Telugu Miru mi Arogyam - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

క్‌ ౧6 (6 (జగ సంది

క్‌ న తనమా కాన

/ స్‌ ॥

. . గా ను సక్షన్‌ క. తాశష్మం న ళో అక న. “న న టను?

| న టక / శ్‌ ర టై శ ళం " ల భన - సయససససష్తా

కమూూల్టై 2 76” శ్మామెడ్‌ నుంచరయ్య విజ్ఞాన భవానికి సమర్పణ కోటొౌది ధనమున్నా న్నర. ఆరోగ్యం లేకున్న సౌఖ్యమే సున్న 1 ఎబాజిదగుదముదం సస లి గో వచా ను మ ఆరోగ్యం ఉన్న కొండంత కో రికైనా సాధించగలవన్నా |

తు మారూ = మోజరోగ్యం , డీ (ఆరోగ్య దీపిక) రా (౬ ఆం(ద్రజ్యోతి వారపత్రికలో వెలువడిన ఆరో గ్యడీపిక వ్యానములకో పొటు మరికొన్ని ముఖ్య వ్యాసములతో రచన; డా॥ సమరం ర్‌ న వానవ్య వర్శింగ్‌ హోమ్‌ లో బెంబికం'పెనీ "సెంటర్‌ విజయృమ్హాడ్తం ధా “"ఖ'రగతిగిది , ః గ ణా స గ /- ళ్ళ ము దణ: లా, 1 లా లల్లి జ వ్‌ శ 1 అకోబరుి 8 ద్‌, “యకం. 0 ల | లా లగే ల్‌! అనురాధ ప్రింటర్స్‌ విబయవాడ-! హం స టు జ సత్య కి అన్వూూనిస్టు చక్షు వాన్నారంంు) ఎ వెల ః లకుసద్‌లూవే విజాన ర్గూవ్లో లు వరాం రాల చఎవభారత ఒుక్‌ సార్‌ వబురురాస్టు 9 వెషజయనవనంి

" క మీరు-మీఆదీగ్యం “టికురం ఆలుగునాట హేతు ధావాలను మానవతా విలువలను, కాస్త్రీయదృష్టిని మనస్సులలో నాటి,-పంస్కరణ కార్యక్రమాలకు అండగానిలచిన ప్రముఖ మానవతా వాది; న్యార్డుర పకొన నిలచిన నిష్కళంక న్యాయమూర్తి, న్యాయవాది శ్రీఆవుల సొంబశివరావు గారికి గౌరవ పురన్సరంగా___ ఎారచయత

మోరూ - మోఆరోగ్యం

ఆరో స్యమే మహాభాగ్యం అన్నారు పెద్దలు, మీ ఆరోగ్యమే మీ సౌభాగ్యం ఆంటున్నాం మేము, మన శరీర విర్మాశాన్ని ఆంమలోవి వివిధ (ప్రధాన భాగాల లక్షణాలను అవి పవి చేపే తీరును వాటికి కలిగే ఆవలశ్షకాలను ఆ ఆవలక్షకాలను తొలగించుపనే సులువు, షూక్కెలను (ప్రతివారూ తెలుసుకోవడం ఆవనరం. ఇంకకు ముందు తెలియని ఎన్నో విషచూలమ తెలునుెవి తన_ జీవితాన్ని తాను చక్కందిన్టుకోగల విజ్ఞా నాన్ని "పెంచుకోవాలి. అలాగే(్రతి మవిషి తన శరీర ధర్మాలను తన ఆరోగ్యం, అనారోగ్యం లక్షణాలను తెలునుకొవ్వి వాటివి సరిచేనుకొవి తనకు తాను సులింగాా ఆనందంగా దికకగల విధానాన్ని ఆలవర్ను కోవాలి.ఆందుకే చదుపుకున్న(ప్రతివారికి ఉపయోగవడగల రీతిలో మేము “*ఆమవిక వైద్య విజ్ఞాన (గంధావళొ విరీస్‌ ను (ప్రారంభించి ఎన్నో (గంధాలను వెలువరింవాం. అవన్నీ అశేష పారక జన మనోమందిరాలలో వెలుగులు నింపి అఖిండ (ప్రజాదరణ పొందాయి"

ఆ (గంధావ? నిరీస్‌లో భాగంగా ఇవ్పుడు “మీరు-మీ ఆరోగ్యం” అన్న మరో ప్పన్తకాన్ని పాఠకులకు అందిస్తున్నాం. మవిషి సుఖ జీవనావికి (వ్రధానాంగాలైన మెదడు, గుండె, (ధేవులు, కాలేయం, మూత కోశాలు పవి చేసే పర్దతిగురించి, వాటికి కలిగే ఆవలక్షకాల గురించి వాటివి నివారించగల విధానాల గురించి ఒకవేళ వీటికి నందింధింది జబ్బులు వస్తే అవి పెరగకుండా తీసుశోవలనిన జా(గక్తల _గురించ్చి వాటివి నయం చేనుకోవడావిక్కి డాక్టరు సహాయంతో మళ్ళి ఆరోగ్యం పొందడావికి ఆనుసరించ వలసిన సద్దతుల గురించి పారకుల నాడీ తెలినిన మే ప్రియకమ డాక్టర్‌ నమరం పమ్యగ్యు సంపూర్ణ శాస్త్రీయ వివరణ ఈ (గ్రంధం. ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అనుకునే వారందరికి ఇది ఉనయోగవడుతుందని భావిస్తున్నా6

జాప్రకొశకులు

స శే [చర్చించిన

|. ఎపెనమగం చత డడ డడ డడాడా

1. గుండెపోటు ఆంపే ఏమిటి? $ £. ఎవరిలో గుండెపోటు వస్తుంది? కి కి. రక్తపోటు, రూమపానం గుండెపోటుకి మూలమా? 17 శ. గుండెపోటు లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి? శ! ఫు, బైపాస్‌ సర్జరీకి విదేశం వెళ్ళాలా? ల్‌
2. గుండెపోటు వస్తే కాయకస్టం చేయకూడదా? 20
3. గుండెపోటు వస్తే పాత అలవాట్లు మా'పేమిటి! శిథ 8 హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వస్తే సెక్స్‌ లైఫ్‌కి పుల్‌స్టాపేనా? శ్రి $, భయంవల్లి వచ్చే నకిలీ “సందెపోటుి (8
4. ఆధిక ర_క్టపోటుకి కారణాలేమిటి? శీ?
5. ర్నోక్టపోటు రాషండా జా(గత్తృపడలేమా? ర్‌! 12 వడుమునొప్పి వుంపే తగ్గడం ఎలా? న
6. బేత వయస్సులోనే గుండెను కాటువేపే కీళ్ళనాప్పుల జ్వరం 88
7. వయస్సు నళ్ళినవారిలో వచ్చే కీళ్ళ నొప్పులు (7 15 చిన్న కీళ్ళవాపుతో మొదలై మంచానవడవేసే

మొండీ కీళ్ళ వ్యాది ఖే

|

18. మెడనొప్పులు ఉంపే ఏంచేయాలి? 7
19. తరచు బాధ కళిగించే గూడు నొప్పి, కొలునొప్పి 70
20. పక్షవాతం ఎందుకు వస్తుంది? 88
21. వక్షవాతం (ప్రాణాపాయం కలిగిస్తుందా? 86
22. మెదడు వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు వెన్నునీరు తీస్తారు,

ఎందుపష? 88 21. మెదడువాపు వ్యాధులలో రకాలు (1 22, మెదడుకి కూడ వచ్చే క్షయవ్యాధి లి| 28. దోమలు మోసుకొచ్చే “మెదడువాస్తో వ్యాధి 88 24. పోలియో వ్యాధి తెచ్చే ఆంగవై కల్యం 100 26, వ్యుర్ధాన్యం రాకుండానే కొందరిలో వచ్చే వణుకుడు జబ్బు! 100 20. చిన్న పిల్లల్లో వచ్చే వాఠ “విట జబ్బు 108 £7, మెడ వెనుక నరాలబాధలు 109 28. గట్టిగా నవ్వినా తుమ్మినా కొలు మొక్తావికి కరెంట్‌ షాక్‌! 111 20. తల తిరిగి ఒబ్ళు తూలి ఇచ్చింది 'పెళ్లు వ్యాధి $15 80, చల్లగాలి తగిలితే మూతి వంకర! ! శ[7 81. సమ్మెట పోటులా అవిపించే “వింత తలనొప్పి”! 110 82. మెదడులో కంతులు ఉంటే తెలుసుకోగలమా? 122 88. కాలేయం పవి తీరు 127 84. వచ్చకొమెర్లు ఫలురకాలు 12ిఖ్రీ 85. వర్షాకాలంలో ముమ్మరంగా- వచ్చే పచ్చకామెర్లు 188 88. ఇంజక్షను సూదివల్ల వచ్చే కామెర్ల వ్యాధి 188 87. కడుపువి బానగా మార్చే లివరువ్యాధి 140 శరిరం కష్టాలు నస్టాలు తెచ్చే కొన్ని కొలేయం వ్యాధులు క460 80. వసరు తిత్తి ఉచ్చితే వచ్చే ప్రమాదం 151

|

40, జీర్ణాశయంలో పబ _శీల్‌6 41. జీర్ణాశయానికి శేన్సర్‌ 100 42. [ప్రాణం తీసే “ప్రాస్‌ క్రియాటైటిస్‌" 165 శలిం (ప్రమాదం శెచ్చే ఇరవ్వైనాలుగు గంటల జబ్బు! 106 శ1. మూత పిండాల రక్షణ మంచి ఆరోగ్యానికి బంగారుదాట 178 45. అకస్మాత్తుగా ముఖం ఉబ్బరించే వ్యాధి!" 177 44. వేడి చేసిందని (భమకలిగిందే మూ(తపషిండాలవ్యాధి 182 47. మూ[క్రపింకాలను విర్ల క్షం చేస్తే వచ్చే ర్నక్టపోటు! 186 శరం మూత్ర విసర్జన తక్కువైతే ముందుకొచ్చే (ప్రమాదం 188 శ0ిం ఉబ్బు కామెర్లు తెచ్చే ముప్పు 104 50. మూత్ర పిండాలవ్యాధులు-తెలుసుకోవలసిన మరెన్నో

విశేషాలు 107 51. అజీర్షవ్యాధి లేకండా చేసుకోవడం ఎలా? 208 52. షగర్‌' కంప్లయింట్‌ ఉన్నవారు ఏవేవి తినవచ్చు? 208 68 మంచి ఆరోగ్యానికి మంచి ఆహారం ల| 54 భాగ్యవంతుల బిడ్డలకుకూడా పోషకాహార లోపమా ? ర! క్‌ వృద్ధాప్యంలో ఆరోగ్యంగా వుండాలంటే ! లి0 56 రక్తం వట్టాలంపే ఏమితినాలి ? రితి 67 నాలుగు పదులు దాటిన న్తీలలో వచ్చే వింతబాధలు లై? 58, కలవరాన్ని కలిగిస్తున్న వింతవ్యాధి ఎబిడ్స్‌, వ్ర 58, ఎనిమిదవ నెలలో పట్టిన పిల్లలు (బ్రతకటం కష్టమా? వి

అవాయు లచమింంలా.

ఆధునిక వైద్య విజ్ఞాన (గంధావళి] యన హజ! భే

తా ననానానానా నానా ననా ననిన న ననననననానననానినాలాకునా ననన ననననానాతననినా కగనమునననా నున నన్నలా ననిన నానా ననన నాననా నననపనననానా నాధా లననననననననననననన "బాల్‌, సెన్స్‌

అతి మదల వేళవికాలంలోవచ్చే రకరకాల జబ్బులు, వర్షాకాలంలో వచ్చే జ్వరాలు, శేవాకాలంలో వచ్చే ఉబ్బసాణ--- ఇటు వంటికాలం మార్చుకు వచ్చే సీజర్‌ వారి వ్యాధులకు 81 సులభ నివారణోపాయాలు

ఆల్‌ కో న! మనస్త త్వం = సైన్స్‌ కొత్తగా. పెళ్ళయిన అమ్మాయిలళో కదిపితే కన్నీరు. ఎందుకని? ఆయినదావికీ కాఎదావికీ ఆవేశపడేవారివి వపశమింస చేయడం ఎలా? అతిగారాదింకో 'పెంకి వాబ్ళగా తయార్సైన వారిని మార్చగలమా? ముసలి తవంళో రుకరుసలకు కారణాలేమిటి? ముట్టుడిగేవేళకలిగే పిసుగూ వివేకహీనం తప్పవా? ఇటువంటి 84 మానసిక సమశ్యల విశ్తేషణ: పిల్లలు = ఆరోగ్యం పాపాయి. బృట్టాః తొలి జట్టినరోజు పరరూ పచ్నే ఎన్నోరకాల చిన్న చిన్న అనారోఫ్యాలూ, "పెద్దల పాతకాలపు ఛాందన భావాలను ఎదుర్కొంటూ మాదాబు నవ్వాలి అశే (ప్రతి తల్లికీ ఆధనికవైద్య విజ్ఞానాన్ని అందించే ఆరోగ్య సూశ్రావళి దంతసంగృక్షణ ... డా॥కెం యల్‌, వి (పసాద్‌ దంక నిర్మాణం, 'పెడదగచ్‌లలో వివిధ దశలు రకరకాలవ్యాధులు, తీనుకోవలనిన చాగత్తలు పంటి ఆరోగ్యంపై 058 కమస్యలకు తెలనుకో వల'శన విలువైన సమాధానాలు, వెవి ముక్కు గొంతు డొ! దొరల, కృష్ణారావు బాధలు = వ్యాధులు ఎ ప్రధానమైన చెవి ముష్కు గొంతుల బాధల వ్యాధుఎ నివారణను తెలియనే పే ఆధునిక వైద్య విజ్ఞాన గంధం, (ప్రతి ఇంటా పండవలనిన ప్పస్ధకం,

కాట క హంస ( విజాన ఛవనానికి లో సమర్పణ

1. గండెపోటు అంటే ఏమిటి ? ననన హాయ ననన ననాననాననననన ననా. నస్తుంది, ఇందుకు కారణం గుండె కంవరాలకి రక్తం సర ఫరా చేసే రక్తనాళాల్లో అడం వఏర్పడడమే, ఇలా అడ్డం అత్‌ ళా య ఆ (08 ఏర్పడడంతో ఆ రక్తనాళం రక్తం సరవరా చేనే (పచదేశ న! న! మంతా రక్తం అందకు _పాణవాయును అందక పనిచేయ కుండా అమిుపోతుంసె. అంచేకాదు (పాణవాయువు అందక ఆ (ప్రదేశం ని్టివం అయిపోసుంది. ఇలా ని్తినమై పనిచేయ కుండా అయిపోయిన (పచేశం కొద్ది మరీ అయితే గ౫సంచె పోటు వల్ల కలిగే దుష్ఫలితాలు తక్కువగా ఉంటాయి ఎక్కువ (పచేశం అయితే రక్షపసారం లేక గుంజెపోటు న!

దుష్ఫలితాలు వాలా త్టీవంగా ఉంటాయి ఒక్కొకసారి

"వెంటనే గుండె ఆగిపోయి (పాణం పోరుంపె, గుండెపోటు అకస్మాత్తుగా కలిినటు అనివించిన్యా

అనాటి మ్‌. ఛాలా మంపిలో గుండెకు రక్తం సరఫరా చేసే రక్ష నాళాలలో ఒకచోట ర కపుగడ తయారనుకుంది. ఈర కం మిన్‌ అానానో య జనాల గడ్డ ర_క్తనాళాల్లోని లోపలి గోడలకి అంటుపని ఉండి నిదా నంగా పరిమాణం పెరుగుతూ ఉంటుంఏ. కొంతకాలానికి ఆ గడ్డ పెరిగి రక్ష్యపసారం అవకుండా పూర్తిగా అవకోధం

గా అావానీ వాతో కలిగిసుంది. లేదా ఒకొక్కసారి ఆ గడ ఉడి శాస్త అవత " గ్రా ఠా య అా==తీ

[2]

10 ఆ రో గ్య దీ పీక ముందుకు షపయాణించి సన్న పాటి ర్కక్తనాళానికి అడ్డుపడి ర్నక్త (పసారం లేకుండా చేస్తుంది. రళ్ళపు గడ్డ పెద్ద ర్ల నాళానికే అడ్డుపడి రక్ష్త్యపసారం జరగకుండాచే నే గుండెకు

ళ్‌ అవనీ అనాటి సంబంధించిన ఎక్కువ _పచేశం "దెబ్బతింటుంది. చిన్న రక్త నాళానికి అడు అయితే కొదిమేర "దెబ్బతింటుంది. వది వమెన

6 ది న్‌ దీవివల గుండెపోటు వసుంది.

మర్‌ ల! సాధారణంగా గుండెపోటు రావడానికి ముందు మూభాయగా గుండెపోటు లక్షణాలు కనబడుతూ ఉంటాయి. ముందుగా వార్నింగ్‌. ఇవ్వకుండా గుండెపోటు రావడం అరుదు. కాని భాలామంది ఈ వార్నింగ్‌ నని ఖాతరు వేయరు. ఏదెనా గట్టిపని వేసినప్భడు మేడమెటు ఎక్సినప్యడు పరు “చక ట్‌ బొ ణా గ్రా

'గత్తినప్తుడు ఛాతీలో నొప్పిరావడం వార్నింగ్‌ సిగ్నల్ఫ్‌లో (పభానమైనది.. దీనినే “యాంచై నా అంటారు. మొడట్లో (వకీసాకి గట్టిపని చేసినప్పుడు రాకుండా తరువాత మాతం తరచుగా. వస్తూ ఉంటుంది. అయితే ఈ నొప్పి ఎక్కువ

అవానీ గానూ ఉండవచ్చు, తక్కువగానూ ఉండవచ్చు. కొందరిలో మ్యాతం ముందుగా వ వార్నింగ్‌ లేకుండా త్మీవంగా గుండె పోటు రావచ్చు. వెంటనే (పాణం కూడా పోవచ్చు. ఇటు వంటి వారిలో గుండెకు సంబంధించిన "పెద్ద రక్తనాళం అడ్డు పడి రక్త (పసొరం ఆగిపోవడమే కారణం. ఇది ఇలా ఉండగా కొందరు అవేశం చెందిన్సా అతిగా ఆలోచించినా ఆవేదన చెందిన్నా విచారకరమైన వా _ర్తవిన్నా ఆళాభంగం చెందినా

ఆరోగ్యదీపిక [1 గుండెపోటు తెచ్చిసెట్టుకంటారు. ఇటువంటి వారిలో అంతకు ముందే ర్యక్షనాళాలు గట్టిపడి ఉంటాయి. అయితే మామూలు అప్పుడు వాటి దుష్ఫలితం కనబడదు. కాని అనుకోనిది జరిగి" నప్పుడు, ఆవేశం చెందినప్పుడు ర _కృనాళాలు మరింత కుదించు కని పోవడం, గుండె కండరాలకి ర్నక్ష్యపసారం తగ్గిపోవడం జరుగుతుంది. దానితో (పాణవాయువు కూడా తగ్గిపోతుంది. అసలు ఇటువంటప్పుడు ఎక్కువ (పాాణవాయన్చు కావలసి ఉంటుంది. కాని మరింత (పాణవాయవు తగ్గిపోవడంతో ఆయుమ్తే. రీరిపోతుంది. ముఖ్యంగా ఇటువంటిది యాంజై్లైనా వంటి గుండెజబ్బు ఉన్నవారిలో ఎక్కువ, ఎందుకంటే యాంజైనా ఉన్న వారిలో రక్తనాళాలు గట్టిపడిపోయి చాని దుష్ఫలితాలు అప్పటిశే ఉంటాయి.

గుండె కండరాలకి సంఒంధించిన రక్ష నాళాలు గట్టి పడి యాంతైనా నొవ్చివచ్చే వారికి దేనికైనా భయపడి ఒళ్ళు ర్యుల్లుమం క తక్కి నవారు గొల్లుమసవలసి వస్తుంది. ఎందుకం శే మనిషీకి భయం కలిగినప్పుడు ఎడినల్‌ గ్లాండ్‌ నె నుంచి ఎ.డినల్‌ హోరొర్ట్‌ను ఎక్కుున ఉత్పత్తి అయి" రక్తం ద్యారా గండెకుచేరి గుండె కండరాలని ఎక్కువ పని చేయి స్తుంది. గుండె కండరాలకి పని ఎక్కువ అవడంతో వాటికి (పాణవాయువు అవసరం మరింత ఎక్కువ అవుతుంది, కాని రక్తనాళాలు సన్నబడటంతో రక్తం ద్వారా తగినంత (పాణ వాయువు అందక గుండె కండరాలు "దెబ్బతింటాయి. అ

కలి ఆరో గ్య దీపిక విధంగా కూడా భయం చెందినప్పుడు, ఆవేశం వెందినప్పుడు గుండెపోటు వస్తుంది. ఇబేకాళ మరికొన్ని ఇతర కారణాల వల్ల కూడా గుండెపోటు వస్తుంది. కారణాలు వ్నవెనా గుండెకు రక్త సరథరా ఆగిపోయి _పాణనవాయవు అందక పోవడం గుండెపోటుకు మూలరి

2. ఎవరిలో గుండెపోటు వస్తుంది ?

కొందరి దురలవాట్లు అనారోగ్య పరిస్థితులు శారీరక మాప్పలు గుండెపోటు రావడానికి కారణమవుతాయి. ఇటు వంటివాటినే “రిస్క్‌ ఫ్యాక్టృ ర్స్‌ అంటారు. ఏటిని తెలుసు కుని ముందుగానే జ్యాగత్త పడితే చాలావరకు గుండెపోటు నుంచి రశ్నీంచుకోవచ్చు.

కొందరికి రక్తంలో కొవ్వు శాతం ఎక్కువగా వుం టుంది, ఈ (కొవ్వు పదార్థాల్లో కొలెస్టరాల్‌, మగ్గి సరైడ్‌ న ముఖ్యంగా గుండెకు సంబంధించిన రక్ష్తనాళాలని గట్టిపడేటట్లు వేసి'రక్యపసారాన్ని తగ్గించి వేసాయి. ఆంలేకాదు ఆయా

అవారి' ఇ ౧ ఎన రక్తనాళాల్లో రక్షం గడగా వర్పడిర క (వసాశానికి అడ్డు

అజాన్‌ ళా అది స! నీ అటి ళం పజేందుకు దోహదం చేస్తాయి. రకంలో సాధారణంగా కొలెస్టరాల్‌ * శాతం 110 మిల్లీ (గాముల శంకు తక్కువ ల ళు

నవంటుంది. అలాగే మొగ్దిననైడ్స్‌ శాతం 150 మిల్లీ పాముల కంపే తక్కువ ఉంటుంది. ర_క్షంలో కొలెస్టరాల్‌ శాతం 260 మిల్లీ (గాముల కంకే ఎక్కువ వున్నా మంగి

ఆరోగ్యదీపిక 13 సన్వైడ్స్‌ శాతం [00 మిల్లీ[గాముల కంటే ఎక్కువ వున్నా రక్ష నాళాలు గట్టిపడతాయి, దీనినల్న గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం పాచ్చుగా వ్పంది. రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌, మెగ్గిసరైడ్స్‌ శాతం ఎక్కువ నృండేవారు కోడిగుడ్డులోని పచ్చసాన, వెన్న, మోగడ్క, మాంనం, లివర్‌ మెదడు వంటివి తినకూడదు. ఇవి లింకు (కొవ్వు శౌెతం మరింత “పెరుగుతుంది. నర్కి గోధుమ వంటివి కూడా అతిగా తిన్నా కూడా అవి కొవ్వుగా మారడానికి అవకాశం వుంది. కనుక మితంగా భజించడం అలవాటు చేసుకోవాలి.

సాధారణంగా రకంలో వుండే కొవ్వు పదార్థాలు (పొటీన్లతో కలసి అతి తేలికగా శరీరమంతా చేరుతాయి. ఇలా (కొవ్వు పదార్ధాలతో మిళితమయ్యీ (పొటీన్లని లైపో (పొటిన్లు అంటారు. ఈ లైపో _పొటీన్లలో మళ్ళీ ₹0డు రకాలు వున్నాయి. హై డెన్సిటీ వైపో _పొటీన్లు (మాచ్‌. డి ఎలి) లో డెన్సిటీ వైపో (ఫొటీన్లు (ఎల్‌. డి. ఎల్‌.) ర_క్రంలో హెచ్‌. డి. ఎల్‌, లెవెల్స్‌ తక్కువగావున్నా ఎల్‌, డి. ఎల్‌. "లెవెల్స్‌ ఎక్కునగా ఉన్నా గుండెపోటు నచే ఏనీనకాశాలు ఎక్కను. పొగ (_తాగేవారిలోన్నూ ఉారీరక్ష (శమ చేయనివారిలోనూ, ఒళ్ళు అలసిపోకుండా ఎప్పుడూ కూర్చొ నేవాళ్ళలోనూ, (కొవ్వు ఎక్కువగా వుండే మాంనం తినేవాళ్ళలోనూూ వెన్న మాగడ ఎకఫ్కువ . తినేవారిలోనూ ఎల్‌. డి. ఎల్‌. లెవెల్స్‌ "పెరగడం, హెచ్‌.

క్షే ఆరోగ్యదీపిక డి, ఎల్‌, "లెవెల్స్‌ తగ్గడం జరుగుతుంది. పొగ (తాగనివారి లోనూ, రోజూ వా్ఫాయామం చేసేవారిలోన్లూ శారీరక (మ చేసేవారిలోన్లూ జంకు సంబంధమైన కొవ్వు పదా రాలు (నెయ్యి, వెన్న మీగడ, మాంసం) చాలా తక్కువ తినేవారిలో గుండెపోటుకు కారణమయ్యే "హెచ్‌. డి. ఎల్‌, ఎల్‌. డి. ఎల్‌. కంర్టటోలులో వుంటాయి. అందుకని మంచి అలవాట్టు మితంగా భజించడం అవసరం,

గండెపోటు రావడానికి మధుమేహంకూడా (పథాన కారణమే. మధుమేహం (డయాబిటన్‌) రోగుల్లో గుండె పోటు రావడం ఎక్కువ. ఎందుకంకు రక్తంలో సుగర్‌ శాతం ఎక్కువ వుండడంతో గుండెకి సంబంధించిన ర్త నాళాలు గట్టిపడతాయి. అంలేకాదు, మధుమేహం వున్న వారిలో ర్నక్తపోటు జబ్బు కూడా. వస్తుంది. ర్క్తపోటు హెచ్చు వుంశు కూడా గుండెపోటు రావడానికి ఆస్కారం వుంది. అందుకని సుగర్‌ కంర్మప్పైెంటు (మధుమేహం) వున్న వారు రక్తంలో సుగర్‌ ఎక్కువ “వుండకుండా చూసు కోవాలి, మధుమేహం రోగులు తాము బరువు పెరగకుండా రక్తంలో సుగర్‌ ఎక్కువ లేకండా జా గత్తపడిలేనూ, రోజూ నియమంగా న్యాయామం చేన్తేనూ గుండెపోటు రాకుండా చేసుకోవచ్చు, రోజూ వ్యాయామం, ఆహారంలో నియమం నిత్వ జీవితంలో భాగం అయిపోయినప్వుడే గుండె పోటు రాకుండా చేసుకోవచ్చు. అంలేగాని అప్పుడప్పుడు

అఆరోగ్యదీపీక కేర్‌ మాతమే ఆ నియమాలు పొటిన్లే అంతగా ఫలితం వుండదు, ఆరోగ్య వంతునిలో ర_క్రింలోని సుగర్‌ వమిా తిన కుండా చూస్తే 100 మిల్లీ గాముల కంపే తక్కువ వుం టుంది. భోజనం చేసిన గంట తపవాత చూ న్సే 160 మిల్లీ (ాముల్సు శెండు గంటల తపవాత చూస్తే 120 మిల్లీ (గౌములు వుంటుంది. అబే మధుమేహం వ్యాధి... వచ్చే సూచనలు వున్నవారిలో వమిా తినకుండా చూస్తే రక్తంలో సుగర్‌ 100180 మిల్లీ (ాముల్కు భోజనం వేసిన గంట తరువాత 160_220 మిల్లీ భాముల్సు భోజనం చవేసీన ₹ండు గంటలకు 120-150 మిల్లీ(_గాములు వుంటుంది. ఇక్‌ మధు మేహం వ్యాధి స్పష్టంగా వున్నవారిలో రకంలో సుగర్‌ ఏమి తినకుండా చూ శ్వ 180 మిల్లీ గాముల్కు భోజనం చేసిన గంటకి 920 మిల్లీ (గాముల్పు భోజనం చేసిన ₹౦డు గంటలకి 150 మిల్లీ గాములు లేడా అంతకు మించి వుం టుంది. మధుమేహం వల్మ గుండెపోటు వచ్చే అవికాశాలు పాచ్చుగా వుంటాయి కనుక మధుమేహం వచ్చే సూచనలు వున్నవారు మధుమేహ రోగులు తరచు ర్నక్ష పరీక్షలు వేయించుకుంటూ, ఆహారంలో నియమాలు పాటిస్తూ ఆస నాలు వేస్తూ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలి. స్థూలకాయుల్లో కూడా గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం వుంది. రక్షంలో (కొవ్వు శాతం ఎక్కువ లేకుండానూ

16 ఆరో గ్య దీపిక

ర్నళ్షపోటు, మధుమేహ వ్యాధి 'లేకండాన్తూ పొగ తాగే అలవాటు లేకుండానూ శేవలం స్థూలకాయం ఒక్కళు వుంచే ఆ స్థూలకాయం గుండెపోటుకి అంతగా కారణం కాదు. కానీ స్థూలకాయం వున్న వారిలో యాంజైనా అనే గుండె జబ్బు వచ్చే అవకాశం ఎప్కవ, అయితే వ జబ్బూ "లేకుండా స్థూలకాయంతో చీకూ చింతా లేకండా న్ధండే వాళ్ళు వాలా తఫష్కనం కెస్ని జబ్బులు మూస్తే స్తూల కాయుల్లోనే ఎఫ్కవ కనబడతొయి. ఉండవలనీన బపవు కంపే ఎస్కువ వుండే వారిలో మధుమేహం వానాధి ఎష్కవ కనబడుతుంవ. 85 జాతం మధుమేహ రోగులు వ్రుండవ౪౭సిన చానికం మె ఎక్కవ బరువు వున్న వాళ్ళే, అలాణే 60 శాతం ర_స్షైపోటు రోగుల్లోనూ 70 శాతం గాటు రోగుల్లోనూ వుండవలసిన బరువు కంటే ఎక్కవ బరువు వుండటం జరుగు తుంఏ. స్థూలకాయం వల్లనే డై ెప్టగా గుండెపోటు రావడ మనేఏ -శేకవోయినా ఇతర వ్యాధులు వచ్చి తపవాత గుండె పోటు వచ్చే (ప్రమాదం నవుంపి, కనుక అనవసరంగా ఒంటికి కొవ్వు చేరకండానూ,ూ బరువు పెరగకుండానూ మాసు కోవాలి, అనవసరంగా వున్న (కొవ్వు కరగటానికి _కొవ్వు పదార్ధాలు మానివేయడం, వ్యాయామం వేయడం, అన్నం తక్కువ తినడం చేయాలి.

3. ర్నక్థపోటు, ధూమపానం గుండెపోటుకి మూలమా ?

రనననతాపవయాయాాహహాయాయయయయాయాయయయడా.

గుండెపోటు (హో్ట్‌ ఎటాక్‌ ) రావటానికి ర్నక్షపోటు ఒక (ప్రధాన కారణం, నూటికి 15 విందికి రక్తపోటు వుం టుంది. సాధారణంగా రక్తపోటుని ముందుగా గ్నుర్డించి ఆహారంలో, అలవా్నలో జ్మాగ్తగా వుంటూ స్మరైెస చికిత్స పొందినట్లయితే ఎటువంటి దుష్ఫలితాలు "లేకుం జానూ గుండెపోటు రాపంజానూ చక్కగా చేసుకోవచ్చు. అయితే ఎందరిలోనో రక్రిపోటు వున్నా పెద్దగా బాధలు "లేకపోయేసరికి అంతగా పట్టం వమకోవడం వుండదు. దానితో రక్తపోటు దువ్ఫలి తాలు గండెమోాద బాగా కనబడతాయి. అందుకనే గుండెపోటు వచ్చి మరణించిన వారిని పరినీలిన్వే వారిలో ముగ్ధురిలో ఒకరికి ర్వక్టవోటు వుంటుంది. ఆర్వక్ష్‌ పోశు వారికి గుంజెపోటు రావటానికి మరణం సంభవించ టానికి కారణమవుతుంది.

ర్నక్టపోటు అనేది దీర్ధవ్యాధి. వవ్నెనా మందులు వాడిలే ర కపోటు తగినటు అనివీ నే అదిపూ రిగా తిపోయి

నా ౧౫౧౫ జాని జాత ౧

నట్లు కాదు, చాలా కాలంపాటు దానికి చికిత్స అవసరం. కానీ చాలామంది తల తిరిగినపుడు గుండె బరు వెక్కి నపుడు మా(తమే ర_క్టపోటుకి మందులు వాడి 9క వ బాధా లేక

[2]

18 ఆరో గ్య డీపి ఈ పోతే వుంకులు వాడకుండా. గప్‌చిప్‌ గా వూదపంటారు, కాన ఇది సరైన పద్ధతి కాదు, ఇది ఇలా వుండగా వ బాధ ఫేవోయినా కుటుంబంలో తం్టడికి కాని తల్లికి కాని "లేడా దగరి "ర కానంబంఫీకులో కాని ర పోటు వున్నట్లయితే ౧ నా ణం న్‌ తెగా తక్కినవాళ్ళు కూడా ర_క్రిపోట) రావచ్చునని జ్యాగ్నత్త పడాలి. అందుకని ౪0 సంవత్సరాలు దాటినవారు ర్నక్షపోటు తేశకపోమునా సంవత్సరానికి ఒక్కసానైనా ర_ళ్టపోటు ఎంత వున్నదీ మూాపీంచుకంటూ వృండాలి. ర్నక్టపోటు 140/90కి మించి వున్నట్లయితే ఆహారంలో అలవాట్లలో జాగ్రత్త మట్‌. మ నా!

పడటం, అప్పుడప్పుడు జ్యా రచేత ర్మక పరీక్ష చేయించు కోనడం అవసరం,

ర్నస్తిపోటు న్హండే స్రీ లు కుటుంబ నియం తణ మాతలు వాడటం మంచిది కాదు. రళ్ళపోటు వున్నప్పుడు ఈ.నూ్మూతల వాడకం నషం కలిగిసాయి.

(౮ అనాటి

సిగరెట్లు లాగే అలవాటు కూడా గుంజెవోటు “"వటానికి ముఖ్య కారఃణ౦. 1965 సంవత్సరంలోనే పపంచ అరోగ్య సంస్థ పాగ (తాగే అలవాటు గుండె పోటు రావటానికి [ప్రధాన కారణమని నిర్ర్వ్రంద్వంగా (పక టించింపి. ఇకో దాని గురించి ఎటువంటి భేదాభ్మిపాయాలు లేవవు ఘంటాపధంగా వెల్లడించింది. గుండెపోటు వచ్చి మరణింపేవారు పొగ _తాగువారిలో కంపే పొగ లాగే వారిలో మూడు రెట్లు ఎమ్కువ. అయితే ఒక గొప్ప విశేష

ఆరో గ్య దీపిక 10 మేమిటంపే పెగ (లౌగటం నూనికేసినట్ట్ల యితే కోద్ది నెల లోనే సగశిటనల గుండెవోటు నచ్చే అవకాశం లీకండా మట్‌. హం పోతుందిం అప్పుడు సిగరెట్లు (లాగనివారిలో గండెవోటు రావటానికి ఎంత తక్కవ అవకా*।ా లున్నా యో ఏర8ిలోనూ అంత తక్కువ అవకాశాలే వుంటాయి

(పపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆధ్వర్యాన హోడిలోబక్టైలో డాక్టర్‌ న్య్యూసల్‌ పరిశీలన జరపగా నిగంట్లు (తే

ళు చా మ్‌. చారిలో (టలౌగనివారి కంపే 10 సంవత్సరాల ముందుగా గుండెపోటు వస్తు ందని లేలింది. అలాేే ఒకిసారి సంజె పోటు వచ్చిన తరువాతనెనా నీగకెటు (రౌగడం నూని అాఐటీ మ. ల "వే సే మరో ఎటాక్‌ రాసుండా జ్యాగ ల్తపడవచ్చు అలా అవనీ నా!

కాసండా సిగరెట్లు మూనకుండా _తాగుతూ వుంచే మరో సారి గుండెపోటు రానడం, మరోంచడం అతి సహజం

అందుకని పొగ _తాగే అలవాటు వున్నవారు గుండె పోటు రాకుండానే ముందుగానే మానివేయడం ఎంతో అవసరం,

వంశపారంపర్యంగా కొందరికి ర సపోటు వసుందిం

నూ! అటి

మధుమేహం నృంటుంది. రక్తంలో (కొవ్వు శొతం ఎస వగా వుంటుంది. రక్తనాళాలు త్వరగా గట్టపడ తాయి ఇటువంటి వారిలో సరైన జాగత్తలు లీసుకొనకవోలే గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం నుంది. అందుకనే కొందరి కుటుం చాల్లో గుండెపోటుతో మరరించడం ఆనవా- తీగా

తి0 ఆరోగ్యదీపిక కనబడుతుంది, కానీ అటువంటి కుటుంబాల్లోని వారు ముంచే జ్యాగత్తపడితే ఆనవాయితీని తప్పించుకోవచ్చు

ఆటలు ఆడేవారిలోనూ శారీరక (శమ = చేనేవారి లోనూ హార్ట్‌ ఎటాక్‌. రావడం తక్కువ ఒళ్ళు అలవ కుండా కూర్చుండేవారిలో గుండెపోటుకి అవకాశం వుంది. సాధారణంగా గుండెపోటు వచ్చిన ఒకటి ₹0డు రోజుల్లో నీరియస్‌ కాంప్లికేషన్స్‌ "రావడం మరణం (సా_్రించడం దరుగుతూ వుంటుంది కానీ రోజూ బాగా ఆటలు అఆడేవారి లోనూ మంచి శరీర (శమ .చేసేవారిలోనూ. గసండెపోటు వల్ల మొదటి ఒకటి రెండు రోజుల్లో తక్కినవారివలె దుష్ఫ లితాలు కశలగడం బహు తక్కువ,

మానసిక ఆందోళన మాననీక ఒత్తిడులకు గురి అయ్యీవారిలో కూడా గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం వుంది. అందుకని మనస్సు (పశాంతంగా వుంచుకోవాలి. (పతీచిన్న డానికి ఆందోళస చెందడం, ఉదేకపడడం, ఆవేశం "తెచ్చు కోవడం పనికిరాదు, ఏీలై నంతేవరకు (పతీ విషయాన్ని లేలి కగా తీసుకోవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. గండెపోటుకి సంబంధించిన తక్కిన రిస్క్‌ ఫ్యాక్టృర్స్‌ితో పాటు ఆందో ళన్మ ఆవేశం తోడై లే మరింత (పమాదం.

4. గుండెపోటు లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి ? తతడడడడడడతతడడడతతతడతడ2డడడడడ22ఊ2ఊ2ఒ.

వృద్దాప్యం వచి ఏ నవారిలోనూ, మధుమేహ వ్యాధి ఉన్న వారిలోనూ గుండెపోటు నచ్చినప్పుడు గుండెపోటు వీడుగుపొటుగా వచ్చి ఎటువంటి బాధా తెలియకుండా త్షణాల్గో (పాణంపోనచ్చు. అలాకాకుండా వయస్సులో ఉన్న వారిలో కూడా కొందరికి గుండెపోటు వచ్చి కణాల్లో బాణం పోవచ్చు. ఊాడాపు 40 శాతం మందికి గుండెపోటు రావడానికి కొన్ని వానాల ముందునుంచి గాని అంతకు ముందునుంచి గాని కొన్ని “వార్నింగ్‌. “మెన్‌ ని కనబడుతూ ఉంటాయి.

గుండెపోటు రావడానికి చిహ్నాలుగా కొందరిలో ఆంతకుముందమ ఎప్పుడూ 'ేనిది భాతీ మధ్య భాగంలో ఒక (పల్యేకమైన నొప్పి అనిపిస్తూ వుంటుంది. ఆ నొప్పి కొద్ది నేవు వచ్చి పోతూ వుంటుంది. అలా వచ్చినప్పుడు. వమా తోచనట్లు అవుతుంది. ఇంకొందరిలో యాండైనా అనే గుండె జబ్బు అంతకు ముందు నుంచే వుండి అప్పుడప్పుడు వచ్చి పోతూ వుంటుంది. పద్రైనా మెట్టు ఎక్కిన్సా గబగబ నడిచినా ఆవేశం చెందినా అలసటచెందే పని చేసినా ఈ నొప్పి వచ్చి కొద్ది 'సేపట్లా తగ్గిపోతూ వుంటుంది. కొందరిలో ఈ యాంజైనా గుండె నొప్పే గుండెపోటుకి దారి లీస్తుంది. ఇలా గుండెపోటుకి చారికీసే వారిలో అంతకు ముందు గుం

లి ఆరోగ్యదీపిక చఇెలో నొన్చి కొద్దెనే వీ వ్లంశు ఇప్పుడు ఎస్క_వ సమయం వుంటుంది. ఇదివరకటిలాగా త్వరగా తగ్గక ఎక్కువ నేవు వుంటుంది. ఈ ఆరెండు (పల్వ్యేక లత్షగాల బట్టి గుండెపోటు రావచ్చునని ముంచే "తెలుసుకోవచ్చు. ఇలా ముందుగా నే గ్పుర్తించగలిగి నప్పుడు వెంటనే హాస్పటల్‌లో జారిన్‌ అయి డాక్ట్యర్‌ పర్యవేక్షణలో వుంకు గుండెపోటు రాపండా నివారించుకోవచ్చు. అయితే చాలామంది ఇలా మాప్పగా వచ్చే నొప్పిని గమనించరు. మామూలు నొవ్చీగా నిర్ణ్త్ష్యుం

చేస్తారు. గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు ఇాతీలో త్మీవంగా నొప్పి అనిపిస్తుంది. అలా వచ్చిన నొప్పి చాలానేపు వుండి మనిషిని ఎంతో. చాధ ెదుతుంది.. గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు ఇాతీలో వచ్చే నొప్పి _పల్యేకంగా వుంటుంది. ఆ నొప్పి వల ఇాతీ వీగదీసుకుని పోయినటు అనివిసుంది. క తితో న్‌ ॥ వెట్‌ వాట బాత్‌ కోనేను న. టు చురచురమంటూ ఎంతో బాధ కలిగికుందె. అతి టెలం జాకి

ఇటువంటి (పత్యేకమైన నొప్పి అంతకుముందు ఎప్పుడూ వచ్చి వుండదు. గురిడెపోటు వచ్చినప్పుడు ఛాతీలో నచ్చిన నొప్పి ఎడమ చేతికి గాని. ₹ెండు చేశులకి గాని పొకిస్టు ప్‌ అనిపిస్తుంది. అంతేకాదు. కదుపు పై భాగానికి కూడా టాసతుంది. కటువంటప్పుడు_ లొస్రిక్‌ కం ప్పైంటు వచ్చినప్పుడు. కడుపులో మంట వచ్చినట్లు. మంటగా లని వీస్తుంది. అందుకనే కొందరు గుండెపోటు వల్ల వచ్చిన నొప్పిని కడుపులో వచ్చిన నొప్పిగా మంటగా పొరపాటు

అఆరోగ్యడీపిక లత పడతారు. ఇంకొందరిలో గుండెపోటు నచ్చినప్పుడు ఆ నొప్పీ ఏపు వెనుకకి పాకి అక్కడ చురచుర మనివిస్తుంది, ఇంకొందరిలో అకస్మాత్తుగా గొంగులోనూ దవడల దగ్గరు దంతాల దగర విపరీతమెన నొప్పిగా అనిపిస్తుంది ౧ రా అతో గుండెపోటు లీవంగా వచ్చినప్పుడు ఇాతీలో నొప్పి రావడమే కాకుండా కొందరి! వళ్ళంతా చస్నీళ్ళ కండ అయివోతుంద. వపంతంగా చవుటలు పోనేస్తాయి. _ముఖ మంతా పాలిపోయినట్లు అవుకుంది. గాలి వీలవడానికి ఇబ్బంది అయి.పోతుంవ. లోపలకొల్లా గాలి వీలన లేక పై-పెనే గాలి వీలవడ మవుసుంప. ముఖంలో కంగారు గాభరా, గాలి అందక బాధ స్పష్టంగా శనబడ తాయి. వాలామందిలో గుండెపోటు వచ్చినప్యృ్యకు ఆకస్నాతుగా వాంతి అయి వ్ర లే నో పోతుంది. అన్హాంబుగా వి౭చనాననికి 'వెళ్లాలనిపిస్తుంది. గుండె వోటు వచ్చినప్పుడు ఎంత త్వరగా వైద్య సహాయం అందం చగలిగితే అంత ఎప్కవ రవ్షించుకోవడానికి ఏలు, గుంచవోటు వచ్చిినపృ్యడు ఆవు కిని నడివించడం పా వా బెం గాని ఎక్కవ కదపడం గాని చేయకూడదు, దగ్గర్లో డాక్ట్ర రు వుంటే వెంటనే కబురు పంఏ వైద్యం చేయించాలి. లేదా గుండె చికిత్సప అన్ని చెద్య నాకి రాలు వున్న దర ఆసు పలికి వెంటనే తరలించాలి. గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు సార్చి_టేట్‌ గాని వసో రిల్‌ గాని ఒక వళ్ళ వెంటనే నాలిక (కింద “పెటుకోమని ఇవ్వాలి. వైద్య సహాయం అందేలోగా గుండెపోటు

లీ ఆరోగ్యదీపిళ

వచ్చిన వ్య ్తిని పకుకోబెక్టై వుంచాలి. ఒకవేళ పడుకో న! ల్‌ లేకుండా వుంకు కూర్చోబెట్టాలి. అంతేగాని లేచి తిరగ శ అభ ఐ నివ్వకూడదు. ఒంటి మాద వున్న దుస్తులన్నీ వదులు చేసె య్యా్యాలి. ఒకవేళ వాంతి అనుకున్నట్టు వున్నా విశేచనం అవుకున్నాట్లున్నా లేచి బయటకు వెళ్ళనివ్వహాడదు, తరు వాత నిదానంగా పొడ్రైన దుస్తులని మార్చి వేయాలి, (పక్కనున్న వ్యక్తులు తాము ఆంవోళన చెందడం గాని, రోగిని కంగారు పెప్టడం, ఆందోళన పరచడం గాని చేయ కూడదు.

గుండెపోటు వచ్చిన వారిలో నూటికి అర్వవైెమంపె గుండెపోటు వచ్చిన కొద్దె గంటల్లోనే మరణించడం జరుగు తుంది. ఎంచయుకం శు గసంజెపోటు వల్ల కలిగే దువ్ఫలి తాలు మొదటి కొద్ది గంటల్లోనే ఎక్కువ కలుగుతాయి. కొందరికి గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు వెంటనే గుండె ఆగివోతుంది. ఇలా గుండె అఆగిపోయినప్పుడు ఆ వి సృహ కోల్చా "తాడు. ఒళ్ళు సిరా రంగులా మారిపోతుంది. కొందరికి గురకలాగా వస్తుంది. నాడి లేకుండా అయిపోకుంది. - ఇటు వంటప్వుడు వెంటనే గమనించి తగిన (పథమ చికిత్స చే "న్సే గ లే హ్‌ న ఆవ్యక్తి మళ్ళీ కోలుకోవచ్చు,. అంమకోసం ఇాతీ మధ్య ఛాగంలో విడికలి బిగించి ఒక గట్టి గుద్దు గుద్డాలి. ఆ గుదుతో గుండె మీ కొటుకోవడం పొరంఫించవచ్చు,. ది బి ( వ గుద్దు గుద్దిన వెంటనే చెయ్యి మాద చెయ్యి "పెట్టి ఇభాతీ మధ్య భాగంలో గట్టిగా ఆదిమ్‌ వహమలుతూ వ్రండాలి, ఇలా

ఆరో గ్య దీపిక లీ

నిమిషానికి 60 నుంచి 80 సార్మ్ష చేయాలి, ఇలా చేసేటప్పుడు గుండె ఆగిపోయిన న్య్త్‌ని మంచం మోద శాకండా నేల మోాడగాని బల్లమిోదగాని. వెల్ల కిలా షరుండ బెట్టాలి మామూలు నుంచం మాదగాని, మెత్తటి పరుపు మాద గాని పడుకుని వుంశే భాతీమాద ఇచ్చే వత్తిడి గుండెకు తగి నంత తగలదు. గుండె ఒక (పక్క మస్సాజ్‌ చేస్తూనే మఠకొక (పక్క నోటికి నోప ఆనించి లోపలికి గాలి బాగా ఊచదాలి. అలా గాలి ఊదినప్పుడు ఇాతీ పొట్ట ఉబ్బు తున్నట్లు కొనివీం చాలి. ఇలా నిమిషానికి 18.20 సాస్ష చేయాలి, 6 సార్లు గుండె మాద నొక్కితే ఒకసారి నోప!ి నోరుకి పెట్టి లోపలికి గాలి వూదాలి. గుండె ఆగిపోయినపుడు కేనలం గుండెమోద నొక్కిలే సరిపోదు, కృలిమ శ్వాస్థకయ కూడా చేయాలి. డాక్ట్రీరు నచ్చేలోగా చేసే ఇటునంటి (ప్రధమ చికిత్స గుండెపోటువల్మ ఆగిపోయిన గుండెను తిరిగి కొట్టుకు నేటట్లు చే స్తుందె. అందుకని గుండెపోటు లక్ష్షణాలన్ని (పధమ చికిత్స (పతీవారు "తెలుసుకోవాలి.

ర్‌, భై పాస్‌ సర్టరీక్తి విదేశం వెళ్ళాలొ 7 తననన ననననాననానననవనవు డడ

ఈమధ్య బె పాస్‌ సర్జరీ చేయడమూ. ఎక్కువైంది, ఛాని గురించి _పచారము ఎక్కువైంది. చై పాస్‌ సర్జరీవల్ల

(యి

లగ ఆరో గ్య దీపిక హ్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా (బతికి బయటపడ్డ వాళ్ళూ వున్నారు ఎంతో ఖర్చు, [శ్రమకోర్చి ఆపశేషన్‌ చేయిం చుకున్నా ఫలితం లేక (పాణాలు పోగొట్టుకున్న వాళ్ళూ వున్నారు. అందుకని బై పాస్‌ సర్ట్టరీ చేయించుకుంళకు గుండె పోటు రాదని గట్టిగా చెప్పడానికి ఏలులేదు. ఎందుకంళు ఆపళశేవను చేయించుకున్నా గుండెకు సంబంధించిన రక్ష నాళాల్లో మరొకచోట అడ్డం ఏర్పడి ర్నక్ష్మ్యపసారం ఆగి పోవచ్చు. లేదాబ్రైపాన్‌ వేసిన రక్టనాళాలే పనిచేయక పోవచ్చు.

చై పాస్‌ సర్జీ ఒకసారి గుం డెపోటువచ్చి కోలుకున్న వారికి కూడా వేయవచ్చు. కాని గుం డెవోటువల్ల ర్త (పసారం అఆగిపోయ్యి. గుండె కండరాలు ఎక్కువ భాగం ఇాశ్వతంగా పనిచేయడం మానివేన్తే వారికి అపశేవను చేసినా ఫలితం వుండదు. ఎందుకంళు "దెబ్బతిన్న భాగం తిరిగి కోలుకోవడం జరగదు. అలా కాకుండా ఒకటి. రండు ర్ట నాళాలే మూసుపనిపోయి. గుండెపోటు వచ్చినా బైపాస్‌ సర్జరీ చేని మరొకసారి గుండెపోటు రాకుండా (యత్నం చేయవచ్చు. అయితే గుండెపోటు వచ్చి కోలుకున్న (పతీ ఒక్కరికీ వై పాన్‌ సర్జరీ అవసరం వుండదు. ఎందుకంళు మామూలు మంకులతోనే వారికి మంచి రిలీఫ్‌ శ్రంటుంది. ట్రైపాన్‌ సర్జరీ చేయించుకున్నా రక్తనాళాలు వ్యాకోచించ డానిక్సీ ర్డ్టం గడ్డ కట్టపండా ఉండటానిక్సి (కొత్తగా మరి

ఆరో గ్య దీపిక లి కొన్ని రక్తనాళాలు మూసుకుని వోకండా ఉండటానికి జీవి "ళాంతం మందులు వాడుతూనే ఉండాలి. ఇటువంటి మందుల తోనే గుండెపోటు వచ్చిన నారి! ఉపశాంతి కనబడుతూ వుంకు వారు వేరే ఆపళశేవను చేయించుకోనవసరం లేదా అయినా గుండెపోటు వచ్చినవాళ్ళు గాన్సి యాంజైనా అనే గుండె నొప్పి నచ్చేవాళ్ళు గాని “కరోనరీ యాంజియో సగఫీ” తీయించుకుని బైపాస్‌ సర్డీ అవసరమైనడీ లేనిదీ, అలాగే అప నేవనువల్ల ఫలితం వున్నదీ "లేనిదీ నిర్ధారణ చేసు కోవాలి. గుండె కండరాలకి ర్‌ం సరఫరా చేనే నాళాలు అంతా మామూలుగా వుండి ఎక్కడో ఒక్కచోళకు అడ్డం వర్పడటం జరిగిలే అటువంటి కేసుల్లో చైపాస్‌ సర్హకీ చేసి ళో యూ ద మంచి ఫలితాలు పొందనచ్చు. అలా కాకుండా ఎథిరోస్ల్మి రోసిస్‌ వచ్చిి ర కనాళాలు సన. బడి వాకోచించడం మాని స కా తె ని 'వేన్చ బైపాస్‌ సరీ పనికిరాదు, ఇటువంటి గుండెనొవ్పి శేసుల్లో మందులు వాడడం ద్వారానే ఉపళాంపి పొందాలి, కరోనరీ యాంజియో[గఫీ చేయడానికి ఒక (పల్వ్యేక పదతి ద్వారా గుండెకు సంబంధించిన ర కినాళఖాలోకి ఒక థి అవత సృ ళా (వల్యేకమైన పదార్థాన్ని ఎక్కించి ఎక్సొనే ఫిల్ములవ లె తీయడం జరుగుతుంది. ఇలా గుండెకు ఎక్స్‌రే కీయడం ద్వారా గుంచెవ సంబంధించిన ర క్రనాళాల్లో ఎక్క ్డడెనా ఇ అావాతీ మన్‌. రాలా అడ్డం వర్చడినాా, రక్షనాళాలు సన్నబడినా స్పష్టంగా కనబడు

లలి ల రో గ్య దీ పిక తుంది, జాన్నిబట్టి బైపాస్‌ సర్చరీ అనసరమా +? లేదా అనేది నిర్ధారణ అవుతుంది. అంలేగాని మామూలుగా లీనే ఎక్స్‌రే ఫోటోలవల్న గాని ఇతర్మ్యతా జరిపే గుండె పరీక్షవల్ల గాని నిరారణ కాదుం ధి

ఒక నదినుంచి కాలున (శవ్వినపుడు వదో ఒక కార ఇంవల్ల ఆ కాలువ మొదట్లో అడ్డం వర్చడి అది తొలగించ చానికి ఏలు లేకుండా అయిపోతే నది నుండి మరొక చిన్న కాలువను (తవ్వి అడ్డం ఏర్పడిన దానికి దిగువ భాగంతో చానిని కలివీ కాలువలో నీటిసరఫరా యధావిధిగా కొనసాగే టట్లు చేస్తాం, అజే విధంగా గుండె కండరాలకి రం సర ఫరా చేనే నాళాల్లో వదో ఒకచోట అడ్డు వర్పడిలే గుండె నుంచి శకీరానికంతటికీ ర్నళ్లం తీసుకుని వెళ్ళే బృహద్ధమనికి

న్‌ క ఒక గొట్టాన్ని కనెస్ట చేసి ర _క్షనాళానికి అడ్డం వర్చడిన దిగువ భాగంలో జాయింటు చేయడం జరుగుతుంది. దానితో గుండె “కండరాలకి తిరి యధావిధిగా ర_క్టంనరథరా అవుతుంది. ఈ రకంగా మామూలు మాక్షంనుండి "కాకుండా (పక్కన ంచి 'వేరే-మార్షం ద్వారా అడ్థాన్ని అధిగమించి రళ్టం సరఫరా కలినంచడాన్ని బె పాస్‌ సర్తకి అంటాప. ఇచెపాస్‌ సరరీలో

తె. ౬ దే చ గ! సాధారణంగా బృహద్దమనిమండి అడ్డు వర్శడిన ర కనాళానికి థి డ్‌ ఎ యతి

దిగువున లింక్‌ చేయడానికి తొడ ద్ద నుంచి గాన్సి కాలు దగ్దరన చి గాని సిరలుకి సంబంధించిన ర_క్షనాళాలని తీసు కోవడం జరుగుతుంది. ఇలా తీసుకున్న సీరలు ద్వారా రక్ష

ఆరోగ్యదీపిక లిం సరఫరా మామూలుగా కొనసాగుతుంది. తొడ లేక కాలు దగ్గర నుంచి సిరలు (ర్వ్వైనాళాలు) సీసుకోవడంనల్న అక్కడ (యల్యేకంగా నష్టమేమా జరుగదు, "ర సనాళాలో ₹0ము మూడుచోట్ల కంశే మించి న! మట్‌. మన్‌. ఎకు, వన చో! అగడం వర డిళే బెపాస్‌ సరరీ వల పెదగా ఠా న క న అ జి గ. ది ఫలితం నృండదు. షగరిమిళంగా వున్న ఆఅజ్ఞాలని బైపాస్‌ సర్చరీ ద్వారా సరిదిది గంచెకు ర క సరఫరా అంద చేయవచ్చు. చి అలి న బైపాస్‌ సర్టరీ చేయడానికి మందుగానే గుండె కండరాలు ఇాశ్వళంగా బల హీనవై పోలే అఆపేపను వల్డ ఫలిళం వుండదు, అలాగే సుగర్‌ ₹ంస్ప్వెయి ంట్‌, ర్షిపోటు, ఎథిరో" సి; రోసీస్‌ ఉన, వారిలో కూడా పై పాస్‌ సర్షరీ సంతృప్తి జా తె రా జ అలి కరమైన వలిశాలని అంక0చదు. ఈనాడు నునబేశంలో నే అన్ని పెద పటణాలోనూ 0౧ లు ళ్‌ ఇ పాస్‌ సరరీ చేసన్నారు. బెపాస్‌ సర్షకీకి కావలనిన అని ౬... జి క్ష =. &్లా జ తె నదుపాయాలు పర్చరీలో నైపుణ్యం వున్న టైద్యులు వున్నారు. అందుకని ఎంతో ఇర్చుపెట్టుకని విబేశాలు వెళ్ళి ఆపేవను చేయించుకుని రానవసరం లేదు. (6, గుండెపోటు వస్తే కాయకష్టం జచేయకాడదా ? డకడడడడడడడడడనడకడనడనడడతడడతడడడడడడడడడడడత22న22 చాలొవుంది ఒకసారి గుండెపోటు వ్వ వారు నే -జేనికీ పనికి రామనుకంటారు. శారీరక శమ ఏది చేసినా తిరిగి గుండె నొప్పి వస్తుందని భయపడతారు. అందుకని గడప

80 ఆరో గ్య దీపిక చాటి కాలు బయట "పెట్టడానికి భయపడతారు. కొద్ది దూర మైనా రిశైూమాదో, కారమాదో వెడతారు. చిన్నపని వేయడానికి కూడా జంకతూ వుంటారు. కాని వళ్ళు అలసి పోకుండా కాపాడుకోవడం వల్ల గండెపూర్తిగా కోలుకోదు సరికదా మరొక ఎటాక్‌ రావడానికి ఆస్కారం వుంది,

గుండెపోటు వచ్చిన తరువాత మూడు వారాల వరకు ఎటువంటి శరీర్య శమ చేయకూడదు. మొదట్లో డాక్టర్‌. సలహామేరకు బెడ్‌ మాద ఇటూ_అటూ కదలడం, తరువాత కొన్ని రోజులకి జాకీర్‌ వెప్పిన మోదట గదిలో అటూ. ఇటూ నడవటం చేయాలి, హాస్పిటల్‌ నంచి డిశ్చార్జి అయి ఇంటికి వచ్చిన తరవాత కూడా ₹౦డు నెలలపాటు ఇంట్లోనూ, "పెరడులోనూ కొంత తిరగడం తేప్ప ఎక్కువ శమ చెందకూడదు. తరువాత డాక్టర్‌ సలహా మేరకు రోజూ ఒకటి ₹౦డు కీలోమిాటర్లు నిదానంగా నడవడం చేయాలి. హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చి కోలుకున్న తరువాత నడక గుండెకు బాలా మంచి చేస్తుంది. అంలేకాదు మంచి ఆరో గ్యానికి నడక అత్యవసరం.

ఆరోగ్యవంతుడైన వ్య క్రీకూడా వదైనా కారణం నల్న ంకు వారాలపాటు మంచం మిద పడుకోవలసి వస్తే 25ాతం కండరాల శి శ్రీశిస్తంది. అం లేకాదు శరీరంలోని టిస్య్యూలు (గౌాణనాయవ్చని తగినంత తీసుకోకుండా అయి పోతాయి శరీరంలోని యతి కణానికి (వాణవాయువు ఎంతో అనసరం. అయితే జాకిరక (శమ లేకపోవడంతో కండరాల

ఆరోగ్యదీపిక 01 క్తి శ్నీణించి కణాలకి పాణవాయువు తగినంత అందకుండా అయిపోతుంది. దానితో త్వరగా అలసిపోయినట్టు అనివించ డం, అనారోగ్యంగా అనివించడం జరుగుతుంది ఆరోగ్య వంకుని విషయంలోనే ఇలా వుంశేు గుండెపోటు వచ్చి మంచంలోనే వుండిపోయిన నృక్తి గురించి ఇక వేరే చెప్పాలా ? అంహకని గుండెపోటునుంచి కోలుకున్న తరు వాత ప్‌ై నంత త్వరగా డాక్టర్‌. సలపహోమిోద శౌరీరకంగా (శమచేయడం (పారంించి శరీరంలోని కండరాలన్నీ తిరిగి శక్తివంతంగా పనిచే నేట్ట్టు చూడాలి, చానితొ శరీరంలోని కండరాలక్సీ ఇతర భాగాలకీ రక్ష (పసారం "పెరుగుతుంది. నాడీ మండలం కూడా చురుఫగా పనిచేయడం మొదలు "పెట్టుతుంది.

శరీరంలోని కండరాలన్నీ కదులుతూ వాటి కదలికల ద్వారా రక్రనాళాల్లోని ర్నక్యపసారం సరా జరగడానికి తోడ్చడటంతో గుండెకు (శమ తగ్గుతుంది. మంచంమాద నుంచి లేవలేక రోజుల తరబడి పడుకుని వున్నపుడు గుండెకు [శమ ఎక్కువ అవుతుంది. నమూమూలు కంక ఎక్కువసార్లు శ్వాస తీస్తే తప్పు గుండె కొట్టుకుంటే తప్ప కండరాలక్సి ఇతర భాగాలకి తగినంత (పాణవాయువ్సు పోషక పదాన్ధాలు రక్తం ద్వారా అందవు, గుండెపోటు వచ్చిన వారు తిరిగి నాడి స్యకమంగా వచ్చిన తరవాత డాక్టర్‌. ,చెప్పీన విధంగా మితంగా శకీర (శవు చేయడం (పారంభించాలి.

"మొదట ఇంట్లో తిరగడం తరువాత రోడ్డుమోాద

లిల్లీ ఆరోగ్యదీపికీ

కొంత దూరం నడవడం, కొన్ని నెలలకి నిదానంగా పరు గొట్టడం చేయాలి. ఇలా వ్యాయామం చేసినప్పుడు నాడి “వేగం నిమిహానికీ 110 నుండి 120 కి మించరాదు. అందుకని నకుస్తున్నప్వుడు గాన్కి పరుగెడుకున్నపుడు గాని అలసట, ఆయాసం అనిపి స్తే ఆగిపోమి నాడి నిమిషానికి ఎంత కొట్టు కుంబున్నదో లెక్క "పెట్టాలి. 110కి మించి వున్నట్లయిత్నే నాడి మళ్ళీ మామూలు స్ధితి వచ్చేవరకు ఆగి మళ్ళీ నడవడం గాని నిడానంగా పరుగెట్టడం గాని చేయాలి. అంతేగాని బలవంతంగా ముందుశు సాగిపోహాడదు. ఇలాగే మేడమెట్లు ఎక్కుతున్న పుడు, ఇతర పని చే నున్నపుడు అలసట, ఆయా సం కలిగినపుడు కొద్దిసేపు ఆగి మళ్ళీ మెట్లు ఎక్కడం, పని చేయడం చేయాలి, అంతేగా నడిస్తే మెట్లు ఎక్కి త్కే పని చేస్తే ఆయాసం వస్తుందని సావీరక (శమ చెందకుండా ఊరు కోవడం మంచిది కాదు. గుండెపోటు నుంచి కోలుకున్న తరువాత నిదానంగా నవక్క చిన్న పరుగు మొదలుపెట్టి ఫ్తి పుంజుకోవడం బట్టి అననాలు “వేయడం, ఈత ఈదడం వంటివి వేయాలి. గుండెపోటు వచ్చినవాప వ్యాయామం వదో

కొద్ది రోజులు చేయడం కాళ ఎల్లప్పుడూ చేయాలి. వ్యాయా

మం అనేది జీవితంలో భాగం అయిపోవాలి. అంలేగాని గుండెపోటు వచ్చిస వాళ్ళు ఎప్పటికి శారీరకంగా (శమ చెందకూడదను కోవడం తప్పు మైగా శారీరకంగా (శ్రమ

వంఏతేనే త్వరగా కోలుకోవడం ఆకోగ్యంగా తయా

రవడం జరుగుతుంది,

ఆ ఠో గ్య దీ పీ క 0! వ్యాయామం అంపే కష్టపడి బరువులు ఎత్తడంగాని బరువులు మోసుకుని పెకి ఎక్క డలంగాని, ఫోర్చుగా వదైనా గిరాటు వేయాకంగాని బలవంతంగా చేనివైనా నెట్టడం గాని పనికిరాదు. సరదాగా ఎరైనా ఆటల పోటీల్లో పాల్గొన వచ్చు, కాని పంబెం గెలవాలని పంటి బిగువున పరుగెట్టడం, గెంతడం సనికిరాదు. గుండెపోటు నుంచి కోలుకున్న తరువాత తప్పజుండా కొంత శరీర్య శమ కావాలి. చానికోనం చేసే వ్యాయామం వల్ల గుండె. దబ్బుకి కారణమయ్యే బోరిస్‌ ఫ్యౌష్టి వ్ల చాలా వరకు తగ్గిపో తాయి. వ్యాయామం వల్ళ్య ఆసనాలు "వేయడంనల ర పీపోటు తగుతుంఏ. సళ్ళు పెరగదు. గుండె గు జాతి ౧ భి జబ్బు వున్న వాళ్ళకి వంటికి (కొవ్వు చేకడం వమా్యతం పనికి శాదు., శరీర (శమ చేయడంవల్ల ర_క్షంలో ొన్వు శతం కూడా తగ్గుతుంది. అలాగేర సనాళాల్లో ర కం గడకటడం, ణ యాత ౧౧-౫౨ 6ట ర_క్రనోళాలకి అడ్డుపడటం చాలా వరకు త్యపోతుంవె. అంతే కాదు గుంజెపోటుకి కారణమయ్యే మధుమేహాం కూడా త్యసతుంది. అంచుకని గుండెపోటు రాకుండానూ ఒకవేళ ఒకసారి గుండెపోటు వచ్చినా మరొకసారి రాకుండా కాపాడు కునేందుకు రోజూ కొంతదూరం నడవడం, వ్యాయామం చేయడం అవసరం. అయితే ఎవరు ఎంత శరీర్యశమ చేయ వచ్చు ' అశేది జాక్ట్రరుని అడిగి నిర్ధారణ ' చేసుకోవాలి. 0)

ల్రీక్త ఆరో గ్యదీపిక అలాగే శరీర్యశమ చేసినపుడు అలసట లనివిన్పే ఆయాసం ననస్తే వవ మందులు వాడాలనేది డాక్ట్సరుని అడిగి తెలుసు కోవాలి. 7. గుండెపోటు వస్తే పాత అలవాట్ల మాటేమిటి ? పాత అలవాట్లు వదలడం కష్టమే. కాని గుండెపోటు వచ్చిన తపవాత పొత అలవాట్లను మానక తప్పదు. ఎందు కంక గుండెపోటు వచ్చినవారిని నిశితంగా పరిశీలిస్తే వారిలో 90 ఇాతంపంవ పొగ్యతాగేవారే. గుండెపోటు వచ్చిన తరు వాత 60 ఫాతంమంది ఇాశ్వతంగా పొగతాగడం మాని వేస్తా. 80 శాతంమంది తాత్కాలికంగానే పొగ తాగ డం మానివేసి తిరిగి యధావిధిగా (లాగడం మొదలుపెడ "తారు. పొగ్య తాగే అలవాటు గుండెకు చాలా (ప్రమాద కర్యమైనది. అందులోనూ ఒకసారి గుండెపోటు వచ్చి* కోలు కున్న వారు తిరిగి పొగ్యతాగడం మొదలిడితే ఇంకోళసారి గుండెపోటు రావడం, (సాణాపాయం కలగడం ఎక్కువ. పొగ్యళాగే అలవాటు వున్నవారు గుండెపోటు నుంచి కోలుకున్న తపవాత పొగ్యతాగేవారితో దూరంగా వుం డాలి. లేకవోతే వారిని చూసి ఏరికి (లాగాలని కోరిక కలుగు తుంది అందుకని తన న్నేహితులని తన ఎదుట పొగ (కాగ వద్దని గట్టిగా కోశాలి.

ఆరో గ్య దీపిక లక్‌ పొగ్యళాగడం మోదమనసు మళ్ళకుండా ఆఅటలమోా దిక్కి వ్యాయామం మిదకి మనస్సుని మరల్చాలి. ఉానితో ఆరోగ్యం గురించి మంచి ఆలోచనలు వచ్చి, పొగతాగడం ఎడల మనస్సుపోదు. సాధారణంగా అలసీ పోయినప్పుడు పొగ్మ్య తాగే అలవాటు వున్నవారికి చుట్టగాని, సిగరెట్టుగాని, బీడీగాని ముట్టించాలని కోరిక కలుగుతుంది. అందుకని గుండె పోటు వచ్చినవాళ్ళు అలసట అనివించినపుడు ని దపోన్నడానిి (పయళల్ని న్నే అలసట తీరుతుంది. అలాగే కొందరికి కొన్ని రకాల ఉదోోగాలపల్ల, వృత్తులవల్స _లెఫ్‌ బోక్‌గా అని విస్తుంది. అందుకని సిగరెట్టు తాగి విసుగునుంచి రిలీఫ్‌ పొందామని అనుకుంటారు. కాని రిలీఫ్‌కి సిగరెట్టు కాకుండా సినిమా మూడవచ్చుుు. టి.వి. చూడటం, "కేడియో వినడం, చక్కని సంగీతం వినడం, మంచి పుస్తకం చదవడం వంటివి చేస్తే మంచిది. దానితో పొగ్యతాగడం వైపుకి మనస్సు అంతగాపోదు. సిగరెట్లు మానేసినవాళ్ళు దానిమిద మనస్సు శిలిగి నప్పుడల్లా వదో ఒక చిరుతిండి తింటూ వుంటారు దానితో అనవసరంగా బరువు పెరగడం ,పారంభిసారు. అలా బరువు "పెరగడం మంచీదికాదు, అందుకని చ్యూయింగ్‌ గమ్‌గాన్సి విప్పరమెంటుగాని చప్పరించ వచ్చుం "లేదా క్యారెట్‌, ముల్లంగిలని చిన్న చిన్న ముక్కలు చేసి నమలవచ్చు. అంతే గాని సిగంరిట్‌ బదులుగా చుట్ట, పైపు ఫిల్ధరు సిగరెట్టు

806 ఆరోగ్యదీపిక (ఆాగడం మంచిది కాదు. ఇవి కూడా సిగలెట్లులాగానే చని కలిగిస్తాయి. కొందరికి సిగరెట్లు మానడంవల్ల చికాకు, కోపం, ఆదుర్గా; ఆందోళన గుండెదడ వేతులువణక్కు బ్యుర పని చేయనట్లు అనివిస్తాయి. ఇవన్నీ తాత్కాలిక మైనవే, ఇటు నంటి లక్షణాలు వున్నపుడు డాక్టరు సలహా మేరకు కొంత కాలం వాలియం, ల్మిబియం బిళ్ళలు వాడవచ్చు, గుండెపోటు వచ్చినవారికి మధ నిం తీసుకునే అలవాటు కూజా మంచిది కాదు. కాని లివర్‌ ఆరోగ్యంగా వంశే రోజూ ఒకటి. లండు "పెస్టలవరకు మధ్యం 'నేవించవచ్చు. అయితే మధ్యం అలవాటు వున్నవారికి ఒకటి_రెండు "పెగ్గులు వ మ్మాతం సరిపోవు. అందుకనిమనస్సుని కం్టటోలు చేసు కోలేక మరికొంత ేవించడం చేస్తారు. అందుకని అటువంటి (పమాదం లేకండా మధ్యాన్ని నేవించడం పూర్తిగా విసర్జించడం అవసరం. ఒకటి. ౭ెండు "పెగ్గులళంచబ సేవిస్తే గుండె రప్పళ బలహీనమవ్సతుంది. గుండెపోటు వచ్చినవాళ్ళు కాఫీ_టీలు (శాగవచ్చా "లేదా అనే అనుమానం ఎందరిలోనో వుంటుంది. పరిమి తంగా రోజుకి ఒకటి. రెండుసార్లు కాఫీగాన్సి టీగాని లౌగ నచ్చు. కాఫీ, టీలు ఎక్కువసార్లు (తాగినా గుండె ఎక్కువ సార్ల కొట్టుకోవడం, దడ అనిపించడం వుంటాయి. గుండె మామూలుకంి ఎక్కువసార్లు కొట్టుకోవడం గుండెపోటు

ఆరో గ్య దీపిక ఫ్‌

వచ్చి నవాళ్ళకి మంచిది కాదు. అయితే పరిమితి మించ కుండా కాఫ్సీటీ రీసుకోవడంవల్ల హని లేదు,

గుండెపోటు వచ్చినవారికి ఈ పాత అలవాట్లు పనికి రావు. నెయ్యి, డాల్డా వాడకం పూర్తిగా మానివెయ్యాలి. కొందరు వంటలకి కొబ్బరినూనె వాడతారు. అదికూడా పనికి రాదు. (పొద్వ తిరుగుడుపూలు, (పత్తి గింజల నూనెలు మామే వంటకి వుపయోగించాలి. అన్నంహాడా మితంగా భుజించడం అలవాటు చేసుకోవాలి. కడుపు నిండా తినడం ఎప్పటికి పనికిరాదు. అధికంగా అతి బరువు పెరగడం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పనికిరాదు, వయస్సు, ఎత్తుబట్టి బరువు ఎంత వుండాలో డాక్ట్రరుని అడిగి తెలుసుకుని అంతకంశు మించి బరువు లేకుండా చూసుకోవాలి. వంటికి (కొవ్వు ఎక్కువ వుంశే గుండెకు పని ఎక్కువై మరొకసారి గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం వుంది.

గుండెపోటు వచ్చినవాపు ఉప్పు తగ్గించి తీసుకోవాలి, ఆహారంలో కొవ్వు పదార్థాలు, విండి పదార్థాలు తగ్గించి మంచి మాంసక్ళ _త్తుల ఆహారం తీసుకోవాలి. ఆకు కూరలు, కాయగారలుు పళ్ళు కీసుకోవాలి.

గుండెపోటు వచ్చిన తరువాత వారి (సవ్నర్తనని తప్పక సరిదిద్దు కోవాలి. అందోళనలు, ఆవేశాలు పనికి రావు. ఎటువంటి విషయాన్ని అయినా (_పశాంతంగా తీసు కోవడం నేర్చుకోవాలి. ఆచేశం వెందినా, ఉదేకం చెందినా గుండెవోటు మళ్ళీ వచ్చే అవకాశం వుంది.

88 ఆరోగ్యదీపిళ

గుండెపోటు నుంచి కోలుకున్న తరువాత కొందరికి అప్పుడప్పుడు కాస్త గుండెలో నొప్పి అనిపిస్తూ వుంటుంది. కష్టపడి పనిచేస్తే త్వరగా అలసిపోవడం, ఆయాసపడటం వుంటాయి. అందుకని గుండెలో నొవ్చీ వస్తూన్న, రాక పోయినా గుండెపోటు వచ్చినవాళ్ళు జీవితాంతం (శ్రమం తప్పకుండా రోజూ సార్చి_టేట్‌ (నై (టోగ్మిసరిన్‌ ) టాబ్లెట్లు ఇండిరాల్‌ (బీటా శ్లాకర్స్‌) టాన్లెట్లు రక్తం గడ్డ కట్టకుండా నివారించేందుకు మందులు, 'నెఫిడెవిన్‌ క్యాప్సూల్‌ ) వాడాలి. నొప్పి వచ్చినప్పుడే వాడటం, లేనప్పుడు మానివేయడం మంచిదికాదు. నొప్పి వున్నా లేళపోయినా రోజూ చాడిలేనే మంచి (ప్రయోజనం వుంటుంది. కొందరు ఏటిని రోజూ వాడితే నొప్పి వచ్చినపుడు మందులు పనిచేయకుండా అయి పోతాయని అనుకుంటారు. అది పొరబాటు అభి_పాయం. ఆవి వాడుతున్నప్పుడు గుండెనొప్పి వన్న వైద్యం చేయటం "లేలిక, నొప్పి తన్గడానికి వాడే మందులవల్ల రోగి వెంటనే కోలుకునే అవకాశాలు ఎప్క్లవ. అందుకని ముందు జాగ _త్త్‌గా గుంబజెపోటు వచ్చినవారు విడవకుండా రోజు మందు బిళ్ళలు వాడటం అవసరం.

గుండెపోటు నచ్చినవాప పాత అలవాట్లని మరచి పోయి మంచి అలవాట్లను నేర్చుకోవడం అవసరం, అప్పుడే పహోయి ఆనందం.

8. హార్ట్‌ఎటాక్‌ వస్తే సెక్స్‌లైఫ8 వుల్‌స్టాపేనా ? వైన. చకకని

గుండెపోటు వచ్చినంత మాకాన ఇక ఆ వ్యక్తి సెక్స్‌ అైఫ్‌కి పనికిరాడనుకోవడం పొరబాటు, అయిళే జరిగే తప్పు ఎక్కడ వుందంటే హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చి కోలు కుని ఇంటికి వెళ్ళే సమయంలో డాస్ట్రీరునుంచి ఈ విమ యంలో సరైన సలహా అందక పోవడమే. ఒకచేళ చాక్టరు వృదైనా చెప్పబోయినా “బతికి బయట పత్డాను అచే పది "వేలు, ఇక అది లేకపోయినా పరవాలేదు. ఇక దాని గురించి ఆలోచించనుకూడా”” అంటూ వినడానికి నిరాకరించేవారు ఎందరో వుంటారు, కాని తరువాత కొంతకాలానికి చాని అవ సరం తెలిసివన్తుంది. ఇది ఇలా ఉండగా కొందప భార్యలు కూడా తమ భ్నర్హలని ఈ విషయంలో నిరుత్సాహ పరుస్తూ వుంటారు. సెక్సొలైఫ్‌లో పాల్గొం ఓ వమైపో తారోనని అన పసరంగా భయపడుతూ నవృంటారు. గుండెపోటు వచ్చిన వారిలో కొందరికి సెక్స్‌ సామ ర్ధ్య్‌ం తగ్గిపోతే మరి కొందరిలో సెక్సొకోరిక్క సామర్ధ్యం ఎక్కు వై నట్లు కనబడతాయి, దీనికి (పధానంగా వారు వాడే మందులే కారణం. కొందరికి రక్తపోటు వల్మ గుండెపోటు వస్తుంది. వారి రశ్ర్‌పోటు తగ్గడానికి వాడే కొన్ని మందుల వల్ల "సెక్స్‌ సామర్థ్యం తగ్గివోతుంది. అవి వాడుతున్నంత కాలం అంగనృంభనాలు పటిష్టంగా వుండవు. ఇది తెలియక

40 ఆరోగ్యదీపిక గుండెపోటు రావడం వల్ల "సెక్స్‌ సామర్థ్యం సన్న్యగిల్లీందని అనుకుంటారు. మరి కొందరిలో అంతకు ముందులేని వుషారు కోరిక ఎక్కువ అవుతాయి. దీనికి కారణం గుండెపోటు వచ్చిందని కృగిపోకుండా వుండేందుకు డాక్టర్ల ఇచ్చే మందు లతో మనస్సు (పశాంతంగా వుండడం, సహజమైన వాంథ లతో మనస్సు ఉరకలు వేయడమే. సాధారణంగా గుండె పోటు వచ్చినవారు వాడే సార్చి_కేట్‌వంటి బిళ్ళలవల్ల అంగ ళం _స్తంభనం గట్టిగా వుంటుంది. సెక్స్‌కోరిక ఎక్కువ అవు తుంది సెక్స్‌లో తృ వీళూడా కలుగుతుంది. అవత గుండెపోటు వచ్చినవ్న క్తి "రెండు మూడు నెలలు గడిచిన దగ్గరనుంచీ సెక్స్‌లై ఫ్‌లో పొల్టొసవచ్చు. చాలా మంది సెక్స్‌లై ఫ్‌లో పాలొనడంవల్న కలిగే (శఛమ్క ఉదేకం య. ౧ . సల్ల గుండెకు (పమాదం జరుగుతుందని అనుకుంటారు. కాని దీనివల్ల కలిగే ఆ వేశం, ఆయాసం గుండెకు (ప్రమాదం కలి గించదు. ఒకవేళ గుండెలోనొపవ్పీ వస్తుందనివి నే రతిలో పాల్గొనే ముందు నాలిక (కింద సార్చి చేట్‌ వంటి బిళ్ళ పెట్టు గ్‌ ( ఇ "బి కుని నిదానంగా కరగనిన్తే ఆ నొప్పికూడా రాదు. గుండెపోటు నచ్చిన వ శి రతిలో యాకివ్‌ పారు వత లబ ల తీసుకొనవచ్చు,. ఒకచేళ యాకి వ్‌పారు తీసుకోవడం ఇబ్బంది వి బొ”"టి బి కరంగా వుంకే తాను (ప్రశాంతంగా (కింది పరుండి భార్యను యాక్టివ్‌ పార్టు తీసుకోమని కో రాలి, అంతేగాని సెక్సొలైఫ్‌లో పొల్గ్లొంశు (ఫమాదమని అసలు రతిలో పాల్గొనడమే మాని

ఆరో గ్య దీప్‌ క త్త 'వేన్చే మనస్సులో చెలెగే కోరికలు "బన్హన్లు మరింత హాని కలిగిసాయి. అాణాతో ల్‌ అక్‌

సెక్స్‌లై ఫ్‌లో పాల్గొంశు కలిగే శమ, ఖర్చు అయ్యే శక్తి వాలా లేక్కువ. మేడ మెట్లు ఒకటి ఆ౦ంకు అంతస్తులు ఎక్కడానికి ఎంత | శవము చెందవలసి వ స్తుందో రతిలో పాలొ

రా (౮ త్‌ గజ

నడానికి కూడా అంతే.

అసలు రలిలో పొల్గొం క్స్‌ గుం శెజబ్బువ్శు వువణించిన వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ, జపసీస్‌ పరిశోధ ఒల్లో 5559 అకస్మాత్తు మరణాలని పరిశీలించగా రలిలో పాలొన్న సమ

అవాకొ ౧ తె యంలో మరణించిన వారి సంఖ్య 3 మందే. అందులోనూ వింతైన విషయమేమిటంటే ఈ 84 మందిలో కూడా 80 వాతం మంది భార్యతో కాకండా పనాఎయి (శ్రీతో రతిలో పాల్లొన్నప్పుడే గుం డెపోయినల్న మరళశం చడం సం ధవించింది. వారికి ఆ నమయంలో గుండెపోటు రావడానికి కూడా కొన్ని (పత్యేక కారణాలు వున్నాయి. పరాయి (సీ మోజులో పడి హద్దు పద్దూ "లేకండా వీకలదాకా తిని ఆపసోపాలు పడుతూ రతిలో పాల్గొనడం, అతిగా మధ్యం నేవించడం, ఆమెను తృప్తి పరచాలని, తన సెప్ప సామస్థ్యం తడాఖా మూావించాలనో అతిగా మహారాణా చెందడమో గుండె ఆగి మరణించడానికి (పధాన కారణాలు, అందుకనే గుండెపోటు వచ్చినవాళ్ళు అతిగా తినడం, ఆలౌగడం పనికిరాదు రతిలో పాల్గొనే ముందు అసలు పనికిరాదు,

(4

థీవ్ల ఆరోగ్యదీపిళ

గుండెపోటు వచ్చిన వాళ్ళల్లో సెక్సుకోరిక చాగున్నా కొందరిలో అంగ_స్తంభనం సరా వుండదు. దానికి వారు గుండెపోటు రావడమే కారణమనుకుంటారు. కాని-గుండె పోటు కారణం కాదు; వారికి మనసులో వున్న అందోళనే కారణం, ఎందుకంకు ఏరు "సెప్పులో పొంచే తృ్రికంశ్సు తమకి పటిష్టంగా అంగ్నస్తంభనం కలుగుతుందా కలగదా అని ఆందోళన చెందుతూ వుంటాప, వారి మనస్సులో వెల “ణే ఈ ఆందోళన అంగ_న్తంభన వైఫల్యానికి కారణమవు తుంది, కొని ఈ వమయం తెలియక గుండెపోటు రావడం వల్ల తవులో "సెక్పు సామర్థ్యం తగ్గిపోయిందని కొందరు మరింత తల్లడిల్లి పోతూ వుంటారు. వాళ్ళల్లో ఆ ఆందోళన "లేకపోతే అంతా స్మశమంగా సాగిపోతుంది.

గుండెపోటు వచ్చినవారిలో రకరకాలైన అను మానాలు భయాలు వుంటాయి గుండెపోటు వచ్చిన తరు నాత కారు డ్రైఫవ్‌ చేయవచ్చా అని అడుగుతూ వ్రంటారు. ఎటువంటి ఆందోళనలు మననులో శేకవోతే చక్కగా కారు సడపవచ్చు.

విమానంలో (ప్రయాణం "చేయడం విషయంలో కూడా కొందరికి అనుమూనసమే, గుండెపోటు వచ్చిస ఆరు వారాల తరవాత మామూలుగానే విమానంలో ప్రయా ణం చేయవచ్చు. నీనిమాలు, టి.వి. చూడడం వివమయంలో కూడా కొందరికి అనుమానాలే, భ యాన్ని కలిగించేవి వళు ల గగుర్పాటుని కలిగించేవి వళు గ యుల్లు మనివించేవి

ఆరోగ్యదీపిక డ్తీఫి దూడకుండా వృండటమే మంచి3, అలా కాకుండా _పశౌం తంగ్యా హోయిగా న్దండే సినిమాలు టి.వి, _పోటగాంలు 9. భయం వల్లి వచ్చే నకిలీ.4గుండెపోటనీ కనన చాలొ మందిలో గుండెజబ్బు "లేకపోయినా + మన. స్పులో గుండెజబ్బు గురించి భయంవుండవచ్చు.- ఏ మాతం ఛాతీలో నొవ్పి నచ్చినా గుండెపో పే అని అదిరిపోతూ వుం టారు. ఇటునంటి భయ స్తులకి ఛాతీలో నొప్పి రానవసరం "లీదు. మనస్సులో ఆందోళన ఆవేదన ఆలోచన. కలిగినా చాలు గుండెపోటు వచ్చినగ్నే అనిపిస్తుంది. ఏరలో గంటె. ఎంత ఆరోగ్యంగా " వున్నా తమకి కనబడుతున్న లక్షణాలు: గుంచెపోటు న ఎందుకు కాకూడదు అని ఆందోళన చెందు. తారు.

ఈ రకంగా మనసులో తెలిసో తెలియుండానో గుండెపోటు గురించి భయం వుండ్సి అది రాకపోయినావచ్చి' నట్లుగా అందోళన చెంది, గుండెపోటు వచ్చినట్లుగా ఇాలీని గట్టిగా అదుముకుంటూ విలవిలలాడిపోయేవారి పరిస్థితి “కా క్తి యాక్‌ న్యూరోసిస్‌” అని, “డక్షోస్తాస్‌ సిర్యడోమ్‌”' అని అం టారు

తి వ్యక్తి జీవితంలో ఒకసారైనా తన" గుండె*

ల! ఆరోగ్యదిపిళ గురించి ఆలోచించడం, భయపడడం జరుగుతుంది. అలా భయపడని వాలివరూ నృండనే వుండరు. కాని అధిక సంఖ్యా కులు వెంటనే తమాయించుకుని తమకి గుండెపోటు రాదని కైర్యం కల్పించుకుని చాని గురించి ఆలోచించడం మాని "వేస్తారు. కొందరు ఏ కొద్దిగా ఇాతీలో నొప్పి వచ్చినా గుండెపోసేనని అదిరిపోతూ వుంటారు. కుటుంబంలో గాని దగ్గర బంధువులలో కాని ఎవ్వరైనా గుండెపోటు వచ్చి మరణించడం దెరిగినప్పుడు కొందరిలో వెంటనే గుండెపోటు లక్షణాలు కనబడతాయి. వెంటనే కాకపోయినా కొంత కాలానికై నా గుండెపోటు వచ్చినట్లు పర్తిస్తారు ఇంకొందరు గుండెపోటు గురించి చదివో, వినో సగం సగం అర్థం చేసుకుని తమకి కూడా గుండెజబ్బు వుం దనో గుండెపోటు వచ్చిందనో భావించి వింతగా (పవ్నర్తి సారు, మరికొందరు అదేమా కాకుండానే అంతకు ముందు గుండెపోటు గురించి ఆలోచించ కుండానే, గుండెపోటు వచ్చినవారిలా (పవ_ర్ధిస్తారు. డకోస్తా అనే అక డాక్టరు కొన్ని వందలమంది ఎపెనికులలో గుండెపోటు రాకపోయినా గుండెపోటు వచ్చినట్లు చాధపడిపోవడం గమనించాడు, వారి నందరినీ నిశితంగా పరిశీలించిన తరవాత 'గుంజెపోటు రాక పోయినా గుండెపోటు వచ్చినట్టు బాధ పడటానికి “మాన సిఠ ఆందోళన,” "తెలియని “భయం” అని నిధ్ధారించాడు. అందుకని “ఛార్జి యాక్‌ న్య్యూరోసీస్‌"కి యాంక్తయిటీ (ఆందో ళన) మూలం.

ఆరోగ్య దీపిళ కీర్‌ సాధారణంగా మనస్సులో వరైనా భయం కలిగినా అందోళన కలిగినా గుండె బరువెక్కడం, వేగంగా కొట్టు కోవడం జరుగుతుంది. అటువంటప్పుడు గుండె గురించి ఎక్కువ ఆలోచించేవారిలో గుండె గురించి అనుమానం వన్స్వే ఇక వారి పరిస్థితి గురించి వేరే చెప్పనవసరం లేదు, వారికి గుండె దడ ఆయాసం, అతినీరనం, ఇెప్పలేనంత అల సట గుండెలోనొప్పి ఒకదాని తరవాత మరోకటి వచ్చే స్తాయి. ఇటువంటి వారికి ముఖ్యంగా ఇాతీకి ఎడమ భాగంలో గుండెనొప్పి అనివీస్తుంది. కొందరికి ఆ నొప్పి చేతికి కూడా (పాకినట్లు అనిపిస్తుంది. గుండె గురించి భయపడే కొందరిలో గుండెనొవ్పితోపాటు ఎక్కువసార్లు శ్వాస తీయడంగాని, లేదా గుండె ఆగిపోయినట్టు తక్కువసార్లు శ్వాస కీయడం గాని వుంటుంది. సాధారణంగా. పీరు శ్వాస రీనేటప్వుడు ఎంతో కష్టపడుతున్నట్లు కనబడతారు. కొందరి నుఖంలో (పాణం పోతున్నట్లు, మృత్యువుతో ెనుగులాడుతు న్నట్టు ఎంతో అందోళన భయం కొట్టొచ్చినట్లు కనబడతాయి. ఈ లశ్షణాలన్నీ వారిలో “కార్డియాక్‌ న్యూరోసిస్‌" వ్పం డడం వల్ల నే. పైగా కార్డియాక్‌ న్యూరోసిస్‌ వున్న వాళ్ళు నిజంగా గుండెజబ్బు వున్న వాళ్ళకం కే ఎక్కువగా ఎప్వుడూ గుండెగురించి ఆలోచిస్తూ వుంటారు, గుండెజబ్బు లేనిజే వుందని ఆందోళన ెం'ేవారిలో నిజంగా గుండెపోటు వచ్చినవారిలో లాగా వళ్ళంతా వమ టలు పట్టవు, ఏరి! కేవలం చంకల్లోన్తూ అరిచేతుల్లోనూ

46 ఆరో గ్య దీపిక చమటలు ఎక్కువపడ తాయి. కొందరైతే స్పృహకోల్పోయి నట్టు పడిపోతారు. లఇంకొందనై తే విచ్చి విచ్చిగా అరుస్తూ తక్కి నవాళ్ళని హడలు కొశ్షేసారు. ఇటువంటి (పవ్నర్హన నిడంగా గుండెపోటు వచ్చిన వాళ్ళల్లో అరుదు. అంతేకాదు ఇసిజి. తీస్తేనిజంగా గుండెపోటు వన్న వుండవలసీన' మాప్పులు వీ8కి తీనీన ఇ.సి జ.లో వుండవు. వదైనా సినిమా చూస్తున్నప్పుడో, న్నేహీిశులతో మాట్లాడుతున్న ప్వడో హఠాత్తుగా కొందరికి గుండెపోటు వచ్చినట్లు అవుతుంవ. ఆ నొవ్చికూడా భఇాతీలో ఎడమవైపు కత్తితో పొడిచినట్లో సూదులతో పొడిచినట్లూ వుంటుంది. కాని"నిజమైన గుండెనొప్పి గుండెనొప్పి గుండెను విండేస్తు న్నట్టు వుంటుంది. వచ్చిందని భయపడినవాళ్ళు, ఆందోళన చెందినవాళ్ళు చాలామంది స్పృహ కోల్పోయినట్లు పడి పోతారు. కాని నిజంగా గంజెవోటు వచ్చినవాళ్ళు ఎచ్యడో' తప సం వావో ఏ కు! కార్డియాక్‌ న్య్యూరోనిస్‌ వున్న వాళ్ళకి మానసికంగా అథ గాన్ని కలిగించాలి. వారిలోవుండే- ఆందోళనలను ఆచే దనలన్వు ఆలోచనలన్వు మాననిక వ రిడి కలిించే. పరిసిను దా థి లను తొలగించాలి. కాంపోజ్‌ ౩; వాలియం, లార్‌ పోజ్‌ వంటి (టౌంక్విలై జర్స్‌ కొంతకాలంపాటు వాడాలి." వారికి స్వెన విజ్ఞానాన్ని కలిగించి భయాన్ని తొలగించాలి. ఇటువంటి నకిలీ గుండెనొప్పి శేవలం మాననిక ఆందోళన భయం ననే మ్‌ అని చెప్పేముందు కొందరి విషయంలో ఇనీజిి ఇతర కీ

ఆరోగ్యదీపిక శ్ర? తలు చేసి గుండెపోటు కాదని నిర్ధారణ చేయవలసి వుంటుంది. వాలామందికి ఆందోళనన్సి భయాన్ని తొలగిస్తే కార్డియాక్‌ న్యూరోసిస్‌ త్మిపోతుంది.

1. అధిక రక్తపోటుకి కారణాలేమిటి ఎందరిలోనో రక్తపోటు వుంబుంప. అయితే కొంద 'రిలోనే రక్తపోటు "రావడానికి (త్వేక కారణం కనబడు తుంది. ఉదాహరణకి వందమంది రక్తపోటు రోగులను తీసు కుంకేు వారిలో 10 మందిశే రక్షవోటు రావడానికి స్పష్ట మైన కారణం కనబడుతుంది. తక్కువ వారిలో రక్తపోటు రావడానికి స్పష్ట్వమైన కారణం కనబడదు. కొందరిలో మూతవిండాల వ్యాధివస్హ్య వినాళ గ్రంఘల లోపంవల్ల 9 బృహద్ధమని సన్నబడటంవబ్ల్య, ర్నక్షవోటు వ్యాధి. కలుగు తుంది. గర్భిణీ (శ్ర్రీలలో గ్మ్కురపువాతం రావడంవస్ల కూడా రక్తపోటు వ్యాధి కలుగుతుంది. ఇలాంటి కారణాలవల్ల వచ్చే ర్నక్టపోటుని సెకండకి హైపర్‌ చెన్షన్‌.. అంటారు. అంకే ఈ రక్షపోటు రోగలలో రక్షవోటు రావడానికి పైన చెప్పుకున్న కారణాల్లో వదో ఒకటి స్పష్టంగా -ళన బడుతుంది. ఇటువంటి కేసుల్లో మూలకారణానికి సేన చికిత్స చేయగలిగితే దానివల్ల వచ్చిన రక్తపోటు పోతుంది.

శీర ఆరో గ్య దీపిక బక ర_కృపోటులో మరొక రకాన్ని “ఎస్పెన్షి యల్‌ హైపర్‌ "బెన్షన్‌* అంటార. ఈ రకానికి చెందిన వారిలో ర_క్షపోటు “రావడానికి స్పష్టమైన కారణం కనబడదు. రక్తపోటుకి స్పష్ట మైన కారణం తేలని రక్తపోటు రోగులు నూటికి 90 మంది వుంటారు.

సాధారణంగా రక్తపోటు 120/80 వుంటుంది. అంద రిలో అంతే వుండదు. కొందరిలో కొద్దిగా ఎక్కువగానో తక్కువగానో వుంటుంది. అయితే 140,908 దాటితే ర్వళ్ల పోటు ఎక్కుగా వున్నన్తే చెప్పవచ్చు. వృద్ధులలో మాతం 160/90 దాకా వుండవచ్చు.

రక్తపోటు గురించి చెప్పకున్నప్పుడు 3 రీడింగు కింది రీడింగు అని చెప్పుకుంటాం. 1£0/80లో 120పె. రీడింగు.. దీనినే సిస్టోలిక్‌ -పెషర్‌ అంటాద. డ యోస్టాలిక్‌ లెమర్‌ కంపే సిస్టోలిక్‌ _పెషర్‌' రీడింగు ఎప్పుడూ. ఎక్కు వగా వుంటుంది, వ్యక్తికి టాణాపాయ పరిస్థితులు వర్పడి నప్ఫడే నీళ్లోలిక్క డయోసాలిక వర్‌ శెందూ బాగా తగ్మి

ఎ "టి ట్‌ ౧

పోతాయి.

గుండె పంపు చేనే రక్షం రక్తనాళాల ద్వారానే శరీరంలోని (కీ భాగానికి తీసుకొనిపోబడుతుంది. గుండె రక్తాన్ని పంపు చేయగానే ర్త నాళాలు వ్యాకోచించి తగి నంత రక్తాన్ని నింపుకుని లన్ని టిస్య్యూలకి అందజేస్తాయి. ఈ రకంగా ర_క్షనాళాలు వ్యాకోచించడాననికి ముడుచుకోవ

ఆరోగ్యదీపీక శ్రీ డానికి అతి సున్నితమైన నాడీ తంతువులు కారణం. ఈ తంతు వులు ఆెెండు రకాలు నృుంటాయి. ఒక రకమైన తంతువులు ర_క్షనాళాలని సంకోచించేటట్లు చేస్తే మరొళ రకమెన నాడీ తంతువులు ర_క్షనాళాలని వ్యాకోచిందేటట్లు చేస్తాయి. ఒక "వేళ ర_క్తనాళాలని సంకోచింపజేనే నాడీతంతువులు ఎక్కువ గా పని చేయడం జరిగితే రక్తనాళాలు తగినంత వ్యాకోచిం చవ్చ దానితో గుండె ఎక్కున ఫోర్చుతో రక్టన్ని ప్రంవు వేయవలసి నస్తుంది, నాడీ తంతువులు రక్షళాలని సంకోచింప చేయడంతో రక్తపోటు పెరుగుతుంది. ఇది ఇలా వుండగా కొందరిలో రక్షనాళాల గోడల మాద (ధమనుల గోడ మోద) కొలె్ట 'రాల్‌ పదార్థం అంటుకుని వోయి అవి దళసరిగా తయా రయి వ్యాకోచించడం మానివేస్తాయిః దానివల్ల కూడా రక్తపోటు వస్తుంది చాలా మంది ర్నక్షవోటు అంబే తలనొప్పో, ఒళ్ళు తూలడమో తప్పక ఉంటుందని అనుకుంటారు. కాని ఎటు వంటి బాధ లేకండా ఎందరిలోనో అధిక రక్తపోటు వుం టుంది. వ బాధ లేనప్పుడు ర _కిపోటు గురించి దిగు లెందుశని వ మందూ వాడకుండా ఊరుకుంటారు. అం లేశాదు రక్తపోటు తగ్గడానికి ఆహారంలో అలవాట్లల్లో ఎటువంటి మౌద్పు చేయరు. అయితే ఒక విషయం తెలుసుకోవాలి. అధికర్నక్త పోటు పైకి తెలియకుండానే లోలోపల గుండెని మెదడుని, మూ(తవిండాలసి "దెబ్బ వీసి బౌణాపాయం క్‌ లిగించవచ్చుం (7]

క్‌0 ఆరోగ్యదీపిక అలా జరగకుండా ముంచే జ్యాగత్త పడితే ఎటువంటి నష్టం వుండదు.

అధిక రక్తపోటు సాధారణంగా 40.60 సంవత్సరాల మధ్య వస్తుంది. రక్తపోటు వంశపారంపర్యంగా వచ్చే వ్యా ధుల్లో ఒకటి. తల్లి తం్యడులలో వ్‌ ఒక్కరికో రక్తపోటు వంశే వారికి కలిగే సంతానలో 80 శాతం మందికి రక్ష పోటు వ్యాధి వస్తుంది. తల్లి తర్యడులు ఇద్దరికీ రక్తపోటు వుంళు ఉక శాతం విల్లలకి రక్తపోటు వ్యాధి వస్తుంది. రక్త పోటు వంశపారంపర్య వ్యాధి కదా అని తల్లితండ్రులు ఇద్ద రికీ ఉంశే వీల్లలందరికి రావాలని లేదు. ఒకవేళ రక్తపోటు వచ్చినా ఆహారంలో అలవాట్లలో జా్యత్తగా వుంచు తల్లి తం్యడ్రులకి వచ్చిన దుష్ఫలితాలు ఏరికి రావు

తల్లి తం్యడులలో వ ఒక్కరికీ ర్నక్తపోటు లేకుండా 0 సంవత్స రాలులోపు వారికి ఎవరికైనా రక్తపోటు హెచ్చుగా ఉంటే ర్నక్షపోటు రావడానికి వారిలో వదో ఒక కారణం వుండవచ్చు. అటువంటి వారిలో మూ(తవీం డాల వ్యాధో, వినాళ (గ్రంధుల లోపమో, బృహద్దమని సన్నగా ఉండడమో జరగవచ్చు, అయితే కొందరిలో వ కారణం కనబడకుండానే తక్కువ వయస్సులోనే రక్తపోటు

స్థూలకాయల్లో రక్తపోటు రావడానికి హసౌచ్చు అన శాశాలు వున్నాయి. అలాగే ఉప్పు ఎక్కువ తినే వారిలో

ఆరో గ్య దీపిక క్‌! ర_క్తపోటురావడానికి అవకాశాలు ఎక్కువ, అందుకనే జపా నులో ర్నక్తపోటు ఎక్కువ మండిలో కనబడుతుంది. తక్కిన "జీళశాల్లోని వారు రోజుకి 10 (గ్రాముల ఉప్పు తింకే జపాను "జీశీయలు రోజుకి సగటున 80్ట్రాాముల ఉప్పుని తింటారు. (స్రీలలో కంశే పురుషులలో ర_క్షపోటు వ్యాధి రావ డం ఎక్కువ సాధారణంగా (స్రీలు బహిన్హులు ఆగిపోయే వరకుర _క్షపోటు వ్యాధికి గురికారు. కాని ముట్లుడిగి పోయిన తరువాత పురుషులతో సమాభంగానే రక్తపోటు వ్యాధికి గురి అవుతారు. పొగ్య తాగే అలవాటు ఉన్నవారికి కూడా ర్నక్షపోటు రావడం ఎక్కువ అలాగే రకంలో కొవ్వు ఇొతం ఎక్కువ వుండేవారిలో కూడా రక్తపోటు వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ 11. రక్తపోటు రాకుండా జ్మాగత్త పడలేనూ ? ర _రపోటు అంశ తలనొప్పి విషవకండా ఉంటుం దన్నో చికాకు కోపం ఎక్కువ ఉంటాయనో, ఒళ్లు తూలు తుందనో వాలావంది భావిస్తారు. కాని ర్క్షపోటు ఉన్న (పతీ ఒక్కరిలో వదో ఒక్క బాధ ఉండి తీరాలనుకోవడం

ర్‌తి ఆరో గ్య దీపిళ తప్పు, వాస్తవానికి రక్తపోటు అధికంగా ఉన్నప్పుడు కొద్ది మందిలో నే వాధలుకనబడ తాయి. ఇంకోరకంగా చెప్పాలంశు రక్తపోటు ఉండే వగ్గ_క్రీలో తలనొవ్చీ, ఇతర జాధలకంశే అయానం అలుపు ఉంటాయి. కొద్దిపాటి పనికే అలసిపోయి నట్లు అవుతారు. అయితే అందరిలోనూ ఈ చాధలు ఉండవు

తల్లితండులలో ఎనర్శిక్రైనా రక్తపోటు ఉంశు వారికి పుట్టిన విల్లలు 20 సంవత్సరాలు దాటిన దగ్గరనుంచి సంవత్స రానికి ఒకసారైనా రక్తపోటు చూవించుకుంటూ ఉండటం అవసరం. కుటుంబంలో ఎవరికీ రక్తపోటు లేని వ్యక్తులు క్త0 సంవత్సరాలు డాటిన దగ్గరనుంచి అప్పుడప్పుడు డాక్టరు వేత రక్తపోటు ఎంత వున్నదీ పరీక్ష చేయించుకోవడం అవసరం. మొదట్లోనే రక్తపోటును గుర్తిన్నే తగిన జ్యాగత్తలు తీసుకుని ఏటువంటి దువ్భలితాలు కలగకుండా చేసుకోవచ్చు. ర్త పోటు దువ్ఫలితాలు (సారంభమైన తదవాత వ్యాధి త్వరగా తగ్గదు. పైగా వూహించని దువ్చరిణామం సంభ వించవచ్చుం

రశ్త్వపోటు-వల్ల కలిగే దుష్పలి తాల్లో గుండెకు సంబం థించినవి ముఖ్య మైనవి. ర్క్తపోటు ఎక్కున కాలం నుంచి ఉన్నట్లయితే గుండె పెరుగుతుంది. దీనివ నల్ల ఆయాసం, గుండెదడ వస్తాయి. గుండెకు సంబధించిన రక్తనాళాలు "జెబ్బ తింటాయి. చివరికి ర్నర్తపాటు గుండెపోటుకి చారి తీస్తుంది

కేన్సర్‌ వ్యాధి త్వర త్వరగా “పెరిగి మనిపీని ఎంత వేగంగా మృత్యువు కొగిలిలోకి తీసుకుని వెళ్లుతుందో అే

ఆరో గ్య దీ పిక ర్‌ి విధంగా “మలిగ్నంట్‌ మహెాపర్‌ "బన్ష న్‌ అనే ఒక రకమెన ర్నక్షపోటు భయంకరమైన పరిణామాలని కలిగి స్తుంది. ఇటు వంటి ర_క్షపోటు ఎన్నిరకాల మందులు వాడినా తగ్గకుండా త్వరత్వరగా "ఫిరిగిపోతూ ర_క్షనాళాలన్కి ఇతర శరీరాంగాలని నాశనం చేస్తుంది. ఈ విధమైన ర_క్షపోటు కలీగి కొందరు సం త్పరంలో'పే మరణిసారు, ఎందుకంశు మలిగ్నంట్‌ “హెపర్‌ అలీ చ్‌ "బన్షన్‌ వల్ల గుండె "పెరుగుతుంది. శ్వానకోశాల్లో నీర్టు చేరు తుంది. కంటి నరాలు ెబ్బతింటాయి. మూతవిండాలు పని చేయడం మానివేసాయి. చివరికి మృాత్యువు అతి త్వరగా దరి తాత

చేరుతుంది ర_క్షపోటువల్ల మెదడుకూడా "దెబ్బతింటుంది. మెదడు లోనిర కనాళాలు ఒ తిడికి గురి అయి.నపడు తలనొవీచఎ, ఒళు అవా నో బ్‌ ఎ స తూలడం, మగతగా అనిపించడం వంటి చిన్న చిన్న బాధలు కలుగుతాయి. ఒకవేళ రక్తపోటు దుష్పలితాలు మెదడులో ఎక్కువ కలిగితే మెదడులో ర కం గడకటడం, ర కనాళాలు

న్‌! గ అజాకొ

చిట్లడం వంటి విషమ పరిణానమూలు సంభవిస్తాయి. దాని వల్ల పక్షవాతం రావడం, సృహకోల్పోవడం జరుగుతుందిం అధికఠర కపోటువ శు కంటికి సంబంధించిన ర_క్రనాళాలు కూడా "దెబ్బ తింటాయి, దీని వల్ల చూపు మందగించడం "లేడా అకస్వ్సాతుగా అంధతం | పా వంచడం జరుగుతుంది ర_క్షపోటుని నిర్గ త్యం చేసినట్లయితే రకరకాల బాధలు కలుగుతాయి. అంతే కాదు కొందరికి (పొాణాపాయం కూడా కలుగుతుంది ర శకపోటు వబ మరణించిన వారిని దూ నే ఖాలి ళం అవానో

ర్‌శీ ఆరో గ్య దీపిక వారిలో 60 శాతం మందికి గుండెకు సంబంధించిన దుమ్చలి "తాలు కలిగినవారే. 85 శాతం మంది మెదడు లోని రక్షనా భాలు దెబ్బతినగానూ 5 శాతం మంది మూ తవిండాలు పనిచేయకపోవడం వల్లా మరణించిన వాగే. దీనిని బట్టి ఆధిక రక్తపోటు వల్ల గుండెకు సంబంధించిన దువ ఎలిలౌలు ఎక్కు వని 'కేలుతుంది.

రక్తపోటు ఉన్నవారు తరచు జాన్షరుకి మూావీంచు కుంటూ ఆహారంలో, అలవాట్లల్లో జాగ త్తగా ఉండాలి, ఆహారంలో ఉప్పును బాగా తగ్గించి తీసుకోవాలి. ఎందుకంకు ఎక్కువ ఉప్పు గుందెక్సీ నూ తవీండాలకీ హోనికలిగిస్తుంది. అనలే రక్తపోటు వున్న వ్యక్తిలో మూతవిండాల ద్వారా ఉప్వు బయటకు ఎక్కువపోదు. దానికి తోడు ఉప్పు ఎక్కువ తింశు మరింత వోని కలుగుతుంది. కొందరు ఉప్పు బదులు "సెంధవ లవణం వాడనచ్చునను కుంటారు, కొని మామూలు ఉప్పులోగాన్సి కెంధవ లవణంలో గాని “పోడియం డాచాపు ఒకటే విధంగా ఉంటుంది. ఆందుకని ఉప్వుకి బదులుగా సెం ధవలవణం. కూడా పనికి రాదు. కావాలంకు ఆపహోళానికి కొంత రుచి కలిగించడానికి నిమ్మరసం, ఆవాలు వంటివి ఉప 'యోగింబాలి,

ఆవోరంలో నెయ్యి, డాల్డా వేరుశనగనూన కొబ్బరి నూనె వాడకూడదు. వీటివల్ల రక్షపోటు వున్న వారికి మరిం నష్టం కలుగుతుంది. కూరల్లోకి సఫోల్యా (పత్తిగింజల నూన (పొద్దుతిరగుడు నూనె వాడవచ్చు. ఇవి ర_క్షపోటుని నిరోధి

ఆర్నోగ్యదీపిక ర్‌ సాయి, అందుకని ర కపోటు లీని వాళు కూడా నెయ్యి అటో అనీ వ! డాల్డా వంటివి నూనివేసి సఫోల్యా (పత్తిగింజల నూనె వంటివి వాడటం అవసరం, దీనిన న వారికి రక్తపోటు వచే ఏ అవ శాశలు తక్కువ ఎందుకంకు రకంలో వుండే కొలెస్టరాల్‌ పదార్థం, నెమ్యుః డాల్టా, కొబ్బరినూనె వంటి వాటితోకలసి ర కనాళాల గోడలకి అతుక్కుని పోతుంది, దానివల్ల రక్ష బాకీ మస్‌ అనాతో నాళాల గోడలు దళసరిగా తయారై వ్యాకోచించే గుణ్తాన్ని కోల్పోతాయి. దానితో గుండె శరీరానికంతటికీ రక్తాన్ని అందించడానికి ఎంతో ఫోర్సుగా పని చేయవలసి వస్తుంది, చానితళో గుండె బలహీనమై సాగిపోతుంది. రక్తనాళాలు దళనరిగా మారిన వారిలో ర్వక్రపోటు "రగడమే కాకుండా ర కనాళాల లోపల కొన్మ్నిచోట ర కం గడకటుతుంది. జూన్‌ ఇ ౧ ఆక్స్‌ ఉట సఫోల్కొా (పత్తిగింజల నూనె (పొద్దుతిపగుడు పూల నూనె వాడిన వారిలో రకృంలోని కొలెస్టరాల్‌ పలుకలు ఆ నూనె లతో కోలసి రక్తనాళాల గోడలకి అతుక్కో లేవు. చానితో రక్తినాళాల గోడలు దళసరి అవడం జరగదు, వాలామందిలో కొలెస రాల్‌ పడారం నెయ్యి వంటి వాటిలో కలసి ర కనా న! ధి అానాతి ళాల గోడలని దళసరిగా చేయడంతో ర్నక్టపోటు వస్తుంది. ఒకసారిర క్త నాళాల గోడలుదళసరిగా తయారై. న తరువాత మందులు వాడినా మె _త్తబడటం జరగదు. అందుకని ఏటిని ఎక్కువ వాడకూడదు. ముఖ్యంగా వంశపారంపర్యంగా రక్తపోటు వచ్చేవారు ఏీటిని వలె నంత వరకు నూనివేయడం మంచిది

ర్‌6ి ఆరో గ్య దపిక

ధూమపానం మంచిది కాదు, ర_క్షపోటు వున్నవారికి అసలే పనికిరాదు. ధూమపానం చేయడం వల్ల రక్తపోటు ఉపగుతుంది. మధుమేహం కూడా రక్తపోటుకి కారణం, మధుమేహ వ్యాధిని జాగ _త్తగా అదుపులో ఉంచుకోవాలి,

రక్తపోటు ఉన్నవాళ్లు రోజూ కొంతైనా ఫ్‌రీర (శమ వేయాలి. ఆసనాలు, జాగింగ్‌ రక్తపోటు తగ్గడానికి ఉప 'యూగపడ తాయి

రక్తపోటు ఉన్నవాళ్ళకి స్థూలకాయం ఉంపే తన్గడా నికి ళృ్ళమిచేయాలి. లేశపోతే స్థూలకాయం వృల్ల గుండెకు మరింత (శమ “సిరుగుతుందిం రక్తపోటు వ్‌ మాతం ఉన్నా మొదటి దశలోనే చికిత్స పొందితే ఎటువంటి దువ్చలితాలు లేకుండా ఆరోగ్యం చక్కగా నిలబడుతుంది.

క2. నడుము నొప్పి వుంటే తగ్గథం ఎలా ?

లా

నడుమునొప్పి ఎందరికో వస్తూ వుంటుంది పోతూ వుంటుంది. కాని కొందరికి అసలు తగ్గకుండా అలాగే వుండి పోతుంది. కాస్త నిశితంగా పరిశీలిస్తే ఆసుష్టతికి వచ్చే (పతి వెయ్యి మంది రోగుల్లోనూ లశ మంది నడుము నొప్పి కం ఎ్మెంటు చేస్తూ వుంటారు. పీరిలో 90 శాతం మందికి సింపు

ఆరోగ్యదీపిక 57 ల్‌గా నాలుగు బిళ్ళలు "వేసుకోవడమా వ శాంతి కీసు కోవడమో చేస్తే నడుము నొప్పి లేగ్గిపోతూ వుంటుంది: శీవలం 10 శాతం మందిశే ఎక్స్‌ రేలు ఇతర పరీక్షలు చేస్తి వ్యాధి నిర్ణయం చేసి చాని _పకారం గట్టి చికిత్స చేయవలసి వస్తుంది

మామూలు జ్వరం వచ్చినప్పుడు కూడా నడుము నొప్పి అనిపి స్తుంది అంతేకాదు వదైనా బరువెత్తిన్సా కాలు జారి పడినా నడుమను నొప్పి అనివించి కొద్ది రోజుల్లోనే తృ పోతుంది. ఎవరికైనా నడుము నొప్పి వచ్చి 9.8 వారాలైనా వదలకుండా వెంటాడుతూ వుంశకేు అది మొండీది అవవచ్చు చని తెలుసుకోవాలి, నడుము దగ్గర వుండే కండ రాలుగాన్సి లిగామెంట్లుగాని వళకారణం వ్యల్లనెనా సలిగిన్సా తెగిన్సా వాచినా నకుమునొవ్ని వస్తుంది. అలాగే కడుపు లోపల వదైనా గడ్డ వచ్చినా ఆేగువాచిన్యా పుండు పడిన్వా గర్భకోశ వ్య్థాథుల్యు మూత కోశ వ్యాథభులు వచ్చి నడుము నొప్పీ అనిపిస్తుంది. అందుకని నడుము నొప్పి అనిపిస్తు న్నంత మా_తాన వెన్నుపూసలో నే వ్యాధి వుందనుకోనవసరం లేదు. కొందరిలో వెన్ను పూనల మధ్య నుంచి బయటకు వచ్చే నరాల మాద వత్తిడి కలిగి వంగిన్వా లేచినా నడిచినా రుమ్‌ అంటూ (పాణం పోయి చంత నొప్పి అనిపిస్తుంది. అంతే కాదు దగ్గిన్సా తుమ్మినా కూడా ఈనొన్పీ త్మీవంగా అనిపిస్తుంది. ఇలా నడుము నొవ్ఫ్‌కీ అనేశ కారణాలు వున్నాయి. (4

ర్‌రీ ఆరో గ్య దీ పిక సన పద్ధతిలో బరువు ఎత్తకుండా ఇష్టం వచ్చివట్ల ఎత్తితే నడుము దగ్గర ఖలుక్కుుమంటుంది. దానితో నడుమ: పళ్ర్రుసి ఎంతో బాధ అనివిస్తుంది. ఇలా నొవ్చి అనివీంచ డాని! ననన వైన వద్ధత లవ్పచర్ధ్రతి న్నరైన వద్ధతి లూ వద్ధ్రతి అనినా ననా నననినలుపాలననాలననననననానా ననా ననన బరువు ఎత్తడం శివానాానాననిభాలనినామాలాననననా నాని నడుము దగ్గర వెన్ను పూసనీ___ వెన్ను పూసనీ పట్టి వ్చంచే లిగమెంట్లు 'తెగడం ఒక కారణం కాగా్సా వెన్ను పూసక్షీ__ వెన్ను పూసకీ మధ్య వ్రండే మెళ్సని దిండు (వన్హైబల్‌ డిస్క్‌)

ఆరో గ్య దీపిక ర్‌9

(పక్కకు తొలగడం శేదా చిరిగిపోవడం వమరొళక కారణం ఎత్తు నుంచి [కిందకి పడిన్సా కాలు జారి పడినా వన్వై౭ల్‌ డిస్క్‌ 'బెబ్బతిని నడుము నొన్ని రావడానికి అవకాశం 'వుందిం అయితే బాలా మందికి విశంతి సీసుకోవడంతోనూ, మందు బిళ్ళలు వాడటంతోనూ ఈ నొప్పులు తగ్గిపోతాయి. కొందరికి మ్మాతం నర్డరీ చేయవలసి వుంటుంది .

40-50 సంవత్సరాలు చాటిన వారికి వ పని చేయ కుండానే నడుము నొప్పి తేరచు అనివిస్తూ వుంటుంది. చానికి కారణం అర్థనై టిస్‌ కలగడమే. ఏరిలో వెన్ను పూసకి (పళ్కనే చిన్న చిన్న బొడివీలు లాగా ఎముకలు ఎదుగుతాయి లేడా వెన్ను పూసకీ_ వెన్ను పూసకీ మధ్య వుండే మెత్తని దిండు సన్నబడీపోవడం, గట్టి పడిపోవడం జరుగుతుంది. ఈ కారణాల వల్ల వెన్ను పూసలు బిగదీసుకునిపో తాయి. జానితో "కా స్త వంగాలన్నా పక్కకి వంగాలన్నా చడుము పష్టేసి 'కాభాకరంగా మారుతుంది. నడును కస్చాలాగా తయార వుతుంది

కొందరిలో నడుములో శయ వ్యాధి వచ్చి కండరాలు, లిగమెంట్లు బిగదీసుకుని నడుము నొప్పి అనివిస్తుంది. మరి కొం దరికి వెన్ను పూనలో ేన్సర్‌ నస్తుంది.. దీనివల్ల కూడా వడము నొప్పి వస్తుంది. అయి. లే నడుము నొవ్పీ వచ్చిన కీ వారికీ క్రయ శేన్సర్‌ ఆనకంశే పొరపాశే అవుతుంది. ఒళ వేళ అవే నడుము నొప్పికి కారణమైలే పరీక్ష చేసినప్వుడు "కేలికగా తెలిసిపోతుంది, క

(40 ఆరో గ్య దీపిక మామూలుగా సన్నగా వున్నవాళ్లు లేదా లావుగా వున్న వాళ్ళు తరచు నడుము నొవ్చి అని శర ప్నైంటు చేస్తూ వుంటారు. ఇలాంటి వాళ్ళు సనైనా పొజిషన్‌లో కూరో మ! పోవడం, పడుకోక పోవడం నడుము నొప్పికి కారణం. ఇటు వంటి "వాళ్ళు సర్రైన పొజిషన్‌లో పడుకుని విశాంతి తీసు కంచే నడుము నొవ్చి తగ్గిపోతుంది. కొందరు నిజంగానే నడును నొప్పి లేకపోయినా హిస్టీరికల్‌ గా నడుము నొవ్చి వున్నట్టు ఫీల్‌ అవుతారు. మరి కొందరు పుట్టుకతో నే వెన్నుపూసలో వున్న కొన్ని వంకరల వల్ల-పనిచేసీన్సా సడెచినా నడుము నొప్పీ అంటారు, ఎక్కువ కాన్పులైన వాళ్ళకి "కూడా లిగమెంట్లు పట్టుసడలి తరచు నడుము నొవ్పీ అనివిస్తూ వుంటుంది కొందరికి బరువెత్తీనప్పుడు గాన్ని పడినప్పుడు గాన్ని '(పమాదాలుజరిగినపుడుగాని సయాటికా అనేనొప్పి వస్తుంది. “సయాటికా న్యూవైటీస్‌” వచ్చినప్పుడు నడుము నొవ్చీ రావడమే కాకుండా కాలు అంతా గుంజేస్తూ నరాల పోటు అనివిస్తుంది. ఈ కూధ వ ని నిద కూడా పట్టదు. కాలు తిన్నగా ఎ్తిన్సా నడుము వంచిన్సా నడిచినా భరించలేనంత నరాల హోధ వస్తుంది. సయాటికా వచ్చి నడుము నొప్పితో చాధ పడుతున్న ప్వడు "రెండు-మూడు వారాలు లేచి తిరగ కుండా పూర్తిగా పడుకునే వుండాలి. మెత్తని పరుపు మోద కుక్కి మంచంలోనూ కొకుండా బ శ మాద గాని అరుగు మాద గాని డు దుష్పట్లు పరుచుకొని పడుకోవాలి, ఏ లె

ఆరోగ్యదీపిక 61 ౧ళ్న అభయము కి 2 (హా ర్త త్త టీ స హ్‌ అకానానకలానానననతతకనననకనా నానా ననన నానన నొనమునాన ననినా దాలానటుకుం నన నొనకనాలానా తననన నానన ననినననానననాన లా ననననననానిననన నడుమునొప్పికి వ్యాయామం వంతవరకు "వెల్లకిలా పడుకుని వుండాలి, బోర్తా పడుకో కూడదు, వెల్లికలా పడుకోవడం ఇబ్బందిగా వుంకు (పక్కకి తిరిగి పడుకోవచ్చు. కాళ్ళు కూడా ముడుచుకుని పోయిగా వుండే పొజివన్‌లో పడుకోవచ్చు. ఆయిళకేే ఎక్కువ కేపు వెల్లికలా పడుకోవడం అవసరం. ఇలా రెండు = మూడు వారాలు పడుకున్న ళరువాత చాలా వరకు తగ్గిపోతుంది.

62 ఆరో గ్య దీపిక అప్పుడు డాక్షర్‌ సలవో మేరకు లేచి తిరగవచ్చు. నడుము దగ్గర కండరాలు బిగదీసి ఇంకా కాస్త నొప్పిగా వుంశు డాక్టర్‌ సలహా మేరకు స్పయినల్‌ ఎక్సర్‌ సైజు చేయవచ్చు. సయాటికా వచ్చిన వాళ్ళు, వన బల్‌ డిస్క్‌ (పక్కకి తొలి గిన వాళ్ళు హైహీల్స్‌ ఘాస్‌ వేయడం గాన్సి నాగా నడుము వంచి వెనుకకు వంగడం గాని చేయకూడదు.

సాభారణంగా వాలా మందికి నదుము దగ్గర కండరాలు లిగమెంట్లు బిగదీసుకుని పోలే, కొద్ది పాటిగా వాచిన నడుము నొప్పి అనివిస్తూ వుంటుందిం కొద్ది పాటిగానే నడుము నొవ్నీ వ్రంజపే తగ్గడానికి (టూసఫెన్‌), న్మెపోనిన్‌, అర్జిస్‌వంటి మందులు కొంత కాలం వాడితే తగ్గిపోతుంది, అలా కొకుండా నడుము నొప్పీ తరచు వస్తూ వ్పంపే స్పయినల్‌ ఎక్సర్‌ సైజు చేయాలి. అలా శాకుండా నడుము నొవ్పి వచ్చి 4 గంటలూ కాధా కరంగా వుంయపే కొద్ది రోజులు కదల కుండా బ న్లమాద గాని అరుగుమోద గాని పడుకోవాలి, వీలైనంత నేవు వె న్తిలా పడుకోవాలి. యక్క్‌కి తిరి కూడా పడుకోనచ్చు. నొప్పి తగ్గడానికి మందులు వాడాలి. "వెన్ను దగ్గర పహోట్‌ వాటర్‌ బ్యాగ్‌తో గాని వేడి నీళ్ళ గుడ్డని విండిగాని వేడి కాపడం "పెట్టాలి. చానితో నొప్పి త్వరగా తగ్గతుందిం

పయస్సు "పెరుగుతున్న కొద్దీ వెన్ను పూనలు బిగదిసు కుని పోయి నొప్పి వచ్చే వాళ్ళు రోజూ ఉదయం లేవగానే కొంతనేపు న్పయినల్‌ ఎక్సేర్‌ సైజ్‌ చేయాలి. అలా వేయక పోలే నడుము కస్టైలాగా ఎప్పటికీ బిగదీసుకుని పోయే (వమా

ఆరో గ్య డీప్‌ క్‌ 69 చాధగా తయారవుతుంది. అనలు వాలా వరకు వచ్చే నడుము నొప్పులు కండ రాలు విగదీనుకుని పోవడం వ నల్ల చస్తాయిం న్పయివల్‌ ఎక్సర్‌ మైజ్‌ చేన్తే అవి పోతాయి. ఇంకొందరికి సరైన పద్ధతిలో "పెళ్టులుు బిందెలు ఎత్తకపోవడం వృట్ల నడును పట్టి నొప్పి వస్తుంది. అందుకని ఎలా చేన్నే నడుము నొవ్ని రాదో వం చేస్తేహోయిగా. వుంటామో (పతీ ఒక్కరూ తెలుసుకోవాలి. న! క3. లేత వయస్సులోనే గుండెను ' కాటువేసే కిళ్ళ నిప్పుల జ్వరం చాలామంది శల్లితర్మడులు తమ విల్లలకి వచ్చే ద్వ రాన్ని నిర్ణక్వుం చేయబశ్రే కొన్ని సంవత్సరాల నాటికి గుండెదబ్బు వసోందిం కీళ్ళనొప్పలద్వ రాన్నే రుమూటిక్‌ ఫివర్‌ అంటారు. కీళ్ళనొపంల జగరంవచ్చి+న మొదటి సాళేగు రించి ఖ్‌ ల ద్వరంవిబ్బు యక చానికి చేయవలసినంత కాలం చికిత్స వేస్తే ఎటువంటి దువ్చ లితాలు లేకండా కోలుకోవడం జరుగుతుంది. లేకపోతే అప్పుడప్పుడు ఈ కీళ్ళనొప్పుల జ్వరం వస్తూ నిదానంగా గుండెను "దెబ్బతీస్తుంది. వాలా మంది ళల్లితర్యడులు తమ

64 ఆరోగ్యదీపిక పిల్లలకి కీళ్ళు వాచడం, నొవ్చీ అనివించడం, జ్వరం రావడం అంపే తాత్కాలికంగా నాలుగైదు రోజులు మందు వాడి శాస్త ఉపశాంతి కలగగానే మాని వేస్తూ వుంటారు దీనికి తోడు ఈ కీళ్ళనొప్పుల ద్వెరం కొందరికి అంతగా బాధా కరంగా లేకపోవడంతో అసలు పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తారు. కీళ్ళనొప్తులద్వారం (రుమాటిక్‌ ఫీవర్‌ ) 5.15 సంవత్స రాల వయుస్సులో వస్తుంది అయితే 6,7 సంవత్సరాల వయ స్ఫులో ఇది రావడంఎక్కువ, కీళ్ళనొప్పులు జ్యరం రావడా నికి “ూప్‌ ఎ హీమోలైటిక్‌ స్రైప్రోక త బాక్టీరియా (పధాన కారణం, జ్వరంతో పాటు కీళ్ళ నొప్తులు రావడానికి "5ండు మూడు వారాల ముందు గొంతునొప్పి అనిపించడమో టాన్సిల్‌, నె వాచడమో జరుగుతూ వుంటుంది. ఇలా జరిగిన "రండు మూడు వారాలకి సడెన్‌గా కీళ్ళు నొప్పులు వస్తాయి. కీళ్ళు వాచుతెయి. ముట్టుకుం కే చాలొ నొవ్పీ అనిపిస్తాయిం వనడవాలంశ1ు వాలా బాధగా వుంటుంది. సాధారణంగా అన్ని కీళ్ళు ఒక్కసారిగా వాచడం, నొప్పి అనివించడం ఉండదు. ఒక రోజు మోకాలు కళ్ళల్లో ఒకటి నొవ్పీ అనిపిస్తే ఒకటి "కండు రోజుల్లో అక్కడ నొప్పీ వావు తగ్గి మరొక కీలు వాపు, నొవ్చి అనివిస్తాయి. ఇలా మోకాలు కీళ్లు మడమ శీలల దగ్గర, మాచఛచేతి కీళ్ళు, ముంజేతి కీళ్ళు భుజంకీళ్ళు వాయడం, నొవ్చి అనివీంచడం వుంటుంది. కొందరిలో ఒకసారి ఆ0డు మూడు కీళ్ళు వాచి బాధాకరంగా వూరుతాయి., కొందరికి కీళ్ళవాపు తోపాటు కీళ్ళలో సీరు చేరినట్లు అవుతుంది. కొందరు పిల్లల్లో

ఆరోగ్యదీపిక 6ిక్‌ యా కీళ్ళవాపులు ఎక్కువ బాధాకరంగా ఉంచేమరి కొంద రలో వాలా తక్కువగా ఉంటాయి. కొందరు వీల్లల్లో కీళ్ళనొప్పుల జ్వరంతో పాటు మోచేతుల వెనుకు కాళ్లదగ్గర మోకాళ్ళ కీళ్ళ మిద చిన్న చిన్న గడ్డలులాగా కూడా వస్తాయి మరి కొందరికి వటి దద్దుర్లు "పెద్ద మైజువి వస్తాయి. ఇది ఇలా ఉండగా ఈ జ్వరం వల్లనే కొందరిలో గుండె ధ్వనుల్లో అసాధారణ ధ్వనులు (మర్శ్మక్భ్‌) వినబడతాయి కీళ్ళ నొప్పుల జ్వెరం వచ్చినపుడు పిల్లలు ఆకలి కోల్పో "కారు పాలిపోయినట్లు కనబడ తారు కీళ్ళనొప్వుల జ్వ రానికీ గుండె జబ్బు రావడానికీ సం బంధం ఉంది. సెఫోకోకై (క్రిములు సంకమించడం వల లలు రా ళా కీళ్ళల్లోన్తూ గుండెలోనూ ఇతరచోట్ల ఉండే కన్టవ్‌ టిష్యూ "దెబ్బతింటుంది. ముఖ్యంగా గుండె కవాటాలకి సంబంధించిన కస్టైవ్‌ టిష్యూ "దెబ్బళింటుంది. అలా దెబ్బతినడం వల్ల గుండె పనిలో లేడా వచ్చి గుండె "పెరగడం జరుగుతుంది, చిన్న విల్లల్లో ఈ వ్యాధి మాటి మాటికీ రావడమవుతుంది. ఇలా రావడం వల్ల గుండె దెబ్బతినడం మరింత పెచ్చు అవుతుంది. అందుకని కీళ్ళనొప్పుల జ్వరం రాగానే మొదటి సాళే గుర్తించి ఆకిముల నుంచి శకి రానికి రక్షణ కలిగించాలి. ఒకవేళ ఆ (కిములు శరీరంలో చేరినా వాటిని నిర్మూలించడా నికి శరీరంలో మందు శిడీగా వుండాలి. స్తౌవ్లోకోవై (క్రీములు [౫]

66 ఆరోగ్యదీపిక "పిన్సిలిన్‌ ఇంజక్షన్‌ వల్ల చక్కగా నిర్మ్శూలింపబడ తాయి, శరీరంలో ఎక్కువ కాలం నిలువ ఉండే "సినిద్య్యూర్‌ ఎల్‌.ఎ. 19 వంటి లాంగ్‌ యాక్టి 0గ్‌ "పిన్సిలిన్‌ ఇంజక్షన్లు “నెలకి ఒకటి చొప్పన 90265 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చే వరకు చేయ డం అవసరం, ఈ ఇంజక్షన్లు చేయడంవల్ల పిల్లవాడిలో వ్యాధి (క్రీములు మళ్ళీ చేరినా తమ (ప్రభావాన్ని మూవించలేవుం ఇలా చేయించాలని తెలియకపోవడం వల్లనే వాలా మందిలో గుండె శవాటాలకి సంబంధించిన వ్యాధులు వచ్చి జీవి "తాంతం బాధ పడతారు. కొందరిలో కీళ్ళనొప్పుల జ్వరం అంత ఎక్కువ రాదు. అంతగా బాధ కూడా వుండదు. వదో అప్పుడప్పుడు గొంతు నొప్పీ వచ్చో, టాన్సిల్స్‌ వచ్చో తగ్గిపోతుంది. అటువంటిది "తెలుసుకోవడం జరగకవోవడంతో తరువాత కొంత కాలానికి కొందరిలో గుండె జబ్బు వస్తుందిం అందుకని కళ్ళ నొప్పుల ద్వరం వచ్చిన వాళ్ళకి దీర్ధకాల చికిత్స అవసరం, కీళ్ళనొప్పుల జ్వరం (రుమాటిక్‌ ఫీవర్‌) వచ్చినప్పుడు కీళ్లనొప్పులు, వ్యాధులు జ్వరం తగ్గిపోయే వరకు 'బెడ్‌ మాద పూర్తి వ్మిశాంతి వీసుకోవాలి. ఆ వ్యాధి లక్షణాలు తో వరకు "బన్సిలిన్‌; ? రోస్పీన్‌ మందులు వాడాలి. అవసరం బట్టి కార్డిజోన్‌ బిళ్ళలు వాడాలి, బాధలు తగ్గిపోయాక నెలనెలా "సినిద్య్యూర్‌ ఎల్‌,ఎం19 ఇంజెక్షన్లు అ్మశద్ధ చేయకుండా చేయిం వాలి. మాటి మాటికీ టాన్సిల్స్‌ వాచుతూ ఉంట టాన్సిల్స్‌

ఆరోగ్యదీపిక 67 ఆపశ౭ేపన్‌ చేయించాలి. ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటానికి మంచి అహారం ఇవ్వాలి.

14. వయస్సు మళ్ళినవారిలో వచ్చే కిళ్ళనొప్వులు లనతతనైనతడడతనకతడతడన222 వయస్క్పు సెరగుతున్న కొద్దీ కీళ్ళ నొప్పులు రావడం సహజం, ముఖ్యంగా మోకాళ్ల కీళ్లు తొంటి కీళ్లు నడుము మెడ దగ్గర కీళ్లు నొప్పి అనివించడం సహజం, అందులోనూ నయస్సు పెపగుతున్న కొద్దీ కళ్ళ నొప్పులు పురుషులలో కంకు ('పీలలో రావడం మరింత సహజం, ఈ నొప్పులనే “ఆస్టియో అర్థరై టిస్‌”లీదా “డ్షిజెనెరేటివ్‌ జాయింట్‌ డినీజ్‌ అంటారు, నలభై వ్యశ్లెసంవత్సరాలువచ్చేటప్పటికి కీళ్ళనొప్తులు తయారైనా అంతకు ముందు ఎన్నో సంవత్సరాల నుంచి కీళ్లు దెబ్బతినడం (పారంభమవుతాయి. కొంతమందికి ఇర వై సంవత్సరాలే కీళ్ల నొప్పులు మొదలై కొద్దోగొప్పో ఇబ్బం దికరంగా నూరుతాయి. ఈ రకంగా కీళ్లు నొప్పులు అనివించ డానికి కీళ్లు దగ్గర వుండే ఎముశలు గరుకుగా మారడమే, సాధారణం౦గా క్ల దగ్గర ఎముకలకి కార్టిలేజ్‌ టిస్యూ నునుపుగా వుండి తేలికగా ముందుక్కీ వెనుకకీ కదులుతాయి,

68 ఆరో గ్య దీపిక అస్పియో అర్థినైటిస్‌లో ఈ కార్టిలేజ్‌ టిస్యూ "దెబ్బతినిపో తుంది, ఎముకలు గరుకుగా తయారవుతాయి, పెగా రెండు ఎముకలు దగ్గరదగ్గరికి చేరి కీళ్ల" మధ్య వుండే ఖాళీ స్థలం తగ్గి పోతుంది. అందువళ్లే కీళ్లు ముందుకీ వెనుకకీ కదివితే “గరగర మంటాయి, నల్మభైె-యా భ్రై సంవత్సరాలు వచ్చికీళ్ళ నొప్పులు వున్నవాళ్లు కీళ్ళ మిద అరచేయి. "పెట్టి ముందుకీ_వెనుకకీ ఊవీ చూసుకుం శు *గరగరి అనేది చక్కగా "తెలుస్తుందిం కీళ్ళ నొవ్వులు మొదట్లో ఎక్స్‌రే తీని చూసినా "పెద్ద తేడా కనబడదు. =*ని నొప్పులు "పెరుగుతున్న కొద్దీ కొంత కాలం ఆగి చూస్తే ఎక్స్‌రే కూడా అవసరం లేకుండా కొం దరిలో కీళ్ళువాచి కేడాగా కనబడతాయి. కళ్ళ దగ్గర ఎముకల చివరలు ఉల్చీ వుంటాయి. కొన్ని బొడివిలు కూడా ఛవేరికి తగులుతాయి. దానికి కారణం ఈ కీళ్ళ నొప్పులు అజ్వాన్సు అవుతున్న కొద్దీ అక్కడ ఎముకల చివరలు పెరగడమే అంతే శాకుండా చిన్న చిన్న ఎముకల బొడిపలు తయారవడమే, కొందరికి ఇలా కళ్ళ దగ్గర ఎముకల "పెరగడమే, కాకుండా అక్కడ పసైనోనియా అనే (దనం ఎక్కువగా చేరుతుంది. దాని నల్ల మోకాళ్ళు కీళ్ళు మరింత ఉబ్బుగా కనబడ తాయి. ఈ రళంగా కళ్ళ నొప్పులు వాపులు “పెరగడంతో కాళ్లు ముడుచుకోవడం, నడవడం కష్టమవుతుంది. అయి లేకీళ్ళ నొప్పులు వచ్చిన (పతివాళ్లకీ ఇంత ఇాధకరంగామారను, కొందరికి ఎటువంటి వాపు లేకుండా అప్వుడప్పడు కాస్థ

ఆరోగ్యదీపిక 69 నొవ్పి అనిపిస్తూ వుంటాయి. మరి కొందరికి శడుస్తూ వున్నా మెట్లు ఎక్కుతున్నా ఇబ్బందిగా వున్నప్పటికి కీళ్ళదగ్ధర ఎటువంటి చావు వుండదు. చాలామందికి పని చేయకపోతే వనాధా అనివించదు, కాళ్ళు ముడుచుకుని కూరో్చోవలసి వచ్చిన్సా ఎక్కువ నడవలసి వచ్చినా కీళ్ళ దగ్గర నొప్పి అనిపి స్తాయి,అయితే ఒకటి కలుసుకోవాలి, వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ పతి ఒక్కరికీ కీళ్ళ దగ్ధర కార్టిలేజ్‌ టిస్యూ శ్సీణిం స్తుంది. అయితే వారిలో కొందరికి ఆశ్రీణించడం ఎక్కువె కీళ్ళ నొప్పులు కలుగు తాయి

కీళ్ళ నొప్పులు రావండతో ఇక బేనికీ పనికి రామను కోనవసరం శేదు. ఎందుకం1ు ఈ కీళ్ళ నొప్పులు అంత (పమాదకరమైనవి కావు. అయితే వాటిని ఎలా "పెరగకుండా చేసుకోవాలనేది తెలియాలి. వయస్సు “పెరుగుతున్న కొద్దీ కీళ్ళల్లో అందరికి వచ్చే మాశ్చే. కాని కొందరిలో అవి మరింత తర్వగా రావడానికి ఎక్కువ_.కావడానికి ఒక ముఖ్య కారణం వమిటంశు ఆ వ్యక్తులు ఎక్కువ బరువు వుండడమే, నెత్తిన బస్తా బియ్యం "వేని మోయమంశ1ు ఆ మెడలు బరువుని ఎలా మోయళేవో అజే విధంగా ఒళ్ళు ఎంతో పెంచేసి ఆ బరువు సంతా కాళ్ళ మిద పడేసి జీవితాంతం వనడువమంశ1కు మో కాళ్ళ కీళ్ళుగాని తొంటి కీళ్ళు గాని ఎలా భరించగలవు? అందు కని బపవ్లు ఉండవలసిన దానికంశు ఎక్కువ వుంశేు తగ్గడానికి ముందునుంచే (పయత్నించాలి. కనీసం కీళ్ళ నొప్పులు వచ్చిన

70 ఆరోగ్యపిక దీ తరువాతనై నా పూర్తిగా బరువు తగ్గడం చేయాలి. అలాబరువు తగ్గకుండా కీళ్ళనొప్పులు తగ్గడానికి వావుతగ్గడానికి ఎన్ని బిళ్ళలు మింగన్వా ఎన్ని అఆయింటు మెంట్లు కీళ్ళ మోద రుద్దినా "పిద్దగా ఫలితం వుండదు. కళ్ళ నొప్పులతో పాటు వాషు రావడంతో కీళ్ళు ముడ వడం, జాపడం తగ్గిపోతుంది. ఎందుకంళు కీళ్ళుముడవాలన్నా, తిన్నగా జాపాలన్నా నొవ్సిగా వుంటుంది కచా! కీళ్ళదగ్ధర పూర్తిగా ముడవడం, జాపడం, లేకపోవడంతో కీళ్ళకదలికకు సంబంధించిన కండరాలు లిగమెంట్లు బిగదీసుకునిపో తాయి. పైగా వాటికి తగినంత పనిలేక పోవడంతో సన్నబడిపోతాయి. కళ దగ్గర కండరాలు బలహీన మవడంతో కళ్ళ లోపల మరింత నష్టం జరుగుతుంది. కళ్ళ నొష్వులు వచ్చిన వాళ్ళు నొప్పి అనివిస్తున్నదిం కచా అని వాటిని తగినంత కదల్చకుండా ఊపకుంళే ఇంకా కీళ్ళు బిగదీసుకుని పోతాయి. అందుకని వయస్సు "పెరగడం వల్ల కీళ్ళ నొప్పులు వచ్చిన వాళ్ళు కీళ్ళని 'వేడీసీళ్ళలో ముంచిన గుడ్డతో రోజుకి రె0డు.మూడు సార్లు పావు గంట నేవు కాపడం "పట్టాలి. అలా పెట్టిన తరవాత కాస్త నొప్పి తగ్టిలేలికగా వుంటుంది. అప్పుడు కీళ్ళు ముడవడం. జాపడం చేయాలి. అలా వ్యాయామం మవేయడం వల్ల చిగదీసుకపోయిసకీళ్ళుకా_ స్త సాగుతాయి. కీళ్ళనొప్పులు వున్నవాళ్ళు ఆసనాలు వేయడం, సెకీల్‌ క్కాడం, వీళ్ళల్లో ఈదడం, ఫిజియోథిరఫీ చేయడం చే _నే చాలా వరకు

ఆరో గదీ పిళ శ] బిగదీసుకునిపోయిన కీళ్ళు తిరిగి మామూలు అవుతాయి నొప్పులుతస్థతాయి. నడకలేలి కవ్చతుంది. ఫిజయో-థిరఫీతో పాటు _నొవ్చి తగ్గడానికి మందులు వాడితే కొంతకాలా స్నికెనా కొంత ఉపశొంలతిచేకూరుతుంది. ఒ*శీ రోజున బల వంతగా ఎక్కువ ఎక్సర్‌ సెజ్‌ చేసి బాధపడటం కాకుండా నిదానంగా రోజురోజుకీ "పెంచు కుంటూ వెళ్ళాలి.కొందరికిమం దులు ఫిజయోభెరపీతో పాటు ఆపశేవన్‌ కూడా అవసరం వుంటుంది. అయితే మొదటి నుంచే జా్యత్త పడిలేే కీళ్ళ నొప్పుల కోధ నుంచి చాలా వరకు రక్షించుకోవచ్చు. కక, చిన్న కిళ్ళవాపుతో మొదలై మంచాన

పడవేసే మెండి కిళ్ళ వ్యాధి

కళ్ళ నొప్పులు చూడటానికి అన్నీ ఒకటి లాగానే అనిపిస్తాయి గాన్సి ఒక్కొక్కరకమైన కీళ్ళ నొప్పులకి ఒక్కొ క్కటరకమైన కారణం వుంటుంది. పైగా కీళ్ళ నొప్పులు రావడానికి ఎముక లే అరిగిపోనవసరం లేదు. కీళ్ళను పట్టివుంచే లిగమెంట్లు కండరాలు వాచిన్కా బిగదీసుకుని పోయినా కీళ్ళ నొప్పులు వస్తాయి. రుమాటిక్‌ ఫీవర్‌ వల్ల వచ్చే గ్‌ రుమాటిక్‌ అర్థనైటిస్‌లో ఒకటి రెండు పెద్ద కీళ్ళు వాయడం, తగ్గిపోవ

"లి ఆరో గ్య దీపిక డం జరుగుతూ వుంటుంది. దాంకి తగిన చికిత్స జరగకపోతే కొంత కావాఎకి కొందరికి గుండె దబ్బు రావచ్చు. రుమాటిక్‌ ఆర్లరైటిస్‌లో అలా కీళ్ళు వాచిలేే రుమాటాయిడ్‌ అర్థనె టిస్‌లో "పెద్ద కీళ్ళు కాకుండా చేతివేళ్లు, కాళ్ల్యవేళ్లకి నం బంధించిన చిన్న చిన్న కీళ్ళు ముందుగా వాచుతాయి, అదీ గాక రువూటాయిడ్‌ అర్థరై టిస్‌లో ఒకేసారి ఎక్కువ కీళ్ళు వాచడం, నొప్పీ కలిగించడం జరుగుతుంది. అంతే కాకుండా "రండు చేతులకి శెండు కాళ్ళకీ ఒకేసారి ఒశే విధమైన కీళ్ళు వాచుతాయి. సరైన చికిత్స జరగకపోతే కీళ్ళు బిగది ఘుకుని వోతాయి,

రుచూటాయమిడ్‌ ఆర్థరైటిస్‌ ఎందుకు వప్తుందో సరైన కారణం తెలియను. ఈ కళ్ళ నొప్పులు వ వయస్పుల్నోనెనా రావచ్చు.కాని 20-30 సంవత్స రాలవయప్పువారిలో ఎక్కువ కనబడుతుంది. అయితే 80 సంవత్సరాల వారిలో కూడా రావచ్చు.రమాటాయిడ్‌ ఆర్థృరెటిస్‌ పురుషులలోకంయె (శ్రీ లలో మూడు "రెట్లు ఎక్కువ త్తటువనంటి కళ్ళ నొష్పులు కొన్ని కుటుంబాలలో ఎక్కువ కనబడ తాయి. వంశ పారంపర్యంగా రావడానికి తగిన ఆధారాలు జెనెటిక్‌గా కనబడ లేదు,

కొందరిలో రుళూటాయిడ్‌ అర్థ్హరెటిస్‌ నిదానంగారావ డానికి ముందుగా చాలామందిలో ఆకలి త్గిపోవడం, తేలికగా అలసిపోవడం, బరువు తగ్గడం, కొద్దిపాటి ద్వరం వుంటాయి, వమూమూలుగా వాలాొమంది బాగా కీళ్ళువాచి నొప్పులు అని

ఆరో గ్య దిపీకి ౯7ర్రీ వీించినప్పుడే జాన్షరుని సంపతిస్తూవుంటారు, ఈకీళ్ళనొప్పులు వచ్చిన వాళ్ళల్లో చాలామందికి ఉదయం పూట నొప్పులు ఇతర బాధలు ఎక్కువగా వుంటాయి. ఈ కీళ్ళ వ్యాధి నల్ల చేతులు శాళ్ళకి సంబంధించిన కశండశాలు శీణిస్తాయి. కీళ్ళ దగ్గర కండరాలు, లిగమెంట్ల శక్తిని కోల్ప్చోడం వల్ల ఎముకలు ఒకటికొకటి (పక్కకు తొలిగి కీళ్ళు ఉబ్బుగా కనబడ తాయి ఈ కీళ్ళ వ్యాధి ఎక్కువ అవడంతో మంచంమోద_ నుంచి 'లేవలేకవోతారు,. కాళ్ళు. చేతులు కదపాలంఠటేనే ఎంతో సలపరంగా వుంటాయి. ఒంట్లో వమా్యతం శక్తి లేకుండా పోతుంది. రునూటిక్‌ అర్థరైటిస్‌లో లాగా దమాటాయిడ్‌ అర్థనై టిస్‌లో గుండె జబ్బు రావడం జరగదు, అందుకని చిన్న చిన్న కీళ్ళవాపుల్కు నొప్పులుతో ఛాధపడే రుమూ టాయిడ్‌ కీళ్ళ నొష్తుల వాళ్ళు గుండ జబ్బు వస్తుం ేమో నని భయపడనవసరం లేదు. రుమాటాయిడ్‌ ఆర్థరైటిస్‌ వచ్చిన వాళ్ళకి ఈ దబ్బు ఒకరోజులోన్తో వారంరోజులలోనో తగ్గిపోయేదికాదు, కొన్ని సంవత్సరాల తరబడి మందులు వొడవలసీ వుంటుంది. అయితే కీళ్ళ నొప్పులు చావులు (_పారంభం అనగానే మందులు మొద లెట్టితే ఇాల్రా త్వరగా బాధలు శగ్షిపోతాయి. ఒకవేళ నొప్పులు వావులు తగ్గిపోయాయని మందులు వాడటం మానివేన్తే మళ్ళీ వాపులు నొపులు మొదటికి వస్తాయి, ఈ వ్యాధికినంబంధించిన కీళ్ళనొప్పులు, వాపులు అస్పిన్‌ బిళ్ళలు [10]

క. ఆరోగ్య దీపిక గాని ఇండోధాసిన్‌ శ్యాప్ఫూల్‌, న గాని వాడినట్లయితే చాలా త్వరగా కం్యటోలు అయపోతౌయి, అయితే ఏటితో పాటు క్లోరోక్విన్‌' టాబ్లెట్లు కూడా వాడిజే మంచి ఫలితం కనబడుతుందిం క్లోరోక్విన్‌ వాడుతున్నప్పుడు అప్పుడపుడు కళ్ళని పరీక్ష చేయించుకుంటూ వుండాలి. ఎందుకంశు క్లోరో క్విన్‌ బిళ్ళలు ఎక్కున కాలం వాడితే కొందరిలో రెటీనా "చెబ్బ తినడానికి అవకాశం వుంది. కొందరికి పైమందులన్నీ వాడినా నొప్పులు వావులు అంతగా త్గవు, అందుకని వాటితో పాటు కార్టికోస్టి రాయిడ్స్‌ (కార్డీ జోన్స్‌) ఇంబిక్షన్లు గాసి బిళ్ళలు గాని తగిన మోతాదులో కోర్చుగా వాడితే చాలా త్వరగా వాధలు తస్గతాయి. అయితే నొప్పులు తగ్గిన తపవాత కూడా శకార్జిజోన్‌ బిళ్ళలు చాలా తక్కుువమోతాదులో ఎప్పటికీ వేసు కుంటూ వుండాలి, ఎందుకంశు వాలా మండిలో శార్డిజోన్‌ టాబ్లెట్లు వాడడం మానివే స్తే తిరిగి పూర్వంలాగ వాపులు నొప్పులు వచ్చి వేస్తాయి. అయితే శార్డీజోన్‌' బిళ్ళలు వాడటం' వల్ల కొందరిలో కొన్ని దువ్చ ఫలిళాలు కలగకపోవుం

రుమవూటాయిడ్‌ ఆర్థరైటిస్‌ వచ్చినవాళ్ళు మెత్తటి పరువుమోిద కాకుండా బృల్లమాద బొంత వేసుకుని పడుకో వడం మంచిది. , తల్మ కింద ఎత్తుగా డిండు "పెట్టుకోకూడదు. వాలా చిన్న దిండు పెట్టుకోవాలి. అలాచేయక పోతే కీళ్ళు తొలగి మరింత బాధ కలగవచ్చు. కీళ్ళ నొప్తులు వాపులు

ఆరో గ్య దీపిక ౯5 తగ్గిన తరువాత కీళ్ళ బలానికి శీణించిన కండరాలు కోలుకో వడానికి ఫిజియోధెరఫీ చేయాలి. అన్ని కీళు చక్కగా కదిలే విధంగా కొద్ది కొద్దీగా వ్యాయామం చేసూ రోజురోజుకి

౧ ౧ అనీ ఊంచుకుంటూ వోవాలి, 16. మెడ నొప్పులు ఉంటి ఏం చేయాలి ? చెండ నోప్చీ వాలా కారణాలవల్ల వస్తుంది. మెడ దగ్గర ఎముకలలో జబ్బు వచ్చిగాన్సి వాటి మధ్య ఉండదే మెత్తని దిండు తొలగడం వల్ల గాని అక్కడ ఉందే నరాలు నొక్కి. వేయబడడం వల్లగాని కండరాలు వాయడం వల్లగాని వ్‌! భి నోటి లోపల గాని బయట గాని గ్లాండ్లు వాచడం వల్లగాని నొవ్పీ అనిపిస్తుంది. మెడ నొప్పి కొందరికి ఒకటికి. ె0డు రోజులు వండి త్గ్‌పోతే మరి కొందరికి నెలలు- సంవత్సరాలు వుంటుంది. మెడ పట్టిలే ఇరుకు పట్టిందని కరుకు మంతం “వేయ౦0చు కునే వాళ్ళు కొందరు వుంశ్పే సదలో వచ్చింది కనుక నిద లోనే పోవాలనుకునే వారు మరికొందరు వుంటారు. పడుకునే టపుడు తల (కింద దిండు సరిగ్గా "లేకండా ఎగుడు దిగుడు లుగా వుంకు మెడ దగ్గర కండరాలు పస్టేయడం సహజం,

ఇగ ఆ రో గ్య ది పి శ అటువంటప్పుడు నొప్పీ తగ్గడానికి (బూసెన్‌ + ల్మస్పిన్‌ వంటి బిళ్ళలు “వేసుకుని మెడ దగ్గర రిలాక్సయిల్‌ వంటి ఆయింట్‌ మెంటు రాసినా, కాస్త వేడినీళ్ళు గుడ్డతో శాపడం పెట్టినా నొప్పి తగ్గిపోతుంది. అంతేగాని న్మిదలో వచ్చిన నొవ్చి న్యిడలో నేపోవాలని అనుకోవడం తప్వుం అలాగే మందుబిళ్ళలు “వేసుకోకుండా మంటాలని నమ్ముకుని కూర్యోవనడం అర్థ రహీశంం కొందరి! “టార్డ కోలిస్‌) అని మెడనొప్పి వస్తుంది ఈ నొప్పి వచ్చిన వాళ్ళకి మెడ ఒక (పక్కకి వంగిపోతుంది. "ఆండవ పక్కకి మెడ వంఛాలంజపే ఏలుకానంత నొప్పి అని వీ సుంది. ఇటువంటి శేసుల్లో తలవంగిపోయిన వైవు కడరాలు లాట మన్‌ మ్‌ బిగదీసుకుని పోతాయి. ఇలాకండరాలు బిగదీసుకుని పోవడానికి మెడదస్టర గ్గాండ్లు వాచడం గాని గొంతు లోపల టాన్సిల్స్‌ ఎడినాయిడ్‌ నవాచడం గాని కారణం, లేదా మరికొందరికి మెడ దగర ఎముకలు, లిగ్‌ మెంట్లు వ్యాధ్యిగ సం కావడం మరొక ౧ ళా వానతో కారణం, ఇంకొందరిలో మెడ ద్ద కణుతలు వచ్చి" మెడకండ రాలు పష్ట్రేసి ఒక యక్కకి వంగిపోశుంది. అందుకని మెడ పష్టేసి తిరగకుండా అయిపోతే కారణమేమిటో దమూడాలి కొందరికి ఆప.శేవన్‌ చేన్తే తప్ప ఇలా వంగినమెడ పట్టిన వావానో ను! ఇంకొందరు ఎప్పుడూ మెడ వెనుక నొప్పి అంటూ బాధ ఫడుళూ వుంటారు, తల ఇటూ అటూ ఎగళశేస్తూ నొవ్నిని

ఆరో గ్య దీపిక 77 వదిలించుకోనడానికి బాధ పదతూ వుంటారు. ఇటువంటి వారిలో కొందరికి కళ్ళకి సంబంధించిన దోవం వుంటుంది. ఏరికి కళ్ళ జోడు వేయించుక.ం₹ే' తప్ప ఆ వాధ నదలదు, కొందరికి ఇలా నిజంగానే మెడ కండరాలు పశ్చేసపో, చిగదీసుకు నో నొప్పీ అనిపిన్నే మరికొందరికి వ కారణం లేకండా ఎంతో బాధ అనివిస్తుంది. వాళ్ళ మెడని ఒక పక్కకి వంచేసి ఎటూ (లిష్పళేకుండా వాధ పడిపోనటమో, నిద శేకండా త్ల డిల్లి పోవడమో చేస్తారు. ఇటువంటి నొప్పికాని నొప్పిని హ్‌స్టీ రికల్‌ నొప్పీ అంటారు. అలా హిన్టీరకల్‌ మెడ నొప్పి వచ్చిన వాళ్ళకీ మూాననికంగా చికిత్స చేయవలసి వుంటుంది.

మెడ దగ్గర వుండే వెన్ను పూనలు గాన్సి వాటి మధ వందే వన్షైబల్‌ డీస్క్‌ గాని తొలగడం, "'జెబ్బతినడం జరిగితే మెడ దగ్గర నొప్పీ అనివిస్తురది మెడని వెనుకకి వంచిన్సా తలని ఇటూ-_అఆటూ ివ్పీనా నొప్పి అనిపిస్తుంది. వాలా మండిలో ఈ నొప్పి మెడ దగ్గరే కాకుండా ఛాతీ ముందూ. వెనుకా భుజాల దగ్గ "రెండు. చేశులలోను అనిపిస్తుంది. కండరాల నెవ్పితోన్సూ నరాలు గుంజడంతోనూ, నిిదలేకుండా అవుశుంది. కొందరికి ఇటునంటి మెడనొప్పి వల్ల చేతిలోని కండరాలు శ్రీణిస్తాయి. అంతేకాదు మెడ దగ్గర నుంచి చేతి (వేళ్ళ దాకా తిమ్మిరి వున్నట్టు, నరాలు మొదుబారిపోయి వట్టు అనిపిస్తుంది. అందుకని ఇటునంటి మెడ నొప్పలకి మెడ దస్షర 'బెల్బ్‌ (గెర్వయిశల్‌ కాలర్‌ ) “పెట్టుకోవలసి వస్తుంది.

78 ఆరో గ్య దీపిక అంచే గాకుండా తల (క్రింద దిండు "లేకుండా పడుకోవడం, "సెర్వయికల్‌ (టాక్షన్‌ "పెట్టించుకోవడం అవసర మవుతుంది.

మసొజ్‌ చేయించుకుంటున్న ప్వుడు మెడలువిరివించుకుని కటకటమని వీంచుకోవడం తప్పు, మెడను అకస్మాత్తుగా (పక్కాకుతిప్పినా. మెడను బాగా వెనుకకు గుంజిన్నో మెడ మిాదగట్టిగా గుద్దినా వెన్నుపూసలు వాటి మధ్య వుండే మెత్తనిదిండ్లు లొలగడం, విరగడం జరగవచ్చు, ఎప్పుడుఇలా జరుగుతుందో తెలయదు కనుక మెడని ఫోర్చుగా తిప్పడం వుంచిదికాదుం

వయస్సు వస్తున్న కొద్దీ వెన్ను పూసలదగ్గర చిన్న చిన్న ఎముకలు తయారవుతాయి. అంతేకాదు నెన్ను పూసలు ఒక చాని కొకటి కలిసిపోతాయి. దానిన న్త 'మెడదస్గర సహడింగా వుండవలసిన వంచు పోయి మెడ కళ్ష్హైలా తిన్నగా తయారవు తుందిం అప్పుడు కూడా మెడ దగ్గ ఎప్పుడూ నొప్పి అని వీస్తూ వుంటుంది. ఇలా మెడ దగ్గ ఎముకలు కండరాలు చిగదీసుకుని పోతున్నప్పుడు అవి చిగదీసుకు పోకుండా రోజూ. మెడని కదిలించే వ్యాయామం చేయాలి, ఫిజియో ెరపీ ఇందుకు చాలా వరకు తోడ్పడుతుంది.

మెడ దగ్గర నొప్పి అనిపించినపుడు తగిన వై ద్యపరీక్షలు చేసి కారణాన్ని బట్టి చికిత్స చేయడం, ఫిజియోభెరపీ చేయడం చేస్తే చాలా వరకు తిరిగి మామూలు స్థితి వర్చ డుతెంది,

17. తరచు బాధ కలిగించే గూడనొప్పి, కాలునొప్పి చనన నడననననననవలడతడనననవవడానా

క్రీళ్ళ దగర నొప్పులు వచ్చినంత మ్యూతాన ఆ చాధ లన్నీ కీళ్ళ ఏముకలు "దెబ్బతినిపోవడం వల్లనో అరిగిపోవడం వల్లనోఅనుకుం శే పొారబా శు అవ్చతుంది. అసలుకీళ్ళనొప్తులు అంటూ. డాన్టరు దగ్గిరికి వచ్చే 80 శాతం శీనులు కీళ్ళ ఎముకలకి సంబంధించినప కానేశావు. ఆ నొప్పులు కీళ్ళకి (పక్కన ఉండే కండరాలు నరాలు బక్చే (కళ్ళ దగ్గిరఉండే రబ్బరు సంచులు) (కొవ్వుపడాన్ధానికి సంబంధించినవే. ఏటిల్లో మార్పులు చొచ్చినపుడు కూడా కీళ్ళ నొప్పులు వాపులు "మొదలై సన్‌ నస్తాయిః

సెళబోడైటిన్‌ అనే పరిస్థితి కీళ్ళ దగలే కాకుండా శరీరంలో ఇతర చోట్ల కూడా కనబడుతుంది. ఫెటబోమైటిస్‌ వల్ల భాతీలోన్యూ నడుములోనూ వరల దగ్గిర మెడ దగ్గిర గూడలోనూ. సూదితో పొడిచినట్లుగానో, మరోలాగానో నొప్పి అనిపిస్తుంది. (వేలుపెట్టి నొక్కి తే ఆయా స్థలాల్లో సల పరం అనివిస్తుంది. ఊపిరి తిత్తుల నిండా గాలి వీల్బాలంశు ఇాఫీలో నొప్పీ అనిపిస్తుంది. మెడని ఇటూ. అటూ (తిప్పా లన్నా గూడ కడల్భ్బాలన్నా, కాళ్ళు ముందుకి వెనుకకి ఊపా లన్నా బిగదీసుకుని బాధలనివి స్తుంది. ఇటువంటో ఫైెటబోయెటిస్‌”

రిం ఆరో గ్య దీపిక

పరిస్థితి ఉన్నవారికి మామూలుగా అంతగా బాధ లేకపోయినా ఆ స్థలంలో వృదెనా. దెబ్బ తగిలినా చల్లగాలికి ఎక్కువ గురి అమున్నా వర్షంలో తడినిన్నా దారం వచ్చినా మరింత బాధ ఎక్కవ అనుకుంది. అంతవరకు ఛాతీలో కొద్దిగానే నొప్పిగా వుంశే ఇలా జరిగినపుడు మరింత ఎక్కువ అవు తుందె. అలాగే మెడ (తిప్పలేక పోవడం, గూడ ఎత్తలేక పోవడం, ఎక్కువ నేవు కళార్యో "లేకపోవడం జరుగుతుంది. కండరాలలో గా3, లిగమెంట్లలో గాని నరాలపపైన ఉండదే పొరలలోగా) ఫైబరస్‌ కనెక్టివ్‌ టిస్యూ వ్నదెనా ఒ త్తిడీకి గురి శావడంగాని ఇన్‌ ఫెక్షన్‌ కి గురికానడంగాని జరిగితే అక్కడ కలిగే వాపు నొప్పినంటి పరిస్థితిని మై (బోమైటిస్‌ అని చెప్పు కోవచ్చు. కొందరిలో ఫ్రైబరస్‌ టిస్య్యూలో వర్చడిన నొప్పా- వావు ఎంతోకాలం మిగిలిపోతుందిం వెటబోసైటిస్‌ వల్ల కండరాల్లోనూ, కీళ్ళ దగ్గర నొప్పి అనివించడమనేది పిల్లల్లో కంపే "పెద్ద వారిలో ఎక్కను ఈ నొప్పులు తగ్గడానికి మామూలు బిళ్ళలు వాడటంతో పాటు వేడి కాపడం "పెట్టడం కూడా అవసరం. ఎందుకంటే వాలా మందిలో

మందుల కంక నొప్పి ఉండే చోట వేడి కాపడం "పెట్టితే

నొవ్చి తగ్గిపోతుంది.

కొందరికి మణికట్టు. దగ్గర, మడమ శ్రీల దగ్గర కాగా నొవ్చీ అనివిస్తూ ఉంటుంది. చెయ్యిని (కిందకి పెకి ఊ పాలన్నా, మడమ శీలని కదల్బాలన్నా చాధగా ఉంటుంది. దీనినే టినో

ఆరోగ్యదీపీక రి సోనొవైటిస్‌ అంటారు దీనికి కారణం అక్కడ ఉండే "బర్డాన్‌, న వాటి మాద ఉండే పొరలు వాచడమే, ఇటువంటి నొప్పులు అనిపించే వాళ్ళు కూడా తరచు వేడికాపడం "పెట్టితే చక్కటి ఉపశాంతి కలుగుతుంది. గూడ నొప్పి అని గోలపెళ్టు వారిలో ఛాలా మందికీ బర్భయిటిస్‌ కారణం. బర్భయిటిస్‌లో కీళ్ళకి సంబంధించిన ఎముకలు అరగడంగాన్తి అతుక్కుని పోవడంగాని -జరగదుం కాని గూడ కదల్బడానికి ఏలు లేనట్లుగా చిగదీసుకుని పోతుంది. గూడని ఊపాలంక1ు ఎంతో నొవ్పీగా ఉంటుందిం చాలామంది (స్రీలు గూడ నెప్పి వల్ల కొప్పుముడి పెట్టుకో వడం కష్టమవుతున్నదన్వి గూడ వెనుకకు వెళ్ళడం "లేదని చాక్ట్ర రు దస్గర గోడు వెల్లడిస్తారు. ఇంకొందరికి మోచేతి దగ్గర మరి కొందరు తొంటి దగ్గర నొప్పిగా అనిపించి ముడవలేక పోతున్నామని వాపోతారు. ఇలా గోడు వెల్లడించే ఎండరి లోనో కీళ్ళ దగ్గర ఎముకలు బాగానే ఉంటాయి. బాగుండని దల్లా అక్కడ ఉండే “బర్సా” మామే. బర్సా అం శు-వేళే ఇంశేమూ కాదు, ఇది ఒక విధమైన రబ్బరు సంచి వంటిది, ఇందులో అఆముదంలాటి జిగురు పదార్థం ఉంటుంది. ఈజిగురు వదార్థం ఉన్న సంచులు కీళ్ళ దగ్గ ఎముకలకి కండరాలకి మధ్య ఉండి ఒకచానికి మరొకటి రుద్దుకోకుం డానూూ కీళ్ళు 'కేలికగా ముడుచుకునే విధంగానూ పనిచేస్తాయి. కొందరిలో (1)

రిల్తీ ఆరోగ్యదీపిక ఇవి అకస్మాత్తుగా వాచుతాయి. దానితో అక్కడ కీలు నుడవాలం చే (పాణం పోయేంత నొప్పీ అనివి స్తుంది కొం దరిలో ఇది తక్కువగా వాచి ఆవాపులు దీ వళౌలంగావుండి పోతాయి, అందువల్ల అక్కడ ఎప్పుడూ వాన్పి అనిపిస్తూ ఉంటుంది. కొంతకాలానికి కీళ్ళ దగ్గర ఉండే కండరాలు లిగ్‌ మెంట్లు కూడా బిగదీసుకుపోయి సాగే గుణాన్ని కోల్పో "తాయి, ముఖ్యంగా భుజం దగ్గ ఇలా జరగడం అతి సహజం,

బర్భయిటిస్‌ ఒక వేళ అకస్మాత్తుగా మొద్నలె తీనమైన బాధని కలిగించినా దానికి మందులు వాడి ఆ బాధ నిన త్తి కాగానే కీలుకి సంబంధించిన అన్ని కదలికలు తిరిగి మామూ లుకు వచ్చే విధంగా వ్యాయామం 'చేయాలి.' నొప్పిగా ఉంటుందికడా అని కీలుని కదల్బకుండావది లేస్తే ఇాశ్వతంగా అది బిగదీసుకునిపోయే (ప్రమాదం ఉంది. అందుకని గూడ దగ్గరగాని మోచేయి దగ్గిరగాన్సి మోకాలు దగ్గరగాని బర్చ యిటిస్‌ వృల్ల బిగదీసుకుని పోవడం (పారంభమైతే నిక్షక్ష్యుం వేయకుండా కీళ్ళ కదలికకు సంబంధించిన పూర్తి వ్యాయామం వేయాలి. కీళ్ళ దగ్గర నొప్పులు ఎక్కువ ఉంటే వేడి కాపడం కూడా రోజుకి రెండు మూడుసార్లు పెట్టడం మంచిది. అలాగే ఫిజి యోథిరివీ చేయడం ఎంతో అవసరం,

కీళ్ళ నొప్పులు, కండరాల నొప్పులు రావడానికి అనేక శారణాలుఉన్నాయి. సుగర్‌ వ్యాధిఉన్నా గాటువ్యాధిఉన్నా కీళ్ళదగ్గరవాపు నొవ్చి అనిపిస్తాయి. అలాగే కీళ్ళకి వృదెనా

ఆరో గ్య దీపిక 88 "చెబ్బతగిలినా కదలకుండా తయారవులౌయిం బాక్టీరియా (శ్రిములుచేరడంవల్ల కూజా కీళ్ళ దగ్గర వాపు రావడం చీము పట్టడం జరుగుతుంది. గనేరియా, సిఫిలిస్‌ వంటి వ్యాధుల వ్ల కూడా కీళ్ళ నొప్పులు వాపులు వస్తాయి, ఇంకా ఇలాఎన్నో కారణాలు, ఒక్కొక్క వ్యాధిలో కీళ్ళ నొప్పులు వాపులు రావడం ఒక్కొక్క విధంగా ఉంటుంది. దాన్ని బట్టి రోగ నిర్ధారణ చేసి చికిత్స చేయడం అవసరం. అయితే కీళ్ళ దగ్గరు కండరాల్లోనూ వచ్చే (పతి నొప్పీ (పమాదకరమైనదనో, మొండిదనో అనుకుని భయపడడం అనవసరం, 18. పక్షవాతం ఎందుకు వస్తుంది తడ మెదడుకి నంబంధించిన ర_క్తనాళాల్లో రృక్తం గడ్డ కట్టడం, రక్త (పసారానికి ఆటంకం వర్పడటం చిన్న పిల్లల్లో నైనా జరగవచ్చు, "పెద్దవాళ్ళల్లోననా జరగవచ్చు. చిన్న వీల్లల్లోో ముఖ్యంగా కొన్ని రశాల వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు మెదడు ర కవాళాలో ర కం గడ కటుతుంది. "పెద్ద వాళ్ళల్లో నో! ౧౫ నా ౧ ట ౧ ణా ర కనాళాల్లో గరుకుదనం వర్చడి ర కం గడ కట్టడం అత్‌ న. వాటి న! టబ జరుగుతుంది మెదడు ర కనాళాలో ర కం గడ కటడాన్ని *సెె అఆాలీ వన్‌ అతో ళం స్‌. (బల్‌ ఆర్టీ రియల్‌ (థోంబోసిస్‌ అంటారు,

81 ఆరో గ్య దీపిక మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టడం వల్ల రకరకాల దువ్ఫలి "తాలు కలుగుతాయి. కాసీ సనైన చికిత్స వెంటనే చేసీ వట్లయిలే చాలామంది కోలుకోవడం జరుగుతుంది. మెద డులో రక్తం గడ్డ కట్టడం "కాక ర_క్షనాళాలు అకస్మాత్తుగా అడ్డం వర్పడటం గాని రక్తనాళాలు పగలడం గాని జరిగితే కోలుకోవడం కష్టం, సాధారణంగా ఇటువంటి వారికి (సాగా పాయం కలుగుతూ వుంటుంది. మెదడులో రక్తనాళాలు పగిలిపోయిన వారిలో _పాణాపాయం మరీ ఎక్కువ మెదడు ర _క్రనాళాల్లో ర్తం గడ్డ కట్టడ మనేది మెదడు. కుడి భాగంలో జరగవచ్చు "లేదా ఎడమ భాగంలో జరగవచ్చు. కుడివైపు మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టితే ఎడమ వైపు పక్షవాతం వస్తుంది. అలాగే ఎడమ వైపు రక్తం గడ్డ కట్టితే కుడివై పు వస్తుంది. మెదడులో రక్తనాళాలు పగిలిన్సా అకస్మాత్తుగా రక్తనాళాలకి రక్తం గడ్డ అద్ద్డుపడినా (ఎంబొలిజం) అపస్మారక స్థితి వర్పడటం, పక్షవాతం వెం టనే వచ్చేయడం వుంటాయి. అజే రక్తం గడ్డ కట్టడం విష యంలో ఆయికే పక్షవాతం లక్షణాలు ఫూ _ర్తిగా కనబడ టానికి ఒకటి _. ండు రోజులు పట్టుతుంది. నిదానంగా ఒక్కొక్క లక్షణం కనబడుతుంది మెదడులోర రం గడ్డకట్టి పక్షవాతం వస్తు న్నప్వుడు స్పృహ పూర్రిగా తప్పడం జరగదు. కొందరు వూ ర్డీ స్పృహలోనే ఉంటారు. కానీ లేచి నడవాలంకు నడవలేక

ఆ రో గ్య దీ పి క 85 పోవడం, తల తిరగడం, కండరాలు పట్టు వదిలి వేసినట్లు అని వంచడం, కంటి చూపు ఒకవైపు డల్‌గా అనివించడం లేదా ఆందేసి వస్తువులుగా కచబడటం బరుగుతుంది. మాట సరిగ్గా రాకపోవడం, నీరు (మింగుడు పడకపోవడం, నీరు (గతే ముక్కు వెంట తిరిగి రావడం వంటి లక్షణాలు కనబడతాయి,

మెదడు నాళాలో ర కం గడకటినప్పుడు ర కనాళాలు

లా వాత 6౧ లు అతి

వ్యాకోచించి ర_క్ష్యపసారం సరిగా అవడానిక్రీ రక్తం గడ్డ కరగడానికీ మందులు వాడాలి, కొందరికి మందులు వల్ల ఫలితం కనబడితే మరి కొందరిలో ఫలితం అంతగా కనబడక పక్షవాతం అలాగే ఉండిపోతుందిం

కొందరికి తాత్కాలికంగా పక్షవాత లక్షణాలు వర్పడి మళ్ళీ కొద్ది గంటల్లోనే కోలుకోవడం జరుగుతూ ఉంటుంది. ఇటువంటి వారి నిమయంలో మందులు వాడితే మళ్ళీ మళ్ళీ శాకుండా మంచి ఫలితం కనబడుతుందిం

మెదదులో ర కం ఎక్కడ గడ కటిందో. తెలుసు

నా డల

కోవడానికి సి, టి, స్కానింగ్‌, యాంజియో గఫీ తోడ్చడ "తౌయిః

ఎథిరోస్తి గారోనీస్‌ మధుమేహం, ర _కృపోటు వంటివి ఉన్నవారిలో మెదడులో ర కం గడ కటడం సహజం.

ఎ 'డ టి

రక్తంలో కొలెస్ట రాల్‌ శాతం ఎక్కువ ఉండే వారి లోనూ పొగ్య తాగే వారిలోనూ మెదడులో రక్తం గడ్డ కట్టుతుందిం

8068 ఆరోగ్యదీపిక మెదడులో ర_క్తం గడ్డ కట్టినవారు మళ్ళీ మళ్ళీ ఆటు నంటి పరిస్థితి కలగకుండా ఉండటానికి (కొవ్వు పదార్ధాలని తీసుకోవడం, పొగ (తాగడం మానివేయాలి. మధుమేహం, రక్తపోటుని అదుపులో ఉంచుకోవాలి. 19. పక్షవాతం (పాభాపాయం కలిగిస్తుందా ? కొందరికి గుండె లోపల పొరలలో చిన్న చిన్న ర్నక్తవు ఉండలు తయారవుతాయి. ఇవి రక్త _పసారంతో పొటు బయటకు వచ్చి మెదడుకు చేరుతాయి. మెదడుకు చేరినవుడు ఈ రక్తపు గడ్డలు అకస్మాత్తుగా వదో ఒళరక్త నాళానికి పూర్తిగా అడ్డు పడతాయి. దానితో ఆ (పాంతంలో రక్ష్మ్యపసారం అగిపోయి మెదడు కణాలు చచ్చిపోతాయి ఈ రకంగా అడ్డుపడి ర _కృపసారం అకస్మాత్తుగా అగిపోవ డాన్ని "సెర్మ బల్‌ ఎంబొలిజం అంటారు. సెర్మె బల్‌ ఎంబొలిదజిం వచ్చినప్పుడు ఆ వ్యక్తికి సడన్‌గా స్పృహ పోతుంది. కొందరికి స్పృహ పోవడంతో పాటు ఫిట్పు కూడా వస్తాయి. కొందరికి స్ప ఎప పూర్తిగా పోయినా అంతా అయోమయంగా అనిపిస్తుంది, వం జరుగు తున్నదో అర్థం కాని స్ధితి వర్చడుతుంది,

ఆరోగ్యదీపిళ ర్తి? "సెల్‌ ఎంబొలిజం వదో చిన్న ర_క్ష్సనాళంలో కలిగితే పెద్ద (పమాదం ఉండదు, అచే పెద్ద రక్తనాళంలో జరిగితే వ్యక్తి పూర్తిగా కోలుకోవడం ఉండదు. సరె బల్‌ ఎంబొలిదంలో (_పాణాపాయం ఉండదుకాని పక్షవాతం పూర్తిగా తగ్గడం ఉండను గుండెపోటు వచ్చి వారిలోనూ గుండె కవాటాలకి సర్జరీ చేయించుకున్న వారిలోనూ ఇతర తా గుండే జబ్బులు ఉన్న వారిలోనూ ఇతరులలో కంశే ఏరిలో ఎక్కువ సె₹ె ్‌ ఎంబొలిజం రావడం కనబకుతుందిం ఇది ఇలా ఉండగా రక్తపోటు ఉన్నవారిలోనూ రక్తనాళాలు గట్టి పడిపోయిన వారిలోనూ మెదడులో రక్ష నాళాలు పగలడం ఉంటుంది. ఈ పరిస్థితినే "సెర్టబల్‌ పామ -శేజ్‌ అంటారు మెదడులో రక్తనాళాలు పగిలినప్పుడు ర్మీవంగా తల నొప్పీ పస్తుంది, తపవాత చాలా త్వరగా స్పృహ తప్పి పోతుంది. వాంతి అన్రతుంది, మెడ కండరాలు బిగదీసుకుని పోయి మెడ వంచాలంళు కష్ట్రపడవలసి వస్తుంది, నాడీస్పందన ఇాలా బలహీనంగా ఉంటుందిం కాళ్ళు_చేతుల కండరాలు శరీరంలో వదో ఒక వైపు పట్టు నడలిపోయి మూతి ఒక వైపుకి వంశకరపోయి ఉంటుంది. మెదడులో ర_క్తనాళాలు పగిలి పోయినప్పుడు (పాణా పాయం కలగడం సహదడం, కొద్ది మంది మా్యతమే "సెర్మె బల్‌

లిర్రీ వు! రో గ్య దీ పి క పామరేజ్‌ నుంచి కోలుకోవడం ఉంటుంది. వారు కోలు కున్నా పక్షవాతం లక్షణాలు వాలా వరకు మిగిలిపోయి ఉంటాయి.

ఊసెళ్ళిబల్‌ హెమరేజ్‌ వచ్చినప్పుడు ఇంటన్సివ్‌ శేర్‌ యూనిట్‌లో ఉంచి రక్తపోటుని కం్యటోలు చేయడం, శ్వాస సరిగ్గా ఆడేటట్లు చూడటం, రోగి పాక్‌నుంచి కోలుకు నేటట్లు భఘూడటం అవసరం,

కొందరికి ర_క్షపోటు "లేకపోయినా మెదడులో రక్ష నాళాలు బలహీనంగా వుండి ఉచ్చీ వుంటాయి. అలా ఉబ్బి వున్న పరిస్థితిని ఎనూరిజమ్స్‌ అంటారు. ఈ ఉబ్బిన రక్ష నాళాలు అకస్మాత్తుగా చగిలివోయి కూడా ర_క్ష్మసావం జరిగి పాశాపాయం కలుగుతుంది 20. మెదడు వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు

వొన్నునీు తీస్తారు, ఎందుకు ?

నీరు తీస్తారు. నీరు తీయడం వెన్నులో నుంచే అయినా ఆ నీరు మెదడుకి కూడా చెందినజే, ఈ నీరు మెదడులో తయా లె "వెన్ను పూసలోకి (పయాణిస్తుందిం ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్షిలో ఈ నీరు పరిళుద్ధంగా ఉంటుంది. ఇందులో తెల్ల

ఆరోగ్యదీపిక రి కణాలు ఒక క్యూబిక్‌ మి న్లీ మాటర్‌ కి ఆయిదుకం'ట్‌ మించి వుండవు. అలాగే 100 మిల్లీలిటర్లకి పోటీన్స్‌ 10.45 మి ల్లీ ట్రాముల్సు న్లూకోజు 50-80 మి లీతాములు, క్లోరైడ్స్‌ 700750 మిల్లీ గాములు ఉంటాయి, ఇంతకంటే ఎక్కువ ఉన్నా, తక్కున ఉన్నా వదో ఒక వ్యాధికి సంశీతం, నాడీ మండల వ్యాధుల నిస్ధారణకి 'వెన్నులోని నీరు ీసి పరీక్ష చేయడం ఎంతో అవసరం. సూది వేసి వెన్నులో నుంచి నీకు తీయబో తే అది ఫోర్సుగా బయటకు వచ్చినట్లు యితే మెదడులో వవెనా కంతులుగాని, చీముగడ్డలు గాసి ఉన్నచో అనుమానించవచ్చు. అలాగే మెదడు పొరలు వ్యాధ్శికిములు చేరడంవల్ల వాచిసృట్టయిలే "కెలుసుకోవచ్చుం అంతేకాకుండా నెన్నులోని సీటితో పాటు రక్తం కూడా వస్తే మెదడులో రక్తనాళాలు చిట్లి నట్లు "ఇెలుసుకోవచ్చుం కొందరికి వెన్నులో సూది వేసినప్పుడు కొద్దిగా రక్తం ౫ వచ్చు అంత మా_తౌన మెదడులో రక్తనాళాలు చిట్లి నట్లు కాదు రోగికి ఉన్న ఇతర లక్షణాలు బట్టి దీనిని సరిెట్టుకసి "చూడాలి, వెన్నులో నుంచి తీసిన నీరుకణాలు (సెల్ఫ్‌ మామూ లుగా ఒక కూూబిక్‌. మిల్రీమాటరుకి 5్‌ కంళశే ఎక్కువ ఉండవు కదా అంతకంశే ఎక్కువ సెల్ఫొ ఉన్నట్లయితే నాడీమండలానికి సంబంధించిన వ్యాధి ఉన్నట్లు "తెలుసుకో (12)

00 ఆరోగ్యదీపిః వాలి. వై రస్‌ వ్యాధ్గుళో "తెలకణాలు ఎక్కువుగా ఉంటాయి. మెదడుకి సిఫిలిస్స్‌ షయ వ్యాధులు కలిగినప్పుడు కూడా

నిన్ను నీరులో ప్మాశీకణాలు తెల్లకణాలుగాని ఎక్కువ వూసలో గాని కణుకులు ఉన్నప్పుడు (పోటీన్స్‌ సాతం చాలా ఎక్కుగా ఉంటుంది. మధఘుమేవాం రోగులలో వెన్ను 'సీపలో కూడా స్తూకోజు ఇాతం ఎప్కువగానే ఉంటుంది. మెదడు పొరలకి శయ వ్యాధి నచ్చినా చీము (క్రీములు చేశ స్లూకోజు శాతం బాగా తగ్గిపోతుంది. అధికంగా చమట పట్టి వాంతులు అయి రక్తంలో క్లో “రెడ్స్‌ * తగ్గినపుడు నెన్ను సీపలోని కోళడ్‌ ., కూడా తగుతాయి.

గాజా 2ని ౧

నెన్ను నీరుని కల్చక5్‌ చేస్తే వ్యాధ్యికిములు వ్‌వి ఉన్నవో కూడా లేలుకుంది.

211, మెదడు వాపు వ్యాధుల్లో రకాలు కతాకు.

మెదడు పైన మూడు పొరలు ఉంటాయి. మెదడుని అంటుకుని ఉందే పొరని “పయా మాటక్‌” అంటారు. దాని పైన ఉండే పొరని యార్థ నాయిడ్‌ అస్కీ ప్తూరిగా బయట వైపు ఉండే చానిని ద్యూరా మాట5్‌ అని అంటారు

ఆరో గ్య దీపిళ య! మెదడు మాద వుండే ఈ పొరలే వెన్ను పూనలోని నాడీ మండలం మీద కూడా ఉంటాయి. మెదడు మోద ఉంజే ఈ పెరలకి వ్యాధి (క్రిములు సోకి వాచినప్పుడు రకరకాల దువ్ఫలితలు వర్చడ'తాయి. మెదడు పైన ఉందే పొరలు వాచినప్పుడు వచ్చిన వ్యాధిని మామూలుగా మెదడువాపు వ్యాధిగా చెపుతుంటారు

అయితే మెదడు వాపు వ్యాధి రావడానికి వాలా కారణాలు ఉన్నాయి "పైగా మెదడు వాపు వ్యాధిలో వాలా రకాలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా మెదడు వాపు రానడానికి కారణమైన వ్యాధి (శ్రీమినిబట్టి ఫలానా మెదడు వాపు వ్యాధి అసి అంటారు, అటువంటి మెదడు వాపు వ్యాధుల్లో మెనింగోకోరస్‌ అనే సూత్చు (శమలవల్ల వచ్చే వ్యాధి ఒకటి

మెనింగోకోళస్‌ (కిములు గాలిలో వ్రండి శ్వాసవీల్చు కున్నప్వుడు నాసికారంధాల డ్వారా లోపలికివెళ్ళి అక్కడ నుంచిర_కృంలోకిచేరి మెదడుకి చేరుతాయి. తిరిగి అక్కడనుంచి మెదడు వుండే పొరలకి చేరి అక్కడ స్థావరం వర్చర్భుకుం టాయి. జన సమ్మర్థం ఎక్కువ వున్నచోట్క మురికివాడ ల్లోనూ ఈ (క్రిములు ఎక్కువ వృద్ధి అవుతాయి. ఈ కాకీ రియా (క్రీముల వల్ల వీల్లలు కూడా మెదడు వాపు వ్యాధి పొంజీ అవకాశం వుందిం

'మెసింగో కోకల్ట్‌ మెనించైటిస్‌ తరగతికి చెందిన మెదడు

ర్ర9ి ఆరోగ్య దిపిళ వాపు వ్యాధి అకస్మాత్తుగా వస్తుంది. ఇది వచ్చిన వారికి లీనమైన తలనొప్పి, జర్వం, చలితో వణుకు వుంటాయి. తలనొప్పీ పెనుంచి (కిందకి వ్యావించి మెడ దగ్గ బాగా నాధ అనివించేటట్లు చేస్తు 0ది. నడుమునొప్పి, కాళ్ళునొప్వులు కూడా ర్టీవంగా అనివిస్తాయి. చిన్నవిల్యల్లో ఈవ్యాధిరాగా ఫిట్పు కూడా వుంటాయి. ఈ వ్యాధి రావడంతో అంతా అయోమయంగా తోచడం, చికాకుగా అనివించడం) మగ తగా వుండటం పుంటాయి. చివరికి కోమూ వచ్చి సృహ కోల్పోవడ మవుతుంది.

మెదడు వావు జబ్బు వచ్చినప్పుడు రోగి మెడ బిగ పస్ప్రేసీనట్టు అవుతుంది. మామూలుగా ఎనరైనానరే తల వంచి గడ్డాన్ని ఇాలీకి ఆనించ గలుగుతారు. మెదడు వాపు జబ్బు వచ్చినప్పుడు మెడ నంగదు, ఒకవేళ బలవంతంగా మెడవంచబో తే వంగదు సరికదా ఎంతో బాధ కలుగుతుందిం

మెదడు వాపు వచ్చినప్పుడు కాళ్ళు ప్తూరిగావంగవు, రోగి పడుకుని వుండగా ఒకకాలు పొట్టవై వుకు ముడిచి అటు ఎన మోాలుని పెకి వంచి కాలు మొత్తం తిన్నగాపెకి వుండేటట్లు ఎత్రాలనుకం'ట ఎంతో బాధ కలుగుతుంది.

ఈ "రెండు పరీక్షల డ్వారా మెదడు వాపు వ్యాధి వచ్చిందని బాలా వరకు నిర్ధారణ చేసుకోవచ్చు.

వెన్నులో నుంచి సీర కీసి కరక చే స్ప నీరు పరి శుద్ధంగా కనబడదు. పైగా అందులో వెయ్యికి పెగా పాలీ

ఆరోగ్యదీపిక 09 నూర్భోన్య్యూ క్లియార్‌ ల్య్యూకో సైట్స్‌ కనబడ లాయి, వెన్ను నీరుని కల్చర్‌ చేస్త వ్యాధికి సంబంధించిన (కములు క్‌నబ "తాయి "నెన్నునీరులో గ్లూకోజు శాతం కూడా కాగా తి పోయి వుంటుంది.

మెదడు వాపు జబ్బు అనె నిర్భారణకి రాగానే వెంటనే చికిత్స _పారంభించాలి. ఆలస్యం అవుతున్నకొద్దీ దువ్భలి లాలు ఎక్కున అవుతాయి. ఈ రోజుల్లో యాంటి-బయా టిక్స్‌ శక్సి వంతమైనవి రావడంతో మొదటి దశలోనే ఇటువంటి మెదడువాపు వ్యాధులని "తేలికగా అరికట్టడం, రోగి 'లేలికగా కోలుకునేటట్లు చేయడమవుతుంది.

స్ట్రభలోకోకై, 'సెపోకోకై, న్య్యూమోకోకై అనే బాక్టీరియా (క్రిముల వల్ల కూడా మెదడు వాపు వ్యాధి వస్తుంది, ఈ (కిములు నేరుగా మెదడు పొరలకి సోకి మెదడు వావు రావడం ఒకపద్ధతికాగా, గుండెలో, ఇ్వాసకో తాల్లో ఎముకలలో, ఇతర చోట్ల చీము పక్టే (కిమ లుగాన్సి -చీము గాని వున్నట్లయితే అవి మెదడుకు సోకి మెదడు వాపు రావడం మరొక పద్ధతి ముక్కు మూద పుండువున్న చెవిలో చీము కారుతున్న దానివల్ల పయోజినిక్‌ మోనింఖెటిస్‌ రావచ్చు. అందుకని అటువంబి వాటికి మొదట్లో నే చికిత్స పొంచాలి.

వైరస్‌ (కిములవల్ల కూడా మెదడు వాఫు వ్యాధి వస్తుంది. వ్రైరస్‌వల్ల ఇతర తా వచ్చే గవదబిళ్లలు పొంగు

| ఆరోగ్య దిపిళ€ 'హెర్చిస్‌ జోస్టర్‌ అట్లమ్మ; పోలియో వంటి వ్యాధులవ ల్ల కాడా మెదడువాపు వ్యాధి వస్తుంది. దీనినే వైరల్‌ మెనిం జైటిస్‌ అంటారు ఇందులో కూడా తక్కిన మెదడు వావు వ్యాధుల్లో కనివించే లక్షణాలు కనబడతాయి. వైరస్‌కీ మందు "లేకపోవడం వల్ల మందులు వాడితే వెంటనే వ్యాధి తగ్గదుం 22. మెదడుకి కూడా వచ్చే క్షయ వ్యాధి నాన కోతాల్ల లింఫ్‌ గ్లాండ్లులో ఎముకలలో కీళ్ళలో, జీర్ణకోశం (పేగులో, శరీరంలో మరెక్కడైనా సశే క్షయ వ్యాధి (టి. బి.) ఉన్నప్పుడు ఆ (క్రీములు రక్తం ద్వారా (పయాణించి మెదకు పొరలకి చేరి అక్కడ మయ వ్యాధి నస్తుంది. చిన్న విల్లల శరీరంలో (వవేశించిన (శ్రిములు తేలికగాన్యూ త్వరగానూ మెదడు పొరలకి వేరి మెదడుకి తయ వ్యాధిని (టి. బి. మెనింజై. ట్‌స్‌ని) కలిగిస్తాయిం కొందరికి మెనింజైటిస్‌ లక్షణాలు కనబడే వరకు శరీరంలో మరోచోట షయ వ్యాధి వోటు చేసుకున్న బే "తెలియదు. ముఖ్యంగా విల్లల్లో. ఈ వ్యాధి వచ్చేవరకు ఆ వ్యాధి వారికి ఇదివరశే శాన కోళాల్లోన్తూ మరొకచోట వున్నట్లు తెలియదు, ఈ వ్యాధి కనబడటానికి 10_15ఠరోజులు ముందునుంచి వలతగా వుండటం, ఆకలి సరిగ్గా "లేకపోవడం,

ఆరోగ్య దీపిః 06 సీరనంగా ఉండి ఆటల ఎడల ఆసక్తి చూపకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనబడతాయి సాధారణంగా టి. చి. మెనించె "బస్‌లో తలనొప్పి కొద్దిగా మొద్యలె 10-15 రోజుల్లో ఎక్కువై పోతూంది మూడు వారాలు గడిచేవరకు మెనింజై టిస్‌కి సంబంధించిన ఇతర లక్షణాలు బయట పడను. తక్కిన మెదడు వాపు జబ్బుల్లో లాగా టి. బి. మెనించైటిస్‌ లష ణాలు త్వరత్వరగా పెరిగి పోవడం వుండదు. అప్పుడప్పుడు వాంతులు అవుతూ వుంటాయి. జ్వరం 99-100 డ్కగీలు వస్తూ వుంటుంది. మెనిండ్రై టిస్‌ లక్షణాలు కనబడిన తరువాత వ్యాధి లక్షణాలు త్వరత్వరగా "పరుగు తాయి. పక్షవాతం లక్షణాలు కనబడతాయి. టి. బి. మెసింజై టీస్‌ పెరుగుతున్న కొద్దీ మగత అనిపిస్తుంది. తల పెరుగుతుంది (మాడో ఫలస్‌ ). దీనికి కారణం సెరిభో స్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌. పారు దలకి అడ్డం వర్చడటమేం

టి, బి మెనింజైటిస్‌ వున్నపుడు వెన్నులో ([పయాణించే నీరులో [ైపపర్‌ పెరుగుతుంది. వెన్నులో నుంచి నీరు తీసి చిన్న నీసాలో నిలువవుంచివట్లయితే నీసా అడుగుఫభాగంలో సాలెగూకు లాగా వర్పడుతుంది. "తల్ల కణాలు ఎక్కువగా వుంటాయి. వోటీన్స్‌ శాతం 60100 మ్యిల్లీగాములు వరకు ఉంటుంది. గ్లూకోజు శాతం 80మి నీ టైములుకం శే తక్కువ అయిపోతుంది. అంతే కాకుండా "నిన్నులో సీరుని పరీక్ష చేస్తే క్షయ వ్యాధి (కిములు కన బడ లాయి.

రి ఆరోగ్యడీపి*

టి. బి. మెనింజైటిస్‌కి మొదట్లో నే చికిత్సచేన్తే దుష్ఫలి శాలు చాలా తక్కువగా వుంటాయి వ్‌ చేడ్డయినా బ్తతర కారణమేదీ కనబడకుండావారాల తరబడి జ్వరం వుండ్కి నల తగా వుంపే టి. వి, మెంుదై టిన్‌ అని అనుమానించి వెన్నులో సీరు కీసి పరీక్ష చేయాలి.

టి. చిం మెంంచైటిస్‌కి తమయవ్యాథి నిహ్మాలనకి వాడే మందులు, స్తేందక్షన్లు వాడిలే వ్యాథి తగ్గిపోవచ్చు అయితే చికిళ్స ఎంత త్వరగా మొదలు "పిట్టిలే అంత మంచిది దుష్ఫలితాలు "లేకండా కోలుకోవడం జరుగుతుంది. 23. దోమలు మోనుకొచ్చే “మెదడువాపు” వ్యాధి

అథటీవల శాలంంలో “*జపనీన్‌ ఎన్‌సెఫలైటిస్‌” వ్యాధి అంటువ్యాధి లాగా విదృంభించి ఎందరో చంటి బిక్టల మరణానికి కారణమవుతోంది ఈ వ్యాధి వల్ల పిల్ల వాని వపు_రెలోపల ఉండే మెదడుకి సంబంధించిన కణాలు మెదడు పొరలు 'వెన్నుపూనలో ఉండే నాడీమండలం రోగ [గన్మమవ్రతాయి. జపనీస్‌ ఎన్‌ సెఫల్రైటిస్‌ని కూడా మెదడు వాపు వ్యాధిగానే పరిగణిస్తారు. మెనింజై టిసులో మెదడు పెన వుండే పొరలు వ్యాధ్మిగ_స్తమె వాయడం జరిగిల్సే

ఆరోగ్యటీపీళ ర ఇందులో మెదడుకు నంబంధించిన కణాలే వ్యాధ్శిగన్తమై పూ రగా నాశనమవడం జరుగుతుంది.

"మెదడువాఫు జబ్బు అంశకశే తల "పెద్దదిగా అవడమో తలలో సీరు చేరి వుబ్బడమో అనుకుంటారు. కాని జపనీస్‌ ఎన్‌సెఫల్రైటిస్‌లో అలా తల "పద్దది అనడం, సీరు చేరడం వుండదుం

మెదడువావు వ్యాధిగా అందరిని హడలు,కొన్టేస్తున్న జపనీస్‌ ఎన్‌సెఫలైటిస్‌ వ్యాధి. లక్షణాలు కవ్వంగా వుంటాయి. ఈ జబ్బు లీ్‌వమైన జ్వరంతో (పారంభమవు తుందిం తలనొప్పి, ఒళ్ళునొప్పులు కూడా ఎక్కువగా వుంటాయి, గొంతునొవ్చి కూడా అనివిస్తుంది. ఈ వ్యాధికి సంబంధించిన జ్వరం వచ్చిన ఒకటి "రెండు రోజుల్లోనే బిడ్డకి అపస్మారక స్థితి వర్పడుతుంది. అపస్మారక స్థితి వర్పడడంతో సంధి వర్పడి అర్థం పర్ధం "లేకండా కలవరించడం ఉంటుంది కాళ్ళు. చేశులు కంటటోలు "లీకుండా ఎగకేయడం, మాటి మాటికి అదిరిపడటం, బిగదీసుకుని వోవడం వంటి లక్షణాలు వుంటాయి. మెడనరాలు కూడా కొంత నరకు బిగదీసుకుని పోతాయి. ఈ వ్యాధి కనబడీన మూడు రోజుల్లో వ్యాధి చాలా త్మీవస్థితికి "చేరుకుంటుంది.

మెదడువాపు వ్యాధికి సంబంధించిన (కములు (వవే నించిన (పతీ వారికీ ఈ వ్యాధిరాదు. ఈ వ్యాధి (క్రిములు

[18]

ల్టిస్ర ఆరోగ్యదీపీళీ సర్మకమించిన 00 శాతం మందికి వ్యాధి లక్షణాలు కలగ"నే కలగవు. శేవలం 10శాతం మందిశే వ్యాథి లక్షణాలు కలుగు "తాయి, అలా వ్యాఖథికి గురైన విల్లల్లో 40 నుంచి 60 శాతం మరణిస్తారు తక్కిసవారు కోలుకుంటారు. ఇలా కోలుకున్న వారిలో 10 శాతం మంది రకరకాల అంగ-వై కల్యాలు పొందుతారు.

మెదడు వాపు వ్యాథ తక్కిన అంటు వ్యాధుల వలె ఒకరి నుంచి మరొకరికి తిన్నగా సం్యకమించడం వుండదు. మెదడదువావుకి సంబంధించిన (కములు పందులలో ఉంటాయి పందులలో ఉన్న వైరస్‌(కిములు దోమలు కుట్టడం ద్వారా కందుల నుంచి మనుష్యులకీ సంక్రమింప "జేయడం. జరుగు తుంది. ముఖ్యంగా ఈ దోమలు క్యూలెక్స్‌ జాతికి చెందినవి. ఈ జాతి దోమలు అన్ని (సాం తాల్లోనూ ఉంటాయి. ఈ దోమలు మెదడువాపు వ్యాథి ఉన్న వ్యక్తిని కుట్టి శగువాత మరొక వ్యక్షిని కుట్టినా వ్యాథి రావడం జరగదు, దోమ పందిని కుట్టి, ఆపందిలో నుంచి సంక్రమించిన వైరస్‌ కిముల వల్లనే మనిమీకి ఈ వ్యాధి వస్తుంది, విచ్శిత మేమిటంటే మెదడు వాపుకి సంబం$ించిన వైరస్‌ (క్రిములు పందిలో ఎన్ని ఉన్నా పందికి ఈ వ్యాథి రాదు.

ఇంకొక విషయం ;. మెదడువావుని కలిగించే ఈ వైరస్‌ (క్రిములు పందులలోనే కాకుండా మామూలుగా మన ఇళ్ళల్లో ఉండే గేచెలుు ఆవ్రలు విల్లులు కుక్కలు

ఆరో గ్య దీపిక 909 ఇతర వళువుల్లో కూడా ఉంటాయి, అయితే వాటిల్లోఉందే (కములు చాలా తక్కువ, పందుల్లోనే ఈ (శ్రిములు ఎక్కు వగా వుంటాయి, కోతుల్పు గచబ్చిళాలు ఇతర పయులో కూడా ఈ వ్యాథి (శ్రేములు ఉంటాయి.

మెదడువాపు వ్యాధ "పిద్దవాళ్ళల్లో రావడం అరుదు, పన్నెండు సంవత్సరాలలోపు విల్లల్లానే ఈ వ్యాధి ఎక్కువ వస్తుందిం అందులోనూ ఆెండు నుంచి అయిదు సంవత్సరాల లోవు విల్టల్లో ఈ వ్యాధి రావటం ఎక్కువ,

మెదడువాపు వ్యాధి దోమకుట్టిన నాలుగు నుంచి పధ్నాలుగు రోజుల్లో బయట పడుతుంది,

పంది నుంచి దోమలోకి (పవేశించిన వ్యాధి (క్రిములు వాలా కొద్ది సంఖ్యలోనే ఉన్నా అవి 10 రోజులో దోమ

ద న ణం

ఛరీరంలో వందల "రెట్లు “సరిగివో లాయి,

జపనీస్స్‌ ఎన్‌సెఫలైటిస్‌ వ్యాధి రాకుండా వేసే వాక్సీన్‌ ఒకటి ఇచ్చిన పది రోజుల తరవాత మరొకటి చేయింవాలి,. అటు తరువాత (పతీ అరునెలలకి ఒకస్సారి వాక్సీన్‌ ఇప్పించాలి. బిక్షకి వాక్సీన్‌ ఇచ్చిన కొద్ది దినాల్లో నే వ్యాథినుంచి పూరి రక్షణ చేకూరుతుంది వ్యాధి వచ్చిన" తరువాత పూర్తిగా దుష్ఫలితాలు కలుగకుండా పూర్తిగా కోలుకునేందుకు మందు లేదు,

24. పోలియో వ్యాధి తెచ్చే అంగవైకల్యం పోలియో వ్యాఖి వైరస్‌ (క్రీములు సోకడంవల్ల వస్తుంది, ఈ వైరస్‌ కమి వెన్నుపాముకి సోకి అచ్చట నాడీ మండలాన్ని నాశనం చేస్తుందిం

వైరన్‌్‌కిమి శరీరంలోకి (పవేశించిన 7 నుంచి 14 రోజులలో కొద్దిపాటి జ్వరం, తలనొప్పి, నలత వికారం, వాంతులు విరేచనాలు వంటివి కనబడతాయి. ఇవి %, 38 రోజులపాటు ఉంటాయి. కొందరికి కొద్దిపాటి చాధలతో వ్యాథి ముదరకుండా శిపోతుంది, ఇలా త్టిపోయినప్వుడు పోలియో (శ్రీములు సోకడం వల్లనే ఈ "బాధలు కలిగాయని కూడా గుర్తించలేము. అసలు చాలా మంది వీల్లలు ఈ కొద్దిపాటి వ్యాఖి లక్షణాలతో నే వ్యాధి దువ్ఫలితాలు "పెరగకుండా బయటపడిపోతారు. కొందరిలో ఈ వ్యాథి లక్షణాలు కనబడిన $ _ 7 రోజులకి మళ్శీ జ్వరం 'రానడం, వ్యాథి దువ్భలితాలు కనబడటం జరుగుకుంది.

పోలియో వ్యాథి రావడాన్ని మూడు దశలుగా విభ 'జించవచ్చు.

1. పక్షవాతం కనబడటానికి మొదటి దశః రండు మూడు రోజులు తరువాత మళీ వచ్చిన జ్వరం ఇ్రాలా త్మీవంగా ఉంటుంది. దాదాపు 10% 104 డీలు జ్వరం ఉంటుంది, తలనొప్పి వంగా ఉంటుంది. మెదడుపై

ఆరో గ్య దిపిక 101 పొరలు ఉబ్బి బాధాకరంగా మారుతామి. అందువల్ల బిడ్డ తల ముందుకి వంచాలం'ట బాధగా అనివీస్తుందిం ఆకలి లేక పోవడంవిళశేచనాలు, వాంతులుఅవడం ఉంటాయి, శరీరంలో కండరాలన్నీ జాగా సలపరం కలిగిస్తూ ఉంటాయి, బిడ్డ వాలా నలతగ్యా బలహీనంగా కనబడతాడు. ఇన్ని లక్షణాలు కలిగినా కొందరు బిడ్డలు ఒకటి రెండు రోజుల్లో వ్యాథి దువ్ఫలితాలు కలగకుండా బయటపడళతొరు. సాధారణంగా పోలియో ఒకేసారి ఎందరినో సోకినప్పుడు కొందరు ఈ విధంగా తప్పించుకుని బయటపడడం నపహజం, పీరిలో పోలియోవల్ల అంగవై కల్యం కలగదు, అయినా వీరి వెన్ను నీరు తీసి పరీక్ష వేన్నే అందులో పోలియో వల్ల కలిగే మాద్పలు స్పష్టంగా కనబడతాయి

2. ఉపకష్షవాతం దశ ;.__ కొందరు మొదటి దశచాటి పక్షవాతం దశకి చేరుతారు. పోలియో నల్ల కాలు, చెయ్యి పడిపోయిన ఒకటి, రెండు రోజుల్లో వాంతులు విశేచనాలు, జ్వరం, తగ్గిపోతాయి. కాని కండరాల నలపరం, నొప్పి మిగిలే ఉంటాయి. పోలియో నల్ల పక్షవాతం పూర్తిగా "రెండు కాళ్లు రెండు చేతులు నడుముకీ రావచ్చు లేదా ఒశే కాలులో ఒకే కండరానికి కలగవచ్చు. అప్పుడు మొత్తం కాలు చచ్చు పడటం జరగదు. కాలుగాన్సి చెయ్యి గాని పోలియో వల్ల చచ్చు పడటం మొదలైన తరవాత శీ గంటల వరకు ఇతర శరీర భాగాలు చచ్చు పడుతూ కన

102 ఆరో గ్య దీపిక బడవచ్చు. కాని 24 గంటలు గడిచిన తరువాత తక్కిన థరీర భాగాలు పోలియోవల్ల చచ్చు పటటం కనబడదు. పోలియో రాగానే కాలుగాన్సి. చెయ్యిగాని బలం "లేకుండా అయి పోతాయి కాలు ఇెయ్యి ఎలాపడేన్తే అలా పడిపోతాయి. అంతేగాని బిడ్డ తనంతట ళ'ను నిలబెట్టడం ఉండదు. పోలియో వచ్చిన భాగంలోని కండరాలు నిదానంగా శ&ీణించి నన్న బడిపోతాయిః, పోలియో నచ్చి చచ్చుబడిన కండరాలు ఒక నారం గడిచిన తరువాత తిరిగి కొంత శక్తిని పుంజుకుం టాయి. ఇలా కోలుకుంటున్న కండరాలు కొన్ని నెలలపాటు మరింత కోలుకుంటూ నే ఉంటాయి, పోలియో వచ్చిన నెల లోవులో వమాఠళం కోలుకోవడం కనబడని కండరాలు ఇక వమ్శాాతం కోలుకోవు,

ఫోలియో వచ్చిన బిడ్డ వెన్నుపూసలో నుంచి న్‌ తీసి పరీక్ష చేసినట్టయితే అందులో పాలిమార్భో న్యూశ్లి యార్‌ సెల్ఫ్‌ [0 నుంచి 280 పతీ క్యూబిక్‌ మిల్లీ మిటపకి ఉంటాయి. అయితే తరువాత లింఫోమై ట్స్‌ ఎక్కువ్రైవోతాయి.. లింఫోమైట్స్‌ కనబడటంతో కణాల సంఖ్యకూడా తగ్గిపోతుంది. పోలియో మొదటి దశలో (పోటీస్త శాతం తక్కువలో నే ఉన్నా తరువాత 100 నుంచి 00 మిల్లీ [గాముల 100 మిల్లీ లీటర్లకి చేరుతుంది.

పక్షవాతం దశలో పోలియో వ్యాధి ఇాతీ కండరాలకి శాన శేందానికి అడ్వాన్సు అయిసట్ల యితే ఇ్యాసతీయడం

ఆరోగ్యదీపిక 108 కష్టమవుతుంది. బిడ్డ ఏడుపు, మాట సన్నగా వినబడతాయి. బిడ్డ ముఖంలో ఎంతో బాధ ఆందోళన కనబడతాయి. ఇటువంటి లక్షణాలు కలిగితే బిడ్డ పరిస్థితి పమాద స్థితిలో ఉందని తెలుసుకోవాలి. ఈ దువృలితాలు "పెరిగినకొద్దీ బిడ్డ స్‌ళ్లు (ాగాలన్నా మింగుడు పడవు సరికదా (మింగ బోయిన కొనిని నీళ్లు ముక్కులో నుంచి తిరిగి వస్తాయి.

తె అంగ వై కల్యం స్థిరపడిపోయిన దశ ఫం మొదట్లో వోలియో వల్ల కాళ్ళు, చేతులు పూర్చిగా చచ్చుపడి పోయూయనుకున్నా కొంత కాలానికి వాటికవే కొంతవరకు కోలుకుంటాయి. ఇళ కోలుకోనివి అలాగే ఉండి పోతాయి. కండర పటిష్టత, క్ళ్ళ పటిష్టత కలగవప్వుడు వోలియో వల్ల వివిధ అంగ వైకల్యాలు కలుగుతాయి, పటు త్వం లేని కాళ్ల మాద నడవడంతో కీళ్ళు పట్టునడలి అస్తన్య స్త్వంగా తయారవుతాయి, ఇందు వల్ల పాదం వంకరగా "పెరుగుతుంది. మోకాలు బయటకు గాసి వెనుకకుగాని తిరిగి పోతుంది, తుంటి కీళ్లు బయటకు తిరిగి కప్ప కాళ్ళవలె తయారవుతాయి. నకుము కూడా నంకరగా తిరిగే (ప్రమా దం ఉంది పొట్ట దగ్గర కండరాలు కూడా బలహీనం అయినప్పుడు పోలియో విల్లవాడు వడిన్తేఒక (పక్కే పొట్ట ఉచ్చి వింతగా కనబడునుందిం

చేతులకి పోలియో వచ్చినపుడు భుజం కీలు పట్టు తప్పుతుంది. (వేళ్లు సరిగా కదలవు. పోలియో వచ్చిన తరు

104 ఆరో గ్య దీపిక వాత మూడు నలల దాకా కండరాలు సన్నబడ తాయి. విల్ల వాడి పెరుగుదలలో కాళ్లు పొట్టిగా తయారవుతాయి. కొంత మంది విల్లలు అసలు నడవలేక (పాకడం చేస్తారు, కొంత మంది విల్లలు మోకాలు మిద చేయివేసి కుంటడం చేస్తారు,

పోలియో నల్ల కలిగిన అన్ని వంకర టింకరులు 15, 16 సంవత్సరాలు వరకు "పెరుగుతాయి. అటు తరువాత అంగ వ్రైళల్యం వాలా వరకు అలాగే నిలిచిపోతుంది.

పోలియో సోకిన మొదటి దినాల్లో రూ

వోలియో సోకిన మొదటి నెలలో కండరాలు పట్టు కుంటనే నొప్పీగా అనిపిస్తాయి. అందుకని చిడ్డని ఎత్తుకుని తిరగడం మంచిది కాదు. పోలియో వచ్చినప్పుడు కాళ్లు వంకర తిరుగుతాయి, ముఖ్యంగా తుంటి దగ్గర కాళ్లు వంకర తిరగిపోతాయి. అలా వంకర తిరిగి పోకుండా చిన్న చిన్న ఇసుక దిండ్లు కుట్టి పాదం (కిందికి గాని (పక్కకి గాని వాలి పోకుండా సపోర్డు ఇవ్వాలి. కాళ్ళకు పసక్షు వేయడం, మర్ధన చేయడం మంచిదికాదు. అందులోనూ పోలియో వచ్చిన 5, 6 వారాల వరకు ఎటువంటి మర్థవ చేయ కూడదుం

పోలియో మొదటి దశలో అందులోనూ జ్వరం వస్తున్న దినాల్లో బిడ్డకు ఇంజక్షన్లు చేయకూడదు. ఇంబెక్టృన్లు చేన్తే వ్యాధి మరింత తీనమయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఆరోగ్యదీపిక 105

వ్యాథి నుంచి కోలుకునే దశలో :___

పోలియో వ్యాథి నుంచి కోలుకుంటున్న దశలో కూడా కాళ్ళు అవిటిగా తిరిగి పోకుండా జాగత్త గా శాపా డాలి; కాళ్ళకి బలం "లేనప్పుడు వీల్లల్ని బలవంతం వెసి నిలబెట్ట కూడదు. అయితే కీళ్ళు బిగదీసుకొని పోకుండా కళ్ళను ముందుక్రీ వెరుకకీ అటూ ఇటూ (తిప్పే ఎక్సర్‌ సైజులు చేయాలి, కాళ్ళు సపోర్టు "లేక ఇటూ అటూ పడి పోయి నంకరలు రాపండా బిక్ష న్యిదపోయేటప్పుడు వాటికి "రెండు పక్కలా సవోక్టు "పెట్టాలి.

వోలియో సోశీన వడాదిన్నర తర్వాత ఇక మోాదట కండ రాలు లేరముకొనవని నిర్ధారించుకుం ఇక మిగిలిన కండర పటుత్వాన్ని వ విధంగా ఉపయోగించు కొనగలమని చూడాలి. అవసరమైతే పోలియో బూట్లు ( శాలిపర్స్‌) వాడాలి. అయితే విల్లలకీి పోలియో బూట్లు 'వేసుకోవ డానికి కనీసం నాలుగైదు సంవత్సరాలు రావాలి,

పోలియో చికిత్స ఏ, వోలియో వల్ల కలిగిన అంగ వైళల్యాలు మందుల ద్వారా సరిదిద్ద బడవ. అలా మందులు వాడటం వల్ల సన్నబడిన కాళ్ళు మామూలు అవడం జరగనే జరగదు, పోలియో వల్ల కలిగిన అంగ చైశల్యాలని సర్డ్గరీ ద్వా రా సరిదిద్ది కొందరిని మామూలుగా నడివించవచ్చు. మరి కొందరిని కాలిపక్సొ, (కచ్చనస్‌ నహా యంతో నడివించవచ్చు,

(14

106 ఆ ఠో గ్య దీ పీ క తుంటి దగ్దర కలిగిన వంకర టింకర్లని ఆపనేవన్‌ చేని సరి వేయవచ్చు. చిన్న వయస్సులో ఎముకల మోద ఆపరేషన్‌ మామూలుగా అవసరం ఉండదు. కొంత మంది వీల్లలకి “బోన్‌ స్టిమ్యులేషన్‌? ఆపరేవన్‌ చేని కాళ్ళు కుర చగా ఉండిపోకుండా చేయవచ్చు. కండరాలు అదుపుతప్పి పొదం వంకర అయిపోతూ ఉంశు “బండాన్‌_టాన్స్‌ఫర్‌ ౫ ఆపకేవను ద్వారా పాదం స్థ త్వాన్ని కలిగించవచ్చు. భుజం పట్టుతవ్చి గూడ జారినట్లయిలే ఆ కీలుని ఆపశేవను చేసి సరి చేయవచ్చు. ఈ రకంగా రకరకాల ఆపరేవన్లు కండరాల మాద, కీళ్ళ దగ్గర చేసి అంగవై కల్య్యాలసి సరిదిద్ద వచ్చు. అలాగే ఎముకల మాద అఆపశేవను చేసి వాటిని తిన్నగా వచ్చేటట్లు చేయవచ్చు, 25, వృద్ధాప్యం రాకుండానే కొందరిలో వచ్చే వణుకుడు జబ్బు 1 వత మెవడ్డుక్తి ఉండే కొన్ని కేర్టదాలు (గ్లోబన్‌ పాలిగన్‌, సబ్‌ స్టానైియానై _గా) "దెబ్బ తినడం నల్ల వణుకుడు రోగం వస్తుంది. ఇవి "దెబ్బ తినడానికీ వ్రైరన్‌ (క్రీములు కారణం కావచ్చు "లేదా వాటంతట అవే పాడైైవోవడం కారణం కావచ్చు, కొందరిలో వృద్ధాప్యం వల్ల నరాల "దెబ్బతినడ

ఆరో గ్య దీపిక 107 మైతే మరి కొందరిలో కొన్ని విష జ్వరాల వల్ల మెదడు నరాలు "దెబ్బతినడం ఇందుకు కారణం.

వణుకుడు రోగం కొందరిలో 40 సంవత్సరాలలో పే వస్తే మరి కొందరిలో 50, 60 సంనత్సరాలు నిండిన తరువాత వస్తుందిం ఇటువంటి వణుకుడు జబ్బుని *పార్కిన్‌ సోనిజంి అంటారు. ఇది వాలా నిదానంగా మొదలై, మొదట్లో కొద్దిగా ఉండి చివ!ికి లీ వమవుతుంది. ఈ వ్యాథి కలిగిన వాళ్ళల్లో "మొదట్లో కాళ్ళలోగాన్ని చేతుల్లోగాని సన్నగా వణుకు కండరాల అదురు మొదలవుతుంది. తరువాత కొంత శాలానికి ఈ వణుకు తీవ మైపోయి, కాళ్ళు, చేతులని కుదివీ పారేస్తుంది, మొదట్లో ఈ కండరాల వణుకు అప్పుడప్పుడు నచ్చిపోవడం ఉంసపే తరువాత కొంతకాలానికీ ఎల్లప్వుడూ ఉంటుంది ఈ వణుకు మొదట చేతులలో వదో ఒకదానికి వచ్చి తరువాత కాళ్ళకి కూడా వస్తుంది. వణుకు వచ్చిన చేశులు, శాళ్ళు, కండరాలు దడదడ లాడించేయడచమే శాకుండా రోగిని ఎంతో సైైరాణా చేసేస్తాయి. వదైనా పని చేస్తున్నప్పుడు వణుకు అంతగా కనబడక శాస్త ఖాళీ వన్నే షణాల్లో కనబడుతుందిం

పార్కిన్‌ సోనిజం వ్యాధి వచ్చిన వాళ్ళల్లో నుఖం లోని కండరాలు కూడా బిగదీసుకుని పోతాయి. దానివల్ల ముఖంలో ఆనందంగాన్సి వడుపుగాని కనబడను. ఎటువంటి ఎక్సొటవన్స్‌ లేకుండా ముఖం కశబకుతుంది. వ్‌ భావం వ్య _క్షంకాని ముఖం జడ్డివాని ముఖంలాగా లఅనివిస్తుంది.

108 ఆరో గ్య దీపీళ

పార్కిన్‌ పోనిజంకి సమవై న మందులేక పోవడంతో ఈ వ్యాధి వచ్చిన రోగి ఎంతో ఇబ్బంది పడిపోతూ ఉంటాడు. “యల్‌. డోపాొ టాబైెట్లు కొంత వరకు తోడ్పడతాయి.

26. చిన్న పిల్యల్లో వచ్చే వింత ''ఫిట్టు” జబ్బు

కొరియావ్యాధి చిన్నపిల్లల్లో కలుగుతుంది. ఇందులో వీల్ణవాని అదుపులో లేకుండా కండరాల వింత కదలికలు, వంపులు వస్తాయి,

కొరియా వ్యాధి మగవిల్గల్లో కంపే ఆడవీల్లల్లో మూడురెట్లు ఎక్కువ కనబడుతుంది. ఈ వ్యాధి ర్‌ నుంచి కేర్‌ పంవత్సరాల మధ్య వస్తుంది. కొరియా వ్యాథి రావ చానికీ రమాటెక్‌ ఫీవర్‌ రావడం ఒక (పధాన కారణం, చిన్న వయస్సులోనే గర్భం వచ్చిన ఆడపిల్లల్లో కూడా కొరియా వ్యాధి కనబడునతుందిం

కొంయా వ్యాధిలో ఫిట్సులాగా శరీరమంతా వంవులు వస్తాయి. వ్యాధి మొదట్లో కొద్దిగా ఉండి నిదానంగా తీ వమైపోతాయి. మానసిక ఆందోళన ఉన్నా, పని చేస్తున్నా వంపులు మరింత ఎక్కువ అన్ర్చతాయి. న్మిదలో వంవులు ఉండవన్ర. వంపులు స్వాధీనంలో ఉండను కనుక తల ఎగులేస్తి కాలు చెయ్యి ఎగరేసీ, ,. ఎగేసి అలసి

ఆ రో గ్య ది పిక 109 పోవడం జరుగుతుంది. ఈ వ్యాథి రావడంతో మొఖంలో ఎంతో అలసటు ఆందోళన కనబడ తాయి.

కొరియా వానథికి సరైన చికిత్స "లీచుం ఆ(స్పిన్‌ టాబ్జెట్లు (టాంక్సి లై దర్భ్‌? న్మిదబిళ్ళలు కొంత వరకు పని చేసాయి. మందులు మెదలెటిన ఠి నుంచి 12 వారాల్లో అజో ల గ వ్యాఖథి తగ ముఖం పట్టుతుంది. 227. మెడ వెనుక నరాల బాధలు కొందరికి ఉన్నట్లంి మెడదగ్ధర నొమ్చిమె దల్రై అది వశేతులక్సీ భాలీక్తి మెడ నెనకకు లకీ ఎంతో బాధాకరంగా మారుతుంది. ఈ నొప్పివల్ల సన్నిద పట్టడం దుర్గ భమవు తుంది. మెడ దగ్గర వెన్నుపూస కీళ్ళు వ్యాధి (గస్తృమవడం వల నరాలమిాద ఒత్సిడి వర్చడీ ఇటువంటి నరాల బాధ వర్చ్పడుతుంది. వెన్ను పూసలు చానికి సంబంథించిన లిగ మెంట్లు, నెన్ను పూసల మధ్య మెత్తగా ఉండే కార్టిలేజ్‌ దిండ్లు "దెబ్బతినడం నల్ల “స్పాండిలోసిస్‌” వ్యాథి కలుగు తుంది వెన్ను పూసల మధ్య ఉండే మెత్తని దిండ్లు బెబ్బ క న్‌ జ్‌ తినడం వల్ల విన్ను పూసక్కీ వెన్ను పూసకీ మధ్య ఉందే స్ధలం

110 ఆరో గ్య దీపీళ తక్క వై పోతుంది. దానితో నరాలమిాద ఒత్సిడి ఎక్కువె బాభాశకరంగా మారుతుంది.

మెడదగ్గర ఇటునంటి పరిస్థితి వర్పడటాన్ని "సెర్వ యికోల్‌ స్పాండిలోసిస్‌ అంటారు.

కొందరిలో 'వెన్నుపూనలు గాని వాటి మధ్య ఉందే దిండ్లు (డిస్క్‌) గాని "బెబ్బ తిసకుండా వాటిని ఆనుకుని ఉండే లిగ్‌ మెంట్లు కండరాలు వాచి మెడదగ్గర నొప్పి, మెడ మ'ందుక్షీ వెనుకకీ వంచాలన్నా కాధాశకరంగా మారు తుంది దానిని సెర్వయికల్‌. స్పాండిలైటిస్‌ అంటారు

"సెక్వయికల్‌. స్పాండిలోసిస్‌ వల్ల నరాల మాద ఒత్తిడి కలిగ కళెంటు పాక్‌ కొట్టినట్లు నరాలు జిఛ్వుమం టాయి అఆ నరాల నాధ మెడనుంచి "చెయ్యిదాకా (పాకు తుందిం రాల వారికి కనబడటం ఎక్కవ,

"సెర్వయికల్‌ స్పాండిలోసిస్‌ని మెడ దగ్గర ఎక్సనే లీని నిర్ధారణ చేయవచ్చు. నొప్పి తగ్గటానికి మందులు వాడటమే కాకుండా మెషకి బెల్టు "పెట్టుషం'టే గరుడా ఐాలా (పయో దనం కనబకుతుంది. ఫిజియోధిరవీ కూడా కొంత తోడ్పడు తుంది

సెక్వయికల్‌ స్పాండిలోనిస్‌ వల నరాల బాధ

మ చెయ్యికి (పాకితే చానితో సంబంధం ీకుండా గూడలో కూడ వేరుగా నరాల బాధ కలుగుతుంది,

ఆరోగ్యతీపీక 111 ఎక్యూట్‌ హైకియల్‌ న్య్యూరైటిస్‌ ఏ వదైనా ఆప'రేమనుగానీీ దెబ్బగాన్సీ్‌ అంటువ్యాధి గాని కలిగి కోలు కుంటూ ఉండగా ఒక భుజం కీలులోగాన్సి రెండు భుజాలలో గాని చరాల బాధ కలుగవచ్చు. కొందరిలో కాను అయిన తరువాత ఎక్యూట్‌ ఆకియల్‌ న్య్యూరైటేస్‌ వర్పడవచ్చు. (మౌకియల్‌ న్య్యూరైటీస్‌ వచ్చినప్పుడు భజం కీలులో మొదల్రై వరాల బాధ చయ్యికి ౌకడమే కాకుండా మెడకి కూడా _పాకుతుందిం త్టీవంగా నరాల బాధ"రావ డంతో భుజం.దగ్గర ఉన్న కండరాలు పక్షవాతం వచ్చి పని 'చేయనట్లు అవుతాయి. చంకదగ్గర చెయ్యి పెట్టి అదిమితే వరాలు జివ్వుమంటాయిం మొట్టుకుంకే (ాణం పోతుం దన,టు నొవి* అనివీసాయి* ఎక్త్న్నూట్‌ జిబొకియల్‌ న్న్యూ రైటిస్‌ వచ్చినప్పుడు అఆ చెయ్యి కదపకుండా స్పూర్తి విశ్రాంతి ఇవ్వాలి అలా ేసినట్రయితే ఒకటి రెండు వారాల్లో నొప్పి తగ్గిపోతుంది. అయితే పక్షవాతం లక్షణాలు పూర్తిగా తగ్గిపోవడానికి కొన్ని వారాలు నెలలు పట్టవచ్చు. 28. గట్టిగా నవ్వినా తుమ్మినా కాలు మొత్తానికి కరెంట్‌ షాక్‌ 1 సాధొారణంగొ నడుము దగ్గర వెన్ను పూనల మధ్య ఉండే డిస్క్‌ (పక్కకి తొలగడం వల్ల *“సయటికాి నొన్పి

119 ఆరోగ్యదీపిక వస్తుంది. పై నుంచి క్రిందకి పడటం వలన నడుము మెలి కలు తిరిగిపోవడం వల్ల బరువు ఎత్తడం వల్ల, కొను సమ మ! అానాతీ వనీ

యంలో నడుమ+మోద ఒత్సిడి వఏష్కున కలగటం వల్ల డిస్క్‌ తొలిగే అవకాశం ఉంది

"వెన్ను పూనల మధ్య ఉండే మెత్తని దిండు (డిస్క్‌) శాస (పక్కకి జారడం వల నరాలమాద ఒతి డి కలిగి

అతి న్‌ అా=తి

వంగినా లేచిన్సా నడిచినా కూర్చున్నా చాధాకరంగా మారుతుంది.

సయాటికా నొప్పి అకస్మాత్తుగా రావచ్చు "లేదా నిదానంగా రావచ్చు. ఈ నొప్పి నడుము [కింది భాగంలో మొదలై వ్యిరల దగ్గర నుంచి కాళ్ళలోకి పొకుతుంది. ముఖ్యంగా తొడల వెనక, కాళ్ళ విక్కల్లోను పాదాలకి "ిండు అంచులా నయాటికా నొప్పి 'అెలుస్తుంది, వరిగి తిన్నగా -లశేవాలంచు ఎంతో బాధ అనిపిస్తుంది. అంతే కాకుండా నించున్నా సడిచినా ఎంతో నొవ్పి కలుగుతుంది. సయాటికా నొప్పి ఉన్న వాళ్ళల్లో తుమ్మినా, దగ్గినా గట్టిగా నవ్వినా నొప్పీ మరింత ఎక్కువ "తెలుస్తుంది.

నయాటికా నొప్పి త్మీనంగా ఉన్నవారికి విక్కౌ కండరాలు బలహీనంగా ఉంటాయి. పాదం కూడా పట్టు తప్పి (కిందికి పడిపోతుంది.

సయాటికా నొప్పి ఉన్నవారికి కాలుని తిన్నగా కి ఎత్తితే ఎంతో. బాధ అనిపిస్తుంది. అందుకని కాలుని పెకి ఎత్సి పొట్టవెపుకి వంచలేకః పోతారు.

ఆరోగ్యదీపిక 110

వెన్నుపూసలో కంతులు రావడం వల్ల కూడా నయాటికా నొప్పి రావచ్చు అందుకని ఎక్స్‌ లేద్వారా, మైలోటగఫీ ద్వారా, సిటి, స్కానింగ్‌ ద్వారా నయాటికా కారణాన్ని గుర్తించాలి. కాని సాధారణంగా వచ్చే సయా టికా నొప్పి నరాల మాద ఒత్తిడి కలగడం వల్ల నే,

సయాటికా నొవ్పి నచ్చిన వాళ్ళు కదలకుండా శ్రీ 4 వారాలపాటు బల్లమిోద పడుకోవడం అవసరం. కాల కృళ్యాల కోసం లేవడం కూడా మంచిది కాదు. సాధార ణంగా నచ్చే సయాటికా నొప్పి 3, & వారాలు వ్మి శాంతి కీసుకోవడంతో తగ్గి పోతుంది. కొన్ని శీసుల్లోనే సర్ట్‌రీ అవసరం అన్రనుందిం

సయాటికా వ్యాధి విషయం అలా.ఉండగా శొందరికి కాళ్ళు తిమ్మిర్లగాన్సు మొద్దు బారినట్లు తయారచ్చతాయి, మరికొందరికి మరికొన్ని వీంత అనుభూతులు కలుగుతాయి. వారికి ఒంటి మాద చెయ్యి వేస్తేనే చాలు నొప్పి అనిపించి గెంతు "వేయాలనివిస్తుంది. అలాగే ఇంకొందరికి ఒళ్ళంతా సూదులు గుచ్చుతున్నట్లు ఉంటుంది ఇటువంటి పరిస్థితికి న్య్యూరైటిస్‌ శారణం.

నరొలకి ఏ కారణం వల్మ్మనెనా వ్యాధి నచ్చినా చెబ్బ తగిలినా వలిగిన్కా విమ పదాస్ధాల (వభావానికి

[లె

114 ఆరోగ్యదీపిళ “న్యూరైటిస్‌* వర్పడుతుందిం అంతే కాదు మధుమేహా వ్యాధి వచ్చిన్సా చి_కాం'సప్లెక్స్‌ లోపం వర్పడిన్వా జీర్ణ కోన వ్యాధులు కలిగిన్సా రక్త్మ్యపసారంలో లోషం వర్చడినా న్యూరైటెస్‌ రావచ్చు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో నరాలు "దెబ్బతింటాయి, నరాల్లో కొన్ని మూర్పులు కలుగు లౌయిం ఎప్పుడైతే నూమూలుగా ఉండే నరాలు వ్యాధులకి వ్‌ష పచాన్ధాలక్కి వోవక ఆహార లోపిసికి గురి అవృతాయో తిమ్మిర్లు, మంటలు, సూదులు (గుచ్చినట్లు చాధలు కలుగు శాయి. ఇటువంటి బాధలు శరీరమంతా కలగవచ్చు "లీదా శరీరంలో ఏదో ఒక భాగంలోనే కలగవచ్చు.

న్య్యూరైటీస్‌ వల్మ కధలు కలుగుతున్నప్వుడు మూల కారణం వమిటో తెలుసుకోవడం మంచిది కొందరిలో న్యూరైటిస్‌ లక్షణాలు వారం, పదిరోజులే ఉండి తగ్గిపోతే, మరి కొందరిలో నెలలుపాటు ఉండవచ్చు. న్యూరైైటిస్‌ వల్ల వాధ ఎక్కువ ఉన్నచోట వేడి నీళ్ళ గుడ్డతోగాని, హోట్‌ వాటర్‌ వ్యాగ్‌తోగాని కాపడం పెట్టితే కొంత ఉప శాంతి కలుగుతుంది. అంతేకాకుండా నొవ్చీ తగ్గడానికి బిళ్ళలు, ఇందక్షన్లు వాడాలి. ఇలా తాత్కాలిక ఉపశాంతి చేసినా న్య్యూరైటిస్‌క మూల కారణాన్ని గమనించి చికిత్స చేయడం అవసరం,

209. తల తరిగి, ఒళ్ళు తూలి అబ్బంది పెట్టే వ్యాధి

కొందరికి ఉన్నట్లుండి తల తికిగినట్లయి బళ్ళు తూలి (కింద పడిపోయినంత పని అవుతుంది. ఒక్కొక్కప్పుడు 'నేలమోద పడిపోవడం కూడా జరుగుతుంది. ఇలా ఎప్పుడో ఒకసారి జరిగితే ఫరవాలేదు, తరచు తల తిరుగుతూ పరిస్థితి వాలా ఇాధాకరంగా మారుతుంది. ఈ రకంగా తల తిరగడాన్ని “ోవర్ధ్యయిగో” అంటారు.

వర్ధయిగో ఉన్నవాళ్ళకి సడన్‌గా తమచుట్టూ ఉన్న వస్తువులు, వ్యక్తులు గ్యిరున తిరుగుతున్నట్టు అనివించవచ్చు లేడా తామే వాటిచుట్టా గిరగిరా తిరిగిపోతున్నా మనుకో వచ్చు. ఇలా తిరగడం మొదలనగానే తనమిద తనశే స్వాధీనం "లేనట్లయి. నేలమోిద నిలబడలేక పోవడంగాని కూర్మో లేకపోవడంగాని అవుతుంది. మనిపిని (కిందకి (తోని పడేసినట్లు అవుతుంది. * ఒకవేళ (కింద పడకున్నా గిరగిరా (లివ్పిపా శేసినట్లు అనివీంచి భయం కలిగిస్తుంది.

వర్హయినో వచ్చిన వాళ్ళకి బాలెన్సు తప్పినట్లు అవు తుంది. దానితో (క్రిందకి పడిపోవడమే కాకుండా ఒళ్ళంతా చమటలు పోస్తాయి. ముఖం పాలిపోయినట్లు అవుతుంది. వికారం వాంతులు కూడా అన్ఫృతాయి.

వర్ట్యయిగోకీ ముఖ్య కారణాలు ఫి

1. కంటికి నంబంధించిన కారణాలు ?_ చూపుకి

116 ఆరో గ్య దీపిక

సంబంధించిన కేడా వచ్చి ఒశే వస్తువు రెండేసి కనబడు తున్నప్పుడు గందరగోళంగా అనివించి కళ్ళుతిరిగి తూలినట్లు అవ్ఫతుందిం

£. చిన్న మెదడులోని లోపాలు :_ చిన్న మెదడుకి సంబంధించిన లోపాలు వర్చడి చప్పుడు తల తిరుగుతుంది. ముఖ్యగా సెరెబెల్లో విస్టిబ్యులార్‌ కనెవన్లు న్మకమంగా "లీనప్వ్పుడు ఈ పరిస్థితి వర్పడుతుంది.

(యిన్‌ స్టెమ్‌ లోపొలు ఏ. మెదడు (శ్రీంది భాగా నికి స్యకమంగా రక్త సరఫరా 'లేకపోయిన్సా నాడీ కణాలు "దెబ్బతిన్నా వెస్టిబ్యులార్‌ న్య్యూకి యొ చెబ్బతిన్నా తల గ్మిరున రిపగుతుంది.

'వెస్టిబ్యులార్‌ నర్‌్ర లోపాలు? 'వెస్టిబ్యులార్‌ నరం ఇవిలోపలి భాగంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఈ' నరం వ: కారణం' వల్లనైనా వ్యాధి గస్తమైన్నా 'చెబ్బతిన్నా తల తెరగుకుంది. ఈ నరం లోపంవల్ల తల తిరగడం ఎక్కువ,

ఇవి వ్యాధులు ఏ. చెవికి సంబంధించిన వ్యాధులు కలిగినప్పుడు తల తిరగడం అతి సహజం, వర్డ్‌ యిగో రావ జానికి చెవికి నంబంధించిన కారణాలు వాలా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చెవిలో చీము కారడం, మినియర్స్స్‌ సిర్మడామ్‌, లోపలి చెవి "దెబ్బతినడం కారణం కాగా వీదైనా తలచెబ్బ తగిలి ఇవిలోపలి లాజిరెంథ్‌ గాయమవడం మరొక ముఖ్య

శారణం, గవద బిళ్ళలు వచ్చినప్వుడు స్పెప్టోమెనిన్‌ ఇంజ

ఆరో గ్య దీపిళ కి? తన్లు వాడినప్పుడు కొందరిలో లోపలి వీ భాగం (లొజి 5ంథ్‌ ) "దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. అటువంటి వారిలో వర్చయిగో వస్తుంది. క్వినైన్‌, సలిసిలేట్‌ మందులు సేవించిన కొందరిలో వర్ధ్యయినో రానచ్చు. లోపల చెవి "దెబ్బతిన్న ప్వుడు, వ్యాధ్యిగస్తమైనప్వుడు నర్ధయినో శావడమే "కాకుండా వినికిడి కూడా తగ్గుతుంది. వర యిగో కొందరికి ఎప్పటికీ ఉండిపోతే కొందరికి కొంత కాలమే ఉంటుంది. మరి కొందరికి అప్పుడపుడు అకస్మాత్తుగా వసూ పోతూ ఉంటుంది మానో వానో నర యిగో వివమయంలో మూలకారణాన్ని లెలుసుకుని దానికి చికిత్స చేస్తే వాలా వరకు (ప్రయోజనం ఉంటుంది. 30. చల్లగాలి తగిలితే వనాతి వంకర 11 కొందరికి పక్షవాతం నచ్చి మూతి ఒక్క శు వంకర అవుతుంది. కాలు వెయ్యి వ మాతం బలహీనమవనవుః ఈ రకంగా మూతి ఒక్క_ళేు వంకరయ్యే పక్షవా తాన్ని 'బెల్సొపాల్సీ అంటారు 'బెల్ఫ్‌పాల్సీ రానడానికి సెవెన్న్‌ (్రేనియల్‌ నక్వొ పని చేయకుండా అయిపోవడమే. ఈ సరం ఒకటి కుడి దెవి వెనుక నుంచి వస్తే మరొకటి ఎడమ వైవి వెనుక నుంచి వస్తుంది, కుడివై ఫు సరం ముఖానికి సంబంధించిన కుడి వై పు

118 ఆరో గ్య దీపిక

కండరాలని కం్యటోలు చేస్తే ఎడమ నైవు నరం ఆ వైపు కం్యటోలు వేస్తుంది. ఏ కారణం వల్ల నెనా కపాలంలో నుంచి బయటకు వస్తున్న నరం వాచినా, "దెబ్బతిన్నా నరం పని చేయకుండా అయిపోతుంది. ఉదాహరణకి కుడి చెవి "వెనుక కపాలం నుంచి బయటికి వస్తున్న సెవెన్‌(కేనియల్‌ నరా వ్యాధ్యిగస్త మైలే మూతి ఎడమ వైపుకి వంకర పోతుంది. కుడివైపు నరానికి వ్యాధి వన్నే మూతి ఎడమ వైపుకి వంకర పోవడానికి కారణం ఎడమ వైవు నరం మామూలుగా పని చేయడమే. కుడివైపు నరం వ్యాధి (గన్నం కాగానే అటు పక్క కండరాల్లో పట్టు సడలి పోతుంది. ఎడమవైవు కండరాల్లో పట్టు మామూలుగానే ఉండటం వల్ల మూతిని ఎడమవైపుకి గుంజివేయడ మనవు తుంది.

'ఇెల్ఫొపాల్సీ వచ్చే వాళ్ళలో కొందరికి చెవి వెనుక ఒళటి, ౦డు రోజులు ముందు నుంచి నొప్పి అనివిస్తుందిం ఇటువంటి దశలో వారు చల్లగాలికి గురి అయితే సరం మరింత వాచి త్వరగా 'బెల్స్‌పాల్సీ వస్తుంది.

బెల్ఫ్‌పాల్సీ రావడం వల్ల నరం బెబ్బతిన్న వైవు కంటిరెప్ప పూర్తిగా మూసుకోదు. ముఖానికి ఒకవైపు కండరాల పట్టు "లేకపోవడం వల్ల నోటి అంచుల నుంచి చొంగ కారుతుంది. నరం "దెబ్బ లరిన్నవైవు ముఖం మాది చర్శం "మొద్దుబారినట్లు అనిపిస్తుంది. నాలికలో ముందు భాగం కూడా రుచి జెలియకుండా అవ్ఫతుందిం

ఆరో గ్య డీపి ఈ 1 1ఫీ బెల్ఫపాల్సీ మొదటి దశల్లో చెవి దగ్గర నొప్పిగా న్‌ మ! ఉండవచ్చు, చానికి కారణం అక్కడ చరం వాయడమే, నరం వాపు, నొప్పి తన్షడానికి వారం రోజులపాటు అటస్పిన్‌ టాభ్లెట్లు, క్యార్థిజోన్‌ టాబ్లెట్లు వాడిలే మంచి ఫలితం ఉండ వచ్చు. ఈ మందు బిళ్ళల వల్ల నొవ్చీ వాపు తగ్గి మూతి "అంతగా వంకర అవకపోవచ్చు. రెండవ వైపుకి మూతి మకీ గుంబేయకుండా మూతికి న్న్ప్‌ంట్‌ "వేయడం కూడా మంచిది

బెల్ఫ్‌పాల్చీ వల్ల మూతి వంకర అయిన "కేసుల్లో మూడు నాలుగు వారాల్లో కొంతవరకు కోలుకోవడం జరుగుతుంది. కొందరిలో మూడు నుంచి ఆరు మాసాల వరకు కొంత మాద్ప కనబడుతుంది. ఆగు మూసాలు గడి చినా పూర్వంలాగా మూతి సరిగ్షా రాకపోతే ఇక రానక్లు "లెక్క... ఇటువంటి శేసుల్లో స్తాస్తిక్‌ నర్డ్గరీ ద్వారా మూతి

నంకరని బాలా వరకు సరి వేయవచ్చు.

31. సమ్మెటపోటులా అనిపించే “వింత తలనొప్పి” |! డన మ్మైగేన్‌ తలనొప్పి ఎప్పుడూ ఉండదు. వోయిగా ఉన్నవానికి అనుకోకుండా తలకి ఒకవైవు సన్నగా పారంభ

190 ఆరో గ్య దీపిక మన్పతుంది. అలా మొదలైన నొప్పి కొద్ది గంటల్లోనే తల మొత్తానికి సం్యకమించవచ్చు.. ఇలా వచ్చిన తలనొప్పి గంటలు, రోజులు తరబడి ఉంటుంది. మైెగేన్‌ తలనొవ్చీ శావనడానికి మెదడు లోపలి వ్యాధి కలగడం కారణం కాదు. మెదడు బయట ఉండే రక్ష నాళాలు వ్యాకో చించడం వల్ల ఈ తలనొప్పి కలుగుతుంది పురెప సంబంధించిన కండరాలు సంకోచించడం వల్ల తల నొప్పి మరింత ఎక్కువ అవుకుంది. అంతేకాదు ఎక్కున రోజులు కూడా ఉంటుంది. మ్మెగేన్‌ తలనొప్పి ఎప్కవగా వంశపారం పర్యంగా సం్యకమిస్తుంపి. అతిగా ఆందోళన, ఆవేదన చెంబజేవారిలో మె గేన్‌ తలనొవ్చి తరచు వస్తుంది. మెగేన్‌ తలనొప్పి సాధారణంగా కే415 సంవత్ఫ రాల్లో (సారంభమై 40.50 సంవత్సరాలు వరకు ఉంటుంది, మావసికంగా ఒత్కిడి అందోళన ఎక్కు వైనప్వుడల్లా మైగైేన్‌ తలనొవ్చి కనబడుతుంది. మైన్‌ తలనొవ్చి కనబడే ముందు కొందరిలో కళ్ళ ముందు మెరుపు కీగలులాగా కవబడటం, రంగు రంగుల దీపాలు వంటివి సాకమ్ష్రైత్కరించడం, కళ్ళల్లో వవో పురుగులు మచ్చలు కదులుతూ కనబడటం, చూపు మసక వంటి లక్షణాలు కలుగు తౌయి. “ఇటువంటి చికాకు కలిగించే లక్షణాలు ఒక అరగంట పాటు వుండవచ్చు. దాని తరువాత తల దగ్గర ఎక్కడో ఒళచోట నొప్పి అనివి స్తుంది.

ఆరోగ్యదీపిక గేల]

అలా ఒకచోట (ప్రారంభమైన తలనొప్పి తలకి ఒకవైపు అంతా ఆ(కమిస్తుంది. ఇలా దరగబట్టి కొందరు దచాసివ పార్శ్వ నొప్పీ అనుకుంటారు, శౌని పొర్శర నొప్పిగా అనిపించిన తలనొవ్చి ఎక్కువమందిలో నిదానంగా తల మొత్త, 0 ఆకమించి మనిపీని నిలువనీయకుండా చేస్తుందిం ఒకసారి తలనొప్పి ఒకవైపు మొదలై "కే మరొకసారి ఆెండన వైపు వస్తుంది. ఇలా వచ్చే తలనొప్పి సమ్మెట "పెట్టి తలని మోాటేస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది.

అాాటీ ట్‌! అా=టీ

మెలోన్‌ తలనొప్పి వచ్చినపుడు ఎక్కువ మందిలో వాంతులు అవుతాయి. వెలుతురు చూడాలంక1ు ఎంతో బాధాకరంగా అనిపిస్తుంది. - అందుకని కళ్ళు మూసుకుని ఉండాలనిపిస్తుంది. ఈ లక్షణాలతో పాటు ఒళ్ళంతా చహుటలు పోనేయడం, మొఖం పాలిపోవడం, అతి నీరసం ఉంటాయి, త్మీవమైన తలనొప్పితో _పారంభమైన ఈ లక్షణాలు కొన్ని రోజులు తరబడి ఉండిపోవచ్చు.. ఇటువంటి సీవమెన బాధలవల్ల న్మిదకూడా రాదు. కొందరికి న్మిద పట్టేనట్ల యితే మై శేన్‌ తలనొప్పి నుంచి ఉపశాంతి కలుగుతుంది,

మైటేన్‌ తలనొప్పి ఉన్నప్పుడు చీకటిగా ఉన్న గదిలో వి్నిశాంతి తీసుకోవడం అవసరం, అ్యస్నిన్‌, కొడీన్‌ ఇతర నొప్పి తగ్గించే బిళ్ళలు కొంత పనిచేస్తాయిం మైె్రోన్‌ తలనొప్పి వచ్చినప్పుడు ఎర్జోటమిన్‌ క్షే మిల్లీ లాం "లేదా

లః

కవీ9 ఆరోగ్యడీపిఃీ 2 మిల్లీ గాం టాబ్లెట్లు పతీ 80 నిమిషాలకి ఒకటి చొప్పున నొప్పి తగ్లే వరకు వేసుకోవచ్చు అయితే ఒకసారి తలనొప్పి వచ్చినప్పుడు ఎర్లోటమిన్‌ టాబ్లెట్లు మొత్తం 6 మిల్లీ గాము లకి మించి వాడకూడదుం

మైేన్‌ తలనొప్పీ అనలు ఎప్పటికీ "రాకుండా పోయేమందు లేదు. అయిళతే ఏలై నంత వరకు అనవసరంగా ఆందోళన చెందకుండా చూసుకోవాలి. ఆలాగే ఎక్కున శారీరక (శమ ఛెందిన్సా (ప్రయాణ బడలిక ఎక్కువ అని వీంచినా మె గేన్‌ రావచ్చు. సంతాన నిోోధక నోటి మాతలు వాడినా మై_గేన్‌ ఉన్నవాళ్ళకి మళ్ళీ) మళ్ళీ రావచ్చు*

రోజూ కాంపోజ్‌ బళ్ళ ర్యాతి పూట ఒకటి వేసు కున్నా ఇండిరాల్‌ (పొపరనాల్‌) 40 మిల్లీ(గాంల బిళ్ళ వేసుకున్నా మై_గేన్‌ తరచుగా కనబడటం తగ్గిపోవచ్చు.

మైగ్రేన్‌ తలనొప్పి అనుకునేది ఒక్కొక్కసారి మెదకులో కంతి కావచ్చు, అందుకని ఇటువంటి తలనొప్పి విషయంలో స్పూర్తి పరీక్ష చేయించుకోవటం అనవసరం, 32. మెదడులో కంతులు ఉంటే

తెలుసుకో గలమా ? మెదడులో మానుూలు కంపులు కేన్సర్‌ వంతులు

ఆరో గ్య దీపిక 198 వస్తాయి “మెదడుకి కంతులు ఒకటిగాని అంతకు మించి గాని ఉండవచ్చు.

మెదడులో కంతి వర్పడినప్వుడు లది త్వర త్వరగా "పెరిగిపోవచ్చు "లేచా నిదానంగా "పెరగవచ్చు, అందుకని మెదడులో వచ్చిన కంతిబట్టి ఎహ్హాల్యుబాధలు కలుగుతాయి ఉదాహరణకి మెనింజయోమా, ఎకాన్టిక్‌ న్య్యూరోమూ వంటి ట్యూమర్‌ న (కంతులు) వాలా నిదానంగా "పరుగు "తాయి, ఈ కంతుల వల్ల వర్పడే బాధలు లమోణాలు చాలా తక్కువ, ఇవి బాలా నిదానంగా మైజు "పెరుగుతూ మెదడులో చాలా (పటదేశాన్ని ఆఅకమిస్తాయి.. అయినా వాటివల్ల కలిగే బాధలు తక్కువ ఎళౌస్టిక్‌ న్య్యూరోమా లో మొదట్లో చెవుడు తాత్కాలికంగా రావచ్చు. కాని నిదానంగా తిరిగి వినికిడి వచ్చి వేస్తుంది. కేన్సర్‌ కి సంబం థించిన కంకులు వాలా వేగంగా "పెరుగుతూ మెదడులోని ఇతర భాగాల్లోకి త్వరత్వరగా చొచ్చుకొని పోతాయిం దీని వల్ల మెదడులోని ఫాగాలు బెబ్బతిని రళరశాల కాధలు కలుగులొయి మెదడులోని రక్ష నాళాలకి కూడా కంతులు వస్తాయి. వీటినే యాంజియోమాస్‌ అంటారు. యాంజియో మాస్‌ వల్ల స్టీరంగా బాధలు లక్షణాలు కలగడం గాక ఒళసారి ఛఇాగా ఉన్నట్టుండి, మరొఠపారి బాగుండనట్లు అని వీస్తుంది. మెదడులో కంతులు వర్చడిన (పవదేశం బట్టి, కంతులు 'తేడాబట్టే ఎటువంటి బాధలు కలిగేవి ఆధారపడి ఉంటాయి,

కలి ఆరో గ్య దీపిక

మెదడు లోపల కంతి వర్చ్పడినప్పుడు కొన్ని సందర్భా లలో అది అంతులేకండా పెరిగిపోతూ ఉంటుంది, కంతి "పెరుగుతూ దానిని అనుకుని ఉన్నా ఇతర మెదడు భాగాలని (పక్కకి నెట్టివేస్తుంది. అయితే పుర లోపల (పక్కకి తప్పుకోవడానికి ఏలు ఉండదు, కనుక అవి యెదడు లోపల కంత్‌ వల్ల కలిగే ఒత్తిడికి నొక్కొకుని పోతాయి. నలిగి పోతాయి. ఇలా కంతి పెరగడం వల్ల మెదడు నొక్కుకుని పోవడంతో రక్త పసారానికి అవరోధం వర్పడి రక్తనాళాలు ఉచ్చిపోతాయి.. రక్షనాళాలు ఉబ్బిపోవడంతో మెదడు టిస్యూలలో సీఠరు చేరిపోతుంది రక్త (పసాకానికి అవ రోధం వర్చడట మే కాకుండా మెదడులో (వవహించే "సెరెబో స్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌ కూడా సరిగ్గా పవహించ కుండా అయిపోతుంది.

మెదడులో కంతి పరిగి తక్కిన భాగాలని నొక్కి “వేస్తున్నప్పుడు విడవకుండా లీనమైన తలనొప్పి ఉంటుంది. వాంతులు అవుతూ ఉంటాయి. కంటి దూఫు మందగిస్తుంది. "మొదట్లో తలనొప్పి ఒక్కంవై వీ ఉండవచ్చు. శాని కంతి "పెరుగుతున్న కొద్దీ తలకింద భాగంలో చుట్టూత నొప్పి అనిపిస్తుందిం ట్యూమర్‌ వల్ల కలిగే తలనొవ్పి గట్టిగా నొక్కి. వదిలి "పెట్టుతున్నట్లుగా, సుత్ని పెట్టి "దెబ్బలు వేస్తు న్నట్లుగా అనివిస్తు ౦ది. ముఖ్యంగా ఇటువంటి తల నొప్పీ న్మిద లేస్తూనే ఉదయం ( పత్యక్షమై నిదానంగా సాయం_లనికి తస్థుతుంది. అలనట చెందినా దగ్గినా

ఆరోగ్యదీపిక 195 తుమ్మినా తలనొవ్పి సడన్‌ గా లీవంగా అనిపిస్తుంది. తల నొప్పి ఎక్కు.వగా ఉన్నపుడు వాంతులు అవ్రృతాయి వాంతి కూడా అకస్మాత్తుగా వస్తుంది. చిందెలో నుంచి సీళ్ళు గుమ్మరించినట్లు ఒక్క సారిగా నోట్లోనుంచి నీళ్ళు దూసుకుని వస్తాయి. వాంతి రావడానికి ముందు కడుపులో వికారం వంటివి ఉండవు.

'మెదడులోకంతి వర్పడగా మూపు త్వరత్వరగా మంద గించడమే కాకుండా నిదానంగా మగత వీర్పడుతుంది. తరు వాత రోగి కోమాలోకి వెళ్ళడమవుతుంది. ఇటువంటిత్మీవతకి రోగి చేరినప్పుడు శక్యాన వీసుకోవడం తగ్గుతుంది. నాడికొట్టు కోవడం కూడా తగ్గిపోతుంది. అంతే కాకుండా ఫిట్సు కూడా వస్తాయి

మెదడులో కంతి ఉన్నప్పుడు వెన్నులో నుంచి సీరు లీసి పరీక్ష చేసే విషయంలో కొన్నిజాగత్తలు తీసుకోవాలి. "లేశపోతే దువృలి తాలు కలిగే ప్రమాదం ఉంది.

మెదడులో కంతులు వర్పడుతున్నప్పుడు మొదటి దశలోనే కొద్దిపాటిగా ఫిట్సు రావచ్చు. ఈ ఫిట్సు వల ఒళ్ళంతా వంపులు రావచ్చు "తేదా శరీరంలో వదో ఒక భాగం అదరవచ్చుం మెదడులో కంతి "పెద్దదై పోయినప్పుడు ఫిట్సు తీవంగా రావచ్చు. మానులుగా వచ్చే ఫిట్సు (ఎవిలెప్సీ) స్కి ట్యూమర్‌ వల్ల వచ్చే ఫిట్సుని “వేర వేరుగా గుర్తించగలగాలి. లం సంవత్స రాలు చాటిన వారిలో ఫిట్సు

2 ఆరో గ్య దీపిక కనబడుతూ నుంశు మెదడుకంతి వర్పడటం కారణమేమోనని పరీశ్నీంచాలి,

మెదడులో కంతులు ఉంచు ఈ (కీంద వివరించిన పరీక్షల ద్వారా 'కెలుసుకోవచ్చు,

క్షే ఎక్స్‌లే ఫ్‌ ఎక్స కేలో కొన్ని రకాల కంతులు కనబడ తాయి. కాని వాలా శేసుల్లో ఎళ్ళ -ేలో కనబడకుండా ట్య్యూమర్భ్‌ ఉండవచ్చు.

ల్సి అర్టిరియో(గఫీ వు. రక్తనాళాల్లో ఒకరకమైన చై ఇంజెక్ట్‌ చేని వ్యూరె ఎక్స్‌రే తీస్తే కంతి పెరిగి మెదడు లోని రక్శనాళాలని. ఎంత త్‌క్కంకి నటి “వేసింది కంతి ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నద్సీ కంతి ఎటువంటిదీ "తెలుస్తాయి.

క న్యూమో ఏన్‌ సెఫలో[గఫీ ఏ. వెన్నులో నుంచి 20 -80 సిసి. సీరు తీని దానికి సమానంగా గాలిని ఎక్కిం చడం జరుగుతుంది. ఈ పద్ధతి వల్ల కంతులు వర్చడిన వచే శాన్ని గుర్తి, ౦చవచ్చు.

కీ ఇ ఇం జిం? ఎలెక్టో ఎన్‌ "సిఫలోటఫీ ద్యారా మెదడుకి సంబంధించిన కోంతులని గు ర్తి ౦చవచ్చ్యు.

5. సిటి. స్కాన్‌ ఏ. దీనివల్ల మెదడులో కంతి ఎక్కడ ఉన్నదీ ఎంతవరకు చొచ్చుకుని పోయినద్కీ ఎటు వంటి కంతీ అశేది సృష్టంగా "లేలుతుంది. సిటి. స్కాన్‌ వచ్చిన తరువాత మెదడుకి సంబంధించిన ఎటువంటి కంతి నైన్సా వ్యాథినైనా 'కేలికగానూ, స్పష్టంగానూ గుర్తించ డానికి వీలు అవుతోంది, ఎ గా

ఆ రో గ్య థీ పీక 1ల్తీ? 6. "సెర్మిబోన్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌ ఏ, తీసుకో వలసిన జాగత్తలు అన్నీ తీసుకుని వెన్నులో నుంచి నీరు కీ ్దే సెర్మీబో స్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌ ఎంత (మర్‌ లో ఉందీ "లేలుతుంది. ఈ (మని కొలవడానికి వేలే మిాటరు ఉంటుంది. మెదడులో కంతులు వర్చ్పడినప్పుడు "సెర్మిబో న్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌ లో (పోటీన్లు 100 సి. సి క 100 మిల్లీ టౌాముల వరకు ఉంటాయి. ఎకొస్టిక్‌ న్యూరోమాల్‌ 100 సి నీ, లకి 1000 మిల్లీ(గాముల వరకు (పోటీన్లు ఉంటాయి. మెదడులో కంతులు వర్పడినప్పుడు సర్జరీ ద్వారా కొన్నింటిని తొలగించవచ్చు. ేడియోఖిరవీ ద్యారా కొన్ని కంతులకి చికిత్స చేయవచు + మెదడులో కంతివల్ల (టైము "పెరిగినప్పుడు నరం దారా యూరియా ఇంజెక్ట్‌ చేసి డిమో (దేవన్‌ కలిగించి తాత్కాలికంగా తలనొవ్పి, వాంతులు తగ్గించవచ్చు. సరి కల్‌ డ్మికంపెమన్‌ పద్ధతిద్వారా కొంత ౧ ద థి చికిత్స చేయవచ్చు. శేన్సర్‌ కాని కంశతులకి సర్ట రీద్వారా మంచి ఫలితాలని కలుగజేయవచు సం 33. కాలేయం పని తీరు ననన హాహా వయా వయా హా క మన శరీర భాగాల్లో లివరు (శాలేయం) వాలా "పెద్దది (పథాన మైసనదీను, ఇది 22 సెంటీమాటర్ల వెడల్పు, 10 "సెంటీ మీటర్ల మందం, 15 "సెంటీ మోాటర్ల్మ_ నిలువు

1లిర్రి ఆరోగ్యదీపిళీ కొలత ఉంటుంది. అంతేకాదు 1200 _ 1600 _గాములు బరువు ఉంటుంది. ఇది కుడి డొక్కలో పె ఫాగంలో ఉంటుంది, కొంత భాగం ఎడమ డొక్కు పె భాగం వరకు ఉంటుంది. లివర్‌ ముట్టుకోవడానికి నున్నగా ఉంటుంది, ఒక గట్టిపొర లివర్‌ మోద ఉంటుంది. లివర్‌ లోపల పనరుకి (బైల్‌ ) నంబంథించిన చిన్న చిన్న కాలువలు అనేశఃం ఉం టాయి, అవన్నీ చివరికి ఒక-చోటకి చేరి “హాపాటిక్‌ డక్టిగా ఒకటి అవ్చతాయి. (బైల్‌ డక్ట్‌) పసరు _(వమాణపు గొట్టా నికి చివర ఒక వాల్యూ ఉండి పసరు రిలీజ్‌ అవడాన్ని కంటోలు చేస్తా ఉంటుంది. పనరు తిత్తి (పత్యేకంగా పసరుని (భ్రైల్‌నిి తయారు చేయదు. లివర్‌: తయారు చేసిన పసరు, పసరు తిత్తులోకి పంపబడి అక్కడ స్తో చేయబడు తుంది, లివక్‌ నుంచి వచ్చిన పసరులో నీరు కౌతం ఎక్కువ ఉంటుంది. పసరు తిత్తి లోపలి పొరలు నీటిని వీల్చి'వేసి పస రుని చిక్కగా తయారు చేస్తాయి. ఇలా తయారైన పసరు ఆహారం జీర్ణం అవడానికి ఉపయోగించ బడుతుంది. ముఖ్యంగా (కొచ్వుప దార్థం జీర్ణం అవడానికి పనరు కావాలి. అందుకని జీర్ణ కోశం (పేగుల్లోకి (కొవ్వు పదార్థం రాగానే పనరు తిత్తి ముడుచుకుని పసరుని విడుదల చేస్తు 0ది ఈ పనరు విడుదల. ఉండబన్త్రే విరోచనం రంగు కూడా లేత పసుపు రంగులో ఉంటుంది.

మన శకీరంలో లివర్‌ చాలా ముఖ్యమైన పాత వహిస్తుంది. జీర్ణకోశం (పేగుల్లో ఆహారం జీర్ణమైన తరు

ఆరోగ్యదీపీక 12ర్రి వాత జీర్ణ కోశం టేగుల్లోని రక్త్త్యనాళాల్లోకి చేరుతుంది. అలా చేరిన ఆఅహోరసారం ముందు లివక్‌లోకి వెళ్ళుతుంది. ఇలా లివర్‌ కి చేరిన అఆహారసారాన్ని గ్లూకోజు రూపంలో రక్తం నుండి లివర్‌ సేకరిస్తుంది. ఆ గ్గూకోజుని లినరు వైకోజన్‌గా మారుస్తుంది. ఇలా కైకోజన్‌గా మార్చిన గ్లూకోజుని లివర్‌లో నిలువ ఉంచి గ్లూకోజు అవసరమై నప్పుడు దానిని ఉపయోగిస్తుంది. ఇంతే కాకుండా (పోటీన్లు ొశ్వ పదాగ్థాలకి సంబంధించిన మెటబాలిజం లివర్‌లో జరుగుతుంది. _ వీటన్నింటికి లేడా మనం తీసుకునే మందులలోని విషపదాస్థాలని, శరీరంలో ఇతర్మ్యళతా తయా రయ్యే విషపదాన్ధాలని లివర్‌లోని కణాలు విమరహితంగా మార్చి వేస్తాయి. ఇలా ఎంతో ముఖ్గమెన లివక్‌కి రక అత అలా రకాల వ్యాధులు వచ్చి అనారోగ్యం కలుగుతూ ఉంటుంది 34. పచ్చకామెర్గ్డు ఫలురకాలు లాలన పవార్‌ య లివర్‌ అనగానే పచ్చకామెర్లు వ్యాధి గురించి మన స్పులో మెదులుతూ ఉంటుంది. పచ్చ కామెరు వచి. న వు మ సప్పుడు కళ్ళు పచ్చగా మారడం ాయరుగా రావటం (పధానంగా కనివించే ాసపేం ఎ వీరౌ మెర్లు వచ్చినప్పుడు రక్కంలో మై లిన్‌ శాతం , పెరిగిపోతుంది. బి అా=టీ యూ పగ = శ వ ః్‌ క స్థ శ స యాం లీ

100 ఆరోగ్య దీపిక నార్భుల్‌ గా బైలురుబిన్‌ 0.2-0.8 మిల్లీ (గాములు 100 మి ల్లీ లీటర్ల రక 0లో ఉంటుంది. కాని పచ్చ కామెర్లు నచ్చి ళ్‌ అతో వ! నప్పుడు దీని శాతం రక్ష ౦లో బాగా సపెకిగిపోతుంది. మా మూలుగా రక్తంలో 2 మిల్లీ (గాములకి మించి ఛై లురుబిన్‌ శాతం ఉన్నట్లయితే కళ్ళు పచ్చబడ తాయి కళ్ళే కాదు నోటి లోపలకూడా పచ్చగా కనబడుతుంది. బైలురుబిన్‌ శాతం సెరిగిన కొద్దీ ఒళ్ళుకూడా పచ్చగా మానుతుంది పచ్చ కామెర్ల వ్యాధిని వై ద్య భాషలో “జాండీస్‌” అంటారు. జాండీస్‌లో మూడు రకాలు ఉన్నాయి. లివకొ్‌ లోపల పసరు (పసరించే “"కాలువలకి అడ్డం వర్పడిన్సా పసరు తిత్సికి సంబంధించిన గొట్టావి! అడ్డం వర్చ తానని లు పి డినా రక్త 0లో బ్రైలురుబిన్‌ శాతం. "పెరిగిపోయి పచ్చు శామెస్ల కలుగుతాయి. ఈ విధంగా పసరు జ్‌ర్ణ కోశంలోకి వెళ్ళజానికి ఏలులేక మ్రైలురువిన్‌ "పెరగగా కలిగిన పరిస్థితిని అబ్‌న స్‌: వ్‌ జాండీస్‌ అంటారు బ/ట పసను గొట్టానికి అడ్డు వర్చడటానికి (థానంగా అంచులో రాళ్ళు వర్పడటం కారణం, పాన్‌కియాన్‌ ఆంధికి శేన్సర్‌ కంతి వర్చ్పడి పసప గొట్టాన్ని నొక్కి వేస్తే కూడా కామెర్లు వస్తాయి, ఇంలేకాక పసరు తిత్సిక్కి పసరు గొటానికి శీపర్‌"వచూనా అబ్‌్స్త 9 వ్‌ జాండీస్‌ కలుగు లు చి వు ల,/+బట తుంది. కొన్ని మందులు ముఖ్యంగా వోరో(పోమోజిన్‌ శ ఫినో థయజిన్‌ _గూపవుకి చెందిన మందులు పారాఎమైనో

ఆరో గ్య దీపిక 191 “సెలనియిక్‌ యాసీడ్‌్‌ వై్యటోఫురన్‌ టాయిన్‌ మందులు వాడినప్పుడు కొందరికి పసరు తిత్తి, చానికి సంబంథించిన గొటం ఉవీ, పనరు । పవాహానికి అడం వర్శడుతుంది. ఆ బట బె డ్‌ ఎ ం రకంగా కూడా అబ్‌స్ట ంక్థివ్‌ జాండీస్‌ వర్పడుతుంది. లివర్‌ కి సంబంధించిన "సెల్ఫ్‌కూడా ఉబ్బి పసరు (వవహించే శాలు నలు మూసుకుని పోలేకూడా పచ్చ కామెర్లు వస్తాయి శి అాాతీ అబ్‌న రికి వ్‌ జాండీస్‌లో ముఖ్యంగా విరోచనం ల/లబ తెల్లగా సున్నపు ముద్దలాగా ఉంటుంది. మలంతో పాటు కొవ్వుకూడా ఎక్కువ బయటకువస్తుందిం ఒళ్ళు _పచ్చబడ టమే కాకుండా దురదలు విపరితంగా _ఉంటాయిం ఆకలి పూర్చిగా తగ్గిపోతుంది. వది తినాలన్నా నోరు అరుచిగా ఉంటుంది. కైల్‌ "శేకపోవడంతో. తీసుకున్న ఆహారం లోని విటమిన్‌ *కె జీర్ణంకాళ (పోథోంవిన్‌ వర్పడుతుందిః దానివల్ల వదైనా గాయమైతే రక్తం గడ్డ కట్టడం ఇాలా ఆలస్యం ఆవ్రనుంది. అబ్‌స్ట్రక్టివ్‌ జాండీస్‌ ఎక్కువ కాలం పొటు ఉన్నట్ల యితే లివర్‌ కణాలు దెబ్బతిని నిడానంగా చుగత రావడం, రోగి కోమాలోకి వెళ్ళడం జరుగుతుందిం అందుకని అబ్‌స్ట్రక్టివ్‌ జాండీస్‌ అని నిర్ణయం వేయగానే అడ్డంకి తొలగించడానికి వెంటనే చయత్నించాల్ని, వాలా సంద ర్భాలలో నర్జీ అవసరం అవుతుందిం అల్ట్రాసౌండ్‌ స్కానింగ్‌ చేసినట్లయితే అడ్డం! ఎక్కడ ఉన్నదీ. లేలికగా ణా య తె గురి ౦ంచవచు. వాతి వ

1992 ఆరో గ్య దిపిళ

“రక్తంలో రక్కశణాలు అసాధారణంగా అత్యధికంగా పగిలి పోయినప్పుడు కూడా రక్ష్యంలో అధిక కాతంలో 'చైలుపబిన్‌ వేరిపోతుంది. అప్పటికే లివర్‌ ఎంతో కష్ట పడి బాలా వరకు బైలురుబిన్‌ ని ఆేగుల్తోకి పంచుతుంది అయినా ఇంకా 'బైలురుబిన్‌ రక్తంలో అధికంగా మిగిలి పోతుంది, ఇలా రక్తకణాలు వదైనా కారణం వల్ల అత్యధి కంగా పగిలిపోవడం వల్ల కలిగే జాండీస్‌ని హీమో-లైటిక్‌ జాండీస్‌ అంటారుం

రక్నకణాలు అసాధారణంగా అత్యధిక శాతంలో

పగిలిపోవడానికి పుట్టుకతో వచ్చే లోపం ఒక (పథాన శారణం, పుట్టుకతోనే చ్యరకణాల్లో లోపం ఉంటుంది. కంచెనిటక న్పీరోపైటోసిస్‌్‌ సీకిల్‌సెల్‌ ఎనీమియా ఛాలసీ మియా వంటి అసాధారణ రక్నకణాల వ్యాధులలో రక్త కణాలు విపరీతంగా పగిలిపోయి హీమోలైటిక్‌ జాండీస్‌ వర్పడుతుంది. ఆంతే కాకుండా కొన్ని ఇన్‌ ఫెక్టన్స్‌ల్లో కూడా రక్షక ణాలు అత్యధికంగా పగిలిపోతాయి, ముఖ వంగా మలేరియా జ్వరం వచ్చిన కొందరిలో రక్కశణాలు విపకీ తంగా పగిలిపోయి పచ్చకామెస్ల వస్తాయి. అలాగే కొన్ని మందులు విషంలా పని వేసినప్పుడు, కొన్ని వివ పదా గ్ధాలని నేవించినప్పుడు ఎర కణాలు పగిలిపో తాయిం రక్ష 0 ఎక్కి౦చినప్పుడు కూడా రక్తం సరిపడక ఎలటరకణాలు పగిలి ఫోయి వచ్చ కామెక్లు రావచ్చు.

ఆరో గ్య దీపిఠళ 19కి హీమోలైటిక్‌ జాండీస్‌ కొందరిలో చాలా తక్కు వగా వుండవచ్చు; కొందరిలో తీ వంగా ఉండవచ్చు. పీమోలలైటిక్‌ జాండీస్‌లో అత్యధిక శేసుల్లో న్హీను బాగా “పెరిగి కనబడుతుంది. విరోచనం సిమెంటు రంగులోకొని, ఆరంజి కలర్‌ లోగాని ఉంటుంది. వ్యాధి (కీములవల్ల గాన్సి విషపదార్థాల యపళావం నల్లగాని లివర్‌ కణాలు "బెబ్బతిన్నప్పుడు అవి పనిచేయ లేక పోతాయి. దీనివల్ల రక్తంలో మామూలుగా తయారయ్యే బై లురబిన్‌ ని లివర్‌ కణాలు నేకరించి పసరుగా బయటకు పంపలేక పోతాయి. పెగా లివర్‌ కణాలు వ్యాధ్యిగస్త మై ఉబ్బటం వల్ల లివర్‌ లోపల ఉండే పసరు తిరిగి రక్తంలోకి చేరుతుంది. ఈ విధంగా వచ్చే జూండీస్‌ని హెపాటిక్‌ జాండీస్‌ అంటారు. 35. వర్షాకాలంలో ముమ్మరంగా వచ్చే వచ్చ కామెర్టు ఒక్కొక్కసారి అంటు వ్యాధిగా (బలి ఒశే కాలంలో వందల వేలమందికి పచ్చు కామెర్లు వస్తాయిం ముఖ్యంగా న్‌టి కాలుష్యం ద్వారా ఈ వ్యాధి ప్రబలు తుంది ఈ వ్యాధి వర్షాకాలంలో ఎక్కువ మందిలో

కే రిథ ఆరో గ్య దీపిక కనబడుతుంది. ఎందుకం1శు ఆ కాలంలో (లాగే నీరు కాలు స్యుం చెందడమే. వైరస్‌ (క్రిములతో కలుషితమైన నీరు [లౌగిన తరువాత అవి లివ్‌ లోకిచేరి లివర్‌ కణాలని వ్యాధి (గస్తం చేస్తాయి. ఈ వ్యాధి వచ్చిన రోగి మలంలో వ్యాధి (కములు ఎక్కువ ఉంటాయి. మల వినర్జన విష యంలో తగిన జాగత్తలు వీసుకొచక పోయినట్లయితే (తాగే సీరు కలుసీతం అవడం, అనేకమందికి వ్యాధి సంక మించటం సవాజం, వారిళుద్ధ్యం విషయంలో తగిన త్‌ద్ధ వహించని జేళాల్లో ఈ వ్యాధి తరచు లీ రూపంలో (యపబలుతూ ఉంటుంది.

పచ్చు కామెర్ష్లకి నంబంధించిన వైరస్‌ (కీములు శరీరంలోకి చేరిన 15 _ 85 రోజుల్లో వ్యాధి లక్షణాలు బయట పడతాయి, పచ్చ కా మెక్టునల్న కళ్ళు పచ్చబడ టానికి 10 _ 15 రోజులు ముందు నుంచి నీరసంగా అని వించడం, కొద్దిపాటి పనికే అలని పోవడం ఉంటాయి. వికా రంగా ఉంటూ వదీ తినలేక పోవడం ఉంటుంది, రోజుకోజుకీ మూూతం పచ్చదనం ఎక్కువ అవుతుంది నిదానంగా తల నొప్పి; జ్వర౦, చలి వణుకు మొదలవుతాయి, వాంతులు కూడా _పారంభ మవుతాయి. వై కడుపులో నొప్పి అని విస్తూ ఉంటుంది. ఆకలి పూర్తిగా పోతుంది, చెమ్యు "పెట్టి వై కడువులో నొక్కి తే ఛాధ అనిపిస్తుంది. మొదట్లో లివ5 "పెరగక పోయినా వ్యాధి "పెరగుతున్న కొద్దీ లివర్‌ మైజు కూడా "పెరుగుతుంది,

ఆరోగ్యదీపివ శ85 ఇన్‌ ఫె్టిన్‌ పాపమైటస్‌ లక్షణాలు కొందరిలో కొద్ది గానే ఉంకే మరి కొందరిలో ఎక్కువగా ఉంటాయి. బాలా మందిలో తక్కువలోనే వ్యాధి వచ్చి తగ్గిపోతూ ఉంటుంది. వ్యాధి మొదట్లో వీకారం, వాంతులు, ద్వారం కొద్ది రోజులు ఉన్నప్పటికీ తరువాత త్య పోతాయి. జ్వరం, వాంతుల, వికారం తగ్గిపోయినప్పటికీ పచ్చ కామెర్లు -పెనుగుతూనే ఉంటాయి. అలా ఒక వారం _ పది రోజుల పాటు వ్యాధి "పెరిగినట్లు కనబడిన తరువాత వ్యాథి తగ్గు ముఖం పట్టు తుంది కొందరిలో కళ్ళు, ఒళ్ళు శ్రాగా పచ్చబడి దురదలు కూడా అనివిస్తాయి. విరోచనం కూడా లెల్లగా అవ్రతుందిం ఇలా వికోచనం తెల్లగా అవడానికి కారణం లివక్‌ కణాలు ఇన్‌ ఫెక్టన్‌ వస బాగా ఉబ్బి పసరుకి సంబంధించిన కాలు వలని మూనీ వేయడం లేదా ఇన్‌ వ్ల మేటకీ సెల్స్‌ పసరకి సంబంధించిన కాలవల్లో చేశపోయి లివర్‌లో పసరు (వవ హీంచకుండా అడ్డుపడటం కారణం కావచ్చు. వదైనా వ్యాధి తగ్గు ముఖం పట్టకంతో లిన్‌ సెల్ఫ్‌ ఉబ్బరం, ఇన్‌ వ్ద మేటరీసెల్స్‌ తగ్గి లివర్‌లో పసరు మామూలుగా (పవ హించడం (పారంభం అవుకుంది, దానితో రక్తంలో బైలు రుబిన్‌ శాతం త్వరత్వరగా తగ్గిపోవడమే కాకుండా. విరో_ చనం రంగు కూడా తెలుఫు నుంచి పసుపు రంగుకి మారు తుందిం

106 ఆరోగ్యదీపిః

ఎక్యూట్‌ ఇన్‌ "ఫక్టీ వ్‌ హెపమైటిస్‌ వచ్చిన తరువాత రోగ్‌ కి నుంచి 6 వారాల్లో పూర్తిగా. కోలుకోవడం జరుగు తుంది. సాధారణంగా ఎటువంటి దువ్ఫలి తాలు "లేకుండా వ్యాధి నుంచి కోలుకోవడ మవుతుంది. అరుదుగా కొందరు మృత్యువాత పడతారు. వారిలో వ్యాథి ఎప్పటికీ ర! పోగా రోజురోజుకీ తీ నమైపోతూ ఉంటుంది. వాళ్ళల్లో లివర్‌ పనిచేయడం మానివేస్తుంది,

పచ్చ కామెర్లు వచ్చిన తరువాత లతిరగ "బెట్టడం అరుదు, కొందరిలో ఈ లివర్‌ డినీజ్‌ _కానిక్‌ పాపమైటిస్‌గా నూరే (ప్రమాదం ఉంది,

ఎక్యూట్‌ ఇన్‌ ఫె జన్‌ హెపకైటిస్‌కి స్పష్టమైన చికిత్స "లేదు. అందుకని వ్యాథి నుంచి పూర్తిగా కోలుకునే వరకు రోగి పూర్తి వ్నిశాంతి తీసుకోవడం అవసరం. రోగి (శమ చెందుతున్న కొద్దీ వ్యాథి తగ్గడం అలస్యం అవుతుంది. వ్యాధి మొదటి దశలో వికారం, వాంతులు ఉండి ఆవోరం వమి తీసుకో లేకపోవచ్చు. ఆ సమయంలో శేవలం కొబ్బరి సీళ్ళు, గ్లూకోజు పళ్ళరసం పీసుకోవాలి. అవసరం బట్టి వరానికి గ్లూకోజు ఎక్కించాలి, సాధారణంగా వారం రోజుల్లో వికారం, వాంతులు తగ్గిపోతాయి, ఇక అప్పుడు నోటిద్వారా ఆహారం ఇవ్వాలి, ఆకల్కి అపగుదల ఉంశు మామూలు ఆహారం తీసుకోవచ్చు. అయికే కారం, మసాలా బాగా తగ్గించడం అవనరం. కొవ్వు పదాన్థాలు

అఆరోగ్యదీపిక క్ర? కూడా తగ్గించడం అవసరం. కొందరిలో కొవ్వు పదాన్ధాలు తీసుకుంశు ఆపహోరం మీద విరక్తి కలుగుతుంది. పచ్చ శామెర్లు వనే పూర్తిగా తన్లేవరకు కేవలం మళ్టిన అన్నమే లినాలనే అపోహ ఉంది. కాని ఆకల్సి అరుగుదల ఉంళ1ు కూరగాయలు పప్పు మాంసం కూడా. తీసుకోవచ్చు శీవలం మజ్టిగ అన్నం తింశు రోగి త్వరగా కోలుకోవడం జరుగదు, వ్యాధి నుంచి త్వరగా కోలుకోవడానికి నూంన కృత్తుల అవసరం ఉంది. అయితే రోగి ముగతగా ఉంటున్నా, హెపాటిక్‌ కోమా లక్షణాలు ఉన్నా మాంసకృత్తులు వాలా తక్కువ మోతాదులో ఇవ్వాలి సాధారణంగా ఎక్యూట్‌ ఇన్‌ 'ఫెక్టీవ్‌. "హెపమైటిస్‌లో రోగి పరిఫ్థితి చాలా కేరికగానూ, తేటగానూ ఉంటుంది. ఇటువంటి రోగులకి పధ్యం చేయాలంటూ ఎంత ఆకలి ఉన్నా శీవలం మళ్జిగ అన్నం తినివించడం సమ్తైన పద్దతి కాదు. ఆహారంతో పాటు భూకోజు పళ్ళ రసం, ఇతర ఫలాలు ఎక్కున తిని వించడం, విటమిన్‌ *సిి చిశాంస్లైక్స్‌ బిళ్ళలు ఇవ్వడం మంచిదిం పచ్చుకామెస్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తూ ఉంటే విటమిన్‌ “కి ఇందిక్ష్షను గాని, బిళ్ళలు గాని ఇవ్వడం అవ సరం. _ఏటన్నింటికి తోడు రోగికి శొరీరక్క మావసిక విశాంతి అవసరం. అంలేకాక అనవసరంగా ఇతర తా వ్‌ మందులూ వాడకూడదు. డాక్టరు సలహా "లేకుండా ఇష్టం

(19)

198 ఆరోగ్యదీపిక వచ్చిన మందులు వాడినట్ల యితే లివర్‌ కోలుకోళ వ్యాఖథి ముదికే (వమాదం ఉంది. ఆల్కపోలు వంటి మత్తుపానీ యాల నేదనం కూడా ఎంతో (పమాదకరం,. 36. ఇంజక్షను సూది వల్లి వచ్చే కామెర్ల వ్యాధి 'హెపటెటిస్‌ మవ “వొ వైరస్‌ వల్ల నీరం జాండీస్‌ వస్తుంది. ఈ రకమైన శకామెస్ల నీటి ాలుమ్యం ద్వారా కాకండా ఈ వైరస్‌ వున్నవ్యక్షి రకం మరొకరికి ఎక్కించితే పచ్చ కామెర్లు వస్తాయి. అంతే కాకుండా ఈ వైరస్‌ ఉన్న వ్యక్షికి నరం ద్వారా రక్నంతీసి ఆ సూదిని సరిగ్గా స్టరలైజ్‌ చేయకుండా మరొళ వ్యక్షికి ఆ సూదితో ఇందక్షను ఇన్తే ఆ వ్యక్షికి పచ్చ కామెక్లు వస్తాయి, అలాగే ఆ వ్యక్నికి వ్యాక్సీను చేసి అబే సూదితో మరొకరికి వ్యాక్సీను చేసినా కామెద్లు వస్తాయి. ఈ వ్యాధి (కిములు శరీరంలో (వవేశించిన 40 నుంచి 100 రోజుల్లో వ్యాథి లమణాలు బయటపడ తాయి, ఈ వ్యాథి లక్షణాలు దాదాపు ఎక్యూట్‌ ఇన్‌ "ఫెక్టీవ్‌ హాపకైటిన్‌లో లాగానే ఉంటాయి. కొందరికీ ఈ వ్యాథి వచ్చి త్గిన తరువాత కూడా ఈ వై రస్‌ (క్రీములు రక్త ౦లో ఉంటూనే ఉంటాయి. అటు వంటప్వుడు ళ్ముభం చేయని ఇందిత్షను సూదుల ద్వారాగాని

ఆరో గ్య దీపిక 189 రక్న్తం ఎక్కిచడం ద్వారాగాని వారథి మరొకరికి సంక మించే ([పమాదం ఉందిః

నీరం జాండీస్‌కీ స్పవ్ట్యమైన చికిత్స "లీదుం ఎక్యూట్‌ ఇన్‌ "ఫక్టీవ్‌ "'హెపమైటిస్‌లో లాగానే చికిత్స చేయాలి.

ఇది. ఇలా ఉండగా ఉష్మదవంగా ముంచుకొచ్చి ముష్వు "తెచ్చే మరో రకమైన కామెర్లు ఉన్నాయి

ఇటువంటి కామెర్లు కలిగినప్పుడు లివర్‌ లోని కణాలన్నీ ఇాలా కొద్ది సమయంలో దెబ్బతిని పోతాయి. లినర్‌ పూర్తిగా నికి రాకుండా అయిపోతుంది, ఒకరకంగా చెప్పా లంకే ఉన్నట్టుండి ఒక్కసారిగా లివర్‌ కుళ్ళి పోయినట్లు అవుతుంది. దీని ఫలితంగా పచ్చ కామెర్లు అతి తక్కువ సమయంలో త్మీవంగా వచ్చేస్తాయి చానితో రోగి పరిస్థితి అయోమయంగా మారుతుంది. సవలైన స్పృహ ఉండదు. రోగి త్వరితంగా కోమాలోకి వెళ్ళి పోలాడుం ఇటువంటి విపరీత పరిస్థితి వురువుల్లో కంశే (స్రీలలో ఎక్కువ అందు లోనూ గర్భవతులలో ఎక్కువ,

లివర్‌ పూర్తిగా పాడై పోయ్యి కుళ్ళి పోయినట్లు అవు తున్న పరిస్థితుల్లో రోగికి వికారం, వాంతులు ఉంటాయి రోగికి విపరీతమైన నీరసం, జ్వరం ఉంటాయి ఆకలి అనలు "లేకండా అయిపోతుంది. పచ్చకామెర్లు కవబడి త్వరత్వరగా “పరిగిపో తాయి. శరీరంలో అక్కడక్కడ రక్ష నాళాలు పగిలి పోతాయి. వ్యాథి (పారంభ దశలో లివర్‌ శాస్త్య “పెరిగినా ఛరువాత కుదించుకుని పోతుంది?

1$0 ఆరో గ్య దీపిక ఈ వ్యాథి కలిగిన వారిలో ఆవలింతలు ఎక్కిళ్ళు ఎక్కువగా ఉంటాయి చేతులతో బాదుకోవడం వంటి విలతణ లమణం ఈ వ్యాథిలో కనబడుతుంది. మగతేగా ఉన్న రోగి కోమూలోకి వాలా త్వరగా జారుకుంటాడు. సాధార ఇంగా ఈ వ్యాథి వచ్చిన వారం రోజుల్లో రొగికి (పాణా పాయం కలుగుతుంది. ఈ వ్యాథికి సంబంథించిన రోగి రశ్రాన్ని సరి బోన్పయినల్‌ ఫ్లూయిడ్‌ ని పరీక్షచేన్నే ఎక్కువ

ఛాతంలో అమ్మోనియా కశబడుతుందిం ఈ వ్యాథి వచ్చిన వాదు కొందరు మృత్యువాత చడ కుండా బయటపడతారు. కాని వారిలో లివర్‌ వాలా వరకు

చనిచేయకుండా అయిపోతుంది. 37. కడుపుని బానగా మార్చే లివరు వ్యాధి నడకను కొందరికి కడుపుకి నీరు చేరి చానలాగా తయారవు తుంది. ఇాతీ ఎండిపోయ (పక్క మెముకలు లెక్క పెస్తుటట్లు బ్గా బయట పడతాయి. చేతులు శెందూ తామరకాడలు లాగ సన్నగా తయారవుతాయి. బుగ్గలు, కళ్ళు గుంటల్రై రోగి జేవచ్చవంగా మారుళౌడు.. ఇటువంటి పరిస్థితి “సిరోసిస్‌ లివకి లో కనబడుతుంది.

సిరోసిస్‌ లివర్‌ వ్యాథి శావడానికి కారణం లివర్‌

ఆఠో గ్య దీపి*ళ కశ

లోని కణాలన్నీ దెబ్బ తినడమే కారణం, లినక్‌లోసి అత్య ధిక కణాలు బెబ్బతిని లివ్‌ కృశించిపోవడానికి ఇవాలా కార ణాలు ఉన్నాయి కారణాలు ఏవై లేనేం లివర్‌ కణాలు పని చేయకుండా తయారవుతాయి. లివర్‌ ఆర్మి, కెక్బుర్‌ , రూపం ఆంతా పాడై పోతుందిం లివర్‌ లో ఆరోగ్య కణాలు పోయి నారలాంటి వై్యబస్‌ టిన్య్యూ వోటు చేసుకుంటుంది. పాడైన లినరుటిస్త్యూూ బట్టి స్మ్‌్రొసిస్‌ లివరు మూడు రకాలుం-

లివర్‌లో (కొవ్వుటాగా చేరిపోయి. ఆరోగ్యకరమైన కణాలు చాలావరకు దెబ్బతినడం వల్లా ఇన్‌ ఫెక్టివ్‌ పెప మైటిస్‌కి నంబంధించిన పచ్చ "కామెర్లు పలుమార్లు రావడం వల్లా లివ5్‌ కణాలకి పౌష్టికాహారం లభ్యం శాకపోవడంవల్ల లివర్‌లో ఫైటబస్‌ టిస్యూ చేశిపోతుంది, లివర్‌ మొత్తంగా ఈ విధంగా మైబోసీస్‌ కలగడంతో చాలా వరకు దెబ్బతిని పోతుంది.

లివర్‌లో అధిక భాగం పాటై పోయినప్పుడు కూడా దూలాలు కూలి ఇల్లు కూలిపోయినట్ట్లు లివర్‌ రూళు మొత్తం పాడ్రైపోతుంది. ఇటువంటప్పుడు లినక్‌లో కొత్తగా ఫె్యబస్‌ బ్యాండ్స్‌ లైనుగా వర్పడ తాయి. లివర్‌ ని తిరిగి అలా నిల బెట్టినవ్వడు నెలన్‌ బ్యాండు మధ్య అక్కడక్కడ ఆరోగ్యకరమై?: టిస్యూ కొంత (ితుకు తుంది ఈ రకంగా లివర్‌ పాజ్రైపోయినప్పుడు క్రైస్‌ బ్యాండ్స్‌ వీర్పడటాన్ని పోస్ట్‌ న్మెకోటక్‌ స్కా_రింగ్‌ రశ నికి చెందిన స్మిరోనిస్‌ జబ్బు ఆఅంటాప,

149 ఆరోగ్యగీపీక

లివర్‌లో బైలు (వసరు) (పవహించడానికి కాలు నలు వంటివి ఉంటాయి. కొన్ని సమయాల్లో ఈ కాలువలు మూసుకునిపోయి లివర్‌లో పసరు నిలువ ఉండిపోతుంది. చానితో పసరు (పయాణించే కాలువలు ఉబ్బిపోతాయి. వాటి ఒత్తిడితో లివర్‌ టిస్యూ 'దెబ్బతినిపోయి. ఆరోగ్య కణాల చోటిలో నారవంటి పనికిరాని టిస్యూ చేరిపోతుంది ఇందువలన కూడా కడువు వానగా మారుతుంది. స్మిరోనిస్‌ లివర్‌ వ తరగలికి చెందినదో తెలుసు కోవడానికి అల్ట్రా సౌండ్‌ స్కానింగ్‌ తోడ్పడుతుంది.

లివర్‌ చెబ్బతిని కడుపులో నీరు చేరడానికి పౌష్టీ శాహార లోపం ఒక కారణం. ముఖ్యంగా ఆహారంలో మాంసకృత్తులు లోవిస్తే లివర్‌ 'బెబ్బతింటుంది.

మత్తు పానీయాలు ఎక్కువ తీసుకోవడం వల్లకూడా లివర్‌ కణాలు "దెబ్బతింటాయి. కొందరు ఒక మాదిరిగా ఆల్మ_పోలు రోజూ తీసుకుంటూ దానికి మించి మాంస కృత్తులు, విటమిన్లు ఉండే పౌష్టికాహారం వీసుకుంటారుం ఇటువంటి వారికి ఆల్కహాలు వల్ల లివర్‌ టిస్యూ "దెబ్బతిన డం ఉండదు. కాని సాధారణంగా అల్క_హోలు తీసుకునే వాళ్ళు తగినంత ఆహారం తీసుకోరు ఒకవేళ తీసుకున్నా అది పౌస్టిశాహారం అయి ఉండదు. దానితో లివగ్‌ టిస్యూ "దెబ్బతిని స్టిరోసిస్‌ లివర్‌ వర్చడుతుంది

ఇన్‌ ఫెక్టీ వ్‌ హెపైటిస్‌ నంటి పచ్చ కామెర్ల

ఆరోగ్యదీపిక 1438 వచ్చిన వారిలో తగిన చికిత్స పొందకపోతే 10 శాతం మందికి స్మిరోసిస్‌ లివర్‌ వస్తుంది

లివర్‌లో వసరు [పయాణించే మాన్హాలకి దీర్ధ “కాలం పాటు అడ్డు వర్పడిన్సా దీర్ధకాలం పొటు పనరు తిత్తిలో రాళ్ళు ఉండి పసరు నరా బయటకు రాకపోయిన స్మిరో సిన్‌ లివర్‌ వర్పడుతుందిం

కొన్ని రకాల గుండెదబ్బులలో గుండె "పెరుగుతుంది. చాని ఫలితంగా లివర్‌ కూడా ఉబ్బుతుందిం పర్యవసానంగా లివక్‌లో ఫెళబోసిస్‌ వర్చడి స్మ్‌రోసిస్‌ కలుగుతుంది

• కొన్ని రకాల వ్యాధులలోనూ, మధుమేహ వ్యాథి

లోనూ లివరు రకరకాల టిస్యూలతో నింపబడుతుంది,. వాటి ఫలితంగా కూడా స్మిరోసిస్‌ లివరు వర్పడుతుంది.

స్మిరోసిస్‌ రావడానికి కారణం బట్టి కొన్ని లక్షణాలు "వేరుగా వర్పడినా సాధారణంగా స్టిరోసిస్‌ లివరులో పొట్టకి నీరు చేరుతుందిం కాళ్ళకి, పాదాలకి కూజా నీరు చేరి ఉబ్బుగా అవుతాయి. అయితే పొట్ట పై భాగం నుంచి ఇాప్కీ "50డు చేతులు ఎండి పోతాయి. పొట్టపైన అంతకు ముందు కనబడని రక్త్మృ నాళాలు ఉన్ని స్పష్టంగా కనబడ "తాయి. ఈ వ్యాథి వచ్చిన రోగికి ఆకలి త్యపోతుంది. కడుపులో వికారం, వాంతులు కూడా ఉంటాయి కాళ్ళు, చేతులు తిమ్మిర్లు మంటలు ఉంటాయి. వ్యాథి మొదటి దశలో కొందరిలో లివరు "పెద్దదిగా కనబడి తరువాత కుదిం

శ్రీశ ఆరో గ్య దీపి* చుకుని పోతుంది న్తీ ఏన్‌ మాతం "పెరుగుతుంది వ్యాథీ "పరిగిన కొందరిలో రక్తం వాంతి అవడం, మలద్వారం గుండా రక్ష్నం కారడం ఉంటాయి. వాలా మందిలో ర్త హీనత కనబడుతుంది. ఒంటిమాద అక్కడక్కడ నల్లటి మచ్చలు వర్పడ తాయి. కొందరిలో మానసిక వ్యాధి లక్షణాలు వర్పడతాయి. మరి కొందరిలో ఎప్పటికీ కొంత పచ్చ కామెర్లు మిగిలి ఉంటాయి.

కొందరిలో స్ట్‌్రోసిస్‌ వ్యాఖి వర్పడినా లివరు పూర్తిగా "జెబ్బ తినడం జరగదు, మిగిలిన లివరు అనసర మైన పనిని చేని బాధలు లేకుండా. చేస్తుంది. కాని కొంద. రిలో సిరోసిస్‌ లమ్షణాలు త్మీవంగా ఉండి (_పాణాపాయం కూడా కలుగుతుంది. ఇటువంటి వారిలో అకస్మాత్తుగా రక్తం వాంతి అవడం, మలద్వారం నుంచి రక్తం కారి పోవడం జరుగుతుంది. లివరు పని ఆగిపోయి మగత వచ్చే గ్‌ స్తుంది. వైద్య చికరృతో తాత్కాలికంగా (పాగా పాయం నుంచి బయట పడినా వారిలో మతఠత్యువు పొంచి చూస్తూనే ఉంటుంది.

స్మిరోసీస్‌ లివర్‌ కీ సరెన చికిత్స సరెన సమ యంలో. చేస్తే లివర్‌ని మరింత ెబ్బ తినకుండా కాపాడ వచ్చు. అంలే కాకుండా శొత లివరు టిస్యూ పంపొంచే టట్లు అవి తగినంత పని చేసేటట్లు కృవీ. చేయవచ్చు. లివరులో ఫై లోసిస్‌ "ఎరిగి పోకుండా శాపాడవచ్చుం

ఆరోగ్యదీపిక 145 అయితే స్మీరోనీస్స్‌ లివరు కలిగిన కొన్ని దుష్ఫలి తాలని వ్‌ మాం చక్క_దిద్దడం కుదరదు.

ని, రోసిస్‌ లివరు వల పొట్టకి కాళ్ళకి వచ్చిన సీరుని కొన్ని బిళ్ళలు వాడటం ద్వారా తగ్గించవచ్చు. అయితే బిళ్ళలు విడవకుండా వాడుతూ ఉండాలి.

స్మిరోసిస్‌ లివరు ఉన్న ఫి ఒక్కరూ. పూరి వి శాంతి వీసుకోనవసరం లేదు, కడుపుకీ కొద్దిపాటిగానే సీరుఉండ్సి అంతగా దుష్ఫలితాలు లేనప్పుడు మామూలుగా పనులన్నీ చేసుకోవచ్చు. కాని లివరు వాలా భాగం బెబ్బ తిన్న లక్షణాలు కనబడుతున్న ప్పుడు, పొట్టకి జాగా సీరు చేరినప్పుడు, రకం వాంతి అవ్రతున్నప్పుడు. పూర్తి విశొంతి శీసుకోవడం అవసరం.

స్టరోసిస్‌ లివరు వివయంలో పౌష్టికాహార అవశ్యకత వాలా ఉంది, అనలు స్మిరోనిస్‌ లివరు వర్పడటంలో అహార లోపం (పధానమైనదిం అందుకని ఈ వ్యాధికి సంబంధించిన రోగులు రోజుకి కనీసం 8000 కాలరీలు కలిగి ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి. అందులో కనీసం 1£0 ట్రాముల మాంస కత్తులు, 400 _గాములు విండి పదార్దం, 100 (గ్రాములు

ఆక థి

తొశ్వ పదార్థం ఉండాలి. అందుకని పాలు కోడి గుడ్డు మాంసం, పప్పులు ఆకుకూరలు, పళ్ళు రోజూ తీసుకో వాలి. కూరల్లో ఉప్పు తక్కువ వాడటం మంచిది. ఎట్టి పరిస్థితు

(19)

140 ఆరోగ్యదీపీళ ల్లోనూ ఆల్క_ హాలు లీసుకోకూడదు. ఆల్కహాలు తీసుకుంశే లివరు కోలుకునే బదులు మరింత "దెబ్బ తింటుంది. ఆహారంతో పాటు బి.కాంసైెక్‌ న విటమిన్‌ “ని బిళ్ళలు రోజూ ఫీసుకోవడం అవనరం బి12 విటమిన్‌ ఇంజ తను రూపంలో ఇవ్వడం మంచిది. రక్తం వాంతి అవుతున్న పుడు వంటనే రక్ష 0 ఎక్కించి రోగిని (పమాదకర పరిస్థితి నుంచి తప్పించాలి. పోర్టల్‌ హోసపెరకెన్లన్‌ వంటి కొన్ని పరిస్థితుల్లో సర్జికల్‌ (టీటుమెంటు ద్వారా దువ్ఫలి తాలు కొంత వరకు సరిదిద్దవచ్చు. స్నిరోసీస్‌ లివరుకి సంబంధించిన ేసుల్లో పాపాటిక్‌ ల్స్‌ (టాన్స్‌ఫ్యూజన్‌ చేయడం వల్ల కొంత (పయోజనం ఉంటుంది. 38. కష్టాలు నష్టాలు తెచ్చే కొన్ని కాలేయం వ్యాధులు చనన బంక విరోచనాలు పట్టుకుంళు ర ఎంటమాబా హిస్ట లిటికా అనే వకకణ జీవి వ ల్లి బంక విరోచనాలు అవుతూ ఉంటాయి, ఇటువంటివారి మలం పరీక్ష చేని దూన్తే అందులో ఈ వ్యాఖి (శ్రీమికి సంబంధిం చిన (క్రిములు గాసి సిస్ట్‌ ఎ గొని కనబడ తాయి.

ఆరో గ్య దీపిక కశ? బంక విరోచనాలు అయ్యే కొందరిలో లివరుకూడా వ్యాథి (గస్త్య మవుతుంది. అటువంటప్పుడు వారిలో లివరు "విరుగుతుంది, లివరు అంతా నొప్పిగా అనిపిస్తుంది. చలి జ్వరం వచ్చి మనిపీని వణకిస్తుందిం చమటలు ఎక్కువగా పోస్తాయి, జ్వరం సాధారణంగా వచ్చీ పోతూ ఉంటుంది జ్వరం వచ్చినప్పుడు చలి చమటలు ఉంటాయి. ఎమిీబియాసిస్‌ వల్ల (ఎంటమిబా హిస్ట లిటికా (శ్రీములవల్ల కలిగే బంక విరోచనాల వల్ల) లివరు - పెరిగి నప్పుడు కామెర్లు (పతీ వారిలోనూ ఉండాలని లేదు. అయితే కొందరిలో కొద్ది పొటిగా పచ్చ కామెర్లు కనబడ "తాయి, లివరు ఫంక్షను మాతం "దెబ్బతినదు. ఎమిోబియాసిస్‌ వల్ల లివరు పెరిగి జ్వరం నలపరం ఉన్నప్పుడు మెట(టోనిడజోల్‌ కి సంబంథించిన మందులువాడితే తగ్గిపోతుంది. కొందరిలో ఎమాబియాసిస్‌ (కానిక్‌ అయి లివరులో కూడా జబ్బు (నిక్‌ గా ఉంటుంది. వ్యాథి_కానిక్‌ గాఉన్న ప్వుడు ద్వరం శావడం గాసి, లివరు "పెరగడంగాని ఉండవు, శాని రోగికి అకలి సరిగ్శా -లేశపోవడం, చిన్న పనికి కూడా అలసిపోవడం, కుడి డొక్కలో నొప్పీ అనివీంచడం, పె కడుపులో వదో "తెలియని బాధ ఉండటం ఉంటాయి. మలం పరీక్ష చేస్తే అందులో అమిోావీక్‌ స్స్‌ కనబడ తాయి. వీరికి కూడా అమాబియాసిస్‌కి చికిత్స చేన్మే వ్యాధి తగ్గిపోతుంది.

168 ఆరో గ్య దీపిక మలేరియా వచ్చినప్పుడు :_

మలేరియా జ్వరం వచ్చేవారిలో కూడా కొందరిలో లివరు జబ్బు పడుతుంది. కాసి దానివల్ల (పల్యేకంగా వాధలు వమి వుండవు. జేవలం లివరు నొప్పిగా అనివించ డం తప్ప వేలే దువ్పలితాలు ఉండవ్ర. కొందరిలో కొద్ది పాటిగా పచ్చ కామెద్ల కనబడతాయి. మలేరియాకి చికి తతో అవి తగ్గిపోతాయి. గర్భిణీ సమయంలో ;_

గర్భవతి అయిన తక వైరస్‌ (కిమివల్ల వచ్చే ఇన్‌ "ఫెక్టీవ్‌. 'హెపకైటిన్‌ వల్ల (పచ్చ కామెర్లవల్ల) సాధార ణంగా (ప్రమాదం ఉండదు, కాని పాష్టికాహారం లోపం ఉన్న గర్భిణీ (స్త్రీలలో పచ్చ కామెర్లు వచ్చినప్పుడు దుష్ఫలితాలు కలగడానికి అవకాశం ఉంది. కొందరు గర్భ వతులకి (పాణాపాయం శోలుగుతుంది, పాస్టికాహారం లోపం ఉన్న తి పచ కామెర్ల వల్ల మామూలు సమయంలో కంశు గర్భిణీ సమయంలో (_పమాదం ఎక్కువ. అందుకని గర్భిణీ తక పచ్చ కామెర్లు వన్న పూర్తి వి.శాంతి మాంసకృత్తులు ఇతర పోవక పదాన్ధాలు ఉండే పౌష్టి శాహారం ఎక్కువగా ఇవ్వడం అవసరం. గర్భిణీ తక పచ్చ కామెర్ల వల్ల దుష్ఫలితాలు (వాణాపాయం కలిగే అవకాశం ఉంది కనుక నిపుణుడైన డాక్టరు పర్యవేక్షణలో వ్యాథి తగ్గే వరకు ఉండటం అవనరం౦,

ఆరో గ్య దీపిక 149

గర్భిణీ రాకముంటే. లివరు వ్యాధి ఉన్నట్లయితే కొందరిలో గర్భసావం జరగడం గాని బిడ్డ తగినంత ఎదగక పోవడం గాని జరగవచ్చు. కొందరిలో గర్భిణీగా వుండగా లివరు తగినంత పని చేయలీక లివరు "ఫియిల్య్యూరు బయట పడవచ్చు. వది వమైనా గర్భిణీకి పచ్చకామెర్లు వచ్చినా లివరు "ఫెయిల్య్యూరు కలిగినా పూర్తిగా నయమయ్యే.వరకు డాక్టరు పర్యవేక్షణలో వుండాలి, లివర్‌ శేన్సర్‌ వు

లివర్‌ కి కేన్సర్‌ రావడం ఆెండు రకాలు, ఒక రకం లివరులోనే శేన్సర్‌- పుట్టడం, మరొళ రకం శరీరంలో ఇంకొకచోట మందు శేన్సర్‌- వుట్టగా తరవాత అది లివరుకి టాకటం.

లివరలోనే కేన్సర్‌ ఫుట్టడాన్ని “వై 9మరీ కార్చి నోవా ఆఫ్‌ ది లివర్‌” అంటాప. లివరులోనే చేపగా శీన్సర్‌ వర్పడేవారిలో చాలా మందిలో అంతకు ముంజే వారిలో సిరోసిస్‌ లివరు ఉంటుంది. లివరుకి కేన్సర్‌ ముఖ్యంగా మధ్య నయస్ప్సులో ఉన్న మగవాళ్ళకి రావడం ఎక్కువ. లివరుకి కేన్సర్‌ వచ్చినపుడు ఒక్క_ళు ఒక్క పెద్ద కంతి వర్పడటం గాని, లివరుమోద అనేక చొడిపలు "తేలడం గాని జరుగుతుంది. ఈ రకంగా మొత్తం లివరు ేనర్సుకి గురి అవుతుంది,

150 ఆరో గ్య దీపిక లివరుకి శీన్సర్‌ వచ్చినప్పుడు జీర్ణకోశ చాధలు కన బడతాయి వాగా నీరసంగా అనివిస్తుంది. కడుపుకి నీరు వేపతుంది. బరువు తగ్గిపోవడం, కుడి డొక్కలో నొప్పి ఉంటాయి, ఈ లక్షణాలతో పాటు రోజులు తరబడి డ్వెరం వస్తూ ఉంటుంది. కేన్సర్‌ వల్ల కడుపులో నీరు చేరినప్పుడు వాలా త్వరగా "పెరిగిపోతుంది. శరీరంలో ఇతర భాగాల్లో ేన్సర్‌ మొదశైై ఆవ్యాధి లివరులొ' కి చేరి లివరుకి కూజా "కేన్సర్‌ కంతులు వర్పడ టాన్ని “సెకండరీన్‌ ఇన్‌ లివర్‌” అని అంటారు. శరీరంలో ఇంకెక్కడా "కేన్సర్‌ "లేకుండా శేవలం లివరులో శే శేన్సర్‌ పుట్టడం కాస్త అరుదు, కాని లినర్‌ ్పికండ్తరీస్‌3 వర్పడటం అతి సాధారణం. శ్వాసనాళం, రొమ్ములు జీర్ణకోశం, పాన్‌(కియాస్స్‌ మూ(తవిండాలు గర్భకోశం, అండాశయాలు వృవణాలు మొదలైన వాటికి "కేన్సర్‌ నచ్చినప్పుడు లివరులో “సెకండరీన్‌) రావడం సవా జం, కొన్ని సమయాల్లో వది ముందో, ఏది తడవాతో "తెలుసు కోవడం ఇబ్బంది అవుతూంది. వాలా సమయాల్లో ముందు వచ్చినది తెలియకుండా లివరలో "సెకండరీన్‌ వర్పడిన తరువాతే శేన్సర్‌ వచ్చినట్లు గుర్తించడం జరుగుతూ ఉంటుంది, లివరులో సెకండరీస్‌ వచ్చిన తరువాత గుర్తిం చిన "కేవ్సర్‌ వాలా ఎడ్వాన్‌, ఎ లియిపోయిన కేన్సర్‌ (కంచే జమ "కేన్సర్‌ అంత ఎడ్వాన్స్‌ అయిపోయిన తరువాత చేయ గలిగింది చాలా తక్కువ,

ఆ రో గ్య దీ ల్‌ క ! లివరులో "సెకండర్‌న్‌ వచ్చినప్పుడు లివరుమై జు త్వర త్వరగా "పెరిగి "పెద్దదిగా కనబడుతుంది. కేన్సర్‌ వచ్చిన వ్వక్తి త్వరగా సనీరసించిపోవడం, కడుపుకి నీరు చేరడం, రోజులు తరబడీ కొద్ది పొటిగా జ్వరం రావడం ఉంటాయి. లివరు కేన్సర్‌ వచ్చినప్పుడు నీడిల్‌ బయావ్పీద్వారా అల్ల్రాసౌండ్‌ స్కానింగ్‌ ద్వారానూ, సిటి. స్కానింగ్‌ ద్వారానూ వ్యాథి నిస్ధారణ చేయవచ్చు. లివరుకి కేన్సర్‌ వల్ల'నే కాకుండా ఇతర కరణాలవల్ల కూడా కణుతులు వర్చడతాయి. సరైన పీీక[ూ పద్ధతుల ద్వారా వదైనదీ నిన్దారించవచ్చును 39. పసరుతిత్తి ఉచ్చితే వచ్చే (ప్రమాదం లివర్‌ పనరుని తయారుచేసి దానిని పసరు తిత్తిలోకి పంపుతుంది. పసరు తిత్సి లివరుకి ఆనుకునే లివరు (కీంది భాగంలో ఉంటుంది, లివరులోరోజుకి 1000 సి, సి, పసరు తయారవుతుంది. ఇలా తయారైన పసరులో నీరు శాతం ఎక్కువ ఉంటుంది. అందుకని పనరు తిత్తిలోకి చేరిన పసరుని అది నీరుని చాలావరకు ఇంకి పోయేటట్లు వేసి పసరు సాందతని 5 నుంచి 10 "రెట్లు "పంచునుంది. దీనివల్ల లిన రలో తయానైన పపరు కంళశు పసరు తిత్తిలో వున్న పసరు చిక్సగా తయారవుకుంది. జీర్ణ కోశం (పేగుల్లోకి ఆహారం

159 ఆరోగ్యదీపిళ చేరగానే పసరుతిత్తి కొంత పసరుని విడుదల చేస్తుంది ముఖ్యంగా (కొవ్వు పదార్థం గాని (కొవ్వు కలిగిన ఇతర ఆహారం గాని జీర్హాశయంలో నుంచి జీర్ణ కోశం (పేగుల్లోకి చేరగానే ఈ ఆహారం పసరు తిత్తిని ముడుచుకునేటట్లు చేస్తుంది. దీనికి ముఖ్యంగా జీర్ణకోశం. పొరల్లో వుండే కోలిసిస్తో కెనిన్‌ అనే అర్గస్టను (పథాన ప్మాత వహిస్తుంది, జీర్ణ కోశంలోకి (కొవ్వు పదార్థం రాగానే అది విడుదలై రళ లో! చేవ, అక్కడ నుంచి పనరుతిత్తి పొరల్లోకి చేరి ఆానాతి చవాట' ఉం అది ముడుచుకునేటట్లు చేస్తుంది. పసరు తిత్తి ముడుచుకో గానే డాని (కింద భాగంలో వుండే స్ఫింక్ట రు వదుళలై పనరు జీర్ణకోశంలోకి వెళ్ళేటట్లు తోడ్పడుతుంది. ప! ణా పసరు తిత్తికి వ్యాధి (కములు చేరిన్మా పసరు త్పిల్హి అా=తో తానాతొ నుంచి పసరు వచ్చే మూర్షం వ కారణం వల్లనైనా పావ్నీ కంగాగాన్తి పూర్తిగా గాని మూసుకు పోయినా అది వాయ డం, పరిమాణం "పెరగడం వుంటుంది. మెఫాయిడ్‌ , పారా మైఫొయిడ్‌ జ్వరాలు వచ్చిన వృడు కూడా కొందరిలో ఎక్యూట్‌ కోలి సిస్టయిటిస్‌ పరిస్థిత వర్చడవచ్చుు, ఎక్యూట్‌ కోలిసిస్ట యిటిస్‌ అంతకు ముందు వ బాధా లేకుండా అక స్మాక్తుగా వచ్చే బౌధం ఇంత త్వరగా వచ్చే ఈ వ్యాధిలో పసరుతిత్సి బాగా వాయడం, ఎంతో నొవ్చి అనిపించడం వుంటాయి. కొందరికి ఇలా వాచిన పసరతిత్తిలో చీను కూడా చేరుతుంది. కొందరికి వాచిన పసరుతిత్తి పగిలి పోనడం కోడా జరగవచ్చ్యుం

ఆ రో గ్య దీ పీక రఫీ సాధారణంగా పసనరతితి వాచి అకస్మాత్తుగా నొప్పీ వాత 'అణాతో రావడమనేది స్థూల కాయం వున్న (న్ర్రీలలో కనబడుతుంది, ఈ వ్యాధి ఎవరిలోనైనా రావచ్చు. కాని ఓ0.60 సంవత్స రాల వయస్సు వున్న (స్త్రీలలో రావడం ఎక్కువ పనరు తిత్నిలో ఎటువంటి అడ్డంకి "లేకుండా శేవలం వ్యాధి (క్రీములు చేరి వాపు కలిగినప్పుడు ఆ వ్యక్షిలో ముందు ద్వరం వస్తుంది. గాలి నిండుగా విల్చిసట్లయితే కుడి డొక్కలో విపకీతంగా నొవ్పి అనివిస్తుంది. అంతే ాకుండా పై కడుపులో వదలకుండా నొప్పి అనివీంచడం, కడుపులో వికారం అనిపించడం వుంటాయి. ఒక్కొక్కసారి మె కడుపులో నొవ్చీ మెలిపెళ్టుసినట్లు వుండి రోగి మెలికలు లా లు గ] తిరిగి పోవడం వుంటుంది, వాలా మందికి యాంటి బయాటిక్స్‌ వాడటం ద్వారానూ వి శాంతి తీసుకోవడం తోనూ వారం పది రోజుల్లో వ్యాధి లమ్షణాలు త్యిపోతాయి. కొందరికి పనరు లితికి రాళ్ళ వల్ల గాని ఇతర కారణాల నల గాని అడు అతి గిం ళ్‌ య వర్చడి ఇన్‌ ఫెక్షన్‌ తరచు వస్తూ నెలల తరబడి వ్యాధి కొద్దో గొప్పో మిగిలి పోతుంది కొందరికి. పసరు తిత్తిలో రాళ్ళు ఏర్పడి పసరు (ప్రయాణించే మార్థానికి ఆటంకం కలుగుతుంది. కాళ్ళు వర్చ్పడటంతోపాటు వ్యాధి (కిములు కూడా చేరి పసరుతి్తి (2%)

154 ఆరో గ్య దిప్‌శ

వాచుతుంది. అంతేకాదు పసరు తిత్తి పరిమాణం “పెరుగు తుంది. ఇందువల్ల కొందరికి నెలలు, సంవత్సరాల తరబడి కొద్దో గొప్పో నొప్పి పై శడుపులో పస్తూ- పోతూ ఉంటుంది. ఇలా వాలా కాలం నుంచి ఉందే పసరుతి త్తి వ్యాధిని (కానిక్‌ కోలిసిస్ట యిటిస్‌ అంటారు.

(గానిక్‌ కోలిసిస్ట యిటిస్‌ వురువుల కంకే (శ్ర్రీలలో అయిదు "కెట్లు ఎక్కుుపం అందులోనూ స్థూలకాయం వున్న (ీలలో ఎక్కువ

(నిక్‌ కోలిసిస్టయిటిస్‌ గర్భిణీ లలోనూ మథు మేహం ఉన్న వారిలోనూ, యాంజైనా గుండె నొవ్చీ ఉన్న వారిలోనూ ఎక్కున కనబడుతుంది. ఏీరిలో కొలెస్ట రాల్‌కి సంబంధించిన రాళ్ళు వర్పడం ఎక్కువ అయితే ఇతరులలో కూడా పనరుతిత్సి రాళ్ళు వర్చడ తాయి.

పనరు తిత్తిలో వర్చడే రాళ్ళు ముఖ్యంగా మూడు తరగతులకి చెంది ఉంటాయి

పసరు తిత్తిలో దీర్ధకాలంగా వ్యాథి(కిములు చోటు వేసుకున్న ప్వుడు కొలెస్టరాల్‌ రాళ్ళు సాధారణంగా వర్చ డుతూ ఉంటాయి కొలెన్ష 'రాల్‌ రాళ్ళనే *మెట బాలిక్‌ స్టోన్‌ ని అని కూడా అంటారు,

ఛైల్‌ వీగ్‌ మెంట్‌ ఘనీభవించడం ద్వారా అనేకం కాళ్ళు పసరతిత్తిలో వర్చడ తాయి. రక్ష కణాలు విరిగి పోయ్‌ వ్యాధి ఉన్నవారిలో విగ్‌ మెంటు కాళ్ళు వర్చడటం ఎక్కువ

ఆరో గ్య దీపిక 155 పనరులితి లో కొలెస్త రాల కాల్షియం, చె లురువిన్‌ అతి ట్‌ య్‌ శ్‌ (నిక్‌ కోలిసిస్థయిటిస్‌ ముఖ్యంగా మధ్య వయ స్సులో ఉన్న (స్త్రీలలో రావడం ఎక్కువ. పనరులిత్తిలో రాళ్ళు ఉంచు బాధ అంతగా అనివీంచదు. అలా కాకుండా పసరు బయటకు వచ్చే మాక్షంలో రాళ్ళు ఉంకే అవి కదులుతూ మనిషిని మెలికలు తిరిగి బాధ పడేటట్లు చేస్తాయి. ఇటువంటి నొప్పి అకసాత్తుగా వచ్చి ఎంతో బాధ కలి గిస్తుంది. ఇలా తరచు నొప్పివస్తూ పోతూ ఉంటుంది, ఇలా లీవంగా నొప్పి వచ్చినప్పుడు ఆ నొప్పి కుడి భుజానిక్కి వీవు -ననుకకి కూడా (పాకుతుంది. అక్కడ కూడా నొప్పి అని విస్తుంది.. దీర కాలంగా పసరతిత్తి వ్యాధి ఉండే వారికి జూన ఖు నహ తరచు కడుపు నొప్పి అనివీంచడమే కాకుండా ఎప్పుడూ వికారంగా అనివీంచడం, అప్పుడప్పుడు వాంతులు అవడం ఉంటాయి. అంతే కాకుండా కడుపు వుబ్బరం, గ్యాస్‌ వేర చట్టు అనివించడం, వది తిన్నా జీర్ణం కానట్లు అనివించడం స్‌ య! న. ఉంటాయి. వీటన్నింటి కంళ₹ు నెయ్యి, నూనె కొబ్బరితో వేసిన వది తిన్నా వికారం అనివించడం, కడుపులో నొప్పీ రావడం వాంతి అవటం ఉంటాయి. వేపుడు కూరలు తిన్నా కడుపు ఉబ్బరంగా ఉంటుంది. ఇక వది తినలన్నా వికారం అనివిస్తుంది, కొందరిలో పచ్చ "కామెర్లు కూడా కొద్దిగా కనబడ తాయి

156 ఆరో గ్య దీపిక

టౌనిక్‌ కోలినిస్థయిటిస్‌ మందులుద్వారా పూర్తిగా తగ్గడం అరుదు. (సభానంగా పసరుతిత్తిలో రాళ్ళు వర్పడి తరచు నొప్పి వస్తూ ఉంకు అపళేవన్‌ చేసి పసరుతిత్తిని లీసి వేయడం అవసరం. కొందరిలో పసరుతిత్తిలో రాళ్ళు ఉండి కూడా వ విధమైన కూధా ఉండదు. అటువంటి వాళ్ళకి "వెంటనే ఆపశేసన్‌ చేయకుండా వాటివల్ల "ధలు కలిగినప్పుడే అపేవన్‌ చేయడం మంచిది,

(కానిక్‌ కోలిసిస్టయిటిస్‌ ఉన్నప్పుడు (కొవ్వు పదా రం ఉండే ఆహారం మాని వేయాలి, పాలు, మళ్టిగు “పెరుగు సీసుకోవచ్చు. బాధ అనివించకపోతే కోడి గుడ్డు కూడా పీసుకోవచ్చుు,

పనరు తిత్కికి సంబంధించిన వ్యాధి అయినదీ కొనిద్సీ పసరు తిత్తిలో కాళ్ళు వున్నదీ లేనిదీ తెలుసుకోవడానికి అల్ట్రా సౌండు స్కానింగ్‌ నాగా తోడ్చదడుతుంది. మూమూలు ఎక్స్‌రే కూడా కొంత వరకు తోడ్పడుతుంది. పనరు తిత్తిలో రాళ్ళు వున్నప్పుడు మామూలు ఎక్స్‌ళీతో కూడా కనబడ తాయి. అయితే అల్ట్రాసౌండు స్కా_నింగ్‌లో అన్నీ న్పష్టంగా శనబడలౌయి.

40. జీర్ణాశయంలో పుళ్ళు జీర్ణాశయంలో (కడుపులో) వుళ్ళు కొందరికి అంతకు ముందు లేకుండానే వాలా కొద్ది వ్యవధిలో వర్పడి

ఆరో గ్య దిపిక 157 ఎంతో అాధ కలిగిస్తే మరి కొందరిలో నిదానంగా వర్చడి నెలల్కు సంవత్సరాల తరబడి వుండిపోతాయిం జీర్ణాశయంలో వుండ్లని వైద్య భావలో “ాపివిక్స్‌. అల్పర్‌” అని అంటారు, జీర్ణాశయంలో పుళ్ళు వర్చడిన భాగం బట్టి గాస్ట్రిక్‌అల్బర్‌ గానూ ద్యుయోడనల్‌ అల్సర్‌ గానూ వేరువేరుగా పీర్కొనబడ తాయి. "పెన్మిక్‌ అల్సర్‌. వున్నప్పుడు అది గాస్ట్రిక్‌ అల్సర్‌ అయినా కావచ్చు, డ్యుయోడనల్‌ అల్పర్‌ అయినా కావచ్చు. జీర్ణాశయంలోని వుండ్లు చర్చ డినా (_పాంతంబట్టి కలిగే బాధలు వేరువేరుగా వుంటాయి.

అకస్మాత్తుగా ఎవరివైనా జీర్ణాశయంలో వుళ్ళు వర్చడినాయంశు దానికి కారణం అన్నన్‌ వంటి తలనొప్పి బిళ్ళలు బ్యుటజోలిడిన్‌ వంటి కీళ్ళ నొప్పుల బిళ్ళలు, "బెటనాలాన్‌, వై సోలోన్‌ వంటి కార్టి జోన్‌ బిళ్ళలు వాడటమే. ఇవి వాడటం వల్ల జీర్ణాకయంలో లోపల వుందే సున్నిత మైన పొరలో పుండ్లు వర్చ్పడతాయి. మరి కొందరిలో చాక్ట్రీరియా వంటి. సూక్షగ్ష్యకిములు జీర్ణాశయంలోకి చేరి పుళ్ళు కలిగిస్తాయి. విషపడార్థాలు "తెలిసో తెలియకో లోపలికి తీసుకున్నప్పుడు కూడా జీర్ణాశయంలో వుళ్ళు వర్చడ తౌయి. అలాగే రక్నంలో యూరియా శాతం "పరిగి నప్పుడు, శరీరం కాలినప్పుడు కూడా జీర్ణాశయంలో పుళ్ళు వర్పడటానికి ఆస్కారం ఉంది

పె కారణాల వల్ల స్వల్చు వ్యవధిలో జీర్ణాశయంలో వర్నడిన పుళ్ళు సాభారణంగా మూడు గాని అంతకంళు

158 ఆరో గ్య దీపిక ఎక్కువగాని ఉంటాయి ఈ వుళ్ళు ఒక్కొక్కటే కేల మిల్లీ మోటర్లు పరిమాణంలో ఉంటాయి.

చాలా మందిలో ఇటువంటి వుళ్ళు వీర్చడుతూ నే ఉంటాయి. కాని అవి వచ్చిన తరువాత చాలా స్వల్చ కాలమే ఉంటాయి. కనుక కొందరు అవి వర్చడినశ్లు గుర్తించరు. అయితే ఈ వుళ్ళు వర్చడటం వల్ల _పె కడుపులో నొప్ని అనివించడం, ఆకలి మందగించడం, కడుపు కాస్త ఉబ్బరం ఆనివించడం ఉంటాయి.

స్వల్ప వ్యవధిలో వర్చ్పడిన ఈ పుళ్ళు చాలా మం దిలో ఎటువంటిదుష్ఫలి తాలు లేకుండా తగ్గిపోతే కొందరిలో ఆ పుళ్ళనుండి రక్తం కారుతుంది. దానివల్శ వాంతులు అవుతాయి. ఆ వాంతి కాఫీ డికావన్‌ రంగులో ఉంటుంది. అలాగే విరోచనం నల్లగా అవుతుంది. అయితే ఒకటి "రెండు రోజుల్లో వుళ్ళ నుండి రక్తృం కారడం ఆగిపోతుంది. ఒక్కొక్కసారి ఈ పుళ్ళు పగిలి జీర్ణాశయంలోకి కన్నంపడి (ప్రమాదం జరగవచ్చు. అటువంటప్పుడు విపరీతంగా కడుపు నొవ్చీ రావడం, కడుపు కండరాలు వీగదీసుకొని పోవ డం జరుగుతుంది.. జీర్ణాశయంలో వమూమూలుగా పుళ్ళు వర్చడినప్పుడు, అవి వీర్పడటానికి గల మూల కారణాన్ని "తెలుసుకోవాలి. పుళ్ళు వర్చదేందుకు ఆస్కారం ఉన్న మందులు వవైనా తీసుకుంటూ ఉం పే వెంటనే ఆవీచేయాలి. ఘన పదార్థం తీసుకోకుండా శేవలం పాలు కీసుకోవాలి,

ఆరోగ్యదీపిళ 150 జీన్తాశయంలో వర్పడిన వుళ్ళుతగ్గడానికి మందులు వాడాలి, ఇలా చేసీ నట్లయితే త్వరగానే పుళ్ళు శగ్గిపోళాయి.

కొందరి విషయంలో జీర్ణాశయంలో పుళ్ళు ఉన్న ట్లుండి వర్చడి న్వల్ప వ్యవధిలోనే తగ్గిపోతే మరికొందరిలో నిదానంగా వర్పడి ఎంతో శాలంపాటు ఉండి పోతాయి వాటివల్ల రోజులు నెలల తరబడి కడుపులో నొప్పి ఇతర బాధలు కలుగుతాయి

చాలా కాలంపాటు మానసిక ఒత్సిడిక్కీ ఆందోళనకి గురైన వారిలో జీర్ధాశయంలో పుళ్ళు వర్చ్పడటానికి అవ కాశం ఉంది. పూర్తిగా ఆహా రాన్ని నమలకుండా (మింగే యడం, రోజూ ఒేశే సమయానికి భోదనం చేయడానికి ఏలు ఉండక పోవడం, అధికంగా (ొగ౮ాగడం, ఛవులువు, శారం, మసాలాలు ఎక్కువ తినడం, కాఫీ, టీలు ఎక్కువ (లాగడం, మద్యం "'నేవించడం, స్మ సరూ పోశపోవడం, (ఠీ చాసికీ కాగా ఆున్హా చెందడం వంటివి జీర్దాశయంలో వుళ్ళు వర్పడజానికి కారణాలు, ఇంతే కాకుండా “డి” బ్లడ్‌ గూపు కలవారిలో కడుపులో పుళ్ళు వర్చడటం ఎక్కువా

16 సంవత్సరాల లోవు వయస్సు గలవారి జరా శయంలో వుళ్ళు వర్పడటం అరుదు, £0 నుంచి 40 వంవ తరాలు ఉన్నవారిలో ఇవి రావడం ఎక్కువ, ఇంబసీర్లు జాక్థ ద్ద ఆఫీసర్టు .మెకానిక్కులకి జీర్ణాశయంలో పుండ్లు

180 ఆ ఠా గ్య దీ పీక వర్చడటం ఎక్కువ. వ్యవసాయం చేసే వారిక్కి ఆఫీసులో క్లర్కులక్సి కూలి పని చేసుకునేవారికి జీరాశయంలో పుంక్లు వర్పడటం తక్కువ జీన్దాశయంలో వర్పడే గాస్టి రక్షా డ్యు యోడనల్‌ అల్సర్స్‌నే "ఫెస్టిక్‌ అల్సర్స్‌ అంటారని అెలుసు కున్నాం క్‌దాం దడ్యుయోడనల్‌ అల్సర్‌, నా గాస్ట్రిక్‌ అల్సర్‌, న నిష్పుత్తిని చూసినట్లయితే 80;1లో వుంటాయి. అంతే కాకుండా జీరాశయంలో వుళ్ళు వర్పడటం (ప్రీలలో కంశు వురములలో ఎక్కువ,

జీర్ణాశయంలో పుండ్లువర్పడి దీర్ధకాలంగా వుంటున్న వారికి వాటివల్ల బాధలు 2 నుండి 6 వారాలు అంతగా చాధలు లీవండా వుంటాయి. జీర్ధాశయంలో వుళ్ళువున్న వారికి నొప్పి పె శడుపులో మధ్య భాగంలో వస్తుంది. ఈ నొప్పి అన్నం తిన్న తవువాత అరగంట నుంచి రెండు గంటలలోవు వస్తుంది. కొందరిలో ఈ నొప్పి రావడం మొదలైన తరవాత వాంతులు కూడా తయారవుతాయి. చాలా మందిలో తిన్న అన్నం వాంతి అయిపోయిన తరు వాత వుపశౌంతి అనిపిస్తుంది కారం, పులుపు, మసాలాలు తినే వారీలో జీర్తాశయంలో వుళ్ళు వుంశు బాధ రావడం మ0ం౦త ఎక్కువ. అలాగే ఆదున్తా చెందినా ఆందోళన చెందినా ఈ వ్యాధి వలన కాధమరింత ఎక్కువ అనిపిస్తుంది, చాలా కాలం నుంచి జీర్థాశయంలో పుండ్లు వుండటం వల్ల అన్నం తింకే అరగక పోవడం, పుల్లటి (లేపులు రావడం, గుండెలో మంటలు అనివించడం వంటాయి. కొందరిలో విరో

చనం నల్లగాను, వాంతి కాఫీ డికొవను రంగులోనూ లప్ప డప్పుడూ అవుతుంది.

జీర్దాశయంలో పుళ్ళు వున్నప్పుడు 'జీరియం మాల్‌ ఎక్స్‌ కేల ద్వారానూ, గాస్త్రోప్కోప్‌' పరీక్ష ద్వారానూ ఇతర పరీక్షల ద్వారానూ "తెలుసుకోవచ్చు.

జీర్ణాశయంలో వుళ్ళు వున్నప్పుడు మొదటి "దశల్లో నే అహారంలో జ్య గత్తపడ్కి మానసిక ఒత్తిడి అందోళన "లేకుండా చేసుకుని కొన్ని రకాల మందులు వాడితే తగ్గిపోవ జానికి ఎక్కువ అవకాశా లున్నాయి. ఆహారంలో వులుపు, కారం మసాలాలు బౌగా తగ్గించాలి, పాలు ఎక్కువ (లాగాలి. శాఫీ టీలు మానివేయాలి. వ విషయానికీ ఎక్కువ అందోళన ెందకూడదు. సమయానికి భోజనం చేయడం అవనరం, భోజనానికి భోజనానికి మధ్య ఎక్కువ వ్యవధి వుండకూడదు. మధ్య మధ్యలో బిస్కెట్లు పాలు తీసుకుం జీర్ణాశయంలో తయారయ్యీ అన్లూల వల్ల నష్టం దరగదు. పులుపు అనివించే ఫలాలు పళ్ళ రసాలు ఫీసుకో కూడదు. ర్యాతివూట ఎక్కువసేపు న్మిదపోవాలి. మద్యం సేవించ కూడదు. సిగరెట్లు బీడీలు చుట్టలు తాగ కూడదు.

జీర్ణాశయంలో పుండ్లు వున్నవారు రానిటిడిన్‌ 800 మిల్లీ టాముల బిళ్ళ ఒకటి రోజూ రతి పూట వేసు

(2)

163 ఆరోగ్యదీపీక కోవాలి. ఇలా ఆరు వారాలు వేసుకోవాలి. చాలా వరకు పుండ్లు త్మిపో తాయి తరువాత కొంత . కాలంపాటు శానిటిడిన్‌ 150 మిల్ల్వీగాముల బిళ్ళ ఒకటి రోజూ ర్యాలి పూట "వేసుకోవాలి. ఏటితో పాటు డైజిన్‌, చెల్యుసిల్‌ యం. వీ. యస్‌, వంటి ఎంటానిడ్‌ బిళ్ళలు తడవకి ఒకటి "50కు చొప్పున రోజుకి €, 6 సార్ల చప్పరించాలి. జీర్ణాశయంలో పుంక్షు దీర్ధ్రకాలంగా ఉన్నవారిలో కొందరిలో జీర కోశం పేగు మొదటి భాగంలో ముడుచు కని పోతుంది. దీనినే 3] లోరిక్‌ స్రి నోనీస్‌ అంటారు ఇటువంటి పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు ఆపరేమన్‌ చేసి ఆవోరం పయనించటానికి (పేగు మారన్హాన్ని మళ్ళించవలసి వస్తుందిం మందులతో తగ్గకుండా నల్లగా వాంతి అవుకున్నాా విరో చనం నల్లగా లివుకున్నా ఆపశేమను చేయవలసి ఉంటుందిం జీర్ణాశయంలో పుండ్లు ఉన్నప్పుడు తేగిన విథంగా ఆవోరంలో అలవాట్లల్లో జ్యాగత్తలు శీసుకోక పోయినా మందులు వాడకపోయినా (పేగుకి కన్నం పడే (వమాదం ఉంది. కొందరిలో జీర్రాశయంలో పుండ్లు ఉన్నట్లు అని వించకుండానే అకస్మాత్తుగా ేగుకి కన్నం చడే పరిస్థితులు కూడా ఉన్నాయి. గక కన్నం పడ్డప్పుడు బాగా నొప్పి రావడమే కాకుండ కడుపు కండరాలు బిగదీసుకొనిపోయి బల్గలాగా తయారవుతాయి. ఇటువంటప్పుడు వెంటనే ఆపలేవను చేయవలసి ఉంటుంది.

శీ1. జీర్దాశయానికి కేన్సర్‌ జీర్ధాశయానవికి శ్లేన్సర్‌ 40. 60 సంవత్సరాల వయస్సు వారిలో వస్తుంది జీర్ణాశయానికి శీన్సర్‌ రావ డం (శ్రీల కంశే పురుషులలో రావషం మూడు రెట్లు ఎక్కువ. పొగ నమలనం పొగ ఎక్కువ ఆౌగడం, మసాలా దినుసులు ఎక్కువ తినడం కాఫ్ఫీ టీలు వేడివేడిగా (తాగ డం వంటి అలవాట్లు "కేన్సర్‌ కలగడానికి కొన్ని కారణాలు, ఫీటెవల్ల జీరాశయంలోపల ఉంచే సున్నితమైన పొర మాటి న! ఇ. మాటికీ 'జెబ్బతిని చివరికి కేన్సర్‌ కి చారి తీస్తుంది. మధ్యం ఎక్కువ చవించేవారిలో కూడా జీర్ణాశయం ేగులు "జబ్బ లిని శేస్సర్‌ కి దారి తీయవచ్చు. ఈ విషయం ఇలా ఉండగా 639 టూఫ్‌కి చెందిన రక్తం ఉన్నవాగలో తక్కిసవారి కంపే జీర్ణాశయానికి "కేన్సర్‌ రావడం ఎక్కువ కనబడు నుందిం జీర్తాశయానికి శేన్సర్‌ వచ్చివట్లు కొన్ని లవణాలు బటి "ఇెలుసుకోవచ్చు. శ౦0 సంవత్సరాలు వయస్సు సి లు హ్‌ బడిన వారిలో రోజులు తరబడి అకలి బాగా మందగించి నట్లయితే అది శేన్సర్‌ వల్ల కావచ్చు. అయిళకే ఆది శీన్ళర్‌ ఆవునా కాదా అని తెలుసు కోనడానికి గాస్ట్రొస్కోంవీ పరీక్ష వేయించుకున్నట్ల యితే చాలా సరకు నిర్చారణ అవుతుంది, యః ధి

క64 ఆరో గ్య దిపిళ ఈ పరీక్ష కాకుండా రక్తం ఎంత శాతం ఉన్నదీ పరీక్ష చేసి చూడవచ్చు. సాధారణంగా ేన్సర్‌ వచ్చినప్పడు రక్తం (హీమోగ్లోబిన్‌) శాతం తక్కువగా ఉంటుంది. విరోచనం పరీక్ష చేస్తే అదులో రక్తం పోతున్నట్లు కూడా "కేలు తుంది. అలాగే కడుపులో తయారయ్యీ (ద్రవాన్ని పరీక్ష చేసీ అందులో ఆమ్ల శాతం ఎంత ఉన్నదో "తెలుసుకోవాలి "బేరియం ఎక్స రేలు తీసి దూన్తేకూడా జీర్ణాశయానికి వచ్చిన శీన్సర్‌ గురించి కొంత సమావారం పొందవచ్చు.

జీర్ణాశయానికి శేన్సర్‌ నచ్చిన వ్యక్ని నీరసించి పోశాడు, వ పని చేయాలన్నా ఉపారనివించదు. అతి త్వరగా అలసి పోవడం ఉంటుంది. రక్నహీనత కలుగు తుంది. ఆహారం లీసుకో వాలని అనివీంచదు. ముఖ్యంగా మాంసాహారం తినాలనివీంచదు,

కొందరికి జీర్ణాశయం మొదటిభాగంలో కేన్సర్‌ వచ్చి తిన్న అన్నం (కిందికి దిగకుండా గొంతుకులో నే ఉండిపోయి నట్లు అనిపిస్తుంది. ఒక వేళ శ్లేన్సర్‌ జీర్ణాశయం చివరి భాగంలో వన్తే అన్నం తిన్నా జీర్ణ కోశం (పేగుల్లోకి పోకుండా అక్కడే వుండి పోతుంది.

జీర్ణాశయం లోపల పొరల్లో కాకుండా బయట పొరల్లో కేన్సర్‌ వచ్చినప్పుడు వ్యాథి లక్షణాలు వాలా ఆలన్యంగా బయటపడతాయి. ఒక్కొక్కప్పుడు పె కడుపు దగ్గ గడ్డగా చేతికి తగులుతుంది,

ఆరో గ్య దిపిళ 185 జీర్ణాశయానికి కేన్సర్‌ వచ్చినప్పుడు ఎక్సనే ఫొటోల ద్వారానూ గాస్ట్రోస్కోపీ ద్వారానూ చాలా. వరకు "తెలుసుకోవచ్చు. వ్యాధి ఎంత "సెరిగి పోయించాన్ని బట్టి చికిత్స వ విధంగా వుండాలన్నది ఆధారపడి వుంటుంది, 42. (పాణం తీసే “పాన్మ్‌8యాటైటిన్‌” "పె కడుపులో జీర్ణాశయం, దగ్గర్లోనే పాన్‌కియాస్‌ (గంధి వుంటుంది. ఈ (గంథి అకస్మాత్తుగా వుబ్బడం వల్ల గాని అందులో రక్న్యసావం అవడం వల్లగాని కుళ్ళి పోయి నట్లు అవడం వల్ల గాని విపరీత పరినమూణాలు సంభవిస్తాయి. ఎందు వల్ల ఇటువంటి విపరీత పరిణామాలు అకస్మాత్తుగా సంభవిసాయి అనే దానికి స్పష్టమైన కారణాలు చెప్పడం కష్టం. కాని పాన్మ్‌కియాస్‌ (గంధికి వుండే గొట్టానికి రాళ్ళు అడు పడటం వల్ల వుబ్బి పోవడం ఒక కారణం కావచ్చు, రా! ళం + అంలే కాకుండా వైరస్‌ శ్రీములు సోకడం వల్ల టాన్‌ యాస్‌ (గంధి వ్యాధి గన్మం శావచ్చుం "లేదా రక్న్యపసా రం సరిగ్గా అందక (పాన్‌ శ్రేయాస్‌ (గంధికి సంబంధించిన కణాలు కుళ్ళి పోవడం కావచ్చు. అకస్మాత్తుగా (పాన్మొకియాస్‌ (గంకికి ఇటువంటి వ్యాధి రావడాన్ని పొన్‌! (శీయామైటిస్‌ అంటాదం ఇటువంటి

168 ఆరో గ్య దీపిక విపరీత పరిస్థితి సాధారణంగా శళ0 _ 60 నంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నవారిలో రావడం ఎక్కువ. అయితే అంత కంటే తక్కువగాన్సి ఎక్కువ ఉన్నవారిలోనైనా ఈ విపరీత పరిస్థితి వర్చడవచ్చు.

అకస్మాత్తుగా (పాన్‌ కియాస్‌ (గ్రంథి వ్యాధి (గస్తం కావడంతో 3] కడువులో విపరీతంగా నొప్పి వస్తుంది. సాధారణంగా ఈ నొవ్పీ కడువు నిండా బాగా భుజించిన తరువాత కలుగుతుంది. ఇలా వచ్చిన నొవ్చీ మనిపీని నిలువ సీయదు. పై కడువు అంతా నొప్పితో అదరగొ స్రయడమే కాకుండా ఏవు వెనుకకి కూడా కి ఎంతో బాధాకరంగా నమూరుతుంది. పై కడుపులో నొవ్పీ ఎక్కువ ఉండటంతో పడుకోవడానికి కూడా కుదరదు. సాధారణంగా ఈ నొప్పిని తట్టుకోవడానికి రోగి మునగదీసుకుని కూర్చుంటాడు, నొప్పితో పాటు వాంతులు కూడా ఉంటాయి. వాంతులు కంటే వాంతి అవుతున్నట్లు (పేగులు మాటిమాటికీ బిగ దీసుకుని పోవడం మరింత బాధగా అనిపిస్తుంది. కడుపు కండ రాలు కూడా బిగదీసుకుని పోతాయి. కొందరిలో "పిదవ్చలు, గోళ్ళు కూడా నీలంగా మారుతాయి. గాలి లీసుకోవడం ఎంతో ఇబ్బంది అనిపిస్తుంది.

ఇంత బాధాకరంగా పరిణమించే (పాన్‌ కియామైైటిస్‌ వల్ల ఒక్కొక్కసారి. (పాణవోని కూడా కలుగుతుంది. వాలాసంద రా ఛలలోవై కోడు పులోవచ్చే (పాన్‌ కియా మైటిస్‌ వల్ల అని గుర్తించడం కస్టం అవ్పతుంది, ఎందుకంశకు జీర్ణా

ఆరో గ్యదీపిక 164? శయంలో పుండ్లు ఉండి (పేగుగి కన్నం పడిన పనరుతి త్తి వాచిన్సా పనరుతిత్తి లో రాళ్ళు ఉండి మెలిపెన్రు నొవ్చీ వచ్చినా ఇలాగే బాధ అనిపిస్తుంది. అయితే (గౌన్‌కీయా మైటిస్‌లో రక్తం పరీక్ష చేస్తే నీరం ఎమలేజ్‌ శాతం బాగా "పెరిగి కనబడుతుంది. మామూలుగా సీరం ఎమలేజ్‌ 50 నుంచి 150 యూనిజ్సీ ఉంట (పాన్‌క్రియామైటిన్‌ వచ్చిన పుడు £00 _యూనిట్లకి మించి ఉంటుంది సాధారణంగా పాన కియా మైటిస్‌ విపకీతంగావచ్చినప్పుడు 1000యూనిట్ల కంళశు మించి ఉంటుంది అల్ట్రాసౌండ్‌ స్కానింగ్‌ ద్వారా కూడా పాన్‌కియాస్‌ పరిస్థిరిని తెలుసుకోవచ్చు,

అకస్మాతుగా వచ్చే పాన్‌, కియా1బటిన్‌పరిసీతి అంత వివమంగా ట్‌ప కొందరిలో చమ హ్యేధిగా మారి తరచుగా కొద్ది మోతాదులో కనబడుతూ ఉంటుందిం వాంతులు అవృతూ ఉంటాయి త్వరగా అలని పోవడం, నీరసంగా అనివించడం ఉంటాయి పొన్‌ (కీయామైటీస్‌ దీర్ధ కాలంగా ఉంటున్న ప్వుడు కొందరిలో మందులు వాడితే నరిపోలే మరి కొందరికి ఆపంరేవను చేయవలసి వస్తుంది. పాన్‌ (శ్రీయూమైటిన్‌ దీర్ధ కాలంగా ఉంటూ ఉన్న వాళ్ళు ఆవో రంలో (కొవ్వు పదాన్ధాలు పాగా తగ్గించి తీసుకోవాలి, మాంసకృత్తులు మామూలుగా తీసుకోవాలి, పాన్‌ కియా టిక్‌ ఎంచైైమ్‌కి సంబంధించిన టాబ్లెట్లని భోజనం తరువాత తీసుకోవాలి.

43. (పమాదం తెచ్చే అరవై నాలుగు గంటల జబ్బు 1 ఎపిండిసెటిస్‌నే చాలా, మంది 124 గంటలు జబ్బుగా చెప్పుకుంటారు. చిన్న టేగు (కీంద భాగంలో ఒక బలపం పరిమాణంలో ఇది ఉంటుంది. దీనిని 'వెర్టిఫారం ఎవిండిక్స అంటారు. ఇది కుడివైపు డొక్కలో (కీందివై పు ఉంటుది, 'వెర్ణిఫారం ఎవిండిక్స్‌ వాచి నొప్పి రావడాన్నే “ఎపిండిమై టిస్‌” అంటూావ ఈ వెర్టి ఫొరం ఎవిండిక్స్‌ మన శరీరంలో ఎటువంటి ఉపయోగమూ. లేనిది. ఇది "బీనికీ ఉపయోగపడదు సరికదా అకస్మాత్తుగా వాచి (పాణం మిోాదికి తీసుకు వస్తుంది.

'వెర్మిఫారం ఎవిండిక్స్‌ మూడడానికి వానపాములా గుండంగా, నున్నగ్యా పొడుగుగా ఉంటుంది. సాధార ఇంగా దీని పొడవు మూడు నుంచి నాలుగు అంగుళాలు ఉంటుంది. అముళలే కొందరిలో మకీ చిన్నిదిగానూ ఉండ వచ్చు, పొడన్రగానూ ఉండవచ్చు, అంళే అర అంగుళం పొడవు నుంచి ఎనిమిది అంగుళాలు పొడవు వరకు ఉండ వచ్చు. ఒక వ్యక్షికి ఇది అడుగు పొడన్చ వున్నట్లు వైద్య శౌతు చర్మితల్లో రాయబడి వుంది కూడా,

ఎవిండిపై టిన్‌ వ్‌ వయస్సు వారికైనా రావచ్చు కాని 70 శాతం శేసులు 10 నుంచి 40 సంవత్సరాల వయస్సు వున్న

ఆరోగ్యదీపేక 160 వారిలో కనబడతాయి. 'వెర్మిఫారం ఎవిండిక్స్‌కి వ్యాధి (కీములు చేరి వాచడానికి అనేశ కారణాలు వున్నాయి. ఇది చిన్న (ేగుతో సంబంధం కలిగి ఒళ లక లాగా వుండటం వల్ల ఒక్కొక్కసారి దీని మార్గానికి వదో ఒకటి అడ్డు పడు తుంది, అలా 'వెర్టిఫారం ఎవిండిక్స్‌ మార్షం మూసుకొని పోవడంతో అక్క_డ (కిములుచేరి వాచుతుంది. ఇలా అడ్డం వర్పడటానికి 'వెర్మిఫారం ఎపిండిక్స్‌కీ మలానికి సంపంధించిన గట్టిపదార్థం కావచ్చు 'శీడా కడుపులో వుండే వలికపాములు అందులో దూరడం కావచ్చు. కొన్ని సమయాల్లో వ అడ్డంకి "లేకుండా శేవలం వ్యాధి (క్రిములు సోకి వాచుతుంది.

ఎవీండిపై టిస్‌ వ్యాధి ఎక్కువగా నాగరికత అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లోనూ, నాజూకైన ఆహారం భుజించే వారి లోనూ కనబకుతుఎది. ఎవీండిమైటిన్‌ కేసులు పాశ్చాత్య "జేళాల్లో ఎక్కువ అఫిశా చేశాల్లో తక్కువ. అయితే ఆ(ఫికా "జేళాల్లో అభివృద్ధి చెందిన _పాంతాలలో మళ్ళీ ఈ "కేసులు ఎక్కువే. నాగరికత అభివృద్ధి చెందగా ఆవో రంలో మార్పులు రావడం కూడా ఇందుకు కారణంగా కనబడుతుంది.

ఎవిండిసైటిస్‌ 28 గంటలు జబ్బుగా చెప్పుకోవడానికి కారణం వ్యాధి (కములు సోకి అది వాచిన ఒకటి కెండు పూటల్లోనే చీము చేరి కాగా ఉబ్బి పోతుంది. చీముతో

[2౫]

0 ఆకోగ్యదీపి* ఉబ్బిన వెర్టిఫారం ఎవిండిక్స్‌ పగిలిపోయి కడుపులోకి చీము ువేశిస్తుంది.. ఇలా కడుపులోకి చీము [(పవేశించడం (సమాదకరం, ఒక్కొక్కసారి అది పగలకపోయినా ఎవీం డిక్స్‌ వాపు రావడంతో చాని (పక్కనే అంటుకుని ఉన్న తక్కినవి కూడా వాచుతాయి. అవన్నీ కలసి చివరికి ఒక గడ్డగా తయారవుతాయి. ఇలాంటి దువ్ఫలి తాలన్నీ (పమా చానికి దారి తీస్తాయి. అయిలే ఈ రోజుల్లో మంచి శక్తి వంతమైన యాంటి బయాటిక్‌, నె రావడం వల్ల ఎవీండిమై టీస్‌ అని తెలుసుకోగానే ఆ మందులు వాడటంతో చీము గడ్డ తయారవకుండా కొంత కాలం ఆపగలుగు తున్నాం. కాని అందరిలోనూ అన్ని సమయాల్లోనూ వ్యాధిని అరికట్టడం సాధ్యం అవదు. అందుకని ఎవరిలో ఎటువంటి పమౌదం సంభవిస్తుందో తెలియదు కనుక కడుపులో నొవ్పి రాగానే అది ఎవీండిసై టిస్‌ వల్ల అని నిన్ధారణ అయితే వెంటనే ఆప "లేమను "చేయించుకోవాలి. ఏలైసంత వరకు 20_24 గం టల్లో అపళేషను చేయించు కోవాలి. ఇంకా అలస్యం అవుతున్న కొద్దీ (ేగు మరింత వాచిపోవడం, ఆప రేవనుకి ఇబ్బంది కలగడం, ఆపళేవను చేసినా కొన్ని దుష్ఫలితాలు సంభవించడం జరగవచ్చు. శ

ఎవీండీసై టిస్‌ నొవ్చి వ్‌ సమయంలోనైనా రావచ్చు, శానీ ఎక్కువ మందిలో ఈ నొప్పి లెల్ల వారరూమున వస్తుంది. చానితో స్మిదపోతున్న పాళ్ళుకూడా నొవ్చి అంటూ పొట్ట పట్టుకని "లేస్తారు. మొదట ఈ నొన్చి కడుపు

ఆరో గ్య దీపిక 71 అంతా ఉంటుంది. నుఖ్యంగా బొడ్డు చుట్టూతా ఎక్కువ అనిషిస్తుంది. నొప్పి రావడంతో కడుపులో వికారం అని వీస్తుంది. ఒకటి ఆెండు వాంతులు కూడా కావచ్చు. ఈ వించవచ్చు. అలా వాధ కలిగించిన ఎవిండిపైటిస్‌ నొప్పి 9, 8 గంటలకి కడుపు మొత్తం అనివించకుండా ఎక్కువ కుడి డొక్కలో ేర్యదీకరించ బడుతుంది. దానికి కారణం కుడి డొక్కలో [కీందివై పు ఎవిండిక్స్‌ ఉండటం ఒక కారణం కాగ్యా. ఎవిండిక్స్‌ వాపుతో చాని చుట్టూ వ్రన్న ఇతర భాగాలుకూడా కొంత వాయడమే.

ఎవీండిసైటిస్‌ వచ్చినప్పుడు కుడి డొశ్కులో (కింది భాగంలో చేతితో అదిమితే ఎంతో బాధ అనిపిస్తుంది కడుపులో తక్కిన పొంళంలో అంతగా నొప్పీ అనివీంచదుం చాలామందిలో నొప్పితోపాటు కొద్దిపాటి జ్వరం ఉంటుంది. గంటలు గడుస్తున్న కొద్దీ కుడివై వు డొక్కలో నొప్పి అని వీంచడమే కాకుండా అక్కడ కడుపు కండరాలు కూడా బిగదిసుకుంటాయి. అందుకని కడుపుని నొక్కితే గట్టిగా అనివిస్తుందిం ॥ గా చిన్నవిల్లలో ఎవిండిసె టిస్‌ వసే గురి ౦చడం కషం, గ్‌ లా క యా! టబ నూమూలుగా కడువు నొవ్చీ అనుకున్న వందమంది విల్లలని తీసుకుని చూన్నే నవ్యలో 40 మందికి ఎవిండిపైటిస్‌ వచ్చి 'వెర్మిఫారం ఎపిండిక్స్‌ బాగా వాచి ఉండటం గమనించారు. దీనికి కారణం వారిలో ఎవిండిసై, టిస్‌ లమ్షణాలు సృష్టంగా

179 ఆరోగ్యదీపిక ఉండకపోవడమే, సాధారణంగా వీల్లలు విశ్రాంతి లీ్‌సు కుంటున్నప్వుడు నొప్పి "లేనట్లు అనిపించి కాస్త ౦తులేసిన్సా పరుగు లెట్టినా నొవ్చి ఎక్కువై పోతుంది. ఆంతే కాకుండా ఇటువంటి పరిస్టితి ఉన్న పిల్లలకి ఆశలి తగిపోతుంది. కడు థి గ. మ!

చవులో (పేగులు మెలిపెట్టు నున్నట్లు నొప్పి, వాంతులు ఉంటాయి. అయితే ఇతర జీర్ణకోశ వ్యాధులు కూడా ఇటువంటి లక్షణాలనే శనబరుచు తాయి

_ఎవిండిమైటిస్‌ అని నిర్ధారణ చేసుకోగానే విల్లలకైన్సా "పెద్దలక్రైినా ఆపచశేవను చేయించడం అవసరం, నొప్పీ వచ్చిన మొదటి 1, 2 రోజుల్లో ఎపిలిశ్‌సైటిస్‌ నొవ్పీని గుర్తించ కుండా ఇతరా(త చికిత్స చేస్తూ అక్కడ గడ్డగా తయారైన తరవాత అది ఎవిండిమైటిస్‌ వలన లని గుర్తించడం జరిగిలే ముందు ఆ గడ్డ తగ్గించ డానికి శక్తి పంతమైన యాంటిబయా బిక్స్‌ మందులు వాడాలి. కొందశిలో గడ్డ పెకి తగులక పోయినా ఎపిండీపైటిస్‌ నొప్పి వచ్చి కృ ర్‌ లోజులు జరిగి పోయినట్లయితే కొన్ని రోజులపాటు కోర్సుగా యాంటిబయా టిక్స్‌ వొడి క్కి 4 వారాల తరువాత నొప్పి వాపు "లేక పోయినా ఆపళేవను చేయడం అవసరం, లేకపోతే మళ్ళీ ఎప్పుడో ఒళసారి ఇలాగే ఎవిండిక్స్‌ వాచి (ప్రమాదం కలి గించవచు ఏ

ఎపిండిమైటీస్‌ వచ్చి కదువు నొప్పిగా ఉన్నప్పుడు యొనివా వేయడంగాన్మి విరోచనాలకి మందులు వేయడం

ఆరో గ్య దీపిక 173 గాని పనికిరాదు. అలాగే ఎవిండిమైటేస్‌ వచ్చి నొప్పి, వాపు ఉన్నంత నరకు ఘన పదార్థం భజించడం ట్వేయ స్కరం కాదు

ఎవిండిమై టిస్‌ వచ్చినప్పుడు ఆపళశేవను గురించి అనవసరంగా భయపడి చేయించుకోవడం మానివేన్తే ఆ వ్యాధి వల్ల కొందరిలో కలిగే దువ్భలి తాలు (సాణహోని కలిగిస్తాయని "తెలుసుకోవాలి. ఆపశ౭ేషపను చేయించుకోవ డం వల్ల నష్టంజరుగదు గాని చేయించుకోకుండా వాయిదా “వేయడం వల్ల నష్టం ఉంది శీ. మూూత పిండాల రక్షణ నుంచి ఆరోగ్యానికి బంగారు బాట మన శరీరంలో మెదడుగుండె, ఇశ్వాసకోశాలు, లివర్‌ ఎంత (పాధాన్యత శలిగి ఉన్నయో మూత వీండాలు కూడా అంతగానే (పాముఖ్యత కలిగి ఉన్నాయి, మన శరీరంలో ఎపడూ కొంత నీరు ఉండాలి. అయితే పరిమితికి మించి నీరు ఉండకూడదు. ఒక వేళ పరిమితికి మించిన నీరు శరీరంలో చేరిపోతే లేనిపోని బాధలన్నీ కలుగుతాయి. అందు కని మూత వీండాలు మన శరీరంలో ఎంత మేరకు నీరు వుండాలో అంత మేరకు అట్టిపెట్టి అదనంగా ఉండే నీరుని

కే74 ఆరో గ్య దీపిక మూత రూపంలో బయటకు నెట్టివేస్తాయి. అంలేకాకుండా శరీరానికి కావలసిన ఎలక్టో) లై ట్ఫొని సమపాళ్ళల్లో జగ తగా శాపొడుతూ "బేహధర్మాన్ని స్మకమంగా ఉండేటట్లు చేసాయి. వాటి

మూత వీండాలు స్యకమంగా పని చేస్తూ రక్తంలో అమ్ల-మోర గుణాలని తగు విధంగా ఉండేటట్లు కృపి. చేస్తూ అధికంగా ఉన్న అన్ల-తూర పదార్థాలని నెట్టి వేయడం, తక్కువగా ఉన్నవాటిని బయటకు పోకుండా నిలబెట్టడం చేస్తాయి. అంతే కాకుండా శరీరానికి కావలసిన గ్లూకోజు ఎమైనో యాసిడ్స్‌; ఫాన్ఫేట్స్‌? చై కార్భొ నేట్స్‌; (పోటీన్ల ని బయటకు పోకుండా నిలబెట్టు లాయి.

ఇటువంటి (ప్రధానమైన ధర్మాలని మూత వీండాలు నిర్వర్నించడమే కాకుండా అనుక్షణం మన శరీరంలో విడుద లయ్యే కొన్ని అనవనర పదార్థాలని, ఇతర్యత తయారయ్యే విమపదాన్థాలని "నళరించి మూత్రం ద్వారా బయటకు నెట్ట వేని శరీరానికి రక్షణ కలిగిస్తాయి, ఇటువంటి ధర్మాలు సరిగ్గా జరగటానికి రోజూ తగినంత నీరు (లాగడం ఆరోగ్యానికి అవసరం.

ఆరోగ్య వంతునిలో రోజు మొత్తంమాద 800 సినీ ల నుండి 2500 నీ. ల మూ(శం బయటకు వస్తుంది. వాతా వరణం బట్టి మూ(తం ఎక్కువ రావడం, తక్కువ రావడం అధారపడి ఉంటుంది వర్షాకాలంలో చలి శాలంంలళో

అఆరోగ్యదీపిళ 15 మూ తం ఎక్కువ మోతాదులో విడుదలైతే ఎండా కాలంలో తక్కువ మోతాదులో విడుదల అవుతుందిం ఎండాకాలంలో మూ.తం తక్కువ రావడానికి కారణం శరీరంలోని నీరు చాలా వరకు చమట ద్వారా వినర్జింపబడ టమే. అయితే చమట ద్వారా ఎంత పోయినా కనీసం 800 సీనీ ల మూతం విసర్జింపబడాలి,

కొన్ని వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు వాతావణంతో సిమిత్మం లేకుండా మూలం వాలా తక్కున విడుదల అవు తుంది. ఈ పరిస్థితిని “*ఆలిగూరియా” అంటారు. రక్నపోటు అకస్మాత్తుగా పడిపోయినప్పుడు గుండెపెరిగి శకి వంతంగా

జ! అా=తీ పని చేయనప్పుడు మూ(తవీండాల వ్యాభుల్లోనూ మూత్రం వాలా తక్కువ విడుదల అవుతుంది.

కొందరిలో మూత్రం ఎక్కువసాళ్లు అవడమే కాకుండా (పతీసారి యెక్కువ మోతాదులో కూడా అవు తుంది. దీనినే “పాలీయూరియా' అంటారు. మధుమేహం (డయబటిస్‌) ఉన్న వారిలోన్యూ దీర్ధకాలంగా కొన్నిరకాల మూత వీండాల వార్టథులు ఉన్న వారిలోనూ ఇటువంటి పరిస్థితి ఉంటుందిం

మూతం ద్యారా మామూలుగానే కొంత యూరియా, సోడియం క్షోరెడ్‌ తదితర పదాన్థాలు బయటకు వస్తాయి. అందువల్ల ఆకోగ్యవంతునిలో మూ(తం స్పెసిఫిక్‌ ్రావిటీ 1.022 నుండి 1.010 ఉంటుంది. కాని మధుమేహం,

స ఆరోగ్యదీపిళీ మరికొన్ని మూ(తవిండాల వ్యాధుల్లో మూతం ద్వారా గ్లూకోజు (పోటీన్లు యెక్కువ పోయి మూ్యతం యొక్క "స్పెసిఫిక్‌ ్రావిటీ యెక్కువగా ఉంటుంది. అందుకని మూత వీిండాల వ్యాధుల్లో "స్పెసిఫిక్‌ గ్రావిటీ రోగ నిన్ధారణలో తో డ్పడుతుంది.

మూలంలో ఆల్భుమిన్‌' ఉండటం సాధారణంగా మూత వీండాల వ్యాధి ఉన్నదానికి సంశేతంం. కొందరికి జ్వరం వచ్చినప్పుడు, యెక్కువసేవు నిలుచుని ఉన్నప్పుడు తాత్కాలికంగా కొద్దిపాటిగా ఆల్బుమిన్‌ మూ తంలో కన బకవచ్చు. కాని కొద్ది సమయంలోనే మూతంలో అల్బు మిన్‌ లేపండా మామూలు పరిస్థితి నల కొంటుంది, అయితే మూత పిండాల వ్యాధులలో ఆల్బుమిన్‌ యెక్కువ శాతంలో కనబడుతుంది. మూత విండాల వ్యాధి "లేకుం డానే గుండె "పెరిగి శక్నివంతంగా పనిచేయనప్వుడు కూడా మూ(తంలో ఆల్బుమిన్‌ కనబడుతూనే ఉంటుందిం

కొందరిలో కొన్ని వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు మూత్రం ద్వారా చాలా రక్నం పోవడం జరిగితే మరి కొందరిలో కొద్ది పొటి 'య్మరకణాలు పోతాయి, మూ(తంద్యరా యెక్కువ రక్తం పోయినప్పుడు మూతం పొగ రంగులో గాస్సి ఎరగా గాన్కి గోధుమ రంగులోగాని ఉంటుంది. మూత్రపిండాలలో గాని మూత వాహికలలోగాని రాళ్ళు, కంకులు ఉన్న ప్పుడు కూడా మూూతంలో రక్తం కనబడుతుంది, మావా

ఆరోగ్యిదీపిళ 117 లుగా మూ్యతంలో య్మెరకణాలు వుండవు, అందుకని మూ తంలో రక్ష్యం కనబడుతున్నప్వడు పూర్తి పరీక్షలు చేసి మూల కారణాన్ని తెలుసుకోవాలి,

మూ_లౌన్ని మె్యకోస్కోపులో వూస్తే కొందరికి చీము కణాలు కనబడుతాయి. ఇటువంటి వారి మూ_తౌన్ని కల్చర్‌ మెస్ట్‌ చేన్నే వ్యాధికి కారణమైన కై జ్రీయా "శ్రీములు వై, నఏీ కనుగొనబకుతెయి,.

ఈ విధంగా మూతే పరీక్ష ద్వారా మూతవిండాల ఆరోగ్య స్థితిని, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితిని "తెలుసుకోవచ్చు. అన్నింటి కంటే మ్యూత విండాలకి వ్యాధులు కలగకుండా (జాగర్త పడినట్లయితే మంచి ఆరోగ్యానికి బంగారువాట ఏర్పడుతుంది.

శీ. అకస్మాత్తుగా ముఖం ఉబ్బరించే వ్యాధి |! న కొందరికి ఒళ రకమైన మ్యూత విండాల వ్యాథి వలన ముఖం వున్నట్టుండి వుబ్బరిస్తుంది. దీనికి కారణం మత విండాలలోవుండే అతిసూవ్మ యం[_తాంగం కన్లో మెరూ లై” వ్యాఖ్మిగస్తం కావడమే. ఇటువంటి మూత విండాల వ్యాధి గూప్‌ ళం (22)

118 ఆరోగ్యదీపిః హీమోలైటిక్‌ స్పెష్టోకోవై. (క్రిమివల్ల వస్తుంది. ఈ యా , టంట జా గర! జాత బాక్టీరియా క్రిమివల్ల టాన్సిల్స్‌ చీము పట్టుతాయి. అలాగే బ గం ఎవి ట్‌ గొంతు శ్వాసకోశ వ్యాధులు నస్తాయి ఈ వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు సరిగ్గా మందులు వాడి వ్యాధి (క్రీములను పూర్తిగా నిర్మూలించక పోయినట్లయితే వ్యాధులు వచ్చిన "ండు మూడు వారాల తరువాత కొందరిలో మ్మ వీండాలకి సంబంధించిన గ్లూ మెరూలో నెఫైంటిస్‌ వస్తుంది. ఈ వ్యాధి "పెద్ద వాళ్ళల్లో శంకు చిన్న విల్లల్లో హెచ్చు. అయితే చొలా మందిలో ఈ వ్యాధి గుర్వించేటంత ఎక్కు వగా రాకుండా లేలికగా తగ్గిపోతుంది. సాధారణంగా ఈ రకానికి చెందిన నెఫై)టిన్‌ వ్యాధి అకస్మాత్తుగా వస్తుంది. అరుదుగా కొందరిలో నిదానంగా "పెరుగుతుంది. ఈ వ్యాధి వచ్చిన వారిలో ముఖం సీరుచేరి ఉబ్బుగా తయారవుతుంది, మూత విసర్జ న చాలా తక్కువ మోళాదులో ఉంటుంది. _ మతంలో రక్తం ఎక్కువ పోతుంది. దీనికి తోడు వికారం, వాంతులు, తలనొవ్చి) ఒళ్ళు నొప్పులు ద్వారం ఉంటాయి. కొందరిలో శ్వాస కో ళొల్లో సీరు చేరి ఆయాసం ఉంటుంది. ఎక్కువ నడిచి నట్లయితే మడమ శీలం దగ్గర కూడా ఉబ్బుగా తయారవు తుంది, (వేలుపెట్లి నొక్కితే అక్కడ సొట్టలు పడతాయి

• బట బ కొందరిలో రక్తపోటు హాచ్చుతుంది కూడాం ఆలీ ణు ఎహ్యాట్‌ నెసై్రటిన్‌ని ఈ [కింది చిహ్నాల బట్టి

ఆరో గ్య దీపిక 170 గుర్తించవచ్చు. శ్రే మూత విసర్జన చాలా తక్కువై పోవడం రోజు 'మొత్తంమోాద క00 సీసిల నుంచి 700సీ.సిల మూ(లేమే అవడం. ఓ ముశంలో రక్తం ఎక్కువగా పోతూ మూూతం పొగ రంగులో ఉండటం, క్రి మాతం "స్పెసీఫిక్‌ (గావ్‌టీ ఎక్కువగా వుండటం. 4) మూలంలో ఆల్బుమిన్‌ ఎక్కువగా వుండటం. 6) మైకోస్కోపులో సెంటి ఫ్యూజ్డ్‌ మూ తాన్ని పరీక్ష చేస్తే ఎరకణాలు, "కెల్ల కణాలు కనబడతాయి, అంతే కాకుండా ఎవీధీలియల్‌, (ాన్యులార్‌ శాస్ట్స్‌ వుంటాయిః

సాధారణంగా ఈ వ్యాధి వచ్చినవారిలో 85 ఇొతం మంది వూర్తిగా కోలుకుంటారు వారధి లవణాలు కోన బడిన 8, ఉ రోజుల్లోనే జ్వరం తగ్గిపోవడం, రక్ష్యృపోటు యథాస్థితికి రావడం జరుగుతాయి... ఇంకొద్ది రోజుల్లోనే మ్మూతం మళ్ళీ మామూలుగా అయిపోవడం, ముఖం వుబ్బరం తగ్గిపోవడం జరుగు తౌయిం మూలంలో రక్తం పోవడం ఆగి పోతుంది. అరుదుగా కొన్ని శేసుల్లోనే సీరియస్‌గా కాంన్లి శేవన్స్‌ వచ్చి _పాణాపాయం కలుగుతుంది.

ఈ వ్యాధి వచ్చినప్పుడు రోగిని చల్లగాలి నుండి “వేరుగా వుంచాలి. కదలకుండా పూర్తి విశాంతి తీసు కోవాలి. రక్తపోటు యచాస్థితికి వచే ఏ నరకు, ముఖం వుబ్బ రం తే వరక్కు మూూతంలో అల్బుమిన్‌ "లేకుండా అయ్యే వరకు పూర్తి వి శాంతి అవసరం, ఈ విధంగా వి శాంతి

180 ఆరోగ్యదీపిశ "కండు మూడు వారాలు లినసరమనవుతుంది. వి.శాంతి తీసు కోనిబే న్యాథి నుండి త్వరగా కోలుకోవడం జరుగదు

వ్యాధి కనబడిన మొదటి మూడు, నాలుగు రోజులు [దవపదార్థమే ఫీసుకోనడం మంచిది. అలాగే వ్యాధి నుండి పూర్చిగా కోలుకునే వరకు మాంసకృత్తులు వుండే ఆబోరం తక్కువ తీసుకోవడంమంచిది. దీనివల్ల రక్కంలో యూరియా ఇాతం “పెరగడం అంతగా వుండదుం మాంసకృత్తులు వుండే అహారం తక్కువ భుజిస్తూ వీిండిపదారం మామూలుగా తీసు కోవచ్చు, స

మూతం వాలా తక్కువలఅవుతూ, ముఖం వుబ్బరంగా వున్నప్పుడు (దన పదార్థాలుగాని మంచినీళ్ళుగాని తక్కువ తీసుకోవాలి. మూతం రోజంతటికీ ఎంత అవుతున్నదో (పకీరోజూ కొలత వేస్తూ ఆ ముందురోజు అయిన మూ(తం కొలతకి అదనంగా అరలీటరు సీరు తీసుకోవచ్చు. ఈవిధంగా యెంత (దవం ఫీసుకో వాల'నేది నిర్ణ యించవచ్చు,

ఆహారంలో వుషు పూర్తిగా నూనివేయాలి.

వ్యాథీ నివారణకి 'బెంజ్రైల్‌ "పెన్సిలిన్‌ ఇందతన్లు వాడాలి.

అపదుగా కొందరిలో వ్యాథి తీ వరూపం దాల్చు తుంది.

కొందరిలో ఈవ్యాధి తగ్గక దీర్ధ వ్యాథిగామారుతుంది. ఇలా మారిన మూ(తవిండాల వ్యాఖిని (కానిక్‌ గ్లోమెరూలో ఫె ్రటిస్‌ అంటారు,

ఆరోగ్యదీపిక 181 ఇలా దీర్చవ్యాథిగా మారిన వారిలో ముఖానికి నీరు రావడం, మూలం తగ్గిపోవడం వుండవు, పైగా యొక్కువ సార్ల మూతం అవడం, అథికంగా చదాహంఅవడం, నీరనంగా అనివీంచడం, బలహీనంగా కనిపించడం, వికారంగా వుండటం, తరచు విరోచనాలు అవడం వుంటాయి. మూ తపిండాలలోని ట్యూబులు పాడై పోయినందున శరీరంలోని నీరుని బయటకు పోకుండా నిరోథించలేక పోతాయి. అందుకని మతం అథి కంగా అవుతుంది. రక్తంలో యూరియాశొతం నిదానంగా -పరిగిపోతూ వుంటుంది. రక్ష్యపోటు కూడా హాచ్చుతుందిం గుండె "పెరగడం వల్లా, రక్నృపోటు వల్లా ఆయాసం, దడ, తలనొవ్చి, చూపు మందగించడం వుంటాయి.

రక్తంలో శ్రీయామెనిన్‌ , యూరియా, ఫాన్ఫేట్స్‌ “పరుగుతాయి. మూతం స్పసిఫిక్‌ గ్రావిటీ మామూలుకన్నా తక్కువగా వుంటుంది. రక్ష్యృంలో సోడియం, కాల్షియం ఇాతం తక్కు_వై పోతుంది.

(నిక్‌ న్లోమెరూలో నెఫ్టటిస్‌లో కొంత కాలానికి య్యూరియా యొక్కువై పోవడం వల్ల, ఇతర్మతా వ్యాధి (క్రిములు యెక్కున చేరిపోయి వ్యాధులను కలిగించడం వల్లా సాధారణంగా _పాణాపాయం కలుగుతూ వుంటుంది.

(గానిక్‌ గ్లోమెరూలో నెఫ్ర్రటిస్‌ దీర్ధ వ్యాథీ కనుక ఆపహోర విషయంలో (శద్ధ నీసుకోవాలి. ఆహారంలో నూంస కృత్తులని తక్కువగా తీసుకోవాలి. నీరు యెంతైనా (లాగ

189 ఆరో గ్య దీపిక వచ్చు. అలాగే వుప్వుకూడా కావలసినంత తీసుకోవచ్చు. గుండె "పెరిగి నప్పుడు దానికి తగినచికిత్స చేయాలి, ఇతర తా వచ్చిన వ్యాధులకి వెంటవెంటనే చికిత్స చేయాలి, 46. వేడి చేసిందని (భమ కలిగించే వరాతపిండాల వ్యాధి

కడవ.

వ్యాధి (కములు మూ(తవీండాలలోకి సోకి వాటికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన భాగాలని వ్యాధ్మిగస్తం చేస్తాయి ఇలా ఒక మూత విండం విషయంలో జరగవచ్చు లేదా “లెండు మూత వీండాల వివమయంలోనూ జరగవచ్చు. ఇలా మూత విండాలకి కలిగిన వ్యాధిని ఎక్యూట్‌ పెెల్తెటిస్‌ "లేదా ఎక్యూట్‌ పైలో నెసై రిటన్‌ అంటారు.

ఎక్యూట్‌ ప్పెలెటీస్‌ వ్యాధి సడన్‌గా కనబడి రోగికి ఎంతో కాధకలిగిస్తుంది. అకస్మాత్తుగా కడువులో ఒక వై పుగాని, ఆెండువై పులాగాని తీవంగా నొవ్పీ అనిపిస్తుంది. ఈ నొవ్పీ మూలే వీండాల నుంచి పొ త్తి కడువులోకీ వ్యావీంచి చాధతో రోగిని మెలికలు తిరిగేటట్లు చేస్తుంది. కొందరిలో ఈ నొప్పీ నడును వెనుకకుకూడా వ్యావించి విరగ కొ గ్వేన్తున్నట్లు నడుము నొప్పి అనిపిస్తుంది. ఎక్యూట్‌ పెలలెటిస్‌లో నొన్పి కొందరికి త్మీవంగా ఉండవచ్చు. లేదా

ఆరోగ్యదీపిళ 189 భరించగల స్థితిలో ఉండవచ్చు. కాని మ్యూతవిసర్జన ఎంతో మంటగా ఉంటుంది. మాటిమాటికీ మూలం వసున్నటు

అతి తైెగిం అనిపిస్తు ౦ది. అలా అనివీంచింది కదా అని మత విసర్జన చేయబోతే ఎంతలో కవపడి ముక్సి లే తప, మూ,తం వచ్చు పి ఠా ఎస్టీ వ్పు నట్లు అవదు మూూతం మామూలు రంగులో కాకుండా ఫొగ రంగులో ఉంటుందిం ఎక్యూట్‌ పెలెటిస్‌లో ద్వారం ఉంటుంది. "101. 108 డ్మిగీల ద్వరం వచ్చి రోగిని ఎంతో బాధ "పెడుతుంది. జ్వరంతో పొటు చలి వణుకుకూడా ఉంటాయి, వాంతులు కూడా అవుతాయి. ఈ వ్యాధి నచ్చినప్పుడు కడుపు మాద చెయ్యి వేసి అదిమితే బాధగా అనిపిస్తుంది, ఎక్యూట్‌ పె లలెటిస్‌ వచ్చినప్పుడు మూత విసర్జన మంటగా అనివించడం, మాటిమాటికీ వెళ్ళాలని అనివీంచ డంతో వాలా మంది వేడి వేయడం వల్ల అలా జరిగిందని అనుకుంటారు. కాని అది పొరబాటు, ఈ వ్యాధి "బాకీ రియా (క్రిముల వల్ల వస్తుంది. అధిక సంఖ్యాకుల్లో ఇస్క్‌్‌ కరియా కోలి అనే ఛాక్టీరియా (కిమివల్ల ఈ వ్యాధి యె నన లు న. వస్తు ందిం కొద్ది మందిలో స్రాప్తోకోకె, ప్ర థలోకోకై, (పోటీయస్‌ (గూపుకి చెందిన సాకీ రియా కిములవల్ల ఈ వ్యాథి కలుగుతుంది ఈ వ్యాథి కలిగినప్పుడు మూ(తం పరీక్ష చ్చేస్తే అం దులో అసంఖ్యాకంగా చీము కణాలు వ్‌ కణాలు ఎవిధీలి

క్రీశ ఆరోగ్యదీపిళ యల్‌ సెల్‌ నె కనబడ తాయి. ముఖ్యంగా మూలం ఆమ్ల గుణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. సప్టోకోతై స్త ఫలోకోరై (పోటియస్‌ (ూవుకిచెందిన కీములవల్ల వ్యాఖథి కలిగినప్పుడు మూ్యతం శూర గుణాన్ని గాసి ఆమ్లుగుణాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

గర్భం ఉన్న (్రీలలోన్లూ చిన్నవిల్సల్లోనూ. కొన్ని సంద ర్భాలలో మతంలో చీము కణాలు ఉన్నా, క తీ రియా (కములు ఉన్నా వ్యాధి లక్షణాలు కనబడకపోవచ్చుు. తపవాత ఎప్పుడో వ్యాథిలక్షణాలు బయట వడవచ్చు. చిన్న విల్లల్లో ఈ వ్యాథి వచ్చినప్పుడు కొందరికి తాత్కాలికంగా ఫిట్సు రావచు సం

ఎక్యూట్‌ పెలెటిన్‌ రావడానికి వ్యాథి (కములు మూత నాళాం ద్వారా (కింద నుంచి పెకి వ్యావించవచ్చు లేదా రక్తం ద్వారా మ్మా వీండాలకి సం కమింపవచ్చు. చాలా సందర్భాలలో ఈ వ్యాధి రానడానికి మూ(తవిండాల నుంచి మ్యూ తౌనికి తీసుకునిపోయి మ్యూత వాహికల్లో వదో ఒక విధంగా అడ్డం వర్పడటం కారణమవుతుంది. మగ వాళ్ళల్లో (పోస్టేటు గంధి ఎదగడం వల్ల మ్యూతే నాళం కొంత నొక్కి, వేయబడటం కారణంకావచ్చు. అబే విధంగా గర్భవతులలో "పెరీగిన గర్భం మూత వాహిక మోద ఒత్సిడి కలిగించడం కారణం కావచ్చు. చిన్నపిల్లల్లో మూత వాహ్‌ కలు నర్గగ్గా నిర్మాణమై ఉండకపోవచ్చు. ఇటువంటి సంద ర్యాలలో మొదట్లో యెక్య్యూట్‌ ప్పెలెటిస్‌గా వ్యాథి లత

ఆరోగ్యదీపిళ రిక

కాలు కనబడనా మూలకారణాన్ని తొలగించకపోతే వ్యాఖి 'మెండీ వ్యాధిగామాగే అవకాశం ఉంది. కొందరికి మూత వాహికల్లో కంతులు రాళ్ళు ఉంటాయి. ఇటువంటప్పుడు కూడా ఈ వ్యాథి నచ్చే అవకాశం ఉంది. అయిళే ఎక్యూట్‌ ప్పెలెటిస్‌ వచ్చిన (పతి ఒక్కరిలోనూ ఇటువంటి శారణం వీదో ఒకటి ఉండి తీరాలనిలేదు. తాత్కాలికంగా వ్యాథి (కీములు సోకి ఈ వ్యాథి రావచ్చు,

ఎక్యూట్‌ పెలెటిస్‌ వ్యాధి యాంటిబయాటిక్‌ న వాడటం ద్వారా "తేలికగానే తగ్గిపోతుంది. ఈ వ్యాధి వల్ల వచ్చిన జర్వం, కడుపులో నొవ్చి, మూ్యూత వ్‌నర్డ నలో మంట చికిత్స మొదలు సెట్టిన ఒకటి, రెండు రోజుల్లోనే తి పోతాయి. తరువాత కొద్ది రోజులే వ్యాథికి సంబంధించిన ఛాక్ట్రీరియా కములు. నిర్మూలింప బడతాయి కొందరిలో వ్యాథి (కములు పూర్తిగా నిర్మూలింపబడక దీర్ధవ్యాథిగా మారుతుంది. * అయితే వ్యాథి మొదట్లో ఉన్నట్లుగా వ్యాథి లమ్ష్షణాలు లీవంగా ఉండవు, ఈ వ్యాఖి (గానిక్‌ అయినప్పుడు నిదానంగా మూతవీండాలు "దెబ్బతినడం, రక్తృపోటు “పెకగడం దెరుగు తాయి.

ఎక్యూట్‌ పెెలెటిస్‌లో గాని మూగతేం కల్చర్‌. "స్ట చేయించి యాంటిబయాటిక్స్‌ వాడితే వ్యూధీ పూర్తిగా తే అవకాశం ఉంది

[20]

47. మూత పిండాలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే వచ్చే రక్తపోటు | ఎక్యూట్‌ పైలో నెన్రైటిస్‌ని (ఎక్యూట్సప్నెలె టిస్‌ని) సరిగ్గా నివారించక పోలే అది (గౌనిక్‌ వెలో నె) టిస్‌గా మూరే (ప్రమాదం ఉంది. ఇందుకు సాధారణంగా నూత కోశంలో గాని మ్మ వాహీకలలోగాని దీ శ్‌ శాలంగా రాళ్ళు ఉండటం, మూతే వాహిశకలుగాన్సి మ్యూత నాళంగాని సన్నబడి ఉండటంగాని, (పోన్లేటు (గంధి సెరిగి మ్మే వినర న తగినంత (ఫ్రీగా "లేకపోవడం గాని (పధాన కారణాలు, పక్షవాతం వచ్చి రెండు శాళ్ళు పడిపోయిన వారిలో గాన్సి వెన్ను వూనలో నాడీ మండలం దెబ్బ తినడం వల్లగాని మూ(తేకోశం మూ(తౌన్ని పూర్చిగా బయటకు నెట్ట "లీక పోతుంది. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో మూత కోళశంలో బాక్టీరియా (క్రిములుచేరి అవి మూత వింజాలకి సోకి టానిక్‌ పెైలో నెఫ్రటిన్‌ రావడానికి కారణమవుతుంది. (కానిక్‌ పైలో నెఫ్రటిస్‌ పరిస్థితి ఒక్క మూ తవిండంలో నే వర్పడ వచ్చు లేదా రెండు మూత వీండాలలోనూ వర్ప్చడవచ్చు. సాధారణంగా (శానిక్‌ పెైలో నెఫై 9టిన్‌ ఉన్న రోగి తిన్నగా అబే వ్యాధి కోసం డాక్ట్రరుని సంపదించడం జర గదు, ఘాగా నీరసంగా ఉంటున్నదనో త్వరగా అలసి

ఆరో గ్య దీపిక 187 పోవడం జరుగుతున్నదనో, వవేవో రకరకాలబాధలు ఉంటు న్నాయన్న్తో రక్తపోటు ఉన్నట్లున్నదనో చికిత్స కొరకు డాన్ట్రరుని సంటపదించడం జరుగుతుంది. రక్న్యపోటు ఉండటం గాన్కి మూలంలో ఆల్బుమిన్‌ ఉండటంగాని (నిక్‌ పైలో నెఫైఏటిస్‌ని అనునూనించడానికి మొదటి నంశేతం. ఏటికి మూల కారణాన్ని పరిశీలించినప్పుడు వాలా శేసుల్లో (కానిక్‌ 'పైలో నెవై 9టిన్‌ ఉన్నట్లు 'కేలుతూ ఉంటుంది. అయిళే ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ఇతర్ణ్య తా గమనించటమయమే కాకుండా కొందరిలో చాలా కాల౦ నుండి ఎక్కువసార్లు మూలం అవ డం, మూ( వినర్ణనలో మంట, డొక్కలో ఒకవైవు నొప్పీ కూడా ఉంటాయి, (నిక్‌ పైలో నెవైటిస్‌ ఉన్న పడు మూ(తంలో ఆల్బుమిన్‌, చీము కణాలు ఎవీధీలియల్‌ సెల్ఫ్‌ ఉంటాయి. అయికతే కొందరలో ఈ వ్యాధి ఉన్నా మూలంలో వమిో కనపడక పోవచ్చు,

(గౌనిక్‌ పెలో నెఫై 9టిన్‌కీ మ్మ వీండాలలోగాస్వి మల వాహికల్లోగాని రాళ్ళు ఉండటమో, ఇతర లా అడ్డంకి ఉండటమో, (పోన్లేటు (గంధి “పరగడమో కణు తులు వర్చడటమో, మరొక విధంగా ఒత్తిడీ ఉండటమో కారణం కావచ్చు. కనుక ఐ,వింవీ, అల్ట్రాసౌండ్‌ స్కానింగ్‌ సిస్ట్రోస్కోటవీ వంటి (ప్ర ల్యేశపరీక్షలు, వెజైనల్‌ ఎన్జామినేవన్‌, ్ట్రల్‌ ఎక్జామినేమన్‌' వంటి సాధారణ పరీక్షలు చేయడం అవసరం, ఈ పీక్షల ద్వారా లెనిక్‌ పైలో నెసైటిస్‌కి

180 ఆరో గ్య దీపి*శ మూల కారణమేమిటో లెలుస్తుంది. నిక్‌ పైలో నెవై టిస్‌లో యూరియా కూడా "పెరుగుతుంది. అందుశని రక్త పరీక్షలు, కిడ్నీ ఫంక్షన్‌ కెస్ట్రులు చేయడం మంచిది.

నిక్‌ పైలో నెవై9టిస్‌ పైకి ఎక్కువ పాధ 'ఇలియకుండా సంవత్సరాల తరబడి ఉంటున్నా మధ్య మధ్యలో అకస్మాత్తుగా లీవంగా వా్యధి లక్షణాలు కనబడ "శాయి... ఇలా అప్పుడప్పుడు ఎక్యూట్‌ పై .లెటిన్‌లాగానో, మరోలాగానో వ్యాధి లక్షణాలు క్నీవంగా కనబడినప్పుడు వడో తాత్కాలికంగా చికిత్స పొంది ఊరుకోవడం శాక మూల కారణాన్ని "తెలుసుకోవడానికి స(పయత్నించాలి. అలా (సయత్నించినపుడు మూ(లేవీండాలలో రాళ్ళు ఉండటమో, మూత వాహికలలో అడ్డు వర్చడటమో, మరొకటో బయట పడవచ్చు. ఇటువంటి సందర్భాలలో మూల కారణాన్ని తొలగిస్తే వ్యాధి చాలా నరకు తగ్గవచ్చు కాని కొందరిలో వ్యాధి , తగ్గకుండా దుష్ఫలి కాలని మూవిస్తూ ఉంటుందిం ఇటువంటప్పుడు వారి రక్ష ౦లో యూరియా శాతం ఎప్పుడూ ఎక్కువగా ఉంటుంది. వృద్ధుల్లోనూ, మధుమేహ రోగు ల్లోనూ పక్షవాతం వచ్చి ఆండు కాళ్ళు చచ్చుపడిపోయిన వారిలోనూ ఒక్కొక్కసారి ఈ వ్యాధి తీ వరూపం దాల్చి ఉణాపాయం కూడా కలగవచ్చు.

(నిక్‌ పైలో నెవై 9టెసికి సరిగ్గా చికిత్స పొందక పోయినట్లయితే రక్తపోటు "పెరగడం, రక్తంలో యూరియా

ఆరో గ్య దీపిక 189 శాతం “పడగడం వంటి దువృరిణామాలు వర్చడ లాయి, కొందరిలో మూ తవీంజాలలోని టిస్యూన్‌ "బెబ్బతిని సరిగ్గాపని చేయడం మానివేస్తాయి, (రానికి పైలో నెవై ఏటీన్‌ ఉన్న ప్వుడు నెలల తరబడి -డొక్కలో నొప్పి; తరచు జ్వరం రావడం, ద్వరంతో పాటు చలి వణుకు అనివించడం, నీర సీించిపోవడం, మూ(తంలో చీము పోవడం ఉంటాయి.

(నిక్‌ పైలోనెవై టిన్‌ చికిత్స వివమయంలో మూలం కల్చర్‌ "బెస్టు వేయించి చాని [పకారం మందులు వాడటం అవనరం, అలాగే ఇతర స్పెవల్‌ కెస్టులద్వారా వ్యాఖి మూల కారణాన్ని గమనించి దాని నివారణకి కృమీ. చేయాలి, కొందరిలో ఆ౦0డు మూతే విండాలలో ఒక మూ వీండం వ్వూర్తిగా చెడిపోయి అది పనిచేయకపోగా. తరచు వ్యాథి లక్షణాలు కలగడానికి కారణమవుతూ ఉంటుంది. అటునంటి శేసుల్లో ఆపనేమను చేసీ ఆ మ్యూత పిండాన్ని తొలగించడం అవసరం శీ[. మూత విసర్సన తక్కువైతే

ముంచు కొచ్చే (పవూదం లవడ తతడడనతడడడడడడడననడకనననా

“రర ౦లో యూరియా బాగా పెరిగిందట, రోగి పరిస్థితి విషమంగా ఉంది మనివీకి సరైన సృ హా లేదు”

190 ఆరోగ్యదీపిక అని చెప్పుకోవడం తరచు వినేబే, సాధారణంగా మూత వీండాల వ్యాధుల్లో రక్తంలో అసాధారణంగా యూరియా శాతం “పరిగి పోతుంది. యూరియా శాతం పెరిగి పోవడంతో రకరకాల దువ్ఫలితాలు వర్చడ తాయి. రక్తంలో యూరియా శాతం "పెరిగిపోవడాన్నే “యురీమియా” అంటారు.

గర్భవతి అయిన (్రీలో రక్ష్య్యసావం అధికమైనా ఎవరికైనా గాయమై అధిక రక్నం పోయిన్సా జీర్ణకోశంలో వుండు ఉండి అధికంగా రక్నం కారిపోయినా యురీమియా పరిస్థితి వర్పడుతుంది. ఇటువంటి శీసుల్లో ముందుగానే రక్తం ఎక్కించినట్లయితే రక్తంలో యూరియాపెరగకుండా చేయవచ్చు.

ఒళ్ళు కాలినవ్వుడు శరీరంలోని నీరు భాలా తగ్గి పోతుంది. ఇది కూడా యూరియా "పెరగడానికి కారణం. ఒళ్ళు కాలివప్వుడు గ్లూకోజు సలైన్యు ప్లాస్మా నరంద్వారా ఎక్కించినట్లయితే యురీమియా పరిస్థితిని అధిగమించవచ్చు.

జాగా వాంతులు విరోచనాలై శరీరంలోని నీరు తగ్గిపోయినప్పుడు, (పేగు మెలిపడి బాగా వాంతులై నప్పుడు యూరియా శాతం "పరుగుతుంది అలాగే మధుమేహం ఎక్కువగా ఉండి మూ(తం అధికంగా అయిపోయినప్వుడు కూడా యూరియా శాఠరం "పెరిగిపోతుంది, అత్యధిక "వేడి! గువైన వారిలో చమటచ్వారా సీరు ఎండిపోయి రక్తంలో యూరియా "పెరిగిపోతుంది. తీ వమైన గాయాలై నప్పుడు వ్యాధులు కలిగినపుడు కూడా యురీమియా వస్తుంది,

ఆరో గ్య దీపిక 101

ఈ విధంగా మూత వీండాల వ్యాధి "లీకుండా'నే రక్తంలో యూరియా "పెరిగే పరిస్థితుల్లో గ్లూకోజు నరానికి ఎక్కించి రక్తంలో నీరుశొతం తగినంత ఉండేటట్లు చేయడం అవసరం. అప్వుడే మ్యూతవిండాలు స్మకమంగా పనిచేస్తాయి "జీహంలో తగినంత నీరు లేనప్పుడు మ్యూతవీిండాల ద్వారా రక్ష్యం తగినంత (_పసారంకాదు. చానితో రక్తంలో ఉందే యూరియా ఫిల్టరు శాక రక్తంలోనే "పెరిగిపోయి దువ్ఫలి "తాలు కలిగిస్తుంది,

మత వీండ్యాలు వ్యాధ్మిగస్త మైనప్వుడు అవీ స్మ మెంగా పని చేయలేక పోతాయి... దీనితో రక్తంలో యూరియా శొతం "ెరిగి పోతుంది.

కొన్ని వ్యాధుల్లో 'మూతవిండాలు తాత్కాలికం గానే పని చేయవు. అటువంటప్పుడు కూడా త్వరత్వరగా రక ౦లో యూరియా శొతం “పెరిగిపోతుంది ఇది ఇలా ఉండగా దీర్ధకాలంగా మూ తవిండాల వ్యాధులు ఉండి మూతవిండాలు పాడై పోయినప్పుడు యూరియా శాతం నిదానంగా సెిగిపోతుంది.

రకంలో యూరియా "శాతం -పకగడంతో ఆకలి తగ్గి పోతుంది. కడుపులో వికారం అనిపిస్తూ ఉంటుందిం తరు వాత వాంతులు కూడా మొదలవనుతెయి. కొందరిలో వొంకులు అయినప్పుడు అందులో రక్తం ఉండి వాంతి రంగు కాఫీ డికాపన్‌లాగా ఉంటుంది, నిదొనంగా సృహ

10 ఆరోగ్యదిపిక కూడా స్మకమంగా ఉండదు. మొదట మగతగా అనిపించి నిదానంగా పూర్తి స్పృహ పోతుంది. కండరాలు అదురు, ఫీట్సుకూడా వస్తాయి. రక్తంలో యూరియా "పరిగిపోవ డంతో శరీరం వివిధ చోట్ల రక్ష్యనాళాలు పగిలిపోయి ర క్త (సావమవుతుంది. చానితో శరీరంలో వ భాగం నుంచి అయినా రక్తం రావచ్చు. మతే విండాలు స్మ్కకమంగా పని చేయనపుడు రక్షంలో యూరియా శొతం సెరిపోవన డమే కాకుండా మ్యూతం వాలా తక్కువ అవ్రతుంది. కొంద రిలో అసలు ఒక్క ' చుక్క కూడా మతం తయారవసి పరిస్థితి వీర్పడునుందిః మ్యతవిండాలు పూర్తిగా "దెబ్బతిని పోయినప్పుడు చికిళ్ళకి వ మా్యశంగుణం కనబడదుం రక్తంలో యూరియా శాతం పెరిగిపోతూనే ఉంటుంది. చివరికి _పాణాపాయం వర్పడుతుందిం అందుకని మూతపిండాల వ్యాధుల విష యంలా ముందుగానే గుర్తించడం, పూర్తి చికిత్స పొందడం మ్యూతే పిండాల వ్యాధి "లేకుండానే వాంకులు, విరో చనాలు ఎక్కువగా అయిపోయినప్పుడు, ఒళ్ళుకాలినప్పుడు, ర్మీవమైన వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు రక్తంలో యూరియా “పెరిగి ఎలా దువ్ఫలి తౌలని కలిగిస్తాయో అజే విధంగా మూల వాహికల్లోనూ ఇతర్ణకా అడ్డంకులు వర్పడినప్పుడు ర_క్తంలో యూరియా శాతం “పెరిగి దువ్ఫలితాలు కలుగు "తాయి

ఆరోగ్యదీపిళ 193

ముఖ్యంగా మూత వాహికల్లో రాళ్ళు ఉన్నప్వుడు మూ(తవాహీకలు మూసుకుని పోయినప్పుడు, అక్కడ "కేన్సర్‌ కంతులు వర్చడినప్పుడు రక్తంలో యూరియా శొతం “పెరిగ పోతుంది

మూలే కోశంలో రాళ్ళు ఉస్నప్పుడు, మూతకోశం సంకోచించే గుణం కోల్పోయి మూ తంతో నిండిపోయి ఉంటున్నప్పుకు, మ్యూతకోశం (కింది భాగంలో (పోన్షటు (గం; "పెరిగిపోయి మూ(లవినర్హన దుర్షభం అవ్రకున్నప్వుడు కూడా రక్తంలో యూరియా శొతం “పెరిగిపోతుంది.

కొన్ని సంద ర్భాలలో యుశీమియాకి శొరణాన్ని గుర్తించి దానిని తొలిగించి నట్లయితే చాలా వరకు యుర్‌ మియా పరిస్థితిని నివారించవచ్చు.

రక్తంలో యూరియా శాతం అధికంగా ఉన్నప్పుడు కారణంవమైనదీ స్పష్టంగా "లుసుకోవాలి, యుకిమియాలో మూత్రం విడుదల తక్కువ ఉంటుంది కనుక తాగే నీరు గాన్ని నరానికి ఎక్కించే సలైన్కు న్లూకోజు గాని లెక్క (కారం ఉండాలి. రోజు మొత్తం మోద ఎంత మూతం అవుతున్నదో కొలచి దానికి అదనంగా 600 సీసి ల నీరు ఇవ్వాలి. అలాగే ఆహారంలో మాంసకృత్తులు చాలొ తక్కువ ఉండాలి. యుకీమియాతో పొటు ద్వారం ఉంపే మామూలు కంశే ఎక్కువ నీరు ఇవ్వాలి యురీమియాకి

(25

[104 ఆరోగ్యదీపిః కారణం బట్టి చికిళ్స చేయడమే కాకుండా తగిన యాంటి బయాటిక్స్‌ ఇవ్వాలి ఇష్ట మొచ్చిసట్లు (పతి యాంటి బయాటిక్‌ ఇవ్వకూడదుం అలాగే ఇతర మందులు వాడేయ కూడదు, అలా వాడినట్టయిలే మూతవిండాలు మరింత "దెబ్బతినే (ప్రమాదం ఉంది. యురీమియా ఎక్కువ ఉన్న ప్వడు డయాలసిస్‌ చేసి రక్న శుద్ధి కూడా చేయవలసీ ఉందిం రక్తంలో యూరియా జాతం "పెరిగిన కొన్ని పరిస్థితుల్లో తేలి శగాతగ్గి రోగి మామూలు స్థితికి రావడం జరిగితే మరికొన్ని పరిస్థితుల్లో (పాణాపాయం కూడా కలగవచ్చు. ఆందుకని యురీమియా విమయంలో తగిన "స్పెమల్‌ "బస్టుల్కు చికిత్స అవసరం,

49. ఉబ్బు కామెర్లు తెచ్చే ముప్పు

మూత విండాల వ్యాధికి నంబం;ంచిన ఒక

(వత్యేశ పరిస్థితిని ఉబ్బు కామెర్లు అంటారు. దీనినే వైద్య భామలో నె ఫోటిక్‌ సీం డోమ్‌ అంటారు నెఫోటిక్‌ సిర్మడోమ్‌ (త్యేకంగా ఒక వ్యాధి (కీమివల్ల రావడం గాక అనేక రకాల వ్యాధులు కలిగినప్పుడూ, శరీరంలో కొన్ని వీవమమ పరిస్థితులు చర్చడినప్పుడూ కలుగుతుందిం

మూ తంలో బాగా ఆల్బుమిన్‌ కనబడుతూ, రక్త ౦లో

ఆరోగ్య దీపిక 1905 ఆల్ఫుమిన్‌ ఇతరం ఉండవలనీన చానికం పే తక్కువై పోయి, ఒంటికి నీరు చేరి రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ శాతం పెరిగి పోయిన లక్షణాల సమ్మేళనాన్ని న్యెఫోటిక్‌ నీండోమ్‌ అంటారు. ఇలాంటి లక్షణాల సమ్మేళనం వీర్పడటానికి ముఖ్యంగా మూత వీండాలలోని అతి సూక్షగ్టయం_తాగం గ్లోమెరూలై పాడై పోవడమే కారణం. న్లోమెర్నూలె ఇలా పాడ్రైపోయి నెఫొటిక్‌ సింటడోమ్‌ వర్పడటానికి ఒక్కొ కరిలో ఒక్కొక్క. కారణం కావచ్చు, కొన్ని రకాల మందుల ద్యువృభావం ఇందుకు కారణంకాగాా శారీరకంగా వచ్చే ఇతరవ్యాధులు రళరకాలుగావచ్చే ఎలక్ట్‌ పరిస్థితులు, కొన్ని వంశపారంపర్య వ్యాధులు, శీన్సర్‌ వ్యాధులుకూడా న్య ఫోటిక్‌ సిం్యడోమ్‌ కలగడానికి కారణాలు, అందుకని న్మాఫోటిక్‌ సిర్యడోమ్‌ అని డయోగ్నసిస్‌ చేసినప్పుడు అది కలగడానికి మూలకారణం వదైనదీ "తెలుసుకోవడం అవ సరం,

న్యఫోటిక్‌ సిండోమ్‌లో ఒంటికంతటికీ సీరు బాగా చేరవచ్చు లేదా కళ్ళ చుట్టూ నీరుచేరి ఉబ్బుగా కనబడ వచ్చు లేదా మడమ శ్రీలల దగ్గర సీరుచేరి నొక్కితే సొట్టలు పడవచ్చు. నీరు ఎక్కువ చేరడం, తక్కువ చేరడం వ్యాధి "ల్మీవత బట్టి ఉంటుంది.

న్మఫోటిక్‌ నియ్యడోమ్‌ వచ్చినప్పుడు కొందరిలో రక్త పోటు కూడా ఉంటుంది

100 ఆరో గ్య దీపిక

న్మఫోటిక్‌ సిర్మిడోమ్‌ పిల్లల్లోనూ వస్తుంది; పెద్దవాళ్ళ ల్లోనూ వస్తుంది.

నె ఫోటిక్‌ సీండోమ్‌లో ఆల్బుమిన్‌ ఎక్కువపోతుంది క్‌నుకో (పోటీన్లు ఎక్కువడిందే ఆహారం ఇవ్వాలి. ఆవోరంలో ఉప్పు పూర్తిగా మూనివేయ నవసరం లేదు,

ఒంటికి చేరిన సీరుని తగ్గించడానికి "రెగ్యులర్‌ గా బిళ్ళలు వాడాలి.

న్మెఫోటిక్‌ సిర్యడోమ్‌కి చికిత్సగా శార్డికోస్టి రాయిడ్స్‌ తగిన మోతాదులో వాడాలి.

నె ఫోటిక్‌ సిం డోమ్‌లో రకంలో యూరియా శాతం కూడా హెచ్చుగా ఉంటుంది, అలాగే రక్కపోటు పెరగ డానికి ఆస్కారం ఉంది, వీటికి తగిన విధంగా చికిత్స జీయాలి

న్య ఫోటిక్‌ సీం్టడోమ్‌ నచ్చిన వారిలో తరచు వదో ఒక వ్యాధి కలగణానికి అవకాశం ఉంది. దానికి కారణం వారిలో వ్యాధి నిరోధక శక్షి తగ్గిపోవడమే. "అందుకని నె ఫోటిక్‌ సిం్యడోమ్‌ వచ్చిన రోగిని ఇతర రోగుల నుంచి దూరంగా ఉంచడం, అవసరం బట్టి -శేమకరమైన యాంటి ౨,యా4కిక్‌, వాడటం అవసరం,

50. మూ(తపిండాల వ్యాధులు = తెలుసుకోవలసిన మరెన్నో విశేషాలు పాలీసిస్టిక్‌ కిడ్నీ ;_ కొందరికి వుట్టుకతో నే పాలీసిస్టిక్‌ డినీజ్‌ ఆఫ్‌ కిడ్నీస్‌ ఉంటుంది. ఈ వ్యాధి చిన్నప్పుడే బయట పడవచ్చు. లేచా వీలవాడు ఎదుగుతున్న కొదీ బయట పడవచ్చు. న్ని షి చి పాలీసి సిక్‌ కిడ్నీ నిదానంగా పరిమాణం. "పెరుగుతూ పొట్ట మాద చేయివేనే తగులుతూ గడలు గడ్డలుగా అనిపవీసు౦ంది జవాతి టె నా! ఆవాల ఈ విధమైన మూ(తవీండాలు ఉన్నప్పుడు డొక్క లోనొవీ, మూతంలో రక్ష్యం, యుగకీమియా, రక పోటు ఉంటాయి అావాతో న! కొందరిలో ఎక్కువగా మూలం కూడా అయిపోతూ ఉంటుంది. అయిలే ఈ లక్షణాలన్నీ ఒక్కసారే రాకుండా నిదానంగా ఒకటి తరువాత మరొకటి "పంపొందుతాయి. సాధారణంగా 80 _ 40 సంవత్సరాలు వచ్చేసరికి దుష్ఫరి ణామాలు సెరిగిపోయి యుకీమియా. వల్లగాన్కి మెదడులో రక్తనాళాలు "దెబ్బతినడం వల్ల గాన్సి గుండె న్యకమంగా పని చేయక పోవడం వల గాని మరణం సంభవి సుంది. పాలీసీ సిక్‌ ర. అలీ ల కిడ్నీని అల్ట్రాసౌండ్‌ స్కా_నింగ్‌. ద్వారా మొదట్లోనే గుర్తిం

108 ఆరోగ్యదిపిళ మూత విండాల శీన్సర్‌ గూ

మూ తవిండాలకి "శేన్సర్‌ వచ్చినప్పుడు మూ తంలో రక్నం పోనడమే కాకుండా రక్తం గడ్డలు గడ్డలుగా పడుతూ ఉంటుంది. డొక్కలో మెలి"పెస్టేసినట్లు నొవ్పీ వస్తూ ఉంటుంది. కొందరికి రోజులు నెలలు తరబడి ఒక నూది రిగా జ్వరం ఉంటుంది. కొందరిలో కడువు పరీక్ష చే నే మూత విండాలకి ఉన్న ేన్సర్‌ కణితి చేతికి తగులుతుంది, అల్ట్రా సౌండ్‌ స్కానింగ్‌ ద్వారా మూత విండాలకి ఉన్న శీన్సర్‌. కణితిని ేలికగా గుర్తించవచ్చు. మొదట్లోనే శేన్సర్‌ ని గుర్తించ కలిగితే వ్యాధిని నయం చేసుకోవచ్చు. పౌడో న్న ఫోనిస్‌ ఫ్‌

మూ్యూత వీండాలలో ఖాలీ (పచేశమైన "పెల్విస్‌ నీరు మేరి బాగా ఉబ్బిపోవడాన్ని మెా(డోనె్యఫోనిస్‌ అంటారు, సాధారణంగా మూత వీండాల నుంచిమూ(_తాన్ని వీసుకుని వెళ్ళే మూ(తవాహికలు వ కారణంవల్ల మూసుకుపోయినా మూతవిండాలలో తయారయ్యే మూూతం "పిల్విస్‌ (టం తంలో ఉండిపోయి మూత వీండం ఉబ్బిపోతుంది, ఇలా ఉబ్బిపోయినప్పుడు డొక్కు పె భాగంలో కొద్దిపాటిగా నొవ్పిఅనివీస్తూ ఉంటుంది. కొందరి మూ(తంలో రక్కంకూడా కోనబడుతుంది. హైడోనఫోసిస్‌ పరిస్థితి మామూలు పరీక్షల ద్వారానూ అల్జ్టాా సౌండ్‌ స్కానింగ్‌ ద్వారానూ గుర్మించవచ్చు. కొన్ని శేసుల్లో అక్ఞానికి మూలకారణాన్ని

ఆరో గ్య డీపీ * 100 తొలగించి నట్లయితే పరిస్థితి మామూలుగా అయిపోతుంది. కాని అవక శాతం శేసుల్లో ఆప కేవన్‌ ద్వారా హెాడో నె ఫొనిస్‌ వచ్చిన మూత విండాన్ని తొలగించవలసి వస్తుంది,

కొందరిలో మై(డోన్మఫొనిన్‌ లాగానే మూత విండాలలో చీముజేరి ఫై యో నె ఫోనిస్‌ తయారనత్రుంది. ఈ పరిస్థితి కొందరిలో యాంటిబయాటిక్స్‌ ద్వారా త్గిపోతే మరి కొందరిలో ఆపంేవను చేసి మూ తవిండాన్ని లీసివేయ వలసి వస్తుంది క్రి డ్నీ టి.బి, ఏ

మ్యుత విండాలకి మష్షయవ్యాధి రావడాన్నే కిడ్నీ టిబి అంటారు. సాధారణంగా శరీరంలో ఇంకెక్కడైనా క్షయ వ్యాధి ఉన్నట్లయితే ఆ వ్యాధి (క్రీములు రక్వంద్వారా (పసరించడం చ్వారా కిడ్నీ టి.బి, వస్తుంది. కిడ్నీటిబి,ని మొద ట్లోనేగుర్హించి పూర్తి: చికిత్స చేయకపోతే ఆ (క్రీములు మరింత వ్యాపీంచి మూ(_తవాహిళల్యు మూ(తకోశం, ళుకకోళాలు పోస్టేట్యుగంధి కూడా ఈ వ్యాధికి గురిఅయ్య్‌ (పమాదం ఉంది. కిడ్నీ టిబి. వచ్చినప్పుడు కూడా మూ తంలో రక్తం వోతుంది. ఈ వ్యాధి మూ(తకో శొనికి కూడా స్మకమించ టంతో మూత విసర్జన సమయంలో మంట, నొవ్పీ కూడా ఉంటాయి. టి.బి. వ్యాధి నివారణకి వాడే మందులతో వ్యాధి నివారణ చేయవచ్చు.

లీ00 ఆరోగ్యదీపిక మూత వీండాల మార్పిడి వా

వ్‌ వ్యక్షిలోనై నా "రెండుమూతవీండాలు పూర్తిగా "చెడిపోయివప్పుడు ఆరోగ్య వంతుడైై న మరొక న్యక్షి దానం చేసిన మూత వీండాన్ని అమర్భ్చడాన్ని రీనల్‌ _టాన్స్‌ స్లాన్‌శేమన్‌ అంటారు. అయితే మ్యూలపిండాల నూర్చిడి మామూలుగా అందరూ అనుకున్నంత లేలిక కాదు. మూత వీండాల మార్పిడికి ముందు ఆ న్యక్షిని తగిన విధంగా ఇమ్యూనో స్మపస్సివ్‌. థిరవీ చేయవలసి ఉంటుంది. అలాగే శరీరంలో ఏ భాగంలో ఇన్‌ ఫెక్షన్‌ ఉన్నా పూర్తిగా నయం చేయవలసి ఉంటుంది. ఇన్ని జ్యాగత్త లు తీసుకుని మ్మ వీండాల మార్పిడి చేసినా మరొక న్యక్షికి సంబంధించిన మ్మ వీండాన్ని భరీరం అంగీకరించక పోవచ్చు.

మ్మా వీండాల మార్పిడి విషయంలో మాత వీండాన్ని ఆరోగ్యవంతుడు జానంచేయగా అలని నుంచి ఒక మూత పిండాన్ని తీసుకునే విధానం ఒకటి కాగా, రోడ్డు యాక్సిడెంటులోగాన్సి హోర్దు ఎటాక్‌ గాని మెదడులో రక్ష నాళాలు పగిలి పోయిగానిి అకస్మాత్తుగా మరణించిన వ్యక్తి నుంచి కూడా వెంటనే మ్మ వీండాన్ని తొలగించి అవసర మైన వ్యక్షికి ఉపయోగించవచ్చు. డయాలనిస్‌

మూత: పిండాలు సరిగ్ధా పనిచేయడం నూనివేసి రక్తంలో యూరియ్యా [కియాటిన్‌ తదితర నిషపదాన్థాల

ఆ రో గ్య దీ పీ క | ఇాతం సెరిగిపోయినప్వుడు డయాలసిస్‌ చేయడం జరుగు తుంది. డయాలసిస్‌ ఆరెండు రకాలు, 1) "ెరిటోనియల్‌ డయాలసిస్‌ 2) హీమో డయాలసిస్‌

డయాలసిస్‌ (పధానంగా రీనల్‌ "ఫియిల్యూర్‌లో చేయడమనవుతుంది కొన్ని వ్యాధులలో రీనల్‌ "ఫియి ల్య్యూర్‌ (మ్మా తవీండాల వైభల్యం) త్వరితగతిన సంభవిస్తే మరికొన్ని వ్యాధులలో మ్మూతవిండాల వైఫల్యం నిదానంగా సంభవిస్తుందిం

మ్మూతవీండాల చెఛల్యం ఉన్నపుడు ఆయాసం, తిన్నగా పడుకోలేక పోవడం, గుండెదడ, ఛాతీలో నొప్పీ, ముక్కు వెంట రక్తం, తలనొస్పి, చూపు మందగించడం వరీటి లక్షణాలు సాధారణంగా ఉంటాయి. ఇవి కాళ శ్వాస కో తాల్లో నీరు చేరడం శరీరం వివిధ భాగాల్లో రక్తనాళాలు పగలడం, మగత్క వణుకు ేనిమాద దృష్టిని లగ్నం చేయ "లేక పోవడం, బలహీనత, ఒళ్ళు దురద, చర్జుం ఎండిపోవడం వంటి లక్షణాలు కూడా ఉంటాయి.

(గానిక్‌ రీనల్‌ ఫెయిల్యూర్‌ వర్పడినప్వుడు హీమో డయాలసిస్‌ ద్వారా రక్ష శుద్ధి చేని రోగికి కలిగిన 'బాధలని తొలగించడమే కాకుండా ఆయుస్సుని కొంత శాలం పొడి గించవచ్చు. కొందరికి హీమోడయాలనిస్‌ నూతమే శాకుండా రీనల్‌ (టౌన్స్‌స్తాన్‌ శేమన్‌ కూడా చేయడనువు

(20)

వీ0లీ ఆ రో గ్య దీ పి శ తుంది, ఈ వివమయంలో కృతిమ మూ తవిండాలుకూడా వాడటానికి కృషి. జరుగుతోంది.

నమూలవిండాల వ్యాధుల్లోనే కాకుండా ఆసిన్‌, అర్చినిక్‌ 'బార్చిట్యు రేట్‌, న పాయిజనింగ్‌ ఎలోనూూ వివపాను శాటువల్ల దువ్ఫలి తాలు కలిగినప్పుడు, మలేరియా వల్ల విషమ పరిణామాలు సంభవించినప్పుడు, ఇంకా దేహం అ'నేశ వివ పదాస్ధాలకి గురై దువ్ఫరిణామూాలు సంభవించి నప్పుడు డయాలసిస్‌ చేయడం జరుగుతుంది. డయాలనిస్‌ ద్వారా శరీరం నుంచి త్వరగా విషపదాన్ధాలని తొలగించ డం విషపడాన్ధాల వల్ల మూ(తవిండాలకి కలిగిన వైఫ ల్యాన్ని సరిదిద్దడం జరుగుతుంది మూ(తపిండాలలో రాళ్ళు గా .

కొందరికి మూ(తవిండాలలో రాళ్ళు వర్చడతాయి. ఏటివల్ల కొందరిలో కొన్ని రకాల ాధలు కలిగితే మరి కొందరికి ఏ బాధలు వుండవు, సాధారణంగా మ్యూతవీండా లలో రాళ్ళు ఉన్నప్పుడు కడుపులో నొవ్చి ఒక్కొక్క ప్వుడు సడన్‌గా (పేగు మెలి పెట్టినట్లు నొప్పీ అనివించడం, మూ తంలో ఆల్బుమిన్‌ రక్తం, తరచు మూ(తం వచ్చి వట్లు అనివీంచడం, మూతేవిసర్జ న సమయంలో మంట నొవ్చీ ఉంటాయి. తరచు మూత సంబంధమైన వ్యాధులు కలు గుతూ ఉంటాయి

మతే వీండాలకి సంబంధించిన రాళ్ళు సాధారణంగా

ఆరోగ్యదిపిక 908 కాల్ది యం, అక్టృ లేట్‌ ఫాస్పేటుకి చెందినవి అయిఉింటాయి. అధకళాతం శేసుల్లో మూతవిండాలలో రాళ్ళు వర్పడటానికి కారణం తెలియదు, ఆహారంలో తీసుకునే పదాన్ధాలవల్ల రాళ్ళు వర్పడటం జరుగుతుందా అనే విషయం గురించి విస్తృత పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. పాలకూరవంటి ఆకుకూరలు టొమాటో, మాంసం వంటివి రాళ్ళు. వర్పడ టానికీ కారణమని 'కేలినా అదికూడా కొద్ధాశాతం శేసుల్లో నేం

మూత విండాలలో రాళ్ళు వర్పడినప్వుడు వాటిని తొలగించినా మళ్ళీ వర్పడటానికి అవకాశం ఉంది. అందుకని మంచినీళ్ళు ఎక్కువ తాగటం, ఆహారంలో జ్యాగత్త ఎహిం చడం, యూరినరీ ఇన్‌ సెక్షన్స్‌ కలగకుండా చూచుకోవడం అవనరంం క్‌1. అజీర్ణ వ్యాధి లేకుండా చేసుకోవడం ఎలొ? ఆజీర్త బౌధ చాలా ఇబ్బంది కలిగిస్తు౦దిం దీనివల ణి వానో మన్‌. గుండెల్లో మంట కడుపులో వికారం, పె కడుపులో నులి నొవ్పీః ఆకలి "లేకపోవడం, (లేవులు, కడు పువుబ్బరం, గ్యాస్‌ రావడం ఉంటాయి, కొందరికి అన్నం తింటూనే ఈ బాధ మొదలై లే మరి కొందరికి అన్నం తిన్న కొద్దినేపటికి పెన చెప్పుకున్న బాధల్లో కొన్ని అయినా శనబడలౌయిం అజీ ర్త

ల్రి04ీ ఆరోగ్యదీపిక బాధ కలగడానికి జీర్ణాశయంలో వదైనా వ్యాథి ఉండటం కారణం కావచ్చు లేదా జీర్ణకోశం (పేగుల్లోనైనా వ్యాథి వుండటం కారణం కావచ్చు, ఇంకొందరిలో కడుపులో కాకుండా శరీరంలో ఇంకెళ్ళ రైనా వ్యాధి ఉన్నా ఆకలి "లేకపోవడం, తిన్నా అరగక పోవడం, అజీర్ణ చాధ అనివించ డం ఉంటాయి. కాని అజీర్ణ వాధతో బాధపడే వారిలో ఎక్కువ మందిలో వారి అజీర్ణ వ్యాఖికి కారణం వదీ కన బడదు, అలిగాతినడం, త్వరత్వరగా తినడం, సరిగ్గా నమల కుండా ముద్దని (మింగి వేయడం, అన్నం ముద్దతో పాటు గాలినికూడా కడుపులోకి మిగ వేయడం, పూర్తిగా ఉడకని కూరలు అన్నం తినడం, (ొన్వ పదార్ధాలు ఎక్కువ తినడం, గ్యాస్‌తయారవడానికి కారణమైన ఆహారపదార్థాలు తినడం అజీర్ణ వ్యాథి శలగటానికి కొన్ని (పథాన కారణాలుం ఉల్లిపాయలు ముల్గంగ్వి -కా బేబి శాలిన్ల వర్‌, చిష్కుళ్ళు వంటిని తినడం నల్లకూడా కొందరిలో గ్యాన్‌ తయారవు తుంది అజీర్ణ వ్యాఖీ కలగటానికి పె కారణాలు కొన్నికాగా మానసికంగా ఎక్కువ. ఆందోళన చెందడం, ఆవేశం వంద డం, మానసికంగా ఒత్తిడికి గురికావడం దిగులు చెందడం, అతిగా ఆలోచించడం .కూడా (పధాన శారణాలు. పని గురించి చదువు గురించి ఎక్కువ ఆందోళన ఇంబే వాళ్ళ లోనూ, భయపగేవాళ్ళలోనూ అజీర్ణ వ్యాథి అభికంగా

ఆరో గ్య దిపిక ౭05 కనబడుతుంది. అందుకని అజీర్ణ వ్యాథికీ (పత్యేక వ్యాథి వదీ కనబడని వాళ్ళల్లో వాళ్ళ మానసిక పరిస్థితే అందుకు కరణ మని 'కేల్బబడుతుంది. అది నిజం కూజా, వాళ్ళల్లో వుందే ఆందోళనని, ఆదుగ్గాని, ఆ వేదనని అదుపువేసినట్లయిలే అజీర్ణ వ్యాథి లొోలగిపోయి హాయిగా తినగలుగుతారుం ఆరోగ్యంగా తయారవుతారు,

అజీర్శ వ్యాథికి జీర్మ కోశంలో వుండుగాని ఇతర తా వవైనా వ్యాథి శారణమైలే చానికిముిదు చికీత్స చేయాలి, అలా కాకుండా మాననీక ఆందోళన కారమైన శేసుల్లో మానసిక ఆందోళనని కం్యటోలు వేస్తూ, అహారంలో కూడా కొన్ని మార్పులు చేయడం అవసరం, మానిసిక కారణాల వల్ల అజీర్శ వ్యాథి కలిగే పతివారిలోనూ ఆవోర పథ్యం ఒక్క_ శు విధంగా వ్రండదుం వ్యక్షి వ్యక్తికీ "లేడా వుంటుందిః అజీర్ణ వ్యాథి కలుగుతోందని అన్నం బాగా తగ్గించి వేసీనా, తినే వాటిని చాలావరకు నిషేధించినా మరింత నష్టం కలుగు తుంది. సాధారణంగా అజీర్ణ వ్యాధితో బాధపడేవాళ్ళకు ఇది సరిపడదు అది సరిపడదు అంటూ ఎన్నో మానివేస్తూ వుంటారు. అది సర్తైన పద్దతి కాదు. ఏీలై నంతవరకు మంచి పోనకోహారం తీసుకు నేటట్లు చూడాలి. ఎందుకం శు ఎక్కడో ఒళరిద్దరికి తప్ప అందరికీ ఆవోర పదాన్థాల ఎల్‌ గాని పరిపడక పోవడం గాని వుండదు. అనవసరంగా అర్థం లేని అభ్నిపాయలతో అనేకం తినడం మాని'వేస్తూ వుంటారు,

వ౨06 ఆరోగ్య దీపిక

అజీర్శ వ్యాథి వున్నా బరువు తగ్గకుండాన్వు నీరస పడ కుండానూ ఆహారం తీసుకోవాలని సలహా ఇవ్వాలి. బాగా వుడకబెట్టిన వండిన కూరలు, అన్నం తినాలి. మసాలా దినుసులు ఎక్కువగా వాడటం మంచిదికాదు. కైంకు భోజ నం అలవాటు చేసుకోవాలి. హడావిడిగా భోజనం చేయ డం శాక నిదానంగా చేయాలి, కంచం దగ్గర కూర్చుని చిరు బ్మురు లాడటం, చికాకు పడటం పనికిరాదు

భోజనం ముగంచగానే గాభరాగా పరిగెత్తడం, ఆదుర్దాతో పని చేయడం పనికిరాదు. ఆదున్దా, ఆందోళన వల్ల అజీర్ణ వ్యాధి తప్పక వస్తుంది. ఇది తెలియక చాలా మంది తమ అజీర్ణ వ్యాథికి ఆహారం కారణం అనుకుం టారు. అన్నం తిన్న తరువాత కొంతనేవు వి_శాంతి లీ్‌సు కోవడం (ప్రశాంతంగా మనస్సుని ఉంచు కోవడం అనసరం.

కొందరు భోజనం ముందుగాని, తరువాత గాని సిగ "కట్టు బీడి చుట్ట వంటివి _తాగుతారు. ఇది మంచిది శాదు, అందులోనూ అజీర్ణ వ్యాధితో బాధపడే వారు పొగ ాగడం గాని ఆల్కహాలు కీసుకోవడం గాని చేయ కూడదు.

అజీర్ణ వ్యాధికి జీర్తాశయంలో వుండు వుండటం గాని, ఎక్కువ యానీడ్‌ తయారవడం గాని ఒక ముఖ్య కారణం. ఏటితోపాటు ఆ వ్యక్తిలో మావసికంగా ఆందోళన, దిగులు ఆకున్ష్హా వంటివి ఉన్నట్లయితే ఆల్కహాలు పొగ (తాగడం

ఆరో గ్య దీపిక లీ?

వంటి అలవాట్లు ఉంకేనూ అజీర్ణ వ్యాధి మరింత ఎక్కువ అవ్రతుంది. ఇటువంటి వాళ్ళు ఆహారంలో కారం, వులు మసాలా వంటివి పూర్తిగా నూననవసరం లేదుగాని చాలా తక్కువగా తీసుకోవాలి, నిమ్మ నారింజ వంటి పుల్లటి పళ్ళు తీసుకోకూడదు. ఉల్లిపాయలు. ఉడక బెట్టకుండా పచ్చివి తినకూడదు, కాబేజ్కి కాలివ్ల వర్‌, ముల్లంగి వంటివి గ్యాన్‌ తయారుచేసే అవకాశం ఉంది కనుక వాటిని తినడం మానివేయాలి. కాఫీ గాన్సి టీ గాని తీసుకోవడం మంచిది కాదు. ఏటినల్ల కడుపులో యాసిడ్‌ మరింత "పెరుగు తుంది,

యాస్షి వ్‌ ఇస్తిప రి5్‌, బుుటజోలిజెన్‌ నంటి మందు

అజేక్ష వ్యాధికి కడుపులో పుండు గాని యానిడ్‌ ఎక్కువ తయారవడం గాని కారణం అయితే ఇటువంటివారు డాక్టరు సలహాపై మందులు వాడటం, పాలు ఎక్కువ (లాగడం చేయాలి.

అజేర్ల వ్యాధి వచ్చిందని దిగులు చెంది అన్నం తిన డం మానివేయక కారణం వమిటో స్పష్టంగా "తెలుసు కోవ డం అవసరం. అలవాట్లు మార్చుకోవడం, ఆహారంలో మౌార్పులు చేయడం, మానసికంగా (పశాంతంగా ఉండటం అజీర్ణ వ్యాధి బాధల నుండి బయట పడటానికి సరెన మార్టం. లేకపోతే ఎన్ని మంకులు వాడిన్సా ఎన్ని తినడం మానివేసినా "పెద్దగా ఫలితం ఉండదు.

రల. సుగర్‌ కంప్టయింట్‌ ఉన్నవారు

ఏవేవి తినవచ్చు ? డడడకతడడడతడడడడడడతడడతఊడడ2డ2222ఊ202202ఊ2ఊ22-22= సుగర్‌ కంస్తయింట్‌ అన్నా, చెక్కెరవ్యాధి అన్నా మధుమేహమన్నా డయాబటిస్‌ అన్నా అన్నీ ఒక్కళుం శరీరంలో పాన్‌(కీయాస్‌ (గంధి నుంచి ఇన్సులిన్‌ ఉత్పత్తి తగినంత లేక పోవడంతో ఈ వ్యాధి వర్పడుతుంది. ముఖ్యంగా ఇన్సులిన్‌ లోపం వల్ల మనం తీసుకున్న విండి పదాన్ధాల నుంచి తయానైన స్గూకోజు *శరీరంలోని కణాలు ఫీసుకొనలేక పోతాయి... దానితో రక్తంలో స్గాకోజు శాతం "పెరిగిపోతుంది. ఇలా రక్తంలో పెరిగిన స్తూకోజు మూతం ద్వారా కూడా బయటకు వస్తు౦దిం అంగట్లో అన్నీఉన్నాా అల్లుడి నోట్లోశని అన్నట్లు రక్తంలో ద్గూకోజు ఎంత ఉన్నా ఇన్సులిన్‌ ఉత్పత్తి తగినంత లేక పోవడంతో శరీరంలోని కండరాలు ఇతర కణాలు ఆ న్గూకోజు నుండి శక్తిని పొందలేక నీరసంగా తయారవు తొయి, ఒకపక్క ఇలా వుండగా మరొక (పక్క రక్తంలో గ్గ్ధూకోజు శాతం ఎక్కువ వుండడంతో రక్న్కనాళాలు "దెబ్బతింటాయి. ఇంతే కాదు ఈపరిస్థితివల్ల మూ(తవిండాలుకూడ "దెబ్బ తింటాయి. నాడీ మండలం, గుండె ఇతర శరీరాంగాలు "దెబ్బతింటాయి. కొందరిలో ఈ ముగర్‌ వ్యాధి వమాాతం పెకి "తెలియ కుండా వుండి వదైనా "దెబ్బ తగిలినప్పుడు వ్యాధి వచ్చి

ఆరోగ్యదీపిక లీ09ి

నప్పుడు, మానసికంగా "వేదనకి గురి అయినప్వుడు సడన్‌ గా బయటపడి ఇబ్బంది కలిగిస్తుంది. వ్యాధికి గాన్సి గాయానికి గాని తగిన విధంగా చికిత్స చేయడంతో మళ్ళీ సుగర్‌ వ్యాధి కనబడకుండా పోతుంది. కాని అది కనపడి వప్వుడల్లా తక్కిన వాళ్ళలాగా ఏ8ని వ్యాధి నుంచి కేలికగా కోలుకో నివ్వకుండా చేస్తుంది. అందుకని ఇటువంటి పరిస్థితి వున్న వారు వదైనా వ్యాధివచ్చినప్పుడు సుగర వ్యాథిన్ని దృష్టిలో వుంచుకోవాలి.

కొందరికి అతి చిన్న నయస్సులోనే సుగర్‌ వ్యాధి బయట పడుతుంది. ఇలా సుగర్‌ వ్యాథి రావడానికి వారి తల్లి దం్యడులలో ఎవరికో ఒశరికి ఈ వ్యాథి వుండటమే కారణం, ఇటువంటి వారిలో కొందరికి పుట్టుకతో నే ఈ వ్యాధి బయటపడి ఎంతో కలవర పరుస్తుంది

వుట్టుకతో నే కొందరికి మధుమేహ వ్యాధి వుంళ్షే మరి కొందరికి 15 సంవత్సరాల వయస్సు వచ్చేసరికి ఈ వ్యాథి కనబడుతుంది. కాని ఎక్కువ మందిలో $5 సంవత్స రాలు చాటిన తరువాత మథుమేహవ్యాథి కనబడుతుంది అయితే అంతవరకు వారికి సుగర్‌ వ్యాధి గురించి ఎటువంటి అనుమూవనం లేకపోనడంతో, దానివల్ల ఇతర శా కలుగు తున్న వాధలకి మూలకారణం గుర్తించలేక వుపళాంతికి వచవేవో మందులు వాడుతూ వుంటారు. మామూలుగా

(27

ల్రీ10 ఆరోగ్యదీపీక అయితే మధుమేహం వుంకు వారికి అతిఆకల్కి అతి దాహం, అతి మూత్రం వుంటాయి. కాని ఈ లక్షణాలు "లేకుండా ఈ వ్యాధి రకరకాలుగా తన [(పభావాన్ని మూావించవచ్చు. కొందరు వ పనీ చేయడానికి ఓవిక లేనట్లు ఊరికినే అలసిపోతు న్నట్లు, నరాల బలహీనత వచ్చినట్లు కాధ పడతారు. మరి కొందరు కీళ్ళ నొప్పులు కండరాల బాధతో తల్లడిల్లి పోతారు. ఇంకొందరు తరచు మర్మావయవాల దగ్గర దురద, వావుతోను, ఎందుకిలా వస్తోందని తికమకపడ తారు. ఇంకా కొందరు తరచు మూతం మంట, ఒంటిమిోద 'సెగ్గడ్డలు, చీము పొక్కులు, ఎక్టి న్యూ తామర రావడంతో ఎందుకిలా తరచు వస్తు న్నాయని ఆలోచనలో పడిపోతారు. ఇలాంటి పరిస్థితులు వాలా వాటికి మూలకారణం వారిలో మధుమేహా వ్యాధి వుండటమే, జీర్ణ కోశ వ్యాధులు, మ్మూతకోశ వ్యాధులు, నరాల వ్యాధులు, చర్శవ్యాధులు చాలావరకు మధుమేహం వల్ల కలుగుతూ. మొండిగా మిగిలిపోతాయి. ఏటన్నిటికి పూర్తి నివారణ జరగాలం1కు మూల కారణాన్ని గుర్తించాలి. ఒక వేళ వ్యాధి పూర్తిగా నయం కాకపోవడానికి మధు మేహం కారణం అని నిర్ధారణ అయితే దానికి తప్పని సరిగా చికిత్స చేయాలి.

మధుమేహం వ్యాధి కొందరిలో బాలా తక్కువలో ఉంటుంది. ఇటువంటివాప వేలే మందులు వాడనవరం ఉండదు. ఆపహోరంలో దుంప కూరలు పళ్ళు, వీవీ పదా వాలు మానివేసి అన్నం కాస్త తగ్గించి తింశు సరిపోతుంది.

ఆరో గ్య దీపిక ల] ఆహార నియమాలతో పాటు రోజూ వ్యాయమం చేస్తే ఇవాలొ వరకు మధుమేహం వల్ల కలిగే దుష్ఫలిళాలు కల గవ, ఇంకొందరి విషయంలో ఎంత చక్కగా ఆవోరనియ నూలు పాటించినా సరిపోదు. పీరు ఆహార నియమాలతో పాటు ఇన్సులిన్‌. ఇంజక్షన్లుగాని టాభ్లెట్లుగాని వాడాలి, చిన్నతవంలోగాని 115 సంవత్సరాల వయస్సులో గాని సుగర్‌ కంస్తయింట్‌ వచ్చిన వాళ్ళు ఇన్చులిన్‌ తప్పక వాడాలి బిళ్ళల వల్ల ఫలితం ఉండదు

కొందరు వరి అన్నం బదులు నోధుమ అన్నం లతింపే సుగర్‌ జబ్బు తగస్టతుందని భావిస్తారు. ఇది పొరపాటు అభి (పాయం, గోధుమ అన్నం తిన్నా, జొన్న అన్నం తిన్నా సుగర్‌ జబ్బు తగ్గదు. వర్కి గోధుమ, జొన్న అన్నిటిలోనూ విండిపదార్థం ఒకశు శాతం ఉంటుంది. అందుకని వరి అన్నం మానివేసి గోధుమ, జొన్న తినడం వల్ల [ప్రయోజనం "లేదుం సుగర్‌ జబ్బు ఉన్నవారు విండిపదార్థాలు తక్కువ తీసు కోవాలి, కనుక వరి అన్నమైనా, గోధుమ అన్నమైన్సా జొన్న అన్నమైనా తక్కువగా తీసుకోవాలి. ము చ ధుమేవాం వ్యాధి ఉన్నవాళ్ళు (ొవ్వపదాన్ధాలు తగ్గించి సీసుకోవాలి. అందుకని ఆహారంలో నెయ్యి వాడ కూడదు. వేపుడు కూరలు తినకూడదు, దుంప కూరలు తప్ప అన్ని శాయకూరలు, ఆకుకూరలు తినవచ్చు, పిండీ

ఏక్కువ తినాలి. నూంసావోరులు కొవ్వు ఉండే మాంసం రినకూడదు. కోడి మాంసం చేపలు, కార్షం, కాలేయము మాతం తినవచ్చు. ఇతర మాంసాబోరం తినకూడదుం కోడిగుడ్డు తీసుకోవచ్చు అయితే అందులోవుండే పచ్చసాన తినకూడదు, శేవలం అెలుపే తినాలి. కూరలు వండ టానికి ద్దు తిరుగుకు వూల నూనె ఆవాలనూన వాడ వచ్చు. భోజనంలో శెండు పూటలా వండిన పప్పు టీ కప్వు చొప్పున కంది పెసర శనగపప్పు వదైనా తీసుకో వచ్చు ఒక కప్పు చొప్పున రెండు పూటలా సాంబారు వాశవచ్చుు.

మధుమేహం ఉన్నవారు ఎంత ఆహారం తీసుకోవచ్చు స అనేది వారికి ఉన్న వ్యాధి తీవత బట్టి, వారి బరవుబట్టి పనిబట్టి ఆధారపడి ఉంటుంది, వదివమైనా వారి ఆహారంలో అన్నం కాగా శగ్ణించి కూరలు ఎక్కువ తినాలి. అలాగే ఒకేసారి ఎక్కువ ఆహారం తినకుండా కొద్ది కొద్దిగా మూడు, నాలుగు సాప్లగా తినడం అవసరం, కాఫీలో పంచచార వాడకూడదు, శాకరిన్‌ బిళ్ళలుగాస్సి న్వీ మెక్‌ న్‌ (శాప్‌, ని గాని వాడాలి, "వెన్న తీసిన మళ్టిగ ఎంతైనా (తాగవచ్చు. పళ్ళ రసాలు కూల్‌-డింక్సు పనికి రావు.

మధుమేహం ఉన్నవారు వారి వ్యాధి మ్మీ్‌వత బట్టి ఎంలెంర ఆహారం కీసుకోవాలో డాక్టృరుని అడిగి తెలుసు కోవాలి. అంలే కాకుండా అప్వుడప్వుడూ రక్తంలో సుగర్‌ ఏంత ఉంటున్నదో "తెలుసుకుంటూ చాని (వకారం ఆహారం

ఆరోగ్యదీపిళ లి10 "పెంచడం గాని, తగ్గించడం గాని మందులు పెంచడంగాని, త్యంచడం గాని చేయాలి. మధుమేవా రోగులకి ఆవోర నియమాలు ఎంత ముఖ్యమో ,న్యాయామం కూజా అంత గానే ముఖ్యం, మధుమేవాం గురించి సవైన (శద్ధవహి స్తే ఏీకుకూడా తక్కిన వారిలాగానే ఎటువంటి బాధలు లేకండా పూర్తి జీవితకాలం హోయిగా జీవనయానం సాగ్గిస్తాప. 53. మంచి ఆరోగ్యానికి మంచి ఆహారం వ “రష్టపడి పనిచేయాలి. కడుపునిండా తినాలి. కడువు నిండా తినాలంశు కలవారి కుటుంబంలోనే వుట్టనవనరం "లేదు. ఖరీవైన ఆహారమే తిసనవసరం లేదు. పేదవాళ్ళ కూజా మంచి ఆవోరం తక్కువ ఖరీదుకు అందుబాటులోనే ఉంది” వాలా మందికి ఖరీచై న ఆహారమే విలువైన ఆహో రం అస్కీ చవకలో లభ్యమయ్యేది విలువై నది కాదనే అభి (సాయం ఉంది. అది శేవలం అపోవా మాతమే. ఇటు వంటి పొరబాటు అభిపాయం వుండబక్షు అందుబాటులో వుండే పోమకాహారాన్ని కూడా తీసుకోకుండా నోటికిరుచిగా వుండే కారం మెతుకులతో, ఊరగాయ పచ్చళ్ళతో కడువు నింపుకుంటూ ఉంటారు, అటువంటి వాళ్ళు అనారోగ్యంగా

లిక ఆరోగ్యదీపిక కనబడుతూ వుంటారు. అందుకనే (పకీవాళ్ళు ఆరోగ్యంగా వుండటానికి ఏవేవి తీసుకోవాలో తెలుసుకుని వుండటం అవనసరంం

రోజూ మనం తీసుకునే ఆహారంలో ఆకు కూరలు శాయ గూరలు పప్పులు మూంసం, చేపలు, కోడిగుడ్డు పళ్ళు, పాల్కు "పెరుగు వంటివి తింశు సమ్మగ అహారం ీసు కుంటున్నట్లు లెక్కే, అయితే అటువంటి ఆహారంతో పాటు కష్టపడి వనిచేయడం కూడా వుంశు ఇక వారి ఆరోగ్యం గురించి ఆలోచించ నవసరంలేదు, ఇటువంటి వాళ్ళకి తల నొవ్పీ అంక ద్వారం అంజహపేు వమిటోకూడా తెలియకుండా అనవచ్చు. వప ఎప్పుడూ వేయిగా ఆనందంగా కనబడ తారు. వయస్సు ముదిరి మిదపడుతున్నప్పటికీ వృణ్థా ప్యపు ఛాయలు అంత తేలికగా వారి దరికి చేరడానికి సాహ సించవు,

ఎందరో రెండు పూటలా కడుపు నిండా తిండి ఎక్కిం చేస్తారు గాని ఆరోగ్యంగా మాతం తయారవరు. దానికి కారణం వారు కడుపునిండా ఎక్కించుకు తీసుకున్న ఆహారం పోవకాపహోారం కాక పోవడమే, కంచంనిండా అన్నం సెట్టు కుని పచ్చడి మెతుకులతో శడుపు నింపేసుకుంళే నమ్మగ ఆహారం కానేరదు. ఆరోగ్యం చేకూరదు,

శరీరం వపుగా “పెరగడానికి, శక్షివంతంగా పనిచేయ డానికి మనం తీసుకునే అవోరంలో విండి పదాస్థాలుు

ఆరోగ్యదీపీక లీ1క్‌

మాంసకృత్తులు, (కొవ్వు పదాన్ధాలు, విటమిన్లు ఖనిజ లవ ణాలు తప్పక ఉండాలి. అయితే ఎందరికో వ ఆహారం ఎందులో ఉందో 'జెలియదు, అందుకని మంచి పోవకాపహోారం తీసుకునే స్థోమత ఉన్న వాళ్ళు కూడా నోటికి వది రుచిగా ఉంశు అది తిని ఊరుకుంటారు. అలా చేయడం వల్న ఫలి తం ఉండదు, అందుకని ఆహార పదానకాల గురించి అందరూ కొంతయినా తెలుసు కోవడం అవనరరీ.

మనం తీసుకునే గోధుమలు బియ్యం, జొన్న రాగి, చోళ్ళు వంటి ధాన్యాల్లోన్లూ బంగాళాదుంప, చిలకడదుంప కర “"పింజలం వంటి దుంపల్లోన్తూ అరటి పండు వంటి పళ్ళ ల్లోనూ ఫరీరానికి వక్ర నిచ్చే పిండి పదాన్థాలు ఎక్కువ పొళ్ళల్లో లభ్యమవుతాయి,

వండి పదాన్ధాలు ఎక్కువఉిండే ఆహారపదాన్ధాలతో పొటు మాంసకృత్తులు ఎక్కువ ఉండే పప్పులు, చిక్కుళ్ళు, బళాణీలుు సోయా బీన్స్‌, "వేరుశనగ పాలు పెరుగు గుడ్డు మాంసము చేపలు తీసుకోవాలి. వీటి నుండి లభ్యమయ్యే నూంసకృత్తులు శరీరం ఎదగడానిక్కి కండరాలు చక్కగా తయారవడానికి మెదడు చురుకుగా పని చేయడానికి తోడ డతాయి. మాంనం తిననివాళ్ళు కందిపప్పు, శనగపప్పు, -పినరపప్వు వంటివి తప్పళ తీసుకోవాలి. వర్కి గోధుమ, జొ న్న్న వంటి వాటిల్లో మాంసకృత్తులు వుంటాయి గాని పప్వులు నూంసంతో పోల్చిచూసినప్పుడు వాటిల్లో ఉండే మాంసళ్ళత్తులు తక్కు వేం

లీ16ి ఆ రో గ్య వీ పి€

శరీరం శక్తిపంతంగా పని చేయడానికి (కొవ్వు పదా ర్ధాలు కూడా అవసరమే, ఇవి పప్పులు, నూనెలు నెయ్యి, వెన్న, నూంసంలో ఎక్కువగా ఉంటాయి శరీర (శమ చేసేటప్పుడు (కొవ్వు పదానస్ధాలని మన శరీరం చక్కెరగా మార్చి శక్తిని కలిగిస్తుంది. శరీర (శమ లేని వాళ్ళు _కొవ్వు పదార్థాలు ఎక్కువగా తీసుకుంశు ఒంటికి కొవ్వు "పేరు కుంటుంది. ఒంటికి (కొవ్వు "పేరుకుని పోయినవాళ్ళు అది తగ్గాలంశే తిండి బాగా తగ్గించాలి. తిండి తగ్గే సీరనం రాదా అని కొందరడుగుతారు. కాని మన శరీరంలోని

కొవేం చక్కెరగా మారి శకిని కలిగిసుంది. కనుక సీర న ఎ ద్త్త సం రాదు,

(పతిపూట భోజనంలో కాయగూరలతో పాటు ఆకు కూరలు కూడా తప్పళ శీసుకోవాలి. ఎందుకం కు శరీరానికి ఎంతో అవసరమైన విటమిన్లు ఖనిజ లవణాలు ఏటిల్లోనే ఉంటాయి. రోజూ మనం లీసుకునే ఆహారంలో తోటకూర బచ్చలి, ములగాకు వంటివి తప్పశ ఉండాలి, క్యానెట్టు పసుపు పచ్చటి గుమ్మడి శాయలుు టొమాటాలు ఇతర శాయగూరల్లో కూడా విటమిన్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి బొప్పాయి్యి నారింజ నిమ్ము మామిడి పళ్ళల్లో కూడా కరీ "రానికి కావలసిన ముఖ్యమైన విటమిను ఉంటాయి. 'బెలం,

క్‌ ల చింతపండులో రక్ష్యవృద్ధికి కావలసిన ఇనుము సమృద్ధిగా ఉంటుంది. అలాగే తోటకూర బచ గ్నలి గోంగూర వంటి

ఆరోగ్యదీపి* ల17 ఆకుకూరలో ఇనుము ఎక్కునగా ఉంటుందిం అందుకని రక్తం తక్ష్మ్హవ ఉన్నవాళ్ళు; ఇతరులు ఆకుకూరలు రోజూ తినారి. మన దేశంలో చాలామంది నుఖ్యంగా (త్రీలు రకం లేక నీరసంగా, శ క్ని లేకుండా ఉంటారు అందుకని వీపు రోజూ ఆకుకూరలు తినడం ఎంతై నా అవసరం, 4. బభొాగ్యవంతుల బిడ్డలకి కూడా పోషకాహార లోవనూ ? ఎవరదె నొ నీఠనంగా కనపడుతూ వుం తరచుగా వ్యాధులకి గురి అవుతూ వుంే వారు పోమకాహార లోపా నికి గురి అయినట్లు చెప్పవచ్చు, ఇటునంటి వాళ్ళు ఆకు కూరలు కాయగూరలు, పప్పులు రోజూ తినాలి నూంసా హోరులై తే కోడిగుడ్డు, మాంసం కూడా తరచు తీసుకోవాలి, అంతేగాని ఎప్వుడోజకసారి కూరతో భోజనంచేసి తరచుగా పచ్చడి మెకుకులతో కడుపు నింపుకుంళు శక్తి రాదు, ఆరోగ్యమూ వుండదు, ఊరగాయ పచ్చళ్ళతో భోజనం చేన్తే నోటికి రుచిగా వుండవచ్చు నేగాని కరీ రారోగ్యానికి కావలసిన పోమక పదాన్ధాలు లభ్యం కాకుండా అయి పోతుంది. (2%)

వ18ి ఆరోగ్యదీపీఃీ

చిన్న వీల్లలకి అన్నంతోపాటు వుడకబెట్టిన పప్పులు, ఆకుకూరలు, కాయగూరలు పాలు పళ్ళు “పెట్టకపోతే పోమ శాహార లోపానికి గురి అవుతారు. దానితో ఆ విల్లలు నయస్సుకి తగ్గట్టు బరువు "పెరగరు. అంతేగాదు నడవటం, మాటలు రావడం ఆలస్యం అవుతాయి. తెలివికేటలు వృద్ధికాశ మందమతులుగా కనబడతారు. కొందరు విల్ల్టలెతే బానలాగా పొట్ట వేసుకుని వుల్లల్లాంటి చేతులతో తయారవ్చ శారు వాళ్ళలో వకోళానా ఉపారుకనబకదు. ఎప్పుడూ సీరనంగా ఉంటారు. చర్మం మిద మచ్చలు, వుండ్లు తయా రవుతాయిం "వెంటుకలు రాలిపోతూ ఉంటాయి వాటి మెరుపుకూడా తగ్గిపోతుంది. కళ్ళు కాంతి హీనంగా వుంటాయి. రేచీకటి అంధత్వం కూడా వస్తాయి

పోమకాహార లోపం వల్ల విల్లలు శారీరకంగా బల హీ నమైపోవడమే కాకుండా వారిలో వ్యాధి సికోదక శక్తి కూడా త్య్గ పోతుంది. ఇటువంటి విల్లలకి తరచు. విరోచ నాలు అవుతాయి. ఒక్కొక్కసారి ఆ వీరోచసాల వల్ల మరణిస్తూ ఉంటారు. అబే ఆహారం చక్కగా తీసుకుంటూ ఆరోగ్యంగా వుండే పిల్లలకు వికోచనాలు వచ్చినా లేలికగా కోలుకుంటారు,

బిడ్డకు నాలుగవ నెల, ఐదవనెల వచ్చిన దగ్గర నుంచి ఆకు కూరలు ఉడకబెట్టి పెట్టవచ్చు. *శేరట్‌ టొమాటో వంకాయ నంటి కూరగాయలు వుడక బెట్టి నిమ్ముపండు రసం శాస్త్యవిండి మెత్తగా చేసి తినివంచవచ్చు. అరటి బొప్పాస్య

మామిడి పండ్లను కూగా విసికి గుజ్జును లినివించవచ్చుం మెత్తగా ఉడకబెట్టిన గుద్దును తినిపించవచ్చు. ఈ రకంగా బిడ్డకి సంవత్సరం వయస్సు వచ్చే సరికి “పెద్దవారు రినే ఆహా రమే నూమూలుగా పెట్టవచ్చు. చానితో వారిలో పోమ శాహారలోపం వల్ల వచ్చే వ్యాధులు వుండవు, పైగా ఆరోగ్యంగా ఎదుగుతారు

భాగ్యవంతుల బిడ్డలకి పోమకాపహోర లోపంవల్ల అనా రోగ్యం కలగడం అరుబేగాని అనంభవం నూతం కాదు, ఎందుకంటే కొందరి భాగ్యవంతుల బిడ్డలకి ఎన్ని రకాల కూరలు వండినా నచ్చవు, ఈ కూర బాగుండలేదు ఆ కూర నాకసలు వద్దంటూ వీది తినకుండా లేచిపోతూ ఉం టారు, అవును మర్కి ఇటువంటి విల్లలు సమయర౦ సందర్భం "లేకుండా అడపాదడపా ఫిజ్‌లో వుండే కూల్‌ (డింక్స్‌ ఆౌగడం, చాకెట్లు నమలడం చేస్తే ఆకలి ఎలా ఉంటుంది అందుకని అన్నానికని వీలిచినా నాకు ఆకలి లేదని మాని “వేయడమో ఒకవేళ కంచందస్గర కూర్చున్నా వవోనాలుగు మెతుకులు గొంతులో వేసుకుని "చేతులు కడుక్కుని లేచి పోనడమో చేన్తే పోమకాహార లోపం కలగక వమన్పతుంది? ఈ రకంగా చిరులిండ్డ తో ఆకలిపోయి అన్నం తినక పోవ శాహాోరలోపంతో కాధపడే భాగ్యవంతుల బిడ్డలు డాక్ట్రర్లకి తగులుతూనే ఉంటారు,

అందుకని "పిద్దవాళ్ళయిన్సా వీల్ల్టలెనా సరైన సమ యానిక్కి సవ్రైన ఆహారం, సమ్మగ ఆహారం తీసుకోవాలి. ఆ సమ్మగ ఆహారంలో వ'వేవి తినాలో తెలుసుకోవాలి,

ఫ్ట్‌స్‌. వృద్ధాప్యంలో ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే...

పిల్లలు సృద్ధుల్తెన వాళ్ళ అమ్మ-నాన్న గురించి ఆలోచిస్తూ ఉంటారు వారు నరిగ్గా తినలేకపోతూ ఉంకే దిగులు చెందుతూ ఉంటారు, వారు నీరసపడిపోతూ ఉంళు శెంగ పడలౌరు,. నిజమే మరి వృద్ధాప్యంవచ్చి పళ్ళు ఉడి పోతేన్సూ కట్టుడు పళ్ళు సరిగ్గా అమరక పోలేనూ తగిన ఆవోరం తీసుకోలేక పోతారు. చానితో మంచి ఆకోగ్యానికీ నూంసకృత్తులుు విటమిన్లు అందకుంజాఅివుతాయి. చక్కగా చమల గలిగిలేనే కదా వదైనా తినగలిగేది. ఈ విధంగా నమవైన ఆహారం పీసుకో లేకపోతే మరికొందరు అర్థిక ఇబ్బం దుల వల్ల, ఒంటరి తనం వల్ల, కుటుంబ గొడవలవల్ల మంచి ఆబోరం తీసుకోలేక పోతారు.

సాధారణంగా వయస్సు మళ్ళుతున్న కొద్దీ నోటికి రుచి తెలియడం తగ్గిపోతుంది, ఫమ్మని చవానన కూడా లెలి యడం తగ్గిపోతుంది. రుచి వాసన తగ్గడంతో ఆహారం తీసుకోవడంలో ఆసక్తి తగ్గుతుంది, జీర్ణకోశంలో జీర్ణ (గ్రంధుల ఉత్పత్తి కూడా తగ్గుతుంది చానితో ఆకలి, అరుగుదల తగ్గిపోతాయి.

వృషస్థ్ధాప్యం వచ్చినా విటమిన్లు ఖనిజ లవణాల అవస రం తగ్గదు. కాని తగినంత ఆవోరం తీసుకోక పోవడం వల్ల అనారోగ్యం కలుగుతుంది, విటమిస్ల లోపంతో పాట్ళు

ఆరో గ్య దీపిళ లలి!

కాల్షియం, ఐరన్‌ లోపం ఎక్కువ కనబడుతుంది, ఇందు వల్ల వృద్ధుల్లో రక్షృహీనత వర్చడుతుంది. నయస్సు మళ్ళిన వాశిలో ఎముకలలో బలం తగ్గిపోతుంది. కొందరిలో ఎము కలు వుటకపోయినట్ట్లయి అతి కేలికగా విరిగిపోతాయి. ఇలా ఎముకలు వుటకపోవడానికి అనేకకారణాలున్నా, అహారంలో కాల్షియం లోపం కూడా (పథాన కారణం, అందుకని 80 నంనత్సరాలు చాటిన దగ్గ నుంచి ఆహారంలో "ాల్టియం ఎక్కువవుండే పదార్థాలు తీసుకునేటట్లు చూడాలి. పాలల్లో ఇాల్చ్నియం ఇాతం ఎక్కువ ఉంటంది కనుక పాలు ఎక్కున శీసుకోవాలి.

వృద్ధ్ధులెన తల్లి దం్శడులు ఆరోగ్యంగా ఉండాలం శే, వాళ్ళ కళ్ళల్లో జీవం తొణికసలాడాలం కు (వోటీన్లు ఎక్కు వగా ఉందే ఆవోరం, విండి పదార్థం ఉండే ఆహారం, కాయ గూరలు ఆకుకూరలు పండ్లు పాలు పాగా ఇవ్వాలి. [కొవ్వు పదార్థాలు తక్కువగా ఇవ్వాలి. అయిలే మరీ ఒళ్ళు "పిరగకుండా జ్యాగత్త పడాలి, ఒళ్ళు ఉంశు త్లో టట్లూ, తక్కున ఒళ్ళువుండి బలహీనంగాకనబడుతూ ఉంశేు ఒళ్ళు వచ్చి నిండుగా కవబడేటట్లు ఆహారం "పెట్టాలి,

మంచి ఆహారంతో పాటు మంచి నీళ్ళు బాగా ఏక్కువ (ాగాలి.. తగినంత శకీర్యశమ కూజా అవసరం, రోజూ కొంత దూరం నడవడం, పరటి తోటలో పని చేయడం ఆకోగ్యానికి ఆవసరంం

లిలిల్తి ఆరో గ్య దీపిక

ఆహారంలో కోడిగుడ్డు, చేపలు మాంసం తినివీం చాలి. వారానికి కనీసం ఉ_5్‌ కోడిగుడ్లు ఇవ్వాలి, మాంసాహారం తిననివాళ్ళకి చిక్కుళ్ళు, బఠాణీలు"వేరుశనగ పాలు పప్పులు పట్టాలి బత్రాయి్యి కమలా నారింజా వంటి ఫలాలు టొమాటోల్పుసపోటాలు ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. వెజిటబుల్‌ పలావ్‌ పచిగానూ ఉంటుంది, సమిక్ళత ఆహా రంగానూ తో డ్పడుతుంది.

శేశేజ్సి శాలిన్ట వర్‌తో పాటు పచ్చ పచ్చని ఆకు కూరలన్నీ ఆజోరంలో నిరివిగా తినిపించాలి. ఎక్కువ తీసు కుంశే విటమిన్లు ఖనిజ లవణాలు పుష్కలంగా లభ్యం కావ డమే కాక రక్తంకూడా చాగా పట్టుతుంది. దానివల్ల వృద్ధాప్యంలో అనివించే నీరసం అంత లేలికగా దరిచేరదు.

వృద్ధాప్యంలో అహోరం ఒశేసారి ఎక్కువ తీస్తు కోలేరు కనుక కొద్ది కొద్దిగా 4_5 సాస్ల రుచికరంగా వండి పెట్టాలి. పళ్ళు సరిగ్గా లేకపోతే దంతవై ద్యుని దగ్గరికి తీసు కుని వెళ్ళి కట్టుడు పళ్ళు "పెట్టించాలి. కట్టుడి పళ్ళు సరిగ్గా ఉండకపోతే తినేకాస్తా కూడా సరిగ్ధాతిన లేకపో తారు. అందు కని కట్టుడు పళ్ళు విమయంలో తగిన జూగత్త తీసుకోవాలి.

గట్టిగా ఉందే ఆహార పదాన్ధాలు నమల లేనప్పుడు వాటిని పొడిచేసి గాస్సీ మెత్తగా వండిగాని పెట్టాలి. వ్నీలె నంత వరకూ రోజూ పండ్ల రసం ఇవ్వడం మంచిది.

వృద్ధులకి కూడా వయస్సులో ఉండేవారు రీసుకునే

ఆరోగ్యదీపిక వీవీ$

ఆహారమే ఇన్వడమైనా ఒక పద్ధతి (పకారం ఇవ్వడం, వారు తీసుకోగలిగిన రీతికి ఇవ్వడం ముఖ్యం, అప్పుడే వారి ఆళో గ నిం చక్కగా ఉంటుంది. ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ ఉంటుంది

56. రక్తం పట్టాలంటే ఏమి తినాలి ?

రర్తహినత అనేది ఒక వ్యాధి కాదు శరీరంలో నుంచి రక్ష్తం తగ్గిపోవడానికి వదో ఒక మూల కారణం వుంటుంది. ఈ నుూూల కారణం వుట్టుక నుంచీ వచ్చేది కావచ్చు "లేదా పోవకాహారం లోపం వల్ల కావచ్చు "లేదా మరో కారణం కావచ్చు.

రక్తం "లేకపోవడా న్నే “ఎనీమియా” ఆంటారు, వ్ర కణాల్లో హిమోన్హోబిన్‌ శాతం తక్కువగా వుండటం గానీ ష్మారకణాలు తక్కువగా ఉండటంగానీ రక్కహీనతకు (ప్రధాన కారణం.

మొలలు ఉండడం వల్లగాని బహేీన్టులో తరచుగా ఎక్కువగా రక్ష్మం పోవడం వల్లగాని (పేగులో వుండు వుండి దీర్ధృకాలంగా రక్ష్య్యసావం జరగడం గాని రక్నహీనత కలగడానికి ఒక కారణం. మర8ి కొందరిలో గాయాలు తగిలి రకం కారిపోవడం గాని, దగ్గు ద్వారా రక్తం విపరీతంగా పడిపోవడం గాని మరో కారణం వల్ల రక్నం విపరీతంగా పోవడం గాని రక్తహీనతకు కారణం,

ల్లీల్చిశీ ఆ రో గ్య దీ పిలి

రక్వంలో ఇమ్యూన్‌ బాడీస్‌ వల్ల ఎ్టరకణాలు విరిగి పోయ్య కొన్నిమందులు సరిపడక ఏ్మరకణాలు పగిలిపోయినా రక్నహీనత వీర్చడుతుందిం

రక్త సీ+నతకు పె కారణాలు కొన్నికాగా అసలు వ్యారకణాల వృద్ధికి, హి మోన్లోబిన్‌ తయారీకి. ఆహారం ద్వారానూ, ఇతరతానూ తగినంత ఐరన్‌, విటమిన్‌ వి 1% ఫొలిక్‌ యాసిడ్‌, సిటమిన్‌ సీ; (పోటీన్లు ఇతేర విటమిన్లు ఖనిజ లవణాలు అందక పోవడం మరొక ముఖ్య 'కారణ౦.

కొందరిలో పుట్టుకతోనే ఎ్యరళణాలు విరిగిపోయే వ్యాధి ఉండటం, అసాధారణంగా హిమోగ్లోబిన్‌ ఉండడం కూడా రక్కహీనతకు కారణం,

దీర్ధవ్యాధులు ఉన్న వారిలోనూ, తరదూ వ్యాధుల గురి అయ్యే వారిలోన్యూ వినాళ (గంథులు సరిగ్గా పనిచేయని వారిలోనూ తెలిసో తెలియకో కొన్ని విషపదాన్ధాలు ఫరీరంలోకి చేరడం వల్లనూ, శేన్సక్‌ వంటి వ్యాధులు కలగ డం వల్లనూ రక్కహీనత కలుగుతుంది. అందుచేత ర న] హీనత వున్నవారు ఎందువల్ల రక్ష హీనత వున్నదో తెలుసు కొని మందులు వాడటం, సరైన అహారం కీసుకోవడం అవ సరం

సాధారణంగా ఎక్కువమందిలో రక్తహీనత కలగ డానికి కారణం నవ్రైన ఆహారం తీసుకోక పోవడమే. ఎందరో "తాము కడుపునిండా తింటున్నామను కుంటారు గాని రక్తం

ఆరోగ్యదీపీక ల్రీలిగ్‌

పట్టడానికి శావలసిన (పోటీన్లు విటమిన్లు ఖనిజ లవణాలు వుండే ఆహారం తీసుకుంటున్నా మో "లేదో గమనించరుః

ఎ్మరకణాల ఉత్స్ఫతికి హిమోగ్లోబిన్‌ తయారీకి (పోటీన్ల (మాంసకృత్తులు), ఐరన్‌ ఫోలిక్‌ యానిడ్‌్‌ విట మిన్‌ వి 12, విటమిన్‌ *సి చాలా అవసరం.

ఎక్కువ మందిలో రక్తృహీనత వర్పడటానికి ఐరన్‌ లోపం కారణం ముఖ్యంగా (శ్రీలలో రక్తహీనత ఎక్కువ శనబడుతుంది. దానికి కారణం వారికి విల్లలు కలగడం, బహిష్టు సమయంలో రక్తం ఎక్కువ పోవడమేం రక్తహీనత వున్న (శ్రీల ఎ్యరకణాలు చాలా వరకు వుండవలసినంత ఏ్యరగా వుండక పాలిపోయినట్టు వుంటారు. దానికి _పధాన శారణం వారిలో హీమోస్లోబిన్‌ తక్కువ వుండటమే. హీమోస్తోబిన్‌ తక్కువ వుండటానికి ఐరన్‌ తక్కువగా వుండటమే కారణం, తీలలోనే కాకుండా చంటివిల్లల్లోనూ యొవనంలో అడుగు పెడుతున్న వారిలోనూ ఐరన్‌లోపం వల్ల రక్నహీనత కనబడుతుంది చాలామంది తల్లులు తమ వీల్లలకి సంవత్సరం, “లండు సంవత్సరాలు నిండినా ఇంకా శీవలం పొలే పట్టుతూ ఉంటారు, ఇది వాలా తప్వం బిడ్డకు ఆరు నెలలు నిండిన దగ్గర నుంచి పాలు ఒక్కళశు సరిపోవుం ఆకుకూరలు, కాయగూరలు, కోడిగుడ్డు వంటివి అపనెలలు నిండిన దగ్గర నుంచీ తినిపిన్తే రక్ష హీసత కలుగదు, ఎదిగే పిల్లలకు కూడా ఆహార లోపం నల్ల అందులోనూ ఐరన్‌ లోపం వల్ల రక్నహీనత కలుగుతుందిం

(20)

లీ£6 ఆ రో గ్య డీ పీ ఖీ

పురుషవులలోకంచే (శ్రీలలో ఐరన్‌ అవసరం ఎక్కువ, ఎందుకం చు బహిస్టుల నల్లా, గర్భం రావడం వల్లా ఇతర (నూ రక్తం పోతుంది. అంతే కాకుండా గర్భంలో ఎదిగే చిడ్డతో రక్తాన్ని పంచుకుంటుంది. అలాణే ఎదిగే వయస్సులో కూడా త్వరత్వరగా ఎదిగే శరీరానికి తగినంత రక్తం అవసరం అవ్చతుందిం

పచ్చపచ్చని ఆకుకూరల్లోనూూ రాగి న్జ్ర నోధుమ్కు విసురుకు బియ్యం, కోడిగుడ్డు, మాంసము కార్ష ము, శాలే యం వంటి వాటిల్లో ఐరన్‌ ఎక్కువగా ఉంటుంది, వ్మరని రక్తం కోనం ఏటిల్లో కొన్నింటివై నారోజుతప్పళ తీసుకోవడం అవసరం, ముఖ్యంగా ఆకుకూరలు గుడ్డు, మాంనం రక్తం పట్టడానికి అవసరం.

రక్తం పట్టడానికి శావలసిన సర్తైన ఆహారం తీసుకో నప్పుడే చాలా మందికి నీరసం, కాళ్ళు గుంజడం, ఊరికినే అలసిపోవడం, పాలిపోవడం, కొద్దిపాటి (శమశే అయాన పడటం, ఎపుడూ ఒవిక లేనట్లు అనివించడం ఉంటాయి. రక్ట్తం "లేకపోవడంతో నాలిక "పెదచ్రలుు బుగ్గలు. చేతులు పాలిపోయినట్టు అవ్రతాయి.. శరీర ఛాయ కూడా కళ "లేకుండా పాలిపోయినట్లు కనబడుతుంది. గోళ్ళు కూడా నిలుడిగా వారలు పడతాయి. అంలేకాదు కొందరిలో గోళ్ళు గోతులు పడి చెంచాలులాగా తయారవుతాయి నాలిక కొట్టుకు పోయివట్లు వుండు పడినట్లు ఏ్యరగా తయా రవుతుంధి. కొందరికి రక్తం "లీకపోవడంతో గొంతులో

ఆరోగ్యదిపిక లికి? వదో ఉన్నట్లుగా అనివిస్తుంది. మరి కొందరికి గుండె "పెకుగుతుందిం కొందరు మంచి ఆహారమే తీసుకుంటున్నా జీర్ణ కోశం (దేగుల్లో పురుగులు వుండి రక్షంలేక పాలిపోతారు. అందు చేత రకృహీనత ఉన్నప్పుడు మల పరీక్ష చేసి మందులు వాడడం అవసరం. ఇంకొందరి వివయంలో జీర్ణకోశ వ్యాధులు వుండటం వల్ల తిన్నది వంటపట్టక రక్షం లేకుండా తయారవుతారు. అలాగే మరికొన్ని కారణాలు రక్తహీనతకి చారితీస్తాయి. అయితే ఎక్కువ మందిలో రక్నహీనతకు మంచి ఆహారం తీసుకోక పోవడం కారణం కనుక ఆకు కూరలు, మాంసం, గుడ్డు తీసుకోవడం అవనరం, అలాగే అవసరం బట్టి ఐరన్‌ టాస్లెట్లు టానిక్కులు ఇతర విటమిన్లు (పోటీన్లు తీసుకోవడం అవసరం. అపుడే ఎ్మరని రక్తంతో శక్తివంతంగా పనిచేయ గలుగు తారు. ఉపారుగా తిరగగలుగు తారు. $/7- నాలుగుపదులు దాటిన స్త్రీలలో వచ్చే వింత బాధలు రన వాంచ వరయయాయాయా! వి 9౯లో కొందరికి బుత్ముకమం అఆగిపోయీ ముందు, ఆగిపోయిన తరవాత కొద్ది నెలలపాటు ఇటు వంటి బాధలు కలుగుతూ ఉంటాయి. ఈ పరిన్తితినే “మెనోపాజిల్‌ సిం్యడోమ్‌) అంటారు, ఇ

లిలిర్రి ఆరోగ్యదిపిక

వయస్సు మళ్ళి ఓవరీస్‌ (అండాశయాలు) హార్మో న్లను ఉత్పత్సి చేయడం ఆవీవేసిన తరరుణంలోన్యు వయస్సులో వుండగానే 50డు అండాశయాలను సర్షరీ ద్వారా తొల గించిన సమయంలోనూ, డీప్‌ ఎక్సేరే ద్వారా అండాశయా లను మాడ్చి వేసిన పరిస్థితులలోనూ మెనోపాజిల్‌ సిర్మడోమ్‌ లక్షణాలు ఎందరిలోనో కనబడ తాయి, అయిలే ఈలక్షగాలు కొందరిలో తక్కువగా ఉంశ్సే మరి కొంతమందిలో భరించ "లేనంత ఉంటాయి

సాధారణంగా (స్రీలలో 40. లర్‌5్‌ సంవత్సరాల వయస్సులో బుత్కుకమం ఇాశ్వతంగా అఆగిపోరుంది. ఈ సమయంలోనే కొందరు (శ్రీలలో విచ్శితమైన బాధలు శనబడతాయి. ఈ వాధలకి అండాశయం నుంచి ఈస్ట్రోజన్‌ హార్మోను ఉత్పత్తి. ఆగిపోవడం (ప్రధాన కారణం ఒళ్ళంతా తరచు “వేడివేడి పొగర్లు రావడానికి గొనాడో (టౌఫిన్‌ హార్మోన్ల శాతం రక్ష 0లో ఎక్కువ కనబడటం కారణం, అయితే ఇతర్ణళా కనబడే శారీరక మావనీక బాధలకు సరైన శారణాలు "చెప్పడం కష్టం,

*మెనో పాజిల్‌ సిందోమ్‌ి) అనేక లక్షణాల సమ్మే ళనం, అందువల్ల బహిన్హులు ఆగిపోయిన నమయంలో బక్కొంక్కటళ్ళు ఒక్కొక్క్ళరకమైన వాధని వ్యక్నపరుస్తూ వ్రుంటాప. కొందరిలో ఎక్కువ బాధలు కనబడ లాయి ఎక్కువ మంది (స్రీలు రోజులో అ నేకసాన్ల వేడివేడి పొగప్ల వస్తాయని తరువాత అంతులేకుండా చెమటలు పోస్తాయని

ఆరో గ్య దిపిళ ౨90 చెబు ళౌరుం ముఖ్యంగా పెమటలు పోయడం ర్మాతిపూట ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది ఇలా ఉండగా గుండె జబ్బు "లేకపోయినా తరచు గుండె దడ అనిపిస్తుంది. రక్తపోటు "లేకపోయినా తల తిరిగినట్టు వుంటుంది. శ్వాస సరిగా అంద నట్లు గాలితీయడానికి అలసిపోయినట్లు అనివీస్తుంది. ఎప్పుడూ తలనొప్పి అనివిస్తుంది. "పద్దగా పని చేయకపోయిన్లా అలసి పోయినట్లు వుంటుంది. శక్తి లేనట్టు ఉపారు లేనట్లు ఉంటుంది. ఎంత తింటున్నా పీవికంతా వమైపోతున్నదని ఆలోచన కలుగుతుంది

పైవన్నీ అలా వుండగా (పరీ చిన్నదానికి కంగారు గాభర్యా ఆందోళన అనిపిస్తాయి అంతేకాదు చికాకు కోపం ఎక్కువ అవుతాయి. అంతకు ముందు ఎంతో సహనంగా వుండేవాళ్ళు సహనం లేని వాళ్ళుగా తయారవ్చ "ళారుం (కొత్త గా వచ్చిన ఈ మూర్ను ఎదుటి వాళ్ళని ఆశ్వ్శర్నపరు సుంది, ఇంకా విచి, తం వమిటంకు ఏళుకి ఇక్షు గ! స్‌ వచ్చేస్తాయి. ఆలా ఏడ్చేయడం ళ్‌! న్‌ు న మనస్సులో వెప్పలేని కాౌధ వదో ఉందని ఇతరులు ఆలో చనలో పడిపోతారు. శాని అలాంటి కారణం వమిా ఉండదు. మెనోపాజిల్‌ సిర్యడోమ్‌ వల్మ కొందరిలో రోజులు నెలలు తరబడి స్వర్తైన న్మిదవుండదు. నెత్తిమిద "పిద్దబారం పడినట్లుగా ఎంతో. దిగులుగా కనబడతారు. ఎవరితో నూట్టాడకుండా ఒంటరిగా కుర్చుంటారు,

లీ్రి0 ఆరోగ్యదీపిక

"మనో పొజిల్‌ నియ్య డోమ్‌ లక్షణాలు విచ్మితంగా ఉం టాయి, ఈ పరిస్థితిలో కొందరు ఎవరితోనూ కలనడం మాూానేసీ తమంత తాను కూర్చుని అతిగా తినడం చేస్తాడ. చానితో ఒంటికి (కొవ్వుచేరి లావుగా తయారవుతారు 'హ్ఞాలకాయం తయారవడంతో కీళ్ళనొప్పులు కీళ్ళ వాపులు మొదలవుతాయి. మరి కొందరిలో యోని మార్గం ముడుచు కునిపోయి. బిగుతుగా తయారవుతుంది. దాంపత్య సంబం ఛాలలో పాల్గొంళే, నొప్పి మంట అనివిస్తాయి.

బుత్యుకమం ఆగిపోయే రోజులలో అనుకోకుండా జాధలు కలిగినప్పుడు వాటిని వేచే అనుకోకుండా బహిష్టులు ఆగిపోవడం వల కలిగినాయేమో అనుమానించాలి. అందు కని వేరే గుంజ జబ్బు, నరాల వ్యాధులు, ఇతర వ్యాధులు స్పష్టంగా "లేకపోలే మనోపాజిల్‌ సిర్మ్డడోమ్‌వల్ల కలిగాయని అనుమానించాలి, మెనోపాజిల్‌ సిర్యడోమ్‌ లక్షణాలు కొద్ది పొటిగా వున్నప్పుడు కేవలం మానసిక ఖైర్యం ఇవ్వడంతో ఇాలా మంది ఆ పబాధలని అధిగమించ గలుగుతారు కొందరికి శేవలం కాంపోజ్‌ వాలియంనంటి (టాంక్విలై జప్ఫ కొంతకాలం వాడిలే ఆ బాధల నుంచి బయట పడతారు. వరి కొందరికి నిద బిళ్ళలు కూడా వాడవలసి వస్తాయి బాధలు మకీ ఎక్కువ వున్నప్పుడు ఈస్ట్ర్రోజను టాబ్లెట్లను గాని ఇంబెక్ష్మ న్లను కోర్చుగా 8.5 నెలలు వాడవలసి ఉం టుంది. ఇలా వాడటంలో నెలలు తరబడివున్న బాధలు, వేడి వేడి పొగద్ల చాలా త్వరగా తగ్గిపోతాయి... గుండే దడ,

ఆరోగ్యదీపి॥ లీ] ఆయాసం, న్మిదవట్టక పోవడం వంటి బాధలుకూడా లొలగి పోతాయి, మెనోపాజిల్‌ సిర్మడోమ్‌సి గుర్తించి సరైన చికిత్స చేయాలి. కాసి సీరనం దడకోసనమంటూ బి_కాం ప్లెక్స్‌ బిళ్ళలు, టానిక్కులు ఎన్ని వాడీనా ఫలితం ఉండదుం అందుకని ఆపేవను ద్వారా "రెండు అండాశయాలను తొల గించుకున్న (స్రీలు బహిష్టులు శాశ్వతంగా అగ్షిపోయే వయస్సులో ఉన్న(స్ర్రీలు తమకికలిగే బాధలు మెనో పాజిల్‌ సిర్యడోమ్‌ వల్గనేమోవని అనుమానించాలి. ఇటువంటి వాళ్ళు కొంతకాలం మందులు వాడితే నూమూలు లఅియి పోళారు. ఫ్‌8. కలవరాన్ని కలిగిస్తున్న (కొత్త లైంగిక వ్యాధిం “ఎయిడ్స్‌” “ఏయిడ్స్‌” వ్యాధి ఈ నాడు మెడికల్‌ సెన్స్‌శే ఇాలెంజిగా తాయారైంది. ఈ "సిక్సు వ్యాధి పాళ్చాత్య -జీళాల్లో తీ వమైన కలవరాన్ని కలిగిస్తోంది. ముఖ్యంగా హో మోసెక్పువల్భ్‌ ఈ భయంకర వ్యాధికి గురిఅవుతున్నారుః దీనికి మంచు లేక పోవడంవల్ల ఈ వ్యాధికి గురిలఅయిన వాళ్ళల్లో చాలామంది మరణించడం జరుగుతోంది. “ఎయిడ్‌ న” వ్యాధి రావడానికి “ెాచ్‌ .టియల్‌ొ,విం

లీఫీల్రీ ఆరో గ్య దీపీ₹

(శీ” వైరస్‌ కారణం. ఈ వ్రైరస్‌ (కిములు ముందుగా మనిమీ మల చ్వారంలోనూూ పెద్ద టేగుల్లోనూ స్థావరం వర్పరు, కుని అక్కడ టచాగా వృద్ధిచెంది అక్కడ నుంచి శరీరమంతా చేరుతాయి. హోమో సెక్సువల్‌ అయిన ఛురుషులు ఒక పురుషుడు మరొక పురువుని మలద్వారంలో రతి చేయడంవల్ల తక్కిన సుఖవ్యాధులు లాగానే లైంగిక సంపర్కం ద్యారా ఒకరి నుంచి మరొకరికి ఈ వ్యాధి సంక మిస్తుంది. అలాగే ఈ వ్యాధికి సంబంధించిన వైరస్‌ (శ్రీిములు రక్ష్యండ్వారా శరీరమంతా చేరడంవల్న నోటికి నంబంధించిన (గంధులుకూడా వ్యాథిగస్త మవుతాయి అందువల్ల నోటిలో ఊగే (దవాల్లో కూడా ఈ వెరస్‌ (క్రీములు పుష్కలంగా ఉంటాము, అందుకని *ఎయిడ్‌ న్‌ వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తికి పెదవులు పెదవులు కలివీ ముద్దు "పిట్టుకుంచే నోట్లోని ఉండే (క్రీములు రెండవ వారికి లైంగిక సంపర్కం లేకుండానే వ్యాధి సంకమిస్తుంది. నోట్లోకి (మవేశించిన ఈ (కీములు నిదానంగా టపేగుల్లోకిచేరి అక్కడ వృద్ధి చెంది తరువాత వ్యాధికలగడానికి దోవాదం చేస్తాయిం _ఈ వ్యాధి (కిములు రక్తంలో వుష్క్టలంగా ఉండటం వల్ల “ఎయిడ్స్‌” వ్యాధి ఉన్నవారి రక్తం మరొకరికి ఎక్కించడం వల్ల వారికి కూడా ఈ వ్యాధి సం కమిస్తుంది, కొందరిలో ఈ వ్యాధి ఉన్నా వారిలో ఈ వ్యాధికి రోగ నిరోధక శక్తి కొంత కాలం ెంపొందడం వల్ల వారు వ్యాధితో ఎక్కువ బాధ పడకుండా రశ్నింపబడతారు. కాని వారిని మరొకరు

ఆరోగ్యదీపీక ల్రీలికీ "పదవులు కలిపి ముద్దు పెట్టుకున్నా, లైంగిక సంపర్కం పొందినా వ్యాధి (క్రీములు సంక్రమిస్తాయి. మన శరీరంలోకి సాధారణంగా వ వ్యాధి (శ్రీమ్మిపవే శించిన్సా ఆ వ్యాధి (కిముల నుంచి ఎటువంటి విమపదార్థం -వెలువడినా వాటిని నిర్మూలించడానికీ, నిర్వీర్యం చేయడానికీ శరీరంలో రోగ నితోధక కణాలు వివ విరుగుడు పదాన్థాలు తయారవుతాయి, వీటివల్ల వ్యాధి (క్రిములు శరీరంలోకి (చువేశించి వ్యాధిని కలుగజేసీనా ఎపష్క్లువ హాని కలుగదు, రోగ నిరోధక కణాలు వ్యాధి (కిములన్సి విమ పదాన్ధాలని నిర్మూలించి రోగిని త్వరగా కోలుకునేటట్లు చేస్తాయి. ఇలా మన శరీరంలో రోగ నిరోధక కణాలన్మి వ్యాధి (క్రీములు వదిలీ విషపదాన్థాలని విరుగుడు వేసే పదాన్థాలనీ తయారు ఇేనేందుకు కొన్ని (పల్యేక కణాలు ఉన్నాయి. వాటిల్లో “టిగసెల్స్‌, “మోసెల్స్‌ య ధాన్నమైనవి. కొన్ని సంద ర్ళాలలో రోగనిరోధక శక్తిని కలుగజేనే “టి సెల్‌ న్‌ "లేకుండా అయి పోలాయి, అప్పుడు వైరస్‌ ఫంగసు ఇక ఎటువంటి అడ్డు "లేకుండా శరీమంతా వ్యావించి మనివీని శ్నీణింప జేస్తాయి అలాగే “వి” సెల్ఫ్‌ లోపించినప్పుడు 'బాశ్లీరియా (క్రిములు న! వీదృంభిస్తాయి.

“ఎయిడ్స్‌” డినీజ్‌లో శరీరంలోకి (పవేశించిన వైరస్‌ (కములు లీవంగా విదృంభించి రోగనిరోధక కణాలని తయారుచేనే “టి” సెల్ఫ్‌నే నిర్మూలించి వేస్తాయి. చానితో

(టి

ల్రీఫీక్తీ ఆరోగ్యదీపిక

ఇక ఆ వైరస్‌ (కినులకి ఎదురలేదు. రోగనికోధక కణాలు "లేకుండా చేసీ అనేక వ్యాధి లక్షణాలని కలుగ జేయడంవ నల్లి దీనిని *ఎయిడ్‌ న్‌ డినీజ్‌ అన్నారు *ఎయిడ్‌ నీ అనేది కొన్ని పదాల మొదటి అక్షరాలపొందిక ఎయిడ్‌ నని ప్తూరిగా చెప్పుకోవాలంళు “ఎక్యయిడ్డు ఇమ్య్యూన్‌' ఢిఫిసియన్సీ సిం డోమ్‌” (ఎ.ఐ,డియస్‌).

“టి”సెల్ఫ్‌ (కణాలు) హెచ్‌ ,టియల్‌.వి.తీ, వైరస్‌! వ్యతి రేక కణాలని తయారు చేస్తీ ఆ వెరస్‌ (శ్రీములవల్ల వ్యాథీ విదృంభించకుండా నిరోధిస్తాయి. కాని హాచ్‌,టిం యల్‌ వి.( తీ. వై రన్‌ ఎక్కువ మందికి త్టీవంగా విజృంభించి 69 క్సాల్ర్‌. ననే నిర్మూలించి "వేస్తాయి. చాని వల్ల మెడదగ్గర చంకల్లోన్యూ గజ్జల్లోన్తూ శరీరంలో ఇంకా వివిధ భాగాల్లో ఉండే లింఫ్‌ గ్లాండ్లు "పెద్దవిగా వాచిపోతాయి. విడవకుండా రోజులు తరబడి జ్వరం వస్తూ ఉంటుంది. రాతివూట చమ టలు విపరీతంగా పోస్తాయి. తరచు స్‌ళ్ళ విరోచనాలు అవు శాయి, ఇెప్పలేనంత నీరసంతో ఆ వ్యక్షికి వపనీ చేయలేని స్థితి వర్పడుతుంది. నిదానంగా బరవు తగ్గిపోయి, ఛరీరం ళుమ్మించిపోయి మరణం (సావ్సీ! స్తుంది. కొందరు ఈ వ్యాధి సోకి ఆెండు మూడు సంవత్సరాల్లోనే శుష్కంచి మరణిస్తే మరి కొందరు ఇంకొంతకాలం జీవించవచ్చు, "లేడా నీరసంగా (గ్రైతుకు బండిని లాగవచ్చుం

ఈ (క్రిములు ఏీర్యకో శాల్లో కూడా వృద్ధిచెందు "శాయి, అందుకని (శ్రీళో కలసినప్పుడు ఆమె యోనిలోకి

ఆరో గ్య దీపిక లలి5్‌ కూడా వ్యాధి (కములు (పవేశించి ఆమెకు కూడా వ్యాధిని కలుగజేస్తాయి, అలాగే ఈ వ్యాధి (కీములు చేరిన సీ రతి జరపగా మరొక పురుషునికి ఈ వ్యాధి నర్మకమి స్తుంది.

“ఎయిడ్స్‌” వ్యాధికి మందులేక పోవడంవల్ల అమెరి కాలో ఈనాడు 7081! మంది ఈ వ్యాథితో ఇావ్స బతుకుల మధ్య కొట్టాడుతున్నారు. (బిటన్‌లో ]1]8 మంది- ఇ జే పరిస్థితిలో ఉన్నారు. ఒక్క అమెరిక్సా (బిటన్‌ లోనే కాకుండా ఇంకా ఇరవై "దేశాల్లో ఈ వ్యాధీ (పబలింది, ఇండియాలో ఈ వ్యాథి (ప వేశించినదీ "లేనిదీ ఇంకా సృష్ట మైన ననూవారం లేదు, ఇక్కడ హోమో "సెక్సువల్భ్‌ సంఖ్య తక్కువ కనుక ఈ వ్యాథి అంతగా ఇక్కడ (సబల డానికి ఆస్కారం కనివీంచడం లేదు.

“ఎయిడ్స్‌” వ్యాధి హోమో సెక్సువల్‌ లోనే కాకుండా మత్తు మందులకీ అలవాటుపడిన వారిలోన్యూ హోమో ఫిలియా రోగుల్లోనూ ఈ వ్యాథి ఎక్కువగా కనబడుతోంది. మత్తుమందులు వాడటంవల్ల రోగ నిరోధక శక్సి తగ్గడం, శరీరంలోకి (పవేశించిన వైరస్‌ తేలికగా “టి? "సెల్ఫ్‌ని నిర్మూలించి వ్యాథిని విజృంభింప చవేయగలగడం' (పథాన కారణంగా ఇందుకు కనబడుతోంది.

పాశ్చాత్య "జీళాల్లో “ఎయిడ్స్‌” వ్యాధి శే్‌సులు రోజురోజుకీ ఒకటికిపది రెట్లు "పెరిగిపోతున్నాయి. ఈ వ్యాథి సోకిన వ్యక్తి శీన్సర్‌ వచ్చినవానిలాగా ళుమ్మీంచి మరణిం

ల96 ఆరో గ్య దీపిక

చడంతో ఈ వ్యాథి లఅంకునే భయంగా ఉంది, అమెరికా లోనూ ఇగ్గండులోనూ కొన్ని అసుపషతులలో నర్పులు ఎయిడ్స్‌ రోగులకి చికిత్స చేయడానికే నిరాకరిస్తు న్నారు వారి దృన్టిలో ఈ రోగుల గాలి పోకిలేనే వ్యాథి వస్తుందని భయపడుతున్నారు. కాని ఈ భయాలన్నీ నిరాధారమసీ, శీవలం ఆ వ్యక్తులతో లైంగిక సంబంధం, చుంబనం, వారి రక్తం మరొకరికి ఎక్కి ౦చడంవంటి పనులనల్ల నే -ఈ వ్యాథి సం ళమిస్తుందని వైద్యం శాత్రుజ్ఞలు నిర్ధారించారు, అయినా పాళ్చాత్య 'జీళాల్లో ఈ (కొత్త సెక్సువ్యాథి ఎంతో సంచ

లనాన్ని కలిగిస్తోంది. ఎందరినో గజగ దలొడిస్తోందిం

50. వినిమిదవనెలలో పుట్టిన పిల్లలు

(బతకడం కష్టమా ? న జ లాననననా నానా వునన ననిన నివు టునినా్రా లా నకకమునతా నతన తళా టతడననన నన ననన ననన వినిమిదీన నెలలో వుట్టిన వీల్లలు (బతశరన్సీ అంత శంశు వడవ నెలలో పుట్టిన విల్లలు (ుతుకుతారసీ ఎందరో అనుకుంటారు. ఇది శేవలం మూఢ నమ్మక మేం వడవ నెలలో వుట్టిన విల్లల కంచే ఎనిమిదన నెలలో పుట్టిన వీల్ల లే (తి! బట్టళట్టడానికి ఎక్కునలవళాకాలు ఉన్నాయి ఎందు కంచే తల్లి గర్భంలో ఒళ నెల కంశు మరొక నెల ఎక్కువ ఎదిగినవాళ్ళకి అవయవాలన్నీ చక్కగా. ఎదుగుతాయి.

ఆరో గ్య దీపిక లై? అందుకనే వడవనెలలో పుట్టిన వాళ్ళశంకే ఎనిమిదవనె€ లో పుట్టిన విల్లలశే (బతకడానికి ఎక్కువ అవకాశాలు ఉన్నాయి అసలు మామూలుగా కాన్పు తొమ్మిది , నెలలు నిండిన తరువాత మూడు నాలుగు వారాలకు అవ్ఫతుందిం అలా వుట్టినవిడ్డని “ఫుల్‌ "బర్మా బేబీ? అంటారు. ఇలా పుట్టిన బిడ్డ ఆరోగ్యంగా ఉండడమేకాకుండా కనీసం 6-? పౌన్లబరువు ఉంటుంది. కొందమంది 8-10 పౌన్లు కూడా ఉంటారుం నెలలు నిండకుండా పుట్టిన బడ్డ బరువు క్‌ పాన్గకంశకు తక్కు వగా వుండడమే కాకుండా అనయవాలన్నీ సరిగ్గా "పెరగవు, కొంత మంది వీల్లలు తొమ్మిది నెలలు నిండీ నిండ కుండానే ముందుగానే వుడతారు. ఇలా పుట్టిన వీల్సలని క్‌ి మెచ్యూర్‌ బీవీ” అంటారు. తొమ్మిది "నెలలు నిండి కనీసం వారం రోజులు గడిన్సే తప్ప “బరి 'బేది' లేచా “నెలలు నిండిన బేబి? గా ెప్పరుం కొంత మంది విల్లలు నెలలు నిండిన తరువాత వుట్టినా వాలా బలహీనంగా ఉండడమే కాకుండా, పుట్టినప్పుడు వ్రండవలనినంత బరున్చు వుండరు, పీరు చూడటానికి వడవ నెలలోన్తో ఎనిమిదవ నెలలోనో పుట్టిన వీల్లల్లాగా వీలగా బలహీనంగా ఉంటారు, నెలలు నిండినా ఇలా బలహీనంగా వల్లలు పుట్టడానికి తల్లి ఆరోగ సం బాగుండక పోవడమో, కడుపులో వుండగానే తల్లి నుంచి బిడ్డకు వ్యాథులు సంక

208 ఆశలోగ్యదిపిళ మించడమో వీండ నిర్మాణం లోపమో కారణం, ఇది ఇలా వుండగా నెలలు నిండి కాన్చు అయిన కవల విల్లలు కూడా చాలా మంది తక్కువ బరువుతో ఉంటారు.

"నెలలు నిండి పుట్టినా నిండాకుండా వుట్టినా 4 నుంచి 5 పౌన్లు బరువు వుండే విల్లల్లో 80 శాతం మంది (బతకడానికి అవకాశం వుంది. ఇనుండి 4 పౌన్లు. వుండే విల్లలు 40 శాతం మంది బతుకుతారు. 38 పౌన్లు కంటే తక్కువ బప వుతో వుష్టే పిల్లల్లో 10 శాతం మంది (బతుకుతారు,

బరువు తక్కువగా ఫుట్టిన వీల్లలను తక్కిన వీల్లల్లాగా "పెంచాలంటే కుదరదు. ఏరిని అన్ని సదుపాయాలు రున్న టి మెచ్యూర్‌ "జేవీ శేకర్‌ యూనిట్‌. న్‌ లోనే కొంతకాలం వుంచి పెంచాలి,

అయిదు అయిదున్నర పౌన్ల కంశు తక్కువ బరువుతో పుట్టిన బడ్డలో వశ్యం తక్కువ కనబడుతుంది, - ఆరోగ్య కరమైన బడ్డ పుట్టిన దగ్గ నుంచి "పెదవులు చప్పరించడం, నోట్లో నీళ్ళు పోస్తే చక్కగా (మింగడం చేస్తారు. బరువు తక్కువ వుండే విల్లలు నోట్లో నీటి చుక్కలు వేసినా సరిగ్గా (మింగలేక పోతారు. వైగావారికి మిర్మగబో తే ముక్కుల్లో నుంచి నీళ్ళు తిరిగి వస్తాయి. తక్కువ బరువుతో పుట్టిన విల్లలు నరిగ్ధా శ్వాన తీసుకో లేకపోతారు.. అందుశని శ్వాన తీసుకుంటున్నా వీఠిఛాతీ వూర్చిగా వ్యాకోచించడం, సంకో చించడం వుండదు,

ఆరో గ్య వీపీ కీ లీఫీథీ

లలు నిండకుండానో బరువు తక్కువగానో వుట్టిన వీల్లల చర్మం కింద (కొవ్వు తక్కువగా ఉంటుంది. నూంసం కండ కూడా తక్కువ ఉంటుంది. చర్మం (క్రింద ఆొన్వ "లేకపోవడంతో బిడ్డ శరీరం నుంచి వేడి త్వరగా బయటకు పోతుంది. దానివల్ల బిడ్డ "వేడిని గాని చలినిగాని తట్టుకో లేక కళ్ళు 'లేల వేస్తాడు. ఇటువంటి విల్లల్లో మూత వీిండాలు కూడా సరిగా యెదగవు, అందుకని సరా మూత విసర్జన వేయరు. వీరిలో గుండెకూడా శక్తివంతగా పని చేయదు,

నెలలు నిండకుండా పుట్టిన విల్లలు నరిగ్ధా ఆవోరం తీసుకో లేరు. అందుకని వారు త్వరగా సీరనపడి పోవడ మో, ఎసీడోనిస్‌ వచ్చి అపస్మారళస్థితికి లోనుకావడమో జరుగు రుందిం

బరువు తక్కువగా వుట్టిన విల్లలకి ఇతర విల్లలకి వాడి నట్లు అన్ని మందులు. వాడకూడదు. అలా వాడటంన వ్ల పోని వుంది. ఎందుకంకు వాళ్ళల్లో ఆ మందులవల్ల కలిగే చెడు ఫలితాలను వారింపచేనే శక్తి వుండదు.

బరువు తక్కువగా పుటిన బిడ్డలను వి మెచ్యూర్‌ జీవి శీర్‌ యూనిట్భొగలో “స్రరర్య్యన్న శద్ధ తీసుకున్న ట్లయిలే వారిని రశ్నీించు కోవడానికి” ఆర్యోగ్గైగా తయారు చేసుకోవడానిక్షి "చ్చు అవీశాశాలు ఉన్నా *. బరువ్చు తక్కుువతో ఇృళ్తుకైల్లలకి కొంత శాలంవరకు నా. 'కేలికగా వన న్వాధులు కలిగిసాయి,.. అందుకని ఈ వీల్లలను అందరి బ్ర్షచకుం జాగ పూరిగ రక్షణ వుండే

ప్రీ0ీ ఆరోగ్యదీపీళ

గదుల్లో వ్రంచాలి. అందరినీ ఏరి దగ్గరికి రానివ్వకూడదు, ముఖ్యంగా వ్యాధులున్న వార్కు జలుబ్యు దగ్గు ఉన్నవారు వీ3ి దగ్గరికి వెళ్ళకూడదు. శరీరంలో తగిన నీరు ఉండటానికి, ఎదగడానికి తగిన ఆహారం అందించడానికి వీరికి నరంద్యారా త ూకోజు ఎక్కించాలి, అంలే కాకుండా ముక్కు నుంచి కడుపులోకి ట్యూబు వేసి పొల్కు ఇతర ఆపహోరంఎక్కించాలి, ఈ విల్ణలకు బయట ఉండే అతి చలిగాన్సి వేడిగాని తగల కుండా చుడాలి.

'పతిసారీ వడవ నెల వచ్చీ రాకుండానే కాన్చు అయిపోతూ వుంకేే గర్భకోశం ముఖద్వారం బిగపట్టి వుంచే గుణం కోల్పోయి చిడ్ణ బపవు! విచ్చుకుని పోతుందని అను మౌానించాలి. ఇటువంటి శేసుల్లో ఐదు_ఆరు నెలలు రాగానే ముందు జాగత్త గా గర్భాశయం ముఖద్యా రాన్ని విచ్చుకోకుండా నైలాన్‌ దారంతో బిగించి ముడివేయాలి. నెలలు నిండి కాన్పు నొప్పులు (పారంభం కాగానే ముడి “వేశిన ఆ దారాన్ని కట్‌ చేయాలి. అప్పుడు నెలలు నిండీ చక్కంి చబిక్తలు పుట్ణ డానికి ఇవాళ ఉంది, బరువు తక్కు వతో విల్లలు మాస తు న్న? ఏనేలీలు నిండ్‌ళుండా విల్లలు పుడు తున్న “ోరణాన్ని వ్లీల్గించిచాస్ట్టవకారం చికిత్స చిందుల 'పందాన్ని నింవీపేసారు, టో క్‌

స పో ఇర నాటీ వ నన

వై శ న 1 | మ యాలాల. డా. ఎప్తేక్రక్రక్‌ కక్‌ కకక క కన కక లన కకక లకక కకసస్‌ ఆ: ౧... శకతనతక స అమకన +? ౩జి వలమిణ ణక ణలఅన ల అ౩ ౫ శ ర టార్‌ టా లాలా లాలా! న! . శనాజకనికవకివణ వి ఎ నవివినిల జలజల జక జ జక కలక; "తతత 15న శ జ కనక జ జ ణన ల 555 ఖ ఇథి ఇల జ ఇక గ ల క ఆగే ౯1౧41417” 6జికిఖకని! గతిక. . శవవణమినిల జ జనక కయవిల క బత నలు ల అలజు?. “"శజగ చజికివి నవి ఖనన ఇ” “గా అనల వక నవిజవవి౫ు “ల ౧2తో యైనా నా నాం కం లు నుచు ణు నినా వును నామాలు లును. . ౫ శమకాకనకళక 5 వక బవ ణ ల జనల విల జజ 5 ఇ జలం ఎస వది తితాననాన జ శకము వన శనావమణ ని బబని జల జలజల క యారు కా జాం ఈక ౮5 రాని ణా నాళ కాకక జని న స, కతన ౫ కళలని వి ననన క ఏ మఖం, అహ కజబ్‌ లు మమమ ల ఎ వెలగా 5! త్త డా పా రా = 15. అతల జను.? ఆచ గాం లజ వకక 7 ఈక కక నిని వితజణగ ౧౨. చెజిన నవక జన అక సటటి వ కక్‌ 3555 బలం. వాసా గణతిళతి కాలని? "57౪ తక చిన కణనిణ 8౫ క జ 5:1! ఎ ఎ? ౧ శనకునకలట: ఏల “ఆ రత ఎతిత తికవి ననా గస ం కల్‌. (1 తక జజగలనాం? . సలి గుం క ణణ జల... ౩) . వా న యం! ' ౩; 1 కశతతతక: 0. 12 41 కతన త్రతకిడపన..!! / 4 శన తచతతుంన ౯... జ. ఇ తనన క కకక కల జ ఇ! న నాలు , క న డా నస రం న న సాం | , ఎశికుతకం. ళల శత! ' కకకటు?. మ క రా ల్లుర] లాల. శ చన 1 ల. ఎ డతనానళ్‌ ం.. “త... 1 (౨ " ఎనోకన్‌ . చం . . షక నల ల తత్త శ మె ॥ . కట్‌ / “జనా న , ఖా న త్రసక 2 వ. వ. . తే. వజ!

• ; న ఇ ౧ క. చ కి జం - టే 2 - వ . ఛీర్‌ ఓ ॥ శ ళ్‌ | అశ న షస ః. జ్జ య ఆ న . . / . శ శ