Telugu Lolambharajiyamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

శ్రీరస్తు లంబరాజీయము అను నామాంతరనముగల న ద్వైద్య జీవనము వాం వె న్న పురి:

-గొమస్వామిశా స్ర్పులు అండ్‌ సన్స్‌

వారిచేం ట్ర కటిరము, మైం8677౯64.] (గం పెక, 1-00

జీ మ లోలంబరాబియము ఆను నామాంతరముగల అప స ద్వైద్య జీవనము [క కా ఇన్నవురిః వావిళ్ల రామస్వామిశా సులు అండ్‌ సన్స్‌ వారి వేం ట్ర కటిత ముం 4/? [గ్రగీబా నైజం?

చ్‌ య్‌ ఏ స్ధల పైయు(ండి 9 ళా మంయాంంళ4నని 5452005 లక్‌ 7 మగల డి 545గషె0 సిర & 50)15 26 06 *₹ఉళయుు4ి వికి55 కక్‌ఉలిమ్‌ ఉప్‌---1953. శీ మైఠిష102.

గిర గీగ్గొత్మ? ౪౮-0౮ ₹. 24 5₹5మ గిగతిదవిగ ౧6.4. విషయసూచిక, అాణాణానినినసాాణానా. “విషయను, ఫుట. | విమయముం పుట అస్టస్టానపరీత్‌ $| అజీర్మ జ్వరలక్‌ణను కేసే అశ్వర్యచాడీలడుణము లి అభ్గిఘాతజ్వరలతణము కే వాశనాడీలతణము ల్డి వాతేశ్షేమ్య జ్వరలక్షణము |... పిక్తనాడీలకుణము ల వారేసి శ్తజ్వరలకుణము శై వే చాడీలకుణము లై కి _త్హేవ్యజ్వరలక్షుణము శ్షలై గ్లేవవీత్తరాడీలతుణము ్‌! అహిక జ్వరిలమ్‌ణము కే వాకపి త్తనాడీలమ్‌ణము తీ | ఆహికజ్వర భేవములు 13 -వాత్షేవృవాడీలడణను త | క్వగ్గ తావిజ్వర నామములు 13 ఆజీర్లాదిరోగములయందు ॥ త్వగ్గతజ్వరలకణము 193 వాడీలషమణము 1 అస్థిగతబ్వరలకుణము 19 వన్ని పాత నాడీలమ్‌ణము 4 | రృక్తగతజ్వరలవ్‌ ణము ఓేశీ వసంశకయనాడిలతణము శీ మాంసళశజ్వరలత్‌ణ ముం కై చృర్మ్శలతుణము ఠ్‌ మూ ర్చాజ్వరలతుణము కేశ రూవలత్షణము వీ | సస పాతజ్వరలతుణాము కేర్‌ శబ్దలమ్‌ణము శ్‌ | సన్ని పాతవామములు కేర్‌ “చృశ్రవరమొలమణము 6 | సాధ్యసన్ని పాళ నామనులు 6 శుకీమలకణము 6 | అసాధ్యసన్నిపాతనామములు 16 మూత్ర, పరీత్స్‌ ౭ స్వధెక సన్ని పాఠలతణము 16 ళివ్వావరీక్ష తి ఆంతకసన్ని పాఠతలకుణము 16 "అజీర్ణవిదానము 8 | వృాన్ధావానన్నిపాఠలమణము 17 బజ్వరస్వరూపము చి _రృవిభమసన్ని పాతలడుణము న్‌ క్ట జ్వరవిభాగములు 9 | శీతాంగసన్ని పాకలతమణము కే? వాతబ్బరలతుణము 9 తాంధద్రికనన్ని పాఠలతణము శే? వైక్యబ్వరలక్‌ణము కేం కంభకబ్దసన్ని పాతలకుణము 18 ఛేవ్యజ్వరలకుణము 10 కర్లికనన్ని పాకలమణము 18 భూరబ్నరలకణము 10 భన్న చేక్రనన్ని పాఠలకణము కల

ల! విషయసూచిక విషయము. ఫుట| విషయము. పుటం రజ్లోన్టనన్ని పాఠలతుణరు 10 | కొవధభాగములు ళం చ్రలామనన్నిపాకలకణము 1 | వైద్యశర్తవ్యము లం లివ్వూశనన్ని పాఠలతణము 19 వై ద్యలకుణము లిం అభ్గిన్యానసన్నిపాతలతమణము 20 | పవై ద్యలకుణము 80 వన్ని పాఠ కాల్యవ్ర్యరూణము 20 వైద్యోపదేన్హలమ్‌ణము వ! సన్ని పాతదేశావస్థలు 21, కాళకళుద్ధి 8ళ ఆసాధ్యసన్నిపాశములకకు ౫ ౧ మనళ్ళిళాకుద్ధి 82 చిశిత్సృచేయవలయునకుట | కఫరిశుద్ధి 88 జ్వరదోపోత్స త్తి బలై వళ్సనాభిశుద్ధి 38. జ్వరమునందు వర్టనీయములు లప నేపాళశుద్ధి 38 అపథ్యదోమములం లై విషము ష్టిగింజలశుద్ధి తథ చ్త్రీగంగమవోవలకుణము 23 | ఉమ్మె క్టవిత్తులకుద్ధి 84 వివమదోమలతణము లశ రసళుద్ధి వ! విషమశిశదోషలత్షణము బశ గంధకశుద్ధి రిక్‌ రక్తళివ్వాకదోమలతణము లశ్త | ఇంగిరీక శు 85 పీఠళివ్వాకదోమలతుణము లై4 | మంగళాచరణము 86 కృష్ణళివ్వుశదోవలకుణము 25వ. ద్య*తణము 88 "శ్వేశళివ్వాశదోవలతణము ఓర్‌ మూఢవె బ్యౌషధనిషేధము 88 ఇశృద్దవిధదోమములకు ) 2$్‌ వథ్య క్రమము ఏ0 శాల్మవ్రమాణము జ్వరచికిళ న్స్‌ శీ0 జ్వరదినచర్య లగ వాశపీక్తకఫబజ్వరచికిక్స శీ బ్వరవక్వమృమాణము 27 | వాశజ్వర చికిత్స | గంజివోయు "లము 27 వాశప్పిత్తజ్వరచికిక్స క! లంఘనక్రృమము 27 ప్పత్తజ్వరచికిళ్ళ జే లంఘనముచేయరానివారు 28 | విత్తష్హేషృజ్వరచికిత్స డ్తే్తీ భన్వంతరివ్రూళా 28 | శామజ్వరచికిళ్చ డ్తీర్‌ ఛన్వంతరి ధ్యానము 29 బాశవ క్రజ్వరటళ్ళ త్త

విషయసూచిక ర్‌ “విషయము, ఫుట, | విమయముం వుట శ్వాన శా సయ క్తవ్లేవబ్వర ] శ7 | ేషలొచూర్జ్వము 70 చికిక్స శానళ్వానచికిక్స 73 జ్వరములకు సొధారణచికిళ్స 4రి అర్జ్రకలేవ్యాము 7వ ఆదచికి చికిళ్స శర | చిశ్తామణి చూర్ణము తీ న్ని పాఠజ్వరచికిళ్స ర్‌0 | లవంగఘుటిక 73 సన్ని పారస్థితి ర్‌] శుల్జీకమోయము 75 కర్ణమూలములకు చికిత్స 2 | డయరోగచికిళ్చ 79 జీర్ణ జ్వరచి!క్స 58 | ఆమవాతమునకు చికిత్స 80 'ఓమమబజ్వరచికిత్స న్‌శీ| జ త్ర కోగచికిళ్స 81 శ్రాహికజ్వరచికిక్స ల్‌న్‌ శామిలాచికిక్స 88 చాతుర్థికజ్వరచికిళ్ళ ర్‌ర్‌| కానిళూలచికిత రెడీ శేశజ్వరచికిళ్చ రి? 2 హాదనాషిక ్రీ స్తరృచికిక్స 84 'విమమబ్వరచికిళ్స ర్‌ 8 | క్రదరరోగచికిక్స 835 సరుసజ్వరమునకుచికిత్స 61 రజస్యలగటకు గర్భవాత 86 ఆష్ట్రవిధజ్వరచికిళ్చ ర్‌ మునకు చికిత్స ॥ ] రాతిసారచికిళ చ సవమునక గర్నిణీ సీలవమ వెళ్తాతసారచికిత్స 65 గర్భిణీ స్త్రీలు; చాలింకలువసీపీ 86 శక్తాతిసార అమాతిసారచి!ళ్ళ 66 ల్లలువీర రోగములకు చికిక్స ] జీర్తాతిసారమునకు గంగా బాలాతిసారచికిక 87 ధరచూర్షము వ్రలచికిక్స 88 కక్తాతిసారచికిక్స 67 'మదోరోగచికిక్స 88 జీర్షాతిసారమునకు కాతీఫళాది ) 68 'శ్రీమిచిఃిళ్చ 6కి చూర్ష్మము అవ్యపాకచికిక్స 89 దీపరపొాచనామధము 69 | వాతరక్తచిశిళ్చ 90 పాఠాదిచూర్శిము 70 రశ్రవిశ్తచికిక్స 90

6 విషయనూచికం విషయమ ఫుట, | విషయము ఫుటు పాళ్కాచిిక్స 90 మొటిమలకచికిళ్స 100 చి _త్తధ్ఫిముచికిక్స ౦] వాపులకుచికిళ్స 101 దఃఖచికిత్స 91 | కలపోట్లుకర్ణరోగములు 102 ఊక శ్రంభచికిళ్సృ | వీనికి చికిత్స ] శో త్రిడో మ జనిత | రల | వాతవ్యాధులకుచికిత్స 102 వాంతి వీటి! చికిళ్చ పిత్తచికిక్స 1038 విమాచిచికిళ్ళ 92 శేవరోగచిఃళ్చ 109 చావాచికిళ్ళ రై శామువ్భ్యశిచికీక్స 103 తీట, గజ్జి మేహళిల వీనికి చికిర్స9ిలి రో క కరణము 104 మూలవ్యాధి! చిక ళ్ళ 96 చ శరగము 106 కార్లు చేతులు వ) రడ విశ వహరణనూతము 106 అాద్యమునకు చికిళ్ళ ॥ రజీ ణసూ 107 గండమాలక్షచికిక్స రైక్ర| + రౌరీనూతము + కంఠరోగచికిక్స 9$ | కనకనుందరరసము 107 అష్టపి త్త ఓకళ్స 06 వంచామృశపర్పటీరసము 108 ఆళ్ళరీమూ క్రకృళ్ళ)చికిక్స 06 | ఆదిశ్యవటికరసమా 109 మ్యూత్రకృళ గ్ర) మునకు చిశీత్స 97 | విలాసినీవల్లభనూతము 109 ఆన్ని మాంద్యచికిక్స 08౪ నారాయణ దూర్జ్యము 110 వ్యాద్రోగచికిళ్స 100 సకలరోగములకుసాధారణచికిక్స 1 14 దంశరోగచికిక్స 100 జ్వరాదులక ఆను పానము 115 విషయసూచిక ముగినెను.

చూ శ్రీను ద్ధన్వంశరయే నమః! అధ స చ్వైద్యజీవన ము. అనుబజ౦ధముం అాలానికసనానాను హే అదా సన్నుస్తరోగేషు హ్యస్థస్థానం పీయయేత్‌ , నాడీం స్పర్శంచరూపం చ బ్బ నే్ర పఫురీషకమ్‌, క్షే అజ్‌, బజ్‌ మూత్ర్రవర్శ్యం చ జిహ్వాం చ్‌ హ్యేతా న్చ శెద్టిద్భిషగ్వరః, ఛా నాడి; స్పర్శకు? ఆనంగా (జేవామును తాకిచూచుట)ు రూవము శబ్దము, "నేత్రములు; మూర్తేము; ఫురీషము, నాలంక ఆను సీ యొనిమిదిస్థాన ములను సర్వరోగములయందును వైద్యుండు ముందుగ6 బరీశ్సీందవలయునుం అంగువృమూల చూ శృత్య హ్యూంగుళ్నత్తయమాత్రకమ్‌, లై యవస్య బీజ మాత్రం చ నాడీ సర్వాంగ సంగతి శాం నాడి బొటన వ్రేలిమొదలు న్యాక్ర్ర్యయించి మూండు ట్రేశ్షవజకు యవ్యక్రచూణముగల మై శరీరమంతయు. వ్యావించియుందునుం ఆంగుస్టమూల మనలా కుడిచెయ్యి మణికట్టున ధమని అనెడి నాడి యవవ్రమాణము. కదలుచు. కరీరసంబంధమైన రోగారోగ్యములను తెలుపు యందును, ఆంగువ్ఫమూలమునుండి క్రదుముగా వ్రశమస్థానము వాయువు; మధ్యాంగుశము. సిళ్తము; మూండవ ఆంగుళస్థానము న్షే్యము అని తెలిసి కొనవలయును

ల సదై్వైద్యజీవనము కరమూలే పాదమూలే నాడీ వహతి దృశ్యతామ్‌ం తి వామభాగే శ్రీయశ్నోళ్యా నాడీ ఫుంసస్తు దతీణేే తాం నణికట్టునందును, చీలమండయందును వాడి కదలుచుందుకుం శావున, స్త్రీల ఎడమ్మవ్తశ్కను.. పురుషులకు కుడివృశ్యంను నాడిని బరీ శీంవవలయంుం ను , ఆళ్ళ ్‌రనాడీ లషతణముం వాతపి _త్తద్వ్యయస్యాగ్రే ముభ్యే కఫగతి పథాం త్తే యథా నాడీ తథాశ్చ రా విశ్టేయా వైద్యపారశైం శాం న్లేవ్యనాడి చాశవ్నిక్తనాడులను అల్మిక్రృమించి నడచి మరణ మధ్యనడి చిన అశ్నర్యెనాడి యని తెలియవలయును వాతనాడీ లత్షోణముం వాతనాడీ వశృగతి శ్చేక లావ్రక సర్పవత్‌ త్‌ (నీక. బాలస్య డోలభావేన జలూకాయా గతి ర్భవేత్‌ గ శా, వాతనాడి వంకరగను, కచ్చవలెకు, లావుకవిట్టవలెకు పాము వలెళు ఊగచుందెడి బాలుర ఉయ్యెలవలెకు, జలగవలెకుు నడచునుం వీత్తనాడీ లవణము, చపలా పిత్తనాడీ చ యథా మాయూరబక్షవత్‌ * 6 మరాళన్యేవ గచ్చంతీ తథా కాపోశతకీ గతి ఛా మైర్యనాడి చంచలముగను నెమలిపీంఛమువ లెను వహాంనవలెన్కు పొవుర వీట్టవలెకు నడచుకుం "శీేవనాడీ లతణముం కిరలశ్చ కప స్థ ్సరగతిః పోక కుక్కుటస్య గతి ర్య థాం ళా పాఠావతన్య చటకా నాడీ టెట్టిభ గామిన్సీ

సై కదే ఫ్టేజీవనము వ్ర శా. న్లేవశాడి స్థిరమునను _కి“డీవలెవ, * పొవురదిట్టవలెళ, ఊరు వేద్చుకవలెను, లకుముకివిట్టవ లెకు నడచును జ్‌దవీ గనాడీ లయమ్‌ణముం అగంల్ర్‌ వావి ముష ర్విషథరృన్యేవ మువార్హాయూరబర్ష్హవత్‌ ం 8 న్షేవప్పిత్తగతిం స్రావా ర్విజానీయం భిషగ్యురై తా. ్లేవన్నిత్తనాడి పామువలెకు, "నెమలి వింఛమువలెకు వఅుమణు "వదుచునుం వాతవపీ _త్తనాడీ లతణముం వ క్‌ మువా గ్లావుకవ ద్దచ్ళే న్గుహు కాయూరబక్ష్మవత్‌ = 9 వాతప్నిత్తగతిం ప్రావు ర్విజానీయం భిషగ్వ రై అంది శ లా. తా, వాతక్నిత్తనాడి లొవుకవిట్టవలెవ, "నెమలి పింఛమువలెను వలు సారులం నడుచును వాతన్తేవ్యనాడీ లతణముం మువాం। కుక్కుటవద్దచ్చేత్‌ మువాుర్నాడీ జలూకవత్‌ *10 వాతశ్లేప్తగతి "న్టేయా వైద్యవిద్యావిశార దై ఏ ఈడి ళా వాఠగ్లేష్యనాడి కోడివలెను, జలగవ లెను పలునూజు నడుచును అజీర్తాఃరోగ నాడీలయణము, అజీక్ష ఇభగానాడీ జ్లీర్టే చ స్వావకాకవత్‌ . క్ష స్తుష్తకాళో యథా గచ్చేత్తీవం శ్రీసగమే గతి హాంసవ ద్భ్రమతే నాడీ మలబంభే వినిర్జి వత్‌ . 192 ళా, ఆజీర్షమునంకు నాడి మదించిన విశుఃగువలెకు;, అగ్నీదీననము చందు నిదుకలోవుకాశివలెకు నడచుకు, సీసంగమచాడి నిదురచోవుశాకివలె వడిచిి. విమ్లట త్రీ సవృమున. నదచునుం మలబద్ధకమునందు. నాడి వాంసవలె నడచును,

త్తీ స్పై కద ఫ్రజీవనము సన్ని పాతనాడీ లతణముం కాష్ట్రభారస్య మధ్యేతు చుంచూగమనవద్భ వేర్‌ 9 కుటిలం శిథిలం మందం సూతం చ చవలం' తథాం 18 సన్ని పాతోద్భవాం నాడీం విజానీయా ద్భిషగ్వరన కాం నన్నిపాకనాడి శట్రైలమోపునడును చుంచు పొకినట్టుకు, వంక గను కిథీలముగన్సు మెల్లగను, సూత్త్ష్యముగను3 చంచలముగను నడచుకు చాతవ్‌ | క్వేనేవ నాడులు మూడును ప్రకోపించి శ్రీస్టానములయందు మూవ్త్రముగను, వానీలో ఇట్టినాడి యని తెలియకుండ నడచి విమ్గట జలగవలి వడిచిన శ్రిదోమయుక్తమైన నన్నిపాతనాడి యని తెలిసికొనవలయుం సంశయనాడీ లమ్‌ణము, భ్తక్త్సస్య సదస్పా షఇతస్యు ని డ్రి తస్యోవవాసీనః, క్క వ్యాయామ శ్లాంత దేహస్య భూతావేశిని రోదనే సుందరీణాం చ సంయోగే మద్యపానే మతిభ్ర మే. 15- గాంధారీ భత్‌ణే వైవ వవనాభ్యాస సాధకే శళ కుక్కుట మండూక సర్ప మాంసాడిభతు కే, 16 అవస్తారే కాంత దేహే నాడీ సమ్యబ్న బుధ్యతేే నాడీగతి మవిజ్ఞాయ చికిత్సాం యః కరోతి చ, 17 స రుగ్గనరకం యాతి విజానీయం భిషగ్వరైః కా, భోజనముంజేసినవానికిన, అడు స్నానముంశేసీనవానికిని, విదుర బోయినవానికిన్తి ఊపవాసము6 జేసినవానికిరి శోవనడిచి యలసినవానికిని, బడలినవానికిని భూశము పట్టినవాని!ని, వీడ్చినవానికిని, స్త్రీనంభోగము "జేసినవానికిని, మద్యపానము కేసినవానికిని వెట్టీట్టినవానికిని గంజాయి. 'సేనించినవాని!ని యోగాభ్యానము. భేసినవానికీని కోడి... కుండేలు,. శచ్చు పాము వీని మాంసములను భశ్నీంచినవానికిని, ఆవస్తారరోనము గలా

సదై్వైద ఫ్టబీవనము ర్‌ం చానికిని నాడి సహజముగ నదువడు, శావ్సున నైద్యుండు నాడీగలిని కలిసి కొనక చికిక్సచేసిన రోగ జన్ధాంతరమునందు 'పావవిళేసుముటే సంభవించిన యారోగమునకు కారణభూతమైన నరకమును అవైద్యుండు చెందును అథ స్పర్శ మిమం నమ కించి దుష్తం వ్రభంజనే 13 అత్యుప్లం విత్తరోగే తు హ్యుథవా చాతిశీతలమ్‌్‌ా కించి చ్శీతం శేషరోగే ద్వంద్వ జే చ పృథక్చృథక్‌ = గ్ల తాం వాతరోనికి శరీరము. కొంచెము ఉన్సముగ. నుండును, పెత్య, రోగికి మిక్కిలి ఊన్షరుగాంశాని మిక్కిలి చన్హనగాంశాని యంు౦డునూ గ్లేవ్య ఈో॥కి. కొంచెము చల్లగా. నుండును. ద్వంద్వరో!కి ఆనేక రీతులుగా. నుండునుం తతస్స వరూవం స శ్యేచ్చ శార్టమం భాతి వ్రభంజనే హరిద్రా రక్షవ్శుం వా గాత్రం వెళ్తే విఫావయేత్‌ , 20. పాండురస్య చ వర్హాభం స్వరూపం కఫనోగతః, మిశ్రితం ద్వంద్వరో తు వివగ్శం సన్ని పాతకే, ల టో ణా ళా. వాతరోగమునందు. శరీరము. నల్ళగా నుండును. వెత్యరోగము నంకయ శరీరము వచ్చగాంగాని, ఎజ్జిగాలాని యుండుకు,. చ్లేవరోగమున శరీరము లెల్లగా నుండును ద్వండ్వరోగమునందు శరీరము మ్మిశ్రచువర్థ్యమై యుందును, సన్ని పాఠమునందు శరీరము విపర్శీమున నుండుగుం ్‌ బ్బలషేణము. తతళ్ళ్శబ్దసుణం నమ్మే సమళ టె స్పమిరశణేే సహర్షోల్చ్బణ వాక్సిల్తే శ్లేషరోగే చ హీనణాం లై యె అవవ గశ్ర ద్వంద్వ జే మిశ్కితా శ్రేయా భిషక్సాన్త, నికారదై॥

“65 సద్వై గద ఫ్టీజీవనము శా వాకధాతువు గలవానికి నమయమెనమాటలు కలిగియుండుకు మెళశ్యధాతువు గలవాండు నవ్వుచును. వదరుదుండునుం నేషధాతువు గల వాదు హీనస్వరముతో మాటలాడును- ద్వంద్వధాతువు గలవాండు మ్మిక్త ముగ మూటలాడుచుండును* నే త్ర పరీచూ లవణము, తతో నేశ్రషీమూ చ వష్యతే కాస్తనిశ్చితాం 28 కంచిద్భూనం కాామవర్షం తోయం సవతి మారుత, వ్ర న పీతం లోపాతవర్తం చ లోచనం విత్తరోగతః, లో నేత్రే, ములం క్వచి త్పూరం పొండుకం న్షేషజం సరమ్స్‌ హరిద్రా రక్తఖే నేత్రే అథవా పాన్నిపాతశే. 2ైక్ర్‌ అథవా వీతవన్షో చ కామలాయాం విశేషత తా వాకరోనికి కన్యలు నల్లగాలాని, కొంచెము మబ్బుశాలాని నిరజారుచుకుగాని. యుండును. 'పెళ్యరోగికి కన్నులు పచ్చగాంగాన్ని ఎెజ్టిగాలాని యుందును చ్లేవరోని! కన్నులు. పుసికట్టిగాని తెల్లగాలాని యుండును సన్ని పాూతరోగికి కన్నులు వచ్చగాంగాని, ఎజ్జ ఆంగాని యంండునుం శానులారోగికి కర్నులం వచ్చగా నుండునుం ఫురీషలతషణము, పుీషలక్షణం వమ్యే పవమానే చ బడద్ధవిట్‌ లైగ్ర అథవా శ్యామలా విస్టా పిళ్దే హోరిద్రర_క్రత్యా ర_క్తవర్ష్మ 0 కచిత్చో) కం మలం న్వేదకఫోద్భవమ్‌. ర్‌ ఆమంవా శేశే "శ్వేతం మితం ద్వంద్వ చే భవేత్‌ 9 శా, వాఠరోనికి మలము ఒద్ధశించిగాని, నల్దిగాంగాని. యంండునుం విశ్వరోికి మలము వచ్చగాంగాని. ఎజ్టికాంగాని. యుందును వేవ్యరోగికి

వ ళ్‌ ప స్తై ్వద ఫ్టజీవనము 7 మలము తెల్లగాంగాని బంకణాలగాని; నురుగుకట్టిగాని యుండును. ద్వంద్వ, రోగికి మలము మిశ్ర వర్ష ముకలిగి యు౦డుకుం ళం తతో మూత్రపరీయౌ చ వత్యుతే ఇాస్త్రనిశ్చితా.. 98. వాతస్యపాండురం మూత్రం ర_క్రవర్షం చ వైత్తిక ఆథవా పీతవర్ష్యం చ శామలాయాం తశ్రావచ _ 29 న] క్‌ శ్వతం వక్షం కఫే మైన ద్వందర్హాచే మిశ్రితం భవేత్‌, శా. వాతరోగికి మూత్రము. తెగా నుందు వెత్యరోగికి మూ శ్రము ఎజ్జిగా. నుండును. శామలారోగికి పచ్చగా. నుండుకు, గేవరోగికి 'తెల్లగాంగాని నురుగుకట్టిగాని యుండును ద్వంద్వరోనికి మ్మిశ్కవర్ణ యుక్త ముగ నుండునుం రోగిమ్య్మూ్ర్రనును ఊదయమున నిదురలే చినతోడే 'వెడల్పునోరు గల లెల్లగాజుప్మాక్కలో. వట్టి ఆందులో _తైలబిందువువేసీక్కు నది శ్ర ముగ చలించి, వ్యాపకమయి.నయెొడల వాతవ్యాథి యనిరుంి; ఆమ్మూన్ర్త్యము రృక్తవర్శముతోంహాడి అందువై చిన్నర్రైలబిందువు వ్యాపిచకయుండిన విత్త ఇ్యాధి యనియు; ఆ _తైలబిదువులో బుస్గలుబున్గలుగాలే చి, మ్మూర్రము చచ్చగా. నుండిన బేవృవ్యాధి యనియు అనూ, త్ర ముమాంద _తైెలబిం దువు తరంగములుగానుండి. తెల్లగా నురుగుకట్టిన సన్నిపాత మనియు; మూత్రము నల్ల గాలాని, ఎజి గాయని వచ్చ "ాంగాని యుంండినము, ఆతైల బిుదువు వనుగుు అఆకారముశాలాని, మశుష్యూశారముగాంగాని తమల "పౌాకువలెగాని యుండినను ఆవీందువు వేసిన తడ్డణమున 'లేలక మునింపోయి నరు అఆరోగము అసాధ్యమని తెలసికొనవలయుం, అవిందువు వద్దా శారముగాంగాని, శంఖచశ్రా, కారము గాంగాని; వీణాళారముగాలాన్సి సిం చశాశారముగాం?ాని, మళ్లి మొగ్గవ లెంగాని యుండిన అరోగము సాధ్యమని "తెలిస్తొనవలయును,

ర్తి సై స్స్‌ద ఫ్టబీవనము జిహ్వూపరీత్ష,

జిహ్వో వీతా స్ఫోటఖరా స్పష్టం మారుతలక్షణమ్‌, 0

క్యావాశోణా భవే త్పిలత్తే శ్వాతజిహ్వా దవా కళ్ళ

సంకటకా కాసకుమ్మ్కా నన్ని పాతస్య లిళిగమ్‌. క.

మిశ్రవర్తా భ వేజ్చిశ్వ ద్వంద్వ జే పరిక రిత్యా

వతాన్నరీక్ష్య వైద్యస్తు పళ్చా త్కుర్యా చ్చికిత్సిశమ్‌. 82

తాః నాలుక పగిలి ముల్టుతాకి వచ్చగాకుండిన వాతరోగమనియు, చ్రవముకలిని. నల్లగాలాని ఎజ్జిగాలాని యుండిక వెళ్య్ళరోగమనియు -చ్రవమాశలిగి. 'తెల్టగానుండిన న్లేవరోగమనియు, ముల్లు తాంశి చువములేక 'నల్లగానుండిన. సన్నిపాతమసియు,.. మ్మిశ్రవర్థమెయుండిక ద్వంద్వరోగ చునియు. తెలిసకొనవలయు, వైద్యులసవారు. ఈయొనిమిది స్థానములను జక్కంగా జరీక్సించి చికళ్సృచేయవలయు, అజీక్ష నిడానము,

అజీక్టస్య నిదానం తు వత్యుతే కాన్ర్రనిశ్చాయమ్మ్‌

అజీనం ప్రథమం జూతం తచ్చాజీళ్షం చతుర్విధమ్‌. ళం

రసేషం చ విస్పష్టం విధూమం ధూమ మేవచ్చ

రసశేచ్నే శీర్ణరుక్సార ద్విస్పష్ట్రేంగవ్య థా ఫునఃః త

విధూమే చాన్షుగంధళ్చ ధూమే స్వాభావ గంధక

చతుర్విధ మజీక్షం చ విజానీయం భిషగ్వనె తప్‌

ధూమేతు వమనం ప్రోక్తం విధూమేతు పయ8 విబేత్‌ ,

విస్పష్టే పాదదహనం నిద్రావై రసశేషకే. 86

శా. ఆళీర్టములు రసశేమమనియు, విస్పస్టమనియు; విఘూమ

మనియు, ధూమమనియు నాలంగువిధములం, రనశేనాళీర్ణమునందు తలనొప్సి శలుగున్యు ఆది నివారించుటనై నిద్రింంవలయు, పన్సష్టాజీర్ణమున శలనొా

సద ్రెద ఫ్టీజీవనము ఏ చ్చున్యు అది నివారించుటై్తై పాదనరములసంధులయందు రక్‌ చేయవలరయయంంా వెధూమమ'"నెడి అజీర్ణమున ఫులిర్రేమపులు కలుగును; ఆది నివారించుట పాలు శ్రాగవలయు ధూమమ'నెడి ఆజీర్ణ మున స్వభావమైన ్రేనుపులు కలు గును; ఆది నివారించుటైత్తై వమనము శేయించవలయంం

జ్వర స్వరూపము,

తతో రోగవరివ్యావీ వ్ర తావే మృత్యుసన్నిభ జ్వరో దమోధ్వవధ్వంని రుద్రో సనయనోద్భవః 87 ళా. జ్వరము దత్తుని యజ్ఞ మును నువారించి కోవర్రార్థండగు ఛివుని నుడుటిశన్నునుండి ఫుట్టి రోగములన్నిటిని వ్యాపిసంకేసి బ్ర తావ ములో మృత్యుసమానమై వెలయుకు జ్వర విభాగములుం జ్వక స్పక్తవిధః పో వాత విత్త కఫై స్తథా భూతాఒజీక్షాభిఘారైళ్చ ద్వంద్వజః పరిక్సీర్థిత వ తా, జ్వరము వాత,వ్నిత్త కఫ భూత, అఆజీర్ష 9 అభిఘాత్యు ద్వం ద్వజము లని యేడు విభంబులం, వాతజ్వర లత్‌ణముం కృవ్ణవర్షం ముఖే తృష్ణా వ్యాంగవై కల్య కండుత్తా తిమిరోన్నప్త్రలపన మలబద్ధ విదాహకమ్‌, ళం వైత్యం సపవులకం గా త్రం లత్సణం వాతికజ్వ రే ఆతా, ముఖము నల్లబారుట్స పెదవు లెండుట్క శరీరము వొచ్చుట్స దురద తిమురుకలంగుట్కు శరీరము వెచ్చగా. నుండుట్క తలుచు మాటలాడుట్కు చులబద్ధకము దావాము, జలుబు గనగుర్చాటు ఇట్టి లమీణములచే వాశబ్వరమని "శలిసికొనవలయాునుం

కే0 సర్వై నడ ఫ్టిజీవనము వైత్యజ్వగ లషమణము, అతిని ద్రాతిపారశ్చ రక్షమూత్ర ఫురీవమతా, న 40 చలాపో వ క్రతిక్తంచ ఛర్జి ర్తి క్కాస్యశ్‌ మణమ్‌, దాహో మూర్చా చ సంతాపో లకుణం వై త్రికజ్వ రే, డ్తీ్షే తాం అతినిద్ర కలుగుట, విరశేచనము లగుట, మ్యూర్రపురీమములు: జిగా నుండుట శల్లలాడుట నోరు చేదుగా నుండుట, చదౌహము మూర్శః వోరెండుట, వాంతి; ఎకాల్లుు తౌపము. ఇట్టిలయణనులచే వైళ్ళజ్వరమని. "తరసికొనవలయు శే జ్వర లతణము, ఆస్యం "శ్వేతం పతరుజా కాసళ్నా్వ్వపళ్చ జాయలే, అరుచిక్టృంభణం హిక్కా దాహో వైకల్యకంఠ ఈౌ. త్తం ఊగ క్వాన్‌ ఏ కండూళశ్చ లతుణం న్తేషజజ్వ లేం శా, ముఖము లెల్లబారుటు లొమ్ము నొచ్చుట, దగ్గ క్వాసము3 ఆరుచి, ఒడలు విరుచూొనుట ఎక్కిట్స్‌, చావాము, కలిక నొచ్చుట వెయూవిరి విడుచుట తీట ఇట్రిలమణములు న్లేవజ్వర మని తెసికొనవల, యునుం భూతజ్వర లతణము, అవస్తారో విరూపాతో జ్వరోగ్రో వివలాహమ్‌. 43 అశీవభోజనే వాంఛా రోమహర్షశ్చ కంపత్మా పోస్టం చ్‌ నృత్యం సంగీతం స్యాద్భూతజ్వరలక్షణమ్‌, ద్వే శా, వెట్టిపట్టినవానివలె నుందుట్క వికృళమయిన చూపులుదూచుట, ఉగ్రమైన జ్వరముకలుగుట కల్లలాడుట, భోజనముమోంద మక్కుటముగ ఇచ్చకలుగుట) శరీరము గగుర్పొడుచుట్క వణకుట ఆడుటు నవ్వుటు పాడుటు ఇవి కలిగిన భూతజ్వర మని తెలిసోనవలయును

పద్ర్యైద్భజీవనము క్షే జ్వర జృంభణ హీచ్కాళ్ళ ్‌ మందాగ్ని శ్హానుని వ్యథా, ఆన్లుస్వభావ ఉద్దారోఒప్ఫజీన్షజ్వరలతు.ణమ్‌. జగ్‌ తా. బ్వరము, టవలింకలం. ఏీక్కి-ట్హ కలుగుట, అగ్నిదీపసము. "లేక యుండుట పిక్కలు నొచ్చుటు స్వభావముగాగాని పుల్లగాలాని; శ్రే నుఫు వచ్చుట ఇవి కలిగిన ఆళీర్ణజ్వర లకణములని 'తెలిసికొనపలయు అభిఘాతజ్వర లవమణము, దూరవ్యాయామత్‌ఒతీవ జాయళతే జ్వర ఉత్కట, డాహస్సర్వాంగవై కల్యం న్వేద_స్పంద్రామతిభ్రమః. 46 శీశలం భోజనే వాంఛా హ్యుభిఘాతజ్వ రాకృతి;, ళా, దూరమునడచి ఆలసినను;, వనివేసి ఆలసినను అభిఘాతజ్వరము పుట్టును. దాని లక్‌ణము. లెన్వియన దస్సికలుగుట, శరీరము నొచ్చుట, వెమట కలుగుట విదాహించుట్క కల్లళూడుటు) శరీరము చల్లగానుండుట్క భోజనమునం దిచ గ్భకలుగుట ఇవి కలిగిన అభిభూరజ్వరములని తెలినిొన పలయు= వాత శేష జ్వర లతణము, ళా అంగవ్యథా శ్వాసకాసా "శ్వతాస్యవ కంధరవ్యథా, 47 రోమహరకణ మాలస్యం వాత్లేష్యజ్వ రాకృతి షె ౧ తా. శరీరము నొచ్చుట్క ఉబ్బసము, దగ్గ; ముఖము తెల్లగానుం డుట) కతిక నొచ్చుటు గగుర్ప్చొడువుట్టు అలసటకలుగుట ఇవి కలిగిన వాత్య్షేవ్యజ్వరలమ్‌ఇమని "తెలిసికొనవలయుం వాతస్పిత్తడ్వర లతణము, అంగ వై కల్యకృష్తాస్యం వ్ర లాపో ప్యతినిద్రితమ్‌,. క్తి స్వెదః పురీషబంధ శ్చ వాతేస్పిత్త్పడ్వ రాకృతివ లోలంబజఫ్లి

క్షీ సద్రై ్యద్య జీవనము లంగొ “నో శా, శరీరము నొచ్చుట్క్య ముఖము నల్లబారియంందుట, కల్లలాదుట్కు నిద్ర ఆధికమగుట్కు చెమట కలుగుట, మలబద్ధ మపట ఇవి కలిగిన వాత ప్పిక్తజ్వర మని తెలిసికొనవలయును విత్త శ్లేవ్యజ్వర లతణము, నే వలాపో చ రోమవార్మ నకౌ త్తి ట్‌ చ లా నిద్రా వ ర్షణకాస ల బో ల క, వమీ వ్యథా చ సంతామ పి _త్హచష్యజ్వ రాకృతిః కా శెమటవట్టుట, కల్దలాడుట, నిదృవచ్చుట్క, పులకరించుట్కు దన్ఫ్యు అొమృనొచ్చుట్క శరీరమునందు. తాపము ఇని కలిగిన విత్తశ్హేవబ్వరమని "తెలిసీఫొనవలయుం కుం ఆహికజ్వర లతణనుః ఆథో_త్తరం వ్రవమ్యూమి అహికజ్వర లతణమ్‌, 50 శీశం సపులకం కాస చాహూ సంతావ దృ త్ర జి శిరోరు గంగవైక లం కుమీపార్మే గఒతినూల ళా, ఠ్‌కే అపథ్యవాంఛా తంద్రా చ పాదహృన్సుఖనోభళ్తా గాత్రే పాండురవక్షం చ వీతవర్షం చ లోచనే. రై నఖవషాణి నీరశా న్యతిసాకం చ జూడ్య తా సీ అటి శరషపాదవిదాహాశ్చ ఆహికజ్వరలతుణమ్‌, ల్‌ తాం శీతలము, గగుర్పాటు దగ్గ దావాము; తావము, కంటినొప్పీ3 అలనొన్నీ; శరీరమునొవ్పి; కడుపునొన్ని వ్రృక్క_లునొప్పి అమ్మ్య్యమం. దొళు ఆధికనిద్రః మజియు శాళ్లు కడుపు ముఖము ఇవి వాచుట్క దేవాము 'శెల్లచారి యుండుట, కన్నులు వచ్చగానుండుట, గోళ్లు కనురెస్పలం ఇవి శ్నక్షవిహీనములగుట్రు అధికముగా విలేచనము. లగుట్క విశేమముగ మందమా కలిగియుండుట, అరికాల్డే అరిచేతులు మండుట ఇవి కలిగిన అహిశజ్వరలతణ మని 'తెలినిొనవలయు,

సదై్వైద్య జీవనము శి ఆహికజ్వర "భేదములు ఏశాహికం చ్యాహీికం చ తగ్భహికం చ చతుకకమ్‌్మ్‌ జీ థు పంచాహీకం య! రా త్ర ౦ పాఠతీకం మానికంతథాం రీడ్‌ వాత పిత్త నేషయోగాత్‌ నిజేయాని భిషగ్వరై$ శా. వీశాహిశము.. ద్వ్య్యాకికము. క్ర్ర్యాహికము,. ఛాతుర్థికమ్సు చంచాహికము, అర్ధరాత్రము, 'పాశ్షీకముు. మాసికము ఈజ్వకములలొో వాత పీఠ కేవ జ్వరములును వేళెబేని, అహికజ్వరము. అని తెలిసకొనవల అవ ధాన యును. త్వగ్గతాదిజ్వర నామములు, త్వగ్గతో జఒస్థిగతో ర_క్షగతో మాంళగత స్తథా, ల్‌త్‌ వ్రవత్యుతే తన్నిడానం విజేమం చ భిషగ్వనై:, శాం త్వస్తతము, ఆస్తీకకము రక్త్శశతము మూుననతము ఆని జ్వర “ములు నాలుస విధములు వానిలతణాములు వక్కాణించెవరుం త్వగ్గతజ్వర లవణము, కించినా త్రో జ్వరో చాహో నాడ్యా మందగత్రికృవేత్‌ = 56 కించిచ్చిరోవ్య థా మైవం త్వగ్గతజ్వవలమీణమ్‌్‌ తా త్వనృతజ్వరముకందు కొంటెము దావాను నాడికి మందసమనమంు శొంచెము కలనొప్పీ కలంగురుం అస్థిగతజ్వక లవణము, అంతన్చాహో బహిళ్ళీతం సతతం కుటిలో జ్వరః ర్‌7 తయపాండుర దేహశ్చ జ్వరే బాఫ్టిన తే స్మృతం, శా. అస్థి ళజ్వరమునందు శరీరమునకలోవల 'ావము, శరీరమునకు వెలుపల శీకలము, సదా కుటిలజ్వరము, శరీరము. చిక్కి. త్యెబారియుండుట ఇని అస్థిగతజ్వర లకుణమని తెలినికొనవల యం

కశ సదై్వైద్యజీవనము ర_క్షగతజ్వర లషణము, జ్వరోప్లం ఇాతిదావాశ్చ తథాలస్యం మతి ఛ్రమఃః ర్‌3ి అంగవై. కల్భ్యమూ'ర్చే చ జ్వురే రక్టగతే స్కృఠౌః తాం అతిత్మీవ్ర జ్వరము, అతిచాహము, ఆలనట్క, మతిభిమ, శరీరము: నొప్పి? మూర్చ ఇవి రక్తనతజ్వర లతుణమని తెలినీకొనవలయంను. మాంసగతజ్వర లతణముం అతితీవో) జ్వరో వారస న్వేద _స్త్పృష్తాంగశే వ్యథాః 50 తంద్రా విదావా వులక మూశ్ళా మాంపగతజ్వర, తా, ఆతిత్మీవృజ్వరము, దగ, చెమటు "పెదవు లెండ.ట శరీరమంతయు. షొప్పి, తంద్ర; 'తావము, గగుర్పాటు, మూర్చ ఇవి కలిగిన మాంసగతజ్వర. లతమణమని తెలిసీొోనవలయునుం మూ ర్చాజ్వర లతణముం జ్వరాణాం దారుణానాం చ ఛీష్లో మూర్చా జ్వరోభ వేత్‌. వ్రవ్నర్దతే యదా శీతం ్రాక్షంద్రా వైజ్వరో గత యడా జ్వరవిముక్షళ్చ తదా ముకో విమూర సనాత్‌ + 0ప చోషజ్వరసమం విదార్థ త్త స్ర్‌రం మృత్యురూపగం, వబ జ్వరో హ్ళసాద్య శాలాంతె జబూలేఒ శ్ర శరీరణామ్‌, 69 త జ్వరము భయంకరముగా నుండుట, భయంకరవ్వైన మూర కలు గుట, బేవాము శీకలముగా నుండుట తం ఇద్రుగలుగుట,. జ్వరము. విడుచుట చూర్భ కలుగుట, దోమబ్వరమునకు సమముగా నుండుట, ఇట్టిబ్వరము మృళ్యు ఛశ్రనవ సమమైనది గాన ప్రైణవియోగశాలమందు కలుగును, ఇది మూర్శా జ్వరమని "శలిసిొనవలయునుం

సదై్యైద్భ్భజీవనము కేర్‌ సన్ని పాతజ్వర లతుణముం అతః పరం వవవ్యూమి సన్ని పాతజ్వర శ్ర మమ్‌్స్‌ కంఠే లలాళే హృదయే న్వేద_స్తంద్రా మతిభ్రమఃి 63 'అంగదాహాళ్ళిరోరుక్చృ చాహస్సర్వాంగనే త్ర యోపి నేత్రే నోణితవీలే చ మూర్చా ఖ్యాంతిః ప్రలాహఃః 64 హృచ్ఫూూలా గుంభనం హిక్కా కాసక్వాసక్చ కర్షణమ్న్‌ సన్ని పాతజ్వరం ఘోరం నిశ్చితం వైద్యపారగైఃః 65 శాం కంథము, నుదురు, తొము వీనియందు చెమటకట్టుటు కునుకు "పాట్లు; మన ళ్చాంచల్యము, శరీరమునందు తాపము, తలనొప్పి; శరీరమంతయంం శజొవ్వలు; శన్నులయిందు మంటు కన్నులు ఎజ్జగాలాని పచ్చగాణాని యుండుట, మూర్చ; రలుచుమాటలాడుట్క ఎచ్చుకస్ణగా మాటలాడుట జొమ్య చొప్పి డస్తత్తిక ఎక్కిట్ల్‌, దస్త ఊబ్బనము. నవ్వ ఇట్టిలతణములం కలిగిన ఇన్ని పాతమని 'తెలసీకొనవలయును, సన్నిపాత నామములు, స్థ క్పాంచక న్ర్రైవ వృద్ధాహ ర్చి త్తవిశ్రమః న్‌తాంగ స్తాందద్రిక వై ఎన కంఠ కుబ్ద శ్చ కర్ణిక 66 ఛగ్ననేత్రళ్చ రకోనుః వ్రలాపో జిహ్వా _సథా్యా అభినాస్టస ఇత ప్రోక్తా సృన్నిపాతా స్త్రయోదశ, 67 వట్బాఖా్థస్పప్త చాసాథాస్ట విజ్జేయా వైద్యపారగైవి తా, సంధికము; ఆంతకము, పృాన్ధాహాము; చిిత్తభ)ిమము, శితాం ము, తౌం్బద్రికము, శంఠకుప్టము; కర్షికము భన్ననేక్రము రక్తోష్టము చలా ము జివ్వాకమం, అభ్గిన్యాసము అని నన్నిపాశములు పనుమూ:డు విధములు వీనిలో సాధ్యములు ఆలు, అసపాధ్యములు ఏడు అని తెగియ వలయంంనుం

క6 సె న్‌్‌ ఫ్టీజీవనము సాధ్యసన్ని పాతముల నామములు, సంధిక స్తాంద్రికతై వ చవలొప శ్చీత్తవిభ్రమఃం 656 జిహ్వాకం కర్ణికతై ఎవ షట్సాథార్లః పరికీర్తితాప తా, నంధికము, ఆాంద్రిశను, వృలావికము, చి ర్తవిధ్సిమము, ళివ్వూ కము, కర్షికము అను నీయాజు సన్ని పొతములును సాధ్యము లని 'తెలివీగొన చవలయునుం అసాధ్యపన్ని పాఠముల నామములు, హృద్దాహో వ్యాంతకో భగ్న నేత్ర స్ప్యాత్కంళ కుబ్దకః రక్షోష్టకః శీతగాత్రా హ్యాభిన్యాసాఒతిడారణ, సన్నిపాతా ఇమే సప్తా పర్ధసాధా్య్యః వరికీ ర్పితాః, 70 తా. వృాద్దావాము. ఆంకకమా, భగ్న 'జేత్రము, కంథకుబ్బము, రక్లో ష్ట్వము, శిళాంగము, అభిన్యానము ఆను నీయేడు నన్ని పాతములును అసాధ్యము. లని "తెలషికొనవలయునుం సంధికసన్ని పాత లత్సణను, స్వరూవం వూర్వవద్భూలం శోఫ వాతం చ వేదన్శా కఫ్తస్తంద్రాతితాపళ్చ సంధికే సన్నిపాతశే, 7] కా, శరీర మెవ్పటివలెనుండుటు కూలకలుగుట) శరీరమువాచట,) నొచ్చుట ద్ద నిద్త అతితాషము ఇవి కలిగిన నంధికనన్ని పాఠ లత్షణమని. "తెలియవలాయంనుం ఇది సాధ్యము అంతకనన్ని పాత లతేణముం సదావా మోహళాపాళ్చ శిరరికంపః వలాపనమ్స్‌ వాంతి క్హిక్కా జ్వరన్వ్రైవ అంతకే సన్ని పాతశే 72 లా, చావుము, బుద్ధిదాంచల్యము, శావము, శిరరకంచము, కలుచు మాఓటలాదుట్ట వాంలిి ఎక్కిళ్లు జ్వరము ఇవి కలిగిన ఆంతశనన్నిపాశలతమణ మని "తెలియవలయును, ఇది ఆసాధ్యముం

సద్వై వ్ట్‌ద ఫ్టబీననము 17 వృద్దాహసన్ని పాత లత్షణము, పృలావ జావ మోహోశ్చ కంరే వై వేదనా శ్రమ క్వబాతతృషా కొసః జాడ్యం కంవః చలావనమ్‌, 78 స్వేదో లలాకుకంచేచనా అదా హే సన్ని పాతశ్షే కా, తబుచు మాటలాదుట, చాౌవము; మనశ్చాంచల్యము, కంఠమున నొప్పి, పొర్దటు శరీరమునొచ్చుటు వెవవులెండుట్క, దగ్గ; మందముగనుందుట్కు కంవముకలుగుట, కంఠమును నుదురునము చెమటబట్టుట ఇవి కలిగిన వృద్దావా నన్ని పాఠలతుణమని తెలినికొనవలయును. ఇది అసాధ్యము. చిత్తవిశ్రమసన్ని పాత లక్షణము, సర్వావయవ వైకల్యం వాతన్నిత్మప ఫోవనమ్‌, (్త రా టా కో భ్రమ మోవా భ్లూకుటిళా గీత నృత్య వలాపనమ్మ్‌ మహాఘోర స్పన్నిపాతో జ్ఞాతవ్యన్చి త్తవిభ్రమః, 75 తా శరీరమంతరుం. నొచ్చుట, వాళపిశ్తములు. ప్రకోపించుటు ఊలిశీవడుట ఊరిమిచూచుటు కనుబొమలు ముడివడుట, పాడుట్కు ఆదుటు వదరుట ఇవి కలిగన చిత్తధ్సిమకన్ని పాత లక్‌ణమని. 'తెలియపలయునుం ఇది ఆసాధ్యము, శీతాంగసన్ని పాత లతణము, సర్వాంగం చంద్రవచ్చీశం శాస శ్వాస చ్రకోపనమ్‌, హాక్కా-సర్యాంగ శై ధిల్భం వాంతిప్బంళావ మూర్ష నమ్‌, ఆఅతిసారో గా త్ర, కంప శ్శీతాంగే సన్ని పాత్రే తాం శరీరము మిక్కిలి చల్లన నుండుట దస్గం ఉబ్బసము? ఎక్కిట్లం కీర్టనొచ్చుట వాంతి తావము, మూర్చ; వి'రేచనమాలగుట, శరీరముపణంకుట ఇవి శీతాంగసన్ని పాఠలతుణమని 'తెలిసికొనవలయును ఇది అసాధ్యముం శాంద్రి కసన్నిపాత లతుణనముం జ్యో శో జ జో బద్ధః వ్రలావ _స్తంద్రా చ జిహ్వ శ్యామా నకంటకా,

శ18 సదై్య్రద్యజీవనము కఠినా నిర్ట వా కొష్కూ- సంతావళ్చాతిపారకఏ ఛ్వాసు కండూర్విరూ పాత్షస్తోయం స్రవతి లోచనే, 78 జ్వరో హ్యూత్యుత్కటతై వ ళాంద్రికే సన్ని పాతశ్సే శా, నిలిచి నిలిచి నశజుచుమాటలాడుట, నిదృ్కకలుగుట, నాలుక నల్లతై ముల్దుతొకి కశినమగుదు ద్రవములేకః యొండియుండుట్క మిక్కిలి తానము గలంగుటు విరేచనములగుట్క ఊబ్బనము దురదకలుగుట, వి కారముగ చూదుట్క కన్నులలో నీరుశారుట, జ్వరము త్మీవృముగా నుండుట ఇవి కలిగిన తార్చద్రిక సన్ని పాఠలక్‌ణమని తెలిసికొనవలయును. ఇది ఆసాధ్యమంం కంఠ కుబ్దపన్ని పాత లవణము, అతిదావా శ్శిరగీకంవః కంధరస్యాపి కుబ్టతా, 70 విలాప స్తాపనం మూర్భా చాంగనై థిల్యకంపతా శర్జిర్టి క్కా-గుంభనం చావు త్తమాంగవ్య థా తథా, 60 కంఠ కుబ్దమితి శ్రేయ మసాధ్యం చ విని్ది శేత్‌, తె అతిదెవాకు, తలవణకుచుండుట్క మెడ కదియ-బడుట్కు రలబుచు మాటలాడుట, తాపము మూర్చ, శరీరమునొచ్చుట, దస్త, వాంతి, ఎక్కిళ్లు చస్పత్తికపడుట, తలనొచ్చుట ఇవి కలిగిన కంథకుస్తసన్ని పాఠలత్షణమని "తొసి కొనవలయును. ఇది అసాధ్యము, కర్షికసన్ని పాత లక్షణము, వ్రలాప జివ్వోస్ఫుటన హిక్కా కాసాంగకంపనమ్‌, 8కే కన్తాంతశోభస్తాపళ్చ కర్ణికే సన్ని పాతక్షే తా, చటుదుమాటలొడుట్క గాలుకవగలుట, ఎక్కిఎట్ల దస్స్య వణకు భెంకొనలువాపు;, తొవము ఇది కలిగిన కర్షికసర్నిపౌకలమణమని. తెలిసికొన వలయును. ఇది సాధ్యము

సై్యైద్యజీవనము కం స త భగ్న నేత్రసన్నిపాత లయణము ఛగ్నం నిలో చనద్వంద్వం తోయస్రావం చ సంతశరమ్‌. 82 నిరి్షణం విరహితం వలాప భమ కంవనమ్‌, స యం భగ్న నేశ్యాఖ్న ఉద్దతం 8 జ్ఞాతవ్యస్సన్ని పాతోఒయం భగ్న శ్రాఖ్య ద్ధతః తా, కన్ను లెజ్హినై వనిలిసట్లుండుటు నీరుకారుచుండుట, చూపులేక “యుండుట, తజుచు గా మాటలాడుట, ఊరలికివడుటు పణంకుట ఇవి కలిగిన భన్న "జీక్రసన్ని పహాతలమ+*మని 'తె౨సికొనవలయంంకు, ఇది అసాధ్యము, రక్తోస్టసన్ని పాత లత్షీణము, జిహ్వ్వోధరద్వయం స్ఫోటం ర _కస్రావళ్చ 'వేగతం కాపళ్మికోభ్ర, మః కంపో జిహ్వా కా్య్ధామా సకంటకాం వ! రకోపషసన్ని పాతోఒయం విజానీయాత్పుభీషణః, తా, నాలుక "పెదపులు చిలి ఇర్తురు కారుచుండుట, దస్త శలతిరుగుట్కు ళరీరము వణాంకుట్క నాలుక నల్లనై ముల్గుతాకినట్టుండుట ఇవికలిగిన రక్తోష్టు నన్నిపాఠలకమ్‌ణ మని తె౨సిళొనవలయుక. ఇవి ఆసా ధ్యము. చృలావకనన్నిపాత లక్షణము, కఫపలావనం తాపో వాతశేవ వ కోపనమ్‌,. 8స్‌ ౬ శ హిక్కా తాపజ్వరవ్రైవ వ్రలావే సన్నిపాతశ్వే తా దస్త్ర తజుచుమాటలాడుట), ఆతితొవము, వాత శే 'వగోపనము ఎక్కిళ్లు శావజ్వరము. ఇవి కలిగిన ఉలావసన్ని పాతఠలతుణమరి. తెలిసికొన వలయును ఇది సౌధ్యముం జిహ్వకసన్నిపాత లక్షణము, నిశ్వాసవేగనంతాపాః కాసు కరినజివ్వాతా, 84 కంటకా ఇ్యామవర్హా చ మూకత్వం బాధికం జడ

206 సై్యద్య జీవనము జిహ్వ కాసన్ని పాతోఒజయ మసాధ్యం చ వినిర్ధిశేత్‌, 8౯ ళా ఊర ఫశ్వ్వానమ: తాళము. దగ్గం.నాలంకలో ద్రవము లేక ముల్టుళా॥ి నల్ల మై యం ండుట, మాటలండుగుట, భెవుడు, జడత్వవంకలుగట ఇవి కలిగిన లవ్వు వన్నిపాశలకుణ మని 'తెలనకొనవలయును. ఇది అసా ధ్యము, అభిన్యాససన్నిపాత లత్‌ణము, దోమత్ర్రయం జ్వరం శ్వాసన్సీ ఇగ్ధాస్యమతిని ద్రతౌ అంగవైకల్యళాపా చ బలహోని _స్పృషా మదఃం 68 అత్యుత్క_టస్సన్ని పాతో హ్యూభిన్యాసస్నుదారుణ్క తాం వాళప్నిళ్తశ్లేవ్యము 'లేకమైయుండుట, జ్వరము, శ్వాసముకలుగుట, ముఖము నునుపుచారియంండుట, అతిని ద్రకలుగట, ఒడలునొచ్చుట, కాదము కలుగుట, బలహీనమగుట, జావాము చెవటకలుగుట ఇవి కలిగిన అభిన్యాస సన్ని పాఠలతణమని తెలిసికొనవలయును. ఇది అసాధ్యముం సన్నిపాత కాలవ్రమాణము, సంధికే స్వష్పదివస వుంతకే వాసరా దళ రఫి హృద్దాహే వింశతిదినా న్యేకవింశాస్తు విభ్రమే, వతుమేకం శీతగాత్రే పంచవింధాస్తు తాం, రి "శ్రీ (0 అథవా వాసనా స్పప్త కంఠ కుచ్లే ్రయోవశ, త్రిమాసం కర్టికే వైవ భగ్న నేత్రే, దినాష్టకమ్‌. రై దళచారాణి రక్తోష్టే చలాపే స్యు శ్చతుస్టళ్క జిహుకే షోడళదిన మభిన్యానేఒర్థమాసకమ్‌, 02

• శా, సంధిక సన్నిపాతమునకు 8 దినములు, ఆంతకసన్ని పాశమునకు ఇం దినములు, వృాద్దావసన్నిపాతమునకు ౨౦ దినములు, చిత్తనిధిిను వన్నిపాఠకమునకు ౨౧ దినములు, శీ తాంగనన్ని పాఠమునకు ౧౫ దినముల్కు

సదై్వైద్యృజీవనము లె శాంవ్రిశవన్నిపాతమునకు ౨౫ దినములు, లేక 8 డినములు కంఠతకబ్దనన్ని 'పాఠతమునకు ౧కి దినములు, కర్ణిక సన్నిపాఠమనకు 3 నెలల భగ్న చేక్త వన్నిపాకమునకు లొ దినములు, రక్లోవ్టసన్నిపాఠమునకు ౧౦ దినములు - చలొవసన్ని పాఠతమునకు ౧ దినములు, జివ్వాకసన్నిపాతమునకు ౧ దినములు అభిన్యాససన్ని పాఠమునకు ౧౫ దినములు, ఇట్లు ౧కి నస్నిసొత ముల !8దియ కాల ప్రమాణము, సన్ని పాత దథావస్లలు తృలయా చిత్తవిభ్రం త్యు శ్వాస ర్వ 4 ( పంచమీ చోర్త ఏదృషిళో వసే త్వచల కాంగకం వజ ర్శ ల ఇ క్‌! స్తవమిా త్వంగదాహశ్చ రిశ్రొస్పర్శన మ్ట మోాం ( నవమి శ్వేతగాత్రం చ దశమీ మరణాంతికమ్‌, ఈాం సన్ని పాఠరోగదశావస్థలు: లా మొడటి. అవస్థయందు వెళ్లీ ఇట్టినవానివలె నందును. ౨-వ అవస్థయందు ట్రశుకననిమాటలాడుశుం కన ఆవస్థయందు కన్లలాడునుు కవ ఆవస్థమందు ఊస్‌ స ళ్వొనముకలుగునుం ౫ ప ఆవశ్చయందు ఊర్థ్వదృష్టీ కలుగును. ౬-వ ఆవస్థయుందు శార్లుచేరులు ఠి థఎ లల థి ల కదలకుందడును, తశీ=ఎవ ఆవస్థయందు అంగచాహనుం కలుగును రా-ప అవస్థ యందు రిక్రన్పర్శరుకలుగునుం ౯-వ అవస్థయందు మిక్కిలి చెమట కలుగునుం ౧౦-వ అవస్థయందు మరణము కలుగునుం ఆసాధ్యసన్ని పాతములకును చికిత్సృచేయవలయుననుట, సముద్రతరణం "హీరతద్వదంతి ఛిషగీశ్వురా: రర మృత్యునా సహ 'యోద్ధవ్యం సన్ని పాతచికిర్సశై శా, సముద్రమున నీదునట్టును మృత్యువుతో పోరునట్టున్వు సన్ని 'పాశములప చికిశ్స చేయవలయును

ఇల్డిం సద్రై వ్రద్యజీవనము 'ఆావచ్చికిళ్సా కర్త వాస కాలస్య కుటిలా గతి శా. అసాధ్యసన్ని పాతకములయందు కూడ రోగికి ప్రాణములు కంట "నతమగువజకును, దంచేంద్రియములు నళించువజకును చికిత్స చేషయవలయుజే శాని ఉసేకీంపదనదు. శాలగతి ఎవ్వరికిని తెలియదు గనుక చికిళ్స శేయవలయాును. సన్ని పాతజ్వ రే వూరక్వం కుర్వాదాశు కఫావవోమ్‌, 97 చికిత్సాం గవ్మణి ఖీణే నాళశయేత్చిత్తమారుత్‌, ళా. సన్ని పాఠజ్వరమురాగానే ముందుగా శ్షేషృదోమముకు వరించ చేయవలయును. వీదస క్రమముగా వీక్తవాశదోషములంు తమంకట తామే “వారించునుం జ్వరదోపోత్ప్స త్తం అథ స్పవిధా దోషా వమ్యుంతే కాన్త్రనిశ్చితమ్‌, 08 తరుణజ్వరమ ధ్యేతు అపధ్ధ్వేన చ జాయళలే, ఆా. కరుణజ్వరమునందు ఆవళ్య్యములు చేసీన స్నళ్పవిధ దోమములం -పుట్టునని ఛా త్త ములయందు భెప్పంబడుచున్నవి, అన్లుతికా కటు మధు కషాయ స్వాధుభోజనమ్‌. 009 జలపానేన నై ల్యేన వనికాసంగమా గ్రవోత్‌ ॥ వా్టయామచింతాశో క్రైశ్చు మహాదోషః వ జాయతే. 10 తా, తరుణజ్వరముకో పులుగు, కారము చేదు తీఫ్రు వగరు రుచి పీనితోయాడిన భోజనమును సేవించుటచేకనుు ఉదకపానము, ౨ త్యోచ ఛారము;. న్త్రీనంగమమా,. కోపము, దూరమునడుచుటు శోకము, చింత వీసి వలనను నుహాదోవములు ఫుట్టుకుం

స్ర్యైద్య జీవనము 23. జ్వరమునందు వక్టనీయములు, కుసుమం చందనం చం, ద్రం తొంబూలం ర_క్షవాసన్మీ ఆజం గుడం చ తిలజం సురభిద్ర వ్యభోజనమ్‌, 101 చూలశయ్య్యా నవ్యవన్త్రం వాయువూరితమందిరం, నారీస్పర్శావలోకం చ జ్వరితః పరివర్జయేత్‌ 4 102- ఛా పమ్సుములు శ్రీ గంధము, చం చ నవలోకించుట్కు కర్ట్పూరవిడి యము, ఎజ్జివర్తము) నెయ్యి, బెల్లము; నూనె కస్తూరి మొదలైన వరిమళ ఛదువ్యాదుల్యు. పాలు. పెరుగు దూదికరుపు, కొక్తవర్త్రము గాలివర్చెడి యుల్డు స్త్రీలను న్పర్శించుట, చూచుట వీనిని జ్వరితుండు పర్టీంంనలయుంను. అపథ్య్థదోషములు తంద్రా మూర్చాభ్యమో దాహః చలాపో పృాదివేదనం, ఆఅపథ్యదోషా నిజ్ఞైయా వై ద్యవిద్యావిళారదై: 103 తాం తంద్రకలుగుట, మూర్భకలుగుట్స ఛ్తమించుట, దప్నికలుగుటు ఆక్కరలేనిమాటలొడుట, జొమృనొచ్చుట ఇవి కలిగిన అవక్యవోమము లని "తెలిసిొనవలయునుం శ్రీంగమదోమలతణము, తరుణజ్వరమ ధే చ యువతీసంగ మే తథా, జాయలే దాగషణో దోషో హ్యంగ వై కల్యశంపళః, 101 వమోంతరే చ సంతాషః వ్రలాపో దాహవిభ్రమౌ, పాదపాణితలే శ్రేత్యం దోమః న్త్రీసంగ మే స్కృతమ్‌, 105 కాం శరుణజ్వరములో స్త్రీంగచుమువలన దోమములు పుట్టుకు వాని లకణను లెవ్వియనః శరీరమునొచ్చుట, వణంకుట, అలొమ్మలో మంటకలు గుట్టు అనావశ్యకమైన మాటళాడుటు తౌవముకలుగుట్క ల్పమించుటు శా్లచేతులు చల్లతై యుండుట ఇవి గలిగిన స్త్రీసంగమదోమ మని ెలిసి, కొనవలయును,

ఫల సరై వ్రదజీవనము జ్వరసంకాపదావోస్తు నాడ్యాః కుటిలవేగతా, అంత న్రా్‌హో మందమార్భా విషమం దోషలశుణమ్‌, 106 శా. జ్వరము, చాహాము, తావచముు నాడి కుటిలమైనడచుట, కడు ఫుకో ముడుట్క వెనుట కలుగుట మూర్భకలుగుట, ఇవీ కలిగిన వివమమపోమ “లత్‌ణ మని 'ెలిసకొనవలయును. విషమశీతదోవ లత్షణము. దినే ద్విత్రి చతు ర్వాకం మువాశ్ళీతం మువాంర్డ (ర దాహో మోహశ్మిరోరుక్చ జివ్ళే కరినకంటకా, 107 దోషం విషమశీతస్య జానీయుై వద్భ్భపారగాః తా వ్రతిదినమును ఇకుమార్లు ముమ్హార్లు నలుంమాష్టు చలిజ్వరము వచ్చివికుదుట, దక్నికలంగుట, చిత్తవి ధ్రమకలు ఇటు కలనొచ్చుట, చనాలంక శకిశమై ముల్లుతాంకినట్టుుడుట ఇవి కలిగిన విమమకీతదోవలకణ మని "శలిసహొనవలయంనుం జిహ్వో చ రకృవర్తాభా కంటకా ద్రవపంయు తా, 03 జ్వస్త ప్త విదాహళ్చ ర_కడివ్వాకల ్షణమ్‌, తా. నాలుక యొజ్ఞవైయంండుట, ముల్లు తాంకినట్టుండుట తడికలిగి యుండుట్కు జ్వరనమువచ్చుట్కు దస్పికలుసట్ట ళరీరతాపముకలంగుట ఇవి కలిగిన రక్తజివ్వాకదోషలతుణ మని 'తెళిసిొనవలయంకుం వీతజిప్వాకదోష. లతణము, జిపహ్వోవీతా స్ఫోటకుష్కా_ కంటకా జ్వరవిభ్రమా. 109 మూర్చా గుంభన హిశ్కాళ్చ వీతజివ్వాక లతణమ్మ్‌ తానాలుక వచ్చన్తైయుుడుట్క మలి తడ్షిలేక ముల్లు తాంకినట్టు వుట,

సర్వ్వైద్యేజీవనము చర్‌ 'బ్వరముకలుంగుటు భ్రమయుట్కు మూరృ, గుంభనముు. ఎక్కక. ఇవి కలిగిన చీకజిహ్వాకదోమలకుణ మని తెలిసికొనవలయును. _ కృన్ణజిహ్వాకదోష లతణము- కృష్ణజిహ్వో చ కఠిన కంటకా తావవిభమౌ, 110 ౯? ళో క్యాసః కండూవ్మ తృష్ణా స్యాద్దోషా స్తే కృళ్ణ జివ్వాక్కే తొ నాలుక నల్లవ్వైయుండుట, పీడుకవలెఘుండుట్క ముస్రుతాంకిన ట్లుండుట్కు తౌవము కలంగుట్కు ్తృనముమాటలాడుట, ఉబ్బనరు, నవ, దెమట్స దవ్పీ ఇవి కలిగిన కృన్ణళీివ్వూక దోమలతుణ మని 'తెలిసికొనవలయును "శ్వేతజిహ్వాకదోష లవమణముం జిహ్వా శ్వేతా స్ఫోటగళా చాంగవై కల్య కంపళతే. 111 ఛృమన్చ్వేదోఒతిసారళ్చ ఉన్హారల్చిత్రవిభ్రమః, న్‌! మతిక్షూళ్ళా శ్వేతజివ్వాకలమామ్‌, 12 కాం నాలుక తెల్ల గానుండుట్క గొంతులో ఉడికినట్టుండుట, శరీరము నొచ్చుటు వణ-కుటు ల్రము చెకుట, అలిసారమం శక్కుట, చి త్త వై కల్యము) తుణతణము మూర్ళశలుగుట ఇవి కలిగిన "శ్వేతళివ్వాకదోమలడుణమని "ళెలిసకొనవలయును స్వవవిధదోషములకు కాలప్రమాణము, ఇవమాకొ స్పప్పవిభా౯ా దోషా చమాణం చాస్థమాసకం అథవా స్వక్టదివసం విశ్టేయం శాన్త పారూ £ 118 తా, ఈచెస్పంలబడిన స్పష్పవిధదోమములక శాల వృమాణము పదునైదు "జనములు; లేక వీకుదినములని తెలిపికొనవలయును. జ్వరదినచర్య, ఆథ జ్వరదినే చర్యా వత్యుతే కాస్త్రసమ్థతం, జ్వరస్యాదిదినే కుర్యా న్నిర్ధంఘన మతగపరమ్‌ం కడ

ల్డిగ్ర సదై్యైద్భుజీవనము ద్వితీయేఒహాని చో త్తిషస్ట౯ా కుర్యా దై ్వ్వ దంతథావనం, జివ్వోనిన్లేసనం కుళార్థన్తుఖం వ్ర మాళ్య వారిణాం శ15. మూర్చి ఎ వస్త్రం తతో బ్యా ఫయనం వామభాగతః, వూర్వవల్లంఘనం కుర్యా త్త ్రతీయదివనే తతః, 116 చతుర్భాగావ శేషం తు ఉల్లతో యం కరచిత్పిబేత్‌. శ తత్తోయదోపనాఇార్ధం భుంజ్యాత్మ_తక వీజకమ్‌, 117 శా జ్వరమువచ్చినదినమునందు. లంఘునము చేయవలయురు. రెండవ దినము ఉదయములేచి దంఠధాననముంజేసిొని శాలుక నగీచుకొని వేడి నీళ్లతో పుక్కైలించి ముఖము కడుగుకొనపలయుకుం పిదప తలకు బట్టకట్ట కొని యెొడమచెయ్యి తల్మక్రిందుగా నుంచుకొని వరుండి అదినమంతచంం లంఘనము చేయవలయును, మూండవదినము చారుర్భాగముగా నీబ్హ 'శాచి శ్రాలవలయంంనుం. ఆపీక్షలోని చోమము వారించుటత్తై ఓకచిల్లగింజను గంధముతీసి దానిని పుచ్చుకొనవలయు. నాలుగవదినమందును ఇద్మేవ్రుశారము జీయవలయంనుం చతుళ్టే దివనే ప్రావ్తే ఫూర్వవల్లంఘనం చేత్‌ , పంచమేఒహాని సంస్రా ప్లే యవాగూః స్రాశనం తతః, 18 పస్టేఒహాని తథా కుర్యాత్ప్వయస్పా్యాత్స _వమేఒవాన్సి గండూపవషం వూర్వవత్కృ త్వా చెపధం సంవీబేత్తతః 110 యవాగూం వూర్వవత్నాాళ్య జావధం త్రీదినం వీబేత్‌ , అథవా నవమే దద్యాజ్జ సరముక్లో భవే _త్హతః, 120 పథం లఘుతరం ఖ్జేయం విరేకం తదనంతరం, తా, నాలనదినమునందు ఫూర్వమువలెనే లంఘకమం వేయవలయంంను- ఆయిదవదినమందు గంజి శ్రాగవలరంను. ఆజవదినమునందును ఆలాగే 'శజేయవనలయును, వీడన దినమునగాని, తొమ్మిదవ దినమునగాని గందూమము

స్వ్వైద ఫ్టిజీవనము లా జేసకొనిన జ్వరము. విడుచును. లఘుతరమైన జథ్యను చేయనలయును, అ "వెనుక విలేచనమునకును పుచ్చుగొనవలయునుం జ్వరపక్వ వ వమూాణము, అతువరం వవన్యూమి జ్వరవారప్కృమాణ3మ్‌, కేల స్తపష్పరాత్రం వాతికం చ ష్మడ్రాత్రం చాథ వై త్తికమ్మ్‌ నవఠరాతం కఫే చెవ దర్చందరు జే దకరాతకమ్‌, కే22 టో దా నో జ్వరవారం భఛవేచైవాపస్యథ పూర్వం జ్వరం వారేత్‌, తా, చాలేజ్వరమునకు వఏడుడినములు, ఎవైతృజ్వరమునకు అటుదిన ములం, గ జ్వరమునకు తొమ్మిఏ దినములు ద్వంద్వజ్వరమునకు వదిదిన ములు ఈవ్ర మాణముచొవ్వన జ్వరము జక మై జ్వరము విడుచును, ఈ శాలముచు ఆతిక్ర్యమించి జ్వరము విడువకుండిన పురాణజ్వరములకు6 "జేయు ఛికిక్సలు చేయవలయంను, గంజిపోయుకాలము, వాతిశే చాపరాస్తూచ పూర్వాహ్తే చాధథ వై త్తికే 123 న చాథ మధ్యాహ్నే యవాగూ శాలమాచరేత్‌, తాం వాతబ్వారము గలవానికి ఆపరాష్టూమందును ఎవెరృజ్వరము: గలవానికి రూ ర్వాక్టామందును, గే జ్వరముగలవానికి మధ్యాన్నూమందును గంజిపోయ వలయును లంఘన క్రమము. లంఘనం త్రివిధం పో క్షం వాతే వీత్తేకఫేతథా.. 124 లంఘనం చోపవాసస్పాాల్ల ౦ఘనం భోజనం లము, లంఘనం చోప్లపానీయం లంఘనం వరమౌావధమ్‌, 125 తా. లంఘునములు మూండువిధములు వాతజ్వరము గలవాందు ఊద వాసము చేయవలయును. పిత్తజ్వరమునలవాండు. లఘుభోజనముం జేయనల యునుం చేవ్యజ్వరము గలవా డు వేడియగు గంజి క్రాగవలయును లోలంబఎ==కే

ల్ల సదై్యైద్భ్భజీవనము లంఘనము వేయగకానివారు, అఆతిపారశేతు గర్భిణ్యాం వృద్ధానాం చ శకౌ తథా, తీణవీర్యాధ్వగ శ్రాంలె నేత్రరోగే చ యత్ష్మణి. 126 టై హణీ రోగిణాం చైవ లంఘనం పరివర్థయేత్‌ 9 శాం అతిసారవ్యాధుల వారు, నర్భిలీ స్త్రీలు వృద్ధులం, శికువ్రులం బలహీనులు, దూరమునడచి యలసినవారు; బేత్రరోగలు, కుయరోగులు్యు శ్రవాజీరోసలు, లంఘనమును పర్టింవవలరాయనుం యదిదం వైద్యళాస్తోో కృం జాత్వాతు ప్రధమం ఛివక్‌ 127 తతో రోగనిదానం చ కుర్యా త్సమ్యు క్చికిత్సితమ్‌, శా. మొదట ఈ వై ద్యశాన్త్రమును రోనోత్స త్తిని ఇెలీ3 వైద్యు 'ల్రైనవారు ఛికిత్స చేయపలయం. నుం ధన్వంతరిపూజం, అతగివరం చ్రవమ్యూమి రవాస్యం భిషజూం శ్రచుమ్‌, 128 శాషధారంఛసమయీ పుటపాకాంతనేఒపి చ రసశుద్ధిపుకు కాలే హ్యుద్య్యా పూజబ్యో గణాధిప. 120 రసవూజూం తతః కు రాదఘో రాగమమం, తె పురాణాఘోరమంలై శ్చ ఉపచారాశ్చ పోడళం 180 తతో ధన్వ న్తలేకివూజా కర్తవ్యా వైద్య వేదినా, శా చెమధము చేయునపుడును. పుటపాకాంతములయందును రసాదులను కుద్ధిచేయునిపుడును; గణవలిని రసమును సవ్యోజాతాదిమం త్ర ములచేరశు ఫురారామం త్ర్రృముల చేతను; ఆఘోరపంచాత్‌రీమం త్రృముల చేతరు వూళించి పిదవ ధన్వంతరీవూజ చేయవలయంకుం

సద్రై శద్భ్ధజీవనము ల్లగ ధన్వంతరి ాస్థ్టనముం సంవూరక్ష్మ చం, ద్ర సదృశం వుండరీకనిలో చనం, 91 ఆజూనుబావాు ద్వితీయం కృష్ణసర్పనిభాలకం, కుందకుట్మ లకైై నంతై స్పరావయవళా భిరం, 182 కాంతం కృపాజలనిధిం అఫ్టోధం ఇాస్త్రపారగం, జ వతానాం భిషక్‌ శీసం వ్యాధిజాలవిదావణం, 190 క ఒఅ శచామధజ్షం హ్యూనిమిషంభిష క్యా స్త్రవిశారదం, సర్వజ్ఞం జ్ఞానసంపన్నం ్యా యేద్ధన్వంతరిం సదాః 181 శ్రావమధ భాగములు. ధక్మభాగో మి త్త్రభానో చ్ర వ్యభఖాగో యథాంశకం, వ్‌కో ధన్వంత లే ర్భాగో వైద్యుభాగ _స్తతగివరమ్‌, 1185 వవం న కుర్యాల్లో భేన చికిళ్సా నిష్ఫులా భవేశ్‌, శా తానుకేసిన కొవషధమును ధర్మ భౌగము, మి శ్రృభాగము, చ్రవ్య భాగము, ధశ్వంతరిభాగము "వె ద్యభాగము ఐట్లు అయిదుఫాగములంగా విభ జింపవలయునుం అటుల విళజించనియెడల చేయునట్టి చికిక్స వ్యర్థ మగును థ్‌ ఆదౌ నిదానవిధినా విద ఛాద్వార్థధినిళ్ళ (యమ్‌. 136 తతస్పాధర్థం సమీామేత పళ్చాద్భిష గుపాచలేశ్కా శా, ఆయుర్వేద లతణలక్షీకుం డం వైద్యుదు మొదట నిదాన విధిచే వ్యాధి యుక్పత్తియగుటకు ఇశారణమును) దాని స్వరూపమును, పాథ్యాపాథధ్యములను "జెలిసికొని పదద వైద్యము చేయవపలయంను వైద్య లక్షణము, కుచిక్ట తస్పడాచార కృాకునళ్ళా స్ర్రళోవిదఃః 137 జేవాన్ని గురువిస్రాణాం వూజకళ్చతుర_స్తథా,

తం సై స్ట్‌ ఫ్టైజీవనము హాస్తవభావో వతిమా౯ా దోవహీనో విచక్షణః, 198 ళా ఎల్టన్‌ దీ ఇవ,ఖావో మూన్యళ్చ వేద చేదాంగత త్త గవిశ్‌ ః ఛిషిజ్షూనకుళలో ఖ్లైషజ్యేషు చ లవణమ్‌, 139 తా చరిశుద్ధత్వము, సమర్థ తృ నదాభారసంపద్క శవనశా త్త క్షనము, 'జేవాగ్ని గురువ్రావ్శణవూజు, 'జేర్పుు ఆమృశవా క్షమా, చ్రజ్థై దోమరాహి శ్యము, అలోచన క్తి యోగ్యకు జీద వేదాంగజ్ఞా“ము, వైద్యశా త్తి ళ్గానము ఆను నీ లతమణములతో6 నూడినవాండు వై ద్యుం డనంబడునుం కుటైద్ధ లమణము, క. ఆమం విపచ్చమానం చ సమ్యుక్చక్వం చ యో భిషక్‌ జానీయాత్స భ వేవ్ర్వైద్యశ్మేషా_స్తస్కరవృత్తయః, 10 తొ రోగమయొక్కం పక్వావక్యములళు తెలిసికొని చికిళ్ళ చేయు జాందే 'వైద్యుండు. అటుల. తెలిసికొనుటకు జ్ఞానములేశక్కు వైద్యులమజెడి శామమును వహిందెడివారిని వైద్యచోరులకు గా నూహించవలయంం, యశ్శినత్త్యామమజ్ఞానా ద్యశ్చ వక్పముమేత్షులే, శ్వపచావిన మ స్తవ ఆతావనిశ్చిత కారిజ్‌. శే] తా ఆపక్వమని తెలియక రోగముషు కుదుర్చుటకు చ్రృయత్నవడు నట్టియు, బక్వమైననిమ్తట ఉఊపేశీంచునట్టియు. వైద్యులను చండాలురనుణా "తెలిసికొనవలయును. కుష్టుం సంగుం బధిర కుముతిం చాంధకం శీఘ్రికోవం దుర్విత్తం వై మలినవసనం '్వేవవద్చంధుజాలం, మూర్చ్రం స్తం దురితవచనం సంచేతంకాష్ట్రవాదం స్నానం సంభధా్రజవవిరహితం పాణిగాక ఎన్నేేఖం- శేషం ఉచ్చిష్టం స్యాత్సతతవచనం శ్రామయాణ్హాం విళ్యాణాం వామః పాణిః కుటిలహృదయం ప్రూరవిశ్వాయఘాతం,

సదై్వదస్థిజీవనము తే మిఖథాస్థ్రవాదం అజకవిధురం కర్కశం మూర్చచి త్తం వీవం జ్ఞాత్వా కుటిలహృదయాన్వర్థ యేస్దద్ధహస్తాక, 143 తా. కుష్టురోగి, అుగహీశుండు;. చెంటివాండు,. కుల్చిరుండు, 'రుడ్తి వాండు శీఘ్ర గోవి రోగమునకు ద్రృవ్యసిమ్కృంర్హ వేసికొని చికిక్సం "చేయం వాండు, మలినవ త్త ము ధఏంచువాండు బంధు ద్వేమముకలవాండు; ఎల్లపుడు వీడివాదము చేయువాంకు బుద్ధివాంద్యము గలవాండు;, దురుక్తుళాడు వాండు,. నిష్రియోజనమయిన వాదము ేయువాందు స్నానసంధ్యాజున ములను వదలినవాండు, వా_స్తమం.ం కృష్ణ "రేఖలు గలవాండు, ఎంగిలి చెదరు నటుఎ మాటలాడు వాండు, వీకృ్రాద్ధార్థమై యాచించువాండు "లేక పితృ శ్రైద్ధములయందు ఉపరోహినము వేయించువాండు, ఎడమసేరి చ,ధాన ముగాం గలవాండు, వంకరబుద్ధి గలవాండు. దుర్తాక్తుండు, విశ్వాసమాత కండు, ఆగ్భృతవాదె ముఏమిరాకమురుెపీ వణ:కువాండదు, కరిగుఃడు, మూర్థ చిక్తు-డు ఆకు నీంణములు గలవైద్యులు దగ్ధవాన్తులు గాన పీరిని పర్టించ వలయును వ్యవవహోరం జోస్టితిషం చ శ్లైషజం కర్మ కారకమ్‌, యశ్చ కాన్ర్రం వివా కు రా తృమావార్న్రహాఘాతకమ్‌, తస్తాత్సర్వ వ, యత్నేన వై, ద ్శాన్త్రం విచారయీత్‌ , ళా. వ్యవవోకము, బ్య్యోలిమము; వైద్యము, యాజ్ఞిశము వీనిని శాస్త్రము తెలియక చేమకాదు, అటుల చేసేసయెడల) బ్రవావహత్య చేసిన్‌ పాపము సీస్ధిందుకుు కనుక సర్వ చ్రయక్నములచేకకు వైద్యుడు కాస్త మును తెఎసకొనవలయును వైద్యోవదేష్ట లష్‌ణము, ఆచాక్యో జ్ఞానపంపన్నః ఆయా ర్వేదవిశారదః, 1405 పత్య వాదీ జితఫ్రోధః కుశల స్ఫూత్రకక్ష్మణి

౧ వ్‌ నాడీజ్ఞానపరి్రామో 'వేదనారోగని గ్రహ, క46 శీ కో తి మం త్ర యంత కి యాశిద్ధో హ్యోళ్ళారామపరాయణః, వూర్మజ్ఞానై. కసంవన్నో కారుణ్యే పూర్ణ్యసాగరఃః కశ7 పవంలతమణసంయుక్లో వైద్యశాస్త్రగురుర్శ వేత్‌ శ తాం ళ్ళానవంతుండును, ఆయు'్వేదమును బాగుగ నధ్యయనము చేసీన వాండును, సత్యసంధుండును, ఇంద్రియ జేకయంను, న్యూత్రచికిక్స వేయానట్టి ఇాందును, నాడీపరీకను బాగుగ ఇితింగినవాందును. వేదనలను రోగము లను వేంగొట్టువాండుకు, మంద్ర యంత్ర, సీద్ధండును ఆక్షారాముందును? హై శ్యానుసంధానపరుండును, సకల భూశదయాళువును అగునట్టి 'కైద్యశాన్త వేర్తమే వైద్యోచదేశమున కర్ష్ముందుం ర వ్య భు ధి తే మము అవాననానీానాలా. కశాళక శుద్ధి, శాళం సూత్ష్మదలం కృత్వా వస్ర్త్రయాత్షోన బంధయేత్‌ . 118 గోమూత్రే, కాంజిశే వావీ డోలాయం్రే, దిన త్రయమ్‌, పచనం కురులే హ్యశ్ర ళద్ధం భవతి తాళకమ్‌, 140 కౌ తాళకమును సన్నత్రులేతులుగా ఒలిచి రెండుముడతలుగల బట్టను మూటరట్టి సగోమ్యూతశ్రమునంగాని, కలితోంఇాని మూండుపినములం నూళ్షా న్నిచే డోలాయత్రమున వండిన శుద్ధియగును, మనళ్ళిలా శుద్ధి సూక్ష్మవన్త్రద్వయోవేతాం మనోగుషప్తాం సుబంధనామ్‌, పాచయేదజమూ శ్రేణ డోలాయంల్రే దినత్ర, యమ్‌, 150 పచనం కురులే వ్యాత్ర ఛద్ధిర్భవతి నిశ్చయమ్‌,

సై్వద్య జీవనము 88కి తా, నన్న పఫుబట్టను మడళం బెట్టి, మనళ్ళ్శిలను చానిలోనుంచి చక్కంగా మూటగట్టి మేకవంచితములో మూండుదినములు డోలాయం, శ్రమున. వండిన శుస్థియగును. కఫరి ళు కఫరీం ఫలమాల్రం చ చూర్ణం కృత్వా విమర్టయేత్‌. + ేర్‌కే నరమూల్తే స్వవ్వయామాళా డోలాయంల్రే పచ్చేత్తతః, గోమూ శ్రే ణద్వియామంచ పాచయే ద్భుద్ధిమాఫు షయాత్‌ = అథవా మృతసంమిక్రం పాచయే తృపరీ శుచౌ తా. కఫరిని చూర్ణము వేసి గుడ్డలో మూటగట్టి వీడుజబాములు నర మూ్రమావే డోలాయంత్ర్యమున వండి. పిదప సోమ్యూరత్రముచే. కండు జాములు వండిన కుస్ధి యగును. మళియు గరిటెలో "నెయ్యిపోసి అందు. కఫరినుంచి వీడు పొంగులు వచ్చేటట్లు వండినశు శుస్థె యగుకుం వత్ప్సనాఖి క్రుద్ధం విషం గోమూ త్ర సంయుక్తం ఛాగమూ శ్రేణ వాథవా, స్థాపయే దాతపే భావ్యం ఈద్ధిర్భవతి నిశ్చాయమ్‌, ఆ. వసనాభ్ళిని తునకలంగా. కజ్తింంచి నోమూత్ర్యమునలాని మేక మ్యూళర్రృమున గాని మూండుదినములం భావన కేసీ యెండం బెట్టిన శుస్థియగును నేపాళ ళు నిస్త్వక్కృళ్వాథ నేపాళం కుమూరీకసజేర చ, 104 గుడోదశేన గోటీరగోఘృళాఖ్యాం పృథక్చృథక్‌, ఖ్రావికం శుద్ధ మాప్నోతి వైద్యళా తె వినిశ్చిశమ్‌. 155 తా. జేపాళముల పొట్టునుతీసివేసీ యందలి వద్వులోని ఆకులనులీసి పాజవేని అఆపన్వునుు కలబందరసముచేశచుు పీదవ అవుపాలు అవునెయ్యి పీనిచేతను వేరువేరుగా పండిన శుస్థియగునుం

త్రిక్త సదైైద్యజీవనము విషముస్టిగింజల శుద్ధి, చీజూని విషముస్టేళ్చ ఛిల్లి కామూలజే రన్వే పొచితే ద్విఘటీయం శ్రే ఈద్ధిర్భవతి నిశ్చయమ్‌, 156 శా, విషముస్టీవిత్తులను చిల్లీ వేళ్ల రసాన ఒక్కజాము వండిన శుద్ధి యగును, ఉమ్తె తృవిత్తుల ళు జంవీకఫలజ దావె ర్యావితం యామవమాత కమ్‌, రా న ధూర్హవీజం భవేచ్చుద్ధం రసయోగేషు యోజయేత్‌, 157 శాం ఊమ్మె క్షవిత్తులను ఒకజాముపణకు నిమ్ధముడ్ల ప్రలునున వాన “లెట్టిన కుద్రియగునుం ఇ రస శుద్ధ తృద్రనం ఖల్వ మధ్యేతు శుద్ధం కుర్యాద్భిషన్వురః హరిద్రాచూర్డ్మ సంయుక్తం మర్దయేద్ధృ టికాద్వయమ్‌. 58 గృహధూమం త్ధ్‌స్థ్యయుతం ఆతపే చ వినిమీ.వేత్‌, జ న నం కీ ఏ+దః సూత్ష్మవ స్రాంతశరే _వ్తం త్మ్తసం వీడయేదు ధన 150 శ్రీఖండం పూతికాన్టుం చ జపా చ ఫణివలి కా తక్కోలీ ముసలీతుంబీ కన్యాపాలాళచి త్రకం. 160 అంకోలే రాజవృతే. చ కాంచనే ప్యత్రజైరప్కి ఛృంగరాజళ్చ వక్షాభూ ద్రవం దత్వా విమ్మయేత్‌ . 161 నిష్ట్రవో మర్జిత ళ్బాథ సమ్యక్‌ ళుద్దో భవేద్ధ్రవమ్స్‌ తా, రసమును వూళించి దానిని ఖల్వములో నుంచి అందు వసువు ఫొడివేసి కండు భుడియలం మర్చించి ఆంకుళో కరిభరావమువేసి యొండ బెట్టి వన్న పుబట్రలో వేసి పిడీచి అపిడి చినరనమును ఖల్వములో "పెట్టి ముచిగంధపు రనముు బచేవదారుగంధపురనము, చాసన ఫువ్వులరనము, తములపాకు

సె క్రిద ఫేచీవనము ర్‌ రసము తక్కోోలరసము, జీల కాటిగడ్డలరసము; సొరతీశెరనము కలబంద శనము, మోదుగభెక్కరసము; చ్చిత్త్రమూలపు వేళ్లరసము, ఊోడుగ వేళ్లరసము, చల్చఉమైత్తాపవసరు,. గుంటలనరాకుసరు; గలెజేరావవసరు.. వీనిచేత చ ల్ఫేక వ్రల్యేకముగా. కండేసి గడియలు ద్రృవములేవండ మర్చించిక శుద్ధి యనగునుః గంధక శుద్ధి, గంధకం సలమ్మాత్రం చ లోహాపాశ్రాంతరే వీవేత్‌, 102 చరండతై లం సంవూర్యు పచే చ్భుద్ధి ర్భవిషష్థతి, అథవా ఛాగదుగ్ధ్దేన పాచితం శుద్థిమాప్నుయాత్‌ 18 ఆె గంధకమును ఇకువచివ్సలో వేసి ఆముందముపోసనివండిన శుద్ధి యగుగు మళియు మేకపాలతో మడికించినను శుద్ధియగునుం ఇంగిలీక ఈుస్థి, హీంగుళం _స్తన్యవయసా మర్చితం శఈద్ధిమావ్నయాత్‌ 9 జంబీనీరేణ సంమర్షద్ధం తతః శుద్పమవావ్నుయాత్‌ *, 164 ది ధ్‌ ళా. ఇంగలీకమును... చనుబాలతోంగాని; నిమ్తపండ్దరసముతోంగాని మయగ్గించిన శుడి యగును ది ధి ద్రవ్యశుగ్థి ఛ్రనుము ముగినెను,

ఛశ్రీము ద్ధన్వంశరయే నము లోలంబరాజీయము అను అధ స దై ద్యజీవన ము. ఆంధ్ర,తాత్సర్యసహితము మంగఫౌాచరణము, ఈ గ్రంథము నిర్విఘ్నుముగ జరినమా_క్షిం కెందుటై శ్రుంథిక ర్తతన కిష్టజేవక యగు ఛశ్రీవిష్టుమ్నూ్తిని న్తుతించుచుచున్నాండుః; లా వ వ ల్‌ గృతిసుభగ గాత్రం ఉతిప్మాతం రమాయా దిశతు కిమవీ ధామ శ్యామలం మజ్ఞళం వ్య అరణకమలలీలాం యస్య పాదా దధాలే వ ర 'ప్రణతహరజటాలీగాబ్టరజ్డ _త్తరచ్దే, | తాః లక్ష్మీ జేవిక వరమ్మప్తేమాస్పదుండును, న్వభొవనుందరళరీరుండు కు? శ్యామలనర్డుండుకు అనిర్భ్బాచ్యబ్యోతిన్వమాపుండును నగు వీవిమ్ణమూర్తి యొక్క పాదముల నొకానొకళారణమువే శివుడు నమన్క_రించుతంకి నశ్రని జటాకాటమునందలి గం గాతరంగములయందు తిఫలించిన యావిమ్టుమ్నూరి యొక్క పాదములు ఎజ్టివి తామరపువృమ లవలెం ్ర,?ళీంచుచుండెనో ఆట్రి విష్ణుమూర్తి శిమ్యులకుమోకు కల్యాణము నొనుగుగాత. రత్నం వామద కాం దృళాం సుఖకరం శ్రీ వృశ్ళళ్థాస్పదం: స్పష్టాస్ట్రాదళ చావా తద్భగవతో భస్ష్య భాగ్యం భచేే యద్భ న మయా ఘట్నస్తనిఖఘటీ మధ్యే సముత్పాద్యతే వదానాం శత వజ్ఞనాధరసు థాస్పర్థావిధానోద్ధరమ్‌, లై

సద్రై వద ఫ్టైజీవనము 87 తాం స్త్రీలలో కదుశ్రేన్టురాలును, భక్తుల 'న్నేత్రముల కానందకరు రాలుకు;ు సృష్తకృంగపర్వశనివానురాలును, స్పష్త్రమైన ఆహ్టైాదశభుజయుక్తు శాలును భగవంకుండగు ళివ్రనియొక్కటు ఫుణ్యచరి పాక న్వరూఫపురాలునగు పార్వతీ దేవిరి భజించెద. భఘటతుల్యకు చంబులుగల నుందరీ | పార్వతీధక్తండగు "జీకుు, ఆంగనామణులయొక్క యదరామృకసమాన మాధుర్నముగల నూణు చద్య్గముల నొక భటి కామధ్ద్యమునం జెచంచునాా దనం దివాకరప్ర సాదేన రోగార్థరోగర్థపమిహయా, వ జీ, జ సమానేన వయం కుక! శ కావ్యం సదైై శృద్భ్భిజీవనమ్‌, 8 కాం నూర్యాక్మకృవహమువలన కోసల కారోన్యము శలుగనవలయుం నను కోరికటేర మేము సృదైరృద్యజీవన మరు గ్రంథముకు సంత్నీళ్తముగం 'జేయుచున్నారము. తథావి క్రి యలళలే బ్రంథ స్పంతి యద్గ్గవి దుర్టనాః నహి దస్కుభయాల్లోళో టైన్యవాసెవ వర్తతే, శం మ్‌ మనా వాటి కాం లోకమున గ్రంథముగకు దోవమములు కల్పించెడీ దుర్గకు లే కులు గలరు, వినకు మానవు లెటుల చోరులఫీతిపలన తమసంపదల నెల్ల గుుళ్త చజచుకొ్ని దర్శిద్రులవలె చరించకుండెనదరోో ఆతెజంగవజే ద్వర్జను లసవారి॥ి చయపడక షం? మును రచియించుచున్నాండను. యేషాం న వకో లలనాను లగ్నం మగ్నంన సాహీత్యసు ధాసముద్రే, జానంతి లే కింతు మము వయాపా నంథఛా యథా వారవధూవిలాసాక౯, ర్‌ తా. వీవఫావయుడక్తురాలగు వారవనితా. విలాసము ఇెజుంగుట ెటుల నంధుం డసమర్థుందుగ ముందునో, ఆ త్తెజంగున చే స్తీనిలానశావ్యరచనా స్వారస్యముల "నెటుంగని వారలు నాచేం శేయంటడు గ్రంథకరణ చాతుర్యము - "ెజుంగుట శనమర్థులుగ నుంటెదరుం

89 సద్రై్వైద ఫ్టీజీవనము గదభంజనాయ చతునై శ్చృరళాధై్యూ ర్తనిభి ర్నృణాం కరుణయా కథితం యత్‌, అఖిలం లిఖామి ఖలు తస్య రవాస్యం ర్వకపోలకల్పిత మివోన్తి న కించిత్‌ * 6 తాం శదుసమస్థులగు చరక నుశ్రుకం అగ్నివేశాది మహామునులం శరుణచే మానవులరోగవి కాశ శార్థం చై పక్కాాణించిన వైద్యశాన్త్య రవా న్యంబులంగొని బీ సీగ్రంథధముకు రచిం దచాండ జేళాని న్వశపోల కల్పికంలు లగువాని "నేదియు "జేనిందు రచించిన వాండను శారు వైద స్టలమీణము. గురోరథధీతాఒఖల వైద్యవిద్య వీయూపషపాణిః కుశల: కియాసు, గతస్పృహో భ్రైరర్టధరః కృపాళుః కద్ధోఒధి కారీ భ్‌మ గీదృశప్పాాత్‌. ॥ ం్గా తాం గురమూలమున. వైద్యశాన్తమును క్రమముగ ెంకింగిన వాం దుకు అమ్భుకవాన్తుందును. చికిత్సాసామర్థ్యముగలవాండును. అవాంకార వర్టిరుండును? _ధైర్యవంతురడుకు, వరిశుద్ధు డు నగు వైద్యుండే. చికిల్చచేయుట క్షు, .ండుం ఆదా నిదానవిధినా విద ధ్యాద్వావ్థధినిశ్చాయమ్‌, తతస్పాధర్ధం సమీామేత పళ్చాద్భిషగుపాద రేత్‌. శః 8 తా, పూర్వోక్తలతణలక్షితుం డగు వైద్యుండు మొదట నిదానవిథిచే వ్యాధియొక్క ఉర్ప త్తికారణముశు, చొనిస్వరూపమును, సాధ్యాసాధ్యము లను తెలీపికొని చిశిళ్ళ చేయవలయం. మూఢవై చద్యాహమధ నిషేధము, కైామధం మూఢవై ద్యానాం త్యజంతు జ్వరవీడి తాః; పరసంసర్లసంస్న క్ష కళత్రమివ సాధవః, ర్ట

సదై ్వద్యజీవనము తం శా, నత్పురుములగువా. శెటుల పరునియంం చానక్తిగల భార్యను శృజించెదరో, ఆగ్తెజంగున నే రోగ వీడితులగువారు మూర్ధ్‌వైద్యునిచే సీయం బడు ళొవధమును త్యజీంచవపలయు. వథ్య శ్ర ముముః పే సతి గద్దార్తస్య కిమౌపషధనిపేవణమ్మ్‌ పథ్యేఒసతి గడార్తస్థ కిమొపధనిపేవణమ్‌, _ 10 శాం రో1కి చథ్యముకంటె పేజీ యామధము లేదు. చథ్యముచేయని వానికి కమెవధమువలన వృయోజనములేదు, కాన వథ్యముగనుండి కవ శేవ చేయవలయును. మహీం ద్రమహిళా, శ్రప్మావ, దపదడారవిన్దే యథా 'వయోనిధిసయ_స్టతి ర్దలధరై రువేయా_త్తృథ్యా అవీ ప్రకృతినీపా నృపభిషగ్భిరజ్డీకృతా భవిమ్యతి సరస్వతీ గసవతీ మురాసావలేఃం 11 తా. నుందరముళ్తైన పాదవద్మమాలుగల సుందరీ |! మోరయుక్షంబగు నము రో, దకము మేభములచే పానముసేయంబడుటచే నటుల మాధుర్యమును శెందుచున్నదో, ఆాత్తిణఎగుననే మురాసావతి యగు నావాక్కు స్వాభావిక ముగ సీరసంచైనను కడ్యుశ్రేను లగు రాజన్రైద్యులదే నంగీకరింప బడుట వలన రనవంఠం బగుచున్నయదిం ఇహ గమిష్యతి వైద్యమతిశ్రమం చ థమమేవ పర స్తు వహత్సుఖమ్‌, చ్రయతమన్వ మృగాతీ సమాగమే నవకర్యగృహణా గృహిణీ యథా. 192 తా. తొలుశ నాయకునితో నంబంధముబెందెడి శ్తీ ఇటుల కడు కష్టము సంఘటిల్లి కాలక్రమమున కడు సుఖము గలెడినో ఆ త్తెణంగుననే

శీ0 సై్వెద ఫ్టీజీవనము వై ద్యారంభమున కెమధసేవవలక రోగికి కదు కన్టము సంఘుటిల్లి కాల ఛ్రీచముమాగ కదడునుఖము కలుగునుం జ్వరచికిత్సా వశరణము, యస్నార్వేషు రోగేషు ప్రాయశో బలవాళొ జ్వకః, అతస్తస్య ప్ర, తీ్‌కారం చథమం చ్రూమహే వయమ్‌, ]38 తా. నర్విరోశములలో జ్వరము తలుచు బలవత్తర మైనదిగ కుందు టచే దానికి ముందుగ వ్ర, త్మిక్కియ వచిందెదనుం 'చేవదారు ధనా విశ్వా బృహతీ దర్యయ పాచనమ్‌, జ్వ రే వూర్వం విబేచ్చాకమువయోధంుధ రాధే. క్ష తా. మనోహరములయిన పర్వకసరూనకుచములుకల నుంచరీ | జ్వరము వచ్చినవెంటనే 'చేవదారుచెక్క; దనియాలు సొంటి, 'వెన్వములక్క, చిన్న ములకవీనిని నమభాగములుగ దంచి, ఆహ్ఞైంశముగ. కషాయముకాచి పుచ్చు కొనిన జ్వరము నివర్తిచునుం వాతపిత్తకఫజ్వర చికిత్స, ఛిన్న షథాఒమో్మ్ళోధక ధవ్వయానై: కిరాతతిక్తామ్చుద రేణుయానై ఫి విశ్వావృషాఒంభో ధరధన్వయానై ని శ్వాథాన్నరుత్చిత్తక ఫజ్వ రేషు, కేర్‌ ళా తివ్నలీలా సాంటి, తుంగగడ్డలు, దురదగొండి వీనిని సమ భాగములుంళ కషాయము కాచి పుచ్చుళొనిన వాతజ్వరము. నివృత్తియగునుం "బేలవేము; తుంగము నైలు, చర్పాటకము, దురదనొండి వీనిని సమభాగములుగ కషాయము కాచి పుచ్చుకొనిన సిక్తబ్వరము హరించును. సొంటి ఆడ్డనరము, తుంగగడ్డలు దురదగొండి వీనిని నమభాగములుగ కహెయము కాచి పుచ్చు కొనిన ్లేవజ్వరము నారించునుం

సె శృనర్థిజీవనము తే వాతజ్వర చికిత్స. ఉళీక కలకీ మహొవథధ కిరాత శామోస్టధర స్టెరా బృహతికాద్వయాఒమృతలతా ్రగంమైః కృతమ్‌, శషాయక మముం వీబే తృవనజజ్వర వాళ్షకులు ఫుమా స్షళశళతచ్చదచ్భదమద, గ్రృసల్లోచనె. కేర్‌ ా. కమలదళములను. తిరస్కరించు. నేత్తములుగల నుందర్రీ |. పట్టి -వీద్ల, నక్కతోకపొన్న? సొంటి కేలవేను? రుంగగడ్డ ముయ్యాకుపొన్న; “పెద్దములకం చిన్నములకు తిచ్పతీలా బళ్టేరుశాయలు, వీనిని నమభాగములుగ జమఘహాయముకాచి పుచ్చుకొనిన వొతజ్వరము నశించును వీయూవు లోక పాంచాలీ చరణానాం కమోయకక వీయనూనః వ్రియే హన్తి హనూమజ్జనకజ్వరమ్‌, 17 తా ప్రేయసీ! తిచ్చతీలా. సొంటి, మోడి వీనిని సమభాగము లుగ కహియముకాచి పుచ్చుకొనిన వాళబ్వరము హరించును. వారప్పిత్తజ్వర చికిళ్సం భూనిమృ ఛుంఠీ జనితః కచూయ;, సమిోరపి త్తద్వర జగ రాణాం కరోతి భృదం కిల పహ్పాఛ దః 18 నో ళ్‌ ళా. తివ్పతీలె. వర్చొాటకము;. రుంగమున్తైలు, జీలచేను, సొంటి పీనిని సమభాగములున కమాయముళాచి పుచ్చుకొనిన వాతన్నిళ్తజ్వరము హారింి చును, (ఇది దంచభ్యద్రకఘాయ మనంబడును) పి _త్తజ్వన చికిత్స. వీకవీవ ఖలు పై త్తికజ్వరం హాన్ని పర్చటకృతః కషూాయకః, చన్షనోదకమహొషఛాన్విత న్నే _త్తదా కిముపునర్విబారణాం

త్తం సై వద ఫ్రేీవనము తా, పర్పొటకమును కషాయము కాచి పుచ్చుళొనిన వీత్తజ్వరము వారించును. అటుల నివృత్తి శానియెడల పర్పాటకము, రక్తచందనము, పట్టి వద్ద, సొంటి వీనిని నమభాగములుగ కషాయముశాచి పుచ్చుకొనిన నిన్సంశ యముగ వారించునుం వమూనం త్యజ వ్రేయని మందవాయూ చ్చలల్ల తాసంఘ మనర్థృహో లే, "“ేవాతటం ప్‌ రమస్వ వేణు 4 న శ్వాణో యతో శ్రాస్తీ నిక_స్తపాన్థః, లై శా. వెలలేని ోరముల ధరించునట్టి ప్రియురాలా ! ధ్రోధమును సర్టించి మందవాకమువే చలించుదుండు లశలుగల కేవానదీరీరమును చూడుము. ఆచట జేణునాదము తప్ప యొద్దియు లేదు మజియు, మార్గము నడచు చారలంను లేరు. కాష్రును నాతో రలతిశేళిం చేలుము. ఈస్టోకము ఆంతర్షాపి యసుటచే దాని పాదాద్యం తాతురములం జేర్చిన (మాయుజ్వ'ే శేణుక్వాధకి అనలా) పర్పాఓకకషమాయమును పుచ్చుకనిన పీ _త్తీజ్వెరము హరించునను చ్రకృతార్థ్వము సష్ట్రంబగునుం ఆరోగ్య లక్ష్మీ సపయాతి విత్త జ్వ రాతుకం "ేణుకషూోయభాజమ్‌, మాం త్వం యథా రత్నకశే స్మర్పార్తం జూ జి జో వ్య ల లి తా. మన్మథపీడితురా. లగు రత్నకలా! నీకోవమును. భెలికశ్తెలు పోకడుచుభంగి, పిత్తజ్వరపీడితుడు. పర్పాటక కషాయమును ఫుచ్చుకొనిన వ్పిత్తజ్వరము వారించి ఆరోగ్యము నొందుముం ద్రావౌ పర్పట రాజవృతు కటుకానుస్తా భయానాం జలం మూ ర్భాశోషనిదాఘతృట్న్రలపనభా్రాన్వ్యాఢ్య విత్తజ్వ'ే,

సదై్వైద్య జీవనము శి దుస్పర్శ ప్రమదా కిరాత కటుకానించ*స్య "రేణూద్భవః క్వాథళ్శర్కరయాన్వితో హరతి తృక్టావోస్రవి త్తజ్వరా౯ తా, ద్రైమవండుు. చర్పాటకము,. ేలచెక్క,. కటుకరోహిణ్తి తుంగముస్పెలు). కరక్కాయ బెరడు = పీనిని నమభాగములుగ కసహాయము శాచి పుచ్చుకొనిన విత్తజ్వరమువలన జనించిన మూర్భ; కోవ బుడ్డుకొలు కుటు దప్పి; వదెరుట్క భ్రాంతి హరించును, మటియుం దురదగొండిజేట్టు ఆలివను నేలవేము. కటుకరోహిణ్సి ఆడ్డసరము; బర్పాటకము = వీనిని నమభ్గాగములుగ కహోయమను కాచి ఆందు వంచదార కలిపి పుచ్చుకొనిన దప్పి; తాపము, ర్నక్తపిర్హము పీనితోం గూడియుంండుజ్వరము హరించును ఆహో కిమకం బవావః కమోయాః థి వరాశచాదై థి ర్షనిభిః _వదిష్టాః ఛిన్నా శివా పర్పటుతోయపానా త్చిత్తజ్వకః కిన్నసరీసరీతి. రన! లా చ్రేయకీ! తివ్చతీలాా. కరక్కాయ, బర్చాటకము వీనిని కమోయముకాచి పుచ్చుకొనిన మాత్రముననే సర్వవిర్తజ్వరనులు వారించు చుండంగా, చరాశరాది మవోమునులచేం జెబ్బంబడిన బలువిధకషాయముల తోడ "నేమి చయోజనము | జలజలజలవాహ రేణు విశ్వ్వాషథశి?రై స్పహితం షడంగ మేతత్‌, శృతహిమ మివ గాజ్జమమ్బు తృష్ణా జ్వరళమనం ఇలు వీతమాశు కుర్యాత్‌ * ర్క వయశ్ముశ్థీ సయళ్ళీకం పయోశేణు పమయోనముచమ్మ్‌ షమడజ్ఞ్వం శ్భత శీతం స్యాత్సద్య _స్తృష్లా వినాశయేత్‌, 25 తాం పట్టివేళ్ల, కురువేరు తుంగము స్టైలు, సొంటి, రక్త్రచందనము వర్చాటకము వీనిని నమభాగములుగ శషోయనుకాది ఫుచ్చుళొనిన దస్పి అలోలంబలాాశీ

ల్తీశ్త సమై్వైదర్భజీవనము జ్వరము, నవజ్వరముళు శిఘ్విముగ. శమించును. ఈశహిాయము మడంగమనం బడు (పయశ్ముంకి) ఆనుక్టోకము పెమడగంములకు పాఠాంతరముం ప్పిత్తన్లేష్నజ్వర చికిత్సా అావిుతాక్టీ

• ఈ లోహితచస్దనపద్మక థానై. వ్రశ్సిన్నరుహోవిచుమస్తకపాయః, పిత్తకఫజ్వరదాహవీపాసావా నివినాశవుుఆళకరస్పాాత్‌ + శాం ర్నక్షచందనము వద్మకాష్ట్రము, దనియాలు లివ్చతీయా వేప యిీనెలం వీనిని నమభాగములుగ కమాయముకాచి పుచ్చుకొనిన ఆావము దక్వి? వమనమూ, వీ త్హశేవృ జ్వరము, అన్నిమాంద్యము హరించుకుం సఛహ్మస్ర భాలేన ఘృ లేనకర్తుకభ ఫ్టంగ యోగ ౦కృళ తాంచిచ్చర్తి అనాాజ్ఞనాసజ్షమసాదరస్యస్వీ యేషుదా రేషుయ థాభిలాహః శాం పీవ్రేయసీ! వరన్త్రీలయం దాన్నక్తినల పుకుమురి కెటుల స్వా ర్యయం దాసి క ీంచెడినో, ఆత్తెజుగునచే వెయ్యిమార్లు ఉవకముబోని చిలికిన ఘృతమును శరీరమునకు "లేపనము జేసీఫొని ఆధ్యంజకము కేసి వ్‌ర్తమం వలన జనించిన తావము శమించును, జో జో జ తృడ్డాహా మోహాః వ్రశమం ప్రయా_న్తి నిమ్బ వవాళోశ్థి తషేనలేపాత్‌ , యథా నరాణాం ధనినాం ధనాని సమా గమా చ్వారవిలాసినీనామ్‌. లం శా. వేవచిగుళ్షను దంచి నీళ్లలో వేసి చిలికి చానిురుగకు శరీరమం నకు భూసికొనిన వే ళ్యాంగనల సంగమమువలన ధనీకుని ధనము నళించు చందం బున పిక్తజ్వరమువలన జనించిన దప్పి; తావము, మోహము నశించుకుః అమలైః కవులై రథానిల్తై రలవైః పుష్పరజర్సమన్వి తై ఏ జలశేళికథాకుతూహలై రవీపిత్త జ్వరజూ రుజో జయేత్‌ తాం "తెల్లళామరపువ్వులు, నుగ౦ధపుష్సములు అను వానిమోదుగ వవ్చెడి మందవాయుపవువలనన్యు జలక్రీ,జావిలాసమువలనను; ప్పి్షబ్వర జనిత పేడను వైద్యుండు పోంయొట్టవలయొంను.

సదైైదస్థిజీవనము (ర్‌ శామజ్వర చికిత్సా శ్రీ ఖజ్బమణ్ణిత క ళేబర వల్లరీణాం ముక్షాఫలాకులవిశాల కుచస్థలీనాం, వై. దగ్ధ ముగ్ధ వచసాం సువిలానీనీనా మాలిజ్ఞనం సకలదావామపాకరోతి, 80 తా. శరీర కనక శ్రీగంధలేదనముకు, ము క్యాలహార ధార్షణమును జేసికొని రనికులంకు;. ళృంగార రనభరిత సంభెమణము సేయంవారురు9 రూవళావణ్య సంచరస్నలుగు అసుస్త్రీల నాలింగనము వేసికొనుటచేత శాను ఇ్వరము శమించునుం శయాస్ట పల్గవవద్మవత్త్రరచితావానో వయనసై్యై స్పమం ాన్తారే కుసుమస్ఫుక_త్తమవరే వావీజలాలోకనమ్‌, ఆలాపాక్సు శుకాళి కోకిలకృళాః కాన్తాళ్చ కాన్తా కథా వాతాన్బామలవాలశకవ్యజనజూ దాహం నిరాకువ్వతే. తే శా. మనోవాకరులైన చింళ్ళియందుకుు. తామరలేకలయందును నిద్రించుటవలనము; ఇష్టమైనమిత్రుల సహవాసమువలనశు పుక్పిం చిన తోంట లలోం దిరుగుటవలనను, లేకు బౌవి, బెబువుు వీనియొక్కట్టున నిలంచుట వలనరు, చిలుకలు, తుమ్రైనలం ఫోయిలలు అనువానిమొక్కం మధుకన్వరముల చాలకించుటవలనకు; స్కి యురాలితో నంగ్థొన్నిందుటనలనకు;, న్వభ్భమగు ఇట్టి వేళ్లు విసకకజ్ఞ ాలివలనరు శామజబ్వరము శమించుకుం అయ్యి నిశమ్చిని గాయనలాలనే మధుకవాణి నికామ మదాలనే, వనఫుషి దాహవతాం విహితం హివం హీమ హిమాంకుజలై రను లేపనమ్‌, 81 తా నుందరమైన వీయిందులు, గారాస్టి, మభఘర్‌ మైనవాక్కుు3 అవవానికోలహూడి మగోన్మత్తుకాల్తైయుండు. పీ సుందరీ! శాముత్వరవీకి

త్తీ్ర్‌ సద సద్భ్భజీవనము తులు ్రిగంధము; చచ్చకర్పూరము; మంచు, వట్టివేద్ద వీనిని శరీరమునకు ళూసికొనిన కామజ్వరము శమించును ళఖ్రాభ్రవిభ్రమధరే ఛళాంకకరసున్ష రే, చన్షన్తే శృర్చితే హత్యే స్వాప స్తాప మపోహతి, 82 శా. తెనిమేఘమువలి ధావళ్య్ళమును; చంద్రకిరణమువలె నుందరే మును, చందనలేవంబుచే గచ్చుచేయంబడినదియు. నగు మేడయందు శయ వించిన కామము శత్త అనున శమించునుం యది పరుష్భుషితం ఛాన్య సలిలం నీితయా సహ చ్రభాతసమయే వీతమ నర్హాహం వినాశయేత్‌ లం శా దనియాలను దంచి రాత్రి, సీళ్లలోంటోసి మంచులోనుంచి ఉద యమున నందలి విప్సీని లీసిజేసి శర్కరనుగానిి. కలకండనుగాని కలిపి ఛుచ్చుకొనిన ఆంశన్టాహాము హరించు. ప్పిత్తజ్వలే కిం రసఫాంటలేవైః కింవా కహామయె రమృలేన కింవా "వేయం చీయాయాముఖ మేక మేవ లోలంబ రాజేన సదానుభూతమ్‌, 81 ప్రొొవ్రే యసీ మా విబంతు ఫురుషాః విత్తజ్వర వ్యాకులాః నానావల్లిజలం విలమ్బితఫలం పానే విషాద వదమ్‌, చత్తెః కిం క్రియతాం చికిర్నకపతే ముగ్దే సుఖం నేవ్యతాం సద్భ్భు స్తావహర స్ప్సుథాధికతరః కాన్తాధరః శేవలమ్‌, 85 కా. ఓీశ్రేయసీ! విక్తజ్వరమున అనంగా (శామజ్వరమువ) న్వరనను) ఫాంటము కషాయము, లేక అమృతము ఆనువాని సేవించినను "లేమము 'బేనినను). నిష్ఫలంబు లగుటంజేసి కామజ్వరనివారణార్థంబై. ప్రియురాలి యొక్క అధర పానము పేయసలయుం ఇటుల లోలంబరాజగు చాచే ఎల్ల పుడు. ఆనుభవిందంఒడియె స్రాణములకన్న ప్రియురాలై. సౌందర్యముతోల

సర్వై గ్రద్యబీవనము త్త గూడియు౦డు సుందరీ! శామబజ్వరపీడితులగు. పురుములు. దీర్టళాలముమోండ ఖు ఫలము నొసం]ెడి చేదు, వగరు మొదలగు బలువిధ న్య్వరసాదుల నేని ఆమృకము 'ేని పానమునేయుట వ్యర్థము. చానంజేసీ అమ్బశమునకంటె మిక్కిలి రుచిగల నాయికయొక్క_ ఆధరపానముచేనిన శామబ్వరరు' నివృ ల్రించునుం (గ్రంథాంతన్వే, కాన్తాకటాతదగ్ధానాం వద వైద్య కిచూవధమ్‌్స, దృథఢమాలిబ్దనం పథ్యం ్వాథ శ్చాధరచుమృనమ్‌, 2౭86 శాం శామస్వారపీడీతులకు చ్రియురాలియొక్కు ఆధరచుంబనయమే శషాయము, వారియొక్క దృశాలింగన మే వథ్యముం వాతవీ త్వర చికిత్స. అనాటి సఖ్బముూల్ధమృతా ముస్తా విశ్వా భూనిమృ్బసాధిత్యు కమోయళ్‌ సమయ త్యాళు వాయుమాయుభవం జ్వరమ్‌, 87 తా, లఘుపంచమూలములు అనంశా (చిన్నములకు "పెద్దములకు శోలపొన్న, జీలపొన్న, వ్యల్టేరువేద్ద్య) తిచ్చతీలా,. తుంగము స్తెలు, సొంటి "బేలవేము. వీనిని సమాగములుగ కషాోయముకాచి పుచ్చుకొనిన చారనిత్త జ్వరము శీఘ్రమున వారించునుం శ్వాసకాసయు_క్ష ఎప్పజ్వుర చికిత్స. శ్చజ్డీ కణా కట్టల పాపష్కరాణాం శె, ధ్రాన్వితానాం విహితోఒవలేహ, శక్య్యాసన కానేన యుతం బలాస జ్వరం జయేదసత్ర న కావి శజ్కాం ౭3 తాం కరళపువ్వు, పిప్పళ్ళ, గుముడుు. (లేగ, పుమ్యురమూలము 'పేనిని సమభౌగములున చూర్ణముకేస్కి 'లేనెలోశలివి భక్షించిన దస్త ఉబ్భ నము వీనితోం౧హాడి యం౦ండు న్లేన్మజ్వరము నిస్పంశయమున నరించునుం

డ్తీర్రి సరై గద ఫ్టీజీవనము జ్వరములకు సాధారణ చికిర్చ. ఛార్జీ గుడూచీ ఘనదారు సింహీ లి శుణ్ఞి కళా పుష్కురజః కమైాయవ జ్వరం నిహానన్తి త గసనం వీణోతి యథం కరోతి వ్రగుచిం శనోతి, 8 శా, గంటుభారంని,. తిచ్పతీలా. తుంగగడ్డలు, జేవచారు, పెద్ద ములకు సొంటి, విస్పట్లు పుమ్మురమూలము వీనిని నమభాగములుంగ కషాయనః కాచి పుచ్చుకొనిన జ్వరము, ఉబ్బసము, హరించుటయేగాక ఆంకలి, నోటి! రుచి శలుగునుం నును ద్వయం విస్మయ మాతనోతి తికా కమోయోముఖ తి క్రకాఘ్నః, నివీడినోరోజనకరో జఫకోళా యోహా చమోదం వ్రచురం వయాతి, క్త0 తాం, కటుకరోహిణీకషాయజేవనమువలన నోటి ఆసన్యూము వరిం చుటయంన్వు తామరమొగ్గలవంటి కుచములుగల స్తీ ని ఆలింగనముకేసపొనట. వలన స్తీ! నంతోమము గలుగుటయుకు ఆను అందును నాకు అశ్చర్వము లంగా నున్నయనిః శక్వాథః కట్ఫలక స్త ఫ్ర గాబ్దధని కాళ్ళ ఎంగ్యు గ్రృగశ్ఞాజభయా. ఛార్జిపర్చట విశ్వ చేవతరుబో బాప్లీక మధ్వనిగ్టితః, ౧ కాసశ్వాసముఖామయజ్వర చల న్లేష్ట ప్రశోపం వారే త్తద్వత్‌ %మలకణ్జి కంఠజనితాం వీడాం చ చేజీయళలే. అణాల ఈ తా పీకోమలకంకీ ! నుముడు,. రేగు, కెల్టుగడ్డి, తుంగగడ్డలు, ధని: యాలు, కరకపువ్వు; వన్య కరకవించలు,. గంటుభారంగి చర్పాటకమ్య

సై సృదస్థిజీవనము క్షం పౌొంటి, బేవచారు వీనిని నమక్గాగములుగా కషాయముకాచి అందు 'జీతిలో పొంగించిన ఇంగువను ఆతు గురిగింజల. ఎత్తు శలివి లేజివైచి పుచ్చుకొనిన దస్ఫృు శ్వానము ముఖరోగమ్యు బ్వరము, నాకము, న్లేవ్యమ్రశ “వమా, శంరము నందు జలింపెడిబాధ వీనిని వరించునుం గమ్యుతే క్వ గజగామిని త్వయా మద్వచళ్ళ్శృణు కవీన్ష్ర కథ్యళామ్‌ సాజ్ఫ స్వై స్థ మరోచ కావనాం మాతులుంగఫల శేసరం తఖా, త్తే చా, మదించిన. నీళుగతో. రుల్యమైన గమనముగల కీవ్రీయు శాలా! సీ వెక్కడి శేలెదవు |! నామాట నాలకింప్రము , అని లోలంజరాజు వచింద యతనిభార్య యగు రత్నకల ఓకపీం్చద్తుండా వళశ్క్యా-ణింపు మనియెం సైంధవ లవణమును చేతితో భట్నీంచినను మాతులుంగకేసరములకు భతీం చినకు ఆఅరుచిని బోనణచును అరుచింద ఫైతిలుంగ శేషరంగఘృతంనై ౦ధవచూళర్ష చర్చితమ్క్‌ రుచిమమ్చురుహస్య తన్వి "జే నయనం సజ్జనభళ్థునం యథా, తాం వక్మముతో. ననూనమైక ముఖముగల పీరర్నళలా ! నీయొక్క చృష్టి నజ్టములమొక్క వ్రభెవమును బోళడచుభంగి మాదీఫలశేసరములకు, ఇయ్యి? వైంధపలవణము పీనిచోం జేర్చి భమీంచిన నోటి యసహ్యుము వారెించును శమయతి శేసర మరుచిం సలవణ మాళు మాతులుంగస్య, చాడినుచర్వణ మథవా చరళో రుచికారి సూచయామాస, చా మాడీఫలశేసరములకు ఒకింత నైైంధవలవణామును. పట్టించి ₹తీంచినన, లేక చానిమ్షనింబలకు భజీంచిన;ు ఆరుచి వారించునని చరకా ఇార్యులు వచించెను

ళం సద్ర్వైద్య జీవనము సన్ని పొతజ్వర చికిత్స,

గ్రస్థ్యోళామర్యర క్రిమిళత్రు భార్మీ

భృజ్జత్రి కట్వనలకట్ఫల పౌమ్కరాణామ్‌,

రాస్నాఒభయా బృహతికాద్వయ దీస్టభూత

"కేలీకిరాతక వచా చవిశా వృకీణామ్‌.

క్యాథో హన్నా తన్ని పాళా౯ా సమగ్రా౯

జీ జ్యో

బుద్ధి థః ంళం స్వదవై త్య పలాపాళా,

శూలాశానం విద్రధి ఉవ్వవాతా

న్వాతవ్యాధి౯ నూతికానాం చ తద్వత్‌_ + త్తే

తా. మోడి కొడిసెపాలు జేవ దారుచెక్క గుగ్గిలము; వాయంవిడం

గమఃుకా గంటుకారంసి. గుంటగలనర సౌంటి, మరిమాలు, పివ్ప ఖః చక్ర మూలను గృముడు, "రేగు పుష్కురమూలము, సన్నరాన్నము, కరశ్కాయ 'బెకదు,. చిన్నములకు. "వెద్దములక్క. కీకుము,. వావిలాకు, సీమ నేలవేము, వసు భెవ్యము, విపుదొద్ది వీనిని దిచును ఒకటింటికి పావలా యొుత్తుచొచ్వున దంచి కపూాయముకాచి ఫుచ్చుకొనిన సర్వ వన్ని పాతములు, బుద్ధి భ్హంశము, కరువు బల్లలోని కము, వాతము, వహాతవ్యాధులు, నూతికారోగము సహారించునుం

అర్కాఒనన్హాకిరాలాఒమరతవకననా నీనువారో గ ననా

అవి ళు ధి

తశ్కారీశ్మప్పు వఖవ్చేషణసుణదయితా మార్క_వాణాం

కషూయః, సద్య వీ వాళ్‌ త్రిదోషూ నవహరతి ధనుర్షారు

తాకా దన్తబభ్ధం శేత్యం గాత్రేషు గాఢం శ్యూసనకసనకం

ఆవ రు షు ఈ సూతికా వాతరోగా౯లా క్ష్‌

సవైైద్యజీననము ర తాం జిక్లేమువేరువట్ట, దురదగొండి వేళ్లు "జేలవేము, జేవదారు, సన్న రాస్నము, వావిలాకు పస్య రక్కిలి మునగవెక్ళ, పంచళోలములు3 (ఏిచ్పట్లు మోడి, చిత్రమూలము, సాఎట్వి కెవ్యము). ఆలివస్క గుంట గలగర వీని కషాయము. పుచ్చుకొని: భయంకరములైన సన్నిపాత ములు, ధనుర్వాకము, సుడ్డుకిట్టుకొనుటు శరీరమునొచ్చుట్క ఉబ్బనను, దగ్గు సూరికారోగముు వాతములు వీ!ని కచుత్మీప్యమున హూరించునుం ఇవ అర్కాౌ_దికమోయ మనంబకమును. తిక్రాతి కక పర్పటాఒమ్భృతళరీరాస్నా కణా పొష్కరం శ్రాయంతీ బృహళశీసుకౌాషధ శివా దువ్చర్శ ఛార్జీ కృతః శ్వాఫో నాశయతి త్రిదోపనికరం స్వావం దివా జాగరం నకం తృణ్గుఖశోష డాహకసనళ్వాసా న శేహినపి, 46 శా, కటుకరోహిణి 'బేలవేము, వర్పాటశము, తిప్పతీగె, కర్చూర ములు సన్నరాస్నను, పివ్పళ్డు, పుష్కురమూలము శలుకానుగచెక్క, జీల ములక చేవదారు, సొంటి. కరక్కాయ బెకడు, దురదగొండి, గంటు భారంగి పీనిని కమాయముకాచి పుచ్చుకొనిన శ్రిగోమజ్వరము, జళ్‌టి యందు. నిద్రృపట్టుట, ర్మాత్మి నిదురవట్రకుందుట్క దన్ని నో ఎడుట్క తాపము, దగ్గ ఊజ్బసను మొదలగునవి హ3౦దుముం సన్నిపాత స్టీం సన్నిపాతన్య కాలస్య కశ్చ ద్భేదో న విద్భ్యల్మే చికిత్సళో జయేద్య స్వం తస్తాత్కోఒ న్తీ వ్రరౌపవాకా, సన్నిపాతోదభా మగ్నా నుద్ధలేద్యః కృపాకర్క తనై కింకింన చేయం స్యా చ్వద కోవిదననిని ్రీదోపజాగరగ్రస్తా న్గోచ యేద్యస్సవై ద్య రాట్‌, ఆత్తాపి తస్య దాతవ్యః కిం పునః కనకాదికమ్‌ం శ

ర్‌2ై సదైద్యజీవనము ళా, సన్నిపారరోగము. జేశకాలముల ననుసరించక ఎల్బప్వుడు సంధ వెంచును. ఈవన్నిపాతము శేవలము మృత్యుకుల్య మగుటంచేసీ, వై. ద్యుండు ఉకిళ్స్ళచేసి కుదుర్చుట దుర్గభను. వీవైద్యుండు. చికిళ్చంటేసి కుదుళ్చెడినో, అట్టివానికి సమమైన వాల డెవ్వండును. లేదు. వాని ఇంత ధనం బిచ్చినను బుణము తీరదు. వాత విత్త కఫనాదులు మూండు కలినీన శ్రదోమ మనం లబదును వూర్వో క్తదోమములు వృస్థియగుటచే భయంకరమైన జ్నరము జనిం చును, ఇదియ వన్ని పాఠ మనంబడ.ను శ ఇ కర్ణమూలశోధకు చికిత్స, కో యశో ఇథళ్ళ్రుతిమూ లజస్సకరినళ్ళాంతే తి దోవజ్వ రే రక్తం తత్రజలూకయా పరివానే త్సర్పిః విబేచ్చాతుకః రాస్నానాగర లుంగమూ లవాతభుగ్దార సఫ్టిగిమంక్షై స్పమె న్లేషస్యాదరనింద వంద్య్భవద నే శోఫవ్య థా ధ్వంసనఃం తా. కామరపువృములను తిరస్క_రింపండ! న ముఖకాంతిగనల నుందరీ & నన్ని పాతజ్వరమ.నందు చెవుల్మక్రింద వాపు ఒనిచు. దానియందు సన్ని 'పాతబ్వరము. నినరించినరోడ నే జలగల నంటించి రృక్త్వముకు చ్రగింపంలేసి ఘృుశమును పానము సేంయించుటయే శాక, సన్నరాన్నము, సొంటి, మాదీ ఫలఫువేకు చిక్రమూలము, చూనివనుపుు. తశ్కోలపువేళ్లు అశువానిని నీళ్లలా వేసి చక్కలా కాచి కర్షమూలములయందలి వాపునకు లేవనము. "చేసీ వాపు పోట్లు హరించునుం వ నన్ని పాశతజ్వరమునకు ముందు చెవుల క్రింద భయంకరమైన వాపు జనీంచును. ఆవాపు జ్వరమునకు ముందుగ జనించిన ఆసాధ్యమనియు, మధ్య మున జనించిన శష్టపసాధ్యమనియు, బ్వరాంశమున జనించిన నుఖపాధ్యమనియుం బునులు వచించెదరు

సద్ర్యైదస్థజీవనము ర్‌ శూలాళ్చొార్శ ్వశిక స్థితాత్కసనతశ్శా సొచ్చ జీక్షజ్వరా ను కృస్సాాత్పురుపః పయః షరిపిబక్‌ వళ్ళాన్చే ణా పాచికమ్మ్‌ వళాఒసొ గుడపీన్పలీ విజయతే జీస్ణజ్వ రాజీన్షక మ్షన్హాంచ్యారుచిపాండు జంతుక సన క్వాసాన్మిమనా్యాష థై: శా, * బృవహాశ్చంచమూలమును నమభాగములుగ కషాయముకాచి. పుచ్చుకొనిన పార్శ్వ్వశూలలు, శిరళ్య్య్శూలలు; దస ఉబ్బసము; జ్వరము- హరించును. మజీియు ఒకభెగము వీష్పలిదార్శములో శఅండదుఫాగములు "చెల్లముకలివి మ్మాక్ర, ల-జేసి పుచ్చుక్‌నిన బీర్ణజ్వరము ఆజీక ము, ఆగ్నిమాఎడ్యము అరుచి పాండువు? ్రీమిరోగము, దగ్గు ఉఊళ్చసము వారించును. జీర్ధ్య జ్వరం కపకృతం కణయా సమేత శ్చిన్నోద్భవోద్భవ కమోయక నవ హన్ఫి, "రామో దత్తాస్థృమివ “శావవ్త్లవ వ్రృలంబం రామో యథా సమరమూస్థని కా్హవీర్యమ్‌ం ౧0 తాం శ్రీరామాలవారు శావణానుకుని బలరాముడు చలంబౌసురుని,. ఇరశురాముండు శార్తవీర్యార్టునుని, యుద్ధరంగమున నళింవం జేసిన చాడ్పువ పిచ్చలిచూర్ణముతోం. సూడిక. తిప్పతీ-కమాయిమే.. గ్లోవ్యముపలన జనించిన జీర్ణజ్వరమును వళిందం జేయంంనుం సఖ్చ్బమాలకషాయస్య సకృష్ణస్య నిమేవణాత్‌ , జీన జ్వరః కఫోద్భూతో విదధాతి పలలాయనమ్‌, ర్‌ శా. బృహశ్పంచమూలమః ల నమభాగమలుగ కపాయముకాచి, ష్‌ బృహశ్సంచమూలము లనంగా మాళేదువేరు, దుందిలపువేరు గుమ్ముడు వేరు కూర జెల్లివేరు, పాదిరి వేరు.

ర్‌ సదై్యైద్భ్భజీ వనము అందు పీపష్పలిదూర్షము కలిపి పఫుచ్చుకొనిన గ్లేవృజ్వరమువలన జనించిన జీక్ష జ్వరము వారించునుం సరీ గుణీ "రేణు స్సురతరుకనన్తాబృహతి కా ఘన స్తిశ్తాతి క్తం ఖలు నవభిలేభి ర్విరచితః కషాయః వీతోయం మధుకణ విమిశృశ్శమయతి శ్రిదోషం నిశ్శేషం విషమమపి జీన జ్వరమపిం క్‌లె శా, శచ్చూరములు, సొంటి, వర్సాటకము, జేవచారు. దురద గొండి, 'చేలములక్య తుంగమున్తెైలు, కటుకరోహిణి, జీలవేము ఆకు నీతొమిది దినునులకు సమఖాగములుగ దంచి కషమాయముకాచి, ఆందు "జేఇె, పిళ్పలి చూర్మ్మము కలిసీ పుచ్చుకొనిన; శ్రీదోమమా, విమమజ్వరమూ; జీర్ణజ్వరము నివృట్తించును నిషమజ్వన చికిళ్చ, వాసా వటోల తిఫలా ్రామౌ శమాస్థక నిమ్బజ$) సమధు స్పనితః క్వాధో హను 'దేకాహికజ్వరమ్‌, నికి ళా. అడ్డసరపాక్య, చేదుపొట్ల కరకా్యాయ, శానిశాయ, ఉసింై% వకు, ద్రైాతు కేలనెక్కు,. వేవచెక్క వీనిని నమభాగములుగ కహషెయము శాచి అందు లేని ఖందళర్యుర కలిపి పుద్చుకొనిన నిళాహికజ్వరము నివృ ల్తించునుం తన్వంగిగంగో _త్తరతీర్రభూ మౌ మమాకహోకోప్యసుత _స్తపనీ జలాంజలీం తస్యక ్రలే దదాతు నైశా పాశస్స్యాద ఫది తేసుజన్నాం తాః పీకోమలాంగీ | గంనోత్తరభూమియం. చై కాహిశబ్వరమునకు అన్నయ నొకముని సుతానవిహీశుండ్రై మరణముకెందినందున యాబ్వర పీడితు: డతనికి నర్ధృ్య్యంబు కొసుగి, ల్లో. నముద్తర్యో త్తరే ఫీశీ ద్వివిఫో నామ వానర్కు తవ్య న్య్మరణమా్రేణ జ్వరో యా3. దిళ్నన్తరకు ఆరు ఈష్హోకమును

సరై్వైద్యజీవనము ర్‌స్‌ (౧౦౮) వర్యాయములు జపించిన వీశాహిశజ్వరము నివారణ మగునని గ్రంశాంతరమునందు! శెచ్చంబడీయుంన్నయది. సకిర స్పధన సృమహొపధనస్ప నలదస్ప్సకణ స్పపయోధకః సమధుశర్కరవీషు కహూాయళో జయతి చాలమృగాతీ. తృతీయకమ్‌. ర్‌ర్‌ శాం శేడిపిల్లయొక్కం చ్మేత్తమువంటి బేశ్తముగల యోప్రియుకాలా! రృక్షచందనము, దనియాలం, సొంటి, పట్టి వేళ్ల, కుంగమున్తేలు వీనిని సమ భాగములున కమాయముకాచి ఆందు లేన) ఖండళర్యర కలిపి పుచ్చుకొనిన ఆ్తాహికజ్వరము వారించునుం ఇాతుర్ధి కజ్వుర చికిక్సం చాతురి కో గచ్చతి శామఠసర్ట థి ఘృులేన జీన్ణేర యుతస్య నస్వాన్‌ ॥ లవీలావతీనాం నవయావనానాం ముఖావలో కాదివ సాధుఫావః, ర్‌6 శా తరణవయన్సుగల. విలాసినీ! శ్ర్రీయొక్కం ముఖావళోకనము వలన సాధుభావము నళించుభంగి ఇంగువను పాక చేతిలో పొంగించి చూర్జముచేని నవ్యముచేనీన చారుక్థికజ్వరము నళిందునుం అఖండిత శరత్కాల కలానిధి సమాననే, క (1 లి బాతు కహరం నస్యం మునిద్రుమదళామ్బునాః ల్‌? ఆా. శరత్కాలమునందలి. ఫూర్జచంద్రుకతో సమానముఖముగలు నుందరీ |! ఆవిసియాకురసముకు నస్యముచేసిన ఇఛారుక్థికబ్వరము నళించుకు

6 సదై్యైద్యజీవనము సుఠరడారు శివాఒశివాస్థిరా వృషవిశ్వ్ర్షః కథితః కహోయకః; మధునా నీతయాచ సంయుతః సరివీతళ్ళమయేచ్చతుగ్థకమ్‌. లికి నుువదారుశివానృవ విశ్వశివా స్థివారిశ, రం సితయామధునా, అషహహవాంతి చతు దినప్కభ వం జ్వరమాళు కుళ్ళత్వ ఇవాఒధివతిమ్‌, ర్‌ి శా. చజేవదారు, ఉసికిశవప్వు కరళా్యాయల బెరడు, వివబొద్దె, ఆడ్డ చరపాకు, సొంటి. వీనిని నసమళాగములంగ కమోయముశాది యందు లేనె, ఖండశర్కర కలిపి పుచ్చుకొనిన కుల్చిక భృర్యుండు ప్రభువుకు వదలుచందం "బున చాళుర్థికజ్వరము. వదలును, తకృంత్రూ సషణమాన్మ యు_కృమథవామద స్టంహసంతీంసతీం తవ్వత్మ_మృళకల్ల కా నధ కుథాకా శీరాతురళ్ళీలయేశ్‌ , అలింగేయుకముం హిమావధిదృథఢం అారుణ్యద ర్పాలసాః శాళ్మీ రాగరుల్నిప్త వీవరకుచాః కామం కుకంగివృశః. 60 తాం శీతట్వర నివారణార్ధం చై సాటి మిరియాలు పిళ్చళ్లు అన్ను వానిని సమఖాగములుగ చూర్ణ ముచేని, మల్జీకలోంగాని మద్యములోంగాని శలివి పానము సేయవలయంను. లేశ పొగలేని కుంచటిని దన్గణి నునిచికొని మైకు కాచికొనవలయును,. లేక కంబళి దుప్పి, శాలువ మొవలగు వానిని కవ్వకొనవలయును. నమతీయుం, చలి నిలలంచువణకు కుంకుమపువ్వు అగరు గంధము, కస్తూరి. మొవలగు వరిమళద్రృవ్యములకు _స్తనములకు పూసీకొనిన తరుణ తీ ల నాలింగనము బేసికొనవలయునుం ఆయినను సంభోగము మ్యూత్తచు చేయంజనదు,

సదై ర్రవ్యజీవనము ళ్‌? శీతజ్వర చికిత్స కీ శ్రావ్వా ద్యద్రుఘ్న విషామృతానాం నిష్టండికా భ అట్లే మహొవధానాం ముద్రా యవానీ సహితః కహోయ శ్ళీతజ్వ రారణ్యహిరణ్య రే తాః, 61 తాం కార్చిచ్చు వనమును దహించుచందంబున, కొడినెపాల్య తగరపు విక్తుల, ఆతివను తిచ్చతీలె, వావిలాకు గుంటగలగర సొంటి చిర్నములక్క ఆజా మోదము ఆనువాని కవోయము శీశజ్వరమును దహించుకం వాజ్తైాధుక్యజికొమృ తేజమృతల తాలక్షీ శివాభే శవా విశ్వా విళశ్వహరే ఖనౌా ఘశకుచే సింహీ చ సింహోదర్కి వఖిః పజ్బుఖభి రౌమ(థై ర్భధుకణా యు_క్షః కషూాయః కృతః వీతశ్చే ద్విషమజ్వరః కిము తదా తన్వంగి న శ్నీయతే, 63 శాం అమృశమును తికన్కరించర దగిన వాచ్ధాధుర్యము గలైై లక్ష్మీ పార్వకులతో. నమానమై లోకములో. కడు. శ్రేన్టురాలై దృఢమైన _న్తనములుగలదై. సింవామువంటి నడుముగలర్తై యుండునట్టి ఓ నుందరీ! తిప్పతీయ్యె ఊసిరికవబు సొంటి, తుుగముస్తెైలు, "నేలములక ఆశు నీయైదు వన్తువులను కషాయము కాచి అందు సొంటి, పిస్పలిచూర్షము శలిసి గిన న్వర్శశలాకవంటే శరీరముగల ఓ కామినీ! విమజ్వరము హరింవక యుండునా!. (ఆనంగా నికృుశయముగ వారించుననుటం) ఈ యర్థము లోలంబరాజు తం, డ్రి, యగు దివాశరుని మకమున 'బెచ్పంబడి యున్నయదిం సనాగరాయా స్పపవయోధ రాయా స్పనీంహి కాయా స్సగుడూచి కాయా

కం సదై్వైదస్థజీవనము ధా త్యాః కహాయో నుధునా విమి, శ్ర శ్‌ కణానిమిశో మధునా జ్వరఘ్నఃః ౮ శా, సొంటి, తుంగగడ్డలు, జీలములక, తిచ్పతీలౌ, ఉఊసికిశెవబ్పు పీనిని సమన్గాగములుగ కషాయము కాచి అందు లేవె, పిన్పలిమార్మము కలిపి పుచ్చుకొనిన శీక్రజ్వరము హరించుకుం నాన్యాని మాన్యాని శకిజాూవధాని పరంతు కాంలేన రసోనకల్కాత్‌, "త లేన యుకాదవకః (వ యోగో ౬... వాటి హీ వుహానమిోా'ే విషమజ్వ రే చ 61 తాం ఓ ప్రియురాలా | వెల్లుల్చిపాయల కల్కములో నువ్వులనూనె కలిపి పుచ్చుకొనిన మవహావాతవ్యాధులు, విమమజ్వరములు హరించును ఈ లోగములయం దింఠకన్న ప్రశస్తమైన యామధ మెద్దియు లేదు, భవతి విషమస్న_స్హీ) చేతకీ చొ ద్రయుక్రా భవతి విషమహ్మ_న్లీి వివ్చలీ వర్థమాన్నా విషమరుజ మజూజీ హన్తి యుక్తా గుజేన చ జీ, ఇ శోమయతి తథాగ్ర్యా నేవ్యమానా గుదేన, 63 శా, కరళ్యాయలపౌొడిని లేనెనోంగాని, లేక శవర్థమానవిళ్పలి కమా అపముతోలగాని. జిలకర ఒకభాగము.. బెల్లము ెండుఖాగములు కలివీ ఖల్వ ములో మర్షించి గచ్చకాయలంక మ్మార్తలునేసి గాని కరక శాండ్రి, యం.సనీరి కల చూర్మ్శములో బెల్లముకలిపి 'లేవాపాకముగవండి గచ్చకాయలంత *ః దినక్రమముగ సొస్కొక పివ్పిలిచొప్పున ౭ దినములు ఎచ్చించి అదేవ్క కారము, మజల ౭ దినములు క్రమమున తగ్గించుటయు వర్థమాన మనంబడుం

సదై ద్య జీవనము రు మ్మాక్ర్తలు చేసిగాని సాయం చ్రాశశకాలములందు శీవిం చిన్న విమమ జ్వరములం హరించును, స్వకా_న్తి జితరోచనే చసలలోచనే మాలతి నూననికరన్ఫుకత్మబరి పబ్బవళ్రోదరి, వటోల కటుకోహిణీ మధుక చేరక ముస్తక కల్పిత కహాయకో విషమమాళు 'జేజీయలే, 66 అం గోరోచనమువంటి శరీరశాంతిరాయి చంచల న్మేక్త్కములును, మళ్లె పువ్వల సమూహముతోం టికాళింపుదుండు కొప్వును సింవామువంటి నడు మునుగల కామినీ! చేందపి*ట్టు కటుకరోహిణి, యస్రీమధుకము, కరక్కా యల బెరడు, తుంగముస్తెలు వీనిని సమభ్గాగములుగ కఘోయము కాచి పుచ్చు కొనిన విషమబ్వరము నివారణ మగును కిము శ్రనుయని వ్రియే కువలయం కరాఖ్యా మిదం మదీయవచనం సుధారససమం సమాకర్మయ, పురాణ విషమజ్వ రే కులకనింబసింహీంద్ర జా మృళా కృత కసూయకో మధుయుతో వరీవర్తలే, 67 శా. బ్యీప్తేయపీ! వాస్తమునందలి కమలము నేల అ, స్పెదవు ! దానిని మాని అమృకతుల్యం లగు నామాట నాలకింపుముం. చేందుపొట్టు "వేందచెక్కం "జీలములక, కొడినెవిత్తులు తిక్పతీరా. అనువానిని నమభొగములుగ శహియను శాచి అందు ేనెకలిపి పుచ్చుకొనిశ ఫురాణవిమమచ్చరములం నిన్సంళయమున హరించునుం "యో భ జేత్సృమధుశ్యామాం హే "హేమకలళస్తన్మి విషమేషు వ్యథా _స్త్య్యు న భవంతి కదాచన, 68 ఆం న్వర్ష్శకలశములవంటే. _స్తకములునల మానినీ ! పీబ్చలిచూర్జ్మీము జీని నిశో్తరచూర్ణము నేని. 'లేనెతోశలిపి. శేవచిన విషనుజ్వరపీడ ఎఫు లోలంబఎా=ర్‌

00 సె వద్‌ శ్టీజీవనము డును. గలుగకుండును,. (కృంగారదరఖావము.) ఓనువర్ష్మభుట్నస్తనీ 1 మద్య 'పానముచేసి తరుణ స్త్రీకంభోగమునేనెడ్డి వానికి మన్మధుని తావము ఎల్రిడు గలుగకుందునుం (వామమాన్షానుసరణభావము).. ఓ 'హేమకలళ న్తనీ | కాళి కాడేవిని మదవ్యయుక్తముగ అరాధనమునేసి మవ్యపొశము నేనెకివానికి ఇాలీసంుబంధమయిన సంకటము ఎపుకుకు గలంగకుుడురుం తృణ మవీ చలతాం జహీహి ముగగ్గే శృణు వచనం మ మ తన్వి సావధాన్నా వసత శి5సీ మేఘనాదమూలం చ్రజి తితరాం వివమో విశాలదృష్టే. 69 తా శడు నుందరురాలగు కామినీ ! ఒక మణ ళాలకు బుర్రచాంచ ల్యముకు వదలి కదుజాగరూకతతో నామాట నాక ర్శింపుము విశాల నేత్రము గల కోమలాంగీ | చిజ్జేహర వేళ్ళకు దంచి బిళ్ళచేసి శిరమునందుంచి కట్టిన విషమజ్వరము హరించునుం క్ష విషమ మవహర త్యపసౌ కషూయో మధు మధురో మధు "రామృళా?దాన్వా అహమివ తవ కామిని వ,కోపం చరణ సరోరుహాయో ర్లళఠ౯ా హేన, 70 శౌ వ్రణజయకలవామువలన కోవమునుజేందిన సీ చరణారవిందములను లోలంబరాజగు *ేను పొరలునపుడు నీ కోవముకు బలాత్కారముగ ఇటుల వదలెవవో, అత్తెణంగుననే వేంయచెక్క, తిప్పతీగ, ఉసిిళవరుగు పీనిని నమభాగములుగ కషాయము శక్రాచి ఆందు లేనె?€వి పుద్చుకొనిన విమమ జ్వరము వదలునుం న్లో, అబలే కృతకామబలే చలదృ కమలే కమలాతను రత్న కలే అమృతౌబ్ద శివం మధు మద్విషయే విషమేషు విలా సుతే సుతనుం గ్గ తాం శామాధిక్యమును; చలించుచుండు తామకపువ్పనుల వంటి 'జ్మేక్రములును,. లత్షేశరీరముతోతుల్యమై. నుపకూరముగనుండు.. శరీరమును

సరె వ్‌ ఫీజీవనము 61 జలిని అబలయైన రళ్నకలా! మన్న! థవిలాసములయం౦ం దొన్తినలల నాకు మద్యము హీళఠకరముగ నుండుభంగి తివ్చలీలె తుంగగడ్డలు ఊసిరికె వష్టు సీని కమోయము విమమజ్వరములయందు సారకరముగ నుండుకుః

అయి కుకాగృ; సమానమలే మతే మతివమతా మతిమన్మథ మన్థరే, జ్వరహరం రుగరిష్టశివావచా యవ హవి ర్జు సప ధూవనమ్‌, 72 ళా. కుళాగ్రబుస్థి యు క్తరాలై బుస్థిలో కదుశ్రేన్ధురాలై, మిక్కిలి "శామమువలనసోలిన యోనుందరీ ! బెంగల్వళోన్తు వేంపాపు కరక్కాయ "బెకడు వస్క్య యపలు, నెమ్యు, లక్క తెల్తావాలు ఆకవానిపొగను పానము సేసిన విమమజ్వరము వారించునుం వరువజ్వనమునకు చికిత్స. తిక్లోీక బలా థానస్ట పర్పటా మ్ఫ్యోథ రః కృతం క్వాథః ఫునస్పమాయాతం జ్వరం శీఘ్రం నివారయేశ్‌ *, 78 ఆతా, కటుకరోహిశి వట్టివేస్ట మ్యుర్తవపులంగము, దనియా లం బర్మా శకము, తుంగగడ్డలు వీరిని సమభాగముఎ౫న కహోయనుకాది పుద్చుకొనిన శఒకమాణువచ్చి వదలి మరల వచ్చెడిజ్వరము హఏ౦చునుం నోవీద్వా స్టమలకీ స్థిరా వమగధజా తిక్తా పయః పాలినీ చావె త్రఫల ఛావనీ హీమవిషూము న్పేం ద్ర చైస్పాధితమ్‌్స్‌ స్యాదాజ్యం విషమజ్వక క్షయహరః పార్మ సవ్య థాకోచక హరీ క క చ షహలీమక వ్రశమకో లీలాలతామంజరి, 7% శా పీ లీలావతీ |! సునగంధపాల, ేలకసింంళ, ఊసిరిళెెవరుగు విమ బొద్ది, పివ్పట్దు, కటుకకోహిణి, వట్టివేస్ణ్య వస, ద్రామ్‌ మా రేదుపిందెలం, జీలములక్క రృక్త్షచందనము, ఆతివస్క తుంగము న్తెలు, కొడినెవిర్తులం పీనిని చమగ్ధానముణుగ వైచి చశుర్థాంకమున కమోయము. కాచి. చల్లార్చి, మరల తీ

62 సర్వై సద ఫ్టీజీవనము ఆషస్ట్రభాగముగ శాచి శెండుతులములచొబ్వున పానము ీయుటయే గ్‌ గాక్కు చానిని శరీరమునకు "లేపనము కేసీన్స విమమజ్వగమః లు, డయరోగము, తల: పోటు, పార్మ్వళకూలం,. ఆరుచ్చి వాంతి, కోమ;, బంధిగతవాయువు, ఊన్న చాయువు వారించునుం అష్టవిధజ్వర చికిత్సం జీ, (4

చలదళతరునేనా హోమమ్నన్షస్త్రినే శ్ర .

ద్విజజన గురువూజా కృన్ణనామ్నూం సహృస్తం

మణిధృతి రపిదానాన్యాశీష స్తాపసానాం

సకలమిదమరిష్టం స్పస్టమష్ట్రజ్వ రాణామ్‌, 75

పాఠాంతరము,

చలదలతరునేవా విప్రదేవార్చనం చ గ్రవభజన మజ (సనం

విష్ణునామ్నూూం సవాస్రమ్‌, హరతి సుమణిమన్త్రాఛారణం

చౌషధీనాం సకలమిదమరిష్టం స్పష్టమష్టజ్వరాణామ్‌,. 76

తా ఆళ్యర్థ్మవ్రదజీణము, నవగ్రవావహోమము; నవ్యగృవామంత్ర

జనము ళివపూజు బ్రావాణవూజ, గరుపూజ, విస్ణుసహ్ర నామవథకనము, మణతిధారణము, మునుల ఆశీర్వచనములు అను వివి అష్టవిధజ్వరమును, సకలా ఖైష్టములను నళింపం జేయును

అయి రత్నకలే కలానిధే కుళలే కోకిలకోమలస్వే,

జ్వరవాన్ష్వరవ్యి తోఒథవాలఘుకుళ్యాదళనం దినాత్యయే.

తా. కోశీలతో చనమానమైన స్వరయు క్తురాలంను నర్వవిద్యల కాధార

భూరురాలు నగు ఓరక్నకలా! జ్వరయుక్తుండుగాని; జ్వరవిముక్తు/దుగాన్ని పౌాయంకాలమున కొంచెముగ భుజించవలయు.

అఆకిసారచికిత్సా ప్ర కరణము క లా! న్లో, అమృళా ఒతివిషూ సుకరాజ యవ _స్త్పనయిత్నుు కిరాతకవిశ్చపయః, అతిసాళకవహూరం జ్వరనాళకరం త్తుణు ని్వితనిస్టరకుమ్భకుచే, క్ష ఈా. ఆమృశకలశమును తిరన్మరించునట్రి _గృగనములుగల రత్నశలా 1 శివ్చతీలా.. అలిదస్కు కొడినెవిత్తుంు. కుంగము నైలు, జీలవేము,. సాటి పీనిని నమభఫాగములుగ కషాయము కాది పుచ్చుకొనిన అతిసారజ్వరమః వారించును. ము ఆ అత లీసా శీరకయాుగ్య వత్పకవృకీ పద్ధాహ్వా ఛాన్యామృతా భూనింబాఒమ్బుద 'బాల చిల్వకనిమా విశ్వాష్రై స్పాధితప్త "క్యాథో మాతీకసావీ ఫో విజయతే పహృాల్లాస తృష్ణూనమిా చాహా రోచక సంఘళఛజ్ద చతుకస్సర్వాతిసారజ్వరా౯ా 82 ఛా. రృక్షదందకము, వట్టివేరు నల్లవట్టివేరు కొడినెచెక్క, లేకు కాడినెవిత్తులు, విమబొద్ది, తామరతూండ్లు, దనియాలు లిప్పతీంగో, "నేలవేము, తుంగముస్పైెల్కు కురుజేర్కు మాళలేకుపించెలు అతివను సొంటి వీనిని చమభాగములుళ కషాయముంకాచి, ఆందు లేఇవైచి పుష్చేకొనిన గుండెల శాట్టుపొనుటు దప్పి, వాంతి, ఆరుచి, నర్వాతిసారజ్వరమం నళించునుం వఖ్చా జి వక రైబ్దిబ లేన్ల) వ్‌జత త్వక్సేవ్యతివ్రామృత విశ్వ బలై ్య జ్వరాతిసారాకొ సవమిీాళొ సకాసా౯ సళ్వాసకోూ లాకా కమయేత్కమాయఃం ఖ్‌

61 సరై ్వద్యజీవనము "శా, గుపవంచమూలములు, అనలా మాళేడ్సు దుందిలపువేరు, గుమ్మ చువేరు, కూర నెల్టివేరు 'పాదిరికేరు పాలేరు, తుంగగడ్డలుు ముత్తవపు లగము, కొడినెవిర్తులం కొడినెచెక్క, పట్టివేరుు కటుకరోహిణిి, లిచ్చతీలా. సొంటి మాళేడుపించెలు వీనిని కషాయము కాచి ఫపుచ్చుకొనిన వమనము దగ్గ ఉఊబ్బనము, కూల వీనితోలహాడిన సర్వాతిసారజ్వరములు వారించును, కఫాధికేవా వవనాధికేవా ద్య్వయాధికేవా గురువబ్బు మూలమ్స్‌ విత్తాధికే ప్యాల్ల; ఘువఖ్బమూలం ఫృునగిపునః వృచ్ళసి కిం మృగాజీ, త్తే శాం "లేడిచ్ళేక్రములవంటి జీశ్రములుగల నుందరీ ! జలుమా శేలయడి చాదవు! గురువంచమూలముల కషాయము. కాచి ఫచ్చుకొనిన కఫముశాన్సి చాతమాగాని, "లేకు కభవాతములంగాని, ఆపకోవింఛియుండినను హరించును మజియు లఘుపంచమూలముల శషిాయము కాచి ఫుచ్చుకొనిన వీత్తాధిక్య కాడ్యము వారించునుం శోఫాతిసార చికిత్స. సచదేవదారు స్పవిష స్పసార స్పజ న్తుకత్రు స్పఘన స్పతీక్షవ సవత్సకః క్వాథ ఉదావృాతోయం శోఫాతిసారామ్బుధి కుమ్భుజన్నాం ర్‌ శాం అగ_న్య్యమవోబుషి సమాద్రోదకమును శోషించం జేసీన చందం బున దేవదారు; ఆతివస్య పాటవేరు వాయువిదంగములుు తుంగము స్తెలం. మిరియాలు; కొడిసెచెక్కు.. ఆఅనువాని కషాయము ళోఫాతిసారమును శోనించం జేయును, అ వ్‌ అయిప్రియే ట్రతి కృతాం ముకారౌ కిం చాలక శ్రీఘన

సద్రై్వ్వైద స్టజీవనము 605 ఛాన్య విన్హై్వ్వ, నశ్వేదతీసారరుబో నరస్య కిం వాలక శ్రీ ఘనభథాన్య విశ్వా 6

శా. ప్రేయసీ! వట్టివేరు మారేడుపిందెలు. తుంగముసైలు, దని యాలు సొంటి ఆశు వీని కషాయము ఫపుచ్చుకొనిన నిన్ఫంశయముగ అతి సారపీడ వారించును. ఇడియ ధాన్యవంచకకపాయ మనంబడునుం (ఆక్షాంతరముఎ) షీవ్కియురాలా ! (శీవిముమూ రియంబజే భ క్రిగలవారలకు ళ్ళ లీ టీ ణ బాత్‌ వాలీ "బాలురు, సంపద, వరుణగోకము,. ధాన్యసంషద్య వ్రచంచము అనువానితో జ్‌మి చయోజనము

వీత్తాతిసార చికిత్స,

విత్తాతిసారో శా నమ్ను కలన నాం నిరధ్యలే, 7 శా. దనియాలు, వట్టివేరు మాలేడువీి చలు, కుంగగడ్డలు వీనిని శహషహాయముకాచి ఫుచ్చుకొనిన పీత్తాతిసారము హరించును మళతియు కదడవటి అర్జ్ల్యోశమునందలి క_ర్భ్యవవమును, పండితురాల్తైన నీవుతప్పు ఎవ జంగ దురు 1 అనంగా “కమాయిణ” అను కర్భచదమును అధ్యాహారము. చేసికొన వలయం నరుట, ఇన్ట్రజ మేఘమదడా కుసుమ శ్రీ లో ధ్ర మహొాషధ మోచరసానామ్స్‌ మాళ్ళ్యమిదం గుడ త్క్క్ర నివీఠం హా న్త ఫ్రిచిరాదతిసార ముదారమ్‌ం రి ఆతా కొడినెవిత్వ్తలు, తుంగము ప్రెల్కు ఆరెఫపువ్వులు, మాలేడుపిం చెలం లాద్బనువెక్కం సొంటి, బూరునబంక బీనిని నమఖౌగములం చూర్జమా కేసి లెల్లముతోండేర్చి మళ్ళిలో. కలివి. త్రాగిన క్రూరమగు అతిసారము హరించునుం

౮ఈ6 సద్రై్వద ఫ్టైబీవనము కలా్థాణి కాఖ్బనల తాలలిళాజ్హయమ్తే. ళామ్ఫూూలకాలివద'నే లలనే ట్రోణు త్వమ్‌, ళుజ్జీ మదా కుసుమమోచరసాజమోచదా మషాన్విళాః వ శమయన్త ఫ్టతిసారసారమ్‌, లి తాం మంగళకరురాలును. బంగరుతీలావలె సుందరమైన యస్రినంటి శరీరయు క్తురాలంను; 'తొంబూలచర్వణముదే నొవ్వుచుండు. ముఖముగలది యునగు విలానవతీ | విశము సొంటి, ఆకిపువ్వులం బూరునబంక, పీమము పీనిని నమభాగములుగ చూర్షముచేసి మశ్జేగతలో కలిసి పుచ్చుకొనిన ఆతి సారము హారించునుం అతిసార్వప్తశమనీ చి_త్త్రవతృ్రకశోభితా, వృద్ధిడా తనువహ్నేశ్చ శ్యామా శ్యామేపరాజ లే. 10 తం చిత్రమూలము, లవంగవ 'న్రీః అతివన వీనిని సమభాగమాలంన చూర్షముచేసీ మజ్జీగలోళలివి ఫుచ్చుకొనిన అతిసారము వారించి అన్నిదీవ నము గలుగంబేయును రక్తాతిసార ఆమాతిసార చికిత్స, ఛాలే బాలలతెప్రవాళలతికాకారాంమ్రి హస్తాధరే మన్లీ మాల్య లసల్కచడతిధలే రతాన్నేజ్ఞ బల న్వేఖలే, చంచత్కుజ్ఞలమణ్ణ లే విజయతే రశ్రామనూలాన్ని తా తీసారం కుటజాబ్ట చిల్వక విపోదినై ఫ్‌! కమైోయః కృతః, తా. లేకతీగెలతో సరూనమమున_ శరీరముగలదియును, శ్రేన్షమెన చిగుళ్లతో సమానమమైన పౌదములును, హూస్తములుగు; అధరమును? ఫుమ్ను మాలాలంకృకములైన జర్వతములవంటి “స్తనములు గలదియూ;య,ు రశన్నమం లచే ట్రశౌళించుచుండు. ఒడ్యాణము గలదియంకు వ్రశాశముతో లాడి యుడు మండలా కారకండలములు గలవియంనగు. ఓీచాలా! కొడిసెవిర్తులు తుంగనడ్డలు, మాంేడువించెలు,. ఆతివన్య కురువేు పీని;ి సమాగమః

సదైై రృద్యజీవనము ౮ లుగ కషాయము కాచి పుచ్చుకొనిన ర్నక్షము, బంక, పోట్లు వీనితోంహాడి యుండు అతిసారము హరించునుం

జీర్తాతిపారమునకు గంగాధరచూర్మ్మము,

ాతక్యామలకీ పయోధర వృకీ కట్వద్దయక్రీమధు

శ్రీజంబ్వామ్రపలాస్థినాగర విషా౯హ్రీ బేర లోశేనకె: కి

తుల్యాంళం విహితం సతలణ్డులజలం గంగాధరాఖ్యం మవా

ద్చూర్లం తూళ్ల మపాకరోతి సకలం జీర్తాతిసారం వరమ్‌,

ణ మ! మ! తా, అశెపవ్వు ఊసిరిశెపరుగు, తుంగము నైలు, విమళొద్ది ఈశ్వర

"వేరు యస్రిమధుకము, మనూరేడుపించెలు. 'నేరేదుగింబలు),. మామిడిపప్తు, సాంటి అతివను కురువేరు, లొద్దుగచెక్కం కొడినెంత్తులు, వీనిని సమాన ములుగ. చూర్ణముచేసి. దీవిని ఓకవరవాయెత్తు వియ్యపుకడుగుతో పుచ్చు కొనిన నర్వజీక్షైాతిసారములు నళించుకు, ఇయ్యుది గం గాధరదూర్ష మనం బడునుం

రక్తాతిసార చికిత్స,

అయి కందుక తిందుకస్తని చ మదారూప మదాపవోరిణ్వి

రుధిరాతిస్పృతా కమూోయక స్పమధు న్లాదడిమవత్సకత్వచః-.

తాం బంశులతో. తుల్యమైన _న్తనములుగలర్తై సౌందర్యాలిశయము

వలన స్ర్రీలమదమును. బోకదుచునదియైన ముద్దరాలా! దొడినులెరడు, కొడినెచెక్క్ల) పీనిని సమఖాగములున శషహియము కాచి ఆందు లేనెవైచి ఇపుచ్చుకొనిన రశ్తాతిసారము వారించునుం

చన్టనం విమలతండులామ్చువా

సంయుతం మధుయుతం నీతాన్వితమ్‌,

తృడ్విఖ్హానమసృగ్విఖజ్ఞనం

ఇఖజ్జనం ప్రచురదాహమోవాయోః. క్ష

6౮3 స్వ్వైద ఫ్టేజీవనము శాం ర్నక్షచందనమును. బియ్యపుకడుగులో ఉడికించి కలకండ, లేశ శలివి పుచ్చుకొనిన దాహము శోమషు రక్తాతిసారముు మూర్చ ఇవి కడు శిఘ్రిమున వారించునుం కుతీళూలామకూలఘ్నం విబస్ధాస్తా తిసారజిత్‌ ౩ నేచేత సగుడం బిల్వం బిల్వతుల్యప యోధశే. కేర్‌ ాం బీల్వఫలములవంటి _న్షనములుగల చ్రీయురాలా! మాంరేడుపండ్హ్ర చూర్ణ ములో బెల్లముకలిపి పుచ్చుకొని కడుపుళూలు అమళూల్య), మల: బద్ధకము, రక్తాతిసారము వారించునుం జీర్ణాతిసారమునకు జూతీఫలాదిచూళ్షము, జాతీఫలం నాగర సర్బఫేనా ఖర్జూరసంభిన్నవిదం చ నిత్యమ్‌్స్‌ "యోజ్యుం ద్వినిష్కుం చ కరీవజాతా దరణ్యజూ దృస్మనమం చ సర్వైః, 16 నిష్కార్ధమా శ్రం భిషజూ వ యోజుం ద్వివార మేత చ్భుభతర్జులోద ౩ ఫి జిర్చాతిసారే దధిరామయు శే హిత స్పనూళలే బవువేగయు శ్రే, [7 కా జాళీకాయు సొంటి, నల్లమందు, ఖర్దూరపండ్లు ఇవి దినును ఒకటికి ఆరశులము ఆడవి యేరువిడకలభన్మ ము ఆెండుతులనులు వీని నేక మునేసీ ఖల్వములో మర్చించి యందొకపరహాయొత్తును బియ్యపుకడుగుతో శెంద.వూటలు ఫుచ్చికొనిన రక్తము, బంక పోటు. వీనితోయాడియుందు. జీర్టాతిసారము హరించునుం తృట్బా్వాస శాస జ్వర శోఫ మూర్చా పాశ్కాన్నవిద్వేషణ వాని ళూలై

సద్వై స్రదస్టిజీవనము 69 యుక్షోతిసారీ స్మరతు వ్రసవ్యూ వ 15 గోవిన్ట గోపాలగదాధ రతి. 186. తా. దాహము దగ్గ ఊబ్బనము, జ్వరము, వాఫు మూర్చ్భః- ఎక్కి-ర్ల, అన్న జ్వేషము, చాంల్తి శూల వీనితోగహాడిన ఆతిసారరోగి అబలాత్కారముగమైై నను విమ్ణున్తరణము చేయవలయును అసాధ్యరోనముల. యందు భగవన్న్నామన్మ రణకన్న వేలేయామధము లేదు. గహిణీచికిల్సాపకరణము, ల (ఈ గ్రవాణీరోగమధ్యమున ముఖ్యముగ అగ్నిమాంద్యముగలుగును కావున బ్రశమంబున దీవనపాచన కెవధములు చెప్పంబడినవి. దీవనపాచనొవషధము యవానీ నాగరోశీర ధనికాతివిషాఘనై ఛాల చిల్వ ద్విపర్టీ భీ ర్టీ్‌పనం పాచనం భవేత్‌, క్షే శా, ఓమము సొంటి వట్టిజేట్ల దనియాలు, అతివన్యు తుంగము. న్తైలు మాళేదుపించెలు,. విమబొద్ది వీనిని నమభాగములుగ చూర్ణ్జముకేసి వూట కు ఒకవరవి యెత్తచొజ్వన 'రండువూటలును పుచ్చుకొనిన దీవనపాచన ములం గలుగును, పునర్న వాపలిత బాణబ్టంఖావిశ్వాగ్నివ థ్యాచిరిచిల్వచిలైై చే కృతః కమోయశ్ళమయే దశేషా౯ దుర్నామ గుల్మ గ్రహణీ, వికారాళం ల శా, లెల్లనలికేరువేరుు. మిరియాలు, వెంచలివేరు సొంటి, చిత్ర మూలము, కరకపించెలు, కానుగుచెక్కంు మాేదుసించెలు, వీనిని సమభాగ"

70 సర్వై వ్రదస్భిజీ వనము ములుగ కహాయము కాది పుచ్చుకొనిన మూలవ్యాధి; గుల్మము, గ్రవాణి ఇవి నళించుకుం జో. ఛఈజ్జీ ఛిర్నరుహేి నిషాజలధరై_స్తులె ఏ8 కమాయః కృతో మన్గాగ్నై గ్రవాణీగ దేఒపి సతతం సామానుబస్టే హీర థంరికికల్క-ళొ తం ఘృతం చవవీబతః స్లీహమవా తాపహం స్యాద్వా యోకనులో మనం గ్రహణి కావేగేన జంగమ్యుతే. తా. సాటి తిప్పతీగ ఆతివస్యు తుంగముసైలం వీనిని నమభాగి ములుళ శపూాయము. కాచి పుమ్చుకొనిన అగ్నిమాంద్యము అమాతిసారము శ్రాణి ఇ3 హరించును మకియు, సాొంటికల్కుముకు నేతిలో కలికి కాచి ఫుచ్చుళొనిన ప్లీవాము; అమవాకము చాతాధిశ్యమువలన జనించిన గ్రనాణి శమించునుం _ పాఠాది చూకళ్లము,

• పాఠావిహెకుటజవృతపలత్వగబ్ద తిక్రాముడారసజ నాగర చిల్వమార్ష మ్మ్‌ సతో చ తబ్జులజలం ట్ర హీ వావ రక్ష వ్ర వాహగుడరుగ్దువ జేషు దద్యాత్‌. 4 డీ శా, అగరుసాంతి అతివను కొడినెరర్తులు కొడినెచెక్క. తుంగ ముస్తైఎ, కటుకరోహిణి, అకెపువ్వులు? రసాజజనము సొంటి, మారేడు వించెలు. వీరిని సమఖాగములుగ చూర్మ్మముచేసి అందు 'లేనె బియ్యపుకడుగు ననమముళ కలిసి త్రాగిన గనాణి ఆఅసనమాలో రక్తమువడుట్రు ఆసవములో పోటు మూలవ్యాధి వీనిని హరించును. రత్నకలాదూళ్షము తుల్యాంశం సకలంకిరాత కటుకా ము_న్దేన్రుజ త్ర్యూషణం భాగాళ్చన్ణ్ద )కళామిళాః కుటజతో భాగద్య్వయం చచి శ్ర
• పాఠ అనంగా ఆగరుసాఎంటి యనియు, వివబొగ్దె యనియం నిఘుం “టువులయందుం జెచ్పంబడియున్నదిం

సద్ర్వ్యైద్యజీవనము గై?

కార్‌, భూర్ణం రత్నకళాభిధం గుడవయోయు క్రం చ

పాణ్ణుజ్వరాా తీసారారుచి కామలా గ్రవాణికా గుల్తవ

'మేహాపహమ్‌, ల్‌

శా, సీమజీలనేము కటుశరోహిణి, తుంగము సెల, కొడినెవిత్తలు,

పిచ్నలి సొంటి, మిరియాలు ఇవి సమభా్గగములునను కొడిసెచెక్కు బదు

నాఆుభౌగములును, చిత్రమూలను. రెండుభాగములును చేర్చి చూర్ణముజేని

'చానికి కండింఠలు 'బెల్లముకలిపి పూటకు రుల్యమాణచూర్జ్మ మును నాలుగు తులములనీక్ళళో యాని, పాలతోంగాని ఫుచ్చుకొనిన 'పాండువుు జ్వరము, ఆలిసారము అరుచి, శామిల, త వాణి కడుపులోనిబల్డ్ర వమేవాము

హరించును. అజాజికా హింగువటు త్త యాణాం మోరద్వయ ళ్‌! ంధికటు శయాణామ్‌, చవా్థజమోదామినీ చిత్ర కాణాం చూన్షం సమాంశం విదధితధీమాకా, 6, కోస్తాంబునా కోలరనేన యు _క్తం తర్రాన్వితం కాబాక మిశ్రితం వ్యా "చవీయమానం సుఖ దంనృణాంస్యాద్దుల గ హణామగుదడాంకురేషు, 7, యొర ల దాలేయలో

ద్వంద్వ పటు త్రి కటునకైళ్న సృ వా్థజమోచాన్నలై: కృష్ణామూ

లక పిద్దు జీవ మినీఖి స్తులై వ్‌ భేయం రజ వీతం కోన్ల జలేన కోల పయసా త శే ణ వా న్యౌాషథా దతృుద్దుల్హ

అయ్‌ 4 జ్‌ 4

గుదాజ్కుూర ల్‌ వాణిషు ప్రాయః వ్ర యం వ్రేయని, 8 తాం ఓప్రేయసీ! జీలకర్య "వేయించిన ఇంగువ, పైంధవలవణము, పౌవర్చలవణము, బిడాలవణము, యవమోరము, సర్జతిరము, "మోడి, సొంటి కిన్సలిి మిరియాలు, ఛెవ్యమ్యుు అజా మోదము "పెద్దసోపు, చిక్రమూలము పీనిని నమభాగములుగ చూర్ణ్శముచేసి వూటకు పావలాయొత్తు (శాలుకులము) ఊమ్టోదళముతోంగాన్సి. లేగుపండ్డ. కహోయముతోం గాని మజ్జీగతోలాని,.

గ! సె సృదస్ధిజీవనము బియ్యపు. కుడితితోంగాని పుచ్చుకొనిన కడుపులోని. బల్లలు త్రాణ రోగము, అమము మూలవ్యాధి ఇవి హరించునుం ద్విమోరషట్కటుపట్కువ్రజ హాజ్దు దీవైరై స్పాాత్సారలుజ్హ బవరెకరనేన యు, గ్లేష్థానిల గ్రహణి కానుగుడళ్శిపళ సోనకత ముఖ్యముఖ దీపన పాచనేఒలమ్‌,. ./ అతి శ్‌ తా. చంద్రు, వివంటిముఖముగల నారీమణీ ! సర్జకారము యవతో రము, సొంటి, పీక్సలి, మిరియాలు, చిత్రమూ౭ము, చెవ్యము, మోక “ింధవలవణ ము, సోవర్బ్పలవణము, బిడాలవణను కాదలవణము, సముద్ర లవణము 'జెద్భిదలపణము, ఇంగువ పీకుము వీని?ి నమభఫాగములుగ చూర్షమాచేసి. దాడిమగింజిల రసముతోంగాని నూదీఫలపు రసముతో గాని కీసపుడ్దరరముతోం గాని, మర్షించి మాత్రలువేసి సీడలో ఇండించి పుచ్చుకొనిన శ్షేవవ్యాధులు వాళకగ్తవాణి, అగ్నిమాఎవ్యము హరించుటమే శాక విరేదనముకు ఆగను చూశ్లం చిత్రక చన్య శ్రీ విశ్వుభేషజ ని్య్కెతమ్‌, చక త శ్ర్రేణ సహాతం ఇొన్తి చువాణీం దుకిఖ కారిణీమ్‌, 10 శాం చిక్రమూలను చెవ్యము మాళేకడుసిి చలు పాంటి వీనిని నమభౌాగములున చూర్షనుచేని మజ్జిళతో ఫపుచ్చుకొనిన నర్వగ్త్రవాణంలం నివ _కిందునుం రుచకాగ్నిమరీచానాం చూర్ణం తక్రేణ నేనితమ్‌్‌, ర వ్‌ గ గ్రహణ్యుదరగుల్తార్మః తువ్నాన్హ ఫ్టస్సీహనాళనమ్‌, క్షే తా సౌవర్చలవణము, చిత్రమూలము, మిరియాలు పీరిని నమ భానములుగ చూర్ణముచేసి మజ్జిగలో. కలివి పుద్చుకొనిన చ్రనాణిరోనముూ కడుపు్చురము, గుల్మము మూలవ్యాధి, అగ్నిమాంద్యము, వ్లీహరోనము వారం౦చుకుం క 0 ర న ఆజం వయో జలధ రేస్ట్రజ బాల చిల్వ ట్రాబే్‌ మోవరస

సద గద్య జీవనము ప కల్కయుతం విపక్వమ్‌, అమానుబస్థసహితం రుధిరాన్వితం చ సద్యో నిహన్తి గృహణీ గ్రృహణీవి కారమ్‌, 12 తా, ప్రేయసీ! తుంగనడ్డలు,. కొడినెవిక్తులు,. వట్టివేరు మారేడు వెంజెలు కురువేరు బూరగబంక వీనిని సమఫాగములంగ కల్కమావేని ఆందు ఎనిమిఏి భాగము లధికముగ మేశపాలుపోని దానికి జాలుగింతలు నీళ్లు పోసి సీ రిసరువజకు కాచి ఆపాలను పుచ్చుకొనిన ఆనుముు ర_క్షముపడు చుండెడి గవాణిరోగనము నళించుళుం ఓ కాసళ్వానచికితళ్సా ప్ర కరణము అతఃవరం కోమలవాణి కాస ఇ్వారవ,తీ కారమువీక యామ, నిహన్స్‌ కానం లఘువఖ్బమూలీ కన్య కహోయశ్చవలాసహాయః, క్ష తా మనోస్థ్యమైన వాక్యగల ప్రేయసీ! ఇక కాసళ్వానచికిర్సరు వచించెవ. లుకుచమూంఎముకు సమభాగములుగ కమషోయము కాచి వీక్చలి చూర్జమును శలీపి ఫపుచ్చుకొనిన దస వారించుకుం ఘన విశ్వ శివా గుడజా గుటికా వో ౮ త్రిదినం వవనామ్చుజమధ్యధృ తా వాకతి ఛ్వసనం కసనం లలనే లలనేన హమం పహృదయోపగతౌం లె శాం తుంళనడ్డలు, సాంట్హి కరక్కాయలటలెరడు. వీనిని నమభాగ ములుగ చూర్చమువేసి డానికి శెండింఠలు బెల్లముకలివి "శేగుగింబలంతమ్మాత్రలం చేసి నీడలో నెండించి మూండుదినములం సాయం స్రాతశకాలములందు నోట చునీచిగొని రసము మ్రింగుచుండీవ డ్తీం ఆలింగనము. వేసికొనుటవలన శీత అము హరించుభంగి దగ్గ; ఉబ్బసము హరించునుం

అజస్య మూత్రస్య శరం పలానాం శతంపలానాం చ కలిద్రుమస్య, పక్షం సమధ్యాళు నిహన్తి కాసం క్వాసం చ తద్వత్సబలం బలాసమ్‌, 8 శా, మేశనంచితకము నూజువలములం, కానిశకాయల కహోయము బూజువలములం వీనిని అహైంకముగ కషాయము శాచి, ఆందు లేనెకలిషి చలముచొబ్వున మూండుదిననులు పుచ్చుకొనిన ద్ద ఊబ్బసము, కఫము. వారించునుం లి, అర్ట్రక లేహ్యము, ఆర్జ్య్రాదర్ధతులా గుజాదవ్‌ తథార్థాముంచ కుస్తుంబరీ దీప్యా యోజరణ త్రిబాత జలడా దేతత్చచేద్యు_క్రీతకు "లేహో రత్నకలే తవ్వైవ కథికః స్త్రాణవ్రియాయా మయా ాసార్శ్మజ్వరవీనస శ్వయ ధురుగ్హుల్గ క్షయ ధ్వంసనః, డీ భస్మ మ్కు అభ్రక సిందూరము, జీలకర్క లపంగవట్ట లవంగళ త్తి + ఏలకులు, లుంగముస్తైలు ఇవి దినును ఒకటికి శుజేసికులములు ఈవ్రకారము త్రహ్‌ంచి "లేవాపాశమున పండవలయుః నుం ఓరత్నకలా! నీవు నాస్ర్రాణమున కన్నను ద్రియురాలున నుండుటంశేసి ఈ అర్హ్రకలేవ్యామును. నీకు వచించి. శాండ. కాపున దీనిని సేవించిన దస్దః మూలవ్యాధి; జ్వరము; పడినెముఐ చాపు గుల్మము, తయరోగము పహరించునుం చిన్నామణిచూన్ల ముం ణు రాస్నా బలా పదక 'జేవదావ ఫలత్రికతూూ పణ వేల్లచూక్షః చిన్తామణిః తోద్ర ఘృతోషవన్న టో ససాంళ ఏ కాసాంళ్చ నిరాకరోతి, ర్‌

సద్రై వదస్టజీవనము గ కాం సన్నరాన్నము, ముత్తవపులగము, బద్మకాష్ట్రము దేవదారు, కరక ాండ్రయుసిరి కలు, సొంటి, పిచ్చలి మిరియాలు, వాయువిడంగ ములు, వీసీసీ సమభ్గాగములుగ చార్జమువేసి. తేవెతోంాని, "నేతితోంగాని జీవించిన ఊబ్బనము;, దస్తు హరించును వాసా హరిద్రా ధనికా గుడూచీ ఛార్జీ కణా నాగర రిజ్ఞణీనామ్హ్‌ ౧0 క్వాఖేన మాగరిచరబోఒన్విలేన శ్వాసఃు తీయం యాతి న కస్య వుంసుః 6 శాం అడ్డనర పాకు చనుపు దనియాలు తిన్చతీలా గంటుభారంగి త పివ్పద్దు సొంటి, వాకుడు వేళ్లు, పీనిని నమఫాగములున కషాయము ఇాచిి అందు మిరియాలపొడిని మావషవ్రమాణము కలిపి ఫుచ్చుకొనిన శ్వాసము, తయము, నిస్సంశయముగ హరించునుం లవంగఘుటికం తుల్యా లవంగ మరిచాక్షుపలత్వచస్సుస స్సర్తె సస్పమో నిగదితః ఖదిరసస్ట సార బబ్బూలవల్క_లకమాయజుమాం చతుక్హాం శాసాన్నిహృన్లి వటికా ఘటికాష్ట్ర కాస్తే గ్గ కా లపంగముల్కు మిరియాలు శానిశాయలబెరడ్యు వీనిని నము బాగములుగ. చూర్షమువేసి. 'చానిని చండ్రధెక్కల కమోయముతోను. నల్ద తుమ్లవెక్క కషాయముతోను భావనవేసి నీడజండింఛి "లేగుగింబలంత మ్మాక్రలు కేసి యందొశచానిని పుక్కిటిలో. నునిచికొని 'దానిసారమును మ్రి/ంగుచుండిన ఒకజాములో దగ్గ, ఊల్చనము హరించును. ణల కు ఆ దృష్టింనిర్మలయన్న )భాంప్రబలయ ర్మ్మృద్ధాగముత్సార్యయకా లోలంబానారీ

76 సదై ్వ్వదస్థిజీవనము నిశ్శేషం జఠరామయం వశమయన్ను స్టీషయన్నావకం శాసశ్వాసనికాససాధనమసౌ విశ్వాకమోయః స్మ లేన 8 ళా. ఓీసుందకి! సొంటికషాయము, వాతము, గశ్షే్మము, వకిసెమ్యు దృష్పికోగము, శాంతివిహీనతు రొమృనొవ్నిః అతిసారము; అగ్నిమాంద్యము, ఊబ్బసము, ఆరువానినిం బోకడచునుం రూపం శీవృక్కమలవదనే నః పరే సౌ గిరేస్ప్యా త్సృమ్చుడ్ధిః కా మధుకవచనే కాగ్నిబీజస్య పస్టీ కసర్ధ శ్వాథళ్ళ ససనళమనో వల్శ భేనేతి పృష్టా విద్వద్వన్దాస త్వరితమవదత్కోో త్తవం నాగరస్య గ తా కమలములవంటి ముఖముల సుందరీ $ (నృ) శబ్దంబునకు చథ మైకవచనం బెడ్టి! (అగ) శబ్దమునకు సంబోధన ప్రథమైకవచనం బి అన్ని పీజమునకు షష్టి. ఎద్ది!్‌. చేశకమాయము.. శ్వానకాసలను బోకడచురు! ఆని మురాసావల్లభుం డస లోలంబరా జడుగలా. (నృ) ళబ్దుబునకు (చా యనునది శ మైశవచనంబనియు (ఆశు ఆశుశబ్దమునకు (ఆశ) అనునది సుబోధన ప్రథమైశవచనంబనియం, ఆస్నిబీజమునకు. (రస్య) యుశునవి వష్టి యనియు “నాగరన్య” అనంగా సొంటి ఈసాంటికషాయము శ్వాసకాసము అకు బోకడుచుననియు విద్వాంనులళలో ఫూవ్యురాలస రెర్నకల వచించెరుం కటునై లేన సంయుకో గుడో యావన్న నేవితు ఆావన్నళ్యతి కిం శ్వాస వీయాషమధురాఒధరే. 10 శా, అమృతమువలె మధురమైన "పెకవులుగల ్రేయ్టీ ! ఆవనూనెలో "బెల్లము కలిపి పుచ్చుకొనిన శ్వానసకానరోగము బారించునుం నేవిశం మధుఖండాఫ్యాం మూర్షం మరిచజం యది కిమర్థం శ్రీచులే చింతా కశ్వాసకాసజరాజిలై: 11 శా. మిరియాలచూర్ష్యములో. లేన్కె ఖండకర్కర సమమున కలిపి సేవించిన దస్ణ ఊబ్బననము హరించునుం

సద్ర్వైదస్థజీవనము 77 అయి రత్నకతే నీలనలినచ్భద నేయ ణే సీంహీకమోయస్పకణః కాస్ర్రాసకరః తణాత్‌ 12 తాం నల్ల లువలేకులవంటి "బేశ్రములుగల రర్నశలా$ ెద్దములక "వేళ్చకమాయము””" పివ్పలి చూర్ష్మము కలిపి పుచ్చుళొనిన దస్గుబు వారించునుం పీస్పలీ విష్పలీవూల విభీతక మహొష(ధై మధునా "నేవితైః కాసః వ్ర ఇామ్యతి కుతూవాలాత్‌,. 18 ఆా. పిన్సల్లుు.. మోడి తానిశాయలబెరకు, సొంటి, సీనిని నమ ఇాగములుగ రూర్జమునేసి లేనితో ఫుచ్చుకొనిన దగ్గు హరించునుం రావణస్య సుతో హన్యాన్డుఖ వారిజ థారితః, శ్య్వసనం కసనం వాపి తమివాఒనిలనన్షనః, క తాం వానుముతుండు. రావణపుత్ర్రండగు ఆమయకుమారుని నంహా ఉంచిన చందంబున ఆత్షయమను పీరంబణంగు తొనికాయయొక్థారసమః ఊశ్చనమును, దగ్గును హరించును అయి పొప్రియే జాలీఫలలోహితలోచనే ళుణ్రీభార్జికృతః క్వాధ శ్మా్వపత్రాసాయ పసాయయీత్‌, 15 తాం జాళీఫలములవలె. "ెజ్సని "నేక్రములుగలదాకా ! సొంటి భారంగిము*-ము, వీనిని సమఖ్గాగములుగ కఘాయము కాచి పుచ్చుకొనిన ఉబ్బసము హరించునుం అ స్తీప్రణపతే మమ ప్రియతమా కన్దరలీలా సఖి -కాసకషేశవళాదతీవ కృళఠాం పాపాన్సిసా సావృ )తమ్మ్‌ లం ల “చ జాలి శస్యాస్త్వం కథ రాపచారముద్దునాట్‌ ర్లానరేస్థయతాం విశ్వగ్రస్థకణా కలిద్రుమభవం మూర్షం చరోేతయణే 16 శాప ప్రాలేశ్వరుండా | చాకు మిక్కిలి వ్రియురాలగు కందర్న * లీలయను నామమానల యొశ ఛెలికత్తి శ్వాసకాన రోనపీడిరురాలై మిక్కలి

778 సదై్వైద్య జీవనము కృశించియున్నయది- కావున) అభెలికళ్తె రోగము నివృత్తించుటనై చికి తను వచింవునని రర్నశల రనవల్లభుండగు లోలంబరాజు నడుగు చకోర ఆటీ "బీశ్రములవంటి 'జీక్రములుగలదానా | "మోడీ విచ్చచ్ళు, తానికాయల "లెకడు, వీనీని నమభ్గాగములున చూర్ణముచేసి. 'లేనెతో. పుచ్చుకొనిన దస వరించు నెనెనుం సంయు క్తగుడసర్చిర్భా ఫ్టిం చూర్షం తి కటుపంభవమ్‌, నిహూంతి తరసా కాసా స్త్రాసానివ సతాం హరిః, మ? తా. సొంటి, పిష్పలి, మిరియాలు, వీనిని సమభాగములుగ చూర్ణ ము జీసి బెల్లము, నెయ్యి శలిపి పుచ్చుకొ్నిన నక్పురుములభీతిని విష్ణుమూర్తి పోకడదుచందంబున దగ్గ వారించునుం వకవవార్డ ఏ)కరసస్సమధు ఇ్యాసకాసజిత్‌. రతివల్ల భా మ్చేయచాపచారుక శేబరే, 18 శృబ్దబేరరసో యేన మధునా సవా నేవితు ఛ్వాసకాసభయం తస్య న కదాచిత్కృశోదరి. క్షం శాం మన్మ్య థభునియొక్కం నంపంగిపుషు ధకున్నువ లం ట్ర్‌ శించు చుందునట్టి బచ్చనికాంలిగలళరీరమును; సన్నని నడుమునుగల నుందరీ ₹ అలళ్షపురసములో "లేచెశుకలిపి శేవించిన దగ్గు ఊ్బసము హరించును, ఫులోమజూవల్లభ సూనుపల్నీ తాలాత్మ భూ శేఖవాహనన్య సౌన్ట రర్టదూరీకృత రామరా మే కషాయకః కాససమిారసర్పఃం తా. సీతతో తుల్యమైన సౌందర్భముగల నుందరీ! ఇ౩ద్రవవళోద రండసు ఊసీంద్రుని వల్నియైన లక్ష్మీదేవి కండ్రియగు శ్షీరనముద్రునికి కమారుండగుచం ద్రుుని శిరమునధరిం చిన శివృనివావానమగు వృషమభముయొక హా అనలా అడ్డసరముయొక్క_ శమాయము. వాతమును సర్పము ఛక్షీంచుచందం బున కాసమును భత్నీంచును, అనంగా కాసరోగమును భోకడచునుం ఆయి తాళఫల్నస్తని రత్నకలే వృషవారివిబే నృధుమత్క-

సద గద్యజీవనము 70 సన్సే న వదామి కచావీ బుధాధిపలేరందమాషధ మంబు జనాథముఖి, లై తా. తాళఫలములవంటిగ్షనములుకు, చం ద్రునితో తుల్యమైనముఖమాను

3/ల రత్నకలా ! అడ్డనర పొకుకషాయములోంగాని చానిరనములోంగాని రేస లివి పుచ్చుకొనిన దగ్ధ వరించు. ఈరవాస్యముకు ఇంద్రునిన్హైనను జె్పకుం పల్త్రయచ్చ్భిన్నరువో వుుఠాళ రాస్నా క్రిమిధ్యంసి కటు శృయాణామ్‌, చూక్షం సమాంశం నీతయా సమేతం శా సం జయేన్నా త్ర విచాకణీయమ్‌, లిం తాం శరకతాంద్ర్యయుంసిం కలు లిన్చతీంగా చి (శ్రమూలము సన్న రాన్నము, వాయువిళంగములుు సొంటి పిచ్నలి, మిియాలు, వీనిని సర ఖాగములున చూర్ణ ముచేసి చానికి సమముగ చక్కెర కలిపి భూటక ఆర శులము చొవ్వన సాయం ప్రాశః కొాలములయందు పుచ్చుళొనిన నిన్నం శయమున దగ్గు హరించుకు, విద్వల్శలామ లోలమ్బనృవతే వాగ్విలాసతః న తృప్పి మధిగచ్చామి పఫునణి కిఖ్చిన్నిరూపవయ, లె షయయోత్స త్తివినాకాయ సింహార్యన్సేన్య తాం సదా, బవాూనామస్య విశ్వానో జాతః కమలలోచనే, లశ తా. విద్వ చ్భనుండగు ఓ లోలుబరాతా! రో (చిిత్పోరయు క్ల చయుల్తైన సీమభుర వాక్కముఎ 'బేనెంతవిరినరు చాక తృ్థి కలుళక యంగ్నదిం శావుకు నీమధురవాక్యముంతో మజిగొన్ని రోగచికిత్సలను వచింప్రు మం రక్న్షకల యకుగ, లోలుబరావా వచిదిశలెణ) హెట్టిర, ్రమబవకనముంల చంటి జేశ్ర నములుగల నుంవరీ ! అడ్డనకప్రుకనము కు శాన్సి లేక దారమాయ చుకు గాని లేశ దానికసాయనమువు గాని సేం దిన నృసివోో పాసర

0౭00 సై శవృదస్థిజీవసనము వలన దర్శిద్రు,నిచార్థిద్య్యము నివ_ర్డించుభంగి మయరోగము నివర్తించును. ఈ కెమధమునందు చరళాచార్యులం మొదలగుచారల కతివిశ్వానం బున్నయదిం అయిసున్టరి సున్షరాననే రుచిరా పాబ్దతరజ్షలో చనే, వవనీత మధూ వలాళనా దుడురాజస్య భవేశ్హ యమయః, తా. సుందరమైన. ముఖవు; మనోవారమైన శ్రేగంటిదూపుగల నుందరీ | వెన్నం లేన, ఖండళర్కార్య వీని జీకముచేసి చీవించివి తయ రోగము హరించునుం అమవాతచికిత్సా వ్ర కరణము దళశమూలకమాయమి శ్రీ తంవా లలనే విశ గకమోయమి, శీతం వ్యా వీచేక్కటి కుమీవన్సిళూలే ధ్య్రువ మేరజ్హుజ మేక మేవ అైలమ్‌, క్షే తాం పీలలశా $ దశమూలనులు అనలా చిన్నములక, 'పెద్దములక్క. నక్కతో। ఫొను ముయ్యాకపొన్న, వళ్లేరు మాళేడు. గుముడు, కూర "జెల్లి రుండిలము, 'పొదిరి ఆను వీనికషాయములోంాాని లేక సొంటికహాియ. ములోంగాన్సి చిట్టాముదము కలిపి పుచ్చుకొనిన నడుమునొన్ని కడుపునొవ్చి, శూల హరించును ఇ జో, లి రాస్నా మృళా నాగర చేవదార పళ్బాళ్డీ ఏయు గోన) యవైః కషాయ, దబూక కై "లేన సమన్వితోయం ఖేత్తా భవేడామసమిరణస్య, ల్లా తా, నన్నరాన్నము, తిచ్చతీర్యా సొంటి జేవదారుు. దళమూలు ములు లొడీనెవిత్తలు, వీనిని నమభాగములుగ కహియము కాచి ఆందో చిట్టాముదము కలిపి పుచ్చుకొని అమవాళము వారించును.

సదై్వద్యజీవనము 8కే విలానీనీ విలానేన విలానీ హృదయం యథా, తథా గుడూచి విశ్వేన వహాలేడామసమిరణమ్‌, ల్పి తా, విలానయుక్తురాలగు స్త్రీ తనశ్ళంగారచేష్టలచే విలాసశీలుం తస నాయకుని మనస్సు నవహరించుచందంబున లివ్పలీం., సొంటి, వీనిని వమభాగములుగ కషోయముకాచి పుచ్చుకొని ఆమవాతము నవహరించు. జస నేత్రరోగచికిత్సాప్రకరణము క్‌ సమ్ఫక్సి న్నా చ్చగణజరనే కాననో్డాః కుళుక్టా వస్త్ర బస్ధాః పరివృాతతుపోః ప్రౌఢనీమన్తినీఫిః సూతం పిష్టాః వపటుగస నిశాచూస్మవూరన్లాః తపాయాం చమయుః తీప్తా రుధిరవికృతం సంహరన్తి త్ర వ్‌ హేణం క్షే తా, అడవ ఉఊలవశాయలపొట్టుతీసి బట్టలోమూంటగట్టి 'మేశవంచిత మున ఉడికించి రసమును పిండుకొని ఈరనముతో సైంధవలవణము లోళము, వవపు ఆనువానిని ఆొఢస్తీచేశ బాసగ నూరించి రాశ్రుల యందు "నేశ్రములయందు'వై చిన కన్నులయెరుపు పోట్లు, నీపశారుట, దురడ్య మొదలగునవి మూండుదినములలో హరించును, దీనియందు చళ్యముగ నుండవలయంంనుం లోలంబరాజకవినావని తావతంనే శాగ్రోరముప్యు కథినోన్తీ కిము ప్ర'యోగక వ్‌తప్య వల్గవరసాత్సమధోః కిమున్య డగా ఫ్రిధిమా శ్రహర ణే మహిళాగ్రగణ్యే, లి ఆశా. లోలంబరాజుఖార్యయగు. రక్నకలను ఒశానొశ స్త్రీగాంచి మునగాష వీరోగమున కుళయోనగించు నని లోలంబరాజూ వచింబె నని యడున రత్నకల స్త్రీలలో ఊత్తమురాలగు న్నేహితురాలో ! మునగాకురన ములో 'లేనె వైచి జేక్రములయందునై చిన సర్వజేత్రరోగములు హరించు నని చాకు లోలంబరాజు వచించెను,

82 సదై. ్వద్భజీవనము జయతి మారుత్తపిత్తకమైః కృతాం బహాుువిథామవపి లోచ నయోర్వ $థాం, నయనయో ర్విహితో మధునాన్నితో బవాుళపల్లవవల్ల వజో రసు తె తాం మునగాకురసములో లేని కలివి కంద్దలో చేసీకొనిన ఇారవిత్త కఫములవలన జనించిన నాచావిఫ జేశ్రరోగములు వాగించును. కువలయనయ నేర్టునం కఫోష్టేస్సహ సితయాశకుని రాచరీక రోత, ఉమ్రియకరమివ శామినీనవోథా లఘుకుచథాలినివతుని చయు_క్రమ్‌ం క్త ళా. కలువరేపలవంటి. నేత్రములుళల రత్నకలా! నూతనముగ ఫుకుమసండర్కంమును.. 'జెందినట్టియు?. నూశనముగ ప్రాదుర్భవించు స్తనములు గలిసినట్టియు, శాముకరాలై నబాలిక తనవత॥స్థలమునందుంచంుడిన నాయ కని వాస్తములను దృఢముగ త్రోసివేయు. చందంబున నముద్రపుకురుగు ఖండశర్క_రు వీనిని కాటుకవలె నూరి కన్నులలో వేసీన కంటిపువ్వులు + వారిం చునుం నిఠాకరోతి నక్షాన్థ ఫ్రం గోళకృత్చహిళా కా రమణీరమణన్యేవ బలం భుంక్ర్య్వా పునఃపునః, ర్‌ ళా. విలాసవతి యగుస్త్రీ శ్ళంగారచేస్టలయం దత్యానక్తుడైన చాయకునియొక్కు. బలమును సంభోగళాలమున వలుమాజు ఆపహరించి తుదకు నిరాకరించుచాడ్పున పిచ్చళ్ళను అవుపేడలో ఉఊడికిచి చానిని గంధముతీసి కన్నులకు వేసిన ేచీళటి వారించునుం వామే ఇ్యామే ప్రీ యక్యామే కార్థమాబోధితమానన్నే శుక్లం శమయతి మీప్రం మామ్మీకో మవీ.కాన్వితః 6 తా ్రాభాంగననలచే బోధింరుబడిన మనన్స్ఫుగలర్తై యావనమధ్య న్ధరాలుగనుండు రత్నకళలా! కువర్షమాక్షీకముకు. లేనోో కలివి నేక్తృముల కంబనమా వేసీ శంటిపువ్వులం హ3ంచును.

సద్వ్వైద్యజీవనను 03 ఇతి నిగదితమా.రె ఫృన్సేవ్యమానా విధల్తే నిశి స మధుఘృళాథ్యా ద ఎగ్వి కౌ రాషక్షమ్మ్‌ అపి నవతి ముగ్గేలే స్వసావో కిమద్ర్యా జనయతి బత కసా వ్వైషీత్యం వపరండు, ణి వశీ శాం శరకతాండ్ర యుసిరికలచూర్జ ములో లే, నమ్యు కలికి ర్మాక్కులయందు సేవించిన సర్వదృష్తిచోగములు హరించు నని చరకాది గ్రంథ ములయందుం జెనవృంబడియంున్నదిం కామలాచికిల్బా ప్ర కరణము త్రీఫలా వృష భూనిమృతిక్తా డార్వ సృమృతా కృత, క్య్వాథో మధుసమాయుక్షః శామలా పాణ్ణురోగజిత్‌ కై తాం కరకతాండ్రయునిరిశెలు,. ఆడ్డసరమః, సీమజీలవేము, కటుక చోహీత్సి చూనికనపు, లి్బతీంల. వీనిని సమభాగములుగ కమోయమం శాచి ఆదు లేజకలిపి ఒకవలముచొవ్వున సేనించుదుండిన శకామల, పాం చువు వారించునుం 'జేవదాళీఫలకసనస్యతో వాని కామలామ్‌, స్టేహో న్నాత్ర సంఫుల్ల నీలోత్పలవిలోచనే. ల తా. వికసించిన నల్లకలువలపంటి "బేశ్రమాలుగల రర్నశలా! చావర చంగివండ్ల రసముర్సీసి నసృముచేసిన కామలారోగము వారించునుం గిరిమృ డ్రి నై త్రీ ణా మదనం కామలావఫామ్‌, ఇదం యది భవే న్మిఖ్య్వా ళషథస్తు తవాజ్బనెం తి తా, * శావిరాయి, బనప్కు ఉసికికెవన్పూ వీనిని నీళ్లలో నరగందీసీ చే 'శ్రనుల కంజనమువేసీన కామల నిశ్చయముగ హరించునుం

• శ్రావిరాయిే జేగురురాయిి ఛరివిరాయి ఆని చెన్పెదరుం

| సై ్వదస్థజీవనము అయే మనోజ్ఞ కుణ్లలే స్ఫుర నుఖేసుమణలే, నో శద ద, గవాం పయస్పనాగరం వ్రియే నిహానన్సి శామలామ్‌, డ్త శా, మనోవారములయిన కుండలములు; చంద్రబింబమువలెం బ్రకా శించుచుందు ముఖసౌందర్యముగల రళ్నకలా! సొంటిచూర్జ్యమును. ఆవు పాలలో కలిపీ ర్ర్రాగిన శామిల సహరించుం అనానోసీవనాానా. కి స్రీరోగచి!త్సాప్ర; కరణము "యోనిశూల చికీక్చం వీచుమవరనేన మి శి తెణీ పీచుముందానిలశత్రు,వీజవై ద టా టాల్‌ కా ఘటిచావటి కాభ గా న్తేేఛగ శూలస్యశమాయథారయేత్‌. | శాం ఈ వేపాకురసముతో. వేపరప్రూరు;ు. అముదపుపువ్వును నూరి ముద్దవేసి 'చానిని యోనియం దుందుకొనిన యోనిశూల వారించుు తరుణ _తృరణీమూల ఇాగిసర్పి స్సమన్వితమ్స్‌ శివళస్తాఖిధాం బాభాం 'యోనిస్థాం హన్తి సత్వరమ్‌. లై తా, వెళ్టీపుచ్చువేరుకు మేశ నేతితో ఉడికించి యోరివ్తై లేపనము 'జేనిన యోనిళూల హరించును వ్‌ 4 వాతాదిదూషితన్త్ర స్తనచికిత్సం ళోపీ వృకీ దారు కిరాతమూ రాా తిక్తామృళతా విళ ఆనే నమ్షుజానామ్హ్‌ క్వాథోఒయముక్షో మృగలోచనానాం దుస్ట్ర స్య దుగ్ధస్య విశనోధనాయ, కి తా. నుగంధిపాలవేద్ద్య విమబొద్దివేట్ట, చేవదారుచెక్క. నేల "వేము; చాగవేద్ద్ర్య శటుకరోహిణి, లిచ్చతీంా. సొంటి, తుంగము నైలు,

• ఈకొషధమువలన ఆధిక స్రావముగలిగిన తచ్భ్ళమగార్థ్యము అందు కొంచెము "నెయ్యిని కలంవవలయుం

సద్తె సద్థిజీవనము 85 కొడిసెవిశ్తుల, వీనిని నమభాగములుగ కషాయము కాచి పుచ్చుకొనిన. చ్రీలయొక్క- _స్తన్యదోమము హరించును

శ్య్‌ప్రదర రోగచికిత్సం

కటంకశేరీ రసజాబ్దవాసా భూనింబవల్లీ తిలజకి కహాయః్క మొద్రా,న్వితశ్చంచలలోచనానాం నానావిధాని వ్రదరాణి హన్వాత్‌. ర్తీ తా. ఇమ్తూనివనపు, రసాంజనము, తుంగము_న్దైలం, అడ్డసర పాకు ఇకీలవేము శుద్ధిచేసిన జీడిగింజలు, నువ్వులు వీనిని నముఫాగములుగ శమా యము శాచి అందు లేనెకలిపీ పుచ్చుకొనిన స్రీయొక్క వానావిధము లయిన ఆప దరరోగములు హరించును, కువలయదళనే శ్రే తండులీయసన్ల మూలం రసజవంపి సమాంళం భేవమజ ద్వన్ద్వ మేశత్‌ , హీమకరముఖ యుక్తం తణ్డులాంభోమధు భాం వ్రదరదర ముదీర్శం సున్షరిణాం నిహ_న్లి, 5, అయి సరోరుహసోదరలోచనే రసజతండులకా నే భవం రజ సమధుతండులవారి నివారయే న్మ ఖగద్భ కాం్త్కదరం వ్రదరం చుశమ్‌, 6 ళా నల్లకలువరేకులవంటి.. "నేత్రములును చంద్రునితో సమాన మయిన ముఖమును గల సుందరీ ! చిక్టిహరపేట్ల, రసాంజకము. వీనిని సమ భాగములుగ. బియ్యపుకదుసుతో నూరి ఉడికించి లేబెితో పుచ్చుకొ్నిన స్రీలయొక్కం వ్రదరరోగములం హరించును

• బ్రదరమునకు సోమరోగమనియం నానూంతరముకలదు. మళశీయంం నది రృక్షజశ్వేతజము లని రెండువిధములు* ఇసి హరించుటరై మ్రానివనపు. నాలుగు భాగములం మేశపాలం ఒశభాగనము చేర్చి, చిక్కగ కాచి గట్టి ఇడినపిదవ తీసి ఎండించి కేగువండంక "లేవెతో ఫుచ్చుకొనవలయురు*

286 సద్రై సృదస్థబీవనము రజస్వలయగుటకును, గర్భపాతమునకును చికిత్స, మూలం గవామ్యూః స్మరమన్దిస్థం పుష్పావరోధస్థ వధం కరోత్కి అభ_ర్హృ కాణాం వ్యభిచారిణీనాం యోగోయమేన ద్రుతగర్భపాతే. 7 తా. రజన్వలకానివారు. వెల్లీపుచ్చవేరునుు యోనియం దొళదినము "ఉఊంచుకొనిన రజస్వల లగుదురు. చుజియు, ప౦విహీనలై వ్యభిచారమువలన "గర్భము ధరించిశవారలు అడే ప్రశారమునేసిన గర్భసాకము ఆగురుం వసవమునకుకు గర్భిణీ స్త్రీల వమనమునకును చికిత్స మధ్య్వాజయసష్టీ మధులుంగమూలం నివీయ సూతే సుముఖ అల దు ఫ్‌ 4 సులేన, న తండులామృస్సిత ఛాన్యశల్క పానాద్వమిగృచ్భతి గర్భిణనామ్‌. 8 తా, లేచె, "నెయ్యి? యస్రీమధుకము; మాకులంంగపు వేరు. వీనిని ఖల్వముళోనునిచి శూరి మా, 'శ్రలుచేసి నీడలో ెండించి పుద్చుకొనిన నుఖ వ్రగవ మగును ఖండళర్కర్యు ధఫియాలం వీనిని సమఖాగములున ఖల్వ ముఠో. నునిచి నూక బియ్యపుకడుసతో త్రాగిన నర్భిణీ స్త్రీల వాంతులు వారించురు. గర్భిణీ స్త్రీలు బాలింతలు, పనివిల్లలు వీరిరోగములకు చికిత్స, ఛాన్యాన్టాంబు ద్వయారళ్వమృత విష బలా ౩ేణు దున్న రృశీతం గర్భిణ్యా స్ఫూతికాయా అపి రుధి రు గామాతి సాక జ్వరఘ్నమ్‌, ముస్తా ళ ఫంగీ విషాణాం వ్ర శమయతి రజన్సేవితం తమొదయు కం బొలానాం వాని కాసజ్వర అత వావి వాటి మతివిషమజం మద్తయు కం రబోవా, 9 ఆా, ధరియాలు, కుంగము స్తెలు, వట్టి చేరు, కరి వేరు, "పెస్పమామబెక్కు “తిప్ప కీలౌ ఆతివన, ము _తేవపులనము, వర్చాటకము, దురదనొండి వీనిరసమ భాగ ములుగ దంచి రాత్రి సీళ్టలో ఇానవేసి ఉదయమున బాగుగ పినీకి కమాయ

సై ్వైద్యజీవనము 87 ముగ కాచిగాని, లేక శీతోదకమును వడియకిట్టిగాని, పూటకు ఒకవలము చొవ్వున శేవించిన గర్భిణీ స్త్రీలజ్వరము, వ్రనవించిన స్త్రీకి ర్వక్తము న్రవిం చుట, అమాలిసారము జ్వరము హరించును, తుంగము_స్టైలు కరకపుప్వుః ఆతివన వీనిని నమాగములుగం జూర్జ్మముచేసి. లేనెలో కలివి జసికిల్లలకు నొసంగిన వాంతి దస్త, జ్వరము వారించుకు, "లేక అలివనను చూర్జమువేసి "లేనెతో నొనంగిన బాలురయొక్క-_ అతిసారము జ్వరము హరించునుం

ఛాలాతిసారచికిత్స.

కువూరాతిసాలే కషాయ సృమజ్లా

మదా కారి బాలోత్య; జత ద్రయు కక

మదా చిల్వ లో ధేభకృష్ణాన్చుజో వా

కపాయావలీహో తథా తొ ద్రయువ్తాః, 10.

శా. మంజిష్రీః ఆశపువ్వు, నుగంధిపాలు లాొద్దుకచెక్కు వీనిని నమళ్గాగములుగ. చూర్షముచేసి శాలుతులము. 'లేనెలోకలిపీ చాకించినను, "లేక అశిపువ్వుః మాలేడువింటెలు లొద్దుగుచెక్క, గజపీవలి, వట్టివేబ్ళ పీనికహిాయములోంగానిి కల్క_ములోంగాని శేనెపోని యిచ్చినను బాలుర విరేచనములు వారించునుం

కృష్ణారుణా ము స్తకళ్ళొంగ కాణాం

క్‌! అణా కా తుల్యేన మాన్తేన సమాత్నీకేణ, జ్యరాతిసారః వశళశవముం వయాతి ఆ శక్‌

సళ్వాసకానస్పవమి శ్ళిళూనామ్‌. శ!

తా, పివ్పదట్ల, మంబిస్టీ రుంగము వైలు,. కరకపువ్వు వీనిని సమభాగ ములుగ చూర్ణముచేసి అందు. 'లేనెకలికి ఓసంగిన 'బాలుర అతిసారము. జ్వరము దస్గం ఊబ్బసము, వాంతి వరించునుం

ప కీరక చ కరణము యాణ ఆ! చాచి కి త్పం అయి కోమలకు నలావలీ విలస నాలతికా మనోహసే, అలాట్‌ =శీ త్రీఫలాజనితణ మోయకస్సహితోగుగ్గులునావణంజయేత్‌ ం శా. మనోహరము ల్రైన మాలతీకుసుమములనేం టబ్రకాళించునట్టి "కొచ్వగల సుందరీ! సత్రిఫలముల కహోయమునందు గుస్ణలుచూర్జమును కలీషి ఫభూటకు వరవోయెొత్తుచొచ్వన సాయం ప్రైశ్రకికాలములుందు పుచ్చుకొనిన సర్వ వ్ర ణములుం మానును మేదోరోగచికిత్స, మదనజ్వర కారి నామధేయే రసికే రళ్నకలే వృభాకల్తే శశిరామ్చు వీబ న్మ ధూపయు_క్షం గణనాథోఒవి భవే త్కిలాస్ట్రి కేసు, లై కా. నానుధేయశ్రుపణమాత్ర్యము చే ముదనజ్వరమురు గలుగం జేయం దగినట్టి రసికరాలగు రక్నకలా ! ఉదయమున వకగండ్లనీరుకోంశాని ప్రాచి నీదుకోలాని; సమముగ లేనెకలివి పుచ్చుకొనిన ఫ్థూలశరీరముశల వినాయ కండు వైశము శుష్కిించును చయం త్రి కటు త్రిఫలా కళిబ్ద నిమ్బ వృదుగ్రా ఖనిరాద్యనః కహోయు, పళుమూూశ్ర సమన్విత * నివీతః జ్‌ శ్రీమికోటిరపి హన్తి నా _స్తవేగాత్‌ , తె శా, సొంటిి పీచ్చలి మిరియాలు, కరక తాండ్ర యుసిరికెలు, కొడినె వ్పత్తులం 'వేవవెక్క్ర. తెగడ్క వసు చండ్రబెక్కం వీనిని సమభ్ధాగములంగ

సదై ్వద్యజీవనము త్ర జషాయము ాచి అందు అవుచంచితము కలివి పుద్చుకొనిన కడుపుళోని ఇురుగులు నళించును* ఆస్యపాకచికిత్స, జూతి చవవాళ త్రిపలా యనాస చారు త్రియామా మృత నో స్తస్‌ీనామ్‌, కమాయకః తమొదయుతో నివా ని ముఖ వాట్‌ ల్‌ అది స్ట్‌ పాకం ముఖపజ్కజస్థః ణ్శీ తా, లాలోకు, కరక తాండ్ర, మం సిరి కెలు దురదగొండ్తి చూనినసప్పు శిచ్చతీలా చ్రానచండు వీనిని నమభాగములున కషాయము కాచి ఆందు 'లేకకలికి ఫచ్చుళానిన నోటిపుండ్లు, నోటిళల్లలు హరించును. స్ఫురత్సున్దరా దానమ్యారదామ్మ న్రృగామాభిరామ _స్తనద్వ న్ద సమభ్యే, హరిద్రారజబోమా కాభ్యాంవిమి శ్ర శ్మీవాయాః కమాయః ప్రమేహాపహాోరి, ర్‌ తె నుందరమై వక ళించునట్టి మందారపుక్సుమాలికలను మనోవార చులస స్తకమధ్య్వమున ధరించిన నుందరీ ! ఉసిరికెవరుగు కషాయుములో ఇనపు లేసె కలిపి పుచ్చుకొనిన ప్రమేవాములు నారించునుం పద్మవక మనోజ్ఞ విలోచనే ళశిని ద్ధమనమోనానియావన్నే జయతి మేవాగణం అమృళారసో మధుయురైవ వారి ర్ర్‌రిణం వ్రీయే.ః స మధుశ్చిన్నా సర్వరసో నానామేహ నివారణమ్స్‌ వది భిషజ స్సర్వే శరదిక్టునిభాననే, 6 తాం వద్యముగో సమానమెన శాంతియు, మనోవారములగు జీత ములుగు, చంద్రునితో సమానమైన ముఖమునుగల నుండరీ! లిచ్నతీంార్మే చులో లేనెకలిక్‌ పుద్చుకొనిన సిిహము. లేడిని సంవారించుచందంటున శవ మేహనములు హరించుకు

భి సదై్యైద్యజీవనము వాతర క్షచికి త్పం రతిశేళి కలాకళలే విలస ద్వలయే మలయేనసమానకున్చే అమృళ వ్రతతీ రుబుల్రైలవతీ దళయే దనిలాస్త ము చారతరమ్‌, 1 ఈశా, శామశ్శాన్త్నమునందు కడువబవీణతయు చ,శాశమానమైన 'ఆ సహో టో లో కంకణములునుు మలయపర్వతముతో సమానమైన కుచములునుగల చ్రియు శాళా! తివ్చతీలెరనములో చిట్టాముదము కలిపి పుచ్చుకొనిన అసాధ్యమైన వాతర్తక్షము హరించునుం ఛినత్తికః కుంజరకుమృపాలిం కి మవ్యయం వక్తి రలే నవో "థా సమ్చోధనం నుగ కిము రక్షపత్తం నివాన్ది కస్తన్ని వద త్వ మేతత్‌ ది తా, ఓరత్నశలా 1 నీనలు కుంభస్థలమును 'భేదించునది ఎక్జి! నూతన మున కరిగ్రహింపయడినస్త్రీ సరకశాలమున వీ ఆవ్యయవదమును ఉచ్చ, రించును! నృశబ్దమునకు సంబోధన మెద్ది | ర్న్షపి _త్సవార్మద్తవ్యం బెద్టి | అని లోలంబరా జదుగంగా, రత్నకల (సింహ్రమనియు,. (ఆన) అనియు, (న$ఏ అనియు, (సీింవోననఏ అనంగా అడ్డసరమనియు శ్రమముగ వ్రశ్యుత్తరం. బొనం౫గెను, కనుక ఆడ్డసర పొకరనమునుగాని, 'చాని కసాయమాునుగాని, చానిలేహమునుగాని శేవించిన ర్నళ్షపిత్తము హరించును. విళ్వాశివాకణాచూర్ష స్సనీత స్పమధు స్మృతః నస్యోవావి వ్గతః గుడయో రర్థిక్కా ధిక్కారకారక, $ తా సొంటి. ఊసికళవరుగు విక్సళ్భ్ళు వీనిని సమభాగములుగ చూర్షమువేసి ఖండశళర్కురు లేనె కలివి భక్షించిననుు లేక సొంట్సి బెల్లము పినిని నన్యమువేసినను ఎక్కిళ్ళు వారించును.

సదై ్వద్యజీవనము రై దుళాలభా కషాయస్య సృుతయ్యుక్షస్య నేవనాత్‌, నే మళ్శామ్యతి గోవిస్టచరణ స్మరణాదివం 10 ళా, దురదగొండి వేళ్ళ కమోయములో అవునెయ్యి కలివి పుచ్చుకొనిన భగవన్నామన్మరణమువే సంసారనంబంధయైన అల్ఞానము నళించునట్టు చిత్త ఛ్ర్రు నిళించునుం దుకిఖచికిత్స, ఆయి రత్నకలే కురు మా కలహం కలవాంసకళ త్ర సనమాన గలే కృణు మద్వచనం వద వైద్యమణే మదిరా మది రామీ కుచం శమయేత్‌, క! కా. రాజవాంసియొక్క గమనమువంటి ”మనముగల రర్నకలా।! వివాదమునేయక నామాట ఇాకర్డింపుముం ఓీమదిరాశ్మీ! దుఃఖము నివ్నర్తించు టకై మద్యపానము సేయవలయం నుం ఊర్నుస్తంభ చికిత్స. ఫునర్నవా నాగర దారు వథాస్ర భల్లాతక చ్చిన్నరహోం కమోయః్క దకాంధఘి మిశ్రః పరివేయ ఊర్పుస్తంభే ఒథ వా మూత్రపుకః చవయోగః, 12 తా. "తెల్లనలికేకు వేళ్ళు సొంటి, దేవదారు, శరకపిందిలం జీడి విర్తలు, తిప్పతీం? పీనిని నవముగ కషోయముకాధి ఆందు దళమూలముల చూర్షమునుగాని;, లేక అవుభంచికమలో శుస్థి జేనిన గుగ్గిలమునుగాని, శలిన ్ల్రైాగిన ఊరు _నంధవాతము వారించును. మధూస్థారణా గోవికాదేవధూ వై: చశ్ర్సోఈం వాతరక్రాప వాం విబణతెలం, కషాయ స్పహెరణలె "లీన వీత సదెరణ యా యా దోజా అవకా (1 నీంహాస్య వత్సాదనీనామ్‌, ]1త లోలంబవా= |

తై సదై సదసజీవనము శా. లేనె మయినము మంజష్రి, సుగంధి పాల వేబ్ళు; గస్మిలము సీనిని బమముగ చూర్ణముచేసి నూనెళోవేసి శాచి వాతర్నక్తదనురులకు వస్టించిన వారించుకు మలీయు అముదపువేకు అడ్డసరపువేష్కు తిక్పతీంల. వీనిని సమ భాగములుగ కషాయము బెట్టి ఆందు అముదము వేసి పుద్చుకొనిన వాతర్యక్తమం వారించునుం నోషకును, త్రిదోషజనితవాంతికిని చికిత్స రు గ్లా జాబ్దవటప్రరోవహమధుకై. ర్మధ్వన్వితైః కల్పితా ఫట్రామాళుతృషం భృశం వ్ర మయే చాసాస్టంతరస్థా వటీ, వలా లాజ లవంగ నాగ చపలా న్త్రీళోల మజ్ఞామ్చుద శ్రీఖండం మధుఖడ్డయు కృ్రళమయేద్వా నిం త్రిదోష ద గృవామ్‌. క శా చంగల్వకోస్టు, పరిపేళాలం తుంగము స్తెలు, మణ్హీచినట్ల, యస మధుకము బీనిని నమభాగములున చూర్మముచేసీ అందు 'లేనెకలిపి మాత్రలు చేసీ నీడఇెండించి పుచ్చుకొనిన చదావాము, ళోవు వాంతి వారించుకు, మంకియంం వలకలు, వరిపీలాలు లవంగములు, చాగశీసరములు, విన్పుదృ వారపవ్వు, "కీగువరుగులుు. తుంగముస్తైలు,. ,శ్రీగంధచూర్షము. వీనిని సమభాగములుగ చూర్షముదేసి. అందు సమముగ_ ఖండళర్కర కలివి లేనెవేసి పుచ్చుకొనిన వ్ర నోమజనికమైన వాంతిరుం,-శోమ వారించునుం

• విషూచి చికిత్స లళున జీరక గస్థక నై న్థవ త్రికటురామకచూశ్ష మిదం శుభమ్స్‌ సవది నింబరనేన విషూచికాం హారతి భో రతి భోగ విచమణేం కే
• వినూచియన మహామారి యువద్రృవముః ఆం్టేయులు కలరా యని ఇెష్వుదురు,

సై స్‌ ఫ్రజీవనము 0] శా. రతిశేళియందు నమర్దురాలను ,వియుంరాలా! వెలులి, జీలకజు ధి శక్‌ లం ఉత శుస్థిచేసిననంధకము, సైంధవలవణము; సొంటి, పిచ్చలి, మిరియాలం జీలితో పొంగించిన యింగువ వీనిని సమభాగములుగ చూర్ణముచేసి వపనూసెతోల గాని, మాదీఫలరసముతోంాని నూరి, మ్మాత్తలుచేనీ నీడనెండించి పుచ్చు కొనిన వాంతి, నిరేచరములు, శడుపుబ్బరము, భూల) ఆజీర్ష్మ ముసలన శలిగెడు వలేచనములు వారించును చావహాచికి త్స రమా రమ్య్యాకారే చతుకవచనే చారుచికురే విమూల్యా లజ్కాలే కరతలలసన్నీలనళినే, నిదాఘ స్పంజూతస్తవ కిము సరోజన్మ కదళీవలైః క్షవ్దే తల్చే స్వపిషి యదిసా ఎత య నక హిత్యనిపుణే, 16 ఆా+ లక్ష్మీ బేవిళరీరముపలె మనోవారమయిన శరీరమును, చతురమైన వాక్కును సుందరమయిన కబరీభారమును అమూల్యాభరణము చేం బ్రకాళించు నదియును; నల్లకలువలకు వా_స్తమునందు ధరించినదియు నగు రత్నశలా। 'సాహిశ్యమునందు నిపుణరాలైన నీవు తామరలేకులు), ఆరంటి ఆకులు వీనిని శయ్యా గాం కేసికొని చానివైం బరుండిన నీకు తావము జనిందునా! ఆనంగా వావము నీవ్నర్డించు నని ఆార్సర్యముం లీట్క గజ్జి మేహమువలనం గల్లిన జిల వీనికి చికిత్స కస ద్విజీరద్వినికా మరీచనిందూర అె లేన్ష 3 మనళ్శిలా ౨౬. నామ్హ్‌ చూశ్చీకృళానాం ఘృరమిశ్రితానాం త్రి భిః వ్రలేవై రవపయాతి పావమా, శై తా. * పాదరసము, జీలకలి, నల్లజీలకజ్కు చసప్కు శన్తూరివనపుః

• పాదరసము, గంధకము వీటిని ముదుగా మర్షించ్చి వీదవ తక్కిన ఇస్తువులను శ్ర ల్యేశమున దంచి చూర్మముచేసి ఆందు మిశ్ర, మము'చేషి చూరవలయునుం

లశ స్మద్వైద్యజీవనము మిరియాలు, గంగసిందూరము, గంధకము మణిళిల వీనిని నమభొాగములుగ చూర్ణమునేసి ఇనువబాణలిలోవైచి ఇెయ్యిపోని ఇనుకగుండుతో. నున్నగ చూరి ప్రతిదినము ముమ్తాజు బట్టించిన నమృన్తమైన. లీటలు మానునుం మజశీయు _వెదానిలో హరిదళము, తగిరిసవిత్తలు, ఈంశేదువిత్తలు, భావంచి విళ్తులు జేసి నూరి దినమునకు మూందుమాజులు బట్టించిన చకలనుయిన లీటలు మానను, నఖముఖలాలన సుఖదా పావమూ రానూ నితమృవిస్తార్హా ఖే శ ల. న్నే హరసకనకగం గై గ్రచ్భతి వూచ్వాపరావళంయాతి.. 18 తాం స్త్రీలకు కలుగు వట్టిరొండిగజ్టి 'మొదలగువానికి ఉమ్మెకవిత్తుల, "పాదరసము; గంధకము. వీనిని నూనె మొదలగు బిద్దువన్తువులతో ఖల్వమున చూరి లేసనము వేసీన వారించునుం మూలవ్యాధిచికిత్న, పభథా్యాతిలారుష్కర కై సృమాంశ్రై లకీ, జీ ర్ఫుజన యు్షైి ఖలు మోదకస్సా్ధాత్‌ 0 దుర్గామ పాల్డు జ్వర కుష్ణు కాస ఛ్వాసా౯ా దృతం స్రీవారుజం చ తద్వత్‌ * శేరై తాం కరకసిందెలు,. నువ్వులు, బీడీగింబలు వీనిని నమఫానగములంగ చనిచికొని ఇనవగుండదుతో. నున్నగనూరి చానికి శెండింకలు పాత బెల్లము - కలిపి మర్పించి "శీగుపండంకమాత్రలు చేసి నీడలో ఇెండించి అనుపొనవిళేమ ముతో ప్రా సాయంకాలములయందు పుచ్చుకొనిన మూలవ్యాధి 'పాండువు;, జ్వరము కస్టువుః దస్ద ఊల్చ్బనము, కడుపులోని బల్లలు హారించునుం మదన వైంథధవ గుద్దులు న్‌ జ్యమధురాబ్యగు డాజ్ట్రివి వనాశ్‌,

లి సై సద ఫబీవనను రిస్ట్‌ సు టితమస్యచిరం చరణద్వయం ఫ వికచతామకసప్రతిమం భవేశ్‌ లం ళా. మైనము, నైంధవలవణకు, గుగ్గిలము, కావిరాద్డు "నెయ్యి లేచె, "బెల్లము. వీనిని నమభాగములుగ ఒళకబాణలిలో వేసీ కరిగించి వక్యము* వండి ఇగిలిన కాళ్ష్ళకుకు చేకులకుకు, సాయంప్రాశః కాలముల యందు బట్టించిన చగుట్టమాని తామర రేవనలె నగునుం గండమాలచికిత్చ, స? అగ, ఛల్లాత శానీసవాఎతాళద_న్తిమూ లై క్లుడన్ను గ్రవిదుగ్ధదుక్ర లేపోచితైర్షచ సతిగణ్త మాలా సమిాకచేగాదివ మేఘవనూాలాం తాం బీడిసింజలు. అన్న భేఏ, చిక్త్రమూఎము, దంతి వేళ్ళు 'బెల్టమం, చాయువిళంగములు. వీనిని సమభాగములుగ జెముడు పాలతోను జిళ్లేదుపాల చశోను నూ గండమాలకు పూసిన వాయువునే మేఘనక్త్కై తొలంగ చందంబున గండమాల తొలంగునుం కంఠరోగచికిత్సం గోమూ్రేణ కృతః కళిజ్ఞ కటుకా పారా విషాజ్ఞామర క్వాథఃతో ద్ర యుతోనిహ _నికలాన్క[్ష్యామయానుత్కుటాక్కా పారా తేజవర్‌రపాజ్టన యనమారోపకుల్యానిళా బేవద్రుగ్శధునాకృళా ముఖదృళా తద్వద్ధృ టీపఠ ద్ధి తే. లర "న్తెలు, లిష్పతీంి. వీనిని నమభాగములంగ కమోయకుకాచి అందు నోమూ చక్రము కలివి లేనెజేసి పుచ్చుకొనిన కంఠరోగము హరించును మలకియుం విమ చద్ది లేజోవతి, రసాంజనము; యవమోరము, విప్పట్డు చనువు, బేవదారు వెళ్ళు. వీనిని సమభానములుగ చూర్షమాచేసి లేనెతో మ్యాక్రలుచేని నీడ జుడించి ఒకమ్మార్రను బుగ్స్యయం దునిచికొని రసనః మ్రింగుచుండిక శంక

06 సె గృదస్థిజీవనము అన్షుపి త్తచికిత్సం భూనిమ్బ నింబ త్రీపలా వటోల వృషూమృగాపర్పట మా రవాణామ్‌్‌ క్వాథో హనే కొద యుతోజన్లుపి త్తం చి త్తంయథా చవారవధూకటాత్‌;, లగి శాం నేలవేము వేపపెక్కం శరక తాండ్తయుసీరికలు, చేందపొట్లు ఆడ్డనరపాకు3 లతిచ్చతీలా. వర్పాటకను. గుంటగలగర వీనిని సమభాగ ములుగ కషాయము కాచి అందు లేనెవేసి పుచ్చుకొనిన వారాంగనల యొక్క కంటిచూపు ఫురువులచిత్తము నవహరించుచందంబున అన్హుపత్తము వవహరించునుం అక్మరి మూాత్రకృచ్శ్య చికిత్సం గద్ధ హింగు మౌరద్వయ వ్రైంధవ సౌవర్చల బిడ పిప్పలీ గనక చి త్ర నే చవ్యమరీచ కచ్చూర కుస్తుంబరీ బరీ తింతి డీ పడ్డన్చాజమో చాన్లువేతస పుమ్మరమూాల నాగర శరక జీరక వారితకీ వృశీ వివుషూ వికచిత చూర్మమిద మ శరీ వృదయ గళరోధ నిబంథాఒత్తాన హి క్యార్ధగుద గుల్మ సకలకూల నీహా పాండు శ్వాసన కసన దహన సదన విరసనాఒవిరతయే సమర్థతరమ్‌, లై చా వేయించిన ఇంగువ, వర్టమైరము, యవమొరము, నైంధపలవ ఆము జొవర్చలవణము, బిడాలవణము, పిచ్చచ్ళ “మోడీ, చిత్రమూలము, ఇెవ్యము, మిరియాలు, కచ్చూరములు ధనియాలు, "పెన్నేరౌడ్డ చింళొకు వసు ఆకామోదము, ఫుల్లప్రబ్బలిః తామరదుంవలు సాంటిి దాడీమ శాయ బెరడు, జీల, కరక్కాయలు, విషబొద్దివేరుు. పెద్దసోపు, వీనిని నమఖాగములుగ చూర్ణమునేసి సేవించిన ఆక్షరి (మూత్ర, ద్వారమునుండి లాళ్ళవడుటి వృాదయతోగము, గళరోగముూ మలబంధము, కడుపుబ్బ రము ఎక్కిళ్లు ఆండవృద్ధి మూలవ్యాధి; గుల్మము ఎనిమిదినవిధము లైన్క

సదై రద్యజీవనము 07 శూలలుు క్షీహము; పాందురోగమాూ, దగ్గు డబ్బనము, ఆగ్నిమాంద్యమాు, ఆరచి హరించునుం

మూత్రకృచ్ళ) చికిత్స సమోడ్రం కుశ కాశ గోయర శివా శమ్యాక పాహాణవఖి ద్దుస్పర్శం పరినేవితం పరిహే తృద్యోళ్మరీం దుస్తరామ్‌, యట ఎాశ్రీ ోో వ్‌లా పర్వతఖి చ్భిలాజకు కణా చూర్ణం గుడేనాన్వితం యద్వా తండులథావనోదకయుతం స్యా న్గ్థూత్రకృచ్భ్చా) వవామ్‌. వానైలా మధుకాళ్మభేద చపలా క నృీమురైర గ రి లా క్వౌళ స్సాక్మజతు ర్థయత్యతితరాం కృచ్చాాళ్ళరీ శర్కరా కృచ్ళే చాహరుజాం విబస్థసహిలే శ్వాథోళ్ళ్మ ఛీ చ్చేతకీ యాసారగ్వధ గోమయుై ర్వీరచితో నధ్వన్వి తళ్ళ్శస్య తే. 25 శాం దర్భవేళ్లు గడ్డి కట్ట, బళల్దేరుకాయలుం, ఊనీరికవరుగు, *క్రిబైరడు, కొందపిండివే, దరడనొండి వీనిని నమభాగములంగ కషాయము శాచి ఆందు లేనెకలిప్‌ ఫ్రౌగినను; "లేకు వీలకులు, కొండపిండి వేరు కుద్ధిటేసిన శిలాలిత్తు పివ్పలి వీనిని నమభాగములుగ చూర: మువేసి అందు బెల్లము బియ్యపుకలి =కలికి శ్రైగీనను; "లేక అడ్డసర పాకురసము వీలపలు య ప్రీ నుధుకము, కొండపిండి వేళ్లు; పిళ్పళ్లు ఆందుగబంక, సీరుగొబ్బి అప; ఆముదపు వేళ్ళు పీనిని నమభాగములున. శమాయము కాచి ఆందు శిలాళిత్తభస్మము కలిని శ్రాగినను; లేకు కొండపిండి వేళ్లు శరక్యాయలతోలు, దురదనొండివేళ్లు, శీలకేట్ల, బల్రైరకాయలు వీనిని నమభాగములుగ కషమాయముకాచి అందు" 'లేచికలివి త్రోనకు మ్యూశ్రకృచ్శ)ము, శర్క్య_రాశ్మరి, చానాము?- వేదన సీనితోంగూడియుండు మూ క్రశృచ్ళ్వము; మ్యూరబలిబంధము ఈ మొద లఅగననవి హరించును

08 సె వద స్టేజీవనము అగ్నిమూంద ఫి చికిత్స,

స్రాణేశ్వరి చ్రీయతమే వద కింవదామి తత్కాాంతభో కిము

మృగావీ యదగ్నికార్కి సమ్భుక్‌ శృణు పవ్రణయిని వ్రణ

యిక శృణో మిఖాచే త్పనింబకస నైైంధవళ, అజ్లీచేరమ్‌, లగి

శాం త్రేననీ! ఇంక నే బేమిచెస్పవలయు, నని లోలంబరా జడు

నలా రక్నకల ప్రాశేశా! అన్ని మూంద్యమునకు చికిళ్సను వచింపుమును లోలంబరావా మృగాశ్నీ ! బాగుగ వినుమన్కు చ్రియుండా![. బాసగ వినిమెద వఛింపుము భోజనమునకుముందుగ నిమ్ధవండ్లరసమును అల్లపురసమును సమముగ త్రపొంది దానికి తగిన మైంధవలవణము కలిషి పుద్చుళొనిన అగ్నిదీససము కలంగునుం

హ్‌బ్దు నో్టమిజమోదా ద్విజ రణ లవణం ప్రాగ బే త్సా

జ్యభు కం కు ర్యాజ్జాజ్వలస్థమానం జ్వలన మనిలజం గుల్మ

మేత న్నివానన్ని, వృమాన్లుం వహ్నిపథ్యా త్రికటుపటు

విడంజంతుజి బ్లేరయుగ్గ్య 6 దీపా సౌవర్చలం చాచలమపి

సకలం భస్మసా చృర్కరీతి, లై

తా, కుస్థిచేనిన ఇంగువు సొఎటి వీవ్చల్కి మిశియాలం, ఆకామోవనముు

బీలకజ), నల్లజీలకణ, నైంధపలవణము వీనిరి సమఫాగములుగ చూర్ష్మ ముదేసి భోజనమునకు ముందు నేతిలో శలిపీ భక్నీంచిన అగ్నిమాంద్యము, వాతము వలన ఫుట్టిక గుల్మములు్క కడుపులోనిబల్లలు హరించుకు, మంకేయంం చింతవంద్యు చచ్చిక్తమూలము కరకవింబిల్కు సొంటి పిన్పళ్లు, మి5యాలం, నైంధవలవణము; చిడాలవణము వాయువిడంగములు జీలకజి, నల్లబీలకజ్కు ఓమము, సౌపర్న లవణము వీనిని సమభాగములుగ చూర్షమువేసి పుచ్చుకొనిన ఆన్నిమాంద్యము వారించునుం

శుణ్ధీ బాణమితా కణాఒక్షవమితా దీపా యవాన్యాః

చ్రృమాద్భాగానాం త్రితయం ద్వయం చ లవణా ద్భాగళ్ళి

సర్వైద ఫ్టీటీవనము ఏం వా తత్ప్సమా కోష్టాటో వరుగామ గుల్మ మల వృాల్లోల మృరాబోదిత శ్చూర్లోబక్రినవి భస్మసా తృ్రకురుతే కింభో జనం భో జనాః లి శా. సొంటి ఐదుభాగములు, పివ్నళ్ణు నాలంగు భాగములు, ఓమమం యూండుభాగములు, అజా'మోదము కెండుభాగములుు నైంధవలపణము ఒక భాగము? శరక్కాయలతోలు పదున్వైదుభాగములు ఇట్లు వీనిని చూర్ణము చేని వేండినీళ్ల లోలాని, మళ్టేగలోంగాని కలివి పుచ్చుకొనిన కడుపుబ్బరమ్సు ఇకూలలు బల్లలు, మలబద్ధము, అగ్నిమాంద్యము ఇవి వారించునుం జిహ్వోకంట పృాదాం విశోధనకరం వై; స్వర్యశో ఫాపహం హిక్కాళ్వాస బలాసకాస చలజిద్వ లహ్యుంకటూస్త్రంలఘు పాకే స్వాదు నిబస్ధను 'ద్రు,చికకం యముద్చోధనం భోజనే భోక్తవ్యంసహ నై స్ధ్‌ేన చ తథా నింబద్రవై రాక్ట్రకమ్‌. శా. అల్లపుముక్కలు, నిమ్ధవండ్లరసము, వైంధపలవణము వీనిని చమభ్గాగములున. కలివి ్రతిదినము భోజనమునకు ముందుగా ఫుచ్చుకొనిన చనాలుశమొంద మాంద్లు, వృాదయశుద్థి, ఆరుచి, అన్నిమాంద్యము వారించునుం విద్రధిచికి త్పం శ్‌గ్ర, దీపస్ట వరుణా దచ్వియామినీ కుంజ రాళ నకృతః కమోయకు బోళదూరక్షసహిపోంతరుతితం ర థి విద్రధిం విదళయే డసంళయమ్‌. ల0 తాం మునగభెక్క, ఓమము, ఊలిమిరియాకు, చనుపు “మ్రానికనుపు శావివెళ్క- వీనిని నమభాగములుగ శహెయముక్రాచి. ఆందు బోళచూర్ణము ఇలిప్‌ ేవించిన కదుపులోని బల్లలు, ప్లీహము) దద్దులు వారించుమం

క00 స్వ్వైద ఫ్రజీవనము హృద్రోగచికిత్స. కమలకుట్ట లతుల ఫ్రపయోధర ద్య్యయసమాహితహారమనోర మే, హృదయరుతు హితం ఘృత మద్టన స్వరస కల్క_ సుసాధిత మజ్దనే, కి తౌ. ముశ్తావోరములతో. నొప్వుచుంకు తామరమొగ్షలవంటి. కచ కములుగల రత్నకలా! మద్దిచెక్క రసములో "నెయ్యికలివి పౌకముచేస్స్‌ శేనిం చిన వృొద్రో, గము హరించును. దంతరోగ చికిత్స, సోయం సుగస్థి ముకుళో వకుళో విభాతి వృమోగ్రణీః వ్రియత మే మదనై కబంధుః యస్య త్వవైవ చిరచర్వితయా సుగాఢం దన్వా భవన్ని చపలా అవీ వజ్ర తులా: రు తా. శ్రేయసీ! మన్మ్యభునికి ముఖ్యబంధువ్నై నువాననగనల మొగ్గ లతోం బ్రకాళించుచుండు. పొగడకెట్టుయొక్క జట్రకనమలిన కదలుచుండు చంతములు గట్టిషి వద్రైశుల్యంబుంగునుం "మొటిమలకు చికిత్స, న్యగ్రోధాంకుక కోష్టు లో గ్ర వికసా శ్యామా మశూరా రుణా శ్రీఖండై: పయసాన్వితైర్విరచితం వ్యజ్దసఘ్ను ము _ ద్యర్తనమ్‌, ల్తిషం స్పవ్తదినం మనూరరజపా సర్చిః పయ లిం ఆగే క్మాలినా వక్త్రం శారదచన్ద +సుస్టరతరం వషంగస భం గాద్భవేత్‌ ఇంగుడాన్థః ఫుల మజ్జకో జలయుతో లేపొ న్గుఖే కాన్తిదో రాధోగ్రాధనికా నివ్నాన్సి పిటికా రుస్తా

సరై స్రదస్టజీవననము 101 ణర్భజా లేవనాత్‌, హర్యం ర_క్రమరూషికా రుజిపాతో' మూశ్రేణ లేపోథవా విణ్యాకస్థ ఫురాతనస్య కృతః పాదాయుధస్య ధ్రవమ్‌, 83

శా. మజ్ణియూడలకొనలుం, చంగల్వకోన్తుు లొద్దుగచెళ్ళం; మంళిస్రీం- బూరుగముండ్లు, చిరినెనగపిండి, ఆతివన, తీ గంధము వీనిని నమభాగ ములుళ అవుపాలతోనూరి వీడువినములు ముఖమునకు 'లేవనముటేనీర ముఖము మోది మొటిమలు మొదలగునవి వారంచును మటిరుం. గారమంటిగుబ్టాను శితోదకముతో చేని లేక లొద్దుగబెక్కం వస దనియాలు వీనిని ఊదక ముతో జీని నూరి ముఖమునకు బట్టించిన ముఖమఃసో/ది మొటిమలు మొదల గునవి మాని కాంలిని శలుగంజేయును. మళఠియంం ముఖముసూది మె.టి ములు హరించుటక్తై. జలగలనంటించి ర్నక్తముమైనరు తీయవలయునుః లేక; నోమ్యూ క్రమములో స్రాతశువ్వులపిండిని కలీపిళాని "లేక్క కోడిమలమును గాని, "లేవనము వేయవలయంంను* వాపులకు చికిత్స తైలం శోధ మపారమపస్టపహాేద్వ బ్రశ్పీకరాస్నామహ* మై పజ్యామరళుష్కుమూ లకయుతం శ్రాహీకనే సాధితమ్‌, తద్వద్విళ్వకిరాతతి క్షమథవా పారా నికాథావనీ ముప్తా జీకక పంచకోలక రజ సృంమిశ్రముష్తామ్బ్భునా, 34. కా ెల్లపన, సన్నరాన్నము, సొంటి జేవదారు, గుమ్మదు వేబ్ల్య పీనిని సమభాగములున కల్కముకేనీ దానిళనిమిదింతలం సరస్వతి అపరన చును; నాలుగింకల నీళ్ళను; నువ్వులనూనెను కలిపి మైనవక్వముగ _త్రెలము 'శాచి 'దానిని శరీరమునకు లేవము జేయుంచుండినన్కు లేక, సౌంట్సి జీల "వేము, కటుకరోహిత్సి. వీనిని సమముగం జూర్శముచేసి ఊప్పోదకముతో ఫుచ్చుకొ్నినను, లేక వివబొద్ది 1డపు, "వెర్దమ లకు ఈం మువ్లైలు లీలకటి.

102 సై సద ఫ్టేననము పిచ్చట్ల, మోడి, చవ్యము) చిత్రమూలము, సొంటి” వీనిని నమషాగములుగ చూర్జముచేసి ఊప్టోదశముతో పుచ్చుకొనినను వాపు హరించుకు, తలపోట్లు, కర్ణ రోగములు వీనికి చికిత్స "లేవ పాఠా వటో లౌషథధరుబుక జటా శిప్రదద్రున్నుకుమై శరాన్యామే న వపిషైో వ సోమయతి మపహోమూాకరోగా న న గా ఆయి ఆ ధి "భేషూళ్యా పత్తం పక్వం ఘృతాక్తం రవిభవ మనలే తెసి తం వీడయీ_తృతోయం కసే నిష్నిక్సం దళయతి సకలం కర్ణ సూలం సమూలమ్‌, ట్‌ తా వివబొద్ది చేంయపొట్లః సొంటి అమువపువేర్లుు మునళవేకు చెళ్ళు. శగ౦ిసెవిర్తులు, చెంగల్వకోష్టు పీనిని నమభాగములుగ ఫులికడు గుతో నూరి కలకుకట్టిన పోట్లు వారించును. మరియం, పండుబిల్లే డాకలకు "ఇెయ్యివక్టించి నివ్తుమోందకాంఛి రనముపిండి శించిదుక్త్షుంబున నుండునపుడుు ఇెవిలోపోసిన ఇెవిపోటు నారిందునుం వాతవ్య్యాధులకు లఘురాజమృగాంకము. ఘృత తీక్ష్రయుత స్పురసా స్వరసో లఘురాజ మృగాబజ్క ఇతి ఖత అపనా '_ననిలాక" సజలా సృవాుళా న్నిజ భక్రమలానివ చక్రధరః, 86 తా. తులసియాకురనములో నెయ్యి? మిరియాలచూర్షము కలిసీ భత్సీంచిన విష్ణుమ్నూర్లి కనధక్తులయొక్క పౌవముల బోకడచుచందంబున ప్రబలమైన వాతవ్యాధులన్ని యం వారించునుం మూర్తాః కషూాయా ఘుటికా ఘృతాని తైలాని భాాణ్యేన వియోజితాన్సి విలాసీనాం వాతవినాశనాయ విలాసినీనాం

సద్రై శృదర్భజీననము 10 తొ చూర్ష్మము, శహాయము, ఘుటీకలు, ఘృాకము, ఎెలము ఆకు నవి ద్రైవికముపలన నుపయోగవడకుండిన విలననశీలుం డగువెాండు విలాసురా లగు స్త్రీని ఆలింగనము జేసికొనిన వాతరోనము శమించును వీ ' తృచికీత్సం అమృత మమృతజం నీళా సమేతం గుణవతి వి త్త మపా కరోతి సద తరుణ ఇవ నితమ్బినీనితమ్చూంబరవ.తన్నుజ్వర జర్ష్భ రీకృళతాఒబ్లం తతి తా. గుణవంతురాలగు రక్నశలా | తిచ్పతీలెరనము,. ఖండళర్కర్య_ "జెయ్యి వీని జీ(ముచేసి సేవించిన కామబ్వరపీడితుండగు యావనపురుముండు బముగల ,స్తీయొక్కు మొలవనము నవవారించు న్లేషరోగచికిత్సం నూణం నిణీలో అణచన్షళచ్చీ దూళళత్ధణీ శ్రోణి తటాఖి రామే కష వశోపస్య ఛశమాయ యోూనోన యోగో యథా- లేం త థాస్య యోగః, కఫా ద్భవతి ఛోఫీరు చిన్నా శ్వా థో మధూదరః అస్యార్థో లభతే నైవ తన్వంగి తవ మధ్య్టివత్‌_ ఇ ఠం తా. తిబ్బలీం) కషాయములో లేనె కలిపి త్రాగిన గ్లేన్యరోగములు నశించును. ళన్వంగీ ! సీనడుము అతిమూత్రం బగుటచే. "నెటుల నగవడకుం చునో, ఆర్తెజంగుననే ఈల్లోశార్థమును స్పష్టముగ నగవడదుం కామవృద్ధిచికిత్స. తాంబూలం మధు కుసుమస్త, బో విచిత్రాః శాన్తారం సుత రువనం విలాసవత్యప గీతాని శ్రవణసుఖాని మృష్ట మన్నం శీబౌనా మపి జనయన్తి పంచబాణమ్‌, త్త

101 సద స్రదస్థడీవనము కా. ఆాంబూలచర్వణ ము మద్యపానము, ఫుప్వులమాలికలం ధకం చుటు ఊద్యానవనములయందు. లిరుగుటు విలానవతులగు వనికలతో సంభాషీంచుట, గాన శ్రవణము, మృష్టాన్నభకణము ఈ మొదలగవానివలన కపుంసకునిక్షై నను కా మోద్రేశము కలుగునుం వాజీకరణ ప్రకరణము. సహిలే ఘృలేన మధునా మధుకే షరినేనితే ఏబతి యోను షయ్యి నవ న్ముభ్టువాం సుఖకరం సతతం బవాబీజవూర సహితో భవతి, | శా. యస్రిమధుకమును చూర్ణముచేసి అందు నెయ్యి, లేనె కలికి భకించి హాలుంత్రాగిన మిక్కిలియు. వీర్య స్తంభనము, ఫుస్తికలవాండై సురత “మున సంఖ్యాతీక మైన న్షీల నోడించుకుం మధు యష్టి కణాతు గావకా వరచూశ్ణం సితయా సమ న్వితమ్‌, పలితం పలితం వినాశయే న్మ తివీర్యాయు రకా రృృకారణమ్‌, శీల తా, యస్రిమధుకము, వీచ్చర్ల, వెదురుబ్చు, చల్ల కిల్లిగడ్డలు, నేల గమ్తుడుగడ్ణ వీనిని సమభాగములుగ చూర్షముచేసి అందు ఖండళశర్కర ఎవాజ్టీ 6% ఇ కలిపి పుచ్చుకొనిక ముసలివాని మైనరు కామోద్రేశము కలుగును అమృతామలకీ ీప్ర్శౌనాం హవిషూ శర్కరయా నివే వణేశ అజ అజరా అమరా అపారవీరా అళికేళా అదితే సుతా అభూవ౯ం శ్తీప్ర తా, ఊసిరిళవరుగు సన్నవ్వక్టేరు కాయలం.. వీనిని సమభాగములుగ చూర్షముచేసి ఆందు తిప్పసత్తు, నెయ్యి? చక్కెర కలిపి పుచ్చుకొనిన ఆపార మైన నీర్యవృద్ధిగలిగి జేవతలతో కుల్యులుగ నుండెదరు. మఠియు. వెట్రు శ లును నల్లనగునుం

సద్వ్వైద స్థైబీవనము 105 ఉచ్చటా మక్కటా గోయంరై క్ళూన్మికై శృర్కరా దుగ్ధ సంమిశ్రిలైః పొచితై॥ నేవిలై ర్వార్షకే వమూనవో మనూనినీ మానీముచ్చేద యేతాంవునర్యావనే. త్త

ఛాం తెల్లసరిగింజవిర్తులుు. రీటకో వెలవిత్తులు, వీనుగువట్లేరు శాయలం కనిని సమభోగమాలుగ చూర్షమువేసి, అందు పాలు నెయ్యి, చక్కెర కలిపి ఊడికించి పుచ్చుకొని, నురతముశ మాసలివాండై నను చ్త్రీళచూనము నవవా శించును. ఇయ యావనపురుముందు.. స్ర్రీలమానము నవహరించుననుట యొక భుక్య్వోచ్చటాం శీనయుతాం విలానీ భ్యుత్తే. శతం. సున్టరి సున్టరీణామ్మ్‌ త్వం శావదేశాసీ మయా తు సాదు భుక్తా రతా పశ కుళూవాలం మే, శ్తీ్‌ శాం ెల్లనరిగింబల చూర్ణమును పాలతో పుచ్చుకొనిన నూజుగురు స్త్రీలను రమించుటకుం దశినళ్నక్తి కలంగును శావున రత్నకలా | నీవో ఒక్క "శవు, చే నీయామధమును సేఏంచి నీతో నురకమం నలివెద చాపొమర్థ్యే మును జూడుము. చూర్ణం ఘృతత్నీరయుతం రస్పై నై ర్విఖావితాయా బవుుథా విదారార్థక నిమేవ్యమాణో సుదినం విలాసీ ద ఇాజ్ఞనాభిస్పవా రంరగమితి, క్తి శాం చేలగుమ్థాడునడ్డను చూర్షముచేస్పి చానిని జీలగుమ్థుడురనము ేశనే యిరువదియొక్క-.మాజులు కొవనచేస్తీ బలంమారు నీడ నెండించి అందు ెయ్యి ఒకతులము; పాలు ఆరతులను కలిసీ ద్రతిదినము వేవించు -చుండిన మిక్కుటముగ వీర్యవృద్ధి గెలుంసనుం నహిశం ఘృతదుగ్ధ్థాభ్యాం విదారీ వ, భవం రజః ఉదుమ్బరమితం భుక్త్వా వృద్ధోఒపి తరుణాయలే, -47

106 సదై సద్యజీవనము శాం జేలగమ్ముడుగడ్డను చూర్ణ ముచేస్రి అందు య్య. ఓకరులము "తేని ఆరకులను కలికి వ్రతిదినను. ఆత్తింండంక ఛక్షీంచుచుండిన ముని ఛానికి నైకము యావనము కలంగునుం సౌభాగ్య పుష్టి బల ళక్రవివర్ధనాని కిం స్పన్తినో ఛువి బవారాని రసాయనాన్ని కన్టర్చవద్ధనక రాత్తు నీళాజ్యయుక్రా ద్దుర్ధాదృతే మమ న కోఒపి మతః ప్ర్యయోగః శ్రి శా, పీనుందరీ | సౌభాగ్యము పుష్టి బలము, శుక్రము, ఆన చానినీ వృద్ధి చేయుట కుపయు_క్తంబు. లగు రసాయచాద్య నేకొషధ:బు లున్నయవి ఆయినను చక్కెర; నెయ్యి? సాలు ఆనువానికన్న మదనో ట్టైకరములై న వస్తువు 'లెన్వియును లేవు రన వకరణము, కో అధున్గా బ్రూమహే సద ఫ్టశ్చోమత్కాారక ర్మానపాళ యళతొ" న నీరసా భాతి కవితా కులకామినీ శే తా ఓీరక్నళలా! రనవిశేమ విహీనమైన శవిత్వమునకు చమళ్కాం రము. కలుగుట దుర్శభము, అట్టగుటంచేసి "జేనివివణకు రదించిన వైద్య శాత్త్రంబున. రసవిశేమంబులు. 'లేకుండిన చాకవిత్వము నీరసంలగును. అవును జీనిదట కొన్ని రనవిశేషంబులను వచించెవను, విళః స లౌవహరణసూతము, పథ్యా కణార్కవిష తిందుక ద్నన్తివీజ తిక్తాత్రివృద్రసబీ న్సృదృళాళవిమర్ద్య, ధూనర్తామ్చునా సకల వాసరమేవ సూ తస్పాాద్విళ గకౌాపహరణో ఒభిసవజ్వరఘ్న, వల్ల యుగ్మం భ జేదస్య శృద్దబేరరసాన్వితమ్‌, ముద్దయూహాన్వితో భకో భోజనాయ ప్రశస్యతే, లై

సదై్వైద్యజీవనము 207 తాం కరకపించెలు,. పిచ్పట్లు తామ్రభన్మము, కుర్ధికేసిన విమముస్టీ విత్తులు శుద్ధి చేసిన జేపాళములు, కటుకరోహిణి, లెల్ల తెగడ, శుద్ధిచేసిన రసము, శుద్ధిచేసిన గంధకము. వీనినన్నీటిని నమభాగము లుగ చూర్ణ ముజేసి ఖల్వములో నువిచి నల్లటి మెళ్తాడరసముతో ఓకదినము మర్టించి కండు గరి తెంబలంతళాని, లేకు గురిగింజంతగాని మ్మాత్తలుకేనీ సీడసెండించి. ఆల్షపురన ముతో సాయంహ్రైతణకాలముల పుచ్చుకొనిన నవజ్వరములం హరించును వథ్యము "వెసరకట్ట- ఆగ్నుముం శీశారినూతము, శుల్చ గన్గక టంకణొా గళగతం తుస్ధం రసం ఖర్చరమ్‌ 'శాళంతుల్యమిదం విమగ్ట్యఘటికామా త్రం సుషవ్యారవై,, సూతప్పార్షత్తివురారిణా విరచితళ్శీ తారిరిస్ధం స్మృతో గుంజూజాజినీతాయుతః చ్రళమయేదేశాహి కాదీ౯ జ్వరా౯ా, తాం త్యామృళభస్యము, శుద్ధిచేసిన గంధకము, వెలిగారభన్మ ము, ళుద్ధి లేసిన పసనాభి శుస్థికేసిన మ్వైలుల్సుత్తను, రసధస్తము, శుద్ధి కేసి! పాలకు త్తమ వారిళాళకళభస్మ ము వీనిని సమభెాగములుగ ఖల్వములో నునిచి శాక శాకరసముతో ఒకనడియశేపు మర్టించి సరిగింజఎం లేసి మ్మాక్ర్తలుకేసి జీల కజ్కు చక్కెర ఈ అనుపానములతో సేవించిన వీశాహిశకము మొదలగు 'జ్వరములు హరించునుః కనకసుందరరసనముం మరీచబళిహిబ్లు శై న్దరళ విస్పలీ టజ్బరై స్సువర్షభవవీజనక్షై స్పమల్నవె ర్లినార్టావధి, దయాజంచిన్థిట్టైని క నకసుస్టరం సున్టరి స్మ బ్‌ "టే హా శాజ్వ రాతిసృ హ్నిమాందాస్థ వహ;ః, డ్శీ ళా ప్టీవ్కియురాలా | మిరియాలు) శుద్ధి చేసినగంధకమః, శుద్ధిచేసిన ఇంగిలీకము, శుద్ధి వేసిన వసనాఖి పిప్పళ్లు, శుద్ధిచేసిన "వెలిగారమం, శుద్ధి కేసిన లోలంలనారి

108 సద్వ్వైద్య జీవనము నల్లఉమ్మై క్షవిత్తులు వీనిని సమభాగములంగ ఖల్వములో నునిచి భంగి కర్లీ కహెయముతో. ఆరదినము మర్చించి గురిగింజలంతమ్మాత్రలు జేసీ సీడసెండించి అనుపానవిశేవములతో శేవించిన తవాణె నవజ్వరములు, అతిసారము ఆగ్ని మాంద్యము వారించునుం పంచామృతపర్పటీరసము,

లోవాభ్యార్కురసం సమం ద్విగుణితం గస్థం పచేత్కోలి

కా శాష్టాగ్న్నై మృదుళే నిధాయ సకలం లోవాస్యపాత్రే,

ఖిమక్‌, సర్వం గోమయమణ్ఞలే వినిహాతే రమ్మ్భాదే విన్ధ

నే త్తస్యోస్థ్వం కదళీవళం ద్రుతతరం వై ద్యేశ్వరో విశ్య

జీత్‌, సా్యాత్చఖ్చామృతవర్పటీ "ట్ర హీణికా యక్షైతిసా

రజ్వర, శ్రీరు శ్చాణ్డు గదాన్లుపిత్త గుదజ యషన్హాంద్య వి

ధ్యంనీనీ. త్రి

కా, లోవాళన్మము, ఆకృకభన్మ ము ఇవి నసమభాగములం, కుద్ధిడేసిన

గంధకము. శెండుభాగములం వీనినన్నిటిని ఖల్వములో నూరి చూర్షమువేన్కి , ఇకువబాణలిలో వేని "ేగుకట్టలతో మందాన్నిశోవండి అవు ీడతో పాదు చేని చానివై అరటియాపవరచి చాన్నివె మందువేసి దానివై మరియొక ఆరటాకుకన్పి; చల్లారినతోడ నే వటికములు వేని భక్షీంచిన తవాణి తయ రోగము; ఆతిసారము, జ్వరము సూతికారోగము, పాందురోగము, అక్ష పిత్తము మూలవ్యాధులు, ఆగ్నిమాంద్యము వారించును,

ళ్‌ హణాస్టవనుపానం తు హింగువై స్థవజీరకమ్‌,

జీ్‌రకం పాణ్ణుగర యో రతలేషు స్వ్తయు క్రితం 6

న్‌ చ్రవాణీరోగములయందు వెషెమధమును ఇంగువ మైంధవ

లవణము, బీలకణ అనువాని చూర్లాను పానములతోను, పొండువు; కత్తిమ జన్యవిమరోగములయందు. జీలకణ చూర్తానుపానముతోను ఇకరరోగముల యు క్తాను పానములతోను 'ేవించవలయునుం

సదై్వైద్యజీవనము 109 (దీయందు పాలు, "పెరుగు నెయ్యి, మక్స్యములు గూనె స్త్రీ ఇంభోగము వీనిని వర్టిందవలయునుం ఆదిత్యవటికరసము, వచా విశ్వాజీరోమణ గరళ బాపహ్లాకదవాన త్వచాం కా ర్యావట్యశ్చణక తులిళతా మాక్కవరనై।, యఖథా భానో_స్తజ_న్తీమిరనికరం కామిని తథా, హకంతే తాళ్శూలాన్యనిల మనలగ్గానిమపి చ, 7 తా, ఓకామినీ! వసు సొంటి, జీలకణ, మిరియాలు, కుస్థిచేనిక ఇవనవాఖి ఇంగువ, చిత్రమూలము, లవంగళట్ట వీనిని కమభాగములంగ చూర్తముజేసి వన్హగాలితమొకర్చి గుంటగలకళాకురనముతో మర్తించి సెనగ అణ (వో చ లంకమ్మాక్రలునేసి వీడచెండించి ఆవపానవిశేమములతో శేవించిన నూర్యుని 'లేజక్చు శిమిరనుభుముకు. బోకడదు చందంబున కూల్క వాతవ్యాధి అగ్ని విలానినీవల్ల భనూతము, శశి సమానభాగే బలికూలివీజే తయోప్పమానం కనకస్ధ చీ జమ్మ్‌ ధుత్తూరలై"లేన విమన్ట్య సమ్యగ్విలానినీవల్ల భఛభనామ భేయఫ సూతో భవేవ్వల్లయుగమాణన్సీతాయుతో 'మేహనమాహహళ్కీ వీళ్యస్య బద్ధం కురులే నరాణాం నిహాూన్తి దర్చం చ సులోచనానామ్‌, 8 కా గంధకము, పావరసము ఇవి సమఖాగములం ఈ ింటికి నమమా జల్ల ఉమ్మైత్తవత్యలు.. పీరినన్నిటిని శుస్థినేసి ఊమ్మై క్టవిత్తు, _తెలముతో వేతి కంటకుండునకు మర్చించి రెండుగురిగింబలంతే మ్యాత్రలంచేషి పీడ ఇండి?చి 'సాయంస్ర్రాకకశాలముల. ఖండళర్కరతో. పేవిదిన వీక్యచ్తంధనము. కలికి చురశమున న'చేకస్త్రీల నోడించుకుం

కే10 సదై్వైదర్థిజీననము

చిత్తకం ్రిఫలాచూన్షం జాగరం మరిచం తథా

విస్పలీ జీరకం వైవ తథా రాస్నావసా తతః,

ఆజూమోదం కణామూలం వివువః పరికీర్రితు,

అరణ్యతులనీ డీవ్యం కచ్చోరం థాన్య మేవ చ,

విడంగం కృన్ణజీరం చ ళ బంగీ సారాఖ్యమూలకమ్‌,

సక్టయారం యవమోరం లవణం నైంధవం తథా,

సౌవర్చకం చిడా చైవ సాముద్రం కృన్లనై ౧ంధవమ్స్మ్‌

లోనె ఎలౌొని సర్వాణి వైకవృథ్యా వినిత్నీ చేత్‌

వ్‌తద్ద ఏ)వ్యాణి సర్వాణి మాక్ష యిత్వా యథావిధి,

కళింగఫలచూర్షం చ ప్ర 'ల్యేకం స్యాత్తిఫాగకమ్‌,

చా ర్వార్థాకళ్యూర్మం తి భాగంస్యా న్నే పాళంచ త్రీధాగకమ్స్‌

బోస్టతిష్పద్బీజరమితి ట్‌ ృతుర్భాగం వినితీవేత్‌

కర్వా చేహంతు వైద్యుస్తు దదాగ్థదై్వ కోలమాత్రకమ్మ్‌

సర్వా౯ ర్లోగా౯ా నివాంత్యాళు అనుపానవిశేషతః

వీవం నారాయణం మూర్షం ఎబహ్హణా కథితం శృశ్యా

తా చ్మిక్రమూలము ౧ భాగము, కరక జాండ్రయునిరిక లం అ భగ

మలం సొంటి మూర్ష్మము 3 భాగములు మిరియాలు ఈ భాగములు, పీచ్చట్ల ని భాగములు. బీలకఆ ౬ భాగములు; నన్నరాన్నము 8 భెగములు, పన ౮ భాగములు అజామోదము ౯ భొగములు, మోడి ౧౦ భాగములు. "వెద్దపోపు ౧౧ భాగములు అడవిశులనీి ౧౨ భాగములు, ఓీమము ౧3 భాగములు, కచ్చూరములు ౧౦ భాగములు, దనియాలు ౧౫ భౌగములు,. వాయునీడంగములు ౧౬ భోగములు నల్లజీలకణ ౧౭ భాగములు, కరక పువ్వు ౧౮ భాగములు వివబొద్ది ౧౯ భాగములు, సర్టమ్షరము ౨౦ భాగ

సదై్వైద ఫ్టజీవనము కష ములు యవకూరము ౨౧ ఫభౌోములు, సైంధవలవణము ౨౨ భాగములు జౌవర్చలవణము ౨౩ భాగములు బిడాలవణము ౨౪ భొగములు, సమ్ముద్ర్త లపణము ౨౫ భాగములు) నల్బడవు ౬ భాగములు చంగల్వకోస్టు న! భాగములు ఇటుల పీనిజెల్ల దంది చూర్ణ ముటేసి వెట్టిప్రచ్చకాయచూర్హ మః మొవటిచానికి 9 భాగములు 'మ్రానిచదుఫు 9 భాగములు, కుస్ధిచేసిన జపా శములు 9 భెళములు బోలిమ్నతీనిత్తులం ఈ భాగములు ఈ ్కశారము చూర్ణముచేసి వ త్ర ఘాలికమొనర్శి లేగుసండంత పృమాణమునకు మించ కుండునట్లు చేవారక్వము.. నెటింగి ఆనుపాన విశషములతో శీవిచిక ఇర్వరోగములు హరించును హృదోోగే మధునా నేవ్యం గుల్మకే ఛచాదరేణ రుం మలఒ'ద్దే దంతిషత్త రనేన షరికీర్తితమ్‌, ఉహ్హోవకేన ఇచాజీర త్వా చాన్లుసస్థ కర్తనే, ర్రేణ చోదశే నేవ్యం వాతే వై కాళశక్కర్శా విద్రృథా దాడిమజల మనుపానం పీ _ర్థితమ్‌, ఆరన్థవాతే సుకయా వాతరోగే సన్నయా, చధిమంజేన విట్స్బం?ే వేయ మేతత్సుఖావహమ్‌, భఛగందరే పాండురోగే కానే థ్వానే గళ ల కోన వై గ్రహణీదోపే. అగ్నిమాంద్యే తక్ష్రైవ చం చంస్ట్రావిమే. మూలపొషు సగారే క్చత్రిమే విపే య థాక్థం న్ని గ్ధనోస్టేన వేయ మేతడ్విలేచనమ్‌. 10 కాం ఈనారాయణ మూర్షముకు. కదుపు ఊబ్బరమున 'లేజవోను, చుల్మరోగమున *శేగువండ్డరనముతోను;. లేక "లేగుపంగ్ల కహా యముతోన్సు చులలద్ధమున దంతియావరసముతోను; ఆజీర్డేమున ఊష్టోదకముతోను; గుడ "స్థానమున కత్తిరించినటులంండు వ్రణములయందు ” చింత చెక్క శమాయమా తోను, ఉదరరోగమున ఆవుమల్జీగతోను, వాకరోగమున తాటి బెల్వముతోను,

$12 సై సద్యజీవనము మూలరోగమున చాడిమగింబలరసముతోను, వాతాధిక్యమున సారాయితోన్సు పామాన్యంబగు వాశరోగముల శల్లుతోను; మలమూ్ర్రబద్ధమున "వెరుగమోది మోిగడతోను; భగందరములు, పాండురోగములు, శానశ్వానలు, శంళరోగము,. పొల్తిశడువున జనించురోగములం, చ్త్‌నాణి, అన్నినూంద్యము; స్థావరజంగచు విషములు, ఆనువానియందు యుక్తమైన కమోయములతోను,. సేవించిన చర్వరోనములు నివారణమగునుం నారాయణలైలము,

అశ్వగంధా బలా చిల్వం పాఠాచ బృహతీద్వయమ్‌,

తథా గోతురకం నాగబలా చ వీచుమందకమ్‌,

స్తుచ్చస్య పిచుముందం చ తథా మూలం ఫునన్నవమ్స్‌

మధూచ్చిష్టలతా వైవ వరండస్య్థ చ మూలకమ్‌.

వీళాని సమభాగాని ప్ర లేం చ యథ్యాక్రమమ్స్‌

చత్వారింశ ద్రూప్యసమమేనై కస్య వినివేమీత్‌ *

వలాని వైవ సంగృవ్యు చతుర్ణోంణాంఛసా వచేర్క్‌

చాతుర్భాగావశిష్టం చ కషాయం సుషరిసృతమ్‌.

జ్‌ న

నవ్యవన్తేణ సంశో ధ్య తన్మ భ్యే తిలలై లకమ్మ్‌

దళప్రస్థం వినితీప్యు శళతళావర్య్యా కసం ఫునః

తత్సమంతు వినిత్నీవ్షై గోతీకం చాథ్టకద్యయమ్‌,

తదర్థం చ వినిమీవ్ధు మేళయిత్వా యథాక్రవ.మ్‌,

శోష వైలాచ శ్రీగంధం దర్భమూాలం వసా తథా

మాంశీ చ స్వైంధవం చాన్నీ ఆశ్వగంఛా మబోబలాం

శాస్నా వై వివుషా చైవ బేవదారు రరణ్యకీ

గాంధారీ చణమూలం చ హో్టరణస్థం వమాపషమూలకమ్‌౬

అరణ్యం ముద్దమూలం చ గజామేడస్య వీజకమ్స్‌

సద్వ్వైద ఫ్టజీవనము 118 వళాని వైరూస్యమభా గాన్య్వాకృష్యు చూర్షకమ్‌, సంశోధ్య నవ్యవ న్రేణ కల్క_-ం కృత్వా యథావిధి, వత తెలం ధాన్య రాళ” స్థాపయేశ్చమమా, శ్రశమ్‌,

త శ్తేలం వూజితం నేవ్య మళీతి వాతనాళశనహ్‌, అభ్యంగం పాననన్యే చ కార్యం వై స్వరోగనుత్‌. వతత్తైలం వాతరోగసమూహం వాని చోత్తమమ్‌, మన్యా స్తంభే హన్నుస్తంభే తథా మవైవ గల గ్‌ హే కటికళూలే చ హృమ్మ్ఫాలే పాదకూలే చ వై తత, ఛాధిర్యే గతిభంగే చ కటీభంగే తతః పునః, హ_స్తపాదాదిగాత్రస్య శోషణే రక్షవైకృళా ధఛాతుతయే జ్వరేవ్వేవ తయరోగే తక్షైవ చ అండవాలే చాం త్ర వృద్ధా వృషణస్థూలరోగశే దంతరోగే మస్తవాలే పార్శ్వకూలే చ పంగుకే, బుస్థి ఛ్‌ శే గృద్ధ )వాలే 'నేవ్య మేశత్సుఖావహమ్‌, మానవాస్సుఖమేధంలే సత్యం సత్యం నడామ్యహమ్‌. వీవం నారాయణం లైలం పక్షం ఇాస్త్రానుసారత్యు ధన్వంతరి 'పో_క్షమిదం సర్వసౌఖ్య వ్రదాయకమ్‌, కం శా. పెన్నేరుగడ్డ, ముక్తవపులగము, మారేడుపిందెలు, విమబొద్దిః "జీలములక;. ెద్దములక; పళ్లేరువేళ్లు, "వెద్దమ్నాక్తవపులగము,. 'వేవచెక్కం శురకజేవచెక్క, తెన్పగలిజేమ వేటు మైనపుతీలా. ఆముదపుకేళ్లు, ఈ దినునుల నన్నింటిని ఈం తులము లెక్తుకొని నలియంగొట్టి అందులో లీ స్రోణములం ఆన గా కంగ౬ రులములకీళ్ళలోసీ కంవ భాగమున దించుకొని వడియగట్టి అందులో మంచినూనె ౨౬ రులములు, విల్లీపీచరరసము. ౨౫౫౬ తులములు ఆవుపాలు ౧౦౨ శులములం పోస్కీ పిదప కోష్టు, వీలకులు, శ్రీగంధపు

1114 సర్వై వద ఫ్టైబీవనము చూరు, దర్శవేళ్ల, వస్తు జటామాంసీ, నై ం0ధవలవణము, "పెన్నేరళడ్డ, ముక్షవ పులగము, నన్నర్శాన్ట్ర కము, "పెన్దసోపు 'చేవదామచెక్క, ఆడవిఎ౦! అకు అడవినెకనలు, ఆడవిమిశములం అడవిపెసలం, తగిరినవిత్తులు ఇ౨ి దినును ౧-క ౮ రులములు చొవ్వున చూర్ష ముగాన్సి కల్కమునుగాని చేసీ ఆందులో పోసి నూమ్మైన్ని చేత మైనవక్వముగ వండి దించుకొని ధాన్యరాశిళో నుంచి పూజించి 2 వేద్యముయిచ్చి ఆభ్యంజనము, పానము నస్యము, మర్దనచేసి కొనిన వతుఘూతము, వానుస్తంభ వాయువు మన్యాన్తంధవాయుంవుు గల చ్రవావాయువు, నడుమునొప్పులు, కడుఫువెప్పి కాళ్ష్లనొవ్పీ, చెవుడు, గతి భంగచాయుంవు కంటిభంగనవాయువు, శాబ్భ చేతులుమండుట, రృళ్షవి కారము 'ధాతుకమీయము. జ్వరములు, కయరోగము, అండవాయు్యు, ఆంధత్రవృక్థి వృషణస్థూలరోగము దంతరోగము; మస్తశకవాయువు; పార్శ నశనాలలం, చుగుత్వము; బుద్ధిభ్తంశము;,. నడుముమొదలు పాదములవరకు నొచ్చెడి గృధ్రిసివాయువు మొదలంగాలల 6౮౦ వారకులు హారిందును. కాన ఈ నారొయణ్నల్రెలమం మశుమ్యలకు బహు నుఖకరమ మునది. సకలరోగములకు సాధాకణచికిత్స. నారాయణం భజత "రే జళేణ యుక్తా నారాయణం భజత రే వవనేన యుకాః న! నారాయణం భజత "రే భవభీతిలీకా నారాయణాత్చరతరం నహీ కించి స్తం శైల ళా, ఊఉదరరోగపీడితులు నారాయణ మార్షముకు. సేవింపవలయు చాకరోగపీకితులు చనారాయణ,ర్రైలముకు మగ్దనము చేయించుకొనవలయంంం సంసారఖీపవులు నారాయణసేవ చేయవలయు వీనికన్న రోగనివృత్తు పాయంబు లెన్వియుును లేవుం

సరై సృదస్థిజీవనము కే1ేర్‌ జ్వరాదులకు ఆనుపొనముం శూలే హిజ్టుఘృ తాన్నితం మధుయుతా కృష్ణా ఫవురాణజ్వ లే వాతే సాజ్బరసోనకళ్ళ స్వసనకే యోశ్రాన్వకం ర్ర్యూమూమ్‌, నితే వ్యాలలతెదళం సనురిచం మేహేవరొసోవలా చోహిాణాం త్రీలే యేఒనుపానముచితం సత ద్ర మాక్షోోదకమ్‌, కం తా. ళూలరోగమునందు. ఇం%సవ,” నిమ్యుయును;. జీక్టజ్వరముక తేని. వివ్పర్ణకు, వాతరోగమున నెయ్యి? లెల్లగడ్డలును శ్వానరోగమున శేచి సాటి, పిప్పలి, మిరియాలను. శీతరోగమున. ఆనంగా చ్రేవ్యరోగమున శములపాకు, మిరియాలును మేహరోగమున కరక కాండ్రయునిరిఇెల్కు ఖండశర్క.రయుళు; త్మిపోమమునందు. ఆల్లపురసము. "లేనెయును. అశుపాన ములుగ శ్రుహింవవలయునుం అంళవ న ఘనసర్పటకం జ్వరే టై హణాష్థం మధిశం హేమవిపే. వమాషు లాజూ?, కుటబోఒతిసృతా వృహ్‌ో సవీతే అావాటో అధ టీ గువక్రీలే షనలః శ్రీమౌ క్రి మిఘ్నమ్‌, క్షే శా. జ్వరమునందు తుంగము మైల బర్పాటకముకు; గగ్రృహిజీరోనము చంయ మళ్రిగయుశు; విమమునందు సువర్ష కస్మము, "లేక బలచని అంగారు

కేం సై ్వెద ఫ్టేజీవనము "శీపలును; వాంతిరోగమున పరిపీలాలునుు అతిసారమున కొడినెదెక్క్క "లేక ఫొడినెవేరు,. లేక కొడిసెవిత్త్వలును; ర్తపిత్తమున అడ్జెసరపాకురనమున్సు మూలరోగమున జీడిగింబలంను; శ్రీమిరోగమున వాయంుంవిశంగములును అను. పానములంగ శ్రసాంపవలయంనుం సై ద జీవనము ముగినెనుం గా ఇ 100802 ఖె మొ ఎమ నఖ త్‌ గ మటు ఉం సెయం ధంా | న వీ న్‌ శ ఘా మకరం భవత ల లో ఇన్నఫురి ; వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్‌ సన్స్‌ వారి వ్‌ బా అ *వావిళ్లు వ్రైస్సున నుద్రి! తము 1051,

అద సంస్కృత గంధములు =అిథి కతినోస పురాణములు 9అా-

చతి కేశి ర్పు. అజ 'బాలరామాయణము, వెద్దచ్చు 02

• నటీక 9 04 శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయకాము మూలము 66 93 0 ౪ నుందర కాండము, మూలము లం ౨౦

19. ఊక్తరకాండము, రఫ్‌ ప్రతి %ం ఫ్‌ (0 ఆధ్యాక్మ రామాయణము మూలము 656 2 8

ీమస్రామాయణము వ్యాఖ్యానచతు వ్రయవిశివ్రము, ఖై వాల్యములు ఇంత 40 0 నుందర కాండము అంధ్ర)ిళాశ్సర్యనహితము త్‌ 0 కార్టీకమావోత్మ్య్యము (స్కాాందము), ఆఅుధ్రకాశ్చర్భసహికము 6 "కాశీమాహాత్మ్య్యము, ( తెకుంగువచనము) ఇం 1 0 నయామావత్యృము, ( తెశంయపచనమాు) 0౮10 గరుడపురాణము నన్యాఖ్యానాంధ) తాశ్చర్యనహితము .., 2 8 భవివ్యపురాణము - న్రైవ్యపర్వ్యము ఆంధ్ర) ఠాక్సర్యనహితము 6 0 సిందాచలమే క్రమాహాత్య్యము, (శెకగవచనమి లం 0 8 జోన్నాధమా వోత్మ్యము, ( తెకలసవచనము) కలం 04 ధనుశ్తానమాహాత్మ్యను, సాంధ్ర)ితాత్సర్యము 666 0 4 వద్మపురాణాంతర్గత మాఘపురాణము, సాంధ్ర)ళాశ్చ్సర్యము వ శ్రీనవాభారతశము, గచ్భద్వా శీఖబ్రననహ్‌ కముకెనంపటములు 40 0 ఇీమద్భాగవశము, ్రీధరీయ వ్యాఖ్యాననహితము, ల బంపటమలు 20 0 +శ్రీమచేవ భాగవతము, సవ్యాఖ్యానము 4 కేర్‌ 0

-ఆఅం వైదిక ల్ర్‌ంథములు 9అ-

ఆమావాస్యాశర్పణను అ98 02 అభి శ్రవణక్‌ ం43 0 8 అప్పన్త:బళ్ళవ్యాగ్యూ క్త ములు ఏ6 0 8&

లై తి 1.8 ర్పు, ఆ, “ఆవ్తంధ్యవ్రవరకాండము, సటీక అజం 038 ఆంధిద్రావిడ సంధ్యావందనము . 0౦ ॥& బు్వేదదేవ తార్చన, ఈువాయక్ఞ మ్కు సస్వరము 66 0 &కో బుగ్వేదశ్రాద్ధవ్యయోనక్‌ (ఆశ్వలాయనము), చిన్ననై జూ ,, 08 బుశ్వేదనంహిత్క, మొదటి అక్థము, టీకా శాత్సర్భసహికము పార్మవృతి ంఠ0 క్‌ 0 బు'గ్వేదసం ధ్యావందనము, నటీక 46 0383 తిధిమంత్రములు, (ఆ రాధ్యులది) 0౮8 _ తైత్తిరీయ అఆరణ్యకోపరివత్తులు, సికృ మేధము, మంత్ర సన్నములు నవి సస్వరము ంం 8 0 జేవతార్చన ం60 02 నవగ, వోరాధనమ్‌ ంంం 06 (ఊఊ బంచనూక్తములు, నన్వరము లల 08 వంచోవరివత్తులు, త్రై త్తిరీయము, సన్వరము వలి 0౮12 చంచోవనిమత్తులు, బ్రృవ్మామేధనహితము అలం 06 విర్చకర్పణము, చిన్న నైజు . 02 పుదూరుద్రాకిడ సంధ్యావందనము జలం 0383 బసహచిజము 666 03౩3 టి ఇ “మం్ర్రళ్న ములు, నస్వరము ంం6 06 మంతపున్నము, సటీక లం 02 న. మహాన్యాసము, వన్వరము లం ౧12 యజ్ఞోవపీశధారణవిధి ఇ6ం 02 యజు ల్వేదసంధ్యావందనమ్యు నన్వరము జం 08 ఇ _ పురుమస్తూ్త శ్రీదూక్తములు ఆంధ్రి కీకాసహికేమా 06 ౫ ల్టికమంత్ర్త్యములు ఏఠ6 012 శయాజుమవూర్వ చ, యోగచంద్రిశ్య నన్వరము జ 46 2 8

8 ఛి 1-8 ర్పు. ఆఒ రుద్రము; సస్వరము 66 0 8 రుద్రాధ్యాయను, భామ్యః సాంధ్ర)టీక శిలల 2 8 'వైదికమకచగ్శిక్తము, శ్రీనోవరాజు వ్రైకుంతరావుగారిది 4. 8 8 ఛీ,వెన్దవాహ్నాకము + 08 సేవ సవశ్రాద వ యోగము శం6 0 8 ల ఆధ చ, కరళ్నాశరము, ప్రథమభాగము ॥ 10 ద్ర, తగ త్నాశరము, ద్విలీయభాగము ఎం 2 0 చ్రశచూడామణి, సంస్క్బృశము ంల8 2 8 'వేదమావోక్ష్యమా, (తెకగువచనము) ఇ6ం 0192 జీదములోని వ్యవసాయము 46 04 నత్యనారాయణవ్ర కళల్చ్పము; కాశ్చర్యనహితము ంం6 0౮12 నూర్యనమస్కా-రము, చిన్న నై జు ఠం9 02 శీళవాదిచతుక్వింళతి నామభావ్యము ం66 0 4 అరి వేదాంత గ్రంథములు 98 ఆరై్వైకసంగ్రవాము; 'తెశుంగువచనము 08 ఆక్ష్మభోధము, సాంధిటీక అలం 0 8 ఆనందలహరిి అంధ, కాళ్పర్యసహితము 99 06 ఆవరోమోనుభూతి నం ః 0 8 ఆమ్వ్వైకవంచరళ్ష్యృములు 99 49 03 ఆ దైతోవదేశభంచరక్నములు, (సాధనకందకము) _ .. 08 ఆకవూజు ఆంధ్ర)ికాత్సర్యసహితము 66 09 ఆత్మ విద్యావిలానము, గా గ్‌ 012 ఆకాగాత్మ వివేకము అంధ్ర) తాశ్చర్యనహిశము ఇ 44 08 ఆహ్టైవక్రగీత (సంహిత) ళ్లోకబద్యానువాదము 666 10 ఊక్తర!ఈ, సటీశం చిన్న నైజు 666 1 0 అరై సశవేదాంతపరిొషా; సవ్యాఖ్యానము (నంస్క్భకము) 1 8 ఆహ్వైకానుభూల్సి ఆంధ్ర) ాశ్సర్యనహిశము 636 0౦౩

శీ వతి 1! ద్వ, ఆ. “బుభగీశ, సాంధ్ర తాత్పర్యము ంజళ 10 శామకలావిలాసము గా న ల 8 "గణేశగీకు తాశ్పర్యసహితము 66 10 జ్ఞానవాసిద్థము, ('తెపగువచనము) 4 10 ద జీవన్ము క్షీప్రశాళిక, విద్యారణ్యకృకము) ఆంధ)ళాత్సర్యసహితము 8 0 “శ శ్వానుసంధానము, హిందీ గ్రృంథమునకు అనువాదము ,;,6 4 0 ఇారదపురూరవసంవాదము, వద్యము ఏలి 038 బంవీశరణము, ఆంధ్ర తాక్సర్యము 69 08 డిటో 'తెకుగువదనము ఆ లలరి 01 “జేగాంతపంచదశ్శీవు కరణాను, నవ్యాఖ్యాసాంధ)టీక 12 8 చగో శ్రరరత్నమాల, అంధిళాశ్చర్యనహి కము ల 019 బ్రైన్నానూత్రముల్పు అంధ టీళాశాక్సర్యనహితేము.. ..4 8 8 ని "తెపగువచనము జం 06 ట్రన్తాన్యూత్రములు; శంకరభామ్యము (నంవ్కృకము) 10 0 ఛ_క్రివలనము_ క్రి (తెకుగువచనము అంథ శ | భళవద్దీ తాసారసఎక్షీ ర్హనలు లం 038 భళవద్లీశలు మూలము, చిన్నసైజు షం 0129 భకవస్షీకలు, ఆంధ్ర తాత్సర్యనహి తము కలికోరైంయ 2 0 భకవస్లీతలు, మై తమ తానుసార్వమైక వివరణమ్ము శ్రీ వాంండి 'రామారావుగారికి ంంం 1 0 భళవన్లీఠలు, శ్రి రామచంద్ర సరస్వతీకృత ఆంధ టికా శాక్సర్భసహితము (త్రిమకభాహ్యోనసారము). .. 6 0 ఛగవస్లీకలు) శ్రీమహిదేవశా స్త్రీ గారి ఇంగ్లీషు కర్టుమా ... 8 0 భగవద్లీతలు, అనిబినెంటుగారిి. ఇంగ్లీషు శద్టమా లం 012 -భగవర్దీ తాళా వము (వద్య కావ్యము), విరచికము ఇం క్షే శ్తీ “భగవ ప్రీ శాకందార్థదర్వులు ంజ6 శే 4 మవావాశ్యదర్పణము సాంధ)తాత్సర్యము అలం 28

ర్‌ చతి కేశి ర్పు, ఆ, ఇమహావాక్ళరత్నావళి, ప్రాక్యవతి ఉం ౭2 8 యజ్ఞ వరావాగగవరగ్లీక సాంధు తాత్పర్యము 4ం6 8 0 శంక రక్‌ తాభామ్యము, సంన్కృకము ఉళ6 4 0 చానుచేవమననము, తెను;పవచనము ఉజ6 2 8 గక్యేవవారచంచకము, సాధ తాత్పర్యము ఇం6 0౦ 2 విచారపాశళరము, తెుుగువచనము, ఛ్రీజనార్ట న మ్తైళనృ

స్వాములవారివి జలథ 10 0 విచారచ-ద్రోదయము, వదనము; 'వేదాంత్రళ్నో క్తరములం 610

'జేదా-కస్తోక్ర్కచందకము, స్రీ శంకరా చార్భకృతము, ఆంధ) ఆాశ్చరకృసహితము ఇట 0 6 వేదాంఠడండిమము, శాశ్చ్సర్కసహితము 44 0”"4 శివగీక, సాంధి తాశ్పత్యము, చిన్నసైజు అం4 కై శీ చదామ్నుక్తిను ధార్మీ వము సాంధ్రి తాత్పర్యము న 010 “రామగీళా శి అళ6 0 రె సనళ్ళుకాతీ మయము జటీక 46 08 శంకరవిజయము, సవ్యాఖ్యానము న ల్‌ -8 చివేక్షచూజామణి, అంధ) తాశ్పర్యనహితము ళం 20 సౌందర్భలవారి, పాంధిటీ కా తాశ్చగ్యము జ4ి ౧ ]12 శాఎరివిలానము సాుధ)ిళాత్సర్యము ఉం 06 -శుకాస్త్రకము, ఆంధ్ర) కాశ్సర్భసహికము జలం ౧12

అతి కౌవ ఫ్రములు థిమూ-

బుతుకంవారమా, పొంధ్ర్రటీక ఇం6 1 0 కవిరామసీయము ద్వ వీథి" వ్యము; టీక అంం 1 0 కుమాకన "భ్‌ వము న వ్యాఖ్యానమా అకలి క్షే [2 అంధ) టీకాళాశ్చర్యసహితము అం6ి 8 0 ఇాదంబర్కి చక్కనివ్రతి ఇజ6 4 0 ేకనోవిందము, (అస్ట్రవద్రి సాం త్రుటీక %46 లి 8

6 చరి 1-8 ర్చు ఆ (ఆంధితాత్పర్యనహితములు)

ఆధర్వ వేదీయస్రాణాగ్ని వగోళ్రో వనిమర్తు 0౧ 4౬ అమృళశవిందూబనిషత్తు 02 న్‌. 1 ర అద్వ్యయళారక 02 టవ్లోపరిమక్తు 0౭ ఆధర్వళిర 0 12| బవ్హావిద్య 06 ఆక్ష్మళోధ 0 2 | భావనోవనిమల్‌ 05 ఆధర్వశిర 09 మండలబ్రావాణ 0 ॥క6 ఆవణేయ 0 8| ఈవావాక్య 038 ఈశావాస్య 0 6 మాండూక్య 3 0 ఐశళీయ 0 12 నుక 012 శీనోవంవక్తు 0 8 యోగకడం 06 శవ లా 0 మచయోళచూ డామణి 0 4

చైవల్య 2 తాగక త్వ 04 శృ 0౮3 యోళళిఖ 012 వై సూచిక శ 1 జాచాలి 0 2 వాసజేవ 01 'శేజోమిను 0120060 02 త్రి శఖహ్రైవాణ 0 8 శ్వేళాశ్వకక షే 12

తో దర్గేకోళమక్‌ 08 ఇదండీ గ్‌ నిరాలంబ 02 నర్వసార 038 బరమవాంన 0౦. 6 వాంసోవరిమత్తు 05 తుంకోవనిషల్తు ఉం 08 గణపతి ద&మీణామ్లూర్డి కాబాలి ంల6 04 చ్వాదశోవనిమత్తులు, 'తెనుగవచనము ఇ66 త్‌ 0 వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్‌ సన్స్‌,

పోస్టుచాక్సు 1372. 292, ఎనొన్షజీడ్‌, చెన్నపురి, 1