథుకు అయినట్లు ఎజ్జన సంతరించుటకు "హేతువు, అంధ బేశములోని అప్పటి నాథసంపదాయమే శానవలయును, 1815వ సంవత్సరము నాటి కడప జిల్లా రాజంచేట తాలూకా టంగుటూరు శాసనమునందు, అచటి" (శ్రీసిద్ధనా[థ) చేవర ౫ సక్తి కలదు,.** 1184వ సంవత్సరము నాటి కర్నూలు జల్లా మర్కాా వురము అాలూకా (తివురాంతకళాసనమునందు ఒక “గోంక రాజునకు “ అవధూతమండలీకనోర శుక *” అను విుదము కలదు *" అవధూత అనగా నాథయోగి. గోరముడన నోంతనాథుడు. 1882వ సంవత్సరము నాటి కడస జిల్లా కమలావురనము తాలూశా చిలకమబ్టు శాసనము

210 వేమన నందు * సిద్ధనాంథ దేవర ౫ (పసక్రి శలదు** శాలమానము. లేని కృష్ణా జల్లా బందరు తాలూశా 'శ్రీశాకుళము శాసనమునందు ఒక మహోమండ లేశ్వరుడు జగేవరాజులు * (శ్రీసిద్ధనాథ బేవదివ్య,శ్రీ/పాద పద్యాఠరాధక”డని కలదు. *” 1495వ సంవత్సరము రచనాశాలనుగు *3 శ్రీనాధుని వృంగార న్నైసధమునందు, “ తృణానీవ ఘృణా వాదా న్విధూనయ వథూరను తవాపి తాద్బుళ స్రైవ కా చిరం జనవబ్బుశాం * 658 ళ్టా 17న ఆను శ్రీీహర్డుని శ్లోకమునకు, శ్రీనాధుని ఆంధీకరణమిది ం ఈ లాలొమ్మూతపురీిషఘర్మజలకీలాలాత్మికల్‌ థొమలం చేలా రోంతఎి పుట్ట నాడుదురు యాగీఇదుల్‌ వృధాలాపముఠల్‌ లాలామూ తపురీవఘర్మజలకీలాలాత్ములో తాఠటి [పాలేయాంబుపటీరపంక భనసారత్ము దదివ్యాత్ములో” 70వ, 7 ఆ, లను గడ్డిపజకల నలె జగుప్సావచనములతో విడిచిపెట్టు లు మనెడి నారు తొము కూడ తాదృళులే కదా! ఎందుకీ లోక (పతారణము 1 అని నూ్యూమే శ్రీహర్దుని శ్లోకమునందు కలదు. వారెవరో లేదు, వైరాగ్యము. కలిగిన వారెవరై నను కావచ్చును. శాని, శారు యోగీం్మదులని (శ్రీనాథుని పద్యమునందు కలదు. ఇట్లు లగి లను దూషించు యోగీందులు నాభస్మ్యపదాయమునకు ఇెందిన శివయోగులే. అం లే కాదు. నాథసం,పదాయమునకు చెందిన 'భ రృ్భృహరి ఇట్లు య్రీలను దూషించిన శ్లో కము కలదు,

చారి[తిక నైపద్యము లక్ష ళ్‌ స్తనౌ మాంస్కగస్థ్రీ కనకకలళా విత్యుపమితా

ముఖం స్రేష్మాగారం తదపిచ శకాజ్మ్కేన తులితమ్‌

(్రవన్మాతక్తిన్నల కరివరశిరఃస్పర్థి జఘన మహో నిన్యం రూపం కవిజనవిశేషై ర్లురుకృాతమ్‌.”. 16ిళ్టో. 85

పనికి వనుగు లత్మ్హణకవి "ఆనునసనత ;

• స్తనములు మూంసపిండములు చక్కని బంగరుకుండలంచు నా ననము కపొలయంబు తుహినద్యుతితుల్యమటంచు మూ తభా జనజఘనస్థలంబు కరిచారుశిర స్పమ మంచు గామినీ జనమలినాంగముల్‌ సుక విచాతురి వర్ణన కక్కె- నిమ్మహిన్‌ ”

18ప 8శ, కప్పులు సువర్ష్మశలననులని సుతించు స్తనములు వమూాంసపిండనము లని, చర్యవసదృుశమని పర్టించు ముఖము "శేపూ గ ్రమనసి, కరిశిరస్పవు మని కల్పించు జఘనము (సవన్మ్నూత్రక్లి న్నమని భర్హృహరికవిభావనం [శృంగారశతకములోని శకామిస్‌గ శ్రిమును ౫ మన్నాగర్మ ము, శారణము ఛర్శృవారి. నాథయోగి.. కనుక 'ఊోగీందుల శశ్రీదూపణమును కలిఛటులు (పళ్వాఖ్యానము వేసినట్లు ్రీనాభుని స్వతంతళల్పనము. అందుకు హేతువు భర్హృహరి వై రాగ్యశతకము స్వభావము ఇాదు; శ్రీనాధుని శాలనునందలి నాభసం్యపదాయము ప్రభానముం నలునికీ సరస్వతీ'జేవి ఉవజేశించిన చంళానోణీవమల్యతేము గుజించి “ శళ్వజ్దప నరపలే! సిధ్యతు సతే” అని 'శ్రీ,హాప్దని శ్లోకము నందు కలదు. (68 శ్లో. 1ఉ స “వీపు చిన్తామణి ర్నాము మిస? క | శుః సరప సంం పరనుం మళమ్‌ = పర్వార్థపాధకః జగన్న ॥ సరప్వళ్యా రహస్య

బలై వేమన ఇత్యాగమూత్‌. మ.” అని నాశాాయణపండిశుని అర్థవివరణముసందు కలదు. అట్టి చింతావమణీమం[తేము *ో సిద్ధపారప్యతసంసిద్ధి కారణంబు 09 ఆని (శ్రీనాథుని ఆం ధీకరణమునందు కలదు -(19 వచ 6 ఆ.) అనగా చింతామణీమంతమ్ను సిద్ధసార స్వతముం్యత్రమని అవగాహనమగును. కశ సిద్ధసారస్వతమం్యతేము అసంఖ్యాక మైన సిద్ధమంతములలో ఒకట ” అని మల్లంపల్లి సోమ కేఖరళేర్దోగారు. తండిచ్చిన "సమాచారము ** అయిన శ్రీనాథుని పచనము సిద్ధమం్యతపరిజ్ఞానమునకు నిదర్శనము, ఆం తేకాదు. పదునాలైవ శతాబ్టెని అంధ జేశమునందు సిద్ధ లేక నాథ సంప్రదాయము కల్లదనుటకు తార్యాణము. 1400వ సంవత్సరము రచనాకాలముగుే శ్రీనాధుని హర విలాసమునందు “ర్టీ దేవి గొల్చి మఠ్వ్యేర్య దనాథాదులు 'చూగసంసిద్ధికి నొడయులై రి యమ్మవాదెవి కామాక్షి. ... .-” 8వ 1 ఆ, అని కలదు. ఇది శ్రీనాథుని ఇష్టటేవతాస్తుతి. కంచి శామాశ్చీని కొలిచి, మ తృ్యేందనాధుడు మొదలై న నననాధులు యోగసంసిద్ధికి గురువులయిరట 1 నవనాథుల కథలు కంచి! వెళ్లిన జూడ శానరాదుగాని, ,నాథసర్థపదాయము కంచికి వెళ్ళనిచో, (శ్రీనాథుడు ఇట్లు కల్పించుట సంగతము కాదు. అంతేకాదు. హర విలాసములోని కంచి చిజుతొండనంచికథకు మూలఫవురుషుడు శీన “యోగి (కప రీ 66ప, 67వచ. “వతం ఉపం, ఆ బోర్చల్న కగ్రపదోపాయ | పాగల్బ్యంబున నిధానవనసిద్ధులక్రై

చారిితిక నెపధ్యము 218 యే గరులనై నం దిరుగుదు రోగిరముగ నుతుని. జంపు టుచిశమె మీకున్‌, * 03వ. 2ఆ అని జంగమ్రీ అమేపము,. అందుకు * శివ్రుండన శివయోగి యన భేదంబు గలబే ” అని చిుతొండనంబి భార్య తిరు వెంగనాంచి సమాధానము (101 వచ, 2ఆఅ ) శివయోగి థెరవయోగి * కూడ (110 ప 8 ఆ) శివుడు శివ యోగీశ్వరుడు (97వచ 185వచ ఇఆ) నిధులకు, వనెవ.ధులకు తిరుగు జోగులు, నాధసం[పదాయమునకు ందిన శినయోగులు. కై రపయూోగులును. శివయోగీశ్వరవ్యవ హోరము, శినజీవాభేద్యపతిపత్తి నాథసం్యపదాయము తత్త ప్రపత్తి య్‌.

ఇవి యెల్ల పదునాల్దవశతాబ్లెని ఆంధ దేశమునందు నాథసంప డాయము కలదనుటకు చారితిళాధారములు. సాహిత్య(ప్రతి బెంబములును,

1405వ సంవత్సరము నాటి ె0డవ పారిహరరాయల శాసనము నందు,

“* రాజాధిరాజ రాజసరమేశ్వుర రాణవ్యాస రాజవాల్నీకి సిద్ధసారస్వత సొహిత్యసంగ్గీతకనాకవతంస కమ్మళ బంవ్మోధ్వరస్య వేదభామ్యపవత౯క వై దిశమార్గస్టాపనాచార్య శైవాగమశి క్రిధర వైష్ట వాగమవిష్వంక్సేన - _ ... శ్రీవీరపితాపహరిహరమహారాజః ” అని కలదు ** ఇందు రెండవ వారిహరరాయలు వై వ్రవాగమ

విష్వక్సేనుడు, వై వాగమశే క్రి ధరుడు, వె దికమార్దస్థాపనాచార్యుడు, వేదభామ్య| పవర్శకుడు, _బహాగ్జధ్యరకర్త, సాహత్యసంగ్‌తకర్ణావతంసుడు ఆని మూతమేగాక సిద్ధసార స్వతకర్ణావతంసుడు అని కూడ కలడు అవగా శెండవపహగిహరరాయలు సిద్ధపారస్వతమును ఆదరించినట్లు అవగాహనమగును, ఇ

లత వేమన 1480వ సంవత్సరము రచనాశాలమగు ” శ్రీనాధుని భీమ ఖం9డమునందు, వ్‌వ్చుడు పార్వతికి వివరించినట్లు, వసిస్టుడు వముంగణునికి "ప్పిన అత దర్శనము, (బ్రహ్మజ్ఞానము; నాథసంపదాయముసనకు సనాధము, “ రాగవైషమ్యములు లేక (పజ్ఞ గలిగి మనములోన విర క్తి యెవ్వనికి. గలుగు వా6డజే యధికారి (బహ్మ_కెవల్యమునమె వీండు వాడని కులపుద్ధి వెదుక వలదు. 150 ప. బహుజన్మసంళుళ్ళి థాగ్యసంపడి' గాని యోగవిద్యాశక్తి నూన దాత్మ యోగసామ్మగికి నువితసాధనములు వాయుమార్ల విశుద్ధవర్త నములు నాడిపరంపరా కోడవాయుజయంబు బలము చేతస్థ్రితి భాగ్యమునకు( టిత్తంబు తన యాజ్ఞ చేసి వర్తించెనే నిట్టట్టనళగ! జాల వి్య్యదియములు యమనియమములు నాసనపా్రజనియతి ధ్యానమును ధారణంబు+ బ్ర)త్యాహృతంబు నన సమాధియు నా€గ నహ్టైంగకలన (బబ్రహ్మయోగంబు విలసిల్లు బద్మన్మేత. 160వ. దేవి ! సద్గురునాధోపడిష్టసరణి మనుజు? డష్టాంగయోగంబు ననువుపజిచి యంత నద్వైతభకక్తి. గృకార్థుండగుచు నన్నుః గని ఘోరభవబంధనంబు బాయు, 1681వ

చారితికనైపధ్యము క్‌ రజ్జుజ్ఞానంబున సర్పభ్రాంతినివృత్తి యగు చందంబున యోగంబున నన్ను నాత్మంగను కారణంబున నవిద్యానివృత్తి యగును. 162 వచ. ఉష నేప జు క. గురుండే యభవు' డభవృండే గురు,డని యభవునకు గురునకును భేదమెదం బరికింపని శిష్యునకే గుగు.డ నభవృండనయి వాని కోర్కూలు దీర్తున్‌ 167 ప, సర్వభూతములందును సమత? బూనసి సత్వ్వవిదు*ండయి యెవ్వ్యాాడు సంచరించు నతడు శివభక్యుం డాతని నాదరింతు నెట్టి వే[లయందుం బూర్హేందువదన, 168 హ జనతు శస స అప సట చల చిత్తమున దుష్టియను నతుష్టియును లేక యొడలిలో నన్యు గృహమందడుకున్న భంగి నిస్సృహుండయి యుండంగ నేర్చెనేని యత+డు ముక్తుండు పద్మప(త్రాయతాక్షి గ పు సిన శస్లట్ల అటట చై తన్మమెప్పుడు సర్వుంబి దానయై విలసిల్లుదుండు నవ్వేళ గాని

216 వేమన విశ్వాభూతములను వీక్షించ. దనయందు' బరిపాటి నెప్పు డప్పాట్‌ గాని సకలభూతములకు సంతసంబును ౬ బొంది యెపుడు వర్తించు! దానపుడు గాని యఖిలలోకములకు నధ్యక్షు(డై. కను నధ్యకు డెప్పు డయ్యదన* గొని తన్ను. గేవల మాత్మగా! దలచి యిష్ట మతిశయము దృడముగ! జూయనపుడు గాని జన్మదుఃఖజరావ్యాధిశాంతికరము బ౦హ్మావిజ్ఞాన మూరక పట్టువడదు 135 జ్ఞానసంపద€ గాని మోకంబు లేదు కర్మశతమున నేని యో నిర్మిలాత్మ ! జ్ఞానమనంగ వేదాంతవిజ్ఞామబల ? యిళరవిజ్ఞాన మజ్ఞాన మంచిచూడ [068 పం శ న స గ * జలజపత9ంబు తన మీంద! జల్లియన్న యుదకబిందులతో. గూడకున్న యట్లు బ)హ్మావిజ్ఞాని తన మీందం బడిన యట్టి విషయమలమున€ బడకండు విమలచరిత 189 ప భక్షితంబైన విషమెల్ల గుక్షి నలుగు విమలమణిమూలమంతొ్రిషధములచే త ననుభవించిన విషయంబులట్ట యణుగు బిహ్మ విజ్ఞానమునం జేసి పరమమునికి 190వ

చారితిక్రవైపధ్యము 217

ఎవ్వనింటికి బంవ్మాజ్ఞుం డేగుదెంయం

బ్యియము! గౌరుణ్యమును గల్లి భిక్ష గొనగ

వాని బితృదేవతలు వార్షవై భవమునం

బొగడుదురు కేలివర నాభోగకముగ ” 194 ప.

ఇది సంస్కృృతభీమఖండమునకు సంవదించునుగాని, ఆది

శీ +నాథుని భీమఖండమునక్ర మాతృక కాదు. ఫుత్తింక*! -. ఇందు “వండు వాండని కులళుద్ధి 'వెదుకవలదు” అనుట, “అష్టాంగ యోగకలన బ్రహ '్రయోగంబు విలసిల్లు” ననుట, “సద్దురూ పదిష్టసరణి? అనకుండ “సద్దురునాధోపదిష్టసరణి”? అనుట, “యోగంబున నన్ను (అనగాశివ్రున్సి నాత స” గను కారణంబున నవిడ్యానివృత్తి యగు”? ననుట, *గకుంజే యభవుం డభవుండే గురుండయు అనుట, “సర్వభూశములందును సమత బూని. సంచరించునతయ శివభకుండు అనుట, “నిస్పృపహుండయి యుండంగ నేర్చెనేని యతండు ముక్పుండు” అనుట, “వై తన్యమెప్పుడు సర్యంబుం ఊానమై విలసిస్ట్ర" నష్టుడు, “విశ్వభూతములను దనయందు ఏించుో నపుడు, “సకలభూతములకు సంతసంబును బొంది వరించు) నవుడు, అఖిలలోకములకు నధ్యతుండై కను?) నఫుడు, “తన్ను చశీవల మాత్మగా (అనగా పరమాత్చ్శగ్యా తలంచిచూచు? నవుడు మాత్రమే ళ్స్రిహ విజ్ఞానము పట్టువడును” అనుట, జ్ఞూనసంపద6 "గాని మోత్తంబు "లేదు అనుట, “బ్రహ్మవిజ్ఞాని.... విషయమలమునంబడకుండు ననుట, “*వివమెల్ల .... మణినూలమంతెషధముల చేతి వళ, విషయంబులు ... బొహ్య్ఫవిజ్ఞానమునం జేసి” హరించుననుట, “అసప్టైంగ 'యోగంబు ననువుపజిచి . అదై్యైతభకి.... నన్ను6 (అనగా శి్చని గని ఫఘోరభవ బంధనంబుం సాయుిననుట మొత్త, ను నాథ సంప్రదాయ గంంథచయ తాల్పర్యార్థని గ్థారిత బ్రహ్మజ్ఞానము.

218 వేమన సత౭జలీ యోగనసూ(తమ నందు “ఈశ్వర్మపణిథానాద్వాా” అను సూూతమునకు (1-లిలీ) ఆనంతెరిమునం చే “న్లేశకర్శ్శవిపా కాశయై రహరా పరామృష్టః వురుషవిశేవు ఈశ్వరః అను సూత్రము కలదు. (1-24) అంశేశాదు. “యఛాభిమతి ఫ్యానాద్యా” అను సూత్రము కూడ కలదు. (1-89) పతేంజలి చూగసూతములోని ఈశర శబ్దమునకు, శ్వతాశ్వతరోపనివిత్తులోనిశివార్థమును గ్రహించ్వి శివధ్యానై కము; శివజ్ఞానెకము. విధించి, రాజయోగమును రాజమార్లకు ను చేసినది నాధసయ్మపఛాయము- పతందలి యోగకు సపాజయోూగము నాథసం(ప జాయయోగము సాళ యోగము సోపానమైన రాజయోగను. 149వ. సంవత్సరము రచనాశాలమగు'” శ్రీనాథుని శాలీ ఖండములోసని ఒక పద్యమిది వ్‌ “ తిసరీణు పరి రూణధాతుధూ+ీపొళి యలికంబులకు వింత చెలువు నొసఃగ ఘనమైన రారాపు చనుదోయి రాయిడి నిజబు పేద నడిమికి వెజప్పు చూపం దొలుకొబు మెటు(గు(దీ౯గెిలం బోలు కన్నులు వడ వాంకి యొక్కింత వాడ జాణ సి-రూరతిఐకంబు చేమటచిత్త డిం దాళకి యలికభాగంబునం దనలుకొనగ6 గనకమేఖల జఘనచకంమునం జాఅ సీవిబంధంబు నొలోన నెమ్మి వదల మహతి థిరీయించి యొక తనుమధ్య దన్ను ననుసరించును గాంధర్వ మభ్యసింప ” 800వ 1ఆ. ఇది అమూలకము. ఇందు నారదుని వెంట ఒక శ్రీ, నారదుని వీణ పట్టుకొని, సంగీతము నేర్చుకొనుచు వచ్చుచున్నదని కలదు. ఇట్లు

చారి తికన్నై పధ్యము 210 నారదుని వెంట ఆ వచ్చుట ఇతరత) మృగము, వింగళి నూరన కళాపూర్లోదయమునందు కలభాషిణి కలదుగాని, అది శ్రీ, నాధునికి అనుసరణము, ఇది (శ్రీనాధుని ఊఊనాథత అనుట సర్వసామాన్యము, కాని ఇందు 'శ్ర్రీనాథతి లేదు. శ్రీ- నాధతయే కలదు నాథులకు నాధనామక చేవాలయవిలలు యాత్య్రాస్థలములని, నాధులు నాఖథిన్‌ సమేతముగ చేశాటనము వేయుదురసి పూర్యోక్న ము. పయి శ్రీనాధుని పద్యము; నారదుడు ఓం౦ంకారనాధ్‌ుని కొలుచుబకువచ్చు సందర్భములో నిది, ఓంళారనాధుని కొలుచుటకు వచ్చు నాథగురువు వెంట, యోగవిద్యను అభ్యసింపవచ్చు నాధిసిశిష్యురాలి వలె. నారదుని వెంట గాంధర్వవిద్యను అభ్యసింపవచ్చు తనుమధ్యకలదు, కనుక నాధసంపిడాయము భింగ్యంతరముగ కలదు. దమోారామభీమ నాధుని గాని, శ్రీవ లమల్లి శార్టుననాథుని గాని కొలుచుటకు వచ్చిన నాథినీనాథుల గురుశిప్యాదృశ్యము శ్రీనాథుని పద్యమ నకు స్ఫోరకము. (శ్రీనాథుని స్వీయకవితను, _ అగస్త్యుకు సందర్శించిన (శ్రీతై లము- “ రససిద్ధరసాయన సి మూలికాసిద్ధి పాదుకాసిద్ధ్యాద లగు. సిద్ద 'నేతంబుల చేతను కోభితంబు *” 51 వచ, 8 ఆ ఇడి శ్రీనాధుని కాలమునందును శీ) కై లము సిద్ధదేతమనుటకు నిదర్శనము, మత్స్యపురాణములోని మాట (పవీ, పమైనను, శ్రీనాధుని కాశీఖండములోని మాట నిశ్నీప్తమే, శ్రీనాధుని శాశీఖండమునకు మూలమైన సప్త ఖండసమన్యిత మైన సాా-ందపురాణములోని- అే పంచాశళ్ధండమండిత మైన మహోస్కా-ందపవురాణములోని- సంస్క్యృత కాశీఖండమునందు యోగ నివూపణము కలదు. అది కుమార స్వామి అగస్తుునికి వివరించినదిః

220 వేమన నూటనలుబది న్లోకముల ఘట్టము అంబే నాధసంపిదాయము పిమేయము. గలదు. గాని యోగమునకు ప్రాధాన్యము 'లేదుం శ్రీనాదుని "తెనుగుపేశలో అత్వభకప్రొ కాన్యము కలదు. శక అత్మజ్ఞానేన ముక్తిః స్యా తచ్చ యోగాదుతే కహి సచ యోగ శ్చిరం కాల మభ్యాసాదేఏ సిధ్యతి. * శ్రది శ్జో శే ఆ ఇది యోగనిరూ పణము.నకు సంస్క్యృత కాకీఖండములోని ఉప కఏమణము. ఇందు “అగ్భజ్ఞానమ వలననే ముక్తి కలుగును. యోగ మును ఆదరించుట వలన జచాదు యోగము బహుశాలము అభ్యాసము వోసిననే సిద్ధించును?” అని కలదు అంత ఖుట్టమునకు అప్రొధాన్యకు ఘటిల్లినది. ఇట, “ అత్మావలోకంబునకు యోగాభ్యాసంబు పరవసాధనంబు” 291 వది ఆ అని శ్రీనాఘుని అన్యధాకరణము ఇందు యోగాభ్యాసము నక అత్యధిక వా్రాధాన్యము కిలదు. నాథపంప్రుదాయమునకు. చెందిన యోశాభ్యాసమునందు జాలం ధరనాధుని చేర జాలంధిరబంధము కలదని పూర్యో కము అది సంస్కృ తాంధ్ర)ికాశీఖండములందు కలదు. (149 150, 180 శ్లో 41 అ, బె40 పృ ౨41వచ. 5 ఆ ్రె యోగులకు. పరకాయపివేశము మొదలైన అతీతశక్తులం అలవడుననియు నాథసంప్రదాయమునందు కలదని పూరో కము, అథి కూడ సంస్క తాంధ) కాశీఖండములందు కలదు. (“59-162క్లో. ఉ।| ఆ; 245 ప, ఉ ఆ.) అందు (శ్రీనాథుని అమూలకవాణి ఇది;

చారీ [తికన్లై పధ్యము లలా “ మోక్షనగరీమహాద్వారమ. ఖకవాట విఘటనాలో హకుంచికావిభిమమున నుల్లసిలుచుండును షడంగయోగవివ్య నభ్యసించిన సాధకుం డది9దమన ! * విశ ప 5 ఆం “ఇందు మడంగ యోగవిద్యను అభ్యసించిన సాధకుడు, మోతు నగరము ముఖద్వారమును 'తెటీచు తాళపు చెవిని కలిగియుండును, అనగా మోాతథుమును పొందునని కలదు. యోగవిద్యకు వమడంగ విభాగము, అష్టాంగవిభాగమును కలదు. సతీజేవి శావించిన స క్వేశ్వరసోతఏమునందు (శ్రీనాథుడు స్వతంత్రకల్పనమున సంతరించిన యోగీంద్రుల స్వరూపమిది : “అధ్యాత్మయోగ ంబునన్‌ షజ్జవత్యంగుశీమానయ.గ్దేహమధ్యాంత రాశానలావాస కో ఇత9ియీగేహోరోహత్ప్ర)భాక్రీలికాస్యూతనిర్భిన్న వషట్పు ష్కరీగర్భ విషృంభనిష్మంపనీవారశూకోపమాధావ ధామచ్చటాకోటి శంపాలతాలంఘి కద్వాదళా రీందునివ్యందమానామృతా సౌరధారాప్లవా స్పందికానందులై యోగిబ్బందారకుల్‌ లీలతో లోన' గండా9తనిన్‌ నిక్కమై ” 'శదం ఆ ఇందు తొంబదియాజు “అంగుళముల కొలతతో కూడిన శరీరములోపలి నశిమిభాగమునందు,.. అగ్నికి నెలవైన మూలాధార చక్రమునందు పుట్టుచున్న కాంతికీల కుట్టుటుచే విప్పాతీన పట్బ్మకముల లోపల, అడ్డంకులై న కదలికలేని నివ్వరముల్లులకు సాటియైన నిబయను లందలి కాంతిసమూహమనెడి కోటి మెటువులతీగలను దాటిన, పండెండు అంచుల చందుని నుండి జూజుచున్న అమ్మృతవర్ష భఛారలలో తడిస్తి స్పందించి ఆనందమునంది; తంతరఠిగములందు 'యోగిబ్బం దార

ల2222 చేశున కులు అవశ్యము వీవుని అవలోకింతురని కలదు. ఇది నాథయోగము నకు ప్రతిధ్వని. కోణ|తయీాగేహమన (తిలోణాళ అతిని కల మూలాధారచకము పమట్పుష్క-.రము లనగా పుట్బక)ములు. చమూలాభార, స్వాధిష్టాన, అనాహత, మణిపూర, విశుద్ధ, ఆజ్ఞాచక్రములు, అవి సట్పుష్మ_ రములని శ్రీనాధుడు మడరవిందనులని వేమన అర్థ మొకళు ఆరు తామరఫువ్వులు, “బ్రివ్యా నాడి శశిస్రభావిభాసిత ఆని, “దూూలకందము వలన నుండి దండలగ, న్న” అని ళన (శ ధ్యమునం దటితో[-టిసంకాశమై కొమరు విగులునని శివ యోగసారమునందు కలదు. (9కి ప, 8 ఆ.) ఇంచుమించు ఇ బే కాలములోని జక్కన వికిచూర్క_ చరిత) యందు వికృమాదిత్యుని ఉరోలగమునకు వచ్చిన ఒక సెద్ధవరుడు నవ నాథసిద్ధులకు ఐశ్యమూర్షి అని కలదు. “* ఆదినావ ని యపరావతారము పూని మత్వ్యేంద*నాథుని మహిమ దనరి సారంగవాథుని సామర్థ్యమును బొంది గోరత్షనాథుని గుణము దాల్ని సిద్ధబుద్దుని బుద్ధి చిత్త మునం జేర్చి ఖనిడ విద్యాధికఘనత బే చి మేఖనాథుని మంతివైఖరి వహియించి: నాగార్జునుని కళాత్ర్రీ గమించి యా విరూపాక్షు! డేతండన నతిళయిల్లీ యర్ధి నననాథసిద్ధుల కై క్యమైన మోవానాకృతి యితఃడన మూర్తి. దనరి చిన్మయస్వాంతుండగు నొక గా సీద్ధవదండు. ₹ కీప ర ఆ

చారి. తిక నై పథ్యము లై) కథాపసిద్ధుడెన వికొమాదిత్యుని కాలమునండుగాని. (క్రీస్తు పూర్వము(పథమశ తద్ది) చర్మితపసిద్ధుడెన వికమాదిత్యుని జాలమునందు గాని (క్రీస్తుతర్వాత చతుర్ధ్థశ తాబ్టిి నాథసంపిదాయము కానరాదు, చరిత్ర పుముఖుడై శ విక్రమాదిత్యుని కాలమునందు (ఆరవ శతాబ్ది) నాథసం(పడాయము తలయుత్నినది. కవిజక్క-న కాలమునందు (ఇదు టైదవశతాస్ట్ర కడం జూచినది. నవనాథుల తోపాటు ఒక నాధినియు జక్కన విక్సృమార్క-చరిత్వియందు కలదు. అరణ్యమధ్యమునందు, శ ర్యాణీమందిరప)-జేశమున రాజశేఖరుడు, ““ మత్తికాటుక పొత్తు మరగిన నునుంగెంపు6 జూపుల౯ గలికి మించులు నటింపం బెక్కువన్నెల కంథ చక్కి జిక్కక నిక్కి చనుదోయి 3ల6కులం జౌకళింప సంకుంబూసల కొత్త సరుల నిగారించి కంబుకంఠము నూత్నకాంతి నాసంగం బలుగుంగుండలముల పథం ట్రోది చేయుచు! జెక్కుల+ జియినవ్వు చెన్నుమీజ6 యోగదండాగిగతపాణియుగళి మీందః జిబుకభాగంబు నిలిపి, రాచిలుక తోడ సకలవిద్యానుసంధానసరసగోష్ట6 గలిసి భాషించు యోగింద౦ికాంత' గనియె. 14 పం కను€గొని తద్విలాసములు కన్నులపండువు సేయ నత్కాథా జనితరసపిసంగముల చందము డెందము నామతింప'గా(6 జనపు నటించి డగ్గజీన జయ్యన “భైరవరక్ష' యంచు నిం 'పెనయఃగ యోగీనీతిలక మిచ్చె విభూతి నరేందిసూతికిన్‌, 15 ప,

224 వేమన _=అయ్యోగిసీర్లత్నంబు పృయత్నపూర్వకంబుగా సర్వంసహా _ ధీశ్వరున కిట్టనియె. 18 వచ. అషస్టాంగయోగవిద్యా చష్టంభము వలన* గీరవరవచనసుధా వృష్టి మది. దొప్పంచోగళగ నిష్టము గలిగినను జెల్హదిది చూకు నృషా ! 19 ప *షరల న జ జ3 చాజయోగ్యమైన రమణీయవస్తువు యోగిజనుల యొద్ద నునికి దగునె ? యవధరింపు మనుచు నవరత్నపంజరా నీతమైన చిలుక! జేతికిచ్చె ” ౨1 ప. 7 ఆం రాజశేఖరుడు సమిపించినంత మ్మాతముననే, సత్వర మే 66 ఖైరవరతు ౫ ఆని విభూతి ఇచ్చిన, అస్టైెంగయోవిద్యా వ్యాసంగము కల యోగినీరత్నము నాథినియే. వాఖినీకధ, నవనాథనావమభేయనులు మొాతేమేగాక, సిద్దసార స్వతమర్మతమును జకగాన వ్మికమార్క్య-చర్మితయందు కలదు, చందచూడుడ నెడి విద్యచ్చూడామణి, కమలాకరునిక్షి = ళో సిద్ధసారస్వతమ.తం బుపదశీించె నంతం దదనుష్టాన విశేషంబునకు ళారద పిత్యక్షంబ్లై యతని సముచిత విద్యావిశారదుం గావించిన ” 168 వచ. 5 ఆ. ఇది చింళామణీమంత)ము. సిద్ధసారస్వతమంతిమనుటకు ఒక నిదర్శనము. _చింతానుణీమంత)మునకు, సిద్ధ్థసారస్యత మంత్రమునకు అధిష్టాత) సరస్వతియే.

చారి్యతికనైపధ్యము 225

అన్నిటికంశు అ్రోసరమైనది జక్కన వికమూర్క_చరిత్రయందు నవశాధచరిత). విక్రమాదిత్యుడు విలోకించిన ఉజ్జయినిలోని కాలి శాలయమందిరముశందు. నుభురగీతుల, ేవస్తుతులుతోపాటు నవనాధచరిత)కఢనమును కలదట,

“ పిసిద్ధసిద్ధ జనకథిత నవనాథచరితివర్ణ్షనప్ర మోదవృదయ

సామాజికవికాజమానమజిమండప బుల వలనను ”" 51వచ 2ఆ.

ఇందు ప్రసిద్ధులెన సిదులు చెప్పూ నవనాథచరిిత కథలు విని భక్షలు పరమానందభరితఈలగునట్లు కలదు. అంలేకాదు ఇంకను నవనాథ చర్మిత చ్మితచరిిత అని కూడ కలదు. ఇది జక్క-నకు నవనాథ చకతిముతో గల పరిచయమును ప్ర)కటించును. అది మాళవ చేశము లోని అన్యభాపాగఏంథ మైన నవనాథచరితి గాక, అంధ) దేశముళోని అంధ)భాపాగ్ర)ంథిమే. అగును. జక్క-నకు పూర్వము. కల అంధ్ర నవనాధచరిత) ;శ్రీగిరికవి నవనాథచరిత) పద్య కావ్య మే-

అనంతామాత్యుని భోజరాజీయమునకు దత్తాత్రేయుడు వక్క అగుట (ఈ87వచ1 ఆఅ), “అూగీశ్వ లేశ్వరుండును” అగు దత్తా 'త్రేయుడు,. కాంభోదెరాజు మహుని కుష్టువ్యాధిని నిరూ్యూలించుట (89-189 ప, 1ఆ.) సర్పటి అను సిద్ధపుంగవుడు, పంచలోహమయ మైన థారానగ రాధీశ్వరుడు భోజరాజు కొలువుకూటమును సువర్ష్మ మయము చేయుట (87 వచ. 1అ; 118 వచ. 9 ఆ) నాథసంపదాయసరణు లే. అంతేకాదు, పావకలోమునిమో)ల నిలిచిన సిద్ధవనిత నాథినియే.

నః వాలారుజట్యుతి బరగు జక్క-వఐ లా గున గౌవిబట్టలో( గుచము లమర

26 వేమన నంగజు తురగంబు నంకవన్నెల భంగి( జెలువంబులై వేల +జెవులు మెఅజయ మరుః గన్నతల్లికి మందిరంబగు తమ్మి విరిలీల నెమ్మోము విలసితముగ గాము జంపిన వేడి కంటి [కొవ్వడ"గించు చలిగంటి (కియ పాలతిలక మమర నతను( గ౦మ్మఅః బుట్టించు నౌావధముల చిప్ప నాగ భిఇఖపాతి యొప్పు మిగుల జెలోగి తన మో్రల నిలిచిన సిద్ధవనితః జూచి నృపసూతి గొబ్బున లేచి మొక్కి” 164ప, 5 ఆ, 'యోగీనీరత్నమును. జక్క-నః సిద్ధవనితను అనంతామాత్యుడు నర్మించిన వై ఖరుల్కు నారదుని వెంట వచ్చు తనుమధ్యను శ్రీనాధుడు నర్జించిన తీరును మించిపోయినవి. (శ్రీనాథుని వర్ధన ప్మాతానుచితము కాదుగాని, జక్కన అనంతామాత్యుల వర్శనలు ప్మాతానుచితములే అయినను మతి అట్లు వర్మించుటకు హేతువు కవులవ్య క్రీత్వము శాదు, కవిత వ్య క్కిత్వమే ఇశ గౌరవ నవనాథ చరి[త శేవలము నాథసం్యపడాయ[ గంధము, ఇది శ్రీగినికవి నవనాథచర్మిత పద్య శావ్యమునకు ద్విపద కావ్యరూసము,

• ఆవిరళయోగ విద్యాధికులై న నవనాధవరుల పుణ్యప్రవర్త నలు పరగ, శ్రీగిరిక విపద్యబంధముల విరచించినా. డది చ్విప వకావ్యమున జెప్పింపవలయుః బిసిద్ధిపెంపలర” అని తలపోసి గౌరన వేత రచింపంకేసిన ముకి కాంత భియోనృత్ని రాయడు,

చారి[తీకనై సథ్యము 227 ఈ ప్రణుతనిరంకుశ ప్రతిభావధూత ఫణిసార్వభాముండపుతిమపిభావు* డవిరళయోగ విద్యానిధి యసఠ శవమూర్తి ... ౨. ౨ అవధూత అనగా నాథయోగి. ఫణిసార్వభాముడు అనగా ఆది "జేక్చవ్చు, అనగా పతంజలి. నవనాధులు అవిరళ యోగవిడ్యాధికులు వలె, ముక్తిశాంత భితూవృత్తిరాయడును ఆవిరళయోగవిద్యానెధి అం తేశాదు అపరశివమూ ర్తి. అనగా నాథధయోగియే. అతడి నవ నాథుల చరిత యొక్క- ప్రసిద్ధి "పెంపలరవలయునని గారనవేత ద్విపద కావ్యముగ విద్ది తీర్పించెను. అంతేకాదు. శ్రీనాథుని జీత శివరాతిమాపహోత్య ఆఫిమును రచింపంజేసెను. నాథులకు శివరాతిి మహో పర్వదినము. ఇాంతభిమోచృత్సి (న్రీ,కై లభిమోవృత్తి మఠాధిపతి. అసలు ఛిమొవృత్తివకము మొదట త్రిఫురాంతకమునందు కలదు. రెండవ హరివరరాయల శాలమునందు" 1885వ సంవత్సరము నాటి త్రవురాంతకశాసనమునందు ఇట్లు కలదు,** “ కారే వ్రైలవియర్గుజేందుగణితే సంవత్సరే కో9ధనే పుణ్యే కాత్తి౯క శుక్టపకృతిదినా శ్రీదేవరాయపిభో (2) సింధుం గంధవతీం సమగ'సలిలాం వ్యాగొభిడాం జాపగాం భిఇివృత్ని రసావయో జయదు (భే స్నత్కీత్తి ౯ా పుణ్యాప్తయే 99 ఇందు భిమోవృత్ని "పేరు లేదుకాని, డవ పారిహకరాయళల ఇాలనునం బే 1886వ సంవత్సరము నాటి కశాసనమునందు ఇట్లు కలదు50 “స్వస్తి శ్‌ కకవరుషంబులు ౧౦౮ అగు తయసంవత్సర కాడ్తి ౯క శుం౫సో॥। మహాకాత్తి ౯క పుణ్యకాలమందు స్వస్తిశ్రీ పవ్వ౯తళిరోమణి (శ్రీకుమారగిరి థ్రీత్త్రిపురాంతక శ్రీమన్మవాదేవరకు సాయంకాల 'మందుల ఒక అవసరము పూజ ఉపహారాలకు స్వస్తిభ్రీ శిమన్మహా నుండలేళశ్వర రాజాధిరాజ రాజపరమేశ్వర శ్రీవీరహరిహతిరాయని

228 వేమన మహాహిధానులెయిన స్వస్తి) భ(వ)చూర ఒడయలు ఖ్రొతి్రపురాంతక శేత్రమందు భివివృత్తి శిద్ధయ దేవయ్యంగారి చేతను యిన్నూజు శింగాయకమాడలకు కిమముగా (0) గొన్న క్షేతిము కేసరపాటిని పుష్పాల తాంటకు న౨నేవరి పౌలముకు న౨నే వెరసి ఇచేను ధారాపూవ్వ౯కముగాను ఆచందా9క్క-(౯మ్వుగాను సమప్పి౯ంచిరి మంగళమహాిఖ్ళి... ఉం4 తంల ఇందు భిమోవృత్సి పేరు సిద్ధయ బేవుడు అని కలదు. 185వ

'సంవత్సరము నాటి ఇితమోవృత్ని పేరు కూడ అజే అగును. కనుక

'తివుళాంతకభిమోవృత్ని నుఠాధిపతి పేగు సిద్ధభిమావృత్సి శావలయును.

ఆంతేశాదు. భిమెన్ఫత్హి మళకము సిద్ధమురము శావలయును, ఛిమావృత్ని

అను బిరుదునామమును తదుపబలకము, ఇక విజయబుక్క-భూపతి కాలమునందు 1498వ సంవత్సరము నాటి (తిఫ్రురాంతక శాసనమునందు మజొక భిమోవృక్ని విషయను

కలదు, 2

• వీరబుక్కభూపేధ కాసతి మహీం --.... .. ౨౨ తస్య మంతి9శిరోరత్నం గుణరత్నమహోదధిః గోతరాజసమో ధైయ్యే౯ వారీతమునిగోత్ర)జః కీమాయీగర్భసంభూతః చౌండపామాత్యనందనః నాగయామాత్యవయో ]౯స్పి దేవ్యా శో తిపురాంబయా [దేవస్య తిపురద్విషః. నిత్యోపహారవిధయే కేసరిదో+ణసంమితాం గంధవత్యా నే రమ్యే శాలేయఫలళాలినీం క తతంియేణ నిష్కాణాం మూల్యేన వ్యెనవోరతః క్రీత్వా కుమారభిషావృతీ శ్వరాద్యతి శేఖరాత్‌ దత్వా] భువం మహాథక్యా బభూవ సచివాగిణీః-ా”

చార్కితిక ప్రైపధ్యము 229

ఇందు కుమవూరభితమోవృత్తి యతీళ్యరుడు యతిశేఖకుడని కలదు మజి రెండవ ేవరాయల 1641వ సంవత్సరము నాటి శాసనమునందూ భితూవృత్నియతి_శేన్టుని విషయము కలడు. **

” స్తోభ్యేత్య శై వసా(మాజ్యకతా౯ర మ్ముక్తిసాధ ౦ భిషివృ త్రి యత్ని శేష్టిం (ప్రాక్టయిత్వా తదాజ్ఞయా ”- క్‌ క్లో

ఇ చలి యత్ని శేష్టుడై. న భిమౌవృ త్తి, అందలి యతిశేఖరుడై న కుమూరభి మొవృ త్తీశ్యరుడే అగును. కనుక సిద్ధభితూవృత్సి కాలము స్టూలముగ పదునాబ్లవశ తాబ్టి ఉ త్తే రార్థ ము, కుమూరభిమూవృత్త్సి ాలము స్టూలముగ పదునై దవశ తాబ్టి పూర్వార్థము కావచ్చును. అనగా పదునాల్లవశళాబ్టి ఉ తే రార్థమునుండి పదుసై దవశ తాల్టీ పూ ర్వాాము వజుకు (తివురాంతకమునందు సిద్ధమక మైన ఛిమాన్ఫత్తి మళము కలదని అవగాహూనగనుగును,

(తిఫుఠాంతకమునందు ఛికైవృత్తిమకము తర్వాత; శ్రీ శైలము నందు ఖిమోవృ ప్తీమఠము కలదు,

1449వ సంవత్సరము నాటి (శ్రీ) శె లళాసనమునందు భితొవృ త్తి మళాధిపతి ము క్షి శాంతభితావృ్తి యతీశ్వరుని విషయము కలదు

౯౯ గీరి 1080104600 00 లం 046 ౪2110 ౦

62౩4ల ఉంబలటు2 (0 ల శడసిమొజబ్సూంం2 660016). 09

కణకజకజరు ర2666 1 5212 1871, ₹మి292 (౪7008౬ [0%

ఏష112 )) 16601763 0016 ౩671966 26639, ౨0016 1600064 20

02 200106 ఢేజ5, 0% (0113 167166 09 ౦౫లట్బు 101565, 25363,

206 ౦టలు 0109211 00%1082 60 కయు21120ు 25 5000166

ప ఎనలటి 52062 వటం 7265720204"

230 వేమన 1467వ సంవత్సరము నాటి ఆలంపురము శాసనమునందు శ్రీతై లభితొవృత్సి మళాధిపతి కడలిభిమోవృత్ని అయ్యాంగారి విషయము కలదుం5* “స్వసి శి) జయాభ్యుగనయళాలివాహనళ కవష౯ణాంబులు ౧౩౮౯ ఆగునేటి సవ్వజిక్సృంవత్సరచూఘకృష్ణ ౧౪ సోమవారాన -- ౨ ౩ శ్రీశై లసింవోసనాసీనులై న కడలిభిజావుత్తి ఆయ్యంగారి అనుజ్ఞను కేమి దేవుని వీరయ్యంగారికి శీ్రీమల్లికాజు౯నదేవుని బండారానకు వరహాలు ౫ంంటికి కియముగాంగ్‌ న్న గంగులపల్లి నఅమారిల్లపొలాన పురము గట్టి సారంగపురమనే నామాంకితముసేసిన--” 1492వ సంవత్పరమునాటి (శాసనమునందు సంవత్సరసంఖ్య "లేకపోయినను, సంవత్సరసంజ్ఞ ను బట్టి, * సందర్భశుద్ధిని బట్టి 1482వ సంవత్సరము కాదు) తాడిపర్తి శాసనమునందు, శ్రీ, వై లభిమోవృత్తి మఠాధిపతి సిద్ధథిమోవృత్ని అయ్యంగారి నిమయము కలదు 55 పరీధావి సంవత్సర ఆశ్వీజ... స్వస్తిక పరువత శ్రోస్వయంభు శలింగచెకివర్సి _ శ్రీమన్మల్లికార్డుననుహాలింగదేవదివ్యక్రిపాదపద్మా రాధకులయిన క్ర) కయిలాసం మీది దేవాష్పథివి మహంతు ముఖ్య మయిన సిద్ధభిఇావృ త్తి అయ్యంగారి అగ్జాదారులయిన 'శేమిదేవని కాంతయ్యగారు తాడిపరితి రామయలింగమును పూజచేసి దండం సమర్పించి” 1506న సంవత్సరను నాటి 'శ్రీ/వై లశాసనమునందు శ్రీశైల ఛియావృత్తీ నుఠాధిపతి సిద్ధభితొవృత్సి అయ్యంగారి విషయము కలదు?!

చారి తిక నైపథ్యము 281 “ శుభమస్తు. స్వస్తిళి విజయాభ్యుదయళాలివాహనళక వరుషంబులు ౧౪౨౮ ఆగునేటి అక్షయసంవత్సరవై యికాఠవుద్ధం౫ గుశాంకు స్వస్తిక) ఫ్రపర్వతశిస్వయంభూలింగచకివత్తి ౯ శ్రీంచూన్‌ మల్లికార్డనమహాలింగ దేవదివ్యశ్రిపాద పద్మారాధకులై న శ్రి కైలాసం మీంది దేవస్మథివీమహత్తు ముఖ్యమైన సిద్ధభిషావృత్తి ఆయ్యంగారి ఆజ్ఞ ధారులైన కేమిదేవుని ప్రిప్మొతిలును న వీరయ్యంగారి పొతులున్ను శాంతయ్యంగారి గర్భపుణ్యోదయులుంను అయిన అషువంటి కొమర లింగ అయ్యంగారు యజనయాజన అధ్యయన ఆధ్యాపనదావ్య పతిగ్యిహ షట్కార్మనిరతులైన శ్రీపర్వతంమీది మహాజనులు (పదముగ్గురికి) రామసముద్విం అగ్రహారం చేసి ధారపోసి (ఇచ్చెను) 1కటేగ 1581) 1549, 1550, 155, 1652, 155, 155ఢి 1598, సంవత్సరముల నాటి శాసనములందు, 'శీతై లభివావృత్ని మళాధిపతులు సిద్ధథియోవృత్తులున కలరు.57 స్పిద్ధల్ళిక్షూవృత్తి క 1552వ సంవత్సరము నాటి ఒక శాసనముసందు “*ఏరశై వ” విశేషణము, 1502వ సంవత్సరము నాటి మూడుశాసనములందు “అజాతివీరతై వ” విశేసణమును కలదు,58 1577వ నంవత్సరము నాటి శాసనమునందు 'శ్రీశై లభిమావృత్నిమశాధిపతి పేరు మజల ఇాంతభికూనృత్ని, ఈ ఇాంతభిమ్రైవృత్తికి “ఏీరశై వ” విశేషణము కలదు,59 క్రన్సుక పదునైదవ ఫతాచ్చి పంచమదశకమునుండి, పదునారన శతాచ్టి పంచమదశకము వజకు సిద్ధమరమైన (శ్రీ/తై లభిమోవృత్తి మఠము, పదునారవశతాబ్టి ఉత్త రార్థమునందు పీర వై వసిద్ధడుకము శావలయును, పదునై, దవశతొబ్టె పంచవుదశకమునందు అవధూతఫణిసార్వ్య భాముడు, అవిరళయోగనిద్యానిధి అపరశినమూ ర్తి అయిన శ్ర్రీవై ల

292 వేమన భితమావృత్తి మఠాధిపతి ముక్తి ఇాంతభిమొవృత్తి మూలభ, బత్యుడు ఆనగా ముఖ్యోద్యోగి, శ్రీనాథుని శివరాతి)మాబోళత థ్రిమునళ కృతిభర్త ఆయిన ముమ్ముడిశాంతయ్య కూడ “యోగీందుండు”. (1ప1ఆ ) అంతేకాదు. శవ రాతిమాహోత 'ఫ్రైములో ని కథానాయకుడు సుకుమారుడు “వాదన శ్యాంజనవదనిశాదులును “జెలిసొను *సరహ స్వముగ నింద )జాలమంత )క)ియాతంల )మంతే)మ. లు గజపోను ళా ల్బె యాగంబు (82ప-2ఆ) అయినను భ ఏమ్మడెళ అనంతరము “సృచబుద్ధొతో “బద్ధ యోగీశ్వర శ్రణి నంసేవింో చెను. (118ప.8ఆఎ) కడకు “పరమ యోగీశ్వరుండు వోలె బ్ర)ిహ్థురం ధపీథిం గాణంబు విడిచి”ను. ($8ప ఉఓఆ.) శివరాత్సి నాడు నాగేశ్శరాలయమునందు త పాణాయామంబు లనుసంధించువారును (బత్యాహారంబులు నడువు వారును” కలరుం (ఉ7వచ.4లఆ )కై బాసములోని వివ్చని అభ ఫ్టతర మందిరమునందు పాళుపతవ)తులు, యతీశ్యరులు తోపాటు నిగమాంత వివిధోపనివథర్థవాసనామను లై న యోగిఫుంగవులు”ను కలరు (19ప. 5ఆ.) ఇవి యొల్ల (శ్రీనాథుని స్వతంతుకల్పనలు. నాథసం్యప పదునై దవశతాచ్చి పూర్వార్థమే రచనాకాలమగు” కొలను

గణపతి జేవుని శివయోగసారము నాథసం్యపదాయమునకు సంబంధించిన యోగశాస్ర్యగంథము.

• కృక్రవామదేవముఖముని

నికరము మత్ప్యేంద9ముఖ్యని జనీద్ధులు. బో

యక జనకాదిమనుజనా

యకులును శివయోగనిరతులై న మహాత్ముల్‌. * 114వ, 1ఆ.

చారి తిక నైపథ్యము ల్ష్‌్రక్రి

“_యోగాభ్యాసః ఏమంటెట్టిదనిన యోగంబు నాల్లువిధంబులై మంతిలయ హరరాజయోగంబులనంబరంగృ€ దత్చికారంబు సర్వం బును బూర్వంబున శివపుషోధితసిద్ధమునీందిసముద్దీసితంటై యొప్పు చుండు, * ౨50 వచ. వ ఆ

“హర మోగపిభావంబునం గదా [శ్రీయాదివాధమత్స్యేల్యద గోరచూది మహాసిబ్ధవరులు కాలదండంబు ఖండించి యకిండజ్ఞాన మండితులై బ్రహ్మాండ భాండంబున నభీష్టగతిం జరింపుచుండుదురు.

25 వచ. 2 అ.

“ఉననంబులు వసిష్టాదిమునిమతంబులును మత్స్యేదాండిసిద్ధ మతంబులునైై యుండు. ” కక్‌ వచ, క ఆ.

“ మత్స్యేందిమతంబగు సిద్ధాసనంబును గొందలు చజోసనం బనియును గొందజు ముక్తాసనంబనియును గొందజు గుల్చాసనంబని యును జెప్పుడురు” శిరివచ. 8 ఆ.

“ ఇందుకు సాధనంబులైన మూళబ: ధోఢ్యాణబంధజాలంధర జంధంబులు మూడును మొదలన నెబుంవలయు* 175వచలి ఆ

ఇట్లు ము ల్స్యేందినాథుని, గోరతనాథుని, జాలంధరనాథుని ఆసనములను, బంధములను, మ్యుదలను, యోగములను ఉప బృంహణము వేసిన శివయోగసారము, శాధసంపచాయమునకు ఉబ్బ్యలరత్న దర్పణము,

పదునై దవశళాబ్టి ఉత్త రార్థము రచనాళాలనుగు *1 వల్లభా నూత్యుని (క్రీడాభిరామమునందు-వల్ల భామాత్యుని తండ్రి, ముల్కి-శాటి చెరూఫూరు పాలించిన [తివురాంతకుడు

204 వేమన = పరిత్యక్ష మొనరించి భైరవస్వామిచే సిద్ధసారన్వతశి వరించె ” 22 వ. ఆని కలదు. అంవేకాదు. ములి-నాంటి వురమోవానశ్రై ల సువర్డ కందఠాసదనుండు శాలశై రవుండు” అని కూడ కలదు (295వ) ములికినాటి సీమలోని మోహనాచలభై రవ వేత్రము మబోసిద్ధులకు నిలయమని, ఇమ్ముడి నరసింహ బేవరాయల 1498వ సంవత్సరము నాటి ముట్టుకూరు శాసనమునందు కలదు. ౫ ఈళమెకకటుల ుణజండ 2 06 3000ల 625604 ంమి2240పీ212 ౨22722 శవంలింంటు భం 200066 0 16 డపై2 వశతతేప్‌23 హు వెళి222 (4జండ 2) డడ 98ఉ0పా శె రవమేత)ము సిద్ధనిలయమగుటకు హేతువు నాథుక్షై రవ సంసర్ష మేం అంతేశాదు. నాభసంప్రిదాయను వా్రధాన్యవివతేను వైవమతశాఖ అయినను కెపవారికముగ వై చ్హనమతమునందును వాల్ల భ్యమునందినది. అది చారితికముగ పదవశతాబ్ది (గ్రలిథమని సర్వసమ్ముత మైన “సంస్కృత భాగవతమునం బే సంకలితమైసది. ఉద్దన్రనిక్ష కృ్దుడు ఉప బేశించిన పరమార్థములోని అవధూతయదు సంవాదము, ధ్యాన యోగము, ఆత (రత్త చను? అష్టసిద్ధులు మొదలైన ఘట్టములు ముఖ్యమైనవి. ఇవి వెలిగందల నారయ _అంధ్రీకరణమునందు అతిసంగ్రివాముగ కలవు, అందు కొన్ని అంశములివి: “ నిజచేతఃపంకజంబునందు శీవాత్మపరమాత్మల నేకంబుగా( జేసి శంఖచ్యకగదాఖిడ్గ శార్థకొమోదకీకౌస్తుభాభరణయుక్తుంగా నెణుంగు చునుండువారలు పరమయోగీందులు,... పరమజ్ఞానులు-...” 9! వచ, “_ఆంకిలి లేక యన్ని దిళలందు! జరించుచు సి ఏప్తుటై శంకర వేషధారియొకసంయమి.....--అవధూత.” ౪౫ $98పు

చారి తికన్టైవథ్యమొ 235 “* ప్రజతమానసుల్టే హస్టాబ్దంబు లూళుద్వయంబున నండింబి వాస్మాగంబున సీకీణంబు నిలిపి [పాజాయామంబున నన్ను కృష్ణుని) వృదయగంతగా దలంచి యష్టాదళధారణాయోగసపేద్ధులెజింగి యందలిమాదులు (వరధానసిద్ధులుగా* దెలిసి యిుర్శదియంబుల బంధించి మనం బాత్మయందుం జేర్చి యాత్మ నాత్మతోం గిలించిన ను! జదంబుళ బొందు.” 105 వద 11 స్కం, ఖ్గవి నూత మేగాశ, జ్తంకను సంస్కృృతభాగ వతమునందు క ఆకరపినరములుము నాథసంపుడాయములోని యోగమార్టమునకు, జ్ఞానమారమునకు క్ఞైసికలుం ఇక తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల సంశీర్తనములందు.. ఇతోధిక విశేషము కలదు. సంస్కషృతభామలోని ఒక సంకీర్షనమిదిః “యాగిభోగినటగం కుడు వులాసాననమోహన సాగ కోదృవకన్యకావతిసారస శ్రీ వేంఠటగికియోగ లీలానకళిజాలాధికరండ చూటబాకై ఏవిక౦ిమాకారయోగి పహాలాహలకరకోలాహలకర హూలాయధవంద్యసరిపూర్ణయోగి శాకీవినుత పి హేశీచరితాహీ మౌళిఘనసార విన్యస్తయోగి గరుఠపమ్నీవాహగమనఏహారి గురునాగకై చేళగోరక్కుకే ముర శీవాదళ్ళుంగ మోహనమురారి కరుణానందసాగరళాయిరే పరమ$ి) వేంకటపతియవళార నరరూసగో పికావాఢగోరక్కురే” సం 17.సంకీ.559

2936 వేమన

ఇది శుద్ధపంస్కృతేము శాదుగాని, ఇందు తిరుపతి వేంకకేశ్యర స్వామి యోగి పరిపూర్మ "మూగి అని మాత) మేగాక, గురునాగ శె లేశ నోరక్కు, నరరూజనోపి కానాథనోరక్కు- అని కూడ ఉండుట అపూర్వ విమయను. నోరయపదబంధమునకు గోరక్కు. అను వికృతి అంధ) 'బేశ ప్రసిద్ధము కాదు. భారతి దేశప్రసిద్ధము అంలేకాదు. అది నోరతు నాథుని పరముగనే అత్యంతప్రసిద్ధము నోరతునాధువనికి నోరక్‌ నాథ్‌ అను వ్యవహారము. నోరతయనాథాలయము కల ఉత్త రప చేశములోసి ఊరునకు నోరక్‌ పూర్‌ అను వ్యవహారము ఉత్త్వంభారత దేవ ప్రసిద్ధములు. అట్టి గోరక్‌ శబ్దమునకు గోరక్కు- అను అఆంధపికృతిని రూపొందించి, సంసృ్రూతభాపార చనముసన ప్రయోగిచుట మాత్రమె గాక తిరుపతి వేంక శేశ్యరస్వామిని ఒక్క సంకీర్మనమున "రెండు సారులు నోరక్కుడనుట నోరతనాథప్రభావ మే. అంతేకాదు. అంతిమచరణము నందు గోరతునాధుని గుర్తించుటకు వలె, అబు గోపీళలకు ఇబు నోరక్కునకు కలిసినచ్చునట్లు "జేహాళీదీపన్యాయమున జనక్‌ రర్ర్య 93 పదబంధమునకు ముందు “*నాధి శబ్దమును కని పుయోగించుట కూడ గమనార్హ్యము. ఉపరి, మురళీనాదవోహనమురారి అనిన సరిపోవు సమాసమునందు శృంగశబ్దమును [1పయోగించుట సహీతముః నాధ సం పదాయములోని శృంగనాదమునకు వృంగ్మగాహికగ కలదు, ఇదియెల్ల పదాన్వై దవ శతాబ్దిని ఆర్మధ "దేశమునందు నాధసం[పదడాయము వైన్తవమునందును వై భవమునందినదనుటకు నిదర్శనము.

తిరుమల మిోదికే కాలి బాటను పోవుదారిలో మో కాలిపర్వతేము దాటీన తర్వాత రండు గువాలు కలవని, అచట “నోరకనాధ మఠము" ఆను పలకను తాను 1971లో చూచితినని డాక్ట్ర ర్‌ కోలపన్ను మలయ వానిని. తెలిపిన సంగతి. ఇప్పుడు పలక ఉండవచ్చును; ఉండక పోవచ్చును. గుహలు ఉండును, గుహలయందు [(పవేశించుట, గుహల

చారిితిక నై పత్యము 287 యందు మరములు స్థాపించుట నాధసంప్రదాయము., తిరువ్తులగుహూల యందు నోరతనాథమకళము కలబేని, ఆది నాథసంపిడాయనునకు అఆలంబనయప్టీయే పదునై. దవళతాచ్టి తుడి రచనాకాలమగు కొజువి సనోపరాజు సింహాసన ద్వాతింశికయందు, చంద) కేతుడు ఒసగిన “సిద్ధసారస్వతంబు” వలన కమలాకరుడు, పక ంంంంంంంంలంల సొంగంబు గాం నాల్లువేదములును గావ్యనాటక ములు చర్శనంబులు నీతికాస్త్రములు దివిరి కలయ సంగీత సాహీత్యకళలు నేర్చి” 19వ.శఆ. ను కలదు, ఇది సమూలకము, “ఉపాధ్యాయ స్తస్య కృపాతరబ్షి తాన్తరబ్లః సిద్ధసారస్వతమన్న)ముపది'జేశ. ేనచోప "జీనేన సర్వజ్ఞ భూత్వా కమలాకరః-,. తదుపరి కమలాకరుడు వ్మికమార్ము_నికి *ఆం[ధమండలంబునం నోణేశంబునం. 'జెలుంగుం గవితకు వ్రాలు వళ్లు నను నియమంబులు చూచినాండ” నని వివరించి కోణ చేశము (కోనసీములోని పదములతో పద్యము చెప్పి (219ప, కీఆ ), శాళ్ళీర 'బేశమున, ఈం అగ9వోరములోన బుధాగర్తిగ ణుర్థి€ జందించూడుని గురుని, బిసన్నుంజేసి సిద్ధసారస్వతమున వాక్సిద్ధి వడసి, వీడుకొని తిరిగితిని నా విద్య మెజసి” 225ప,4ఉఆ.

వేవా 298 న అని చెప్పినట్లు కలదు, ఇదియొల్ల అమూలకము. ఒక అవ ధూతకుడు (యోగి అనియే మూలఅను) వ్మికనూరు(నికి "ెలిపిన సకల శా్యస్రములు (మం[తోప'ేశమనియే మూలము సిద్ధయోగ 8? విశేషములే. అనూలకములే. (12-17 19-24ఉప $ ఆఎ అందు జక పద్య మిది

• హరయోగమర్మత యోగాష్టాంగ యోగసా ధనయోగలయయోగధర్మమ లకు యమనియమాసనధ్యానధార ణళ కి_€ బవనవిరోధంబు€ బట్టుకొలిపి నాభిచకో పరినలినమధ్యంబున సీవార హకనన్నిథ విభాతి వెలింగెడు తేజంబు వెలుగునః గరళగిన యమృతంబు మదిలోన ననువువార నందు. గల్లుట సచ్చిదానందమయ్యె నచటి శేజస్స్వరూపంబె యచ్యుతుండు పంచవింశతితత్త [ప్రపంచమునకు నతి కారణ మాదినారాయణుండు, ” 16పం5 అ, ఇందు సచ్చిదానంద తేజస్స్యరూవుడు శివుడు కాడు, విషువు, న! ఇది వైసవపరమైన నాథసం[పదాయము, నే శై పపరమైన నాథ సం్య(పదాయనును కొజవి నోపరాజు సించోసనద్యా(త్రింశిక యందు కలదు, వికమార్కు-డు పదా్యాలయమ నెడి పట్టణమునందు, చీకటి పడగా అచటి * గుడిలోం గైలాసవాసునిం గోరి సుఖాసీనుండై న, నలువురటం దమలోనన్‌ , *

బారి్యతికనై పథ్యము 289 “” మనము నేర్పున నిన్నిదినములు భూలోక మంతయు. దిరుగుట వ్యర్థమయ్యు సిద్ధయోగీ్యద్మ పసిద్ధదార తుని గాలనధిచకుసి. (దికాలనాథు6 జూాడబేమ్రైతిమి చూడంగల గన్నులు గలిగియు నిచట నివృలములయ్యెం [కాబేయగిరి పొంళఈ బన్నగాటవి నాతం డున్నతశపమున నున్నవా+డు తెరువు లహికులాధీనదుస్త రము బనుచుం చోవ లేమైకిమని తలపోసికొనంగ విని మనంబున నతని దర్శనము గోరి రాజశేఖరుం డచట నా ల్మాతి గడపషి, ” 00వ 8 ఆ- నట్లు కలదు, “అహో 1 ఆస్నాఖి రృహవో జేళా దృస్టాః బవూని తీర్థాని శేవిశాని, అకిదుర్షమాః పర్వతః సమారూథాః పరమేక తొసి మబోన్సకువుదర్శనం నాభూత్‌ *? ఆనియే మూలను నంద్రు కలదు, “సద్ధ యోగీంద్ర పసిద్ధచార్మెతుని 11 అను" వీశేమూము లేదు... ఆంతేశాదు.. వీశ్రమూర్కుడు అరుణోదయము శొలానే (94వ. 8 ఆం “హిమవత్సాొంలేము వేరి” 86ప, 6 అ) సర్ప వనను నెదురంగన్‌ ౫ (97 స, 8 అ) *ముందజంబని ౫ 101ప. 8అ. “ పులితోలు కచ్చడంబుగ మొల గాసించి సర్వాంగములను భన్మంబు పూసి శిమునం గెంజెడ వెరవార బిగియించి విములావతమాల హస్త మున దాల్చి యాసనళ క్రికి చాధారమగు యోగ దండంబుమై బాణితలము సేర్చి

240 వేమన పట్టు గల్గిన యోగపట్టె పూనిన మేను స్వస్తి కాసనమునం జక్కం- నిలిపి కంధరము వంచి నాసిక్కాగమున ద్ప్పష్టి గదియం గదలక ముక్క-న్ను గానరాని శూలి పోలిక నున్న | తికాలనాథు€ జూచి సాష్టాంగ మెకణి నా వోణివరుండుం” 102ప 8 ఆఅ. ఇట *యోగివం (తికాలనాథం దృష్ట్యా నమశ్చకార * అని మ్యూతమే మూలమునందు కలదు. (తిశాలనాథుని న న్లనమెల్ల రొఆపి నోపరాజు స్వతం_తకల్పనముం (తికాలనాథుడు “ముక్క-న్ను గానరాని ఛూలిపోలిక నున్న * నాడు అనగా శివరూపథధారి అని "శేలికగ అవ గాహనమగును. వేమన శివరూపధారి అని వెనుకటి పద్యమునందు కలదు. అది పూర్యోదాహృృదము, ఇది గమనార్జమైన విశేషము. ఇవి యెల్ల పదున్నైదవ శతాబ్దిని ఆంధ) బేశమునందు నాధ సం్గసదాయము కలదనుటకు చారిత్రికసాధనములు, వాబ్బయ సాత్యుములును, పదునారవ శత్రాచ్టీ పూర్యార్థము రచనాకాలమగు తాళ్లపాక చిన్నన్న అన్నమాచార్య చర్మితమునందు ఇట్లు కలదు, కళ -పొత్తపినాఃటి యాొఃద్‌ల సిరుల పట్టు(గ్‌మ్మై తాళ్ళపాక చెన్నాందు న న అభిలదేవతలకు నడి యాటపట్టు నిఖిలఫన్మునులకు నిజనివాసంబు; సికిగాల్చు నవనాథసిద్ధులు మున్ను వరుసంబు రససీద్ధః బడసినీ చోటు పుటలుకీలీకీ

చారితికనై పథ్యము వక

ఇందు కడపజిల్లా రాజంచీట తాలూకాలోని శా శ్లపాక [గామమ్ము నవనాథసిద్ధులు స్పర్శ వేది, రనసిద్ధి పొందిన (గానముమని కలదు. కాని యథార్థము శాదు. అయినను తాళ్లపాక చిన్నన్న అట్లు చెప్పుటకు హేతువు, అచటి సమకాలికమైన నాథసం[పదాయము (ప్రభావమే అగును,

పదునారవ శతాబ్ది పూర్యార్థ మే రచనాశాలమగు అల్లసాని వెద్దిన మనుచరిత)లోని జావధసిద్దుడు (59ప 1ఆఎ):, మాదయగారి మల్లన రాజ కేఖరచరితులోని యోగిని (94ప3అఎ ఉత్త రార్థము, రచనాశాలమ”ప పీంగళినూరన క భాపూర్జోదయములోని స్యభావసిద్ధుడు మణి స్తంభసిద్ధుడు మతి నాథసం్యపతాయమునకు స్క్వ్యాలే.

ఇవి యెల్ల పదునారవ శతాబ్చిని ఆంధ 'బేశమునందు నాథసంప ఊజాయమను కలదనుటకు కరదీపికలు,

ఇక నాథపీరములు ఇతోధికవిశేషను.

సహస్రలింగార ఎన చేయు సందర్భమునందు (పథమతః। శ్రీమహః గణపతిపూజ కానించి, తదుపరి ఉమాపార్టి 'వేశ్వరపూజ వేయు విధాన మిటు కలదు. **

“ఆదౌ. పద్ధోదకేన భూడా. బిందుతికోణ, షట్కోజ షడంగాని చ. చతురళ9ి వోడ్యాణ జాలంధర పూర్ణగిరి కొల్హాపుకాఖ్య పీఠ్రచతుషన్టయం సంపూజ్యం

యధా పూర్వద్యాారీ ఓడ్యాణ పీళాయ నమః ఓడ్యాబేశ్వరాయ నమః ఓడ్యాణేశ్వర నాథాయ, నమః, ఓడఢ్యాణాందాశ్రిమణి పాదుకొం పూజయామి, నమస్తర్పయామి.

ల్లిశ్సర్డై వేమన దక్షిణ ద్వారే £- జాలంధరపీరాయ నమః. జాలంధరేశ్వురాయ నమః జాలంధ రేశ్వురనాథాయ వమ. జాలంధర్యంబాశోమబిపాదుకాం పూజయామి. నమస్తర్పయామి. పశ్చిమద్వారీ ౩- పూర్ణగిరిపిరాయ నమః. పూర్ణగిఠీశ్వురాయ నమః. పూర్ణగిరీశ్వరనాథాయ నమః పూర్ణగిర్యంబ్యాశీమబిపాదుకాం పూజయామి నమస్తర్పయామి. ఉత్తరద్వారే := కొల్హాపురిపీరాయ నమః, కొల్హాపురీశ్వరాయ నమః, కొల్హాపురినాథాయ నమః కొల్లాపుర్యందా శ్రామణిపౌదుకాం పూజయామి నమస్తర్పయామి. ఇతి సంపూజ్య యువం వసొజీతి మంతే రిల ఇశితవస్త్రం ఆధారం సంస్థాప్య న ఇది ఎప్పటి నుండి సహసిలింగార్చవమంత)ములందు. కలదో గాని, ఇందలి జాలంధరనామభధేయమును బట్టి. నాథశబ్దాంతశివనామ భేయములను బట్టే నాలుగువీఠములును నాథపీళములు కావలయును. అంతేకాదు. కొల్హావురపీరము. ఉత్తరద్యారమునందు కలదుగావున నాలుగుపీరములును దశ్చిణభారత దేశమునకు నూత)మే సంబంధించిన నొధపీరములు కావలయును. ఉత్త రచ్వారమునందలి కొల్పావురము మహారాష్ట్ర దేశమునందు కలదు. తూర్పుద్వారమునందలి ఓడ్యాణము శఓఢ్ర చేశము కాంగలదు. దథీణద్వారమునందలి జాూలంధరము తమిళ -జేశమునందు, పశ్చినుడ్వ్యారమునందలి పూర్షగిరి కన్న డ'బేశమునందును ఉండనలయును. తవిళోత్క-ళకర్ణాటమహో ౮ ష్ట్ర చేశములందు నాథసం్యపదాయను కలదు, మహారాష్ట్ర బేశము ఉత్వరమున, కరాట'జేశము.. పల్చిమునున; ఉత్క-ళబేశము తూర్పున తమిళ జు. దథ్నీణమున కలవుగావున, తన్మధ్యస్థమైన అంధ్ర'టేశము,

చారితికన్నై పధ్యము 243 సహసిలింగార్చనములోని ఉభూపార్థి వేశ్వరపూజావిధానమునకు ఉద్భవ స్థానమగును. నాథపీరపరనైంన పూజాపిఛానము పుట్టుక అంధి చేశము నందు ఆప్పుడు నాథసం[సణాయము ప్రబలముగ కలదనుటక్రు ప్రబల నిదర్శనము.

పయి చారిత్ర, వాజ '్రాయపుమాణములను బట్టి నాథసంప్ర చాయము. అంధ) బేశమునందు పదునై దవశతాబ్టిని పిబలనుగ కలదని (పస్ఫుటమగును. అది మన "నేమన అవతరణమునకు “విశ్వధాభిరామ వీనుర వేము” అను మకుటము కల వేమన ఆట వెలది పదముల అవతరణమునకు అవశ్యసంభావ్యమైన ారిత్రికనై. పథ్యము

వేనున పాండిత్యము రసవాది, శాజయోగి, అతినర్ష్యాాశమి, తత్త ఛక్షుని అయిన వేమన పండితుడా ! అపండిశుడా ? అను (పశ్న అపరిహార్యము. ఉజాక క్‌ కటమంచి రామలింగా లెడిగారి ఒళ ఆభిపాాయమిడి వే లు ళు ళ్‌ = ఇతనికి పుస్త కజ్ఞానము ఇంచుమించు సున్న. వ్యాకరణము ఛందస్సు ఆలంకారకాస్త్రము మొదలగు వా?లో నీతని శక్తి యెంత తక్కువో ఖక్తియు నంత తక్కువ. కుటిలమతాచారములు, మూఢభక్తి చేవధారితనము మొదలగువానిని': దూలనాడుట యందీతఈ డద్వి తీయు+డు. గొప్ప రహస్యముల జోధీంచినవాడ్టైనను తనకుం గల న్రైజమగు. బుధ్ధి నేకానిి పలుదెటంగుల విపరీతవ్యాఖ్యానములకుం బాలగు శాస్త్రముల న్మా శయింపలేదు అంంళ లలి కారణవిమర్శనళ క్తి కిం బట్టాభిషేఠము చేసిన మవోత్ముడు. ” ఇందు వేమనకు “వ్యాకరణము, ఛందస్సు, ఆలంకారశాస్త్రుము *మొదలగు వానిలో శక్షి యెంత తక్కు-వో భృక్తియు నంత తక్కున ౫ అను మూట నిజము కావచ్చును, అంచేకాదు. “వేమన పలుబెజంగుల విపరీత వాష్థఖ్యానములకుం చాలగు శాస్త్రముల నాాశయింప లేదు” అను మాట కూడ ఆంతకంజచే నిజము కావచ్చును. అంత నూ. తమున “పస్తకజ్ఞునమును” ఇంచుమించు సున్న * ఆగునా 1. ఛందో ళ్ళ టో ల! వ్యాకరణాలం కారతర్క_ కాస్త్రుముల పరిజ్ఞాన మే, వుస్తకజ్ఞానము శాదు,

245 వేమన వాదశాశ్తు, యోగశాస్త్రు త త్వ శాస్త్రముల పరిజ్ఞానమును వుస్తళ జ్ఞానమే. అంలేశాదు. ఏ వుస కశ్లానము లేకుండ ఎవిరె నను *కారణ ల యోనా

విమిర్శశ క్రి కిం బట్టాభికే.కము చేసిన మపహోతు డు * ఆగుట సంభవము కాదు. కనుక వేమనకు “వుస్త కజ్ఞ నము ఇంచుమించు సున్న ” అను మూట సిరసిడదా-తము శాదు.

థి ధి

డాక్టర్‌ కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిగారి మజొక అభ్యిపాయ మిది ;

“* ఏవిధముగ పరక్రించినను ఆతడు (వేమన) విద్యావంతుండు

గాండు ఇక పండితుడే కాదననేల? కాని ఆగాధభావపూర్ణుడు

జీవితరొకికపారరాకికవిషయములలో లోతుగా. జొచ్చుకొని

పోంగలిగిన సహజజ్ఞానమును ( పతిబింబించిపంజేయాగలిగిన బుద్ధి

వైభవము ఆతని సొమ్ము”

ఇందు వేమన పండితుడు కాడని ఇదమిత్సముగ కలదు, అనగా మళ౪ణి అపండితుడని అరము. ఆపండితుడు, అవిద్యానంతుడు అయిస వేమన “అగాథభావపూర్చుండు” అగుట, జీవితలాకిక వివయములలో నే గాళ్ళ. “ పారలొకికవిషయవు ల” లోను “లోతుగాల జొచ్చుకొని పోలలిగ్‌న సహజజ్ఞునమును (ప్రతిబించింపం జేయంగలిగిన బుద్ధి వై భవము” కలిగియుండుట - సంశయము. కలిగించును. “అంత సహజక్టూనము” కలబేని, వేమన సవాజపండితుడు అగునుగాని, అపండితుడు కాడు,

థాక్టృర్‌ కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిగారి ఇంకొక అభ్మిపాయ మిది :

ఆ వ్వంంజుటంం.. 00. పేశంము. 660002 02 న్‌జు5212 6093136 10 ఆంపంళా టికి తీమీ200222 256 2౪7016

246 వేమన ఫంక్‌ ఈం ౧౫౧౪1005 ఈ2ఓ సహిత 70౪2 60 భం ఇంగేడు 10 లుం అయి 320 14086 206 బ్రం16. ప02కై2420 మజం2 ఇ19సల2 "5 ఈ20108 2క్రజసం9చి. వరి 2మి[ంన 230 శెది200ఏ2102 ఇత ౪611-1000 వం 26ేకే4ం9, 211 10౧005 0₹ శ[1200412 34 06 07లాంంం 2064 07600100౪0. తెపే2క్రైా29 2ల2కిపకు2 2066 48 సీం ౪25 10౪5ల భజం ఓల 10౪ట6 0! 023063 206 రేలం౦0ళ0064 ౧2366 8506001 ఇర. ౧2916 661008 *లు202 19 6 ౦6౬16 2261012609 0 జ02- శంపేంిణ2. ఇందు వేమన, భగవానుడైన రామకృష్ణపరమహంసకు కవితా పూర్యదర్శనమని కలదు. అందుకు మూడు హేతువులు కలవు.

1. అహం కార్య పశమనము, లై కామినీ శాంచనవర్థనము త్రీ కులవ్యవస్దా కులాభిమాననిరాకరణము. ఇవిమూడును మూత)ిమే శారణములు; 'రావమక, పరమహంస కాలేదు. ఒక యో, స మును అభ్యసించి, మజోక దిగంబర యోగియొద్ద (సవా విద్య నేర్చు కొని, యోగాభ్యాసము చేసి పరమ యోగియై, బహ్ముసాతూశ్కారము నంది పరమహాంస అయ్యను.* అం లేళాదుం శాఫురమునకు రాని కటు లు కొన్న భార్య శారదామణి బేవిని, లోకములోని శ్రీలు అందతినివ ల తల్లి ఆని భావించి, అమె పాదములకు మొక్కి, ఆశీర్వదింపుమని (వార్ధించి, వువ్వులతో పూజించిన మూనవాతీతుడు రామకృషమ్తుడు. ఉపరి ణ "వెండి, బంగారు నాహెములను నూత్రమేగాక ఇనుమును కూడ తాకని మహోవ్య క్షీ. శామిసీ కాంచనములకు దూరము కమ్మని స్రకటించుట గాక ఆచరించుట - ఆది కూడ యావజ్జీవితము నికపవాదసిదాంత థి ముగ అచరించుటవలన; నిరవాంళారముగ సంచరించుటవలన శామకృన్లుడు భగవానుడు. మొదట రాగి, పిదప విరాగి అమిాద వం ఊదూవకుడు అయిన వేమన, శొమినీమణులకు సిరపనాదముగ ధూరము శాదు. రసవాది అొయిన "వేమన శాంచనమునకును నిఠప

పాండి తర్థ్వము లక వాదముగ దూరము కొదు. అయినను, వేమన యోగి, జ్డని. వావశా(స్త్రగ )ంథములు, యోగళాతస్ర్రుగ )ంధములు. తత్త వయ గ్రంథములు అభ్యసింపకుండ, వేమన రసవాది, రాజయోగి, మహోస్మ్యని అగుట సంభవముకాదు. కనుక వేమన అఆపండితుడు, అవి ద్యావంతుడు నాంజూలడు,

కులమళాచారములను నిమర్శించుట ఒక్క. వేమనయీ చేసిన ఘన కార్యము శాదు. వేమనకు పూర్వము, తర్వాత, తత్కాలమున కూడ అట్టివారు ఇరుగుపారుగువాబ్బయనులందు క్‌లరు

డాక్టర్‌. టి, వి. మహలింగంగారు (పకటించిన చర్మతమిది*;

ఆ రాజ *72)రజా ౫6రల166ే 1401 ఇంగ3నిటై 5;

౪026 ఏ లుల 136 05 6ంయథయులై 500065 + 10*లం?

అనడం 16181000 ఏ భలం ఘు లల 7హేల్రనాక్ర 00 ఏ61159

టల బలగంగర02106 0% 866 0061920065, 6 క్రం:08 ఒ0ట06

206, చం 10262 01 1256256, ౧16 ంగొంకటుకై ౦0 చలంగ్ర5

ఇగా2గక్రంరే 28 ప శం 2 జకం. ఉసింగ ప111క్రు28్ర03

సం 23166 "029 2 2 1 6 82456 రు 01201

000 ఇప” కె షల 3జసడే “5000. 1110010903,

౩6౧1658 చర $60365 లు బం 52066 ౪72765 0 కకం!

ఇ! 380611 *7ట 0ంలూ జల ” 2120260

నడపడం పేడర 0 1076 0 ౪ం1641 1106. కల 52/8

20046 చం 906: 1 ఇ 2700ల 12ము664 సూ

ఇ2౯1029 ఇక్రలుట, 9 మఠ 9 ౪ంయంిను స లం 6210

ప టు ౮201213 206 ంటూం శే ఫంర్రైంంరేేీలంం టి, మం/607ల

226 ౨2307 206 ౦ 26 ౦డంయు” కం ఫ35టా ౦5 6

1076 0% క్రిం. 500 10 [ంయు5 09 ఇంగమిై. 2రిడే 6

8020 బులి 211 “ర్రింరే౪జారి. వెలసిరి)” 6 182013

కం 1006 లం6 106 0! 8౦ఠ. ౧౧15 0ంళయుంం “28

కాం ఘీ ఏం మండ తటుయ్ర 02202825. రజక

248 వీమన

కందు నివ వాక్యర్‌. “వి గహోారాధనమును, “రాలను పూలతో అలంకరించుటవలన ఉపయోగ మేమి? గుడిగంటలు [(మోగించుటలోను, సాష్ట్రాంగదండ్య పణామములు చేయుటలోను, బుద్ధిలేని వుణ్యన్నా నములు చేయ టలోను, సంతలో చేర్చినట్లు కానుకలు ఇల్లించుటలొను నిజ 'మెన మతమమి కలదు 1! * అనిగేలిసేసెను.. వుణ్యన్నానములను గతించి, గంగానదిలో స్నానము చేసిన నలువు అెలువు అగునా! అని (పశ్నించెను, శాని *ో మాయలు తప్పించుకొని, ఇం[దియ నిగహమును అలవజచుకొన్నచో, పవ్మిలెమైన శాలీజలతరంగములు అంతరంగములలో చే వహాంగిపొరలును * అని తెలిపెను పట్టనత్తు పిల్లైయార్‌ కు లౌక్రికజ్‌వితము మాద మమకారము లేదు... ఇతడు “*నాాది అను శరీరము-నిప్పు, నేల, పునుగులు, (గద్దలు, నక్కలు, కుక్కలు హక్కు కలదను అసి. చానితో కూడిన అంగములు మికిిాలి అసహ్యాశరములు, దుర్షంధీలములు ౫” అని దుయ్యబశైను. 'దైవభ కిని (పబోధించెను, “మత్మగంథములు, పూజానవిధానములు- "జేవుని పేర జరుగుచున్న నంచనావ్యాపారములు నిజమైన భక్షి ఒకల కు ఉపాచేయను”. అని ఉద్చోధించెను ఈ ఉద్యమము దతశ్నీణ "దేశమునందు విజయనగరరాజుల శాలమునందు శ క్రిమంతముగ సాగినది * అని కలదు.

విజయనగరరాజుల శాలమునందు అనగా పదునాల్లవళ తాచ్హి నుండి పదునాజవశతౌబ్టీ వణకు ఈ ఉద్యమము (పబలముగ, తమిళ -జేశమునందు సాగుటకు కారణము “తై వసిద్ధాంతము” ఆంర్మధ బేశము నందు సొగుటకు కారణము నాథసం[పదాయము,. శివవాక్యర్‌ రాజా రామమోహనరాయలు పూర్యకవిరూ పము కాదు, వేమన రామకృష్ణ పరమవాంస పూర్వకవిరూపము కాదు. అంచేశాదు. శారల్‌మూక్క్స్బ్పా పూర్వకవిరూపనును శాదు. అగుననుబ చార్మితికదృష్టి "లేకపోవుట

పాండిత్యము 2409 వలని అతివాదము. తమిళ జేశము లోని “కై వసిజ్ధాంతము” గతించి తగినంత [పచారము కలదు. ఆంధ చేశములోని “నాధసం పదాయము” గుతించి ఇసుమంత విచారము లేదు. వేమన అవతరించుటకు చార్మితిక నై పథ్యము నాథసం। పదాయమని మన చరి.తకారులు (పకటించినది ముప్పదియాజు సంవత్సరముల [కితము అప్పటినుండి ఇఅప్పటివజణకు "వీమున గుజించి వెలువడిన (గంధములందుగాని, వ్యాసములండుగాని లేద్యిమయక మైన తథ్యమిధ్యాావి వేచనము చృుగ్యము. నాధసం(ప చాయమునకు చెందిన శివయోగి అనగా రాజయోగి అయిన వేమన అవిద్యావంతుడు, అపండిళుడు కాంజూలడు. రాళ్ల పల్లి అనంతకృవ్లశర గారి ఒక అభ్మిపాయమిది” : “ ఇతండు బోధించిన మతమున కితండు మూలకర్త. గాండు. అది యనాదిగా హిందువులలో నుండ. అద్వైతము. కాసి దాని నితండు అనేకుల వఠె పుస్తకములనుండి పౌరాయణము చేయక ,యోగసాధనము నందలి తత్త శ్రమును (గహించి; నిస్సందేహముగా తా ననుభవించి, తన దేశము వారిని గూడ నెట్టు తరింపజేయవలయునను ఉదారా శయముచే ఉపన్యసిందట కుష్మకమింబిన వాడు ” -దేమున తత (ము *ీ రాజయోగపరమావధియెన అద్వైతము 90 ్స శ గాద ప అని గురి ంచిన అనంతకృష్ణశర్మగారు. అది “నాధసం్యపదాయవా? ౫ అని గు ర్మింపకపోవుటకు హేతువు, అప్పటి పరిస్థితి అగును. అదటుంచి, “ప్రస కములనుండి పారాయణము వేయకు యోగసాధనచే ఇందు అం, ఎందలి తత (మును నందలి తత్త్వమును గహించి ” అని కలదు. -ందల్శి లేత్య్యమును న నా సున్న * అను (గ్రహించినను, ఇది “పుస్త కళ్షునము ఇంచుమించు కీ 1 అనగా ట్‌ ళ్ళ యణఘు కంయె అన్యము, “వుస్మ కములు పాళా వుస్తకమాలు అసలు చదువలేదని అర్ధము గౌరు, టష్టైతప్తు. చదువ లేదని అర్థము.

250 వేమన న దీ: రాళ్ళ పల్లి ఆనంతకృష్ణుశర గారి మలఠొళ అభ్మిపాయమి “ఇతనికి చెకలోహములను వెండి బంగారులుగా మాళ్చు రస వాదవిద్యపై మనసు పోయినది. ఇందుక్తై ఇతడు వాద్యగంధములు కొన్ని చదివియుండును. ఏబై రాగులనో కంసాలులనో య్యాశయించి యుండును. ఎట్టును అనేక రసవాదయోగముల నితడు స్వయముగా చేసి చూచినాండు. ఇంతేకాదు... ఆ విద్యలో సిద్ధిని సూడ బొంది నట్టున్నది. ఇందు వేమన “వాదగ)ంథనులు కొన్ని చదివియుండును” అని ఇదమిత్ధేముగ కలదు. ఎందజు బైరాగులను అఆశయించినన్ను మజెందజు కమపాలులను ఆ[శయించినను ఎవ్వరును స్వర్ష యోగము చెప్పరు. అది పరమరహస్యము, వేమన * అనేకరసవాద యోగ ములను స్వయముగా చేసి చూచి *”నను, *ఆ విద్యలో సిద్ధిని గూడ జాందిోనను; వేమన రసవాదగఏంథములు కొన్ని కాదు ఎస్నియైన చదువనలయును. ఆ ల రాళ్ళపల్లి అనంతక్ష ఎప్షశర గారి ఇంకొక అభ్మిపాయమిది. “_వామాచారతాండతికులకు ప్రమాణగ౦ంథములగు “కలా ర్ధవతంతిము” “మవాోనిర్వాణతంతంము” మొదలగు గళంధము లందలి తత్త ములకును వేమన తత్త్వములకును సామ్యమున్నది+ = కులార్ణవతంత్ర)మున ఈ కిందిపద్యము గలదు.

• వేదళాస్త్రపురాణాని సామాన్యగణికా ఇవ ఇయంతు కాంభవీవిడ్యా కులవధూరివ ” (౧౧.ఉ్హూన) ఇదే పద్యము “హరయోగ్యపదీపికొయ:దు “విద్యా” యను టకు బదులుగా, “ముదా” యను మార్పుతో, “*కాంభవీముది”ను

పాండి త్యము ల2ైద్‌1 గూర్చి కలదు, (హఠ.ఉప ౧ప ౨౫). మళతియు శివయోగసారము నందు ఇదే శ్లోకమే యిట్లాంధ్రికరింపంబడినది. “తే. వేదళాస్త్రములును ఐహువిధపురాణ ములును సామూన్యగణికల పోలి నుండు; శాంకరీవిద్య యొకటి యీ జగతిలోన గుపయె కులస్త్రీవోలె. గొమరు మిగులు” (శివ.,౪.ఆం -.--=---ఇదే పద్యమునే (=ళ్లోకమునే ] వేమన్నయు తెనిగిం చెను, కాని భావమును మార్చెను - “ ఆ వేదవిద్యలెల్ల వేశ్యల వంటివి భ9ిమల'బెట్టి తేట “డంగ నీవు గుప్తవిద్యియొక'చె కులకాంత వంటిది........” (3౬౩౦౧) అందటికిని దొరకునది కావున వేశ్యల వంటివని వారు ఇప్పంగా ఇతడు భ9మల6 బెట్టి తేటపడం” నీవు” కాంబట్టి వేశ్యల వంటివన్నాడు. కులకాంత వలె శోపనీయమని వారు చెప్పంగా నితండు గుప్త విద్య కులకాంత వలె మనకు సులభముగా ననుకూలించునను చున్నాండు ఇళ్లే “పట్ట మీంద'గాట్ట భుజగము చచ్చునా?” ఓటికుండ నీరమొప్పగ నిలచునా?” ఏటివంకః దీర్వు నెవరితరమయా” ఇత్యాద్యుపమానములు కులార్టవము మొదలగు తంతిము లందుంగలవ్పి* వేమన వీనిని వానినుండియే గ9పించియుండవచ్చును కక ఇందు వేమన తంత గంథములు చదినె ననుటకు రెండు శార్కా.ణములు. కలవు. క1.కులార్జవతంతినులోని ళ్లోకమునకు

బఫ2ై వేమన "వేమన పద్యము అనుసరణము, ౨.కలార్డ్మ్‌సము మొదలగు తంత్రగ్ర)ంధ లలోని ఉపమానములకు, వేమన ఉపమానములు అనుకరణములు, శాని ఉపమానములివి అనుకరణములే కావలసిన అవళ్యకము లేదు. కారణము అవీ లోకోక్తులు. అంతేకాదు. పయి ఉపవమానములలో ఒకటి శివ యోగసారమునం బే కలడు. అనంతకృష్ణ శర గాలే అన్యభా ఉదాహరించిన పద్యమిది: "

• క ఉడుగని సగుజోపొస్తి కం గడంకక నిర్గు మె యావ€ గ్రైకొౌనినన్‌ జె 'ప్పెడిదేమి యడుగుపోయిన కడవను బోసిన జలంబు కైవడియెకదా” (4వ ఆగ) ఇందలి “అడుగు పోయిన కడవను బోసిన జలము;” అ.దలి” ఓటి కుండ సీరము” ఒక శే. ఇక టేదవిద్నలెల్ల ”” అను వేమన పద్యమ్ము కులార్ణ వతంత)ములో ని న్లోకమునకు కం, శివయూగసారమ లోని పద్యమున కే సన్నిహితము. న్లోశమునందు గుప్పశబ్దము లేదు, పద్యము నందు కలదు. ఇాంకరీవిద్యయేం గుప్త విద్య అని కూడ అందు కలదు. గుప్తవిద్య వదో ఇందు లేదు. అందువలన అది (బహ్మువిద్య అని బహుసంఖ్యాకుల (భమ. తర్మశ్రవిద్య అని రాళ్ళపల్లి అనంతక ఎప్టోగం్ర 7ారి 'తాత్సర్యము.
• గృరుభక్తు నకి విద్య చేప్పవలయును. దుష్టమనస్సు గల వానికీ చెప్పరాదు. భార్య, ప్కుత్తులు, మితు్రలు మొదలగువారికి డినిని దెలుపక గుప్తముగో నుంచిన సిద్ధించును (దత్తాతేయ తంత్రము. ప్పే, ౧౧౪) ఇది దత్తా లేయతం[తీములోని విషయము కావున, తేర్మతవిద్య గుప్త విద్య అగును. కావి వేవన పద్యములోని గుపష్పవిద్య ఉాంకరీవిద్యం

పాండిత్యము 253 "వేమన పద్యమునకు సన్నిపాతమైన శివ యోగసారములోని పద్యమునకు పూర్వోత్త రపద్యనులివి వి “* ఒప్పలర. దాలు మూలరంధోపరిస్థ లముల నడుమ జో గతిర్మండలంబు వెలుంగు సంతతము నది యోగీంద౦జనులచేత ధ్యేయ మబిమాదిసకలసిద్ధిప్రదంబు 198వ. శఆ కను(గాన నంతర్హవ్య్యం ఐను దృష్టి వెలి న్నిమేషమును నున్మేషం బును లేకుండుట నదివో వినుతింపందగిన కాంభవీముద9) యగున్‌.” కలిక్‌పం శీఆ. పయి రెండు పద్యముల నడుము కల ఇాంకళీవిద్య ఇాంభవీ ము[దయీ, శాంకరీవిద్య గుప్త కావున గు _ప్తవిద్య- శాంకరీవిద్యయే- లోని గుప విద్య; యోగవిద్య శావలయును. శంకరసంబంధ మైన విద్య ఇాంకరీవిద్య- శంభుసంబంధమైన ముద శాంభ ఏమ్ముద. నివ నంబంధమెన యోగవిద్య శివ యోగవిద్య, ఇది వేమన తం(త్మగంథములు చది'నెననుట కం", శివయోగ కాహుటగంథములు అనగా నాథసం[పదాయ యోగ శా స్త్ర్య్మగంథనములు చది వెననుటకు ఆారాా-ణము. ప యమిది 1; రాళ్ళే పల్లి ఆనంతకృష్ణ శర్ణుగారి "వేజొక అభ్మిపా ఈ సన్మార్గమున పరార్థముగొ వెచ్చింపని ధనవంతుని ధనమును వాని యనుమతి లేక మనము సత్యార్యమునక్తై. సెలవు చేసినను పాపము లేదని యతండు (వేమన) నమ్మెను.

ఓర్‌డ వేమన

• ఆ త్రనదు సొమ్ముంజూడ దానమియ్య"గ వచ్చు నవని దొడ్డ గా దదెవరికి నైన అదరు జెదరు లేక యన్యుల సొమ్ములు బాన మీచ్చు వా'*డు దాత వేమ” * ో దాన మీచ్చు బేటీ తగవా వేమ ” యని వే. సూ. “దాన మీవ్వరాదు ధరను వేమ” యని వేమన _జ్ఞానమార్గపద్యములు.. కాని యిదే (పాత్మపతుల పాఠము. పద్యార్థపు ధాటిని జూచినను ఇస్రే తోంచును. చొనుదోర యీపాఠమునే అంగీకరించెను. కొని యీ పద్యములు వేమన్నవి గావేమో యని సందేహించెను. (చూ. వావిళ్ళ వారి ్మదౌన్ముపతి, వే ౧౬౧) కాని నా కొ సందేహము లేదు. (పోచీనులు దుర్మార్గుం ధనము నపహరించి సన్మార్గమందు వెవృపెట్ట వచ్చునని వలయునని చెప్పిరి (చూ మనుస్మృతి ౧౧ అధ్యా, జ్ఞా ౧౯ ్రో ఇది వేమన మనుస్మృతి చదివెననుటకు మంచి నిదర్శనమే కాని, ఈ పద్యము వేమన పద్యము శొదని సింపి,బానుకు సంేహము కలిగను. అంతేకాదు.” భె ర్య్యయుతున కితరధనమైన నదు రేవ” (111-185). “త్రోహాబుడ్ధిన్నై న దొంగరికమవై ని" (111-196). అను పద్యములును "వేనున పద్యములు శాకపోవచ్చునని సి.పి (బొనుకు అధస్సూచనను. ఆ విషయమిది: అర్తం బైరిరంా!6 పం 062066 ఘీ భు 206 లల ల భలం: 13 2180 0206 ఓ ల 14: 00 వెశ్‌జంట.. *లు222 ఇలుస్‌223 18 20+ మం బు[సం? 08 భ686 025328్రలు ఇందు కషం మూడు సద్యములందును బోధించు అన్థిక నూోతము మనుషృతియందు కలదు. ఈ పద్యములకు వేమన బహుశః శర కాడు” అని కలదు, అయినను వేమన పద్యమే అని రాళ్లపల్లి

పాండి త్యము లి5్‌వ్‌ అనంతకృష్ణశర్ముగారి అభిపొాయము కాని పయి నూడు వద్యములును “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ)” అను మకుటము కల ఆట వెలదిపద్య ములు కావు. “వేమ” అను వేజొక మకుటము కల తేటగీతి పద్యములు కనుక 'వేమనపద్యములు కాకపోవచ్చును. వేమన మనుస్త తి చదివెన నుటకు ఇట్టి పద్యము గట్టి నిదర్శనము కాదు. మొత్తము మిద వేమన మనుస్మృతి, తంత ్ర్గంథములు చ%షవెననుటకు సిర్ణారక సాధనములు లేకపోయినను, రసవాద (గ్రంథములు, రాజయోగశా న్యు గంథనులు శదివెననుటకు కలవు, ఆంతేశాదు. వాద([గంథములు కొన్ని చచదివియుండును, ” * వాని నుండియే [గహించియుండును * అని రాళ్ళ పల్లి అనంతకృృన్ణ శర్మగారు అనుట వలన, వారికి వేమునకు * ఫప్రుస్తక జ్ఞానము ఇంచుమించు సున్న ” అను కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిగారి అభ్మపాయము, అభిమతము కాదని అఆవగతమగును. "శేష్మూదిరమణకవుల అభ్మిపాయమిది;13 “ వేమన కవితలో. బలువురు పూర్వకవుల ననుకరించెను. తాను విన్నపద్యములలోని భావము తేటతెల్లమగు నటుల గీతములలో నిమిడ్చెను, ఇటుల వేదాదులందు కా స్త్రములందున్న తత్త గివిషయ ములను గూడ గీతములలో నిమిడించెను. వేమన యనుకరణ పద్యము లివిగో చూడు'డ.. యం జంగమైన వనుక ఉఊాతి నెంచవలదు.,........-- ఇది బసవేశ్వరుని వీర2ైవమతసిద్ధాంతమ.నకు జోడు. ఆ. లోభివాని జంప లోకంబు లోపల మందు వలదు వేటె మతము గలదు పైకమడుగ నతడు భగ్గరు మనిచచ్చు, విశ్వ.

256 వేమన చ. మఘనతరకష్టలోభి తమకంబున,జంపేడు నంత యల్క- నె మ్మనమున. బుథై నేని విషమారసకర్మక్నపాణముఖ్యసా ధనములు గూర్పనేలప్రామదంబున డగ్గజి కాసుఏస మి మ్మనుటయె చాలు వాని నిమిషార్థమునన్‌ మృతినొంద! జేయ'+గన్‌ ఆఫ హరిభట్టు వరహపురాణము ఆ. కైక పుట్టి చెటిచె గొరాము పట్టంబు సీత పుట్టి లంక౯ జెజిచెం గాదె కౌరవులను జెజిచెగద దౌంిపదియుంగూడ ల్లో. కృతే తు రేదుకా మృత్యుః తేంిత్రాయాం జనకాత్మ కా, ద్వాపరీ పొండుపత్నీ చ ........ ఆఅ. పాలు పెరు నేయి బరగు నన్నము దిని స్రీలల గనని వాడు శీలవతుండు ........ ళ్లో, కాల్యన్మం సఘృతం పయోదధి ఘృతం భుంజంతి యే మానవా! తే షాం ఇందిియనిగరిహో యది భవేత్‌ ........ భర్తృహరి. ఎ ౧ వేమన భాషోపరిచయము గలవాంచై యితరగ౦ంథముల సౌరము గ9హించి సొంతమాటలతో. గొన్నితావుల జెప్పియండెనని యుదాహృత సద్యములవలన నూపింపవచ్చును.” ఇందు * పాలు పెరుగు నేయి” అను పద్యము, విశ్వదాభిరామ వినుర వేను” అను మకుటము కల ఆటవెలది పద్యమే. అది “ఇాల్యన్నం సఘృుతం౫” అను న్లోళమునకు అనుఫరణమే. “నై క వుట్టి ఇబచె” అను పద్యములం “ విశ్వదాభిరామ వినుర వేను” అను నుకుటము కల ఆట వెలది పద్యమే, అది ”కృలే తు శేణుకా?

పాండిత్యము 257 అను న్లోకమునకు ఆనుకరణమే. “*లోభివానిం జంపో అను పద్యము హరిభట్టు పద్యమునకు గాక, హారిభట్టు పద్యమే వేమన పద్యమునకు అనుకరణము. ఇది పూర్యోక్న ము. జంగమైన వెనుక ” అను పంకి, బసవేశ్వరుని ప్‌రశై. నమతేసిద్ధాంతమునకు అనుగుణమే, వేదము లందున్నని అయినను కాకపోయినను, వేడాంతశాస్ర్రములందున్న తత్త గని షయములు క విశ్వదాభి రాతు వినుర వేమ)” అను నుకుటము కల ఆట వెలదిపద్యములందు అనేకములు కలవు, కనుక వేమన అవిద్యా వంతుడు, అపండితుడు కాంజూలడు. (తివురనేని వెంక శేశ్వర రావుగారి అభ్మిపాయమిది ;ే “= వేమన మృచ్చక టికాళ్టోకాను వాదం మాటొకటి ...... ఆబ్దిక కర్మకాండ మాటొకటి చెప్పుకొని........ వేమన అపండిరుకని లేచిన వాదానికి స్వస్తి చెప్పుదొం. | “ చంపదగిన యట్టి శ్మతువు తనచేత చిక్కెనేని కీడు సేయ రాదు పౌసగు మేలు చేసి పౌమ్మనుటే చావు-(చాలు)........ ఏఓ 24 శ శస వల “ శ్యతుః కృతాపరాధః శరణు ముపేత్య పాదయోః పతితః శ స్తేణ [న] హంతవ్యః (౧ ఉపకారహతస్తు కర్తవ్యః” శూ దకరాజకవి చారుదర్తుని చేత పలికించిన శ్లోకం యిది. దీన్ని వేమన అనువదించాడు. అనుకరింజాడు.--- 33౬ న కన ఆలి రంకుదెలుపనఖిలయజ్ఞంబులు, తల్లిరంకుదెలుప తద్దినములు కాని తెరువు కర్మకాండ కల్పితమామె ...........

2506 వేనున ఈ పద్యంకూడ-. శ్మూదుని (భతపాండిత్యాన్నే తార్కా- జిసుందనే అనుకోగలనూ ? పొరబడి అనుకోవచ్చు తాలి చరణాన్ని

• గూర్చిం శశ సటట౫ి ప! రంజో చరణం చూటేమిటి!? ఏమైనాఅంతుబట్టుతున్నదా ఆసలు? ఏదోనోటికి వచ్చినట్టు విమర్శకంగా అనే స్తున్నాడు వేమన అనే గాని, దాని పునాడుల లోతులు- నిజంగా (శాద్ధమంతాాల్లో జ దాని కర్మకాండలో వున్నవనీ తెలుసుకోవలసి వస్తే, వేమనకు ఆ నంతాాలు- ఆర్భాలు ఎలా తెలిసినవనుకోవాలి? శటళ్లన్ల సలల 4% బిన్‌ ఆర్థాన్ని వూహించి చెపుతున్నాడు గొని అసలు విషయాన్ని నిర్దిష్టంగా తెల్పుకుని చెప్పడం లేదని తెలుసున్నదిగదా. ఆయన ఆస్థానపండితులు, వర్యం అద్వైతబిహ్మళాన్రి, జూలూరి అప్పయ్య వంటి పండితుల వల్ల యీ పద్యం గుట్టు పూర్తిగా పట్టుబడ లేదన్నమాట, టన గంశట ఇస్లళ్లు వేమన సంస్కృతసాహిత్యం నాటకాంతమ్‌ చదివినట్టుగా వై దికమంత్యార్థా లెరిగినట్టుగా తేలుతున్నది.” దీనివై శురుప్తూరు కోదండరామ రెడ్డిగారి [గత్యభిప్రాయమిడి: కేక

• జగన్నాథపండితరాయల శ్లోకానికి సరిపోయ్యే ఒకపద్యము, శూదంకుని మృచ్చకటికనాటకంలో ఇంకొక శ్లోకానికి సరిపొయ్యే మరియొకపద్యం చూపి, వేనున సంస్కృతం నాటకాంతం చదివిన వాడని చెపుతున్నాడు. శశత సట **న

పాం డిత్యము 259 వేమన పండితులు చెప్పిన శ్లోకాలు విని, మనసులో బెట్టుకొని ఉండవచ్చునుగదా. తిపురనేన్సి ఎత్తి. చూపిన రెండు క్లొకాలకు నాటకాంతం సాహిత్యం కావాలనా? శ్రఏతపాండిత్యం చాలదా? మరి కొన్ని పద్యాలకు సంస్క్క్యృతమూలాలు ఉన్నవంటున్నారు. “వెలది సురతవేళ విక్తల్లై యొప్పదా” విత్తల ఆ పొ0ంతపు పదమైనా, ఇది వేమన రసికతకు ఈడ. గాకున్నది. ఇది కొకోోకళాస్త్రపండితుడు చొప్పించిన పద్యంగా ఊండవచ్చు. అదీగాక సద్యఫక్కి. భావ వేమన వని గట్టిగా చెప్పలేము, ఇక _రెండోవద్యం. చంపడగినయట్టి- అన్న విఖ్యాతపద్యం. సచట కా వలస నట తద సదసి మృచృకటిక (మట్టిబండి) శ్లోకం విని ఆకర్షితుడై తెనుగు చేసి ఉండవచ్చును. .... .. ... ఇంకా, వాల్మీకిరచమూయణంలో ఇదే భావం కలిగిన క్లోకాలున్నవి. =... .... .... మడికి సింగన “సకలనీకిసమ్మతం”లో గూడ ఈ భావం ఉన్నది ఎక్కడ ఎప్పుడు ఎవరిలో ఇట్టివి పుట్టిరా భావసాన్యూలే అనుకోవాలు” ఇందు * జగన్నాథపండితరాయల న్లో తానికి సరిపాయ్యే ఒక పద్యము ౫” అను మరుపూరు వారి ఉపష్మకమణమే పా్రొమాదికనుం. అది పండితరాయల న్లోకము శాదనియేగాక, (తివురనేని వారు మాపనిది.** వేమన పండితుడు అనుటకు (తివురనేనివారు బలవత్తర మైన ఉపపత్సిగ మాపిన అబ్చికళర్ణు కాండ మూట, ఇట మరుపూరు వారు మూటుసేయుట చ్వితము. పూర్వకవి శ్లోకమునకు సరిపోవు తర్వాతికవి పద్యము తడాంధధ్ధి కరణనుగుట తథ్యము. అంతేశాదు. తద్ద్రంథపరిజ్ఞానము అంధ్రీకర్వకు

ఉండుట యధాన్థము. ఆడి (శుతమా + పఠితవూ 1? అన్నది మటి ప పాంచుటయే పద్దతిం ఆనిశ్చేయను, పఠితమని (గహిం యే పద్ధ ళం [పస్తుతంపు వేళ పద్యంబు చదివిన తప్పుగలిగియన్న నొప్పియుండు వెలది సురతవే* విత్తలై యుండదా. వి, ” 11-48, అను విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటను కల ఆట వెలదిపద్యమునకు సి. పి, (బాను అథస్సూచనమిటి : ౯౯ గోస్ట్‌ ₹లం6 పండక 60 96 29౩12066 ఫ₹్‌ం0 చం 010౪008 9? 206162 మగును ఆవసరపరితా వాణీ గుణగణరహితా నివహతి సరమోదం రతిసమయే యువతీశాం భూషాహానిశ్చు భూషణం భవతి ” ఇది పండితరాయలఅ శ్లోకము కాదని, (పసంగరత్నావళిలోని శ్లోకమని వేటూరి (ప్రభాకరశాస్త్రిగారు (పకటించిన విషయము. అడి యధార్థము. ఆర్మధవిశ్వకళాపరిషత్‌. [(గంథాలయములోని [ప్రసంగ రత్నావళి తాళషత్మగంథము మొదటి ఆకు "రెండవ (పక్క-నే పయి శ్లోకము కలదు. [(వసంగరత్నావళి “శాక[మానిపురీనివాసి, వాధూల వంశోద్భవుడు, పోతయ నానుభేయుడు * వర్చి కూ్చూన సంస్కృత సంకలన గంథము. శాకనూసి మూర్తిశవి (పసిద్ధుడు. “ శాక్మమాని శాయ వీక్‌ తగుర ౫ ఆను పద్యపంక్తియును (పసిద్ధము. పోతయ. చేరు సేం శాక్మమాని పోతయ అంధుడు "కావలయును. అతని శాలను పదునాల్లవశ అబ్బి శానచ్చును. ఆం్గధుకు సంభుటించిన (పసంగ రత్నావళి ఆం(ధ'బేశమునందు; అ కాలమునందు అ్యపసిద్ధము శాదుం

పాండి త్య ము 261 ఆందలి శ్లోకమునకు 'వేనున పదము అర్మధీకరణము కశాదనుట వేమన (పసంగరత్నావళిని చదువలేదనుబ సమంజసము కాదు. “ చంప్కదగిన యట్టి కతువు తనచేతం జిక్కెనేని కీడు సేయరాదు పొసగ మేలు సేసి పొమ్మనుటే చాలుో అను (పసిద్ధమైన; “ విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను వుకుటము కల ఆట వెలదిపద్యమునకు మూలభూత మైన మృచ్చకటిక వ్లోళశమునకు నేలబూరి రామదాసయృంగారి అథస్సూచశమిది ;” “పొసగ మేలు చేసి పొమ్మనుటే చావు". (=ఉపకార వాతః) వే, వెం. శరణాగతరక్షణ మానరానిది చూ. రామా+ం1-8ి. =ఐద్ధా జ్ఞలిపుటం దీనం యాచన్నం శరణాగతమ్‌ న హన్యాదా నృళంస్యార్థ మపి శ్యతుం పరంతప. ” ఇక మడికి సింగన సకలనితిసమ్ముతములోని పద్యమిది ? “ ప్రగతుండై న నృపుండు (నపుడు భయమంది యింటికి నేంగుందెంయ నప్పు డెవ్వః డతని( జులుక6 జంపం జూచు సౌొలవక తత్పాత కంబు (బఐహ్మఘాతుకంబు సమము,” $0%76 నుజీ ళూదకుని మృచ్చ్భకటికములోని శ్లోకమిది : “ భ్యతుః కృళాపరాధః కరణము పేత్య పాదయోః పతితః శస్త్రేణ న హన్తవ్యః ఉపకారహతస్తు కర్తవ్యః “54 క్లో, 10 అం.

262 వేమన

ఇందు వేమన పద్యము, వాల్టీకిరామూయణములో ని న్లోకమునకు, మడికి సింగన సళలనీతిసమ్ముతములో ని పద్యమునకు సన్నిహితము కాదు. శూదకుని మృచ్చ్భకటికములోని శ్లోకను సకు మ్మాతమే సన్నిహెతేమం, కనుక వేమన పద్యము మృచ్ళకటికళ్ళో॥మునకు ఆంధధ్రీకరణము శావలయును అది భావసామ్యుమనుట భావ్యము కాదు. అంతేకాదు, 'జేమన పద్యము మృచ్చ్ళకటికళ్లోకమునకు అంధీకరణము కాదనుట, వేమన మృచ్చ్ళకటికనాటకమును చదువ లేదనుట సమంజసను కాదు

రసవాద(గంథములు, రాజయోగ కాస్త గంథములు, వేదాంత ఇాస్ర్రుగంంథములు చదివిన వేమన సాహిత్యగంథములం చదువుట సహజముం

(పసక్ష్తాన్యుపస కృముగా “చావు పాఠచర్చ-

కష్రాస్తగ మేలం కేసి పొము శ్రను ళు చాలు” అను పొరను ప్రిసిద్ధమైనను, “పొసగ మేలు జేసి పొమ్మునుళశే వాన్టి అను పాఠము సి, పీ. (బాను (ప్రథమముద్శణమునందు, ద్వితీయముడ్భొణమునండు కలదు. వాని వునర్ముదుణములందును కలదు సంస్క్యృతీకరణము నందును కలదు, అద్యతనవిమర్శకో దాహరణములందును కలదు అసలు వ్రాత్యప్రతులందును కలదు. అే సరియైన పాఠమని కొంది అభిసివేళమును కలదు. కొని, చావ్లి పాఠము వాబ్యార్థవిచలితము. ళజ్చాల్ర” పాఠము వ్యంగ్యార్థవిలసితము అంేశాదు. కీడు శేయ రాదు” అని “చావు” తలపెట్టుట విరసము.. కీడు కేయరాదు' అని, “మేలు సేసి పోమ్ధూనుళే చాలు అనుట సరసము, సముచిము ఉపరి “పొమ్మునుకే వావి అనుట కృతకముగ కలదు, “పొమ్మునుళే వాలు” అనుట సహజముగ కలదు. మోదుమిక్కాలి పావు ను కే ఇవు” అనిన శ్యత్రువునకు “ద్చాన్ట కఈఆగదు. “పావు ్రైనుళేు జాలు”? అనిన శ్యత్రువ్రునకు సి కలుగును అది చావు కంశు అధికము,

హౌండి త్యము 269

వేమన పద్యమునకు మూలభూత మైన, శఈూద)కుని శ్లోకములోని “ఉపకారహత * అనునది “శస్వే ఏణ న వాన్త వ్య అను జానికి అను చానసిక్షి అనుగుణము, వేమన పద్యవానందు “వస్త్రము చేత చంపరాదు” అని లేదు కనుక *మేలు సేసి పొన్నునుకే వావ అని ఉండనక్కలణ "లేదు. “కీడు శేయరాదు” అని కలదు. కనుక *మేలు సేసి పొమ్మానుకే వాలి అని ఉండవలయును. అది సంస్కృత, పౌథఢీ. ఇది తెనుగు నాడి కారము,

“ఇస్ర్రుమెత్సి! చంపరాదయ్య- ఉపళ్ళతి సలిపి చవానిం! (చాణముల తోడ విడుచుకు యగును శాస్పి * అను తిరుపతి వేంకట కవుల తెనుగునేతలోను “చావు' లేదు, *“శాన్ని కలదు. అంతేకాదు. -ఇెనుగునుడికారము కలదు. “కీడు సేయరాదు పొసగ మేలు సేసి పొమ ్రనుకు చాలు” అను వేమన అెనుగుకత అంతకంశ్చు తెనుగునుడి శారము "లేజరిల్లునది.

కనుక *పొసల మేలు సిసి పొమ్మునుకే చాలు) అను పాఠము సర్వవిఫముల సాధుపారము కావలయును.

మటి ఆబ్లికకర్ష శాండ గుజీంచి ఊరుపూరు కోదండరామనెడ్డి గారు సలాంతరమునందు సంతరించిన విషయమిది:

థి

= బడి నిజమైనా, మన మతాచారాలను చూలనాడే వారికి దీని మర్మం చెప్పరాదన్నారు- కొందరు పూక్వాచారపరాయణులు, పినాకినీవిద్యాపీఠస్థాపకులు, దర్శనపండ్షితులు సుష్రసిద్ధపొరాణికులు జ్యోతిష్కులు- స్వయంపొకుల వెంకటకాస్త్ర దీనికి సంబంధించిన శ్లోకాలు చెస్పి వివరించినాడు. అప్పుడే (10720, మితుడు. వేదం వెంకటరామన్‌ (ఎం.ఏ) తమ పితామహుడు; బహుభాషాపండితుడు

264 వేమన విమర్శకచక్రవర్తి ఆధివక్త వేదం వెంకటాచలం అయ్యర్‌ ఎప్పురో 1928లోనే మైసూరుయూనివర్సిటీమ్యాగజీనులో “పొందూవివావిలలో సనాతనధర్మము” అన్న విషయంపై వొస్తూ, ఈ తల్లిరంకును బయటబెట్టినొరస్‌ ఆ వ్యాసం చూపినాడు ఈ అయ్యరు కళాప్రపూర్ణ వేదం చెంకటరామళానస్త్ర సోదరుడు.”

ఇందు వేదం వెంకటాచలం అయ్యర్‌ గారి వ్యాసమును వుకుపూరు

కోదండ రామ రెడ్డిగారు 1972లోనే చూచినట్లు కలదు. కాని, అందలి విషయమును ప్రకటించినది 1981లో. అది కూడ చేదం వెంకటాచలం అయ్యర్‌ గారి వ్యాసమునుబట్టి యే*” ఆబ్దికకర్ణ కాండలోని ఆంతర్య మును వేదం వెంఠకటాచలంగారు వ్యాసినను, స్వయం పాకుల "వెంకట సా్ర్రైిగారు. చెప్పినను “కొందరు పూర్వాచారపరాయణులు మన మతాచారాలను తూలనాడే వారికి దీని మర్శుం చెపస్పరాదన్నారు” అని మరుపూరి వారి వూటయే, ఆఅ “కొందరు పూర్వాచార పరాయణులు” 1979 నాటి వారు. మజటీ వేమన కాలముతోని పండితులును పూర్యాచారపరాయణు లే. వారు ఆ “కొందరు పూర్వా "“చారపరాయణుల” వంటివారు కాని, 1926నాటి వేదం వెంకటాచలం అయ్యర్‌ గారు 1972నాటి స్వయంపాకుల వెంకటళాస్ర్రైగారు వంటి వారు శారు. అంతేకాదు. వేమన *“మనమతాబారాలను తూలనాడే” న్యక్షియే కనుక అప్పటి పూర్వాచారపరాయణు లైన పండితులు, మన మళాచారములను తూలనాడిన వేమనకు తద్దినప్రుమంత )ములలోని తల్లి రంకు మర్శుమును చెప్పరు కద ! కనుక వేమన మంతె్రపరిజ్ఞానము శ్రతపాండిత్యము కాదు, తండి)కి తడ్చినము పెట్టినపుడు పురోహితుడు చడువనగా విని, మంత్రములలోని మర్శునును గ్రహించుటకు, "వేవమున పూర్వాచారపరాయణులశకేగాని, తల్లి దండు)లకు తద్దినములు పెట్టిన రకము కాదు. అయినను, మం త్య్రార్థము 'తెలియుటకైన సంస్కృతము రానలయును, ఆ మంత్రము లివి.

పాండి త్యము ౨65 “ఓ మం్మతమ్‌॥ యన్న్మే మాతా (పలులోభ చరతి అనన్మువతా తన్మే రేతః పితా వృంకాంమాఖూ రన్యోవపద్యళామ్‌- వి, మంతిమ్‌॥ యా తిస్షన్తి యా ధావస్సి యా ఆర్జోంఘ్నః స్టుషీః అవ్భర్విశ్వస్య భర్నీభిరన్న స్యమ్‌ పితుర్దదే, ” ఇవి అర్ధ్థమగుటకు ఎంత సంస్కృతము రావలయునో, అంత సంస్క్బృతనును వచ్చినగాని, పురోహితుడు చదువగా పిన, మంతా ర్థములోని మర్శమును గ్రహించి. వేమన తల్లి రంకు దెలుప తద్ది నములు” ఆని వెల్ల డించుట సాధ్యము శాదు. ఆది రసవాద, రాజి యోగ, తత్త గౌతు? శావ్యనాటకసంస్కృ్భృతము గం" అధికము? అనగా వె దికసంస్క్కృతము. అవీ వేమనకు అందని ఫలము. కనుక "వేది "వెకటాచలంఅయ్యర్‌ గారి వ్యాసమువంటి (గంథము శావలయును =

• ఆలభిరంకు దెలుప నభిలయజ్ఞంబులు తల్లిరంకు దెలుప తద్దినములు కాని తెరువు కర్మకాండ కల్ప్సితమాయె. ॥విళ్వ॥। 1241428 అను “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” ఆను మకుటము కఆ ఆట "వెలది పద్యమునందు రర ' శాండనిరసనము కలదు. అందుకు "రండు ఆధారములు కలవు, 1. అలిరంకు తేలువు యజ్ఞము. 3. తల్లిరంకు 'లెలువు తద్దినము, ఇందు మొదటిది అళశ్యమేధయాగము. అందలి రంకు (శ్రీనాధుని శృంగారనై వమధమునందు కలదు. అది శ్రీ,హద్దని వైమధీయ చరితమునకు అఆంధీకరణము, విద్వదాషధ మైన హర్షనైమ ధమునందు కులతుళాచారములు, పూజావిధానములు, (శొకిస్టృతి [పమూణములు.నూయావాదములు, న్యాయవై "భేవీకమూవనూాంసాది సిద్ధాంతములు, "జేవద్విబనోభజనములు, గంగాస్నాననులు, పారలెౌక్టి కములు, కర్ణ కాండలు, డజానధర్థ్గుములు, భ్యానభ క్తి మార్గములు

266 వేమన విధిని పేధములు మొదలై నవి కలిభటులు విమర్శించిన ఘట్టము కలదు. వేవన విమర్శనకశాఘా తిములు కలిభటులకు తగుఅవు గాని, కలిభటుల విమర్శవకశాఘాతములు వమనకు తగులును అట్టి కలిభటుల విమర్శన ఘట్టమునండుగాని, కలివుగూషుని విమర్శనఘట్టముసండు గాని తల్లి రంకు 'తెలుఫుతద్దినవుముంతెముల విషయము లేదు. కాని, కలిభటుల విమర్శలు, కలిపురుషుని విమర్శలు ,శ్రీహర్దుడు కల్పించినవి కావు. నాస్తికులు జల్పించినవి అఆస్తికమైన వేదములు మొదలు నాస్తిక మైన వావముల వటక్షు సర్వ(గంథధవిషయమ లు (శ్రీవాద్దనికి జహ్వగ సటులు. అవి. నైపుభమునందు అలవోకగ నర్పించినవి అందు లి భటుల విమర్శలు, కలిపురుషుని వీమర్శలు నాన్న క వాద(గంథములలోొ ని కొన్ని విశేనములు. అన్ని విశేషములు ఉంకు నాన్నిక వాద్యగంథము లందు. అలిరంకు తెలువు అశ్వమేధయాగము తోపాటు తిల్లి రంకు 'తెలువు తద్దినవుమంతములకును అధివ్షేపణ ఉండుట ఆత్యంత సంభవము ఆది కల నాస్టికనాద్మగంథమును చదివిన మాత్రమే, తద్దినవుమం త్రముల లోని తల్లిరంకు మర ము. 'వేమనకు లెలియును. వేదాంతశా(స్త్రు [గ్రంథములు చదివిన వేమన, నాస్పిక వాద్య గంథములును చదువుట సహజము. కనుక వేమన నాట శాంతసాహీత్యపర్యంతసంస్కృతపరి జాత మాత మేగాక, నాస్తికవాద నాజ్బయపర్యాప్త సంస్కల్భతపరిజ్ఞాతి శావలయునుం కుమ్మరి మొల్ల తనకు పాండిత్యము లేదని సీఫవద్యము [(వాసినను (12ప పీ) అమె రామాయణమునందు పాండిత్యసువాసన గుదాళించున్ను అదె (శుతపాండిత్యము కాదు. గురుముఖత! అభ్యసించిన పాండిత్య మే ఆనిపించును. కుమ్బురి మొల్ల గురుముఖతః పాండిత్యమును ఆర్జించిన శాలమునందు, 'వేనూ రెడ్డి /పరునముఖత; పాండీత్యమును ఆర్షించుట విడ్డూరము. కౌదు, అంలేశాదు.. గురువు అవశ్యకమని బోధించు

పాండిత్యము 267 “విశ్వదాభిరామ వినుర వేము ఆను మకుటము కల ఆట వెలదిసద్యములు ఆనేశములు కలవుం ఓ “ గురువు లేక విద్య గురుతుగా దౌారకదు, నృపకి లేక భూమి తృప్తి గాదు గురువు విద్య లేక గురుతరద్విజుడానె ? వి, 1- 1564:28=154 2 వాక్కుయండు గుర్వు వాక్తత్వమును గుర్వు చీకటిలో గుర్వు చిక్కి యుండు నెఖిలమునకు గురువు యాధారమై యుండు, 11విశ్వ॥ శిక-లికి1్య 84 8. గుడవు చెప్పు విద్య గురునకు దెలుసును గురువు చెప్పు విద్య గురువు యరుగు గురువు మహిమ పరమగురువునకు దెలుసును 1విశ్వః॥ 87-247; 50 4. ఆత్మలోన జ్యోతి యమరుట తింగంబు తెలసి చూడగాను తేటపడును యదియు గురువు లేక నబ్బునా తెలియంగ 11విశ్వు॥ 624412. క్క. గురువు కానయైన హరుని దా జూపును | బహ్మలోక మతడు పారజూపు శిష్మునరసి పట్టీ చీకటి బాపురా వి. 15: 1815. ఇంతగా గురువును ఇహపరములక్రు [పశంసించిన వేమన గురు ముఖతః పాండిత్యమునః అర్జింపలేదనుటయే వికారము.

268

కొండవీటి ెడ్డీరాజులలో కుమారగిరి రెడ్డి సంస్కృృతేనాట్య ఇాస్రుశర,, కాటయ వేమా రెడ్డి సంస్కృృతనాటక వ్యాఖ్యాత, పెదకోమటి 'పేనూ రెడ్డి సంస్కృత పాకృత కావ్య వ్యాఖ్యాత సంస్కృత నంగత సాహిత్య శఇాస్రుసంధాత వలె, కొండపీటి "రడ్డిరాజుల కోవకు చెందిన వేమన, సంస్క్భృత్యగంథకర్త కాకపోయినను సంస్కృత (గంథపరిజ్ఞాత శావచ్చును.

కనుక వేమన అవిద్యావంతుడు కాడు. అపండితుడు. కాడు. అంతేకాదు. ఛందో వ్యాకరణాలంకారతర్క_ శాస్రవేత్త మూ[తమీ పండితుడు కాడు. రసవాద, రాజయోగ, తత్త వ ్య్ఫ్రావే్తే యును పండితుడే, కనుక వేమన పండితుడు జౌవలయునుం

వెనున మకుటను ననన అనిద్యాపంతుడు, అపండితుడు కాసి వేమన), ఆటవెలది పద్యములకు “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటను కలదు. అందు *వేమి అను సంబుద్ధికి, “విశ్వదాభిరామ” ఆను సంబుద్ధి విశేషణము. అనగా “చేముడుూి అను వి శేవ్యమునకు, “విశ్వదాభి రాముడు” విశేషణము, కనుక వేమన, “విశ్వదాభి రాముడు” శావల యును. “విశ్వదాభి రాముడు” అను పదబంధనునకు అర్థములు బహువిధముళుగ కలవు రాళ్ళపల్లి ఆనంతకృష్ణ శర్మగారి అభ్మిపాయమిది: “_అనేకవిద్వాంసు. లనేకవిధములుగా నర్థము. చెప్పిరి, క్షే విశ్వమును ప్రపంచమును ఇచ్చు(వాడు విశ్వదుండు == భ్రగ్య వంతుండు; అతనికి అభిరాముడు = హీితిపాతు9ండు- అని యొకరు.. క విశ్వముమ =సమస మును, ద = ఇచ్చుటచేత. అభిరాముడు అని ఇంకొకరు. కి, వేమన్న యుంపుడుకత్తెకు ఆవిశ్యద” యని నామకరణము చేసి, దాని కభిరాము'డని వేట్‌ కరు. తీ విశ్వమును సంపహారించవాండయ విశ్వదుండు ఉశ్థివ్పుండ్రు అతనికి (పియఃడని కజియొకరు (చూ, వంసు. గారి “వేకున”, పే, 194) “ంఆం4౭ఆ-+ ఫ్రీ వంగూరి సువ్బారావుగారు, “విళ్వదుండు = సమస్తము

270 వేమన నిచ్చిన వాళడు (అనగా, త్యజించిన 1వా€డనీ కాంటోలు) అగుటచే నభిరాముండు” అని వాడుకలో నున్న యర్థ్హమే యుచితమనిరి ........ సహజమైన యర్థము దీని కిది వజకు లభింపలేదు. ఇ€క ముందు లభించునను నాశయు నాకులేదు --...... ఉన్నంతలో మొదటిది మేలు.

ఇ4క నిందుకు నంణంధించిన అభిరామయ్య కధ కొళ్ళులేనిది- ఈ కథ తెలిపెడు వద్యములు బందరు వారి ముద౦జములో ౯ గలవు. అవి వేమన స్వకీయచరి తమును వా్రసినటున్నవి. నేను జూచిన యే [వోతప్రతులందును ఇది వజకు అభిరామయ్య పేరైన గానరాదు, పాత యచ్చుపితుల పిరికలలో నీతని కధ సంగ్రహ ముగా€ గలదు.......... ఇందు “| పాంత యచ్చుప్రతుల వీఠకలలో .... సం్యగహముగాం గలొదన్న ఆభిరామయ్యకథ, బందరు వారి ము[దణనునందు పద్యశథ అయినదో, (పల్యేకముగ కలదో నిర్ధరించి చెప్పుటకు నిదర్శనము కాన రాదు. (ప్రాత అచ్చు.పళులలోని అభిరామయ్య కథకు, పా్రొచీనమైన (ాత్యపశులయందు ఆధారము కానరాదు. కనుక జన్మ కుతి శానల యును, మజి జన్మళుతి స్వతః, పమాణము కాదు. [(పమాణాంతరను వమృొగ్యము. ఇంతకు, “ఉన్నంతలో మొదటిది మేలు” అను మాట నిజమేం (తివ్రరనేని 'వెంకటేశ్వరరావుగారి ఆభ్మిపాయమిది:* “* వేమన పద్యములు పరిశీలింపగా అతని కత'*డే దీనికి యర్థమును జెప్పుకొన్నట్టాగా స్ఫురించినది. రచయిత శబ్దిము నేయర్థ మున వాడినాడో, రచయిత దృక్పథ మసలెట్టిదో తెలియుట కవకాళ మతని రచనలలో కలిగినచో అదే నిజమును చెప్పును మన యర్ణి

మకుటము 271 ములు జానుప(ణని లేదు రచయితనే స్వకీయవ్యాఖ్యాతగా జేసినదే దానికి పరిష్కారము కనుక విశ్వదాభిరామ యనంగా నేమో వేనుననే చెప్పుమని విన్నవించెదము

విశ్వమనంగ నేమొ వివరించి చూడుండీ విళమైదుచేత వెలయుచుండు విశ్వము మదిలోన వెదకి 1విక్షింపుడి (1917 గోపాల్‌ అండ్‌కో హితీ) వేమనయే | పళ్నించుకొని వేమనయే వివరించుచున్నట్టు లేదా? ఇంకేమి అతనినె అనుసరించుదము విశ్వము ఐదు చేత వెలయునది మదిలోనే వెదకి కానవలసినది- వేమన దృష్టిలో విశ్వ లక్షణము లివి ఆయిదు అనగా పంచేదియములయ పంచభూతములు పంచతన్నాాతలు ఇవేవైనను గావచ్చును అయి చేత వెలయున చన'గా వీనిచే. బొడమినది కూడుకొన్నది యగును అప్పుడు ఇవే విశ్వదిములైన గావచ్చును లేదా దానిచేగూడిన దనంగా-= పంచతన్మాాతలతో కూడినది, పంచభూతములతో కూడినదని యన్న వారమయ్యెదము అప్పుడు పంచతన్మాతల సంచభూతముల మయమైన విశ్వము నిచ్చునట్టిది విశ్వదము కాగలదు _పొందూ వేదాంతము మనస్సు తర్వాతనే తన్మ్యాతలు ఇందిఆయములు పరిణ మించినవనును ఆప్పుడు విశ్వదము మనస్సగును అదికాక ఏది ఎట్టున్నను పద్యము మూడవహాక్తిలో వేమన విశ్వమును మనసులో వెదకి వీక్షింపుమని చెప్పనే చెప్పుచున్నాడు. విశ్వమును మనసుచే బడసీనద్‌ని అతనిమాట. అనగా మనసే విశ్వదమని ఆళని భావమని కేల్చుకోవచ్చును

వేమన ల్లి/2 మ కాంగా. విశ్వదాభిరామ యనంగో పంచభూతములను సంతోష సిటువా(డా ఇంథద్రియములను సంతోషపెట్టువాడా శబ్దప్పుర్గరూప రసగంధములను తన్మాాతలయందే యిష్టుడెన నాడా మనస్సును రంజించువాడా మనసందే యిష్టుడైన వాడా యను నర్థజాతము సిద్ధించును [పయత్నవింది (పశంసాప్శాతము కాని, ఫలి తొర్థము నంశయ రహితము శాదు అంతేకాదు సహజముగను లేదు “సిద్ధించును” అన్న “అర్థజాతము” బలవదాకృష్ణముగ కలదు “విశ్వే మెదు చేక వెలయుచుండు” అను వాక్యమునందూ

• వెలయుచుండుో అనగా “పొడమినది” “కూడుకొన్నది” ఆని అర్థము కాదు ఒప్పుచుండును అని అర్థము ఉబ్పద్సు వేతి అనగా పంబేం (ద్రియముల చేత, పం దతన్మాత)ల చేత వజకు అక్య్క-టలేదు. పంచ భూతముల చేత వజకు చాలును పంచభూతముఅను బర6ంగ నిత్మదియముల సంచరించినపుడు జగము కలుగు సంచరింపకున్న జగమెట్టు కలుగును వి 18/6 వాము అను విశ్వదాభిరామ వినుర వేము ” అను మకుటము కల అట వెలదిపద్యమును కలదు పంచభూతములయందును పరగునట్లు అనగా ఒప్పూనట్లు లేదా పజుగునట్లు అనగా వ్యాపించునట్లు ఇం్యదియనుల తోడ సంచరించునవుడు జగము కలుగును, సంచరింసకున్న జగము కలుగద- అని తాత్పర్యము జగము అనగా విశ్వము పంచభూతములు పృథి వ్య జోవాయ్యా కాశములు పంచభూతముల గుణములే పంచత వాటి నా ఆరిలు గంధరసరూ పస్పర్శశబ్దములు పంచేంద్రియములు ద్వివిధము

మకటము 27 శ్రే జ్ఞ నేం్యదియములు త్వక యు వో(తజిహ్వో(ఘాణములు త్రి కే 9 (దియములు వా క్చాణిపాదపాయూపస్థ్రములు ఇళ మనస్సు కూడ ఒక ఇృండియమే. ఎంచేందియముల వలె వీకాద శే దియములును (వసిద్ధము కనుక పంచతన్నా(తకములై న పంచభూతములయందును వకాద జేం్య్యదియములును - పద్యమునందు ఎంఛచేర్యదియములని లేదు- సంచరించినవుడు జగము కలుగును అనగా జగ ద్భావను కలుగునని అర్థము ఇంద్రియములు వ్యష్టిశరీరమునకు సంబంధించినవి పంచ భూతములు సమమ్టిశరీరమునకు సతిబంధించినవి వృష్టిశరీరము వ్యక్తి గతము సమష్టిశరీరము. విశ్వపరము కనుక “విశ్వ మైదు. చేత వెలయుచుండు* అను పాకట్టమునకు విశ్వము పంచభఘాతముల చేత ఒప్పుచుండును అని అర్థము ఇ ద్రియములు శరీరమునకు అవయవ ములు శరీరము అవయవి పంచభూతములు విశ్వమునకు అనయవ ములు, విశ్వము అవయవి ఆవయవముల సంపిదానము అవయవి శాదు అవయవముల నవాహారము అవయని ఇర్మదియనములు ఛగీరదములు శావు శరీరకరములు కనుక పంచభూతములు విశ్వద ములు కావు విశ్వకరిములు

“పంచభూతముల మయమైస నిశ్యము నిచ్చునట్టిది విశ్వదను కాంగలదు” అను మాట నిజము శాని, పంచభూతమయ మైన విశ్వమును ఇచ్చునది వీది! -*పి-ందూ వేదాంతము మనస్సు తర్వాతనే తన్నాతలు, ఇంద్రియములు పరిణమించిన వనిన “విశ్వదమః మనస్సుగ” ఎట్లగును!- ఆకు తర్వాతనే పూవు, కాయ పరిణమించినవసిన, అకు వృతుదము కాదు వృషజమే అగును కనుక మనస్సు విశ్వేదము కాదు నిశ్వజము

వేమన “విశ్వమును మనసులో వెదకి వీక్నీంపు” మనిన న్నూతను; “విశ్యదము మనస్సు ఎట్లగును!- “విశ్వమును మనసులో

ల7త్త వేమన వెదకి ఏవ్సీంపుము” అను వాక్యమునకో, విశ్వము మనస్సులో కలదు, చానిని వెదకి చూడుము అని మాత్రమే అర్థము, రత్నమును "వె్హైలో -వెదకి చూడుమనిన, రత్నము పెమైలో కలదు. దానిని వెదకి చూడు మను అర్థనువ లె. రత్నము 'పెళ్సైలో కలదుగావున, పెళ్సై రత్నదము కాదు. రత్నయుతము మ్య మే. విశ్వము మనస్సులో కలదు గావున, మనస్సు విశ్వదము శాదుం విశ్యయుతము.

వేమన “విశ్వమును మనసులో వెదకి ఏవీంపుి'మని ఇెప్పినం దున “విశ్వము మనిసుచేం బడసినదని ఆతనిమాట”” కాదు. విశ్వము మనస్సునందు కలదస్వి వెదకి ఏశ్లించిన కః పించునని మాతృమే అతనిమాట. “విశ్వము మదిలోన ఏవీంపుడి” అను నాశ్యమ నందు “తోన” అను విభక్తి స్రత్యయము కచ్చ” అను కరణా ర్థకము శాదుం “*ఆందు” అను అధికరణార్థకము. కనుక *మనసే విశ్యదమని అతని భావమని కేల్చుకోవచ్చును * అను మాట పంగతము కాదు. అభి రాముడు అనగా “సంతో షపెట్టువాడు, రంజంచునాడుోొ అను అర్థ ములు కూడ యాగిశార్యములు కావు; రూఢ్యర్థములును కావు, ఇష్టుడు, (పీతివాతు)డు అను అర్థములు రూఢ్యర్థములు.

ఇంతకు *ో విశ్వవంనగ నే మొ ౫ అను పద్యమునకు ఆకరము 1985వ సంవత్పరమును౦డి (సకటింపంబడ చున్న “యన్‌. వి. గోపోల్‌ అండ్‌ కో”వారి ముదణము. అందు మొదటి మూడు అ శ్యాసములు 1889వ సంవత్సరమునందు. సి, పి. (బౌను పకటించిన ద్వితీయ ము[దణమునకు.. దిగువ. రెండు చోట్లమ్మూతము పద్భ్మాకమము మూటినది. అంలే భేదము. అందు “విశ్యమనగ నేమొ” అను. పద్యము లేదు. చతుర్థాశ్వానము చ్మితముగ దకారము' చివజి నుండి తకారనము వటకు; పంచనూశ్యాసము విచ్చ్శితమ-గ అశారము మొదలు శకారము వణకు అతరాన్యుకమణికను ఆ నేకపద్యములు కలవు, అనంతరము

మకుటము 275 విపరీతముగ విశేషపద్యములు పద్యములు కాని పద్యములు 'పెక్కులు కలవు. ఇవియెల్ల అన్యమ్ముదణనములకు అనుకరణములు. ఇందు చతుర్థా- ఇ్యాసమున “విశ్వమనగ'నేయొ” అను పద్యము కలదు. (1917ప.ఉఆ-) ఇచే పద్యము 1928వ సంవత్సరమునందు పునర్ముదించిన, 1919వ సంవత్సరమునాటి వావిళ్ల రానుశా స్ర్రై అండ్‌ సన్స్‌వారి ముుదణను నందు ఇట్లు కలదు. “* విశ్వ మనగ నేమొ వివరించి చూచును విశ్వ మైదు విధులు వెలయ గనును విశ్వము మదిలోన వెదకును విబుధు+డు. విశ్వం... 94పంవి ప్త ఇందు “చూచును” అను చోట “భూడుడీ” అని, “విధులు”? అను చోట *బేత” అని * వెలయంగనును ఏ అనుచోట * వెలయు చుండు *” అని, *వెదకును” అను చోట *-వైదక్రో అని, *విబుధుండు అను చోబ “వీవీంపుడో” అని అందు కందు అది ఉలి చెక్కుడులకు ఇది కలము పోటులకు గుతి ఆయినట్లు కనిపించును, ఆందు మొదటి పాదమునందు “*మాడుడీ!? అని, మూడవపాదమునందు “పీశ్నీంవుడి? అని ఉండుట వేమన పద్యరచనాపద్ధతి అనిపించదు. ఇందు మొదటి పాదమునందు “మాచును” ఆని, రండవ పాదమునందు “కనును” అని మూడవ పాదమునందు “*వెదకును” అని ఉండుట వేమన పద్యరచనా పద్ధతి అనిపించదు. కాని, విశ్వమనగ నేమొ వివరించి చూచుట, విశ్వ మైదు విధుల (లు% వెలయంగనుట. విశ్వమును మదిలోన వెదకుట విబుధ్ధువికి మాత మే సాధ్యము ఉపనిమత్తులుదు విశ్వము చ్వివిధముగ కలదు. బళటి చర గ చక్షువులకు గోచరమగు.. విశ్వము. అలౌకిళము. బహిర్జగత్తు.. (046 70మ6).. మజొకటి ఆంతశ్ళ్చత్షువులకు దర్శనీయనుగు. విశ్వము

276 వేమన అలౌకికము. అంతర్జగత్తు, (0290 1/06). లౌక్షికవిశ్వము. జడా జడము, ఆలౌకికవిశ్యము చైతన్యము. ఇది * విశ్వమనంగ "'నేమొ వివరించి చూచిన” విబుధ్ధునికి తెలియును. ెలిసిన విబుధుడు *ో విశ్వే మైదు. విధుల "విలయంగనును * అయిదు పిధ్గులు సృష్ట స్థితిలయ తిరోభావానుుగహములు; అనగా జనన మరణాదికములు. అవి విశ్వమునందు 'వెలయుటను గాంచిన విబుధునికి, వీశ్యకర్హ ఖవిచారము కలుగును, కలిగిన, ఆత్మ లేక (్రహ్మును అని "తెలియును లెలిసీన? ఆర్ధ విచారము తటస్థించును. తటస్థించిన, ఆనందము, వై తీన్యము, జ్యోతి- ఇ త్యాధిసమాధానములు లభించును. అది వముజల అలౌకిక విశ్వము. ఇది విబుధుడు మదిలోన వెదకును. ఇట్లు పద్యమునకు అర్థము (ససన్న మగును. కాని సద్యమునందు నడక కుంటువడినదిం ఇట్టి పద్యమును బట్టి “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ”అను మకుటమునకు అర్థనిర్జ యను చేయుట ఆంత సమంజసము కాదు. ఇక వేమన శివతత్యశీలుడు, నాథధసంపిదాయమునకు_. చెందిన వీవయోగి, శివజ్ఞూని; వేమన పద్యము లెల్ల శివమార్ష వూ మోభిముఖములం అను ప్రొతిపదికను- “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ)” అను మకుటము నకు అర్థము పసన్నమగునేమో సరిశీలింపవలయును.

1. • ఆంతరంగమందు నభపు కుద్దేశించి

తలప ముక్తి తన్ను దగులుగాక

వాహ్యరంగమందు బరికింపలేదయా, వి....... 197.

ఆంతరంగమందు నభవృ నుద్దేకించి

నిల్చి చూడ జూడ నిల్చుగాక

వోహ్యమందు శివుని థావింపనిల్బునా? విశ్వ”

46-809

మకుటము 277 ఇవి రెండు పద్యములయినను, బక పద్యనునకు మజొక్ష్ల పద్యము రూపాంతరము. రెండుసద్యములందును “ఆంతరంగవుందు అభవుడు” అనగా శివుకు కలడని కలదు. మొదటి పద్యమునందు ఆంతరంగములోని శీన్చని ఉన్రైశించి తలప, అనగా థ్యానము వేయగా ముకి లభించునని కలదు, "రెండవపద్యమునందు అుతరంగములోని వివుని అబేపనిగా చూడగా లవ్యము నిల్చునని కలదు. రెండు సద్యములందును అంతరం గశివధ్యానము సమానము, ౨. “ ఐదు యవరముల యంగంబు దెలిసిన న్నైదు యందు ముక్తి యమరియుండు న్తైదులోన నున్న యతడెపో. తెలియంగ.. విశ్వ” 59-ల951204 ఇందు అయిదు అక్షరముల అంగము పంవావంరి, ఆది తెలిసిన పంచాతరి అయిదు అవరములందు ము కి అమరియుండుసని "తెలియును. అంతేశాదు. పంచాత్సరమునందున్న అతడే, అనగా ఛివుజే ముక్ని అని "తెలియును. పంచాతవరియందు పరమేశ్వరుడు కలడని శ్రీనాథుని శృంగారనై మధమునందు కలదు. శ్రీహర్దుని నై వధీయచరితమునందు లేదు. “ పందావరంబునందు. ఐరమేళ్వరుండునుం. బోలో 181 వచ. 4&ఆ. ఈశ్వరార్చనకళాశీలుడై న (శ్రీనాథుని పృతిపాదమునందు కంమె వివతత్స, గీలుకె. న వేమన పతిపాదమునందు శివుడే ముక్తి అని ఉండుట విశేషము.అది ఈశ్వ రార్చనకళాశీలుని అనుభావము, ఇది శినవతత్త వ్‌ శీలుని అనుభెావను,

లై7వి వేమన 8. * ఐదు యతరముల యానందమొందన నందు నిందు ముక్తీ య౭రుచుండు యందునిందు దెలియ నడియపో బ్రహ్మంబు, /విళ్వ॥ 80=402;2 12 ఇందు పరదాత్సరముల ఆనందము పొందిన, ఇపహామునందూ పరనుశందు ము క్రి ఒప్పుచుండునని కలదు అంతేకాదు. ెలిసి కొన్నచో ఇపహాముశందు పరమునందు ముక్తి యీ (బహ ము అని కరూడ కలదు, శివుడే ముక్సి. ముక్తి యే బ్రహ్మము. కనుక శివుడే బ్ర)హ్మాము, శీ “* _బహ్మవేత్తలమని పొౌరుషమాడేరు (బహ్మశునగ డాని భావమేమి? తెలుపొ నలుపో యెరుపొ తెలిసిన బలుకుడ? ॥1వీశ్వ[” 982 10:276 ఇందు (బహ్మువేత్త ల (బవా '్రసదార్థము విమర్శింపంబడినదిం (బహ్గ్గవేత్త లన అద్వైతులు, అదై్యైతుల (హా ఆసదార్థము సచ్చిదా' నందము. అది తెలుప? నలువా! ఎటుపా! అని (పశ్నీంచిన సమాధానము లేదు. వేమన (ువహ్గుపదార్థము వివ్చడం, అతడు: "తెలువా! నలుపా! ఎటుపా! అని (పశ్నించిన సమాభాననుం కలదు. శివుడు జెలువుం నాథసంప్రోధోయ యినందు బ్రోవుప డార్థము సచ్చీదొనందసు శాదుం సచ్చిదానండనురార్ష 4 నామరహికతుజై న సచ్చిదానంద మూర్తికి బ్రహ్మము, శివుడు, పరమాత్మ పరమేశ్వరుడు అను దివ్య సామములు కబవు, అంతేకాదు. వరమూత - దృశ్యమానజగత్తునకు పరోతమునందు కల పరమాభ్యాత్శిశి సత్యము. పరిణామరహిథుడు..

మకుటము 279 భేదరహితుడు, నామరహితుడు, రూపరహితుడు, స్వ్యయంవకాశనూను డును= అయిన ఒకడు అద్యయుడు, శివకు అని యోగిసం పదడాయము నకు వెందిన బహూువు రాతనగ్రంథములందు శలదు.* 5 “* ఆత్మ దేహమందు నతిసూవ్మముగ జూచి దేహ మాత్మయందు తేటపరచి యాత్మ నెందు జూచు నతడెపో (బహ్మంబు, ॥;విళ్వ[ొ 102-276:497. ఎందు. ఎవరు శరీరమునందు ఆత్మను. అతిసూత్మముగ మాచి. శరీరమును అఆత్భయందు "లేటపజచి, సర్వ్మత ఆత్మను మాచునో, అతజే బ్రహ్మము అని కలదు. శరీరమునందు ఆత్మను, ఆత్మయందు శరీరమును, సర్వ్యభూతములయందును ఆత (ను సందర్శించు జీవుడు, బ్రహ్మమే అనగా సామోత్తు శివ్చడే అని తాత్పర్యము. 6. “ మనసు బార విడచి మనను దా మగుడించి మనసులోన గలుగు మర్మమెరిగి మనసు దాను నిల్ప మరియుదా ఐబ9వ్మాంబు ౪విశ్వ॥ శి9-25064 7, * మనసులోని చెలిసి మనసులోనె కలిసి మనసులోని వాని మరల దిగిచి మనసు నిల్పువాడు మర్మజ్ఞు డగుయోగి, విశ్వ! 87-248;51. ఇందు మొదటి పద్యమునందు _మనస్సును ముందు బహిర్టగత్తు నందు, తర్వాత అంతర్జగత్తునందు విహరింపంకేసి, మనస్సులోని మర్థు మును అెలిసికొనిి మనస్సును సంలగ్నము వేసినవో, అబే బ్రహ్మము

280 వేమన అనగా బ్రహ్థునుభ వమిని కలదు. ఆండన పద్యమునందు- మనస్సు లోనే కెలిసికొని మనస్సులోనే కలిసికొని మనస్సులోని వానిని మజల అకర్షించుకొని; మనస్సును సంలగ్నము చేయునాజే మర్గుజ్ఞుడై న యోగి అని కలము. మనస్సులోని వాదు. శివుడు. మనస్సులోని మర్మము శివ్చడు. కనుక మర్శజ్ఞుడై న యోగి శివయోగి. యోగ నూర్షశివ ధ్యానమే శివయోగికి శివబ్రహ్మూసాయోత్కా-రము, ఇది నాథసంప్రజాయమునకు మూదల. 8. “ మనసులోని శివుని మాూనుగా దెలిసిన యోగ్‌ యండు9 వాని నుర్విజనుబు సీవు నన్నెరుంగ నీవెపో శివుడవు. ॥విశ్వ॥” 108=26135£9, ఇందు మనస్సులోని వాడు శివుడు అని ఇదమిళముగ కలదు, అంతేకాదు. మనస్సులోని శివుని మూనుగా తెలిసిన వానీనే, ఉర్విజనులు యోగి అందురని నిర్ధాకణగ కలదు. శివుని మానుగా "తెలిసిన యోగి శివయోగి. ఇక “నీవు నన్నెరుంగ సీవెపో శివుడవు” అనుపం క్తి ఇతోధిక విశేషము, నేను అను వాడు ఒకజీవుడు. సీవు అనడు వాడు మలొక జీవుడు. జీవునికి శివునికి భేదము లేదు. కనుక ఒక జీవుని మలొక్ష జీవుడు శివుడని ఎరి'నచో, మజొక జీవుడు కూడ శివుడే అగును, ఇది కూడ నాధసంపుజాయనునకు జీవనాడి. 9, * భాకమును దలంప (బహ్మరంధ9)ములోన కర్న యగుచు నిలుచు కర్త యొకడు 'సేవసేయ *వుడు మక్తీయు భుక్తియు, వి"....268. ఇందు *“ సేవసేయిి అను పాఠము కవిపాళము కాదు, కారణము యతి మై[తిభంగము. “పఫూజసేయ)”” అను పాఠము కవిపాశము ఆగుశు.

మకుటము 281 “బ్రిహ్మరంధ్భ)ములోన భావమును దలంసి అనగా యూగమార్షశీవ ధ్యానము చేయగా శర్ష అగును. ఒకడు పూజసేయ కర్త అగునుం అతడు యోగి. ఇతడు భక్తుడు. భక్తుడై నను, "యోగి అయినను భుక్తి, ముకి శివుడే అసి తాత్పర్యము, శివ్చడు భోగవెరాతప్రడాత అని (శ్రీనాథుని ఖీమఖండమునందు కలదు, = విశ్యపతి ఖీమనాథేశ్యరేశ్వరుండు కర్త మై యుండి భోగమోత్షముల నిచ్చు ఖక్త జనులకు న్టీ వైభవపదంబు మండనము మేదినికి ఖీముమండలంబు" లర8ప.లిఆ. ఇందు విశ్వపతి కర్ణం. అయిన శివుడు, ఛోగమోతములు ఇచ్చునని కలదు అంతేశాదు. “భక్తజనులకు” అని కలదు. వేమన పద్యమునందు యోగి, భక్తుడు కర్మల అనికలదు. అంతేశాదు. యోగులకు, భక్సులకు శివుడే భుక్తి, ముక్తిఅని కలదు. భక్షి భోగము. ముక్తి మోవతము,. భక్పుడు శానిది యోగి అగుట దురగ్టమను, ఖై ఈ (పణవ మరఠరయలేక భక్తుండు గొలేడు జ్యోతి నరయలేక చొప్పు లేదు నిత్య మరయలేక నిర్వాజీ గొడయా విశ్వ 61411242 యుక్తి వలన గలుగు భక్తి తాత్పర్య్థంబు భక్తి లీక యున్న ముక్తి లేదు ముక్తి యనగ నేమి మొలంబు తానయా, వి... 1149

282 వేమన ఇందు మానవుడు భక్తుడు కావలయునని, యోగి శకానలయునసి జూని శానలయునని, భక్షి లేక ము కి లేదని చేమన [(పబోధము కలదు హ్రేణవ మరయు నాడా భక్తుడు, జ్యోతి నరయు వాడు యోగి. నిత్య మరయు చాడు జ్డూనిం 10. * శివుడు బివ్మామనుచు స్మృతులెల్ల ఐలుకంగ పరుల గొల్ఫు నెట్టు బ్రాహ్మణుండు హరుని భక్తజనులు యగ౦జు లనరాదె, వి... 968) 80=4ఉ66 శివుడు బ్రిహ్మామనుచు స్మృతులెల్ట బలుకంగ వేం దైవ శాలను వెలయ గొలిచి బ9హ్మజనులు చూడ భ్రిపష్టయిపోయిరి, విశ్వ ళా 12541 ఇందు “వ్సీళ్టడు బిహ్మామూ” అని ఇదమిత్ధముగ కలదు, అంతే శాధుః చ్రాహస్తణుడు ఇతరరైవములను ఎట్లు కొలుచును? అను హ్రశ్న కలదు. అనగా నిజమైన చావా ,ఛుడు. పరదైవములను కొలువడని; ఫొలువరాదవిఆ ౦తర్యము. అన్యదై. వములను కొలిచిన (వావ్మూణులు భ్రొమ్టులయిపోయిరని కూడ కలదు, ఉపరి శివుని భక్రులను అగ్రజుఆం అనగా (ావ్యూణులు అనరాదె! అను ప్రశ్న యును కలదు, అనగా శివఛక్కు లను మ్రాహ్ముణులు అనవలయును అని; జన్ఫతః బ్రాహ్మణులై నను, తతతః శివభక్తులు కానిచో బ్రావ్గూణులు శారు అని అనవలయును అని తాత్పర్యము, ఇది శివ తత్య్యశీలమునకు చిహ్నపళాక, మొత్తము మోద శివుడే భోగము, శివ్రజే యోగము, శివుడే

మకుటము 288 'మోతము, శివుడే బ్రహ ము అనగా లౌకికమైన విశ్వము, ఆలౌక్షిగ మైన విశ్వము శివ్చుడే అని- వేమన క్లాసమౌర్షము=

ఇంతగా విశ్వము శివమయ మైన వేమన, “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటమును శివమయమే అగుట సిద్ధము,

అభిరామశబ్దమున శే శివ్రడు అను అర్ధము కలదు. అెలుగు నిఘంటువులందు వెలుగు ముఖము చూడలేదు, సంస్కృృతనిఖఘంటువు లందు సంఘటింపంబడినది. “వన్‌ ఎపిధట్‌ ఫర్‌ శివి అని అషప్పే సీఘంటువునందు కలదు, కాని [పయోగమును అస్జే ప్రదర్శింప లేదు, సంస్కృత భారతమునందలి అనుశాసనికపర్వములోని శివసహసునావమ పోత్రమునందు కలదు,

“ అభిరామ స్సురగణో విరామ సృర్వసాధనః లలాటాతో విశ $దేవో వూరిణో బ్రహ్మవర్చసఃొ 150బ్లై. ఆ,

ఇందు అభిరామజశ్తివ।, (శివుడు) అని ఇదమిళ్ధేముగ శలదు* కనున విశ్వవ=సమ స్పమును. లేదా విశ్వమును అ లౌకికవశ్వమును? ఆలాక్షికవిశ్వమును - వ=ఇచ్చు, అభిరామ?జ=శివుడు. అని, విశ్వదాభి రాముడు అను విశేషణముసకు. అర్థము వచ్చును. వికేస్యము వేముడు, కనుక వేమునయీ విశ్యమ ను ఇచ్చు. శివుడు శకాంగలడు, విశ్వమే శివుడ న వేమన. శివుడు అగుట సంగతమే. అంతేశాదు,_. జీవుడు శివుడే అని నాథసం్యపదాయమునందు. కలదు. అడి (పతిఫలించు “విశ్వదాభిరామ వినుర వేను” అను మకుటము కల జేమన ఆట వెలది పద్యములు కలవు,

284 వేమన

1. • తాను సకలమైన తనలోన సకలంబు తనరు లోని వెలుగు దా నెరింగి యున్న మానవునకు నౌానరంగ ముక్తిరా. విశ్వ 50=892. లె తాను నిర్యదియముల తనర జయించిన తత్వ మఠిసి చూడ దాన యగును రాజయోగి యిట్లు దేజరిల్లుదునుండు, ॥విశ్వుః 87-178 ర తాను విమలుడై న తన గుణమంతయు శిపుని కీని గురువు చెడుగు గురువు గుడ్డి గ్యురమెక్కి- గుడి దిర్గినట్టైను. ॥విశ్వుఃః 161228 *ఉ. తన్ను వెదకి జూడ దానెపో జీవుండు తత్వ మరసి చూడ వానె యాత్మ మన్ను మిన్ను లేదు నూయ తా లేదయా (విశ్వ తీవీఎ£80385 ర్‌, ॥ దూరబుద్ధి జేయ చూకమౌా దైవంబు తనువు బుద్ధి జేయ తగులు నపుడు జీవబుద్ధి జేయ దేవుడై నిల్చురా, వి...” 1207. ఇందు తానే విశ్వము, శానేతత్త సము, తానే జీవుడు, తానే అత్భుః జీవుడే దేవుడు, ేవుజే శివ్రడు అని ఇదమిళ్ధేముగ కలడు. కనుక "వేమన సమ సృ్వమును లేడా విశ్వమును-లౌక్షిక విశ్వమును, అలాక్షిక విశ్వమును ఇచ్చు శివుడు కావచ్చును. శాని, ఇరిత తక్షిత్త్వము జ్షాని లషత్‌ణము. ఇట్టి తత్వము శీవజ్డూని లతణము, వేమన శివజ్ఞానియే. కాని శీవజ్ఞానిగనే వేమన, కవిత్వమునకు (శ్రీ కారము చుట్టినట్లు కానళాదు. * విశ్వదాభిరామ వినుర వేను? అను మకుటము కల ఆట వెలదిసద్యములెల్ల, వేమన సివజ్ఞూనిగనే

మకుటము 2త్రి5 చెప్పినవి కావు. శీవభక్తునిగ శివయోగిగ, శివతత్త, చీలునిగ చెప్పిన “విశ్వదాభిరామ వినుర చేమ” అను మళకటము కల ఆట వెలదిపద్యములు కలవు కనుక వేమన-శిపఛక్రుడు భూతమైన దశలో కవిగా పెట్టుకొన్న 6 విశ్వదాభిరామ వనుర వేము” అను మకుటమునకు, శివజ్ఞానిగ సరిపడు జ్ఞాననూర్టమునకు చెందిన ఇంత తాలి వ శౌర్హము సవాజము కాదు సహజార్థిము శాల|కమమునందు ఆతా _త్వీశార్థమునకు సానుకూలము కావచ్చును. అట్టి సహజూర్గమును ఆరయవలయును, ల థి విశ్వశబ్దమునకు శిప్టడు ఆను అర్థమును కలదు. ఆది నిఘంటువు లందు సిగ్జిఫ్టము కాలేదు. కాని, సంస్క ఫతభారతములోని శివసహ(స నామ స్తోతమునం చే విశ్వశబ్బమును శివపర్యాయవాచిగ కలదు.

• దేవా సురేశ్వరో విళ్వో దేవాసురమ హేశ్వరః సర్వదేవమళయో 2ఒచింత్యో దేవతాత్మాత్మసంభవః * 146 క్లో. 77ఆ, ఇందు విశ్వః=శివః (గివుడు) అని ఇదమిత్ధముగ కలదు. శివ పళ్యాయవాచిగ విశ్యశబ్బము వావిళ్ల్‌వారి ముదణములోని *ో విశ్వదాభి రామ వినుర వేమ” అను మకుటము శ్రల ఆట వెలదిపసద్యమునందు కలదు, “ మదిని గానవమ్భు మటి (బహ్మమూర్తిని మదిని గన్నయంత మహితు-డగును వెదకి తనువులోన విశ్వుని రయము, వి...” 482 ప, దై. ప ఇందు * తనువులోన విశ్యుని ౫ అనగా “నగరములో. గల ఈశ్వరు"? డనియే కాత్సర్యమునందును శలదు. శాని, ఈ పద్యము సి. వి (బౌను ద్వితీయమ్ముదణమునందు ఇట్లు కలదు,

286 వేమన “* మదిని గాన లేరు మరి (బహ్మమూర్తిని

మదిని గన్నవారు మహిని లేరు

వెదకి తనువులోన వేడ్కతో నెరిగిన

యతడె యోగివరుడు యండు వేమ. ” 116-870.

ఇందు “విశ్వదాభిరాను వినుర వేమ” అను మకుటము లేదు* అం కేశాదుం “విళ్వుని” అను శబ్దమును లేదు. అనగా వావిళ్ళ వారి ముద్రణములోని పయిపద్యము శాలాంతరసంకాాంతరూ పాంతిర మని అవగాహనమగును, కనుక నిర్ధారకసాధనము కాదు. అంతే కాదు. “విశ్వడాభిరాముడు” అను వశేవణములో సని “విశ్వ” శబ్దము నకు చివుడు అను అర్ధము వివశ్షితమైన, ళద్ద?? ఆవు పుత్యయమునకు వైయర్థ నము వచ్చును. కనుక “విశ్వదాభిరామ” అను సంస్కృత పాితిపడికయందు “విశ్వః+ద + అభిరామ” అను పద చ్భేదమునకు అవ శాళను లేదు. “విశ్వద -1- అభిరామ” అను పదచ్చేదమునకు అవ శాఫము కలదు. “విశ్వదమ్‌ + అభిశాము” అను పదచ్చేదమునక ను అవకాశము కలదు. విశ్వదము ఆను శబ్దము విలకుణముకాదు. పట్టాఖిరాముడు అను సదబంధమునకు పట్టము చేత ఒప్పూచున్నవాడు అని, సుగుణాభిరాముడు ఆను పదబంధమునకు సుగుణము చేత ఒప్పుచున్నవాడు అని అర్థము వచ్చును. అట్లు విశ్వదాభి రాముడు అను పదబంధమునకు విశ్వదము చేత ఒప్పుచున్నవాడు అని అర్థము వచ్చును, _ విశ్వదము వంటి శబ్దములు సంస్కృత భారతములోని శివసహస్రనామస్తోత్రమునందు కలవుం

• యోగదం మోక్షదం వైవ స్వర్గదం తోషదం తథా ఏవ మేతత్పఠంతే య ఏకభక్ష్యాను *అకరే” 171శ్లో,77ఆం

మకుటము లం ఇందు యమోగదము, పోత్షదము, స్వర్ణదము, తోవవము అను థజ్బ్వములు శలవు, ఇట్లు విశ్వదము అనుశబ్దము కూడ ఉండవచ్చును, 'ఊూగమును ఇచ్చునది యోగదము. చమాతమును ఇచ్చునది మోవయదిము. స్వర్ణమును ఇచ్చునది స్వర్భదము, తోవమును- అనగా సంతోవమును- ఇచ్చునది తోషదము._ ఇట్లు విశ్వమును ఇచ్చునది ఏశ్వదము శివరహస్రినా మస్తోతిములోని ఊొూగదము, మూవదము స్వర్దదము, తోపదము శివసహస్రినామస్తో త మే. ఇట్లు విశ్వదము శివయోగము అనుటకు ఒక ఆధారము శివకోగసారమునందు కలదు. “ నావయగున్‌ భవజలధికి

జీవన్ముక్తిదము నట్టి శివయోగంటో

హో! వర్టింపంగం దరమే?

యా వనజభవాదిసురలకై నను జగతిన్‌” 166వ. 1ఆం

ఇందు శివయోగము భవసాగరతరణోపాయమనియేగాక జీవన్ముక్తి దము అని కూడ కలదు జీవన్ముక్తి ముకి భేవము. కనుక శీవయోగము ముక్రిదము అనగా ెూత్సదము.. వేమన జ్ఞనమార్ష మున మోవేము విశ్వమే. కనుక మోత్సదమైన శివయోగము విశ్యదము శాగలదు అయిన విశ్వ దాభిరాముడు అను పదబంధము నకు విశ్వదము చేత అనగా శివయోగము వేత బప్పుచున్నవాడు అసి అర్హము వచ్చును. శాొసి, వేమన కవిత్వము వెప్పుటకు ముంజీ మజల థ్‌

జూని, కనీసము శివయోగి కావలయును, హఠ యోగా ఛ్యాసమ నలన ళా నంస్క్భృృతమునందు కవిత్వము చెప్పు శ క్షి కలుగునని శివ యోగసారము నందు కలదు,

288 చేమన “= మ్పెదలి సంవత్సరమున రోగరహిశుడై యఖిలలోకపియు*ండ 3 ద్వితీయ వత్సరమ్మున ( గవిత్వము(జెప్పు గిర్వాణ వాణి(ం44440000022ఏవటవ వలదు. అడళలడంంత లం ఐ2ల7ప € ఆ. ఇది నిజమేని, వేమన శివయోగి ఆయిన లెండవసంవత్పరము నుండి సంస్కల్భతకవిత్వము ఇఅస్పీయుండవలయును, కాని, వేమన సంస్కృలేకవిత్యము "ప్పిన జూడ కానరాదు. అంతేకాదు. తెలుగు కవిత్వము 'జెప్పూుటకు 'వేనున, శివయోగి కావలసిన అవళ్యకను "లేదు, వేమన శివయోగి కాకపూర్వము 'తెలుగుకవిత్విము చెప్ప లేదనుట సంగతము కాదు, కనుక విశ్వదాభి రాముడు అను పదబంధమునకు శివయోగము వేత ఒప్పుచున్నవాడు అను అర్థము సుసంగతేము కాదు. అనగా విశ్వదాభిరాముడు అను పదబంధమునకు విశ్వదము చేత ఒప్పు చున్నవాడు అను అర్థము సుసంగతము కాదని అవగాపానమగును. ఈ విశ్వదాభిరామ ౫ అను సంస్క్యృత్మ ప్రాతిపదికను * విశ్వదమ్‌ + అభిరామ *” అను పదచ్చేదమునకు అవ కాశము కలదుగాని ఆర్థసంగతి లేదు కనుక విశ్వదః+అభికామ ” అను పదచ్చేదమునకు అనశాశము తోపాటు అర్థసంగతియును కలబేమో అమోజింప వలయును “విశ్వదః” అను సదమునకు సమస్తమును ఇచ్చువాడు అను సామూన్నా అర్థము రుటితిస్ఫూర్తి ని భాసించును. విశ్వమును ఇచ్చువాడు అనువి'జే పార్థ మును నిష్పున్నమగును. కాని, సానూన్యార్థమునందుగాని వి'శేహార్థము నండుగాని “విశ్యద,”” అను పదమునకు (పయోగాంతరము శానరాదు. సామాన్యార్థమునందు వమూ్య్ర)తము సదృశపద(ప్రయూోగము కలదు, అది కూడ సంస్కృతభారతములోని శివసవహాసనామస్తోతేము నంచే కలదు.

మకుటము 289 ఈ సర్వకాల్యపసాదళ్చ సుఐలో బలరూపభృత్‌ సర్వకామవర శైవ సర్వద స్పర్వతోముఖః. * 86ల్టో 77 ఆ ఇందు సర్యదః:= వవ (శివుడు అని ఇదమిత్థేముగ కలదు, “సర్యదః? అను పదనునక సర్వమును అనగా సమస్తమును ఇచ్చువాడు శివ్చడు అను సొమొన్యార్థము సద్యస్ఫ్యూర్తిని భాసించును. “సర్వ్యదః” అనుపదమును బట్టి “విశ్వద*ి అను పదమును (_ప్రయోగించుటకు ఏీఅం కలదు. “సర్వదళ అను పదమునే గంహింపక, “విశ్వద * అను పళ్యాయపదమును (వయోగించుటకు అవశ్యకము కలదు సర్వదః అను పదమును [గహించిన, “సర్యదాభిరామ చదువు వేమి అను మకుటము పెపస్టుకొనవలయును. శాని వేవన ఆళుకవి. కనుక నదువి అనుట కంట *వినుర' అనుట సహజము అందుకు, “వినుర ఆనుటకు యతిమైటతిని బట్టి “సర్యదః ఆను పదమును (గహించుటకు అవశాశము లేదు కనుక “విశ్వదః” అను పర్యాయపదమును (పయో గించుట కర్తవ్యము. అంతేకాదు. “సర్వదః” ఆనుపదమునకు సమస్తమును ఇచ్చువాడు, శీవుడు అను సామాన్యార్థ మే కలదు. “విశ్వద'” అను పదమునకు సమస్తమును ఇచ్చువాడు, శివుడు అను సొనూన్యార్థము పూత మేగాక్స్క విశ్వమును -లెకిళవిశ్వమును, అలౌకిక నిశ్వమును- ఇచ్చువాడు, శివుడు అను ఏ శేషార్థమును కలదు. ఉపరి “సర్వడా' అను శబ్ద మె కడు (పసిద్ధము, “సర్వదాభిశాముడు అనగా ఎల్ల ప్పుడు అభిరాముడు అను అనిష్టార్ధము వచ్చును, కనుక “నర్వదఃి అను పదము క్లిష్టమగును. విశ్వడః అను పదము స్పష్టనుగును. అజే మనకు క్లిషస్టమయినది! అందుకు వేమన బాధ్యుడు కొడు, కనుక చేమన, సంస్కృత భారతములోని “సర్వదళి అను పదమును (గ్రహింపక, అది. నిమిత్మీోముగ “విశ్వద॥ అను పర్యాయపదమును పుయోగించుట సహజనుం

200 చేమన “విశ్వదాభిరామ” అను సంస్యలృలేపా్రొతిపదికను, విశ్వదః= విశ్వదుజే వివ్చడు ఆయిన, అభిరామశబ్దమునకు శివ్రడు అను అర్థము వివశ్సీతము కాదు. కనుక అభిరామశబ్దమ-నకు అర్థము మల ౫ టి శావలయును.. తెలుగు, సంస్కృృతనిఘంటువులందు అభిరానును, ఆభిరామమ్‌- అను పదముఆు కలవుగాని; అభిరాముడు, అభిరామః అను పదములు కానరావు శాసని. తిక్క-నభారతమునందు అభిగామ, అభిరామము, అభిరాముడు అను మూడు సదములును (పయక్తము లయినవిం

• సోభ్రనాలంకరళ మున నభిరామమయెన పాంచాలి” లి?4ప. 1ఆ కాం, ప. “రాజగ్భహంబు కంటె నభిరామముగా నిలుగట్టుగూడదు” 12లిప. 1ఆ. వి, ప, అపుడు పవనంబును సౌరభముల స: స్పర్శనంబున నభిరామంబగుచు వీచొ 14వ $5ఆ. కాం. ప. అర్కు-ం డభిరాముఃడ్లై పొడుపు(గొండపమిున్‌ వెలు(గొందె” 114ప. 5ఆ శ.ప. ఇందు అభిరామ అను మహతీవాచకవబునకు “మనోహర వైంసది” అని, అభిరావము అను అమహద్య్వాచకమునకు, * అందము, " సుందరము, మనోహరము, ఇంపయినది *” అని, అభిరాముడు అను మహచద్యాచకమునకు “మనోవారమైన వాడు, ఓ ప్పూచున్నవాడు ” అని- ఆంధమపహాో భారతనిఘంటువునందు అర్థములు కలన్హు, ఇందు ఒక్యా- అర్థమును “విశ్యదః 1. అభిరామ.” అను పదఖ్శ్ళేదమున, * విశ్వదాభి రాముడు” అను వెేేవణములోని అభిరాముడు అను ఫదముసకు_ అఆనుకూలను కాదు.

మకుటము, లం] విన్చనికి * నిశ్వదః * ఆను పవ్యాయపదనునకు అఆభారమగు “ సర్వదః” అను పదమ పయు కృమైన సంస్కృతభారతములోని శివ సహ్మసనామస్తోతేమును తిక్కన అతిసం్యగహముగ్య అక్క_డకడ గచ్చ ద్య్వాఖ్యాసహితముగ 'లెనిగించెను. అందు ఒక ఆటవెలది పద్యమిది వ్‌ “* వినుము విష్వలనంగ జను దేవతలు దన యంద పొడమి రట్టులగుట విశ్వ రూపనామకమున దీపితుండయ్యె నా [తిపురమర్దనుండు నృపవరేణ్య, * 808 పర్‌ ఆ. ఇది “ మహాత్మా సర్వభాతాత్నా ౫ అను శ్లోకములోని (శ5) “విశ్వరూప” అను పదమునకు తిక్కన వివరణ. ఇట్లు సర్యతశ్చత్ము వనుపతిః, వృషవాహనః అను పదములకును నిర్వచనము లిచ్చి 'వేదోకాభిధానముల్‌ మజియుం 'బెక్కుులు” అని ముగించి, తిక్కన అందిచ్చిన ఫళల్మళుతి ఇది : కం ఎ+ందొని మహిమ వేద ఆ వేకృలైన వారు వివరించి యన్యోన్య బో ఫకతృమునః _బభూతసౌఖ్యు లగుచు సంతతము శివారామతానిరూ ఢాత్ముల్నె చరించు రధిపముఖ్య. తిం 400ప,5 ఆ ఇడి కూడ అట వెలదిపద్య మే. తిక్కన స్వతంత్రకల్పనము, ఇందు. “ వేదవేత్తలు సంతతేము ినారామతానిరూఖాత్యులై చరంతురు” అని ఇదమిళ్థముగ కలదు, వేనున వేదవేత్త కాకపోయినను పంచమువేదవేత్త అగుట నిరాఘాటము, అది సంస్క్భూశమునందు 'తనుగునందును కూడ అవకాశమే, కవ్మితయము. వారి ఫారతము

[92 వేమన కూడ చదువకుండ, వేమన, తనశాలమునందు కవి అగుట సంభవము శాదు. కని వ్య్మూతమేగాళ, శివభక్తుడును అయిన వేవనున * సంతతము శివారామతానిరూథాత్యుడై చరించుటిట సహజను. శివారామతానిరూభాత్యుడు అనగా శివూారావమత వలన సుదృశ మైన ఆత్మ కలవాడని అస్థము. వివారానుత అనగా శివారాముని భావము. శివారాముడు అను పదబంధము, అళతా రాముడు ఆను పద బంధము వంటిది. అత్మని- ఆజ్‌ _- రమతి ఇతి ఆక్ళారామః అని వ్యుత్పత్తి. ఆత్హుయందు. అధికముగ రమించువాడు ఆతా్థరాముడు అని అర్థము అట్లు శివే- అజ్‌ రమితి ఇతి శివారామః అని వ్యుత్పత్తి శీవ్రనియందు అధికముగ రవించువాడు శివారాముడు, అని అస్థము. ఇట్లు విశ్వ ే- అభి- రవమతి ఇతి విశ్వదాభిరామః అని వ్యుత్పత్తి. విశ్యదునియందు అధికముగ రమించువాడు విశ్వదాభిరాముడు అని అర్థము, అభి అజ్‌ అధి క్యార్ధకములై న ఉపసర్షలు. ళర్రక్సు [క్రీడనే?? అని ధాతువు, కనుక రమించువాడు అనగా ,క్రీడిచునాడు అని అర్ధము, ఆత్మయందు అధికముగ ( కీడించువాడు అళగ్దగాముడు.

• ఆత్మారామూ విహితమతయో నిర్వికల్ప్చే సమాధా” లలిలే. 1అం

అని భట్టనారాయణుని వేణీసంహారమునందు కలదు. ఆట

“అత్మేతి. ఆరమణ మారామః. భావే ఘళఖ్‌ ఆత్మ న్యేవారామో

యేషాం తే (వ్యధికరణబహు వీీహిః) ఆత్కారామాః. "యచ్చాప్నోతి

యదాదత్తే యచ్బాతివిషయా నిహ, యచ్చాస్య సంతతో భావ _స్రసా్య్‌

త్మాతిగీయడే” ఇత్యుక్త నిర్వదనపిత్య క్రైతన్యనిష్టా ఇత్యర్థః. నిర్వి

కల్పే భేదప్రిత్యయవర్ణితే ఒసంపిజ్ఞాతలక్షణ ఇతియావత్‌ సమాధౌ

“తస్యైవ కల్పనాహీనం స్వరూపగ౦హణం పా యత్‌ మనసా

మకుటము 299

ధ్యాననిచ్చుద్యం సమాధిః సోజఒభిధీయతే " ఇచ్యుక్కలవణే సమాధానే

విహితా దృఢమవస్థాపితా మతి ర్యీేషాం తే ఎ అని ల కృుణసూంరి చూడామణి వ్యాఖ్య ఇందు “అత్మ న్యే రారామః యేషాం తే అత్మారామాః? అని కలదు. అల్లు శివేనారానూః యేషపాంతే శివారామాః అగును, ఇట్లు విశ్వ దే వేఒభిరానూః యేపాం తే విశ్వడాభిరానూః అగును. ఆత్మ యంజే. ఆకాముడు, శివునియం జే " ఆరాముడు, విశ్వదునియం దే అభిరాముడు అని అత్మారాముడు శివారాముడు, విశ్వజాభిరాముడు అను వ్యధి రణసమాపములకు విగ)వహావాక్యములు, ఆరాముడు, అభిరాముడు అనగా, అఫికముగ మనస్సును లగ్నము వేసి తేక ధ్యానచు చేయువాడని తాత్పర్యము. అధికముగ రమించువాడు అఫకముగ (క్రీడించువాడు అనగాను, అధికముగ మనస్సును లగ్నము చేసి తేకధ్యాశము చేయువాడు అనియే తాత్పర్యము. అతా రాముడు యోగి. శివారాముడు శివయోగి. వివభక్తుడును,. కనుక విశ్వదాభి రాముడును శివభక్సుడు, శివయోగి కావలయును,

విశ్వదుడు అనగా శివుడు, సమస్త మును ఇచ్చువాడని సామాన్య వ్యుత్పల్న్యేర్థము. విశ్వమును-లె "కికవిశ్వమును, అల "కిక - విశ్వమును ఇచ్చువాడని ఏ శేమవ్యుత్సత్న్యెర్థము. అభిరాముడు. అనగా అధికముగ రమించువాడు లేక అధికముగ (శ్రీడించువాడు అని అర్థము. అధికముగ మనస్సు లగ్నము చేసి త చేకధ్యానము చేయువాడు అని తాత్పర్యము, కనుక సమస్తమును ఇచ్చువాడై న శివునియందు అధికముగ మనస్సును లగ్నము. వేసి త జేకధ్యానము చేయువాడు విశ్వదాభిరాముడు ఆని సామా శ్యార్థము. విశ్వమును-లె"కికవిశ్వమును, అల!కవిశ్వమును లా ఇచ్చువాడైన శివ్రనియందు. అధిక్రముగ మనసును లగ్నము చేసి

204 వేమన త జీకధ్యానము చేయువాడు విశ్వదాభిరాముడు అని విశేపార్థము. వేమన శివఛక్తునిగ సామాన్యార్థమునందు సంఘటించిన ఏచజేపషణము, 'వేవున శివయోగిగ, శివతత్త వ్రీలునిగ, నీవజ్ఞానిగ విశేపార్థమునందు సంవదించుట, వేమన శాంతదర్శనమునకు [(పబలనిదర్శనము- ఇవి “విశ్యదాభిరామ* అను వి శేషణమునకు అర్థము ఇక '"వేమ”అను విశేమన్యమునకు అర్థము జేమునయే, కనుక “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మసుటము ఆత ్రపరము= అది (వథమతేః క వితాసం[పదాయమునకు ఆనుసరణము తదుపరి నాథసం[పదాయమునకు అనుగుణముం 'వేమనకు? పూర్వుడైన బద్దెన సితిసారముక్తానళలియందు. బద్దెనా, బబ్హేభూపతీ భజ్చానరేండా, రాజమనోజభూభుజా, దశదికాభ రణాం శా, పరపత ఖైరవా* (పభృాతిగ నామపరమైన, బిరుదపరమైన అల శ్రసంబుద్ధులు కలవు. ఆఅతఃపూర్వకాలికమైన “నివ జేవధీమణీ” అను ముకుటమును కర్శృపరము శావచ్చును. అదొక మకుటసం్యపదాయముగ_ వేమన నుకటము ఆత్మపరమగుట కదితాసంపదాయమునకు అనుసరణము, అంతేశాదు. ” యోగ [ప్రపంచమును తనలోను, తన్ను (పపంచము నందలి సర్యములోను శాంచూట నాథసం పదాయములోని సమరస సరణాదర్శము. ఇది పూర్యో క్తము. ఇక “విశ్యజాభి రామ వినుర వేము” అను మకుటము కల ఆట నెలది పద్యములు ఇట్లు కలవు.

1. “* మోదమునను గురుసి మ.ఖ్యకరుణచేత తమ్మి 3 స్టలముల దొడ్డు బాయ సర్వజీవుడామయె సర్వము దానాయె = విశ్వ! 32-276; 80 ఇందు మోదముతోను, గుగువుముఖ్యకరుణ చేతను, నవరం(ధ మయమెన శరీరమును వదలినచో, సర్వజీవుడగును; సర్వము తొనగును, అని కలదు,

మళటము 295 వి భూమిలోన బుట్టు భూభారమెల్లను తనువుళలోన బుట్టు ళతమెల్లి (శమములోన బట్టు సర్వంబు తానాకు.” 1॥విళ్వ॥ 51-829; 145. ఇది అర్వాచీనమ:[దణములందు ఇట్లయినది, “* భూమిలోన బుట్టు భూసార మెల్లను తనువులోన బుట్టు తత్త వ్రమెల్టి స్వయముగాను బుట్టు సగ్వంబు కానౌను ”

ఇ దలి “భూసారము”, అందలి “శమము” ఏకమై, ఆరుుదగారి వేదార్థముే, డాక్టర్‌ యన్‌. నోపి వాదార్థము, శీ (తివురనేని వెంక కేశ్యర రావుగారి మో దార్థము*, మార్క్సిస్టు సిద్దాంతపరముగ సౌగినవి. అందు “తానెను అను పం కిక తావు 'బేకుండ పోయినది. అడి సి, పీ. (బౌను అినువాదమునందు కలదు లంటి 15 024017 పే8ం0006 మజ 01206 *సం16 "అని. ఇది యథామూలము శాకపోయినను నూలవచ్చేదము శాదు. ఇంతకు “*తానగు సరమ (శమశక్తి జన్యము కాదు. శెమ్యుపవృత్ని జన్యము. లేఖకదోవ'మైన "రేఫము అఆర్థి కసిద్ధాంతమగుట అశ్చర్యజనళను, పద్యమునందు ఈత్రానసన్వు అను ముగింవు (పథానమైనది. అడి వదలిన అర్జవివ "ణములు అశాండ 'కాండవములు,. నమదూూడవపాదములోని సర్వశబ్బము సంస్కలషృతసమము. "మొదటి "50డు పాదములలోని ఎల్ల శబ్దము, సర్వశబ్బమునకు పర్యాయ మైన అచ్చికపదము, భూజన్యమైన భూభారసర్యము, తనుజన్యమైన త త్త వ్రర్వము, శమజన్యమైన సర్వము-తాను అగును. భూభారసర్వము లౌకికవిశ్యము, తత్త చ్రసర్వము అలౌక్షికవిశ్వము._ సర్వను ల్‌"కికా లౌకికవిశ్వోభయను. ఈ నుూూూడును తాను అగును అని పద్యార్థము

206 వేమన 8. * పెక్కు చదువు లేల పెక్కు వాదము లేల నొక్కా మనసుతోటి నుండెనేని సర్వసిద్ధుడగుచు సర్వంబు తానగు, వి” 1080 ఇందు బహువిద్యులు వ్యర్థము- బనలుు వాదములు వగ్గర్ధమం, ఒక్క- మనస్సుతో ఉన్నచో-అనగా మనస్సును వఏక్మాగము చేసినచో, అనగా ఛ్యానసమాధిమగ్నము చేసినచో, సర్వసిద్ధుడగుచు సర్వము ఆానగును. అని స్పష్టముగ కలదు. శ * ఆత్యలోని శివుని ననువుగా శోధించి నిశ్చాలముగ భక్తి నిలిపెనేని సర్వముక్తుడౌను సర్వంబు తానొను. ॥1విశ్వ॥। "5489. ఇందు మనస్సులోని శివుని గుర్తి ంచి, నిశ్చలభ క్రి అనగా ధ్యావసమాధి నిల్పినచో, సర్వ్యముక్కుడగును. సర్వము తానగునుం అని ఇదమిళ్థనుగ కలదు. ఇట్లు తాను నూత మేగాక, అందజును “సర్వము తానగుిట "వేమన ఆశయము, అందుకు [పబోధము. అందటిలొను వేమనయును ఒకడు, ఆతడు వక్పయే కాడు. [శోత కూడ. బహిరంగమున వక్త అంతరంగమున (శోత, అంతేకాదు. సర్వము తౌనగు చేమనలో అందబజును కలకు. తాను అత్మ. శనుక ఆత పరమైన మకుటము నాథసంప్రదాయమునకును అనుగుణము. మటీ వేమన ఉరు.“ చేరులోన నేబి.. పన్నిథి కలదయా ” జేరు ధర్మరాజు "పెను వేపవిత్తయా అనియేగాక వేమన జేరు అన్వర్థము శావలసిన ఆవశ్యకవజ "లేదు. అంతేకాదా. వేమన జేరు వేమన పెట్టుకొనలేదు. వేమన తల్సిదం్యడులు పెట్టిరి=

మకుటము ౨297 ఉపరి వేమనకు బహుపూర్వమే వేమన పేరు కలదు.. పదునై దవళతాబ్లి పూర్వార్థమునందు రాజమ హేం్యదవర రాజ్యాధిపతులు అల్లాడ వేనూ "రెడ్డి శాటయ వేమారెడ్డి కలరు, అల్లాడ వేమారెడ్డి తల్లి వేమాంబ కలదు. కొండపీటి సామాజ్యాఇపతులు రాచ వేన్తూ రెడ్డి "పెదకోమటి వేమారెడ్డి కలరు. అప్పుడే, కొండవీడులోనే కొలవేమాసాని (1415) కలదు,” పదనాల్టవశ తాబ్లె ఉత్త రార్థమునందు కొండవీటి సామా జ్యాధిపతి అన వేనూెడ్డి కలడు. అనవేమారెడ్డి చుంతి పెద్దన కొడుకు వేమనామాత్యుడు-శృంగార నై పఫకృతిభర్త మామిడి సింగనా మాత్యుని అన్న-కలడు. అేశాలమున (తిఫవురాంతకమునందు. అడప వేమన (1856 కలకు! పూర్వార్థమునందు "రెడ్డిరాజ్య నిర్మాత (ోలయ వేమారెడ్డి కలడు. అతని పితామహుడు వేమయ కలడు, ఇతని కాలము పదమూడవశతాచ్చి ఆగసను, పం(డెండవళశ తాబ్టీని 'ఇలి'బేవ వేమనారాధ్యుడు కలడు. నాజెండ్లలో అమాత్య వేముడు కలడు.” అతని కొకుకు వేమన (సెస్టడ (1156) కలడు 10 వేమక్క- కలదు.23 వేమనభట్రు. (1188) కలడు,32.. కనుక పండెండవశ ఆాచ్లి నుండి రాజులకు, మృతులకు, పండితులకు, పురువులకు, ్త్‌ో “వేవునావుము సర్వసామాన్యము శాపలయును, ఇట్టి "నేమున పేరునందు "పెన్నిధిని వెదకుట వట్టి |; పయాస,

మొక్తముమోిద విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అను మకుటమునకు - విశ్వదునియందు అనగా శివ్రనియందు-సమస్తమును ఇచ్చువాడైన శివునియందు, విశ్వమును-లె "కిక విశ్వమును అలాక్షిక విశ్వమును-ఇచ్చువాడై న శివునియందును-అభిరామ అనగా అధికముగ రమించువాడ - లేక-అధికమున [క్రీడించువాడ-లేకఅధికముగ మనస్సును

208 లగ్నము షోసిత 'జేకభ్యానను వేయువాడ, వేవు అనగా చేవునా అసి అర్థము. ఇది వేమన శివభక్సుడు, శివత త్త వాడు నీవయోగి, శివ జ్షని అనగా నాథయాగి ఆను (పాతిపదికను సహజూర్థముం సంస్కృ శాం ధ భారతనుల సమ్యుక్పరిజ్ఞానమున సర ఇ₹ర్ధము, “* జయన్ని తే సుకృతినో రససిద్ధాః క వీళ్వరాః నాస్తీ తేషాం యళః కాయే జరామరణజం భయమ్‌.”

అనుబంధము గోరక్ష నాథుని కాలము చారితికాధారవుంలు గోరతునాథుని శాలము. గుర్తించుటకు జి. డబ్ల్యు. (బెగ్ట్స్‌ గుద్మిగుచ్చిన సమాచారములందు కొన్ని చార్మితిశకాధారములు కలవు. అవి *

కే. చా0ల6 9, [101607లు ఓ మజ్ళంట02, 2 ఈ౭రిస- 09 ఇస[ంట్‌ ఇ2ం50012068 6ం921ముజయ + ౨02 హే ల ఆగు తరు ల్యూ. వెండి 0 వేశం బ్రల౪ లం రం*పే4 006420 506 300 ఏ లజ€ 6 మంఓ 016 రేష్స 2 పంలం6ఓట 07 ౭౫6 01219. *మ0 క2ళ6 ము లం ౧౪౦ - అరేశండే 5౪0264 *సరయు *మసయ్‌. షే6 09ల౫664 లర ౪20 60 6 భుుం16 0 వేడ్‌ల21.క

(1. కంఠ. ₹701= ఓ ౨. 265)

గిల ంంలు ప కల 1006 066012 *౪28 2092 0౯ పెరి, *షేం 076016౪ 16 ెశంలుం 0 011601, 0£ ౪౦0% సీల ౪25 2 01166120. 13 &. 0. 7202 జడ 006006. 16 శాం2307 0 వెశీలంజా (2. గండ ళ01 1. వ. 269) 44

గౌ0లాం 19 2రేరడదం021. ఆళ1రేల66 6006టాయుర్రై చం లఈ౫641610% 0 తెజ౦౧౫ 2064 70213 గ06 1100048 €6యి?16 0 మోరముక్రబ ప 0500 00 రణము ఇక ేంయురేంర 0 కెడ002* (4. 116 701. ఎదర? ౨. 10... తీర

8500 శం5ంగ0ం002 00064 విగ 2 96016 ౦౦0% 0! గం (00016, 2రిళే రజిత ఉ వి. 97, ఇండే ఆలు 10 భల 0672028222 6%షు2ం€6 0€౯[%6 6606 లుం ౧౦09105 ఉం ౬4౭61౦2 206 301073 6 62౧13 లణంంలుంఠ6 90 106 కలగై!ీరింంం ఎం “06 56076 20000 ౪25 2 1600716 0£ డలు2క ఎం గౌషిఉ తలలం!ల ౪90 ౨6౯ 82202 020 276 సం 6001262826. కం 20 6286 లు ర11$6 *౦404 906 90 1266 లజణి ల ఆలు? జల 00 లం తకిట ంటలుం?. తిల 2000ఆకసుక్రై 600హఘ 06 వెజంం2 సే25 660 [0656 ఇర [5 రంల అలర 108 2 ౯680ల 3506 0౯ ౦041320231 0 116 తీ2ళం 5ంలంల 0 3ల821ి (1. వారు [రుడళం ఏ్‌జగ౧గై16- మలం 1926-27 ౨, 14. 02 [0600౪60306 0 ౫ 09ఘు 26 04006. లం ఇం06: 51 ౪0902, 12 202066 0 ఓష6 ఆపేరు 0060 206 కర్రలా 01 (616 హ!రలుల లుం 1కి 0£ 572 జడే లం 0311. 95610౪ లెలం ఏ లం వండబ్రం 0€ మె2%్క 00390266, 2౪ప8్రి 18్రల 623 016౯066 +€షం 1౦163 లా౭ర్రక్రంా2066ర. 1|16 167656 ౩5%ీ0౪39 2 00౪ ౫41100 ౬౩ 13 508ళ్తింయాం 0 6 శంక్రలుడి 1600666. 20076.” ఇందు జన్మళుతి శాసనము, నాణెము పరస్పరోపబలకములుగ కలవు, నోరత్స్‌నాథుడు ఇసగిన "రండంచులకత్తితో యుద్ధము చేసిం బప్పరాజు '28ిలో మేవార్‌ సింహాసనమును అధిప్టించెనట. ఇది బప్పరాజు కట్టించిన ఉదయపూర్‌కు ఉ త్త రమునందలి వకలింగజీ అలయములోని 971వ స౦ంవత్సరమునాటి శాసనము నలన బలపడును జొప్పరాజు నాగౌమువిద ముందువైవు అతని ఓరుతోపాటు (తిళూలము, శివలింగము, వృషభము జామ తలు కలవు. వీన్మికింద, పెద్దరం్యధములు సొడిచిన దీర్ధశవణములతో సాష్టాంగ్మపణామము ళ్‌ వభ వేయు మనిసీ బొన్వు గ కలదు వెనుకవైవు నోవుజొవ్వు శ కలదు. నాణకచిహ్నాములు నాథసంపదాయచిహవ్నాములు,.. కాని బప్పరాజు

8901 సందర్శించిన నగోరతనాథుడు, అల్లమ్మపభువు సందర్శించిన నగోరతు నాథునికి సదృశుడు కావచ్చును. కనుక ఎనిమిదవశ కాట్టిపూ ర్వార్థము నందు నాథసంపదాయము కలదనుటకు బప్పరాజు శాాణము బలవ త్త ర సాధనముం

2. ఈ కెల1రయ. 11620 234 10క్రలు డడం? 3021063,

లం 26 ౩0006 2002601081621 తే2(2 అనంషే మిషా షం!

60 [౫ 6 6162 0[602ము2లు.. కౌసలుం 8 2 ఈ1715100

0 0912100. 20009850 30815 29 10 ఇషం న

వైా26606 01 5000మ08 రం 6285 ఇర పెంకి లం మల,

అజకాల2సరిక్రకు డీ 200 7266 లల నజంటం6 18 ౧10౪ల

2990012066 "స శ్‌ జటాలుకూ2ర2టు. జర ఆంాజయం*ళుు

26 36000610 ౪] 5సజ, 0 16 వై1102 20001021

6276 6యుం1ల 22234, భలం * మరుల 0% 2 28

వగ252081 ౪ లుల ళం ఆజంామిక్రైక.” (7 ఉంంర2ం010-

క[021 9ళ2౪7లా5. 00 110 06% 1883. 01266 ఏంట,

గ౧ఆ6 జూ6 ౧06 10౪6ఈలా, "౦0 21 20926253 ఇం

టం) చరం 0016 సేం1008% 10 6 స్వా 26 01

6 అఈ౭0లు 06౧0౫6 (8 ముంజ 725. 626 రౌలయిం1ల3

00 403) 458)

ఇందు వురావస్తుపమాణము కలదు, ఎనిబుదవశ తాబ్టి పారంఛ దశకు చెందిన ఎల్లోరాగుహాలయములోని ిన్చని వ్మిగహము, బృహ త్కు-ండలములు ధరించిన మహాయోగి వె కలదు, ఇది నాథసం్మప చాయమునకు (పబలనిదర్శవము.

కుండలధారణము. అట్లు లేదని విగ్గు అభ్మిపాయము కాన్సి, అక్ష కలదని విల్సన్‌ అభ్మిపాయము. అది [కింద వివరింతును,

మో

802 3. గౌరలాం 15 2 కమ11౯ క్‌్రైట6 0 51౪2 28 0865721 0% క21566666 క131206 01008128 00 ఈ06 560026 210 0% భల ఉకంిళు ంలుముంే (9. 6276 శలంరి168 1. శీ75్‌. ఇసంంయి ఇ 212. 2008, “12. లం4లునం165 0 వ్‌21566066, 1ల12062: ఖురే 11022 ఈం 10101016 గక్రైటం6 ఏ 0059ల) క1729 ంం0%జ666 ౪100 6212985 51001 25 226 ౪701020. ప భల మర 00206 ౮0819: అల ౪2118 206 607ల64ే ౪71 2506603 ఏ0 భర ౪2110438 29202544 ఎంవి అఇపిపంయ్‌. *091 18 40 316.4 .206 0646 0% లం 62763 0£ 5213606066 15 వి2గిండే జల 0% గ087202, 07 వ2 29 6 కండి 09 ౩7౦౬౯5. ” ద్రం౪ి6ే ఫొంయు ౧120312608 0% €6 ౪ క. వ 0£ పందుకిజ3ు .” ₹018 1 206 1. వం6 పోం66 3" విత్తటి ఇందు సాల్చెట్టి ద్వీపమునందు వివ్చుని వ్మిగహము యోగీశ్వరుని వలె కలదని (బిన్స్‌ అభ్మిపాయము. కలదు. అంతేకాదు. సాల్సెట్టి, ఎలిఫెంటా, ఎల్లోరాగుహోలయములళకోసి (పధానవి గ్రహము ముఖ్యముగ శివుని వ్యిగహమని, శివుని ప్మిగహములకు శాన్‌ ఫట(జో) యోగులు ధరించునట్లు బృహత్కు-ండలములు అలంకరణము వేసిరని గుహా అయముల గోడలు వివిధాసనములలోని విరాగుల వ్నిగ వాముఆతో సిండియున్ననని, సాల్పెట్టిలోని ఒక గుహకు యోగీశ్వరగుహు అశు జీరు కలదని విల్చ్బన్‌ అభ్మిపాయము కలదు, ఇదియెల్ల ఎనిమిదవ శళాబ్దిని నాధవం్యపదాయము కలదనుటకు పురావస్తు పమాణ వం. శీ గల టషేరలు 0 6 +1400]6 0 కెజూాజ9ట 2006 57272 12 షం సంలు మూంం€ కేశంటసంటి ఆపిరలంల 26 10 ర య 1ం[ు 0 1ఘము2జఒ 07 6 3000006 19 సల16 02 26 క్రంగ6/21 0120 4 .ంలరోరం 102866 300౪5 106 82126 621/5 206 6 11083 6%21206౮366 0% 6 601211 260215, శం ఘంయసుటడం? 800% చ లం 660016 ౪23 *ల04216 0 1126. ఈ. ఉ&. 6౦౧2ల షం, *మిం యయ! అంతే చం జుం 296 19082 (1 1 & ౪01. ఎమ 1911

8038

౨2. 104 క) సంతి రష యాంతి మరు *మ101

5010౪/5 5172 ౪1 ఈం 50116 6213 206 లం కేలకైల 621-

క0ర్రక, 820016 సీం 626668 90౯ 1414ల భుజం 06 906096

0౯ ముడి ంలుయ్యిం. రాగల ఏ2క్రిల 36ల008 €0 6 ఉక ఆర

29 కం లిం లలు ఇమ ఇజం

ఇందును వురావస్తుషమాణము కలదు తవిళేళశములోని ఉ౫్నర- ఆర్కా=ట్‌ జిల్లాలోని పరశళురా మేశ్వరాలయము 1126లో పున ర్నిర్తి 'శ్రంపజడినట్లు వాసన పమాణము కలదు. ఆలయములోని తావించిన విషపలీంగమునందు వన్న (శవణములు, బృహత్కు-ండలములు కల శివుని విగ్రహము కలదు. అది రెండవ లేక మూడవశతాబ్టికంాబ అనంతర కాలికము శాదని టి వ. నోపీనాథరావుగారి అభ్మిపాయము. పండెండవశతాబ్టి విగహముగ కనబడుచున్నదెసి జి. డబ్ల్యు, (చిన అభ్మిపాయము, కనీసము తన సృధ్య శాలను శావచ్చును,

ఇందు ఫురావస్తు పమాణఃము, శాసనపమాణమా, నాణక (వమాణము నాథసంపదాయము ఎనిమిదవశ తాబ్టిని కలదనుటకు చార్మితికాధారనులు, అయినను జి. డబ్ద్యు, బిక్స్‌ సోరతనాథుని కాలము పదొకండవళ తొట్టి అనుటకు కారణము వంగే, వాయన్య భారత చేశ వాబ్బయాథారములు. మటి తమిళవాబ్బయాధారము తద్భన్నమ-. అవి(విన్హ్రకు అందని ఫలము,

సంఖ్యాసూచిక వేవన పసక్తి

1. చే. (వం, వు 87-42

౨. వే. చ, వు 47.59

లి. అ-ఆం. క. త; అఆ.సం, వు ౨88

ఆశ. సం [పుభాా ఆ. _పవుః 76

శ. లండు వలె, వు, 5ఉ-కం

క. అచే. వు, కకం

6. అబే. ఫు, 5-6

7. అబే. వు, 57.

8. అచజే. ఫు. $8-9.

9. ఒకటి వలె, వు, 40-11.

10. శ. క చు వు, 6-7. శ. "చట. టం. ౧4

11. వే. (ర్యా వు 2ఉ6.

12. 4౩ 11. వెలి 16=7 14ఉ. తె, విసం; నరాంసం; వు 281, 2584 శ5. ఈ&3 11. వలి 35-6౮

13. ఆంంప్య; సం, సం మార్చి 25 ఫు, 218 కే మ మై?

ఠ్‌0్ర

18. శెండు వలె వు, 67,

19. అజేపఫు 8. ౨0. అచేం 21 మ మ. 3. ౨. 511 ౨౨, పం(డెండు వలె.వు 29.

20. 1. లుం. ఎ. ఉట వవ 75 4 24 (శ్రీ. వు తం న వర చాప మ, (ప థా.వు 616

21. 1హ చే వు 69, 488

22. చం మ.

23. ఇరువదియాజు వలె, వు ఉ ౨9, అజేంవు, 0

24. అచేం వు, 10

వేవున (ప్రభావము

1. చే. (శ్రా, వు, 121-2

2. శకం చ. వు, 1టార్‌

క. చే ప; చే. జీ, వు, 60-1

4. వ. వు; అను; ఫు, ఉ6-7

ర, సిం. ద్వా? అ. పపీంవు, ? జిననన కాలను

1. ఆం, క, త;వ, కొం, సం; వు, 58-09

౨. అబే, పు, 174?

306 8, అ-అజే ఫు, 197 అ-తీ- మ. కశ వ, 01. 3వ 2. 185, ఉ 24. తై క. 341. క. ఒకటి వలె; పం, సం, ఫు, 199. 6. గ 4. 2౨ 368-9 7. ఒకటి వల; తొ, సం; వు, తీ2ాకి 8 భా. సెప్టెంబరు 85. వు, 68 9. ఒకటి వలె ఎ. సం; వు 158-989; 158 10 అఆ-ఉ నా సిం ఉపో వు. 9-10. ఆ-భా. జనవరి 41. వు. 17-24 & వా. వ్యా. ముం వు 69- 84 ఇ-భా. జూలై49,వు, 21-89 ఈ-పదివలె; ఫు, 20111 & 2-8 ఉ-వ, వు; అను;ఫవు $₹-7 11. ఒకటి వలె ఆ. సం; ఫు, 159-60 19. అం. *; మెదాం; వి9ి 43.4 అ. పోోసా. నో, వు 8. 18. వే, ప, (1889. వే క జీవు ఉ8 14 శీ. వు 280-1 15, 5. 6. 0. 29428 16. తె. వి సృ మూ సం ఫు, 865 17. అజే, వు. 276 18. కృ. వి, వశయిం 1. వు 3, 19. చాపము పా వు, 60 ౨0. వే చ.వు, ౯5 ౨1. లో. వే. వు. 196-7 22 మ వం పే. 2 ౧. 29. 19౬8 29. ౨ మె. క, ౨9, ౩307-10

807 ర్త న వొ స్య (ప సరి. ఫు స్క వై లర. వే. పద్యా- విగ.5.2. ₹, 87 వేవంన (ప్రశస్తి

1. వే. (శ్రా, వు 19.
2. 7 ల 54
3. లో, చేవు 170 4 వే. గీ. పు. 206
4. ఏ. ల. 7. ₹01. 1. ప, 727
5. ఉల. 1. ౪01. 17. వె, 283, మెడకి 5, ౨ 784 7, అ-భా,. ఆహ్టాబర్‌ 60. వు ఓ2? అ-భ్రీ. వు, 9 అశ్రు. ఫు, 1/0 "
6. (ప క... వు తీ=6 వేనున తత్త్వము
7. వే, వి. దృ" వు, 1780-88 ౨. అచే. వు, 2988-44
8. అజే. ఫు, 1/5-6 ఉశఈ. అ, క. శ్రీ పు ముఫవు. 55; ద్వి. ము. ఫు శ్తీ్త్త ర్స స్వా ః
9. ఒకటి వలె, పు. 249-546
10. వి. వి, వే పు 17.8

808 8. అచే పు 19 9. 5. ౨. 1/7. *701. మ ౨౨. 72829 10. వే. శా-వు 8 11. వడు వలె. వు,9 12 సం ప కో. వు 125-6 18. పే. యో. ఫు 95 14. వడు వలె. వు, 17 15.శ కచ 9984) వు, 89 16, పది వలె, వు. 90 17. అజే వు, 80, 87, 18. చే, చ. వు వేవున-నాథసంపదాయవలు

1. న, నా,చ; అ, (పువు, 966 అ. సూ. 2.06 ౫.1. 70127. 2. 271 క్క ర్‌ వ. 11 *701. ౨. ౨. 728 శ తం 2. ౨0. 2609-72 5 20164. ౨9 280.90
2. & 8. *01 ౩. 9 107 & *01. ౦ వై, 726-985 7, ఈ 2. ౫౨ 207-8
3. ౨. ఆ. వక్‌ 26-384 41
4. ౫.౫ ౨2 8.10), 77.8 వేనంన చార్మితికనైపథ్యవంం
5. గాం 5.6 గ. ౨26.7
6. 5.2 29 24203 8 కటి 9, ౪701 * 22 67, 60 శ వైరం వై 5
7. 0.౨.క, 5. 5.2, 92 20ఓ 205, 229-936, 248 26809

8909 6. 10164. ౨, 2౧4 7. 5. వ. 1. *01 22. 2. 745 8. 4 5. ౨౨ 20624 9. ఈ. ౫.1. ౪70). 7. ౨. 71 10. జ్‌ సట్‌ మై ౨. 41 11. పై & ల. 29 19 వి. వ్యా; వ్రవు,6 13. ఈం 11.2. 46 14 ౨. 5. 4.౮. 92 111-2 క5. 10364. ౨. 111 16. శం 11. ౨. 14 ॥ 17. 5, 1. 1. ౩01. 17. ౦, 1061= 18. 4-93. 3. మ. 1. 1. ౪0). 1. ౨. 209 8-5 1. ౮. *01. ]. 18€0. 2. ౫6111 19. ఉ&1%౧.1. ౨. 189 పెం4ఉం 18 3, 20. ఈ 188. *౦1. 1. ౨9 ౨1 వంంా! 21. ఉ&౪ా న 5. 060కి, 6 ౨-45 18 3. ౨. ఎరా ౨౨, బా. ము వు, 806 ౨ల8. తె.వి సంసం, వు, 585 ల4. ఇరువదినెండు వలె, వ5. ఆ-న, కు, సం; ద్వి భావ) వులి-4 ఆ-మా, క,ర. వు, 199 ౨6 కం సాచంవు, 85, ఏ7 నునా, చ; ఒ,పు(అము ఫు. 96 28. శం 3. వ 5338 ౨9, 45 ౨. 209 80.బ, వస, స్య అను, ఫు. 258 31. ౨. వ, ౪701 ఎం ౨౨ 2032-4 32. ఈ 701 వ కం. 142. కిటజంం0 28, ౨. 205 లలి. ఇరువదియేడు వలె, 96, 99 384. 5.5.06.2. 29

810 85) 1016. 86. భారతి. జూన్‌ 1985 వు, 17-68 య్‌ 498.9 88. ౫. 2. మ. వ9 498- ం 39. &క 172. ౪01. ఇవి. 281, ౫0. 519 40. 1016. ౨. 298. ం. 550 త]. 1064 *01. ౫౪71. వలి 45 మెం 6 42. మం1640 0]. 1. ౨ 228. ౫0.1003 శకి. శ్రీ; వు 72-104 కతు [5 38 ౨. 310 కన. నలుబది మూడు వలెవు 105-148 తద 83 17 *01౫712 1[70 12 ఉ7. నలుబది మూడు వలె, వు, 159 -66 త8. అజేపు ౨87-427 49. క్క 46 2 7. ₹ం. 7. 50. 2016. ౫. 7-8. 270 8 51. 2014 2 978 ౫0. 26 52. 2014 వె. 34.6 ౦. 38 58. తః" 38 ౨ 525 564, తె శాాసం 9 వ్రు 189.41 ర్‌ర్‌. గం. 17,701. 17 కం. 255 56. ౨. శ. 01 2 9 4451 57 తగన వై ₹ (1065) ₹9. 28 0.38 ౨ శా మ 24 2 70) 2.0 448 (1517) సెం. 425 క ౮-శ్రై సం ఉపో: వ్రు *13 (1591, 1549 1550, 1552, ల-45 46. సెం. 179 (1551) గ. 206 (1555) 58. 4ఉ5 57.0 59. 85 57 కె. గం. 479. (1577) 6). ఆం. క, త; అ. సం, వు ౨60 61. (శ్రీః స. (అము[దితము) 62. తశీంర్‌7? త. 2౨. 21. గం. 59 68. పె. వి. ఓ. వృ వ నా 64 శి. స, వు, 8-9

క్రై వేవన పాండిత్యవం 1కు త. పి. (194 వు, 5-6 ౨. వే. పావు 86 లి. వే సి. ఆర్‌. వు. 96 *ఉమ'వు జీ, వు. 60-7 5. అజే 6. &. 5 మ 7. 2౨. ౨. 194 72 చే (రా 19/1వు, 8 8. అజే పు. 53 9, అజే ఫు. 88.9 10. అజేవు € 11, అబేవు. 70 12. అజేపవు 51 18, వే ప, (18259) పీ, వు 60-1 14. వి వి. వే. వు ఎంపరాచదంద0 1ర్క లో. వే, ఫు, ఒ౬౨-౬్ను 16. వదునాబ్లు వలె ఏ౦ 17 మృ, నా ఫు. 649 15. పదునైదు వలవు, ౧౦౧ 19+ పదునాల్లు వలె వు, 12] వ్ర" అజ ల గ వేవన వంకఈటవువి

1. వే, (ర్యా 19/1 పు, 18-14 2, వివి, వే. వు, 1028

వ్ర్షైట 8. ౨. 6. వ. 55 ఉ. వే, వే. వు 174 5. వే వా, [హ(ప్కవు 1/7; ద్వి. వు 19 6. వి,వి. వే వు. ఉ? 7. 5. ౩. ౩. 701. వె. సం. 697. ౨. 217 8. 1316. ౫౦. 555. ౨. 808 9. 1016. ం. 139. ౨2 65-56 10 10164 11. 1016, సెం. 677 ౨ 2039-10 19. 16. 9. 208 ఆనంబంధవుం

1. 6. ము. *. 79 245-50,

818 సంకేతసూచిక ఆం.క. త. ఆం ధకవితరంగిణి ఈ, ఆఅ, కళ్లీ ఈశ్వరార్చనకళాశీలుండు ఉ.నాాసిం ఉత్తరశారసింహవురాణము క. త. వి. కవిత్వత త్త వ్రైవ్‌నారము కసా, చం కన్నడ సాహిత్యచర్మిత కవి కృష్ణవిజయము (క్రీ స. (క్రీడాభిరామసమస్య ఇవా. ప ముం. చాటుపద్యమణిమంజరి తె వి సం తెలుగు నిజ్ఞానసర్వస్వము చ, శా 'తెలంగాణాశాసనములు న, కు. సం, నన్నెచోడుని కుమూరసం భవనము న నా, చం నవనాథచర్మిత పోసా.గో పోతన సాహిత్యనోష్టి ప్త వే, (వజాశవి వేమన బక్త్షు చం బలిజకులచర్మిత బృవస స బసవేశ్వరవచనములు-సమగసమితు బామ. జాద్ధమహాయుగము మ.వు జీ, మవోవురువ్వుల జీవితములు మ్బ, నాం మృచ్చకటికనాటకమ్‌ మూః,కంర. మానవల్లి కవి-రచనలు లో. వే లోకశపి వేమన వ.వు వరాహవృరాణము వా. వ్యా మం. వాజి 'ఖ్రయన్యాసమంజరి వి. వి. చే విశ్వదాభిరామ వినుర వేము

8 కడ

వి చ్యా. విగహావ్యావ రని

జిక. జి “జీమనకవిజ్‌ వితము

జన్‌. “వేమగీత

వే చ్చ "వమన చర్మిత

వేప వేమన పద్యములు

వే పద్యాం "వేమన పద్యాలు

చే పాం 'చేమన- పాశ్చాత్యులు

వే. (రా, "వేమన (శాళ్ళేపబ్లి అనంతకృష్ణ శర్థు) జే (వం "వేమన (వంగూ)3 సుబ్బారావు)

"వీ. ఇమ్కూూ 'వేనున యోగము

వే వ్నా "వేమన్న వాదం

జేవి. దృ, వేమన వివిధదృకో్కో-ణాలు

వే వే, వేమన్న వేవము

వే సి. ఆర్‌. వేమన-సి. అర్‌. రెడ్డి

శ్యర్గచ్చ శతకకవుల చర్మితము

వాాప, మంం శాసనపద్యమంజరి

శ సంం ఫతకసంపుటము

శ్‌ (శ్రీశివపూజ, సపహ్మాసలింగార్చన ...... తై, సర్ప వై వాదచారసంగహమనము

శ్రీ" (శ్రీనాభుండు

సం ప, కో, సంకేతపదకోశము

సిం చా. సింహాసనద్యాతింశిక

ఆం. ప ఆం(ధపష(త్రీక

భా భారతి 8 వం న, మం తరసా వ464ఆ1 ౮09ల0మలు6 షిలుం!

వ య

8్షే5్‌ న స తీంరంజు!జంయ వెలుంసంం స సెడ2లటు మం5క1రలరం తీ. ఏ. 1. డే. క, తీయయి[013ట2జట76 206 వంం121 126 ఇం4ేలు ఇ జ/జ02ర్రిజు2 రంపం పె. 89. మ. 7. ₹/. వంజట కిళరేరేన:కళం మెంం0ారం 0 66 శగ/656లుం0 0216 * పే వ. ఓ. ప్‌, ౨03క2ళ262 రచూ2జ02 = శ షెపంై్రైయంటం వ్‌ ళం? వె. వ్‌. గీ... కల 8660 ఏ3టం వటరిడక ప తయణ8- ౪7202 206 2882772066 ౦౧.౫. 1. 06 104121 షెల42క6 0 06412 మై. గీ. మైం1ై్రం2రమేప2 క మె ది, [822012 202612 శ స ఆం:2కముకలు 206 ఈల వమకంం0202 08 న ఈ 13600 0 కఏతేల ౧పలు::6 2. 1. మ. ఉ 180609 0 06120 ౨121030017 క స 13100 026663 సక్ర4ంయం 21. 5. ₹. 1313601 05 వ్‌205%016 ెం6టం:

1. మై ౧6140 ఫింసలంలా13 కేగి. డీ[0ం61006ఆ 10612 స వశ జ1262 సేడ్‌2య0202 డీ, 2క్రజక్యష02 క 22 ౫7082 (అ క రసం సెజయి-ంంైడ వ్‌2మరనరేడ2 29 లం ౮౦౩212 గౌలుంక16 0.2.5. 5.1 816 2౬6 కటు. 00” 0 వ2113మి 10 వంటలు 0612 వె, 6. వ010900%9 6£ 6౮౭1౬298
2. 6.0౦. సం ఏళం2 *2092 ఆజజం2ట. 0 ౩132 5.11 ౧. “ప్‌ పైవ్‌2ఏ2జ00 15 1300 206 య1౬ వ్‌. 1.1. వంజలు 06120 సంకలాసైళం:09 ఏ. ₹. ₹7. ఏ్‌21౪7130 206 16 121110 170214 నక స మ వి. '70౧08౯20%102]1 1134 ౦£ 1050106098 11 మెక్‌2రక29 మ268160ల0 గాప్‌. "౧6 కలుం163 0[వ్‌లంజ11200 లే 77601202 ౪. ఏ. ఏ. స21ర 212 ఏ2సి.2 ఏఫిేషేల న జ ౨ స అుడ902 గసంంటక్రైక 4ల0 మాట స 7. 17010806 ₹2ాఏ కంత ళ2!1 ర 7601

త్‌1ే6 అను అనుశీలనము ఆం (హ అళాడమి([పచురణ ఆను. ఆమ్ముదితము అ. సూం అథస్సూచిక ఆ. సం అఆజవసంవుటము ఉ. పోం ఉపోదాతము ఒం. ప, ఒక వీరిశీలన ఎ, స౦ం ఎనిమిదవ సంపుటము తొ. సంం తొమ్మిదవ సంవుటము ద్వి ఛా, ద్వితీయ భాగము ప. కొం, సర్నా పదకొండవ సంపుటము ఫు వుట, పుటలు పీ వీరిక పం, సం, పం్యణెండవ సంపుటము (ప [పస్తానన (వహ థాం హిథమభాగము మూ. సంం నమాడన సంపుటము సం, సంఖ సంవుటము సం సం, సంవతృ్పరాదిసంచిక క న వొంంచతోం6 కటు. 0టండంంటం0 ళీలా0ం గగ్‌లయ0:29644101 క! 046 ంంలా తడవు బి వ్‌ పై 62106 60 6 860024 భయ త్మ 701. 701006 [| ణ్‌ న. ల ల. శశి శకి కరర క పతథం మ్య

ో' కక ల ర ప కరన య వ నన న! చ లో టు "2 అం. మాక [ . ఇతర ముదిళగంథవములు

1. చ్నితళాళ - వార్మితిశనవల 2 గుడినోవ్రురము _ కథల సంపుటి ఉ ధర జ్యోతి - వార్మితీకనాటకము గ్‌ శ్రీనాభుండు య పరికోధన్యగంథను (6, ఈశ్వరార్చనకళాశీలుండు వు. న. | | 7. (పలిజ్మ లో సంస్కృృతనాటకాను నాదము 8, సువర్ణ లేఖలు లా శావ్యఖండీకల సంపుటి _ ర ావ్యజ్యోత్స్న ఆ వ్యాస సంస్పటి |
2. నన్నెచోడుని కునమూరసంభవము . + (వాచీన్మగంథమా | ! _ పరికోధన్య్మగంథము
3. పోతన సాహిత్యగోష్టి = సంకలన్యగంథము "
4. పాండవులమెట్ట _ చార్మితికనాటకము 1 . 18. (పబంధసారశిరోమణి _ సరిమ్మరణ్యగంథము ల . 14 పలనాటి పీరచర్మిత ఆ పకశోధనాత్ముకనాటకము " 15, కొత్తృఠాహచేనాలయములు - అంగ్ల పరిశోధన్యగంథాను వాదము ం న. శర్వాబి పి9ంటర్స్‌, 48-158-20, జానకిరామ స్ట్రీట్‌, శ్రీనగర్‌, విశాఖపట్నం-=16