Telugu Nathaka pothilu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

సక యు.

(పధమమ్ముదణ 1968 (శీ కారచా (వెన్‌, సర్వస్వామ్య సంకలితం వీజయవాడ-2, క. ప స క 0683 / || ళ్‌ ఆ తలి క జు స మ శ్‌ న! టి న న 5. త పొదరా బాద్‌ * ఆ నో స్ట్రా రు 1-50 స న్‌ అపాదకులు: యం మెరు ఖూట్లు

నునవి

ఆర్మిధ నాటక కళాపంవత్పునారు. 1844 లో నాటక నాటీశా పోటీలు పాం౦భించిక తింవాతి ఆంథ జేళంలో నాటక పోటీలు నిరిహించాలనే ఉళ్చాహరి ్రకుమడించింది "నేడు పట్ట శాలలో ఇద్ద (్రానూలలో ఆ పోటీలు జకునసకు న్నాయి నేను శాటక కళా సేవలో నిమగ్నుడయి నందువల్ల కొత్తగా పోటీలు నిర్వహించ దలచిననారు కొందరు ఎలో నిర్వహించాలని నన్ను అడుగుతో వచ్చారు

అలాగే చాలామంది కళా కారులు పోటీ పదర గ్థనొలు వ దృష్టితో జడ్జీలు చూస్తారూ వేటి వేటికి మార్కులు ఎలా "వేస్తారో గుణ నిక్టయం ఎలా చేస్తారు! అని పశ్నించుతూ వచ్చారు నేను సణ నిస్ణేతగా పోటీలకు వెళ్ళినపుడు. నాటక కళా దతృులైనా కొత్తగా గుణ నిస్ణేతలుగా వచ్చినవారు మార్కుల వతం, నూద్మ-లు వేసే విధానం మొదలబమున వివయాలు అడుగుతూ వచ్చారు చాలాచోట్ల అనుసరిస్తున్న మూర్కుూల ష్మతం భూపీ వారికి వివరించడం, ఆ తరవాత గుణ న్మ్ధేతలం ఒక అభిపాయానికి రావడం జరుఫతూ వచ్చి సింది

ఇలా ఉండగా మాటల సందర్భంలో నాటక పోటీల నిర్వహణ, గుణ నిర్ణ య విధానాలను ఏవరిస్తూ చిన్న పు నకం శాయవలసిందని జయంతీ పల్లి కేషన్స్‌ వారు ఫోరారు వారి కోరక ననుసరించి రాశాను నూర్ము=ల పృతం-డాని వివరణ,

గుణ నిర్ణయ విధానం మొదలయినవి చాలా పోటీలలో అవ లంబిస్తున్న వే. వాటికే ఒకరూపం ఇచ్చి మూటలలో వెట్టాను. అంశేగాని నే నేమో బోధించాలనిగాని శొసించాలనిగాని ఇది శాసింది గాదు. పెద్దలు అన్యథా భావించరనే నా విశ్వాసం. ఇందులో నేను రాసిన వన్నీ సూచనలు మాశమే, వరసగా నాటక కళమిద నీను రాసీన (గంథాలన్నీ (_పచు రించ పూనుకున్న మితులు జయంతీ పల్లి శీమన్స్‌ అధిపతి సంపాదకుడు శ్రీ యం, 'విరుమాళ్ళుగారికి నొ కృతళ్ణ శాఖి వందనాలు. బఐందరురో డ్డ విజయవాడ-వ2 శ్రీనివాస చ్మకవర్తి కతీ-ర8-68.

విషయ సూచిక

1. నాటక పోటీల చరిత వ్ర నిర్వహణ ఠి గుణ నిస్లేతల విధులు శ మూర్కు-ల ష్మతం - వివరణ ర్స్‌ గుణ నిర్గ య విధానం శి సామాన్య దోహాలు
2. అంధలో నాటక పోటీలు నిర్వహిస్తున్న సంస్థలు
3. పోటీల నియమావళి (నమూన్ఫొ
4. దరఖాస్తు ఫారం (నమూనా

వ నాటకసోటీలు అంతేకాదు, కవిత్వం, సంగీతం, నాట్యం, చితకళ, శిల్పంలాంటి లలితకళలలోకూడా పోటీలు జరుగుతూంజేవి రాజులు స్వయంగా పోటీలు వర్చాటుచేసి బహుమశులిస్తుంజే వారు కాళిదాసు మహాకవి మాళవికాగ్నిమిత నాటకంలో రాజు నాట్యంలో పోటీ వర్చాటు చేసినట్టు సృష్టించాడు ఇలానే అనేక (గ్రంథాలలో కవిత్యం మొదలయిన కళలలో పోటీలు జరగడం మనకు కనిపిస్తుంది ఈ విద్యలలో కళలలో ఫోటీతోపాశు గురిప్పం దాలు, పొశుళ్ళ పందాలు, శకటపందాలు, కోడిపందాలు, కు స్త్రీలు మొదలయిన భాతిక్‌ వివయక పందాలుకూడా పూర్వకాలంనుంచీ జరుగుతూనే ఉన్నాయి. కోడిపందాలవల్ల ఇటు పలనాదా, అటు బొబ్బిలి నాశనంకావడం అందరికీ జెలి సించే అయితే ఈ పోటీలవల్ల పూర్వంనుంచి (పజలలో, శాశ్రువే _త్తలలో, కిళాకారులలో నాటికి నేటికీ ఉత్సాహం చావలేదు ఈ పోటీలు ఉత్సాహాన్ని కలిగించి కార్యళూర్రు లుగా తయారుచేయడానికెంతో ఉపయోగించాయి ఉపయో గ్‌స్తాయి ఇక్‌ (పస్తుతాంశం నాటకపోటీలు - అసలు నాట్యమే రాతీసులనాట్యానికి పోటీగా పుట్టిందని అభినయదర్పణంవల్ల “తెలుస్తుంది. రాజసభలలో నాట్యంలో పోటీలు జరిశోవి కూచిపూడి భాగవతులు భామ వేషంచేసీ రంగసలంమిదకు (పవేళించి "తెర ఎత్తకుండా జడను “కెరమిదనుంబే బయటకు 'వేశేవారు ఎవరయినా ఆ ఛానుచేషంతో పోటీ చేయదలి స్తే

8 నాటకపోటీలు

అంతేకాదు, కవిత్వం, సంగీతం, నాట్యం, చితకళ, శిల్పంలాంటి లలితకళలలోహాడా పోటీలు జరుగుతూంటజేవి. రాజులు స్వయంగా పోటీలు వర్చాటుచేసి బహుమతశులిస్తుంజే వారు. కాళిదాసు మహాకవి మాళవికాగ్నిమి_త నాటకంలో రాజు నాట్యంలో పోటీ వర్పాటు చేసినట్టు సృష్టించాడు. ఇలానే అనేక (గంథాలలో కవిత్వం మొదలయిన కళలలో పోటీలు జకగడం మనకు కనిపిస్తుంది.

ఈ విద్యలలో కళలలో పోటీతోపాచే గ్కురస్పం చాలు, పొశేళ్ళ పందాలు, శకటపంచాలు, కోడిపంచాలు, కుస్తీలు మొదలయిన భౌతిక విషయక సందాలుకూడా పూర్వకాలంనుంచీ జరుగుతూనే ఉన్నాయి. కోడిపండాలవల్ల ఇటు పలనాడు, అటు బొబ్బిలి నాశనంకావడం అందరికీ లెలి సింజే. అయితే ఈ పోటీలవల్ల పూర్వంనుంచి (వజలలో, ఇాత్రువేత్తలలో, కళాశారులలో నాటికి నేటికీ ఉత్సాహం చావలేదు. ఈ పోటీలు ఉత్సాహాన్ని కలిగించి కార్యళూరు లుగా తయారువేయడానికెంతో ఉపయోగించాయి, ఉపయో

ఇక (పస్తుతాంశం నాటకపోటీలు - అసలు నాట్యమే శాతసులనాట్యానికి పోటీగా పుట్టిందని అభినయదర్పణంవల్ల "కెలుస్తుంది. రాజసభలలో నాట్యంలో పోటీలు జరిగోవి. కూచిపూడి భాగవతులు భామ వేషంచేసి రంగస్థలంమిదకు (ప్రవేశించి "తెర ఎత్తకుండా జడను 'తెరమిదనుంచి బయటకు "వేసేవారు. ఎవరయినా అ భామువేషంతో పోటీచేయదలి శక్తే

వ నాటకపోటీలచరి యత రి అ జడ పట్టుకుని జడ నృత్తాంతంచెప్పి సవాలు చేయాలి, ఇదీ నియమం. ఇలాేే యక్షగాన, ఏీధిాటక (పదర్శనాలకు బోటీలు జగుగుతుండేవని చరితనుబట్టి గహించవచ్చును. "తెలుగు బేశంలో నీటి నాటకరంగం 1880 లో అవత 6ంచింది. 1900 నాటికి బాగా వేళ్ళూరుకుంది. నాటినుంచి నాటకసమాజూలవారు ఒకరినిమించి ఒకరు ఉ _త్తమంగా నాట శాలు (పదర్శించాలని పోటాపోటీగా కృమీచేశారు. (పతి పట్టణంలోనూ "పెద్దపెద్ద నాటకసమాజూలు వెలిశాయి. నటు లలో _పజలలో నాటకో తక్సావాం (పబలంగా ఉంటేది. "బీేళంలో గేకెటత్తిన ఈ ఉత్సాహాన్ని ఆసరా చేసుకుని బందరులో ను. వెంకటరామయ్య అనే ఫుస్తక వ్యాపారస్తుడు తొలిసారిగా (నాకు తెలిసినంతవరకు-రచయిత) 1914లో ధర్మ వరంవారి చితనళలీయ నాటక (ప్రదర్శనం పోటీలు నిర్వహిం చారు. నేటిలాగా ఎవరి కిష్టంవచ్చిన నాటకం పోటీలలో (పద రించే అచారంలేదు. నిర్వాహకులు ఎదో ఒక నాటకాన్ని ఎన్నికచేసి (పకటించేబారు. పోటీలలో పాల్గానే సమాజాలన్నీ అ (ప్రకటించిన నాటకాన్నే (పదర్శించేవి. నాటక _పదర్శనా నికి, వివిధ (పథాన ప్నాతలకు బహుమశులుండేవి,. ఉత్తమంగా (వదర్శించిన సమాజుూనికి అఆ యూ పాతలను ఉత్తమంగా నటించిన వారికి బహుమతులు లభించేవి. వై చితనళీయ నాటక పోటీలలో బందరు ఇండియన్‌ [డమాటిక్‌ కంపెనీ జబారికి ఉ _త్తమ్మపదర్శినానిక్తి నలబాహుక ప్యాతలు ఉత్తమంగా నటించినందుకు బందరు నేషనల్‌ ధియేటర్‌ కు చెందిన వెంపటి

0 నాటకపోటీలు వెంక శుళ్వస్లుగారికి, దమయంతి పాత్రకు రాజమండి ముప్పిడి బగ్గ రాజుగారికి బహుమశులు లభించాయి.

మరుసటి సంవత్సరం అంళశే 1915 లో బందరులోజీ ఆ వెంకటరామయ్యగా రే ఇచ్చాఫురపు యజ్శనారాయణ శాస్రిగారు రచించిన రసఫ్యుతవిజయం నాటకం పోటీలు నిర్వ హించారు. ఈ వోటీలబో బహుమతులు కవాలాభాగం బందరు శాయల్‌ ధియేటక్‌నాకికి లభించాయి. (వదర్శినానిశే గాక రాయల్‌ ధియేటర్‌ కు చెందిన ముంజులూరి కృష్ణారావుగారికి దుర్దాడాసు పాకు, శ్రీ పవీంగలి లశ్నీకాంతంగారికి రాజ సింపహుని ప్ళాతకు బహుమతులు లభించాయి. గుణ నిస్ణేతలు పతువాతం బూవీంచారని అలజడి బయలు చేకంది.

మూడవ సంవత్సర౦ బందరులోనే వడ్డాదివారి వేణీ సంజోర నాటకం పోటీలు జరిగాయి. గుణ నిస్తతలలో అభి (పాయ భేదాలు శారాస్థ్రాయికి వెళ్ళాయి. ఎలాగయిలేనేం ఫలితాలు (పకటించారు. మొ _త్తీం బహుమతులన్నీ బందరు వాయల్‌ ధియేటరువే! ఒక్క దుర్యోధనుడు ప్మాత బనుమతి మాతం ణ్రీ చి టి. నరసించార్యులుగారికి, స శీ వింగళ వీరయ్య గారికి ఇంసగం చేశారు. శీచి. టి. నరసింహాచార్యులుగారు అ విధమయిన బహుమతి తీసుకోవడానికి నిరాకరీంచారు. దాంతో పట్టణం అట్లుడికినటు ఉడికింది. గగోలు కట్తింది,

లు లు లు 0౧ బు

చివరకు బహుమతి వదానం జరగనేలేకు.,

నాటక పోటీలు జరపాలనే అభిలామ ఇతర పట్టణాలకు కూడా వ్యాపించింది. 1? లో గుంటూరులో హరిక ఏం

నాటకపోటీలచరిత క్ష పాశధాకణకు అఖండ ఖ్యాతిగాంచిన హరి పసాదరావుగారు గుణ నిస్తేతలలో ఒకరుగా బలి జేపల్లి వారి సత్యహరిశ 'ఏం.దీయం పోటీలు నిర్వహించారు. బందరు డి. వి. సుజ్బారావుగాకికి హరిశ్చంద పా్యాతకు బహునుతి లభించి వారి పేరు జ్‌ళం నలు చెరగులా విస్తరించింది. అ తర వాత గయోపాఖ్యానం, చింతామణి, కనకతార పాదుకా మొదలయిన నాటశాలకు వివిధ పట్టణాలలో పోటీలు జరిగాయి. 1921-99 లో విజయ వాడలో జరిగిన చింతామణి నాటక జోటీలు విశిషృత సంపా దించుకున్నాయి అంతక ముంబెన్నడు ఏనాటక పోటీలలోనూ పాల్గొననన్నిసమాజూలు ఈపోటీలో పాల్గొన్నాయి. (పదర్శన, "టనమిదకూడా బాహాటంగా విమర్శన స్థాయి నందాకుంది. 'తెల్లవాశేసరికి ఆ కిందటి రాతి పోటీ (పదర్శనాన్ని సమి తీస్తూ కరష్మతం వెలునడేది, సాయంకాలానికల్లా ఆ కర పషాన్ని విమర్శిస్తూ ఇంకో కరప్మతం వెలువడేది. చివరకు చి. టి. రాఘవాచాక్యులుగారు (పదర్శనా లన్నింటీనీ సమో తీస్తూ *బలే చింతామణి అనే చిన్న అద్భుత (గంథం (ప్రక టించారు. అనాటి నాటకపోటీలలో వ హంశానికి ఎన్ని వారు లు ఇట్టి వేసేవారో ఖచ్చితంగా తెలియదుగాని, క్‌ శే, శ్రీపాద శా మేశ్యరరావుగారు అఆంధష్మతిక సంవత్సరాది సంచిక (1917-19 లో పళటించిన ఈ కింది నమూనా మూర్కుల ప్మ్యతంవల్ల కొంతవరకు ఊహించవచ్చు.

9 నాటకపోటీలు క్‌ త్తం

1. వేవము స్‌ ర్‌ కవి 10 || కే వ ఉచ్చా ఏరణ నిర్నషత డ్తీ దబు స్పష్ట్రృత [| భార 8 40 ఊతము 10 అబులు క్షే0 కంఠధ్వని త్తీ కి. సంగీతం కంఠము లి శౌహనము కి 10 సంగిత వాచక సమే త్తన ర్‌
2. అభినయము వ్‌ క్‌ నమూశాభినయము 10 మె త్తం 100 బబుుకా ఇది ఉత్తమ నట బహుమతికి చెందినన్తై ఉంటుంది. 1900-80 నాటికి అంధ దేశంలో వ బహుకొద్ది నాటక సమాజాలలోలస్ప తక్కి.నవన్నీ అంతరించిపోయాయి. నటులు కీరాయికీ బయలుచేరారు. కంటాక్టృ్ల నాటక (ప్రదర్శనలు

నాటకపోటీలచరి [త [8 నిర్వహించ సాగారు. ఆ సంటోభశాలంలో నాటకాల పోటీలు కూడా ఆంతరించాయి.

శాని 1981లో ఒక అపూర్వ సంఘటన జరిగింది. భారత చేశ (పస్తు తాధ్యముడు, అనాటి ఆం్యధ విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యముడు డొ. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ, జయఫురం సంస్థాశా ధీశకుడు, మున్నగు వద్గలు తెలుగ నాట నాటక పోటీలు జరపాలనే వుక్రేశముతో ఒక సంభఘంగా ఏర్పడి నాటకపోటీలు (పకటించారు. అంతకుపూర్వంలాగా అన్ని సమాజాలవారూ ఒకే నాటకం పదర్శించాలనే నిబంధనను తొలగించి ఎవరి కిష్టమయిన నాటకం వారు (పదర్శించడానికి అవకాశం కలి గించారు. బహునుతులు కప్పుల రూపంలోగాక ొఖ్టం రూపంలో ఇస్తామని తెలియచేశారు. ఈ విధంగా నాటక వోటీలలో ఎవరికిష్టమయిన నాటకం వారు (పదర్శించవచ్చనే' సంపడాయాానికి (శ్రీగాధాకృష్ల చారితీశారు. ేశంలోని అత్యుత్తమ సంప్కృతీపరులు నాటకపోటీలు నిర్వహించ నున్నారనే ఉళ్సాహంతొద్దీ అనేశ సమాజూలవారు నాటక పోటీలలో పాల్గొనథానికి తయూారుకాజొచ్చారు, నాట్యకళా య పపూర్ణ బళ్ళారి రాఘవ కళను పోటీలతో థొలవటం అన్యా యమని నాటకకళను నటులను అవమానించడ మేనని ఒక సుదీర్ధ (పకటన వేశారు. ఇంతలో భారతమంతటా సత్యా (గ్రహోద్యమం త్మీవరూపం దాల్చింది. (భిటిష్మ్‌ పభుత్వ దమననీతి 'ౌచ్చింది. ఎక్క-డజూచినా లాకీచార్జీలు, అరె ట్‌ ఈ రాజకీయ వాతావరణంలో 'నాటకపోటీలు జర

కశ నాటకవోటీలు పడం భావ్యంకాదన వై సంభఘంవారు పోటీలు వీరమించారు. ఆయి కేనేం నేటి నాటక పోటీలకు మార్గదర్శికంగాఉపకరించింది.

"తెలుగు నాట నానాటికీ తీసికట్టుగానున్న నోటకళళకు దోపూదం చేసి పెంపొందించాలనే మపహుడాశయంతో వద్ద లంతా కలిసి 1999 లో తెనాలిపట్టణంలో అం ధ రాటకకళా పరివత్తు స్తాపించారు. నాటినుంచి నేటివరక్‌ పరివశు వారి

న స నీక. టె కోర్సవాలు జరుగుతున్నాయి. ఆవా వైటోత్సనాల సంద ర్భంలో 1944 వరకు అనోడు కట్టుదిట్టంగా నాటకాలాడుతున్న సమాజాలను, ఉరొందిన నటులను అహ్వానించి బారిచేర (పద ర్శనా లిస్పించడం అఆచారమయింది.

194 నుంచి ఇంచుమించు (పతి సంవత్సరం అంధ ధజేశ్‌ లోని వదో ఒక పట్టణంలో నాటక నాటికా పోటీలు నిర్వహిస్తూ అంధనాటక కళాపరిమత్తువారు నటీనటులకు ఎంతో _పోత్సాహమిస్తూ తెలుగు నాటకకళ పెంపొందడానికి దోహదంచేస్తున్నారు. వారి కప్‌ (పశేంసనీయం.. పరిషత్తు పోటీలలో విజయంపొందడం సమాజూల్క నటీనటుల్క రచయి తల శక్షిసామర్ధ్యాలకు గీటురాయిగా నేడు పరిగణించడం పరి వత్తుపోటీల (పామాణ్యానికి చిహ్నం.

నాటకకళాపరిమత్తు' నాటకపోటీల నియమావనళీలో ముఖ్యమయినవి అయిదు.

క్షే సొంఘిశనాటక, నాటికలు మ్మ్యాతమే (ప్రద

ర్మించాలి,

నాటక పోటీలచరి స కేక్‌ శ్రి ఏ సమాజాని కష్టమయిన నాటకం నాటిక అ సమాజం (పదర్శించవచ్చు, శ్ర ఆ్శ్క పస్యాతలు తే ధరించాలి, శీ అయిదు సంవల్సరాలకితం | పకటితమయిన నాటకాలు, నాటికలు పనికిరావు, కృ ఒకసారి పరివతుపోటీలలో (ప్రదర్శించిన నాటకం, నాటిక తిరిగా ప్రదర్శించడానికి ఏీళ్లేదు. వె అయిన నిబంధనలు లెలుగు నాట నాటకకళ అభివృద్ధి వెందడానికి ఎంతగానో ఉపకరించాయి. అనాటిశే పజల, రచయితల, నటీనటుల భావాలలో, “ఆలోచనలలో, దృశ్పధంలో ఇద్దమాప్ప వచ్చింది. మానవా భ్యున్నతి సాధించడానికి, సంఘంలోని కుళ్ళును బయటపెట్టి (పతోళనచేసి సంఘాన్ని సరయిన శాటలో పయనింపజీయడా నికి నాటకకళ చక్క-ని ఆయుధమని అందరూ గుర్తించారు. కందుకూరి, గురజాడ అప్పటికే నాటకళళను సంభు సంస్కా శానికి వినియోగిస్తూ నాటక నాటికలు రాశారు. సాంఘిక నాటకాలకు నాటికలకు [(పోశ్సాహం ఇన్వవలసిన తరుణ౦ వచ్చింది. ఆతరుణానిే పిషత్సు పోటీలు ( పారంభించింది. వై నిబంధనలవబ్ల [పతి సంవత్సరము కొత్త సాంఘిక నాటకాలు నాటికలు రచించి (పదర్శించవలసిన అవసరం వర్పడి౦ది. ఎోత్సాహం లభించింది. దాని ఫలితంగా (పతి సంవత్సరం అనేక సాంఘికనాటకాలు నాటికలు వెలువడసాగాయి. అంతే

16 నాటకపోటీలు గాక పోటీకి నిలబడవలసి ఉండడం, రచనకుకూణా బహుమతి ఉండడంమూలంగా రచయితలు కట్టుదిట్టంగా శళాత శ్రీంగా రచనలు చేయడానికి పూను కోవలసి వచ్చింది; పూనుకున్న్నారు,

ఇక్‌ (స్త్రీలే శ్రీప్న్మాతలు ధరించాలనే నిబంధన ఉండడం వల్ల ్శూ నాటకాలలో చేపూలు వేయడానికి మంచి (పోళ్సాహం లభించింది. కళ వాస్త వికత వేపుకు మొగ్గు చూపడానికి ఎక్కువ అస్కొా-ర మిచ్చింది.

బహుమతులలో (పదర్శ సనానికి ఉత్తమ ద్న్‌నీయ బహు మతులు వర్పరచడంవల్ల (_పయోగం విషయం అళతిజ్యాగత తీసుకోక తప్పలేదు. టీం వర్కుకు, రంగాలంకరణకు, (పవేశ న్నిమృ-మణాలకు, లైటింగు, సౌండు ఎ ఫెక్టులకు (పాధాన్యం ఇస్తూ (పదర్శన సౌగించవలసి వచ్చింది. వీటన్నింటిమూలంగా వాస్తవికతకు (పాధాన్యం, (దయోగంలో ళొలత్త రీతుల అచరణలోకి రాసాగాయి,

అలాగే ఉత్తమ నటుడికి ఉత్తమ నటికి ఉత్తమ హోస్యనబుడికి బహుమతు లుండడంవల్ల మొ త్తం (ప్రదర్శనం విషయంలో నేగాకవ్య క్రిగతంగా నటన వేమధారణపాతపోషణ మొదలయిన వాటిల్లో ఎక్కువ (శద్ధ తీసుకోవలసి వచ్చింది. పద్యాలు, పాటలు లేని కారణాన నటనతో, (పయోగ వైచి (శ బీ ( జశతకులను, గుణ నిస్లేతలను మెప్పీంచవలసి రావడం వల్ల సాధన, కట్టుకాటు ఎక్కువ అవసర మయూయి. ఇంకొక విశేషం, (పదర్శన నటన నాగున్నంత మ్మాతాన చాలే, బవుమతి రావాలంయె పోటీలో పాల్గొన్న తక్కిన వారి

లి నాటకపోటీలచరి్నత క్ష? (పదర్శనకంళ బాగుండాలి, తక్కిన నటుల నటనకంకు నటన ఎక్కువ నాగుండాలి అందుచేత పోటా పోటీగా ఒకరిని మించాలని ఒకరు సాధన చేయనలనీన అగత్యం వర్పడింది.

నాటకాలతోపాటు నాటికలకుకూడా సోటీలు నిక హిస్తూ నాటకాలకువలెనే నాటికలకూ బహుమతులిస్తుండడం వల్ల ఈ కొత్త సాహిత్య (ప్మకియకుకూడా (పోళ్చాహం ఎక్కు వయింది. నాటినలో ప్యాతలు తక్కున కాబట్టి చిన్న సమాజాలకుకూడా పోటీలలో పాల్గూనే అవకాశం హెచ్చింది.

పీటన్నింటికీ తోడు నాలుగయిదు రోజులు ఒక చోట వందల కొలది కళాకారులు, రచయితలు, సాంశేతికనిపుణులు, సంగీతజ్ఞులు కలుసుకొ నే అవకాశం వర్పడింది. ఒకరి కొకరు పరిచయం కావడ మేగాకుండా ఒకరి భావాలను ఒకరు అర్ధం చేసుకోవడం, ఒ॥ర అనుభవాలను, కష్ట నిమ్రురాలను ఒకరు "తెలుసుకోడానికి, మంచి పొడ్డలు మాట్లాడుకొంటూ అనాలుగు శోజులు కళా _పపంచంలో జీవించడానికి నాటక కళాపరివత్తు పోటీలు, మహాసభలు శొెడ్పడుతున్నాయి.

నాటక కళాపరివత్తు సాధించిన సత లి తాలవల్ల గానీండి "బీశంలో నాటక శళమిద జనించిన అభిమానంవల్ల గానీండి, నాటక పోటీలుజరపాలనే ఆలోచన పట్టణపట్టణాన వ్యాపీంచింది. పట్టణ (ప్రజలు మహదాభిమానంతో నాటక నాటికల పోటీలు నిర్వహించడానికి పూనుకున్నారు. పరిమత్తు నిబంధనానళినీ

18 నాటకపోటీలు ఎక్కువ భాగం వీరూ అవలంబిస్తున్నారు. అంకటితో ఆగ లేదు. ఈ ఉత్సావాం (గామాలకుకూడా పాకింది. ఇద్ద వద్ద గామాలతో సైతం రాష్ట్రవారీగానో, _జిల్లావారీగానో, కాలూకానారీగానో పోటీలను నిర్వహిస్తున్నారు. (పేశుకులు ఎనలేని ఉత్సాహం చూవిస్తున్నారు. నాటక శాలలు లేశ పోవడంవల్ల, విడిగా (ప్రదర్శించడానికి కె” త్సాహిక నాటక సమాజూలవారికి అవకాశాలు వనరులు లేకిపోవడంవల్ల నాట కాలు చూసే అనకాశాలు తక్కు.వయిన ఈకాలంలోనాలుగు రోజులపాటు సువూరు ఎనిమిది నాటకాలు, పది పన్నెండు నాటికలు మాచే భాగ్యం కలుగుతుంకడంవల్న ఆ నాలుగు రోజులు పండుగ దినాలుగా భావించే కళాభిమానులుకూడా ఉన్నారు.

అయిలే 'జేశమంతటా ఇలా తొమర తంపరగా విస్త రించుకున్న నాటక పోటీలవల్ల లాభం కలుగుతోందో నష్టం వాటిల్లుతేంచా అని సంచేహం చాలా మందికీ కలుగుళోంది. లాభ నష్టాలు రెండూ ఒక చాని వెంబడీ ఒక టుంటాయనే సంగతి వేరే చెప్పనక్కర్లేదు. కాని ఆ లాభనష్టా లెటువంటివో మ్మాళం తెలివి నిర్ణయం పాఠకులకు వదలివేస్తాను.

నేడు పోటీలవల్ల జరుగుతున్న లాభాలను ఎక్కువ భాగం వైన వివరించాను. నాటక పోటీలు సమాజూలకు, నటీ నటులకు ఉద్దీపక శక్తిగా పనిచేస్తున్నాయి. చేలంకొలుపులక

నాటకపోటీలచరి (త 19 పాడుతున్నాయి. ని డాణవుయి ఉన్న సమూాజాలను, నటీ నటులను వెన్ను దట్టి లేపి కార్యరంగంలోకి దూకించి సాధన

అయితే ఈ లాభాలతోపాటు నష్టాలుకూడా నెంబ డిస్తున్నాయని చెప్పాను గదూ! నేటి సమాజాలకు, నటీ నటు లకు పోటీలలో పాల్గొనడం, బహుమతులు గెలు కోవడం మాతమే లక్ష్యమయినాయి. కళ కంళే పోటీలలో గౌలుు వారికి ఎక్కువనిపిస్తోంది. చివరకు పోటీలంకునే నాటకం ఎత్తు కోవడం లేకుంకు న్మిదపోవడం! పోటీలవోసరమే నాటక (పద ర్యనాలనే దుస్పితికి వచ్చింది. నటీ నటులకు ఉ తమ నటీ నట బక ుమతుల సంపాదన ల దర్శకుడికి, నిరాాతకు ఉత్తమ (పదర న బహుమితి పొందాలని లక్ష్యం శావడంతో ఈ రెండు భావాలకు సంఘర్షణ వచ్చి సమాజంలో కలతలు వస్తూన్న సంద ర్భాలుకూడా ఉన్నాయి. నటన 1పదర్శన ఒక చాని కొకటి దోహదం చేసుకుంటాయనే విషయం మరిచి ఎవరికివా లే 'సాభాన్యం వహించాలని యత్నించి కళకు ఆప వారం చేస్తున్నారు.

ఎవరికి వారు తాము ఇాగా (పదర్శించామని, చాగా నటించామని అనుకోవడం, తమ తప్పులను తాము తెలుసు లేకపోవడం సహజం. అందరికంశు. ఇాగా (పదర్శించామా లేడా, అందరికంశు బాగా నటించామూా లేదా గుణ నే

0 నాటకపోటీలు

తల (పేశుకుల అభ్మిపాయా లేమిటి అని అలోచించకుండా, తమ (పదర్శనాన్ని నటనను విశ్లేషించి భూసుకోకుండా ఓడి పోయినవారు నిస్బృవా చెందడం, ఉకోషంతో గుణ నిశ్తే శలు పక్షపాతబుద్ధి వహించి అన్యాయం వేశారని నిందించడం నేడు సరిపాటయింది. నటులలో, సమాజాలలో "స్పోర్టివ్‌ స్పిట్‌ ఇంపొంచా లేగాని నిస్ఫృహదూవమణలు వెంపొందడం ఈ ఉద్యమానిే కళంకం, తీరని దెబ్బ.

ఏ బెట్టు లేనిచోట అముదపు ఇష్ట మహో వృకశమ న్నట్టు ఏ (గామంలోనో జరిగిన పోటీలలో గెలుపొందిన కొందరు తాము మపహోనటుల మయినట్టు భావించుకుని రొమ్ములు విరచుకుని తిరుగుతూ ల్వక 'తెలుసుకోవలసిందీ, నేర్చు కోవలసిందీ ఏమో లేదనే నిర్ణయానికి వస్తున్నారు. అంతటితో వ-2-శక్తొ.సోమసన్థ్యాలు_ ఏమయినా ఉంటే అవికూడా అంక “30చి పోవడమో ఈకుదుగూంబొదుగూ లేకుండా పోవడమో జరుగువో ది.

లక్‌ ఆర్థికంగా సమాజులు "ెబ్బరింటున్నాయనే శెబ్బాలి. కనీసర శెండు సిలలు సాధన చేయడానికి పోటీ స్థలాసికి “పశశ్రా-వోకల ఖర్చులకు, అక్కడ [ పదర్శించడానికి కొన్ని వందలు పెట్టుబడి పెట్టవలసి నస్తోంది. ఈ పోటీలలో పాల్గ్లాజీది ఉవనోపాధికి ఎక్కడో ఉద్యోగం చేసుకుని శాల శేషం చేస్తు ఉత్సాహం కొద్దీ నాటకా లాదేవాళే! వారు

నాటకి పోటీలచరి్షత |

పెట్టుబడి పెట్టడం కష్టమే. పోటీల తరవాత గౌలిచినా ఓడినా ఆ పెట్టుబడిని తిరిగి రాబట్టుకోవడం కష్టమే! ఈ కారణంగా ఎన్నో సమాజాలు అంతరించి పోవడమో, ఆర్థికంగా సతమత మవుతూ ఉండీ లేకుండా బాధ పడడమో జరుగుతోంది. పరిషత్తువారు, పోటీలు నిర్వహించే తదితర సంస్థలవారు బహుమతులు రొక్క-0 రూపేణా ఇవ్వడ మేగాకుండా, ఎన్ని కయి పోటీలలో పాల్గొన్న పతి సమాజానికి ఖర్చుల కింద ఎంతో కొంత వారి వారి అర్థిక స్తోమత ననుసరించి ఇ్తే సమాజాలకు ఈ అర్థిక బాధ కొంత తస్టుతుంది. నిజానికి బహు మతి వస్తుందనే నమ ఖ్‌ మేగాని గ్యారంటీ లేని పరిస్థితులలో తమ ఖర్చులు తామే భరించివచ్చి నాటకం (పదర్శించి వెళు తుగ్నారంశు ఆయా సవమాజూలవారి ఉళ్సాహం పట్టుదల లట కారా లం

తపనను యూ

రని ర్వ హణ

ఒక పట్టణంలోని, [(గామంలోని పెద్దలకు కళాభిమాను లకు, నటీ నటులకు నాటక పోటీలు తమ పట్టణంలో, తమ (శామంలో జరపాలనే ఉత్సాహం, ఆవేశం చేకెత్తినంత వమా ళాన చాలదు. సంకల్పం కలగాలి. సంకల్పం కిలిగిన ఠరనొాత ఏం చేయాలి! ఈ దృఢసంకల్పంతో పట్టణంలోని, శామంలోని "పిద్దలను కళాభిమూనులను, కళాకారులను కలుసు కుని వారికి కళోల్సనాల ప్రాముఖ్యాన్ని విశదంచేసి వారి ఆమోదాన్ని పొందాలి. కార్య నిర్వహణకు ఒక సంఘం అంటూ డ్ష్మంజ్తాలిగ సక కార్య నిర్వాహక పంభాన్ని నర్పరచు శోవాలి. విఠాళాలు వన్రైఖుచేయగలిగినవారిని, సీజనుటి కెట్లు అమ్థాగలవారిని నడుం బిగించి నిలబడి కార్యం నిర్వహించగల వారిని ఇంకా (పముఖులను కార్య్హి నిర్వాహక వర్షంలో వేసు ఫోవాలి. సంభుం అనగానే అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యతృడు, ఇద్దరు శార్యదర్భులు, కోళాధిపతి, సభ్యులు ఉండాలిగచా! ఇారిని ఎన్నుకోవడంలో కలతలు రాకుండాదూసుకోవాలి, అలర్వాత శార్య నిర్వాహక వర్షం సమావేశమయి ఎంత డబ్బు ఖర్చవు తుంది, దానిని సంపాదించడం ఎలా అనే విషయమయి చరి ఏం చాలి. అ ర్ట స్తోమతనుబట్టి మూడు రోజులోనాలుగురోజులో

ని ర్వ హణ వ్ర పోటీలు జకపడానికి నిశ ఎయించిన తరవాతి, స్థానిక పరిస్థితులను బట్టి, వర్హాలురాని రోజులు భూసి పోటీలు నిర్వహించడానికి "కేవీలు నిర్ణయించాలి ఆ 'లేదీలకు నెల ముంజే పోటీకి వచే ఏ సమాజూలవారు దరఖాస్తు పెట్టుకునే ఆఖరి "కేవకూడా నిర్ణయిం చాలి.

సామాన్యంగా, సాంఘీక నాటక నాటిక్క ఏక పాఠ, పొరాణక చారి తిఠ నాటకాలకు వేరు వేరుగా పోటీలు జరుళు తూంటారు. ఏీ టన్నింటికీ పోటీలు జరపడమా! కొన్నింటిశే జకపడమూ! వేటికి జరపాలనేది స్థానిక (పజల అభిరుచులు, అస్థిక స్తోమకులను బట్టి నిర్ణ యింవాలి, వీము తు నాటకానికి ఇంత, నాటికకు ఇంత, ఏక పొళశాభినమయానికి ఇంత అని

౪ (ేశ రుసుం నిర్ణయించాలి,

ఈ గంథం చివర ఇచ్చిన నమూనా నిబంధనలు, నమూనా దరఖాస్తులు పిశీలించాలి, స్థానిక పరిస్థితులను అను కూలంగా, మా నిర్గ తయాలకు అనుకూలంగా అనసరవుయిశే కొద్ది మార్పులు చేసి పోటీ తేదీలు, దరఖాస్తుకు అఖగు తేద మి నిబంధనలు వార్తా రూపంలో పతిక లన్నింటికీపంపాలి . వారా రూపంలో ఉంశే ష్మతికలవారు ఉచితంగానే (పక టిస్తారు.

పతికా (పకటనతోళాళు గుణనిన్హేతలను ఆహ్వానిస్తూ ఉత్తరాలు రాయాలి. ఆ గుణనిన్తేతలు నాటక కళాళోవిదులు,

బె నాటశళపోటీలు సాధ్యమయినంతవరకు పోటీలలో గుణనిర్ణ యం చేయడంలో అనుభవం గలపహారూ అయిటఉండాలి. కొందరు వకారణాన అయినా రావడానికి అంగీకరించకపోవచ్చు. అపుడు ఇతరులకు రాయూలి. గుణనిన్షేతలు కనీసం ముగ్గురు ఉండాలి. _ ఒకొక్క అంశానికీ అంకే నాటకానికి ముగ్గరు, నాటికకు ముగ్గురూ ఇలా ముగ్దురు నుగ్దురిని -వొష్పున రప్పించగలిగితే కశాగుంటుంది.

దరఖాస్తుకు అఖరు లేదీ అవగానే వచ్చిన దరఖాస్తులను పకిశీలించాలి. ముఖ్యంగా చూడవలసింది రచయిత అనుమతి. రచయిత అనుమతి లేకుండా (పదర్శి_స్తే నటీనటుల మిదనే గాక వోటీ నిర్వాహకుల మిదకూడా రచయిత చర్య తీసుకున అవకాశం ఉంటుంది. ఒళొక్క-ఫుడు ఒ*ే నాటకంగాని, ఒశీ నాటికగాని రెండు మూడు సమాజూలనారు కడతారు. అపుదేం చేయాలి! నాటక కళా పరిషత్తువారు ముందుగా వచ్చిన దరఖాస్తును స్వీకరించి తక్కి.నవాటిని నిరాకరిస్తారు. అయితే ఒక సమాజంవారు కట్టిన సంగతి ఇంకొకరికి తెలియక కట్టడం జరుగుతుంది కాబట్టి వారికి ఇంకో నాటకంగాని, నాటికగాని కట్టడానికి ఆవకాశం, వ్యవధి ఇస్తారు. మరికొందరు అన్నింటినీ స్వీకరిస్తున్నారు. స్వీకరించడం, నిఠరాశరించడం శార్య నిర్వాహక వర్గంవారి ఇష్టాయిస్ట్థాలమోదఉింది. అయితే సర్వ_తా ఒశే పద్ధతి అవలంబించడం మంచిది.

జీ ని ర్వ వాణ ఖ్‌

దరఖాస్తులు సామాన్యంగా చాలా వస్తాయి. పోటీలు 8, ఉ రోజులకంచు ఎక్కువ జరపడం సాధ్యంశాదు. అంశే 8 రోజులయితే 6 నాటకాలు, 8 నాటికలు; ఉ రోజులయితే ఇంకా ఎక్కు.న (_పదర్శనాలకంయటు వ్యవధి ఉండదు. ఏ య్‌ (వదర్శనాలను ఎన్నుకోవడం! దరఖాస్తు రుసుం చెల్లించి, దరఖాస్తులు సవ్యంగాడఉిన్న సమాజూల వారందరి _పదర్శనాలు వారి వారి పట్టణాలకు వెళ్ళి చూడవలసి వుంటుంది. దీనినే (ప్రాధమిక పరిశీలన లేక స్ట్రటినీ అంటారు. నాటక రంగం గురించి తెలిసినవారిని, అనుభ వజ్ఞులిని, దూర పయాణాలు నర సగా చేయగలిగిన వారిని ఈ (పాథమిక పరిశీలనకు నియమిం చాలి. ఈ పరిశీలపడి కార్య్యకమం నిర్ణయించి _పదర్శన ఫలానా రోజున చూపించవలసిందని సమాజూలవారికి లేదీ లిస్తూ ఉత్తరాలు రాయాలి.

శార్య్యకనుం (పకారం పరిశీలకులు జెళ్ళి ఆ యా లేదీ లలో, అ యా సమాజూలవారకి (పదర్శనాలు చూడాలి. రెండు రశాల (ప్రదర్శనాలు సరిశీలకులకు 'తారసిల్లుతాయి.. కొన్ని సమాజూలవారు అన్ని హుంగులతోను నాటకం (పదర్శించి మభూపుతారు. కొన్ని సమాజూలవారు రిబోర్సలు మూశమే భూపగలుగుతారు. కొన్ని సమాజాలవారు వాయిదా లీసు కుని తరవాత చూపుతారు. ఇలా దరఖాస్తు వెట్టిన సమాజూల వారి _పదర్శనా లన్నింటిని చూసిన తరవాత వాటిలో నుంది

నే వాలకపోటీలు శావలనివన్ని నాటకాలను వాటికలను ఎన్నిక చేచూలి. కళ వాట కచన కపవంతంగా ఉన్నా యాకిఓకుకుల మెవ్వునా వతి పొందూలు బకాయి! వవకృవా విధానం వనటవలో వీ పమాజం మీన్న7గా ఉంది! వేహావేలెకిలదచాాం యతులు వచ్చే అవ కాశం ఉందికి ఆవి పీలించాలి. పూర్తిగా అన్ని హరయ లతో మాపినంత మా_తావ చాలదు. ఆ .పదన్యనం నాపం డకపోవచ్చు. కివోర్సలు మాతమే చూపిన _వదక్యన కాసురి డవచ్చు. వోటీలనాటికి నాటకంగాని, నవాటికగాని ఎలా తయోరవుకుంది అశకేది అలోచించి నాటకాలు, నాటికలు ఎన్నిక చేయాలి. ఇలా ఎన్నిక నేసి అఆ క౯ాలికాను పరిశీలకులు శార్వన్వుం వారికి అందజేసి తాను ఏ కారా-లతో నాజి ఎన్నిక చేసిందీ విమించాలి. కార్యవర్ధంవాను అ జలితాను అమోదించిన తరవాత ఏ సమాజం ఏ తేసీన -; పదన్శవం ఇవ్వాలో లాటరీ వేమూలి. తరవాత అ యా సమావాలకు వారి పపెక్యన ఎన్నికయింనని, ఫలానా. తేవీన పదర్శించ వలసి ఉంటుందని తెలియ'కేయాలి. దీనితో పోటీలలో _వధమ ఘట్టం ముూపస్తుంది.

పోటీలు నిర్వహించే సంస్థ రిజిస్టరు సంస్థ అయినా (శద్న్శొించే సమాజాలు రిజ్వ్టరు అయి ఆంధవటేక్‌ సంగీత “నాటక అకాడమివారు గుక్రించినవి కాకపోవచ్చు. అండు వేత వినోదపు షన్ను కట్టవలసి ఉంటుంది. ఆయితే వ్యాపార

ని తె మవాణ వ మొళిణాని ఇటువంటి. సంస్కృతీ కార్య కమాలను వినోనను వన్న్నానుంచి మివహాలించే అనికాంం ఫిమర్షి యల్‌ బాక్స్‌ అపేసనుకు ఉంది. వారికి షంఖాస్తు వెట్టి ఈ కాన క మాలను వినోవపు పన్ను మినపాయించేటక్టు మోసుోవాలి,

ఇక్‌ పొటీలు _పారంళ్‌ ముమీముంకు చేయవలసిన వళ్చాట్లు చాలా ఉన్నాలు.. మొట్ట మొదటివి వాటకళాల మో పట్టణంలోగాని, గామంలోగాని సేొో నాటక ళాల ఉంచే మంచిటే. లేని పషంలో - ఇాలమాశతమే ఉంచే శొలు మొదలయినవి ఆనె శెచ్చి వశే కెళ్చాకోవాలి, నాటక వదర్శనాలకు శ అనువయిన శాలకూడా లేనపును (ామానికీ శం దంగా ఉంజే బహిరంగ వేశంలో నాటక నాలను నికి 'శ్రంచాలి. పట్టణాలలో చొుల్సు మైకుల్కు లైట్లు అ్జె కిస్తాకు. ముంనుగా వారితో మాట్లాడి అవై మర్చుకుని వారిని రప్పించుకోవాలి. నాటి శాలలో [మెకులను స్టో కూరో ఎ పెట్టడానికి అల్లన బుగకుండా వూడడానిక్కి టిప్కెట్లు లేనివారు ఇాలలోకి తోసుకురాకుండా చూడడానికి గెట్టి వలం టేరు దళాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. చీర్చాట్లు చేయడ మేగాకుండా ఏలయితే వారికి (వడర్శిన నాటక (తులను పంవించాలి. వారు ముందుగా వాటిని చదివి కాము భూతలోయీ శాటకాలను వాటికలను అవగాహవ చేసుకుంటా

ణం నాటళపోటీలు

నికి వీలవుతుంది. ఒక వేళ తగినన్ని (పతులు లేక ముందుగా

పంపడానికి అవకాశం బీకపోతే వారు రాగానే నయినా పోటీల పారంభోత్సవం జరపడానికి ఒళ అధ్య త్స్‌ని

(సారంభకుని, బనుమతి (పదానోత్సవానికి ఒక అధ్యమ్‌ని

బహుమతి _పదాతను స్థానికులనో, వారుగూరిబారినో ఆహ్వా

నించి ముందుగా వారి అంగీకారం పొంచాలి.

ఆ తరవాత భోజనాలు, వసతులు, పదర్శకులు దర ఖాస్తులతోపాశు ఎంతమంది నటీ నటులు, దర్శకులు సాం*ే తిజ్ఞులు తదితరులు ఎంతమంది వచ్చేదీ తెలియ జేస్తారు. ఆ దర ఖాస్తు లన్నింటినీ పరిశీలించి లెక్క. కడికే సుమారు ఎంత మంది వచ్చేదీ కేలిపోతుంది. వా రందరికీ వసతులు, భోజ నాలు, శాఫీ టిఫెన్లు వర్పాబు చేయవలసి ఉంబుంది. ఇక్కడ "రండు రకాల సంపదాయాలు అచరణలో ఉన్నాయి, క్షే పోటీలకు స్ట్రుటినీలో ఎన్నికయి. (పదర్శించే సమాజ సభ్యులందరికీ అన్ని రోజులు భోజన వసతులు ఏర్పాటుచేసి ఉచితంగా (పదర్శనాలు భూడనివ్వడం. వై వారి (దర్శనం నొడు మ్మాతమే సమాజ సభ్యులందరికీ భోజన వసతులు వర్చాటువేసి తక్కి.న దినాలలో సమాజూనికి ఒక రిద్దరికి మాతరమే భోజనాదిశాలు వర్చాటు చేయడం. ఒక వేళ సమాజ సభ్యులంకా అన్ని రోజులు చారి స్వంత ఖర్వులమిోద

ని ర్వ హణ 2 ఉండదలి కేవా తం వారందరికీ ఉచితంగా _పదర్శనాలుచూసే అవకాశం ఇవ్వాలి (ప్రాథమిక పరిశీలనలో ఎన్నికగాని సమా జూల (పతినిధులకుకూడా ఇది వర్తిస్తుంది. ఇటువంటి కళోత్స వాలలో వివిధ (వాంతాలనుంచి వచే ఏ (పదర్శనాలను అందరు కళాకారులు చూసి వారు వారు నాటక కళాభివృద్ధికి చేస్తున్న కృషిని [౧హించ గలిగో అవకాశం కల్పించడం ధర శై పీ్‌ు గాక గుణ నిస్షేతలు, అతిధులు, వలంటీరు దళం - వీ రందరికీ భోజన వసతులు మూపీంచవలసిన భాధ్యత సంస్థ వారిది. సంస్థ వివిధ శాఖలను వివిధ వ్యక్తుల అజమాయిమీకింద ఉంచితే పనులు స్మకమంగా సత్వరంగా జరుగుతొయి,. స్థానిక అర్థిక రిస్థితులనుబట్టి స్వయంగా వంటలు చేయించవచ్చు లేడా హోటలులో తగ్గింపు రేటుకు, భోజనాలు, కాఫీటిఫెన్లు వర్చాటు చేయించాలి. నిర్వహణదతులు ఉంశే సయంగా నంటలు చేయించడమే మంచిది. వంటకాలు రుచిగా, శుభంగానూ ఉంటాయి, వ్యయమూ తగ్గుతుంది.

వసతులు కళాకారులకు, గుణనిన్తేతలకు "వేరువేరుగా వర్పాటు చేయాలి. కళాకారులకు రిహోర్సలు వేసుకోవడానికి అనువయిన భవనం శీబాయించాలి. మంచినీళ్ళు, స్నానాలకు నీళ్ళు మొదలయిన సౌకర్యాలన్నీ అమర్చాలి. అలాగే గుణనిన్హైతలకు, అతిధులకు. ఇందుకు కొంతమంది వలంటీర్ల ను బసలదగ్గర ఉంచి వేయడం మంచిది,

తిం నాటకపోటీలు

ఇళ బహుమతులు: సామాన్యంగా నాటక కళాపరి వత్తులోనూ తడితరచోట్లా (పదర్శనకు ఉత్తమ [పధను ద్వితీయ బహుమతులు, ఉత్తమ నటుడు, ఉత్తను నటి ఉత్తమ హోస్యస్యాత్ర, ఉత్‌ త్తమ సహాయనటుడు, సహపోయనటి, ఉలత్తను రచన ఉత్తమ రంగాలంకరణలకు, నటీనటులకు (పత్యేక బహుమతు. లిస్తుంటారు. వీటన్నిటిన్తీ ఇవ్వడం ఉత్తమం. అర్ధిక సంపత్తి లోటుదృష్ట్యా వీటిలో కొన్ని తగ్గించుకున్నా ఉత్తమ (పదర్శనకు [(పధమ ద్వితీయ బహు మతులు, ఉత్తమ నటీనట బహుమతులునూ. తం ఇన్వవనలసి ఉంటుంది. మొదబ పోటీల విషయం ప్యతిశ్మాపకటన వేజీ టఫుడే ఏ యే ఆవుమతులు ఇచ్చేది [పకటించడం అవసరం. సాధారణంగా (ప్రదర్శన బహుమశులకు మీల్టులు,. తక్కిన వాటికి కప్పులు ఇస్తూంటారు. మల్లు ఇవ్వక పోతే ెద్దకప్పులు ఇవ్యవలసిఉంటుంది. సామాన్యంగా మీల్టులు ెద్దకప్పూలు రోలింగు బహుమతులుగా ఉంచి శాశ్వత బహుమతులుగా చిన్నకష్పులు ఇస్తుంఠాలి. రోలింగుమీల్డుగాని కష్పుగాని గెలు పొందినవారు మరుసటి సంవత్సరం పోటీలనాటికి కార్యవర్షం వారికి అప్పగించాలి. అలా అప్పగిస్తామని రూపాయి న్నర స్టాంపుమోద రాసిఇచ్చిన తరవాతనే వాటిని తీసుకు వెళ్ళ నీయాలి. ఒకవేళ ఏ శారణానయినా ఆ మీల్డుగాని కష్పుగాని పోతే డానివిలున ఇచే టట్టుగా కాండు కాయించుకోవాలి,

నిర్వహణ 81 ఇతర పట్టశాలనుంచి, (గామాలనుంచి వచ్చే సమా జూల వారికీ రంగస్థలంమిద వొరుపయోగించ వలసిన వస్తు వులు - సోఫాలు, కుర్చీలు, బల్లలు, వీకుబాలుు మంచాలు మొదలయినవి - కూడా తెచ్చుకోవడం సాధ్యం కాదు. వాటిని సాధ్యమయినంతవరకు పోటీ నిర్వాహకులే వారికి సంపాదించి పెట్టాలి. అందుకని ముందుగానో లేక [| పదర్శనం నాటి ఉదయానో వారికి కావలసిన వస్తువుల జూబితా తీసుకుని వాటీని సంపాదించి ఇవ్వడానికి యత్నించాలి వీ టన్నింటీనీ జ్యాగతేగా చూడడానికి రంగస్థల విమయాలు భూడడానికి నిర్వాహక వర్షంవారు అనుభవమున్న ద్రేజ్‌ మూనేజరును నియమించటం అవసరం. శార్య నిర్వాహకులు విరాళాలు వసూలుచేయడం, సీజను టికెట్లు అవు డం భోజన వసతులు వర్పాలు నేయ డంలో నిమగ్నులయి ఉండాలి. అహ్వానాలు, కరప్యళాలు, టిక్కెట్ల ఖన్తకాలు, విరాళాల రళీదులు కొదలయినవి వాటిశోపాటు గుణనిన్తేతలు ఉపయోగించుకోవడానికిమార్టుల శాగిళాలు రెండు మూడు వందలు ఆచ్చువేయించి ఉంచాలి. న్లేజీ మానేజరు (పతి [పదర్శనానికి ముందు వాటిమిద లేది, సమాజం వేరు, నాటకం లేక నాటిక జరు, రచయిత ఉరు, పాతల పేను, పాళి తధారుల జేస్ట, (పదర్శనా కాలం సుమూ రుగా రాసి గుణ నిస్టేతలు ఒకొక్క.రికీ ఒకొక్కటి ఇవ్వాలి.

త్రి నాటకపోటీలు

వఐాటిమాద ఎవరు చూడకుండా గుణ నిన్తేతలు మార్కులు వేస్తారు. అలా మార్కులు వేసిన కాగితాలను గుణ నిస్దేతలు ఆసాంతం తమా దగ్గరనే ఉంచుకుని అఖంి (పదర్శనం అయిన తరవాత బహుమతుల నిర్గ యాల చర్చలలో సహాయంగా ఉపయోగించుకుంటారు. కొన్నిచోట్ల [పదర్శనం కాగానే గుణ నిస్ణేతలు మార్కులు వేసి కవర్లలలో వెట్టి అంటించిన కాగితాలను కార్యదర్శి తీసుకుని నీలువేసి దాచి అఖరి (పద రృవానంతరం వారికి తిరిగి ఇస్తాడు. వారు వాటిని అధారంగా నిర్ణయాలు చేస్తారు. కొన్నిచోట్ల నిర్ణయ చర్చలు లేకుండానే వేసిన మార్కులు కూడి ఫలితాలు (పకటిస్తారుగాని అది మంచి పద్ధతి కాదు.

న

ర్తి గుణనిర్రేతల విధులు

సామాన్యంగా య శీశకులు, కళాకారులు, పోటీ నిర్వా వాకులు గుణ నిన్హేతలు _పదర్శనాలు చూసి నిస్పతపాతంగా గుణ నిర్ణయం చేస్తారని ఆశిస్తారు. వారి ఆశకు అనుగుణంగా, ఆనవసర అపోవాలకు కావీయకుండా గుణ నిర్లైతలు వ్యవహ రించడం [శేయస్క_రం, పోటీలకు వచ్చిన సమాజాల చారిలో గుణ నిన్తైతలకు అహ్హలు, పరిచయస్తులు ఉండవచ్చు. ఆ పోటీల ఫలిళాల (పకటించే వరకు వారినో కలిసి తిరగడం, ఎక్కు-నగా మాట్లాడడం మంచిదికాదు. కొంతమంది కళా కారులు గుణ నిశ్తేతల అభిమానం సంపాదించాలని రకర్శశా లుగా వ్యవహరిస్తారు. వా రందరినీ దూరంగా ఉంచడం అవ సరం. లేకుంళకు అనవసర అపోహలకు అవకాశం ఇచ్చిననా రవుళతారు.

(ప్రదర్శన సమయంలో ,పదర్శనంగాని, నటనగాని అాగుంశ1ు *భష్‌, “బలే, అని గాని, చప్పట్లు కొట్టిగాని గుణ నిగ్హేతలు తమ హర్షం వెలిబుచ్చడం, కాగుండకపోతే ఛ్‌ అని అవడంగాని, ముఖం ఎక్కువగా చిట్టించుకోవడం గని, తదితర విధానాలద్వారా (పదర్శనంమిోాద అభి పాయా లను బహిరంగంగా పెల్లడించడం మంచిది కాదు. దానివల్ల

లి నాటకఠకవోటీలు అనవసర అపోహలు బయలు జేరడమేగాక, చాని (ప్రభావం నటులమూాదకూడా పడుతుంది. తము (పవర్శ స్థనాన్ని, నటనను గుణ నిర్హేతలు మెచ్చుకుంబున్న్నారని పసికట్టగానే నటులకు గుణ నిస్ధేతలను ఇంకా ఎక్కువ మెప్పించాలనే కాంత బయలుదేరుతుంది. డానితో వారు తాము ధరించే ప్యాతలకు దూరమయి, నాగున్న నాటకాన్ని చెడగొస్టు పమాదం ఉంది. ఇక గుణ నిస్ణేతలకు తమ _పదర్శనం నచ్చలేదని నటులు (గ్రహిస్తే వారికి నిరుళ్ళాహూం కలుగుతుంది. నుందు ముందు నాగా నటించేవారుకూడా నిరుత్సావాంతో _షదర్శవం పాడు చేయవచ్చు. అంచువేత గుణ నిన్హేతలు షదర్శవ సమయంలో తిము భావాలను ఎంత గోప్యంగా ఉంచుకుంళశు అంతమంచిది.

గుణ నిన్హేతలు (పదర్శనాలకు ఆలస్యంగా శావడం మంచిదికాదు. తము ళోసం ఎంతోమంది (పేత్సకులు, కళా కారులు నిరీీన్తూంటారని, ఆలస్య చేస్త కార్య॥కమరి 'చెబ్బ తినడ మేగాక (పేతుకులకు విసుగు, కళాకారులకు నిరుత్సావాత జనిస్తుందనే విషయం మరిచేపోకూడదు.

ఫోటీలు జో పట్టణానికిగాన్తి (గామానికిశాని చేరుకో బానే నిర్వాహకులవద్ద పోటీలలో (పదర్శించబోయే నాటకాల నాటికల (ప్రతులను బిడిగి తీసుకుని వాటిని. జ్యానతణా చన వాలి, అందువల్ల కాము భూడలోయీ. నాటకాల కథా విన్యాసం 'మొదఖయినని స్పష్టవన్న్సళాయి,. -అదీగాక ఉ త్తు

గుణనిన్హేతల విధులు త్‌ రచనకుకూడా బహుమతి ఇవ్వవలన్‌ ఉంటుంది. ముందుగా నోటక నొటికల (పతులను చదివిళే రచనటీ బహుమతి నిర్ణయిం తేలికవుతుంది.

(పతి రోజూ (పదర్శనలు _పారంభం కావడానికి 15-80 నిమిపసాల ముంజే (ప్రదర్శన శాలకు వచ్చి తమ తమ ఆపనో లలో గుణ నిస్టేతలు కూర్చోవాలి. వారికి నిర్వాహకులు ఒకొళ్క-రికి ఒక ఎక్సర్‌ మైజు అ్యుస్తకం ఇస్తారు... లేడా అడిగి 'శెప్పించుకోవాలి. (పదర్శన సమయంలోనో, 1 పదర్శనా నంతరరమో ఆ (పదర్శనంమిాద తమ అభి పాయాలను, పద రృనంలో వచ్చిన తప్పులను, ఎక్క-డ పదర్శనం జబాగున్నదని, ఎక్కడ కాగుండ లేదనే విషయం, ఏ నటులు ఎలా నటిం చిందీ, ఎక్కడ సాగా చేసిందీ, ఎక్కడ- పాడు చేసిందీ రంగా లంకరణ ఎలా ఉన్నదీ, మొదలయిన విమయాలను అందులో రాక్‌వెట్టుకోవాలి. లెక ఎక్తేటఫుడు మైం ఎంకయింది, ముగి శేటప్పటికి రి ఎంతరుందీ అందులో రోసుకోవాలి' జాలిని బట్టి (వజర్శన ఎంతకాలం "పట్టిందీ తేలిపోతుంది. (పదర్శకులు అఆ (_పదర్శవ ఇంత కాలం'పకుతురదసని' మూర్కుల ప్టళంలో "ఇెలీయ జేస్తారు. బారు చెప్పిన బైంలో పూర్తి అయింజా 'శేక ఎక్కువ కాలంతీసుకుంజా 'అనే విమయం 'కేలిసిపోతుంది. వ కొద్ది నిమిపాలో లేడో ఉంటే పరవోలేదుగొని ఎక్కువ "లేడా ఉక _పదగ్శనం ఈడ్బిందని అర్థం. శాసీ పగడ్చుండీ

ఠి నాటకపోటీలు ఆయిన వేజ్‌ "లేకపోవడం మొదలయిన బాహ్య షరిస్థితులవల్ల కూడా ఎక్కువకాలం పే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి ఈ దోషాన్ని పెద్దగా లెక్క-వేయటం లేదు, మరీ ఎక్కువ కాలం తీసుకుంళు మార్కులు తగ్గించే అధిశారం గుణనిన్షేతలకు ఉంది.

దర్శనం 1పారంభించే ముందు వ్దేజి మానేజకు మార్కుల ప్యతం గుణ నిస్తేతలకు ఇస్తాడు, దానిమోద లేదీ, నాటకం అేక నాటిక రు, (_పదర్శించే సమాజం పేరు, రచ యిత పేగు, నటీ నటుల పేళ్లు వారు ధరించే వాతల జన్ల రాసి ఉంటాయి. ఒక మాటు అన్నింటినీ చదవాలి. _పదర్శన (పారంభంకాగానే మైం ఎంతయిందో రాసుకోవాలి, పాాఠళ, "పేన్లకు, ప్యాతధారుల పేర్ణకు ఎదురుగా కాలాలు వాటిమోద శీర్చికలు ఉంటాయి. అ నటుల పేర్లకు ఎదురుగా అయా శీర్చిలకింద మార్కులు వేయవలసి ఉంటుంది. (ఈ మార్కులు "జీనిని బట్టి ఎలా వేయవలసిందీ రాలోయే అధ్యాయంలో విశదీకరణ ఉంటుంది). ఈ మార్కులు (ప్రదర్శన జరుగుతూం డగాగాని, (పదర్శనా నంతరంగాని వేయవచ్చు. ఆది కూడా (పదర్శనశాలలో ఉండే వేయాలని లేదు. బసకు వెళ్ళిన తరువాతకూడా వేయవచ్చును. కొన్నిచోట్లబూ[తం అప్పటి కపుడే మార్కు.లు వేసి ళవరులో పెట్టి అతికించి నిర్వాహకులకు

గురనిన్తేకల విధులు ఖా

ఇచ్చే అదచాాంం ఉండి, న వద్ధతి- అవలంచవలనిందీ సల నిన్తేతలు నిర్వాహపలళో చర్చించి నిర్ధయానికి కాబాలి,

మొదటిరోజు మొదటి (బదర్శనం (_పొారంభింళాక డానికి ముంచే గుణనిన్దేగలు నూర్ము.లపష్మ కాన్ని ముందుగా పరిశీలించాలి. అందులోని కాలాలు, శిలలు బాటియొ గం మార్కు-లు నచ్చి సవ్యంగా ఉనద్నాయనీతో క్రేజీ గుణనిశ్లే తలు వాటిని అకసరించాలి. వాటిని సవరించజానికి, భిన్న మయిన మాక్కులషతం కొ గా తయాగుచేసుళోనతా నిక గుణనిన్తేతిలకు వాక్కు, ఆధికారం ఉంది, అంకుచేత మార్కుల వతం విషయంలో గులని శ్లైకిలు సటిస్టగొ ఇఅూచించి ఒక ని యానికిరావడ౦ం అవసరం,

ఎక్సిరమైజు కున్తకంలో నాటకంమిాదగాని నాటిక మీదగాని నోట్సు. వాసన మొదటిచిజ్‌లో ఒ॥ నూల అనాడు దూసిన (పదర్శనాలలో బాగున్న వాటికి 0, క, ఆసీ ఇాగుండనివాటికి గ (౧. ఆని గుర్తుకు వాసుకలోవర్చు. లేజా వారి నారి అభి పాయానుసారం ఉదగ్శనం (నాటకాని! నాటకం నాటికకు నాటిక వేరువేరుగా) తరతమ భీదాలను నిర్ణయించుకుని గుర్తుగా ఒళమూల 1,2, 8 అం రాసుకో వచ్చు. ఇందువల్ల అఖరురోజున నిర్ణయాలను క+ూడ్పిన్న పుడు వని లేలిక అవ్పతుంది,

ఖత నాటకపోటీలు

నూగరుఖలు. వేసేటపుడు, నోట్సు రోసుకునేటపుడు వెనక హూర్చున్న (పేతకులలో వాటిని కలుసుకోవాలని తొంగివూసేవారు కొందరు ఉండవచ్చువు. వారిలో వ్‌ స్వార్థమూలేక నూర్కులు ఎలా వేస్తారోననే శీవలం కుతూ వాలంతో తొంగిదూసేవారు కొందరు ఉంటారు. మర కొందరు ఆ [పదర్శకులకు అనుకూలురో (వతికూలురో అయి ఉండి మార్కులు ఆెలుకుని వారికి చెప్పాలనో, తక్కువ వ్షే అధివేపించడానికో చూస్తారు. వారు పరకంవారయినా వారి కంట పడకుండా మార్కులు వేయడానికి నోట్సు రాసు కోవడానికి గుణ నిన్తేతలు యత్నించాలి. అయినా' బారు పట్టుదలగా చూడ యత్ని స్వే, అలా చూడడం "పెద్దమనుషుల లకశణంకాదని నిరొ ఉహమాటంగా చెప్పడం మంచిది. అంత్య నిష్టారంకన్న అడి నిష్టూరం 'మెరుగు.

జీతుకుల అభి పాయాలను గుణ నిస్తేతలు ఫలిత నిర్ణ యాలలో పాటించకపోయినా వారి అభి పాయాలనుకూడా పసికట్టడానికి యత్నించాలి. ఒకొక్కఫుడు ఫలిత నిర్గ యంలో అది సహాయకారి అవుతుంది. _పేక్షకులకు నచ్చిన [పదర్శనకే బహుమతి ఇవ్వకి పోలేనో, నచ ఎని డానికి ఇక్షేనో వమిదరుగు తుఠడోననే సంకోచం గుణ నిన్తేతలు పెట్టుకోరాదు: సస్పత పొతంగా తమకు కళాత్మకంగా ఉన్నదని తోచిన _ప్రదర్శనో నిశే బహుమతి ఇన్వాలి.

నుణనిన్హోరల విధులు తి పదర్శనల (పారంభ. దినంనాజే నిర్వాహకుల నుంచి వ యే బహుమతులు ఇవ్వదలచిందీ బజాచికా తీసుకోవాలి. (దర్శనం మూసే టపుడు ఈ బహుమతులను మనసులో 'వెట్టుళోవాలి. ఒకొక్క. (వదర్శనలో అఆ బహుమతులు ఇచ్చే విషయం పళీలిందడా-నికి అర్హులయిన, తోచిన వారా జర్లు దగ్గర గుర్తువిట్టుకుంకు ఫలిశాల నిర్ణయ శాఅంలో సని తేలి కవుతుంది. (పదర్శనా సమయంలో [పతిడైలాగు (శద్ధతోవినడం, (పతి నటుని అంగవిన్యాసం, ముఖ కవళికలు, సంచాలనం మొదలయినవి ఒక్కటీ చీరుపోకుండా. చూడడం గుణనిన్టేతల విధి. ఒకొక్క-పుడు. ఒకొక్క నటుడు నాటకంలోని మంచి ప్టులలో అకసా శత్తుగా అమోఘంగా నటించి అందరికన్న మిన్న అనివించుకోవచ్చు. గుణనిన్థేతలు వ మ్మాతం పరభ్యా సగా ఉన్నా అటువంటి పట్టులలో అటువంటి అమోఘనటనను వమాూాడలేకపోతారు. దానివల్ల బుద్ధిపూర్వకంగా శాకఫోయినా ఆ నటుడికి న్యాయం జరగని పరిస్థితి రావచ్చు. అతి జ్మాగ తగా (_పదర్శనను పరిశీలించకపోతే మంచి రసవ _తృరమయిన పట్టులు దృష్ట్రకి రాకుండా పోయినక్షే నటులుచేసే తప్పులు కూడా ఒకొపుకు గుణనిస్హేతల దృష్టికి రాకుండా పోతాయి, గుణనిన్దేతలకు మితులు నాటకసనూజాలతో నంబంథం లేని వారయినా కుతూహలంళొద్దీ *యింతవరళు (వదర్శించిన

త్తం నాటకపోటీలు వాటిలో వది ఎక్కు.వ ఇాగుంది ! ఏ నటుని నటన ఎక్కు నగా సాగుంది శి అని యాదృచ్చికంగా సంభావణలలో (పశ్నిస్తుంటారు. కొందరు కళాకారులు కామేమి ఎరగనట్టు ఉండి మృితులచేత అఆడిగిన్తూంటారు. అడిగినది ఎవరయినా ఎంత మితుడయినా, *నేను యిక్కడ గుణనిన్హేతను. ఫలి శాలు (పకటించేవరకు ఆభ్మ పాయం నెల్ల డించకూడదు, "వెల్ల డించను,” అని నిర్శొహమాటంగా ఇెప్పడం ( "సేయస్కరం, అలాగాక అభ్మిపాయం వెల్లడి స్సే అది అనోటా అనోటా పాకి ఊహలకు అపోహలకు చారితీస్తుంది.

ఫలితాలు _సకటించిన తరవాత గెలిచినవారు పంతో పీస్తారు. వారిలో కొందరు గుణనిస్టేతలచుట్టూ చేరతారు. నమస్కారాలు “వెడతారు. కాము శా?గా (పదర్శించి విజయం 'చేపట్టామనే ధీమాతోగాక, *యిదంళతా మిచలవ, మాజే ముంది అనే ధోరణిలో గుణనిస్థేతలతో ఆ సంతోవంలో మాట్లాడతారు. గుణనిన్టేతలు, “మిరు కాగా (పదర్శించారు, బహుమతి సంపాదించుకున్నారు, మూబేముంది, అనే ధోరణి లోనే మాట్లాడాలిగాని వారిస్తో తాలకు ఉబ్పిపోకూడదు. ఇక పోటీలలో ఓడినవారు సహజంగా కాధపడళారు. వారూ ఎంతో కష్టించి సాధనచేసి ఉండవచ్చు, బాగా (వదర్శించి ఉండవచ్చు. శాని బహుముతిపొందినవారు అంతకంశు బాగా (వదర్శించి ఉండవచ్చుశే విషయం అ బాధలో విస '్రరిస్తారు.

శే గుణనినైతల విధులు న! వారి తప్పులనువారు [గహించలేరు. ఎందుకు ఓడివోయాం అని (వశ్న “వేసుకుని అత్మవిమర్శన చేసుకోలేరు. వారి (పద ర్శనను విశ్లేషించి చూసుకోలేరు, ఓడిపోవడానికి నావ్యూ కారణాలను ఊహించసాగుతారు. ఊవాకు అంళేముంది 1 కెలిచినవారకికి గుణనిన్హేతలకు, బంధుత్వమో, శ్నేహయో, గురుశిమ్య సంబంధమో ఉండి ఉంటుందని ఊహిస్తారు. గలి చినవారిళాలూకుమనువ్యులు గుణనిన్షేతలవద్ద శమ పలుకు బడిని ఉపయోగించి ఉంటారనుకుంటారు. ఇలా రకరకాల ఊహలతో తమకు అన్యాయం జరిగిందని, ఆ కారణాల వల్ల అవతలవారు ెలిచారని గుణనినేతలు వినేటట్టు మాట్లాడ కారు. కొందరు ఆ ఉకోషంలో, ఆ ఉబేకంలో గణ నిగ్లే ఈలను దూపషిస్తారు,. వాటిని గుణ నిన్ణేతలు పాటించరాదు, ఇలా అన్నాలే అని బాధపడరాదు. అలా చాధపజేవారు గుణనిన్థేతలుగా శాకుండా ఉండడం మంచిది. అావాలయాలన్ట్రీ ట్రేనివనాాలాాలుల

ఢీ మార్కుల పతం = వినర౭ వోటీలు నిర్వహించే సంస్థ పీరు మార్కు-.ల పతిం (నమూనా మొదటి భాగం (పారంభ శాలం: "లేద; ముగింపు శాలం: నాటకం!నాటిక వేరు.. ,... సమాజంచేరు ,.. .రచయితజేరు. .., త ల వ్ర క్‌ నా ఇం, క (చిల్లి భింగకీల నబ వం య. ం 1 ॥ 11 వ. పాతల సంఖ్య ఎజ6 ఉల6 ఆ0౦ండన భాగం ఇతివృత్తం, అభిరుచి క్‌ రంగ్యప్రయోగం వ రంగాలంకరణ 10 స్పెమల్‌ యొఫెక్ట్స్‌, నేపధ్యగానం 10 నటన శ్‌ ర్తి 10 100-

మార్కుల ష్మతం-వివరణ శతి నాటక పోటీల (ప్రారంభంనాడు, (పథమ (పదర్శనకు ముంచే 'సణ నిన్హేతలు నిర్వాహక వర్షంవారిని చారు అచ్చు "వేయించిన మూక్కుల సష్మతం అడిగి తీసుకుని పరిశీలించాలి. ఆది గుణ నిస్తేతలకు సంతృప్తికరంగా ఉంచా సే, లేదూ శావలసిన మార్పులు చేసుకో నాలి. ఈ అధ్యాయంలో పొందు సరిచిన నమూనా మార్కుల పషతాన్నే చాలా చోట్ల గుణ నస్థేతలు అనాసరిస్తున్నారు. కావాలంకే గుణ నిస్హేతలు ఇందు లోని హంశాలను ఇంకా విభాగాలు చేసుకోనచ్చు. మార్టులు మార్చుకోవచ్చు. న్చేజ్‌ మాజేజరు పూర్తిచేసి ఇచ్చిన మార్కుల ష్మత్రం పరిశీలించి అవసరమైతే మార్పులు చేసుకుని మార్కుల ప్యతంలో (_పదర్శనం | పారంభించగానే (వారంభ శాలం వేసుకోవాలి. అలాగే (పదర్శన ముగియగానే ముగింపు శాలం వేసుకోవాలి. దీనినిబట్టి (పదర్శనకు పట్టిన కాలం తెలు స్తుంది.

"5 తీశేసరికి ముందుగా కనిదించేది రంగం. రంగం మోద కట్టిన సెట్టు, సెట్టులో అమర్చిన వస్తుసామ్మగి, నోడ్‌ లకు తగిలించిన పటాలు మొదలయినవి కంటపడళాయి. దీనినే రంగాలంకరణ అంటాం. నమూనా మార్కు-.లప్మ్యతం ద్వితీయభాగంలో రంగాలంకరణ అన్న శీర్ణిక ఉంది. చానికి మార్కులు జేయాలిగజా! వ కొలతబద్దతొ మార్కులు 'జేయాలి 1 సెట్టుకట్టిన విధానం, రంగాలంకరణ సవ్యంగా

క్తీడ్త నాబకిపోటీలు

సహజంగా ఉండా? వినృాతం ఉందా!+ నాటకకథ జరిగిన శాలానికి అనుగుణంగా వస్తునామ్మగ్‌ ఉందా లేదా! అసెట్లు నిరూపించే ఇల్లులేక గదియజవాావిహోడా వమిటి*+ వృత్తి ఏమిటి! అ పని హోదాకు నృ్తికి తిగినట్టుగా వస్తుసామ్మగి ఉందా 1 జమింజారులాంటి భాగ్యవంతుని గదిలోఉండే వస్తు సామా గీవేరు, బీనవానిఇంట ఉండేది వేరు రైతుఇంట ఉండేది 'చేరు.కూలీ,నాలీమొదలయినవారిఇంట ఉండేవస్తుసామ[గి వేరు, ఈ భేదం పాటించారాలేదా! ఇంకా ఆ ఇంటియజమాని మన స్త త్యం, గుణగణాలనుబట్టికూడా రంగాలంకరణ మారుతూ ఉంటుంది. భక్తునిఇంట నగ్నపటాలు, నాస్తికునిఇంట ేవ తల బొమమ లు అసాధారణ పరిస్థితులలోతప్ప ఉండవు, నాటక కథ జరిశేవేళకు రంగాలంకరణకు పొందిక ఉందాలేదా! పగటి పూట కధ జరుగుతూంళు సెట్టులో పెట్టిన బల్బులు. వెలగ కూడదు. అలాగే ఇన్నిగంటలయిందని ప్యాత చెప్పినపుడు అ సెట్టులో నోడకో బల్లమిదనో "పెట్టిన గడియారంకూడా అేగంటను సూచించాలిగదా ! అలా ఉంజాలేజూ! వస్తు సొమ్మగిని ఆయా స్థలాలలో పెట్టడంలో పొందిక ఉంచా లేచా! రంగంలో సామ్మాగినంతనూ ఒక వేపుననే పెట్టారా! రంగం అంతటా విన్తరింపజేశారా 8! సొమ్మాగి ఒకవేఫునే స్ట తే రెండోవేపు బోసిగా చావురుముంటుంది. ఇలా సెట్టు నంతను పరిశీలించాలి. కొచితిని, స్వభాకతను గీటురాయిగా

మార్కుల ష్మతం-వీవరణ శ్‌ చేసుకుని ఆ రంగాలంకరణలో వై హంశాలు ఎంతవరకు పాటించారు తూకం వేసుకుని ఆతూశానికి తగినట్టు మార్కులు వేయాలి.

ఆ తరవాత కనివించేవి పాతలు, ఈ వాతలు నస్తు పోతూ, కదులుతూ మాట్లాడుతూ హోవభావాలు (పక బెస్తుం టాయి. పాతల చర్యలనే నటన లేశ అభినయం అంటాం. ఈ అభినయాన్ని సామాన్యంగా నాలుగు విభాగాలుచేసి ఆంగికం, "వాచికం, అహార్యం, సా _త్వికం అని జర్లు పెట్టారు జెద్దలు. ఆ విభాగాలే మార్కులప్మతంలో శీర్షికలుగా గోచరిస్తాయి. ఇపుడు ఒకొక్క విభాగానికి ఆ యా నటుల ఆర్ట్‌ తలనుబట్టి భూర్కు.లు వేయనలసి ఉంటుంది.

గుణనిన్హేతలను, (పీతకులను ముందుగా అకర్షి ౦చేవి ప్యాత రూపం, వేవధాగణ. దీనినే అహార్యం అంటాం. ఈ మార్కుల షతంలో ఆహార్యానికి మార్కు-లు వేయాలిగచా! ముందుగా ప్యాత రూపం ఎలా ఉంది! ఆకర్ష శీయంగాఉంచా వికారంగా ఉందా! ప్నాతకు తగినట్టుగా ఉందా లేదా! ఆ ప్వాతను చూడగానే అతని హోదాను వృత్తిని తెలియజేశే టట్టుగా రూపం, వేషధారణ ఉండా! పక్క వ్నాతలకు అతనికి గల సంబంధాన్ని సూచించేదిగా ఉందా లేడా! భార్య భర్త కంక, కొడుకు తల్లికంకు పెద్దగా కనివించేటట్టు ఉండా? దు స్తులు అతని భాగ్యాన్నిగాని చారి ద్యాన్నిగాని సూచిస్తూ

నే నాటకపోటీలు ఆతని అవస్థకు అనుగుణంగా ఉన్నాయా లేదా! దుస్తులు వృత్తికి తగినట్లు ఉన్నాయా శీదా! ముఖంమిద కోటా సవ్యంగా ఉంచా లేదా! ముఖంమిాద కోటా వేసుకుని మెడకు కాళ్ళకు చేతులకు వేసుకున్నాడా లేదా! విగ్గు పెట్టుకుంయె అది తలకు అతికినట్టు ఉంచా లీ బోకర్లి, ంచినట్టు ఉందా! అసమ యంలో ఆతని నృత్తికి సంబంధించిన వస్తువులు పట్టుకున్నాడా లేడా! ఆ వస్తువులు అ వేళ, ఆ స్థలంలో పట్టుకోవచ్చా లేడా! అలాగే మెడలో అలంకారాలు అఆ సమయంలో, ఆ అవస్థలో హోచాకు శగ్గినట్టున్నాయా లేదా! బీద పిల్ల వేనం మాద మంచి విలుగల చీరకట్టి రంగస్థలంమిాదకు వచే ఎఏవారుంటారు.

పాతల వయోభేదం పాటించారా లేడా! ముసలి "వేషానికి ముసలి లతణా లున్నాయి లేడా!

దున ేశంలో వివిధ మతాల జారి వివిధ కులోల వారి దుస్తులలో కొంత భేదం కనిపిస్తుంది. ఇపుడిపుడు ఆ భీదం సన్నగిల్లుతున్నా కొన్ని కొన్ని ప్యాతల వివమయంలో అ శేదర పాటించవలసి ఉంటుంది. సరాతన (వాహ శ్రైజుని "వేం వేరు, సనాతన ముస్సిం “వం వేరు; ఆలా వృ _త్రినిబట్టికూడా దుస్తులు మారుతూంటాయి. ఈ 'భీడాలను సరిగా పాటిం ఇారా లేదా!

ఇలా పాతయొక్క. 'జేశకాల వరమో అవస్థలకు, కుల మత వృత్తులకు సంబంధించిన (పశ్నలం వేసుకుని ఈ నియ

మార్కుల ష్మతం-వివరణ శ మూలను నటుడు ఎంత వంకు పాటించాజో ేల్పుకుని డానికి అనుగుణంగా అవోర్యం శీర్చికకింద (పతి ప్మాతకు మూర్కులు వేయాలి.

తరవాత ప్యాతలు రంగంమిదకు [పవేళించడమో, కూర్చొని ఉండడ మో, లేక నిలబడి ఉండడం, పరుండి ఉండ డమో గమనిస్తాం. అఆ ప్మాఠలు లేస్తాయి, నిలబడళాయి, కూర్చుంటాయి, సిగ రెట్టు వగైరాలు కాగుకాయి. శాచ్ళా 'బేతులు ఆడిస్తాయి. ఇలా ఎడో ఒక షనివేస్తూనే ఉంటాయి. ప్యాలేల (ప్మకికలే ఆంగిశావినయం. నూర్కులప్మ తంలో అరిగికాభినయం అనే శీర్షిక ఉంది. మార్కులు వేయాలి.

పాత నిలబడడం, కూత్పోకడం, నడవడం, పచార్లు చేయడం, నవ్వడం, సిగ రెట్లు నగర్టైరాలు తాగడం, చేతిలో కర సంచి మొదలయినవి పట్టుకోవడం సహబంగాఉందడా కృషతిమంగా ఉండా! చేప్పలు అతని హోజాకు వృ్త్త్రి!ి వయసుకు అనుగుణంగా ఉన్నాయా 1 రంగస్థలంమిాద (వే శించవలసిన సమయానికి, [పవేశించనలసిన రీతిగా (పవేశిం చాడా బేదా! అలాగో న్నీష్క-మించవలసిన సమయానికి తగు ర్‌రిగా న్నిమ్యమించాడా! (కియలకు సహూటలకు పొందిక కుది రిండా! కీయ చేయవలసిన వేళకు చేస్తున్నాడా! భంగిమాలు పొందికగా ఉన్నాయా. లేక వికృళలంగా ఉన్నాయా! ఒకొక్క భంగిమలో ఒకొక్క. నటుడు వికృళంగా కనిపిస్తాడు.

శీర నాటకవోటీలు కొందరి పార గ భంగిమ (5జీం ౧0౪౫) అసహ్యంగా ఉంటుంది. అటువంటి భంగిమాలను పడుతున్నాడా మానుతున్నాడా! నిలబడడంలో కూర్చోవడంలో పక్క నటుని మరుగు పరచ డంలేదుగచా! అవయవ విన్యాసంద్యారా భావాన్ని ఎంత వరళు వెల్లడిస్తున్నాడు. [కియలలో సాంఘిశ మత అచాకరా లను పొటిస్తున్నాడా లేదా! ఉజా- నమస్కా-రం. హిందువుల పద్ధతి "వేగు, ముస్లింల పద్ధతి వేరు, క్రైస్తవుల పద్ధతి "వేరు. అవయవా లన్నీ సుళువుగా పనిచేస్తున్నాయా. లేక బిగదీసు కున్నట్టున్నాయా! అవస్థకు తగ్దట్టు చేష్టలున్నాయా! పక్క నటునితో అనువర్తన ఎలా ఉంది! పళ్క- నటునికి పొాాతకు ల్‌న ప్యాతగల కుటుంబ, ఉద్యోగవృ త్తి చాంధన్యాన్ని అనుస రించే ఆతని వర్తన ఉందా! ప్యాతకు (ప్రవేశ పెట్టిన ( పర్యేక మయిన అలవాట్లను (3488061189) సవ్యంగా చివరివరకు అను సరిస్తున్నాడా! మధ్యలో విసర్టి స్తన్నాడా! ఈ అలవాట్లుళొన్ని సందర్భాలలోనే బయటపడతాయి. అ సమయాలలోనే ఈ అలవాట్లను వ్య _క్రీకరిస్తున్నాడా లేక చీటికి మాటికి చూవెడు శున్నాడా1! ఎవరయినా (పసిద్ధ నటుని ఆంగ విన్యాసాన్ని అనుకరిస్తున్నాడా+! అనుకరించినా ఎంతవరకు అతనికి సహజ మనివిస్తోంది.

(వదర్శనంలో పాల్గొంటున్న (పతీ నటుడీ అంగికాభి నయం ఇలా పకికీలించి అతని శక్తి సామస్ధ్యాలను అంచనా శట్టి, అ అంచనానుబట్టి మార్కులు వేయాలి.

గ మార్కుల మష్యతం-నివరణ త

విమ్ముట మనకు పాఠ మూట్లాడచం బినివీస్పుంది. టీనిశే బాచిశాభినయం అంటున్నాం. నటుజి స్వరం వెవికీ ఇచఫలో ఉంచా, 8కర్ళ కలోరంగా ఉంచా! ఉచ్చారణ ఎలో ఉంచి! స్పష్టంగా ఆందరికీ వినివిం చేటట్టుగా ఉండా! శేజా! సరళంగా ఉంజా లేదా! దీర్దాలు, ఒత్తులు సరిగా పలుకుతున్నాజా! ఆట శగ్దాలు వస్తున్నాయా[ వాక్యం సరిగా వికుస్తున్నాగొ! అ విరవడంలో అశ్లీలం రావడం లేదుశ జా! ఉచ్చారణ జాతో చిరంణా ఉంచా! యాసను మొదిటినుంచి చీవరివుకు ఓశే విధంగా పొటిస్తున్నాడా లేచా! స్వర భీజాలు గూపెగు తున్నాడా! లేశ రూళ్ళ కరలాణా. ఎగుడు దిగుడు లేకుండే వాచికం నడుస్తోందా! అ స్వర ఛదాలు వొచికంలోని భావం, బ్యారీ సుఖ దుఃఖ అకోధాది అవస్థలు ద్యోతక టువు తున్నాయా. లేచా! మూటలుగాని, అక్‌రాలుగానీ బుంగి "వేస్తున్నాడా! వాచికం రాశ నసుగుతున్నాడొ! పక్క వాల్‌ వాచికం వెప్పీన తిరబిగ్‌ లగు నీశాముం ఇవ్వవలనిఉంక ఇస్తున్నాడా! నెంటజే అందుకోవలని ఉం+ే) అందుకుంటు నాాడొ! ఆంగిశాఫినయానికి వోచీశాఫినయం అనుగుణంగా ఉండా లేడా! పక్క. బ్యారకు తినకు గల సంబంధం, పక్క్‌. స్మా హోడా తన హోదాకు వొచికం ఆనుగుణంగా ఉంచా! స్వగతం ఇపస్పడంలో తనలో తను మాట్లాడుకుంటున్నట్టుండొ శేక ప్యాతలతో మూట్లాడుతున్నట్టుండా! పక్క బ్యాతతో

కం సొబకబోటీలు

శప్పవలసింద్‌ _ఉతకులశేసి తిరగి జప్పడంలేదుగ బా! ఉత్త శాల అబ్డుష్ట తాట ఫున్తకాలు మొదలయినవి చదనడ్‌ం సవాబంగా ఉంజా 1! అక కంఠోపాఠంచేసీ అప్పగీంచినట్లణా ఉంజూా।

ఈ లక్షణాలు నటుని వాచికోభనయంలో ఎంతవరకు ఉన్నాయో పరిశీలించి, డానిక్‌ అనుగుణంగా వాచశాభీనయం అనే శీర్టికకింద మార్కులు చేయాలి,

నటుని ముఖంలో న్మేతాలలో ఎవెనో భావాలు మనకు గోచరిస్తుంటాయ. ముఖకవళికలు మారుకూంటాయి. దీనినే సా _త్యిశాభినయం అంటున్నాం. ఇది చతుర్విధ అభి నయాలలో ముఖ్యమైంది. అభినయానికి [పాణంలాంటిది. నటుని కి సామస్ధ్యాలు ఇందులోనే ఎక్కువగా ద్యోతకో మవుతాయి.

వాచికంలోని భావానికి అనుగుణంగా ముఖకవళిక ఉంచా 1! ,అభావం నేతాలలో స్పష్టమవుతో, ధా లేదా? రస్మపద్వీపి ఎలా ఉంది! ఆయా రసాలు అభినయిం చేటఫుడు అృళువులు, వై వర్ణం, కంపం, నివ్వెరపాటు మొదలయిన సౌ తిక భావాలు విస్పష్టంగా నోచరిస్తున్నాయా | పాత తశ్య్వోన్ని బట్టీ రస్మపదీ_ప్హి ఉందా! గంభీర పురుషుడు అయా అవస్థలలో క్తంచేతీరు జేరు, భీరువు [పవర్తించే తీరచేళు. అప్నొత్‌ మన న్తెళార్దేస్నీ శీలాన్ని సవ్యంగా నటుడు పౌమిక్తు

మార్కుల ష్మతం-వివరణ న! న్నాడా +: ఉద్వేన త్మీవత ఎలాఉలది!. కస్మపద్సర్హీ ఉజ్వేగ (పదర్థ్శన సహజంగా పొతతో జనించినట్టున్నాయా 1 శృతి మంగా తెచ్చిపెట్టుకున్న ట్టున్నాయా!. ఊఉ "్వీ గం నరాలు కండరాలు బిగబట్టుకొని “తెచ్చుకుంటున్నాా 1 భఛావసంభర్షణ సవ్యంగా వ్య క్షీకరిస్తున్నాడా! నేపధ్యగానానికి నపథ్యభ్వనులకు అమగుణంగా నటుని భావ పకటనథందా + పక్కాప్మాత మూాట్లాడుతూం1ు తనకు వాచికం లేదుగడా అని మొద్దులా నిలబడుతున్నాడా లే పక్క-ప్నాత వాచికాన్ని అస్వాదిస్తూ అది తన స్మాతేమోద బరిపే _పభావాన్ని, దాని మిద భావాలను ఆలోచనలను [పకటిస్తున్నాడా లేడా? దుష్ట (విలన్‌) ప్నాతధారి నోటితో పొగడుతూ చశొసలతో “వెక్కి. 60చే ధోరణిలో నటిస్తున్నాడో! పక్కప్యాతగా అవ్యా యంగా మాట్లాడుతూ అతనంళు ఉంజే అసలు భావాన్ని (వశకులకు చూపెడుతున్నాడా 1

వా ఠతో పన్నిహిళత్వం శల్ప్చిలగుకుని ఈ ఫాశగానే 6.0% స్థ ల ౦,మా)వ శీవిస్తూ, అ)పాళ చున యుందచు (పత్యశిమయి తన సుఖ మఃఖామలను (పదర్శిస్తుష్నట్టున్నుడా శే ప్చాల్‌ వేడు సటుగు వేరు, ఎవతో ,నటుడు స్యాశ్తను భరి స్తువ్న్నృడనివిస్తోందాణి కవి డధ్రేశించిన విధంగా "ఆ జతను అదినుంచి కుది నరకు రూపు నేఖ్లబు దిద్ది చ్విత్తితనోకా! వి ఉన్దేశాన్ని సరిగా వ్యాఖ్యానింవాడా. కేతా? ఆటే (వద

య! నాటక వోటీలు ర్శనలో ఒళ్ళు మరిచి నాటకం రక్తి కట్టడానికీ ఆవరోధమయిన పనులు చేశాడా? పక్క నటులకు చిక్కులు కలిగించాడా! కొట్టడం, పొడవడం మొదలయిన (| కియలు శుతిమించి ఆసా యూనికి చాకితీశాయా?

ఇలా పాతల సాత్వికాభినయాన్ని విశ్లేషించి మాచి అ నటుని సామర్ధ్యాన్ని తూకంవేసి సాత్వికాభినయం శీ్చీక కింద అఆ చూకానికి అనుగుణమయిన మార్కులు వేయాలి.

ఇక్‌ సహకారం. నటుడు తన ప్యాతను ఎంత గాగా అభినయించినా ఆ అభినయం (పదర శన వీజయవంతం౦ కావడా నికి తోడ్చ్పడాలి. అంయహె నటులందరి సమస్థికృషికి తోడ్పడాలి. లేకపోతే తలో డారీ అవుతుంది. అ వ్యాతధారి ఎంతి వరకు సమమ్టీ కృషికి దోహదం చేస్తున్నాడో “అంచనా కట్టాలి. అలాగే పక్క. నటునితో ఎంతవరకు సహాకరిస్తున్నాడో తెలుసు కోవాలి. అలాగే రంగంమిద వస్తువులను ఉవయోళగిస్తు న్నా ఎలాఉపయాగిస్తు న్నాడు అనేది (గ్రహించి సహకారం వగైరాల శీర్షికకింద నూర్కులు వేయాలి. ఇంతటితో మార్కుల పతం మొదటి భాగం పూ_ర్తిచేయడ మనువుతుంది. (పతి (పదర్శనంలో పాల్గొనే ప్మాతధారు లందరికీ ఈ యి శీరికలకింద వచ్చిన మార్కులను కూడితే ఒకొక్క అభి నయం లేకొౌళక్షటనలో మొత్తం మాడ్కలు కేలకాయి. ఈ మొత్తం వూక్కలు పురుష ప్యాతధారులలో ఎవరికీ

మార్కుల పష్యతం-వివరణ ర్‌8ి ఎక్కు-.వ వే వారికి ఉత్తమ నటుడి బహుమానం. తాత ధారిణులలో ఎవరికి ఎకువ మార్కులు ననే ఆమెకి ఉత్తమ నటి బహుమతి గుణనిర్ణయ చర్చలలో (పతిపాదించాలి. నటీ నటులకు (పత్యేక బనుమతి లుండినచో వారి వారికి వచ్చిన నూర్కుుల తర తమ భేదాల ననుషరించి బహుమతులు (వతి పాడించాలి, అలా్లో సహాయ ఉత్తమ నటీ నటులకు, (పతి పాదించాలి. వోస్య నటు లందరిలో ఎక్కువ మాగ్కు.లు ెచ్చుళొనిన హోస్య నటుని జేరు (పతిపాదించాలి. ఇక మార్కుల ష్యతంలోని కెండవ భాగం: మొదటి శీ కబ్గతివృ_త్తం. నాటకసమాజంచారు ఎటువంటిఇతినృ త్రాన్ని (పదర్శనకు ఎంచుకున్నారు! చారి దృగ్పధ మేమిటి! అ తి వృత్తం జాతి అభ్యుదయానికి తోడు పజేబేనా! నాటకం క్ష ముయిందా, నేలికయినడా! రదన కళాత కంగా. ఉందా? ప్యాత పోమణ రనపోషణ శిల్పం సవ్యంగా ఉన్నాయా! ఈ గీబురాయికే అ నాటక ఇతివృత్తాన్ని ఒరిపిడి వట్టి ఇతిన్ఫ త్తం అనే శీర్చి కకు ఎదురుగా మూర్కులు వేయాలి. తరవాత రంగ పయోగం. అంశ1ు _ఎవదర్శనా విధానం తక ఎత్తినది మొదలు చివరి వరకు (ప్రదర్శన చక చశా సాగు తోందా? లేక కంటుపడుతోంచా! రంగ రంగానికీ మధ్య వ్యవధి ఎక్కువ - తీసుకుంటున్నా కా ెళ తీయవలసిన సమ యానికి తీస్తున్నారా! మూయవలసిన సమయానికి సరిగ్గా

ర్‌ట్ల వాటకపోటీఅు

మూస్తున్నా ఠా! స్మాశధారుల సమస్టీ శమీ ఎంతవరకు పిద్ధి పొందింది! [వవేశ న్మిష్క.మణలు అర్థవంకంగా సవ్యంగా ఉన్నాయా! క్లయిమాళ్క్సులో బేగం త్మీనం గోచశించాయలకి నాటక వ్యాదయాన్ని, కవి పమాశయాన్ని చ్యోతఃం చేయ గలిగాళా! ఒనే తడవ వలు ప్యాతలం శంగంిమిద ఉన్నపుడు ఒకరి నొకరు నురుగు శక్వుళోకుంభా వెంసలాతున్నా నాశనటుల సమికరణ రమణీయంగా ఉండా లేదా! నటులంతా రంగ స్థలానికి ఒకే జేభనతే చేరి శటిస్తున్నారాశే నలు వైపులకు విస్తరించుకుంటున్న్నారా! గడియారాలు, కాలెండర్లు రచయిత సూచించిన ఉన్నాయా! రచయిత ఇచ్చిన ఇతర సూచన లను ఎంతవరకు సొటించారు?

ఇలా రంగ్యహయోగానికి సంబంధించిన హంతాలకు అ (ప్రయోగం ఎంతవరకు .నిలబడ గలిగిందో నిర్ణయింిని రంగ (ప్రయోగం ఆనే శీర్షికకు ఎదురుగా నూర్కుులు వేయాలి,

అ తరవాత రంగాలంకరణ, ఇదీ రంగ వయెకాణంతో భాగమేగాని, దీనికి (పత్యేకంగా అహుమళి ఉండడంవల్ల (పత్యేక శీర్షిక గాలీసు కోవలసివస్తో 0ది.రంగాలంకరణకుమూర్థు లు "వేసే విధానం ఈ అధ్యాయం మొదటలో చర్చించావ.

తరవాతి స్పెమల్‌ ఎఫెక్ట్స్‌, చేపధ్యగానం. శ స్పెషల్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ లెండు-రకాలు. ఒకటి: లైట్ల సహోయంతో భూశేవి.

మౌార్కు.ల ప్మతం-వివరణ కక్‌

“ుడలయిన [పకృొతి దృశ్యాలు, ఛాయా చ్యికాలు, నటుని ముఖంలోస భావాలు (పన్ఫుటంగా (చేక్షకులకు నోచరించ జానీకి స్పాటునైట్లు వేయడం ఎంతవరకు పిజయవంతమయింది. అవి సవ్యంగా, సందర్భశుద్ధిగా ఉన్నా4ా! అలా నేపథ్యం నంట వినవచ్చే పాటధ్వన లం, వతుల కూతలు చర్షం, ఉరుముల చప్పుడు, "ార్లు మొచలయిన వాహానాల మోతలు, మువలంఠన ధ్వనులు నిగ్జా సమయానికి పినివీంచినాయా! 'ోటినల్స కలో భావొలను, చలనాలను వ్యాత్‌ థారులు (పక్‌ టించాళా! కవి రంగ(సయోనగోనిక్ర, రీసపూప్టికి ఎంళతనరళణు తోవాద మిస్తున్నాలయి!

నే నేపధ్యగానం- వచన నాటకాలలో సంగీతం లేని లోటును తీర్చడానికి, బ్యాతల మననులో జక భాన సంఘ రణ కుదలయిన వాటిని (స్వగ కొనికి బడులు) వ్య క్రీకరించ జానికి కోన్నీ కొస్ని సంభుటనల త్మీవతను ంపొందించ్‌ జానీకి, రసహాష్టిని దోహదం జేయడాసీకి నేచధ్యగానం ఉవపళుకా గీస్తున్నారు. ఈ గానం య ఇావ్యంగా ఉంచా! అయా రసాలను వ్య క్రీకరించీ పదర్శిన రికి గట్టణానికి ఎంతవరకు దోహదం చేస్తోంది అని లెక్క కట్టాలి,

ఈ 'పక్నల దృద్టిలో ఈ పొంశం ఎంధవరకు విజయ వంతి మయుందో ఊహించి చూర్కు లు వేయాలి.

కం నాటకపోటీలు తరవాత శీర్షిక నటన. అసలు మార్కుల ష్యతంలోని ఈ భాగం (ప్రదర్శన బహునుతిని తేల్చడానికి పెట్టింది. ఇది సమాజఫు శక్తి సామర్థ్యాలను కొలవడానికిగాని, వ్య కుల సామన్ధ్యాన్ని కొలవడానికి కాదు. అఆంశ1ు సమాజపు నటనా చాతుర్యానికి మార్కులు ఈ శీరీకకు వేయాలి, అయితే సమాజపు నటనా సామర్థ్యుం ఎలా తెలుస్తుంది! (పదర్శనంలో ప్మాతలు ధరించిన నటుల నటనకి మార్కుల ప్యతం మొదటి భాగంలో మార్కులు వేస్తారుగదా. అందరి నూర్కులుకూడి ఆ మొళ్రాన్ని స్యాతల సంఖ్యచే భాగిశ్తే సమాజపు లేక (పద రృనపు సరాసరి నటనా సామర్థ్యం తెలుస్తుంది. అ సరాసరి "రెండవ భాగంలోని నటన శీర్షికకు ఎదురుగా వేయాలి. ఇక మిగిలిన హంశం రక్తి. నాటకంలో అన్నిహంగులు

సవ్యంగానే ఉన్నా ఒళకొక్క-పుడు నాటకళి రక్తి కట్టదు. చప్పగా ఉంటుండి. _ఉేతక హృదయాలను చూరగొనబేదు.

రచలుత అశయాాన్ని సంచేశాన్ని (వేతుక హృదయాలలో నాటలేశ్‌ పోతుంది. అంకువల్ల (పతి- పదర్శనం ఎంతవరకు గుణనిసన్హేతల (ేతుకుల పృాదయాలను పూరనగొన్నది! ఎంత

వరకు విజయవంత మయింది! _పదర్శనానంతరం గుణనిన్హేతలు

పొంబే రసానుభవమే దీనికి గీటురాయి. ఆ శీర్షిక ఎదురుగా కూడా ప్రదర్శన విజయానికి అనుగుణంగా మార్కులు వేసి మొత్తం కూడాలి. ఈ మొత్తం వ (పదర్శనానికి ఎక్కువ

8 మార్కు-ల ష్మృతం-వివరణ ర్‌ వస్తే ఆ (ప్రదర్శన పథమ బహుమతి, అ తరవాత ఎక్కున మార్కు-లు వచ్చిన _పదళ్శనానికి ద్వితీయ బహుమతి, గుణ నిర్ణయ చర్చలలో (పతిపాదించాలి, మ!

ఇక నటులు నటనలో రంగ్య్పయోగంలో ెలిసియో "తెలియకో, చిన్న చిన్న తప్పులు చేస్తుంటారు. అటువంటి దోపాలను చివర ఇచ్చాను. అలాంటివి ఇంకెన్నో జరుగు తుంటాయి. ఆ దోషాల తవతనుబట్టి గణనిస్టేతలు నటునికి, (ప్రయోగానికి మార్కులు తగ్గించవలసి ఉంటుంది.

ఇలా అన్ని [పదర్శనాలకు మార్వు.ల ప్యతంలోని "కెండు భాగాలలోని శీర్షికలకు మార్కులు వేసి గణనిర్ణయ చర్చలకు సిద్ధంకావాలి.

ఆవాల వనీ (్రీడునాలాలాలాలాా

క్స్‌ గుణనిర్హయ విధానం

ఫోటీల అఖరురోజున ఆఖివోటీ (ప్రదర్శనం ముగిసిన ఒకటి రెండు గంటలక్షు పోటీ ఫనితాలు (పకటించడం సానూ న్యంగా జనుగుతూ ఉంటుంది బహుకొద్ది స్థలాలలోమ్మా త్రమే మరునాడు ఫలిళాలు (ప్రకటిస్తారు. అఖిరి (పదర్శనవానంతరం . జక్షకులు కళాకారులు ఫలితాలకోసం కదున్హాగా నిరీశ్షీస్తుం టారు. గుణనిన్థేతలు ఫలితొాలవిషయం ఎక్కు వసేఫు చర్చిస్తూ కూర్చుంకు కొన్ని వందలమందికి విసుగు, నిరుత్సాహం కలి గించిన వారవుతారు. గుణనిన్హేతలకు పనికూడా ఎక్కు.వవు తుంది. అందుచేత ఒకరోజు ముందుగానే గుణనిన్లేతలు వాక బసలో ఎవరినీ రానీయకుండా రహస్యంగా సమా వేశంకావడం మంచిది. సమావేశ సమయానికి మూర్కుల పష్యతాలమోాద మార్కులు వేసి కూడికలు పూర్తిచేసి ఉంచుకుంకు పనిఇంకా 'ేలికచవ్చతుంది.

గుణనిస్హేతలు తేమ తమ మార్కుల ష్య తాలు, నోట్సు కాసుకున్న ఎక్సర్‌ మైజు పుస్తకాలు దగ్గర పెట్టుకోవాలి. ఒకొక్క నాటకాన్ని, నాటేకను తీసుకుని మార్కు-లు,'నోట్టు సహాయంతో చరి ఏంచాలి. ఒకొక్క గుణనిన్లేత అ నాటకం లేక నాటిక (| పదర్శనంలోని మంచి చెడ్డలను, మొత్తంమిాద

గుడనిర్ల్‌ యే వీభఛానం క్కి తన అభీపాయోన్నీ, ఆ నాటకం. శేక్‌ నాటిక (పదర్శనం ఉత్తమ వథమా లీక్‌ ద్వితీయ బహుమతికి ఆర్హ్హమవునా * శాజో అనీ శారణాటు చెపుతూ కేల్చాలి. ఇలా గుణ సీశ్రేశలందరు తీమ తము అభీ పాయోలు వెల్లడించీన తరవాత ఆ నోటక లేక్‌ సాట్‌౯ పద్‌ర్శనోనీకి అర్హ్మతఉందని అంళా ఇకలే ఆర్త తేశ్సందని తనాటకం లేక నాటిక మార్కులపష్మతం మాదగు ర్తువట్టకోవాలీ, అర్హత్‌ లేడ అంతా తేలి తే అర్హ తీలేదనీ గు _ర్తకెట్టుకో వాలి. ఓకొక్క్‌.ఫుడు గుణనీన్హేతలలో ఒక నాటకం లేక నాటికా పదర్శదంమిదఅఆభి పాయభేదంఉంటుంది. ఆటువంటపుడు ఒకరి నొకరు ఎందుకు అర్హత ఉంది, ఎందుకు లేవని అడ్డు (_పశక్షలం "వేసుకుని ఒక బిళ్టయానికి లావడానికి మయత్నించాలి. ఇలా ఆప్పటినంకు జంగిన (వదర్శనాలకు గురించి చర్చించుకుంటూ అర్హతా నర్జ్యతలు తేల్చువోవాలి; మార్కుల వ్యళం, నోట్సు సహయంతో అర్హతగల ఇానిళో తం తమ భేడం పరిశీలించాలి. ఇలా శేయడంవల్ల అరక్హృతగల వీసెకున్న (కదర్శనాలు కొస్నీంటిని అంకికిం%ు ఎకుం టీ అర్హ్హళగఅని ఉంటోలు కాబట్టి తోసేచేయవచ్చు. ఇలా ఒకొక్క నాటకం, నాటి*ో (_పదర్శొనం గపరించీ చేళ్చించీ చీన రోకు ఏ వేవి వదర్శజకు ఉ_త్తను ద్వితీంది అజోపహితి పొంద డానికి ఆర్ష్హమరుజేటో తో కటు 'శొరతజ్యోర (వ్రశారం ప్‌ొ సాగ జూచిళో శాయాలి, కేం తేమ ళోరత్‌మ్యాంతో దోలాః

06 నాటకపోటీలు నాటశాలు లేక నాటికలు శోసిచపేయవలసి వస్తుంది. చివరకు ఏ నూడు నాలుగో కంళకే ఎక్కువ మిగలవు. ఇలాగోచరి సంచి ఉత్తమ నటీ నట బహుమతులకు తదితరులకు అర్జ్హులయినవాకి పేళ్లు తర తమ తారతమ్యం పాటిస్తూ వరసగా జాబితా రాయాలి. గుణనిన్ణేతలలో అభ్మివాయ భేదాలు రాకసోతే పని మరీ సులువవుతుంది. అపుడు అంతవరకు (పదర్శించిన వాటిల్లో ఫలానా _పదర్శనానికి ఉత్తమ (పథమ బహుమతి, ఫలానా దానికి దితీయ బహుమతి, ఫలానా నటికి ఉత్తమ నటి బహు మతి- ఇలాగా బహుమతులు అప్పటివరకు (వదర్శనాలలో నిర్ణయించవచ్చు +

ఆఖరురోజు ఆఖరు (దర్శనం కాగానే నాట్యశాల సమిపంలో రహస్యస్థలంలో గుణనిన్తేతలు తి8గి సమా వేశం కావాలి. అస్థలం సామాన్యంగా నాట్య శాలకు సమిీపంలో ఉంటుంది శాబట్టి తకులలో కొందరు, కళాకారులలో కొందరు గుణనిన్హేతల చర్చలు వినాలని నాటినిబట్టి ఫలితాలు ఊహించవచ్చనో, తెలుసుళోవచ్చనో కుతూహలంతో పొంచి వినడానికి యత్నిస్తారు. ఆటువంటిడి సాగకుండా శార్య నిర్వాహకులు పఘాడవలసి ఉంటుంది

గుణనిన్తేతలు ఆ కిందటిరోజున తయారు చేసుకున్న తుది జూవిళా దగ్గర పెట్టుకుని, అర్భాతి జరిగిన (వదర్శనాలనుగురించి చర్చించి. ఆ కిందటిరోజు నిర్ణయాలను మార్చుళోవలసి

గుణనిక్షయ విధానం నే! ఉంటుందో లేదోపరిశీలించాలి. ఆంశు-ఆకిందటిరోజున ఫలానా నాటక పదర్శనానికి ఉత్తమ ప్రధమ బహుమతి ఇవ్వవచ్చునని నిర్ణయి౦చారను కో ౦0 డి. అర్మాతి _పదర్శనం అంతకంఒ బాగుందా, లేదా,,ఎక్కు.వమార్కుులు వచ్చాయా, తక్కువ వచ్చాయో, గుణనిన్షేత అభ్మిపాయం వమిటి అని పరిశీలించాలి. కిందటిరోజు (వధమ బహుమతి నిర్గ యించిన (పదర్శసముకంకు ఆర్నాతి ప్రదర్శనం వాగుందని గుణనిస్హేత లందరూ అంగీకరిస్తే జాచితాలో _వదర్శనం పేరు ఎక్కించాలి, వాత పేరు తీసివేయాలి, లేచా, అర్యాతి (ప్రదర్శనం కిందటి రోజు బహుబతికి నిర్ణయించిన (_పదర్శనమంత కోగుండ లేదని, గుణనిన్టేతలంతా తేల్చిలే జాబితాలో మార్చుచేయపలసిన అవసరం ఉండదు ఇలాగా నరసగా ఉత్తమ (పదర్శన ద్వితీయ బహుమతి, ఉత్తమ నటీనట బహుమతులు వగైరా నిర్ణ యింవాలి. ఒకొక్ట్హ పుడు గుణనిశ్హేతలలో అభి పాయభేదం నస్తుంది. ముగ్గురు గుణనిన్హేతలు తలో ఒక (వదర్శనానికి ఉత్తమ బహు మతి ఇవ్వాలనే అభి పాయం వెల్లడిస్తారు. చర ఎలవల్ల, అడ్డు (_పశ్నలవల్ల ఒక్‌ నిర్ణయానికి రావచ్చు ఒళొకఖుడు చర్చల వల్ల ఒకనిర్ణయానిశి రా లేకపోవచ్చు. అపుడు ఆ ₹ెండు మూడం (పదర్శనాలకు ఒళొక్ట దానికి ముగ్గురి మూర్డులను కూడి ఏ (పదర్శనానికి ఎక్టువ మార్ధలు వన్తే చానికి ఆ

6% నోటక్‌ పోటీల బహుమతి ఇవగ్ధివలసి ఉంటుంది. క్లీలో ఒకోక్క పదర్శనానికీ గుణనిన్లేతలు. వేసిన మోర్ధులు ఒకొక పుదు కంటికీ సమంగా రావచ్చు, ఆటునంటళకుడు డరిగి చర్చించి ఒకరి నొకరు చర్చలద్వారా, నిహేతుకంగో ఓవ్పింటి ఓక పఏక్ళగీవ నిర్ణయానికి రావడా'నికి తిరిగి యల్నిరచాలి, అప్పటికీ నిళ్ళ్‌ యం సాధ్యం శొాశపో తే ఆఖరికి లాటరీకేసీ ఖలితత ఆ ప్రకారం సిర్టయించాలి.

"ండు (పదర్శణాలు సను ఉజ్జగా శనిపీంచీ నపుడు అ శేంటిలో కర తమ శీదం 'తెల్చడం కష్టంగా ఉంటుంది. అటువంటపుడు ఆ శింటిలో చిన్న చీన్న తప్పులు ఎనరు వేకు న చేశారు! న పదర్శనంళో నటుని నటనా చాతుర్యం చాగుంది ముడలైన (పశ్నలు వేసుకుని లేల 'ఏవలసిఉంటుంది. ఆండూ సమజిజ్జీగాఉంకే ఒక (పదర్శశంలో వ్‌ (పవేశ నిస్ట్‌ | మగాలలోనో తప్పూ వ అన్‌ "చిళ్య దోషమా చర్చలలో బయటపడుతుంది, అజుడు అ రెంటిలో తకు ద తప్పులు, తక్ట్వువ అనాచిత్య దోపాలు ఉన్ను డానికి బహుమతి ఇవ్వాలి, (సామాన్య దోషాలకు తరువాతి అభ్యాయం చరాడండి)

ఒళ్కొపుతు [పధవా ద్వితీయ జకబనుతులు ఇవ్యదల చిక (పదర్శనోలకు వచ్చిన మార్టలు బహుళొద్ద "తేడాలో ఉండపచ్చు. అటువంటపుడు అ "రెంటిని బురొళకమూరు తూకం జీని ఎంవపలో గణంఎరరఉిండి, సామాన్యబోహాలు పండులో

గుణనిక్ట య విధానం వ! తక్కు-న ఉన్నాయి, వడి ఎక్టున ర్తి కట్టింది మొదలైన వశ్నలు, అడ్డు య పశ్నలు వేసుకుని నురీ ఒక నిర్ణ యానికి రావాలి.

రచనకు బదునుతి ఇచ్చే విషయంకూడా చర్చించాలి. కచవ భాను సరళంణా ఫ్యాతోచితంగా ఉంఇా శేదాశి కథా విన్యాసం సహజంగా సాధీగా ఉండా? అఆసషాభషుయిన సంభు టవలు, అసంగతమయిన సంఘటనలు ఉన్నాయా! సకుస్యా పరఠిషస్టారం సవాజంగా ఉంచా ప్మాత చ్చితణ ఎలా ఉందిః స్వభావికంగా ఉండా భేదా! నూనవ మున _స్తత్వాన్ని అమస రించి జంణా లేదా! రస ఫోవణ ఎలా ఉండి! కథలో ప్లు ఉందా వేవా మొదలయిన రచనకు సంబంధించిన శాటక లేక నాటిశా లక్షగాఖనా ఫికీలించి ఏ శాటకం తేక నాటిక ఉత్త తంగా ఉందని చర్చలవల్ల కేలుళుందో ఆ గచనకు శ్రీత్తశు బహుములి ఇవ్వాలి. ఇలా కంగాలంగకణ,

ఉత్తమ నటీనట, షపోయ నటీనట బనుుముతుల వివ యంలో ఎవరిరూఫం, దుస్తులు, ధరించిన పా్నాతకు ఎక్కువ అనుగుణంగా ఉన్నాలైి, ఎవకి నటన ఎక్కువ స్వాభావికంగా ఉంథి, ఆవరు ప్యాతగా రంగంమిోడ జీవింపగభిగాక్షు, ఎవరి ఉణ్చాకణా బృష్టంశాఉండి, ఎవ్వరు స్వం భేడాలు షాటించి తద్వాశా కావాల ఉ'జ్వేగాలనుఎక్కు. వగా శపకటీంచారు, ఖనరి ముఖంలో న శాలలో కావలి ఉశ్వేగం ఎక్కు.నశా

(4 నాటళఠళపోటీలు తొణికిస లాడుతోంది, ఎవరు ప్యాతను ఎక్కువగా. పోషించ గలిగారు అని తర్టన భర్జనలు చేసి నిర్ణయించాలి. బహుమతులను నిర్ణయించడంలో కోన్ని స్థలాలలో ఎక్కువ సమాజూలకు బహుమతులు లభించేటట్లు పమూడడం నియనుం కాకపోయినా సంప్రదాయంగా వస్తోంది. అంక సాధ్యమయినంత వరకు ఒళ సమాజూనికి కండు మూడు బసు మతులు ఈకయకుండా ఎక్కువ సమాజూలకు సంచండి. ఉదా- (పదర్శనకు ఉత్తమ (వధమ ద్వితీయ బహుమతులు లభించిన సమాజాలలో వారికి ఉ_త్తీమనటుడు లేక నటి బహుమతిఇవ్యకుండా తక్కిన (పదర్శనాలలో ఉత్తమంగా నటించినవారికి ఇవ్వడం, రచనకింళో సమాజూనికి రంగాలంకరణకు మరొకదానికి, ఇలా పంచడం. ఇందువల్ల ఎక్టువ సమాజాలవారు సంతోషిస్తారు. నిజమేగాని కళా దృష్టితో, న్యాయ చృష్టితో* చూూ_శ్వే ఒకరికి న్యాయంగా రావలసిన బహుమతి అందరినీ సంతోమ పెట్టడం కోసం ఇంకొకరికి ఇవ్వడం భాన్యంగాదు. అలా పంచడం నాష్టయ మయిలే మంచిదే, కాని ఈ సంప్ర జాయం నిలబెట్ట డానికి న్యూతం కళా కారులకు అన్యాయం చేయళశాదు. ఇలొచర్చించి అన్నిబహుమతులు నిర్ధయించిన తరవాత కార్య నిర్వాహక వగ్గంవారి లెటర్‌ హెడ్‌్స్‌మాద ఫలితాలను శాయాలి. నాటక ఫలిళాలు, నాటిక ఫలితాలు వేరు వేరు శాగికాలమిద రాయాలి. ఉదాహరణ: ఉత్తమ (వదర్శన౦ం-

ర గుణనిగ్ధయ విధానం 6% ఫలానా సమాజం, ఫలానా పట్టణం లేక (గామంచారు (పద గృించిన ఫలానా నాటకం. ఉత్తమ ద్వితీయ బరుుమతి! ఇలానే రాయాలి. ఉత్తమ నటుడు; ఫలానా నాటకంలో ఫలానా ప్మాత ధరించిన ఫలానావారు. ఉత్తమ నటి, సహాయ నటీనటుల ఫలితాలూ ఇలానే రాయీిలి రచన: ఫలొనావారు రచించిన ఫలానా నాటకం, లేకి ఫలానా నాటిక. రంగాలం కరణ: ఫలానా సమాజం (పచర్శనలో రంగాలంకరణకు, ఇలొ ఫలిళా లన్నింటెనీ రాసి గుణనిన్ణేత లందరూ సంతకాలు వట్టి, శాకీఖువేసి, నాటక ఫలిళాలు ఒళ కవరులో, నాటికల ఫలిళాలు ఇంళో కవరులో వెట్టి, అంటించి నాటక ఫలిళా లున్న కవరుమూద నాటక ఫలితాలనీ, నాటికల ఫలి తాలున్న కవరుమోద నాటికల ఫలి ళాలనీరాసి శార్యనిర్వాహక వర్గంలో బాధ్యులయిన వారి చేతికి ఇవ్వాలి. ఇంతటితో గుణనిస్దేతల కార్య శాలాపం ముగుస్తుంది. కొన్నిచోట్ల గుణనిస్థేతలలో ఒకరు కవర్లు తీసుకువెళ్ళి బహుమతి పదానోత్సవ అధ్యతనికి స్వయంగా అందించడం కద్దు కొన్నిచోట్ల ఫలి 'కాలు (పకటించేముందు గుణనిస్తేతలలో ఒకరు బహుమతి (ప్రదానోత్సవ సభలో నాటక నాటికల ఉర్లు నటీ నటుల వస్త ఎత్తకుండా అఆపోటీ (పదర నాలమిద స్థూలంగాసమిక్ష 'జేశీ ఆచారం ఉంది. ఇది నియమం శాదు. సమిశ చేయడం వేయకపోవడం గుణనిశ్ణేతల, శార్య నిర్వాహకుల ఇష్టాయిష్టాల మిద అధారపడి ఉంది.

+, ట్‌ (6. సామాన్య దోషాలు [తెలిసో కెలియలో, ( పదర్శన హడావిడిలోనో _పదర్శ నంలో, నటనలో చిన్న చిన్న తప్పులు దొస్లకుంటాయి. ఈ తప్పులు చిన్నవయినా నిన్హేతలు సామాన్యంగా ఒళొక్క తప్పుకు ఒకొక్క. మార్కు- విరగ గోస్తుంటారు. ఈ తప్పులు ఎక్కువయితే మొత్తం నూర్కులు తగ్జి కాగా (పదర్శిం చినా బాగా నటించినా బహుమతి రాక పొవచ్చు. ఆంత కంటే తక్కువ స్థాయిలో (శదర్శించి, నటించి తప్పులేని (పదర్శనానిక్కి నటునికి బహునుతి రావచ్చు. ఈ చిన్న చిన్న తప్పులు రాకుండా దర్శకులు, నటీ నటులు చూసుకోవడం చాలా అవసరం. సామాన్యంగా ఈ దిగువ తప్పులు ఎక్కు వగా దొర్లతుంటాయి. వీటి విషయంలో జ్యాగతపడాలి,) క్షే ప్రాఫ్టీ 0గ్‌ (టేతుకులకు వినివీంచడం వొ నాప్టి 0గ్‌ శాపీ (ేతుకులకు కనివీించడం శ్రీ మెలిఫోను రిసీవళు ఎత్తి నోటి దగ్గర పెట్టుకోవలసిన వేపు చెవి దగ్గర, ఇెవివగ్గర పెట్టుకోనలసింది నోటిదగ్గర ట్టు కోవడం

సామాన్య దోపాలు థా ఈ నెంబకు డయిలు చేయకుండా లేక ఫలానా నెంబరు ఇవ్వ వలసిందని అడగ కుంజా అవతల వారిని ఉరు పెట్టి వలిచి మాట్లాడడం ళ్‌ క) డాక్టర్ల బచోన్టోప్‌ సరిగా ఉపయోగించకపోవడం, ఉదా- గుండెకాయ పరీక్షించడానికి కుడి వేపు బతోస్కోప్‌ పెట్టడం 6) మొవోనికి అతిగా గంగు మెత్తుకుని భూతక్కి. బొమ్యులా తయారవడం ₹) మొహానికి రంగు వేసుకుని, మెడకు, చేతులకుకి పాజాలకు వేసుకోక వోవడం 8) విగ్గు, మాసం, గడ్డం గట్టిగా పెట్టుకోక పోవడంవల్ల రంగం మాద ఊడ్‌పోవడం థీ పోర్షను మరిచేపోయి (పాప్టి ంగుకోసం ఆగడం, (పాష్టరు వేం చూడడం 10) పక్క ప్యాతతో చెప్పవలసింది (పీతుకుల శేసి తిరిగి చెప్పడం 11) (పవేశ న్నిమష.మణ దోపాలు:

1. బయటనుంచి ఇంటిలోకి వచ్చి, తగి బయటకు వెళుతు న్నట్టు సూచించి, వచ్చిన గుమ, ంలోంచిగాక ఇంకో గుమ శాలోనుంచి న్మిమృ-మించడం

62 నాటక వోటీలు 2. బండ్‌, కారు చప్పుడు ఒకి వేపునుంచి వచ్చి, అందులో నుంచి దిగివచ్చిన పాతి ఇంళొక వేపనుంచి _వవేశిం చడం త. “వస్తున్నాను అని ఒక వేబునుంచి వినిపించి ఇంకో వేళ) నుంచి (ప్రవేశం కీ. ఇంటిలోనుంచి కరావలసివుంచట బయట గుమ్థంలో మంచి (వవేశించడం వైరా 5. ;పవేశించే పాత హోదా రంగంమూద పాతల హోదా గెమనించక పోవడం క్ర) రంగస్థలంమిాదకు పవేశించే టఫుడు చేతితో కర, గొడుగు, కాగ్‌ లాంటివి పట్టుకు వచ్చి తిరిగి వెళ్ళేటఫుడు అకారణంగా వాటిని మరిచి నిప్య-మించడం, త్‌స్వు దిద్దు కోవడానికి కనీసం'మ్చేపోయా"నంటూ తిరిగివచ్చి తీసుకు వెళ్ళః పోవడం [క్రి రంగస్థలంమిాద రివాల్వరు "జల్చడానికి (టిగ్గరు నొక్కిన తరవాత వెంటనేగాక ఏ ఒకటి రెండు నిమిసాలకో లోపల నుంచి రిబ-ల్వరు కలి న ధ్వని' వినిపించడం 14) కత్తితో పొడిచిన తరవాత రక్తం సరిగా శాళకపోవడం, కత్తికి నెత్తురు అంటకపోవడం 15) మృతిచెందినట్టు పండుకుని శాలో 'చేయో శదల్బడం

సానూన్య దోషాలు థి

16. చిచ్చుగాడి. వేసుం వేసుకుని, (వజేశింతే టకు చేలి బంగాంఖు ఉంగరం తీసివేయగం మరిచి _పనేశించనం

17. రచయిత నూచన (పకాాం సాధాాగణంగా నాటకం మధ్యలో గడియాగం బం నూర్చగం, కాలెండరు కేడీ మార్చుడం మరిచేపోనషం

18. సేతుకులకు సూటిగా. ఎనుగుగా.. ఎగ్భు బల్ల జీని కాని ముందు ఎత్తు కక్కు.వ కుర్చీలో హుగ్పోనషం, అందు వల్ల నటుడి మొహం (పఉటబలప 1నినీంచదు

19. తోటి నటుడికి అడ్డుగా కచ్చి నిలబడి అతిను శీ కటులకు కినివీంచకుండా మరుగుపర్బ్చడ౦ం

౨0) మైకు ధ్వనిని లాగో 18ధి బయటనుండి వాచికం చెప్పడం

వ) సౌండు ఎఫెక్టు = లైటింగు ఎ ఫిట్ట్స సమయాని! రళయోా గించకి పోవడం

వికి అనవసరంగా _కే.కకులశేల వీల) పెట్టడం (సాధ్యమైనంక వగకు ఇది పరిహరించడం మందిది)

వర) రాజులు, మంతులు, ఉన్న తాధికారుల చేవ, పీళళిట్టడం౦

౨4 నాటక థా శాలానికి అనుగుణంగాని నస్తువులను, దుస్తులను ఉపయోగించడం. ఉడాం సౌగాణ॥ చారి తక నాటశాలలో కం*ఒక ఒన్‌, అగ్తుడు కాగితం, కెల్ల శాగిరం మొదలయినవి, ఉపళమాగిందడం

25. వంటగది నీములోశి, 'జీవిలయం నీనులోకి సాదర లతో రావడం (_పర్యేళ పరిస్థిగులలో తప్ప)

సిగ నాటకపోటీలు

వి తెర సరిగ్గా సమయానికి లాగకుండా, ముందూానో, ఆల స్యంగానో లాగడం; సరిగ్భా సమయానికి లాగినా మధ్యలో

వట్టుకుపోవడం

5. నూరు రూపాయల నోటుకు బదులు పది రూవాలనోటో, అయిదు రూపాయల నోటో ఉపయోగించడం

౨8) కత్తి వరలోనుంచితీయడం, పెట్టడం సవ్యంగా లేక వోవడం

8. _పదర్శన, నటన గుణనిస్టేతల మెప్పూ పొందుతున్నా యో లేవో తెలుసుకో వాలనిపనిగట్టుకునిగుణని న్హతల శేసిచూడ డం

9. ఉచ్చారణ దోహాలు, తపళస్హాలు. (ఎవో కొన్ని గ పత్యేక పాతలలో తప్ప) ఉచ్బారణలో ముఖ్యంగా ఒత్తులుపలకకో పోవడం, ఒత్తులు లేనిచోట ఒత్తి పలకడం- ఉగా-అబద్ధం- ఆబద్దం;-= బాధ (ఒప్పు భాద (తస్పు); భగవంతుడు (ఒప్పు) బగవంతుడు (తప్పు)

10. పోర్షను మరిచేపోయో, తొందరలోనో కొన్ని శజైలాగులు వదలి'వేస, ఎక్కడిదో డైలాగు ఎత్తుకునిసాగిపోతూ, కనక మరిచేపోయిన టైలాను జ్జాపకం రాగా డానిని చెప్పడం

ల9) మాటలు, అశరాలు మింగివేయడం

88. మాటలోని ఆతురాలు కాకుమారు చేయడంవల్ల అర్ధం మారి ఒకొక్క.పుడు హాస్యాస్పదంగా రయారు కావడం- ఉదా- మిితులాళా! మ్మితురాలా!

అ న! 7, నాటక పోటిలు నిర్వహిస్తున్న కొన్ని సంస్థలు

1. అంధ నాటక కళాపివత్తు, గుడీనాడ, కృష్ణాజిల్లా. ౨. బళ్ళారి రాఘవ సా రక్‌ పరిమత్తు - విజయనగరం.
2. లలిత కళానిశేతన్‌ - రాజమం్మడి. ఉ, [శీ వెలిదండ్త హనుమంతరాయ (గంధాలయం - విజయవాడ. $. హరిపసాదరాయ సా శ్‌ సంభుం - గురిటూరు.
3. సంస్కృతీ సమ్మేళనం = గూదూర్వు నెల్లూరు జిల్లా.
4. రాయల నాటక కళాపరిషత్తు - పొద్దుటూర్వు, కడ పజిల్లా, తి. వెంక శేశ్వర నాటక కళాపరిషత్తు - తిరుపతి, ర అఆర్డ్‌లవర్స్‌ యూనియన్‌ = చితూరు. లు అనీ
5. కొప్పరపు సుక్చారావు స్మారక నాటక కళొషరివత్తు - గొల్ల, పోలు, తూర్పునోచావరి జిల్లా.
6. లలితకళా సమితి = పామ్మరు, కృష్ణాజిల్లా. వ] ర
7. మితబ్బందం - పాలళొల్లు, పళ్ళ చు నోడావరిజిల్లా,
8. మ్మితసనూజం - భీమవరం. కం
9. లలితకళాసమితి = వుయ్యూరు, కృష్ణాజిల్లా.

/! నాబకపోటీలు 15. నరసాపురం నాటక కళాపరిషత్తు - నరసాపురం, పళ, మ నోడానరిజిల్తా. మ్‌. 16. కళాసమితి - తికువూరు, క హ్టాజిల్లా. 17. పథాకర నాటక కిళాసమితి = గుంతకల్లు, 18. మహాతాా మెతీ బృందం - పాలకొల్లు, 19. యువజన సంభుం - భీమవరం. ౨0. సర్వోదయ నాట్యమండలి - లంకలకోజేరు. ౨1. నాటిఠక కళా పరిషత్తు ళం 2౨, సోవల్‌ క్లబ్‌ అసోసియేషన్‌ - తణుకు. ౨8. గౌరీ శంకర యువజన సంఘం - తుని. లిక యువజన సంభుం - తా జేశ్వరం. 25. పొట్లూరి రామాళావు సౌ శ్రర సంఘం - కృన్ణలంక, విజయవాడ, యాయవ యవన భ్టీనమమూాలాాంలాలా

8. పోటీల నియమావళి (నమూన్ఫా

9. ఒక సమాజము ఒక నొటకమును, ఒక నాటికనుమూతమే పోటీకి పంపవచ్చు.

9, ఒక నటుడు లేక నటి ఒక నాటకంలో, ఒక నాటికలో మ్మాతమే నటించవచ్చు.

శీ. ఇదివరలో మా సంస్థ జరిపిన పోటీలలో (పదర్శించిన నాటకం[నాటిక పోటీకి పంపకూడదు.

త. రచయిత అనుమతి లేనిజే దరఖాస్తు అంగీకరించం.

5. ేఊఈ పాత ధరించాలి.

6. నాటకం|[నాటిక అయిదు సంవత్సరముల (శరం పటించన దయి ఉండకూడదు.

7. నిర్వాహక సంభంవారి కోరికమిద వారు నిర్ణయించిన స్థలంలో, వారు నిర్ణయించిన "లేసీన స్ట్రటినీ చూవీం ఇవాలి,

8. నాటకం!నాటిక సొంఘిక(పౌరాణిక|చార్మి తాత శ్రీ ముయి ఉండవలెను.

రి స్ట్రటెనీ అనంతరం ఎన్నికయిన నాటక[నాటీకల ఉర్లు, (పదర్శన 'లేదీలు 15 రోజులు ముందుగా తెలియ జేసెదము.

భి. సిర్వాహక సంస్తవారు స్తే, మైకు, మామూలు లైటెంగు ఇచ్చెదరు. (1 ప్యేక న్రైటింగు, అక్కెస్ట్రా, మేళప్‌, రంగా లంకరణ (పదర్శకులే వర్చాటు చేసుకోవలెను.

7శ్మీ నాటళకపోటీలు

11% పదర్శనక య్యే ఖర్చులు సమాజూాలవాలే భరించవలెను. ఇతర స్థలాలనుంచి వశ్చే సమాజాలవారెకీ బారి (; పదగ్యన రోజున మ్మాతమే భోజన వసతులు ఏర్పాటు వేస్తాము. మిగతా రోజులలో సమాజానికి ఒకరికి! ఇద్దరికి వ్యాతమే భోజన వసతు లుంటాయి.

19, (పవేశ రుసుం నాటజకానికి - నాటీకకు -

18. దరఖాస్తు, (? పవేశ రుసుం, నాటక లేన నాటిళ కాపీ, రచయిత అనుమతి స్మతం... తేదీలోగా అంద జేయవలెను.

క్షేడ్త, (పదర్శన కాలం నాటకం 8 గంటలు, నాటిక గంట, ఏక్‌ పాళాభికయం 80 నిమిషాలకు మించ రాద6

1$. మేము నియమించిన గుణనిన్దేతల' దర మయాలే ఈది సే యాలుగా అంగీకరించవలెను.

16. తమ కిష్టములేని సమాజూలనుు నటూలను ఎట్టి కారణనూూ 'తెలుసకయే (పదర్శనలో పాల్గౌవకుండా చేయు అధికారం నిర్వాహక వర్షంవారికి శఈంది.

17. నిర్వాహక నర్ణమువారు నిషేధించిన భాగములను -"సమా జాలనారు (పదర్శించ రాదు.

18. నాటక సమాజాలవారు _ప్రదగ్శించిన సమయంలో నిఠ్యా

. హకబర్ధంవారి నిబంధనలను అసుసకించి నడచుళొనవలెను-

18. ఈ "నియమాలలో -చూార్పులు చేర్పులు చేయడానికి నిల్వాహక వర్షం౦వారికి అధిశారచుంది.

ఏ. పశారజం చేతనలయినా (పవర్శన ఇవ్వలేక పోయిన ముందు గానే నిశ్వామక పంఖూసికి తెలియ జేయండి.