Telugu Na Jeevitha Sahithyam ( Vol 2) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

నావీకతసాొావా త్యం (ర0డవభాగం) [141 రచయిత : శ్రీకెటి. యల్‌. నరసింహాచార్యులు వనం సూ రి ఛళశాళటలు శ్రీగోదాగ్రంథమాల ముసునూరు = కి! 207 వ? కృ స్టైజిల్లా

యువసాహితి; పదునాలుగవ కుసునుము విభవ : నసంతము? (ప్రథమ మ్యుదణము 1008 దకులు క్‌ 00 వాక్కు.లు (గంధవాూలనవి ఖ్ర , తం ( | య్‌ ం ము[దణ సా “మునుతువ్చి వీలూరు. గర్‌? ల్ల వ ఫ్రవస్తావకులు శ్‌ (వశాశకులు ణీ నోడా లభ౦ంథమాఅ ముసునూరు = 531 ప0 కృష్ణాజిల్లా

టాయి యు! (శ్రీమతే రామానుజాంప నముః విభవాకాంక్త! ల్లో. విభవేఒశ్లో శుభీ కృత్వా యువమ్యుత్‌. ్షేశపణాశనమ్‌? పాతువో దివ్యశ్ళపాయా గోదా (శీకంగనాయక, కే. గీ.. విభవ వళ్తానమోాకు సద్విభవ మెసగ నాయు రారోగ్య శుభముల" నమర జేసి యావ గదీ ప్పితసిద్ధి నింవార నిచ్చి భోగ భౌాగాళ్టిదు లొసగుత భూమివు(తి! 0. (శ్రీ మ్య క దణము నకు నాభారము చేవి మాడు నెదల నిడియిన్‌ ఈ భాగ్యము ఫలియింపగ (శేభాగవళాళి సవాకరింపగవలయున్‌.

ల్లో, ఆదిరాజయళోబింబ మాదర్శం పా్ర)స్య వాబ్దయమ్‌? 'కేషా మసన్నిధానేఒవీ న స్వయం పశ్య నశ్యరి+

ఈ గ్రంథం మొదటిభాగానికి వచ్చిన పిశంసావఠంసర నన్ను పరవశింప కేసినది. దీనికీ గల నా ఆర్హతని పరిశీలించుకో గా లజ్జ సంక్‌ చములే మిగిలినవి. అస్తు,

వీశుయినా య [(గంథంలోని దోషాలు నావీ గుణాలు నూ పవెద్దలపీ గురువులవీని. వ్య_క్రీగతంగా విన్నవించుళోవడం అసాధ్యం కనక సాతకాహికంగా ఉపశ ర్తలందరికీ సాంజలిజంధంగా నాళ న! త కెలుశ్రళొంటున్నాను.

ఈ రెండవభాగం కూడా పసాఠశకదువోశయుల శందింపగలిగి చందుకు చాలా అనందపకతతున్నాను. మొదటిభాగం నునవిలో వ్రాసిన విమయాలు దీనికీ గూడ వర్తి స్తవి,

రచనలోనూ మళ్ళీ డాన్ని మైవుచేసి శద్ధ్యపతిని వ్రాయిం చవంలోనూ 'నేను పడిన శను అనుభవైక వేద్యం.

ఈనా జీవితసాహిత్యం నా శళళోరదీతూ శృములకి లభించిన అమృతఫలం అని కొంద రనవచ్చు. . కొని నేను మాతం దీన్ని నాళల్లి అన్య్వాజళ్ళసాఫలం అనే విశ్వసిస్తున్నాను,

చాక్టర్‌ శృష్ణప్వామి విస్ఞడు; విశిన్ట (గ్రంథకర్త, విజ్యా వినయ నంపన్నుడు. ఈయన తన గురువు మాస్టర్‌ 9. ఇ గారి అడుగుజాడలలో *'మాూనవధర శీతల సరిస్థ'ను విశాఖలోనూ విజయయవాడలోనూ వుండాగా వడివీస్తున్నాడం. ఎన్నో విఘ్నా లను ఎదుర్కొళలటూ ఆ సేవలో ముందుకు సౌగుతూనే నామాట శాదనలేక, నా జీవిశాన్ని రన సవాబోదాలర్త పీఠిక 'మంండు

క మాటితో తీర్చిదిద్దిన ఈ చిరంజీవిని (తిశరణళుద్ధిగా దీవించడం శవ నేను చేయదగిన [పత్యుపకార మేమున్నది !

“విళిష్టవ్య క్తులొ శీర కలో శీ శీ, ఆ, వి. రాభువాచాద్యల వారిని గురించీ (బెజవాడ స్కూ ల్‌ అఫ్‌ కాకుర్చు, విజయవాడ) వి, పీ. రాభువాచార్యులు (అహోబిల మఠం, సైైాదకా బాద్‌ వారిని గురించీ [వాసి గూడ ఈ వుస్తకంలో ముదించలేక పోయి నలిదున మిక్కిలిగా విచారించుచున్నా ము.

చక్కని _వశంసాపద్న్వమంజరి వాసి పంవీన గురుతుల్యులు (శ్రీపాదలత్మీ నారాయణమూర్తి (కాకినాడ) నర్యులకూ ఆంధ (పభవారి సమిశ్షకీ (పత్యేకించి నా కృతబజ్శళాంజలి.

దీని రచనాము[ దణ దులలో వచ్చిన విఘాకాలు అసంఖ్యం. శాని వాని నన్నీటీనీ అవలీలగా జాటుళగొని యిది యిట్లా వెలువడిం దంశు అకీరి నాతల్లికే దక్కాలి గజా మారి.

ఈ భాగంలో కూడా తెలియకుండానే వనరు కులు దొర్లి వుంటవి. దీనిలోగూడా ముఖ్య వైన 'వెద్దలపేపలు చాలా వదలి వుంటాను. అ వుడారులు నన్ను ున్నించక తీరదు.

(శద్ధాళ క్తులలో ళఈద్ధవతి రీసి యిచ్చిన (శీ చలాని సుచ్చా రావుగారి వుతికారత్నం చింసదస్రికీ చివర కీ;జ్ఞానయక్త ౦లో పాల్గొన్న ముసునూరు పోస్టునూస్తరు చి. శక్‌ నువామ ద్‌ ఇసాగ్ధయిల్‌. గారికీ అచ్చువేసిన ముముశృుష్ర (వెన్‌ (వలూర్పు చారిక్రీ, కృతజ్డ ళా పూర్వశ నుంగశాశాననాలు

కె టి యల్‌, నరసింహాచార్యులు (వకాకకుడు (శ్రీ నోచా లో ౧౦థమాలం

సుంందంతరాలను నంండుకం నడిపించే జీవితం

శ. టి. యళ, గారి వుస్తకాలకి ముందుమాటలెందుకు 1 ముందు అయన మాటలే చదువుకుంళశు చాలదా 1 అనివీస్తుంది చదువరులకు, నిజమే. కీ చరణరేణువులకి పరిచయ నాక్యా 'లెందుకు 1 నరసింజోచార్యులవారి గురించి నాలాంటి చిన్నవాడు (వాయడ చేుమిటి + అయినా (నాయక తస్పదుం అయన ఒక "తయన మొండి వనిసీ, అయన అబ్జను పాటిరిపక తప్పదు. నోటివో ఆడిగికే శాదనగలంగాని న్భృాదంపంతో అర్థి శే లోసీ జేయ లేం గచాం

నడుస్తున్న ఈ కాలంలో వృాదయంతో నూట్లాడే బవాం కొద్దిమంది మనువుల్లో అయన ఒళరు. బనుు భాపాళోవిదుడు. శతాధిక గంధక _ర్త అళ్వాతులకు భామ్య కారుడు. అన్నిటిని మించి సోవము్తను (గంథమాలతో అలరింపచబేస్తున్న వీళినుడు, అన్ని యిచ్ళా తనవిగా చేసుకొని అతురలతలను అలవోకగా అందరకూ వంచిపెకుతూ నిండుగా నవ్వుతూ, నోరారా పలకరిస్తూ, చకచకా సౌగిపోయే ఒళ నిరాడంబరుడు; ఒళ అవధూత; ఒక పసిజాలుడు; బళ అజాత శత్రువు; ఒక అమాయ॥శ చక్రవర్తి; ఒక ధన్యజీవి.

చిన్ననాడు తనుకు విద్య నేర్పిన గురునులనుండీ ఇపద్ద '“తయస్సున కఈనుచెంత విద్యనేగ్చి ఉకుతాభక్రీగా తాము జేస్తున్న కృమికి సహశరిస్తున్న శిమ్యుల వరకూ ఎవరినీ మర్చిపోనిి ఎవరినీ మర్చిపో తేని కృతజ్ఞత: వీరి "బారీ కందకినీ సబ్టరించుకుంటూ నిరం తరం మురిసిపోయే తత్వం వీరిది, అముకిపాఆు ఈ జీవితసాహిత్యం నిండా తగసమ్మూాతంగా చదువరులకు కనపడుతూనే ఉంటాలుి, (వస్తుతం లోకంలో కాము వేసినది చెప్పూుళొనేవా”రే ఎన్కవనుండి

శ శజబడుతూ ఉన్నారు. తమకు ఊలు చేసిస వారిని. గు మువేసుళొ నే- వారు ఎక్క.డనోగాని దర్శన మూయడం లేదు. రామాయణంలో తనకు కావలసిన నాయకుడు ఇలా ఉండాలని చెబుతూ అతడు: ధర స్రజ్ఞుడు శావాలి ఆతడు కృతజ్ఞుడు శావాలి అని అడుగుతాడు వాల్మీకి మవార్షి నారదవునీం్య దుణ్గి. నాళనివీస్తుంది క డా-గపొందిన మేలు గుర్తుంచుకోవడం చాలా కష్టం కనుకజీ (పఠ్యేకించి” ఆగుణం తనాయకుడికి ఉండి తీఠాలి అని వాలీగ్ణకి అడిగాడు” అనిం తమిళంలో ఉన్న వైన్లవవాబగ్తయానికి తెలుగులో వీరు "జేసిన సేవన అపార మైనదిం అర్థ తాత్పర్య ఫి శేపాలతో = వీక్మ అందిం చడళ మొదలు పెట్టి ఆపని పెద్దఎత్తున నిర్వహిస్తున్నారు. ఇది. థః శ తాస్థంలోనే ఎన్న దగిన సొహిత్యకృషి.. టెన్నననాబగ్గయాన్ని. తీయని తెలుగులో సుబోధం చేస్తున్నందుకు తెలుగుజాతి వీరికి వాలా బుణపడి ఉంటుంది. ళొన్ని సంస్థలు. కలసికూడా చేయలే కేమో - నన్నంత కృషిని వ్య క్రిగతంగా వీరు సాధిస్తున్నారు కొంచెం దగ్భరగా మాచినవుడు వైష్టవ(పస త్రీ నూర్తాన సర్వ సమర్చణ చేసిన మి అచార్యులవారి దివ్యమైన వాహికగా న్వీశరించి. ఆళ్వారుల బునగంగ "తలుగు నేలకు తరలి వచ్చిండా అనివీస్తుందిం నాదొళ చిన్న. (ప్రార్థన = తెనుగుగడ్డపై న వై ్యవపీకాఆు "అనేకం ఉన్నాయి, ఆ సీశాలను అృశయించి జేలాది భక్తులు శివణ పొందుతున్నారు. ఆపీకాధిపతులు ఈ యాచావ్యలవారి దివ్యళ్శమీని తమ తను శిమ్యులకు ళితణ నిచ్చేనేళ వినియో గించు కోవాలని వినయంతో మనవి చేసుకుంటున్నానుం శ్రీవలం వైవ్యవసం్యపదాయయంలోని వారికే కాళ పతి ెలుగు వాడూ తస్పక చదవదడగిన అనుఘాతి (పద మైన (గంథాలిమి మనజవితాలను అనుభూతి పథంలో నదువ్లుళోవడానికీ పనికీ వచ్నో

8

కరదీవీఠ లివి ఈ దివ్య(పబంధాలు తమద్వారా "తెలుగులోనికి దిగివచ్చిన వైనాన్నికూడా ళీ చరణ రేణువులు ఈ బీవిత సాహిత్యంలో తగుమూ[తంగా వివరించారు,

నర సించోచార్యులుగారు నిర నవొసున్న ఈ బగ్రంథర చనా (వచురణల ఉద్యమానికి పెట్టుబడి అయన జీవితమే. కళనుకనే మిరు జీవితచర్మితను (నాయడ౦ చాలా అవసరం అని చెప్పాను "నేను వారితో. మొనట్లో అయన అంతగా సట్టించుకొలేదు. తక్వాత తర్వాత అయనే డాని అవళస్త్రకతని (గహించారు. తను జీవిత చరితను అందించడం మొదలుపెట్టాను మొదట ఈ జీవిత చరి(తకు 'వాసొహిర్య జీవితం' అని "ఒరు పెట్టి హకరాపీంచావ నాకు. నేనన్నాను ళడా “ఇలాకాదు. నా జీవిత ఫౌహిత్యం అనీ జరు శెట్టండి” అని. వెంటనే ఆయన అలాగే నని నేను ఇన్పీనక్ష్లు చేళారు, నావెన వారికున్న వాత్సల్య మంఠతటిది, "వెద్దల్య'పేమను నాత్సల్యరూప౦లో తనవితిళా అనుళవించడంశన్నా వీన్నలకు శావలసీన బేముంటుంది ! ఇటువంటి పెద్దల సన్ని భే వెన్నిధికాగా ఈ నా జీవితం సాగుతూ ఉన్నది.

ఇక చాలుననుపంటాను ఈ నుందుమూట. నర సింవోచార్యుల వారి యీ జీవితం నన నుందుతరాల్ని వభావితం చేసి ముందుకు నడివించగలదని విశ్వసిస్తూ సెలవ్ర తీసుకుంటున్నాను, కే8ి=$్‌=88 విజయనా వ] మోపిదేవి కృష్ణసా పవి,

అాతపపపుభన్తలనా

ప్రశంసాపద్యవ౦జరి ఆ నీ. తల్లిదఠ(డులను (పత్యశదై వములుగా (తికరణన్మూల సంస్థ కించినట్టి కష్టించి కృవీ. చేయగా లభింపని ఫలం బెన్న౦డు నుుడదం ఇజిగినట్టి వురుమ సంకళ్నముగ వర మేశ్వశాను[గ నాముననే ఫలియంచు నన్నయకుట్టి భాషాచ్ధిని మధించి (నణుతి ఆక్కిన విస శ్చిద్వ రేణ్యులను దర్మ్శించినట్టి శన భక్తీ తాత్సర్య మాళస్ణవిశ్వాస పటిమ కర ఆ యోగంబుసాహితీ కాతుకంబు అడుగడుగునందు మి జీవయా[తలోన స్పష్టముగ నోచలరించు నాచార్యవర్య ! నీ. జిలిబిలి పలుకుల చిశ్నాకి వయసులో నీతికథల్‌ "వెక్కు. నేర్వగలిగి ఆటపాటల 'జేలు నంజాల అాల్యాన భక్తి భావంబును భద్రపరచి ముఠిపాల సోయగ౦బుల యావనంబున "బేశభ కుల కథల్‌ తెలియ గలిగి (వొౌఢత్వమలర ముప్పది యేండ్ల (పాయాన అధ్య్యాత్మిశళ్వ౦బు నాళళించి శే. |. విజయదుందుభితో చేసీ విశ్వయా్యత సకలజనులకు మోదర౦ిబు సతితరించి (8)

రం మంచిచేకు గోదా గంధమాల సడసె అనుసనుం బైన మీసేవ లందుశతన,

ఖత. అతిలోకంబగు శారష్ట్రదీక్షయును; మి తామిత మూనావమా తటస్థత్వము; నోర్మి పెంపు: స్తుతినిం దాతె"లస్రః మంచ్యదస డ్జైతః ఉద్చేగ భయాదిళూన్యత, యదృజ్భాలాభ సంతుష్టిోజీ విత సాహిత్యము” నందు స్పష్టము కన్చించుక _పజూవోటికీన్‌ =

చ. ఒరులను (కుంగదీయగలయొ కొక దుక్ఫరవున్‌ పరిస్థితిన్‌ స్థిరతర మైన శై ర్యమును చేలొని సతృలదాతయళ న్ముగౌ వెరవున (తిప్పుళోగలుగు వీరులు మిరు ! భవచ్చరి_తమే సురుచిర నాహీకీ శథగ శోభిలంంచుంకు నృసీరతాధి కుణీ,

ఉ. ఎదిరటి కొ త్తవా రయిన నిగక్రై యనేశ యుగాల నెతష్యపున్‌ స్వాంతము తోడ సన్నిహితజంధము దోపగ పజ్కరించు మి యకంతటి కల్పుగోరుతన నున్యులకున్‌ లభియింపజూలునే 1 ఎంత తసమ్ము చేసి జనియించితిరో నరసింవాధీనుణీ |!

కాకినాడ ఇట్లు

2.127 శ్రీపాద అక్ర్మినారాయణమనురా రిం

అన నావీ శా ్లన్తిన్తన్తన్తై గ్ర వలా అన

నాజీవితసాహిత్యం సమిోక్ష్త = అం[ధ్యవళ = ది. 80-11-8 ఇది న్వీయచకి త. గోడా [గంథమాలకు అంకితమైన తన జీవితాన్నీ ఆనుభవాలనూ కె. లి. యల్‌. నరసించోచార్యులుగా రు ఈవు సకంలో వెలువరించారు. ఆ నిమిత్తంగా, తనకు పరిచితులై న పండితులు జేలూరి శివరామశా స్రీ? తల్లావర్షులః వెంపరాల (వభృతుల నుంచి తాను పొందిన అదశరాభిమానాల గురించి? వారి [వతిభా వికేపాల గురించి ఈ రచయిత [వాసిన మూటలు ఈ ఫు్త శకానికి ఎంతో శోభ తెచ్చాయి. *జేశాటనం పండిత మి,తళాచి అన్నట్లు: తన తంగడి అను గహించిన దివ్య పబలధోప బేశంతో పాటు లభించిన భ_క్రీసారస్వత౦ తాను ఎలా అప్వాగదించి ధనుశ్ఞి లయ్య్యారో తెలిపిన విమయాలు అందుకు తనకు తోడ్పడినమి[తుల సంగవాచరి తలం చరిితకారులకు ఉాలా సామ్యగిని ఆండిస్తాయి. అన్నింటికంచపే విశేవం శ్యాగశాజు శృతులను స్వర లయాది మేళనంతో పాడుకో లేని వారికి ఆఅనూ-+ధుర్యం అందించే ఉ జ్జేశ్యంతో వాటిని పద్యరూపంలో (వాసిన శ్రీ కృన్నమాచార్యులు గారిని వీరు ఉర్కొ.నడం. ఆ (వయర్న 6లో సఫలుడైన నాకది ఎంతో అనందం కలిగించింది. ఆలాగే తాను సందర్శించిన శే, తాల గురితచి ఆ తే కాల లోని విశిష్ట వ్య క్తుల గురించి నరసింహాచారుల్లలుగారు (వాసిన విశే పాలు చాలా సాగున్నాయి. ఈయన అ రభ క్షకవి అనడానికి ఈ(గంథంలో లభించిన ఒక్క పద్యం ఉదవారిస్తాను = “ఆన్రుకల బొంత జీహామిది యారయదోవవు. బుంతమయెంతగణా ఇతకీన రంధజూలములె వింతయొకింతయు లేదుగాన, నీ వితరము సుంతయుంగనకు మేర్పుడగా వినువంతవాయనీ వతిఖృఢమైనచింత నునసా ! వారిపాదములా శయింవుమూం అక వెం సుం దీక్షితులు నాకానయోనా- ఒఖ

రచయిత జొతరకచ క్రం స్యస్మిశీ వీంగళ సం, వుమ్యళుద్ధ నవమి సోమవారం ౭-8 భరణి ౧౧-౩౩౪ శుభం ౨౮-౮౭ కా ౭22౭ శావి ౧౨౪౦ భ౧-౧౬ చ? అక్‌ సూర్యోదయాది జననకాల ఖుటికాః ౮-3౨ జననకాల మూనలగ్న భు క్తిః౮ా3 భరణినత_ తం అద్యంతం- = ౧౩ నత తభ _క్రీః ౫౮-౧౧ నక్షత శవం ౩-౨. ల| ఈ న శే (| స, | ౯| చం యా. శాళిదకం న అరయ చకం లా [బు |, = శ, చారో కు క న జననశాల ళకద శా శేమం ౧-౦-౨౯ రవిదశ ౬-౦-౮౦ చంనదళ ౧౦-౦-౨౦ ౧౭6౦-౨౯ రకాశ్షీ సం మాఘ ౮ పర్యంతం రవిదళ ఛావసం మాధుళు ౮ పర్యంతం చం దదళ

౧0 క పానీ * ళు (| ప్తి హం... క ల ప. చపల . న్‌ లా అ, గ్ల ల న. రా... జ. శే షస ర్త శే | ల వ్‌ నగ 1 ల తః " "ఈ ఎస్మా ॥. ల స్ట్‌ స్‌ ఎ జీ స | ఖో లే టో మ జ కాల లంకా స! 5 భ్‌ ళ్‌ శ ట్ర పే అ ళ్శ . శే స. జై జై ఓ ర శే ఈ న్‌్‌, శ మ న వ!

న్ను బె న] శో స పం! జి స మం శ జే ః్‌ స టై తూ య ల, మళ శ / ప్త రానని... స గ్ర ౪ ॥ య్‌ తు న స న గ [ం _ శ్‌ గ] న్డ్‌ ( న షక స్ట న్య ఇ జ (నే శ ణే ; యు మంతి శన నేర యు టు మీ ము ళో వ్ర . . యు చే /. సల క ట్ర. జ మ ల న కై శాత న ష్య న్‌ ఇ . స్త స సయం క నో ప ప య త య న స £ / మ్‌ వ ప్‌ స్తీ ॥ వ

విషయసూచిక .

౧ విభవాకాంశ్ష శఠి6 కె

త. మనవి 402 ళీ

3. ముందుతకాలను ముందుకునడిపీంచే జీవితం ... ౬

ళు. (పశంసా సదస్థ్రమంజరి 666 ౯

జ ఆంధ(పభ సమిత్‌. 09 ౧౧

౯, జాతళ చకం 69 ౧౨

జా షః ల

6. శ్రసర్జన ్రి ౪96 క్షే

7. ముసునూరు జీవితం జం శ్రీ 8, ఈలి మృతి ఉ66 7

8. వకాంత జీవితం ం69 8

9. గృవాదవానం౦ం తం క్షేశే కేక న్వీళర చనల [(పారంభం ఇం 0 న [ శే, కృ తిన్వీక ఖతి శం వే శక. దుఃఖపరంపసర 93 న్‌! 14 శీ అల్లూరి వేంళటనరసింవకాజుగారు 606 విక శక. మష్టిప్పూర్తి వుత్సవం 44 వ్ల కరం విశిష్ట వ్యక్తులు 668 వం క్ష దశవ్నీిణటబేశ యాతలు 800 గ

10. మేల్కోట యాత) ఏ09 న!

11. మూ భ చ్రాద్రియాత) ఏ6 త్రి &9, విజయదుందుభి వుర్సనం 4 1060 కి ధనుళ్శాసోతే సవాలు 44 వేధిక

రడ

జీబి &2. భదా్రాచల కల్యాణం 66 107 వక. దిన్యప్రబంధాలు 666 108 ఓఓ పద శ్‌ చన లం కే14 వీక్‌ ఈద్ధప్రతి "లేఖకులు 66 కేవి1 &6. గుంధమాల సవాకశారులు 006 185 కి. శీను ఫలౌళాతోరణం 26 కశక నం, సంపూర్ణ గ్రంథ నూచి 9ని9 కక8 89. సంగతం అంళశే ఃం4 శే68 80. సాహిత్య వివేచన న క్షై70 తి1. సింహావలోకనం 696 శకి

నాధ పుననాకు..

టీమశతే శావానుజాయ ననుః నర్తన వునర్జన్మ

నిజాని కీీపళరణం మా తండడిగారి మృతికి ముందుంళీ కాల్యశమఅ వుం జేది. కాని యెందు వేతనో అప్పు డిడి (వాయాలను తొంటూనే మించిపోవడం జరిగింది. ఈ సస్టతి విస్మృతు లే = అనా నిళాశ లే - వెలుగునీడలై = మా నవజీవికానికి మాధు్యం వసా దించిపెళ్టువి అనటం సమంజస మేమో :

అయునా గత జలసేశుబంధనం గజా యిది

ఇప్పటివైనా దీని నుట్టంకించ గలగడం నా ముసునూరు జీవితానికి ళుధం కరంగానే సరిణమిస్తుం జీమో అని తోస్తూ వున్నది. “ఆత్మనో మోఖ్రం జగద్ధిరాయ చొ అనేసూజ్తి యా పట్టున సార్థక మేగదా. ఈ జీవితానికి చరమ లశ వంగా అమరిన వై నూ_క్రీకత్నమే (ంథమాల లశ్యమై భాసిల్లట6: ఈ ెందూ పెనవేసుళొనిపోయి (బవోస్తనందానుఖాతికి జారి శీయటం అనేది పండితులే తేల్చి చెస్పవలసి ఉన్నది,

శాలం = 19819 సళ, రంగం = బందరు జగన్నాథవురం, ఉద్యోగం - జంవ్‌ హింద్‌. సెళండరీ స్కూలు, స్థం నమూమగారి యిల్లు; తంయపస్స్ను ఇకఢీకీ సం

నాజవితసాహ్‌ త్య ౮ క

అది దీపానళి అమానాస్య- అప్పుడు నాకు కైఫాయిడ్‌ జ్వరంలో సంధి వుట్టుళొనివచ్చి తీవతర మైపోయింది. ఒళ్ళు పూర్తిగా మరిచిపోయి. సంధిపలాపం ఛేన్తూఉన్నా అావ్యా (ప్రపంచ పరిస్థితుల జ్ఞానం మాతం ఇంకా లోపించ లేదు.

నాళోసం వచ్చి నాదుఃస్థితిని మూడ లేశ లోలోపల కుమిలి పోతూ గూజణా వైకీమ్యాతం లెచ్చుళోలు బీరంతో మా అమ్మ! నాన్నకీ ధైర్యం కలిగిస్తూ వున్నారు నన్ను చూడవచ్చిననా రంతా, మా కంచి జావగారూ అక్కంయ్య్యా కూడా అవ్చుడు నా దగ్ణిలే వునాారు,

అ శాతి శా జేహ పంజరంలోనించి చిలక యొగిరిపోయి నీ యెల్రైన ఇెట్టు యొక్కా కూర్చొని లిక దిగిరానంటూ మొండి పట్టు పట్టుకొని వుంది. కాని వదో అజ్ఞాఠళక్షి ఆ చిలకని మళ్ళీ నా బేహూంలోకీ (పవేళించు మని వొటల్తిడిచేస్తూ ఉంది. కాని చిలక ససేమిఠా దిగిరాను అంటూ థ్రంది, అ చిలకమాట లివి = *దుఃఖ పకం౦ం పళానుభవంళతో నా తలబట్ట కట్టుకొనిపోయింది, విసిగిపోయిన యీ జీవితాన్ని యిక 'నేను కొనసాగించ లేను???

చివరికి అ అజ్ఞాతళ_క్తి పంతమే నెన్సీ చిలక ఠనగూటిలో (ప్రవేశించక తస్ప లేకు, ఆఅ కాళకా,తి చాటివోయి మళ్ళీ తెల్ల వారింది. కాని జాముపొద్దు ఎక్కేవరికూ నన్ను చూడవచ్చిన వారి మాటల వినబడుతూ వున్నా కళ్ళు తెకవ లేశ పోయాను, చుట్ట నక్కా. లందరూ. ఇసకవే_స్తే రాలకుండా వచ్చి నన్ను చూచి వోతూనే వ్రన్నారు,

గతరాతి నేను చేసిన (పలాసరి సంధి (వలాపం శకానేశాదనీ అద౦ళా నేను కావాలని తనురిని వట్టిన అల్లళశేఅనీ నా భాళ్య వతంవారి భావర అ భౌవంళోనే నాకు సంఇంధించిన వారండ

క్రి చవాఖజీవిరసొహీ త్యం మిూడా వాడ నన్ను గురిచూసి వాగ్చాణాలు సంధించి వదలడం నూవారికి దుర్భర మే అయిపోయింది. అలనాటి కారవసభలో “ఫాండవుల వరిస్థి తే అయింది నా పక్షంవారి దుఃస్తితి. చె్పె విరిగి నెత్తిమాద పడబోతూఉం'టే యీాకగగ వమిటా అనేజే వారి లాభ (వస్తుత కథాంశానికి ఆవసర మైనందుచేతనే దీనిని థభొంత వివరించ వలని వచ్చింది.

సే, అసలుకథలోకీ వద్దాము = అ ల్మీవత తగ్గిన "రెండు దుూాడు రోజుల తర్వాత (శ్రమంగా కోలుళొన్నాను. _ అప్పుడు మావావగారికి ఆచిలక కథసంగతి చెప్పి చానికావం వివరింప కోరాను.

ఆది విని కొతతభయవడికూచా తర్వాత థిర్యం కడ గట్టుకొని వారు బచింళంగా పలిశ$ీనమూటలు నాకుళొంత వోడార్పు నిచ్చినవి. “ధి చెధవ్యాఆకమూట లిప్పు డెందుకుకా!అయినా ఆది యొష్పుడో జకిగిపోయిందిగచా. చానిసంగతి యిష్పా డెందుకు?)

అట్లా శ్రనర్జన్యు యొత్తి ఆరమాసాలపాటు వెద్దరోగాలతో జాధపడిపడి చివర కెట్లాగో తేరుకొని జాగుసడ్డాను. ఆతర్వాత సరంనత్సరంలో పకలోకగతులై న మనూనాన్నగారికి వీండ పడా నాదులు చేసీ వకవ్రుతుడి నై నందుకు జనగ్ణిని సార్థళంచేసుళలొన్నాను.

(గుకికి బయటపడినందుకు తల్లి దం(ఈలబుణ౦ తీర్చుకోవడం మ్యూతంతో ఆగకుండా నన్ను ెంచిపెద్ద చేసిన తల్లిబుణం తీళ్ళు కోవడాని కీ గంథమాల నిట్లా కొనపౌగించడంగాడా నాజీవిత పరమార్థ మే గచాం

“ఆకోగానికి జాతం(డి'విట్టిన ఖర్చుకి 'ఆంతఠ లేదు. శాని )1తళశ్వాత వాళ్ళా చట్టు మని సదిరూపాయలు/ాడా నారో?గనిక్షి ఖర్చు చేయవలసినఅనసత౦ం యింతవరకూ శాలేదు.

ఇక నాముసునూరుజీవితం (పారంభించండి,

నాజీవితసాష్షా శ్య న! శీ మంసునరూరు జీవితం

నకాడు[గంథాలు తప్ప మిగిలిన (గంథమాల్యగంఛా లన్నీ యిక్కడ వుండి సరస్థలాలకి వెళ్ళి ము(దిలచిన వే. వెస్సు లేని వూళ్ళో వుళిడి యీపని చేయడం చంచాలు పోగుచేసుకొనిరావ డం, వగై రాపనులన్నీ ఉద్యోగం చేనూగూడా కొనసాగించడాని! ఈగిన అవకాశం అదినుండీ జేటీడాకా నాత ల్లే యిస్తూ వుంది.కాని అప్పుడవ్వుడు (గంథము[ దణ! ఒక సంవత్సరంగూడా జాటిపోవడం జకుగుతూవృన్నది. అయినా విశాళదాలలు నాపరిస్థితి గమనించి అలసస్ట మలయినా తమసవానళ కిని వదలకపోవడం౦ం ౯౦డంత బలాన్ని. సచుకూరుస్తూ యితోధశంగా నాకుత్స్ళావాశక్టులను శలిగిస్తూవుంది.

బందరులో వశాంగా థ్రండి చాలా లొద్ది వుస్తకాలు మూ(ఠమే _సచుకించాను. విజయవాశలో ఉన్నవ అప్పాళావుగారు ఆంధ హీందీ (వచార(వెస్సులో (పూఫులుగూడా ఆామే- జ్మాగత్తగా చూచి చాలా సబోయపడినారు. అట్లాగే విజళవాడ సా శేత వెస్సులో భట్ల పెనుమ ర్తి కేపాచలకావుగారు నాగం థాల ముదణలో వేసిన సవోంయం ఇట్టి దని వివరింప లేను. విజంకవాడళ (వెస్సుపనిమోిద వెళ్ళిస (పతిసారీ నల్లాన్‌ చ్యళవర్వు లకృన్ళమా చార్యులవారి యింట్లో జే నాఅజోరాదు లన్నీ. ఈవిధంగా శృనమా చార్య దంపతులకి (గంధమాలతోవాటు నేను గూడా సచా యంతోబుణపడి వ్రంటాను.

ముదణకారస్థం (వస్తుతం పజీళ ఛనించీ మును శువు( పెన్‌ వలూరులో కొననాగుతూవున్నది. అక్కడ చిరంజీవులు నురకతనల్లీ శామళ్ళష్టమాచార శ్రదంసతులయింట నానివాసం. 5 _కృబలధుత్వం కంయెగూడా నృాదళణబంధు క్యాని కెక్కున విలవనిస్పిన శారణం

క నాజీవితపాహిత్యం గాజే వీరియింట తరచుగా యేలూకు వెళ్ళినవతిసారీ నేను నిళ్చిరి కగా బసచేసి భోజనాదులు వేయగలుగుతున్నాను.

జీను ముసునూరు (టాన్సుఫరు అలయిరావడం అగస్టు య! సరి. మొదటిసారిగా యీనవ్లూరికీ చేరు వశ్ర్చగూ ఎదురయిన వాతా వరణం చూసి దీన్ని బదరిక్శాశమంవంటి. వవిఠశ్నే, తంగా భావించాను,

'ఇెప్పుళోదగిక విశే మేమిటంఓ యీవూళ్ళోనావిద్యని న్వీశరించడానికి తగినవిచ్యాబుద్ధులు గల వివ్యాస్థలు లభించడం, అన్ని అదృష్టాలకంశు గొప్ప అదృష్టంగా భావిస్తుస్నందుననే లయుక్క_.నత దీన్ని ఉర్కోవడం జరిగింది. అంతేకాదు. శారెండో నుఃాదోకుమారు లిక్క.జే పైస్కూ_లుచదువు ముగించారు. నా మొడటికునూగుడూ, మరాడ నక మారుతూ చాలా యేళ్ళుగా మైచా కాళాదులోనే వుద్యోగాలు కొనసాగిస్తున్నారు. ఆండవవాడు య్య పాంతంలోనే 16 యేళ్ళుగా వుద్యోగం చేస్తూ నమూడంపతుల సంరత్షణచేస్తూ శ్రంత జపే మేమిక్కడ వుండడం జరుగుతూవుంది.

ఉల్లి పాలెంలో వుండగా 1945 (పాంఠంగలో మాళలొక అడ పీల్లజనిగ్తంచి అకమాసాలశే గతిం చింది.

ముసునూరులోవుండ గా (గతథనూ- లలో వచ్చి న(గంథాలని స్థలాంతరంలో శర్కొటన్నాను. ఉద్యోగజీవితం ఉదరపొనణక [గంథభమాల జీవితం వృాదకపోవణకీ, _పస్తుతం నాకుపళరిస్తూ వ్రున్నవి.అయితే నాపి అర్జీ తం అయిన మిగిలిన పొలాలలో వచ్చిన అదాయంనల్ల కూడా నేనూ నాకుటుంబనకా జీవిస్తున్నా మనే నన్న సత్యం.

శాని దై వాను గవాం జీత యీనాటికి నాకటుంబపాధ వ్ట్‌లు నన్ను చాలవరకూ వదిలి వెట్టిననని ఇెస్పకతప్పదు,

శాజీవితసాహీ త్య ఠి 64

వీపనివై నా వనొది అవనర౦+ఒకయింటికి గట్టివ్రనొది తప్పని సరిఆయివళ్షే [గంధమాల అనే ఈదివ్యసందర ఛవనానికిగూడా ఎంతనొప్ప పునాది అవసరమో వేరే చెప్పాలా! (గంథమాలకీ వునాది నాచదువుసంస్కాారాలు ఆని చెవీతే సరిోతుంది. వయీ పరిస్థితుల (గంథమాల[పారంభించి కొనసాగించడానికి చారితీసిసవో వానినన్నిటినీ అక్కడక్కడా వివరించాను. మరల నానిని వస్తా వించడం చర్విత చర్వణ మే గచాం

ఇక్క_డికీ వచ్చినసంవత్సరంలోగా “(ఛవర గీతలు ము (దించి (వచురించడానికి కారణం వివరిస్తాను =

భుంటసాలలో చివరి రోజుల్లో వద్యతులనీ తారామాళణం చదివిన కారణంగా మైలవరవు సూరశ్చినారాయణవమకూ_ర్రిగారి సరోత్షపరిచయ౦ సంపాదించుగొన్నాను. అంతేకాదు. అక్కడి శుంచే వారిస్వ(గాముం శృష్ణ్టంపాలెం వెళ్ళి వారిని - దర్శించి వచ్చాను. ఒళపోతననీ వొశనన్నయనీ తీలపవీంచినా శామధురకవి. వారి -ఆతిధ్యగరిమనీ వివిధ వివంయక మధురసంభావణనీ వివరించ టానికితి శావుగాదు గడా.

హూ చ్నేవాసంపదని శాశ్వతంగా [పతిఫలాన్వితం చేయాలని కలచి-ఆకవి పద్యర చన (భమరగీతల్ని సం్యగహించి యీ (గరిథ కూలలో (వచురించాను. ఆది 19069 చేలో నూజివీడులో రూరివారి కాదునుందిరంలో భునంగా అవిమృృృర మైండి- ఆ వరిదర్భ్థంలో ఆకవికి కంబకామూంపణం బతూకరించి కొంత సంతృప్తి పొంచాను, ఇక్కశ (భనరగీతలలోని నొళవద్యం నకాతం . ఛదావాలించకుండా వ్రండ లేకపోశున్నా చు. )విరుగము అ జోయిని గొ ల్లెకలనుగాక్చి గోపికల పలణకులిని =

7 నాజీవితసా హీ శ్య త శా. నిండు న్న్నూతులు నేము పంవుళొను సంజీగము శ్రల్‌ నీటి౪ వ్వండున్‌ (టమ్మర డందునుండి యొకడవ్వారావాఠల్‌ ఇారిజే గంచాలంబడి చచ్చిరో మగుడ కాకల్‌ మూన్ప మాయావి శృ మ్లుంజే వారల చారి _డిస్పీ_భళవమలం పొక్కించి కానీయడో, త లి న్భు తి 1959, 60 పంవత్స వాలు ఇక్కడే శాపీగా సాగిపోయిసవి. 1960సం0, జేసవిళో మా అమ్ణిగారికి చాలాజబ్బు వేసంది. జంటనే వెళ్ళాను. మా అందరిచేతా జీవలు చేయిలతచుకొని ఆమె కష్టసుఖా లనుధవించి 75$సం॥ నిండుగా జీవించి స్వ గామంలో స్వగ్భవాంలో కన్ను మూశారు. కానితన అంత్య ళాలం మూ[ఠం అమె నుంజే నిర్ణ యిఆచుళొన్న దని కిందిసంభుటనవలన ఇెప్పీ తీశాలి, మా జేనాలయార్చకుని అక్కగా అక్కడికి వచ్చి వాశాత్తుగా పరమపదించారు. దశావాస్ఫునాటికి ఆమె బంధువులు పదిమందీ వచ్చారు. 15రోజులనిరచీ ేవలం జలనూ రంతో" జీవిస్తున్న నూ అమ్మ సరిగా అనాడు తనయివాలోకజీవితం ముగించారు. ఇంశీమి |! ఇతరుల దశావాస్సు॥ నచ్చిన ఆ వడిమంది స్వాములూ నూ అమ్మగారికి వావాకులై అభీష్టం సిద్ధింప జేశారు. యథాళ క్తిగా అమె అంత్య(కీియలు వేసి నేనునా జనని చరిళార్థం చేసుకొన్నాను. 1ీీవ రోజున అళీళ్వాదం జాగా జీ గృవాయజమాని నై న జీనే అందరికంకశకు నుళఠడుగా బెలుజేరి వకాకిగా ముసునూరు "వేరుళొన్నానుం ఉద్యోగ భాధ్యర అటువళిటిదిగ? డా మరి,

నొాజీవితీసాహీత్య ౮ రీ

ఆనె మాసికాలు ఇక్క_డవుండే సగం వరకూ నావేతు లతోనే వంటావావ్పలుకూడా చేసి జరువుళొన్నాను. వంట వెద్దగా వీతనయినవాడి నని ఇెప్పులోను కాని అవసరమై తే నలుగురికీ నూ(తం వంట చేసీ పెట్టగల నని చెప్పగలను. హైస్కూలులో చదువు కొనసాగించుతూ నాతో వ్రున్న యిద్దరు పిల్లలకీ భోక్షకీ వంట నగైశా చేసి భోజనాదులు ముగించుకొని అన్టీకంనాటి మధ్య్యావ్నామే బడికి జోజరయ్యే వాడినం కు నాశమని చడునరు లూసి౦చుళోవచ్చుం

అస౦వత్సగంఅంతా నా అద్శష్టంచేత మావూరి. ఆస్ప (తిలో కంపొండనుగా పనిచేస్తూ వున్న (శ్రీమాన్‌ వతగల రంగా చార్యులుగాడు అ మాసి కాలన్నిటికీ భో క్రగా రావడ మే శాకుంచా గారఆకూడా జానిక సిద్ధంచేసేవారం శు మాఅమగ యంత వుణ్యం చేసుళొన్నదోగచా అనిపిస్తుంది. దీంతోపాటు అ రంగా చాన్యలవారి మంచితనంగూడా తెలుస్తూంది.

ఆమె సంనత్సరీ కాలు మాతం స్వగృవాంలో స్వ(గామలలో జరిగినవి,

'వేనవి "సలప్రల తర్వాత మేవంళతా ముసునూరు వచ్చి వేళాము. నా వుద్యోగం, [గంథమాలపనీ, పీల్లల చదువులూ వగై కా స్యకమంగా సొగిపోయినవి మళ్ళీం

అతక్వాత మాతం డిగారి అచ్దిశాలకి గొల్ల పల్లి వెళ్ళి ఆపని ముగించులో డానికి నేనెన్ని తిప్పలు పడుతూఉ౦దేవాడినో అదైవా నిశే యెరక,

వికాంతజీవితం 6కి సరికలో “50గవనాడూ, 66 సం॥లో నుూూడవ నాడూ,

త్రీ నాజీవిళతసాహీ త్యం వీల్ల 1968 ఆగస్టులో అఆరుమాసాలు నిండగానే యిక్కజే గతించిండి. అంతకిముందు లుిల్లు వదలివెళ్ళివ మాళీమతి చంటి పల్లతో సరివత్సేరానికిగాని యిల్లు చేరుకో లేదు. ఆకాలంలో సగం రోజలు మూ లక్షీ నరస శు అక్కగారు. ఇక్కడి! వచ్చివండి నావ యింటిసని ఇాధ్యర తప్పించింది. కాని మిగిలిన 5, నెలలూ యిక్క_డ ప్రండి ఉద్యోగాములతో జీను పడిన అవస్థ వర్షనాతీతం, అపూరూ. హైస్కూంలో. చదివే ఇద్దరు కుమూరులూ నావద్దనే వున్నారు.

తళ్వాత మా మూడవ అబ్బాయికి కాలేజీ చదువు ఇప్పించడం కోసం నూ (శీమకి నొాలగేళ్ళవాటు బందరులో కావ్రకం వెట్టి. అమెతో నాకాతువు 80 వళ్ళదిగూడా ఉండెది అఆ కూతురికి ఒక వీల్ల. ఈ కుటుంబం అంశా బందరులో = నేనిక్కటడా కావురం ఈ 0డు కావ్చరాల ఖర్మ్నూ నాజే అంచ నా జాఫ్యక ఎంతటిదో మి-కూహించుకోవచ్చు.

నా మూడవ కునూరుని చదుశత్చకు ఎంత (వసయర్నం౦ం చేసినా నాలుపువందల రూసాకులు అప్పు దొరళళేదు. దానికీలోడు రైతుల ఉేచీలుగూడా నానాటికీ వెరిగిపోసాగినవి. వీటన్నిటితో విసిగిపోయి నేను శోదూకులోవున్న నా నూగాణి పొలం అవు గ్‌ టానికి నిర్ణయించుళొన్నాను నాకున్న ళొద్దిసాటి అస్పూగూడా దీనిశో తీంపోతుంది గదా అని నేనెంతో స౦బరపడ్డాను,

శాని అ ఎనిమిది యకళాలూ అమిస్ణవేనిన తర్వాత నొ కష్టాలు యింకా మీ8ిమోరి మేర లేకుండా "పెరిగివోయినవి. ఆటు పోటులన్నమా'శీగాని ఇప్పటికీ ఆ గృహచ్చ్ళి_ఇాలు నన్న వదలి పెట్ట లేదంశు నమగ౦డి,

(8)

నాజీవితసాహిత్మ ర క

సరే మావాళ్ళ బందరు కావురకాలంగో జరిగిన కొన్ని సంఘటనలని మ్యాతమే వివరిస్తాను. ఇక్కడినుంచి నూజివీడు సుమారు ఎవిమిది మైళ్ళు. అఫ్టూడు బస్సులు లేశ కనుక ఒక్కొక్క సారి నడి వే నూజివీడు (వయాణం చేయనలసి నచ్చేది.

ఆ నాలుశేళ్ళలో మొదటి సంవత్సరంలో (పతి అది రారమూా నాకు పయాణం వుండేది. ఇంట్లో వ్రంళు విధిగా మధ్యావ్నాం పూట కాఫీ ఫలజోరాలు నాచేతితో చేసి యిద్దరు ముస్తురికై నా వానిని పెట్టని చే నాకు సంతృప్తి కలిగేది కాదు. ఈవొక్క గుణమే యీనాటికీ నన్ను అనేక కాధలనులచి కాపాడుతూన్నదని నాద్యఢ విశ్వాసం, దీన్నిగుకించి నొక పదస్థంగూడా వృుందతిగదా =

క "పెట్టిన దినములలోపల

నట్టడవులనై న వచ్చు నానార్థ ంబుల్‌,

వెట్టని దినముల కనకపు

గ మ్రొక్కిన నేమి లేదు గదతొా సువుతీ !

ఆ రోజులలో ఖాళీసమయంలో వినోదఠిగా నేను సాధించిన బుక్‌ బై౦డింగ్‌తో గూడా థొంతకాలం గడిపేవాజ్ణ. అప్పుడు చిన్నఆాంట్లోనే వై డిం నామానుగూడా పెట్టులొచేవాళ్డో, ఒళ్కొౌ-ళ్కనారి. రాతి రెండుగంటలకుగూడా లేచి దీస ఫుబుడ్డి గుడ్డి వెలుగులో నే (నాకఅట్టలు సిద్ధం వేసీ వుస్తశాల బ్రైంిడ్లు కూడ చేసేవారి.

పొద్దున్నే శాఫీ కాచుకో నడం వంటపనిమూతమే కాకుండా ఇద్దరు ముస్తురు పీల్లలు హి౦దీనేక్చుకోడానికి సూడా నవ్చేవాళ్ళు, పదిగంటలని ఎచి ఐదుగంటలడాకా బడ్షిపనులు సరిపో యీవి, ఇన్ని బాధ్యతలూ కాధలూవుండిగూడా (ంథభమాలపనుల్నిగాడా అ థోజల్లా. యొుట్లా లొనసాగించగలిగానా అని లుఫ్నటికీ నా

క్షే నాజీవిత్‌సాహీర్యరి శాశక్చర్యం కజేస్తూవుంటుంది. [గంథము.దణకి విజరదవాడకూ డా పోవలసివస్తూవు౦ బేది. పవిలోపని మా అళ్కణారిళోనకూ పొలాల పనులలో సకుకూ మధ్యమధ్య వుల్నిపాలెంగూడా పోతూవ్రండ వలసి వమ్ఫేది, గృహదహ నం

19864 (ఫారంభంలో బందరులో మూ వమూనముగారికి చాలా "వద్ద జబ్బుచేసింది. అప్పుడే స్వ్యగామంలో మాయిల్లు గూడా సరళురామ్మ వీరి ఆయిపోయింది. కాలిపోయిన అయిదారు రోజులకీ గాని నాశాకబురు తెలియ లేదు. తెలియగానే బందరు మీదు” - వుల్నిపాలెం పోవలెనని లైలుజేరగా నూనుగారి జబ్బుసంగతి 'తెలినింది. అత్త గారంతికముంజీ గతించారుం తనవద్ద వుండక తప్పదని నన్ను నిర్శంధించారు మామగారు, నేను భొంత దూర దృస్టితో ఆలోచించాను = శాలిపోయిన యింటిని గరించి నేను చేయగలిగిన జేమున్నది 1 అంత్యకాలం సరూపీంచిన వారిమాట పాటించడమేనా (పస్తుతీ కర్తవ్యం అని.

ఇట్లా అనుకొని మూడుఠొ( తులు ఆక్టజే వుండి వారి చరనుజీవలో కాలం గడిపాను. శా అల్లుడు నాబుణం తీళ్ళు కొన్నా డని వాడ నలుగులితో చెప్పుకోవడమే సంతృ ప్రీకర మైండి నాశప్పుడు, తర్వాత కొద్దిరోజుల శే వారు పరవుసదిరంచారు.

అక్కడనుండి వెళ్ళి కాలిపోయిన మూబయింటీ దుర్షశని చూడగానే నాకుకలిగిన దుఃఖానికి అంతులేదు. నాతల్సి దం్యడుల్ని అనాను శగ్గశానానికి తీసుకొనివెళ్ళి కాల్చాను, ఇషస్పాదు ఆ శగళా నమే నాలయింటిని కాల్చడానికి సపరిగెత్తుొని వచ్చిందని వావిడిచి దుఃఖంచాను.

నాజీవిఛశ సాహి త్యం స! శాని మొలజంటీ దుఃఖంలో మోకాలిబంటి నంతోవత అన్నట్లు ఒక్క. సంతృ స్తీ దూతం మిగిలింది నాకు, శూాలయింటికి "నుక ముందు ఖథన్న లుళ ఛకీ ఆ మంటలుగాని మాయింటి కాటా కులుగాని పోలేదు, ఎక్కడో ఫర్లాంగు దూళానవున్న పొలానికి పెళ్ళి మాయింటి తాటాకులు పడినవట, నాపాపం నాయింటిని మాత్రమే కాల్చివేనింది. పక్కయిళ కీ నాయింటి సెగ తగలక పోవడంనా నుకృతమే అనివీంచిండి నాకు తన కునూరులయిన వ్రనపాతడవుల నై దుగురిసీ నిస్పజోయ స్థితిలో నడిలేయిని చంవీకేసీన ఆశ్వ శ్లామని పెడ రెక్కలు విరిచికట్టి తన యొదుటికి తెచ్చిన భీమునితో (_కాపది పలికిన పలుకులూ అమె చూవీన సహనళ_కీ నాకస్వు డాధారవీకంగా యొంతో వ్రపళ రించినవి. పోతన మాటలలో అఆపద్యం విందామా 1 ఉ. [దోణునితో శీఖరబకళ (దోణకటుంబిని యున్నటింట న శీణతనూజ శోకవివశీళ్ళతమొ విలపీ౦ంచు భంగి నీ (దౌణిం జెరల్బి కెచ్చుటకు చ్టైన్యము నొలిదుచు సంత పొక్కునో (పాణవిముక్తు డైన నతిపాపము (బానాస్టిణవాంస మానే, జు అంధ మజోభాకతము, ఇక్క.డ వొళమాట ెప్పక తప్పదు. ఆ యిల్లు కట్టి అప్ప టికి 19 వ్‌ళ్ళు. స్థలాభోగం శిలాభోగం అన్నట్లుగా అ స్థలంలో నివసించే బుణళి అనాటితో మాకు తీశిపోయింది* ఇళ యేనును కొంపే యేమి లాభం! కాని కాలిపోయిన వస్తువులన్నీ వొళయెత్తూ నేనెంతో కష్ట పడి సంపాదించుకొన్న వివిధ భామల్లోని టంఖథాలన్నీ వొళ యెక్తూనూ, 50డు బీర్వాలనిండా జీను సేశరించిన చాలా ఫు న్‌

శథీ నాజీవితసొహిత్య శాలు కాలిపోయినవి. జీను కొన్న లీరువాని మూరరి వాని తలు వులు మూసి వున్నప్పటికీ కొందరు ధర్మాత్షులు బైటకి తెచ్చి వడవేయటం౦ మా(8ిం వింతలలో కల్లా గొప్ప వింత శాజమళి. డిలో శ0 యేళ్ళకంద పదిరూపాంయకలకి నేను సంపాదించిన ఆఅ బీరువా యిప్పటికీ వ్రుల్లివాలెంలో "చెక్కు. చెదరకుండా వుంది,

ఆ బీంవాలో కేను దాచివెట్టిన [గంఛాలన్నీ మా నాన్న గారి దివ్య_పబంధ వ్యాఖ్య లే. అవి తమిళ ెలుగు లివలలోవున్న ముదిత (గంథాలు, మానాన్న గారికీ కాటాకుమోద (వారగూడా చాలా కాగానచ్చు అంశు మామూలు కాకీ తాలమిద (వాంకడం ఎంత సులభమో వేరే జెస్పనక్కర లేదుగడా. కాని వారి (వాత గల కాటాకు (గంథాలేవీ ఆ బీరువాలో లేవ

కాకితాలమిద వారి (చాతగల "రెరడు (వసిద్ధ నూత గళథాల అనువాదాలు తత్వ_తయమూ,తిగాకు౧ తార్థమూ నాకు లధ్యం౦ కాగా వానిని నేనీ గంథ మాలలో (పచుంంచా నీమధ్య నే.

ఇల్లు కాలిపోయిన వంటనే నూ అక్క గార లిద్దరూ కోవెల సళ్కనే మా పెత్తంయడిగా రిచ్చిన రెండుగదుల్లో (పవేళించారు, కుమారు ప బేళ్ళక్క. జేచ్చండి చారు స్వామి వారి వే.౧ళర్యంలో కాలం గడిపారు.

త ఉ త్త న!

ఇళ మనూ ముసునూరు పసంవారలి సంగతి, జేనాళ్క_డినే అతి కష్టంమోాన 1964 నించీ 68 వరకూ నాలుగేళ్ళు గడిపాను, బందజలో చడివిన నూ అజ్బాయి (శ్రమంగా చి కాం; ప్యాపయి నాడు. నాని చదువు పూర్తికాగానే నాభారస్థ్ర ముసునూరు వచ్చి జేసింది. ఆవెతో నాకునూర్తే అమె కూతునూ నా కుమాకు

నాజీవితసాహీత్యం౦ క్షేత్ర లిద్దరూ వుత్నాతు. వెద్దజ్బాయి ఉద్యోగాని కై స్రైదశా బాద్‌

1908 సంకలో మా నూడవ అళ్బాయి. సుంటూకలో ఎమ్‌. కాం; చదటం (పారంభించాకు. అది మళ్ళీ ₹0జేళ్ళు పట్టింది. ఆది ప్యాసయి వుద్యోగం దొరశటారి!ి మళ్ళీ సంవత్సెరం వటింది,

ల

చివశికి నాడికి డా. కులశేఖర రావుగారి దయతో హైదళా సాదులో' విజేకానంర తెలుగు కళాశాలలో 'లెశ్చరళ్‌ గా ఉదోోగం దొరికింది. *సమంంలోనే మారండవఆ ల్బాయిక్‌గూడా. నూజివీడు సమితిలో టీచరుగా వుదోళ్టగం దొ౭కింది.

బం౦ందరువించి నాసంసారం వచ్చినమరుసటి యేడే 1949 సం:లో మా ెద్దఅ ల్బాయికి ధూళిపూడిలో వివావాం జరిగింది.

స్వి యరచనల స్రారం భం

1870 సం.నించీ నేను [గంధము దణతోపాటు గ్రంథరచన 'శూడా (సారంభించాను. అదిబహుశః 19609సం. చిరంతనానంద ప్వామిర చన *ోగురసందర్శునం” నేను బడిలో పాఠం జప్పినసంద ఠృంలో వారికి జాన్ని (పశంసిస్తూ జూబు(వాశాను. వారినుంచి సంతృ ప్రిశరఅగా నాకు జవాబుగూడా వచ్చింది,

రశళ్వాత అస్వామివారి శారదా జేవిచర్మిత చేత (పభౌవితుణె 'ేను.జానిని పళిగహించి నార చనగా [గంథమాలలో 197050 లో ము,దించి(పచురించాను.చాని$ీ నేను పెట్టిన ఉరుో“లోకమాతి, జాని వచ్చిన! క్రిసఖ్యాకులని సద్వినియోగపకచుకొని నేను “న్వవార్డి. నివే కానంనుతూ,”“అశుర జ్యోతీ? (వాళాను, (వాసిన థొద్దికాలం లోనే అవి అచ్చు వేయడం గూడా జరిగింది. అగంథాలకి లోటో-

క్షే నాజీవీఠతసొహీఠళ్యరీ ఎత్తశఖ్యాతి లభించిం దని చెస్పడం అళలియోక్రీగా భావించ నక్కర లేదు.

ఓ శ క త

వివేకాసండర చనాకాలంలో వొక విదితం జఃగింది. నా భార్య తనతముగ్దిడియింటికిపోగా. నేనుద్యోగం చేసుకొంటూ కాలంగడివానిక్క_డ. నా: రెండవకనూరుడు (ళీమన్నా రాయణ సెకలి డరీ గేడు (ుమినింస ఆయికూడా వ్రద్యోగం లేకుండా కొంత శాలం యింట్లోఖాళీగా వ్రండవః సివచ్చింది. ఉారిశే కూర్చో లేశ వాడా సమయంలో నాద గిర హిందీ చదవడం (పారంభించాడు. అకారణంగా శాఫీవంటవ గై రాలపని వాడిదీ బడిలోవుద్యో నం (గళిభర చనా నావీ అయికార్చున్న వి, ఈ పనుల్లోమాకిద్ద రికీ లీకుబడి అనేది. మెంత మూ(తమూ లేకుండా అశాలం చిటిశలో గడిచి పోయిందిం

ఇంతవరకూ మన గంథధమాల_గంథాలు తవ [గంథాలయా లె కొని నాఅభివృద్ధికో లే పైసలు హెడ్‌ మాస్టరులు నారచ నల ముుదణసంగతి తెలుసుకొని రెండుమూడు రెట్టుగొ (గ్రంథమాల వుస్తకాలు కొనడం (పారంభించారు, దీంతో (గ్రంథమాల శీర్చడిన ఆర్థిక మాంద్యంగూడానానా టికీ కొరవడసాగింది,

క్క63సం[పాటు విజయ నాడసా శీత (ఇస్పులో (గంథవమూాల వుస్తకాలు అచ్చలిన వసి చెవ్సాను కడా. “లోకమాత” నువార్ని వివేకానండుదు” “*వకుళకభూవణనాయక$ి)) “ద్ర్వాదళశ నూరి చరి; “సంస్కృృతతికుప్పావు వ్యాఖ్య” “నవరవాస్యమంజరి” “భగవ డా మానుజస్తుతి” వగైరా (గంథాలం అ_పెస్ఫులో అచ్చులినవి, ఆ (పెస్సు మేనేవరు శేపాచలవావు పనిలో కాకలుపీరినబంటు. నాకి సలవోసం్యపదింవ్రులతో నే మన_గంథమాల యీాటికింత (ప్రశస్తి పొండి చక్కగా వుంజుకొన్నుది,

నొజీవితసాహీత్య ౦ క

వె వుస్తకాలన్నిటిలోకీ కాశిలో నూతమే శారుండా వాళిల'గూడా పేరు పొందిన నారచన డ్వాదశేసకారిచర్మిత పరిశోధనాపర మేశ్వర బిరుడాలికితులు కీ. శే... నిడుదవోలు ఇంకటకావుగారు ఆ వృ స్తకాన్ని వివులంగా సమిీాశ్షీంచాఠరంళు చానివిలానయెంత వున్నత మైందో తెలుసుకోవచ్చు. డాని ము దణ సమంయమే నాపదవీవివనుణ సమయం. అప్పుదే నూ (శ్రీమతి! కడుఫునొప్సీ నినాఠణమై. పెద్ద అసెరేమను యేలూరులో చేయించ వలసి వచ్చింది. అది ఆమె జీవితాని! గొప్ప గడ్డుకాలం. ఉానిశ్రై ేలూపలో వొంతకాలం మకాం పెట్టి తళ్వాత లుల్లుచేకు కొన్నాము మేమ౦దర మకాం

శ స్త న!

అప్పుడు మూ పెద్దబ్బాయి చి. రానుగోపాల్‌ తనభార్యతో పిల్లతో మైదళావాదు నించి వచ్చాడు. ఒళ నెలసెలవు వెట్టి తల్లిసేవ కై డుళావలో మాతోపాటు వాడికుటుతబంకూడా వుండ వలసివచ్చింిది, వుద్కోగంలోనే ఉన్నశారణంగా యీలూరికి జీను కాకపోశలు సాగిస్తూవ్రన్నాను. మా వెద్దతోడలు ఐడుమాసాల పాటు యిక్కడే వుండి అత్తగారిసేన చేస్తూ వంటా వాథ్చూవగై శా కూడా వొక్క చేతో నిర్వహించింది,

అవి రెండవ అచ్చాయి చి. (శీమన్నా శాయణకీగూడా భొత్తగొ వుద్యోగం దొరికిన రోజులు, వాడు ఇాసొరప్పాడు స్కూలులో. కొళితకాలం సనిచేశాడు. తర్వాత చింతలనల్సి స్కూలుకి వాడి! (టాన్సుఫపు అయింది. ఎక్కడ వున్నా లబుంటిలో భోజనంచేసి సైకీలుమోద కెళ్ళి సాయం కాలానికీ ఖూంటికి శావడ౦ వాడిపని. తినీ ఆవరేనును జరిగిన ఆ రోజుల్లో నూ (శ్రీమతి మూ కోడలు శెళ్ళిపోయిన తర్వాథ వాడిన్తై శీకథిళో

్ష నాజీవితసాహీ త్య లేచి అనషంకూళా వండి వెట్టడాని! ళలొంతశమనే పడుతూ వుందేది.

1978 సంలో నారిమెక్‌మెంటుగానా జరిగింది. ఆ వేసవి సెలవ్రల్లో మా శెండనవాడి విశావాం శనివార ప్పేటలో జరిగింది. "5 ఏడ వలోడ వచ్చిన త ఖ్వాతనే మాగృవహకృ త్యాలతో సౌశర్యం యే %్పడింది. అంతేశాదు- తశాదిగా ఆ దంపతులు మూ యింట్లో వున్న కాాణంగా నేను వూళ్ళో లేళపోయిన సవీయంలోహాడా (గంథమాలకీ వచ్చిన వెశననకా జూబులూ వగ/శళా అన్నీ నూ చిన్నకోడలు రంగనాయ కే భ్యదనరుస్తూవ్రంది నేటిదాకా,

రిమైకయిన త ర్వాత సంవత్సరఅడాకా నా పెన్సనుళా లేదు, తర్వాతకూడా వద్చింది నొామనమూతమీ. అంటే నలభై రూపా యథ ౧౦. అది వెళరిపోవ *కికూడా ఆరోజుల్లోనెతా శావంటినాడి॥ ఇచా లేది కాదుగ డాం

అయీడే పెద్దబ్బాయి యేదో పెద్ద అసళలేనను జిగివ కాాణంగా నేను రెొఈఊసారులు హైదకా బాదు వెళ్ళవలనివచ్చింది. అధిన్యాధులతో వాటు 1378 స౦%లో నేననుభవించిస అక్థిక చాధలకీ అంతే లేము. (_గంధమాఆ నానీడవలెణే అరోజుల్లోకూడా నన్నంటి పెట్టుగొనే వున్నదని వేరుగా చెప్పనక్కర లేదనుకొంటాను. ఈ పళిదరృృంలో శవిరత్న రానూనుజాచార్యులవాలి యా పద్య్యాంళి గుర్తుకు వస్తూథ్చంది.

చ. కలమును చేతబబ్టు గొని కల్పన నే అనుష కమింప ల శతలపనునింంచు సద ట్ర్‌ములు; కాని నిరంతరమానస వర్ధథా కులవివ శొతుగ్జడాచు భవకహాపమునంబడి మున్తియుంట జ శలకవితా విలొసినికి స్వ స్తితి చెప్పితి మున్నె యన్నడో |

(8)

నోజీవిత సాహిత్యం శీ ఉ. కాని పుఠాభవన పణతుగంధమటబేమొ వచింపసజూల (పా చీనవతాభిలామీ.ణి: సుళీలు సుభామ (పసాదసద్దుణా ధాన, స్వతస్ఫుముగ్ధ, కవితాలలిళతాంగ = వముదీళఈనూనస స్థానమునంమ ళో నములసదంబులతో నతయాడు సెప్పుకున్‌. ఉ, వనిమిమంబునందు వరియించినదో గదనన్ను దీని మూ లాన కులాలిగనాసిగ్తక విలాసవిధా ప్రీకి వాచిపోత్సి పా ణానకు సౌఖ్య మేమియు కనంబడ డాయును = నిదలోన సీ థ్యానమె కల్గు = నిద్ది కవిశాసలియో క వితావీశాచియో. శ అరనిమిమంబు గూడ నను సెస్వుడు స్వస్థతగల్లనీయ వీ కరణి సధాభమా కవిత కల్పన శేయును నూటిమాటి వ్వరిళొర కీపయాస శవి భాగ్యములే కవుడెంత కాలమో ధర జరిగెన్‌ నమోస్తు కనితాాగనానూ ఆకన వీడ దెంతకుస్‌* ఉ. అశరలకు లిచ్చు (వభువా కరవాయి కవినీ' గజోత్సవా ధమని చేయునట్టి కవికానిధి రాయలుగూడ చాబ శా దృక్ట డొళండు లేడివు డిశేల వనోనార కావ్య కల్పనా పేత్సు = వచించ్రు మొక్క_డు కవ్మిశతు తీర్పగనుండిళా దొళో 1 సందర్భం సరిగా అతక లేదని కొందరను కొన్నా హాడా వొళకమూట ఇిప్పాలి. కళాకారులూ సాహిత్యవ్యసనులూ అయిన వారు తనుకుటుంచాల్ని కొన్నివాధలకీ గురిచేయక తప్పదు, అ కుటుంబంవారుగాడా లుషంవున్నా లేకపోయి భరింపక తీరడు. ఇదిస్వానుభవం.. షన జనివల్ల భ్‌ వచ్చే బాధలని భరింప లేనివాత్త కడగండ్ల పౌలవడం తసృ మాన్గాంఠర మే వుండదు,

ళీ నాఖణీవిఠతసాహిత్య6

ఇన్ని కష్టాలు వచ్చి నామిడ విషచుకుపడిశా యీ సంవత్సరంలో వొగ్క_మేలుయచూ ఠం నా వివఆపంలో జరిగిందని ఇప్పళ ళసృదు. అదినా (పథమ దత్నీణయా త. ఎంతళశాలంగానో శలలుగంటూనవున్న ముఖ్యికేతాలు (శీకంగం శీ విల్లి ఖత్తూరుం ఆళ్వార్‌ తిరునగరి యీ మూటినీ నా యా్యతలో జీవించి నిజంగా నా జన్మధన్యమే అయిరికి. అ సంవత్సరం నా ఫాలిటి! వర (వపాదమే ఆలింది,

కృతిస్వికృతి

అది 1978 సం. నేను కొత్తగా పదవీవిరతుణ్లి అయిన రోజు లవి, ఆఅ సంవత్సరం పూర్వార్థం నాజీవీర౦లో, కుటుంబసభ్యుల రోగాదులనో, అర్భికాది సంకటాలతో యెంత గడ్డుగా గడిచిందో చెప్పలేను. మూపవెద్దబ్బాలయి అపళశేవన్‌ కోసల కెండుసారులు హైదరా కాదు పోక తప్పలేదు. రెండోసారి (పయాణానివై డబ్బు కోసం బందరుపోతూ మూాగురువు కాకాని నరనించోరావుగారిని గుడివాడలో సందర్శిరిచాను. అప్పటివారి అనారోగ్యస్తితికీ నాకు దుఃఖం ెల్లుబికి వచ్చింది. నారుగూడా నన్ను చూడగానే బావ్రరు వని వావిడిచి దుఃఖంచి = గురువుగారూ: ఇళ మీకూ నాకూ బుణం తీరిపోబోతూవుంది.. ఇళ నేసీలోకల విడిచివెళ్ళిపోతూ వున్నాను.” అన్నారు. వారి అనూటలకీ నేను లోలోసపల కుమిలి పోతూగూడా వైక చింళంగా అన్నాను” మిశీం పరవాలేదు. మన గంథమాలలో మివు_స్తకం వొకమైనా అచ్చుపడళముందు మిరు. నుమ్ము వదిలి వెళ్ళటానికి పీ ల్లేదు.” కొవ్యునీ, దాని నాకే ఆంకీతం యిస్తా మనీ, కౌనిచాని కృతి స్వీకృతి మ్యూతం పద్యరూపళిగానే వ్రుండాలనీ అన్నారు. శీకృష్ణ బేవళాళకల భువనవిజయంకథ అది,

నాజీవిశసాహీత్య ౦ ఫి శాని నేను హైడరాకాదులో జాకుమూరుడి వె జ్యానికై కొన్ని శాిళ్ళు అసుష్టలిలో గడపవలని వచ్చిరిది. అశోజుల్లో ఆ వుస్తళళ (వాత (సతి వచ్చిపడింది. కృతి స్వీళ్ళతిని పద్యాలలో అప్పటికప్పుడే (వాయవలసీన పరిస్టితి యెుదురై౦ది. అళాతి అందు గంటలవేళ క₹ెంటు డీవవు గుడ్డి కిలుగులోనే ఆయిదువజా్యాలు బాశాను, తుచ్చు లొక పదశ్చిం ;= నీ, వద్యవిద్యను నేనపతడితుండను పూర్వ పచ్యానుసరణ6బు పరగ జేతు? నష్టావథాన మన్నది యెడఠగని దింక గప్టావధానం౦ంబు నిష్టపడుదు శోడాపచాస క్షీ గూల్చిజూపను గాని గోదాపచాస క్రీ గోరి యుందు, విజా్యి విశాశద బిరుదమం౦డితి సర విద్యయం దాస్టక్తీ ెంవు సేయ, 'కే. గి. నిట్టి జ్ఞానవృద్ధ నన్నెంతొ మ్మితు డైన కాశానిక వివర్యు డమిత(వీతి పా్యతుగా నెంచి యర్సించె భవ్యక ఫలిని ఎట్టి ధన్యతగన్నాడ నీజగతిని చారి ఆంకితపద్యం గూడా వొళటి వీనండీ-

ఈ. నీకును నాకు నేర్పడిన నేస్తముళలి ర్‌ శాన్య దేవార న్య్యూళ్ళతి సీలొసంగి జగతుందున ఆం ధవసుంధ కాబుధా సీశ ము నిన్‌ సత్జిరించునటు నిశ ఎలకీర్తి భుటిల్లు నస్గు నే సీశ్ళలి నిచ్చుచుంటి క మనీయగుణాకక న్వీకశింపరాం

నీను కృతిన్వీళృ్ళతి (శాసిన కొద్దిరోజులే అం ధళోజుడు మన (గంథమాలలోనే ము(దిల మై జ౦దరులో అయన్సుక్ష బ్య్బువాతి

క నాజీవితసాహీత్య్యీర "ఆధ్వర్యంలో ఘనంగా అవివృృుత మెంది. ఆ మధురశవి యొక్క (గంఛాన్ని "ఆ మహానభలో స్వీకరించి వారికి గూజా అల్లుణ్ణి అయినాను గదా అనే సంతోవం మాతం యిన్పటికీ నాకు మిగిలి ఉన్నది.

దుఃఖపరఠంపర

మలి భమతో ఇాధపడుతూవున్న నాకూతురూ, అమె కూతుకూ. ఆ సంవరత్సఠంగూడా నాదగ్లీలే వున్నారం శు నేనెంత కుటుంబజ౦ సాలపటటల6లో చిక్కుుళలొని యీ (గంథతాల నిట్లా నడుపుకుంటూ వచ్చానో కెలుస్తుంటి,

! రోజుల్లో నాకూతురు జబజ్బ పెరిగిపోయి. చాలాజాధలు సడద్దాము జీను, చీటికీమాటికీ యిల్లువడ లిపెట్టి వ [పోయ్‌ అమెని యింట్లో వ్రుంచుకోవడం కూడా మాపాలిటికి పెద్దసమడ్య్యే ఆయి కూర్చున్నది. ఆమెని విశాఖపట్నం మెంటల్‌ అఆస్ప[తిలో శేర్చ వలెనని నేను చాలారోజులు (సయరత్నించాను. చివరికి నా పాణ మ్మితులుం కీ. కే. లింగం వీరభ[దయ్య చౌదరి (వెడసనగల్లు) ద్వాళా వరి తముస్దనికుమూరులు డా, లింగం సూర్యనారాయణ గారి (పయలత్నంతో విశాఖపట్నం వెళ్ళి ఆ అస్పతిలో ఎట్లాగో చ్చి మేను అమె అశ వతలుళొని యిల్లు చేడగొన్నాము. ఇది 1974 సంవత్సరాంతంలో జరిగింది. ఆకూతురు కేము నుందుగా అనుళొన్న శ్రే మాయింటికి తిరిగి కానే లేవ్ముంణివిక వే ంచిస్టోల 8 సలివత్సరాలత క్వాత సుమారు తననలై మో మేట అక్కడో ఆసువ్రలు వదిలి వేసింది,

15 వళ్ళనించీ నాభార్య దీర్ధ రోగి జ్షకాకణం గా అగా స్య. జాధల్ని ఎడుర్కోవల్సి వస్తూవుంది. ఆమెకి-జ్యాారిక్ష్యున్ల చవ

• తీయో ఆనోరం, దీనివై కొంత శమ అని నార్యం గజా. “ఎవరు

శనాజీవిరసాహీర్య్థ్యం కివీ చేసిన కరస వారనుభవింపళ యేరివై నను తవృదన్నా” అనేసామెత (సకాం౦ (వస్తుతతి ఆమె ళీవితం నడున్తూవ్రంది, శాని పవవీవిరతుణ్ణి అయింతర్వాత నాళక్క. సంతోవం

మాతం మిగిలింది. అజేవంశు నేనేవద్యోగకమూూ బేయనక్కర "లేకుండానే నాకటుంబభోజనాదులూ అర్థికావసళాలూ వీదో వితింగా తీరిపోతూనేవున్నవి. ఇళ మిగిలినచింత వుల్నిపాలెంలో మిగిలి కుంగి కృళించిపోతూవ్రన్న ఎనఫై ఆయీళ్ళ యేవైళ సోవలిని గురించీ, యీ(గంథమాలని గురించీ మూ[తమే అన్నా తస్వ "లేవను కొంటాను. ఈపద్యభావం నాజీవితంలో సిరపడిపోయిలిది. పోతకార్టిని మకాడుపాజాలతో నా చివరిపాదం సకిగ్గా అలి! పోజుం తని ేననుళొంటున్నాను శా. పానీయంబులు (దావ్చచున్‌ గుడుచుచున్‌ భావీ.ంవ్రచున్‌ జోసలీ

లాని్మి_ జాదులు సేయుచున్‌ డిరుగుచున్‌ లశ్షించుచున్‌ సంతత

(శీనాకాయణ సౌదపద్మయుగ ళీచింతామ్ళ తాస్వాదనం

జే నాయి వ్యాది నిల్చుగాక వారియే భ్యయఃడు నాశెస్ప్రృడురే "

(ంథమాల రుతో నారినాను స్యరణమే. (సధమముూూ

ముఖ్యనూూ అయిన క_ర్త్వన్యం లుప్పూడు నాకు. తక్కిన సనులన్నీ చూనబాఅంగా విధి నిర్మయానుసారం సాగిహోతూవ్రంటవి. శానున్నది కాకకూానదు గడా 'స్వెయినా (తిళరణళుద్ధిగా “గస్జణ్యీ వాధి శార స్తే? అనే గీతాళ్లేక్ట పారం పనిచేతతడమే నూనవ్రనివిధ్శి ఫలితం దై వాధీవధి, టు గ శష్టసుఖా లంటనే, అలిటన్స, ఇక్కడ శ్రన్నన్నాళ్ళే గజా మవ యాశాసతతపం వబ్థితిలో వచ్చావో అజే స్థితిలో వెళి ఛపోశాము నునతలిడర ణా

వీ నాజీవితసాహీ త్య్క

శోని వొళ్క-ఖేదమేశాద. మోదం గూడా వదిలి పెట్ట గలిగిననాడు మనకి సుఖం దక్కుతుంది. అప్పుడే నిజమెన అత్మా నందం మనకిలభిం చేది, ఈలోకానికి గాక పరలోశానికి సంబంధించి నజేఅది. అజే కాక్వతానందం. అబే కూశ్రూనందం. జాన్నేనుకో గందం అనీ (బనగ్తనందం అనీ కూడా అంటారు, ఆ (బనోస్టనలి దా నుభవానిశీ మానవు డాళాటవడాలి, దాని కోసమే తవారజా లాడాలి. ఈ వివయాన్ని లింకా లోతు!ిదిగి పరికీలించాలంశు (బవావిద్య అనే పేరుతో వచ్చిన నాకతోపనిమద్వివరణ చదివితే "తెలుస్తుంది.

(పషోముడు; మీరాబాయి, అండాళ్‌, నమా్య్థళ్నారలు మొదలయిస పరమభక్తు లందరూ భగవంతుని వికవాంతో కాతరు లైననారే, ఆవిరవాజీవ్రల జనశ్షమే ధన్యం.

ఈనూకే చెవుకాడు వినయపసతికలో తులసీదాసు. ఒక భక్తుడి వృాదయళసనే వినయస్మతిక. ఆయన వొళకచోట అంటా డా వ్వస్తశంలో - “వారిభ క్తి లేని మూసవుడు వుట్టినా గిట్టినవాశ్తి తోనే సమానం. అటువంటివాడు వుట్టిగూడా తనకు ఇాభే కలిగిం ఇచాడు గచా అని వానిళల్లి దుఃఖిస్తుంది'”.

జ ఖః ఖః శ శ

ఇంతటితో యీచర్చకి స్వ్తి ఇెన్సీ నుళ్ళీ కథలోకి వస్తానుం

ఈయగంభఛానికే (వతిపాద్యవిషయం (గంథమాలే కన॥ దాన్ని గురించే పస్తావిస్తాను మళ్ళీ.

అది 1976 సం, నాతిరుప్పావు వ్యాఖ్య రచనాకాలం అది. మాస్వ్యగామంలో స్వామివారి సన్నిధిలోనే మాలక్షీనర సమశి అక్కగావ నివసిస్తున్నారు. ఒకసారి అమెవద్దకి వెళ్ళి తిరుస్పావు సంస్కృత వ్యాఖ్య ముదిస్తు క్నానని చెప్పాను,

నాజీవితసాహిత్య ౦ నికీ

జాని కామె అన్నది- *ోనంస్కృృత [గంథం యుస్వుడు ఎవరికీ ఆర్థం అవుతుంది! కేట తెలుగులో (వాస్తేఅండరికీ తెలుస్తుంతిగాని. శన॥ ెనుగులో అవ్యాఖశ్థ నీవే (నా_స్తే బాగుంటుంది.” మరొక సామాన్యుడు శాజా అమాటనే పోషీంచాడు. ఈయిద్దరిమాటలఅనీ వురస్క_రించుళొని నేను తిరుప్పావుకి నాశ క్తి ననుసరించి తెనుగు వాస్థ్రఖ్య (నొాయసిర్ణయించులొని అక్కడే డాని! (శ్రీకాంం చుట్టాను.

“అప్పుడు ద్విలీయ (శీ విల్లివుత్తూవ య్యాత్యపస క్రీ వచ్చింది.

అఆ కల్లి నీళాట్టోత్సవాల్ని జెళ్ళి సేవించాలని బుద్ధి ఫుట్టిండి. ఆతి కూడా నూ అక్కగారి (ేకణవళ్ల్లే కలిగింది.

శాని అ సమయంలో అక్కడ చాలాజనసమగ్దర్షం వురటుం దని తెలిసినసందున సంగతి తెలుసుకోవాలనీ బసకోసమరా గూడా సరికి నాకు జవాబు వచ్చి సిద్ధంగా వుంది. “కడ చోటు వు౦డనిమాట నిజమే శావి మిరునస్తే అతల్లే తగినచోటు భూవీస్తుంది? అని డాని సారాంశం.

మరొక దుక్వార్త గూడా యిల్లు చేరుళొనేసకికి తెలిసిండిం వాఠాత్తుగా నాభార్య అక్కగారు చనిపోయిలి దని. నాఖారనీ శా కునమూరుడినీ అమె దినవాఠాలక్‌ పంపి నేను నిర్జీతదినాన యాత కై సొగానుం

అక్కడ అఆళల్సిసేనలలో అ వారం రోజజూ చాలా అనందలతిగా గడిచిపోయినవి. తదానంద లస్థిక్ర జను పడినళ స్టాలకీ గూడా ఆంతులేదు. కాని అవి యిస్పృుడ గుర్తుకి రావడ౦లేడం శ సనాజమే గజా మరి! దీన్నే కవికుల గురుశ్చ కాళిడాసు ౫న్లేథః ఫలేన హిఫ్రనర్ననతాం విధ_శ్తే? అన్నాడు. ఎంతకష్టపడినా ఫలం శలిగినస్పు డాశష్టం 'లెక్కటకీరా దని జానిభావం.

కీఫ్‌ నాజీవితసాహీర్య ర

అక్కడ వృన్న వాఠంరోజులూ (ళీమాన్‌ వి. 3. (శీనివాసా 'ారస్ట్ర అనే పంగిళులుతిరుప్పావు కాలమేసం శెండోసారి నాకు ఇప్పాతుం మొదటిసారి వాల్యంలో శాకు చాన్ని అన్నుగహించిన వారు శాతం జిగారే, అఆషజోధాలని నారల్లీ ఆ వగా శిశసావహించి నేను తిపప్పావుకీ తెలుగులో అఘువ్యాఖ్య (వాళాను. చానిశి తిరుప్పల్లా౦డు తిరుప్పళ్ళి యెళుచ్చి న్యాఖ్యలుగూడా జోడించి రత్న తయి అనేకేరుతో అగంథాన్ని పచురించాను,

అ దేసంవర్సరంిలో తితస్పావు సంస్కృతవ్యాఖ్య గూడా కర్న్రయి ద్వితీయభాగంగా వేశాను.

శ్రీ అల్లూరి వేంకట నరసింహారాజుగారు

అరోజుల్లోశే (శీ అల్లూరివేంళట నరసించోశాజుగాషు చిన నిర్యడ కొలనునించి జాబు (నాఇారు పరాశర భట్టార్యులశాలం 'శెలుసవలసిందని! మూ పరోతపరి దయం (శమంగా (పత్థక్ష పరిచ అఈపంగా మారింది. ఒళసారి నావు తిక వ్‌ విశాఖపట్నంనించి వస్తూ అకాజుగారి దర్శనంకోసం వూరు వెళ్ళాను అక్కడ తా పూర్వమి(తులు కె. వి ఆల్‌, నర సింవోజార్యులుగాకిని కూడా చూచి యెంతో అనందించాను,

శాజుగారి అసరిచయమే. దివ్యమున్నితరయ౦ అవిమ్మరణక! జాలి తీసింది, శాజుగారు అఆవూరి లాల్‌ ్బబనాదూర్‌ శాశ్రీ (సాచ్య కళాశాలకి (వీన్సిపాలు, ఆఅవ్రత్సవం (శ్రీరాజుగారి అధ్వర్యంలో చక్కగా జరిగిండి. విచ్చితం యేమిటంశు అగంథర చయిత లాస భ్యశాక పోయినా లోంథతకూల నిళ్వావాకుణ్ణిగా నన్ను సమౌానంి౦0చ జానిశే వారు దాన్ని జరిపార నేది నాకు పూర్తిగా బోధపడింది, ఇది కేఠ=లి-7” న జరిగిందిం

(4)

నాజీవీఠతసాహీ త్య ర వి శ్లనుసచురించిన నొవ్కొాక్క[ గంథఛాని్ని గురించీ ఒక్కొక్క విద్యార్థీ అభినలక పూర్వళశంగా (శ్రావ్యకంఠంతో పదం కట్టి అవేదిక మిద నన్ను (పశంసిస్తూవుంశు అనందంతోపాటు సంళో చశంగూడా నన్నానహించింది. అంత ఘనగారగనానికీ నాలర్హృతని గూర్చి యిప్పటికీ నాము సంజేవామేం తళ్వాతనలశే (శీకృన్తజయంతి వచ్చింది. డానికారాజుగాత కొండ్యలగూ దేనికి నన్నావ్యోనించి అక్కడ నావుపన్యాసం యేళశ్చాటుచేళారు. పలువ్రరున్నతవిద్యావంతు లాసభ వలంకఠిం చడం (పత్యేకించి పేర్కొనడగిన వికేమం, ఆశ ఎరక్టిమూ సంతో మనుఃా మిళితమైన విచ్మిత సన్ని వేశం అది.నాబిరుదుల్ని వివరిస్తూ ఫలానా నఠసింహాచార్యులుగారి శృపసన్యాసం వినడానికీ వూరినారు తరలిరండోయ్‌ అని ఠికూబండినాడు నడుస్తూ మైకులో ఘోషిస్తూ వంశే విని నాకు కలిగిన సంతోనం వివరింప లేను. చీననిం. డ కొలనులో నాకు సమ్మా్మానం వేసిన సందగ్భంలోని "5ండుర కాల ఫొటోలు ఛాజుగా నానిండుసభలో నాకు బహూక రించాకు. (పస్తుతం వారు వీలూరులో ఓరితతంటలొ్‌ కాలేజీ (వీన్సిపాలు, ఈవిధంగా వాతు నేటివరకూ టగంథమాలకి యథాశక్రిగా సనాకరిస్తూ నే వున్నారు. దౌహిత్రివివాహం అరోజుల్లోనే నాజాహితి చి, పదగ్ఞజ వివావాంకూడా యిక్కడే జరిగింది. ఆమె తల్లి దీర్చ వా్ధధి పీడిత ఐనకారణంగా ఆవీల్ల నెంతో అబ్బర౦గా వెంిచాను మేము. విచ్చితం యేమిటం* 877 సం॥ ఫ్మిబవరి 9 తేదిన జరుగు ను న్న అప ॥ ఛందను ₹న్న అపెళ్ళి నేను (శ్రీ విల్లి శృత్తూరు యాత! ఇళ్ళి

క్ష నాఖీవితపాహీర్యలి వచ్చినా వార౦రోజులు ముందుగాశీ జరిగింది. దీన్నే శల్యాణలి వచ్చినా కక్కు వచ్చివా అఆగదం౦ంటాగుం

అసలు వెళి ఇ అనేది పూక్వలిఖ తాన్ని బట్టి జరుగుతుంది, దీన్నే“లలాట రేఖా వవునః (వయాతి” అని గూడా అనవచ్చు. మన తెనుగులో “నొసటన్‌ (వాసిన (వాలు తప్పడు గడా నూేండద్లు చింతించినన్‌* అనే సామెత గూడా వుంది. వివాహాన్ని గూర్చి అళచగేయులలోవున్ను జీడి? వ188్ర6ఏ 276 గుడిరీత 10 06761 అన్న సామెత గూగా దీన్నే బుజువు చేస్తుంది.

ష షై వూర్తివు తృ వ్‌ం

ఈ వ్రర్సవం ముసునూరులో 18-1-1978 సం.లో జరిగింది. బతిదరునించి సతీ సమేతంగా వచ్చిన నాభావమరిది చిరంజీవి శాండూరి నరసింబోజార్యులూ ఇకఓఒడ వృన్న నాకునవూరుడు చి. (శీమన్నాళాయణా? మైదరాఖాదునించి వచ్చిన చి. గురుకుల శామానుజగుఃా కలిసి దాన్ని నిర్వహించారు.

నృాదయబంధువుల సమావేశం దానికి ముఖ్యం అని తలచి యి వూకిళోని నా ఆత్మీయులని మాతం అవ్య్వోనించి వారిని కాఫీ ఫలాహాళాదులతో సత్మ్కరించాను.

సరిగ్గా పనుయానికి (పొద్దుటూరినించి వచ్చిన డా. సి, వి. సుబ్బన్నగారి. సంచరత్నోపహారాన్ని మాూఠ్రం యిక్కడ జర్కొటంటున్నాను. నామంచినికోరిన ఆకవిశంకీరవునికి నాకృతడ్ఞత లర్పించడం తప్ప నేనేమి (పత్యుపళ్ళతి చేయగలను!

పంచర త్నో పహారవఖి క. (శీమన్నృసింవాకరుణా ఛామున కుగరథకాధ దవులదు; రవిమూ

నాళీవిశహహి త్య ఠి ణీ ర్కో తుబ్బు శబ్బుకే ధృతి ధీమణి వష్ట బ్రబ్లిపూర్డ తేజో వేణీ ! కే. !. వరలె నూటయిరున జేను వత్సరనులు జ్వావరాంతమునన్‌ కౌలి భ_క్షవరదు- డతలం గేశకవనూరి సంళభవుడు నూట యిరువ బేండ్లు శలిన్‌ మవాఃస్ఫురణ వలా. కేగి, ఇన శశికుజరావ్వోది ఆోవానవ॥క దశ లరరవ నూటయిర్వదిగాగ బకిణిల తు; పూర్ణ జీవి రామానుజ బుధున కట్లు నూటలబర్వ జేండ్దాయువ్సన్‌ జూసగు నీకు శా. చెల్లెన్‌ నటికి నర్వ జేంద్లు జలకాళిం జోని నంపాౌరవుం గల్లోలంబుల విమ్ధుభక్తీ యను నాకం గట్టిగా బట్టీవా క్రోల్హాపతిబున నయ్య, (లీచరణరేణూం గట్టు చేర్పంగ సీ వుల్లేఖంచుకృకుల్‌ ఇెతా చనునె ఓహో, ము_క్రీసోపాననుల్‌. శా నవ్య బ్బ్యుత్స్‌వ చేళం జండితవరుల్‌ ఛందః పవి తుల్‌ సుభా వృష్ట్యభ్యంచిత పద్య ధారుఅు న యోన్ఫద్ధుల్‌ (శిశ్రం(జోర్బ్వవ్రం (త స్త్యూమోబజ్బ్వలఫాల భౌగు తెనలాకన్‌ దీవెన ల్య్వోతు నా త్కష్ట్యం బంది సువ్శాన్ధుతల్లి నగొనుమూ యింలొక్క మన్ట్యప్పముల్‌]

వినిష్ణ వ్యకు ల కు అతి (గాంధీమహా త్ము డం) సీ. మోశాలు చాటని ఫుల్లనుల్లీ కును పచ్చని బంగారు వన్నె ఫాలంిబున (బవ శేజోరాశి పదిలపరచి, చేతిలో విజ్ఞాననీమమొ వెలుగొందు గీకా పబంధంబు కీలు ొలివీ, "ెదనవులోతనాల జటిలో కదలాడు నమ్మాతహోసంబు కొంతవల చిలి! కే. గ. భాం రీయర శాయువుసట్టువోలె

బుద్ధ జేవుని పఠ్యాయమూూ ర్తి ఆకుగుచు

హీమగిరి శిఖాాగమే చేతు అత్తి నడచు

వటుల తోచు గాంధీనుకా ర్తి నర్చ శకు,

1984 సఈిలో జంనరు జూలతీయక భాశాలలో మనోతుస్తని అశతురవాణిని విన భాగ్యం కలిగింది నాకు. 8. కే. తెళాటూలి సత్య శారాయణగారు వారి హిందీ వ్రపన్యాసం తెనుగు వేని వినిపింబా

డా. రాధాక్ళష్ణ పండితుడు జ కౌరత జేళాని కుపాధ్యత్‌. నదవిలో వృండగా క. కే. కాధా క్యు పండితుని ఢిల్లీతో 1936 సం$లో చారి జన్మదినోర్సవంనాడు సతివళ్శించాను. నాతో వచ్చిన క. కే. శవిరత్న శాతూనుజా చావ్యలు అళువుగా వారి సీక్లోకర ర్నలతో ఆశీర్వ డితదావా

నాజీవీతసాహీ త్య లి త్ర ళ్లో, శాధాళ్ళవ్ల! మహోదోగ్టిగిన్‌ యుమ్థష్ణ నగ్గదినోత్స కే; (శీయఃపతి పసాటేన నిత్యశీ ర్నిత్య మంగళమ్‌. తర్వాత వారు మన్మగంథాలు కొన్ని మూచి యిీ(గంథ మాలని లేఖా పూర్వకంగా ఆశీర్వదించారు గూడాం బూర్గులరామక్ళ వ్ల్షరావు కీ. కీ. రామకృన్ణకావ్రగారు బను భాషా పాఠరంగనులుం గవర్నకు వదవి నిర్వహిస్తూనే లక్నోనించీ తికువనంతవ్రరం నించీ కూడా నూగంభథాలని | పశంసిన్తూ (ంథభమాల నభినందిస్తూ వాళు లేఖలు (వాశారు. 1968 సంకలో వారిని బందరులో దర్శించి గూడా డా. శ్రే నరానందకువమార్‌ ఈ మహిళావుణి అభినవకారజణానుకా ర్తి, మాజీ అంధ విశ్వ విజ్యాలయోపాధ్యకులు ఆ. ఆర్‌. (శీనివాసంక్యంగారి కుమారీ రత్న మిమె, “విద్య యొసగును వినయంబు” అనేసూ క్రీ కీమె (వతివింబం. పాతి కేళ్ళ కీ యీమె అరవింద యోగిగ వన సౌవ్నితివై అంగంలో పరిశోధన సాగించి పీ. పాచ్‌ డి. పట్టం వుచ్చుళలొన్నారం పే యీామెకు శాగబుద్ధి యెంత సూతశ్షన్ఞమో ఊహిళచుకోవచ్చు. 1884 సం॥[లో విశాఖలో యీచమెని దర్శించి వచ్చాను, ఈ మె చున్యగంథ మాలని (స త్యేకంగా అభిమానిస్తూ వుంటారు. డా. మోపిదేవి కృష్ణసా 03 293 ఈ చిరంజీవి కోడూరు నివాసి, అాల్యంనిలిచీ మాస్తల్‌ ఎక్కి శాల కృన్ణనూచావ్యలవారి (పభావంలో పూర్రిగా మునిగితేలిన

ల! నాజీవితీసాహీత్యం వాడు, బనముళ (గ్రంథకర్త (వస్తుతం విశాాఖగో మూనవ ధర్ఞ శత్షణ సంస్థ సంచాలకుడు. కశవిపండితుడు. అలకున ఉపన్యాసా ల్లోనూ ఠచనల్లోనూ లభిష్టం అయే వాడినీ వేడినీ రుచిమరిగి ఆనుధవించడ మేగాని ఆపలుకుల పదునునీ విశిష్టతనీ వర్షించి ర్తి కట్టించడం నాకు సాధస్థ్రం కాని పనిం

అది 1981 సలి. మే నెల, రంగం నూజివీడు.శఠరళోపవాక్‌ సుధ అశజీనా తిరునాయ్‌ మొళి వ్యాఖ్య అయుదవ భాగం మి(త(శీ అ ర్తిలి వేంకట5 నుణగారి అధ్వర్యంలో ఆవిమ్మరిం చభడుతూవ్రున్న శు ధసమయం అది. అప్పుడు మిత్మశీ చివుకుల వెంకటసుబ్నాన ధానిగారింట్లో వున్నాను.

జాం కృష్తప్వామి ఎక్కడినుండో ఊడిపడి నన్నమాడగానే (వో్జనందంతో అభివాదం చేశాడు? అంతకముందు అయన ఉరు వింటూ నవుండటమేగాని, (శద్ధగా మూచివృండనందుచేత సాగా పరిచితుడినలే పలకరించే యీ న్య క్తీ ఎవరై వుంటాడబ్బా అని అలోచింపసౌగాను. నాధరస్హసతకటం పసీక ట్టి విధిలేఃే అయన తనంత కానుగా నే తన వుట్టుపూర్వో త్త ళాలన్నీ వశరువు పెట్టాడు దీన్నిబన్లు మియాహి౦చుకోవచ్చు. అప్పటికే నా స్మరణళ్రీ ఎంతగొసప్పదై పోయిందో శి

ఈ యువకుడు నూ వుల్లిపాలెం పక్కనున్న కోడదూటువాడే అని తెలుసుకొన్న తళ్వాత నా సంతోవ౦ ఎట్లా గట్లు తెగి (వన పిాంచిందో ఇప్పటానికి నాకు వచ్చిన మూటలు చాలడం లేదు. నా అనందం పట్టపగ్గాలు "లేకుండా పాంగిపార్లిపో వాగింది. నిప్పులు ఇరుగుతూవ్రన్న అంత మండులబుండలోనూ అ వ్య్రీని వెంటబెట్టు భొనిపోయినా సాహిత్య మి్యతులందరికీ పరిచఆకం చేసిన తర్వాతనే ఊపిరి వీల్చుళొన్నానం పే నమస్దిండి,

నాజీఏితసాహీత్యం లి

సలిగ్గా అంతక నెలకీంబే భదాది రామాలయం (పాంగ ణంలో నాకు [(శీమాన్‌ సౌమ్మితి రంణాచాక్యులవారి వరిచలక భాగ్యం కలిగింది. మేం ఆందరం౦ం మా జాబులమిద 'శ్రునుకే శామూనుజాయ నమః అని [వాసువోవడం సఠిపాటీ. కాని వె ఆచార్యులు గారు నమాగళ్వారులమిద గఅ సవాజు భక్తీ (పకర్షతో 'శీమశే శఠథోసాయ ననుః' అని తమ జాబులవెన (వాన్తూ వుంటారు. అ ఒక్క నెలలోనే మా యుభయుల పరిచయం నిష్ట మయివోలయి వారుకూజా నా (ధనా పూర్వ కాజ్వోనం వొంది అ సభవై విలే లాడు.

నాటి సాయంకాలం జిల్లా కబర్‌ (పాంగణంలో ఆ శాన్యా విన్క.రణ సభ చాలా వీనులవిందుగా సాగింది. మాట్లాడిన ఉస న్యాసకులంతా ఒళ యొత్తూ, ళృవ్నప్వామి ఉపన్యాసం ఒక్కటీ ఒక యొళక్తూ అభ్న౦ంత గొప్పగా అదిర _క్రీకట్టింది. “*చ్రాలాదవీ సుభా పీ.ళఈం” అన్నట్లు నంచి పండితుడై అప్పటికి ముస్పడి వళ్ళయినా నిండని సాహిత్య రెసికుడై న ఆ అతరర మ్యుని ఉపనాస్ట్రస సాఠం లుదుగో లొద్దిగా రుచిచూడం౦డి =

ఆక్క (గంథధశకాలకీ సర్వన్వరి అయిన శ్రీ నరసింజో ఛార్యులూగారు మనందకికీ విందు చేయటానికి గొప్ప వంటబేశారు. జానికీ తగిన వ్యంజనాలు కూడా అవొక్క_ దేతితోనే బవు రుచి కరంగా సిద్ధం అయినవి. ఈ వంటకాల్ని వండటంలో యుతరుల (పతేళం ఎంతమా(ఠనుకా లేదు. అట్లాగోఅయిష్టం కు యీనఠతిట అంకా ఆర్ధ యోగ్య్థమే అయివుండేది కం జూ 60038 విపైె౦పేపె €06 9౯౦92 అని దీన్నేశడా అంగంలో అన్నారు,

శాని కొన్ని వందలనుంది కుపయోగించే యీ వంటకం శయాడ చేయటానికి ఒక మనిన యెంఠ శష్టపడాలో మనం

త్‌లీ నాజీవితసాపా త్య ళీ అందఠం ఆలోచించవలసిన విమళకం. దానికి బోలెడు వంట చెరుకు కావాలి. వస్తుశ్రలన్నీ సమపాళ్ళలో మేశవించాలి. అవి వశ్వం అవటాని॥ పాయ్యికింద వెద్దచుంట పెట్టాలి. అఆమంటలలో ఆ వం టలు మూడివోకుండా చూచుళోవాలి, అయినా అఆమంటలలో తాను ఎ౦తో థొంత మూాడిపోత తప్పదు" అన్ని టికం శు పడాలిసిన పెద్ద బాభే శదా యిది. ఇజే మొట్టమొదటి కజాధ అన్నా ళప్పు "లేగనుళోండీ.

మామూలు రుచి పాకాలనంగతే ఇట్లా వ్రంటుందిగచా యి॥ నాహిత్య లోకానికి పనికివ చ్చే నవరసపాకాల సంగతి ఆలో చించండి మరి. ఏ రస ఫాకానికి వయీ వస్తువ్చల్ని వయ సాళ్ళలో కలిపి ఎటువంటి ఠసం౦ చానిలో చశుళవించి ఎటువంటి మంటలు పెట్టి. అమంటల కనుభనించితే ఈ వంటకాలు లుంత రుచిగా సిద్ధం అవ్చతవి ఆనీ విషయాలు అచామ్యఅవారి! కెలినినంతగా ననశేమా తెలియదనడంలో సంజీవాం ొంచెల కూడా లేదు. అయినా నునం ఆందర౦ కూడా యథా శక్తిగా సవాకరిసే కాని వాసం ఆ మూనవ్వుడికి తొంలెనా సుఖం కలగదు గడా. అఆడిగో అజీ నున కర్తవ్యం, ఆచార్యులవారి వంటి నహ తపస్పృం౦పన్నులు మాత్రమే యిట్టివనులు చేయగలరు సనూండీ !

ఇంత కష్టపడి వారు సిద్ధం వేసిన రసపాకాల్ని వ్యృాదయ దఘ్న౦గా అనుభవించడానిశే మనం అందరం లబుక్క_డ సమా "జీేఠళ నుయినాము. అయినా వారు పడుతూవున్న కష్టం గమనించి యథాశ_క్రిగా పహాయపడుతూవున్నాము కనుకనే వారు ఇగవ తై ;,-౦కర్య రకూస మైన యీళ్ళక్తి సౌహితస్థ్ర నేనా యజ్ఞాన్ని దీషళో ళొవసాగిస్తున్నారు

(శ

నాజీవితీసాహీఠస్తం౦ త్రీక్త

వారి వంటకాల్ని శునసారా అస్వాదించడం అనే పనిని ఆలసించళుండా త్వఠగా _పారంభించుచాం. (వస్తుత వు_స్తకంలోని సరనూశ్ళాన్ని అకళించుళొని ఆచరణలోకి లెద్దాం? కలస్యం వద్దు, “ఆలస్య్యా దముతం వినం” కడా.

ఈసందర్భంలో నాళ_క్రి కొద్దీ చం్యదుని భొళనూలు పోగు అన్నట్లు వీరి సంస్థకి నేను రు 116 సవర్చించుకొంటున్నాను.

ఇంత సవ్భాదయుడై న కృష్ణస్వామి యీ(గంథానికి నీను 'వెట్టిన “నాసాహిత్యజీవితత” అనే జేరు తల్మకిందు చేసి చాన్ని “నాజీవితసాహిత్యం”'గా చేశాడ. ఇట్లా జేరు వె టడంలో కూడా చవ్య్థతనీ జెచితినీ పోమించాడఅ కు ఆంకన బుణం మాటల్లో తీర్చు లోవడరి పాధ్యం అవ్సతుందా! ఆయనకీ ఆయన కుటుంబానికీ ఆశీళ్వాద పరశిపర నందించడం తప్ప నేశు చేయగల 'దేమున్నది!

డొ, సంజీవదేవ్‌

డాక్టర్‌ ,సూరష్టబేవరపంణవ బేవ్‌ తో న్యాపథమ సరిచయం 1960 సం, లో కాబోలు జరిగింది. నాజాబందగానే యెంతో సంతో మంతో ముళాక్థిల కోవనలే ముద్దులు మూూటగ క్ర అక్క కాలతో వారు వెంటనే (వాశారు = *ోవిజయనాడ వచ్చినవుడు నుర చిపో కుండా తుమ్మ పూడిక వూ యింటికి వచ్చిపోండి” అని

వెంటనే వెళ్ళి వారిని సలదర్శించాను. శీఖాచ్చిత విన్యా సంలో దత్సు డైస అమవోశిల్పి ఆఊిరగద్య విలేఖనంలోసూ వచన కవితా నిరాశ్లణంలోనూ కూడా సాటిలేని మేటి అని *సంజీన జీవన్‌ లేఖలూ) “రప ేఖలతా” “ తెగినజ్ఞాప కాలూ” వంటే వారి ల్‌ంథ శాజూలు సాత్యం ఇ_స్తవి,

చిత మేమిటంకే అతి సౌమాన్యుడై న పసిపీల్ల వాడు వారిక (గాసినా వారు వెంటనే సమాధానం అఅచ్చి తీరుతారు. అవాతతో

! నాజీవీఠరసాహీర్య ర పొటు అ శనరులో నారుతమ భేతితో గీసిన వవో ఒళచి ఈ గాడా మనకి చేరుతుంది. ఈ సందర్భలిలో పింగళి సూరన మనో కని _నాసిన యీ పద్యగత్నం గుర్తుకి రాళ శీరదుం

క. తనవిద్య నెవ్వ లేమా

(తము గనజాలుదురు వారిదండను ఈనాస్ఞ

(శమ (పకటింతురు బుధు =లం

_త్తీములమహి మ నీటిళొలది కానర సుమిాస్టి.

ఈ[గంథనమాలలో (పచురిరిచిక (గంథవంచకానికి నా (పార్ట న వై వారు చక్కని వీఠిశలు అన్నుగహి౦చారు. ళొలదరు రచలయి తలతో వారికి బో త్రిగా పరిచయం లేకపోయినా శీనలం శామొగ వెళాటమితో వాళా సనినకవేర్చి అందరి చేతా సబా సనివీంచు కొన్నారు. చిత లేఖనం తోవాటు సాహిత్యంలో కూడా వారికి అపార పాండిత్యం వ్రండ బక్పే వారింతటి విశిన్టకేన చేతకగలి గారు-

వ. చ. కృష్ణమాచార్యుల వారి వలెనే పీకు కూడా డిగీలు సంపాతించుకోని మజోపలిడితులు. కనశనే ఆలస్యంగా ఆలినా అంధ విశ్వ విద్యాలయం వారు వారిని డాన్ట కేట్‌ బిరుదుతో సమాగ్షనించి తమను తామే సమాగనించుకొన్నారు.

(శ్రీ మధుశాంతకం శాజూరాం కథలు తాను జెలిగించిన దీపాలుకీ | శీ డి. తామలింగల కచన 'విశ్వళవి'కీ ఆ రచయితల నేరుగా కోరళపోయినా నాకోరికమోిద వారు తమ పీఠికలు (వాసి సంవారు, 'వాలివిల్లు” అశకే మా కథా సంకలనానికి గూడా సొర్థళ మైన "_ఉజవణి ఆశే పీఠశ పంఫారుం

నొ (ప్య్ర్పసథను రచన"“ళోకనూతాక ళనై 'జేద్యం” అనే ఉకుతో వారు ఉపోధ్ధాతం ళళలిపారు. అంతకేశాదు = నానాటి!

నాజీవీతషపాహీర్య 6 లికి తీసికట్టు నాగంభొట్టు అన్నట్బగా అష్టవళిశరలు తిగిగిపోతూవ్రన్ను నాచేతి _నాతగల (బహాగ్జవిద్య అనే నా కళోపనివత్తుకు కూడా అఆరోవాణ ఆస విళిస్తార్ధబోధక వైన సఠసభూపిశను అన్న్ముగహించి నాతోపాటు సమస్తాంధ సౌహిత్యలోకం కూడా తనుకు బుణపజే టట్లు చేసుళొన్నారు. వై (గ6థముల పీరిళాక రగా నజా అ మజోపండితుడి! నేను బుణపడి వుంటాను, చారి (గంధథపీఠిశా వ్యాసాలంళ్ళత రత్నఠ సమిఖశ్రారేఖలు ఆవరించి వలూరులో జాని ఆవిమష్మరణ నుహోత్సవ౦ కూడా చేయించాను. 250 వుస్తశాలు వాళికి బనబూశరించి వారి బుణం శొంకఠలో భొంత తీర్చుకోగలిగానుగజా అనే సంతృప్తి ఒక్క ళు యిప్పటికీ నాకు మిగిలిన సతిప ద, వానమూరి అతి శ్రీ వారణాసి సళ్యనారాయణకుూ ర్రిగారితో నాపరిచయం సుమూరు 1860 సల ని-చీ ఫభొనసాగసతూ వంది. అమలావురం "రెండుసార్లు వాలి అుంటికి వెళ్ళాను. అసందర్భంలో వారు నా యెడఅ చూపిన _జేమాభికూనాలు గాని నాకిచ్చిన అతిధ్య సంపద శాని యీజన్మలో నేశు మరున లేనివి, ఆటువంటి అనులిన వర్త నులూ స్నేవళీలరూ అయిన వ్య క్తులు చాలాలొద్దిగానే కనపడు శారు నునకి, వారి “అఅ్బజీశ్ర్చలు” చాలా గొస్ప నవల. దానిలో సామాన్య న౦ంసారలం పజే పలుపొట్లూ మూనవ మనస్తత్వ విశ్రేమణా అద్దంలో (వళిచింబం వలే స్పష్టంగా శోచరిస్తవి, వారి నరోనవల “లివా పఠాొల్లో. శేతలకీ మాటలకీ పొంతన కలవని ఒక్‌మూనవుని కథ

లి? నా జీవితసాహీరఠర్య ౦ వర్శీతర, డీనిలోని [వభానపా తని దూడగా జీ కన్యాళుల్క అ నాటశంలోని గిరీశం గుర్తు! కాకనూనడుం

బారి జ్నేహోనికి (వతి ఫలంగా శాదు గాని నూయోపీన లొద్దీ మేము వారికథ “ఐక మత్యము”ను మా (వచురణ కవకథా విపంచిలో (పచురించీ మా రజతోత్సవ సంచిక నై భోరి[వాయించి వారి బ్యానం | పచురించీ గొంతకాశ పోయినా - భొంఠయినా నూ శ_ర్తృవ్యం నెర వేర్చగలిణాము,

మూతృభావు అజే వారి వుస్తశకం చదివిన తళ్వాతా వారి న్వీయ్యపచురణ సరిస్థ అెలుగు వెలుగు _పచురణలు (అది శొంత శాలకు సాగిన్మా చూచిన తళ్వాశా వారికి తెనుగమాద మయొంత వల్ల మూలిన భకో వోనకీ తెలుస్తుంది.

వది యెట్లా శున్నా నాసమరా_ర్తి దంపతుల వంటి సనతులం, లోక౦ంలో బనుుఆకుదుగా కనిపీసాఠు.

బి, వి నరసింహరావు

శ్రీ బాశీస జేంశట నరసింహోశావుగారు నాకు మంచిమి.తులుం నటి సౌవి తి! నటన నేర్చిన వారు. శనాట్యాచాక్య; శాలబంధథు బిఠరు ఇాంకీతులు, నలై యేళ్ళనుంచీ మామైతి పెకిగి అది భునిన్టతగా కూపొందింది. క విరత్న గుది మెళ్ళ వారి శబరి సడ్య్యాలు జలిదరులో విని ఆనందించి వెంటనే నారు దాని ముుదణకీ తోచిన విశాళం సమళ్సించినారు. ఆ మహాత్తక సలభఘటగని ఎన్నటికీ నేను మరచి పో లేను.

వీలకారులో వారు (శీ శంకర (శీ రామహాళావుణారి వరిచలకు- భాగ్యం కలిగించారు. శాం పాహీత్యంలో నూ(పచురణ టు.

నాజీవితపాహితస్థం తక తుగ్గదు (శంకరవారిదితో పోటీ శేతయదగిన (గంథం ఉన ఇతో న భవిమ్యతి”,

శంకరవాకి ఉపన్యాసం కూడ చాలా ప్టుగా వ్రంటుండిం అచిళూచి మాట్లాడుతారు వారు.

(శ్రీ చి. వి, గారు 1868లో జరిపిన మా్యగంథ (తయా విమ కరణ శువహోత్సవననూ 190లో వాఠు తలపెట్టి నెగ్రించిన నువో తుగ్గడు (గంథావిమగ ణోతృవడనా వారి సాహిత్యి (తినీ యా (గ్రంథమాల మిడా, నామిాజా వారికుంజే గౌర వాన్నీ బెల్లడి_స్తవిం

గొరిపాటి వెంకట సుబ్బయ్యా లీ

వండితవీయు లైన (శీ $. కే. వెంకట సుబ్బయ్యగారిని ఎగరుగన్లి అం(ధసా హిత్య పకడుండడు, నేను భుంటపసాలలో వ్రద్యో గంభచేసిన నాలుగేళ్ళ తరుచుగా వారి దర్శనం ఇచేస్తూవుందేవాళ్ణి. వారు తవు రచనలతోపాటు యితర రచయితలవికూడా కొన్ని వు_స్తకాలు నాకుచితంగా లిస్తూ వృంజేనారు.

“ని తులూ ననూ” అన తను (గంథంలో నాకు గూడా స్థానం కల్పించిన మహో డారులు వారు.

వారి సలజో సంపదింవులతోజీ నేను [కి గోడా (గంథ మాలని 1857 సం.లో భుంటసాలలో (పారంభిచడం జరిగింది,

కనుపర్తి వరలక్మ్మమ్మగారి “కన్యా,ళశమం” అనే కథా సంవుటి యీ _గంథమాలలో వచ్చింది. చానిక వీథిక(నా'సిన గౌరవం (శ్రీ) వెంకట సుబ్బయ్యగారి శే. కారి ద్వితీతతవ్వుతిక సుగుణకి నీను భుంటసాలలో హీందీ పాఠం చెప్పాను. కాని అవె అకాల మకణం పౌఆయి. తల్లితం్యడలకు తీరుని గర్భశోకం కలిగించింది. అమె ఉరుతో నారు కేదన అనే [గంథం గూడా కెలువరించారు.

త్రీ నాజీవితసాహీత్య6

శరత్తుని గురించి వాలే నాకు వివం౦ తెలియక చెప్పిన వారను కొంటాను.

వారి ముదిత గంథాలు శ కాధికం. వారి చేతి (వాత యెలిత వక ముయినా సాహిత్యలోళ ఫు (వాత మూ_తం చాలా దొడ్డది.

ముఖ్యంగా జీవిత చర్మితల నిరాశ్ర్రణంలో (శీ గొ. రెపాటి సిద్ధ వాస్తులు, నారు లేని లోటు తీకని డెన్నటికీ.

శరకుంతలాదేవి

(శ్రీమకి బాందలవాటి శకుంతలా జేవి నె గొ శపాటివాా కుమవూరీమణి. జేళి కవితకామండలిక!ి సర్వస్వలి అయిన (క బొందల పాటి శివరామళ్ళవ్ళగారి సతీతిలకం, భుంటసాలలో నే యీ సోదరితో సరిచయనుయినది. ఈమె కునూరుడు చి, శివాజీ అక్క_జే నొవద్ద హైస్కూలులో చదువ్రుకొన్నాడు. ఈతని గుకుభ_క్రీ యిప్పటికీ నిరుపమానమే. నేటికీ ఆతనితో ఆంటూ వుంటాను , నీవు ళివాజీచే శాని నేను నీకు తగన గురువ్చని = సమర్ధరామచాసుని = కాలేక పోయినానోయీ = అని శివాజీ తమ (వచురణలని శానుగా కొన్నీ నాళోరికమోిద ఉచితంగా మరిలొన్నీ ఇచ్చేవాడు. అంతటి ఉదారత నా శిమ్యకోటిలో అరుదు.

ఇెంకటసుబ్బయ్యగారు మననుధ్య లేకపోయినా అ తల్లీ కొడుకు లిస్పటికీ నన్ను గారవిస్తూనే వుంటారు.

క, వ. ఆర్‌, నరసింహాచార్యులు

అది బముశః 1968 (పాంతం. అస్వుడు నేను ముసునూరు పైస్కూ-లులో పని చేస్తున్నాను.

ఒకనాడు కె. వి అర్‌. నరసించోచార్యులు అనే చిరు నామాగల కవరు ఒకటి నాచేతి! వచ్చింది. నిజానించి చూద్దును

నాజీవితసాహీ త్య 0 జీ0 గదా అది నూజివీడకు [వాసిసది. మైస్కూలు పళిడితులు అని గూడా వైన ఉండి. సరీ వెంటనే నూజివీడ వెళ్ళి అ కనరు (శీ శరసింబోచార్యులుగారి కిచ్చానుం. వారు కృతజ్ఞతలు ప్పి నా పేకుగల కవరు ఒకటి తమకుగూడా వచ్చిఆదని తెద్చియిచ్చారు. ఇడి నూజివీడు పోస్టాఫీసులో జరిగిన ఫార్చు (వినోదం) అని మాకు ఇన్షు తెలిసిపోయింది.

అ తళ్వాత ఒకసారి వోస్టు వారివల్లే నురొళ విదితం జరిగింది. సంద ర్భానుసార౦గా చాన్నికూడా చెపుతూ వ్రున్నళిదుకు మన్నించాలి. నాపేరుళో రిజిష్టరు చేసిన వుస్త్తం ఒళటి ముసు నూరు అని (నాయటానికీ బదులు నూ శివీకు అని చమూతం (వాత బకి వచ్చిండి. అయినా పోస్టువాకు దయతో నూజివీడునుంచి ఆవు స్తకాన్ని ఆుక్కడిళే పంశారు. ఇండుకు వారిెఠతో కృతజ్ఞత “కెలశుకొంటున్నాను. ఇచి గశజలం సేతుబంధనమే అలునా ముర్యాడ మరాస్థ్ర టేగచా.

పోస్టునారు వైన ఉడావారించిన పొరపాటు చేసీవ్రండకపోతే అ ౪. వి, ఆర్‌. గారికీ ఈ ౪. టి. యల్‌, కీ సరస్పరం పరిచయం ఎంత మా తినణా కలిగివుం దేడి కాదుగదా.

అట్లా (పాఠ౦భ మైన మా స్నేహం దీపజ్వాలవలెనే దినదినాఖి వృద్ధినీ పొందుతూ వున్నది నేటివరకూ,

వాకు జిల్లాబోర్జు సర్వీసు వదిలి అన్నవరం హైస్కూలులో పనిచేశారు. అచ్చట ఒక దశాన్దికివైగా వుదోస్టగంచేని వలూడు టఓటలియంటల్‌ కా లేజీకీ లెక ఏరరుగా వచ్చారు.

ఒశసారి నేనేదో పనిమిద అ కాలేజికి వెళ్ళగా అయా చీతంగా వారి దర్శనభాగ ష్టం గలిగిందిం ఇద్దరలి అనాడు ఎంత (ైశోస్ళనండ పడిశామో |!

క్‌ జాజీవితీసాహీ త్య త

తడాదిగా మాకు జూబులంబోరుగా నడవడం సొగినవి. వాఠి కృషితోనే నాకు చిననిండళొలను ఓకియంటల్‌ కాలేజీలో ఆ కాలేజీ (వీన్సిసాలు లీ అల్లూకి వేంఠట నరసింవాళాజుగారి డ్వారా ఘనసనాన్హనం జరిగింది తక్వాతం అది విమయాంతరం అనుకోండి.

వారు సవాజంగా చక్కని రచలిరం ఆంతకం౦ంఆ౭లు గూడా చాలా ముంచి వ్యాఖ్యాత అంజశే వారికి గొంతన్యాయం౦ జరుగు తుంజేమో. కులశేఖర మబోరాజు రచన మ.కుందమూలని (శ్రీనివాస బాల భౌరతికి రీసులొని టి. టి డి వారు తగిన పారి తోవీకం కూడా వారి కంచితిచారు.

సుమూరు నాలుగేళ్ళ (కండ వాఠథ కాలా (శనుపడి టి.టి.డి (దవ్యసవోయం అధారంగా సుపసిద్ధ సంస్కృత శావ్యం (శీ గుణరత్న లోళాసికి మంచిసష్ట్రఖ్య రచించి పచు రించారు. “వసుకాళి” అనే పూర్వ సంస్కృత వా బ్యతో శాడా జాన్ని అలంకరించడం అ (గంథానికి గల విశివత. నాలుగు శీజీల పరిమాణంగల పీఠిశనుళోరి నాచేత వాయించి అగంథ౦లో (పచురిందకం వారి సౌతనొష్టనికీ (సర్యక్షసాత్‌ ట్రం

అంతేగాదు - సర్భుద్ధిగా ఉచితంగా జాని సతులను పంచి పెట్టుళోవకం కోసం నున (గంథమాలకీ నాకూ బహూకరించడతి కూడా వారి అద్వితీత శ్యా' సౌమనప్య సూచకం.

సవాజ సుందరమూూ, సువర్మ పవ బంధు ర ముకా మృదుమధుర క్రై లీవిరాజితనమూ అయిన ఆ (గంథలతో వారి క ర్తిపఖ్యాతు లితోధిశంగా మిన్నముట్టినవి, ఈ విధంగా వారు సంస్కృ ళాంధ

(4)

సాసాజీవితహీత త్రం శః శారచా సేవ చేన్తూ సాహిత్య లోళంలో స్యుపనీద్ధం శావటం కంశేే మాదృళులు కోరుళొనేడిమా తం వముంది | ఆచార్యులచారి కాదృశమవాత్తరశీ ర్తి కలరి స్తో తరత్నమని (సశ స్తిశెక్కిన అళనందాళ్‌ సో తానికవాడా వ్యాఖ్య (వాసి వనగంథ మాలకు అర్చింసవలసినదిగా నేను వారిని నతు స్తకుగ్ణె (ప్రాక్టించాను, లోరినదే తడవుగా సుమావ ఒళసంవత్సరంవాంటు చానిక్తై చాల్యాపయాసపడి (శ్రీమాన్‌ మొలుగు రామానుజా ఇార్యులవారి అభి పాయముకూడా టఆఎాబుంచి నాకు సంపారుం శన్యాదాత శంతఖర్య్చో ఈ కావ్యకన్యాదాత॥ కూడా అంఠరఖవ్చూ, అంతపమించిన (శనూ అయినవి, మన్యగ౦థ కూలే (పచు౦ చిన ఈ (గఆథర త్నానికికూడా నుంచి పళ _స్తి లభించినదని పేర్కొనడం వీష్ట పేవిణ మే గచా! వారిగదస్థతయల ఆకే నురొళ (గంథంకూడా జీను అనువాద పాదదీపీలతో (వాయించి ఈ (గంధమాలలో నే (పచురించాను, వారు జటిల [సంస్కృత (గంథాల॥ి వ్యాఖ్యానువాదాల్ని సమక"రృడానికి మూతమే అవిర్భవించాకా అని నావళటి వాడికి తోచడం౦ంలో అసవాజత్వం ఎంతమాతమూ లేదు. తిక తగిన సతిగా సవాధరచారిణియె సదా భర్త కనుసస్న్లలో మెలిగే వారి (శీతుతి పదాగ్దినతి గూడా ఈ సందర్భంలో అత్యంత (ప్రశంస నీయుళాలు = ఈ కుటుంబాన్ని మాడగానే ఈ పద్యం గుర్తుకు శాశకమాూనదు = చ. జనకుని బూజ 0౦ గడుం (బ్రసమ్మునిం జేయునత౦క్రు వుతుడే వనిత మెలంగు భ_ర్శృవళశ వర్తినిమై యది సత్కళ(త మే జనుండు విపి సౌఖ్య సదృశ కీయు: చాతడు మ్మితుం డీతయం లును జగతిన్‌ లభించుంగడుం బుణ్యము వేసిన యిట్టి వారికిన్‌,

టీ నాజీవితపాహేీ త్య ఈ

(శ్రీ నరసీం తోజాక్యలవారికీ నాకూ సౌగుతూవ్రున్న యీ మెైతి అతగచ్భాయవ లే దినదినాభివృద్ధి నందు గాక;

"కే. గ, మొదట జూచిన కడఊనొపు వీదపగులుచ

ఆదిగలొంచెము, తర్వాత నధిశమళలచు

డనరుదిన పూర్వపర భాగజనిత మైన

ఇాయ సోలికం గుజవసజ్జనుల మై తి,

కనుప ఏర్ధి వరలక్ష్మ మ్మ

పాతి శేళ్ళనాటి మూట. జబడిచదుథ ఒక్క. ఓ చదుత్ర అను కొనే వారిమాట ఇెప్పలేనుగాని కీ. కే. వరలతస్హకుగ్గగారు నేటి శాలఫు తచయి తులలో "వెద వీటవేసి కూర్చో పెట్ట దగినంత పాండిత్య సంపదగల వమహిళానుణి అని మాతం ఢంకామాద వొట్టి చఇప్పవచ్చు.

ఈ నుహీళావణి చదివినది ఐదవ తరగతి మాఠమే. ఆయినా రచనలో ఈమెది ఆరిలేరినచేయి. డా. ౪, యన్‌. శేసరి (పచురించి గృహాలక్షీని స్వర్షశంశణం బహూకరించిన శారద లేఖ లొక్క-టిచాలు యీమె (వతిఫా పాండిత్య సం౦ంపదలళద్దం పటటానికీ, సాహి త్యలోకం౦లో ఈ మెకీ సటం కటటానికీని.

ల లు లు

ఈ మహిళానుణిని వనాటినించో పూర్తిగా ఎరిగివున్నా యీమె పాండితీ వై విధ్యాన్ని గురించి ఆంధసచిత వారసతిళలో శాబోలు *మరవుకాని మనీషి” అనే శీల్లికలో చదినాను, తక్షణమే పరిచయం భోరుతూ ఇాపట్లకి జూబు (చాశాను. నావూవా నిజమై ఇంటనే సంతోవం కలిగించే జనాబు వచ్చింది.

తచాదిగా అమాత దగ్శనానికి పదిసార్ల యినా వెళ్ళివుంటాను శ్‌ కెళ్ళినప్పుడంతా అమె చేసిన అఖండ గొరవ౦,; చూవీన అప్యా

శాజీవిశతసాహీ త్య ఈ శ్రీల ఆపుకా, అలీ లా శేవలం నొ మా తృజీవత ఆండాళమ్మున

కుమారు ఇరవై సరివత్సళాల మా సరిచయం దృఢమైన అన రాగబంధంగా రూపొందింది. మాతలర్లీ బిడ్డల అనుబంధం ఐహిళ బంఢాలన్ని టినీ తలదన్నే దృఢతర బంధం,

ఈ %ంథభమూాలలో అమె రచనలు ఉభయ కారశంగా కాలు వడినవి. ఉన్నవద౦కులు”, “(శ్రీనుతి ఇందిశాగాంధీ) కన్యా [శమం (శథానంవుటి) జీను (వచురించాను. అలనాటి తొలి కథా రచయితలలో (శ్రీ వేలూరి కివరానున్యాక్షి వురువులలోనూ, యరా ఈహిళామణి క్త్రీలలోనూ వీనుమిగిలిన వారంశే అతిశ యో క్రి శా జీమో.

అంకేశాడు = నావిశవ రచన “అమర జ్యోతి” (లాల్‌ బక దూర్‌ శాత్ర్ర)8 వీకు చక్కని పీఠిశ కూడా సంతర్విచి గ్రంథ మూలకీ శాకూ మషళోసకారం చేశారు.

నవకథావిపంచి. అజీ మాకథా సరకలనంకోసం (వ క్యేకించి (గళిథమాలళోసం “చెలచిన [ఉమ అజీ కథ (వాసి పంపీన యీళల్లి బుణం కూటలలో తీర ఏ లౌనిది.

80 సంవత్సళాల పూర్చాయుస్సు ననుభవించి నిశ్చింతగా కనుమూసిన యీ (శ్రీమతి మాళశీశాదు, యావదాం(ధ సాహీత్య లోకానికీ (పాతః సగ్హరణీయుళాలు,

ఈమె సాహిత్య తపస్వి శ, టి. లిం నరసిం వోచార్యులు అనే వ్యాసం అం ధ్యపభలో (పచురించి (గంధమాలకీ నాకూ కూడా నహోవశారం చేసిన మహిళా నుణి.

చిడ్తలు లేరే చింత యీమెకంతమా(రనజణా లేదు. నిజం ఆలోచిస్తే నననుంశతా ఆమె బిర్షలమే గజా |

ట్‌ నాజీవీఠరసాహీత్యర

కాల్యాలో ఆల్పవిద్యనార్చించినా నస్వీయాఖండాద్విలీయయ ళ్ళ మీశోనూ దీతమళనూ ఆం ధమహీ ళార చయ్యిత్రుల్లో విళిష్టస్థానం సలిపాదించి శార జామాత శద్విలరీయంగా "సేవ చేసన యీమె జీవితం ధన్య్యాతి ధన్యా (వళశంవనీయముఃూనూ.

వూడభూషి గోపాలాచార్యులు

శవిపండిత రచయితలలో నుఖ్య మిత్రులైన వీరు నాకు చీరప!ి కులు, దివ్య_పబం౦ంధదీశ్రాపరులై న వీరు తిరుపతిలో నా్ర్థ్యయవావనృ త్రీలో ఉంచే నారో.జో్యోతి క్ళాన్ర్రమున సుపసిద్ధాలెన (శీమాన్‌ మాడభూవమి. శో పాలకృన్టమాచార్యులవారు వీరి సోదరులే! పీరు సుశూరు 11కసం. పూర్వమే పరనుపదించాడుం

(శావిడభామలోని దివ్య్య_పబంధసంతడిని పీరు శుంచి 'తెనుగువద్యాలుగా అనువదించేవారు. తగుపాటిగా వీరి ఆర్థిక సణాశారంహాడా పొంది వీరి *భాగవతపార ౦” (ముదలాయిరంలో కొంత) “నోదాసూ_క్రిమాల” గ వియాన్వేమలము” “కుల శేఖర నూకిమూల” “తికునూల” అనే పద్య కావ్యాలు (పచుకించిన థుసత కూడా మేమే దక్క.౦చుళొన్నాను. సుప సిద్ధశ విసండితుల వీఠళలుకూడా ఆయా[గంఛాల్లో వున్నవి.

• శావ్యక విశావిశారదు” లయిన యీ పండిత్‌ పశ్షపాతికీ లోంథమాలచాలా బుణపడీ ఖృున్నది. దానిని మేను వట్టి

“శృంగార వమద్వళ '' అజ రశ (వబంధశానవ్యంలో శా వీఠతికకీనూడా స్థానతయిచ్చిన సౌహిరీవీయులై న ఆూ ఉడార కవికి వూ జఉజోవోరులు.

నా జీవిఠతపాహీర్య్థి౦ టీ మైలవరపు సూర్య నారాయణవు రార్తి వీడు తధురశవి బిరుదాంకితులు, వీరి తులసీ శొవమూాయణ జాలశాండ సమితని ప్యతికలలో చడివి ముగ్పుడ నై (వాకకగా ఛి నూ. వెంటనే ఎంతో సంశోవంతో జవాబిచ్చిక వోధుర నృాదయులః పీరు. మువై ఎన్‌ళ్ళది మూమై[తి. నాలుగుసారులు వారిని వారి స్వ(ామం కృవ్టపాలెం వెళ్ళి దత్శించడము జరిగింది. పీరి వ్వతంత్నం చి, రామనుకా_ర్తి కూడా సాహిత్య వకు డనటం గొప్ప విశీవం వేముంగంటి నరసింహాచార్యుల) వీ8*ీరు కవిగా (వసిద్ధం. ఒళసౌరి - ఇఠవై వండ్ల (కింద = (సవంతిలో వీరి చిరు నామా చూచి సరిచంకం కోరుతూ (వాశానుం తిరుగుట పాలో జనాబుతోపాటు లొని్ని వు స్తశాలం కూచా వచ్చినవి, వీరు సిద్ది పీట మైన్కూ_లు తెలంగుపండితులు. వీను మిగిలిన క వి పండీత విమర్శకులు, వలిళోరి వీరిని నాపథ మగడి _వబంధ కావ్యం జ్వాదళ సూరి చర్మితకు వీరిక (వాయ (పార్థించానుం సూఠి నీశాజనం అజీ పేడుళో మంచి వీ8క జానివై వారు పంపారు. కొన్నాళ్ళకు సిద్ది పేట వెళ్ళాను? ఆక్క-జే చ్వాదశ నూరి చరిత (గంథావిమరణ చాలా దివ్యంగా సాగింది. సభా నిశ్వా వాకులం [శీ జేముగంటిశారికి కొన్ని పద్యరళ్నాలు సనుర్పించి నా కృళద్దత విన్నవించుకున్నా ను. శ్రీవిరించి స్య పసిద్ధ "శీడియో సంగీత విద్వాంసులు కీ. శే. జగజ్నాథా ఇావ్యలవారి సోదరులు వీప, గోడా జేవి, “అల్‌ బర్ట్‌ ప్వెజరు”

శ నాజీవితపసాప్రీ త్య తీ “రోకనూన్యుడు” అనే [గంథాలు మాగఃథమాల జబాలసాహితి॥ (వాసి ఇచ్చారు. మా రజతోత్సవ సంచికని తిమ గొప్ప వ్యాస ముతో అలంశరించారు. బహుళ (గంధక _ర్తగా మామేగాశ వ్‌ఠు (పచుకణక_ర్తగా కూడా (పనిద్ధులు. వీరి బుణం ఈ (_గంథమాల ఎన్నటికీ తీర్చుళో లేనిది, శ్రీ విహారి (శాలివాహన) నినోరి ఆసలుపేడు (శ్రీ జొన్నలగడ్డ సత్యవాశాయణ మూర్తి, చాలాకాలం బందరు నివాసం, అక్క_జే వీరి పరిచయం దృఢమైతిగా ఠరూపొండింది. వీరు చక్కని కథలూ, నవలలూ, నాటికలూ (వాకారు అవి [సచుకిళాలుకూడా. పీఠి కథలలో "సాగర నింగీతం) నుకు టాయవనూనం. విశ్వసాహిర్యంతో పోటీ చేయదగిన ళథ ఇదిం వీరితో కలసి శాలివావాన అనే గుప్తనోనుముతో నురొకరు కూడా టలౌస్తూ ఉంటారు ఏ8 “పండుటాకులు” మా సప్తస్వరాలు అనే కథా సంకల నములో (వచురిత౦. వకాపచుకణ “వన్చధు రా౨తశం కాజూరాం కథ ల”కు వీరు మంచి పీఠిక (వాసి ఇచ్చారు. జానికీ వారివిల్లు అశజే మాళథా సంక లనానికీ వీరు ముఖచి తాలు సమకూర్చి అ న్లౌకులు కూడా బహూకరించారునాకు. ఏరి నన్నానతయయం బహు సంస్మృరణీయం. కలకాలం గుర్తులో ఉండేది ఏరి స్నేవహసంపద,

నాజవితసాహీే త్యం తీ శ్రీ మధురాంతకం రాజారాం

అది 1961వ సంవత్సరం. ఆంధ(వబేశ్‌ అనే వ్యతికలో వీరి చిరునామా దూసి పరిచయంళోరి జాబు శానాను. వెంటనే నాకు నచ్చిన రీతిగా జవాబు వచ్చినది,

అ పరిచంజం లేఖా మరాలంగా (శ్రమంగా గాఢమతిగా రూవ్త దిద్దుకొంది. కొంతకాలానికి వారిచే కోగ్యవాయించి “పూవు వుట్టగనే పరిమళం” (పచురించాను. అది కనుపర్తి వర లక్షణ్రమ్మవంటి గొప్పసాహీతస్థ్రపరుల మన్ననలను పై రంఘనంగా పొందితిదిం

నిదానంగా వారిక థభాసంపుటి *తాను వెలిగించిన నీపాలం” (పచురకి౦చాను. దానికి సాహిత ఫ్ర'లీకౌడమి-వారి బహుమతిలభిం చింది తకువాత వారికో రకతో కొంత శమపడి “నురురాంతకం శాజారాం శథలు' అనే కథాసంవుటిని (సచురించి 856 (పతులు వారికి బహూశ్ళతిగా వంపాను,

అ రోజులలోనే ఒళసారి వారి (పాంశానికి వెళ్ళి వారిని దర్శించికూడా వచ్చాను,

నా రజతోత్సవ సంచికకు కూడా నా కోరికవై వారు వాస్ట్రసము పంపారు.

మ౦బజుశ్టీ

వీరి అనల పేరు డాక్టర్‌ అక్కి. కాజు రమాపతి తావ్చ. సుమూరు తీ$్‌ సఠివత్సరాలనించీ నూ మె తీలత ననలం సాగి వేళ్ళు పాతు కుంటూ ఉంది. “తాను వెలిగించిన జాపాలు” మిద వారు శ్శృ స్తాష్కతిశలో వంచి సమిోడ్సను వి _స్తరంగా ాగౌనం

వారు బనుుళ (గంధక రృ, వారి నవలలో *నూరు శరత్తులు'' గొవృడగని నాళావవ,ం

శం నాజీనిరసాహీ త్య అ

(శీ ఉత్పల సత్యనాశాయగాచారుక్రిలవారి. “ఈ జంటనగ శాలు హేమంత శిశిళాలు” అనే గొప్ప వ్యంగ్య కావ్యం మిద వారు (సవంతిలో చక్కని విమర్శ (వాశారు (సవంతిలోనే శ్రీ కొమ్మ కాజు లక్షగ్తణరావ్రు పంతులు"”ని గుకించి వారిజే ఇాలా గొస్ప వ్యాసం వచ్చిళిది అనుధ్య,

పీరు వీరేశలింగం వె వరిశోధించి గొప్ప సిద్ధాంత వ్యాసం (పచురించి డాక్టరేటు పట్టా పొంజారు. గొప్ప సాహిత్య వకు లుగా వీలికీర్హి సుుపతిస్టిత మైంది.

(టంథభమాలకూ నాకూ గాడా ఉసకారము కలిగోట్లుగా మోదశా బాదులో నాసాహిఠర్య సళభలం చేయిస్తూ ఉంటారు వారుం వేగుంట కనకరాముబ్రహ్మపషుం

ఈ రసతపస్వితో నా పరిచయం 1960 సం. లోజరిగిందిం వీరి అభిజనం వట్లూరు తదాదిగా నేటివరకూ వీరితో వ్రత్తర (పత్యు త్తరాలు సాగుతూనేవున్న వి, మైతిశోసం తన సర్వస్వం శ్యాగంచేయగల మహో ద్వాత్తవచయిత పీరు. వీరి కస్తూరీ ఎంత భవ్యంగా వుళటుందో (వాయ లేను వీరిగద్యర చన (దావాగుళు చ్భ సుధాసుధారతో నొపారుతూ వుంటుంది,

పీరు కొన్ని పద్య కావ్యాల! గదశ్ర కావ్యాలకీకూడా. శృతిభర్త అయి యీ శ త్రాబ్టిలోని వాజ్ఞ అన పోవకులతో చిరశీర్తి శార్జించుకొన్నారు.. స్వర్లీయ కలగర నాగభూమణ చౌదరివై (వాసిన చిన్ని వుస్తం “శర్ధాంజలి” వీరి గంధ శాశిలో మంచి పప గడించుకొన్నది.

మేము (ప్రచురించిన (శ్రీ సంజీవజీవ్‌ గారి అద్వితీయమైన తసస౦వుటి “*సమిాక్షూ కేఖల' ఆవిమ్మరణక (ప్రయర్నంచేసి

4/౧

నాజీవితసా హి త్య ఈ క్‌0 జాన్ని 1978సంలో దిక్యంగా తుదినెగ్గించారు. మా రజతోత్సవ సంచికలో [గంభనమూలమిద ఒకనాస్రసత్మి వాసి వీరు చానికికూడా సౌటిలేని కీర్తి పతిన్టలు సంపాదించి పెట్టారు. మా శఖాసంవుటి “నవకథావిపంచికి మెతం వీరు *ముందు మాట” (వ్రాసి తనమ్మితవాత్సల్యాన్ని బుజుశ్ర చేసునొన్నారు వీరు. ఇటీనల కొన్ని అధివ్యాధులతో పీఠుచివికి జీక్సించి పోతూ శునాషి తమ సాహిత్య సేవనీ పరోపకారవరాంథణతేనీ నూతం వదలి'పెట్టలేక వాటితోనే కుస్తీపట్లు పడుతుళ్నారు. ళీ భొమగ్తిన కాభాకృష్ణ పలువ్యాస కాజూాలతో అలంకరించి పీరకంకిత మిచ్చిన “కానుకొ వినిష్షళృతి. ఈ రసవ్మ్శాదయుడి పొహికీ బాంధవాని శద్దం పశ్తు రసవత్కృృతి యిది. ఈ సద్యం వీరి యెకల సర్వధా అన్వర్థం = చీ, తమయుదళంబు వాహినులః _కౌవని భంగి ఫలించినట్టిమ్ళు తములు ఫలంబులన్‌దినని చందముననశ్‌ జలదంబు నీటస స్యములకు తృ ప్రిచేసి యవిస న్యుతి గోరకయున్న మాడ్కి.ను _లత్తీములధనంబు సజ్టనుల జార్కొను (వత్యుప శారనిః స్పృవాశ్‌ పరాశరం గోపాలకృష్ణమూర్తి న! అత పళాశరం వారిని గూర్చి యెంతోశాలం నించీ నాకు తెలుసు, శాని 15 యేళ్ళ కింద సిద్దిపేట వెళ్ళినప్పుడు వారితో (పథమంగా పరిచయం చేసుళొన్నాను. వారి ఫాండిత్యగరితు గభీకమైంది. శాని అంతకంటే గూడా చార మధుకవ్యృాదయమే నన్నెక్కువగా

న! నొజీవిశసాహీత్యరీ

సిద్ది ీట వెళ్ళినప్పుడల్లా వారి నిదగ్శించి వారి ఆతిథ్యం రీసు శోంజీ వస్చేవాణ్లి కాద, నారు తమ ళకృతులన్నీ మొవటిసాళే

య!

నాళను(గహించారు.

అక్కత ద్వాగళ సూరిచరిత ఆవిమషరణ సభలో వాట వతికీన పసిడి పలుకులు నన్నెంతగానో ఆకట్టు కళొన్నవి. నాల బాళురాల్ని గూడా వుడావారిన్తూ వారు చేసిన [వసంగం వొళ 'యెళ్తూ యితరులంళా కలినిచేసిన [పసంగం వొళయెత్తూ అని ఈ సభలోనే నాఅభి పాయం 'వేల్లడించాను,

వారి [గంథాలన్ని టీలోకీ నన్నుగొవృగా పరవళింప కేసింది వారి చేనకూర శవి కవితా విలాసం వేదం వారు వానిదీపాలవారు శాని చొరలేని మారు మరాలల్లో కి (పవేళించివారు విజయ విలాగం లోని విశిష్పాంశాల్ని యెత్తి మూపీ మనందర్నీ తనుకి చాలా బుణ పడేట్లు చేళారు,

అంతటి మవోమనీవీని 10 యేళ్ళ కింద కదిరి వళ్ళి వున ర్షగ్శనం జీళాను, వారు డిగీకాలేజ్‌ (వీన్సిపాలుగా వండి హూచా నన్నెంతగా సమాదరించారో చెప్పలేను తము విద్యా సంస్థలలో నాచేత వుపన్యాసం ఇప్పించికూడా వారు శన్ను వుపళ్ళతుణ్లి చేస్తూ శ్రళటారు. (దోణాచలంలో కూడా వారీని కలుసుకొన్న్నాను.

పది సంవత్సళకాల నించీ వారు తనుకాలేజలకి మూవ్సుస్త శాలు ఆెప్పించుకొని యీ(గంధమాలకి తను మునోన్‌హశాళిక అందిస్తూ వున్నారు.

పి, వి. ఆర్‌ కె. ప్రసోద్‌

బాలా గొప్ప వుదోష్టుగ జాధ్యర నిర్వ ఉన్బశ్ర? స్టీగ్ల

బడీ రోన్ననూట యెరుగక పోయినా నావంటి సానూ

సాజీవిరపసాహీ శ్యం క్‌ి నమాదరించే రసహృవయు లేన పండిత శిరోమణి (శీ (పపాద్‌ వీరిని జీన్నెటికీ మరువలేను. వారు తిరునులతిరుపతి జేవస్తానంలో శార్య నిర్వవాణాధికారిగా వున్నంతకాలం మూండితుల!ీ నూ నాహిత్య సంస్థలకీ స్వర్శ యు౫౦గా ఉండేది. వారినిరంతర కృషీ వనేనాకు టి. టి డి ద్వాళా నారచనలకీ (వతిఫలంగా పదివేల

ఆంతశివూర్వం నాముఖ సరిరలత౦ం మెతం లేకండానే మా వుస్తకాలను క - 11 వందలకు వెగా తీసిలొని తమ సవాజౌ జార ఖ్టీలం భూవీన జానకౌండుఅ వాత, అస్తు

వారి సందర్శన భాగత్థిం 6,7, యేళ్ళ! పూర్వం తిరుపతిలో అలిగింది,

వాశితో మాట్లాడింది కొద్ది నిమిషాలే కావచ్చు? కొనివారి సమాదరణ సౌభాగ్యం మాతం నాకన్నటికీ శురవుళానిది. నేకు శీవలం వాళి పుచుంణ వొక్క భగవద్దీతని కోరగా వారు దయార్జు) లై వివిధ ఇషా గ్రంథాలు &0 వరకూ కట్టళట్టించి మిప్పించా రంళీ వారెంత భునసంగా నన్ను గారవించారో అవగత మవుతుంది.

వారుటి. టి. డి. పయొన వాయించి అచ్చువేయించిన గ్రంథాలు అసంఖ్యం. అక్ష సాహితి సభా. రొనిక్సై వారు చేసిన జీవ అత్విరీయం.

౨ ౨ ఉద్యోగరీత్యా హైదరాబాదులో వుండి గూడా నావ్ర్త శాలవై అభిపొతప్తం ఇచ్చిన సాహితీపియంఛాౌవుకులై న ఆశ్ర జావల్గి గోదా శ్రీ త్యీంగనాథులు శాపాదుదురు గాక.

ఈ సండర్భుంతో వొక పత్యం జ్ఞూపకం తస్తూవ్రంది,- 3కు శదవదొ యేంలేగల్లిన రసబ్జత్యయించుక 'జాలకున్న నా “క్రిడ్లవ్రు నిరర్ధకంబు గుణసంయుతు లెన్వరు మెచ్చ రెచ్చటన్‌

క్రి నాజీవితసాహీత్యం పదను? మ3చికూర నలపాకము వండిననై న నిడు నిం పొదవెకు నుష్పు లే? కుచివుట్టగి నేర్చునటయ్య భౌస్క-కా. యస్‌, రాన్‌, సి, రఫంనాథాచార్యులః ఉ. వే (ప. (శీమూన్‌ (శీరంగం జల్లాన్‌ చకవ_క్తి ఠఈము శాథాచార్యులవారు చికకాలంగా వరంగల్‌లో కదురుళొని యున్నారుం (శ్రీ భామ్యభగవద్వివయాడి డివ్య(పబంభాల్లో తల స్పర్శ్మి పాండిత్యంగల వీకు సంస్కృళాంట ధాల్లో కవితా నిరాణ సతుర్ధులుం సడ్యి మర్శకులు, వశసంథా(గాహీ. సంప్భృత్యగంథధ వ్యాఖ్యలు అఆ భావమలోనే బజురవ్యుంగా రోచితిచడంలో వీరత్యంత సమర్గలు, జగ్గువకుళభూమణక వి (బెంగు చారు) (వానీన సద్య కావ్యానికి (ఉీరునర్తు లేదు) ఆత్యంత సామర్గ్యంలో వీరు నాగరిలివీలో వాాఖ్యానం విరచించారు. ళ్గౌ వీరి ఛాలనోగస్టముండ కోపనినద్భాప్యాలు విళిష్టానై్వైత సదాంతాని॥! పరమ(పమాణాలు. ధి క్షే6 సం॥0 (కంద వీరిశో కలిగిన మాపరిచయ భాగ్యం డిస డినాభివృద్ధి చెంమళతూత్రంది. (గంధమాలరీ త్యాగూడా వాకు నన్నెంతో గారవిస్తూ శ్రంటారు. ఒళనాటి సంభుటన. నాకు తమ యింటిలో క5ెంటుఫాన్‌ అమర్చి ఆరా్యతి సుఖనిదకు సర్వ సౌళశ్యాలూ తమచేతులతో సమకూర్చారు. ఉదయమే శాఫీగూడా సిద్ధము చేసి యిచ్చిన యా మధుకవృాదయుని బుణం మాటలతో లీర్చుళో లేనిది. మా (పచుకణ ఇరుమూాళ్‌ తిగుమొళి వ్యాఖ్యని మొన్న మొన్న నే నరంగల్‌లో అఆవిన్మ-రించి డానివై నుహోవన్యానం బేసి (టంథభమాలకి మవనోపకారం చేశారు వీరు,

నాజీవిరసాహీత్యళి శ డా, యన్‌, చి రఘునాథాచార్య

అకేడేళ్ళనాటినూట - ఒకరోజు చాలాచక్కటి జూలు వచ్చింది. అంతటి సంతోవం నేను మళేనోడూ అందులో లేదంళు శచ్ముండి, అది ఇడి.

నొము[దికచనలన్నిటినీ టి. డి. వషైూన తాము తీసిళొంటా సీ తమ వాలసాహితినై. అండాళ్‌ వె (వాసి సంవువానీ జాని సౌళాంశం.జాన్ని (నాని పంపి రు, 500 ఇంటనే అందుకొన్నాను.

అప్తూడు నాకనిపించింది = మళోలక్ష్మీ స్వరూపిణియైన అ అలమేలునుంళమ్మత శ్లే (శ్రీమచ్చాగవతం రఘునా థాచార్యులవారి ఆశ్ఞాంగలక్షి బ్ఞమైన (శ్రీమతి చి. సౌ. విజయలశ్షీ గై ఈూపం ధళశించి భర్త ఇవిలో పోరుపెట్టి యింతపని చేయించిందని, గ

నిజమేశదా నురి. అందుకే ఈలోకో అవతరించి౦ జీ వెోూ=- శ్లో, నాఒమ్మతం న విమం[ంచి జేశాంత్య క్వావితించినీమ్‌

సెవాఒమృతలళా రక్రా విరక్తా నిమవల్లరీ,

వివ౦కాని; అతృరంగాని ఒక్క వనిత నూతమే సుమండీ. అది వేరీచోట లేదు. అనురాగ చూవీన్తే అదె అన్ఫుతలకవతే (పాణం పోస్తుంది. అబే వికక్త అయితే విమళన్యవలెనే వమూతం "'ఇనుకంజవేయకుండా అమాంతంగా వొక మనున్యుడీ నిండు టాణంగూడా తీసేస్తుంది.

ఇటువంటి చేముమూా(త స్వయంగా మిలిగిన తళ్వాఠనే తిరు తుం శార్థంలో యా పద్యం (వాశానుం “కే 1. ఆలుబిడ్డలు రత్తకు అంచు దలచీ

మోసపోదురు నూనష్రల్‌ ముందుచూన్డ

ర్‌ నాజీవితసపాహీ త్య ర.

నేమి! నద్దాని డాటితి లీలగాగ

శీ మజతాముక్ష్ర మాల్యదా సేవథతన

ఆచాప్యలవారు నార చనల కై అహో కా(తులు (శమించి పది జేలరూస్యనుల పతిఫలం (పంపి నాకు వహోపకారం చేశారు. ఈ నుజోకార థం వేయించిన (శీ విజయలక్ష్మి థంపకులకీ వాకి. కుటుం జానికీ అయురాన్యో గై శ్వ ర్యాదు లిముని నా ఠేల్లీన్సి (ఫార్థించడంతప్ప నేనేమి చేయగలను |!

క్కి శే కొత్త వేంకటేశ్వరరావు

నా ' దిన్నపబంధ న్యాఖ్యా పచుకణ మనో ద్యరూని! వేగుజుక్కనంటివారు (శీ కొత్త వేంకకేశ్వతకావుగారు.. వావ నేడు తననడుము లేనందు 3౦తో విచారిస్తున్నాసు.

సుమారు పజేళ్ళ కింద మైదకాబాదులో సుపసీద్ద కవి పండితులు (శ్రీమాన్‌ ఉత్పల సత్యనా కాయగా చార్యుల వార. (శ్రీ కావ్రగాకి దివ్య పబంధాస క్రీని గూర్చి తెలిపినవుడు జీను వాలా విస్తుపోయాను. అంత అభినివేశం గలవారు లుంళశా యీ కవికాలంలో ౧హడా వ్రుంటాకా అని వారిని గూళ్చే అలోచిన్తూ యెట్లానో యిల్లు చేరుకొన్నాను.

ఇంళా పెద్ద ఆశ్చర్యం కొ త్తవారికార్డు మరికొద్ది రోజుల్లోనే నాకు చేరటం.నారత్నత్రయిని తిరుపతిలో భొన్నా ననీ అడి జాలా జగసందనీ నా జ్వాదళ సూరి చరిత) గూడా సంపండ నీ జాని సొాళాఆశం. వెంటనే తగు రీతిగా జనాబిచ్చి ఆగ్రంథభల గూడా పంపాను,

త్వరలోనే విజయవాడలో వారిని దర్శించాను, నాడు శామానుజులనాలి తిరునత్షత్రం, అడి శా వివమతంలో పర్వదినం గానే చ)కా్థం అబుఎడి. అదెళాళంటా కా? ఇదునో వినండా

నాజీవితసాహీ త్యం కలీ మాయిద్దరిమధ్యా యెన్నో దిన్య,వబంధ విమయాలు దొర్లి పోయినవి. నావ్యాఖ్యారీలిని (పశంసనిస్తూ వారు అన్నారు నాయ్‌ చ్చియార్‌ తిరుమొళి వ్యాఖ్య గూడా మిరే పాసి (వచురించండి. చానికి పూర్వరంగంగా అచ్చుఖర్బు వగ ళాలకి నాయీ సంభావన స్వీకరించండి” అశటూ $0 రూ, నోటు నాబేతిలో వుంళారు, నేను విస్తుపోతూ “అయ్యా. ఆండాళ్‌ తల్లి ఆకచన మొవాళ అయినా నేనెరుగనే +! ఆమె తీరుప్పావు కంఠోపాఠం గనక యెట్లాతో వ్యాఖ్య (వాశాను, ఇతిత వెద్దభా రాన్ని 'వేట్లా మోయగలనండీ” అని దీననదనంతో అన్నాను, ఇంకా అన్నా నిట్లా వారితో = ఇ జేసందర్భం౦లో విష్ణుచిత్తుడు తన్ననారు (రంగశాథుని)తో అన్న యీ సలుకులని ఎంతముద్దుగా కృవ్నజేవరాయలు విని వీంచాడో దయతో విన౦డికా స్త - శా, స్వామిోాః నన్ను నితఃవుశాతిత శాస్ర గంథ జూత్యంధు నా ళామశ్రాన్త్రఖన్మక్‌యా ఖరఖని(త్యగాహి తోద్యత్‌ $ణ సోమాస్నిగ్గకతున్‌ భవద్భువన దాసున్‌ నాతిగా బంవ్రచో భూమిళ్ళళత్‌ సళ నోట మెన నకుశంబుల్‌ మికు కాకుండునే 1 అందు శాస్వామిసనూధానంగూడా యుకీియు కంగా "లేదూ 1 బోయి ముసిపపర౩ నిన్నునొప్పింతును _ భూ నాంయకుసభ) నిందులక్రై సీళుళ్నుము వలన; దనల నేనుశ్నాడన్‌ 9.

శ నాజీవితసాహీ ర్స్‌ న

ఇట్లా నాదించి యీపసని నావల్ల గానిదని నేనంత పట్టు వట్టిశా లావుగారు ససేమిళా వినలేదు. కాబట్టినకుంేలుకు మూజే

“ చద్దికట్టుళొన్న చాపడా భోంచేయక శతస్పదురా నీకు? అనుళొంటూనే నేనాపనినెత్తిన 'వెట్టుొన్నాను. బందరు వెళ్ళి ఆ (గం థాన్మి మూల వ్యాఖ్యానాలతో సవో తెచ్చాను, లీశా చూస్తే అది (దవిశ భాహామయం. అవటానికి తెనుగు అశతళా లే మరి ఎట్లాశో తలబద్దలు గొట్టుళొని ఆ మహోడివ్య_పబంధానికీ 'ెనుగులో (పతిపదార్థ వివరణ విశేషాంశాలు 20 రోజుల్లో ముగించగలిగాను. అది 148 పసాళుశాల (గంథం |

వెంటనే వేశేసనిమిద విజయవాడకి పోకతప ఏ లేదుః అప్పుడు లొత్తవారున్నా నేమో అని చాళివిడిదికీ వెళ్ళాను. అశ్చర్యంగా వారక్క- దేశ్చన్నారు. వారిని కొలత భాగం వినివీించగా చాలా మెచ్చుళొనా్నారు.

కొత్త వారిమెస్ప్రుపొందటం అం ఓే సామాన్యం శాదం౦ందోంప్‌ ! (016 ఇపగలి 12 26౯ 00316) అన్నట్లుగా పాతదైశా కొత్త ఠూవు దిద్దుళొంశునే వారు మెచ్చుళలోవడం, వారు నాశంచే $్‌ ఏళ్ళు పెద్ద. యమ్‌, న, ఆల్‌. యల్‌, బి, అయిన ప్లీడరుగూణాం

సునూరు నాలుగు నెలల్లో వె (గంథం (వచురణ భాగ్యాగ్న పొందింది. చాన్ని ఆ లొత్తవారి వీఠళతోనే [(పచురించాను, అ పీఠికనాడా చాలా సాగా కుదరడం అదృష్టమే గడా,

తశ్వాత అల్లూరి చేశకట నరసింవాళాజుగారు జాన్ని న్వ(గ్రామం దడిదసిమరులో ఆవిమ్మ_60చి వా్రఖ్యారనినూడా భునంగా సనాగనించారుం

(6)

జాజవీతపాహీత్యం౦ క్రీ రావుగారు. నేడీయిలమిద లేకపోయినా వారు మన (గంథమాలకిచ్చిన (పోళత్స్ళావాసంపదమా[తం నిత్యనూతనంగా ననననోజ్ఞ్వలంగా విరాజిల్లుతూ వ్రందంళు అది నా తల్లికృపాఫలం శాక నురేమిటి! సుంకర యశగోదన్మ

వెనారి చెల్లెలే యీ సౌభ్యావతి. ఈ సోదరీమణీది నా యిీజే, ఈమె పతిటేవ్రలు (కీ జానకీఠానుంకున్టగారు. ఈ మహిళా మణి శాల్యం నుంచే భారతం ఆర్య ధనావు సం్యగవాం అమరం సుమతీ డాశరథీ శతకాలు మొవలై నవి యధావిధిగా నేక్చు ళొన్నారు, శులయాళ స్వామివారి శిమ్యుకా లయి వుండి గూడా అన్నగారి (పో శత్సావాంకాతణంలగా అండాళ్‌ కల్సి మిద అఖండ భక విశ్వాసాల్ని నిలువ్రుళొన్నారు. 10 సల॥[రాల నించీ యేడాది కొళసారయినా ఈమె వూరులో యీామెసి చూసి ఘనం సత్కా.రం గూడా పొందుతూవ్రంటాను. గండిగు౦ట ఏకి నివాసం,

ఈ తల్లికి గల సాహి త్యాభికుచి అమేయం, అఖండం. ఊపిరి సలపనీఆఉని గృవాకృ త్యాలతో అవస్థపడుతూనే యీమె శాష్టస్త కాలని (కద్ధగా పారాయణం వేస్తూవ్రంటాను.

ఈమె నాకిచ్చే (_పోత్సానాం సృకమంగా కొనసాగుతూ వుండి (గంథమాల కలకాలం నడవా లనేటే నాఆకాంతు,

ఈడంసశుల్ని నాతల్లి చిత కాలలి కాపాడుగాక.

సుంకర కోటిశ వరరావు

వై యశోదమగ్దగారి కుమారుడే యీవర్జిన్షువు; మేనమామ (శీలొత్త శారి మూలంగా పీరితో నామైతి దృఢ మముంది. పడి వసంవల ఎరౌలనుండీ యీగంథమాల (గ్రంథాలు నాగార్జున యూని

ణీ నాళీవితసాహీర్య 6 వర్సిటీ [గ౦ంభాలయాని! అెక్పించటంతో నాకు మంచి సవా శారం ఇస్తున్నారు? వీశావిశ్వ వి జ్యాలయానికి లై(బరియన్‌ గా వని బేస్తున్నారుం కాళూరి హనువుంతరాోవు

స్యపకిద్ధ పండితకటుంచానికి జందినవారీకవి పండీత విమగ్శశరసధురీణులు. పాండిత్య శవిత్వాలకీ వన్నె వెళ్లేది వీరి వ్యాదయసరిపద. నార చన కవితాశారదని (పత్యత్షరం పరిశీలించి యెడనెడ కొద్ది మార్పులతో (వచుకణార్తం కావించిన యీమధురో వ్యృాదయని మే లీజనగలో మఠువరానిదిం

ఆచంట జొనకిరాన్‌ిశ

సు_పకిద్ధు లైన డాక్టత్‌ లక్షీ గ్రపతిగారి వ్యుతరత్నం వీరు “నాస్ట్టృలతిపథ౦లో? “పాగుతున్న యాత” అనే (గంథాలు నాకు బజూకరించి వపళోపకారం బేనిన రసజ్ఞులు వీవ.

స్వామి యస్‌. చిన ప్ప

కుకాడు సంవత్సళాలకీంద వొళవింత లేఖ వచ్చింది. "సెంటు జాన్సు రీజనల్‌ సెునరీ మైదశాాదునుండి వచ్చిం దటి. విమంం చాలా వినకుసూచశం6గా వుంది. తిరువిరుత్తం అనే మా[పచురణని వి. పీ. గా నంథడని కోశారు వీరు. చాన్ని చూడగానే అవ్య క్రీ న్నేవాయోగ్యుడని నాకు తోచింది. “దీన్ని మికు ఖరీదుకు పంపడం భావ్యంగా తోచనందున శృుస్తకం వుచితంగా సంవృతూ పోస్టుఖప్చ లక్షీ మూత్రం వి.పీం వేస్తున్నాను. ౫అని వారికీ (ాశాను. అడి తీసుకొని జాబుతోపాటు వారు నాకు విళాళం కూజా పంపారుం

నాజీవిఠసా త్యం ణి

అెంటనే నేను హెవళాబాదు వెళ్ళాను. ఒక మి(తుని జ్వాళా చిన్నప్పగారికి ఫొన్ని వుస్తకాలూ ఒళ చిన్న బనుమశత్రీ పంఫాను,

అట్లా 'ెరిగిన మాజన్నీవాం భనిష మె. లిగా రూపొందింది. నార చన దిన్య సూరి కథా సాళానికి వారు నాకోఠిక మాద చక్కని సంబీశం కూడా సంపారు.

నిజం అలోచిస్తే ౨) స్తవవుత అోధకు లైన అస్వామికి చున హిందూ సంస్కృతిరూడా: నుఠంమిదా అంతగారవం వుండడం ఎంతో అశ్చర్య్యం కలిగిస్తూంది శాదూ మనందరి!$! శాని అక్షశాలా జకిగిం దిచే,

కె, స(ప్రసన్నా చార్య

సుమూతు 50 యేండ్ల (కీతం వీరి వీితామనులు ఉ. యేవ. (శ్రీమాన్‌ కోయిల్‌ కంచారై. రంగాళాడ్యలవారి మహో పన్యాసం రాజమర్శడిలో వినేభెగ్యం కలిగింది. ఇప్పటికీ చానిపాళాంశం (శవణకువారాల్లో (పతిధ్వనిస్తూనే వ్చంది =

షీ (వజంతితే ముూఢధియః సశాభవం భనంతి కూయావిముయే న మాలజనః,

అనే భౌరవినూ క్తి వుడాహారణ్య సాయంగా అనాడు వారు పలికారు. మాయావుల వివమయమై మాయయ నుపయోగించలేని అసమర్థుల పరాళవమే గతి అని డాని భావం.

వారి ఫాతకత్న మే సార్థకశాము లీ పసశ్నా చార్యుల తారు. మామెతి నానాటికీ దృఢపడుశూ వారినూట ఇచ్చ లేన 'శాని నాకునూ(తం సత్ఫలిళా న్నిస్తూ వ్రంది,

జ నాజీవితసాహీర్య రి

అచదాక్య్రించాన బను [గంధక రలు, వృజావారణ! “సవ్య్చాదయ చ(ము అనే వీరి విమళ్ళాత్యళ న్యాన సంవుశు చాలు; అద్దమందువలెనే వీఠి [పతిభావిశేషాన్ని బాటటానికి. చ్యకనామం విన్న వెంటనే సవృాదయురై న [సలతినాడికీ సవా సౌత చం మొదః యినవి స్ఫూరించక మానవ ఇట్టి వివయాల వివ రణ లా గంధంలో వువ్మలం. అము క్రమాల్యద, రుక్ష్మిణీ కల్యా ణం వంటి వివయాలమిడా ఆయా (గంఛాలమిచా వీరి నూతన పరిశోధన లీ గంథ5 త్నంలో యెంతోర మంగా సాగినవిం ఇటీవల వారు సర్వ వాధ్యతలూ వహించి. తామే అధ్యక్ష వీకంగూడా అధివ్పించి వరంగల్‌లో మా వెరుమూళ్‌. తిరుమొళిని టైళవంగా అఆవివ్మరించి అ వ్యాఖ్యాతని గూడా భునంగా సంభావించాకు,

కేతవరవు రామకోటిశాస్తిం

విద్యావ యోవృద్ధులైై న (శ్రీ శా న్ర్రైవర్యుల పఠిచయం కే యీళ్ళనాటిదిం వాలికీ వాహీత్యమం కే యెంతమక్కునో వారి ఆంథాలే చాటి వెప్పుతవి,

పోఠన కవికా వె చితిని గూర్చిన వారి (గంథం |పళశంస సీయం. ఇట్టి పండితవర్యులు కూ (గార్బనని వురస్క-లించుకొని శూ (గంభాఆ తమ్యగంథాలయానికి తెప్పించుకోవడానికి శాళ్వ శానుమతి నిచ్చారంశు అది నాకి సన్మాదయత॥ీ (వఠత్యత్‌ సాశ్య౦శాదానులి.

యాన్‌, లక్ష్మణముూర్తి

శ్రీ ఇనంబుదూర్‌ లక్ష తనా క్రిగారతో సనూరు ముూూదేళ +ఛొటిది నా లేఖభాసరి చయం, అది (వారంళమెనచాచిగా సారు (గంభనూలకి సవాళతించే (దన్యసంసద కంలే లేదు,

నాజీవితసాహీత్య 6 ళీ శండుసార్లు వరంగల్‌ పీరివద్దకి వెళ్ళి దర్శనం కానందుకు విజార

పడ్డాను, కాని దర్శించిన తరువాత నాలక తెన్నిధినే అందుకో గలిగినంత ఆనందం కలిగింది.

ఒళ విశ్వవిద్యాలయానికి ఆంగళాఖాధ్యక్షులై. వన్నా వీఠికి గర్వం అణుమాతంగూడా శేదంశ1శు ఆది వింతలలో కెల్లా "వద్ద వింత గచా. అనారోగల్గంతో వుండికూడా వాశ నన్ను శదల సీయకుండా కట్టివేసి నాలుగు గంటలజకేవు వివిధ విమయాలమిద పద్దో సి సౌగించారం టే వారిజెంతటి విశాలోడార నన_స్తత్వమో "కలుస్తుంది. తమతమ్మూూడు (శీ రంగాచార్యుఅకి తామే సంస్కృతం జేర్పినానని వారు పలుకగా నా౭ెంతో ఆశ ఏర్‌ థ్రవోయినది. నిజమే మరి. నాటి చదుశ్రలటువంటివి. ఇటీవల వారు ఉ రమా చార్యులకీ లళ్యం అయే బనుమతి నండుకొన్నారని అెలిసింది. చాలా సంతోమీంచాను ఈ విద్యావే_్తకిగల సంస్కృ తాం ధళవితా టా ణం సంస్థ్రరణీయం,

ఇటువంటి నవళో చారులు కాపాడుతూ వున్న౦త కాలం (గంథకూల కంతనూ్యూ తము శీగిశలగదని నాకు దృఢవిశ్వాసం యీక్చడింది.

య్‌, శ్రీ రంగాచార్య

పీరు లత్ష్మణవన్నార్షిగారి సోదరులు. కులకేఖరకావుగారి జ్వాళా వారి పరిచయం కలిగింది. నారి యింట్లోనే మా (పథను సకూవేశం జరిగింది. వారే తను సోదరులు లత్యణముూ ర్తిగాలి (పథమ పరిచయం కశలిగించిననారు.

(శ్రీరంగాచార్యులవాత “గంగపారుచుండ కదలని గరి తోడ*అ నీ జేమనసూ క్తికి పూర్తిగా లశ్యమైనవారు, వారుళొన్న్ని (గంఛాల్ని పూర్వకవి కృకాల్ని ఎన్నికచేసి ఓర్పుతో పాశ

శకి నాజవితసాహీ త్యఠ ఛీచాలతో సజో మదించి (పచురించిన అపూర్వ భాపాశీవకలం. ఆళోవలో “వారి క్యఠబంధూ పాఖ్యానం” అనే శావ్యం విళిష్టా దైళుల కెంతో వుపయోగించే గొప్ప (గలనం,

ఈశ్లోశం నూ పూర్వుల వ్యాఖ్యాన గంథాలలో తరచుగా వస్తూవుంటు౦ది - శ్లో, పాపీష్టః య_త్రబంధుశ్చ వుండరీకళ్చ వుణళృత్‌ ,

అచార్యవ_ల్త మూముక్తా తస్మా దాచార్యవాన్‌ భవేత్‌,

పాపీమైన త్మ్యతబంధువనేవాడున్నూ వుణ్యడైన వుండ రీకుడున్నూ అచార్యుల మూలమూసనే ముక్రిపొందగలిగిరి, కనుక ముముశ్షృ వై నవాడు ఆచార్య సమాశయణసు చేంకళ తస్పదుఅని ఆ శ్లోకం భావం, అట్టి తమ్యతిబంధువు కథ ఆ (గంథంలో చదువ నిదే యెంకమూా(తమూ అెలియడు- ఇట్టి మంచికథగల ఈ గొప్ప పద్య కా వాన్ని చెలంగుగోకి కెచ్చిన (శీమడా చార్యులవారి కృమీ అచం( దార్క-నుూా నిలిచేది గడా |!

• వారు పాలెం నినాసీ, తమళళాళాలకళో మా (గం భాలన్నీ భొనిపీంచాక. స్వహ_స్త వరనాస్తాలతో ఘనంగా మాకుసవాళ రిస్తూ గూడా వున్నారు.

వూ నడును జరిగిన వొళ వివయాన్ని తలచుకుంళు ఇస్ప టికీ నాకు ఆక్చరస్థంగా వుంటు9ది; అది యిది = ఒళసారి చారికి చాను మిీపగూడెా (శిమించి మంచి గంథాలం (పచురిన్తూ వుంటారు గడా. మూ కార్య(కమానికి చం్యదుని ళొళ నూలుపోగు వలే నేశుగూడా రు. 500 లు వికాళఠ పంవుతున్నాను” అని,

జానికి నారు వెంటనే (వాశారింశో వినయంతో = ఆ (దవ్యావ్ని మా (గంభమాలాభివృద్ధి! విని యోగించుకోండి అని

నాళవిీతసాహీ త్యం థ్‌ సరే వారిధన నికాశరణ కణంగా చివరికెల్లాగో మాడు వేలసిధిని

భ( చాచలంలో నీశాశాముల శాశ్వత కల్యాణనిధిక (శీనోజా (ట్రంథమాల జేకుతో కట్టాను. వటూ (గంథమాలపేరులో నూ గో. రనామాలతో ఆశ్వయుజనూసంలో వృునర్వసునాడు నేనక్క_డికి వెళ్ళీ కల్యాణం జరిపీస్తూ వుంటాను,

(శ్రీరంగాచార్యులనారి నబాబంగొ యీ కైంకర్యం జరి గిండని చెప్పడ మే ముఖ్యంగా యిక్కడ (సతిపాద్యాంశం,

(శ్రీమడాజార్యులవారినీ వారికుబుం వాన్నీ సీతా రొములం సజా శాసాడదురుగాక |!

కి దే బు చ్చిబొాబు

భివశాజ వెంకట సుబ్చారావ్రగారు ఆధునికాంధ సాహితీ లోళానికి చిర పరిచితులు, బుచ్చవాబు అనే కలం చేరుతో వారుమంచి మంచి కథలూ ననలలూ (నాజేవాకు, నారు (నొసిన (గంథాలు లెక్కుకి మిక్కు.టం. కాన్హి*చివరికి మిగిలేదో” అనే నవలాళాజం చారికఖండ కీర్తి పతిన్సలు గడించి ఇట్టిందిం

అనీ న! లు

ముప్పై వండ్త కింద విజరవనాడ శీడియోక వుశాణాన్ని గార్చీన అడివన్‌ $ వెళ్ళాను. అప్పుడు బుచ్చి జాబుగారి చ్వాళా జాంట్లో నేశు కడ లేకాను, అజే వారి (వథశు పరిచయం.

ఈశళ్వాఠత వారితో అన్నాను. “స్యుపసిద్ధర చయితి అయిన మి (శ్రీమతి సుబ్బల మ్మీగారితో గూడా పరిచంవం చేసుకోవలచా నండీ” అనిం

డాని శం, నిరభ్యంతరంగా మాయింటికి వెళ్ళి అమెతో జీను పంపానని చఇెప్పలడి”అన్నారు జారెంకో సవాజ వినయంతో,

ణ్‌ నాజీవితసాహిలత్యే6

వారి అనుమతితో నావని తేలికై పోయింది. వెళ్ళి అమె పరిచయం గూడా చేసుళొనివచ్చి ఎంతో సంతోవ. పడ్డాను.

కొంతకాలానికి బుచ్చిచాబుగారు అకాలశురణ౦ చంచార'నే దుళ్వా_ర్త నా విని సోకి ఇంటనే వాకి సతీమణికి నా సంతాపం 'ఇఆలియజేసి తగు సమాఖానం గూడా పొండాసు.

శివరాజు వెంకట సంబ్బలక్ష్మి

పాదరాపాదు పెళ్ళినవుడా ఆమెని దర్శించి భర్త బుచ్చి ఇాబు అకాలను ణానికీ శాసానుధూతి నంద జేశాను. అమెగొప్ప సంస్కా-రవతి మైన నుహిళామతల్సి, నన్ను చూసినప్పు డల్లా “అన్న గాచూ” అని నోటినిండా పలకరించే దామె. అమి నన్నార్థి కంగా కూజా యెంతో ఆదరిస్తూ వృంటారు,

ఇప్పటికీ సనీననుకుంటూ ఫవ్రంటాను ఈ (గ్రంథమాల మూలాన్నే గదా యింత అఖుడ గౌరవం పొందుతూ వున్నాను కనుక వీరిచ్చిన (పతివైసౌ గూడా సద్వినియోగం చేస్తేనే గచా నావరువు నురా్రదలు నిలిచేది.

భర్రవలెనే అమెగూడా చక్కని తచయి.తి, అమెననలల్లో అనృష్ట రేఖ ఇప్పుళోదగిండి. వారినలెనే అమె గూడా ముంచి చిత కారిణి.

శళఃమెని గూర్చి ఎంత (నాసీనా చాలా తక్కు. వే అవుతుంది, బుచ్చిాబు కణ సౌర శ్యాన్వేన్లనా నవకథానిపంచితో (ప్రచురించి నానుం

కాళిందీ చరజపాణీ గహ

విశ్వనాధ సత్యనాశాయణగారికి మస తెనుగు జేశంలో వున్న

న! (వట్యాశులే (శీ శాళిందీచరణపాణ్యిగాహిశ్‌. ఒరియా (4

నాజీవితసాహీత్య 6 6కీ నేశంలో వ్రన్నవి. వీరి ఒక నుఠిచి సనలని (మట్టి మనుషులం) వురి పంచా అప్పలస్వామి తెనిగించారు.

సుమారు తి€ వళ్ళ్యకింద మళతిచినవలలూ శథలళా అంళశు నేను చెవి లోసకునేవాళ్ణి. ఇట్టి పరిస్థితిలో వారి *మట్టి మసుమలు? "శెనుగులో చదివి వారికి హిఠదీలో (నాశౌను అనవలని (వశంసిస్తూ. నాకు బెంగాలీ కొంత వచ్చుననీ ఒరియా గూడా బొత్తిగా రాళ పోలేదనీ మికు మి ఒరియానవలని నాకు పంపీస్తే అది కూడా మిధరస్హ మా అవి నేర్చుళొంటాననీ జానిసారం.

నాశాళ ళం కలిగేటుట్లుగా రిజిష్టరు పోస్టులో వచ్చిన అ వుస్త!ళలితో పాటు ఇంగ్లీషులో చాకిలేఖ గూడా వచ్చింది.

అప్పుడు నాకనిపించింది = &పే 6046 8౨160625 18 మె0€ డం16 అనింఇట్లా వ్రంటుంది సజ్టన సమాగమం అంశ. ఇస్ప టికీ నేనెస్తృడైనా (వాస్తే జెంటనే జవాబిస్తారు శారు.

ఇంతకీ వారి నింతవరకూ దర్శించనేలేదు సనుండీ = వృూద యాలు కలనడానికీ నుఖపరిచంకం అవసరం లేదంటాను నేను, మరి మా ేకుంటారు!

రంగసా కమి దంపతులు

మువ్చైయేళ్ళ కింకా (కిందటిమూట. (పతివాది భయంకరం రంగస్వామిగారి తం్యడి గుడివాడలో ప్లీడరు. పరిచయ మూ(తంతో నన్ను తమ యింటికి భోజనానికి వీలించావ, తచాదిగా మూ స్నవాం నిత్య నూతనంగా వృద్ధి అయింది.

రంగస్వామిగారి తోపాటు వారి (శ్రీమతి శాధవగ్త్ర గూడా మంచి. సహృదయురాలం, అమె సఆిగ్‌త విద్యలో వై ణికుశాలం ఇషా రకే కాదు = హీళదీలో శాష్ట్ర ళాహ్మావవీణుశాలు గూజాం

ళా నాజీవిరహాహీల్యేతి

(శీ స్వామిగాకు నూజివీడు కాలేజీ! లెక్చరరుగా వచ్చారు వెరి. (శ్రీనరి మంచితనం కారణంగా నూజిపీడు 'వెళ్ళినవుడు వారింట్లో నే నాళోజనఠి.

ఒళసారి (శ విల్లివుత్నూరు యా్యతచేసి అప్పుడే వచ్చాను, ఉదయం ఎనిమిది చాటినందున బస్సు వెళ్ళిపోయింది. వారింటి! వెళ్ళి అన్నాను” “తరువాత బస్సులో ఇంటి! వేళ్ళినా వండు కొని తినాలిసిం జే. కనక 10 గంటల లోగా బస్సు వేళ! భోజనం ఇట్ట గలళా” అని,

అందు శానవానీయు శా లిచ్చిన సకమూభానం అవర లతలు చేస్తుంది, “ఆయో్యో అళ్వారులే వచ్చి అడిగిలే వంటచేసి పెట్టడం యెంత భాగ్యం 1 తప్పళ వుంకండి అన్నారు”

సరే, తరంగస్వామిగారి సంగతి ఇస్పజీ అక్కర లేదు. వారి 'శ్యాగకీలత నిశ్క.డ వివరించటానికి వీలు లేకపోయింది గడా అనేజే నాచింత!

సౌభాగ్యవతీ శ్రీనివాస దంపతులు

వీరితో మైతీభాగ్యం చ్మిశావిచితం. డ్వాదశసూరిచర్మిత (వచుకణ తర్వాత లొద్లికోజుల్లో నీ ప్యతికాముఖంగా వీరి పరిచంకం అయి ఆది నానాటికీ "పెరిగింది. వీరి సరసావ్వోనంమిద నేను (శ్రీ విల్షివుత్తూరు నుంచి తిన్నగా తిరుచ్చిరాపల్లి మిదగా 'జంగుటూరు చేరుకున్నాను. ఎదరి సవాకార్‌ సంపదతో అక్కడి! ఎట్టావేళానో వివరించటలి అనాధ్యం.

బెంగుళూరులో నాభోజనం ఎక్కడా అనేజీ నా మొదటిచింత.

“క క్రంవివోయభోక్త వ్యం” అనీ *ఆజోశరే వ్యవజో రే చత్య _క్రలద్దః సుఖళవేత్‌ ” అనీ దీన్నేగణా అంటారు. నూవపనురై నా వడి లే

నాఖజీవిఠరసాహీఠత్య 6 జ ము౦త భోజనం నేయాలనీ, ఆబటోరవ వ్రీన నోరాల్లో లజ్థవదిలినవా'జే పఖపసడ కాడనీ వై వాని అర్థం,

శాని [శీనివాసన్‌ని చూడగానే నా చింతమటునూలనమే అణయిపోయిండి. బారి మొహతమాన ళొట్టవచ్చినట్లుగా వున్న ఊర్ట్వవుండత వావ మశనాకీ అనితెల్పిండి. ఇంతలోనే లోవలినించివచ్చి చారి సవాథరస్ణావారిణి (శీనుతి సౌభాగ్యవతి భక్తితో నాకు ననుస్కరించారు. అ ఆదగ్శదంపతుల్ని వర్శించిన వెంటనే నాశీపద్యం లొద్దిమూర్పుతో గుర్తు వచ్చింది.

మ ఈసనసీచ్యకి వికకృళాజ సుతకుశ్‌ తధ్యంబు వై దళ్ళియున్‌ దగు నీ చ్కకికి నింతనుంచిదగునే దాంపత్య ! మి యిద్దరోక్‌ దగులంగట్టిన బవా 'శ్రనేర్చరిగచా దశ్చావాళా కాళికై ముగడై | పోచుత యీళడషీ రమణి!న్‌ మావృణ్యనఃకాలం బువన్‌

(అంధ ముజోభొగవతం)

అ నుర్నాజే మేల్కో.టకి వైరముడి (న(జకీరీట) జీవి

జీను వెళ్ళితీశాల్సిన దిఃం. వారొక ౨ ల్వే(పభుత్వోద్యోగి, నా నంగలి అన్నారు = “ప్యాన్‌ హోనం నుగాకురోజులు ముఎజే దర ఖాస్తువిని య్యా లే. ఈ ధగసంశటాన్ని ఎట్లాగచ్చా చాశేది.” చివరికి వారొళనిర్ణ యానికి వచ్చి ఆన్నారు - “మూ (శ్రీమతి మిమగల్ని నెరట బెట్టుకొని రలంలో టిక్కెట్లు తీసిలొని వోతుంది.

'శాని మారు ఒశ వై సా కూడా ఖవ్చ చేయరాని”

ఇట్టి ఆస్నేవాశీలుడి సౌజన్యసంపవ కేమి జదాజు "చెన్ప లేశపోయాను, ఆ సరిస్థితిలో ఆదంపతుల్ని మనసాళా దీవించడల రఠస్ప నేను చేయదగినడి మాతం మేముండి గనళ!

ట్ర నొాజీవిరసాహీర్య 6

ఆకల్సి నన్ను (శీరంగపట్న ౦లో రంగనా థుణ్ణి గూడా శీవింపజేనింది. ఇట్టి మధురవృూదయు లిటునంటి యా(తల్లో నకి కొంతమంది కార సపడ్డాగు, కాని (గతథవి _స్తరభీతి వారిని శర్కొ ననసీయదు గడాం

లక్ష్మి కాకాచా ర్య

పీఏ పూర్తిజీరు ఉ. చే. (ప. (శీమూన్‌ మండియం అనండాం వీల్ళ్ళై లశ్రీ గి శాళాచార్యులవారు. మేల్కోట నివాసి బెంగుళూరు విశ్వవిద్యాలయంలో _పాఫెసరు. వీరితో పరిచయం రోనవార్దళం. అది కాస్త వివరిస్తున్నాను, జఉజపగల పాతా ల్లత్షీ టేవి నన్నక్క_డికి చేయిపట్టుకొని రీసులొ "'జళ్ళింది. ఇది 1878 మార్చిలో జరిగింది

నేను బెంగుళూరు నించి త బ్నేమిా తీసికొని వెళ్ళళకపోవతం నానుంచిశే వచ్చిండి. అశ్వాతి వైరనుడిశీనని వివరించే చిన్న పటం ళొనాలనిపీంచిందినాకు. కాని నాదగ్గర వైసా కూడా లేజే! వమివేయాల బ్యా; అనేదిగులుతో నే శాస్త నడుం వాల్భానుం

లేచి చూ*శీసరికి పూర్తిగా "తెల్ల వారిపోయింిడి. నాలెలివి 'కెల్లవారినక్లేశ్రంది అనుళొని నేను కల్యాణీ సరస్సు వేవుకు నడి చాను. గుమ్ముందిగానో లేవో ఆజాను భాణుడైన శీవై న్లవస్వావిం వొళరు స్నానం బేసి రడిబట్టలు $0ఈఊళొని వస్తూ మూగుతుగం ముందు అగాత. వారికీ నమస్కరించి “మోూరెవలిడీ స్వామిా' అని పలకరించాను, వారనాషరు *జీనొక లేజీ లెళ్చళల్‌; నిం చభ్యావ్ను లి వూాగుడిసకి దయచేాసండిం అని చేలు "వెట్టి దూపారానుధుర వ్య్ళాదయులు తను 96టిని.

నాపాజీవిరహీ త్య 6 ఖీ

ఇంకా ధరించళపోలినా వారి ఫొాలలా”ాన లీక్చిదిద్దినట్లుగొ కన బకుతూవున్నవి వూర్ధ్వవం్యత రేఖలు వ్యటతిణా, ఆ తిరునాకా యణ స్వామినే జీవించినంత అనందం కలిగిందినాకు,

తర్వాత కెలిసింది జేవళానిర్థిత మైన అదివ్యకిరటాన్ని అచార్యులవారు మేళశాళాఅతో గట్టి పోలీసుబలదోబసుతో సజో జిల్లా శేందం మాంజ్యాని! నగం దూరం ఎదురుగా వెళ్ళి చాన్ని మేల్కోటకి వేంచేవు చేసుకొని వస్తారని, అజో, అనుళోసీయుడీ చెంకటి భాగ్య మోళ దా!

సళే నిర్మీత సమయానికి నారియింటి శేగి నమస్కరించి నిల బడిశాను. వావ నన్ను తగురీతిగా గౌరవించి తవువద్దకు వచ్చిన పని యడిగినారు. వైరముడి పటాన్ని గూర్చిన శాలోరిశను బైట పెట్టాను వెంటనే వారు పతికూపాలకులు బదులిచ్చారు. జారంతళో అపటాన్ని లొనిసంతృ ప్రిగా నిళాట్టాను.

సాఠకలాళా! ఇవ్వడు చెప్పండి ౫౨616 106076 18 & ఇక 13 06-26 18 & ఇడ మనసున్ను చోట మాగ్గరి తనీ కనబడు తుంది అనే పామెత నిజమేనంటాకా ! కాశంటారా 1 (పథయగ్నో౦ చేయని జే వపని అయినా సవముకూరటం సాధ్యం కాదుగచా,

వబేళ్ళ(కింన అట్లా మొదలై స నూమైతి నేటికీ దినదినాభి వృద్ధి లోనే వృందిం

వారి గృహిణి (శ్రీమతి గోడా జేవి సంస్కృళాలగ్లాదిథాపా వట్టళదుళాలుగాడా. అమహీళ =

“వండకలయదు వేవుకు వచ్చి ీని

నన్ను పూర్మకు నుద్దియా నతని గృహిణి

అతిథు లే నేర నడికి లేయైన కొట్టు

[4 నాజీవితసాహీత్య6 అనే వెద్దనార్యుని సూ్షికి పూర్తిగా లత్యభూతుకాలు, (వస్తుతతి అచార్యులవారు మేళ్కోటలోని సంస్కృృతపరిశోధనా సంస్థకి రిజిష్ట్రా)డు పదవి నలంశరించి యున్నారు.

మనగంథమాల శ్ర_స్తకాలన్నీ తము _(గంథాలయానికీ ప్పీస్తూ నాె3ంశో చేదోడువాదోడుగా వుంటూసన్త్రంటాకు.

నా తిరువాంప్‌ మొళి పకిపక్తు ౩ వొషళ్మాశాన్నె చారి అజీ శానుసారం మేల్కోట వెళ్ళి 1988 సంకలో అస్వామికి సమ్స్శించి ధన్యత గాంచాను.

“నర్రృంగతిః కథల కిం న కరోతి వృంసామ్‌” అనే సంస్కృత సూకీ & కవ1అ2డి 12066616 & [51606 12 &ం6& అనే ఆంగ్ల సూక్త నా విషయంలో వీరివల్ల చరిశార్థం అయినవి.

మంచివాకితో సవానాసం మానవుల కన్నీ ఇస్తుందని అవస శానికి ఆదుకొనేనావే నిజంగా మితుడనీ వై సామెతల కరి. మా ఇద్దతి మైతీబంధా౦కి చివ్నాంగా (ప్రార్థించి (నాయించి నూ శక కోపవాన్సుథలో న మని వేదన అనేవారి పీఠ (ప్రచురించాను,

దకిణదేశయాతలు అతు ఆ

(పథ మయా, అల్టోబన 19378 సం.లో మొ;టి దక్నీణ య్యాతకోసం రితో యొక్కికూర్చోగానే నా కంఠం గద్దద మైపోయింది. దుఃఖాన౦ంద మి శితస్వరంతో ఆ_కోళించా నప్పుడు "వేంళటా చలపతీ, వఏకుళలొండలనాడా, సీ దర్శనంకోసం తొమి్ఞది వమాసాలకాలం తనాతవాలాడిపోయిన నావై యిస్పటికి కరుణించి యీ (పయాణం సాగనిచ్చానా 1 కాని యుప్పటినై శా ఏడు శశమొండికనుక తస్నదుళా వాలూ అని ఠలచి నా పంకం

నా జీవిత సాహేతస్థిం౦ (

జెగ్గించావు కాదూ 1 నిజం చెప్పూ నీవ 7లిచానా, నేను

ఇెలిచానా 1

నాపిచ్చికాని నరమా(శుణ్తి అయిన నేనెట్లా గెలుస్తాను ॥ నా దుఃఖం చూడలేక జూలిపడి నుజ్వే తకాళ్కాలిశంగా వోడి పోయినట్లు శనివీంచి నన్ను గెలిపిస్తున్నావు శాదూ 1 ఆవ్రనులే, సీటివైనా భ_కృపకాధీనుడి ననిపించుకొన్నాత్రుం అంతేచాలుః నాకింశేం కావాలి! జీడ2 కైహం08 69 2౫4 8౦గీ 1820568 అన్నట్లుగా నేను తలచులొన్న కాలంలో నాాపయాణం సాగనీతకుక పోతివి గడా. ఇవ్వటికైనా “స్వామి కనివి/చెన్‌ నేటికి నా జన్థ్రి తరియించెక్‌” ఇళ్యాది భావపరంపక నాలో చెలరేగి నన్నానంద వివ్వాలుణి చేసింది.

ఈ యాత తిరునుల (శీనినాసునితో మొదలయింది. కాని ఆసౌరి స్వామి దర్శనానికై నేను పడినపాట్లు ఎక్కడా యెస్పడూ పడ లేదం కే నమగ్జండి, ఒక్క బస్సు టి క్కెట్టుకీ రెండుగంటలపాటు క్యూలో నిలబడి పోజాలిసి వచ్చింది. కాని స్వామిని జేవించు కోగానే అ్యశమంతా మటుకూయం అయిపోయింది. చ(॥ీ కనువీంచకముండే రుక్మిణీ జేవితో అగ్నిద్యోతునుడుపలికిన పసిడి పలుకు లిప ఎ(టట్టైన మససీయాలులు,.

! మెచ్చె* భవద్దుణోన్నతి క మేయధనావళులిచ్చె నేడు దా వచ్చె సుదర్శనాయుధుడ, వాంజె సుకాసరులెల్ల నడ్డమె వచ్చిననై న కాత్‌స వివావామునలిగొనిపోవత్స నిన్ను సీ సచ్చరితంబః భాగ్యమును సఠ్వమునేకు వలి గన్య శా,

జాని తిరునులనించి కిందికీ దిగి రావడానికీ జస్పెళ్క-టం జాపాలిటి! (బువాగ్తపుళయమే అయిపోయింది. ఆ టిక్కెట్టుళోసం కలో నాలునగుగంటలలపాటు నించోనడం వా పాపానికి రగిన

ఖా సాజీవితసాహీ ళ్యళీ శితు అనివీంచిండి. స్వామిని ' సేవించిన ఆ బ్ర)హ్మోనందమం శా ముజోవిషపాదంగా మూరిపోయింతి అట్లా అ జనరిలో నిలబడి శ్రళడగానే అంతర్గతంగా బొన్ని భావాలు ఇెలశేగినవి. అస్థితిలోనే అప్రయత్నంగా అఆ భానాలం గణబద్ధ పోయిమెనవి, నా వమహిను అన శీరికతో అపజ్య్యాలు (బువాల్టవిద్య అనే వుస్తకంలో ఈ ((+ళథధమాలలోనే వెలువడినవి. మచ్చుకి ఒక పద్యం౦-

కేస, నీదు నామమే ముఖమున నెగడుగాక

నీదు నానుచమే నాకీల నిత్యరతు

సీదునానుము లావణ్య నీఠధిగద

ఒక్క నానును చాలిక పెక్కు లేల

నొామమహి నును వర్షింప నాతరంబె ! (ముఖము = నుదురు, నోరు)

యా తికు తెటువంటిక ష్రాలవైనా తట్టుకోవా లనజే ననీ సంఘటనని వివరించడంలో ఉ ట్రే సుమూండీ!

“వంగళాదీని మంగళ మధ్యాని తుంగళాంళాని కానవ్యాం (వళంశ అనే వ్యాశరణమజో భఛామ్యవచనానుసారంగా నాయి (వథమ వశ్షీిణగోశయా[త తిరుములవాసుని (వథభమమంగళ దర్శనంతో (_పాఠరంళమయింది, ఆతర్వాత నాయా[త ఎంత సుఖ కరంగా ళుభంకరంగా ముగిసిందో విరాజీ చూస్తారుగా |

తర్వాత నాయాతకి ఒళపణాళిక రూపొంది౦ంచుళొన్నానుం జలరోజులకీ పని! వచ్చే లై లుటిశ్కెట్టు శణీ గుంటలో కొన్నాను. నేతిలో (చవసం పరిమితంగా వున్న కొంణంగా ఖర్చులు సాధ్య వమయినంత గా తగ్గించుళలొక ఠప్ప లేదుః

(8

శాజీవితసాహీలత్యం 74

ఆమజోయాతలో జరిగిన గెప్పవింత (సషపౌవించకుండా వ౦డగ లేశ పోతున్నాను. కేనలం వదిరోజుల్లో 2$ తే్యశాలని సంక్ష ర్మింపగలగట మే అవింఠ. కొన్ని శే (తాల్లో కొన్నిగంటలు నూశ్యతమే గడపగలిగాను, నుధుర అట్టి వాటిలో వొఠ*, జాడాపు రాతింబ గళ్ళు రెలులోనే [పయాణం చేయవలసి వచ్చింది.

ఒళకనాటికాతి మ చాసులో ర లెక్క. "తెల్ల వాకుసరికి (శ్రీరంగంళో దిగాను. సన్నగా వానసడతూన్చంది . అప్పుడక్కడ వనక్షాశకాలంగదా. అవానూ”నే వెళ్ళి కా వేలో స్నానం చేశాను. పరస్థలం కనిక డబ్బ్నుపంచీ టిక్కెట్టూ చేతిలోనే వున్నవి. ఆమధ్యా వ్నాం నానలో గూడా తిరుదిరాసల్సీ అంతా తిిశాము. అంతః ముందే ళీం0ంగనాథుణ్ణి కన్నులకరువు తీరా జీవించి కృ కార్థుణి అయినాను,

స్యుబవ్యణ్య స్వామి భొండ యెక్కి పట్నం అంతా కలయ జాశొను, అపటష్నం౦ అంతా ఫొటో తీసినట్టుగా చక్కగా కనివీం చింది. ఆ నునోవారడృశ్యం మూసి తీఠాలినిం జే. జాన్ని వర్శిం శడం అసాధ్యం.

అరాతి బయలు జేరి నుళ్నాడు మధ్యానవ్నాం ఒంటిగంట! (శీవిల్లి వుత్తూకికి ఒళమి[కుడు తోడుఠాగా ఎట్లాగో చేరాను, అక్కడ ఒక బివోరీవై వువుడు సోమానీధర ఉల మేనేజరు తము లి చాలా గౌరవించాకు. *రు ర ఘుశా థభాచార్య, అప్పుటే నా అండాళ్‌ తల్లిని కన్నులాళా జేవించుళొని నాఖండకవిళా సంవుటి కవితాశారదని ఆతల్లి! నికాడంబకంగా సమర్చించు కొన్నాను, మచ్చు! వొళ పడ టి

శ, ఎన్నాళ్ళకు వీపదము౪ గన్నానమా శి ముకుందుకశాంతా, నన్నున్‌

భ్‌ నాజీవిళసాహిఠర్య6 కన్నులు లెకనీంచిన నిను సన్నుతి సేయంగ దగిన జ్ఞానము నిమూగ్ధి. అక్కడ అధర్మ్శ్మశాలలో పడుళొని ని దపోయాను. అర్ధళ్యాతి లేచి లైటు వేసునొని “తల్లి జంగట? అశీ శీనళతో కొన్ని పద్యలు (నాసి _బవాగ్తివిద్యలో (పచురించాను. దానిలోని ఒక్క వద్యం ఉద్ధరించ కుండా వండ లేక పోతున్నా సుం నీ. _శీవిల్లి వుత్తూవ చేరికేవించిన యాధి సంచయ నణగారి పోటె! (శీవిల్లి వ్రచ్తూవ (శీనామజసముబే వాస్ట్రధులు భఆంకసడి పారిపోటే! (శ్రీ విల్లి వుత్తూర జింతింప (శీవారిన్‌ చీకులు చింత జెదరిపో వె! (శీ విల్లి వ్రత్తూరు వెన్నుగా సగ్భియించు చాకి విరోధులు భంగపడ ఆ! అ. ఇ. ఇచటి (బవోస్టమ భూతి వరి ౦పదరమె! యిట్టి (శ్రీవిల్సి వ్రత్తూత నేలు బేవి దయను గాంచితి=నాక_తధశ్య! జను ధన్యఠకుడను!! నాజన్థ ధన్యత మము!!! అస్తు. నాకు మిక్కుటంగా నచ్చిన అడివ్య వే, (తంలో నుకాడు శాతులు గడపసవలె ననుకొన్నాను. కాని మేనేజరు అన్నారు = “అయ్యా? మాకు నెలరోజులలయినా వసతి సౌళళ్యాలు కల్పిస్తాను. శాని త్వరలో యీయా[త ముగింపదలచుళొని యున్నారుగణడా. ఎక్కుువతోజులు మిరు నుకాం చేస్తే వెంట అెచ్చుకొన్న (దవ్యం సరిపోతుంజా వేజూ అనేదికూడా ఆలోచించుకోవాలి. కనక ళీఫ దజనమే (సయాణం కట్టండిం'

నాజీవిర సాహిత్య 6 భర్థ.

“హితం మనోవారి చ దుర్గ భళంవచః” అన్నట్లుగా? ఉన్న వారి పథ్యవాక్యాన్ని ళికసావనహీంచి ఉదయమే తిరునపంళవుర౦ బయలు జే రాను,

ఉదయం సుమారు రిగం![! వై లుజీరిండి అరై లు.[శళతంగా రమిళ జీశం జాటి శీరశలో (వవేళించిందది. మూరైలు పరుగిడిపో తూరశ్ర్చ్రంశు చూచివ సుందరమైన (వళ్ళి దృశ్యాలని జీను వర్మింన లేను. ర్రైలుకట్ట కాటిచెట్టంత యెత్తుగా వుంది. నీలగిరి తైలం తీకే యాూళలిప్టన్‌ వృశ్రాలు వనహోన్నతంగా పెరిగి నూళంద్లకు విలదు శలిగిస్తున్న వి, ఒట్కొక్కచోట మావై అ వొంవుఅః తిరిగిపోతూ అెనకతిరిగి చూస్తూ నడుస్తూశ్రన్న వయ్యారవు ఇళ్ళీకూతుర్నీ తలపించింది. అదృశ్య్యాలు చూతగలిగినవారి జనస్హలే నార్థకం౦ం

సాయంకాలం శాలుగుగంటలకి (టివే్యడం చేళాను. ఎట్లానో అడుగుతూ అడుగుతూ గుజకాతీ ధర అ” చేరి బస చేశాను. అక్కత అనళతపద్మనాభస్వామిని కేవించుళొని తెల్ల వావ జామున నూూడుగంటలకే కనాకకుమారికి బస్సులో బైఆు 'జీశాను. నాగఠ్‌ళోయిల్‌లో మరోబస్సు ఎక్కాను. జనం కీటకిట లాడుతున్నారు. నన్ను చూచి ఒక వయూర్ష) వృాదయుడు తననీటు నించి లేచి నిల్చొని నాకు చోటిచ్చాడు. ఇట్టి సంభటనలు లొన్ని యాల్లో తటస్థపడుతూశ్రంటని. ఇది మన (పయోజకత్వం ఎంరనూ[ఈం శాదనసీ మంచివారన్నిచోట్లా అందరిలోనూ వృుంటా రనీ తెలుసుళొని మళ్ళీ ఎవరికైనా అట్లా వుపకళించినప్పుడే మనం నిజమైన మానవ్వలం అయీది.

శృంగార నైమధంలో దీనినే శలవాంస కలుండితో గోవా ప్త శల్చజనాంతరంటబై న దైవంజుచేయు (పశ స్తి నంగీకరించి నాబేయు విన్నసతభవధరింప్రము”) ఇని పలికినది,

థి నాజీవీశతసాహీఠర్య ల

కన్యాకుమారి జేకుటొజీసరికి సుకూరు. పదిగంటలై ంది, ఆక్కడ వివే కానందప్వా విం శిలాసా్యాక శాన్ని చేరటానికి సము (దంలో భొంతదూరల లాంచీలో పోవాలి, సరిగ్గా 11%0, లాంచీళో స్వామి సంవర్శనానికి వై లుజేరి జేటికిగజా నాజనన్హ ధన్యమైందని నన్ను నేనే అభినందించుగొన్నాను,

అఆ (_పశాంత రమణీళత నాతావరణంలో శిలావేదిళవె నిశృలనకూధి నితగ్ను కైవన్న ఆ స్వామిని కన్నుల కఠుకృతీళా ళొంత కవ సందర్శించి అనంద సాప్పాలం శాల్చాను. విజేశా శందడిమిద (గంథల అయితే (వాసి (ప్రచారం చేని ఎంతోళొంత బుణం తీవృ గొశ్నానుగావి శిలానా్రప సమయంలో అ కమిటీ వారి వీలువునచ్చినా అవకాశల లేక అెళ్ళ లేక పోతినినగ జా అనే నా దుఃఖం ముట్టుకు దాంతో మటువూలపం౦ం అయిపోయిండి,

అ నుఖ్యావ్నాజే బస్సెక్కి సాయంకాలానికి తివచ్చం దూడ ఇళా ఛు ఎట్లానో రైలులో ఆళ్వార్‌ తిరునగరి వేరు కొన్నాను.

ఈ యాతళీ లయ్యం ముఖ్యంగా మూడు డిన్యశ్నేకాఆ అవి (శ్రీకంగం, శ్రీవిల్లివుచ్తూడు ఆళ్వార్‌ తిరునగరీని.

రద్దీతో అక్కడ మైలుడిగటమే అతికక్సం అయిపోయింది. కరెతటు దీపాలవెలుగులో సంచీబకువుతో కిలోమిటజత నడిచి గమ్యస్థానం ఆళ్వారుల సన్నిధి బేరుళలొన్నాను ఎట్లా గో,

అక్కడ ఒక స్యతతలో (శీవై నవచాఈడొకడు కనువీంచి అళ్వావల కోవెలకి గం, వరకూ తెరవేష్చంటుంది. కనుక ముందుగా (శీనివాసుని లొవెలత వెళ్ళండి అక్కడ వై జేశికులకి. (వసౌవత యిస్తాతు అన్నాడు. ఆకాలుడు అవేఈ ఫాలకుకణ

నొళజీవితసాహిర్య 0 8 నమా్యాళ్వారులే అయిశ్రంటారని భావించాను, అకశణ్ణి నావాథ గమనించి (శీనివాసుడే నావద్దకీ పంపీవ్చంటాడు. సంజీవాం లేదు,

ఇంటనేవెళ్ళి శ్రీనివాసుని జీవించి తీర్థ పసాజాలు తీసి కొన్నాను. పరజీళినని తెలునళొని నొక వృద్ధహ్వామి చేతినిండా (వసాదం యిచ్చారు. ఆ్యతంగా భుజించాను దాన్ని. తశ్వాత ఆనే మళ్ళీ అరవంలో చాలా అన్నారు. “ఇంకొంచెం అన్నుగ పించండి స్వామి” అని మరిళలొంత తీసిలొని వళితృప్రిగా భుజించాను,

వెంటనే అళ్వార్ల సన్నిధి చవేపళొన్నాను. అప్పుడ నేను

శలలోగూడా అనుకోనివింత వొళటి యెదురై ౦ది. (తివ్రండ క(డాతులు చాల్చిన సౌధువొళడు కనివీంచి నాతో అరవంలో “శ్రీశ వేలుక్కుడి వర దాచార్యులుగారు భగవద్వివయం కాల శ్షేపం చెప్పుతారు, తప్పళ వినండి” అన్నాడు-

తతణం నాకు శనువిస్పలి యిక్లోకలి గుర్తుకు వచ్చిందిం లో, ఆరోగ్యం భాస్కకా దిచ్చేల్‌ , శియమిచ్చేల్‌ హుశాళనాణ్‌ ,

క్జాసం నుహేశ్వళాదిచ్ళేత్‌ , మోత్షమిళ్ళేత్‌. జనార్జనాల్‌ * ఆరోగ్యాన్ని భాస్క్కడినించి కోపళోవాలి. సంపద నివే ీ వాడు అగ్ని. జ్ఞానమిచ్చేది పఠమశివ్రడు. చివరిదైన మోక్రాన్నిచ్చే వాడు మ్యూరం జనార్హనుడై న విను వే.

అ మహేశ్వరుడే నన్ను వెదుక్కుళటూ వచ్చి నాకు ముక్తి మార్గం చూవీఠ చే అ వరణాచాక్యస్వామి ఆమాకీ తెలివి వుంటా డని లిస్పటికీ నాకనిపిన్తూ వంటుంది. నమాగ్తళ్వారుల దివ్య సన్నిధిలో ఛభగవద్విమంక కాఅవేపం విక భాగ్యం సామాన్యంగా అభ్యం కానిదిగణాం

౧ నాజీవితసాహీత్యం౦ సే యింటికివచ్చి యెట్లానో న్నిదపోయాను. కాని ఒళ శాతివేళ లేచాను. ఇళ నిదపట్ట లేదు. లీచి కూర్చొని కురుకాధి నాథుకు అనే ఓకుతో భొన్ని పద్యాలు (వాశాను. అవి _బనాగి విద్యలో పడినవి, శుచ్చుకు ఒకటి = ఉ. తల్లియు గం్యడియున్‌ సుతులు దైవము నాకీలకారి నూను జే సల్ల లితో కులొవ్ప ననిశం చితనిన్‌ నుతియించుచుందు, శా కిల్లిక నేఆనాకలియు నేల? తలంపగనన్ని యాత దే కొల్లగ దత్సుఫో క్తులను (గోలెద (దోలెద నై హి కార్తులన్‌. మ'ళ్ళ్నాడు స్వామిసన్నిభిలో అ. వరకాచార్య స్వామి చెప్ప బోయే వుకాణ కాలవ్నేపం వినటానికి సమయానికీముంజే జెళ్ళి కూర్చొన్నాను. జారిది నదాసుట. అంత గొప్ప సత్కా-లవ్నే ఠి పూర్వం జేనెక్కడా వినియుండ లేదు. అడీయాడి”అఆనే తిరువాంప్‌ మొళ పాళురాలు రెండుగంటలపాటు వు_స్తకనిర ఉక్షంగా భారా శంగా (శావ్యర సరీతుల్లో శాలమేపం చేళాకు, అ నమాగ ళ్వాళశే యీ కూసంలోవచ్చి తమపాళు రా ల్ని శాకే విశదీశరిస్తూ వున్నట్లుగా అనుభూతి చెండాను, వింత యేమిటం కే ఎంతోమంది (శోతలు కూర్చొనివున్న ఆ (_పాంగణంలో అందర్శ్మీ వదిలివేసి నావొక్కని ముఖాన్నే వారు మధ్యమధ్య పరిశీలనగా పరికిస్తూ వుండడం, ఇది నాకు పరమానందకర వినయం అని వేరే ఇచప్పాలా |! ఆపూట కది ముగితుగానే నేను వారివద్ద శేగి సాహ్టాంగ నమకహ్కొా-రం చేసి నా సరిచఆకం చేపషళగొన్నానుు మాసంభానణ తమిళంలోనే సాగిండి. వెంటనే వారికి నాశవిశతాగొాశతద సవ ర్పించాను భక్తితో. ఆ శ్ర స్తకంబోశృన్న ఆండాళ్‌ చ్చితం భూస్తి చాలా ముస్ధలే దీనిఫోటో దొరుకుతుండా అన్నారు నారు,

నాజీవీతపసాహీ త్యం శ్ర నావద భఇ్యదంగా చాచుళలొన్ను అ చ్మితం సమర్పించి శృ శారి అయాను. వారికి తనుకూడా వచ్చు.

నుధ్యావ్నా౦ అ శాలవేపం మూడు నాలుగు గంటలపాటు అవిచ్చిన్నంగా దివ్యంగా సాగింది, “ోవిరల్‌ వాగ్జానాయిరం తోళ్‌ తుణిత్తీర్‌ ” అనే వాక్యానికి వాశు వోన భావ నిన్యాసంతో ఇెప్పీన విశేషాలూ స్వార స్యాలూ (శోతల నుురూత లూగించినవి. సాణాసురుని సదా సబామువ్ర్చలనూ ఖండించివేసిన ప్వామి, నావాపపం౦క్రీని ఖండించడం నీకు భార మైందిటయ్యా అన్న ననూసళ్వారుల అఅ్మళోశం యిప్పటికీ నాశవణ కువాళాల్లో నూరుమోగుతూనే థృంది.

సన్నిధిలో తావీగా కూర్చొనివున్న నమాగ్త్రళ్వారులు సొశాత్తుగా శూ పెదతం డినో తం్మడినో తలపీస్తూ శ్రంటాతం యిప్పటికీ అంతటి దివ్యసుందఠమూ లవిళాడ్వి[గవాం నాకు మరెక్కడా గోచరింప లేదం కు నమ్యకతప్పదు సుమండీ, ఆ స్వామి దివ్యకాలమేపమే నా తిరువాయ్‌ మొళి లఘువ్యాఖ్యి కంకుర (పాయం, సుమారై దారు సలిసత్సళాల్లో అడిష్టమ్పీంచి ఫలిఆిచిన సంగతి పాఠకులు నిదానంగా తెలుసుకొంటారు ముందు ముళదుం

అచట స్వామిని 'రెండురా. తులు౦డి సేవించి ఉదయర 'రై ల్లో మధుఠరమిోదుగా శా మేశ్వరం చేకుళొన్నాను. చూడవలసిన వింతలు చూశాను. ఇంతయా[తలోనూ యెక్కడా మకాముకి డబ్బుకట్టలేదుకాని ఆ వొక్కవూళ్ళోమ్మ్యాతం నాగొడుగూ చేతి సంచీ వగైరా జాచి పెట్టుకోడాని॥ ఒక అలమారుకు అద్దె అర్ధరూపాయి చెల్లించవలసి వచ్చింది. దీన్ని బట్టి మిోారూ హిం చుకోవచ్చు నేనెంత తక్కువఖర్చుతో (వయాణం జీళానో. మొత్తం 5 రోజుల అ వెనయా.తకి నాకు 1978సతి,లో ఖర్చుయిన కొళ్ళంం సుచూరు గెండువళవల రూపాయల లోన్ట మామే,

| నాజీవితసాహీ త్య ఈ

దశ్నీణాది [ పాంతఠ అంతా చాలా అవరిళు భంగా తోచింది నాకు “*01620]7ఏ3658 18 ౧9౫6 90 69ం౦ండి1136828 పరి శభత తర్వాతే దైవచింతన ఆని ఆర్గసూ క్రి గజా.

కాని వొక (రా మేశ్వరంమాం(తం చాలా అసరిళు భంగా అనాగరికంగా కనివీంచింది. అయితే సముద్రం పొంగి లుసుళ మేటలు వేసిన కాాణంగా వూరిచైట 'వెద్ద వెదళొండలన లే 'శేరునిగొనివ్రున్న యిసుకదిబ్బలునూ తం నా౭ంతో ఆశ్చర్యం శలిగించినవి. తపచుగా వచ్చే యీ తుపానులకి పాసం యీ (పజలు యొట్లా తట్టుళొంటారోగచా అనే భావంగూడా నాలో శలిగిందిం

అశక్క_డినించీ రె లెక్క. పాంబన్‌ స్టేనన్‌ లో దిగానుం ముంగుగా పాంబన్‌ వ లువంతెన చూడాలి అనే కుతూవాలం నాలో ఇలలేగింది. మో శాలియెక్తున లేచే ఆలలగల సము[ద౮ మిద సుమారు నూడుయైళ్ళ పొడవున వంతెన నికిగ్సంచడం ఇాలా వింత గడా. అఆవంతెనకి దూళంగా రోడ్డు వం౦ంలెన గూడా (పార౦ిభించా రని అన్నా రెవరోం

అక్క-డినుండి నేను నేరుగా తంజావూరు చేరుకొన్నాను. "తెలతెల వారుతూ వృండగా బృవాదీశ్వ రాలంకంలో శంటు దీపాల బెలుగులో నండికేశ్వరుణ్ణి సందర్శించాను. ఎంతో సర మామ్య్ఫుతం అదృశ్యం, ఆది వ్రదయ౦ అయినందువల్ల సరస్వతీ వు స్తశకభాండా గారం మాడ లేశ పోయానే అనే చితతోనే కుంధ ఘోణంలో దిగి శార్టపాణిని సేవించుళొన్నాను. అక్కడ పగలు 18 గంటల తై ₹%- చుట్టుడారిలో ముళ్నాడు చిత్తూతు చేరు కొన్నాను.

(పష

వాజవితసాహీ త్యం శ్రి

అక్కడ నా (ఫాణమి[ దులు (శ్రీమాన్‌ టి. ౪. తరువేంళళా చాడ్యులవారిని కెండనసారి కవించుళొన్నాను. అంతే అబే వాతి చివరిచూవ్వు.

గై శ్వాణీ ప్యతిశా సంపాదకు డా మబోనుభావుడు. సంస్కృత భౌహ్యాపచారిణీ సభకి సర్వస్వ మాభాగవతళవి పండిత చూడామణి, లెనుగు పండితుడుగా పనిచేస్తూనే సంక్క ఎరేలౌపా సాహిత్య కేవన్తై తన సర్వస్వనుూ సమర్పించినవా డా ధరన్ఞ వీరుడు. అసభ సరివ్యద్ధి కే అసువుల సాసిన శరగ్జయోగి అ ధీరవరుడుం

తై శర్వాణి పతిశలో అశని సర్వవిధ కవితలూ (వాశౌడు. (ంథమాలలో వారి సంస్కృత కవిశా సంవుటిని [వచురించాలని కోరగా వాకు సంతోవంతో తము ( వెన్‌లో తభ స్వంత ఖర్చు తోనే అచ్చు వేసి (శీ గోడా (గంథమాల (వచుకణగానే నాక చాన్మవకులు పంపెదనని వాగ్గానం చేసినారు. కాని ఆ మనో భాగ్యం జేను దక్కి.౦చుకో లేక పోయాను. అట్లా జరగకపోగా యీ ఆంధలోకం ఆ మవోమహుగ్ణో కోలునోయీ చారృగ్యానికి గూడా పాలంపడిండిగడా అని యిప్పటికీ యెంతో దుఃఖిస్తూ శృఠిటాను నీను,

నాపగల భొన్ని వ్య క్తీగక జాధలూ కేదసలూ ఆయనకీ చెప్పూలోగా' “అయ్యా: ఇన్ని కష్టాల వచ్చి మిడసడుతున్నా ఎంతో ధ్ర క్యంతో దిగ్విజయంగా కొనసాగిస్తూ వచ్చిన మిమ్మల్నీ మి (గంథమాలనీ గూడా అతవ్లే కాపాడి తీరుతుంది లెండి; అ ధై ర్యపడళండి" అని సాంత్వన వచనాల పతికన అ నువోను భాథగ్థ మరిచి పోనటలి ఈజవత్తలో సాధ్యపడని సలిగతి గజా,

శ్రి నాళీవిఠతపసాహీ త్య 6-

ఈ విధంగా న్య దాసులో (పారంథించిన ఆ (వథమయా(త- తిడసతిలో దిగ్విజయకఠిగా ముగిసింది!

ల! ల! ఖః ఖ ల! ద్వితీయయా[త అది 1975 జవవరి (పాగ౦భం. మా లక్షీ శ్ర నరసమ్మ అక్కగారి [పోశ్సావాంతో నేను (శీ విల్లివుత్తూరు సీఠాట్టోత్సీవ సమయానికి _(పయాణం కట్టాను.

ఉల్పి పాలెంనించి ముసునూరు చేరుళొనేసరికీ మా వదినగారు (నా భార్యఅక్క) పరమపదించినట్లు శబురు. ఏది యెట్లాజరిగినా య్మాత జరిగి తీరాలిసింజే గచా.

గృవాచ్చి._చాలతో వడ లేశ కళ్ళనీళ్ళు కక్కు.కుంటూ జే (శ్రీ విల్లి వుతూరుచేరి తల్లి ముందు ఆనవలసిన మాటల్ని యిక్క_జే యిట్లా వెళ్ళళోసుగొశ్నాను ణు కే గ, తల్లి దర్శించి దర్శించి ధన్యత గవ

తల్లడఠ సడుచురండ నా యుల్ల మెంతొ ఎప్పుడెప్పు డికెప్పు డింకెస్పూ డంచు మరలివచ్చె నిజే_గంభధమాల నేదు,

(శీ విల్లి తూకు నావుట్టిల్లు- ఇది అ_త్తవారియిల్లు. మగవాని కధీనమైన నగువవంటినాడిని నేను. నా తలి దం(డులూ బంధువులూ నేటికీ వెళ్ళ లేనంత సుదూర పజేశంలో వ్రండగా ఇక్కడ వుండ వలనినకరస్హ నాశెట్లా పట్టించావ్రకా భగవంతుడా అని బస్పెళ్క జోయేముందు జేనెంతగా ఆ(కోళించానో ఆ లల్లి శే తెలుసు.

అయిలే యుక్కడ రెండు బాధ్యతలు నాకు తప్పనిసరి ఆమినవి వున్నవి ఒకటి గ్రంథమాల నిర్వవాణ, శెండవడి సుమూళు 1% మైళ + దూశాన స్వ్యగామంలో స్వామి 5_0ళ ర్యంలో

నాజీవితసాహీ త్య ఈ రికీ నిమగ్న మె నానాబాధలతో చివికి జీర్తించిపోతూవ్రన్న జోదరి కోసం వుల్నిపాలెం శాకపోకలు, ఈ రెండూ అనివాళా్థ్ర లేగజా తరినాకు,

సరే, అట్లా వ్రైలుజేరి తిరుమలలో (శీనివాసుణ్లి కరువుతీరా సందర్శించు బొన్నానతర్వాత కంచిమిదుగా శీ విల్సివుత్తూరుకు సరిగ్గా మశర సం[కమణానికీ వారంముంటబే చేరుకొన్నాను.

అప్పటి అనగరశోభని నేను వర్మిరప లేను. సీళాట్లోత్సవాల్ని జీవించటానికి జనం తండోపతండాలుగా నానా చేశాఅనించీ వచ్చి సిద్ధంగా వున్నారు. ఇసక నే స్తేనాలడం లేదు. ఎక్కడా నిలవటానికకూడా చోటు లేదంెచే నమ్మండి,

అటువంటి కుమ్ముులాటలో వారంరోజులు గడపాలి జీను. కుఢ్యావ్నాం నవానమామల మఠంలో వొక్కపూటమా(ఈం ఎట్లాగో జాపాటు కుదిరింది. ఇళ ఆతల్లి వుత్సవాలు అనారంరోజలూ ఇఅొుంత శోభాయనూనంగా జరిగినవో నేను వర్ధింప లేను. ఆమె! జుట్టు చిక్కుతీసేటప్పుకు పరిచారశస్వాములు వేని దూసిన అ అభినయం నురవశానిది. ఆనాగంలో ని(డాజోరాలు జరు! మాూతమే.

అన్ని టికంశ1ు నగొవ్పవి శేనం అరోజుల్లో అక్కడ జీవి సమ తంలో తిరుప్పాశు కాలతె.పరి వీనుల విందుగా వినడం, తమి శళంలో సౌగిన అ (సవచనం యెఠిత వ్య్ళాదతంగనుంగా యెంత మధురంగా సొగిందో చెప్పటానికి తగిన మూటలు నాకు కరువై నవి.

బాల్యంలోనే మాపితృపాదులు నాకు తిగుప్పాథు నాల వ్యాఖ్యానాలు అను(_గహించారు. తశ్వాత తమిశభాపూ లి గూడా నేర్చుకొని వుండటం నాపాలిటికి వర్యవసాదమే అలయిండి

నః నాళీవితసాహిత్యర శాలశేవస్వామి (శీకాన్‌ వి. 3. [శీనివాసాచార్యలవారు జాలా గొప్ప మనస్వి. కన నే నేను ఆచారన్ట ఫంభావనగా పది రూపా అపలు సమర్సింపబోగా నిళాకరించి అన్నారు - “మికుయా(తలో (దవ్యం చాలకపోతే ఎవరిస్తారు! మివద్దనే ఉంచంశి? అని, ఇటు వంటి సౌవనసక్టి సౌజన్యాలు కలవారు నాకిప్పటికీ యా[తల్లో 'ాఠరసపతుతూవీవుండటం వొక్క నేను చేసుకొన్న పూర్వ వుణ్యం. ఇంతళంశు యేం చెప్పగలను!

అస్వామి నాటినుంచీ నాకు మరో అచార్యులయా్యరు. వారి సవాధర్గచారిణి (శీతుతి కమల నారు వూళ్ళో లేకపోయినా లయిస్పటికీ నన్నెంతో సమాదరిస్తూ వుంటారు.

అ సమయంలో నీటికి చాలా యిబ్బందిగా వుండేది. "కెల్ల వారజామున మూడుగంటలే లేచి అర మైలు వై గావున్న తిరుమఃా క్కుళం అక ెద్దళోనేరుకు చేరుగొనేవార్లే. వవూలనో కొద్దిగా వున్న జలంలో స్నానాదులు నుగించుళొని ఇల్లుచేరి $్‌ గంటలే "జీవిసన్నిధి చేరుళొని తీర్యపపౌచాలు ఆఅళదుళొనే వాణ్ణి. ఆరోజుల్లో అక్కడ నేశుపడ్డ శ స్టాలకీ అంతులేదు, అనుధవించిన టు నండానికీ వాద్దు లేదు అని అంశ చాలనుకొంటాను,

అవూరు వదిలి తిరిగి యిల్లు చేరుకోకతస్పకపోయింజీ అని బరువెక్కి న హృదయంతో తిరువతి [పయాణఠఅ కట్టబో యేముందు జరిగిన నొక సంఘటన మాతం వర్షించకుండా వుండ లేను, ఇంతకి ముందుసారి అక్కడి! వెళ్ళినప్పూడ మధ్యాహ్నాం కా స్త పడలొని లేచి కోవెల! జళ్ళి చూశాను. ఆక్కడ గోగమిద తిరువగ్తానల అనే దివ్యవే[తం కూూడమైళ్ళుదూరతలో వెళ లొండమివ వ్రందనీ అక్కడ వేం కేశ్వరస్వామిని వెళ్ళి జేవింవనిజే ఆయా్యత పూర్తికొదనీ (నాసి వండి. -

నాజీవితసాహీఠర్యం 80

ఇంశేం, లేడికి లేచింజీ (పయాణళలిగజా, వేతిసంచితో శండు వుస్తకాలతో వెంటన బైలుదేరా నక్కడీకి ఒశ గంట పట్టించి నడకకీ.

కొండ మయెళ్కటం (పారంభించాను. అ పక్వత సానువు వృశ్యం యెంత వనోవారంగా థఇ్రంకో వర్షించటం అసాఖ్యం, స్వామివారిని జేవించుళొని దతీణ సమర్పించటానికి చూసే, డబ్బు లేదు. విధిలేక అ ఆర్బశస్వామికి కవితా శారద నూ్యూతమే సమర్పించి అన్నాను = “స్వామి, (దవ్యం మరచిపోయి. వచ్చి చందు శన్యథా భావించకండి, మిక సంభావన సమర్చిరిచటాని కెనా మరొకసారి యిచటికి రాశ తస్పదులెండి.

ఆ సహవృాదయులు సైతం అనందంతో అరటిస౦ంక (పసా దంతో నన్ను సంభావించి పంపారు. [సతి య్యాతలోనూ అక్కగారి నలబోపకారరి కనీసం వొక లొ త్త దివ్యశ్యేతం ఐనా సం౦ందగ్శించి శావటరి నొాశలనాటు, అమె చాలాకాలం కింద క, 6 మాసాలపాటు దథతీణయా_తలన్నీ పూర్షంణా సేవించి వచ్చిక ధన్యాత్ను శాలు, తిరుగు, పయాణంలో మధురకి పక్కనేవున్న తిరుమూలిరుంజోల అనే శకానికి వెళ్ళాను. అజో? ఫొండమిోది అ పాళ్ళతిశ తృశ్వాల్ని కోవెలలో 'వేంచేనీవ్రన్న - స్వామివారి అడిత్యమంగళవిగవా సౌంద ర్యాన్నీ వర్శించడానికి తగినమాటలం శాకు దొరోశవుగడా. కళొండకింద చెపస్పాలు వదిలేసి నడక సాగిం జాను. ఎండ భగ్గుమంటూ శాస్తూశ్రన్న౦దున శాళ్ళు బొబ్బ లెక్కినవి, శాళ్ళతో ముళ్ళతో పాడాలం ఇాధెెడుతూవ్రండగా అ కొండమిదశెట్లాచేరానో ఆళల్లిశే యెరుక. తీశా నూశ్రర గంగ తీర్ధం. చూ పేసకికి పడ్డళష్టం అంతా చిటికలో మూయమయిం పోయింది. అజలధార అడుశనించీ పెకి 'పిల్లుబుకుతూవ్రలిది తిం

87 నాజీవితసాహీత్య ౦ వెట్టటాసికి నీళ్ళతో అడి నిండిపోవటానికి మళధ్ళిబించె ఇట్టటానిక్‌ వస్థ్రవధాన మే లేదం కే నమ్మక తప్పరు సునుండీ.

శాని (శ్రీరంగంలో రంళనాయకికి సమర్చించానని అను శొన్న నాగద్యర చన (ళీ గుణరత్నళోళశం అనే ముదిత గంధాన్ని సమర్పించతండ- నే ముందుకి సాగిపోవడం తస్పనిసరి అయింజే అనే డుఃఖభౌం౦ం నూతం౦ తలమున్క_లై పోయి నన్ను ముందుకి సొగనీం లేదు. _పయాణ ఖర్చుకు సరిపడే డబ్బు లేకవోవ డమే దానికి ముఖ్యకారణం, ఉన్నది కాస్తా శీరంగంలో ఖర్చు చేసులొంయటే ఇెనక్కీ. తిరుపతి కయినా చేరుకోవడం ఎట్లా!

ఇట్లా మభనపడుతూనే చిత్తూరు మిదగా అఆసాఆవం కాలానికి బస్ఫుమోాద తిరుపతి చేపళొన్నా నెట్లాగొం

మర్నాడు దుఃఖం కట్టలు తెంచుళొంటావుండగా ముందు అలమేలు గుంగావ్సుకం౦ వెళ్ళి ఒక ఆలయాధికారి (శీవై వ్లవస్వామి నన్న్నూరడిస్తూవ్రండగా వారి సలజోతోనీ రంగశాయకికి బకులుగా అగంథం అకల్లి శే సమర్శించి కొంత కృ ళార్థణ్ణి కాగలిగాను.

అయితే చేసిన పాపానికి గూడా (పాయక్సి త్తం చేసుకోవ టానికి వాడే యిచ్చిన పాదాలతో ఆకొండలన్నీ యెక్కి. తితునుల (శ్రీనివాసుణ్ణి చఈళ్ళీ సేవించుకోనా లనేళోరిక నాలో యీశిక 'ఆెత్తిండి, ఈ్యసయాణంలోనే కులుకుతూ యీకొండలన్నీ బస్బెక్కీ పోయినందుకు గూడా నాకీశిక్ష నేనే విధించుకొన్నాను. కాని యిడి లిష్‌కాకుండా నా పాలిటి! ణీ రామరక్షే అయిండి. దీన్నే కలకేఖ కతుఖవారు వతజణకుండ మూలలో “సచ్చ్భార్యఘియుగా బ్ర లుం” అన్నారు గజా.

నాజీవీతసాహీత్యం టి

అప్పటికి $5 యీళ్ళకింద మాతమే ఆగొండలన్నీ మూ కటుంబం అశిశాపాదాలతో అరోహించాను. భగవ డా జేశంతో యిప్పటి శాముహ ద్భాగ్యం పొ_వ్రీంచిందిగదా అన్యే బజోనినం దంతో వుక్కిరిబిక్కిరి అయిపోయాను. ఎట్లాగయి లేనేం ఆళొండ ₹%,.. స్వామివారిని మళ్ళీ కేవించుకొని తిన్నగా యిల్లు చేరు కొన్నాను.

శ శ క శ శ

రృతీయ మార వణాడవయా[తలో పెద్దగా "చెస్పూళోదగిన విశేషాలు లేశ్చతెండి. అయినా అయా(త సంగతి తలచుకోవడం నాకు మిక్కిలీ యిష్టం కనక సత్మిగవాంగా _వాస్తున్నాను.

నాతల్లి నక్కడ కేవించుళొని యింటికి వెళ్ళే సరికా శాలవేపస్వామి లేరు ఇది తెలుసుళొని కొంత నిశాశతో తిరుగు ముఖం పక్పేటప్పటికి వారి సత్ని అర్నాకు - *సాపాటుకు తస్పళ ళండి” గౌరవంతో కూడిన ఆ కంఠనూగ్లవాన్నీ మళ్యాదనీ శాదన లేక పోయాను.

మరునాకు *ోఓ6గి శులశళన్ణ” అనే పాళురం అయినందున నాతల్లి 8! యేళొద్లో తళిగ విడిపించి తిరుగు బస్బెక్కా.ను. ఎక్కడా నిలవ వుండకుండా తొమ్మిదననాటి కే ముసునూరు చేరుకొన్నాను,

నేను వచ్చేసరికే మన్య ్గంధమాల (సచుకణ సంస్కృతే వ్యాఖ్యాలంకృత తిరుప్పావుకు అవిమ్మరణోత్సవతి అని అహ్వాన ప్యతికలు సిద్ధంగా వచ్చి కూర్పొన్నవిం నుళ్ళీ విజయవాడ మిాదుగా గుడివాడ వెళ్ళాను. జానికోసం ఆటీకారచయిత న. చ కృష్టమాచామవ్యలవారికి సమూ ఇ సంళోపాటు మన్న్గలథ మూలకు గూడా ఈ = 18 లతో రనభున సనాగ్తనం చేశాక సభా నిశ్వా

89 నాజీవితసాహీత్యరి వాకులు (శ్రీ) (శ్రీ, (శ్రీ లతస్టణఆవలతీందులవారు. ఈయా[త 196 జిసెంబరులో జరిగిలిది. న శ వ నే ఖ్‌ చతుర్ధయా(త. వశ్షీగాదికి చెందిన (సతి యా తలోనూ శంచిలోమా ఆచాణ్యలు ఆ, 8 కాండూరు వేంకట శాళాచార్యుల వారిని శీవించి వారి వమంగళాళాసనాలని పొండి ముందుకు సొగ తూవుండం పరిపాటి. నేను శీ విల్లివుచ్తూరు సేవించుళొన్న తళ్వాత తిరుగ్ముయాణంలో తిరుచిళాసల్లి మిదుగా బెంగుళూడు బేరు ళొన్నాను, అక్క_డినించి మేల్కో-ట యెట్లా చేశానో స్థలాఅతరలో వివరిస్తాను, సంచమయా,త. ఈసారి (శీవిల్లి ఫుళ్తూరులోనా తల్లి ని కేవించు కొని తిరుగు (ప్రయాణంలో తికుపతి 'వెళ్ళదల్చిననాణి వెనక్కీ జఇళ్ళ్‌ వచ్చినకంచినే మళ్ళీ చేకకోవశం చి_కాతిచ్మితం. నూలశ్షీశ్ర నరసమ్ముశ్క_గారు కంచిలో జబ్బు పడ్డారని కెలిని ఇంటనే (పసయాణమలయినా నక్కడిక. మాఆఅక్క-గారిని భూచివ తర్వాత ళొంత కుదుట బడ్డాను. సగళదూరగర కానే వచ్చాను గడా గశ్రీవిల్లి వుళర్తూరుకూడా వళ్ళి నాతల్లి నెందుకు జశీవించుకొని శాగూడదు అని రట్టి వెంటనే అక్కడికి (పయాణం కట్టాను, అప్పటికే బావగారికి మంచి చెప్పు డేర్చడింది. “తిరుగు (పయాణంలో శా లేనిక్క-డికి తిరుపతి మాదుగా వెళ్ళివోతా”'నని కంచి చేరుళోగానే వారికి చెస్పాను, తన భార్య అయినమా అక్క గారి తశ్వాతగూడా మా బావగారికి బంధు వాత ఎలస్ట్రంగా నీ భిమ్య చాత్సల్యంగానీ అపరిమిశఠంగా వృంజేవి శానమూట వారు వినిషిం (4

సిాజీవితపాహీ త్యం శ్రీ చుళో లేదుట, అందు చేత నేను జెళ్ళిపోయా నని తెలియగానే వారు ఇాలా విచారించారుట.

(శ్రీరంగం నించి విల్లుశ్సరం రై ల్లోనూ ఆశ్క_డినించి రాయ వేలూరుకి బస్ఫ్బమిచా వచ్చాను. తివుపతి చేశే సరికి ర్మాతి 10

నాలదృష్టం పంపీంజీేమో అన్నట్లుగా అక్కడ వైన "కలుసు అక్షశాల్లో అర్‌. టి. సి. బస్స్బాళటి కనువీంచింది, జాని మాద స్పష్టంగా అరణి కాతిచీస్టరం అని వ్రంది. బరికానుశా భగవంకుడా అని తిపసతి పోకుండా వెంటనే జూని నెక్కి. కూర్చు న్నాను, టొద్దుకుంకక ముంజే కంచి చేరుళొన్నాను,

నేను తిరిగితానడ6 ఇావగారికీ చాలా అశళ్చర్యలి కలిగించింది. వారన్నారు = నమిక్తా సీకు కొత్తబట్టలు పెట్టి పంవుదా నునుళొంశు నాకు చెస్పకుండా జెళ్ళిపోతానా ! ఇస్పుడ మాడు నుళ్ళా యెట్లా వచ్చానో !౫

అటుకరిటి వాత్సల్యనుకా రిని మళ్ళీ నేసీజనజ్దలో చూడ గలత్రా 1

ఖః శ. శ

నష్టయ్యాతం, అరవసారి శేవలం నూ తల్లిని సేవించడానికి (ళీ విల్లిశృత్తూరు వెళ్ళివచ్చాను.

రెండవబదరీ యా్యతళోసం వెళ్ళి వచ్చిన లొద్ది నెలలశే ఈ యాత. అప్పుడే తికుగు (పయాణంలో తిరుచిశాపల్తి నించి వుత్తూరు అ(గవోరం ళ్ళి శీ కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్‌ని జీవించి. వచ్చాను. వారు (శీ వైన్దవసుదర్శనతి పతికా భ_దులు,

తి నాజీవిశసొహిత్య ఈ

“-వ_స్తమయా,త 19809 సంకలో (శీ రతిగాది శే తయా్యత శేసినవ్రుడే (శీ విల్లివుత్తూవలో రథోత్సవం ేవించాను,

అన్టమయా(త 1904 సం అగస్హులో మూ రరగనాయక మృ అక్కగారిని పాడడానికి మోదశరా బాదు వళ్ళాను ఆమెనా ద్వితీళ సోదరి, అమె 1945 సంకలోజీ వితంశువయినది. [పథమ సోదరి (శీమలతి వేంకట రాభువను ఎారు &లీ యీళ్ళపాటు పతవాతంతో మంచానపడి 1960 సం[లో పరమపదించారు. అమె భర్తే నావిజ్యాగుకువు కంచిబావగారు, తమ 95 సంకలో 1985 సం!లో వరమపదితిచారు. అస్తు,

తరంగనాలంకుక వో ఇరు ఎనిమిది సంవత్సరాలుగా పైదళా జాదులో కూతుగువద్ద నివసిస్తూ వుంది. అమె దాహీీతుడు బాలిబాయిలో చిన్నవయస్సులోనే (_కూరనురణానికి గురియె పరమపదించాడు. తర్వాత కొన్నాళ్ళకి ఆమె గూడా అ దుఃఖతళో చీవిశిపోయి తనరం, యేట పరమపదించిళది.

ఆ సందర్భతలో నేను వావగారిని గూడా కేవించడానికి కంచి ఇెళ్ళాను. ఆవ్వుదే ఎనిమిదవసారి (శీ విల్లి వుత్తూరు య్యాత కూడా చేసి వచ్చాను.

“కంచి జావగారిని సేవించడల అజే చినరిసౌరి శ శ జ మేల్కోట యాత్ర

[978 సం (పారంభంలతో శీ విల్లిశ్రరూరు నించి తివగు (పతయాణంలో నామొదటి 'కేల్కోోటమయా[.త సాగింది. తికుచొకా పల్తీ స్టేననులో అప్పడే తికునాం్‌ మొ ముఖచి( కానికీ తగిన కశ కోపం ముదగల తమిళ వ్ర_స్తకం కొన్నాను బెంగుళూరుమిాదుగా

నాజీవిశసాహిర్యం ఫీ గయ! చేడకం?, అక్కడ మాలనుస్తగాశి [శాధ్ధాదులు ఆకథా విధిగా ముగించుకొని అక్క_గనించి నేరుగా కాళీమిదు౫ా [పయాగ చేరళొన్నాను. సరిగ్గా అమావాస్య నాడు (లివేణీ సంగమంలో తృప్తిగా వీరృజేవతల! తర్పణం శజీశాను.

వృానీ.శేశంలో బడరీ ఆెళ్ళే బస్సుకోసం మేము ననాడు తోజులు అగిహోవలసివచ్చింది. ఆపయాణం "ఇ0డువందల మైళ్ళు మపోభంయయంకర మెన ఆపర్వత మయ పాంత మంళా జాటి మేము సాఠరపంకాలానికీ బదరీనాథ్‌ చేరుళొన్నాము,

శాని వృావీశేశం ఉాశా నుమ్మల్ని త్మీవళగా 'ఇాథించిన ఆకేసవికాలం అంతా 1కిగం!లలో భయంకర వర్దాశాలలగా నూరి పోయింది. బదరీశ్నే తంలో అవిపరీత మైన చలిలో అవొక్కళా(తీ ఎట్లా గదుస్తుంచా అని మేమెంతో విచారపడ్డాముం

న్మిదపట్టకపోయినా ఆఅళ్ళాతి యెట్లాగో కెల్ల వాకింది, ఉద అకుమే వుస్టోదళకులడంలో స్నానాదులు ముగించుకొని 116 గం॥కు బదరీనాథుని కేవించాను, తర్వాత (బవ్మూ కపాలంలో నాతల్నికి పీండ(పజానమూ తర్పణాడులూ ముగించుళొజీ సరికి మధ్యాహ్నాం కవి గం, అయిలది. స్వామి (పసౌదం లొని శెచ్చి యింటినించి తెచ్చిన కంతిపొడితో భోజనం చేద్దా మను కొనేసరికోబస్ఫు జెళ్ళి పోతూవ్రంది? కనక యా[తీకులు ఇెంటనే వై లుజేరండి”అని కబురు వచ్చింది. ఊినబో యే. అన్నతి- అట్లా? వడిలివేసి సామానలిళా సర్దు లొని బస్సులో వవటం (ాన్మాపళలంయ మే అయిళిది నాకు,

అళా(తి వొళమశాలలో నదుళొని మళ్ళీ వుదయమే బలకలు 'జీరి మాబస్సు 1!1'గంటఅకి సఠతీతంగా వాపీ. ళేళ్‌ చేరుళొంది. తళ్వార్‌ నారిద్వారలి కఠకూ వారై లువ కెల్రోనీ (వయాణలి

క్‌ నాజీవితసాహ్‌ త్య్క

ఆక్క-డ అప ల్యేక నైలు వెళ్లైను వదిలివేసి నేను అక్కడి నించి ఢిల్లీకి బస్సులో మధ్యాహ్నానికి చేరుకొన్నాను. ఢిల్లీలో డా. ఇలపావులూరి. పాం౦ండురలగాళావ్రగార'జీ నామ తు లొక తన్నారు. వారిని దర్శించడంతోపాటు అక్కడనుండి తిన్నగా విజఆకనాడ చేకుళోవచ్చవి నాభావన, కాని అవూరి వేసవి మిక్కిలి జాపణం. అక్కడ నిలవడ౦ చాలా కష్టమే అయిపోయింది నాకు, ఆమి తుని యింట్లోనేను పొందిన అఆతిథ్యగరిను అనిర్వ చసీతతం.

అక్కడ జరగిన వెళ సువర్షసంభటనని మాతం వర్హించ కులిడా వుండ లేను. భోజనం చేసినవెంటనే నిస్ప్రులు చెరో ఆమండు వేసవిలో గూడా మంచం చూడగానే నిద్రనముఠచుకొని వచ్చింది. సరిగ్గా వొంటిగంట॥ లేచి కళ్ళుమూసుళొనే యెవరై వా ముంచి నీరు తెచ్చియిస్తే బాగుంటుంది అనుకొన్నాను. సుమారు పజేళ్ళ సాలికాముణి పరు అనూ,నానుంచ దగ్గిరకి వచ్చి నిఅబడీంది-ముంచి సీరు కావాలా మాస్టారూ = అంటూ నా అవసరాన్ని గమనించి నారల్లి శారదా జేవే యీపిల్లని నావద్దకి పంపీంచింజీమో అని వీంచిండి నాశస్వుడు.

కాని ఢిల్లీలో చదూడదలచిన ముగ్గుకు వ్యక్తుల్ని చూడ లేశ పోవటం విధి విలసితల. వారిలో లాల్‌ బనాదూర్‌ శాస్త్రి భార శ్‌ లలికాళా క్ర్యైసూడా ఎవొశరుం

అక్క-డ వొళటిన్నర రోజులు గడిపీననేను నొమి( తుని యిల్లూ రె లుస్తేమనుతప్ప యింశీమిా చూడ లేదు. కావుగారు. డియో వారి యింటక్వూ్య్య గూడా లబప్పీస్తానన్నారీ. కాని చానినిశాజా తృణీశరించాను. మాయిద్దరి మై, తికి చివ్నాంగా వారిచ్మే నాలయిలిచి మి కానూధురి, తులసీ మంజరి అనే గంభాలు చునగంథమాలలో శేళాను,

నాజీవీఠరపాహీత్యం త

ఢిల్లీలో వొళశాతి రైలెక్కి పూర్తిగా ర0కురాతులకా వొకస౫లూ గడివిలేగాని విజయవాడ చేరుళొ లేకళపోయాను. అది ఎంత విసుగనివీంచిందో చెప్ప లేను.

ఈవిధంగా "ఆండోసారి. జద్యయాాత నాకు లభ్యం శావడం నా నూరృబేవి కృపాఫలమేగచాం

19879 సళకలో నున (గ౦థనూల ముదణాలంయం౦ చలూరులో ముముత్రువ్వు వెన్‌ అయింది. నాటినుంచీ నేటిదాకా టంథమాల వుస్తకాలు అక్కడే అచ్చవుతూవున్నవి* తిరువాయ్‌ మొ రెండోసత్తు అక్కడే వచ్చింది. 80, 81 సంకలో డానికి కీ భాగాలు మాత్రమే సూర్యాలోక భాగ ఫి పొందినవి.

జ వ శ న!

టి.టి. డి. తో నా అనుబంధం

1981 స౦॥లో తిరుమలతిరుపతి జేవస్తానములవాలితో నాకు విచ్చితంగా సంబంధం యేశ్చడింది.[గంధమాలద్వాశా నేనుచేస్తూ వున్న సాహిత్య సేడ చాలా గొప్పదనీ డానికి వీలయినంత గా సనాక రింస డదలచావనీ జాబువచ్చింది. డానిని (నాసింది టి, టీ, డి, (వచుకణ విభాగం ఫోం అర్జినేటర్‌ చా. యన్‌. చ. కఘునాథా చార్యులవారు. తమ అ ళ్ళాంగలక్ష్మి (శ్రీమతి విజయలక్ష్మీ ఓేరణతో జారీ పనిచేశారుట,

బారు నా స్వక్రీయముదిత రచనలన్నిటి వాక్కులూ టి. టి. డి, వారిచే కొనివీంచి పారితోమీశంగా పదిజేలయాపాఆకలం పంపారు. తక్వాతనే నేను నాదివ్య_పబంధనాఖ్యా రచనా (పచు రణలో కేగం వెళచాను, [గంభవూాలనీ నన్నూ ఆళీక్వదించి వాప-స౦ంఫిన ల్లోకాలు చిత్తగించండి,

రీ? నాజీవితసాహీ త్‌ శ్లో. శఠళోపవ చఃస్య ందిమాూధురీ జయ కాదియం వర ఓీంవావ్భాద క్టాతసముత్యా సజ్జనాదృ ళా శ్లో. త్వయి శ్రీ) సరసించా ల్యే సౌజన్య (గ్రీీముద్భ వే; సద్వథాసర్వ దా జేవః (శ్రనివాసః (పనీదతుం అ పండీతుని యిీళ్లోకద్యయాళీస్సులతో నేను పొందిన (ుకోస్టనండానుభూతి అనిర్వచనీయం. పథవూభదాదియా త లీ బ్‌ నో 1854 సంఃలో బదరీయా._త చేసిన మా దంపతులం మళ్ళీ 1981లో నూత) భ్యదాచఆఅయా[త చేయగలిగాము. దై వనిర్ణయం అటువంటిది అనడ౦ తస్ప దీన్ని ఇళ వాస్రఖాస్థ్రనించను. మేము భ్యదాచలంళలో నీళాళామ చం(దమూూర్షిని పంతృ _ప్రీగా నేనించుళొన్నాము? న్పామివారి అభిపేళలోత్సవం వగైశా అన్నిటిలో నాతోపాటు మూ శ్రీమతికూడా వెంటనంటి వుండి పాలుగొన్నది. అక్కడఉన్న రెండురోజులూ మంచి (పశాంతిని అనుళవించాము మేను, సుమారు 184కి నం అ స్వామిని మొవటి సాకిగా సేవించివచ్చాను నేను. అది మళ్ళీ యిప్పటికి సర్మపాప్త మైంది. అంతకముందు రిండుకుకాకు సరివత్సళాల మజ౦కునింజే భ దా చలంళోని (శ్రీమాన్‌ ఎంవ్వి వి. శాఘవాచార్యులు అనీవారితో నాకు లేటాసరిచయం ఆీక్చడింది. జారి యింట్లోశే మాద౦పశుల భోజనాదులన్నీ. వారు మాయెడ చూసిన ఆదళాభిమానాలు "అనుభ వెళ వేద్యం. (ఓ)

నొపాజీవితహిర్య్య ౦ న! ఆరోజు సాయంకాలం స్వామికీ _సదత్షిణం చేస్తూఉండణా వోళ (శీవై నృవస్వామి మాశెదుకయారు. పరస్పళాశర్తణ కలిగి కుశల[పశాాదులు చేసుళొన్నాను. వాలి చక్ను సౌమ్మితి రంగా చార్యులగారు శాను సత్తుపల్లి కాలేజ్‌ లెళ్చఠర్‌ ని అని ఇప్పినందువల్ల తిరుగు [పయాణంలో నూ (శ్రీమతిని తిరువూ3నుచి ముసునూరు పంవీవేసి నేను సత్తుపల్లిచేరు ఇొన్నాను? నాలదృష్టంచేత వాళాళోజు శాలేజకీ వచ్చారు. అప్పుడే చారితోఅన్నాను “తిరువాయ్‌ మొళి” క పత్తు అవిమ్మరణ సూజివీడులో మేనెలలో జరుగుతులిడి. ఆ సభకీ మిరు రొకరస్పదు” అని, అంగీకరించారు గూడా వారు. ఇంటికీ వచ్చీ కాకుండానే ఐదోపత్తు ము దణ యీలూకులో (పారంభించాను. చే నెలలో నూజివీడకి అత౦గా చార్యులుగారితో పాటు కోడూరు నివానీ నన్ను అాగాయొరిగిననాడూ వర్తిష్ణువూ ఆయిన డాంమోవీటేవి కృష్ణ్టస్వావికూడా ఆయాచికళగా గాశ దైవ (రణ చేతనే అ సళకి రావడం నా సుక ఎతీవిశేనం. అసళా నిర్వహణ వృాదంకం ద్విరీయం అత్తిలి వేంశటరనుణ వేసిన క సమీ అనిర్వచనీయం. తిరవాంక్‌ మొళి వాష్రఖ్యకీ నొ (వాత్యపతి నకాడు భాగాలకూ బవుశాత్య వ్య(గులై వుండికూడా వారంతో వోపికతో నాకు ళుద్ధ్యపతి తిసియిచ్చిన ఉడారులు, సవాజదయా శీలిమైన అ నూనవవుంగితుని బుణం యొన్నిజన లే త్రినా తీచ్చుళో లేనిది. ళ్‌ జ ఖ శ న! అ సంవత్సళం౦ జులై లోనే నేను ఆరన పత్తు అచ్చువేసి అ వెంటనే వరంగల్‌ మిదుగా హైదరాకాదు చేరుకొన్నాను. ఆప్పుడే. వాన శ్రగొండలో సౌమి[తి శంగాచార్యులవారి యిల్లు శీను మొదటిసారి మాడకం. తర్వాత మ్రైదళాబాదు పోలు

రి ణాజీవితసాహిర్యరి (దోశాచలరి మిదుగా ధరశ్రికరరి జీశాను. అక్కడినించి ఇంగుళూరు మిదుగా శెండవసారి జుల్కోట సేరుళొన్నాను. అక్కడ లక్షీ్సశాకాచార్యులవారు చెప్పగా యముల్కోటలోనే తిరువాంయ్‌ మొళి వ్యాఖ్యని సమర్పిరిస నిశ్చయించుకొనా్న ను.

ఇల్లు చేకగానే అచ్చయి సిద్ధంగా శ్రన్న అరవసతును నాకూరిశ్హ నెచ్చెలి చిట్లూరి కో కేశ్వరశావుగారు 1881 ఆగస్టు కేదిన తమ హైస్కూలులో ముసునూరులో భునంగా అవిమ్క రించారు" 16 యేళ్ళు వుద్యోగం చేనిన ఆ పాస్కూలులో నా[గంథం అవిమ్మృల మై సమ్మానం జరగటం నా 36ఠత అనంద పద మో వేరీ ఇప్పాలా ॥

మైదకాబాదునించి (వక్యేకించి నన్ను చూడడానిన్సై వచ్చిన మి[తకులశేఖరులు కంకణాల ఆకరి కామానుజంయ్యగారు సరిగ్గా అ సమయానికి మూ మైస్కూూలుకి దయచేయడం౦ం నా సుకృత విశేషం. అనాడుదయం వకాకిగా వున్న నేను దధోశ్రదననునా పగ్దుబింయ్యం శ్నీరాన్నంతోసజో అన్నాదులు సిద్ధంచేసి శతురీ మోన్కూ-లుకి వెళ్ళాను. ఆ అతి జీవుడికి శక్రిలొద్దీ ఆతిథ్యం యివ్వగలిగాననే సంతృప్తి వొక్కళు బిప్పటికీ నాకు మిగిలి వున్నదిం

తర్వాత సెనైెంబరులో నేను వానశ్తళొండ మీదుగా హైదశా బాదు చేరుకొన్నాను. అిరిగి వచ్చిన తర్వాత బంవరులో 7,8 పత్తులు శీ ళఈకుమ్‌. వీ, సుచ్చాళావుగా శావివృ_రించాతు.

అట్లానే తొమిదన పత్తుగూడా అ నవంబతలో వచ్చింది" అజే సమయంలో అ మహైస్కూలునించి వెళ్ళిపోయిన హెడ్‌ మూస్టరు కో శేశ్వరావు గారికి బదులుగా ధన్యంళాజు శంకరంగారు అ స్థానం పూర్తిచేశారు. వావ నూ లయింటిలోనే (పక్కనాటాలో

నాజీవిశసాహిరత్యం 104 శాశ్రకం పట్టారు, అంక తుంచి మనస్సుగల హెడ్‌ మాస్ట తరి యింత వరకూ నేను చూడ లేదు. ఇంతకిను.0దు వెళ్ళిపోయిన ముసునూరు హైన్థూలు సెడ్‌ మా్యర్టులు అండరికం1ు యొక్టువగా (గంభమాలశీ నాకూ గూడా వారు యెంతో గొప్పగా సవాకరిన్తూ వ్రంచేవారు. శంకరంగారు. అ సంవత్సరమే డిసెంబరు 18వ తేదిన విజయవాడ నించి డాః చెల్వవిళ్ళగారి. భుశసవాశార సంపదతో ళొన్నట్టి "తెనుగు కైపు రైటర్‌ మాలుల్లు చేరుగొన్నడి. చేతి (వాత బొత్తిగా చెడివోయిన నాపాలిటి కది నా తల్లి అను గహించిన వర (పసాదమే గచా మరి. జ ళ్లు క్ష

1688 సం ఫి బవరిలో జీను ండనసారి భచాచలలి "నిళ్ళాను. అవ్వుజే భఛ్యశాచలంపోతూ చందుగొండలో పోలీన్‌ అన్‌ స్పెక్టరు చి! సౌమితి మాధవాచార్యుల్ని మూశాను. వారి శీనుతి చి, సౌ, (వమద సౌమి(తి రంగ 'చార్యులవారి వతురదలం. అ దంపతు లాయా_ తలో నన్నెంత గార వించారో చెప్ప లేను,

భదా్రాచలళిళో నుకోమతరళ్నాన్ని ఆ యాతలో సంసా దించుళొన్నాను. ఆయన రంగాచార్యుల రి వవ్నిహిర బంధివ్స. చి. సౌమ్మితి నుధునూడనాచార్యులు. శశ్ళివీియా వధుసూదనా జ్యా దంవతుల అతిభ్యగరిమనీ ఇ చాళ్యాతిశియాన్నీ వర్శించ డానికీ నాకు నచ్చిన మాటలు చాలవు. సుమారు మున్నది యేండ్తశకే అ దంపతులకి ధనుళ్తాస దంపతుల కచ్చినంత నృాదణయ పరిపక్వత యీగ్చడిందిం

(విజయ) దుందుభి వత్సరం

దుందుభి సంవత్స5ం నాకూ (గంథమాలకీ గూడా విజయ

దుందుఖిగా బుజువయిండి. 1988 సం. మార్చి అఖరులో తికనాయ్‌

ట్‌ నాజీవితసాహీ ఖ్‌! తి మొళిపది పతుం మూ గణ కార్యం ఆళ్వారు నిరేతుశకటావ్షం వేత పూరిలేయగలిగాను. అంతకి ముంజీ పైౌదళావాడు- ఫ్మి బవరిలో వెళ్ళివచ్చాను, ఆఅ వెంటనే [గంథము దణ పూర్తి చేసీ చాని నమర్పణనవై మేల్యోటకి ('పయాణం౦ం కట్టాను. 'చెంగుళూరు మీదుగా అ య్యాతలోనే వ్ళ్చోపారీ వెళ్ళేసి రీగూడా అఖరిసారిగా ధర శ్ఞవర౦ వెళ్ళి మి[ఠరసందర్శనం చేసివచ్చాను. ఆ (గామభాగవతుల సర్వవిధ సంపూర్ణ సవాకార సంపదలతోనే తిరునాయ్‌ మొ€ (శకళోపవాక్చ్ళుధ) వ్యాఖ్యని పూ రిగా (వాసి అచ్చు వేయ గలిగాను.

అ నూర్చిలో శాకు మేల్కోటలో లభించిన (పత్యేక సౌళరష్థం మాతం యిక్కడ ఉఓర్కనకుంజా ఉండ లేను. నాక్‌ శీవలం అపరిచితులలున మా బంధువు కావలి కాలేజ లెళ్చ్ళరల్‌ అసూరి వరసి )జోచార్యులవా రిట్లా నాకు జాబు [వాశారు = “మిరు మేల్కోట వైగముడిసేవకి తెళున్నారని ెలిసింది+ కాని అక్కడ ఆవుక్సవంలో జనసమణ్ణర్ణంలో నిలవడానికి నీడ గూడా దొరళడం చాలాకష్టం. కనక మిాళొళరిని పరిదలణిం జీస్తున్నాను. ఆ కోవెలలో మాతలి మేననూను కునూరుడా నరసింపోచార్యులు అర్భకులు. వారింటికి వెళ్ళి నాపేరు చెప్పనే మికు బస తప్పకుండా దొగుకుతుందిం -

ఇన్హ కార్యం సిద్ధించినట్లుగా ముంజీ ఆనందం కలిగింది నాకు, అ జాబుతో మేల్కోటలో అఆ యింటి॥ి "నెళ్ళాను. ఇల్లు వేరునోక ముంజే ఆ ఇంటివారు నాకదురై నా కాకని గూర్చి తమకి గూడా జూబువచ్చిందని అెలివీి తమళంటికి రీసూ ళు శ్వ గౌరవితిచారు. చింత లేకళజా నారి సనం “తస నాము స అక్కడ జోయిగా గడిచిపోయినవి. | జం ల. చమన,

నో మింంంంంంంచప స

నాఖీవితసాహీ న! ఠి ! నా తిరువాంయ్‌ మొళి వ్యాఖ్య వదినత్తులూ ఇచెల్వపీళ ) మొక్క అంతరంగ సేవలో సమర్పించి ఆ స్వామి శరుణకి పా్యతుణ్ణి అయినాను, అప్వుజే మరొక ఆత్మీయులు రొంటాల రామానుజరత్యగా రు నావెంటరాగా డగ్గిలీవ్రన్న స్యుపసిద్ధ శీతం తొండనూరు కవితంచుకొన్నాను. భగవ జామానుజులు సవా సఫణాలతో బాద్ధ సవా సంతో వాదించి వారందిరినీ వోడించి దిగ్విజయం నై లొన్న దివ్యవే(తం అడి. ఆక్కడే విరాజిల్లుతూక్తున్న (శ్రీపాదతీర్థం అనే (బహోస్తండ మొన జెకువ్రలోని ఆలలం సము దం అలళనలెనే నాన ఆనందంతోపాటు భయం గూడా శలిగించినవి. అంతకిముంజీ దశాబ్దిగా నాతోమై్యతి ఇెరవుతూవ్రన్న (పాణవిం(తులు కలశకగాల అపరి కామూానుజ సుధీమణి వునస్పమాగమ భాగ్యం కూడా అక్కడే కలిగింది. ఆరేడు నూసాలపాటు దక్షిణాది యాాతనంతా యేక భకంతో వశాకిగా నిర్వహించి ఆయా రుమూళ్ళని అనార్ని శలూ జవించుకొంటూ (శిశరణ శుద్ధిగా శక్తికి మించిన ఆర్థిక వై 0కర్యం కూడా చేసిన అభగవన్నిత్య్య $ంశరుని జేరు నిక్కడ చేర్కోలానిక నేనెంతో గర్విస్తున్నాను. మూ అక్కగారు యెంతో కాలంనించీ పోతృహిస్తున్నా జీవించి యుళలిడని తొండనూరు ఈసారి జీవించి సార్థక జన్య గే ఆయినానుం ఆసంవత్సరమే నూనుూడనఆఅ బాయి గురుకుల శానూను జానికి జ్వారకాతికుములలో వివావాం జరిగింది. 1982 సం! అగస్టు నెలలో తశ్వాత ఛరన్నవళా( తులలో మహానవసినాడు వలూరులో మవ' శేగో దాాగంథమాలకి మహ్మావెళనంగా రజతోత నం జరి గెండి. "జిల్లా శేర్మద (గంథోలితుంలో జరిగిన ఆసభ మవ్యోవెళవంగా జ చేరింది.

108 నాజవీతసాహీఠర్యం అఆడిెెంబరు (పారంభంలోనే మాదిరిసతులదుకా నణాడన కునూరుని దంపతులూ కలసివెళ్ళి భ్యడాచలంలో నీతారామచం (దుల కల్యాణోత్సవం జ౨వీంచుళొన్నాము. కొని అదిశేవలం నూ కోసం కాఠక లోకకల్యాణం కోసం కూడా జరిగిం దని తళ్వాత వచ్చిన గుధిరోడ్లారి రకశ్రాతీ (శోధన శంక సంవత్సరాలు బుజువ్ర చేసినవి. శ జ శ శ ఖల అనెలలోనే నేను (శ్రురంగంలో అధ్యయనోత్సవాలు శవించ జానివై [పయాజం కట్టాను. అప్పటికే మావేటపాలెం మరదలికి చాలా జబ్బుగావుందని తెలిసింది. కాని నాయా_ఠత అనినార్థం శనళ వెళ్ళి తీరాను. అతికుగు [పయాణ౦లో కావలిలో నాకు మేళ్కోట య్యాత కుపకరించిన మ్మితుని దర్శవానివై దిగి వేట పాలెం మిదుగా తిన్నగా ముసునూరు చేరుకొన్నాను. మరొక జలశీ నామరడలు లక్షి శృతాయార్‌ పరమపదించింది. అమె చిత్రం విన్దుసవ్శాసనాను సోోతంలో "వేశాను. అదంసతులకీ గల తిరువాయ్‌ యమొళివీతీ భగవచ్భాగవ ఆచార్య వై అక ర్యాస క్రీ అవర నీయం,. కుఖికోద్దారి సంకలో విశాఖ అస్పతిలో ఎనిమి జేళ్ళుగా చివికి జీర్ణించిపోయిన నా వుతిశ కోమలనల్లి తననలభె యో యేట శన్ను మూసింది. అమె అంత్య కాలంలో గూడా మేను దగ్గిక లేము, అమె! మరి భమయేకృడట మే నాదిన్య పబంధ వ్యాఖ్యానికా్రి నికి కంకుశారోపణ. ఈ దుర్శ టనతో నేనింశా బరితెగించిపోయి (గంథమాలతో నా వోపిసరీతిగా భాగవకార్భన చేయటానిశే దృఢదీక్ష పూనుళొన్నాను. (గంథమాల యుంతపకి డృందీగా నడవడానికి నాకు వస్తూ ఉన్న కష్టపరంప రేశకారణం, కోమలవల్లి వ్వుతిక పదగ్ణణ వివాపా

నాజీవితసాహీ రసం క04 తదమై యథావిధిగా మాయింటికి శాశపోకలు సాగిస్తూనే వుంది. ఈమె! 1978 సంకలో సువర్ష్శ అనేవీడ్డ కలిగింది. అమె దినదిన [వతర్ధమాన అవుతూ వున్నది. అబిడ్డ 'తెలివికేటలు అమేయం అఖండం. అంత మేధానతిని నేను నాయింటావంటా చూడ లేదుం ధనుర్మాసోత్స్పవాలః

సుమారు ప జేళ్ళనించీ ధనుశాన్షసదీత్తని జీను విధిగా పాటి స్రన్నాను, ఉదయం నాలుగుగంటలశే లేచి వేడినీళ్ళు పట్టుళొని తశ్వాత స్నానాదులు ముగించుకొని కుంపటిమిద పాంగలిచేసి వురువసూక్రాదులతో సాల్మగామాభికేకం చేయడం,త ర్వాత తిరు ప్పాథ్స వగై ళా సేనాశాలంతో భగవన్ని వేదన వూర్తి చేయడం వగైఛా సనులన్నీ సూర్యోదయానికే నజగించడం అతోజుల్లో నాదిన చర్యా ఇళ సాయ)ఎకాలం వరకూ తిరుప్పావుకు గల వివిధ వ్యాఖ్యా పరిశీలనతో ఎక్కడ నై వా గోవ్టీలో తిరుప్పావు వ్యాఖ్యని (వచనంచేతడం కూడా అరోజల్లో నాఅలవాటు. ధనుళాశ్హిస నుంతా పూర్తిగా జేవీ సీవలో కాలవేసం వేయడమే నాచరమ అవ.

అతినవై ఛవంగా జరిగిన రెండుధను తాబ్టసోత్సవాల్ని గురించి శపస్తావించక పోవడం కృతఖఘ్న రే అవుతుంది గదాం

మొదటి ధనుర్మాసం. 1884లో వచ్చిన ధనుక్శాసం చాలా గొప్పగా జరిగింది. అఉత్సవం జిగిన వన్నిత్మసజేం బందరు సర్కిల్‌ పేట (శ్రీమాన్‌ సము దడాల జగన్నా థధాచార్యుల నారి భనన౦.

అన్నిటికీ నేనున్నానని పలికి పధానంగా చానిశాధాక స్తంభంగా నిలిచినవారు (శ్రీమద్దూరి జెంకట సుజ్బాశావుగారు. శృషాచలం అండ్‌ ళో మచిలీపట్న 9 నిర్వావాకులు వాకు, మొకటి

105 నాజీవితసాహిత్య 6 సారి ఆవ్రత్సవాన్ని గురించి నేను (పస్తావించగానే డాన్ని ప్తూర్తిగో అంగీకరించడంతో ఆగక నాభోజనాదుల వ్యయం ఆామే భరిస్తా నున్నాకా వ్రడారులు. అం లేకాదు = ధనుర్మాసం ఫలానాచోట జరుగుతుందని (పకటన పష్మతిళః లచ్చు వేయించి పంచి పెట్టించారు కూడా అవూరిలో వారుం

(పధాన కోత జగన్న్నా థా చార్యుల సనాధర ఉారిణి (శీమళి (శ్రీరంగమ్మ. అ దంపతులు తనుగృహంళలో భోజనాది సౌళళ్యా లన్నిటినీ నాకు సమహర్చారు. అనెలలో వారిలిల్లు నాపాలిటికి జేవేందళవనమే అయింది.

అనెలరోజులూ వుదయం తిరునుం_ తార్లకాలవే పనుక్కూ సాయంకాలం వేణుగోపాలస్వామి సన్నిధిలో తిరుప్పాత్స శాల పేపముూ సాగినవి,

శ్ర శాపర్శ జనార్టన కావు గారు భోగిశాటి వుక్సవంలో పాల్గొని ఈకామనకకాల చ్చి తాలు రతిగుల ఫోటోలు నావి తీశారు,

వుర(సముఖాలు థతొండకానభలో పాల్గొని వేయ్యినూట పదజోర్లు రూపాయలతోనూ నంజలదావులతోనూ కాలచేప కర్తని భునంగా సమాగనించారుం

మల్గాపగడ (శీరంగారావ్సుగారు శాశీరు శాలువ కప్పి సమాశ్దనించారు. ఈవిధంగా అఆ ధనురాశ్రపోత్సనం వాలా "వె భవంగా ముగిసింది. యమ్‌

ఆ0డవ ధనురాాసోత్సేవం వాసశ్రగొండలో సౌమతి రగా చాళ్యులవారి ౨౫౦ట ఘనంగా జరిగింది. అది 1986 సంవత్స శాంతం, అడి జళిగిన విధానం సర్వో త్తనుం, సొమాన్యసంసారుర్షై

(ఓ

నాాజీవితీసాహీకస్టర 101 శ్రండి గూడా నాళోజనాడుల నేర్చాటు చేయటంతో అగకుతడా తంగాచార్యులవాకి మాతృ జేవి రతిగనాంకక మగాడూ, వారి (శీశుతి కముడవల్లి శాయారూ శామిద మాపీన అఆవశాభిమానా అకు అంతే లేదు. కుటుంబ సభుక్థిలతోపాటు సగటున రోజూ నలుగురై దుగురు అతిథి అ భ్యాగతులకీ ఆదంపతులం మిక్కిలి (వీతితో బలవంతం చేసి ఆలిధ్యం యిచ్చేవారంశు వారిదెంత గొప్ప వ్రైంకరస్థ్రనిష్టో అవ గళం అవుకుండి. అక్క-త అరోజుల్లో వుదతకం తిరుప్పావు కాలవేపం జరిోది. సాయంకాలం ఆచార శ్ర్య్రాదయం సూ, తాలమిాద మాతం బోధ జరిగేది, చినరి రోజుల్లో తికుముం( కార్ధం శకాలనచ్నేపం సాగింది. కకిలీశల్యాణ శ థామఘటం వినివీంచడంతో అధనురాశ్హిసం ఇాలా అనందళర౦గా ముగిసింది, భోగిపండుగనాడు కాకరీయ విశ్వ విచ్యాలయాంగ్గ ఛాఖా ధ్యములు (శీ లవస్దణమూ_ర్రిగారు సతీ సమేతంగా అక్కడి! విచ్చేసి మాాంతో ఆనండళ€ కలిగంచారు. అజే విశ్వవిడ్యాలయంలో తెనుగు పొఫెసర్‌ ఇ. స్నుప సన్నా చార్యులనారు అకుసారులుం పచ్చి నన్ను కలుసుకొన్నాదంశు వారిదెంత అమలినహ్ఫాదయమో తెలుస్తుంది, చివరి రోజున ర ౦గాచార్యులనారు ేయినూటపచడారు మాపాయలతో, నూతనవ(స్త్రృుములతో భూనంగా గౌరవించారు, అక్కడ వచ్చిన (వవ్యరాళీ మొత్తం ర0డ వేలయాపాయలు. నరసావురయా శ్ర, ఛగవ_ డామానుజావతారస్థలమైన (శీ విరుంబుదూరు తరచు పో లేళ దగ్గరలోవుక్న నరసాశ్చేశం వెళ్ళి శామానుజులను 7 క సళ! నించీ పేర స్తూ ప్రశ్మాను.

1 నాజీవిరసాహీత్యలి భద్రాచలంలో శాశ్వత నిత్యకల్యాణం

ఇళ నాతర వాత [గంథమాలవడిచే ్ల్లచారిలేదకీ వూవతో భ(చాచల నీఠాఠరాములకి శాశ్వత కలాాణం శేయడానికి శన టంథ మాల ఉరుతో 1085 సంలో కూరుకేల రూపాయలు పంపాను (సతిసంవత్సరంలోనూ అశ్వయాజనూసంలో వన ర్వసు నశ్ష్మ్యతంనాడు యీ కల్యాణం జరుగుతుంది. వటా నోళ పారి నరసావుర భ చాచలయా[ళలు చేయాలనే నాసంకల్బరి.

వుళ్ళీప్రభవ

కాలచ్యశత గిరున తిరుగుతూ శ్రంటుందనటానికి కాళి చాసుని యా శ్లోకరత్న మే (వల్యత్ష పాత్యుం ణు త్ల కస్యాత్యం తం సుఖ ముపనతం దుఃఖ చేకాంఠలోనా

నీచైర్గచ్చ త్యుపరి చ దశా చ(శనేమి[॥ మేణ, అజ మేథుసం౦ బేశనడుం

నుఖం7౫ాని దుఃఖంణాని ఇొవరికీ నిరంతరజుకా నడనవుం ఒళడాని తశ్వాత నురొకటిగా నడుస్తూవ్రంటవి. కనకనే అన్ని గాయాలనీ మాన్సగలిగినది కాలం అనే సామెత వుట్టింది. దీన్నే ఆంగ్లేయులు క3నిరి 18 *06 6౬1158 ౬1న 0౯ 811 ఫెిజ1268. అంటారు.

వార్థళం శారణం”౫ా నాశరీరంలో చాలా బలహీనత యీర్చ డిండి. వపనీ చేయలేక పోతున్నాను. మా (శీమలికూడా అనేక రోగాదులతో చివి! జీన్తించిహోయి వంటానాప్ప వగైశా నూని వేసింది. అనేక నిధాలుగా అుక్కడవున్న శెంనవ కుమారుడు చి. (శీమన్నాళశాయణ మాజా అతని భాత్య నూ కోడలు చి. సౌ, రంగనాయకి ణా ఆధార సడివుత్నాము మేమిడ్గరమఖా,

నాజీవితపాహ్‌ి శ్య 6 106 దివ్య వబ౦ంధాలు శ్లో, యద్గోసవాస మపవాంతి తమాంసి వుంపాత నాశాయణో వసతి ఆత సశంఖచ(క9, యనస్దండలం ోలిగం (వణమం తివిపాః శప నమో నకుళభావణభొస్క శాం | వో. ఆహా నిధోవానీమ నడుళీ యాలింళినన్‌ మోయు ౫9 వే నాగోందశయాను జ్రృణ్యకథధల న్‌ దివ్య పబగధాను సం ఛానధ్వానము నాస్తి శశబవా తా నాస్కువ్లకా నాసర్థపూ పో నాస్యోదక సౌవ్ఫవం చ కృపాయా భో కృవ్యనున్‌ పల్టులున్‌. అవనాల ఆము కృమాల్యద, నా జీవితసాహిత్యాలకి గమ్యమూ లడత్యమూ గూడా దివ్య పజంధాలే కనక నా ళోనిగురించి సంర్గవాంగా లుక్కడ శీర్కొాంటాను, కెలుగులో (పబంధం అన పచాని! తవింళదివ్య (బబంధాలే ఆధార_స్తంభాలని మామితుులు తెలుగు ప్రొఫెసర్‌ కులశేఖక రాథ్రగారు (ఉసాగ్తినియా యూనఎర్సిటీ; మోదళా బాదు) వప్పీన నూట సనుంజసమే. శాని అపడం యొక్క. అర్థమా వచార్భమూూ (వస్తువూ) గూడా పూర్తిగా మారిపోయి. కెలుగలో ఆవి (వబంధకావ్యాలుగా రూపొందినవి సళే, అసలు వివయం మూద్దాఃణ. ఈ దివ్యప)బం ధాలశి (శలేఠలు అళ్వారులు, వారం౦దగూ తమిళ బేశీయులే కనక నానిని తమిళంలో వ్రాయటలి వింతకాదు. వీరనతరించింది 8,9, శతాబ్దు అలో అని వారిత)కుల అభిప్రాయం, నమాశ్చళ్వారులు మూూరం కలియుగానీని అవతకితచారని సంప్రదాయక వేత్త లంటారు,

14 నాజీవిశసాహిత్య 6

విన్నుభ_క్రీపర మైశ శావ్యాలకి మాఠమే ఈ ఉరు తమిళంలో కొఢం అయింటిః

“దివ్య' అనే పదం మనకి సంస్కృతంలో భగవద్లీతలో మొట్టమొకటగా _పత్యక్షం అవ్రుశుంది ఇదిగో అళ్లోకం-

ల్లో జన శర్మ చమే దివ్య మేవం యోవేలర్తీ తత్వతః,

త్యక్ష్యా జేవాం వునర్జనశ్హి నైతి మామేతి సో౭_స్టవ,

“అర్జురా, నాయీ దివస్థమైన జనన శర గ్టలతత్వ మెకిగిన జ్ఞాని జేవాము తదలిన తర్వాత మరల జనని నెర్తీడు. అట్టివాడు నన్నే చేకగొంటాదుోఅని (శీకృవ్ణు డుప బేళించాడు.

భగవంతుజై న (శీమన్నారాయణుని చేరుళొనేమూగ్గంత జ్ఞన్ధు కళాగ్తనుసంధానమే ఆజని యీ శోకరత్నంతో. కేలిండి గడా. ఈ దృష్టితోనే అళ్వారులందరూ. దివ్య_వబంధాలు నిరిబ్టంచారు.

అఆ కాలంలో (పభవించిన యితర భక్రకవు లందఠూ (వనంచభామ అయిన సంస్కృతంలో తను రమ వతాలని (పచారం చేయగా ఈ ఆళ్వారులు మూ తం తమిళ భావలో తతు భావాల సనెందుకు వష్టకృం చేకారనే (వశ్న కావచ్చు. తను భావాలతో తసుళ జేశీయుఅని అకట్టుకోవాలనే తమితోతోజే వీరీ కుళో కా్యం కెర వేర్చి చానిలో పూర్తిగా కృళాళ్టులు కాగలిగారు,

జ వు న! శ్లో, భక్రాన్ళుతం విశ్వజ నానుమోదనం

సళ్వాగ్ధదం (శీ శఠళోపవాజయమ్‌

సవ్శాసళాఖోసనిమత్స మాగమం

నమా మ్యావాలి (దావిదవేదపాగరమ్‌.

నాజీవిశసాహీత్యం క

ఈ [(ఉజావిడకేదనుజోసాగరతి భక్తులపాటి కమృతం, పరమపదం అనే కోశ్రూన్ని అభిలపీంచే విశ్వమానవులకూ అమోద యోగ్య మయినది. అంలేశాదు - ఇది సర్వార్ధ్యపదం గూడా? శఠళోపముని ఉపక్ఞ్మ మిది. సవాసశాఖలుగల వ్రపవి వమత్తులలోని సారమంతా బింజీ యిసిడి యున్నది

ఆ గ్వారుల నీకింది శోళంలో (గధించారు నునవారు

శ్లో, భూతం సరస్య మవాజావ్వాయ భట్టనాథ

శ్రీ ళ_క్రిపార కులశేఖర యోగివాజోన్‌ +

భకాం[ఘీలేణు వరకాల యతీం్యద మికాన్‌

(శ్రీమర్ప్చళాంకుశమునిం (వణతో ఒస్మినిత్యమ్‌.

1. పొయ్‌క అళ్వాడలు, 9. పూనత్తాళ్వారులు. ఠీ చేయా శ్వాతులం: ఈ 'వెియాళ్వారులు, క్‌. తిరునుళిశ ఆళ్వారులు, 6. కులకేఖళాళ్వారులు, . తిరుప్పాణాళ్వారులు? 8. తొండగతిప్పొడి ఆళ్వారులు, 8, తిరునంగ యాళ్వారులు, 10, వమ్మాళ్వారులు,

ఈ సదిమందికీ నుధురళపీ, అండాళ్‌ అజే నురిలయిగరిని ₹లీకీన పన్నిద్దరాళ్వారులు అవ్రకారు. పీశేద్వాదశ సూర్యులను పోలిన ద్య్వాదశనూరులు. వీరినే కృష్ణ జేవరాయ లిట్లా అముక్త మూల్యదలో (పస్తుతించాడు = మ. అల పన్నిద్దరు సూరులందును సముద్యల్శీలగా వున్న జ

గ్గ కీ ౦6చాపవజ వాపనా నిజకతనః కంజూత సంజూగశ్చ మ్కృ_ల నూధ్వీశరురిన్‌ మురారిసాగియంి గాజొక్కి. ధన్యాతుత్తల్‌ నిల సన్నిద్దరు నూరులం దలంతు మోతే జ్భావిలిం డిశ్యులన్‌. వైక్లోకంలో. శామానులాలనుగూడా చేశ్చారన సంగతి నకం. గమనించి తీళాలి. రామానుజులు అశ్వారులనీ వారి దిన

|! నాజీవితసాహీ త్యే6 (వబంథపాహిత్యాన్నీ ఆచరించకపోతే మని కాళ్చారులని గురించీ వారి (గంథాలనిగురించీ యెంత నూ్యతమూ అెలిసిభోవడానికీ వీలుండేదిశాదు గదాం

ఇళ్ళడ మరొళవిచ్శితమూ ' విశితకా వృన్నవి, అ దివ్య (ప్రబంధసంహిర! నాలాయి5ం అని నామాంతరం. నాలుగువేల పాళురాల సనుకూూవాం అని దీని అర్ధం. తిరువరతఆగ _త్తముకనార్‌ అనే శాొమానుజుల శిష్యుని మజో పాడక విత వన ఇళానూనుక నూత్తందాది అనే రచన గూడా భచేరిస్తేనసీ కాని అనాలాయిరం పూర్తికాలేదు. రామానుజుల కాలంలోనే యీవని జరిగింది, అళ్వారు లందరూ రామానుజుల ఘనకేవ లందులో బ్లు లోకానికి అళ్వాతల ర్లన్నీ ఆవగతమయిన వనే విమయమే (వస్తుత (పఠిపాడ్యాంశం, ఇతామూనుశనూంత్తండాదికీ నేను విరచించిన వ్యాఖ్యకి మంచిపేరు వచ్చింది. ఈ వినయంలో నేను వులకిత గ్యాతుణ్లి అవక తిప్పటం లేదు. “ఆ పరితోషా ద్విషూం న సాధు శున్యే సయోక విజ్ఞానమ్‌”” అనే కాళడాస మహాకవి నూ క్త రత్నం గూడా దీన్నే (ధువపరుస్తుంది గడా. వయే దివ్య్యపబంథా 'లెనరెవరు వికచించాను = అనే వివమయం నా దివ్ట(పబ౦ంధవకా ధురి అజీ (ంథంలో చూడవచ్చును,

అళ్వారలందకూ (శీమన్నా రాంకణుని వివిధాయుధాంళ సరిభూతు లే. శాని వై వాంండరూ వమాస్తళ్చారులకి శతీరంకాగా నమాస్తళ్వారులు మాతం వారికీ శరీరికావటం గవనార్హ౦. ఈ సందర్భంలో అచార్యసూ _క్రీిముక్రావళిలోని యీ పద్యం పరిశీ లించదగినది = సీ శీసఖజలధి సుస్థికళ్ళ పాసలిలంబు

(లోల శశా రాలి కాలభునము నాధమునసీళ దుం డ న్నగమువై వర్షింప వది రొమనృండరీకాడ్తు లనెడు

నాజీవితరసపాహీ త్య ఠం క! రు"ముల యామునాచాగ థి మచోనది. బూరించి పారలి యిబ్బువి యతీంద పడా తీ శర్మ నంబుం బరిపూర్మ మొనరింప గ్లోశికాా భ ముములు దిశలయందు

శే, టౌగణిసస్యంబు లన్నియు! (ళవహింపసం

జాల (బవహీంచుచున్న వి సరసలార |

నతమ్య్ముయాళారి నెచుగది నముశ్చండనుచు

చాదిభీకర గురుం డనె మోదమలక

ఈ దివ్య పబంధ సంతతి కంతటికీ వెంత వాచ్చాంబిళ్ళ అశే మవోపండితుడు యోగ్యులకి కరతలానములకం అయేట్లుగా వొక్క శతితో వ్యాఖ్యానాలు రచించారు. కాని తిరువాయ్‌ మొల! మూ(తం నంబిళ్ళ చెవుతూచ్రండగా వడక్కు_ల్రిరువీథిప్పిళ్ళ రచిం చిన భగవడ్వినంయం మూ తమే గొప్ప వ్యాఖ్యానం, ఇది పరము రమణీయనుూ అస్వావ్యలమమూ గూడా,

కి శే అశ్ఞాాగరాచార్యులవారు

వై (గంథకాజాలన్నిటికీ సంస్యల్భశార్మధ హిందీ తమిళ జీళాలలో విసృత ప్రచారం ఆశాన్సీంది ఆయా భావలలో వ్యాఖ్యానాలు వీ;చించి ముదించి చాలా గొప్పగా (పచారంంచేసి దివంగతులె న భునకీ ర్తి మాతం కాంచీవ్రరంలో వుంజే వై ఆచా త్యులవాళి! మూత మే దక్కుతుంది. అఆ మహాసండితుని కాయా ఖామ లలోగల పరిజ్ఞానం పరమాద్భుత౦, ఉభయవేడాంత (పవ_ర్తకులనే బీపదంి యావదడ్యార తావనిలోనూ వారిళలోశ్కరిశ్తే సార్ధకం, సంప్కృృతడావిడవేద మంతా సాంగంగా ఆ మజోమసీష్‌. కొక్కంరికి మాతమే కరగతం అన్నా తప్పులేదు; అభినవవకామా నుజూలే సుడీ ఆభాగవత కులశేఖరుడ. కంచిలో వారిని సేవించడం గూడా జరిగింది,

118 నాజవితసాపహీ క్యఖఠి దివ్య ప్రబంధాఅక నాలఘువ్యాఖ్యలు 'తెనుగనాట మరింత వి _స్ఫృతంగా యీ[గంథసంతతిని వ్యాప్తిలోకి "తేవాలని మన యిా గ్రంథమాల దృఢంగా సంక ల్పించుకొన్నది. ఆవూవా కలగగానే నాకు లీ విల్లి ప్రర్తూరుకు (పళభమమా( శా సౌభాగ్యం దక్కి 6ది. ఆప్పుడు నమాగ్తళ్వారుల జన్యస్థలంగూడా సేవించాను. అక్కడే వర దాచార్య్థప్వామివారి దివ్యముఖపదత్ణంనించి. తికువాయ్‌ మొళిలో ఫొన్ని పాళుళాల వు రాంకాలనేపం వినే అవకృష్టం నాకు దక్కీ.0ది. అక్కడే అవిత్త శం నాయదలో పడింది, ఇది జరిగింది 1978 సం[లో. $ వళ్ళ భర్వాత నేను మేల్కోోటయా,_త చేసినప్పుడు తిరవాంప్‌ మొళ! లఘు వ్యాఖ్య వాని _గంథధమాలద్వా ఠా (సచురించాలనే పూళ్వాభి లామ ద్యఢంగా వేళ్లు వాతుళొన్నది. వెంటనే యిల్లు చేరుటొనీ శలం చేతపట్టుళొన్నాను. వివిధ భాపా వ్యాఖ్యాపరికీలనా నావ్యాఖ్య రచనా గూడా శరవేగంగా నాగిపోయిసవి. ఒశ్ళ- సంవత ఎరానికి గానీ ఆదీశ్ష్ల పూ_ర్తిశాదను కొన్నాను మొదట. కాని చాతు కాస్రస్య దీవళలోనే అతి విచ్చితంగా అ నువోగంథానికీ నా లఘు వ్యాఖ్య సిద్ధమైపోయింది, ఈ సందర్భంలో యిీపదస్ట్ర౦ గుర్తుకు వస్తూ శృన్నది-= ఇది విజయనిలాసంలో నరుడు సుభ వను రథ౦మిడ తీసు కొనిపోతూ తన్నడ్డగించిన యాదశ్రల వళదరినీ ఊకమగడిగా వోడి౦చిన పరమాద్భుత భుట్టంలోనిది = ఉ. రళచ్చంజెయ్వూలం డావినోదముగ సొరథ్యంబు గావించు క న్నిళన వై బెట్టి చూ వెగాని యిటుసేనం జూచుటాలేదు, సొ లకకసంక్తుల్‌ నడ చుక్‌ సవాసములుగ్కొనయ్యారె వివ్వచ్చు చే చితికి గనన్మ్నుల్‌గలపంచు నెంచి రవుణం కే వీర యోభాగగణుల్‌, (ఓ)

నా జీవితసాహీత్యం క్షేశ4

శాని.జాని ముదణకి నాలుగు వత్సళాలం - పట్టింది, జీను ముళదుగా అనుళొన్నట్లుగానే.

ఇంకకీ డానికంతా నాతల్లి అన్ముగవామూ ఆ నమాశ్రళ్వా 'ఈలకి 'నామిదగల నిహ్ఫేతుశజాకుమానకటాశతమూూ మూ(తమే ముఖ్యకారణాలు. అంతేకాని బుందులో న్మాపయోజకత్వం ఎంత నూఠరమూలేదు, అయితే లుిది ఏ మనోసండితునివద్దా అధిక రించకుండా స్వఆకంళృవీ. లభ్యం కావడం మూ్యతం మూాతర్మడీ అచాహ్యణా ఉభయ వేడాంత (సవ _ర్తకులూ అయిన (శ్రీనూన్‌' కొండూరి తిరుమల జగన్నా థఖాచార్య పాదుల కృపా విశేషం నామిద (సల్యేకంగా పసరించడం వల్లనే జరిగింది. మాఠండిిగావ మజాాసులోనూ కారిచీశ్రరంలోనూ సకుటుంబంగా శ్రావురం'వెట్టి ఆచార్యవుఖంగా యంతోశ్ర)మించి సాధించి జీక తించిన విమయాలని కడువులో చల్లకదలకుండా మాతండ్రిగారి గ్రంధ జాలసజబోయంతో. ఇక్కే తిస్టవేసుకొని వృాద్దతం చేసు కోగలిగాసం కు చానికి శీవలం వారి కడుఫవుచలవతోపాటు వారి గూడ కడువ్రన వుట్టిన సుకృతం కారణం అని దృఢంగా వక్కా_ణీత గలను, కంత సులభసుందఠంగా భాగవతో త్తముల శీవినయాలన్నీ సం్యగహవాంగా బోధించడం గూడా సామాన్యం శాదు గనాం

ఇదంళా వాస్తవ వివమయమేగాని లుందులో స్వోత్కర్ష యెంత నూతనమూ లేదని నతవున్తకంతో మనవి చేసుళొంటు న్నాను.

వె వివమయాన్ని కాస్త వివరించడం అ్యప్రస్తుత్వపశంస కానే కాదు గదాం

తిరువాయ్‌ మొళి తుఃనః వ్యాఖ్యాంచన 1978 సం దూర్చి చివర (సారంభమై అస్రై మాసాంతంలో ముగిసింది. కాని

శక్‌ నాజీవిశతసాహిఠత్యళి ము[దణకి 1979 సం, నించీ 198% నం! వరకూ సమయరి రీగు కొన్నది. చివరి సంవత్సరం నూ(తం ఆకుపత్తులూ ముుడణ అయి నూ ర్యాలోళ భాగ్యం పొందటానికి శీవలం నాళల్సీ అను[గవామనా భ జా చలనీకా రాముల శృపాదృష్టీ శాఠణం.. కాని. యీ పది పక్తులూ పది భాగాలుగా ఇెలువడడం ధ $గ్మవరవాసుల లై 9కరస్థి సరిపద లేత మాతకు సాధ్యం కాగలిగినడి. వ్య క్రీగతంగా వారి నందరినీ ఉర్కొానటం అసాధ్యం కనక సామూహికంగా వారికో నాళ ఇరర్లే శా వూర్వశ మంగళా శాసనాలు శలియ కజేపళలొఆటు న్నాను. వారండరికీ అధినేతగా నిలిచి యీ పవితమై ౦కర్యఅ చేయించిన భాగవతకులకేఖరుఆ (శ్రీమాన్‌ కాకునూని వేంళట. రత్న య్య సెట్టిగారు ఇక్కడ (పత్మేకంగా చీర్కొనదగినవారు,

జీను లఘు వ్యాఖ్యలు రచించి యీ గంథమాలలో సెలు. వరించిన దివ్య (పబం౦ంధాలని వేర్వేరుగా ఉర్కొవడం గూడా (వస్తుతమే. కనుక ఒల్కొక్క. సంఫవుటిలో ఏయ్‌ (గ్రంథాలు ముదిత మైనవో యిక్కడ వివరిస్తన్నానూ

శాల కమాన్ని బట్టి అగంథాల జర్లు యివి=

1. గరత్న(తయి ఓ భా, రివప్పల్లాండు (ెరియా శ్వా రులది) వ తిరప్పళ్ళియెళుచ్చి (తొండఠడిప్పాడీి అళ్వారులడి) ఠి తిక స్పావు (అండాళ్‌ &)

2. నోద్యాశీనూ క్రి అండాళ్‌దిి శనాయ్‌ చ్చియార్‌ తిరు మొళిక్‌ వ్యాఖ్య

తి. తిరునాయ్‌ మొ€ (నమాశ్తళ్వొరుఅది) పతి పతూలకా విడివిడిగా పదిభాగాలు.

18. ఇరామానుశనూ త్త౦ండాది (శివకకం గ ర్త కుదనార్‌ ది),

నొళీవిత సాహీ త్య ఈ కే6

14 దివ్య _పబరిధ(తయి (1 తికునూల తొండరడిప్పొడి ఆళ్వాకులది) 8. కళ్శినుణ్‌ శిరుత్రాంబం (నధురళవి అళ్వారులది) &, అమలనాది వీరాన్‌ (తిరుప్పాణాళ్వారులది)

15. తికువిరుత్నము (నమ్మాళ్వారులది)

16 తిరువాళిరితతము; వెరియులిరువంచాది. (నమ్మా శ్వారులవ్మి

17. సెరునూళ్‌ తిరుమొళి (కలశేఖరాళ్చారులది)

18. ఇెరియాళ్వార్‌ తిరుమొళి మొదటి పత్తు ('వరియాళ్వా రులది)

(శ్రీ చరణకేణువ్చ అనే పేరుతో వె(గంళాల! వ్యాఖ్యలు (వాసి నాలాయిరంలో చాదావ్రు సగంవరకూ వఫూ_ర్రిచేతటానికి పది సంవత్సకాలు పట్టినవి, (దావిడ వేదనాగరాన్ని నిదాసంగా మధించి అం ధీకరించి అచ్చువేసి ఇ_కృవుజోజనుల కందించి తీవాలనే నాతాషతయాన్ని నాతల్లే నెర వేర్చవలసివున్నది. ఎప్పటి శేది యొట్లా జరుగుతుందో వేచి చూడవలసిం జే తస్ప మనల చేయగలిగినది మూ(తం ఏమున్నది!

నావద్యరచన

ఇళ నాపదక్టిర చనని గూడా (పస్తావిస్తాను. చిన్నప్పటినించి నాక గద్యరచన నల్లేరు మిద బండి నడళవంటి టేకాని పద్యరచన మ్య్నూతం $0, వళ్ళుజాటిన తశ్వాతనే చేయసాగాను.

మొట్టమొవట నాకు ఛంకళ్ళితణ నిచ్చి అభిత పెట్టినవారు కీ శీ. (వాతిశీ శిరోమణి సన్నిధానం సూరస్థ్రవారాంయణ కా(న్త్రీ వర్యులు, సికింద ఠా బాద్‌

11 నాజీవిరసాహీఠత్యం ఫొందరికీ లేఖలతో పాటు వారి చికునామూలు కూజా పజ్యా లలోనే మొదట్లో (వాసే నాడిని, మచ్చుకు పశ చిరునాడూ పద్యం మూశతం యిసాను- క. వనళినికి వసెతను లో నింటర్‌ మిాడియట్టులో చదువ్సను శ్రా వైనావు లేఖ (వాయగ వపూనుళొనుత నూజివీడుపురి కా లేజిన్‌ మధురాంతకం కాజారాంగారి వనొళకకథలో సమన్య్యనలిటిది వొళ పద్య భాగం వచ్చింది. ఆపద్యం కరుణ కీడి, పద్యం అంతా శఆలితయదు శాని ఆపద భాగం మాతం యిదు గో = *శాటుకకళటి లోన నాలోచన లేటిశీ వారిణలోచన” నేను దాన్ని యిట్లా ఫపూరించాను= టం లోచవయుగత్ఞ మూయమెది విళోకన పాత మటంచు మితు) డా లోచన చేసిచెస్ప నవలోకన జయగగంటి నంత నా నూచనదెల్చ్బ గన్య విటుచూచితి గాటుకళకంటిలోన శా లోచన లేటిశే హరిణ లోచన యోనుదిలాక్నీ కెల్పుమూ, న! శ గ ఉ. నేనియలణరు నాంధ)ంిన రీయని కై లిని నాకు నేర్పిగై శ్వాణిసమాస జుష్టముగ వా బస్తయసూత్రమునందు గూర్చి వి జ్ఞానవినోదళిల ఎర పచారు క థాశక)ను ముల్లసిల్లస మాస్త్రవనము సంఖూటిల్లునటు మూత! కవిత్వ మను(గహింప చే. వై రెండు సజ్యాలూ నృావ్యంగా వ్రున్నవని వొకళవిరత్నల (శ్రీవ. చం కేడాంశాచార్యులుగారు ముస్తాబాద్‌ (కరీంనగళ్‌ ) నించి వ్రానీ పంవీన పవక్టిం గూడా వినండి =

నాజీవిరతసాహీత్యలి స! ఊ “కేనిత లూరు నాంధిమున తీయని) *లో చనయుగ్మ సద్యసం భానము చూచి మాచి సుమనస్తతి యం తటి వెళాద మొందునో నేనొక కీలకము గమనించితి పద్యము శంద మంద మై గాన మొవర్ప యోగ్య కయి కమ్ముగ సాగెను మిక లమ్మునన్‌ ఈ శ ల! శ శ (శంది సజ్యాలు “*ళవితాశారద” అనే నాపద్యకళవితా సంథృటిలో వి= ఊఉ నీప్ర దయాసతి(దుడవు? నిన్దనుగొంబి నభంబు దూలె నీ. చే వరమండి సత్క విత చేతును, నీలొారంై నమస్కృకుల్‌: నీవలన్‌ (పభావితుడ నీకు సమర్పణ నేతు సర్వమో (శ్రీవర త్వత్స్వఠకొూపమున చిత్తము వాల్తెను కావు మూధవా. జజ (శీ నరసింవాస్తుతి - శ ఛి శవ క. కారవవీరడరుచియె సారశసమగపబ్ధ్మవనిచ్చి పరిమత్తులలో శీరి లిపీలచు క వితా,కారద నేగెలువచి త్త ఛాంతికి భొదువే. కే. 1. పలుకు పలుకున గల కరిడవలుకు లాలుక మాటిమాటేకి' సామెశల్‌ మిటిపొఢ గవ్యపదక్ట్రింబు లల్వచూ గరిన లలిత” చూధుర భౌవముల్‌ వెలయించి నలజనై లీ కవిత సెస్పఠగలాజెపో కవివరుండ క లెలుగున శ వతను ఇెప్పగ. వలవియె 1 కడునేన్స నోర్పు నలనగకున్నన్‌

శమీ నా జీవిత.సాహీ.త్య_ర ఇల పాసయలిగణంబుల నలవోకగ బంతుల్తాడు నతజె వలళలియా లే. గ. అలతియలతి పలుకు లందముగా గూచ్చి "లేట శెనుగులోన తేజజాలు వారు దిన్యభభ్యవాక్‌ సుమశకూ లనే వారు మెచ్చ రట్టి సొారకృతిని. = కనికా శారద. శ శ థి నీ శీ జగనాొష్షైథ బేళికుడు నాజనకుండు ఆతండె నా విద్యా (ప్రదాత, సద్వినుత చరిత సాధ్వి యాండాళ ము నను గని పెంచి పెద్దగ నొనర్చి శ్యాగియా వేంశట శాతసుధీనుణి వ్యాశరణను 'నేర్చె వావగారు జోరీత్‌ గో తుండ యాజుమళాఖరో వరలితి (టౌహీ ఖో పరవుహీతుడ కే. 1. వాణి నావాణీగా నిట్లు (పకటతగుచు పాణి ఫొని లిఖయింజె భవ్య శైలి విష్ణుళక్తుల చకకం౦ంబు విశదమతిని నారసించుండ విడ్యావిశారదుండ. నీ ఈ ఇ ఉల్బుళో అతా భ్యాశమును చేసీ అమ5ంజు నేర్చి నాయనుగు తర్మిడి బమె్టరహోతన ఛాగవతంబును పశీయించి నాడను జాల్యమంచె

నోజీవీఠరసాహీ త్యం పే పాణినీయంబుతో పాటుగా నేర్చిరా భామలో మళ త్‌ జావగారె (గంథబంధన రూసపకళ నేర్చినాడను కఠరతలామలకంబు కానస్టర చన "కే, గ. సంత తాభ్యాపనంబు నాసవాజన్న త్రీ తనిళ వంగోత్క.ళాదులు నమరియుిడు సరవి సాహిత్యరత్న భాషా (ప్రవీణ పట్టనులగొం 13 సుకవ్పుల_పావు గంటి = అతి భఖివాదట య్‌. న! న! ఛి శే 1. విద్యవలన పదవివేళము గలుగును. విద్య వినయ మిచ్చువిజణక మిచ్చు విద్య లేని వాడు వింతయా సళువనగు 'కెలుగుబిడ్డ శేరు తెనుగు విద్య, ఇక స, కెనుగు ఖాన ఊగుల తీయనిదాభా మ "లివిగలుగువాడ తెనుగువాడు నేశభామలందు. అెనుగులెస్పగు గాన "శెనుబబిడ్డ నేర్వు తెనుగుఫావ. శే. గ. ఎంత చదువు చదువ నేమిలాభము భూత దయయయు సర్వసమళత ధారిగ్మతయు దైవభక్షి ధృతియు చాంతియు లేకున్న "శెనుగువిడ్డ పీవి వెలుగు గనుము, శే. గ. గుదల గౌరవించు గురుశ్చలజేవించ్చ గురుత్చలను ర్యజంసనుందు తీవ

న! నాజీవీతసాహీత్య తి

గురుక్ళప గనసీవ్ర గురునవే యగుదువు

తెలుగుబిడ్డ గురువ్రకిలుగు గనుము, శే, గ, దీప మింటివరశా దివ్య తేజము నిచ్చు

జ్జానదీప మెంతొ సౌరవంత

మనెడు మాటనీశ్చు మరువగ వలదోలి

తెలుగుబిడ్డ దివ్వె వెలుగు తెలియు.

అవలుని తెలుగుబిడ్డ ఖ్‌ ఖ్‌ వ ల శుద్ద పతి లేఖకులు

మవోళవి కుమగరి గురుతాథుడు తిక్కనకు వ్రాయస శాడఠఆటారు. నేను తిక్కనను కాలేకపోయినా నాకు ళుద్ధపుతులు లీసియిచ్చిన కొందరు వ్యక్తులు మాత్ర గురునాథులే అని నిస్సం జేనాంగా అంగీకరిసాన్సు వారిని గుర్తువచ్చి నంతవరకూ ఉర్కాం౦టాను.

మొదటి తోజుల్లోనీ నాది వంళరవాాత. ఇప్పుడు మరీ వంకరలతో మెలికలం తిరిగి విశ్ళతమైపోయి. అప్టానళ)మైపోతూ వుండి. మహర్షిత్వంలో కాడుసునుండీ, మరి అకారంలో మాత్రమే యీ పోలికం

అదృష్టం అంపే కనిపీంచనిది ఆని గజా శక్రార్థం. కాని డాన్ని మనం ముంచి అనే అర్ధంలానే సామాన్యంగా తీసు భొంటాము,

నొ అదృష్టాన్ని గురించి నాళంశఓ యితరులే యెక్కువగా ఇస్పగలెీమో. అయినా యిదిమా. తం గట్టిగా "చెప్పగలను. వి డా్యివిమయంలోగానీ సాహిత్య కేవలోళానీ పరిక్షలలో ఊ ల్తీగ్గత కోసం కృమిచేన సఠఆిదరస్థంలోగా నీ గ్రంథరచన ముదుణల్లోగాన్సీ

(4)

నాాళీవిత సూహీర్య 6. 1జీ నాపట్టుదల నేనెన్నడూ వదలలేదు. నాలో వదయినా మాంచిరీసి కోవలసింది వ్పంకు అతి సక్కార్య వినయ మై నాకుగలదీత ఒక్క కు. ఆది సర్వులకీ అనుకరణీఆకు౦,

ఇప్పటికీ శాకీదొళ్క_ శీ వింగిలిన అనందం, నొకు ళద్ధప్రతి లేఖవలు ఎక్క-డినించో అనుకోకుంజ" వచ్చిపడుతూ *మూప్టారూ, మిావ్ల_స్తకం ళుద్ధపతికి విచారించళండి. ఆపని మాకువడిలి పెట్టండి? అని వినంష్యతో నన్ను ప్రరిస్తూశ్రంటారు. అపని చేసి యిచ్చే మిఠు)లకీ శిమ్యులకీ యిప్పటికీ నాకు కరువ్చులేదంళే వినేవారికి విడ్డూరంగా "లేదూ!

యల్‌. ఉన్‌. అక్‌, ప్రసాద్‌ మొట్టవొందటగానారచన లోకమాత (శారడాజేవి)ి అచ్చుయి౨డి 1970 సం. లో. డానికి రోజూ బాలగై దు మెళ్ళ దూరంనించి సడచివచ్చి హైస్కూల్లో నాదగ్గిర చదుశ్రళొనే లంక శివరామవ)సాట్‌ అనే విద్యార్థి ఇుంతో శ్రద్ధాభక్తులతో వ్రాసి యిచ్చాడు. అఆ బాలుడు నేడు డాక్టరు చదువు చదివి ఒళ డాక్టరు మహిళను 'వివావామాడి నుఖంగా జీవిస్తునా్నాడు. ఆ సందర్భంలో గ్రంథ మాలకీ భునంగా విరాళం అండుకన్నా నేగొని మళ్ళీ అతణ్ణి మూక వీలు నాకు శలుగనే లేదు, అ డాక్టరు దంపతులకు నా ళు భాళీస్సులుం

శాలాంబ ఈ శుహి?ాశుణి ముసునూరు హైస్కూల్లో "శనుగు పండిత: దవి నిర్వహిన్తూ వ్రంజేవారు. కవితాళారద అనే నా పదస్టళావ్య సంథ్రుటి! శుద్ధపుతి తీసి యిచ్చారు.

గౌత మేళ ఎర రౌవు ఏీప మా మైస్కూూల్లో ళొంతకాలం టీచరుగా పని చే?రు. ఒంటరిగా వండటం దూరంతో ఆగక నవంటపనితోకూడా కు న్తీవట్లు పడుతూనే వీరు రర్న్మయుగళి అనే నా సుంథావి!ి శుద్ధపృతి తసి యిచ్భారు,

188 నాళీవిర పాహీత్య 6

'జీవి*ీని నసుంథళా జీవి వసుంధర జూళాజాల్య శిమ్యు రాలు, ఒకసారి నేను గొంత అనాకోగ్యంతో వున్నాను. కాలఠి గడవటం కష్టమే అలయిలోయింది. అ సమంకంలో [గంథర చనకంశే నాన వేరే కాలనేపలి కనివీంచలేదు. అప్పుడు నేను నారదభ క్రీ నూత్రములు అనే గ్రంథానికి లఘువివరణ రచించాను.. చానిళీ ఈ కాలిక ళుద్ధపుతి శీనియిచ్చినది. తఠ్వాత కొంఠతశాలానికి నా “భగవ చా)మానుజస్తుతి”లో నొంత భాగాన్నీ; *ోనోజాళీ) సూ_క్రిలో కొంత భాగాన్నీ కూడా కేవలం గురుభక్తి ప్రేరితమై (సి యిచ్చింది. చై

వివాహమైన తళ్వాత తమ బిడ్డ! నేను తరువాయ్‌ మొళి వ్యాఖస్లకీ "వెట్టి ఉరునే సుఛామాఢు” అని వెట్టి నాదీననలందు వొన్నదిం

జీంకశశ్వర సాామాజ్య దంపతులు ఆత్యంత గురుభ క్రీ చూపి ధన్యజీవులై న ఒకదంపతుల సంగతి పేర్కొంటానిడక్క.

ఇది. జరిగి సుకూరు. 16 వళ్ళు, అవ్వుజే నేను కొత్తగా నాపదవినించి రిటయిరు శాబోతున్నాను. బడిలోని వీల్ల ల్నే నావీల్ల లను థొని హరికి విద్యా బుద్ధులు జీర్పటంతోజీ అహో రా,తులూ శాలం గడిపే నాకు ఒంటిగా గోళ్ళు గిల్లుకుంటూ వి ఇాంతి జీవితం గడపటం మాట లతల్కుళలొంకునే వొళ్లు కళపకం ఎత్త సౌగిలది.

ఈ వూరిలో మా పక్క యిలట్లో బక తంపతు అుంచేవారు. వారి పేర్లు నూర్య జేనర మే్యక శుశ్వర కావ (శ్రీమతి సామా)జ్యము వారిద్దదూ స్కూలు టీచన్లే,

ఈ భార్యకి హేరడీ పుజేశిక వరీచకి చదవాలని శ్రందని అంయడన ఒళనాడు నాతో అన్నాడు. వుల్బిరట్బిబ్బలయిపోయాను,

నాహిజీవిత పా త్యం క్ష$ీ4 జీన, ఆయన తగిన జీతంకూడా నాకు ఇల్లించి మరీ రక భార్యః చదువ్చ చెప్పించాడు

ఆనె లొద్దిపాటి అనారోగ్యవ కేగాని చదువుల్లో అద్భుత ప)జ్ఞావతి. ఒక్కసారి ఇవితే చాలు ఎంళో గొప్పగా అంటుకు పోయేని,

విజయవాడ శీంచాని శాయిల్లాలు పరీశ్షకి కట్టింది. వ్రాత పరీక్ష బాగా వ్రాసిందట, అపరీతుకీ జెళ్ళిన వారు 180 మందిట, మాఖిక పరీక్షలో ఆమెకీ 6కి మార్కులు వేసి నీ వివరిదగ్గిర చకువుళల్న్నా వీచడువ్చ అని అ పరీక్షకు డడిగాడట. ఆమె నా *ీరు ఇల్చిందట.

అయన సంళోమంతో అన్నాడట. *మి గురువుగారిని 'జజరుగుదును, మాఖిక పరీతలో ఫస్టు మార్కు. నీకే వచ్చిందమా | వారిచీకు "జప్పినందున ఇంకో 10 మాక్క_.లు వేస్తున్నాను), సీవు మీ గురువుగారి పేరు ఇప్పళనుంజే నీకు 68 మార్కులు వచ్చినది ఈమాటలు విని నేనెంత సంతోవి౦చానో మాళే వూహిలిచుకోండి.

ఈ సందర్భంలోనే గదా “క్ట ఫలీ” అవీ “ఆయక్నే ళృళే యది న సిద్యతి కోర) వోనః అనే మున వాళ ఛంటారు.

ఛి

అ మహీళాముణి నాదగ్గిరే కొమంగా శాష్ట్రళాషా విశా ఠదక$ి కూడా చదుథత్సళొని ఇంది,

ఇంతవరకూ వ్రాసింది పీరి శుద్ధపుతి లేఖనానికి పూత్వ శంకంగా భావించి. పాఠకులు మన్నింపక తీరదు. వడ్లలో పాటు తట్ట కూడా ఎండళ తప్పుతుందా మురి!

అప్పుడు నేను ద్వాదశసూరి చరిత్రనిత్మంచే మవో దశ్శి నుంలో వున్నాను. వదో సమె్మశారణంగా మాన్క్కూలుకు ఈ

క నాళీవిళతసాహీ శ్యం౦ రోజుల సెలవు ఇచ్చేశారు. కోజుకు పజేని జలు తగ్గకుండా జేను డీఠతో. సమయాన్ని సద్వినియోగ పరచుళలొని ఆ ఉద్దంథం పూర్తిచేసి దీస్స శ్వాసవడిలాను, క00 జీజీల గ్రంథం అడి. కాని! ఆండు నెలలు పట్టింది. శాని ఆ శిమ్య దంపతులు చరిళలొంకా వ్రాసి యెట్లాగయి కేనేం అయిదు నెలలకి చాని! శుద్ధ పతి పూర్తి అయిందని వీంచారు. ఆంతకష్టశర' మాపవి,నావాత గచా మారి అడి, ఆ దంపతులే నామవార్తి వివేకానందుడి! “బ్రవ్మా విద్య"! “కకుకభయావణశాలకుకికీం గూడా ఛుద్ధపుతులు తీసి యిచ్చి తమ గురుభ క్రి వరాయ ఇతని మాటల్లో కా॥ చేతల్లో నాడా నిరూపీంచు కొన్నారు, అదంపతులకీ వారి కుటుం ఖానికీ వమ్ము లంగా అయుశారోగ్య భోగభాగ్యాలు అను గ్రహించాలని (శ్రీనోదా రంగనాథుల్ని ప్రార్ధిస్తున్నాను, నిత్గసుమంగళి శారద ళీ చిట్లూరి కోశేశ్వర కాథ్సగాడు జాదావు పాతిశేళ్ళ మృతులు. వీరి స్వగామం నూజివీడు. కానీ వలుకావ్రలలో వీరు జిల్లాపరిమత్‌ హైస్కూళ్ళలో (_పఛానోసా ధ్య్యాయులుగా పనిచేసి ఉపాధ్యాయులుగా ముంచి పేరు (పఖ్యాతులు గడిం చుకున్నారు. వింత వముంచే జీను పదవీవిరతుణ్ణి అయిన తరువాత వీరు మా న్కూ_లంకీ (పధానోపాధ్యాయులుగొ వచ్చారు. మరొక చోట కావురం వెట్టి ఉంశు వీరతోనూ వీరికటుంబంతోమా ఘనిష్టతగానీ అలీశ్రయత గానీ దినదినాభివృద్ధి అగిఅవ కాశం ఉందేదికాదు గచా! అట్లా కాకుంజా వీఠమా ఇంట్లో (వక్క వాటాలోనే శాస్రరతి పెట్టడం ఉధలపతాగకం అయిందనవచ్చు, అసం

నాజీవిత సా హీరస్ట౦ వం

ఆది 1975వ సంవత్సరం. అపుడే (శీ విల్షివుతూరు వ్చిరీయయా[త బేసి వచ్చాను. నా దివ్య పబతిధ సంరంభానికి 'వేగుజుక్క. అయిన “'రత్న(ఠలయి” రచన (పౌరంభించాను.

రర్న।| తఈయి | సథనముభాగంలో “తిరుస్పల్లాండు “తిరుష్పళ్ళి మయెళుచ్చి 'తికుళ్చాఘులి వ్యాఖ్యారచన సాగుతున్న రోజులవి, నొవుణక్టం వుచ్చి (పంపీ నజేమో అని నేను అక్క-జపడటానికి అవకాశము కలిోట్లుగా ఆ ళో శుశ్వరరావుగాకి జాలిక తిద్దరూ నావద్దకు నచ్చి నమస్కరించి “మిోపడ్డ హీందీ నేర్చుకోవడానికి వచ్చానుంిడీ” అని కోరావ.

ఇంశీమి? సంతోవంతో ఎగిరి గంతువేసినంత పశలయింది నాకు.శకుథ్ర వచ్చి కోగనా టేనినయినా ఇన్వడానికి వెనుకాడరా దని ముంటే సర్గ యించుకన్న వాడి నాయె. అట్టిస్థితిలో విద్యాతు రలై వచ్చిన అజాలికలు నొమి(తుని బిడ్డలు కావడం మరీ విశేవం కజా!

మంచితోజు చూసి వారికి హిందీ (పారంభించాను. రత్న (యి సంగతి పెద్దమాస్దం- శఛాఠవతో (వస్తావించాను. అమె నాకు కొండంత థె ర్యం కలిగిస్తూ అన్నది - “దానికేం భోగ్య మండీ, తప్పళ (వాసియిస్తాను.”

అప్పుడనుకొశ్నాను = ఆతల్లిద.కు అంశు లుట్లాశే కలుగు తుంది కాబోలు, లేకపోకే ళుద్ధ ప్రతి చక్కగా రీసియి చ్చేనావ నాయిటిశే యుందుకు వస్తారు!

అప్పుచన్నాను = క త్రన్ష్యూ ్రంాః ఠతోజూ పడి పేజీల గంథలి శేను (నాస్తాను.. అదలా నీకు నళ్ళీ అండంగా (శాయాలీ సనా (శచుం తప్పకుండా” *మిమాట అతరాలా పాటించీ తీరళనరితీ

కై? నాజీవితీపాహీత్య 6. పంళోచ పడతార౭ందుకు!” అంది గుకు విభ శారద. రోజూ ఠన మూట జవదాటకుండా ఆమె ఈద్ధ (పలతిరచన (పారలిభించింది, పాఠాలు ఒక పక్క సాగుతూనే వున్నవి శారదకీ అమెచెళ్లెలు వాలచంటదికకీని,

కాని ఒకసారి నురాడురోజులు వరసగా శుద్ధ పతి లరీయ లేదామె, *వమవనూ ఆ యేమి యీనవా గ్లానళంగం!” అన్నాను చికు ఫోపంతో. ఆమె అందిగచా = “కాస్త రుగారూ, మన్నించండి, వీలు కాలేదు. లెల్ల నాకేలోగా మికు ఆ 80 శీజీలూ (నానీ యిస్తాను. నానమూట నమ్మండి”

శాని ఆమెకీ (సళాంత పరిస్థితిలో గాని యిట్టి న్షేశ కార్యం సాగదు, నాఆత్షరాలు మరీ పొడుగానుంటా౦ంణ అనడం చక్విత- చర్వణలి గజా!

వై వవశాన్నో అకాలికకు నాతిల్లీ పరీత్షో తెలియడు కాని అళాతి కరెంటు దీపాలు ఆరిపోయినవి.అండనా ఆమె పట్టుదలతో లాంతరు సబోయంతో ఆ 80 పేజీలూ (వాసి యిచ్చి తనవిథి నెర వేర్చుకొన్నడిం

వారికోపానిరైనా ఇాళనచ్చును గాని గురుళోపానికి తాళ కాదు అనే సామెరని ఆవీల్ల శార్యమాసంలోకి తెచ్చినందుకు నాకంత అనండం కలిగిందో జేరే ఇస్పాలా! అసంతోవంలో అమెని దీవిస్తూ నేనీపద్యం ఇెస్పాను-

న. పదునా రేండ్లవయస్సుకే చదువులోపాండిత్యము గంటి ఛా రద, నీమేధను వెచ్చుగొంటినికథా రాళుద్ధితో పదస్థ్రనమన్‌ పదునా భామను వాయగా నివుడు సంపాది౦న్రు విర్ణానముశ్‌ ముదితల్‌ శేర్వగరాని విద్యశలటే ముద్దార నేర్చించినశ్‌ 1

శె

నాజీవితసాహీ త్యం 1

శారదనీ అమె (పతిభనూ గురించి యెంత ఇెప్పీనా తీరదుం శాని (గంథ వి_స్తరభితితో విరమింపక తప్పదం లేడు.

శాని 80 వళ్ళయిశా ఏీండళకముంజే నిత్యసుమంగళి శాళద తల్లి దండుల్నీ భ_ర్తనీ సన్నూ గూడా దుఃఖసాగర౦లో ముంచేసి మరల కొక లేని సరమసదఠ చేరుళొంటి.

పంచామృతం అనే నా్నాగంథంళలో నిత్యసుమంగళి (శ్రీమతి శారద అనే శీర్షికతో సువన్తాక్ళతి నిచ్చి అనాళిమ్యురాతి బుణం కొంత శీర్చుకోగతిగాను.

బలచంతీళక శారద సోదరీ చి. సౌ వాలచ౦రదిక , అక్కు దివిశేగిన శాటినుండీ యిీాజాలికయీ ౮ార చనల! ళుద్ధ (వకుల తీసి అుచ్చింది (శద్ధాభక్తులతో. అవీల్లకరినపరిశమచేతనే నొ లిశవాంప్‌ మొళి ఎ్యాఖ్య మఃాడుపత్తులూ సూ ర్యాలోక సౌభాగ్యా

అనెను నేనెన్నో కానిమాటలన్నాను. కాని అవని యీనిా అమె పరిగణింపలేదు. అమాటలు జ్వేమపూరికాలు శ్రావని అవెకూడ తెలుసుకోవడం దీనికి కారణం అని వేలే చెపస్పనక్కక లేదుగజా. అమె నాకు మిక్కిలి ముఖ్యమయిన జాబులుగూడా (వాసి పెళ్టుది. నా తిరువాయ్‌ మొళి నవతారికలో ఆలేనని గూర్చి యీసదస్థ్టం చెప్పాను.

క, (వాసెను చి, జాలచందిళ

చేసెను కైంశర్యమిట్లు (శీళుశరుణ చే

సీ సుగుణ తాన కోరిన

తయూసర్వము నందు కలొనుళ మావారి కుణన్‌,

సరీ నాజీవిరసాహీ త్యతి

వింత యేమిటంజకు అమె! వినాహమైన తకళ్వాత వుట్టిన అాలుడికీ వారికిరణ్‌ అనే ఓకు పెట్టడం. నారిశరుణయే ఆమె కడువున బడీ అబిడ్డగా రూపొతదిందని ఆమెతో నేనెన్పుడూ అంటూనే వుంటాను.

టి. టి. డి, వారు (పచురించిన నారచన అండాళ్‌ కి ఆకే ళుద్ధ్యసతి తీసి యిచ్చి నాకు వచ్చిన రు.500 పారితో వీ, కానికీకకాల కారణమయింది.

అమె (వాసియిచ్చిన శా లబిురర ర చనలివి- “*దివ్య(వబంధ- (ఠయి” “ థగన దామానుజ స్తుతి, టాక్‌ జ్యా (శీనూ క్రీం

అమెనీ ఆమె కుటుం జాన్నీ మానో వాజనని శాపాడగాక |

వేదవల్లి శాయార్‌, ఈమె శొవద్ద హిందీ నేర్చుళొన్నడిం (పవేళిః పాస్థసయి విశారద చదివింది. అఅనేశాదు = తిరువాయ్‌ మొళి తొముగ్థదోపత్తుకీ రజతోత్సవ సం దిళక్షీ శుద్ధ్యపతులు (వాసి యిచ్చి (గంభమాలచేతళూడా సనూాశ్రిన్య అయింది,

నా పరోశ్షళిమ శ్రీగు చి. వై. వి కామానుజస్వామికి ఈమె సవాధర్మ చారిణి అయింది. చి. స్వామికి నూలయింట్లోన స్నాతకం జరగడం గూడా విశేనమే. నేను చేసనజీ యీ వివావామనవి వధూవరులూ వారి బంధున్చలూ ఇప్పటికీ మురిసివోతూ శ్రంటారుం

చి. శానూనుజస్వామి చిరకాలంగా నా శాల్మీయుడు, విశాఖలో ఉద్యోగం ఇీన్తూ ఈయన నుందుగా ఉల్తగరములతో పరిచఆలనల చేసగొన్నాడు. అతర్వాత ోళొంత కాలానికి మరొక వద్ద ఉద్యోగిగా మోతశా బాదులో స్థిరపడిపోయాడుం

(హి

నాజీవితపాహీత్యర 10

కేక్‌ వళ్ళ (కంద మా పెద్దబ్బాయి చి. శామగోపాల్‌ ఇంట్లో పైదళశా బాదులో ఈయన్ని మొదటిసారి చూశాను. తదాదిగా యేర్పడిన నూ జశ్నేవాబంధాన్ని గారవించి తనళోరికమోిద నేను మాట్లాడిన బాలికను తాను వివానానూడడ౦ నేనీజన లో వారచి వో లేని వివయం,

నళపనార మ్య వేదవతికి చెల్లె లీబాలిక. ఈసు చాలా వినక వలి, నావద్ద రెనుగుమైవు నేర్చుకోవడం విశేషం. గొప్పకాదు గాని చాడావు (శభ మాలలో (ప్రచురించిన నాపది రచనలకి ఈమె విసుగుకోకుండా శుద్ధ్యపతులు తీసి యివ్వడమే ెప్పుళోదగిన "పెద్ద విశేవం. (గంథమాలద్వారా సాహిఠ్యలో కానికీ వె పూర్తిగా పరిచితుశా లయిలిది.

ఈమెని గూక్ళి శాదిన్యసూ8క థాసారంలో యీపసద్య ద్వయం (వాశాను అ కే. 1. నాల్గుసంవత ఎగములుగా నయముమిడ

భక్తీ యుక్తులు మెకయ ధీక క్తితోవ్ష

మారచనలెల్ల సావుగా నలచిని౦డు

మనముతో (వాసియిచ్చిన నూన్యళీల. కే. 1. సుగుణవలి నయనావను సూరు లెఫ్టుడు

విన్దుదర్శించు చల్లని వీక్షణముఅ నాయుశాలోగ్య భోగ భాగ్యాల నొపగి తగిన వరుగూ ర్చెదరు గాక ధన్య జేయ,

ఈ మె నూకు (వానీయిచ్చిన (ంభపరంపక 1,8 తివనాయ్‌ మొళి 8, 10 భ్యాకి రజతోత్సవ సంచిక ఉ (శీ విను సవా సనామ సపోోతము క, తిరునుం(కార్థము, 4. దివ్యసూరి శథాసారము శామానుజ క థాసారము వగైరా, పీశలు (వాసిని, సుప భొత

కథ] నాళీవీిఠరసాహీ త్య ర గోస్టి $. తులన్సీనంజరి కి. రామానుజ సవా పనామ సో రము వగైలాం

చ సౌ. (గోవినన్సి గొగ్లైసాటి సర్యవాణి,జీను ముసునూరు పాన్కూలో వని (పారంభించిన జాదిగా యీమెతో నొ పరిచతపం. విద్య! మించిన వినయ సౌజన్యాది సద్ధుణ నంవద యిీిలేనుకీ వన్నె కెట్టినది. అఆదగ్శ్గములు అచశించటంలో సచడా ముందుశీ యురుకు స్వభాన మిోయమెది. ఈ మహిళ నాద్వాదళ సూరి చర్మిత లొంతభాగానికి ళుద్ధ్యపతి తీసినది.

నా వ్వతికని వికాఖమెంటల్‌ అస్ప[తిలో నిలవ వ్ర౦చడాని$ి యీమెపడిన (శమ అనుభవై కచేద్యం. నార చనదిన్యసూరి కథా సారంలో ఈమె చి కాన్ని (పచురించాను. దానిలో ఈ శిష్ట శాలినిగూర్చి _వాసిన పజ్యాలు పఠిశీలింపదగినవి,

హైదళాబాదులో నేడీయువతి ధర్మఫురి ఆశే కుతో నిరిశ్తిస్తూవ్రన్న దివ్యాలయసంపడా దీ్తీశీననర్‌ అనే ేపతో (పశాళిన్తూవున్న భవ్య భవనాలూ చూ శ్రే మనం అశ్చర్యా నంచాల్లో మునిగిపోళ తప్పదు,

ఒళప్పుడు నా శిమ్యుకొాలయిన ఈ ఆడక్శమహిళని తలచు కొన్న లొద్దీ నేనెంతగా గర్వావందాలననుభవిస్తూ వుళటానో శెస్ప లేను,

క. (శీనివాన్‌ ఈ బాలుడు నుసునూరులో పోస్టుకూస్త తగా పనిచేసి కెళ్ళిన శ.విం తిరుకులా చార్యుల వురరత్నము. కవ తరగతిలో వృుండగానే నా తెనుగుమైపు రైటరుని చూచిన ఒళ గంటలోనే ఉపయోగించసాగాడ. ఇతని (వాతగాూడా అండంణాజీ ఉంటుంది. కాని మేధకీతగిన వర్మి శను మూతం ఇతనిలో లేదు,

నాజీవీిఠతసౌహీ త్య్క 1డీ

ఈయన నా తర్వతయానికి 10 రోజుల్లో ఈద్ధ పతి తీసి యిచ్చి రికార్డు స్థాపించుకొన్నాడు. ఇతని తండీ సోదరీ కూడా శాళుద్ధ పతుల ని కాస్రణంలో సవాశతించారు.

ఈ బాలుని సోనురితనం మాళం వెద్దలు తమింపకానిది. శ్గ ళ్ళవి, వేస్తే తశ మిక్కిలి గొప్పవా డవుతాడుం

మంచి?ంటి త్యంబళకావు వీర ముసునూరు అఇశను ఇాలికా పాఠ శాల! (పథానాచార్యులు. వీరి అధ్వర్యంలో విజ్ఞానగంగా జనని ఐన ఆ పాఠశాలబేశీ శృషమినాన్యతో దర్శలీయతి-వీక విజ్యా జుద్ధులతోపాటు జేనాఖావం గూడా మెండుగాగల మనివీ. మనీమీని.

వీరు [గంభకూలకి భన నవాకాత మండించడమే. గాక “శ్రీవ జేశ ఠత్నమాల” అనే మూ, పచురణ! శుద్ధ పతి తీయడంలో గూడా సవాకతించారు. వీరిని గూర్చి [శీ అత్తిలి వేంకటరమణ "ెప్పీన దీప ద్యాంశం- గత ఫ్రం బకుడు మంచిశంటివా డగుట ఉేసి (గ్రంథమాలకు అమ్‌గరమ్యుర టుడె”' అని, శ్నేనాపాాతు లయిన వీరిని (గంభమాలతో పాటు జేను గూడా గుర్తుంచుకొంటాను

జ్ర లశ్షీవర సివాము ఈ చిరంజీవి దివలగత అయిన నా మరదలి కుమారుడు. వంచి సాహిత్య పకడు. నాకోరిక మిద లీరిళ జేసిలొని *పెకునూళ్‌ తిరుమొళి?? “చెరియాళ్వార్‌. తిరుమొళి' అనే న్నాగంథాలక శుద్ధ పతులు తీసి ఇచ్చి. (గంథమాలకి భ_కీతో తన సవాకారం అండించిన వాడు. వలూరునివాసి.

తులసీ (శీ లోజూకాణులు సీరిద్దకూ వకోదరలు, ఇక్కననే తొంఠ కాలం నావద్ద విజ్యాభ్యాసం చేసిన వార. రోజూకాణి. కాలేజీ చిజ్యార్థినిమై తీరిక లేశపోయిశా ఎంతో ఓర్పుతో ఓపికతో ఈ “నా జీవిత సాహి త్యా”నికి చాలా భాగం శద్ధ(పతి తీసి ఇచ్చిండంగు

శశిక నాజీవితసాహిత్యరి ఈమెకీ నామాద ఎంతళటక్రి విశాాపా లున్నవో బోధపడుతుంది. ఈ చిరరజీవిని అనుకూల వరుని ఇట్టబట్టి ఇవాపక సుఖము లండు కొను గాళ!

అత్తిలి వేంళటరచుణ నా ఘనివ్చ మితులలో ఒకళు రనుణ గాడ వీరి “రసోవై సః” పవ్య కావ్యం (పచుగిత మైనట్లు ెలిసి వాళికి నూజివీకుకు జాబు (వాశాను. వెంటనే జవాబు వచ్చినది. “మోకు వస్తారా! లేకపోతే నన్ను రమ్మంటారా” అని. తత్పణయే "ళ్ళి వారితో సంతృప్తిగా సంభామించాను. తరునాత ఆవు సకం చ్చి ఒక్క.గుక్కలో ఆరసమంళా వీల్చేసి వారికీపదష్టం (వాశాను- ను. పినరన్‌ నన్నయలిశళ్కనాదిళవ్రు లీయుర్విన్‌ శవిత్వంబు జె

ప్పినవారై నున ఖౌరళా౦బను మనో ఉమంబునన్‌ గొల్వనా

రని జ్యోతిక చిలిగించినారు; రమణాళ్యా; సత్క_పీ=ఆకు కై యీ

ఘన సత్కా-న్యము (నాసి మించితి వవనో కన్న తనస్టనే చూపీ నా

జననంబున్‌ సఫలంబు కేసిలె వునన తంబు "లేకుండగన్‌.

లతికవాంస్‌ మొళి చ్యాఖ్య మూడు భాగాలకి అందులోనూ

నా వార! శుద్ధ్యపతి తీసి ఇచ్చారంశు జూనికి వారిబుణం ఎట్లా తీద్చుళలోవాలో అది ఇప్పటికీ నాకు అంతుపట్టని జటిలనతున్య అయి కాూద్చున్నది. వీడో తోచిన రీతిగా ఒక పద్య మల్లి ఆ్యగంథంలో శానవతారిశకలో ఇరికించాను = క. అ _త్రిలి వేంశళటరమణుని

ఉ త్తమవిజ్ఞానఖనిని ఓరిమిమోరన్‌

చిళ్తును సత్తుగ జేసిన

న్తము గణియింతు వృాదయసంళుద్ధుడత నై.

కూమై. 8 మొదలైన నాటినుండీ నేటివకకూ నూలో అభి

ఆ భేజాలు నచ్చినా సరకు చేయకుండా (గంభమాలకి నభ్యత్వ

నాజీవీరపాహీత్య ల క్షఫ్ర4 శుల్కం కూడా వీక్ర వంవృుతూ ఉండటం నాఇంతో నంళోను కరం కజా'!

మొన్న చవారొశకవూట అన్నారు ఇ గత చదువు లన్నీ మరిచిపోవా లనుకుంటున్నా నండీ అని. మంచిపనే అది. (శ్రీరాను శృన్న పకమనాంస గచాధర భట్టాచార్య అనే తన అసలు శీరుళో వేళ సంతకాన్ని కూడా మరచిపోయారు గజా! (పవ్లాదుడు కూడా “సర్వము న తని దివష్టి కళావయ మంచు విమ్మనందుల్లము చేళ్ళి శాఠడవి నుండుట మేలు నిశాచ కాగణీ” అని నలుక లేదా! *-కెంచెల్ల వు_స్తకంబులు నించాచావ్యనకు” అని 'లాలురతో అన లేజా! ఎంతొ చదివి బుట్టి చించుకొని మనమంతా లోకాన్ని వమి ఉద్ధరిస్తున్నాము! మనఅర్మలనే మాతము ఉద్ధరిం చుళొంటున్నాము!

(శీరమణగారి ముదితకావ్యా లన్నీ ఒకటై ౦డుగా చేని భ(_దంగా దాచుకున్నాను,

వాత (గంథళూల (గంథాలు కొన్ని ఆవిన్క_రించడానికి మంచి

సాహి-త్యసభలుకూడా జరిపారువారు, కాని వానిలో కాము మాత చాలా తక్కువగా ఉపన్యసించారు. వారి కుండే నిగవాం చాలా విశిష్ట మైంది. అది అననుకరణీయం అని వక్కా.ణింపగలను,

కనీసం 5 6 సాహిత్య సభలకె నా నన్ను నూజివీడద పీలివీం ఇారు వారు. మన్య్గంథధమాలకు మహోవకాగ౦ చేసిన ఆనుధుర వృావయుశ్తీ ఎలా నురువగలను! మోళానూధుకిలో నారు నామాడా (టంథమాల మోడా నిజేదించిన పసిడి వలుకులు ఆతరలక్షల విలువ చేయుసట్టివి. గో చబామూత అప్రొఢళవిని సకుటుంబంగా కాపాడు ణక]

పద శి చిరంజీవిని వడ శై పెలసొని సుళ్చాకావు (ముసునూరు) గారి కమూరీనణి ఒళ్ళ- చేతి మూడ యీ ఆండవ భాగానికి శుద్ధ

కశక నాజీవితసాహీ త్య (పతి తీసియిచ్చిక యీ గురుజనళు ళూపాపకాయణని నాలరల్లి సదా కాపాడుగాక! గ్ర ౦థమాల సహకారులు కాండూరి నరసింహాచార్యులు

వీఠ బందరు జగన్నాథవురం నివాసి. నా థౌవమరది. వీరి తండి క. కే.[ళీరూన్‌ శాండూరి (కీనినాసకామానుబా చార్యులుగా రుభయవేదాంత నిష్ణాతులు, భగవ డామానుజ స్తుతి! దివ్య! పబంధ (తయికీ భునంగా సవాశరించా రీ యావదంపళులు.

దోనేపూడి సీతారామయ్య

పీక ఘంటళొలనివాసి మంచి సాహిత్య వీయులు, ఆది నించీ యాగంథధమాలకి ఘన సనాకారం అందిస్తూ వున్న న్య కీ

చిఆకముర్రిస త్య లక్షణాచార్యు లు

కీ.శే. వి. రాఘవాచార్యుల లేఖాపరిచతకంతో లభ్య మైన యీవిం్యత రత్నం రీటరయి రటయు గాడా టంథమాల! ఫఘనంణా జనవాకరిస్తూ నే వుంటారు. వీ8ిది గుంటూరు.

ఉత్చల వేంకట రామానుజాచార్యులు

వీరు పెద్ద వ్రద్యోగం జేసి రిటయికయిన వ్యక్తి, జి, వి, శాఘవాచార్యుల దినవాళాల సందర్భంలో విజయవాడలో తనుంత తామే నాసరిచయం కలిగించుళొన్న పరమోదారులు వీరు (గంథ మూలకి అపారంగా సవాశరిస్తూవున్న విశిష్టాదై ్స్రతసం పడాయా ఛిచూని, యీ మితరత్నం హైదఠా బాదు నినాసి

నాజీవితీ సాహీత్యం 18 యన్‌. ఆర్‌. యస్‌, అఆయ్యాంగార్‌

(శీమాన్‌ శేట్టలూరి శాఘవశకళోస అయ్యంగార్‌ గొప్ప (వభుత్వోద్యోగిగా రిటయి రయినాడ.(శీవై నద (గంథ్యపవణులు- పది సంవత్స కాలపూర్వం నాపరిచయం కల్గించుకోని శజాదిగా (గ్రంథమాల క పూర్వధనసవాశారం ఇఆందిస్తూ వున్న వ్య క్రీం

పేరి సరీనుణి (శ్రీనురి రంగనాంకకను్ణ పతికి తగిన సలియని చీకు గడీంచుకొన్న వుత్తమ యిల్లాలు, నేను శబురు చేయగానే పాదళా బాదులో నేనున్న యింటికీనచ్చి తమ దర్శనం యివ్నీంచి నన్ను ధన్యుణ్ణి చేసినా రీవంపతులు,

నన్ను చూడకవజంజే నా మస్టీపూలర్తి వస్త్రుములనై (దవ్యం పంవీన వీరిని జీవితాంతం మరువ లేను, (ప్రస్తుతం వీరిది తిరుమల,

కాండూరి లకి ఉనరసవ్ము

నాకు మిగిలిన యీవైక సోదరి యీమె, డాం ఇళ్వవిళ్ళగారి తళ్వాత (గంథమాలని పోమీంచేవారు ఈమె ఒక్కతే. జ్వాదళ నూరి చర్మితలో ఈమెవై వొళ పద్యంగూడా (నాశాను.

కి, శే, కాండూరి రంగనాయకమ్మ

ఈమెగూడ నాసోదరి యీ, చేతిళముక లేని దీమహి ళామతల్లి ఎవ లెంత అడిగినా కాదసకుండా చానం చేస్తూ శ్చండే దీవరను భాగవతో త్తముకాలు,

చూ సంస్కృత తిరుప్పావు వాఖ్య యీమె సంపూర్ణ సవా శారంతోనే వెలువడిందిం

అ తిరుప్పావులోనూ తిపనుం తార్థంలోనూ యీమె చి్య60 (వచుకింఛచాము మేన,

18 నాజీవిఠతసాహీ త్యళ వంగల లక్రి త్ర నరసింహాచార్యులు

జి, వి, శాఘవాచార్యులు పరిచయం చేనిన తను బంధు వుల్లో వీరొకరు. వారిలో ముందుకువచ్చి తమంతశామే ముందుగా నాకు లేఖవాసి (దవష్టంహాడా పంపిన ఘనత వీరిలొక్కరికే దక్కు తుంది.

మైదళావాదులో వఏీరింటికి నేను వెళ్ళినవుడు వీరి (శ్రీమతి సోదరి చూడామణి నాకెంతో అప్యాయంగా అమర్చి పెట్టిన విందు భోజనం నే సీజనగ్ధలో మరువలేనిది.

మై(తి చేసుళలొన్నది మొదలు వీరెంతో భక్తీ సపత్తులతో (గంథమాలకి తము సవాకారం అందిస్తూ నే వున్నారు

బి, కె వి యల్‌. రామానుజాచార్య్యలు

సుమారు 50 వళ్ళ కింద కాకినాడలో వొక గొప్ప పతిడి తుడు నాకు వీర్మి తమగరి (రలగళాజాచాద్యల) సద్గుణనంపవడని (పస్తావించి బున్యుశృంగునివంటి అవీఠరాగులణ్లి తప్పక మూడుమని" అఆ జేశించారు. వారియాన నాడలజాల్భ్చి అప్పుడేచ్ళె విజయవాడ దున్తాఅ_గజోరంలోవున్న వారి యింటిలో సందర్శించా నా మజ కవి పండితుణ్ణి. ఆకవి యిప్పుడీ వుడమివై లేరు. వారి సోదరులే వైన పేర్కొన్న శామానుజాచార్యులు గారు,

తమ్ముడి మణవాళ ముహోముని చర్మిత అనే _పళస్త రచన॥ కొంత _దవ్యం పంపి సవాళరించాకు వీరు “దివ్యమూని_తయం”అ నే (ంథంలో చాన్ని (పచుింంచి ఆ రరగళాజాచార్యుల బుణ౦ తొంత తీర్చుళో న్న్నానుం

(4

నాజీవితసాహిత్యర కేశీగ్ర

శామానుజాచార్యులవారి సందర్శనం గుంటూరులో వొక్క

సారి నూతమే చేయగలిగాను. అయినా నారి (దవ్యం నాటినుండీ నేటిదాకా (గంథమాలకై నాకందుతూనే వుంటుంది. ఆత్మకూరి కస్తూరి రంగాచార్యులు

జేను రెండవసారి బదరీయా(తకి వెళ్ళుతూవ్రుండగా వలూ ఠలో (శ్రీ లక్షస్థ్రణయతీందుల అ(శమానికి వొక వష్థక్తి వచ్చారు. వారే వైనాకు. వారి పరిచయం నాకుచేసి ంకతీం డులవారింకా అన్నారు. - “/శ్రీవైవ్లవ్రల కపయోగించే (గంథాల (పచురణ థోసం ఏరు చేస్తూవున్న వై 0కరస్ట్రం ఆఖండ౦, అమేయం, అద్వి లీయం. అడి వాచానుగోచరంగూాడా. ఎంతమంది కలసినా చేయ "లేని యీకృవీ యీవ్య_క్షీ వొక్క చేతిమాదుగా బేస్తున్నారంశు అది మన మంతా యెంతో గర్వింపదగిన వినయం.

తదాదిగా అ యాచార్యులనారు నూకు సంవ్రతూవున్న ధన శాళి శంతంలేదంకు నము 9డీ. అదం౦పతుల చి కాన్ని మిళా వూధురిలోనూ శఠథోప వాక్సుధలోనూ (పచురించి వారి బుణం కొంత లీచ్చులొ న్న్నానుం

నారాయణం శ్రీ రామాచార్యులు

సుమారు నలభై యేళ్ళకింద వుండేది ేపల్లైలో హయగీన విద్యాపీఠం. చాని నంచాలకులూ సర్వస్వమూ ఉట, చే. య (శీనూన్‌ (శ్రీ శామాచార్యులవారు.

(గ్రంథమాల (పారంభమైన చాదిగా మాకు వీరి సువక్తాళీ శ్వాద పరంపర శ్రృమ్మ_లం7”గానే లభిస్తూవుండి. ఇటీవలే మూవలెనే వీరు పై తం సర్వస్వమూ ఠోలుపోయిగూడా దై న్యం అనేది బహి ర్లతం చేయకుండా గుట్టుగా జీవితం గడువుకుంటూవస్తూవున్నారు.

189 నాజీవిశతసాహీఠర్యలి నాశం గూడా వయసు నానుననునా గూడా "వెద్దయయిన ఈ రస తపస్వి విశిష్టాద్వైత సంప్రదాయ (ప్రచార పరిరయణకోసం అనార్నిశలూ (_శమిస్తూళున్న యీ [(గంథమాలకి వ్రవ్మ-లంగా యేటా తము ఆర్థిళసవాకార సంపద నందిస్తున్నారర1ు అది మన శీవై నవ జాలి కే గర్వకారణం,

(వస్తుతం గుంటూరు జిల్లా గనిక పూడి పీరి నివాసం, వారినీ అకుటుంవాన్నీ నాతల్లి సదా రశ్నీంచుగాక |

క్రి శే ఈయుణ్దీ రానూనుజొచార్యులు

ఉ. వే. (ప (శ్రీమాన్‌ శామానుజాచార్యుల వారిని జారికి పోతూ సఆళరించాను. “*ోమిోెవరండీి” అని వలూరులో. అట్లా (పారరభమైన మాసన్నేవాం దినదినాభివృద్ధి పొందింది. వారో పదవీ విరతులై నా తరచుగా (గంథమాలకి ఆర్థిశసవాకారం అందజేస్తూ వుండేవారు.

వారిటీవలే పరశుపదించారు, అయినా శండిగారి జీవిత కాలంలోనే యధేష్టసపాకార నంపడ నందిస్తున్న వారి కునూర రత్నం [ళీమూన్‌ నోపాలాచార్యులుగారు చానిని పదిరెట్లు చేశారు, ఈ యుదారుని (శీమతిగూడా అట్టి స్వభావముగలటే, “మామగారు (గళిథమాూల పేరు తలచుళొంటూనే పరమపదించాణరని ఈ తల్లి వలికిన సలుకు కలకండ పలుకువ లెనే నాకానందజనమైనదని జేరే ఇప్పట మెందుకు !

మల్లాది సూరిబాబు

ఈసాహిత్యరస పీపాసవుతో మైథతి క వళ్ళ్యకింద (పారంళ మైనది. ఏకు మన గ)ంధమాలకి పంవు ధనరాళి కంతులేదు. ప్రసిద్ధ క విపండితులు కీ శే. నుల్గాది శానుక్ళష్ణ శా స్ర్రీవవ్యల

నొజీవిరసాట్టత్య ౦ 1టి వ్ముఠరత్నం వీరు. రచయిత నాట్యళాక్రువేత్త క. శే. వురాణం నూరిశా శ్రి గారి ాహీ్టతులు. బందరులో వున్న నూశానును ఇఆయ్యిల్రే వీరి నినాసగ్శవాం. ఇటీవలనే వీరు తకు మాతృేవత శి శు (శ్రీని వెంకటరమణ న్యు సస్టృలతిచివ్నాంగా (గంథధనూాలని భునంగా గౌరవించారు.

పీరి సతీమణి అదర్శ మహిళ (శీమతి రు॥ ఉమ్ము. ఈదంపతు లకీ వీరి కుటులబానికీ నా ళు భాకాంత్షలు.

క్రి శే లింగం వీరభద్రయ్య చౌదరి

1965 సం, నాటిమాట. వలూరులో ఒళసారి [శీ కజేగుంట శనళశా క బవాస్తంగారింట్లో కీ. కే. లింగం వీరభ(దయ్యదౌదరి "లేఖ వొకటి చూశాను, వెంటనే మడాొసుకు వారికి వ్రాశాను మో సరిచలకుం కోరుతున్నానని. కాని జనాబు ఆెండు నెలలకు వచ్చింది వెడసనగల్లునించి. అ కార్డు తొందళలో యెక్కడో జూర విడిచాననీ ఇస్పూడే స్వగామం చేరుళొన్నాననీ ఇంటనే విశేపా లతో జనాబువా్రాయ ననీ దానిసౌరరం. ఇట్లా కలిగిన మాపరిచయం మూలంగా గుంధవూాల దాచావు 15 సంవతృళాలపా[ు దిగ్విజ యంగా వారి సంపూర్ణ సవాకారంతో వ ీల్లినది.

మొదట్లో వారికి వ్రాళానుు మిదర్శనం చేంజడానికి వస్తన్నానని. వెంటనే వారు దయతో వ్రాళారు, “తప్పళరండిః కాని యిక్కడ బ్రావ్యాణభోజనశాలలై నా "లేవి అని అంత నిమ్మల 'శ్రన మెంది వారి మనస్సు. ఒక సంక్య్రాంతి[ వారింటి! అళ్ళగా చాలా సంతోషించి గొంథధమాలకి భక్తితో రూ. 116లు పమర్చిళచారుం వారిష్టరుగా వాగు ప్రసిద్ధులు,

(పలీసంవత్సకం వారిదర్శనం వేస్తూనే వుండేనాణ్ణిం

1టి నాజీవిరసాహీళ్యరి

ఒశసారి వారన్నారు = *ోమోకీయవలసిన విశాళం వూ_క్రిగా యిచ్చేశాను. గడా. యింశా వస్తున్నా 0దుకండో అని, జానికీ నేనిట్లా నిక్కచ్చిగా జవాబిచ్చాను. “ఆంత మిరిస్తారని ఊందుగా ఊహించి మొదటిసారి మానద్దకీ శాలేదు గడా. మీ శుంచితనం 'తెలుసులొన్న తర్వాత యెట్లానూవగలను !” దీనికి వారెంతో అనందించారని (వాయ నక్కరలేదు గదా.

తక్వాత వాకు (పలిసంవత్పరముూూ భనవిళాళం వంవ్రుతూ వుం బేవారు వాజసాహిత్య అకాడమి సభ్యులు కనక మధుశాంతళం శాజాకాం కథల సంవుటి మన [గంథమాల (పచురణ అాను వెలిగించిన దీపొాలవై ఆ రచయితకి ఆ బనుమతి లిప్పీంచాకు. వారి చ్మితం నాగత్నతటిమిద మ్యుదించీ, సమిమోీఖలలో వాకిమోిద యేదొళొంత్యవానీ, (ప ల్యేకంగా వారి కొ జార్య*తో వచ్చిన నూముకుందమాలలో వారిచి కాన్ని వేసీ, వారినిగూర్చి కొంత(వానీ వారిబుణం కొంతే తీక్చళోగలిగాను.

వారి పవి కాతస్దక సదా శాంతి కలుగుగాక.

డా, జి, విచెల్వపిళ్ళ

డాక్టర్‌ గునుపాటి వెంకట చెల్వవీళ్ళగారు కామయే అమెరికానించి వొళ(గంథంకోసం తమపరిచంకం శేసుకోవడంతో మామై.తి మొదలైంది చిరశాలంకింద.

అట్లా మొదలు పెట్టిన అమా మతి దినదిన (సవర్థనూనమై (గ్రంథమాల దృఢనూల నువడానికిగూడా బలవ త్రర కారణ మైంది.

అ రేళ్ళకింద వారికీ (వాశొను = ఉన్రా(వాతమరీ ెడిపోతూ వుంది. కనక నాకు శాశ్వత ౨ ౦కర్యుంగా తెనుగుమైవు నై టింగ్‌ మెసీను ఫొనుక్కోటానికీ వుమ్మలంగా [దవ్యం సంవండి” అని.

నాళజీవితపాహీత్య ౦ కథకీ మజోసంతోవంతో నాలుగుజేల రూపాయల (దవ్యరాశివారు వంసారు, తర్వాత శూడా వారు తమవిరాళం ఇంకా అకుఖా (వకారంగా అంద జేస్తునే వన్నారు.

వారి స్వస్థలం జల్లూర. కనక మూ జేళ్ళకింద వాళు మన 'జేశానికి వచ్చి మ జాసులో వుంటానని (నాకారు. వీలు చేసికొని మ డాసు వెళ్ళి వారిని దర్శించి ధన్యుణ్ణి అయినాను. ఈ [(గంథ మాలకి నేను ఠరం(డినయిలే వుమ్మల(దన్యదాత అయినందున వారు కాత అవ్రశారు గదాం

శ్రీ గోడారంళనాథులు నారినీ వారి కుటుంబాన్నీ సదా శాపాతుదురుగాక.

సౌమిత్రి రంగాచార్యులు

ఈ రనవృాదయునితో మై తికి మూలం నూసుకృతవికేమం. భద్యాది శామాలయపంలో వీరితో మూ (వథమపరిచయం వర్పడింది అ రేళ్ళకింద. వీరు వాన ఆగ ౦డనివాసి,

భగవ్నత్కె ౦శర్య్య (ప్రవణులైన వీరు మాకు స్వవాస్త పరవాస్తాలతో సమికరించి పంపే (దవ్యరాళి కంతులేదు. మా (పచురగణలంటు వారు చెవి కోసుళొంటాకు. ఇట్టి ఉదారల సవాకారసంపదతోనే నున్గంథనూల కణాడపూవ్త్స లారు కాయలుగా వృద్ధిదెందుతూ వంది. వీళశీ కాకుండా వీరి (శ్రీమకీ వీరి మాతృ జేవీకూడా నామాదా ఈ (గంధమాలమిదా నల్ల మాలిన అదరం౦ం పరావ్సతూ వ్రంటారు.

యమ్‌, వి రాఘవాచార్యులు

శ్రీ మడాచాద్యలవారి వూర్వీకులది నూజివీడు. (పస్తుతం

ఫీరిడి విశాఖపట్నం, నూముఖసరిచయమ౦ (సైతం లేఠఫోయినా

1టీ నాజీవిరతసాహిత్య్‌ 6 వీరినుండి మాకు విరాళం వువ్క లంగానే అందుతూవృంటుంథది. వీరు మంచిసవృాదయు లై. వీరిటీవ లే హైదరాబాదులో దర్శించాను యాన్‌, నప్పిన్నమ్మ

చెప్పుకోదగిన ఈ యాడర్శుమహిళ విళిషాద్వెత సం్యవదాయక (పవణురాలు. సూర్యా పేట నివాసిని. (గంథధమాలకీ సచా సవాకరిస్తూ వుండటం వీరి సౌజన్య సౌమునస్య సూచకం,

నృచ్యసీతమ్మ

ఈ నారీమణి తిరుపతిలో హీందీ లక ఏర్‌ర్‌. (గ్రంథమాల (౦ంథాలపవై యీమెకీగల మక్కువ మిక్కుటం. మంచి స౦ం(వదాయ పరిజ్ఞాన మిమె కున్నది. ఈమె మాకు పంపే (చవ్యాని। కంకు లేదు.

వులిజొల వెంకట రంగారావు

వీరు నల్గొండ నివాసి, రసజ్ఞ కేఖరులు, మాముఖ పరిచయం పెతం లేకపోయినా ఏరు ఒళదశాబ్దిగా మాకు పంపే విత్తాని శంతు లేదు. క్లానవ యోవృద్ధులెన యిట్టి వ్రుడారుల వలననే ఆంథమాల లుట్లా (పతికి బట్టకట్టుతూ వ్రంది.

కొదమగుండ్డ సంపత్కుమారాచార్యులు

వేటపాలెం నివాసం (శీమదాచాక్యులనారిది. రక శేఖరు లైన వీరు స్వవాస్తవరవాస్తాలతో మన (గంథమాలకి ఘనంగా సవాశరిస్తూ వ్రంటారు. వీరు మూ మడ్డకులు; మితవత్సలులు,

కాకఠువూని వెంకట రత య్య సెట్టి

శ్రీ సెట్టిగాకి అభిజనం ధరశ్హవరం. (అనంతవురం) పీకు

భగవద్య్భాగవశాచాకస్థ ్రైంశర్యపియులు,. వీరి సముశ్చాభో

సాజీవిఠతపాహీ త్య 0 1 పరివింత (వోశ్సావాబలాలళ్‌ నీ మా రిగరువాయ్‌ మొ నఈదణ వై0కర్యం నెరవేరింది. చేతి ౩ముక లేని ధరశ్తవరవాసుల్ని మాళల్లి దయచూచుగాకం శ్రీమతి ప్రేవలత ల్లో, దానం భోగో నాస్తి పోగత యో భవంతి విత్తస్య, యో నదదాతి న భుంక్తే తస్య తృతీయాగతికృవతి.

(శ్రీనుతి (_పేమలతతో మా పరిచయం 15 వళ్ళనాటిది. జ్వాదశసూంరి చరిితక్తై. అమె నూకు (వాయటంతొ అది వుష్పించి ఫలించి నేటికి మహోవృక్ష మయింది.ఆమె విజయవాడలో ఉండగా తరుచుగా దర్శభాగ్యం కలిగేదిం

ఈ మహిళామణికి గల దివ్యప్రుబంధపాహి త్యాఖిలాను అపాక౦. కాననే ఈ నడుమను సికిందరాబాద్‌ కు కావురము తరలి పోయి గూడా _గంథధమాల వుస్తకాలవై (నానీ తము ఘనవికాళ మంద జేస్తున్నారు,

మొన్న ధనుస్బులో హైడరాబాదు పోలి ఆమెను చూచి శావడం౦ జరిగింది. వస్త్రాదులతో భనంగా సమాగినించటంతో అగక అమె (గంథకూలకీ రు 1116 సమర్ప్చించి తమ అసమనూన "శ్యాగగరిమని నిరూపించుకొన్నారు.

ఆమెకీ ఆమె కుటుంబానికీ నోచారంగనాథు లవారిగ అయుకారో గళ్వరా త్ర్‌చుల నన్నుగ హీ౦తురు గాక,

(౧మ్య)తారాతోరణ9 నా శిమ్యుల్లో కొందర నాకు ళుద్ధ (పతి లేఖకులు గూడా అయిసందున వారిని ఆపకరణంలో పర్కొణ్నాను. మిగిలిన

షే నాజీవితసాహీర్య 6 వారిలో ౧హడా చాలా కొద్దిమం జే ఇక్కడ వస్తాతి. అందరినీ 'జీక్కోవడం దు సరం గజా! అశ

వెజ్చ వేంశ కుళ్వర రావు. నలై యేళ్ళ నాటెనూట, గురిడు గొలను హైస్కూల్లో నేను లెనుగుపండితుణ్తిగా వ్రన్నప్పుడు. పాతూరునుంది నాలుగు కిలోమిటర్లు నడిచివచ్చి జఒళవిదా శ్రి నాలిసోఫారం చడివే వాడు. అతడే వెస్టా కేంశ పేక్వక కశావ్స,

అతడు నొనద్ద హ్‌9దీ (పాథమిళకక చదవడం (సారఆభిం వాడు. సం౦ంవర్చ్సరన్నరలో నే (పౌభమిక, - తముధ్యమం కాష్ట్ర భామ (పవేశిోలలో ”7ఆపాంచాడు.

భాస్కకాచార్యులు. వై విడ్యార్థితో కలిసి.. నూల్యవంతం భాస్కకాచార్యులు అనే వీల్ల వాడు రాష్ట్ర భామ! నావశ్లే. చదువ [పారంభించాడు. అత డెప్పుకూ (శద్ధగా చదివేవాడు. కాడు.అయినా కుశ్యాగబుద్ధి. తిన్నగా చదవడం లేదని ఎస్పుడూ అతగ్జ లోప వడుతూ వుంచేవాణ్ణి.

శా కస్పుబుస్సు లన్నీ ఒక్కసారిగా మాంయనుయి పోయే ట్లుగా కరడు కాష్ట్రభొమలో (పథను హేణిలో ఇెగ్గి నాధాకణని వము్థ్ధై చేసి చూపాడు. ఇది తెలుసుకోగానే = శాలోపం వకుంజ పోయిందో అతడు మొళం చిన్నబుచ్చుళోవడ౦ ఎటుపోలయిందో "ెలియదుగాని అతనియింటికి నడ శే పఠగ్గా వెళ్ళి అ సంత్నో వార్త 'వెప్పాను అమాట ఆతని తల్లి కీ ఆతనికీ ఎంత సంతోచుం కలిగిం చిందో చస్పాలా!

అశగసింగరాచార్యులు, మా తండిగారు వ్రల్మి పాలెంలో జబ్బుతో వున్నందున నేను గుండుగొలను వదిలి బందరు జం హతిదీ సెశండరీ స్కూల్లో చేరాను కాని మూడు నెలలు నూరమే అళ్క.త పనిచేయగలిగాను,

(1)

సాజీవితీ సాహీలస్టీం 1టీ అప్పుడు పళ కాలుడు ఆ స్కూల్లో శామిడ అపార భక్తీ భూపేవాడు. అతడే సింగరి. తర్వాత అతడే నాలగోళ్ళ (కింద విజయనాడలో కనివీంచి ఎంతో గారవంతో తన యింటికి తీసుకొని వెళ్ళి చక్కని ఆతిధ్యం ఇచ్చాడు, అరడు సతీసమేతంగా. పెద్ద వుత్యోగంలో వున్నాడు. . ఖ్‌ న! వ శ శ ఠళ్వాత ర0డు సంవత్సరాలు కాళీగా వున్నాను. ఈలోగా తం(డిగారిని జాశ్వతంగా పంవీవేసి చేతులు కడుళ్కొాన్నాను. “ శళ్వాత జిల్లానోర్జు మైన్కూల్లో కోడూలర్లో శాకదో్యోగఅ దొరికింది. చం్యదశాజ్యం. మళ్లేవెది ఆంబరీవుడుగారి వ్రతిక చర్మిద శాజబ్యం అబళ్ళో నాడగ్సిర చదువుళొంది, అమె ఇప్పుడు తన భర్తతో బిడ్డలతో సుఖజననం చేస్తూవ్రండి. అమెభర్త (శీ జేంకట కృష్ణ య్యగారు కోతూరు హైన్కూ_లు టీచరు, డా, యనమదల రాధాకృష్ణారావు పొట్టిగా కొంచెం బొద్దుగా చామన చాతో. చకాల్లాంటి కళ్ళతో మెరిసే అ బాలుణ్ణి శాధ అని మేము అంటూ వృంగటరి యిచ్చటికీ సొకు' జాగా గుర్తు అతడు చాలా చుకునళై న వాడు విడ్యా బుద్భ్యు్లో 'అతనికరడే సాటి. అతడిప్పు డవనిగడ్డలో గొప్ప చాక్టృ కగ౧ తుంచి (అాక్టీసళో వ్రన్నాడు. శీ. శే. మేడిచర్గ సత్యశారాయణ, నలై యేళ్ళ కందయిా ఆపన వ్రల్తిసాలెంలో నావద్ద హిందీ నేర్చుకొన్నారు. ఈంన కోడూడులో బట్టలలొట్టు పెట్టుకొన్నాడు, పొలమఃూూా మంచి యిల్లూ గడించాడు. పీల్లపాసలతో సుఖజీవనం జీస్తూనే చురద ఛవ్టంచేత యిీతుధ్యశే దుగ శనగ! పొౌలయినాడుం

14 నొళీవిశసాహీరత్య6

నాకూ ఉల్లిపాలెంలో 'వులడే నొ సోదరి లక్షీ శ్రనర నమ్మ గారికీ కూడా మయమెొొంతో చేదోడ వాదోడగా వుండి అవూరిోో జెలి శొన్న మాచబేవుడు (శీ నున్నారాళణహ్వామికి గూడా చాలా గొప్పగా సవాశరిన్తూ వుందేనా డీంకస,

ఇటువంటి శుంచిమనివి. 60 .వళ్ళు ఇాటి గూడా అవ మృత్యువు వాలుగావడరి ననండరి దుర దృష్టనవణాను.

ళు శ ళు

కోడూరు మైన్కూూల్లో వుతడగానే నీనికక్‌ లెనును సరిడీ తుడుగా కావటానికీ యన్‌. ఆన్‌, యల, సి, లెనుగు వండిత సె)యినింగు పరీక్ష అవస మని తెఆసళొని వాటిలో ఉ_్లీర్టణ్ధి అయాను. తర్చాత సకుటుంబంగా 70 రోజులు బడరీయాత) చేసి వచ్చి భుంటహల సూనూ్కూూల్లో ఫస్తుగ్రేడు "తెనుగు వండికునిణా చీకి నాలుగేస్లు పనిచేశాను. అక్కడ వుండగానే కీ గోదా గ్రంథ మాలని నేను స్థాపించాను. ఇది నాసాలిటికి మరుభూమిలో మధు చిందున్చు వంటిది. నాటినుండీ నేటినరకూ నేను యెన్ని పడళాని పాట్లు పడతూవున్నా అది యెట్లా దినదినాభివృద్ధి ఇందుతూన్చందో ఆవిమయం వినరించడాని కిది అనువైన సనుజపుం కాదు.

శ శ ళు

విజయకువమూరి. భఘుంటసాలలో 1956 సంిలో కాళాని విజయ కుమారి అనే క న్యకామణి నాదగ్గర హిందీ జేద్చుళొన్నది. హోమాలు చదువుతోపాటు యీ చదుథ్చ గూడా సాగించడరి సామాన్యం శామగజా.

నేనిళ్క-డికీ నచ్చిన తక్వాత మధ్యము స్య్యాసయినట్లు ఆమె (వాసింది. తక్యాత నిడాశంగా- అ చదువుని గూడా అభివృద్ధి వేను కొండి,

నాజీ వీ త సాహి శ్య్రి 1టి

ఇసు - డానముహిళ. కాశీనాడ ాలికల' ఫాలీషెష్న్లో కిళ్చరర్‌,

అట్టి సుగుణఖని నాళిషమ్యురాలని "చెస్పుళోవడానికి ఇంతో గర్వపడుతూవుంటా నిప్పటికీ

వ న! శు న! వ

భుంటపాలనించి ముసునూరు! 858 తో బదిలీ.అయి వచ్చి 'వేళాను. ఇశ్క_డికీ నేను వచ్చినతుర్వాత మాతృజేవి అండాశమ్థు గారు నూ అందరిచేతా. ళు ళూమబేయించుకోంటూ, స్వ్యగా నంలో 1980 ప౦ం,లోస ఎగతవాంలో పరతపదించింది.

డీంతో తల్లిని గూడా ఊర్థ్వలోళశాలకు' పంచీ భాగ్యం 'ఫొంచాను -జీను;

ఇ శ శః

'వెంళనూరబ, ముసునూరులో ఇంటివద్ద చదువ్రుళొన్ను విచాస్థ్ర ర్ధెల్లో వెంళమూాంబ జేరు (ప్యపకమంగా పరిగణనీయ-. మైస్కూల్‌ సహో పా ధ్యాయులు నిత (శ్రీగా డేపల్లి దశ్నీ ణానమూూరర్తి ళాశ్రు వద్యీల సతీవణి యీమె

శ్రీ శాస్త్రి తనభార్యకి హిందీ ఇపూమని కోరినవుడు పల్లు అతో నంసారజలిజాటంతో యీమె! చదువేం సాగుతుంది! వీడో కొన్నాళ్ళు చదివి సాగక నూనేస్తుంది అనుకొన్నాను. రోజూ యుంటికి వెళ్ళి చదువ నేర్పడం (ప్రారంభించాను. (శ్రీమతి వెంకనూంబకి విద్యాభిరుచి తోపాటు వినయ వి వేకాదిసద్గుణాలు గూడా మెండు. అందుచేత నాఅంచనా శారుమూ రయింది. కనకనే పరమాద్భుతరగా కృషి. చేసి అమె ముధ్యవలో మొదటితరగతిలో వ్యాగ్జింది. త ర్వాత రాష్ట్ర భామకి చదువుతూశే భర్తకి టదిలీ అలి నందున మరొకనూరు వెళి ఛసోయింది,

140 శా. జీవి తసాహీత్య 6

ఒక పారి ఆమెతో అన్నాను... *వచుండి! పరభామ అయిన హీంచీలో కృవీ. చేస్తే మన తొరింీ జేముందండీ, మనస్వభావ తెను గులో కృమిచేయడం ఉయరకారకం గడా ఈపద్యం వినలేదా మిరు! అ. 3. కెసుగ జీలనన్న 'జీశంబు తెలు గోను

తెలుగు వల్లభుండ తెలుగొకండ

ఎల్ల నృవ్పలు నొలువ నెరుగజే బాసాడి

జీల భామలందు కెలుగు లెస్స

=జ= ఈము క్ర మాల్యవ

కొర6 14221050 01. €06 ఆ&8€ ..అని ఆం గ్రేయులచేత '“ాడా (పళంసలు పొందిన లెనుగుని మీవంటి విద్యావతి సలక్ష ఇంగా నేక్చుఖొని చాంట్లో పట్టం సంపాదించుకోకుండా వృండటం తమార్తం కాడండీ.??

తర్వాత ఆను హీందీ పరీత్‌, లన్నిటిలో నెగ్గిమైన్కూ.లులో హీందీపండితు రాం౫ా జిల్లా పరిమత్తు సరీ సులో చేరింది. కొన్నా ళ్ళకి ఆమెకీ అవకాశం దొరకగానే ఒక వేసవి ెలర్టల్లో తనళ _ర్తతో సజబో మైలవరతలో కావు వెట్టి ఒళ గురుశ్చదగ్గర తెనుగు వారిక రణం వ గై కా నేర్చుళొస్‌ (వధానభాముగా తెనుగు తీసిలొని' బి. వ.లో టి _త్తీస్ణ కాలయింది.

ఇప్పుడా మహీళ నూజివీకఈ హైన్మూల్లో తెనుగు పండికు శాలుగా. ననివేస్తూ వ్రంది. దూచా౮ంా, నామాట కాకువలే ఎంక పనిచేషిరడో, న్వయంగా ఆమె యీసంగతి గుర్తు చేయబన్షే . యిది మోకు తెలియ కేయ గలిగాను సుమండీ!

సరోజిని 'కొలచల చరోజిని యిక్కదే (తొవడ్ద. హీరిడీ నేక్చు జొన్న రఉదంతలి చాలా విచ్మితం, అఆతోజుల్లో వొంటరిణా చాఆణగేక్య

నాళాజీవితహిత్య శి 1క0 పాటీవూళ్ళో వండి 'అుద్యోగం వేళను, ఒకపక్క వ్రడో్యోగం: నురొళ (సక్క స్వయం పాళంతో కు న్తీ పట్టూ? వేరొక (పక్క (గ్రంథమాల. సరాదారం. ఈ ముర్కోణవ్కు పోటీలో నేనంతగా వలిగిపోయానో చదువరులే వూహీతిచుకో వచ్చు.

పీటితోజ్‌ శేను సమయం చాలక లిప్పలం పడుతూవు౦ ళు గోరుచుట్టవె రోకటిపోటు అన్నట్లుగా హిందీ వచ్చిన పాపానికి ఇాన్ని అతిముఖ్యమైన కొంతమందికి నేర్పడం నాకు తప్పలేదు? శాసీండి రోటిలో తలదూర్చిన తళ్వాత రోక టిపోటుకు పెర చినా లాభం ఉండదు గచా !

సరోజినియింటికి కళ్ళి రోజూ చదుత్ర ఇప్పేవగ్లేం (పాథమికనించీ కాష్ట్రభాపావిశాద డాశొ చదవటానికి మళాదేళ్ళు పట్టింది. తర్వాత ఆమె వలూరులో చదివి రాక్ట్ర) భాషా్మవవీణలో గూడా నెగ్గింది,

నిజాయలతీగా కృవీ చేస్తే యెంతటి గొప్ప ఫలిత మెనా పూధించడం సాధ్యమే అనే విమకం ఈ నుహిళాద ళం జవిళాలూ బుజువు వేస్తవి గడా,

అనాల్యాన్ల కునూలి. శా దగ్గిర బడి చదువుతూనే యీమె యింటికి వచ్చి హిందీ గూడా నేర్చుళొనేది. తల్లి ఉపాభ్యాయు శాలు. కావడంతో యీమెని గట్టిగా చదివించింది. చిన్నపిల్ల అయిన కారణంగా ఈమె అనస్టనునస్క౦గా వుండి అప్పుడస్పూడు నా చేత చివొట్లూ దెబ్బలూ గూడా తినవలసి నచ్చేది పాపం,

అయినా యీమెలేల్లి ససేసుళా వద్దన్నా నాకు జరం ఇవ్వటం జూన లేడు. ఆమె లుచ్చిన మధ్యనపరీత జరంతో ఒక సిల్లి కొన్నాను... (గంథధమోలల ధృస్తశాలనై. ఆఅవాల్య దీన్ని

2! వాజీవితీసాహీర్య 6 బహూశరిరిచినది అని యిప్పటికీ అంటూ వ్రంటాను. ఇదిజరిగి 80 వళ్ళు చఉఊాటీనవి.

స్వరూప రాణి, ఈ ఖాలిక అవాల్య ెల్తెలు. ఈమె మొదట్లో (శద్ధగా. చదవ లేదు. “సీన్స చదుశృళోసం నూతిమే నస్తేర్శా శాలవ్షేజానికి వశ్లే నా సమంయర వ్యక్థం అథ్చతుంది. చదువు కోకుండా ఈ అరుగుమిడ కూర్యోవడం దీనిశీ సీస్టచేటు” అన్నా నీతో వొశసారి తీ వంగా.

“అం? నన్నంఠమాట అంటాకా” అనీ రోవం-పొడుచునొని వచ్చి అమె నాటినుందే (శద్ధగా హిందీ చదువుకొని మధ్యకు శాషస్ట్ర భౌమ పరీతుల్లో నెగ్గింది. తర్వాత ఇంజనీరింగు. పరీతులో (ప్రధమ కేణిలో నెగ్గి ఇవ్పూడు బక౦వురంలో వడో (పభుత్వోద్యోగం శేస్తూ ఫుంవి.

చిట్టూరి వెంళట సత్యనాకాయణ.ఇలేడు హైన్కూల్లో చడివే చొడు. అతని చదువులో (ప ల్యే[త లేదు కాని ళొశ్నాళ్ళు నా బుంటికి వచ్చి హిలదీకూడా నేర్చు కొన్నాడుం

చీకటితో వచ్చి అతడు నాకు ఎక్కడినుంచో అర్ధగా మళాడువైసలు) పాలు కాఫీ! రెచ్చేవామ. అఆ పఆతో శా వొక్కడికి మంచికాఫీ అయేది. పాద్దెక్కిన తర్నాత "రెలడఊ పూటలకీ సరిపో యేట్లుగా అర్ధణా మజ్టిగకూడా తెచ్చి వెక్తువాడుం

తరుచుగా నాకు సరిసజే కూరో తినుబండారవెరూ గూడా వ్రచితంగా తెచ్చియిస్తూ శ్రండేవాడు, నేనూరిలో అేసప్వు జాకుర జాడు నాయింట్లో వనులన్నీ చక్క పెస్తేనాడు. ఇప్పుడాతడు పచేళ్ళ నుంచీ కృష్ణాజిల్లా కూచిపూడిలో వున్నాడు,

ఇక్క_డుండగా కూడా అతనికి 'వెదగా చేన్‌ -స్‌వాక్‌ రెిరహాళక్‌? ఫోమాకే అని యిప్పటి! జీను శాధపడ్యోహూప్పంట్రూను 10౬..చిర4'

సొజీవ్‌తసాహీత్య 6 8 జీవి 'సత్యనాశాంకయణ మూత్రం నన్ను చూ చినప్పుడల్లా ._ యొంతో గౌరవించి గంథనూలకి భఘకుగా సవాకరిస్తూనే వ్రుంటూడు. అనాడదాతడు చేసిన గురుళుు ళూవకి శినవిధంగానూ (వతి ఫలం జెల్లించ లేను. అతనికీ అతని కుటుంబానికీ నా ఛు భాళీస్సులు, పెంకటలక్షీ గ ఇక్కడ ఎక్క్సైజ్‌ -.ఇశ్‌ స్పెక్టర్‌ గా పనివేసిన శీ అ కళ్ళ వేంక శుశ్వరరావుగారి అళ్ళాంగలత్నీ ౮ జొమె. యీ సతీమణి .నూరు ఇం వై యేళ్ళకీంద ఉబుసుపోకకు నావద్ద హిందీ జేర్చులొన్నడి, ముగ్గురు వీల్లలతో ముప్పతిప్పలు పడుతూ నుస్పలి మేళ్ళ వంయస్ఫుతోగూడా యీమె దీక్షతో. పాందీ చదివారం పీ నాకే యెంతో ఆశ్చర్యం కలుగుతూ వ్రంయింది అమె చదువు సంగతి తలచుకున్న ప్పుడల్లా. అవివమతుం ఇక్కడ కొంత ముచ్చ టిస్తాను, తన భార్యకి యింటికి వచ్చి హిందీ నేర్పవలసినదిగా ఈమె భర్త నన్ను కోరినప్పుడు నేను వాలా చికాకుపడ్డైను. అవ్పటిశే గరెందునూడు 'హీ౦దీపా కాలతో వూపిరి సలపకుండా వృక్కిరి బిక్కిరి అణుపోతున్నాను గదా మరి. అక్కడికీ ఒక్క-పూపే వండలొనే "బార్లీ. శండో పూటకిగూడా ఆ పొద్దుటి అన్నమే (పాప్పి మండు వేసవిలోసాడా ఆరుగంటలశే ఉదయం నంతులొని చుధ్యావ్నూ పాయం శాలాలలో అఆ భోజనమే చేసేవారి. సాకు శాళీలేదని "చెప్పటానికి. 'ఒకసారి ఆమె * లుంటి! "కశమ, అప్పుడావె. వోనీ, వ్యాశరణమైనా జేర్పండి. పాఠా 'లెట్లాగో తరటోళుపడి స్వయంగా చదువ్రలొంటాన్సు అని మిక్కిలి జాలిళలిగించే చూవుతో డీవ౦గా బతిమాలుతూ వున్నట్లుమాసింది,

కక0 నాజీవీఠతసాహీ ల నో

అచూవులు వావృాదయాన్ని చీల్చిజేసినవి. ఈ హిందీ దోజో గుర్తుకువచ్చిందిం

దోవో. నంపనాజేత బకాయ్‌ సల్‌ హియశీహేల్‌ అహేల్‌

వై సే నిర్జల ఆరనీ బురీ భలీ కవాజేత్‌. అద్దంలో చూచుకొన్నస్పుడు ననమొవాంలోని మంచి జెడ్డలు

స్పవ్టంగా కనబడేట్లుగానే కనులే వ్యాదయాళతర్గత మైన (చను "జ్వీపాలని శఇలియకేస సాధనాలు, నిజమేగణా మరిం

చివరికి సంతోవమంతోనే ఆ నహిళామణికి చదువు ఇప్ప టానికీ ఒప్టూళొన్నాను. ఉ చితలిగాకాక తగినంత జీరతతోనే అమె చదివారు.

శాని అమె చదివిన తీగకంకు అమె వినయవిధేళతలే నామనస్సుని మిక్కిలి అకట్టుకొన్నవిః అంత (శద్ధాళక్తులతో చదువుళొనసౌగించిన లేమని నేనెళ్క.డా చూడ లేదు. ఆమె విజ్యా దీక్ష చూన్తూవ్రంశే “ఆంకుల్‌ టామ్‌” జీవిత చరిత చీతి౦చిన (శీతతి “హేరియట్‌ బీచర్‌ స్టా” జీవితమే నాకు గుర్తుకు వస్తూ వుండేది,

బడినించి రోజూ మధ్యావ్నారి ఇంటి! వచ్చి తిరిగివే భ్ళే సమయంలో సుమూరు 10 నిమషాలు వా కాలంతోపాటు వ్యాకరణం గూడా నేప్పతూ వుందేనాణ్ణి అమెకి,

అస్పుడీవూరు మైస్తూూలుకే హిందీ పరీక[్రాశేర్యడం వచ్చింది. ఇక్క జే ఆమె పరీశ్షవాసింది. (వభమశేణీలో అమె నెగ్గే అవకాశం వుందని అనుళొన్నానుగాని చెప్పలేదు ముందుగా.

ఫీరా ఫలితాలు కెలిసినప్పుకు చూస్తే చాలా అశళ్చక్యం కలిసి మధ్య ముకి వెళ్ళి పరీశ్ష్యవానిన విద్యార్థులు 14 మంది,

నాజీవితరసాహీత్యం షెక్‌కీ వారిలో కేవలం ముగ్గురు మా(తమే నెగ్గారు. వారిలో యీమెది గవథమ్యశేణి | "ండునూసాల చదువుతో ఇాగా నెగ్గిన యా “మహిళ! నేను వినయలత్సిన్త "అని పేతు వెట్టాను, తర్వాతకూడా ఆమె నానద్దనే చదివి 6ొన్ని పరిత్సల్లో ఉ_్తీర్స అయింది. ఒకసారి ఆమెతో అన్నాను-ోఅమాగ్త, కాలిమోన బట్టలు వుతి! రే బట్ట మురికిపోయి. తెల్లబడదు గడా! డాని భావం చిటి ౩ళో (గహించి మెొనాల చిన్నబుచ్చుకొని అన్న జానెం“అచ్బా, ఎటునంటి మూటలతో హీంటసిస్తున్నారండీ మాస్టారూ నన్ను” ఇస్వుడామెకి సుమూత 50 వళ్ళు. హపౌదశాచాదులో వీల్ల లతో గృవాళ్ళ శ్యాలతో కొట్టు మిట్టాడుతూనే నోరిళొన్ని హిందీ వరీడ్‌లలో ఇటీవల నెగ్గింది. తన స్వయంకృ సే. సుమండీ దీనికీ నవణాలం౦ం "ఇ, టి. (శీమన్నా రాయణ ఇరడు నా ద్వితీయప్సు తుడు సునూరు 16 వళ్ళ శింద నాదగ్గిర హిందీ (పారంభించాడు. విధీ విశామం ఎకుగకుండా శాతింబనళ్ళు వళంచేసి చదివి మధ్యమలో ఓపథమకేణిలో నెగ్గాడు. ఈసంద క్యానికి యీ శ్లోకం యంతో ల్లో సుఖార్జీచేత్‌ త్య జేత్‌ విద్యాం విద్యార్థ్‌చేల్‌ త్య జేత్‌. సుఖమ్‌, సుఖార్థినః కుతో విద్యా కుతో విద్యార్థిని సుఖమ్‌. సుఖం కానాలంశటు విద్యని వది చేయాలి, విద్య కానాలను లొలికే సుఖం వదిలేయాలి. నుఖంళో లేవాడికి విద్య అబ్బదుం అట్లా శే విద్ధళో రేవాడి! సుఖంగూడా అభించదుం

కేక నాజీవిశతపాహీర్య 6 ఆరోజుల్లో చేను విేశానంకుడి రచనశోనూ బళ్ళోపాళాలు ఇప్పృటంతోనూ సరమనతమయిపోతూ వ్రంజేవాల్తి. తల్లి వూశ్ళో శీనండున ఈ ళొమాగరుజే కాఫీ కాయడం మొదలులొని వంటచేసి ఇస్రేవరకూ గూడా అబంటిపనులన్నీ శానే చక్క. బెట్టుకొనే వామ ఇకనివల్ల నా (గంథం (వాసుళోవడానికి పూ_ర్రిలఅవ కాశలి కలిోేసిం వీడు దీక్షగా చదివి రాష్ట్రళభామలో గూడా (వథతుశేణి "కెచ్చుకోవడం. నాకంత నంతోమలి- కలిగించిందో ెస్పటానికీ మాటలూ తగినవి దొరకటంలేదు. ఆ పరివలో ఎంతో కష్టపడి చతివిన నాకుహాూడా (వధను కేణి రాలేజే వీడిఆట్లా వచ్చిందళ్నా అని యిప్పటికీ ఆశ్చరశ్రపడి పోతూవ్రంటాను. జేనోవు( తొ దిర్ళేత్‌ పకాజయం” అనే సొమెకతోపాటు సంనృతంలో “భిష్యూదిచ్చేత్‌ పరాజయం” అనే సామెలగూడా మనక ఆమెగ' (విందు) చేస్తుంది గణా. ఇతనిభార్య చి. సౌ. రంగనాయకి కాశ్రళానిక వచ్చేసరిశే జీను నా పదవినించి రిఆురు అయ్యాను. తడాదిగా నా భారస్ట్రి ఊళ్ళో లేనప్పుడు నన్నూ గరిమె చేత్తోపట్టులోనీళకుండా. చేస్తూ వున్నదీమె. అంకేకాదు. నేను ఊంలో లేనప్పుడు (గ౧ంభనూల పనులన్ని తాజే చూదుళొంటూ నాకెంతో సౌకర్యం కలిగిస్తూ వుంటుంది. తన నలధై మోూయేట అబన్షకు వీల్ల లతో 'కరకుత మధ్రతూ, ఒళవంక వుదోస్టగ బాధ్యతలు స్యళమంగా నెక నేర్చుళొంటూనే ఈ నా కుమూరుడు చి. ఏ. మంచి మార్కులతో సెగ్గాద. (శీ గో డదారంగణాథు లీకంవకుల్నీ వీరి కటుంఛాన్నీ సర్వ చా శాపాడుడుడుగాళం

నాజీవిరపాపాత్య 6 $ఫ6

రాంబాబు కో సంవత్సరాలకి పూర్వరి ముసునూకులో 'ీనుద్యోగం లో శుండగా నొక వాలుకు నావద్ద హీందీ నేర్చుళో టానికి వళ్చాడు, వాని (వతిభాధారణాదుల కబ్బురసడి అతనికి తిన్నగా మధ్యమపరీత శే శిక్షణయిచ్చాను.తళ్వాత యిక్క-డినించి వెళ్ళిపోయి మరిళ్న్ని హిందీపరీక్షలు స్వయతంకృవితో నెగ్ధాడు.

అ బాలుడు చాలా వెద్దపరీశ్తలలో నెగ్గి పైదళా బాదులో శేర్యద(పభుతోద్యోగిగా ఉన్నాడిప్పుడు. ఆథడు నన్ను గురువుగా సం భావిస్తున్న తీరు పరమాద్భుతం. [గంథమాల కాతడు సంవుతూ వున్న (దన్వాసి కవధిలేదు. ఈనడునునే వినాహితుడై వుుత వ౦ఠతురై శాడు గూడాం

గురుపూజూధురంధథరు డైన అ పాలుని వచనకవిత మచ్చు కీడినో =

ఎదుట లేకున్నా మేమా ఇెప్పకున్నా

వాడిలో జాగండి పలికించి (వాయించేది

ఆ గురు బ హే.

అండుకే ఆగురువ్సు శిష్యునిగా

నిలవాలనుంది జీవితమంతా.

అ నర సింబోచార్యులకు నా నమస్కృృతులు!

షేక్‌ మహమ్మద్‌ ఇస్మాయిల్‌

నా జీవితంలో ఆకారసపడిన మవామగ్జదీయులలో ఈయన చాలా ముఖ్యుడు. ఈ భౌరలీయుడి వ్యృావయం పవిత్రం. తెలుగు హీందీ భామలలో వికేమపరిచంకం సంపాదించుకొన్న సవ్మాదయు డీకన- వీరు నావద్ద ఛందళ్శితుణ పొందుతూ వ్రృన్నారు

[167 నాళీవిర సాహీత్యం చి, రాను అక్షి అను! అయిజేళ్ళకింద మైనళాబాద్‌లో బాగ్‌ అంబర్‌ జటలో నడుస్తున్నా నర్థి వాకాత్తుగా ఒళయునకుడు తనయింటినుండి బైటకి వచ్చి “*నవస్కా.రమండీ నరనింజోచార్యులుగాకూ” అన్నాడం నేను ఆయనని గుర్తించ లేశ ఎవరజణ్భ్యా ఈయన అని ఆలోచింప సాగాను, “నీ జేకండీ శోడూరు పైస్కూలులో హెడ్‌ మాస్టరుగా వని చేసిన కీ.శే భుట్టి నాగలింగళా స్త్రి గారి కుమారుడు జ్ఞాన(వపాద్‌ ని) ట్‌ నూ ఖు అన్నా కాయన వెంటనే, ఇంకా "పెద్ద అఆళ సర్టపాగర ౦లో మునిగిలోవాలిని వచ్చిండి నేను,.తనవిద్యార్థిదశ లీఫ్‌ వళ్ళు చాటినా ఇంతశకాలండాళా ఈరయఠన నన్ను ఎట్లాగు ర్తించుళొన్నాతో గజా అనుళొన్నాను. మొన్న వాలి వు్యఠికారత్నం చి. లామలక్షిన్త శా కంట బడింది. వడేళ్ళ వయస్సులోనే ఆమెకున్న అపూర్వ మేఛాళ క్ర 'శాశ్చర్యపోయి ఆమెమోద యిట్లా ఒళపద్యం (వాసి యిచ్చాను - కం ఈ వీల్ల కిది బహూకృతి; యేవీల్లలు నేర్వ లేని లుం౦గిత మెంతళో యిీవీల్ల క బ్బె నబ్య్చో, నా వుణ్యము (సోచుగా శనారత మోామెన్‌, అ పాతిక కొంత సాధనచేసి ఆ పణ్యాన్ని వప్పగించడలతో ఆగకుండా చాన్ని (వాసీ కూడా చూపింది. మళ్నాడ మళ్ళీ యిీపద్యం అమెచేతే (వాయించాను. కం ళీ శోదాాగంథధాలయ; నూ గోజా గంథమాఅ మాను సునూరన్‌ (శీ గోడాళ్ళపను జాబులు, వీగు వయా నూజివీడు కృష్ణాజిల్లా,

నా జీవితసాహీత్యం౦ పకి (గంథమాలాళివృద్ధి శీచాలికామణి ఎంతో సవాశరి స్తుంద'నే' నమసకంతో నే దీనిని పేర్కొనడం జరిగింది. ముంచికంటిలక్షి

ఇంతటితో యీ (పకరణంి అపాలనుళొన్నాను.. కాసి యీ ఇాలారత్మ్నాన్ని పేర్కోనిజే నాశలంముందుకు సాోట్టు "లేదు.

నాలుగేళ్ళకింద యామె తంటడి (శీ త్యంబళ శావుగారితో అయిన పరిచయంతో ఈమె కూడా గొన్నాళ్ళు నావద్ద సంస్కృతం నేర్చుకొన్నది.

ఇటువంటే విగతపవిధేంయతాది సద్దుణసంపన్నులకి చదుథ్ర' ఇస్పటంకంటచట మించిన అదృష్టం ఎవరికీ మాతం కఅుగుతుంది !

ఇంతవరకూ గ్రంథమాలలో వచ్చిన గ్రంథాలు

(క₹లక్రమంగ్యా లో

అంజలి. *70, 1957. భక్తి సాహితి. ఇది నలుగురి కవితా సం౦ంశలన౦, నల్లాన్‌ చకవర్తు లకృన్న చూదార్యిల (శీనోచా (శింశ నాస్తల) వారివీతృపాదులు క. కే. (శీమాన్‌ తి. న చం సం, జ తిపవేంగటాచార్యుల 8. పళాంకుళ శతకము: చింతలపాటి లజ నగ సింవాళా శ్రి 8, అకాంవ్షః ఆ, టి. యల్‌, నర సితివో చార్యుల 4. లీ'నరొసింమాస్తుతి..

ఈ్య(గంథధమాలకి మకుటాయవమానం ఇమిన మొదటి కాన్యాన్ని క్స్‌ సార్లు ము(ద్రించాము మేము.

మారాళాయి: పే 80, 1958, శాలసౌహీతి, మిక్కీ.లినేని సుమ్యాశాన్ష.

కేత్రరి నవా జీవీఠసాహేీ త్య 6

ఉతిచేణి. చ 109,1958. ధ_క్రి పాహితియుగ్గుకుకవ్రల కవితా సంకలనం.డ; చ కృః 1 శతళోపచర్శిత తెనుగు, తి న, చ, సం జ 3. పధాంకుశశతకము: నల్లాన్‌ చ్మకవర్తుల వేంశటరాఘవా చావ్యల ఠీ. శరహోవన గీ శామృళంలో తొన్ని పజ్యాలు.

(ఛమరవీతలు, ఉ 40, టి. భక్రిసాహీతి సనూరడాసు పీందీ కవితకీ అంధస డ్యానువాదం. మైలవరవ్సు సూర్యనారాయణ

గుర్వ౦త రా శ్రయగాదిదుర్గయ నమూలనము * 80, 1969 శాస్త్ర నాబల్టయం, క్‌ శీ అలి, శాం, కేళటళాకాచావ్యల వారు.

గోదా జీవి, * 85. 1900. బాలపాహితి, (శ్రీవిరించి.

(శీలామూనుజ చర్మితి, ఓ €0,.19060. బాలసాహిచి, (శ్రీరామ నుజదాసుడుం

నారాయణళశతకము. * 24, 1960. భ్‌ సొహీతి, న, చ,ళ్ళృం

భాగవతరారము, ఉ 89, 1906). భ క్రిసాహితి, $. శ, మూడ భూమీ. గో పాలాచారుష్ట్రుం. వెంళూళ్వారుల ళొన్ని సాకు రాలక పజ్యానునాడం.

(వన్లోడుడు. * 80, 1981. చాలసోహితి, కీ, కే, గొ వాటి సెంశటసుబ్బత్య.

మజోత్నుడు. 'ఓే 64, 1061. ఇాలసాహితి, డఃశంకర శ్రీశా మాకఠొవు. ఈశాఖలో సక్ఫోత్కెష్టము,

వేంకశుక ప్రపత్తి, ఓ 80, 1981. భక్రిసాహితి, ఈయళవిత, సౌనమువేదం జూనకీ వానుశర |.

థచుర్రాసు. పేకికి, 1961. భక్తీసాహికి, వశాంకక, కొండముది (శ్రీలాచుచం దమ ర్తి.

నాజీవితీసాహీ త్యం 160

యామునాచార్యులు. ఉ 80. 961 చాలసాహీతి. వళాంశిక, క్‌. శే వంగల పార్థసారథి క చార్య,

శఠళోసచర్సి ఈ, జీ ఈం 061. భక్రీసాహితి, సలి స్కృృరే శ్లోక కవిత, నచ, కృ.

నోడాస్తుతి ప 18, 1968, ఇ_క్రిపాహితి, వేదాంత జేశికుల రచనకి పద్యం, న చ, కళ్ళం

నానుముహిము. పే, 64 1969. ఇ క్రిసాహితి?, నాటిక, నృచ, కేంళట నరసింహాచార్యులు. 1884 లో దీని ద్వితీయ నుుదణ,

వువ్వువుట్టగ నే పరిమళం, ౨ 28, 1932). జాలసాహితి. మధు శాంఠకకం కరాజూరాం, బకుళ (ప్రశస్తి నందిని,

విశ్వకవి. "ఓ కట 19082 చాలసాహీతి డి. రామలింగం.

ఉన్నవ దంపతులు. పే 60, 1963. జబాంసాహి9ి, క, శే. శనుపర్తి వరలత్‌ ఆనోతి

ఆల్బప్టమైజర్‌, పే 48, 1961 జాలశాహితి, శీ వింది.

నోడాసూ క్రీిమాలు పే 620 1008, భ_క్రిరిహిలి, పద్యళవిత మా, గోపాలాచార్యులు నాయ్‌ చ్చియార్‌. తిరుమొళికి తెనుగు పద్యం.

కాను వెలిగించిన దీపాలు, వే 114 1968. కథాసాహితి, మధు కాంతకం రాజారాం. 1 కానువెలిగించిన దీవాలు, 1. జారుడు కొన్నది

'శేశోనుూర్తులు 1 థా, పే 88, 196ఓ చాంసాహిరి $. శే. చళిక సూర్య నకాశకఠాచ్చు కం, ఏ రేశలింగనుు 1. రఘుపతి

శ్షే(1 నాజీవితసాహీత్య ౮ జేళశటరత్నము, 8. శొండా వెంళటప్పళ్య్యు, ఓ స్వామి నీతాశాం చరి రలు.

కేజోముూార్తులు ఏ ధా. ౨ 78, 1944 వాలసాహీలి, దునూ, (ప 1, జె. సి. కుమూరప్ప 3, దుగ్గిాల గో పాలకృవ్దయక్యు కీ. చిజక ముర్తి లక్షీ నర సి౦వాము టీ ఇనూస్రనేని చానుమంఠరరావుల చరితలు.

రామానుజ శతళము పే 20, 1934 భక్తిసొసాతి. తి నుంచ సం, జం తివ వేఠకటా చాడ్యలు. -

(వీయాన్వేమణనణ పే 50, 1306 భక్రీహాహితి నూ, నోపాలా చార్యులు. పెరియరిరునుడల్‌ కు పజ్యానునాదం,

తిరమాం పే 80, 1864 భక్రిపహిత, మూ, గోపాలా చార్యులు, తిరుప్పళ్ళియెళు చ్చి తిరుమూా.బ్య పద్యానువాద౦. .

కులశేఖరసూ క్రమాల ఉ $4,. 1905 భ_క్రీసాహాఠి, వూ, గో పాలొచాద్యలం, 'సెచునూలళ్‌ తిరమొలళికి పద్యం. అమ్మమ *, కన్యా శనుు 8 పట్టు 8. (పవణత లేఖలు ఈ జ్నన్షను

వారివిల్లు పే 188, 1985 కథాసాహితి, రమణశశ్రీ 1, ఎదురు చూసిన ముహూర్తం, తమధుఠాంతశం దొరస్వావి శ నిశ్రథు గప్పీన నిప్పు. శాచ్ళాకు.వాశేశ్వరళావు కి. ముగింత్చ, వాకాటి పాండురరిగకావ్‌ ఊఉ అ గాజుబావగ్హం పీ. లీల, దీపం వృరుగులు. ధనిస్టు క. అంత5౦, పాలగుమ్మి పదగ్ణికాజు గా శరణ౦ంళనళ ంక్య వీలనామా,

(81)

నాజీవితసాహిల్య్‌ 6 కే/క్రీ

విద్యారపస్వి, జీ 823 1965 వాలసాహీతి; యమ్‌. వి. అర్‌. జ, 6 న్ససనమీ? బుకుర్‌ టి, వామీంగ్‌ టన్‌ చర్విత.

లె

మిాళాబాయి వీ 49, 1966 జాలసాహీతి, (కీపాద లక్షీగ నాళాయయణనుకా ర్తి, శేయక్ళృతి.

ఇందిళాగాంధీ, పే 88) 1966 ఇాలపాహితి, క. వరలత్రగ్థ్రమ్మ

లోకనమూన్యుడు. ఇ 78, 19)6 బాంలఫాహతి, థ్రీ విరీంచి, జాలగరిగాధరతిలక్‌ చలిత.

వున శాషస్ట్రపతి. ఓ క6, 19806 చాలసాహితి; ముడుంబై స ళ్యా గజోచార్య, డా. యస్‌. రాధాళ్ళవ్తన్‌ చఠ్కిత.

పరకాల విలాసము, ఆ 66 1916 భక్తిసాపాతి, న, చ. కృ. తిరునుం గై అళ్వాతల చరిత. (వాళ సదస్ట్రళ్ళతి.

స్తస్వళాలం చ 186, 1066. కథాసాహితి. బలివాడ శాంతారావు ఓ అభ్యుదయం, సోమంచి యజ్ఞన్మ శాస్త్రీ. 2. నిత్యా నందంగారి వినానాం, భమిడివాటి రాతనోపాలరి 8, ఒరవడి చా. డాశరథి ఈ స్వాతి చినుకులం, దళ్ళా భాస్మటరమ్మ థ్‌, ఇద్దరు అబలలు, విజోరి శాలివావానలం 6. పండుటాకులు, బీనాటేవి గా విద్యుల్లత విరిసింది.

కనళథావిపంచి పే 24 1967 కథాసాహీతి, క. వర లతుగ్హమత్థై. క్ష "పెంచిన పేను? ఉవమూపతి పదశ్శశాభశర శ్ర ఏ.(_బతక నేర్చిన మృత్యువు? కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, 8. కొత్తజీవితం. బుచ్చి బాబు, ఈ సౌందర్యాన్వేమణ, వేలూరి శివఠాముళా స్థ క. వీత్తల్‌ కొ దశ్వాణా 6. పెండాస్టల నాశాంజనేయులు 6. పావులు, పాములః, నొసమరకార్తి వశ నత్యం. అవసరాల రామక్ళ్శష్తా రావ ఓ జేన్చుడి పల్లకీ? రంధి సోమశాజు 9, అమరుడు సీలూూ చె

148 నాజీవిళపసాహ్‌ీ త్య 6

వివిధ రచయితల శథాసంవుటుల (పచుకణలో అనాడు మ్మా గంథభమాలశే అగస్థానం లభించింది,

జమనాలాల్‌ దంపతులు ఉచ 98, 1967. కాలపహిలి, ద. సూర్య (పకాశ రావ.

'జీళోడ్ధారకుడు ఉ. 68 1969 బాలసాహితి, మధురాంతకం దొరస్వామి. కా. నా గేశ్వరిరావు పంతులు చరిత,

తులనీదాసు. ఓ 86,1968 చాలసాహితి? గోయక్ళృతి, (శ్రీపాద లక్షీ గ్రరారాయణమూ క్షి,

తిరుము లేశ తింళన్మాల. ఇ 20, 1968 భటక్రీసాహీలి, పద్య కృలిం క. కే, టి. పీ, వెంకటాచార్యులు,

నారాయణ సుప్రభాతము? పే 18, 1968 భ శ్రిసాహిలీ, పదక కృతి శీ శే చి. నో పాలకృవ్యమాచార్యులు.

వాధుశాంతశకం శాజారాంకథలు, *ీ 160, 1969. కథా సాహితి, 1. వ్యవస్థ ఏ. కాటుకకంటినీరు కి. (బతుకుకాట ఈ నింథ్య- 5. బోలికులు కశలమా!

లోక మాత. జే 85, 10870 జాలసాహిరి, ౩. టి యల నరసిం చార్యులు. శారచాబేవి చరిత.

వకుళభూమణనాయకి. పే 1974 భక్తిపాహితి, 5.టి; యల్‌: గద్యళృతిం నమ్మాాళ్వారుల చరిత.

మవార్డి వివేక నందుడు. ఉ 128, 191 శాలసే హితి, శ, టి. ఉల్‌,

అమరజ్యోతి, వే 180 1871 ఇాలసహీతి 3. టి యల్‌, లాల్‌ బజన దూల్‌ శ్రా న్ర్రీ చర్మిత.

నాపౌజీవిశ హిం ళ్య తి కేల

బిడాలమోశ్రము, * తి 190 యవసాహితి వద్యళ్ళతి, నచ కృ మూశకధాసాహిలతి యువసాహీలిగా లయిక్క_డనించి నమూగ్ప'చెండింపి,

చ్వాదశనూరిచర్మిత. శ. 500, 1878 భ " కీపొహితి, గొదక్ర శతి, ఆ, టి, ఈల్‌. ఆభళ్వారులచరి తం

సమీిాేఖల' జ 98, 198 యువసాహి తి, సంజీవ శోవ్‌, (గంథపీఠికలు.

అం ధభళోజుడు. జీ 84, 1978 యునసాహీలి, వశ్రాంకిళ, అంకం,

కవిశాశాగద. ఉ 54 1978 యువసాహిరి, +, టి. తలా కవితా ఖండికలు.

రత్నయుగళి, జీ 98 19ఊతభ కి సాహితి, 7, టి. ఆలా, క. నారద భక్తి సూ(తముల లఘువివరణ వ, (శీ గుణరత్నలోశము గజడ్యానువాదం,

(బవాగి విద్య, జీ 60 1974 భీ సోహీలి శ. టి, సలా కెనుగు శలోపనిమత్తు;

సౌహితీస్వ్పతనంవరము పే 28, 1974 యువసాహితి, క. శే. కాటికలొండ వెం టకృన్టయ్య, షోడ శసంఖ్యాక అధునిక కవికుమూ

నూరసౌరళము, పే ఉక 1976. భ కిసాహీఠి, మైలవరవు నూరసినాశాయణనుూ ర్తి, హీరదీపడ్యాను వాదము.

రత్నతయి, 1. భా * 150, 1976 భక్రిసాహిరి. [కీ చరణ శీణుక్రు నిర్వవాణలో దీచ్వసబంధ వ్యూఖ్థల కడి కేసలాక్క శ తికప్పల్లా౦డు క, తిరుస్పళ్ళి యెళుచ్చి? కి. తిరుప్పాథు.

165 నాజీవితసాహీత్య6'

రత్నఠరయి, 8 భా *, 368 196 భ క్రిసాహీతి, తిను చం నం, జ? రిరు వేంకటా చార్యులు, రిరుస్పావు సంస్కృత వ్యాఖ్యః (గంథమాలకి రర్నదీపత: మడువు కేపాళావు, గచా్యానుళృతి [శీచరణకీణువు

నరనించాకారిడచము, కే 88, 1976 భకిసాహిరి శ చం శృం సీ౦ంవ గిరి ళృష్లకూ చార్య జీవితం, పద్యకృతి,

భగవ చామాన జస్వతి, ఇ 104 1877. 'భక్రీసాహీలి (శీచరణశేణువు, ఇళా నూనుశ నూ త్తంచాది! ఘున్యాఖ్య

నోదా శీనూ క్రి. ఉ 1621977 భకిపాహితి, (కీచరణ శీణువు, నాంప్‌ చ్చియాళ్‌ తిరుమొళికి ౯ ఘువ్యాఖ్య

దివ్యముని(తయమను, “ీ &44, 1977 భక్రి సాహితి, పద్య్థిశవి తలు, తి ను చం సం జ 1. యలిరాజచిర్థిత, వారిజే $. శఠతళోప చకత, బూూగడ్డ కఠరిదాళ రంగళాజాచార్యుల 8. మణవాళ నుజో ముని చర్మిత,

పసంచాట్ళరవు. పే 64.1878 భక్తీపసాహీతి. ఐదుగురి పద్య కృతులు, క. కే. టి. వీ. వేంళటాచార్యుల 1, భక్రానృతను, బూ,కం, రంగ రా జాచార్యుల తి.రంగనాథ చరిత, (శ్రీచరణ శేణువు, నమాశ్తళ్వారులవై త. పద్యనశ్ష త మాలిక, న, చ కృ ఈ (శీగోచా (తి గనార్థల వునర్ముదణ. పూఠ్వకవిళ్ళత $. కీ గోజాష్టోత్తర శశనామసో తము.

నవరవ స్యమంజరి, ఓ 79, 1978 ఇాన్రువాబ్మంయయము, సరో నసృృత వ్యోసమంజర క. కే జూరగడ్డ కందాడై అచ్చుయా ఇఅార్యులు,

నాజీవితసాహి త్య 0 ఉట

శామాతణతనిక్లోకి 1ళా. ఓ. 98. 198 భ_క్రీహీతి, కతి సలప రానూయణ శ్లోకవ్యాఖ్యం నూూలము వరియవాచ్చాంటిళ భ "కెనుగు, క. కే చిలళసాటి వెంకట కానూనుజశర్త. వునర్మ్యు_ దణ

శ్రీ శరళోవ వాక్సుధ పై భా, జ, సుమా 1200 1979-98 తిళ వాయ్‌ మొలళి! వాష్ట్రఖ్యం (శ్రీచరణ రేణువు

బివ్య[పజంధ[తయి.భ ' కిస హీలి:[కీచరణ కేణువు ] కర్లినణ్‌ శికుత్తాంబు? 8. తిరుమాల 8, అమలనాదిపిళాన్‌ల లఘువ్యాఖ్య. సౌండురంగళరావ్ర.

దివ్య పబంధనూ ధురి, * 69, 1880 భక్తిపాహిరి, శటి యల్‌, నమ్శాాళ్వారులవై వ్యాససంళలనం.

రజతోత్సవసంచిక, వీ 125, 1988 యువసాహితి, గంధ మూలవె వివిధ వ్యాససంకలనం.

శామాయణతనిల్లోకి & భాం భక్తిసాహితిం పే 98, 1988

తులనీమంజరి జ, 9 188 శాలసాహితి. డా; ఇ; సాంతము రలగళావ్ర; హిందీవినయ ప[తిక అధారం. (శ్రీరామానుజ డాసుకు, లఘువివరణ,

ననరత్నమాల. పే 104,1984 భ_క్రిసాహితి; నదూలనూ( తను,

1. ముకుందమాల ౨ అఆళవనండార్‌స్తోతముం కి. (ళీ గుణరత్న కోశము 4 గోదా, క. కామానుజ 6. శఠలో పాష్టోగ్త్రరశతనాము సో, శాలు, 7. తిరుస్పల్లాండ; 8. తిరుష్పళ్ళియెళుచ్చి $. తిరుస్పాతు.

147 నాజీవితీసాహీత్యల

శామానుజ సవ్శాననామ స్తోతము పే74 1984. భక్తి సాహీతి, వువర్ము_దణం

సృుపకాతనోస్థి చే 64 1984 భృక్సినాహీలి, 15 జేవతల సు పభాకాలు,:

తిరువిళుత్తము, వే 165,183 భృకిసాహితి, [ళీ చరణ రేణువు

తత్వ_ఠంయము, పే 86, 1986 ఇాన్త్రువాజగ్సయం. క. శే, శొండూరి తిరుమల జగన్నా ఖాచాక్యుల నూ శానువాదం. | శీచరణ శీణువ్చ లఘువివరణ.

తిరువాశిరియము, పెరియతికవందాది. పే 184, 1086 భ శీ సాహితి, (కీ చరణ రేణువు, లఘువివంణ.

దివ్యసూరిక థధాసారము, శీ 178, 1095 భక్తిపాహీతి, (శీ కామానముజ డాసుడు. ఆళ్వారుల చరిత.

తిరుముం్య తార్తము3 జ 860, 1085. కాశ్రునాజన్టయం, కీ శే. జగన్నా ఖభాచార్యుల సూ శానువాదం,; (శీచర ణశేణువ్ర లఘు వివరణ.

శామానుజళకథాసారను వే 115, 1905 ఇ 'కీసాహితి, (శీశానూనుజ దాసుడుం

ఉప దేశరత్న మూల, చీ 100, 19085 భ _క్రీవాహీతి. (శ్రీచరణ "లీణువ్లు లఘు వ్యాఖ్యా

ఆఅళవ౦దార్‌ సోతము; చే 190, 1986 భ క్రీసాహితి ౩, వి, ఆర్‌, నర సింవోచాక్యుల విసృత వ్యాఖ్య- | 'వెకుమాలళ్‌ తికుమొళి పీ 154) 1086 భ క్రీసాహితి, (కీచరణ "రీణువ్చ అఘువ్యాఖ్య.

చాజీవితసాౌహీ త్యం 14

"రియాళ్వార్‌ తిరమొళి. వే 166, 1986 భభ _క్రీసాహితి, (శీ చరణ రేణువు లఘుశ్యాఖ్య 1ేప పత్తు

గద వరము, చ 10, 19087. భ_క్రిసాహతి వ్యాఖ్యాత శ. వీ. ఆర్‌, నర సింవోచార్యులు,

నా జీవిత సాహిత్యం, (1భ్రా 150 ఉ 1987 యువసాహితి న్‌ గ టి, యల్‌,

నా జీవిత సాహిత్యం, (8భా, 810 ఉఓ 19)8 యుక సాపి-తి సా టి, యల్‌,

సంగీతం అంటే? శ్లో సంగీత మపీ సాహిత్యం సర స్వళత్య్యాః _స్తనద్వయమ్‌, వశ మూపాత ుుధుం మన్య డాళలోచనామృతమ్‌.

సలిగీతం సాహీత్యం అనేవి. సరస్వతీజేవికి ఆండుస్తశాలు అతల్లి యొక్క- సాలను కడు పార(శోలగలిగినవారు మా్యఠతమే వై వి దాశ్రద్వయంలో (వీణు లవు కారు,

సంగీతం అవాతనుధురం. ( చెవినిసోకీనపుడం గన్యూత మే యి౦పయినది) కాళా స్నొల్లలే ఫ్రంమా తం అలో చనామృతం (అలో “చించిన కొద్దీ అమృతం) ఆయి మన! తుస్టిని చేకూరుస్తుంది. ల్లో సంగీత సాహిత్యక భావిహీనః

సామైత్‌ పళుః వు చృ విషాణహీనః.

సంగీత రసంగాని సాహిత్య రుచిగాని యెరుగని మందుకు 'టోక్ష భొముగ్జలు లేని పళుశ్పువంటి వాడు గడా,

కాని ఈ రండువివ్యిలలోనూ. ఒక్కదానిలో (ప్రవీణులు చూ నునకి తకచుగా గో చరించడం పరితాటి. వై రెంటిలోనూ

109 నాజీవీతసాక్టి త్య త నిష్టాశులు నాకు ఇద్దరు మాతమే మన అం థధజేశతిలో లభితిచారు వారు కీ, శే కాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణ శరస్తగారూ నల్లాన్‌ చ్మకవర్తుల కృన్టరూచార్యులుగాహానూ, సమ్‌ _ గీతం = సంగీతం. చళ్ళగా స్వర కాగకాళలయా న్వితలగా గానం చేజీజీ సంగీతం. ఇది స్ప్తస్వరసమ్మేళన లభ్యత దీనిలయణం అమర కోశంలో యిట్లాన్టంది = శ్లో. మడ్డం నయూతో వదవతి గా _వృవనభ భౌమిణః అజూవిశం౦ తు గాంధాకం ౌంచః క్వణతి మధ్యమమ్స్‌ శ్లో, వున్చపాధారణే శ్రాలే వీళః కూజతి సంచవముమ్‌ థ్లైవతం పేనతే నాళ నిషాదం బృంవాతే గజః. శ్లో, మయూ కాదం వలే జ4 మళత్తాగాయంతి సవీచనుమ్‌ నుయూరం యొక్క. _శేంకారం మద్దం, డాని సంశేతం "సి నోన్తల (ఆవ్రల ఎద్దుల / ధ్వని బువభం, అజే కర్రి అజ (మేక) ల ధ్వని గాంధారం, దాన్ని గోగి' అశీ ప్వరం పెళతుంది, (కొంచపశ్షి మధస్టమరాగం ఆలావీస్తు౦ది, దానికీ *వు' గుర్తు, నసంతబుతువ్చలో కోక. పఠచళాగం పొడు తుంది, అజే 'ప'అశే స్వరం. గ్యుకాలసకిలింవు ధె సవతం,అది “థ' లో కనబకుతు౦ంది. గజ ఘీఠశారం నించి నిషాదం ఆవిర్భవించింది. అడి “ని' గా పలుకుతుంది. వై చెప్పిన పళుపమ్యూదు లేకూ గూడా అనందం వాద్దుమోరి పోయినప్పుడు కోకీలపాజే పంచమళాగ్గాన్ని ఆలావీ స్తవి. మానవేతరా లయిన పళుసశ్ర్యూదు లే సంగీ కాని! సృృర్టీ క _గలని వె వివరములతో మనకి అవగతం అవుళుంది. సాహిత్య విజేచనః మరో_పళరణ౦ ఉపయోగించుకో॥ తన్పదు, (ట్స

నాజీవితీ సాహీరస్టిర 170 ఇటిి సంగీత సాహీత్వ కళాపరిచితుడె నవాడే ప్పూాదయ.డు. ట్‌ త్రీ టా అ అది యెరుగనివాడు సళు(పాయుడే అని మనం పె శోళంలో చెస్ప్ర కొన్నాం గదా. తత్మ_ళావఖిజ్ఞుణి తోక కొముగ్జలు లేని పళువుగా వర్శించడంకూడా మనకి లెలంసు.సంగీతం తోకవలే శరీరర౦కాపాడం కోటానికీ కుపయోగిస్తుంది. మరి సాహిత్యం ళొముగ్గలవలే ధ్వని (పభానంి అయింది. నురొకవిధంగాచూ స్తే తత్క-శావభిజ్ఞ లై న శ్మతువ్చుల్ని సరిళవించడ-నికి సళువుకి శొముస్ణిలన లెనే మానవుల కీసాహిత్యం జాలా ఉపకరిస్తుండనీ ఇది ధ్వని (వభానమైవదనీ గూడా వ్యంగ్యార్థం వస్తుంది.

• సంగీతనముంచే నాగా లెలియకపోయినా చాన్నిగూర్చి యినా. త౦ంగూడా వెపస్పకపోనటం నా నేరమే అవుకుండి గదా మి

సాహిత్యవివేచన

నరస్వతీజేవి పాలిచ్చి పెంచిన మనల్ని వెద్రచేసే ప్రవ ద్వఆంవం సంగీత సాహిత్యాలు, సంగీతం అపాత మధురం సాహిత్య ౦ అలో చనావతృతఠి.

సహిత అనే పదంయొక్క_ భావమే సాహిత్యం. సహితస్య భావః సాహిత్యం. హీితరంతోగూడింజే సహితం, ఈ అగ్థాన్ని బట్టి చూస్తే హిరం కలిగించే యేవస్తువలినా సాహిత్యమే అవ్ఫుతుంది. కాని ఈపదానికి కావ్యాల కార కాస్త్రాల్లో. (ప ల్యేకించి లక్షణం వుంది. దాన్ని బట్టి (పత్యతళగా రసన్ఫూర్తి కలిగించే వాళ్యం మా్యఠమే సాహిత్యం అఫ్రతుంది.

ఈ సాహిత్యాన్నే శావ్యం అని గూడా అనవచ్చు, ోవ్రాక్ట ఫ్రం రసాత్మకం శకాన్యం” అని కావ్యలత్‌ణం. గద్యంలో వ్సన్నా పద్య౦లో శన్నా ళసస్పూూర్తి కలిగించే వాళ్యమే శావస్థర,

క్ష నాజీవిళఠసాహీర్యరి రపౌలు తొమిగది. అవి శృఠిగార౦, పీవ౦; కరుణం, అద్భుతం? జోస్యం, భయానకం. బీభత్సం, కాాడం, శాంతం అనేవి, రతిః జోసం, శోకం, (కోధం, ఉత్సావాం, భయం, జగుప్ప, విస శ్రంః శమం. అనే తొమి్గిది స్దాయి శావాలూ విభావానుభౌవ సార్తిళ వన్గిభి చారి భానసం యోళంచేత రసరూపాన్ని ధరిస్తవి అ శావ్యంలో గోచకించే రసం. అ రసమే కాబ్యానందజనకరి. అ శావ్యానందానికి వై మెట్టు | బజోునందం, శనకనే కావ్యా వందాస్న (బవే్తనలదస్మబహ్మచారి అన్నారు అలలకారికులు. శృంగారం రసళాజు, కాని (పజాసామాన్యంలళో ఇల్లువిశే సశోకాన్ని క్లోోముళయంగా చేయగల కదక్తి ఒక్క కరుణరసానిక మ్మాతకే కలదని భవభూతి మవోళవియొక్క. యీ శ్లోకం నల్ల కెలుస్తుంది = శ్లో, వో రసః కరుణ వఏీవ నిమిత్తభేదాత్‌ భిన్నః వృథక్‌ పృథగి వాశయనే వివశ్తాన్‌, అవ ర్తబుద్వ్బుద తీరంగమయాన్‌ వికాకా నంభోయథా సలిల మేన హీఠత్‌ సమస్తమ్‌. మహాసము డంలో సుడిగుండాలతో పెద్ద పెద్ద అలలతో అతిభీశరంగా శృన్న లవణజలం మేఘస్పర్శ చేత (శాగదగిన మంచినీరుగా మారినట్లుగా ఒశ్క_ కరణరసమే జేర్వేరు పాతలలో పడి వివిధరసాలుగా భావిస్తుంది. అరసం సహవృాదయుల వృదయాల్ని కడిలించి కుడిలించి చివకకి ఆన౦ందపర చినప్పూడు మాతమే డాన్ని వనం సాహీత్యం అనీ కావ్యం అనీ అంటాము, ఇట్టి సాహిత్యంలో కసాలంకాళాలు వాచ్యంగా హితం వ్యంగ్యంగా భాసిస్తూవుంటవి?; నున భారతీయ శాన్య శాస్త్ర

చాజీవితసా హీ త్యం బి (వకాఠరం హితం సూచించని యే కాఖ్యమఃా త్త శావ్యంగా వరిగణిత౦ంకాను,

(శ్రీశాముడికంటి నురచి పా్యతీలవలే (వవర్తింప వలెను గాని శానణాడులవంటి చెడ్డ ప్మాతలవలే (పవర్తింపఠా దనే హీతం చునశీ సూచిం చగలిగింది కనకనే రామాయణం (వపలిచానిశే అడి శావ్యం అలగా 2 కా (శ్రీళాముడి కథతో పాటు ఆదగ్శశామ మొన నీశాజేవి కథగూడా చ్చితించింది కనక శే యిది యింతగొప్ప శానన్టం అయింది. దొష్ట శావణుని వధ కు జ్రేశింపబడినందువల్లకూడా ఇది అంత గొప్ప దలయింది.

పోనీ అహితం సత్యతంగాజీ చెప్పచచ్చుగణా యిీజొంకో లివగుడు పద్ధతి యెం౦ందుళననచ్చు యెవరైనా. కాని ఈ మార్గంలో వ్యం౫సరీతిగా "చెప్పిన హితమే మనస్సుకు పాగా నవాత్తుకోవడ౦ పర్వవిదిత౦. దీగికి ఒళ కవి పలికిన యీపడ్య్యం (సత్యవ(5) సొత్యం వా

చ (వణయుని బ్రొఢదృక్టీ తలవంచి రవాస్యమునందు మెల్ల మె న్లోన మధురాధఠంజు గవలరి గకుందీయని మూట లాడ ౫3ం చిన నుకుమూరికిం బలెస్సురిళలచు తలంఛులనెల్ల ఇస్పనో పని తమితోడ నాతిరసవరతనజలై సరివోవు నా నుడుల,

తల్లివం్యడకు లెంత మంచిమాట నుపజేశించినా పాటించడు కాని యిల్లాలు వచ్చి పక్క చేరి వోవధావవిలాసాలని ఒలక బోన్తూ వ్యంగ్యంగా చెప్పిన హీతో క్రి సంత కలినాతు క్‌ వనక నూనడుగడా.

పాఠకుడు సవ్శాదయుళకై ననాజే ఒక కావస్థంలో సొబగులు

“నోచరిస్తవి, కవి వృావయంతో సమానమైన మనఃస్థిలి కలిగిన బాలే సవ్భాదయుడు,

కగొల్టీ నాళీవీఠత సా హీ త్యం శనుక సతస్వలీతత్వనిళ్షయానికీ కవీసన్నాదయ తూ ఇద్దరూ అత్ర్షపకం. ల్లో. “సరస్వ త్యా_స్తత్వం కవిసవృాదయాఖ్యం విజయ తే? సింహావలోకనం పౌళళ నమళజాశయులాథా, ల్లో. క్రజా) సృంతి సవాసిశః స్వళరణవాస్టపార పూర్తాద శో స్వార్గ్భోయసక్టి పరార్థవన స వుకూ నేక సృతా మగ)ణీః దుష్పూకోదర పూకళాణాయ వీబలే బోోతః పతిం బౌడబో జీమూూతో2పీ నిడాఘపంభృతజగత్సంతాస విచ్చి రయే. ఉదకపోవణకోసం మాతం పాటు పబేవార కందులు. పళార్థపరమార్థాలకిస్వార్థంగా చూచళొానేవాకే యథాగర్భమాన వలు, ఎంత (శావినా నిండని కడవుగల బతాగ్ని సము(ద జలాన్ని కెగళాగుతుంది. మరి మేఘం గూడా అసమ్ముదజలమే శాగుతుంది. కాని అది అట్లా తాగటం జేపవిగాక్పులతో కాథ పడిన జగత్తుయొక్క. సంళాపం తీర్చదగిన వర్షం కురివీంచటాని కే సుమరిడీ. ఇంకా వినండి ఉ. తమకార ట్రిబు బరిత్యజిం చియు. బకార్ట్‌ శాపపల్‌ సద్దనుల్‌ $ తమ కార్యంబు థుటింశ్రచున్‌ బరహితార్డ వ్యాసృతుల్‌. థి మధ్యముల్‌ తవనై యన్యహి తార్థ ఘాతుకజనుల్‌ దై త్యుల్‌ వృథా నొర్టర్మభం గము గావించెడినార లెక్వ్సరొ యెకంగన్‌ శళ్రమే యేరి!5్‌ 1 శా, సీత్మిపొఢ విజోరు లై న నివుణుల్‌ నింతింపనీ మెచ్చసీ ఖ్యాతిం జెందిన సంసదల్‌ కలగనీ గాఢయిగా సాగ సీ

నాజీవితసాహీ శతం కేళీ ఘాతం బప్పుడు పొందనీ నియలిమై గానీ యుగాంతం౦బుదన్‌ నీతి స్లాఘ్యపథంబు తప్పరు గదా నిత్యంబు ధీరో _త్తములొ. చ, అతని! వార్థి కుల్య యగు నగ్ని జలం బగుమేరు శిలమం చితశిలలీల నుండు మదసింవాము జంక తె5క౦గు దాల్చు. శో వితఫణి పూలదండ ఆకగు భీవ ్రవివంబు సుధారనం బగున్‌ ఉీరివనసమ్మతం బగు సుకీల మదెన్వని.కందు శోభిలున్‌. వె మూడు వద్యాలకీ మూలం భర్శ్భవారిది. తెనుగు నేత వ్‌నుగు లత్‌గ్లాణకవిది, ఇటువంటిజీ 622క”20667౯ 18 486 608 శ+31686 0౦£ &11 గ్రత?అ18 అనే సామెత వంది యింగ్లీ మళో, శీలమే సర్వాలరికాకాలనీ మించిన భూవణం అని దాని అర్థం. (శ్రీళానుచం కుని కశీలసంపదకి తులనీదాస మనోశనవి వినయ ష్యతిక అనే పద్యకావ్యం ఉదావారణీంయం,(గంథ విస్తర భయంతో చాన్ని వివరి౦ంసను. చదువరులారా, ఇంతవగకూ నాజీవితంలో జీను పడ్డకష్టాలూ అనుభ వించిన జుఖాలకూది క"శ్తశంగా యిీగ్రంథంలో వివరించాను, నేద్పుతో కాకపోయినా ఓర్పుళో అప్పుడప్పుడు అలోచిలచి గుర్తు చేసుళొన్న సంభుటనల పరంపరే యి నా జీవికం, చక్కని చిక్కని రరిగుల వలవలే యిది మికు నచ్చితే న్నాళవ ఫలిం దినన్లే గడా. అంధ శేసరి _(సకాశంగారు నాజీవితయ్యాత అనే తను జీవిత చర్మితలో పేశలీత 18 & 0౧౬10 02 ఉం౦16462%68 అంటారు. నిజమేమరి. జీవితం అంటే కొన్ని సంథభటనల గొలుశేగదా. ఎటొచ్చీ చాన్ని కమిల్తచ్చులో సాగదీసి జాంట్లో ప్రొణపులిన్థ చేయడంలోనే వృంది. యేరచలుత సామర్థ్య మైనా. అపని

కేక నాజీవితసాహ్రీత్యత జీనంతవరకూ చేయగలిగినానో పంళీలించి మే నిర్ణయించు కో వాలిని వుంది.

నా జీవితంలో జీననుసరించిన ముఖ్యసూ శ్రా లివి = “పఠోపకాయ సతాం విభూయకయతఃి అనే సూత్రం శాశ్వతసత్యం,. మరిచినారి పనులన్నీ పరోపకార పగంసరళీ ఉప యోగి స్తవని దానిభావం. శిబి, దధీచి, జీనూలవావానుడు మొదలయిన భారతీయ చక)వ ర్తుల జీవితచరితిలూ, వసుక్రిస్తు సోక్రటీసు మొదలై న పాశ్చాత్య నవోకుగ్తల చరిత్రిలూ దీనికి దృష్టాంాలు.

_ "అదికచ్చలై న వాల్మీకి వ్యాసులతోపాటు విక్టల్‌ హ్యూగో,

"సక్చువీయరు మొదలె నవారు గూడా చకిిత (పసిద్ధు లే. రాళిలో గాని వాసిగోగాని రామాజయగాదులకీ వూూ్యూనోనవల లెంత మాఠనణా లీనిపోవ్రు

అటువంటి అదర్శశ్రరువులై న కరసవీరల చర్మితలనించి తనను నేర్చుకొని ఆచరించవలసిన విమయాలెన్నో కలవనట మే యా (గంథ (పతి సా ద్యాంశం.

నా రం్యడి సవితరకృం నానాడాల్లో (పవహిస్తూర్చండి, “ఆతా వై వు_తనానూాస్‌” అన్నట్లుగా వారి సవితగర్భవాసం నించి కలగిన నాయొక్క పనులని సూక్షీశరించడం గూడా ఈ ఫుస్తకం లక్ష్యమే. వారెల్లప్పుడూ ద్వాడళోర్థ్వ వుం డాలతో వికాజిల్లుతూ వ్రండేవారు, వర్షాశమాచారధళా లనీ నావ్యాణులకి విహికాలైన సత్క- రాను హ్రానాలసీ వారు తు, చ తస్పకుండా ఆచరించేవారు. (శీ వైవృనమ్యాతుని కుపయోగించే దై వభక్తీ దయాడానధ ర్మాదులూ వారి ముఖ్యలశమ్మైూలు, వై చెప్పిన ధళ్మా లలో కొన్నిటినినగూజా నేనాచగింస లేకపోయినా కనీసం వారి శావాలరైైనా అంగీశరించడానికి (పయర్ని స్తున్నా కు,

నాళశీవితసాహీ త్య థీ క?4

ఒకసారి మాశవూళ్ళో వొక గరష్థదర్శి దుడి యిల్లు కాలి పోయిండిటం ఎన్నో బాధల్లో వ్రుండిగూడా. చెముటోడ్చి సంపా దీంచిన ఈమ డన్య౦ంలో మా తండి వారికీ గొర్తయింటికీి తగిన (దవత్రం యిచ్చార టు

లోకు లనునొజేటంత గొపవ్పలెలివి నాకు లేదు. కాని కర్తవ్యాన్ని దృఢదీమతో అనుసరించ డ6 | పథమమకా | పఛానమనా ఆయిన నా ధ్యేయం. పీనివల్న మాతమే లోకాని కపయోగంచే కొన్ని మంచిసనుల్ని నేను చేయగలిగాను,

నా జీవిళాంతమూ ఆరెండు నూ తాలని పాటిస్తాను ఖో శర్మ ల్యే నాధి కార స్తే మూాఫలేము కడాచని అజేది మొద టిది. ఫలాసక్షీని వదిలి కృషిచేయడం మాతమే మున విధి గదాం ఇంప ఇమిఓడెల కంట క 1660 అనేది 50వో సూతం. శేశ్ర చేయవలసిన వనులని నూనవుడూ కలల్లో నిర్ణయించుకోవాలి,

“ధరోన్ట కత్షతీ రత్షీతః? అనేది ఇెద్దల నానుడి. దాన్ని అత ళాలా పొటించిననాడే మానవునికి సర్వభదతలతా కరతలా మలక మగుట.

వె నియమాలు అచరణలో ెట్టగలిగినందువల్ల నే గాంధిజీ తువోత్యుడూ? నరేం్యదుడు విజేకానందుడూః గజాధరుడు శామక్ళన్న వక నువాంజా కాగలిగారు,

ఇంతెందుకు = మొన్న మొన్నటి వఏచేశలింగంగూడా అదర్శ శింళమాచకణచేతనే “కందుకూరి ఏ-ీశలింగం సీవొళ మహోన్నత సర్వతశ్శ్మంగం” అనిపించుళొన్నాడు. ఒక వమబోళవి యీ నువానీముడి జీవి కాన్ని యిట్లా చి_తి౦ంచాడు-

క. “ఠన జేనాము తనగోహవుం

ఈన (ప్రాణము రనధన౦ంలు ఈనవిద్య జగ

మ! నాజీవితసాహీత్యం స్టనులకు వినియోగరంిచిన ఘను డీవీళేశ లింగళవి జనులాళా 1%

ఈ|(గంథర చనలో నొముఖ్యల మ్యూ లివి = నాజీవితంలో మంచి యేదెనావుండే న్వీకరించి పాఠకులు డాన్ని అచరణలోకి లెచ్చుళొని వాగుపడటం౦ మొట్టమొదటిది. తిరుప్పావు నూూడో పాళుకంలో పలికినట్లు లోక కల్యాణ శాంవే నా ఆకాంతగూడా. అరర్వాతే వరనూర్థం విమయం, అడే నాచరనూర్థం అన్నా తస్పృ కావోదనుఫొంటాను. ఆ పరమారగ్గాని॥£ మార్షంచూ జే క్షా చీవీశలై న (గరిథాలని శ_క్రించన లేకుండా (వచురించి (ప్రచారం జేయడం౦ంకూడా నాలమ్యమే. చాన్ని అందుకోవడాని కసయో గింబే ఉపలశ్షస్థ భూతాలై న మరికొన్ని యితర (గంథాల్ని [వచు రించడం కూడా తస్పూకానోదని నాభొవన. అ దృష్టితోన వారి భక్తి సాహిత్యంతోపాటు బాలసాహిత్యం, యువసాహిక్యం, కాత్రు వాబగ్చయం అనేశాఖలుగూడా యీ(గంథమాలలో నిస్వహించడం జరుగుతూవ్చందిం

భగవ(ద్రానూనుజుల విళిస్టాద్వెత సిద్ధాంత (వచారం నా పరమ లత్యుం. నాలమ్మాన్నిబక్రు కడా ఈ (గంథమాల నడక నాడా. కెం0ం0టడి పే లూ (సమయపాలన) ప0డ్రడ18 ౯149 ((శముపద్ధతి) 8106వ (సత్ప్రవర్తన ఈ (తిష్పటిమోిద మా్యతమే నువోపురుముల జీవితాలు ఆధారపడి వుంటవి. (పజ లలో స్మద్దంథపఠనంతో పై మంచిగుణాలు ఈూఢ మూలాలయి ఆత్ర విశ్వాసం వరిగి వినయ కారుణ్య బుద్ధివి వే కొదులతో వారు త్తమ పోరులు కాగలిగిననాదే నాయీ (శన చరికార్థం కావటం,

(కథ)

నాజీనితసాహీర్యం 176

ఈ సందర్భంలో “*ఫ1జ6 18 ౨౫6౦1048 0£ ౬13 €12క8 అనే సామెతగూడా నా లత్ర్యూలలో ఒకటి. కాలం అన్ని టికంబ విలువగలదికచాం దీన్నే సంస్కృతంలో “ోతుణళః శణశవ్చైవ విచాష్ర్రమర్థంచ సాధయేత్‌ ౫ అన్నారు. తణాలతో విద్యనీ కణాలతో అగ్ధాన్నీ సాధించాలి.

మన భౌరతీయనుళాలన్నిటిలో కామానుజ దర్శనం ఒక్కంళే భుక్తి ముక్తి (సడాయకం - ఆచరణయోగ్యం - అనినా దృ థధాధ్యవసాయం. అది విసృత పుణారంలోకి వచ్చి. విశ్వజసీ నత పెరగాలి.

గోదాశటాత 6 అఆధాతఠం, ఫాగవతకటాతం అధేయం, నేను శ్రేవలం నిమి_త్తమ్శ్యతుణ్ణి - ఇట్లా (గంధమాల సాగుతూ వంది, ఈ నా సిళ్చితధారణని నాలర్లీ తుదినరకూ నెగ్గించి యీ (గంథ నూలని నిఠాటంకంగా కొనసాగించాలి అనేజే నా అనుకాభిలావ జానిలోనే నాళ్నర్తీ అస ్రీనీ,

ఇ౦ఠతవరకూ అ్మ్యపయత్న౦గా యేదయినా అధిశ్వపసంగం నావల్ల జరిగిలే పాఠకుల తమాభికు వేడుళొంటూ లుక యీ (గంథం ముగిస్తాను.

ల్లో. పళు రగ్జనువ్యః సశ్షీ వాయే చ వైన్లవసం్యశయాః,

శే నైవలేసయాస్యంలి తద్విష్లో, పరమం పతమ్‌,

పళుసతమ్మూదులూ: మనుష్యులూ కూడా ీవైన్సకపద సమా[శయణంచేత మూ్యూతమే ఆ మవోనిన్దువ్రుయొక్కు సరవమపదం శసేరకుంటారు, -.

కఫ నాజీవిరసాహిత్య6 ల్లో. పీకే (బహోస్డపజేస్తే) మే గురజే దైవశాతనచ. (పాపా్ఫాయ (పాపకాయాఒస్తు జగన్నా థాంక మంగళమ్‌, శ్లో, మంగళాశాసనప రై రశ్రదాచార్య వురోగమైః, సర్వ్వైశ్చ పూరై్వాళాచారై ్యః సఠత్క్భ శాయా౭౬స్తు మంగళమ్‌ ల్లో. యళ్‌ _స్మశామి యదాశానే యదీహే2.నాం దదామి ఆల్‌ సమర్పయామి తత్‌ సర్వం గోదాపాదాస్బయో ర్యూజా- సర్వం (శీళ్ళ స్ణార్పుణ మస్తు శ్రీ ఈ ఈ ఈఈ అ-వెపాాలా (0 న ళు క "శ ర రం! || సే గ్‌ ఇ శీ ?- స సం! స్త్‌ [! ఫి రేం! నా శ్ర హై. భల స ళ్‌ గట శ

ఈ రసఘనులకం మా విభవాకాంక్షలు =తశ్రీ గోదాగ్రంథమాల కుం (శ్రీనతి బి, (టీనులతగావు, సికిందకా చాద్‌. శ116 (శీమాన్‌ ఎ వి, ఆచాక్యులుగారు, వాసన్టళొండ, క500 (శీమాన్‌ యన్‌, అర్‌. యన్‌. అయ్యంగార్‌, తిరునుల. త58 (శీమాన్‌ కంశణాలతవతి కామా నుజంత్య గారు? మాదళా బాద్‌. 80% (శీమాన్‌ పౌమి(తి మాధవాచార్యులుగాప, మణుగూరు 100 (శీతతి గొన్పైపాటి సత్యవాణి, సైదళా ఛాడ్‌. 10 (శ్రీమాన్‌ శక, వి. అర్‌, నర నీంవోచార్యులుగారు చిననిం డళటొలను. 1560 (శీమాన్‌ శేవం (శ్రీనివాసాచార్యులు గారు: వాన్గకొండ. 188 (శ్రీమాన్‌ సౌమితి రంగావాగ్యులుగారు; వాన గండ. కే8ి6 (శీ రొంటాల రామానుజయ్యగారు? దంపూరు. క్రిక్‌ (శ్రీమాన్‌ తి, గు. వేంకటరంగాచార్యులుగారు, విజయవాడ 1186 (శీ రమణగారు, మ దాసు, కే14 (శ్రీమాన్‌ వెలగ లేటి లశ్షగ్రణాచార్యులుగాకు, వాన్గకొండ. 116 (శ్రీమతి చింతలఫణి కాసల్యమ, శ్ర గారుః వాన లొండ, కేళి డాక్టృర్‌ "శి, నీ నర సింవాంగారు, శాన కుడి, 116 (శీ అల్లూరి వేంళటనర సింవాకాజుగాక్కు వలూరు, ప! (శ్రీమాన్‌ నాశాయణం (శ్రీరామాచావ్యలుగారు, గనికపూడిం 116 (శ్రీమాన్‌ యమ్‌. వి. కాఘవాచార్యులుగారు? విశాఖసట్న౦. 116 చి. గుడివాడ వీర రాఘవ వేంక శేశ్వరశావు, సత్తుపల్లీ, వేే6 (శ్రీమూన్‌ కాండూరి నరనింవోచార్యులుగారు; సికిందరా ఇాద్‌. 110

శ్రేశ్రీ1 ళం అనో బిలమకము, మెాదళా బాద్‌. 16 (శ్రీమలి యన్‌. భాగ్యలక్షి గ్రగారు, హైదరా 'శాద్‌. క్ష10 (శీమాన్‌ యమ్‌, వర దాచాక్యులుగారు, సహైదకా బాద్‌. శే01 (శీమాశ్‌ వంగల లశ్షీ స్థన సిం వచోచార్యులుగారు;

స్రైవకా బాద్‌. 100 పొ'ఫెర్‌. యమ్‌, కలకేఖరరావు గారు, హైదకాకజాద్‌. 10 (శీ వి. శివరింగయ్యగాక్క వారివ్రరము. 100 (శ్రీమాన్‌ యన్‌. (కీరంగాచార్యులుగారు, పాలెం, 100 చి షి, వల్ల భాచావ్యలు, భావ జేవకపల్లి, 160 (శిమాన్‌ ౩. స౦పత్కుుమా రాచార్యులుగాత వరంగల్‌, 160 చి, వై. వి. శామానుజస్వామి, పహపైదళశా ఇద్‌. తి0 (శ్రీమాన్‌ యస్‌. వర డాచార్యులుగారు, మ్య దాసు, 75

(ొసెసర్‌ భీనుశేన నిరశ్హల్‌ (వత వివానాసందర్భృమున) సైదరా బాద్‌. 8 (శీమాన్‌ వి. వి. పి. స్వామిగారు కాంచీ. క్‌ (శీనూన్‌ జేదాల రంగాచార్యులుగారు? మైదళా బాద్‌. క్‌1 (శీశ. యన్‌. ఆర్‌. ఎ. శంత్తగారుః మైదరాలాద్‌, క్‌0 (శీమాన్‌ ₹. రం%నాథస్వామిగారు, హైదరా బాద్‌. క్ర చీ, జ. శకామలక్షీ శ, వైదరా బాద్‌. క్‌0 చి. ఆకెళ్ళ (శ్రీనివాస్‌, పైదళా బాద్‌. క0 (శీమతి 3. వి. శేను బాయన్యుగారు: మాకశాజాద్‌-. కలీ మె[టటో హోమియో చాల్‌, వలూర. క (శ్రీమాన్‌ ఓ. లి. (శ్రీనివాస కామానుజాచార్యులుగారు, వీలూరు. $0 (శీమాన్‌ 3. కుధుసూదన్‌ గారు, బాంజాయి, కర (శ్రీమాన్‌ చి. తసి లక్షగ్రణాచార్యులుగారుః గుంటూరు. క0 చి, అళనా సింగళా చార్యులు; విజయవాడ. క0

శశికి

ప

(శ్రీమతి అంగలూవ రంగనాయయకము గార మంగళగిరి. క్ర (శీ చాడా నర సింపో ఆెడ్డిగారు, వానగ్తగొండ. కరీ (శ్రీమతి చింతలఫణి వెంకట న్యుగారు? వాన గండ. క (శీమతి సువతిగారు, వానగ్లభొండ. శ్‌0 (శీ అంబటి పూర్ణాసందశర గాను వాన్దలొండ. శ0 (శ్రీ పరవస్తు శామస్వామిగారు; వానగ్రగొండం క్ర (శ్రీమతి శా జేశ్వరిగారు, వానశ్రటొండ, కరి (శ్రీమతి తిరువరంగం ఇెంశటనరసమగ్దగారుం హన్యకారడ, 60 (శ్రీమతి సుంకర ఆళోదమన్ధగారు, గండిగుంటం- ఖ్‌ (శ్రీనతి మోకే సత్యవతి జేవిగారుః వలూరు, ణి ణీ బి. వి జాూశరథిగారు, వలూరు. ఖ0 (శీ ళలప్పర్తి వెంక శుశ్వరశావుగారుః వీలూరు. ఖం (శీ బొన్నవిత్తుల శామలింగోశ్వరశావుగారుం మడాను, 0 (శీ మైలవరవు శామనుకా ర్తిగారు, కృన్ణంపాలెము. శ చి. నాగవెంకట గగేమ్‌కుమూర్‌ , విజయవాడ. తం చి. హేనూ (శీవల్లి. విజయవాడ. ఠం చి. మంచికంటి లక్షీ న, ముసునూరు, ఠ0

• చి. కేగుల వీరభ్యదళావు, ముసునూరు. తి లీ జేంశ శుశ్వర మెడికల్‌ అండ్‌ ఫాన్సీస్లోర్సు. ముసునూకు. వ్‌ (శ్రీమతి గుడివాడ శనకరత్నంగారు, ముసునూరు. విక్‌ (శీనుతి వరమా ఆండాళ్‌ గారు, వీజయవాడ. వక్‌ ీ (శీపాద లక్ష్మీనారాయణను ర్తిగారు?; కాకీనాడ, త్‌ డాం (జేమానందకుమూర్‌ (శ్రీర౦గము. ఫ్‌ చి, టి. (శ్రీనివాస్‌, జోగిపేట వ్‌ చి రోజూకాణిః వలూరు, కక్‌

క0$ రుం (శ్రీమాన్‌ యన్‌. టి. విం శ్రునివాస చార్యులుగారు; వలూరు. 3$ తీ పడాల సూర్యనారాయణగారు, నూజివీడు. న్‌ డా, టి. మధుసూదనకావుగారు, నూజివీడుం నిఫ్‌ శ్రా. (శీధరశావుగారు? నాగాయల౦కం వక్‌ థ్రీ యన్‌. కేంళటర మణయ్యగారు, నికింద కా బాద్‌, విక్‌ (శీ ధన్యంళాజు శంకరంగారు; మైదరా బాద్‌. విఫ్‌ చి. చల్చపల్లీ శాధాకృష్ణముూూలర్తి, హాదశాహాద్‌. వ్‌ఫ్‌ ఒక భాగవత దాసుడు? పాద కా కాద్‌. వక ప్రొఫెసర్‌ జి, వి, సుుబవాన్త్రణ్యంగారు: పమైదళా బాద్‌, విక్ర జూ.-పీ. నిక ఆలొదేవిః హైదరాబాద్‌. &ఫ్‌ సజ శే తా ఇళ గటట శ్‌ బే వ పై సలల? చ న్య / క సట నా సు చంచలం తృ టా ల మం హి! గ్‌ న్‌ నా. నళ టన. స తచ్త మే న ల్‌ చా స త్తవలళ ఈ స టం క్‌, వ ల 1! స 2 ఎస ల కె

లభ్యవుస్త కసూ చి 1088 అమిన్‌ దినస్థ (చబంధ వ్యాఖ్యలు

ఇకునూళ్‌ తిదమొళి శేకి00

(తికమాల? అమలనాది పీశాన్‌, కష్ణైనుణ్‌ శిరుత్తాముల్బ) ఉపబజేశ రత్నమాల 8-60 తిరుముం శార్‌ ము 10-09 తిరుచాశిరియము :; పెరియతిరువం దాది 10-00 తిరువాయ్‌ మొళ - ఒక్కొక్కటి వేరి. 00 'సెరియాళ్యార్‌ తిరుమొళి 1, పత్తు కేతా00

ఇతరములు

గద్య రయ వ్యాఖ్య 12-00 భామాాణ తనిక్లోక? తిన భోగము 10-00 నొజీవిత సాహీల్యం కే భా 18-00 నొబీవిత సాహీత్యం 2 భా 22-00 దిన్యసూరి శ ధాసారము కేవం00 రానూనుజ కథాసారము 9-00 1 ముందుగా 160 రూ, పంపీనవారికీ వైవన్నియు సంచెదము 8. 260 రూ, పంపినచో తిరవాయ్‌ మొళి 0 భా, సెట్టుతో

అవెలకు తగిన నూ చేళేరు వు సకాలు సంపెథనము.

న్‌ు వున్త

8. ర. 10 (సుమారు)పోన్టేజకీ మా్యతమే వి, షి చేయగలము శ్రీ గోదా. [[గంథధమాల = ముసునూరు - [81 807 కృష్ణా