Telugu Nataka Deepika - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

నాతని, ం

ట్వీగ నో గ్‌ 4 వో

గ్ర

విజసి జా అత

(శ్రీమంగు*పు వలటువుప ఈ కాలమున లండు ౧౧ థజేశిఘయున వినోదార్థమః “నాటక సం్రభుకముల ఒ స్టావీ/ చుచున్నారు, కాని కళాభివ్య్య]ి రిముబగు (వ్ర సుల్నేము లీమా్యత్రైము - కునుగాన బడుట లీకు, నా విద్యాఒక కను తిత్కు-భాపగ మం ముఖ్లాజకశనానా త్రలపటబకుట లేగ, మకస్సుు వాగు, కీయ అకుమూడ్‌ 43కి వ క అను నీ కదరానమా తమేీ (దవ్వు చము కు [ప ధానవిఎ లల్ల మరే, అశ ఇట్టే హాటి అక్షగజ్ఞానయు అను సిళంకును నటులగు సి ఏర మజే గుణములుగా ఎరిగణింఎబకుడున్నవం.. శెట్టి పటులతో (పారం శంప బడిన అమాదనులు నాట్యకళ? స యెటిగాఏంవ గట్దగుళి సంసావరలరు లాట చ్‌ పోయివము. ఎక చాలాళవ్యనవ్నముల పాలయ్యి నొట్టకళకు వషధాయక తనకళ యను నిందమూ(గ మూపాగించుదున్నారు, వటులును, వరికి శావలనివ వివిధకళొవరీ స్ఞానమురు, నాటక కళాభివృగికి కంఖ్యనుకి లని ఫంస్థాపకులు రలంఎక్క దుస్తులు తెరలు, సీరకోవక రణ వ్యయ పఆదుచున్నారు. ఇపీయైన లక్షణ విగుగడు లే ఆ చుస్నవి. ఈ ఉపకరణములు తరుచు. (పొతగగుడుండును. మరల శార్తవి యార్చించుట కంతవృ్యయము శాకలనీయుండుతు

చా

భిహ్యాసం శాం రవుగల పహృదరుమె, వ్యయమక్మ ఎేహ్య కిప్పుడు అపార వం “ ౩ గలిగందు శశ బాత అలుము “కి వాదయముగం రు సా చెం ఇ ఇ రె _్‌ . శ మని ౯ ౫.౧౧. ఈ సౌధం గ ్గలా గెనములు ఛావాహో

న ప తలా నించే ఇం న త భ్‌ య క్‌చులతంచి యూాచసాయి “స్వ తవైవ చప + న్ను క్రంంలా ననీ శా సలం ఇ వ చాలిసా "పా ంము

వ్‌ క వాచో ఇ కలికి విల్‌ ౬ నూ శా షే ఇస న. లి న్‌ ర చ్చు, ముం -

భా మే

వ్‌ విషయస౦గ్రహం౦

అధ్యాయం 1. ఎమెచూర్షు (పొఫెమనల్సు _ అనగా, అభిమానులు ఆర్జనపరులు. ఏరి భేదములు _ 196102 (ావము)ను గూర్చి జపాను అర్జిష్ష చెప్పినది, _- నిస్ప నాను అభినయించుట _ బెర్షాం వివరించిన పండితాభి ప్రాయము,

అధ్యాయం 9, సమాజ సంస్థాపనము లు ఛకృత విఢధానము _ గమనము ._ పాలకుడు (346226 ౧౧2౧2267) - రంగని్హేత - తేల్ల మణము - రిహార్చ్సలులు _ మెగ్లె అభి[పాయ ములు _ రంగని స్హేత అధికారము

అధ్యాయం 8. రిజోర్సలు విధులు _ డిక్కె-న్సు విఖథా వనము _ నటుల లోపములు _ అభ్యాస నియమములు _ అశావ్యస్థాయి = నడక మొ! వాని అభ్యాసము

అధ్యాయం తీ ఇతర ముఖ్యవిషయమ: లు _ స్వయం వ్యక్రిత్వము _ సరో్యపకరణములత్‌ నభ్యసించుట _ అధిక (పసంగమును నియేధించుట _ నాట్య కళనుగూర్చి హ్యామ్రైట్‌ అభిపాయం _ దుస్తులు మొ! 'వేషధారణము _ 19 కళ (పారంభమున (ప్రదర్శనా విధానము _ కరీ అభిప్రాయములు. కవచాదుల నిర్మాణవిషయము.

అధ్యాయం ఫ్‌. సీనులు _ ఠరంగాలంకారము . జీశ కాల పా(తానుకూలమైన సంగీతము _ ఇతరోప కరణములు _ నేపథ్యము,. (ప్రామ్‌టరు _ గల్గతణం _ సర్‌ (ఫ్రాన్సిస్‌ అభి

ఇట

(పాయం _ ఉవపకరణోపనేత, ఇతక సహాయులు జేపఫ్నము = నిర్శానుమ్యము కానియెడ దుంవస్థలు ఎ లింగు పూసికొనుు అభ్యసించుటవలన పలముం

అధ్యాయం ఈ నాయికా నాయకుల పరస్పవరూప సంబంధము _ కొ త్తీవారిని పక్‌త్నించువిఘలు _ కొత్తవారితో చేరి (వదర్శించుట _ చిన్నపిల్లల (వదర్శనము _ స్యాత్వ్యమును మజచియుండుట _ ఆరోగ్యము _ నృత్యిము _ కత్తిసాము _ ఎమర్సన్‌ సలవో _ వివిధ (పదర సుల నృ త్తాంలేముం

అధ్యాయం 7, ఉాంబెక-నటులు, "పీక్సియిి కాంపు వింతలు _ కరతాళధ్వనులు _ సంతోషము - కొన్ని (ప్రసంగ ములు _ అఆపేన్‌ అభ్మిపాయము

లు

అభఛ్యాయం 8 స్థాపకులకు, నటులకు ఉపజేశములు _ నాట్యవిద్యా విధానము _ (వస్తుతకాలపు నటులు _ నాట్య కళావ్యా ప్రే - జనసంఘమునందలి నై. తికాభినృద్ధి | 'బెళ్నాప్ట

జ తి జ్య నాటక ప్రీ ఎత ళు అధ్యా య౦ 1 నెటులు = నాటక సంఘాలు భా (ట్రన్మర్హములు "ఆంకుని సములు నా కున్నా!

• ఎకుమూక అరగ *ంగ6 ౪10 41082608 & వింటంం)80 1110 ఈ ౧ శం 100 44న గం6 [00బీటత్రండ4!” ఎన పిర్వాను స ం కిటనునాం. అభిమాన బ్టుగలి ఇవకు గాక అఖభ్యినించువా ౩,

క (వ ఫసల్‌ ోోంగం *10 ౧486 1114 [₹04 ౧౫ తగ &?6 28 00,0301 00 18౧ &౧4(607 ౪10 ౧1౧1608 2001 10+ 08 టగ ఇ ముల లలి కిల ' భట్ల సించువాసిన లం తి న అటిగె గ యం లాస్‌ గి సవా

లై వ!

(టస్తుగయు *ఎమచూాాక్‌ ' అను దకు “ఆం న పం ముకాని! కళ్లీనల వినోద్యాము" అను నదున నూ్యూగిమే ఉపయో గింపబడుచున్నది, (ఖ్రిన్పుకంపే “(0 6౧0౫ 64% ౬116116 క]16820%08 0113 0? 1078 ఊఉ ౧0111102 807 7641 అభిమ *న మం “లు గాపస్సిి కుల ప్ర *నన 1 ోంలక్సిస్యటన్లి ఇాక్షి * ,స్తాశి నంద మనుఇనించు విద్యావంతులను, 4 భాధలు వర్ణించు టకుమూత్ర మే యా పువువ! 1 గ్థింబబడీనది,

కో 86 4౧4601, & 1076, 2౧10 €0 106,

లి నాటకదీనీక

ఆ దినములలో ఈ పదము నించార్థకము కాలేదు. కాన్సి (ప్రయోజనములు తలకిందు లగుచుండునుకడా 1! ఆ కాలనున “ఎమెచూరు”. అక్టనవై పెనగులాడెగువానికి అశ్రయమిచ్చు వాడుగా. పరిగణింపబడెను. (అనగా ఎమెచూర్ణ మెప్పును గోరి ఆర్జనపరుడు వాని నా(శేయించెడువాడు) కాని యా కాలమున * అవిలతుణుండు' * నేర్చు లేనివాడు “సాభారణజ్ఞానము గలవాండు' అని మనమినరినై న నిందించిన అతని పద్ధతియ్యు (పవ్నర్తనమును ఎమెచూరు స్వభావ సంబంధములు గలవి (ఉణు2 0640). అని నీచముగా. పల్కు-దురు.. (అనా అభి మాని, అర్జనపరునికం లు నీచమైన భావమునకు పొల్పడెనుం ఎట్లున్నను కళాభిమానముగలిగి తదభివృద్ధి నినోరి పొటుపడుట యంబెల్లరు నొక్క-గతియందే యున్నారు; కాని జపాన్‌ అర్టిస్లు, 'యోపియో మాగ్కి-యో ఇెప్పినట్లు ఎమెమారునకు అర్థిక పు మెటుగిడీన (రండును నేకముఖముగా నడిపించిన) మేలేమో యని కొందరూహింతురు, (శాని నేడీయాంధదేశమున జరుగు చున్న దాని ననుసరించి దూతుమేని ఆ యాకశకు తావు లేనట్టు తోచుచున్నది.) జపాను అర్జిష్టు చెప్పిన మాటలు ఏ “నీవు ఎమెచూరువై యున్నంతవకకు 16611౧2, ఓ601102 “భావము, భావము అని శాట్టుళొనుచుుండవచ్చునుగాని అర్థికముగ దాని (పయోజము. కోరుదువేన్మి సాంశేతిక విషయములనెల్ల జూగ్రత్తగ గమనింపవలయునుని వీటిని ఎమెచూక్షు సాధారణ ముగా దిగదుడుపు వెట్టి నిస్సారముగా మాతురు. వారు ఒకడు నటుడుగ నే పుట్టును. అభ్యాస మనవసరము అందురు, కొని ఎల్లిన్‌ "బరీ గ్రాసీన జ్ఞపికల చదవిన అ కాలమునందలి

ఒకటో ఆధ్యాయం తి

నటులలో అగణ్యుడుగ గణింపబడెడు, స్ట్‌చి _త్తృముగలట్లియు, స్వవశతగలట్టియు, 'హెనీఇర్వింగను చతేడెంత విస్తారముగా అకల్పితమైన, సర్వవిధ (ప్రసిద్ధమైన కృషీ చేసెనో. తెలియ నగును. (“ఇందు ఎనెచూర్‌ అనుపదముు అభ్యాసముచేయని శ్వేలాభిమానియను నర్థమున నుపయోగింపబడినట్లు "తెలియు చున్నది) ఇర్వింగు అభ్యాస పద్ధతిని గురించి చెప్పుచు సీయుడా హరణమిచ్చెను. “బ్పదు సిస్ప ఫహయొక్యం (అభినయమునందల్సి సంపూర్ణ స్వరూపము గలను, ఇయ్యది కొందణు దుడుకుగా నొనరిరదు అపాయకరమైన, ఉన్నాదావస్థాభినయముకాదు 1! “శీపల నిరాశనలన గలిగినది. ౫

ఉపూదములు పరస్పరమతి దూకమైయుండును మనము గాంభీర్యమును, అకీతమైన విస్యాసముగలది. కనుబొమలు: (కిందికి వంగియుండును నొసలు ముడుతలు పడియుండునుః శన్నులు తిరుగుచుండుట్ట "పెదవి కొరికకళొనుట్ట పండ్లు పటు వటలాడించుట యుండును, హృదయము కఠినమై కన్నీ రొలుక సీయద్యు. (గుక్లు యెజ్హగ చింతనిప్పులవలె నుండును. తల శఈొమ్ముపై మయొకగియుండును, మోచేతి వంపులు, గట్టి పిడికి ముళ్తుగ శరీర మెల్ల బిషసి మిక్కి-లి కంపీంచును. శంకాసంకుల మైన యూర్చులుండునుం”

పూర్వము కొందరు విచద్యావంతులును, వివేకముగల వటుల్వే శృంగారరంగముగల ఒకనాటకమునందు రసమును (వదర్శించుటయ్యు కలగనుటయు నొక్టూశేయని (అంత సులభ మని భావించువారు. ఆశాలమున మనియుండిన ఎడ్భుండు లేర టాం అనునాయన సనుకాలికులగు ననేకులగు పండితుల ఆభి్యిప్రాయమిట్లు వీవరించెనుం

త్తే నాట॥శదీవపిక

కస్ససంగతమై, అభ్యాసవశేమైన అభినయ(ప్రదర్శనము ఏేక్షించుటకు నే నెంతదవ్వైన నేగదను. కాని, గత్సబంధమైన అభ్యాస పరిశమము, పరిజ్ఞానము లేని నటుని అభినయమును చూచుటకు న్యాహో( యింటిలోనికైన నే బోవతలంపను క్‌క్రు విడద్యావ్‌నయ సంబంధమైన లోపము గలట్షియు కమి చేయ జాలనట్టియు, గర్వా వేశముగల సోమరులు,.౫

అధ్యా యం 22 సమాజస్తాపన యఖ

పది సంవత్ప్సరములికు ముందు (1910 (పాంతంలో సమాజస్థావనకు ఈ (క్రింది నియమములు అవలంబించ బజేవి.

క (ప్రస్తుతము వనాటకము యీకాలమున రాబడి కల్పించుచున్నది.

9. అనాటకమునం జేయేపా(త్రధాకు ెందెందు (పతిళి గడించిన వారున్నారు.

ఆనాటకము స్వీకరించి ఆయాపాతథధారుల రావించి మజి నలువురు వేషవధారగాభిలా ములజేర్చి సమాజము స్టాపిం చుట్క నెలలోపుగనే నాటకము (పదర్శించుటు సమాజము "పెంపొంది. రాబడి అధికమగుట (ప్రారంభించినది మొదలు శల్లోలములు (పారంభమగుట _ (పస్తుతము అన్నియు అర్టన పర

గ. జాని జ

మైన సమాజములే (పారంభింప బడుచున్నవి) అందరు గమ నింపతకు విషయములు

శఆండో అ ఛ్యా యం౦ ఖ్‌

సమాజముయొక్ష్క- సర్వశాఖలను పరిపాలించుటకు ఇాంతముగలిగి, పరిస్థితుల "లెన్సన గమనించి నడపగల్క నిరనాం కారము, స్ట సంక ల్పము, గాంభీర్యము, (వజ్ఞగల సాధుపురువు శిఖామణి నాటకత _త్త్వము జెతీంగినవా డుండవలయ్మును,

(వదర్శముననకు సంబంధించిన శాఖయందు నియమింప బడవలసిన వారిలో ముఖ్యుడు రంగనిన్హేత (5629600212 2 లా) ఈతని నిర్ణయము (పథమకరణీయము, అనేక కారణములచేత రంగ నిస్తేత తానుగా పాత్రములను ధరింప తలంపగూడదు-. అట్లి వైరాగ్య (పసిద్ధమైన నిర్ణ యము గలవారు సాభారణముగ లభింపరు,. కారణ మేమన సమక్థుడైన నటు డెవ్వడును (ప్రజఅ' దృష్టి పథమునుండి తొలగియుండునంతటి స్వార్ధ త్యాగమునకు ఇయ్యక"నడు,

సర్వసమద్హుడెన రంగని నేత సహజ (ఫౌఢిమగలిగి అభ్యాస పరమైన కళాపరిజ్ఞానము గెలవాడుగ నుండవలయును. కొందర్కు రంగనిశ్హేత తాను నేర్చినవాడు కాకపోయినను నేర్ప వచ్చునని తలంతురు. డిక్కెన్సు అను నొక గొప్ప రంగనిశ్హైత్క ఈ సంగతిని నిరోధించుచు తన అభ్యాసమును గూర్చి యిట్లు చెప్పెను వ *పవేశ న్నిమవృ-మణములు సైఠరము కుర్చీలలో కూర్పుండుట్న మొ!వి కూడ నే నభ్యసించితిని. సాధారణముగ నాగదిలో నున్నపుడుగాని పొలములో దిరుగుచున్న ప్పుడు గాని క్కీఠర్క్‌ 6 ఘంటలవరకు వైతము నే నభ్యసించెడి వాడను, (ఈ విధముగా నీయన ఛాలాకాల మభ్యసించి గొప్ప స్తేజిమేనేజ రయ్యెనని ప్రరీతి.)

శ శనాటకదీవీక రంగనిర్హేత లక్షణములు

అభినివేశము, పట్టుదల మొ వానికం'కు నధికముగా చుత్పావాము గలవాడుగా నుండవలయును

వ. చురుకుదనము లేనివాజైన, నా సమూజమందో చురుకుదన మెందును ఘౌొపట్లదుం

ఏ (పదర్శింపబడవలసిన రసభావాదుల యదార్థ స్టితిగ శుల చక్కగ గమనింపలలవాడై నిశ్చితాభ్మిపాయము గల వాడై. యుండవలయును. దీని (పాముఖ్యత యమోఘము అన్ధాదుల తరచు మార్చుచుండుట రసభావాదులయం దస్థిరాఖి శపాయముగలిగ యుండుట మొ! నవి (శ్రమ గమనమునకు వివ (పాయములు, ఇందువలన రిహార్పలులయందు అభివృద్ధికరము లగు మార్పులు గావింపదగదని యూహింపవలదు, అసంతృ క్తి శరములును అనవసరములు నగు మార్చులనియే యఖ్శిపా యము, అఖరుదశోయందు (అనగా నాటకము (పదర్శనమునకు సిద్ధమైనపుడు) సంఖఘుమునందలి నటులెల్ల రును స్యయంవ్యక్తు లు “కానియెడ్య ఎంత రసవంతమై ఎంత స్పష్టముగా అవరసమని ఈెచెడు మావైైనను చేయరాదు, తరువాత (పదర్శశనములందు అ మార్పులు చేయనచ్చునుం

4. అతడు అనంతమైన యోర్పును అంతకం3ు ననంత మైన నేర్పును గలిగియుండవలయును, ఓర్పును, నేర్చును, సరు సమత్వమున్వు సులభళోపనుడు కాకుంకుటతో సమానమైనవి. సులభళోపనుకు శానిచో, కార్య సాధనమునందు బలహీను దగునని కొందరు వాదింతురు. మజీయు కోపధారియే చక్క-గా చడిపించునని చెప్పుదురు. అట్టివా దొక్‌ వేళ కార్యము సాధించి

శండో అధ్యాయం ఇ నను, కొట్టి తిట్టి నడిపించు శక్తి య్‌ ఆందులకు కారణమని ఊహింపజనదు. ఒక (గ్రంథమునం దిట్టుగలదు. (క&2 02060.) ఉనాక్రుదెలిసినంతలో స్లేజి మేనేజరు లందరు నార్ట్రహృదయ మును సహనము గలవారునసైై యున్నారు. వారివలన నడివీంప బగిన (పదర్శనము లెపూడు ఇెడిపోవలీదు, నెమ్మదియు, ధృఢ బుద్లియుగలిగి, వల్లె వేయించుట మొదలగువానియందు పట్టుదల గలవాడై, అందర నాణ్ఞిపీంచుట యందుకంబ ోాచ్చరిక 'చేయుటయందు చతురిము గలవాడై. యుండనలయును.”

ఈ ఆరేడు వినిధములై న కళలయందు పరిజ్ఞానము గల వాడై యుండవలయును

6. వాచకాదులయందడు స్వర్యగవాణ క్ఞానముగల్లి తషూల నళ్తే యుచ్చరించి నేర్చువారికి దర్పణము నందువఠె లోపములు తెలియపరచి సవరింపగలవాడై. యుండనలయున్ను

7, నాటకములలో మంచిచెడ్డలు నిర్ణ యించిమాటలు, సమాసములు మొదల%వానిని చక్కగా ననివించుటక్కు తగిన భఛాపాజూనము శెలి మొదలగువానియందు రుచిగలవాడె

జా ల్లా న్‌ యుండవలయును

8&ఓ రంగస్థముల మై పాలను సమావేశపజచినపుడు _ ఫాటోగ్రాఫరున కుండనలసిన సమంజసరూపకస్గితి జానముగల బాడుగ నుండవలెను. శ కా

9. ఈతనికి పాత్ర విభజనమునందున్న నటుల శిశ్నీించు టందును, రంగస్థలమునందలి ఎల్లమార్చు లొనరించుటందును నధికారము ఉండవలయును.

8 నాటకవీనీళ అధ్యాయ౦ 3 రిహర్సలు (ఆభ్యాసవిధి లందు గమనింపవలయు విధు డిక్కెన్సు విధానములలో ముఖ్యమైనవి ఫ్‌

1. రిహార్సలు చేయునపుడు చుట్టుపకథటల నెల్ల యెడల వనము పాటింపబడవలయునుం

కె. రిహార్సలులందు పుస్తకములు పూడసీయగూడదు. చక్కగా పార్టురాని వారు (ప్రామ్‌టరునుండి (గ్రహింపవలయు,

8, బహిరంగ (ప్రదర్శనమునందువలెనే రిహార్చలునందు 1పతినటుడు అభినయించుచు అభ వ్రనీంపవలయును,

4. నాటక శాలయం దన్నిమూలల వినబడునట్లు రిహార్చలు లందును భావీ,0ంపవలయును,

ర్‌, (ప వేశనిష్రమణాదుల పైశముు తదితర నటనా (పస క్తితోచాటు తప్పూ గలుగునెడ "రెండుమరాడుసార్లై నను దిద్దుకొనుచు అభ్యసింపవలయును.

6. రిహార్చలునందు[పతినటుడును, తన పనియున్న ప్పూడు వచ్చెదననక్క అఆచవోటనేయుండి సర్వమును గమనించుచుండ వలయును, ఇది అభిలావ లవణము, ఇట్టు రిహర్చలు చేయించునపు డెల్ల “డెశ్క-న్సు తాను నటుల కెదురుగ నిలచి సర్వమును తిలకించుచుం డెడువాడట.

నటులు సాధారణముగా సర్వత కావించు దోషములు

1. స్మకమనుగా నటన అభ్యసింప యళ్నింపరు,

(పామ్‌టరనగా హెచ్చరిక సేయువారు)

మూడో అ ఛ్యా యళ6 |

8, రిహార్చలులలో జరుగుచున్న వాటిని గమనింప (శ్ర ధ్ధ గొనక, నవ్వుకొనుచు మాటలాడుచు రిహార్చలును పహోస్యా స్పదము గావింతురు.

తిం ఎవ్వనైన వారిని మందలించిన బహిరంగ (పదర్శన ముస సర్వమును, సవ్యముగ నే యుండునని తలలు విసకుకొనుచు పోవుచుందురుం

శ, పాత్రధారణమునందు తమకుమించినపని యొనరింప అవాంకరింతురుం బి

ఠం రంగస్థలమున నిలచి అటునిటు చూచుచుందురు, ఎల్ల పుడు కదలుచుందురు. _పక్కావానికి (పామ్‌టింగు చేతురు,

6. రిహార్చలునందు పలుమారుచూచి చదువుటే యుత్సహింతురు.

7. వేషధారణము సందర్భమున అనవసరముగ దుస్తులు "మొదలగువానిని గుజించి పోరాడుదురుం

8. తవుకు పనిలేదని, (బహిరంగ (ప్రదర్శనము లందై నన్ఫు రంగస్థలము విడచిపోవుదురు లేడా లోనివారితో (పసం గింతురుం

అభ్యాస నియమములు

] రివోర్చలునుదు మొదోటిపర్యాయము నూ(మే పుస్త్త్వము మాడనీయవచ్చును. తరువాత పుస్తకము వారియొద్ద నుండనీయరాదు. పార్హుల న్‌ కరియొద్ద "రామ చిలుకల యమొద్దవలి అప్పగించు కొనుటవలన (ప్రద్శనా వైపుణ్యమునందు హాస్యాస్పద మైన గమనమునకు సులభమైన మాన్ష మేక్పడునుం మాటలను వాళ్యములను ఖైప్రియందుంచు

(2)

కం నాటక॥కదీసీక

శానుటయెంత ముఖ్యమో వాటినుచ్చరించు స్వరమ్ము స్ధాయి మొదలగు వాటిని నేర్చి మనోగతమొనరించి నశమునందుంచు కానుటయు. అంత అవసరమేయగును, ఇట్లు చక్కగా నభ్య సించు నెడల వా క్యాంతములయంచు, చిితముగా నత్సరములు వినబడకుండు లాగున పదములు (మింగి వేయు. దురభాాసము నాశనమగునుం

ల్సి సర్వత సాధారణముగ కొంరనాళము 'తెగెపోవునట్లుగా నరచు దురావారముగలదు, అందువలన పదాదులయందలి రసథావాదుల శుభపదర్శనమున _ కంతరాయ మేర్చడును* “క్టీచుమనునట్లు అశాన్యమైన స్థాయిలో పలుకుటకు కారణము అపస్మాకమైన ఉదేకమేయని పలువుగందురుగ,

లి దీర్ధమైన నిట్టూర్పు సులభముగను సహాజముగను నుండునట్లు అభ్యసింపవలయును,. అది వాచికాభినయమునందలి రససారస్యమునకు మిగుల నుపకరించును,

ర్త అద్దముయెదుట నభ్య్వసించుట వ _త్తవానికి ఖమ పుక్గెంచును. ఆయభ్యాసము మాటాడుటందున్యు అవయనచలన మొనరించుటయంనును (పాయికముగా వచ్చు విశారముల గుజుతించి తొఖగించుళొనుటకు వీలుగనుండును,

ర్‌, అసాధ్యమైనది మళియొకటిగలదుం రంగస్థలము పై నవ్వుటం చాలశగాల మభ్యసించినవారై నను రంగస్థలము పై నిజమని తోచునట్లు నవ్వుట అసాధ్యనుని_ చెప్పిరి. అధ్వని పరివోసాస్పదముగ _ నుండనిరీతి గమనించి జ్యూగ్ధత్తగ నవ్వవల యును

చాలగో అ ధ్యాయం ల!

6. వివిధపాతములు ధరించునపూడు వివిధములుగా నడచుట అభ్యసింపవలయును. లేనిచో (ప్రవేశ నిమమణాదుల యందు గమనసారస్యము, సౌకర్యము సిద్ధింప నేరవుః

7. నిలిచియుండుట్క కూర్చుండుట్క మొ వానినిగూడ మిగిలిన ఆవయవోపాయవయవముల చలనముతోపాటు ేర్వ వలసినదే.

8. దృష్టింలుపుట మొ నవి రూపపసిద్ధికి విత్తు "వేకు చంటివి. కన్ను లేగదా సర్వసౌందర్యముఎకు జీవఠళకును, మూల *ందము!

9. అన్నిటికంకు నివిషయమను ముఖ్యంగా గమనింప వుఎయునని యెల్లరు హెచ్చరిక "సేయునరు:__వల్లె వేయు ఉందు ఒకసారితప్పూ నచ్చిన్య అది తప్పించుకొనుట యెన్నాళ్ల వైన దుర్గభము కావున (ప్రధమ పరోనమునంబే గేద్ధగలిగి యుండవలయును.

అధ్యాయం శీ పాఠము, ప్నాత్రధారణము

1. అభినయమువండు పాతథధారి స్వయఎన్య క్తిత్వము (అనగా తారుధఫరించిన పాశమువేకున తన్ను తెలిసికొన మజచి యుండుట) క వాసౌఛాగ్యమునందు నాశేకర మైనవృ త్తి

9, సభిఫఘలను తానభినయించు రసభావాదములయందు (దవ్నర్తింప జేయవలయునన్న నటుడు తనజన్న స్వరూపాదుల నాకాలమునందు సంహరింపవలయుకు ఈవిషయమ్ము నటుని

కై నాటశదీసీక 'ాముక (పనర్తనమునందు నిరోధింపగలదు, ఈవికారము రంగ సలములకును, నటుల సంఘమునకును విపరీతమైన దుమ్కీల్చర్డి సౌపాదించుచున్నది. మథికొన్ని అభ్యాసపద్ధళులు, నియమములు

క్షం కష్టములై న నివషయములను స్టేజి మేనేజరు నటుల (ప త్యేకముగ ఒకొళఠాకళానిగా గాని జతలు జతలుగా గాని విడదీసీ యభ్యాసమొసంగి తరువాత కలిపీ వేయవచ్చును అశ్సైన అన్నివిధములై న అహవాంకారపు దోవములు నివారింపబడునుం (పదర్శనములందు దుర్వ వ్రవసాయము లుండను,

£. (పతివిషయమును మొదటినుండి చివరవరకు సర్వో పకరణములతో అభ్యసింపవలయును.

8, బహిరంగ (వ్రదర్శనమట్టు రంగుపూతలు దుస్తులు భరించి సర్యోపకరణ.. (ప్రసిద్ధమైన సంపూర్ణ రిహర్సలులు శాన్ని జరుగవలయును, క త్త్తులు "మొదలగువాటిని రివోర్స్భలుల యందు ఉపయోగింపనియెడల్క బహిరంగ (పదర్శనములలో అప(భంశములు జరుగును. కలవరముల్ను భంగపాటులు నసే న్ట్‌ము గోచరించునుం

ర్త్కీ స్వల్పపా(త్రలకు తగినంత (ప్రాముఖ్యత యొసంగి వీరవలయును, యభధార్థమైన అభ్యాసమునందు వారిని నియో గెంపనియెడల్క (ప్రదర్శనములయందు సామరస్యము పొడగట్టదుం

క్‌. రంగస్థలముననున్న (పతి నటుడున్కు తా నెదుట వాని సంభామణము. నపుడు వినుచున్నళ్లు యుండవలయునుం విన్న విశేషములే కదాయని పరధ్యాన్నముతో నున్న దూమ ఇఅమునకు ప్యాతుడగునుం

శాలణనో ఆ ఛ్యాయర6 118

హోస మొనరించునట్టిగాన్ని సంతోవనుకు సూచించు సట్లి గాని పాత్రముల సైతము రంగస్థలములమై అధిక (పసం గము కావింపరాదనుటలో "పేక్సియ రిబ్లుపదేశించెను.

“విదూషకుడు మొదలగునట్టి యేపాొత్రధారి నైనను అధికముగా (పసంగింప సనీయకుము, వారిని నిడిచినచ్యో తమంత తామే నవ్వుటయ్యు అందుమూలమున ఛావళూన్యులై మాడవచ్చెడు వారినికూడ నవ్వ్యించుటయు, మరల నవ్వించు టకు (పయత్నించుటయు, ఆసందడిలోన నే కావలసిన ముఖ్యాంశ విమర్శ నిలచిపోవుటయు సంభవించి రసభంగము వాటిల్లునుం "కావున అట్టి అధిక (పసంగము దుష్టత్వమనిపించును* మరియు అట్టి మూరుని సంతాపకరమైన యహవాంకారమును గూడ నిరూపీంచునుఃవి

మెప్పువడడయు (ప్రయత్నములు

నటుడు రసపదర్శనాభిలామ గలిగి ఎంతసౌమ్యుముగన్కు యుక్తృముగను, పరిమితి తప్పకుండగ అభ్యసించినను, బహిరంగ శపదర్శృనమునందు కర తాళధ్యనులు మొదలగువాటిచేత మెషప్పూ వడయులాగు (పయత్నించునెడల, మతిచెడి ఘోరముగా అవివేకముగా మరిమరి నవ్వి౦ంపనో ఉదేకము పుట్టింపనో దురాశ పుట్టుకు (02 20012086 3 000గ626982) ఇట్టి సంతోష సూచకమైన వ్యాపారము ఉన్నాదకరము, నటుని అభినయోత్పాహమునకు "హెచ్చరిక గలుగవలెనన్న దృఢ భావోదయాదుల (పదర్శనమువలన సభయెొల్ల మం(త్రరుద్దమైం బంధింపబడినట్లును వృాదయ ఛూన్యులగునట్టుగాను చేయ లబడవలయునుం

క్త నాటశదీవపీళ

నాట్యకళనుగూర్చి హామ్లెట్‌ ఇట్లుచెప్పెను. “కీం605” 20 20 220 70056 60461 0000 26 పహం5ళి &పెరే. 0౯ ఇమం 2201 10101685 1 ఇల6 ఓం హం? శల 10 లిజశటా6 “ నటునిక్రళ _ నాట్యకళ య పూర్వమును నేడును 1పకృతిని (పతిబింబింప జేయ పట్టబడిన దర్పణమునలె నుండెన్కు ఉండవగునుం

దుస్పులు మొదలగు ఉపకరణములు, వేషధారణము

1. (పల్యేకమైనట్టియు _ పనితనపు మెజుగులు. గలిగి నట్టియు దుస్తులు "మొదలగు వాటికథికమైన (పాముఖ్యత యొసంగరాదు. (గ్‌ అభినయించెడు. నేరుపు నర్ధభావ = శుభ నిరూపణాధుర్యత స్ఫుటవచోని_ధానముం నోరునేగాని లేని పొని.భూవలడుగడు 'మేటియా వేషధారి)

కాని అర్జనమే (ప్రధానము యేర్పడిన సమాజముల వారీ విమయమున విపీతాభ్యిప్రాయము గలవారుగా నున్నారు

60 ?0 సం! [క్రిందటి ఒకనటుండు గారిక్‌ అనునతడు లియరు రాజువేషము డాల్చినపుడు తన కాలపు దుస్తులనే ధరించెను. మాశ్సెత్‌ , జూలయస్‌ సీజర్‌ మొదలగు వేవములు: ధరించునెడ నాకాలపు వృత్తుల ననుసరింప దలచుళొనలేదు. 19 శకపు (ప్రధమ భాగమునందుండిన మ్యాక్‌'కడీయను నాయన తన కాలపు నటులుపయోగించెడు కాలసంకరపు దుస్తులు (మెజుగులు (గకుానట్టివి మొదలగు చాటిని ధరించుచు అవిధమైన విపరీతముల తొలగించుటకు చాల (వయతల్నించెను, గరువాత వాలదినములకు హెటవ్రీఇర్వింగ్‌. బయలుదేరి త్యత్చయత్నమున గృతకృత్యుడ య్యెను. అశడు

నాలుగో అ ధ్యాయం కెర్‌ నాట్యకళా (పచారకసంథఘమును నిర్మించి యిట్టి య నేక కార్య ములు ఫలింపజేసీ నాటక కగాభివృద్ధి కావించెను. ఇట్టి విషయ ములబు బోధపడుటగు [రీ (వాసిన క్షాపీకలోని కాన్ని వాక్యము లిందు పొందుపజచుచున్నాము,

“అత్యుబ్వలమై మిగుల విలువగలవిమయైన దుస్తుల నేకులు "పెద్దకంపెనిలవారు వాడుచున్నారు.. కాని యొక మహోానర్తకీ తకుూవ 'వెలగల దుస్తులనే ధరించుచు వచ్చెను. బంగారు సరిగ వలున వబాలయనుచితమును, నిరర్ధక మును వై యుండును. కాని సాధారణ (కయములకు లభించు నుపకరణములవలన రస వంతమై విపులమైన (ప్రయోజనములభించును. ఇందు సారాంశ "మేవునగా మనముత్య్చష్టముగా తలంచిన యవి, కార్యిసాధ నమునందు (రససిద్ధి ఒదవించుటయందు మిగుల నింద్య మైన వియె యగును. నిజమైన బంగారునగలు మేలిమి సరిగ వ్ర ములు, అట్టి విలువగల సర్యోపకరణములును రంగస్థలమున నుదయింపవలసిన రసభెవాదుల స్మకమ (పచారమును నిగో ధించును. ఇంకను వివరింపవలసిన వనిట్లుచెప్పవలసి యున్నది కనట్టులు రంగస్థలమునుండి, రసభావాదికములను (వేతకుల వ్యృాదయముల వర్తింపజేయవలయును అది సిద్ధింపవలయునన్న (చేవకుల నృాదయములు శుష్కముగా నుండవలయును. అట్టచో, యీవిలువగల దుస్తులును _భాంతియ్యు సంతోవము గల్లించు నితఠర రంగాలంకారములును నారి పవృాదయముల నిండియుండగ నటుడెంత కష్టించి వారిని ఛావళూన్యుల గావింప వలయునో ఎంత (పయాసపడిన వారిహృాదయముల రసభఫావ ఫూరితముల గావింపనొప్పునో చదువరు లూహీంపగలరు.*

కై శజాటకదీనవీన

అట్టి యుపకరణముల మాటున నటుడు సలుపునది కృతిమ నాట్యమని "తెలియనగును

4. కవచాదులు నిర్మించుకొనునెడ, కొత్త సత్తుశేకులు వెండి బంగారుపూత కాయితముల నుపయోగింప నక్కృ-రలేముం పాత సీనాశేకు డచ్చాలు కి త్త నారగుడ్డగాని క్యాలికోగాని వాడిన చాలయంద మైన కవచాదుల చేయింపనచ్చును, ఈ విధ ముగ సర్య్వోపకరణములు నమితేవ్యయము "లేకుండ తయారు దేయించవచ్చును.

క్రి దుస్తులు మొదలగువాటిని సా(త్రముల పరస్పర స్థితిగతుల కనుకూలముగ తేదనుగుణములగు రంగుల ననుస రించియు నిర్శించవలయును. ఏ నటుడును (ప్రత్యేకముగ నితర జోక్యము లేకుండ దుస్తుల నేర్పజచుకొని యుపయోగింప రాదు. తన కవసరమైనట్టియు, నపసవ్యముకానట్టియు దుస్తులను ముందుగ నే సేకరించి రిహార్చలులో నుపయోగింపనివో అల వాటులేని లోపములు చాలా కన్పించును, (అర్దెలకు తెచ్చు కొనిన వాటివలన సన్యమైన రూప్యపదర్శనమునకు అవకాశ ముండదు.) నాటక కధ అధునికమో పొఠాణికమో తెలిసి కొని తారుమారుపడక్‌ దుస్తులు మొదలగువాని నుపయోగింస వలయును

త. మాసములవలన కొంత చిక్కు-గలుగుచున్నదిం వాటిని తీయించుటకు నొందరు సమ్మతింపరు. పా_తానుకూల ముగ మాసము లుండవలయునన్న సాధ్యపడదు. కావున మాసములు తీయించుట మంచిది లేడా కప్పీవేయజాలియుండ వలయును, _ కప్పీవేయుటకు పెద్ద మాసమైన వీలుండదు,

అయిదో ఆ ధ్యాయం క్ష? మజియు బువుల పాఠములు ధరించువారు మాసముల నశ్లు యుంచి గడ్డముమా[త్రము తగిలించుకొని వత్తురు, అది హాస్యా స్పదముగ నుండునుం

$ఈ. కాన్ని సంవత్సరముల [కిందట ఆంగ్ల చేశము నందొక నటుడు పూర్వము ఫొన్ఫులో ఖై దీగనుండి తప్పీంచుకపోయిన యొకని వేవము ధరించెను, అట్లు ధరించుటలో నాతడు నాటి దుస్తులు మొదలగువాటిని దాల్చ్బ్చ నూహింపక్‌ (పస్తుతము పోర్‌ట్లాండువారు.. ధరించునట్టియు,. ఆంగ్ల దేశీయమైనట్టియు దుస్తులను దాల్చి మిగుల నిందలపాలయ్యెను,

అధ్యాయం౦క్ర నాటక రంగం సీనకీ మొదలగునవి ;

“రంగస్థలాలంకారమువలన ఫలము రస్యప్రదర్శన విమ ఆకుక మైన గుణనిర్వనాణమందు సంచలనము గలిగించుటయే,కి సముచితమైనట్టియు అవసర మైనట్టియు కెలది అలంకారములు చాలును, అతీతమైన రంగాలంకారము విపరీత భావములకు శారణమగును. కాగితముతో చేయించెడు సీనరీ ఠయ్యెడు ఖరీదు ఎరువు లెచ్చికొనెడు క్యాన్వాసు సీనరీ కివ్వవలయు అద్దె పైళము నొక్క-టియే యగును. తెరలకు నల్ల నూలుబట్టల నుపయోగించి వాటిని రింగులపై నడవీనను చాలును

కె నాటకదీపీక

రంగాలంకారము చేయుటలో గమనింపవలసిన విషయ ములు :

క్ష రంగస్థలమును ఏవిధోపకరణములతో నింపిజేయ కూడదు, నాట్యరంగ (పబేశమునం దనవసరమ్ములైన వస్తువు లిండ్రలో నున్నటులున్న యెడల రసవంతముగను సుకరముగను (ప్రదర్శింప ఏీలుగలుగదు,

ల ఇట్టలంకరించుట యందై నను కాల సాంకర్యము: కలుగనియరాదు.

పూర్వకధా (పదర్శనములందు వేముబెత్తపు కున్చలు జపాను కున్చీలు మొదలగు నీకాలపు బరికరములు చాడరాదుం కక్కు-రితిచేత వాడినను వాటి స్వరూపములు కప్పి వేయ వలయును,

ఈకాలపు నవలలను పూక్యశాలపు కధలలో వాడు టయ్యు ఇప్పటి చ్చిత్రపటములను 17 థకపు కభాళంగముల యందు వొడుటయుఎలిజ బెత్తునాటి యొక ప్యాత్రమును ధరించిన యొక నటుడు యీశె కలములకు బదులు పాళికలములనో (న్‌ సెన్‌ క లములనో) యుపయోగించుటయు మాచి పరిశపింప వలను, నూరుసంవత్పకముల (క్రిందట ఉ _త్తరములను కవర్షలో 'విట్టరాదు. అపుడా యుత్తరముల నొక విధముగా మడ చెడువారు. (ప్రస్తుత మాంధచేశమున కాముకుడు మొ! ప్యాత లుత్తరములకు కాగితములే ఉపయోగించుచుండిరి.]

అడద్డుడు కాగితము 100 సం పూర్వము పుట్టలేదు అప్పు డిసుక యుపయోగిం చెడివారు.

అయిదో అ ధ్యాయం౦ క్షం

ఈ విషయములు. స్వల్పముగ తోచును, అనవసర ములుగ నుండును, అందువలన లత్ష్యుముంచరు కాని ఏటినే నేటి ేవ్‌కులు చక్కగపరిగణించుచున్నారు, విమృరించుచున్నారుం “లట్టి విమర్శకుల నసూయాపరులని నిందింపకి తప్పూలం సవ రించుకొన యత్నముచేయుట సులభము, సుకరముం

(పదర్శకులు కొందరు. పేరున ఎమెచూస్చైనను వేమ కులకు ధనవ్యయ మగుదునే యున్నది. కావున వారికి (పతి ఫలము సమంజస పర్శిశమాను రూపముననే ముట్టవలస్రి యున్నది. న

క ఎది ఎట్ట్లున్నను యీాకాలమున వాచికాఛినయమనమునం దొక విధమైన సంగ్‌తమును వాడుచున్నారు. ఆ సంగీతమునందు. ఉచ్చాస్త్రానుకూల మైన యభ్యాసపటిమ” _ లేకపోయినచో రసా భాసముగనే యుండును గాని రసవంతముగ నుండంజాలదుం మజియు జంతీము గ్యాతమును కప్పీవేయుటచే, గాత్రనాళ ములు (ప్రయ్యులాగున “కంయి మని పాడవలసివచ్చునుం అట్రిచో ముఖమునందు పొడుటలోని కష్టమే (ప్రదర్శింపబడు చుండును,

నేపధ్యము

ఒకరినొకరు నెమకిళొనుటయి అవసరోపకరణము లవ్రై తర్రాడుటయు కలవరము మొదలగు నుషద్రవముల 'కాశరమై సభికులకుకూ్త నప్పుడప్పుడు. కీరనివిసువు పుట్లిం చును, ఈ లోపమున కంతకు స్లేజిమేనేజరు ఉత్ర్తరనాది=. ఈ లోపములు కలుగకుండుట కాతనికి తొడుండవలయును. అట్టిసహ'యయులలో మొదటివాండు (ప్రామ్‌టరు "హెచ్చరిక

న! నాటకదీవీక -చారు.ప్రామ్‌టరు, (ప్రతివాడును (పామ్‌టింగు 'చేయువచ్చునసి తలంచెదరు. ఈ [క్రిందివివయములు తిలకించిన నది యెంత నిజమో యెజటుంగనగును.

క. అత డితర ఛ్యానములేక రంగస్థలమునంటే బంధింప బడిన దృష్టిగలవడై యుండవలయును. అటులుండనంియడల అతడు పరధ్యానముగా నున్నపుడే పాచ్చరిక యవసరమగు టయ్యు తందరలాడుటయృు, రసభంగమును సంభవించును,

ల్సి అతడన్ని రిహబోర్చ్భలులయందు అభ్యాసకులతో “పొటు పొటుపడవలయును,

8. లోపములన్నియు స్వయముగ గుజుతు పెట్టుకొన్న నాటక పుస్తకము తనయొద్ద నుంచుశొనవలయును, ఇందు శొర కతని పృాత్తమునందు (పతిపుట దురుగ వట్టికాగితములు చేర్చబడి యుండుట అవసరముః

9. ఒకమాటగాని సమాసముగాని అనేక వోట్ల వచ్చు చుండును. అట్టచో నటకులు తబ్బిబ్బు పడుచుందురు.. అట్టి కలవరము గలుగనీయ కుండవలయును.

10. వమా[్రము అతడు ఉగ్రస్వభావము గలిగియుండ రాదు

11. భావోదయాదుల రస సార్రస్యము శొరర్క్తు పద వాక్యాదుల మధ్య విరామకాలము సైతము 'తెలిసీనవాడైై యుండవలయు. లేవచోో ఆలసింపవలయునెడ తత్తకపకుటయు ఈత్తరపాటున తామసించుటయు మొదలయిన సుంతొఎక, వ్యాపారములు పుట్టును..

ఆయిదో ఆఅ ధ్యాయం౦ |

7, నటుజే వాక్యమునై నను మఆచునెడల నాతడు తన చీక్క-మొగమ్నువైచి చూచువరకు నాలసింపరాదు, నటుడైన నవ్వు వొదవెడు వేగిరపాటును నై పుణ్యముతో గప్పీ వేయ: వలయును, ఈ విధముగా నందిపుచ్చుకొనుటయందు నటులున్సు కొంత వివేకము, పరిశమ, నిపుణత్వము అభ్యాసవశమున నుంచుకొనవలెను,

॥ 8 పొరపాటున నటుడు కొన్నిపంక్తులుమఆచి ముందు విడచిన ఆభాగము అర్ధభావాదుల వెరుపనిచో విడచి వేయుట మంచిదికాని ఆ సంక్ర్తులన్నియు పఠించువరకు పాచ్చరిక చేయుట. మంచిదికాదు

సర్‌ (ఫ్రాన్సిస్‌ బెర్నార్డ (పామ్‌టరు సమర్థత యిట్టిదిగా వరించెను:

; న!

క= (పతి పాాతముమొక్క- రసభావాదులయందు (ప్రవే సము గలవ్యాడె యుండవలెను,

ఏ, _పదర్శింపబడు నాటకముయొక్క- అంగోపాంగము: లన్నియు నెజింగ్తి అందలి (ప్రతిపద (పయోజనమును తెలిసి యుండవ లను,

8 వ నటు జేపదము నెప్పుకే స్థాయిలో పలుకవల: యున్తో అఆ నటున కా పదము నప్పుడా స్థాలులో “చందియ్య గలవాడై. యుండవలయును, (సుతిజ్ఞూనములేని పామ్‌టరు పద్యములను సుతి తప్పించి అండిచ్చిన గలుగు విషమ సంధి యిందు [గాహ్న్వము, లి |

లి నాటకదీవీక

శీ అదిగాక వ సమయముననై న (గ్రహచారవశమున నే "వేషమైన ధరింపవలసిన సిద్ధముగా నుండువాడై యుండవల యును,

ఉపకరణోపనేత

7 ఉపకరణోప నేత? సర్వోపళర ణములను యదార్హ స్థితులయందుంచి సమయానుకూలముగా రంగస్థలమున నుంచు చాడు,

ఈతడు రంగస్థల 'మెట్లలంకరింపవలయునో, ఆనమూనా నెల్ల సిద్ధముేయించి దాపుననుంచుళొని, అఆలస్యములేక (ఛవర్తింపవలయును. వయే నటున శే యే వస్తువు లవసరమో ఆ పట్టికల (పశారము వారి కందిచ్చుట కొళని తన జవాబు చారీమోద నుంచనగునుః

111. వాహనుడు; వేవములు ధరించుచోట నుండిగాని దుస్తులు ధరించు చోటనుండిగాని వలయు నటులను, పిలుచుటకు గాని అవశ్యమైన 'యేయితక వస్తువుల నిచ్చుటకుగాని యొక్క చురుకైన పిల్లవాడు (పామ్‌టరుగుతోడుగా నుండవలయు

112. తెరలెత్తుటకు, దించుటకు, రంగస్థల మలంకరించు టకు నల్లురు ళశాతులరుంచపలయును, ఏీరెల్ల రు మటియిద్దరు సప్లెదారులును దక నితరులవరును లోననుండరాదు. విఈ్రు అ(ప్రమత్తులై (పదర్శనాంతమువరకు. విసువుగొనక సంచరింతు "లేని పదర్శనము [కేతకుల విసికింపక సంతోషదాయకమై యుండును.అట్లుగాక లోన పని లేనివారెల్ల నిలుతుళేని యీ

అల కః, ఇం జర ళ్ళ ళా

చురవస్థలన్నియు గల్లునుం లోన చుట్టు (పకల గుసగుసలు;

అయిదో ఆఅ ఛ్యాయ౦ తం ఇష్టాయిష్టము ననుసరించిన రిమూార్కు-లు, నవ్వులు = (అషుడవి బయటికి విన్పించుచుండును) అనర్ధకములై న "పాచ్చరికలు ఉ్యదేశము%లిగించు చప్పట్లు, రంగమందున్న వారితోడ (పసంగ యులు మొదలగునవి రసభ౦ంగకరములగు వ్యాపారములులో రంగు పూసికొనటకూడ నటుడభ్యనించి తీరవలయును. ఈ వూట విన్నవారికి నవ్వు రాగలదు. ఇది హోస్యాస్ప దముగ దోచును, నటులు ధికళారింతురు. ముఖ్య మైన రిహార్చులు నందైైన రంగులుపూసికొని సరిదూచిశొనిన మేలని "షాచ్చరిం చిన *ఎందుకీనోల (ప్రదర్శనము నాజెట్టుండునో చూడుడని చవాలమంది స్వాతిశయము చూపుదురు, ఇట్లని ఆనాడు వారు ఛరించెడు దుస్తుల గొరవముకూడ పాడుచేయుదురు, ఈకధలు చదివిన ఆయ భ్యాసమువలన లాభము తెలియనసను,

కేం గైమార్షను నామె తాను యవ్వ్యనవతిగా నున్నపు డిరువదియేండ్త నాయిక వేషము ధరించెను. అనాటి (వదర్శన 'మెల్లర నాకర్షింపగా తనరూప పటమొక దానిని భద్రపణఅచు కొనియుంచి వయసు ముదిరినకొలది ఆ రూపమేర్చడు లాగున రంగుపూసికొనుట యొప్పటికప్పుడు (పల్యేకముగా నభ్య సేంచుచు వచ్చెను, అట్లరువది నాలుగువత్పరముల వయస్సు వరకు నామె ఆవేషమును అవిధముగనే ఎల్లర కచ్చెరువు పుట్టునట్లు (ప్రదర్శింప జూలెను,

ల పూక్యము రంగులు వొడిచళూపమున నుంజెడివి. వాటిని పాలతో ఉడుక బెట్టి సిద్ధపరచుకొని యుంచెడివారు. నలుపుకొరకు ఇండియాసిరా వాజెడువారు. అట్టివారిలో నొకడైన చాళ్హెసు మ్యాత్య్యూస్‌ అనునాయన 'వేషవధారణ

వ్యు నాటకదీనీళ మునందమోఘముగా తన యొదుటివారినై న మోసముచేనెడు వాడట! రంగుపూత అఖరగునప్పటి శదుటనున్నవాళే గురు లింపజా లెడువారుకారు.

8. 1789లో వాల్‌ (డ్రస్‌ అను (గంథకర్త గ్యారిక్‌ అను నాయన రంగులు పూసిళొను శక్తియందటివారలలో నగ గణ్యుడని చెప్పుచు నిటు (వాసెను “1761! నాటి లియర్‌ 'రాజురూపపటమును చూచి తన ముఖమును _ 'వెండ్రుకల' సామాను లేశయే నూర్చివేసి లియర్‌ రాజేయనిపింపజూ లెను. ఆతని ముఖస్వరూప మేమా్రమును గురుతింపబడ లేదు.”

విద్యుద్దీషముల యెదుట న్నర్హ్తనము చేయనలయు నీ కాలమునందు రంగులపూతను గురించి యెంతయో (రేద్ధవహింప వలసియున్నదిం

అధ్యాయం౦ 6

అనుభవజ్ఞుల కొన్ని స్నూత్రములు, కొన్ని కథలు

1. నాయకునికంచి నాయికస్థూల శగరీరియుు. నధిక్‌ బలముల గలదిగను నుండ రాదు.

క్క నాటక (వదర్శనమున సంపూర్ణమైన రస్యపసిద్ధమైన సామరస్యము రక్తికలుగవలెన్న (పతిపాతమును మొదటినుండి తుదివరకు నేలోపములేకుండ తయారుచేసి సిద్ధపఆచి యుంచ వలయును, చివరవరకును, కొన్ని చిన్న వేషములవంక జూడ కుండెడు దుర ఛ్యాసమునకు పాల్చడకూడదు.

ఆత అధ్యా 80 క్వాం

ఈ రిహా్స్చలర (పొరంభిండక్‌ ఫ్రోర్వము స్లేజిమేనేజరు కోనా నాటశముకు చదివి (పామ్‌టతు నటులు మొ! వారి యొకుట. రసభానాదులు సర్వము గోచరించునట్లు చదివి వారిచే చదివించి యుచవలయుకుం

&. రిహాక్పలులలో - నొాటకమున అనసరముగ నుండు వారెివరైనను అకుతు ఆము పోజరై యుండనలయును. బహిరంగ (వవశ్శృనమువకు పూశ్యమున జరిగెకు, 5, 6 (పదర్శనములో”ో మాత్రము సటా “జీకాగణమున్నను వోజరుకాక యుండరాదుం

5 (శొత్తవానిని పీశ్నీంచుటలో

(3) ఛాషాజ్ఞానము (0) వాచిక సౌలభ్యము ($్ర) రస (్రవాణ సామర్ధ్యము (ఏ సంగీతజ్ఞానము (5) అవయశసౌష్ష వము వాలము (6) కభాపర్మివమా లీక అభిలావమ (7) (న _రృనము (5) విద్యావ్యాసంగము మొ॥నాటివి గమ నింపవలయునుం

6. ఒక (ప్రసిద్ధుడెన నటు5వీలిపించి వానితో చేరి మతి కొందరు కావు వెకు (పదక స్ట్‌ మిరు తెల వారికి (సతిష్టయొనం గజం (వోరో 'వియమునండలి పదిసుకులును వరసగా నొక్కి ఇవాయించినటుండునలి మొకరు చెప్పిరి.)

న్‌.

(వ్యోమ్మైై నాటకమునందడలి ముఖ్యపాత్ర లేపండ శాందకభ్య నించి ఆ పొరను ధరించుటలో (ప్రనిద్థాుచిన యొకనిబిలిపించి (వదర్శిాపగా అతవిపనిద్థిగాని _ మిగిలిన వారీ పర్మిశమగాని సభికుల సంతొను పజుపంజూలక పోయెను.

న! శణాటకరీసిక

7, మిక్కిలి చిల్నపీల్ల లుగల రంగములు (వదర్శించు నడ చికూంగలదు, ఆతిదు మొండితనమువేగాని సిగ్తులేగాని. మూానముదాల్చిననుు 'ెదరి తెగబడినను హోస్యాస్పదులు గావలసీవచ్చును*

8. (ప్రతినటుడు తనరూపసౌష్ట వాదుల కనురూపమైన "వేవములనే ధరింప సమకట్టన లెను. (నేపథ్యమునండలి శాన్ని మాటలు ఉచ్చరించుటలో (పసిద్ధి చెందిననటుని నేనెిలుంగుదుసనని అమె బ్లో వెపూచున్నాడు.)

9, నటులు కాలక మముగా నాట్యకళా పరిజ్ఞానమున అభినృద్ధిాగాంచులాగున వారివారి కనుకూలములగు ప్యాలేముల: వొసంగుటకు వీలైననాటకముల స్లేజిమేనేజరు నిర్ణయిందు చుండవలయునుం

0. నటులలోపముల నెప్పటికప్పుడు వారికెకుకపరచు. టనును, తగినసలహాలిచ్చి సవరించుటకును, వారితప్పూలనెల్ల స్ట్రేజిమేనేజరు లిఖతపూర్వకముగ భ(్యద్రపరుపవలయును.

1. సంభఘుమునందలి నటులననుసరించి నాటకములు (దాయించుకొనుచున్నను, సుప్రసిద్ధ వండికులు రచించెడు వాటిని (పదర్శించెడు సామర్థ్యము నటులకు గలుగులాగున వాని నిద్ధపరుపవలయును,

$న్మా శీవల వేవధారుల యిష్టాయిష్టముల ననుసరించి పాలతత విభజన మొనరింపహాడదు

కే8. కీర్తనలు రసానుళూలమైన పద్ధతిని ఇమిడింపనగును. కాని పఫూర్వకాలానుసారములగు _ గాధలయందు. (ప్రస్తుత "కాలాను కూలములగు కీ _ర్తనాపద్ధతుల చొప్పీంపకూడదు.

అతో అ ధ్యాయ౦ లా

శ. వనాటకమునందు వరంగ మెంతకాలనము-పట్టునో శద్ధగ గమనింపవలయును,

]ర్‌, రంగములమధ్య కాల మేమా(తమైన విసుగు పుట్టించునంత దీర్భముగావించు నెడల (పదర్శనము సౌభాగ్య వంతముగ నుండజాలదు.

16. స్లేజిమే నేజరురంగ స్థలములచుట్టుకొలతలు దెలినికొని నటులకు గమననిధానము నేర్చవలయును,

శ. “కాం బ్రంల ౮007 16 026 56]₹ ఇామీలయ 107 ఏం 00006 5800164 00 అరంళి (నీస్వశ్వమును మజచి పొమ్ము! ఆ స్వత్వము అ సమయమునందు నశ్‌ంపవలయును,)

18. ఉత్తములు [నాయుట్క చదువుట, రంగస్థల ముపై నవసరమైనచోో ముందుగా దానిని (వాస్కీ చదివి ఎంత కాలను పట్టునో, వఏవై ఖరి -వొప్పడునో గ్రహించి ఇవీ యండుంచుకళొనవలయును లేనియెడల చాయుటకు బదేలు గిలికించినట్టును చదువుటకుబదులు యోచించునట్టును తోచును,

1ఫ్టు (వతివారు రంగస్థలమున అపంశ వ్యాపారములు (ఉమియుట తాగట మొ ) చేయరాదు,

920, ఇంటియొద్ద గయారైవచ్చెడు వేషధారులు కంప నము తొలగుటకు నిషావస్తుశ్రల నుపయోగిం దివత్తుదు, వారు (శేమ్ములైన నటులు కాకపోయినను (త్రాగుడునందు. వేరుగలు వారగుదురుం సమంగా అభ్యసించినయెడల కాల్కకమముగా వృాదయకంసనాదులు తీరిసోవును.

లి చాట ఈదిన కు

21. నిశా (వదర్శనములనలన" ఆరోగ్యము పుడ్రునుం కావున నట్టిచో 'పెందలకడ (సాయంసకయమున) భోజనము వేసి (పవర్శన (ప్రారంభమునుు ఒకగంట ముందుగా పాత ఛారణాదులొనరించి నిద్ధముగ నుండనలయును, ఇట్టిదో విరా మము గలిగి పదర్శింషవమ్బుకు. మధ్య కాలమున అవసరమైన అల్పాహార మేదియేన్‌ భుజించి ఉస్ణసానీయము. (గహీంప వచ్చుళు, లేడా (పద్ఫానానంతరము న్నానమొనరించి లఘు భోజన మొనరించి నిదురింపనగునుం

లల, నృత్యమ్ము కత్తిసాము మొదలైనవి అభ వ్‌ పనిచో, (పదగ్శ్గనమః. వెడున్ను హోనియు.. సంభవించును అవియు దేశకాల పాాతానుసాకముగ నే యుండవలయును.

23. రంగులు పూసికొనినప్పుడు (వేళ్ళు చెవులు మెడ వెరుకతల్టు విడిచివేయక్క జ్యాగతగ నుండవలయును, మటియు వయసున కను రూపములగు గీతలు ముఖమునందు, కన్నుల (శ్రీందను నుండవలయును. కనుబొవు గలు దిస్దునెడ అధిక గాం భీర్యము గలుగనియ రాము

24. చేశశాల పాతానుసారముగ నే ముఖముచితించు కొననలయుకు, పదుము నాడు ముసలి వేషము వజేయునెడ తగిన మార్పు లొనరించుకొసనలయుక్యు గుడగంట, మొదలగువానికి

25. మెబుపులు పొడళ్ళుటను చీకటితో మతాబుసొకి 'వెలిగింపనగును. ఉరుము నలయుచో ెద్దతశరపు -శకును చినర” పట్టుకొని విదిలింపనగును. "వెద్దయునుమునకు సీనా చేముడ 'బ్బాలో టపొాసు కాయలు శాల్చ్బనలయుకు

అరో ఆ ధ్యాయం౦ న ఫ్‌, చిల్లులుగల పొడుగాటి సీసాలో శౌ త్తబటాణి గెంజలుపోని దొర్ణి ంచుచుండిన వర్ష పొతము పొడగట్టును.

28. [పతినటుడును కంరము ఇెడకుండుటకు తగిన శుళికలు దాపున వుంచుళొనవలయును.

29. వివావానములు మృతులు మొదలగువాటిని హోస్యా స్పదముగ (పదగ్శింతురు. (పసాసనములయంబె న తప్పుకాదు ాన్సీ తీదిరములం దిట్లి ఏపరీతములు సంభుధర్మ తికసా్యాార “చమొుదపించునుం

30. (పతినటుడును తనకవనసరమైనవాటిని ముందుగ స్తే మే నేజరుద్వారా సిద్ధపరచి యుంచుకొనవలెను,. అనవస రము లై నవాటికి తగవులాడరాదు.

31. సర్‌ ఎమర్పన్‌ "బన్నాంట్‌ ఇట్టుచెప్పను; *ఓర్ను పట్టుదల, సమయపాలనమ్యు, వివేకము, విభేయత్క ఎంతగలిగి అభ్యసించిన అంతగా క ళాపరిజ్ఞానమార్చ్రించి (పతిష్టసంపాదింవ వచ్చునువి

కొ న్ని కథలు

శ. 1751 సంకన డూలరవేన్‌ ధియీటకులో ఒళ్గెల్లో (వదర్శింపబడెను. సర్‌(పాన్సిన్‌ భెతానల్‌, ఒ భేల్లో వేషమున్వు అతని సోదరులిర్వుకును, అయాన్నో క్యాసియో వేషములను ధరించిరి, ఆ (పద్శ్గోనమునుగురించి సాళోరిన్‌ వాల్చోల్‌ ఇట్లు వాసిను; *నవారు నిజముగా భాగుగా (పదర్శించిరి! ఎంత బాప గాననగా_ “మనమిట్లి (పదర్శనములు 'శావింహషకుంకుట యేశేయను జ్ఞానము. పీరిశ్రేల కలుగలేదో?. అను నచ్చెరువు

(3)

త శాటశకదీషిక (చేతుకులకుగలుగు నంతభాగుగా (పదర్శించిరి* అఆదిచూచి నందువలన గలిగిన తాపము వా నాడు కామన్ఫుసభను త్వరగనే మూసివేయటం సంభవించెను మటియొక (గంథ క్ర ర్త యిట్లు వాసెను న “దుస్తులు వాల విలువగలిగి కన్నుల చెదరగొట్టినవి. మనోభిలాషకు అనుకూలముై వేషధారుల (ధళ్చా లకు తగియున్నవి. ఒభెల్లో పాత్ర ధగించినవి ఆపొత్ర ఛారి జేశాచారమునకు తగినవియీ. రోజెరీనో ప్యాతధారియైన శ్యాప్లైెన్‌ స్టీ వెన్‌ ధరించినది చక్క-ని యీకాలపు విలువగల సూటు. క్యాసియో ఇయాగోలు దాల్చినవి మేలైన యూని ఫొారములు,కొ

వ హ్యారీ యాంగ్‌లో యను నశడు కవి [(వాసినదాని కంబకు తాను నేర్చినదానికంళును అధికముగ (ప్రదర్శింప నుత్సహించి నించాభాజనుడ య్యెనుః ఒకనాటకమున తన యిచ్చనచ్చినట్లు నః _ల్తేపార్డు (గౌయించుకొని వరియొకరి రచనయందలి సారస్యముగల _భాగములగాని యిమిడించి (వదర్శింపదలచుట్క (దర్శించుట, దుష్పాండిత్య మని వీంచునుం

కి. లూయీననునాతడు నిిద్రఅభినయింప వలసియుండి నిదుకవోయొను, (తెకదింపి మేలొ-లుప వలసివచ్చెను.) డాఫెక్‌ యిట్లువెప్పెను : “వాలా. (పకృతి సిద్ధముగా నభిన యించెనుఎ (ఇచ్చట న్యాచురల్‌ అరుపదము యర్ధములో ఉప యోగింపబడెనో గమనింపుడు.)

4. మేరీయాంటోయి. నెటు అనునామె గావించిన (పదర్శనమునుగూర్చి స్వీడెన్‌ సి గస్టేవో? యిట్లనెను: ఆజ్ర'న్వై:

షవో అ ఛ్యాయ 6 య! ప్రదర్శన మెపూకును నన్ను దఃధపెట్టుమునే యుండును అమెను ఆమె సోదరుడే యెప్పుడు తినము* విమ్మ్శాంచుచుం కఇమునాడు. అపె భ రనూచుటకు విసువుచెది నిదుర చెడ నొట్టుకొననేలరాని పకుందచెడివాడు, ఆనెనొక పండితుడు “రాజ యోగ్యమైన పరిబోసమునగు బాతురాలు” అని నిందిం చెను. (ఈకధలన్నియు. ఇతరవిధమైన (పఖ్యాతిచేత నాట్య కళాపరిజ్ఞానము లేక, నాట్యవంగమున బలవంతపు పాంగిత్యము సనెజప నావాసించెడువారి5 గురించి చెప్పబడినవి డివ్యె-న్చు మొదలు పర్శిశామికు లిట్లుచెప్పుదుకు: “అభ్యాస పరిశ్రమలకు కడంగ జాలనివాడు (పహసనముల మాము (పదర్శించి యూరకున్న నాట్యకళ సమయదు.పొ

అధ్యాయం

వివిధ నాట్యరంగముబు, నటులు, (ప్రదర్శనముళలు

పూగ్వకీను 'జీశమున గొప్పగొప్ప ట్రాజకీలుహాడ వీధి నాటకములుళ నే (ప్రదర్శింపబకుచుండెకివి మళయు మధ్య కాలపు నీతిదాయకములు, ఉత్సాహము లొదవించు నట్టివి, అప నాటకములు వైతము, సంచారపు కట్టుడుతిన్నె రింగ స్థలములపై (పదర్శింపబ డెకివి,

ఇట్టిరి (భిజీవుశీ కోన్లస్థి9ిక అనుకూలము ఎకాన్ట. కాన్ని కొన్ని సమపాయములు చేయనమ్చకు. ఒకచోట ఒళ ఇద్ద చావడి సమయాను కూలములైన సమపాయములో రంగ స్థలము 7 ఉపయోగింపబడినడి అందలి (పదర్శనము ఇొల్ర

ణి వాటక దీ పీక

రసవంతమైై హృదయంగమమై ఒప్పెను. (వల్యేకముగా రంగస్థలము నిర్మిపబడ లేదు, కాని యికుపక్క-ల పావంఛాలం నూత మేర్చరపబడెను. సీనరీ మొవలగు అతిస్వల్పముగవాగిరి (వమియు లేనళ్లు యూహింపనగును.) ఆ (పదగ్శనము నటు లన్కు (పేతుకులను ఉత్సాశాఫూరితుల గావించెను. సాధారణ మైన వెలగలవియు, అందమైనవియునగు దుస్తులు ఇెట్లసడుము (పకృతి వైభవము విలశిల్లు వోట్ర నిర్జింపబడిన పర్ణ శాలారంగ మున అధికశోళభళోడ అతి మనోజముగ (వకాశించునుం కొన్ని పేక యర్‌ నాటకములు, “ట్వెల్‌ ఫ్‌ వైట్‌లొ “యాజ్‌ యు లై కఇట్‌ ౯, “మిడ్‌ సమ్ముక్‌ నై ట్స్‌(డ్రీంం అనునవి అట్టి చోట్ల (పదర్శింబడి ననే బాగుగ నుండునని తలంచుచున్నారు. ఇట్టినాట కములసై తము వాద్యగాండ్రు. సభికులదృష్టికి నోచరింపక మజఖజుగు పణుప బడవలెను. (నృగ్యమున్న చోటనే సంగ్‌త ముండుట మంచిది.) ఇట్టి (పద శన ములయందు నృత్యము మిగుల రమణీయముగ నుండును.ముటీియు ఆంగికాభినయము ముఖ్యముగా నుండితీరనలయును. గాడ్బులవలన శౌంత కన్నము గలుగును, గావున సంపూర్ణ ముగ అభినయతత్వ మిందుపయో గింప నలసియుండును, విస్తారము అంగికాభినయ మే ఉపయో గించుట ఇట్టినోట మేలని పలువురు చెప్పుదురు. ఇందువలన విస్తా=ను నూటలులేని నాటకమే (పదర్శింపవలయు ననికాదు* కంరము చెడకుండుటకు మాటలు తగినస్థాయిలోనే పలుకుచు ఆవయవచలనము వలన ఫావాదులు నగోచరించునట్లు చేయవల యును, ఇందులకు చాల పరిశ్రమ అవసరము,

వీడో అ ధ్యాయ 6 త సూర్యరళ్ళి కెదురుగ (పదర్శంపగూడదు, (ఇట్లనుట వలన ఆంగ్ల బేశమున ఏధినాటశములుగూడ పగలే (పదర్శింప బడు చుండెడినని తోచును). మటియొకచోట, వెలుపవ్యిపదర్శ నములకు ర్యాతియే మంచిసమయను అనియు నున్నది. చీకటి అనేకకష్టముల తొలగించును అని యింకొకచోటకలదు. కొన్ని యెడల (వేవకులు నటులకంయహయె నున్నతమైన చెరువుగట్లు మొదలగు చోటనుండి నీవ్షీంచురు. అట్లివారికొళ వినోదము గలు*ును. (వీటినిబట్లి యిప్పటికి అనేక పళ్లలయందు పట్టణముల శజలంపలను శాలలయందుగాక గాలియందును నాటకములాడు ఆచారము ఇంగ్లాంకునందును గలదని యెజుంగనగును ) నటులు సర్వవిధ సమగ్ధతగలవారై యుండవలయును. పాండిత్యము వివిధరూపములుగలది. అట్టి వివిధపాండిత్యముగల చారిని సంతోమపఆచుటకు వివిధములగు నాటకములు ఆయా పసందర్భానుసారిముగా (పదర్శింప జాలియుండవలెను, ఒక విధమైన అభినయమే పలువుర సంతొమపజుపదు. కొందరు రస ఫావాదుల్నైతము (గ్రహింపజూలుదురు. కొందరు పద వాక్యార్థ రసజ్ఞలుమాత్ర మ్మే మటికొందరు అవయవచలనముల సమగముగా తెలిసిళానజాలునారు.. కావున సర్వవిధాఖి నయములను నేర్చియుండవలయును, ఏమియు ెలియనివారి యెదుట పాండిత్యము చూపింపదలపకూడదు. కొందరు దుభి మానముగలిగి స్వక పోలకల్పితమైన కళాస్వభావమునే (ప్రదర్శ నమునందుపయోగించు. చున్నారు. వీరందరను విద్యార్ధులే యనవలనీయుండును (చదువుకొన నిచ్చగింపని విద్యార్థులని యర్థమ్సు. యధార్థకళానుభవము లేనిలోప మే వారినట్టి ఉత్సా

ను నాటక రీపిశ

వామునకు బురిళొల్పుచున్నది. సాధారణముగా లక్ష్యలతుణ వేత్తలు విద్యావ్యాపారము నందంత నిరవకాశముగాను, సాహ సముతోడను (పవర్తింపరు

చ్పీక్స్పియకు రచించిన “మిడ్‌ సమ్మ సై ట్స్‌(డ్రీంొఅను నాటకముక-ఫిలాప్టిటు _ థీసస్‌తొ* ఎధీనయానటోల అఫివయ (పనక్రి తెచ్చి “క2క6 206464 060

71060 ౧676? 12000066 1 శ19గా ౧068 | ౧౦7;

తి౨4 ౧౦7 ౨276 101106 లూ ౪006200664 గలం౦168 ఛా 60 52006 14” “త దనుక వారు హృూదయస్థనముగా నేమియు గృపేచేయలేసు. అయిననిప్పూడువారి శుష్క భావన ములు (కృష్‌ యఅుగని మనోవ్యక్తు లు) యిా నొటకముకొఆకు కృమీసలుప నలసివచ్చెను. టాం 'బేకొటాంఅను నాయన తానొక నాటజమున అ్మ్యకమ స్యాత్రవిభజన మొనరించి శుమా పణ. చెప్పాళాపెను... సన్నమైన కళాపర్మి క్రమము గలవారు లేనపూడు సత్రవిభజన 'మెట్లానరించిన నొక్క-టియే. ఇట్లివారిని శాంబికనటులవిగాని కృ్మతిమనటులని (&ీం109 హై కంటం) గాని పిలువవగునుం అర్భాడో ల కొన్ని (పదర్శనముల సై వర్శించెను. కట్ట చ్చేశిశములు", “నికామునుపుట్టించునని?, “అన్ని (శ్రీడలు" * పక్రపకలాడించును', అకస్యాత్తుగా ను[బేశింప 'జేయును.” సేం10860“8 అను నాతడు ఒకని యీతడు అనుక రింపననుకూలింపని అసాధ్యమైన శ్‌లవర "మొదవించునట్లభిన యింపెడి వారికి చారి చూపుచున్నాడని నిందించెను.

కొందరు, భాన కాలివ్యము, అగ్ధ శిన్యము, ఉచ్చారణా కాతిస్యముగల నాటకముల నేరొందురు, ఈ విధములైన

ఏడో ఆ ధ్యాయం౦ హ్‌

చవాటశమూులు (పదర్శించునపుడు సభలో జరిొడు (పసంగము: లెట్లు నర్ణి ౦వబడెను. మిస్‌ ఎర్జివరు చెప్పినవీ; “సభికులు చప్పట్లు శాట్టవలయునని. నిర్గ యముళలదా ౪ మన మెనరైన నేమైన ఛచెప్పనలయునా !* అని గుసగుస లాడసెగిరి.

కాన్ని వినోదార్ధము.లైన 'ప్రదక్శనములయందు బిజ్షరణా సంతోమనును వెలిబుమ్బ కం తాళధ్వనులు మొదలనునవి నిే. ధెంపబడును. “సాత్వికముగా నానండిందుట మంచిని అందురు ఇపియే లక్టనపరుల (పదర్శనములకును, వినోదార్థ (ప్రదర్శనము లకును గల శేదము అని ఉఊహింపవలసి నచ్చుచున్నది. గాని వీమక్శకులీ నియమములు-కుట తప్పని చెప్పుదురు... ఏలయన ఎట్లి సియమములున్న చో. సభికులకు నవ్వువచ్చునెడ నోరు మయూసికొని యుండుటకు లేనియెడ బలవంతముగా నవ్వుటకును శృషీ చేయవలసివచ్చును.

ఇట్టి కొందిరు నటులను గురించిన వింతలు

“వార్యా అను నాయిక చాల చకంగా (పదర్శించెను, ాని రర్నఖచితమైన సరిగంచులుగలిగి నునుపుగను సున్నితము గను ఉండి లభ్మిపాయ గర్భితమైన, నిలిపట్టువలువయందు అమె సంశోమ పరవశమై యుండెను. పాపమామె చెఆచెఆ లాడు నా _ప్రహీతస్వ భావము గలదియగుటచే చాల కష్టించ వలసి వచ్చెనుం

"వేవధారణమునం దత్యం తాభిలామగల యొకదు వాయు వును రంపకోత గోయునట్టు చేయాడించు అలవాటుగలిగి ఒక కాలిమడమచే రెండవకాలి చీలమండను కొల్టుచు నడచు

వ శవాటకదరీసీక అభ్యాసము గలిగియుం డెను. రంగస్థలమున కద్డముగా నడచుచూ నాయికకు నిముఖముగను [పామటరు శెదుకుగను నిలిచి చన పార్టును జ్ఞ ప్తియున్నంతవరకు గబగబ వళ్లె వేయువాడుష అస్నన్‌ అను నీనటుడు (పామ్‌టరు వైపుననుుడి "రెండవ వంకకు తికుగజూలనంత నిఠరాధారుడు. ఒళ్కొక యెడ యీతడు వమజుపుగలిగి అందివ్వ బడిన మాట నెందరు చెప్పినను జ వ్సికి తెచ్చుళొనజాలక ఎల్ల రను సంకట పెట్టువాడుం

ఇట్టి దోవములకెల్ల కారణభూతులు సమాజూధిపతులూ గాని నటులుకారన్ని ఐర్తాండుదేశపు నవలా రచయిత ఒకడు వివరించెను.

ఒక విచిత్రమైన (ప్రసంగము

టామ్‌ _ బెంగా ఉపయోగించుటకు కాన్ని గజముల - పచ్చకంబళము చాలదా 1

మేరియా..._మనము (వదర్శసమునెడ (శద్ధగలిగియుండ వలెను. మిగిలిన సంగతు లనవసరములు. (అంత ళాంతసేపటికి ౩20 పొనులు వ్యయపణుచుటకు సమ్ముతించిరి)

ఎడ్భండు బెర్హ్రాంట మేుమిరని వ్యాపారము గలిగి యుండుట మా తండ్రి యాజ్ఞ = పెద్దవారైన తనకూతుల నాయన నాటకములలో _పవేశింపనీయడు. అతడొక సోదరి నిట్రడిగాను వ శృంగార రంగములయందు [పన ర్శింప సమ్మతింతువా 1 అట్లి రంగములు (ప్రత్యేక పదర్శనముల కక్కరకు వచ్చునా ?

అమె యిట్లు వెప్పెకువ: *మనమంత నాజూకువారమైన [వదర్శనములవంక బోవ్లటయే తప్పుత

ఏడో ఆ ఛ్యాయ౦ ఖా చాలమంది ఎమెబూర్లు తమ కయిష్ట్రమ॥/ప కొన్ని నాటక ళ్ప బ్బ్చే.._-చాల నిరర్థక శబ్మపాండిగ్యము. (టాజడీయిది* ఉల -వేషమములా” “సవ్యామైన క్రీ పాతయొకటియు లేజేగొ' తజ్స్సదటినుండి చినరవరకు నీిచగతియునా?” “అబ్బ! ఇదింస వంతమైనదేకాదుగా “ఇంత నింద్య మైనది మనభావలో లేదూ *ఈ పార్టులో రుచియేమియు. లేదు” “ఇపినాకు నసహ్యుకరమూ *క్చాంద్రరకు చిన్న చిన్నముక్కంలు కొందరకు పెద్దపెద్ద ఉపన్యాస ములు” ఆప్పైన్‌ అను యువతి యిట్టి విపకోత (పసంగముల నెల్ల తిలకించి యిట్లువానెను వ క్ష (ప్రదగ గ్థనములనెల్ల వెనుకకు తిరిగి చూడుమన్న సంతోమింతును. నాయుత్పాహ మిట్టిది. నాఅభిలాష విషమ భావము కలదియని యూహించినను మేలే? నామనో వ్యాపార ములు ఛచెల్లాచెదమై నని. చాలమంది యీ యనుభవముసే సూచించుచున్నారు. అందరు సజీవులే. (ప్రతినిముసమును కాల వేప టబసంగములశేమి, అశలశేమి, విన్న పములశేమి యుద్చోధ చలశేమ్మి కలవరములకేమి, సుంతయు కొరతలేదు. కాని అవసరములై న నూర్చులయెడ [పయగ్నములేదు, అభిలాష యేని గోచరింపకు. ఎల్లప్పుడు వఏదియో సంకోచము దోషము సూచన మనణల్లోలము పుట్టుచు నేయుండును, నామనస్సునకు వ్యశ్రాంతియే లేము నే నెప్పుడును సుఖమే యెబుంగను. నాట్య కళాభిమానులుగా నుండనలయు. నటు లీ తుది మాటలను తలంపున నిడుళొన్న క ళాభివృద్ధియగునుం ఉనా మవస్సునకు విశ్రాంతియే లేదు. నేనెప్పుడు సుఖమఆుంగనుని

రం జాటకదీసీళ అధ్యా యం౦38

పతి 10, విద్యా (ప్రవ _ర్హకత్వమున శిండుదక్‌ఈ గలవు ఒకటి విద్యార్థిదకే + రెండనది పండితదకే. విద్యార్థి దశకయందు ఉపాధ్యాయుడును, పండితదశయందు పూర్వపండె తానుభవములను 'ెలియపకచు ఇ స్తొదులును తోడుపడుచుం డునుః విదార్థిదోే నేకు వాఒముగ జీవనోపలబ్ధి! అనుకూల మైన విద్యలయందు సాగిపోవుదచుండెను. ఆ పిద్యావ్యాసణ ములు రాజకీయముతో చేరిన సా=హిక, వై లికనిద్యల గమనము కించిత్తుగ గలిగియుండును. ాజకీయవిద్య క్‌ మార్థికము. అందు సాంపుక నై, తిక నోభనామమ్మాతమే. వ్‌ విద్యయైనను (పారంభముననే అర్దిక పరముగా నూహింప బడినచో, అందు నితిగాని, ధర్మముగాని (ప వేశింపదుం విద్యార్థి విద్యాఖిమావిాా నుండవలయును. అట్టుండుటకు విద్యా పద్ధతియ (ప ల్యేకమార్షమున ననుసరింనబడన లెనుం ఇాస్ర్రుపరనము, విద్యా భ్యాసమునని పర్మిశమరెండువిధ ములు, విద్యాభినృద్ధికీ "కెండును ముఖ్యములే. ఈ రెండును విద్యార్ధి దశ యంచే సంపూ రి కావలయును. ాల్యమునుండి న్చేడిన విద్యకును విద్యార్థివకే యెల్ల గడచివనపిదప న్నేడిన నిద్య కును చాల భేదముగలదు, బాలుడు తాను విద్యన్మాశయించి ఉపానించును, అతడవాంకార రహితుకుం అట్టిచో సరస్వతి వానిని తనవానిగా నొనరించుకొని తాను వానియంకు లీనమై పోవును, యువకుని విద్యా _సొారంభము అవాంకార సహితము. అతడు విద్యను సాధింపదల మును. బలవంతపజుచి స్వాధీనముచెేసి శొనదలచురు, అతని కాలనియమములు._అభ్యాస నియమములత

చెనీమిరో అ ఛ్యాయం జ "వీరు. ౌలురయందవి గురుసమ్మతములు, యునకులయందు య భేన్షములు. యువకునకు విద్యయందప్ర వేశించి తన్తా గ్ర్‌మున శాంత పర్శిశమకు సానకాశముండదు. నారకియంబే విద్య _పవేశించిి వారి మాగ్లము ననుసరించియే చారి! విద్య స్వాథధీ నము గావలనసీయు9౨డునుం అట్లి విద్య, వటిము శెలి, పాకము _ అభిరుచి మొదలగువాసియందు చిత్రమైన భీదము

అగిన నుండును, నాట్య ఏ్‌ద్యా పరిశమ యెల్ల విధముల

జరగుల అభ్యాస పదతియంచే నడచుచున్నది, ఒక (లోవ నై పాభంఛ్యము తేమ. ఎనరి యనుభనము వారిబే. గస భౌన పరిజ్ఞాన శూన్యమైన అభినయము, రూపక రచనా నిద్ధికి అననువూలమైన నిలుకడషిలు గమనవై ఖసులు, హాస్యా స్పదిమైన అంగ వ్‌న్యాసములు. ఇందుకు శాాణము విద్యా న్యాస పద్ధగ యొకటి లేకపోవుటయే. 'వాళ్యమున రాజకీయ విద్యాశాలలో అనేసులు సహజముగా విద్యకై (ట వేశింతురు. !గవాస్ట్థితి ఆ విదయందు నిగోధింపగా కొందగ్కు కొలదిగనో సొంగనో సంగాము పొడగలిగినవానై నాటక సనూజముల యందు (వ వేశింతురు. వారి నాటక పాండిత్యమునకు గాత్ర మాధు్యూమే అన్ని లశణములును, అటుగాక పట్టపకీక్షలయందుమవైగము అరిశేరి నాట్య విద్యాగిభూనులై నాటకి రంగములయందు భానీస్తువారును కొందరు *లరు, వారికి సంగీత భాగము లోపీంచును. వారు అభినయవద్ధతులు కొన్ని పపష్పృళచుకొని కళా పొండిళ్యమార్దింతురు "ుత్తముమోద పొడగలవారు అభినయమునెడల నభిలామ గలిగియుండరు ఇ పొడీలేనివారు అభినయకోశల మార్చి -తురుం

గ! నవాటకదీసీక (వనిద్ధి యందీ భేదమును సువ్వ _కృముగనే యున్నది. కాని పాట కులు యితనులను (0217 2 ౯౦6 2600) వచనముఖి నచ్చిన యించవలసినవాలశేయని చులకనగ పలుకుచుందురు అయినళ్ల (స్తుత కాలములో పాటకులయందు కొంత సంచలనవః కలిగెను పాటరానివారిని నటులనియు పొడగలవారిని, (ౌవ మైన్యక ౦కస్వరము గలవారనియు భేదముగా వెగడుచుండుట యా సంచలనము గలిగినది. అయినను విద్యా పద్ధతియందః చాల వ్యత్యాసము గలము ఇందు సంగీతము సర్వాధి కారము వహించి. సడిపవించుటచేత అంగ విన్యాసము విచితమః ముండును,

అదియటుండ (ప్రజాభిిపాయమునెడగల గౌరవము ఒకింతే వరివర్తనమునకు కారణమగుచున్నది. కళా పరిజ్ఞానము లేని జనాభిలావమకు పద్ధతిగాని నియమముగాని వుండదు. తాత్మాః లీకముగా వారి నేది సంకోషపెట్టునో అదియే సవ్యముగా దలంతురు, బర్నాద్డుపా ఇట్లు చెప్పెను “*కెీ202 13 జ టంజణూం 02 12010 “మనుమ్యుని శేజి అలవాటగునో చానియందె అతడు (పవ్నర్తించునువి సామాన్య జనమునళ్ష దభిరుచి యొకటి జ౦ించును. అది వారి వారి బుది ననుసరించి గాక కళా (పదర్శకుని (ప్రవృత్తి ననుసరించీ యుండును కావున వానికి సన్యమైన ఫలితము శళలుగదు. దానిని విశెళ్ళి నించి స్వబుద్ధిఘాత "'మొనర్చవలన్సి వచ్చును. నిజమైన విద్యా పద్ధతి (పచారమునర దండినరొడ్రల జనమునందభిరుచులు: మారుచుండినను ఆ విద్యకభివృ లుగుస, పండితులం నిజముగ. జనుల అరిరుస్తి _గమనించీ | దానస్మో 'నురూపమైన

క ల్‌