Telugu Kosakhulu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

లియొటాల్‌స్తాయ్‌ ర్‌సఘ్కలు స?

ల ( గ్‌ ] [స గ్ల నె | గే. గ

(

శో:

౫ ఆగ ర న. రకు ర్‌స్లీ అ పే జై . ॥ లో హు సా వ్‌ నస యనా యమా “దాదుగ” (వురణాలయం మాస్కో 10006

శ్రూనువాదం: ఆర్వియార్‌ త్‌ న. లక 1. 0067084 గ శరఉ3తి క! (1 షక ల్‌డ 2౩80402 764020 సే , ౬ గంటల! గి ల గై డడం 00బ44౧్‌ శ! (న 9 కౌలేలక్ష / దంటూ$ (౧౩ ధాలర్షై గా న్‌ | భి లాలా రం లా అట వ మ! ఓ లో కళ సు న్వహ్హై వాజొ్య(0 ఏర (ర్రు తెలుగు అనువాదం, ముందుమాట “*రాదుగో” '(వచురణాలయం, 1982 సోవియట్‌ యూనియన్‌లో ము దింపబడింది 70301167

31 0-ఖ?11-42 4702010100 110 4 [0496

ముందుమాట

20వ శతాబ్బవు తొల్మిపాంతాల్లో లియొ టాల్‌ స్టాయ్‌తో పరిచయ మ్మైనప్పుడు ఆయన. విస్తృత అంతర్జాతీయ సంబంధాలతోటీ, మహా రచయితగా వున్న బహుళ (వచారంతోటీ, (పళ్యాతిలోటే, వలుకుబడితోటీ శామిక రచయిత మక్సీమ్‌ గోర్కీ ముగ్భు, డయ్యాడు.

“| సపంచమంతా, భూఖండమంతా ఆయనకేసి చూస్తోంది! (వతి చోటునుంచీ -- స్టైనానుంచి, ఇండియానుంచి, అమెరికానుంచి, జీవన నాడులు ఆయన్ని పెనవేసుకుని వున్నాయి. ఆయన ఆత్మ శాన్స్హతంగా అందరికీ చెందుతుంది”. అని గోర్కి రాశాడు.

టాల్‌స్టాయ్‌ నవలలు “యుద్దమూ _ శాంతీ? “అన్నా కరేనిన్సాో “సెక్షన్‌” ఆయనకి (పసంచపు గుర్తింపునీ, (వళ్యాతినీ తెచ్చాయి. “యీయన అద్భుతమైన అనంత వై విధ్యపూరితుడు” అని గోర్క్‌ ఆయన్ని గురించి రాసిందేమీ యాదృచ్చికంగా కాదు. టాల్‌స్టాయ్‌ని నవలా రచయితగానే కాకుండా కథకుడుగా, నాటక రచయితగా, (పచా రకునిగా కళాసాహిత్య విమర్శకునిగా, పిల్ణల రచయితగా బోధకునిగా, అన్నిటినీ మించి. వ్యక్తిగా. జీవించి కృషిచేసిన మహనీయునిగా మనం దృష్మ్టిలో వుంచుకోవాలి. తత్వశ్యాస్త, సాంఘికళ్య్యస్తుః చౌర్మితక్క న్యాయ శాన, సౌందర్యశ్యాన్న: నీతిశ్యాస్త తదితర జ్ఞానరంగాల సమస్యల పట్ట ఆయన నిరంతర ఆనక్తి కనబరచేవాడు,

16 9

టాల్‌స్టాయ్‌ తన నిజమైన నాయకుడు గతంలోనూ, యిప్పుడూ, రాబోయే కాలంలోనూ కూడా సత్యమేనని తన తొలి రచనల్హో చాటి, తన ముఖ్య కర్తవ్యం జీవితాన్ని సత్యపూరితంగా వర్మించడమేనని భావించాడు. వాస్తవానికి సన్నిహితంగా వుండే (పజలకి నూతనమైన (పధాన మ్లైనదేదో వెల్ళడి చేసే సమకారీన కళే సర్వదా నిజమైన కళ అని ఆయన విశ్వసించాడు. కళ (వజలకి జీవితాన్ని “చూడ 0, అర్హం చేసుకోవడం, అనుభూతం చేసుకోవడం” బోధిస్తుంది. అందుకనే, దానికి సంసిద్ధం చెయ్యడం కోసమే కళాకారుడు జీవితాన్ని గురించి గాఢంగా తెలుసుకుని వుండాల్సింది. వాస్తవానికి విధేయంగా వుండాలంకే కళాకారుడు “ఆను చూసిందీ అనుభవించిందీ మ్మాతమే” వర్ణ్మించాలని ఆయన విశ్వసించాడు. “కోపక్కులు” (1863) నవల టాల్‌స్టాయ్‌ వ్యక్తిగత అనుభవం మీద ఆధారపడింది. 1851లో యిరన్హై రెండు సంవత్సరాల వయసున్న టాల్‌స్టాయ్‌ తన అన్న నికొలాయ్‌తో కాకసన్‌కి వచ్చాడు. స్తారొగ్శద్కోవ్‌స్కయా “కోసక్‌. (గామంలో. పర్వతాలలో పుట్టిన మెరెక్‌ నది యెడమ ఒడ్డున నికొాలాయ్‌ అఫీసరుగా పని చేసిన ఫిరంగి దళం యుద్ద్యశేణి చేరింది. టాల్‌స్టాయ్‌ స్తారాగ్గద్కోవ్‌స్కయా (గామంలో దాదాపు మూడేళ్ళు వున్నాడు. కాకసన్‌కీ తవ ధ్మెర్యాన్ని పరీశ్షించుకోడానికీ, యుద్భమంకే న్వయంగా చూడ్నా, నికీ ఆయన వచ్చాడు. అలా అని టాల్‌స్టాయ్‌ తనే చెప్పకున్నాడు, కొకసవ్‌క్‌ వున్న ఘనమైన (పకృత్కి దీనికి సంపూర్మ అనుసారంగా జీవిస్తున్న కోసక్కులూ భూబానిసత్వపీడన యెరుగని, సాహసికులైన "స్వేచ్చా పిపానగల్న పొందర్యవంతులైన (ప్రజలు -- అదీ స్తారొగ్థ, డ్కోవ్‌ శ

స్కృయా (గామానికి వచ్చిన యువ టాల్‌స్టాయ్‌ని సమ్మోహితుణ్తి చేసింది.

“కోనక్కులు” నవల నాయకుడు ద్మ్మితీ ఒలేనిన్‌ యువ కురీనుడు, బహు. విధాలుగా రచయిత స్వీయజీవిత (పతిబింబం. అతను (పభువం శికుల సమాజాన్ని విమర్శించి నిందించడమే కాదు, సొమాన్య జనానికి చేరునగావడానిక్కీ వాళ్ళల్హా బతకడానిక్సీ అ సమాజంతో తగతెంపులు చేసుకోడానిక్కూడా అతను నంసిద్భుడే.

కాని ఆ క్షోసక్‌ (గామం బఒలేనిన్‌ని కలుపుకోలేదు. అతను పరాయి వాడుగా పరదేశిగానే వుండిపోయాడు. నవలా నాయకుడు రచయిత తోటి యీ విషయంలో యెక్కువగా విభేదించొడని చెప్పాలి. రచయిత ఆ (గామన్సు లతోటి చాలా చక్కని సంబంధాలు పెట్టుకున్నాడు. ఆయన స్టాలొగ్షద్కోవ్‌స్కయాలో గడిపిన కాలాన్ని వాళ్ళు చాలా కాలం మరిచిపోలేదు.

తనకి. కాకసన్‌ బీవిత పాఠశాల అని ఆనాటి ఒక ఉత్తరంలో టాల్‌స్టాయ్‌. రాశాడు. తన 'సైనికోద్యోగాన్ని మరోచోట కొనసాగించ దానికి వెడుతూ ఆయన తన “డ్జైరి'లో రాసుకున్నాడు: “నేను కాకసన్‌ని (సేమించ నారంభించాను... చాలా గాఢంగా. యీ నేల చాలా మంచిది. వింత కవితాత్మక ధోరణిలో యిది. రెండు బహువిరుదృమైన వాటిని మిళితం. చేసుకుంది -- యుద్దమూ, స్వాతం్యత్యమూ.”

తన నూతన పరిచయాలంకే టాల్‌స్టాయ్‌ యెంత యిష్టపడ్నా డంటే వాటిని గురించి ఒక కావ్యం రాద్బామనుకున్నాడు. కాని యెన్నో కవితాత్మక రూపొలూ, కొన్ని పాత పాటలూ (చపోపెట్టే వచనానికే మారాడు.

టాల్‌స్టాయ్‌ తొలి సృజనాత్మక యత్నంలో “కోసక్కులు” స్నానాన్ని వివరిస్తూ రామేన్‌ రొలాన్‌ యిలా రాశాడు:

న 'కోనక్కులు' టాల్‌స్టాయ్‌ ఉత్తమ లొలిత్య భరితమైన నవల్క

క్‌

ఆయన యౌవన గీతం, కాకసన్‌కి చెందిన కావ్యం. జేగయ మానమ్టైన అకాశపు "చెదురుగా రూపుదాల్చిన హిమౌాన్విత పర్వతాల మహోన్నత సౌందర్యం నవలంతా నిండిపోతుంది. టాల్‌స్టా, య్‌ మేధ తారిసారిగా వుస్పించిన సాటిలేని కృతి యింది”

కె. ఎన్‌. లెమునావ్‌

లో క్కులు 1852 నాటి కొకేసియన్‌ నవల కే

మాస్కో సద్దుమణిగింది. ఆ శీతాకాలపు వీధుల్లో చాలా అరుదుగా చ్మకాల చప్పుడు వినిపిన్తుంది. కిటికీల్ళో దీపాలూ లేవు, వీధి -లాంఠర్భూ లేవు, జోగుతూ వుండే నగరంమీదికి చర్చి గోపురాల గంటల చప్పుడు. తెల్టివారిందని. గుర్తుచేస్తూ వస్తోంది, వీధులు ఖాలీగా వున్నాయి. అడపాదడపా ఆ యినుకనీ, యిసుకతో కఠిసే మంచునీ దున్నుకుంటూ. పోయేది. ఓ 'స్ఫెడ్చిబండి. ఆ తోలేవాడు వీధిమొగ చేరగానే యింకో బేరంకోనం చూస్తూ కునుకు తిస్తాడు. ఓ మున లావిడ చర్చికి పొతూ అలా వెడుతుంది. చర్చిలో ఓ పద్దతి లేకుండా "పేర్చిన కొవ్వత్తులు అప్పటికే య్యెరగా వెలుగుతూ వుంటాయి. ఆ కాంతి అక్కడి బొమ్మల బంగారుపూత చ్మ్యటాలమీద (చతిఫలిస్తూ వుంటుంది. శీతాకాలపు దీర్చ ర్యాతి. గడిచాక పనివాళ్ళు అప్పటికే లేచి పనుల్లోకి పోతున్నారు,

కాని "పెద్దమనుషులకి మాతం అది యింకా సాయంతమే.

"షెవల్యే రెస్టారెంట్‌ కంతల్టో, చి దీపొలు-యీా వేళప్పుడు చట్టసమ్మతం కాకపోయినా -- యింకా కనిదిస్తూనే వున్నాయి, గుమ్మం దగ్గర ఓ బండీ, శొన్ని సెడ్‌ బళ్నూ ఒకదాని దగ్గరసా ఒకటి

క

వున్నాయి.. మూడు గ్యురాల మజిలీస్తెడ్మ్‌ కూడా ఒకటి వుంది, ఆ వాకిలి కావలివాడు చలికి ముడుచుకుపోయి, కప్పేసుకుని యింటిమూల వనక నక్కినట్ళు వుంది.

“్వేమిటీ సోది అంతా” అనుకున్నాడు వెయిటర్‌, ముఖమంతా పీక్కుపోయి;. వలో కూర్చుని. “నేను పనిలో వున్నప్పుడెప్పుడూ యిలాగే యేడుస్తుంది”

అనుకుని వున్న గదిలో కాంతినంతంగా. దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. అక్కణ్డుంచి ముగ్గురు యువకుల గొంతుకలు వినిపిస్తున్నాయి. ఆ గదిలోని బల్జిమీద ర్యాతిభోజనం, వైన్‌ అనళీషాలు వున్నాయి. చక్కగా దుస్తులు వేసుకున్న పొట్టి సాదా మనిషి ఒకడు నిష్కమించడానికి తయారుగా వున్న తన మ్మితుని కేసి దయాన్వితమైన అలిసిపోయిన కళ్ళతో చూస్తూ కూర్చున్నాడు. పొడగరి అయిన యింకొకడు, తన గడియారం కితో ఆడుకుంటూ. బల్హ పక్క సోఫామీద పడుకున్నాడు. ఆ బల్ళమీద ఖాళి సీసాలు వున్నాయి. కొత్త గొరెతోలు కోటు తొడు క్కున్న మూడోవాడు అటూ యిటూ పచారుచేస్తూ వున్నాడు. జాగ త్తగా గోళ్ళు శ్యూభంచేసిన్న గట్టిగా మందంగా వున్న తన వేళ్ళ మధ్య, బాదం కాయలని బద్బ, లుకొట్టడానికి మధ్యమధ్యన ఆగుతూవున్నాడు. దేనికేసో అస్తమానూ చిరునవ్వు నవ్వుతూనే వున్నాడు. అతని ముఖమూ కళ్ళూ కళకళ లాదుతున్నాయి.. ఆవేశంతో మాట్ళాడుళూ చేతులూ తలా అడిన్తూనే వున్నాడు. కాని అతననుకున్న మాటలురావడం లేదని తెలుస్తూనే వుంది. ఆ వచ్చే మాటలేనా అతని మనసులో వున్నదంతా చెప్పడానికి చాలటంలేదు.

"పరే. యిప్పుడు. చెప్పెయ్యగలన్వు”. అన్నాడా (పయాణీకుడు. గోనన్ను. నేను సమర్శించుకోవడం. లేదు, కాని నువ్వు కనీసం నన్ను నేను అర్హం చేసుకున్నట్టు అర్హం చేసుకోవాలన్కీ ఆ సంగతిని మామూలు ' మనుషుల్సా గా చవకబారుగాా అసభ్యంగా చూడవద్ధ నీ కోరుతున్నాను.

నేనామెను సరిగా చూడలేదంటావా?* తనకేసి దయాన్వితమ్హైన కళ్ళతో _ చూస్తూ. వున్న మనిషికేసి తిరిగి అన్నాడతను.

“ఆరే నీదే తప్పు” అన్నాడా రెండో మనిషి అతని చూపు యింకా దయగా యింకా అలిసిపోయినట్టు వుంది.

“అలా యెందుకంటున్నావో. నాకు తెలుసు” ఆ (పయాణీకుడు అన్నాడు. “("సేమించబడ్నం (పేమించడమంత ఆనందకరమైన నంగతే ననీ, దాన్ని ఒకసారి సాధిస్తే యావజ్జీవిత కాలానికీ అది తృస్టి నిస్తుందనీ అనుకుంటున్నావు నువ్వు”

“ఆవును, నాయన్మా ఆది తృప్తినిన్హుంది, అంతకంళఘే యెక్కువే యిస్తుంది” ఆ పొట్టి సాదా మనిషి కళ్ళు చికిలిన్తూ అన్నాడు.

“జక మనిషి (పేమించడం కూడా యెందుకు. చెయ్యకూడదు” తన మ్యితుడికేసి జాలిగా చూన్తున్నట్టు చూస్తూ సాలోచనగా అన్నాడా (పయాణికుడు. “ఒకడు యెందుకు (యేమించకూడదు? (పేమ. రాదు. అబ్బే, (పేమించబడ్నం దురదృష్టం. దురదృష్పుం యెందుకంటే. నువ్వు పాందినదాన్ని తిరిగి యివ్వనప్పుడూ, యివ్వలేన ప్పుడూ.. నువ్వు తప్పు చేసినట్టు బాధపడతొవు. ఓరి భగవంతుడా అని అతను. చెయ్యి వూపొడు. “యివన్నీ హేతుబద్దంగా జరిగితే మెంత బాగుంటుంది! కాని యిదంతా తలకిందులుగా వుంటుంది మనమీద అధారపడదు. దానికి యెలాతోస్తే ఆలా వస్తుంది. అక్కడికి నేనా (పేమను దొంగిలించినట్టు! నువ్వూ అలాగే అనుకుంటున్నావు. కాదనదు, నువ్వలాగే అనుకుంటూ వుండాలి! కాని నేను నా జీవితంలో చేసిన చాలా తెలివితక్కువ అనహ్యకరష్టాన వాటన్నింటిలోక్సీ నేను పశ్చాత్తాప పడనిద్కీ పడలేనిదీ యిదాకటి అంకే నువ్వు నమ్ముతావా? అది మొదలైనప్పుడు గావ్మి ఆతర్వాత గాని వేను అమెని మోసంచెయ్య లేదు, నన్ను మోనం చేసుకోలేదు. ఆఖరికి నాకూ (యేమ కలిగిందను కున్నానంతే, ఆతర్వాత నాకు, తెలియకుండానే నన్ను నేను మోసం

త్రి

చేసుకుంటున్నానని ((గహించాను. ఆలా (పేమించడం ఆసొధ్యం అని (గహించాను.. ఆతర్వాత (పేమించలేకపోయాను,. కాని ఆమె _సేమి స్పూనే వుంది. నేను _పేమించలేకపోవడం నా తప్పా, నేనేం చెయ్యాలి?

“సరే యేమైతేనేం, అదంతా అయిపోయిందిప్పుదు!” అన్నాడతని మ్యితుడు, మెలుకువగా వుండటానికి చుట్ట ముట్టిన్తూ. “యింతకీ నువ్వెప్పుడూ 'పేమించలేదు, (పేమంటే యేమిటో నీకు తలీదుకొ

గొలరెతోలు కోటు తొడుకున్న మనిషి మళ్ళీ మాట్టాడబోయి తలమీద చేతులు పెట్టుకున్నాడు. కాని యేం చెప్పదలుచుకున్నాడో చెప్పలేకపోయాడు.

“యెన్నడూ (పేమించలేదూ!... అవును పూర్తిగా నిజమే. నేనె వ్వూడూ (పేమించలేదు! కాని యేమైనా నొకు (పేమించాలనే కోరిక వుంది. అంతకంచే బలమైన కోరిక యేదీ వుండబోదు! కాని అయిత్తే అసలు అలాంటి (పేమ వుంటుందా? యెప్పటికీ అసంపూర్తిగా యేదో వుండిపోతుంది. ఆం సరే! మాట్మాడ్నంవల్స యేమిటి లాభం! నేను బతుకంతా కంపుచేసుకున్నాను! కాని యేమైనా అదంతా అయిపోయిందిప్పుడు; నువ్వన్నదే పూర్తిగా నిజం. ఒక కొత్త జీవితం ఆరంభిన్తున్నట్టుగా వుంది నాకు.”

“మళ్ళీ దాన్నీ కంపుచేస్తాన్‌ నువ్వు” సోఫామీద గడియారం 'కోత్రో ఆడుకుంటూ పడుకున్న మనిషి అన్నాడు. కాని బాటసారి అతను చెప్పింది వినలేదు.

“నాకు. బాధగా వుంది అయినా వెళ్ళిపోడానికి సంతోషంగా వుంది. యెందుకు బాధగా వుందో నాకు తెలియదు అన్నాడతను.

(వయాణీకుడు తనని గురించి మాట్టాడుకుంటూ పోతూనే వున్నాడు, అది అతనికి ఆసక్తికరంగా వున్నంతగా వాళ్ళకి శేదని గమనించకుండానే. ఆవేశంలో వున్నప్పుడున్నంత అహంభావం మనిషికి మరెప్పుడూ ' వుండదు. ఆలాంటి నందర్భాల్నో భూమ్మీద యేదీ తనకంటే అద్భుతవ్చైంద్సీ ఆనక్తికరమైందీ లేవక్ళే అతని కనిపిస్తుంది. 1

“ద్మ తియ్‌ అం దేయెవిచ్‌! బండివాడు యిక ఆగడు! గొ రెతోలు కోటు తొడుక్కుని, తలకి రుమాలు చుట్టుకున్న పడుచు పరిచారకు డొకడు గదిలోకి వస్తూ అన్నాడు. “గ్యురాలు పదకొండు గంటలనుందీ నుంచునే వున్నాయి. యిప్పుడు నాలుగెంది.”

ద్మ్మీతియ్‌ అర్మదేయెవిచ్‌ తన సేవకుడు వన్యూష కేసి చూశాడు. వన్యూష తలనున్న రుమాలూ, అతని కంబలీ బొచ్చు బూటులూ, నిద మగతగా వున్న ముఖమూ, తన యజమానిని ఒక కొత్త (శమా, కష్టమూ చురుకుదనమూ గల జీవితానికి ఆహ్వానిస్తున్నట్టుగా వున్నాయి.

“నిజమే. "సెలవ్‌. అన్నాడతను పెట్టుకోకుండా వదిలేసిన కోటు కొక్కెంకోనం తడుముకుంటూ.

బండివాడికి యింకొంచెం ముట్టచెప్పచ్చులే అని సలహా యిచ్చిన్మా అతను. టోపీ పెట్టుకుని గదిమధ్యలో నుంచున్నాడు. "స్నేహితులంతా ఒకసారి ముద్చు'పెట్టుకున్నారు, మలొక సారి ముద్దు పెట్టుకున్నారు, యింకో షణం అగి మళ్ళీ ముద్చుపెట్టుకున్నారు. (చయాణీకుడు బల్బ దగ్శరికి వెళ్ళాడు. యింకో గాను ఖాలీచేశాడు. అప్పుడు ఆ పొట్టి సాదా మనిషి చెయ్యి. పట్టుకుని సిగ్గుపడిపోయాడు. |

“బాగుంది, అయినా. నేను మనసు విప్పి మొట్టాడతాను... నీతో తప్పకుండా నిర్మొహమాటంగా వుంటాను, యెందుకంకే నువ్వంటే నాకు యిష్టం, నువ్వు ఆమెని (యేమిన్తున్నావు - వేనెప్పుడూ అలా అనుకునేవాణ్మి -- నువ్వు ( పేమించడంలేదా?”

“ఫూలొ అన్నాడతను యింకా సుకుమారంగా చిరునవ్వు నవ్వుతూనే,

“అయితే...”

“మ్పిక్ర అనుకోకపోతే నర్‌, చీపొలు అర్పెయ్యమని వాకు పురమాయింపు వచ్చిందండీి” అన్నాడు నిదమళ్తు వెయిటర్‌. అతను నంభాషణలోని ఆఖరు ముక్క విన్నాడు. పెద్పమనుషులు యెప్పుడూ అదే అదే పదేపదే మాట్టాడుకుంటారేమూ కని విస్తుపోతూ 'విన్నాడు.

“నేను బిల్లు యెవరి పేర రాయనండీ? మీ పేర్హా సరొ అన్నాడ తను యొవర్ని నంబోధించాలో తాలిసినట్టుగాా పొడుగాటతని కేసి తిరు గుతూ,

“బం యంతో అన్నాడు పొడుగాటి మనిషి.

“యిరవై ఆరు రూబుళ్ళండి”

పొడుగాటి మనిషి ఒక ఉణం ఆలోచించాదు. కాని యేం అన్నేదు. బిల్లు జేబులో "పెట్టుకున్నాడు.

మిగిలిన యిద్దరూ మాట్టాడుకుంటూనే వున్నారు.

“వ్ల నువ్వు గొప్పవాడివి” అన్నాడు పొట్టి సాదా మనిషి శాంతమైన కళ్ళతో.

యిద్దరి కళ్ళ, ల్సో నూ నీళ్ళ తిరిగాయి. వాళ్ళు గుమ్మంలోకి వచ్చారు.

గబ సరేగాని. అన్నాడు (పయాబీకుడు సిగ్గుపడుతూ పొడుగాటి మనిషి కేసి తిరిగి, “నువ్వు "'షెవల్యే బిల్లు చెల్మించేస్తి నాకు రాసి తెలియపరుస్తావా?”

“ఫరవాలేదు, ఫరవాలేదు” అన్నాడు పొడుగాటి మనిషి చేతి తొడుగులు స్టైకి లాక్కుంటూ. “నువ్వంటే నాకెంత అసూయ!” గుమ్మం దొటి వాళ్ళు బయటికి రాగ్గానే హరాత్సుగా అన్నాడు.

(వయాణీకుడు. తన 'స్ఫెడ్చి బండి యెక్కాడు.. కోటు కప్పు కున్నాడు. *సర్కే రా, అయితే!” అన్నాడు "స్ఫెది బండిలో, తనని చూసి అనూయపడుతున్నానన్న వాడికి చోటు చెయ్యడానికి, కొంచెం జరిగాడు కూడానూ. అతని కంరం వణికింది.

“సలవ్‌ మిత్యా! దేవుడి దయవల నువ్వు...” అన్నాడా పాడ గర. కాని అతడి ఒక్క కోరికా యేమిటం పే అవతలివాడు తొందరగా వెళ్ళిపోవాలని, అంచేత అతను వాక్యం పూర్తిచెయ్యలేదు.

వాళ్ళు ఒక నిముషం నిళ్ళబ్దంగా వున్నారు. అప్పుడు యెవరో

[12

అన్నారు “సెలవ్‌”. అని. ఓ గొంతుక అరిచింది: “పోనీ బండీవాడు గ్యురార్ని అదిలించాడు.

“పోనియ్‌ ఎరిజార్‌” "స్తేహితుల్న్‌ ఒకడు కేకేశాడు. బండివాదూ, "స్పెడ్స్‌ తోలేవాళ్ళూ తోలడం మొదలెట్టారు, “క్స్‌, క్చి" మని రిక్క వేసి నాలికలు మడతపెట్టి అరుస్తూ, కళ్ళేలు లాగుతూ, చలికి బిగిసిపోయిన చ్మకాలు మంచుమీద కిరుమని చప్పుడు చేశాయి.

“భలేవాడు, ఆ ఒలేనిన్‌. కాని యేం ఆలోచన కాకనన్‌కి కేజెట్‌గా వెళ్ళడం! యేం యిస్తే వెడతాన్నేను....” అన్నాడు మ్మితుల్నో ఒకడు. “గ్రేష్టు క్సృబ్‌లో భోంచేస్తావాా అని అడిగాడు.

వూయల

వాళ్ళ విడిపోయారు.

(వయాణేీకునికి.. వెచ్చగా అనిపించింది. బొచ్చుకోటు మరీ వేడిగా వున్నట్ట్టనిపించింది. స్పెడ్మి బండి కింద భాగంలో కూర్చుని కోటు వదులుచేసుకున్నాడు. మూడు బొచ్చు గ్యురాలు ఒక చీకటి. వీధిలో నుంచి యింకో చీకటి వీధిలోకి, అతను ముందెన్నడూ చూసి యెరగని యిళ్ళని దాటుకుంటూ, బండిని లాక్కుపోయాయి. దూరపు (పయా కాలు చేసే వాళ్ళే అ వీధుల గుండా వెడతారేమో ననిపించింది ఒలేనిన్‌కి. చుట్టూతా అంతా చీకటిగా నిళ్ళబ్బంగా; జడంగా వుంది. కాని అతని గుండె నిండా జ్ఞాపకాలు, (వేము విచారం, అణిచిపెట్టు కున్న కన్చీళ్ళ మధురానుభూతి,

ణి

“నాక వాళ్ళం'మే యిష్టం, చాలొ యిష్వృ౦.,4, భలేవాళ్ళు!... బాగుంది!” మళ్ళీ మళ్ళీ అనుకుంటూనే వున్నాడతను. యేడుపు తెచ్చుకోడానికి తయారయాడ్తు,. కాని తను యెందుకు యేడవాలను

కున్నాడో, అ భలేవాశ్చెవరో, యెవరంకటే ఈనకంత యిష్టృమో -- = అతనికి పూర్తిగా తెలీదు. ఆడపాదడపా ఓ యింటి కేసి చూసేవాడు. దాన్నెందుకు చఛ్నితంగా కష్ళేరోనని విస్తుపోయేవాడు. తన కంటే యెంతో తేడాగా వున్న బండివాడూ, వన్యూషా అంతదగ్గరగా కూర్చు న్నాలెందుకోనన్కీ వాళ్ళకి తనతోబాటుగా ఆ బిగిసిపోయిన దారిలో పక్క గ్యరాల లాగుడికి కుదుపూ హైరానా యెందుకోననీ ఆశ్చర్య పోయేవాడు కాసేపు. “భలే.... చాలా యిష్టం! బాగుంది.... ఖేషుగ్నా వుంది* యింకోసారి అనుకున్నాడు కూడానూ, అలా యెందుకన్నానా అని ఆశ్చర్యపోయాడు. “తన్యాగొాయ్యా, నేను బాగా తాగానేమిటి?” ఓ జత వైన్‌ సీసాలు తాగాడతను, కాని ఒలేనిన్‌ మీద యీ (పభావం చూపించింది ఆ న్టైన్‌ ఒకటే కాదు. అతని (పయాణమప్పుడు ఆఅత్మీయంగ్నా.. సిగ్గుగా (అతను నమ్మినట్ళు) అ్యపయత్మంగా తనకి చెప్పిన "స్నేహపూర్చుకమైన మాటలన్నీ జ్ఞాపకం చేసుకున్నాడు. కరచాల నాల్తూ చూపులూ, నిళ్ళబ్బ తణాలూ అతను బండి యెక్కినప్పుడు -సెలన్‌్‌ మిత్రా” అన్న కంఠరధ్వనీ గుర్తుచేసుకున్నాడు.. తన ఉద్బేక పూర్వక నిష్కాపట్యం గుర్తుచేసుకున్నాడు. అదంతా కూడా అతన్ని కదిఠించే సందర్భరిగానే వుంది. మ్మిశులూ బంధువులూనే కాదు, తనంకే ఉదాసీనంగా వుండేవాళ్ళే కాద్కు తనంకే యిష్కపడని వాళ్ళు కూడా తన (పయాణమప్పుడు తనంటే యిష్టం కలవాళ్ళె నట్లూ ౩ తనని కృమించడానికి అంగీకరించినట్నూ కనిపించింది చనిపోయేటప్పుడు గాని పాపనివేదనం చేసేటప్పుడు గాని మనుషులు చేసినట్టు. “బహుశా కాకసన్‌నుండి _ నేను తిరిగి రాని" అనుకున్నాడు. తన 'స్నేహితుల్నీ, వాళ్ళతోబాబుగా యింకోకళ్ళనీ (పేమించినట్ట్టనిపించింది. తన కోనమే అతను బాధపడ్డాడు, అతని హృదయాన్ని అంత కదిరించేస్తి సై కెత్తేసి అతన్నా మానసిక స్ఫీతికి తీసుకురావడానిక్సీ శ్రత్భలితంగా వాటంతటవే "పెదాలమీదకి పొంగివస్తున్న అర్హరపితమ్హైన మాటలు అతను అణుచు క్షే

కోలేకపోవడానికీ కారణం తన 'స్నేహితులపట్ట (పేమ కాదు; ఒక (స్తేపట్స సేవా. కాదు. (అతనింతవరకూ (పేమించనే లేదు. తనపట్ట (పేమేః తన మననులో వున్న మంచి అంతటికీ (ఆ తణంలో అతనికి అనిపించింది తన మనసులో మంచితప్ప యింకేమీ లేదన్సి పూర్తి ఆశావహమ్హైన (పేమ, గొఢమైన యౌవన (పేమ ఆతన్ని యేడవడానిక్సీ పొంతన లేని మాటలు గొణగడానికీ ఒత్తిడి చేసింది,

యూనివర్సిటీ చదువు పూర్తిచెయ్యని యువకుడు ఒలేనిన్‌. యెక్కడా పనిచెయ్యలేదు. గ్యపభుత్వ కార్యాలయంలోనో, యెక్కడో వొక నామ మా్యతపు ఉద్యోగం మ్యాతమే వుంది. తన ఐశ్వర్యంలో సగం దుబారా చేసేశాడు. యేమీ చెయ్యకుండానే చివరకు యే వృత్తి యెంచుకోకుండానే యిరవ్లై. నాలుగేళ్ళు వచ్చేశాయి. మాస్కో సంఘంలో “యువకుడు” అని పిలిచేలాంటివాడు ఆతను,

చిన్నతనంలో తర్శితర్మిడులని పోగొట్టుకున్న 1840ల నాటి ధనిక రవ్యన్‌ యువకులు మ్యాాతమే. వుండగలిగినట్టుగా, అతను పద్బెనిమిదవ యేటనే స్వేచ్భాయుతుడు అయ్యాడు. భౌతికమ్టైనవిగాని, నైతికమ్లైనవి గాని యే బంధనాలూ ఆతనికి లేవు. యిష్వ్రం వచ్చినట్టు చెయ్య గలిగాడు, అతనికి అవసరమైంది యేదీ లేదు. ఆతను దేనికీ కట్టుబడిందీ లేదు. కుటుంబంగాని, పితృదేశంగాని, మతంగాని, కొరతగాని అతనికి లేవు. ేన్నీ అతను నమ్మలేదు, దేన్నీ అంగీకరించలేదు. దేన్నీ అతను నమ్మకపోయినా. ఆతను చ్మిరుబ్యురులాజే యువకుడూ. కొదు, లేకపోతే నసుఖాలంచే వెక్కనమ్టైనవాడూ కాదు, చికాకు పుట్టించేవాడూ కాదు. కాని తద్భిన్నంగా అస్తమానూ యేదో ఒక (వభావానికి లొంగిపోతూనే వుండేవాడు, (పేమ అనేది యేది లేవనే నిర్హ, యానికి అతను వచ్చేశాడు కొని అకర్షణీయంగా వుండే పడుచు పీల్చ కనబడితే అతని హృదయం పొంగిపోయేది. గౌరవాలూ అధికారాలూ. వెత్తీవవి యెప్పుడో తెలుసు కున్నాడు. ' అయినా. విందునాట్యాలు జరిగినప్పుడు సెర్గేయ్‌ రాకు

కేక్‌

మారుడు వచ్చి మంచిగా, మర్యాదగా మొట్ఫాడిలే సంబరపడకుండా వుండలేకసోయేవాదు. కొని. తన స్వేన్చకి పరిమితులు కఠిగించనంతవరకూ మ్యాతమే కణికమ్లైన ఉ్యదేకాలకి లాంగిపోయేవాడు.. దేని (వభావానికేనా లొంగిపోయి. పోగానే (శమ్మా జీవితంలోని తుుదమైన యాతన్నా దొనిద్వారా కలుగుతాయని గుర్తువచ్చేది. తనను జకర్షి ంచిన ఆ అను భూతినుంచీ ఆచరణనుంచీ విముక్తు, డవడానిక్సీ స్వేచ్చని తిరిగి పొంద డానికీ ఆ్యపయత్నంగానే త్వరపడేవాడు. ఆ రకంగా సొంఘిక జీవితం తోటీ ఉద్యోగంతోటీ, వ్యవపాయంతోట్సీ సంగీతంతోటీ - దానికి ఒకప్పుడు జీవితం ధారషోద్బామనుకునేవాడు -- ఆఖరికి తను. విశ్వసించని. (స్త్రీల (యేమళోటీ (వయోగాలు. చూడు... జీవితంలో ఒకసారే. లభించే యువశక్తిన్ని మేధాశక్తికాదు అనుభూతికాదు, విద్యకాదు, కొని మౌన వుడు తన యిమ్మంవచ్చినట్ము తనని తను తయారుచేసుకునే శక్తినిచ్చే - ఆ మాటకొస్తే అతనికలా అనిపించేది -యీ విశ్వాన్నే తన యిష్టం వచ్చినట్టు తయారుచేసే. శక్తినిచ్చే ఆకన్మికమ్నైన ఉరవడిని దేనికి అంకితం. చెయ్యాలా. అని అతను ఆలోచన చేసేవాడు అది కళకొ శస్తానిక్కా. సృస్తీ సపేమక్కా. లేకపోతే ఉపయోగంలోకి. వచ్చే. కార్యా చరణకా? చాలా మంది యీ ('సేరణ లేకుండా వుంటారు, నిజమే జీవితంలో ఆడుగెట్టగొనే. వచ్చిన మొదటి. కాడికింద మెడలు సెళ్టే స్తారు యిక జీవితాంతం దానికిందే నీతిగా (శమిస్తారు. కాని ఒలేనిన్‌ ఆ సర్వశక్తివంతుడ్డై న యౌవనదేవుడి ఉనికిని ఒక కొంత్షగా, భావంగొ పూర్తిగా మారిసోవాలనే ఊ" పామర్శ్భా శన కోరుకుని ఇెయ్యూలనే ఆ సామర్మ్యప్పు ఉనికిని యెందుకో యెక్కడికో తెలియకుండానే అడుగందని అగాధంలోకి దుడుగ్మా వడిపోవాలనే సామర్శ్యప్పు ఉనికిని యెంతో గాఢంగొ గుర్తించాడు. ఆ గుర్తింపుని తనలోనే వుంచుకున్నాడు,. దాన్ని గురించి గర్వపడేవాడు. డాన్ని తెలునుకోకుండానే ద్రాన్సి ద్వారా ఆనందం పొందాడు. ఆ తృణం దాకా తనకి తనంకేనే యెంతో (ేము అలొ మించు 16

కోకుండా వుండలేకపోయాడు, యెందుకంటే తన వల్స మంచి తప్ప యేమీ జరగదని అతని నమ్మకం. అశాభంగం చెందడానికి అతనికి అవకాశమూ. రాలేదు. గత దోషాలని గుర్తించిన యువకునిలాగా అది అసల్లెంది కాదనీ ముందు జరిగిపియిందంతా యాదృచ్చికమూ, అముఖ్యమూననీ, అప్పటి దాకా నిజంగా జీవించడానికి తను (వయత్నించలేదు, కాన్మి యిప్పుడు, మాస్కోనుంచి తన నిష్కమణంతోటి ఒక కొత్త జీవితం ఆరంభమౌతోంది -- గతకాలపు దోషాలూ, వశ్చాత్తాపాలూ. లేని బహుశా ఆనందం తప్పు మరేమీ వుండబోని జీవితం ఆరంభమౌతోందని అనుకునే సంతోషకరమైన మానసిక స్పితిలో మాస్కో వదలగానే వున్నాడతను.

దూర్యపయాణాల్నో యెప్పుడూ యిలాగే వుంటుంది, మొదటి రెండు మూడు మజిలీలూ దాకేదాకా వదిలిపెట్టివచ్చిన స్పృలాన్ని గురించే వూహలు సాగుతాయి. కాని దారిలో మరుచటి రోజు కాగానే (వయాణవు గమ్యానికి యెగురులాయి. అక్కడ గాలిలో మేడలు కట్టడం మొదలెడతాయి. ఒలేనిన్‌కి అలానే జరిగింది.

పట్టణం వదిలిపెట్టుగానే మంచుకప్పిన పొలాల కేసి చూశాడు. వాటి మధ్య ఒంటరిగా వున్నందుకు సంతోషపడ్డాడు. గొరెతొలు కోటు. కప్పేసుకుని స్పెడ్న్‌ బండిలో పడుకున్నాడు. కలత లేకుండా వున్నాడు. మగతలోకి జారిపోయాడు. స్నేహితులతోటి యెడబాటు ఆతన్ని గాఢంగా కదిరించివేసింది. మాస్కోలో గడిపిన గత శీతాకాలవు జ్ఞాపకాలూ, గతం తాలూకు దృశ్యాయా అస్పష్టృమ్టైన ఆలోచనలతోటీ, విచారాలతో, టీ "పెనవేసుకుపోయి, అతని భావనలో అనుకోకుండా (పత్యత్షమయ్యాయి.

తనకి. వీడ్కోలు. చెప్పిన మిితుణ్డ్‌ , వాళ్ళు మౌాట్టాడుకుంటూ వుండిన అమ్మాయితో అతని సంబంధాల గురించీ గుర్తుచేసుకున్నాడు. ఆ పిల్ధ స్పితిమంతురాలు. “నన్ను (యేమించిందని తెలిసీ అమెని అతనెలా ('పేమించాడు?” అనుక్షున్నాడు. మననులో చెడ్డ అనునూనాలు దూసుకుపోయాయి... “బొగా ఆలోచిస్తే మనుషుల్లో అవినీతి చాలా 21090 [|

వుంది" అప్పుడతనికో (వళ్ళ మెదుర్డెంది: “కాని నిజంగా నేనెప్పుడూ (మించకుండా యెలా వున్నాను? (పతీవాడూ నేను (ేమించలేదనే అంటున్నాడు. వేనేమ్టైనా మానవధర్మానికి విపరీతమా?ి తన తీవ వ్యామోహాలు. గుర్తుచేసుకోవడం మొదలెట్టాడు. తనకి వయసు వచ్చింతర్వాత నాగరిక పరిధిలోకి అదుగెట్టిడం గుర్తుచేసుకున్నాదు. తన మ్మితుని చెల్ళెల్నీ దీపం. వెలుగుతూ వుండే బల్జి దగ్గర ఆవిడ వేళ్ళు అర్మిక పనిలో వుంకేు ఆ దీపం వాటినీ ఆవిడ ముఖంలోని ముచ్చస్లైన మృదువైన కింది భాగాన్నీ కాంతివంతం చేన్తూవుంకటు ఆవిడతోటి తను గడిపిన యెన్నో సాయంగతాలనీ గుర్తు: చేసుకున్నాడు. తమ సంభాషణలని గుర్తుచేసుకున్నాడు. అవ్కి తెగూ తెంపూ లేకుండా అలా సాగ్గుత్తూనే వుండేవి. ఆ పరిస్టి, తిలోని యిబ్బంది, నిర్చ్భంధమూ, ఆ విర్భంధంమీద తిరుగుబాటు చెయ్యాలనే మధ్యమధ్యని తన కోరికా గుర్ముచేసుకున్నాడు, యేదో కంఠం యెప్పుడూ గుసగుసలాడేది: “అది కాదిది అది కాదిది" అని, అదే నిజమైంది. తర్వాత ఓ విందునాట్యంలో అందమైన డితో నృత్యం చేసిన మణార్క్యో్‌ గుర్తుచేసుకున్నాడు, “ఆ ర్యాతి యెంత (పేమలో వున్నాను యెంత అనందంగా! ఆ మర్షాడు. న్మిదనుంచి లేచాక యింకా "స్వేచ్చగా వున్నట్టనిపించి యెంత బాధపడ్డాను, చిరాకుపడ్డాను! (పేమ వచ్చి నా కాళ్లూ చేతులూ యెందుకు కళ్ళైయ్యదు? లేదు (పేమ లాంటిదేమీ లేదు! ఆ పొరుగావిడ దు బోవిన్‌కీ, మార్షల్‌కో* చెప్పినట్టుగానే నాకు చెబుతూ

య్యోడ్రెన్సిమ్సిది జతల (స్రీ వురుషులు సంగీతానికి అనుగుణంగా చేసేనాట్యం. -- అను.

నే రష్యాలో కులీనులు తమ (పయోజనాలు కాపొడ్నానికి (వతి జిల్లాలోనూ (వతి ర్యాప్పృంలోనూ తమ ,పత్రినిధుల్ని యెన్నుకునేవారు, ఆ (వతినిధుల్ని “మార్న, ల్‌*లు అనేవారు. - అను.

వుందేది, తను నక్ష్మతాల్ని (పేమిస్తున్నానని. ఆవీడా అలాంటి దేదో కాదూ,” అనుకున్నాడు. యిప్పుడతనికీ పల్సెటూళ్ళో. వ్యవసాయం మనసులో మెదిలింది. ఆ జ్ఞాపకాలలో కూడా సంతోషంగా తలచుకోడాని కేమి లేవు. “నా వచ్చెయ్యడం గురించి చెప్పుకోడానికి వాళ్ళ కెక్కువేమేనా వుంటుండా?” అనిపించిందతని బ్యురలో; కొని ఆ “వాళ్ళు యెవరో అతనికి పూర్తిగా తెలీదు. ఆ తర్వాత అతను కుంగిపోతూ, అసందర్భంగా గొణిగేటట్బు చేసిన ఆలోచన వచ్చింది. అది దళ్ళ్నీ కపేల్‌, అతనికి తనింకా బాకీ వున్న ఆరు వందల ఏన్టై ఎనిమిది రూబుళ్ళ జ్నాపకం. అతన్ని ఒక సంవత్సరం ఆగమని తను (పాధేయపడిన మాటలు ఆ దర్శి ముఖంమీద కనిపించిన కలవరం, హతాశా. గుర్హుచేసుకున్నాడు. “టర. భగవంతుడా, భగవంతుడా!” మళ్ళీ. మళ్ళి అన్నాడు, కుంగి పోయాడు, ఆ అసహ్యమ్టైన ఆలోచనని పారదోల (పయత్నిస్తూ. “అయినా యెన్ననుకున్నా, అమె నన్ను (ేమించింది,” వీడ్కోలు భోజనాల దగ్గర తాము ముచ్చటించుకున్న అమ్మాయిని గురించి అమకున్నాడు. “అవున్సు అమెని. పెళ్ళి. చేసుకునివుంయటే. యేమీ రుణపడి వుండేవాబ్బే కాదు. యిప్పటికేమో చేను వసీల్యెవ్‌కి రుణపడి వున్నాను.” ఆవిడని అప్పుడే. వ్రదిలాక కృబ్బులో వసీల్యెవ్‌తో తను ఆడిన ఆఖరు ర్యాతి గుర్తు తెచ్చుకున్నాడు. మరో ఆట కోనం. తను చిన్నబోయేటట్టు (పాధేయపడ్నమూ, వసీల్యెవ్‌ నిర్చాక్షిణ్యమైన నిరాకరణా గుర్తుకు వచ్చాయి. “జక్క యేడాది పొదుపుగా వుంకే వాళ్ళందరికీ పారెయ్యొచ్చు, వీళ్ళ దుంపతెగ...” యీ. ధ్నౌర్యం యెంత చెప్పుకున్నా యింకా. బాకీ వున్న అవ్హులూ, వాటి తారీకులూ, యెప్పటికి వాటిని తీర్చెయ్యగలిగేదీ మళ్ళీ అెక్కనుకోవడం మొదలెట్టాడు. “మరి నేను మోరెల్‌కే కాదు, “ప్పెవాల్యేకి కూడా కొంత బాకీ. వుంటాను అనుకున్నాడు; 'పెద్న మొత్తం బొకీపడ్డ ర్యతిని గుర్తుచేసుకుంటూ. వీటర్స్‌బుర్న్‌ నుంచి నచ్చిన చ్యకవర్తి సైనికోద్యోగి. నమ్మి “బా”; రాకుమారుడు క్ష 19

చేదటా గ్‌ యింకా ఆ అట్టహాసంగా వుండే ముసలాయన -- వాన్ళావరో జిప్సీలతో యేర్పాటు. చేసిన సానజాతర గుర్తుకు వచ్చింది. “ఆ సెద్ద మనుషులంత ఆత్మతృప్టిగా యెలా వుంటారో” అనుకున్నాడు. “తముతో కలవడమే మహద్భాగ్యమని యితరులు భావించాలని అనుకునే వీళ్ళకు, అలాంటి ముఠా యేర్పాటుచేసుకునే హక్కు యేం వుంది? వాళ్ళు చ్మకవర్తెకి సన్నిహితం కాబట్టా ౭ వాళ్ళు అవతల వాళ్ళని యెంత వెధవలకిందా పోకిరీలకిందా జమకడతారో చూస్తే అసహ్యం వేస్తుంది! యేమైనా అందుకు భిన్నంగా నేను వాళ్ళకి చూపించాను, నాకు వాళ్ళతో ఆత్మీయంగా వుండే కోరిక లేదని. యేమైనా మూ జమీ" మేనేజరు ఆశ్చర్యపోతాడు కర్షలూ, చ్న్మకవర్తి "సై నికోద్యోగ్‌ అయిన సమష్కా “బి - "లాంటి. వాడితో నేను పరిచయంగా వున్నానంట! నిజమే, ఆవేళ యెవరూ. నేను తాగినంత తాగలేదు. ఆ జిప్సీలకి కొత్త పాట నేర్పాను. అందరూ. విన్నారు. నేను యెన్ని వెధవ పనులేనా చేసి వుండచ్చుగాని మంచివాణ్ళే '*” అని కూడా అనుకున్నాడు.

ఉదయం అయేసరికి మూడో మజిలీ దగ్గ రున్నాడు. టీ లాగాడు. వన్యూషకి మూటలూ 'పెట్బలూ లాగడానికి సాయంచేసాడు. శాంతంగా, నిశ్చలంగా చించలేకుండా వాటి మధ్య కూర్చున్నాడు. తన సామాను లన్నీ యెక్కడున్నాయో యెంత డబ్బు వుందో, యెక్కడ వుందో, చన పాస్‌పోర్ట్‌, గురాలకి ఫర్మానా చావడి సుంకం కాగితాలూ యెక్కడ "పెట్టుకున్నాడో గుర్తుంది. అన్నీ యెంత బాగా అమిరాయంకే అతను" ఉల్హానంగా వున్నాడు. అతని ముందున్న దూర ్పపయాణమంతా ఒక విహార యాత పరుచుకున్నట్టు వుంది,

ఆ ఉదయమూ, మధ్యాహ్నమూ అంతా యెన్ని కోసులు త్రను (వయాణం 'చేసిడ్రోో తర్వాత మజిరీకి థ్వైన్ని వున్నాయో, మెదటి పట్టణానికి యెన్ని కోసులో, తను భోజనం చేసే చోటికి యెన్నో, తను టీ తాగే చోటికి యెన్నో, స్తా్యవాపాల్‌కి యెన్నో మొత్తం [పయా

ణంలో యెన్నో వంతు అయిందో. అంతా. గుణించుకుంటూనే వున్నాడు. యెంత డబ్బు తన దగ్శరుందో, యెంత మిగులుతుందో, ఈన అప్పులు తీరడానికి యెంత అవసరమో, తన ఆదాయంలో (పతి నెలా యెంత భాగంలో యెంత తను ఇర్చుపెట్టబోతాడో కూడా గుణించుకుంటూనే వున్నాడు. సాయంతానిక్కి టీ తర్వాత, స్తాావాపాల్‌ కి యింకా మొత్తం (పయాణంలో పదకొండింట యేడువంతులుందని లెక్కేసుకున్నాడు. తన అప్పులకి యేశ్చాల్ణ పొదుపూ, ఎనిమిదింట వాక వంతు తన స్తీ అవసరమవుతాయని గుణించుకున్నాడు. ఆలా మనసు తేలిక పర్చుకున్నాక, కవ్పకుని 'స్ఫె డ్వ్‌ లో పడుకుని మళ్ళీ కునుకు. తీసాడు. అతని వూహ భవిష్యత్తుమీదకి మళ్ళింది: కాకసన్‌ కేసి. అతని భవిష్యత్‌ కలలన్నీ అమళాత్‌ బెక్‌ లాంటి వీరులతోటి, నర్కేషియన్‌ మహిళలతోటి, పర్వతాలతోటి, కొండచరియలతోటిి త్యీవ మ్లైన వడిగల యేళ్ళతోటి, (పమాదాలతోటి ముడివడి వున్నాయి. యివన్నీ కూడా అస్పష్టంగా మసకగా వున్నాయి. కాని కీర్తికాంతా, మృత్యు (పమాదమూ ఆ భవిష్యత్‌ మీద ఆసక్తినిచ్చాయి. అందర్నీ ఆళ్చర్య చకిత్తుల్ని. చేసే అనిదంపూర్వ. సాహనంతోటీ శక్సితోటీ అతను అసంఖ్యాకంగా కొండవాళ్ళని చంపేసి లొంగదీసుకున్నాడిప్పుడు. మరో షణంలో తనూ ఓ కొండవాడే వాళ్ళతోబాటుగా, రవ్యన్నకి వ్యతిరే కంగ్కా. వాళ్ళ స్వాతం్యత్యాన్ని రక్షిన్తున్నాడు.._ దేన్నేనా కచ్చితమైన దాన్ని అతను వూహించగానే పరిచయమైన మొస్కో వ్యక్తులు రంగం మీద (పత్యకమయ్యేవారు. నష్కా. “బి” రస్యన్న మధ్యనో కొండ వాళ్ళ మధ్యనో తనకి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతూ (వత్యకమయ్యేవాడు. ఆఖరికి. ద్రర్శీ కసేల్‌ కూడా ఓ వింతవద్ద తిలో విజేత విజయంలో భాగం పంచుకునేవాడు. వీటన్నిటి మధ్యా అతను తన వూర్వవు అవమానాలూ బలపొనతలూూ తవ్పులూ. గుర్తు చేసుకున్నా ఆ జ్ఞాపకం అంత యిబ్బందికరంగా లేదు. ఆ- కొండల్నో 1 జలపాతాల్నో + చక్కని

2! [99

సర్కేషియన్సలో, (పమౌాదాల్నో అలాంటి తప్పులు తిరిగి రావనేది స్పష్క్టం. ఒకసారి తను పూర్తిగా పాపనివేదన చేసుకున్నాక, అంతటితో అదంతా అయిపోయినట్టే, మరొక్క దృశ్యం, అన్నిటికంటే మధుర మైంది, ఆ యువకుడి (పతి భవిష్యత్‌ భావనలోనూ కలిసిపోయింది వుంది - ఒక చీ దృశ్యం. అక్కడు ఆ కొండల్సో, ఆమె సర్కే షియన్‌ బానిసలాగా అతని భావనకి తట్టింది. చక్కని వి్య్యగహం, పాడవాటి జుట్ట, అణకువగా వుండే నిగూఢష్టాన కళ్ళూ. కొండల్నో యేకాంతమ్హైన యిల్ళు వూహించుకున్నాడు, ఆ గుమ్మంలో ఆమె తన కోసం నిరీఇ్షస్తూ వుంటుంది, అతనూ అలిసిపోయి దుమ్ముకొట్టుకుని, రక్తంతో. శ్రీర్షితోో ఆమె వద్దకి తిరిగి వస్తాడు. ఆమె ముద్దులూ, భుజాలూ మధురమైన కంఠం, అణకువగా వుండే తత్వం అతను యెరుగును. ఆమె మనోహరంగా వుంటుంది కాని చదువు లేదు, " నాగరికం. లేదు, మోటు. శీతాకాలపు దీర్హర్యాతుల్లో ఆమె చదువు మొదలెడతాడు. ఆమె తెలివైంది, బుద్చిశాలీనీ. త్వరగానే అవసర మ్రైనంత జ్ఞానాన్ని సంపాదించేస్తుంది. ఎందుక్కాదు? ఆమె సునాయౌా నంగా పరాయి. దేశ భాషలు నేర్చుకుంటుంది, (ఫెంచి భాషలోని ఉద్గంధాలని చదివేస్తుందిి అర్హంచేసుకుంటుంది; ఉదాహరణకి "నాటర్‌ డామ్‌. ది పారిప్‌' తప్పకుండా ఆమెని అలరిస్తుంది. ఆమె (ఫెంచ్‌ మాట్యాడగలదు కూడానూ. అతిధుల గదిలో ఉన్నత వంశీకుల సై తరగతి అడ్షవాళ్ళకంళే. ఎక్కువ సహజమైన హుందా చూపిస్తుంది. ఆమె షాడగలదు, సునాయాసంగా, బింకంగా, ఆవేశవంతంగా.... “సరే? యేమిటీ'. శజ్హంతా!” అనుకున్నాడు. యీపాటికి యింకో మజిలీ స్టానంచేరొరు, అతను యింకో బండిలోకి మూరి మామూళ్ళు యివ్వాల్సివచ్చింద్రి. మళ్ళి అతని వూహలు అతను వదిలేసిన “చెత్త” కోసం వెదకడం మొదలెట్టాయి. మళ్ళీ చక్కని సర్కేషియన్నూూ, కీర్తీ, రష్య్యాకి తను త్రదిగి రావడమూ, అందమ్హాన భార్య, "సై నికోద్యోగం 22

వూహళల్ళ్లో ముందు నిలిచాయి. కాని (పేమ అనేదేం లేదూ”. అను కున్నాడు. “కీర్హై అనేదంతా చెత్త. కాని ఆరు వందల ఏన్నె ఎనిమిది రూబుళ్ళూ2... నా జీవిత కాలానికి సరిపడేదానికంకే యెక్కువ ఐశ్వర్యం. తెచ్చే జయించిన భూభాగమూ? అంత సంపదా నాకు నేనే వుంచేసుకోవడం బాగోదు, దాన్ని నేను పంచిపెట్టాలి. కాని యెవరికి? సర్మే ఆరు వందల ఏఖ్నె ఎనిమిది రూబుళ్ళూ కపేల్‌క్కి అప్పుడు చూద్దాం...” చాలా లస్పష్పృమ్హైన దృశ్యాలు మనసుని కమ్ముకున్నాయి. వన్యూష గొంతూ, సస్పెద్మి ఆగడమూ ఆతని యౌవనపు ఆరోగ్యవంతమైన కునికి పాటుని వదిలించాయి. పెద్ద గమనం లేకుండానే యింకో బండిలోకి మారి (పయాణం సాగించాడు,

మర్షాడు ఉదయమూ (పతీదీ అలాగే జరుగుతుంది: అదే రకం స్టావరాలూ, టీ తాగడాలూ, అదే గురవు తోక దునిచి వన్యూషతో అవే మాటలూ అవే అన్నష్పృమ్లైన కలలూ, మగత అదే అలిసిపోయిన శుభమైన ర్యాతి నిద.

హ్‌!

మధ్య. రష్యానుంచి ఒలేనిన్‌ యెంత దూరం (వయాణం చేస్తే అతని జ్ఞాపకాలు అంత వెనకబడిపోయాయి. కాకసన్‌ సమీపించే కొద్దీ అతని హృదయం తేరికవడింది. “నేను దూరంగా వుండిపోతాము ఎప్పటిక్సీ మళ్ళీ సంఘంలో కనిపించడానికి తిరిగిరామ”. అనే ఆలోచన తడపాదడపా అతనికి వచ్చింది. “నను యిక్కడ చూసే నును షులు మనుషులు కారు, త్పునరూ నన్ను యెరగరు. నేను గడిపిన మాస్కో సమాజంలొకి వాళ్ళ లో ఒఖ్బలసి (వవేశించలేరు, నా గతాన్ని. గురించి. తెలుసుకోలేరు. ఆ సమౌబంలో 'యెనన్ళ్యకీ నేను

యీ (పజల మధ్య బతుకుతూ యేం చేస్తున్నదీ తెలీదు* తన గతం నుంచి పూర్తిగా స్వేచ్చ పొందిన అనుభూత్కి దారిలో తను కలుసుకున్న ఆ అన్గాగరికుల మధ్యలో అతనికి వచ్చింది. తన మాస్కో పరిచయాల అర్హంలో వాళ్ళని అతను “మనుషులుగా” భావించలేదు. జనం యెంత మోటుగా యెంత తక్కువ నాగరికతా చిహ్నాలతో వుంచే అతనికి ఆంత యెక్కువ స్వేచ్చగా వున్నట్టనిపించింది. స్తాృావాపాల్‌ అతన్ని యిబ్బంది "పెట్టింది. ఆ పేర బోర్డులు, వాటిలో కొన్ని (ఫెంచిలో వున్నవ్కీ _బళ్ళల్మో మహిళలూ చౌకులో గురబ్బళ్నూూ. పొడుగాటి

_టోపీ పెట్టుకుని పొడుగాటి కోటు శొడుక్కుని విశాలమ్రైన వీధుళ్ళో దారంట పొయ్యేవాణ్ళి తేరిపర చూసే సెద్ధమనిషీ, అతన్ని మహీ యిబ్బంది పెట్టారు. “బహుశా యీ మనుషులకి నా పరిచయస్సులు యెవరేనా. తెలునుంటారు”. అనుకున్నాడు. మళ్ళీ కృబ్బూ దర్శీః "పేకల్కు నమాజం గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాడు... కాని స్తా(వాపొల్‌ తర్వాత (పతీదీ చృప్తిగా వుంది - అనాగరికంగా, ఆందంగా, శార్యంగా; మరి ఒలేనిన్‌ యింకా యింకా సంబరపడ్నా, డు. కోసక్‌లందరూ, బండి వాళ్ళూ మజిలీ స్టేషన్‌ మౌస్థ్రర్యూ సాదా జనంఠా కనిపించారు. వాళ్ళతో తను తుళ్ళుతూ. పేలుతూ వుండచ్చు, వాళ్ళు యే తరగతికి చెందిందీ చూడకుండానే. తనకి తెలియక్సుండానే ఒలేనిన్‌ అభిమానించిన మానవజాతికి వాళ్ళంతా చెందిన వాళ్ళు; వాళ్ళంతా అతన్ని ఆదరంగానే చూశారు.

శ దోన్‌ కోసక్‌ (పాంతంలో అతని "స్పెడి బండిని చ్యకాల బండికి మార్చుకున్నాడు. స్తావాపొల్‌ దాటాక మైంత వెచ్చగా అయిందంళు ఒలేనిన్‌ గొరెత్రోలు కోటు. లేకుండానే (వయాణం చేశాడు. అప్పుడే వసంత రుతువు -_ అనుకోకుండా ఆనందదాయక్రమ్షై న వసంతం ఒలేనిన్‌కి, అప్పుడే. అతన్ని ర్యాతిళ్ళు కొసక్‌ (గామ్రాల్బా వదల నివ్వడంలేదు. సాయంగతం (వయాణం. చెయ్యడం (వమాదమని. వాళ్ళు అన్నారు.

ర్క

వన్యూష కలవరపడేవాడు. వాళ్ళు మూడు గ్యురాలబండిలో తూటాలు నింపిన తుపాక్తీ తిసికెళ్ళేవాళ్ళు. ఒలేనిన్‌ యింకా నంతోషంగా వున్నాడు. ఓ మజిలీవద్ద ఆ స్టేషన్‌ మాస్టరు చెప్పాడు యీమధ్యనే నడి రోడ్డుమీద భయంకరమైన హత్య జరిగిందని. ఆయుధాలున్న మను షులు వాళ్ళకి తగిలేవాళ్ళు. “అంచేత యిప్పుడు మొదల్తైందన్ననూట[ో అనుకున్నాడు బఒలేనిన్‌, యెన్నో సార్హు విన్న హిమపర్వతాలని దర్శించే ఆశతో వుండేవాడు. ఓ సాయం్యతం ఆ నోగాయ్‌ జాతి బండివాడు మేఘాలు. కమ్మిన కొండల్ని కొరడాతో చూపించాడు. ఒలేనిన్‌ ఆతృ్ఫళగా చూశాడు, కాని అది మబ్బుగా వుంది. కొండలు దాదాపు మఘాల్ళో కప్పడిపోయాయి. యేదో బూడిదరంగూ, తెలుపూ వూలూ కనిపించాయి. గానీ యెంత (పయళ్ళించినా తాను యెంతో వినీ చదివీ వున్న ఆ కొండల్లో యే ఆందమూ దర్శించలేక పోయాడు. కొండలూ, మేఘాలూ ఒక్క లాగే కనిపించాయి. తను యెన్నో సార్టు | విన్న ఆ హిమళఖరాల (పత్యేక సౌందర్యం తనకి నమ్మకం లేని బాఖో సంగీతం. లాగ్యా (స్త్రీలపట్ట (పేమలాగా కల్పనే ననిపించిందతనికి. అందుచేత ఆ పర్వతాల కోసం 'యదురుచూడాలనే ఆశ వదులుకున్నాడు. కాని మర్నాడు ఉదయం (_పభాత వాయువుకి మూడు గురాలబండీలో తేచి నిర్శత్వంగా కుడివేపు చూశాడు. ఆ ఉదయం నిర్మలినంగా వుంది. అతని మొదటి చూపుకి అనిపించినట్ళుగా యిరన్హై అడుగుల దూరంలో అచ్చమైన తెల్లటి (బహ్మాండమ్హైన ముద్దలు హఠాత్తుగా - కనిపించాయి. వాటి శిఖరాల నృష్మృమైైన కల్పనాతీతమై, న బాహ్యరేఖలు సుదూరాకాశపు టంచులకి నూటిగా చెక్కిన చ్మితాల్జా వున్నట్టు

బాఖ్‌ యోహాన్‌ సెబన్‌ట్యాన్‌ (1685-1750) _ న్యుపసిద్ద జర్మన్‌ కంపోజర్‌.-- సం, 25

కనిపించాయి. తనక్సీ వాటిక్సీ ఆకాశానికీ మధ్య దూరమూ, ఆ పర్వ తాల మహా జొన్నత్యమూ గుర్తించగానే ఆ సౌందర్యపు అపరిమితత్వం అనుకోగానే, అతనికదేదో కలో, (భమోనని భయమేసింది. మెలుకువ తెచ్చుకోవడం కోసం ఒకసారి కుదుపుకున్నాడు, గాని ఆ కొండలు యింకా అలానే వున్నాయి.

“యేమిటది? యేమిటది?” బండిలోలేవాణ్ళి అడిగాడు.

“యేముందీ, పర్వతాలో యేం పట్ట, నట్టు జవాబిచ్చేడు ఆ నోగాయ్‌ శోలేవాడు.

“ననూ వాటి కేసే చాలా. సేపట్నుంచీ చూస్తున్నాను. అద్భుతంగా లేవూ అవి? యింటి దగ్గర చెబితే యెవడూ నమ్మడు యీ విషయం” అన్నాడు వన్యూష.

అ నున్నటిదారిలో, ఆ మూడు గురాలబండి వేగంతో, పర్వతాలు అకాశప్పు టంచుల్నో పరిగెడుతున్నట్టుగా అనిపించింది. వాటి గులాబీ శరాలు ఉదయ సూర్యుని కాంతిలో మెరుస్తున్నాయి. మొట్టమొదట ఒలేనిన్‌ ఆ దృశ్యానికి చకితుడయ్యాడు.. తర్వాత ఆనందపడ్డాడు. నలి యితర ' పర్వతాల వెనకనుండి కాకుండా, నేరుగా మైదానం నుంచి తిన్నగా "స్టైకి లేచినట్టు దూరంగా జారిపోతూ వున్న ఆ హిమాన్విత పంక్తి కేసి యింకా యింకా యేకా్యగంగా చూస్తూ కొంచెంకొంచెంగా ఆ సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించడం అఖరికి ఆ పర్వతాలని అమభీవించడం ఆరంభించాడు, ఆ క్షణంనుంచీ అతను చూసిందంతా తల , పొసిందండా, అనుభవించిందంతా ఒక కొత్త స్వభావం, పర్వతా ల్హాగే దృఢ న రాజస స్వభావం సంతరించుకుంది. మాస్కో స్మృతు లన్నీ అవమానం, పశ్చాత్తాపం, కాకసస్‌ని గురించిన అల్పమైన అతని కళలూ మాయమ్హైపోయాయి;. మళ్ళి రాలేదు, “ోయిప్పుడది మొదలైంది” |ంబీరమ్లైన. కంఠం అతనికి చెప్పినట్సనిపించింది. ఆ దారి అప్పుడప్పడ్తే “దృష్టి వధంలోకి వచ్చే ఆ లరెక, కోసక్కుల

(గామాలూ, (పజలూ యిక యెంత మాతమూ ఒక సరి హాసంగా కనిసించలేదు. ఆకాశం కేసి చూశాడు. పర్వతాలని గుర్తు చేసుకున్నాడు. తన కేసి చూసుకున్నాడు లేదా వన్యూష కేసి చూశాడు. మళ్ళీ పర్వతాలు మనసులోకి వచ్చాయి... యిద్దరు కోసక్కులు స్వారీ చేసుకుంటూ. పక్కనుంచి. వెళ్ళారు. వాళ్ళ తుపాకీ ఒరలు. వెనకాల అయబద్దంగా వూగుతూ, వాళ్ళ గ్యురాల తెల్బ, నీ కొంచెం వ్యారనీ కాళ్ళు గజిబిజిగా కలిసిపోడూ..... అ పర్వతాలు! దూరంలో 'పెరెక్‌ అవతల చెచెన్‌ వూళ్ళనుంచి పొగలేస్తుంది.... ఆ పర్వతాలు! ఉదయ సూర్యుడు. రెల్లు మధ్యగా చుట్టు తిరిగే 'బెరెక్‌మీద (పకాశిస్తాడు.... ఆ పర్వతాలు! పల్టెనుంచి యెద్పుబండి వస్తుంది. ఆడవాళ్ళు, అందమైన పడుచు ఆడవాళ్ళు, పక్కనుంచి వెడతారు.... ఆ పర్వతాలు! ఆ(బెక్కులుో మైైదానంమీద గుురాలని మెర్టిగా. దౌడు తీయిస్తారు.. యిక్కడ నేను వాళ్ళంకే భయంలేకుండా వెడుతున్నాను! నాకు తుపాకీ వుంది, శక్తి వుంది పడుచుదనం వుంది.... ఆ పర్వతాలు! డ్తే

(౫ెబెన్‌ కోసక్‌ (గామాలు బారునా వును ఆ 'పెలెక్‌ పంక్తి ,భూభాగమంతా (సుమారుగా ముప్పై కోనులు) ఆ నేలకి సంబంధించి గాని (సజలకి నంబంధించి గాని, "స్వభావంలో బకలాగే వుంది. కోస క్కుర్ని కొండ జాతులనుంచి విడదీసే -బలెక్‌ నది, నమతలంగానూ విశాలంగానూ అయిన్సా యింకా, బురదగొం వేగంగా (పవహిస్తోంది. యెప్పుడూ. కెలుతో నిండిన పల్షపు కుడి ఒడ్నున ధూసర వర్షపు

బెరెక్‌ నది రష్యన్‌ ఒడ్డుకు దొంగిలించడానిక్కీ కాల్ఫగొట్ట డానికీ నది దాటివచ్చే ' శతు చెచెన్సు, -- సం.

౭7

యిసకని చేరవేస్తూ వుంటుంది. వేళ్ళు పాలుకుపోయిన యేళ్ళనాటి ఓక్‌ చెట్లూ, చివికిపోతూవున్న స్ఫేన్‌వృతాలూ. లేత చిట్టడివీ వుండ్కి మరీ యెత్తు గాకపోయినా నిటారుగా వున్న యెడమ ఒద్బుని కోసేస్తూూ వుంటుంది. కుడి ఒడ్డున, యింకా కొంచెం అశాంతిగా వున్నా లొంగిపోయిన చెచెన్‌ (గామాలు వున్నాయి. యెడమ ఒడ్డున నదికి అర కోపెడు దూరంలో, ఒకదానికీ యింకో దానికీ మూడు, నాలుగు కోసుల వారతో వున్నాయి. కోసక్‌ (గౌమాలు,. పూర్వం రోజుల్లో చాలా (గౌమాలు మెరెక్‌ ఒడ్డునే వుండేవి; కాని లురెక్‌ యేటి యేటికీ పర్వతాలకి ఉత్తరంగా. తిరిగి ఒడ్న్డును. కోసేసింది. యివ్పుడక్కడ పాత (గామాల శిధిలాలు ఆ భేరీ రేగుపళ్ళ తోటల తోటీ బూరుగుెట్స తోట్సీ అడివి పళ్ళ చెట్బతోటీ, అడివి లిగల తోటీ కమ్ముకుపోయాయి.. యిప్పుడక్కడ యెవరూ వుండటంలేదు. లేళ్లూ తోడేళ్ళ కుందేళ్ళూ ఆడివికోళ్ళ లాంటివాటి జాడలు కనిపి ప్తాయి. అవే యిప్పుడా (పొంతంలో సంచరించడానికి యిష్టృపడేవి. వూరినుంచి వూరికి అడివిగుండా ఒక దారి పొతుంది, తుపాకీ గుందు దూసుకుపోయినట్టుగా.. దారి పొడుగునా కోసక్‌ సైనిక చౌకీలూ, పహారావాళ్ళున్న బురుజులూ వున్నాయి. యేడు నందల గజాల సారవంతమైన అడివినేల సన్నటి ముక్క మ్యాతం కోసక్కులది. ఉత్త రానికి నోగాయ్‌ యినుక దిబ్బల్యూ మోజడక్‌ పచ్చిక మైదానాలూ మొదలు... ఆన్ని యెంతో. ఉత్తరంగా. విస్తరించుకుని టర్క్‌మన్‌, అ్మస్తహవ్స్‌ కిర్చీజ్‌ కజహవ్‌ మై దానాల్నోకంటా యింకా అలా అలా, యెక్కడికో గ్య్యడ్తిశ్రే తెలియాలి, పరుచుకుని వుంటాయి. దగ్నిణం నైవును 'పెకెక్‌కి అవతలగా, మహా చెచ్‌న్యా పర్వతాలూ, కోచ్‌కలికోవ్‌స్కీ వరస నల్ఫ కొండలూ యింకో వరస్కా ఆఖరికి హిమపర్వరాలూనూ. వాటిని చూడగంగడ్తమన్సే కాని యెక్కిన వాళ్ళు లేరు. యీ సారవంత మ్లైన అడివి భాగంలో పుష్ఫ ఫలసమన్వితమ్హైన (పాంతంతో, యెవ్ప 28

ట్నుంచో. తెలియనంతటి కాలంగా శార్యవంతంగా, అందంగా వర్శిల్ళే పాఠ విశ్వాసాలో శాఖకి చెందిన రష్యన్‌ తెగ నివసించేది. నాళ్ళని (గెబెన్‌ కోసక్కులంటారు,

యెప్పుడో పూర్వం. వాళ్ళ పాత విశ్వాసాల పూర్వులు రష్యానుంచి పారిపోయారు, "బరెక్‌ అవతల (గెబెన్‌ (పాంతపు చెచెన్సమధ్య, మహా చెచ్‌న్యా అరణ్య పర్వతాల్నో స్పిరపడ్డారు. చెచెన్షతో కలిసివుంటూ ఆ కోసక్కులూ చెచెన్‌లూ పరస్పరం వివాహాలు చేసుకున్నారు. కొండ వాళ్ళ ఆచారాలూ సంపదాయాలూ పాటించారు. ఆయినా వాళ్ళింకా పరిశుద్ద రష్యన్‌ భాషనీ తమ పాత విశ్వాసాలనీ నిలుపుకున్నారు. వాళ్ళలో యింకా ఓ సంప్రదాయం నిలిచివుంది. అది (వకటించే దేమిటంచే జార్‌ ఇవాన్‌ ది క్యరిబుల్‌ పెరెక్‌కి వచ్చి, వీళ్ళ సెద్దలకి కబురెట్టి రష్యాతో స్నేహంగా వుండమని వాళ్ళకి ఉద్బోధించి- తన అధికారం. వాళ్ళమీద రుద్మనన్కీ వాళ్ళు తమ విశ్వాసాలు వదులుకో నక్కర్డేదనీ వాగ్చానం. చేసి నది పక్కనున్న భూమి వాళ్ళ కిచ్చాట్టం యిప్పటి క్కూడా కోసక్‌ కుటుంబాలు తమకు చెచెన తో సనంబంధా లున్నాయంటాయి.. స్వేచ్చ, వ్యొశాంత్మి యుద్దం, కొల్ళగొట్టడం -- వీటిని (సేమించడం యింకా వాళ్ళ ముఖ్య లక్షణాలు. రమ్యా (పభావం తారూకు. (వతికూల పార్ట్యం మాతం, నృష్కృంగా కనిపిస్తుంది - ఎన్నికలప్పుడు. జోక్యం, చర్చి గంటలని లాక్కోడం, పల్సెల్లో వుంచిన "సైన్యాలూ,. లేదా వల్ళెలగుండా. కవాతు చెయ్యడం,

ఓ కోనక్కు తన (గామాన్ని రక్మించడానికని తన నెత్తిమీద కాపరం చేసే సైనికునిమిద కంక చుట్టపాగతో తన కొంపని

17న శతొబ్బంలో రష్యన్‌ (గిక్‌. చర్చినుంచి. విడిపోయిన శాఖల్ని సామాన్యంగా “పాత్ర విశ్వాసాల” వాళ్ళంటారు. - సం,

కచాడీ చేసే ఆ స్టైనీకునిమీద కంటే జిగితో కొండవాడిమీద తక్కువ ద్వేషం చూపిస్తాడు, వాడు బహుశా తన సోదరుల్ని చంపినవాడ్డెనా సరే తన శ్యతువైన కొండవాణ్ధి మన్నిస్తాడు, సైనికుణ్బి యేవగించు కుంటాడు. ఆ సైనికుడు ఆతని దృష్టిలో పరాయివాదూ, పీడించే వాడూనూ. నిజానికి కోసక్‌ దృష్టిలో రష్యన్‌ ర్లైతు విదెశియుడు, అనాగరికుడు, యేహ్యమైన. జీవి. పల్ళెల్గో వీధులు తిరిగి అమ్ముకునే వాళ్ళలోనూూ కోసక్కులు యేవగించుకుంటూ “గాలిగాళ్ళు'” అని పిలిచే ఉకేయిన్‌ వలనవాళ్ళలోనూ స్తై రకం మచ్చు చూస్తాడు. వాడికి చక్కగా ముస్తాబవడం అంటే సర్కేషియన్‌ లాగానని అర్భం. మంచి ఆయుధాలు కొండవాళ్ళ దగ్నర్నుంచే సంపాదించవచ్చు. మంచి గృురాలూ వాళ్ళనుంచే కొనచ్చు లేదా కొళ్చైయ్యొచ్చు. చారవగల కోసక్‌ యువకుడు తన చతాతార్‌ పాండిళ్యం (పదర్శించాలని యిష్టృపడతాడు.. తొగి తుళ్ళిటప్పుడు తోటి కోసక్కులతో కూడా తాతార్‌లో మాట్టాడతాడు యివెన్ని వున్నా యీ భూమ్మీద చిన్న భాగంలో విసిరేసినట్టుండి అర్హ అనాగరిక మహమ్మదీయ తెగలతోట్సీ "స్టైనికులతోటీ చుట్టుముట్ట బడివున్న యీ చిన్ని (కెస్షవ తెగ తను చాలా అభివృద్ది చెందినట్ళు భావిస్తుంది. కోసక్కులని తప్పు మరెవళ్ళనీ మనుషులుగా గుర్తించదు. మరి (వతిదాన్ని యేవగించుకుంటుంది. 'కోసక్కు తన కాలంలో చాలా భాగం స్టైనిక చౌకీల్ళోనూ, యుద్దంలోన్నూ లేకపొతే వేటలో, జేపలు పట్టిడంలో గడుపుతొడు. యింటిదగ్గర దాదాపుగా యేమీ పనిచెయ్యదు, యింటీదగ్గ రుండడమే యేదో తప్పిదారి అలా వున్నాడంకే యేదో ఆటవిడుపన్నమాట. కోసక్కులంతా తమ వైన్‌ తామే తయారు చేసుకుంటారు, తాగి మత్తైెక్కడం అనేది ఒక లక్షణంగా కాదు

కాకసన్‌లోని కొండవాళ్సల్ళోః కోసక్కులలో సొహాసికుర్చి జిగిత్‌లు అంటారు, కాని ఆ మాట ఆక్విక నైపుణ్యానికి సంబంధించింది, -- సం.

ఒక ఆచారమే. అది పరిపూర్తి చెయ్యకపోతే స్వధర్మాన్ని త్యజించినచ్పే భావిస్తారు. ఆడదంమే తన (శేయమ్సు కోనం వున్న సాధనంగానే కోసక్కు చూస్తాడు, పెళ్ళికాని పిల్ణలు మ్యాతమే తమ సరదాలు చూసుకోవచ్చు. పెళ్ళయిన ఆడది పెళ్ళయిన నాటినుంచి ముసలితనందాకా భర్త కోసమే పనిచేయాలి. (పాచ్య దేశాల్ళో మాదిరిగా అణకువా మా అమెకి శాసిస్తాడు, ఈ దృష టి. ఫలితంగా (సీలు దృఢంగా అభివృద్ది చెందారు, శారీరకంగా మానసికంగా ఉభయ్యతా. వాళ్ళు -- తూర్పు. దేశాల్నో అన్ని చోట్ళా వున్నట్టు - నామమ్మాతంగా లొంగి వున్నా పశ్చిమ. దేశాల్ళోని (మీకంటే కూడా కుటుంబ జీవితంలో చాలా యెక్కువ సలుకుబడీ (పాముఖ్యాలతోటి వుంటారు. బయటి జీవితంనుంచి వెలిగా వుండటం, భారమ్హైన పురుష (శమకి అలవాట్ట పోవడం వాళ్ళకి యించ్న్బో యింకా యెక్కువ అధికారమూ (పాముఖ్యమూ యిచ్చాయి. పరాయి వాళ్ళ ముందు "పెళ్నాంతోటి (పేమగానూూ అవ నరం. లేకుండానూ మాట్టాడ్చం అనుచితంగా భావించే కోసక్కు; ఒంటిగా అవిడతో వున్నవుడు ఆవిడ ఆధిక్యాన్ని అ్యవయత్నంగానే గుర్తిస్తాడు, అతని యిల్నూ పొలమూ, అఆ మాటకొస్తే మొత్తం అతని ఆస్తీ ఆవిడ (శమ వల్యనేే జ్యాగత్త వల్టినే పోగయి లక్షణంగా వున్నాయి. (శన. చెయ్యడం కోసక్కుకి పరువు తక్కువన్సీ నోగాయ్‌ పని వాళ్ళకీ ఆడాళ్ళకీ చెల్జిందనీ దృఢంగా విశ్వసీంచినా తను వాడేదీీ “నాది” అని అనుకునేదీ అంతా కూడా ఆ (శమ ఫలితమన్సీ అది తను బానిసగా చూసే ఆడదానిదనీ (తల్నిదోః "పెళ్ళాందో) తనకి వున్నదంతా వూడగొళ్సే శక్తి ఆ (స్నీక్‌ వుందనీ యేదో అస్పమ్బృమ్టైన మెలుకువతో. వుంటాడు, యెప్పుడూ మగాళ్ళ భారమైన పనిచెయ్య డమ్యూ త్రముకి అవ్పగించబడ్డ బాధ్యతలూ (గెటిన్‌ (సీలకి ఒక విలక మైన స్వాతంత్యాన్నీ వురుషలక్షణాన్నీ యిచ్చాయిః. వాళ్ళ శారీరక దారుఢ్యాన్నీ, వ్యవహార జ్నానాన్సీ సంకల్పబలొన్నీః దృఢత్వాన్ని. 'అద్బు 8

తంగా. పెంపొందించాయి.. చాలా సందర్భాల్లో మగవాళ్ళకంకే ఆడ వాళ్ళు యెక్కువ శక్తివంతంగా. తెలివిగా పరిణతి చెందినవాళ్ళుగా, ఆందంగా కనిసిస్తారు. (గెబెన్‌ పీ ల అందంలో కొట్ట్రవచ్చినట్టు కనబడే. లక్షణం యేమిటంటే స్వచ్చమైన సర్మేషియన్‌ తరహ ముఖమూ, ఉత్తర (ప్రాంత ,స్తీలలాగా విశాలమ్నైన దృఢమైన శరీర నిర్మాణమూ కలవడం. కోసక్‌ (స్తీలు సర్కేషియన్‌ దుస్తులు ధరిస్తారు: తాతార్‌ గాగర్కా బెష్మెత్‌" మెత్తని చెప్పులు; కాని వాళ్ళు తమ రుమా ళ్సని రష్యన్‌ పద్దతిలో తలకి చుటూ కట్టుకుంటారు. బట్టల్మోనూ, యిళ్ళని చక్క. సెట్టుకోవడంలోనూ. సొగసూ, శ్యుభం లాలిత్యం వాళ్ళకి ఒక ఆచారమూ అవసరమూనూ. పురుషులతోటి తమ సంబం ధాళ్ళో ఆ (స్త్రీలు, ముఖ్యంగా సెళ్ళికాని పిల్ళలు, పూర్తి స్వేచ్చ అను భవిస్తారు,

నావామ్మీన్‌స్స్యయా (గామం (గెబెన్‌ కోసక్‌ (పాంతంలో గుండె కాయలా చూడబడుతుంది. మరెక్కడా లేనంతగా యిక్కడ పాతకాలపు (బెన్‌ పజల ఆచారాలు నిలిచివున్నాయి. యిక్కడి యీ లు యేనాట్‌ మంచో కాకపన్‌ అంతా తమ సౌందర్యానికి. పేరు పొందిన వాళ్ళుం కోసక్కుల జీవనాధారం (దాక తోటలనుంచీ, పళ్ళ తోటలనుంచీ, పుచ్చకాయల, గుమ్మడి కాయల తోటలనుంచ్నీ చేపలు పట్టడంనుంచీ, వేటనుంచ్కీ మొక్కజొన్నలూ, జొన్నలూ పండించడంనుంచీ యుద్దంలో దోచుకునే దాన్నుంచీ లభిస్తుంది.

'సెరెక్‌నుంచి ఒక కొసెడు దూరంలో వుంటుంది నావామ్మీన్‌స్క్యయా (గామం. మధ్యలో దట్టహ్హైాన అడవి, వూరి మధ్యలోనుంచి పోయే రోడ్డుకి ఒక పక్క నది; మరో పక్క (దాక్ష తోటలూ, పళ్ళ తోటలూ వాటికవతల నోగాయ్‌ మైదానాల యిసుక దిబ్బలు. వూరు చుట్టూతా న

చేతులున్న తొాతార్‌ చొక్కా. - నం,

కం

మట్టి (సాకారం, ముళ్ళకంపల కంచె. వూళ్ళో కి రావడానికి పెద్ద ద్వారం వుంది. అది స్త్పృంభాలమీద నిలిచి రెల్టు కపవ్వుగా వేసిన "స్పై భాగంతో వుంటుంది. దాని పక్కనే ఓ కొయ్య బండిమీద ఫిరంగి వుంటుంది వికారంగా వున్న ఫిరంగి, యెవ్పుడో పూర్వం కోనక్కులు దాన్ని _ స్వాథీనం చేనుకున్నారు. దాన్ని వో వంద యేళ్ళ కాలంలో "పేళ్చివుండరు. యూనిఫామ్‌లో వున్న కోనక్‌ పహారావాడు, బాకుతోటీీ తుపాకీతోటీ ఒక్కొక్కప్పుడు ద్వారంవక్కన పహరా వుంటాడు. ఒక్కొ క్కప్పుడు వుండడు. ఒక్కొక్కప్పుడు. దారిన పోయే సైనిక ఆఫీనరుకి తుపాకీ ముందు వుంచుకొని వందనం చేస్తాడు, ఒక్కొక్కప్పుడు చెయ్యడు

ద్వారం కవ్పుకింద తెల్పటి బల్నమీద నల్ధిటి అక్షరాల్లో రాసి వుంటుంది: యిళ్ళు 266; నివనించే పురుషులు 897; (సీలు 1019. కోసక్కుల యిళ్ళన్నీ నేలకి రెండు మూడు అడుగుల యెత్తు రాట్టమీద కట్టబడివుంటాయి.. జ్యాగత్తగా రెల్లుతో కప్పివుంటాయి, చక్కగా మలిచిన (తికోణాకారవు కురుమూళ్ళ, తోటి వుంటాయి. కొత్తవి కాకపోయినా అవన్నీ కనీసం నిటారుగా శభంగా, భిన్న ఆకారాల ముందు వసారాలతో వుంటాయి. దగ్శరసా యిరుగ్నా వుండవు. చుట్టుతా కావల సినంత జాగా వుంటుంది. అవన్నీ కూడా విశాలమైన వీధుల్మోనూ సందుల్నో నూ బొమ్మలు "పెట్టి నట్టు, అందంగా వుంటాయి. చాలా యిళ్ళ "పెద్ద కిటికీల ముందు, కంచెలకావల, ముదురాకుపచ్చ పోష్టార్స్‌ కసింద చెట్టు మృదున్నైన లేత పచ్చదనంతో, సువాసనల తెల్జని పువ్వుల్లో. యిళ్ళ కప్పులకంకే. యెత్తుగా వుంటాయి. నాటి పక్కనే పెద్ద పసుపుపచ్చని పొద్చుతిరుగుడు పువ్వులూ, లతలూూ (దాక తీగలూ వుంటాయి. విశాలమైన చాకు బయలులో మూడు దుకాణాలున్నాయి. అక్కడ బట్టలూ, పొద్దుతిరుగుడు పువ్వుల విత్తనాలూ, గుమ్మడి కాయల విత్తనాలోః చిక్కుళ్ళూూ అల్ఫిం బిస్కట్నూ అమ్ములొరు, కెజిమెంటల్‌ కమొండర్‌ నివాసం విశాలమ్హైన కిటికీలతోట్సీ చుట్టూతా తాా10090 తక

పొడుగైన కంచెతోటీ మిగతా యిళ్ళకంకే. యొత్తుగాా. పెద్దగా పోష్టార్‌ చెట్ల వరన వెనక వుంటుంది. సోమవారంనుంచి శనివారందాకా వుండే రోజుల్లో, ముఖ్యంగా వేసవిలో, వూరి వీధుల్నో యెవరూ కనిపిం చరు. కోసక్కులు చౌకీలో విధి నిర్వహిస్తూ వుంటారు లేకపోతే సైనిక దండయ్యాతల్నో వుంటారు. ముసలాళ్ళు చేపలు పడుతూనో, తోట ల్హోనూ దొడ్గల్గోనూ ఆడవాళ్ళకి సాయంచేస్తూనో వుంటారు. మరీ మునలి తొక్కుల్తూ రోగ్యగస్తుయా, పిల్ణయా మ్యాతమే యిళ్ళదగ్గర వుండిపోతారు. 65

కాకసన్‌లో మా(తమే కనిపించే అరుద్దైన సాయంతాల్నో అది ఒకటి. సూర్యుడు కొండల వెనక ములిగిపోయాడు కాని యింకా వెలుతురు వుంది. సాయంసంధ్య ఆకాశంలో మూడో వంతు వ్యాపిం చింది. దాని వెలుతుర్లో ఆ పర్వతాల పాండువర్శ అపరిమితత్వం తీశ్శంగా వివరమైంది.. గాలి తగ్గిపోయింది. కదలికలేదు.. చీమ చిటుక్కుమన్నా వివిపించేటట్టు వుంది. ఆ పర్వతాల నీడ మైదానంమీద యెంతో దూరం వ్యాపించింది. ఆ మైదానమూ) నది ఆవలి ఒడ్డూ దారులూ అన్నీ నిర్మానుష్యంగా వున్నాయి. అయితే, యెప్పుడేన్నా గ్మురాంమిద స్వారీచేసే వాళ్ళగపడిత్కే స్టైనిక చౌకీల్నోని కోనక్కులూ, చెచెన్‌ (గామాల్గో చెచెన్నూ. సంటభమ, కుతూహలంతో పరీక్షగా చూసేవాళ్ళు + యూ అనుమౌొనాన్సద వ్యక్తులు యెవర్డై వుంటారా అని వూహించేవాళ్ళు,

-ర్మాతికాగావే ఒకళ్ళనుంచి ఒకళ్ళకి భయంవల్న జనం యిళ్ళలో గుమిగూడతారు. వ్యులూ జంతువులూ మాన్వ్రడంకు భయంలేక ఆ నిర్మానువ్యషైన పాంతాల్సో సంచరిస్తూ వుంటాయి. రోజంతా (దాక తీగలు కడుతూ. వున్న ఆడవాళ్ళు సూర్యాన్నమయానికి ముందే,

ర్‌

కులాసాగా కబుర్భు చెప్పుకుంటూ త్వరగా వెళ్ళిపోతారు. (దాక తోటలు కూడా చుట్టూతా వున్న (పాంతంలాగానే నిర్మానుష్యమై పొతాయి. కాని వూరు మాతం కళకళ్ళాడి పోతుంది. అన్ని నేవులనుంచీ నడుచుకుంటూ, స్వారీ చేసుకుంటూ, కిరుమనే బళ్ళని తోలుకుంటూ జనం వూరి కేసి కదుల్హారు. ధూళి, దోమల మేఘాల్నో గుంపుగా చేరిన పశు వుర్ని. చేరుకోడానికి గాగరాలు. స్టైకి దోపుకుని చేతుల్లో బెత్హాలతో హుషారుగా కబురు చెప్పుకుంటూ (గామ ద్వారం దగ్గరికి పరిగెడతారు ఆడపిల్ణలు, ఆ పశువులు మైైదానంమీదనుంచి ఆ దుమ్మునీీ దోమల్నీ, తమతో తెస్తాయి. బలిసిన అవులూ, గేదెలూ వీధుల్ళొ అడ్డంగా నడు స్తాయి, రంగు బెష్మెత్‌లు లొడుక్కున్ను కోనక్‌ (స్రీలు వాటి మధ్యలో అటూ యిటూ వెడతారు. వాళ్ళ హుషారైన కేకలూూ నవ్వులూ వశువుల అరువుల్నో కలిసిపోయి... వినిపిస్తాయి. గ్యురంమీద స్వారీ చేన్తూ సాయుధుడ్డైన కోసక్కు ఒకడు, "సెలవుమీద వచ్చి, ఓ యింటి ముందు దాకా వెళ్ళి పక్కకి వొంగి కిటికీమీద తడతాడు. యెవరోనన్నెప్పి చూడ్డానికి ఓ అందమైన పడుచు కిటికీదగ్గోర (వత్యక్షమౌతుంది. యిక ఆ లాలించే నవ్వే కంరాలు వినిపిస్తాయి చిరిగిన బట్టల్లో యెళ్తె న చెక్కిళ్ళతో.. వున్న నోగాయ్‌ కూలివాడు మైదానంనుంచి కెబ్టు మోపు తెస్తాడు, క్మిరుమనే తన బండిని కోనక్‌ కెస్పెన్‌గారి విశాలమ్హైన శ్యుభమైైన ముంగిట్యోకి తిప్పుతాడు. తనూ యజమానీ ఒకళ్ళతో ఒకళ్ళు తాతార్‌లో ఆరుచుకుంటూ వుండగానే తలలు అడిస్తూ. నుంచున్న _యెద్దుల మెళ్ళమీంచి కాడి యెళ్తుతాడు, రోడ్డుమీద బురదగుంట వుంటుంది... దొన్లి అనుకుని వారనే వున్న కంపని లానుకుంటూపతారు. మనుషులు దుపేటా. గుంట దాటుతూ. నెత్తిమీద కశ్చైల మోవు పెట్టుకున్న చెప్పుల్ళేని ఓ కోసక్‌ సప్నీ లంగా. "స్తైకెత్తి పట్టుకుని లెక్సిని కాళ్ళు కనిపిమ్హా వుండగా భారంగా వస్తుంది. వేటనుంచి తిరిగి వన్నూ వున్న కోనక్కు తొ కిస్‌

ఒకడు తన తుపాకీ ఆమె కేసి యెొక్కుపెడురూ, తమాషాకి అరుస్తాడు: “యింకా సై కెత్తు;, ముండకాని్‌” అని. ఆ ఆడమనిషి చటుక్కున అంగా వదిలేసి మోపు కింద పడేసుకుంటుంది. ఓ ముసలి కోసక్కు లొగులు స్టైకి మడుచుకుని, నెరిసిన ఛాతీ స్టైకి కనిపించేటట్టు చేపలు పట్టి తిరిగి వస్తూ, వెండి చేసలున్న వల భుజంమీద వేసుకుని వుంటాడు. ఆ చేపలు గిలగిలా యింకా తన్నుకుంటూ వుంటాయి. అడ్బ్డదారికొళ్ళైద్దామని పక్కవాడి విరిగిపోయిన కంచెమీదనుంచి యెక్కే స్తాడు ఆలా చేస్తూ కోటు. పట్టుకుంటాడు. ఒక ఆడమనిషి యెండిన కొమ్మవి లాగుతూ వుంటుంది. యెక్కణ్బూ పక్కనుంచి గొడ్మరి చప్పుడు వినిపిస్తుంది. కోసక్‌ పిల్ళలు యెక్కడ రోద్దుమీద. సావుగా వున్న చోటున్నా. చేరి బొంగరాలు తిప్పుతూ కేరింతాలు కొదుళూ వుంటారు. అడ్బదారిన పోడానికి ఆడాళ్ళు కంచెలమీదనుంచి దాషేస్తారు. (చతీ యింటి పొగగొట్టంనుంచీ వాసనగల పిడకల పాగలేస్తూ వుంటుంది. (పతీ యింటి ఆవరణనుంచి మాంచి సందడి వినిపిస్తూ వుంటుంది, రాబోయే ర్యాతి నిళ్ళబ్బ్చాని కది నూచకం. ఆక్విక దళంలో కేతనధారి అయిన ఒక కోసక్‌ భార్య ఉరీత్క మిగతా ఆడవాళ్ళల్భాగానే ముంగిలి 'గేటుదాకా వెళ్తుంది. ఆవిడ భర్త ఉపాధ్యాయుడు కూడానూ. తన కూతురు మర్యాంకా రోడ్డుమీద 'తోలుకొస్తూ వున్న పశువుల కోసం చూస్తూ వుంటుంది. తడిక కంచె న్నే. యింకా తెరినీ తెరవకుండానే ఓ పెద్ద గేదె. మశక మేఘా వృతమైైపోయి, అరుచుకుంటూ పరిగెడుతూ దూసుకుని పోతుంది. బలిసిన అన్టల్సు నెమ్మదిగా దాన్ని అనువరించి వస్తాయి. యజమాను రాలి తమ స్వద్హ్ర క్ర్శతో గుర్తించగావే తోకల్ని పక్కలకి ఆడిస్తాయిం పొందిక్తైన అనయవ సొష్పువంతో అందమైన మర్యాంకా గేటు దగ్నరికి వస్ముంది. బెత్తం అవతలికి విసిరే తటాల్న. గేటు. వేసేసి దూళ్ళని శాలలొప్లిక వేర్పాటు చేసి తోలడానికి చురుగ్మా. . పరిగెడు 36

తుంది. “చెప్పులు తొసెయ్యవే. వెధవ ముండా! అవి చిల్లులు పడేట్టు అరిగిపోతాయక్కడు” అని అరున్తుంది తర్మి. “వెధవముండా” అన్నం దుకు మర్యాంకా బాధపడలేదు సరికదా ఆది ముద్బు పిలువుగా తీసుకుని చిరునవ్వు నవ్వుతూ తన వని చేసుకుపోతుంది. తల చుట్టూతా కట్టు కున్న రుమాలు అమె ముఖాన్ని కప్పుతుంది. గులాబీ రంగు గాగరా, ఆకుపచ్చ. బౌష్మెత్‌ కట్టుకుంది. వాకిట్ళొని పంచపాళిపాకలోకి. పెద్ద బలిసిన పశువు వెనకాలే మాయహైసోతుంది. పాకలోనుంచి మృదువుగా బతిమాలుతూ గేదెతో మాట్టాడే మాటలు యివతలికి వినిపిస్తాయి: “కదలకుండా నుంచోనూ? యేం, మా తల్మిని కదూ రారా మరీ కాసేపటికి ఆ పిల్లా, తల్సీ రెండు. పెద్ద కడవల పాలు మోను కెడుతూ పాకనుంచి వెలపలి యించ్నోకి వెడతారు ఆ రోజు వచ్చిన పాలవి, వెలపలి యింటి పొగగొట్టృంనుంచి పిడకల పల్చటి పొగమబ్బు లేస్తుంది. ఆ పాలని మీగడ ముద్ద చేస్తారు. ఆ పిల్ళ మంట యెగసన దోన్తుంది. తల్సి గేటుదగ్సరికి. వెడుతుంది. వూరిమీద మునిచీకటి పడింది. గాలి అంతా కూరల వాననతోటీ;. పశువుల వాసనతోట్సీ పిడకల పాగ వాననతోటీ నిండిపోయింది. మండే పీలికలు. పుచ్చుకుని కోసక్‌. (స్త్రీలు. వీధులంట పరిగెడతొరు. పాలు పితుకుతూ వుంకే పశువుల బునలూూ గడ్డి కొరకడం 'పెరళ్ళ లోంచి వినిపిస్తూ వుంటాయి. దొడ్గల్నోనూ. వీధుల్హోనూ ఒకళ్ళనొకళ్ళు పిలుస్తూ ఆడవాళ్ళ్నా? పిల్ణలా కంఠాలే వినిపిస్తూ వుంటాయి. పనిరోజుల్హో తాగుబోతుల. గొంతులు వినిపించడం అరుదు.

ఒక కోనక్‌ భార్య పాడుగ్నా మగరాయుడిలాగా వుండే "పెద్దావిడ, యెదరింటినుంచి ఉలిత్క దరికి. వస్తుంది దీపం అడుగుళుంది. చేతిలో పీలిక పట్టుకుంది. “ఏచమ్మా పనయిపోయిందా?”

క్ర

“పిల్ల పొయ్యి. రాజేస్తోంది. నీకు నిప్పు కావాలా?ో అంటుంది ఉలీత్క పారుగావిడకి ఉపకారం చెయ్యగలుగుతున్నానన్న గొప్పతో,

యిద్చరూ యింట్బోకి వెడతారు. సున్నితమ్నైన పనులకి అలవాటు పడని కాయగాచిన చేతులు వణుకుతూ విలువైన అగ్ని పెళ్ళి మూత తెరుస్తాయి. కాకసన్‌ళలో అదో అపురూపం.

“క్సీ ఆయనేడీ? బడిదగ్గ్శ రున్నాడా?” ఆమె అడిగింది.

“ఆరే యెప్పుడూ పసిపిల్ళలకి చెబుతూనే వుంటాడు. పండక్కొా స్తానని రాశాడు” అంది ఉరీత్క.

““అవునతను తెలిన్హైనవాడే. అదీ మంచిదేలే”

“అల యేదో!”

ట్‌మా. లుకాష్క సైనిక చౌకీలో వున్నాడు. వాళ్ళ వాణ్మింటికి రానివ్వరు” అందా వచ్చినావిడ యిదంతా ఉలీత్కకి యెప్పట్టుంచో తెలిసినా. అఆ వచ్చినావిడ తన లుకాష్క గురించి మాట్మ్టాడాలను కొంది, యీమధ్యనే , అతన్ని కోసక్‌ "స్పై న్యంలోకి పంపింది. ఉరీత్క కూతురు మర్యాంకాని తన కొడుక్కి చేనుకోవాలని అవిడ కోరిక. "

“అయితే. సైనిక చౌకీ దగ్శరున్నాడన్నమాట.”

వూ! వున్నాడు. పోయినసారి పండగప్పట్నుంచీ యింటికి రాలేదు. ఫోముష్కిన్‌. కిచ్చి వాడికి కొన్ని చొక్కాలు పంపాను మొన్న. తను బాగానే వున్నానంటాడు వాడు. 'సైవాళ్ళ క్కూడా నచ్చాట్ట. వాళ్ళు మళ్ళీ అ్యబేకొలకోసం వెతుకుతున్నారంటాడు. లుకాష్క హాయిగా వున్నాట్ట వాడంటాడు.”

“ఏదో దేవుడి దయవల్ట్శి” అంది కేశ్రనధారి భార్య- “ఉర్వన్‌ వాడికి. తగ్గ పేర్షు”.. లుకొష్కకి ఉర్వన్క్‌ అంక పట్టుకునిలాగే వాడు అని ముద్దు "పేరు. నీళ్ళల్సోంచి, మృలిగిపోయే క్యురాణ్ఞాకణ్మి యివతలికి లాగి రక్షించిన. సాహసం వుంది కాబట్టి. ఉలీత్క. దాన్ని

వుద్దేశించి అంది, తను కూడా లుకాష్క తలికి యిస్నంగా వుండే మాటలు చెప్పాలని కొంతాం

“దేవుడి దయవల్ళ వాడు మంచి కొడుకే, మంచి ధ్నెర్యం వున్న క్యురాడు.. (పతీవాళ్ళూ వాణి పొగుడుతారు” అంది లుకాష్క తర్మిి “కాని. నాకున్న కోరికల్హా వాడికి పెళ్ళవడం. అవ్వడు వేను హాయిగా. కన్ను మూస్తాను.”

“నిజమే, వూళ్ళో బోలెడు మంది పడుచు సిల్ణ్యలు లేరూ తన మోటు. చేతుల్లో అగ్గిపెస్టై మూతపెడుతూ. అంది గడసరి ఉలిత్కం

“బ్రోలైడ్సు. బోలెడు” లుకాష్క తల్ళి అంది తల పంకిస్తూ, “యిదిగో సీ కూతురుంది, మర్యాంకా.. పిర్మింటే అదీ పిల్మం అలాటి పిల్ళి పరగణాలో యెక్కడేనా వుందా

లుకాష్క తల్సి యే ఉిద్చే శృంతో. వుందో ఉలీత్కకి లెలును. లుకాష్కు మంచి. కోనక్‌ అని తెలిసినా అవిడ వూగిసలాడుతోంది: మొదటిది తను కేతనధారి భార్య, స్ఫితిమంతురాలు. లుకామ్క యేమో సామాన్య కోసక్‌, తం్నడిలేనివాడు. శెండోది తన కూతురి యెడబాటు ఆమె అప్పుడే కోరుకోవడం లేదు. అన్నిటికంటే ముఖ్యమై ంది జౌచిత్యం,

“నిజమేలే మర్యాంకా పెద్పడ్డెలే అదీ "పెళ్ళీడు కొస్తుంది” నిదా నంగా అణుకునగా అంది.

“ప్పెల్ళి. "పెద్దర్ని పంపుతాల్చే. వంవుతా! యేదీ (దాక్ష తోట అవనీ అప్పుడు మేం వచ్చి నీక్సు దణ్ఞాలు పెడతాం: ఇళ్యా వసీల్యెవిచ్‌కి కూడా దణ్జ్మాలు పెడతాం ఆంది లుకొన్కు చలి

“ఇల్యా! సరే కేతనధారి భార్య గొవ్పగా. అంది. “నువ్వు మాట్ళాడాల్సింది. నాతో. అన్ని ఆ శుభఘడియ వచ్చాకా.

కేతనధారి. భార్య మొహంలోని సరుషత్వం చూసి లుకాష్కు తర్మీ యెక్కువేం ఇెప్పడానికీ అప్పుడే సమయం రాలేదని (గహించింది. ప్రి

కని అగ్నిపుల్ళతో. వెలిగించుకుని లేన్తూ అంది: “*మమ్మర్ని కాదనకు. నువ్వేమన్నావో గుర్తుంచుకో. సర్కే వస్తా, నిప్పురాజేసుకోవాలి.”

మండుతూ. వున్న పీలికని తివ్రుతూ అవిడ రోడ్డు దాటుతూ వుండగా మర్యాంకా యెదుర్లెంది. ఆ పిల్హ వందనం చేసింది.

“అవా! పిల్ళ్ణ బంగారం కదూ. మంచి వనిమంతురాలు. ఆదీ పిల్ళ. యింకా యెదగడమేమిటి? యీపాటికి "పెళ్ళయిసోవాల్సి యేదో మంచి సంబంధానికి? లుకాష్కుతో. "పెళ్ళయి. వుండాలి!” అనుకుంది అందష్టాన ఆ పిలి ని చూసి.

కొని ఉలిత్కకున్న గొడవలు అవిడకున్నాయి.. యేదో దీర్హంగా ఆలోచిన్తూ గుమ్మంలో కూర్చునే వుంది పిల్చి పిలిచేదాకా.

అ ,గామంలోవి మగజనాభా అంతా వాళ్ళ కాలొన్ని 'స్టైనిక దండ య్యాతల్ళోన్యూ సైనిక చాకీల్నోనూ -- లేకపోతే కోసక్కులన్నట్ను “స్టావ -రాల్ళో” _ గడుపుతారు. పాయం[తం. వేళ బెరెక్‌ ఒడ్డునే వున్న నీజ్నై (పొళోచ్చియ్‌ స్టావరం దగ్గర కాపలా బురుజుమీద, ఆ పెద్దా విడలు (పస్తావించిన వ్యక్తి లుకాష్క ఉర్వన్‌ నుంచుని వున్నాడు. బురుజు కమ్ములమీదికి వంగి కళ్ళు అన్నం చేసి కాసేపు దూరంగా శురెక్‌ అవళలికేస్కీ కాసేపు కిందున్న కోసక్కులకేసీ, చూస్తూ ఆడపా దడపా. వాళ్ళతో యేదో మాట్టాడుతూ వున్నాడు. సూర్యుడప్పటికే వూలు మేఘాలపైన (వకాళించే హిమపంక్తిని చేరుకుంటున్నాడు. కొండల దిగువన ఆలల్టా కదిలే మేఘాలు నలనల్నగ్గా మౌరిపోతున్నాయి. ఆ సాయం్యతవు స్వచ్చత. గాలిలో కనిపిస్తోంది, యింకా స్మావరం దగ్గర వేడిగా వున్నా. ఒక చల్చధనం అడివినుంచి వస్తోంది, మాట్మాడే' కోపక్కుల కంఠాలు ముందటికంటే యింకా బిగ్గరగా కంపిస్తున్నాయి,

త్త

గాలిలో తచ్చాడుతున్నట్టున్నాయి. 'పెరెక్‌ నదిలో వేగంగా కదిలే జేగురు రంగు. నీళ్ళు కదలకుండా వున్న దాని గట్లతో న్పష్వంగా విభేది స్తున్నాయి. నీళ్ళు తగ్శి వెనక్కి పోవడం ఆరంభించాయి. అక్కడక్కడా తడి యిసుక గట్బుదగ్గరా, లోతులేని న్య లాల్బోన్సూ బూడిద రంగుగా తళుక్కుమని మెరుస్తోంది. నదికి ఆవలిపక్క స్నావరానికి యెదురుగా నిర్మానుష్యమైంది; కురుచగా సెరిగే రెల్లు మాతం దూరంగా విస్త రించింది, పర్వతాలదాకా. ఆ పల్టం ఒడ్డున, కొంచెం ఓ పక్కగా చదును కప్పులూ గరాటాల్టాంటి పాగగొట్టాలూ వున్న చెెన్‌ (గామవు మట్టి యిళ్ళున్నాయి. బురుజుస్టై నుంచున్న కోనక్కు తీదృమ్టాన కళ్ళు, ఆ (పశాంత (గామపు సాయంథతవు పొగగుండా దూంానికి కనిపించే, కదిలే యెరుపురంగూ, నీలం రంగూ దుస్తుల్లో చెచెన్‌ (మీలని చూన్తూూ వున్నాయి.

యే కణంలోనేనా అబేక్కులు తాతార్‌ వేపునుంచి. దాటి వచ్చి దాడి చేస్తారని కోసక్కులు కనిపెట్టుకుని వున్నారు, మరీ ముఖ్యంగా అది మే నెల కాబట్టే + మరెక్‌ పక్క అడవులు చొారబారి రావడానికి వీళ్ళేనంత. దట్టంగా. వున్నాయి. కాబట్టీ, అనికుడు. దిగి దాటడానికి వీల్ళైనంత తక్కువ లోతుగా నది వుంది కాబట్టే. రెండు రోజుల ముందు. రెజిమెంటల్‌ కమాండర్‌నుంచి ఒక వ్యతం పట్టుకొచ్చాడో కోసక్కు. యెనమండుగురున్న దళం ఒకటే "బర౭ెక్‌ దాటివచ్చే ఉద్చే శ్యంతో వున్నట్టు గూఢచారులద్వారా లెలీనివటైః (పత్యేక జ్యాగత్త వహి, 'ంచాల్సిందని శాసీన్తున్నట్టూ అందులో వుంది. అయినా కూడా చౌకీ దగ్గర (వత్యేకమైన జ్యాగత్తలేమీ వహించడం లేదు. కోనక్కులు యింటి. దగ్గరున్నట్టుగొ? ఆయుధాల్ళేకుండొ గ్యురాలకి జీనుల్ళేకుండా తమ కాలాన్ని గడిపేస్తున్నారు, కొందరు చేనలు వడుతూ, కొందరు తాగుతూ యింకొందరు. వేటాడుతూ. విధి నిర్వహించే ఆల్వికుడి గ్యురం మ్మాతం జీనువేసి సిద్దంగా వుంది. ఆ గ్యురం కాళ్ళు బందం

న!

వేస్‌ వున్నాయి. అది అడివి దగ్గర గచ్చపాదల్నో గెంతుతూ వుంది. వహరొవాడు మ్యాతం తన సర్కేషియన్‌ కోటు తొడుక్కుని తుపాకీ కత్తి. ధరించి వున్నాడు. బక్కపల్చగా పొడుగ్గా, అసాధారణంగా పొడుగాటి. వీపూ, చిన్న చేతులూ, చిన్న కాళ్ళూ వున్న అధికారి బౌష్మెత్‌కి బొత్తాల్సేకుండా యింటి మట్టి అరుగుమీద కూర్చున్నాడు. అతని ముఖం అధికారులకుండే బద్బకమైన విసుగెత్తిన కవళికల్తో వుంది. కళ్ళు మూసుకువి తల కాసేపు ఓ చేతిలోనూ, యింకాస్పేపుయింకో " చేతిలోనూ. సోమరితనంగా ఒరగేసుకున్నాడు. ఓ వయస్సు మళ్ళిన ,కోనక్కు ఒకడు ఒక్కతీరుగా సుళ్ళు తిరుగుతూ వున్న 'బెరెక్‌ నదిలో వీళ్ళ కేసి బద్బకంగా చూస్తూ, నదిపక్కనే చాచుకుని వున్నాడు. అతని గడ్డం వెడల్పుగా, నలుపూ తెలుపూ కలిసివుంది. నల్శటి తోలుపట్టీతో పటకా "పెట్టిన చొక్కా తొడుక్కున్నాడు. మిగతా వాళ్ళు కూడా నది ఒడ్డున వేడి యిసకమీద వారి యెండకి పొలిసిపోయి సగం వొంటిమీద బట్టల్సేకుండా,. 'టెరెక్‌ లో. బట్టలు వుతుక్కుంటూ కళ్ళేలు అల్బు కుంటూ, కూని రాగాలు తీస్తూ వున్నారు. యెండకి నల్మబడిపోయిన చిక్కిన మొహం కోసక్కు ఒకడు ఆ యింటి దగ్గర పడుకున్నాడు, వాడు స్పష్టంగా చెడతాగాడు. వాడు పడుకున్న గోడకింద రెండు గంటల కితం నీడ వున్నా యిప్పుడు తీకృమైన యేటవాలు సూర్య కిర ణాలు పడుతున్నాయి.

-బురుబామీద నుంచున్న లుకాష్క పొడుగ్గా అందంగా వును క్యురాడు, యిరవ్హై యేళ్ళ (పాయం వుంటుంది, అచ్చం తర్మిలాగానే వుంటాడు. అతని ముఖమూ ఆమాటకొస్తే మొత్తం శరీరసాష్టృవం, యౌవనంలోని పోకడలెన్ని వున్నా మంచి శక్తిని సూచిస్తోంది శారీరకంగానూ, నైతికం గానూ. అతను కోసక్కు "సైన్యంలో యీమధ్యనే చేరినా అతని ముఖ కవళికర్నిబట్టీ అతని వ్లైఖరిలోని (పశాంత థీమానిబట్సీీ అతను కోసక్కులకీ సామాన్యంగా ఆయుధాలు ధరించే అలవాటు వున్న వాళ్ళకీ

త్తి

(వత్యేకంగా వుండే స్వాభమానమూ, వీరోచితమ్తైన నడత్సా అప్పటికే సాధించినట్టు న్సృంగా కనిసిన్తుంది. ఆతను తను కోసక్కునని, నమర్శవంతుణ్మానీ (గహించినట్ట్నూ కనిపిస్తుంది. అతని విశాలమ్హైాన సర్కేషియన్‌ కోటు కొన్ని చోట్ట చిరిగింది. అతని టోపీ చెచెన్‌ పద్దతిలో నెత్తిమీద ఈల వెనకభాగాన వుంది. కాలికి తొడుక్కునే తోలు తొడుగు మోకాళ్ళకిందికి మడిచివుంది. అతని దుస్తులు ' ఖరీదైనవి కాదు. కాని చెచెన్‌ జిగిత్‌ అనుకరణగా (వత్యేకష్టాన కోసక్‌ ఉద్బతితో తాదుక్కున్నాడు.. నిజమైన జిగిత్‌మీద వుండే (పతీద్‌ వదులుగా చిరిగిపోయి, నిర్శడ్యంగా వుంటుంది. ఆతని ఆయుధాలు మ్యాతమే ఖరీద్దైనవి. కాని యీ చిరిగిన బట్టలూ, ఆయుధాలూ ఒక టెక్కుగొ పద్దతిగా జోడ్టెన రీతిలో పటకాబిగించబడి వుంటాయి, వాటిలో దేన్నీ యెవడుపడితే వాడు పొందలేనట్టు. ఆ తీరే ఒక కోపక్కుకి గాని కొండవాడికి. గాని కొట్టవచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. లుకాష్కలో యీ జిగిత్‌ పోలిక వుంది. చేతులు కత్తిమీద అన్చి, దాదాపు కళ్ళు నిమీలితంగా వున్నా అతను దూరంగా వున్న యిళ్ళకేసి చూస్తూ వున్నాడు. విడివిడిగా చూస్తే అతని అకృతి అక్షణాలు సొంవుగా వుండవు. కాని ఆతని చక్కని ఆకృత్కి వల్బని కనుబొమలున్న లెలివైన ముఖం చూసిన యెవరేనా అ్యపయళ్చుంగా “యేం చక్కని మనిషి” అంటారు.

“ఆ ఆడాళ్ళని చూడండి యెంతమంది వున్నాలో ఆ వూళ్ళి, నడుస్తూ” అన్నాడు. తీక్ష్యమైన కంఠంతో, తన తెల్సిటి మెరిసే పళ్ళు వూరికే కనిపించేటట్టు శ యెవర్నీ (చత్యేకంగా ఉద్బే ఇించినట్టు కాకుండా,

కాని. కింద పడుకున్న నజార్క. వెంటనే తలపైకెత్తి అన్నాడు:

“నీళ్ళ కోసం. వెడుతూ వుంటారు”

“౬ గుండు పేళ్ళి నేను వాళ్ళని బెదిరిస్తే! వాళ్ళు భయపడిపోరూ?” అన్నాడు లుకాష్క నవ్వుతూ,

“అంత దూరం వెళ్ళదు”

క్రై

“పమిట? నాది యింకా అవళలికి పోతుంది. కొంచెం ఆగు. నేను వాళ్ళ. విందు. వచ్చినప్పుడు గీరీఖాన్‌ దగ్శరకి వెడతాను. బూజా తాగుతాను” అన్నాడు లుకాష్క, చుట్టూతా ముసిరిన దోమల్ని కోపంగా తోలేస్తూ.

పాదల్నో అలికిడి యేదో ఆ కోొసక్కుల దృష్టిని మళ్ళించింది. పొడల వేట కుక్క ఒకటి వేల వానన చూస్తూ, బొచ్చులేని తోకను ఆడిన్తూ "సైనిక చౌకీ దగ్నరికి పరుగెత్తుకు వచ్చింది. అది తన పారుగా యన్మ వేటగాడు యెరోమ్క మామ కుక్క అని లుకాష్క గుర్తించాడు. వెంటనే కుక్కని అనుసరించి పొదలోనుంచి వేటగాడు తనే రావడం చూశాడు.

యెరోష్కు మామ మంచులా తెల్బటి విశాలమైన గడ్డం, విశాల మైన భుజాలూ, ఛాతీ వున్న కోసక్‌ ఆజాను బాహువు. ఆ అడవిలో, అతనితో పోల్చడానికి యెవరూ. లేనిచోట (వత్యేకంగా. పొడగరి అని అనిపించడు. యెందుకంశే. అతని బలిష్టృమ్లైన అవయవ పొందిక అతని యెత్తుకు' తగినట్టు అంత అమరి వుంటుంది. చిరిగిన కోటు తొడుక్కున్నాడు. కాళ్ళవి కళ్టుసిన పట్టీలమీద, బాగు చెయ్యని. లేడి చర్మం. చెప్పులు తాడుతో కట్టేసి తొడుక్కున్నాడు. తలమీద. చిన్న తెల్టిటి ముతక టోపీ అడివికోళ్ళని వేటాడేటప్పుడు వెనకాల దాంకో డానికి భుజంమీద ఒక తెర్క గద్దలకి ఎరగా సంచీలో పెట్టున చిన్న డేగనీ మోనుకెడతాదు. రెండో భుజంమీద ఆతను చంపిన బావురుపిల్మి తోలు దట్టీతో కట్టిసి వుంది. పటకాలో తుపాకీ గుళ్ళూ, నుందుగుండూ, రొట్టే వున్న నంచీ దోపుకున్నాడు. దోమల్ని తోలుకోడానికి గురవు తోక ఒకటి వుంది. పాత రక్తపు మరకలతో చిరిగిన ఒరలో పెద్ద

ధ్రాన్యంనుంచి తయారుచేసిన తాతారు బీరు. - సం,

త్తే

బాక్కు రెండు చంపిన అడివి కోళ్ళు; "సైనిక చాకీ కేసి చూసి అతను ఆగాడు.

“పల్లు! రియామ్‌” అని కుక్కని పిలిచాడు. ఆ ధ్వని యెంత ఖఇంగుమని కంపించిందంచటే దూరంగా అడివిలో (పతిధ్వనించింది. కోసక్కులు “స్లీంటా' అని పిలిచే బలంగా అదిమే తుపాకీ భుజంమీద వేసుకుని చోపీ యెత్తాడు.

“యీవేళ బాగా గడించింద్యరా”” అన్నాడు కోనక్కులనుద్నేశించి, అదే హుష్టార్టైన భింకవు గొంతుకతో నునాయాసంగ్యా కాని యెవర్నో అవతలి ఒడ్డునున్న వ్యక్తిని పిలున్తున్నంత గర్చిగాం

*చ్రాగాన్సే ఫరవాలేదు మామా!” అన్ని వేపులనుంచీ హుషారుగా యువ కోనక్‌ కంఠాలు బదులు వెప్పాయి,

అమ్చిర్రేం చూశారు చెప్పండి. అసలేం జరిగిందీ యేమిటీ ఆంతా!” అన్నాడు యెరోష్క మామ, కోటు. చేత్పోటి తన వెడల్పాటి యొరటి ముఖంమీద చెమటని తుడుచుకుంటూ.

గయీ సేన్‌ పట్టుమీద ఒక గద్ద వుంది, మామా ర్యాతవగానే గిరికీలు. కొట్టడం మొదలెడుతుంది”. అన్నాడు. నజార్మః భుజమూ కాలూ కదువుతూూ కనుస్టైగచేన్తూ.

“ఏంటీ? యిక్కడే?” అన్నాడు మునళొడు. నమ్మలేనట్టు.

“అన్ఫను, మామా, నువ్వుండి చూడు” అన్నాడు నజార్మ నవ్వుతూ.

మిగిలిన కోసక్కులు నవ్వడం మొదలెట్టారు. అ కొంటెవాడు యే గర్బ నీ చూళ్ళే, దుః యెరోమష్మ మామ వాళ్ళే దగ్గరికి వచ్చినప్పుడు అక్కడి కోసక్కులకి అతన్ని అలా యేడిపించి ఆటపట్టించడం అరివాటు,

“ఫో వెధవా అస్తమానూ అబద్బ మాడ్చమే” బురుజుమీదనుంచి లుకొష్క అన్నాడు; నజార్క కేసి

నజార్క వెంటనే వూరుకున్నాడు. |

“పతే దాన్ని కనిపెట్టాలి, చూస్తాను” అన్నాడా ముసలాడు. కోనక్కు

తీస్‌

అందరికీ సరదావేసింది. “అడివి పందులేమన్నా చూశారా మీరు? అడివి పందులులో

“పందుల కోసం చూడ్చవాంో అన్నాడా అధికారి ముందుకి వంగి రెండు. చేతుల్నోటీ వీపు గోక్కుంటూ, కాసేపు ఆటవిడుపు దొరి కిందన్న నంతోషంతో. *కుం యిక్కడ వున్నది అబేక్కుల కోసం, పందుల కోసం కాదు! నువ్వేం వినలేదూ, మామా? విన్నావా? అన్నాడు, అనవసరంగా కళ్ళు లగ్బుంచేసి తెల్బటి కుదుర్ద్డైన పళ్ళ యికిలిన్తూ,

“అ బేక్కులా?. అన్నాడు మునలాడు. “లేదు, నే చూళ్ళేదు. సరే గాని చిధిర్‌* యేమన్నావుంద్యా కాస్త యివ్వండ్యరా బాగా అలిసి పోయాను యీ సారి మీకు మంచి మాంసం తెచ్చిపెడతాను, ఒట్టు! తప్పకుండ్కా వూం కొంచెం చుక్క” మళ్ళీ ఆడిగాడు.

“పరే. నువ్వు కావుకాస్తావా?ో. అడిగాడు అధికారి ముసలాడు చెప్పింది విననట్టు.

“ఓ ర్యాతికి కాపలా కాస్తానన్నాగా? యేమో, పండక్కి దేవుడి దయవల్శ యేదో కొట్టకపోతానా! అవ్వుడు మీకూ వాటా వుంటుంది, నిజంగానే మీకూమూ” బదులుచెప్పాడు యెరోష్క,

“మావాలీ ఓయ్‌, మామోయ్‌!” స్రైనుంచి ఒక్క ఉదుట్న అరి చాడు లుకాష్క్ట, అందరి దృష్క్టీ ఆకర్షిన్తూ. కోసక్కులంతా అతని కేసి చగిశారు. “నది యెగువ కెళ్ళు. కొంచెం అక్కడ మాంచి అడివి పందుల మంద వుంది. నేను కల్పించి చెప్పడం లేదు! నిన్న మా కోఫక్షు ఒహడు ఒకదాన్ని చంపాడు. నిజం” తుపాకీ సవరించు మంటూ తను పరిహాసం అట్టంలేదనే గొంతుకతో అన్నాడు.

యింట్లో తయారు చేసుకునే కాకేసియన్‌ వైన్‌, - సం,

“ఓరి ఓరి! లుకాష్క ఉర్వవ్క్‌ యిక్కడున్నావా!” అన్నాడు ముసలాడు పైకి చూస్తూ. “నువ్వు చెప్పే కోసక్కు యెక్కడ వేటాడాడు””

“నన్ను చూళ్సేదా? నేను నీకెక్కడ ఆనతాను!” అన్నాడు లుకాష్క, “యీ. కందకం దగ్శరో చాలా గంభీరంగా అన్నాడు తలవంకిన్తూ. “మేం కందకం పక్కనే పోతున్నాం, యేదో చిటచిట వినిపించేటప్పటికి, నా తుపాకీ యేమో ఒరలో వుంది. ఆప్పుడు ఇ్య్యా "పేల్చాడు... కొని నీకోవోటు చూపిస్తా; "పెద్ద దూరంలేదు. కొంచెం తాళు. నాటి దార్గన్నీ మాకు తెలుసు.... మోసేవ్‌ మామా” అన్నాడతను అధికారికేసి తిరిగి నిబ్బరంగా, దాదాపు అఆజ్నాపిన్తున్నట్టు “వహారావాణ్డి మౌర్చే వేళ అయింది అంటూ తుపాకీ భుజొన్న. వేనుకుని కిందికి దిగడం మొదలెట్టాడు, అనుమతి కోసం ఆక్కుండానే.

“కిందికి రా” అన్నాడు. అధికారి లుకాష్క బయళ్చేరింతర్వాత, చుట్టూ చూశాడు. “యీ సారి నీ వంతా గూర్క? పై కెళ్ళుం.. తస్పాగొాయ్యా, మీ లుకాష్క అనల్లైన వేటగాడు అయిపోయాడు” ముసలాడి. కేసి తిరిగి అన్నాడు. “నీలాగే యెప్పుడూ. తిరుగుతూ వుంటాడు యెప్పుడూ యింటి దగ్శరుండడు. మొన్న ఓ అడివి పందిని కొట్టాడు.”

నూర్యుడప్పటికే అన్తమించాడు. ర్యాతి చీకట్టు అడివి అంచునుంచి వేగంగా విస్తరిన్తున్నాయి. ఆ 'కోసక్కులు. స్పైనిక చౌకీ దగ్గర తమ పనులు ముగించుకుని మకాం దగ్శర ర్యాతి భోజనాలకి పోగయారు. ఆ ముసలాడు మొతం గద్దకోసం చూస్తూ; +డేగ కాలుకి కట్టిన తొడు. లాగుతూ. సేన్‌ చెట్టు దగ్గర వుండిపోయాడు, కానీ గద్ద ఒకటి నిజంగా అక్కడ పొంచి కూర్చున్నా ఎర తన్నుకుపోవడానికి యిష్టం కనబర్బలేదు.. లుకాష్క పాట తర్వాట్‌ పాట పాడుకుంటూ

త్త

చట్టంగా. వున్న గచ్చపాదల్నో ఆడవికోళ్ళని పట్టడానికి వలలు అమ రుస్తున్నాడు.. పొడుగాటి ఆకారం. పెద్ద వేశులూ. అయినా (వత పనీ, సున్నితమైైందైై నా మోటుదైైన్సా. లుకాష్క వేళ్ళకి నలిగిందే.

“ఒయ్స్క్‌ లుకాకో దగ్శరున్న పొదనుంచి వచ్చింది గింగురుమనే తీక్మమైన నజార్య కంఠం. “కోసక్కులు భోజనానికి లోపరికి పోయారు. గచ్చపాదల మధ్యనుంచి దారి వేసుకుంటూ, చంకలో బతికున్న అడివి కోడిని పట్టుకుని కాఠిబాటమీదకి వూడి పడ్డాడు నజార్క.

“రోల!” అన్నాడు లుకాష్క పాటను మధ్యలో వదిలేసి. “ఆడివి కోడిని యెక్కడ సంపాదించావు? నా వలలో దేమో[

నజార్క లుకాష్క యీడువాడే. అతను పోయిన వసంతకాలంనుంచే సై! న్యంలో ” వున్నాడు. సాదాగా, బక్కపల్చగా చిన్నగా వుంటాడు. గెపులు. గింగురుమనే కీచు కంఠం. వాళ్ళిద్దరూ యిరుగుపారుగువాళ్ళు, "స్పేహితులు. తాతార్‌లాగా కాళ్ళు మడం వేసి వలలు సర్చుకుంటూ గడ్డిమీద కూర్చున్నాడు లుకాష్క

“క్రాప్రరిదో నాకు తెలీదు -- నీదేనేమో నముకుంటా.”

కగ్గాయ్యికవతల సేన్‌ చెట్టు దగ్గ్శరుందా? అయితే నాదే. నేను ర్మాతి వలలు పన్నాను.”

లుకాష్క లేచి పట్టుబడిన అడివికోడిని పరిశీలనగా చూశాడు, నల్సగా నిగనిగలాడే దాని తల నిమిరాడు. ఆది భయంతో మెడ చాచింది. కళ్ళు తిప్పింది. లుకాష్కు. దాన్ని చేతులోకి తీసుకున్నాడు.

“ోర్యాతికి దీన్ని పలావ్‌ చేయిద్దాం. నువ్వు దీన్ని చంపి యీకలు పీక్సుటి

“దీన్ని మనమే. తినేద్దామా? అధికారికిద్దామా?”*

“వాడికీవ్సటికే బోలెడయ్యాయి”

“వాటిని చంపటం నాకిష్టం. వుండదు నజార్క అన్నాడు.

“దాన్నిలా యిచ్చెయ్యి!”

క్వి

లుకాష్క్ల బాకు కిందనుంచి చిన్న కత్తిని తీసి కనక్కనిపించాడు. ఆ పత్ని కొట్టుమిట్టాడింది, అది రెక్కలు చాచే లోవుగానే రక్తం కార్మి దాని తల వంగి, కంపించింది,

“అదీ వదతి” అన్నాడు లుకాష్క ఆడివికోడిని కింద పడేన్తూ. “యిది నుష్కుగా పలావ్‌ అవుతుంది”

నజార్మ ఆ పక్షి కేసి చూసి కంపించిపోయాడు,

“యిదిగో. లుకాష్మా, మళ్ళీ ర్యాతికి మాటు వెయ్యడానికి యీ పిశాచం మనర్ని పంపిస్తాడు" అన్నాడతను, పక్షిని తీన్తూూ (అతను అధికారిని ఉద్బేశించాడు) “ఫోముష్కిన్‌ని వైన్‌ తెమ్మని వంపించాడు. ఆది వాడి వంతవ్వాలి, (వతీ ర్యాతీ మనమే వెళ్ళాలి! యెప్పుడూ మన నెత్తినే రుద్దుతాడు”

"సైనిక చాకీ వారనే యీల వేనుకుంటూ వెళ్ళాడు లుకాష్క

“ఆ తాడు. తీసికెళ్ళ కేకేసాడతను.

నజార్క్మ అలాగే చేసాడు.

గయీవేళ.. వాడికి. తెలిసేటట్టు చేస్తాను, తప్పకుండా. “మేం వెళ్ళమని వౌప్పేద్దాం;). మనకి ఓపిక లేదు. దీనికి అంతులేదేటిహ! వుహుం నిజంగానే వాడికి ఏొప్పెయ్యి; నువ్వు చెదితే వాడు వింటాడు. యిది మరీ దర్శిదంగా వుందో అన్నాడు నజొర్మ*

“ఫోరా! పెద్ద రాద్దాంతం చేస్తున్నావేంటిగ” అన్నాడు లుకాష్క. కేన్ని సురించో అలోచిస్తున్నట్టృన్నాడు. “చెత్త; బాబూ! వాడీ ర్యాతికి మనల్ని వూఖ్శినుంచి పంపేస్తే మంటగొనే వుంటుంది. అక్కడేదో కాలళ్షేవం చెయ్యొచ్చు. కాని యిక్కడ యిక్కడేముంది చెయ్యడానికి? మనం చాక్రీతో వున్నా మూటులో పాంచి వున్నా ఒకటు, యేం మని ష్‌విరా నువ్వు!”

“అయితే వూరికి పోతావా?

“ోవండక్కి. పోతాను” శ0ం0 శం

“ము దునైకా ఫోముష్కిన్‌తో కధ నడిపీస్తాందట్క గూర్కు అన్నాదు" హాఠొచ్చుగా. అన్నాడు నజార్కం

“సరే. యెకాగో. చావనీ”. అన్నాడు. లుకాష్క వరస్థైన తెల్లటి పళ్ళు కనిపించేటట్టు] చవ్వకపోయినా, “నాకింకెవ్వరూ చారకనట్న్టు [27

కూర్మ చెస్పిందేమిటంటే. దానింటికి వెళ్ళాట్స,. దాని మొగుడు లేట్ట. ఫోముష్కిన్‌ అక్కడ కూర్చున్నాట్ట యేదో తింటూ, గూర్కు కొంచెం సేపు వుండి వెళ్ళి పోయాట్ట కిటికీ పక్కన పోతూ దానీ మాటలు విన్నాట్టం “పోయాడా శనిగాడు.... యేం) కజ్బికాయ తింటంలేదు. బుజ్జీ? నువ్వీ ర్యాతికి వెళ్ళక్కర్నేదు అందిట, కిటికీ "ద్య్భూర భూర్కు అన్నాట్ట “బొగుంద్కి అలా వుండాలి!

“నువ్వు ఆల్బుతున్నావ్‌”

ట్య దేవుడితోడు”

“వర్కే ఆదింకొకణ్ణీ చూసుకుంయే దాన్నఘోరించనీ* అన్నాడు లుకాష్క కొంచెమాగి.. “పిద్ళలకేం. కరువులేదు. యేమైనా అదంశే నాకు మొహం మొత్తిందిో

“కర్మే నువ్వెంత చసటనో చూడు. ఆ 'కేతనధారి కూతురు మర్యాంకాతో సఖ్యంగా వుండాలి. ఆ పీల్ళ యెవరితోటే కలవదేంం” అన్నాడు నజార్కం

లుకొష్క కనుబొమలు ముడిచాడు. “ఓహో మర్యాంకానా! వాళ్ళంతా ఒకటే / మచ్చు” అన్నాడు.

“విన్స్‌ ఒక సారి (పయళ్నించు...”

“తమిటి. నీ ' ఉద్బేశ్యం? వూళ్ళి యిక అమ్మాయిలు. లేరా?

లుకొష్క యీల వెయ్యడం మొదలెట్టాడు, స్టైనిక చౌక్షీకి నడిచాడు, పొదలనుంచి అకులు తుంచుతూ. పాఠాత్ముగా ఒ శత మొక్కని చూసి బాకు పిడీలోని కత్తిని తీసి దాన్ని నరికాడు. “భలే దట్బింప్పు క్మర అవుతుంది”. అన్నాడు. గౌలీలో నుయ్‌మువేదాకా. దొన్ని తిప్పుతూ,

త్‌0ి

కోసక్కులు మట్టితో అలికిన యివతలి గదిలో నేలమీద కురచ తాతార్‌ బల్జి దగ్గర కూర్చుని వున్నారు. మాటులో యెవరు పాంచి వుండాలా అన్న సమన్య వచ్చింది.

“యీ ర్యాతికి యెవరెళ్ళాలి?” అన్నాడో కోసక్కు;, పక్క గదిలో వున్న అధికారిక్కి తెరిచి వున్న గుమ్మంలోనుంచి.

“అవును యెవరు? అధికారి తిరిగి కేకేశాడు. “బుర్భాక్‌ మామ వెళ్ళాడు, ఫోముష్కిన్‌ కూడా” అన్నాడతను సందేహంగా. “మీరిద్దరూ వెళ్ళండ్కి నువ్వూ నజార్క” అన్నాడు. లుకామ్మ కేసి తిరిగి. “యెర్లు షోవ్‌ కూడా వెడతాడు. యీపొటికి బాగా తాగి పడుకున్నాడేమో. కైపు దిగిపోయివుండాలి”

“మ్పికైలాగూ. శ్లైవు దిగదు, వాడికెందుకు దిగాలి” అన్నాడు నజార్క. నన్నని గొంతుకతో.

కోసక్కులు నవ్వారు.

నుడిసె దగ్శర తాగేసి వడుకున్న క్రోస్సక్కే యెర్సుషోవ్‌. ఆ తణం లోనే అతను తూలుతూ కళ్ళు నులుముకుంటూ గదిలోకి వచ్చాడు,

లుకాష్క అప్పటికే. లేచాడు, తుపాకీ సీద్దం చేసుకున్నాడు.

“వెంటనే పొండి! తిళ్ళు తిని పొండి!” అన్నాడు అధికారి. ఒప్పుకున్న సూచన కోసం ఆక్కుండానే తలుపేసుకున్నాడు. కోసక్కులు తన మాట వింటారనే నమ్మకం అతనికి లేదవి తెలుస్తూనే వుంది. “మరి నాకు అజ్ఞల్మేకపోతే నేను యెనర్నీ వంపివుండేవాణ్మి గాను. కాని యే కణంలోనేనా ఓ ఆఫీసర్‌ రావచ్చు యివ్పటికే యెనమండుగురు అబేక్కులు. దాటి వచ్చారంటారు. వాళ్ళు” అన్నాడతను,

“వర్కే మనం వెళ్ళాలి కదా. అదే నియమం. యిలాంటప్పుడేం చెయ్యలేం. మనం వెళ్ళాలి. అన్నాడు యెర్సుషోవ్‌,

యీలోపున. రెండు వేత్తులోటీ అడివికోడి మాంసం ముక్కని వోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఓ పారి నజార్క కేసీ ఓ సారి అధికారి 4 1 15 6౭

కేసీ చూన్తూూ యేం జరిగిందో పట్టనక్షే వున్నాడు లుకాష్కం వాళ్ళి ద్బరి కేసీ నవ్వాడంతే. మాటులోకి పోవడానికి వాళ్ళు తయారయేముందు, ర్యాతయే దాకా నిిష్పయోజనంగా, సేన్‌ చెట్టు కింద నుంచున్న యెరోష్క మామ ఆ చీకటి గదిలోకి వచ్చాడు.

“బాగుంది అబ్బాయిల్యూ'*” కప్పు యెత్తు తక్కువగా వున్న ఆ గదిలో అతని బిగ్గరగా అరిచే కంఠధ్వని మిగతా గొంతుకర్ని ముంచేస్తూ (వతిధ్వనించింది. “నేనూ. వస్తున్నా మీతోటి. మీరు చెన్న కోనం కాయండిి నేను అడివిపందుల కోనంో

వ

యెరోమ్మ మామా ఆ ముగ్గురు కోసక్కులూ సై అంగీలతోటీీ భుజాలమీద తుపాకులతోట్‌ ఆ న్బృలం వదిరి టెరెక్‌ ఒడ్డున వాళ్ళు మౌటుండే చోటికి వెళ్ళేటప్పటికి బాగా చీకస్బంది. నజార్క వెళ్ళకూడ దనుకున్నాడుగాని లుకాష్కు. కేక లేసాడు.. వాళ్ళు వెంటనే బయళక్సేరారు, నిళ్ళబ్బంగా కొంచెం దూరం వెళ్ళాక వాళ్ళు కందకం నుంచి పక్కకి. తిరిగి దాదాపు రెల్లు మూసిన దారిన నది దగ్శరకు వెళ్ళారు. ఒడ్డున మందంగా నల్మగా వున్న దుంగ ఒకటుంది. అది నీళ్ళల్నో కొట్టుకొచ్చింది. చుట్టూతా వున్న రెల్టుని యీమధ్యనే కాశ్ళేసారు.

“యిక్కడ వుందామా?” అన్నాడు నజొర్క.

“కొందుకుండ కూడదు” బదులు చెప్పాడు లుకాష్క “యిక్కడ కూర్చోండి వేనిప్పుడే వస్తా. మామ కెక్కడ కెళ్ళాలో చూపిస్తా నంతే

యిది. భౌస్నైన చోటు; యిక్కణ్బుంచి మనం చూడచ్చుగాన్ని మనం కనిపించం” అన్నాడు యొర్సుషోన్‌, “అంచేత యిక్కడ మాటుందాం. యిదే అనలు చోటు”

గ్‌2

నజార్క, యొర్గుషోవ్‌ "పై. అంగ్‌లు పరిచి దుంగ వెనకాల చతికిలబడ్న్డారు; లుకాష్క యెరోష్క మామతో వెళ్ళాడు.

“యిక్కడికి పెద్ద దూరం కాద్కు మామా” అన్నాడు లుకామ్మ మెళ్ళిగా ముసలాడి ముందుకి అడుగేన్తూ. “అవెక్కడున్నాయో వీకు చూపిస్తా -- తెలిసిన వాణి వేనాఖ్యళ్మే.””

“ఆదీ చారి! నువ్వు గట్టివాడివి, నినలైన ఉర్వన్‌విశ అన్నాడు ముసలాయన తనూ మెల్సిగా మాట్టాడుతూ,

కొద్ది అడుగులు ముందుకెళ్ళి, లుకొమ్మ ఆగాడు. ఓ నీటి కుంట మీదికి వంగి యీల వేసాడు. “అదిగో, అవి నీళ్ళు తాగడానికి వచ్చిన చోటు, కనిపిస్తోందా?” వినిపించీ వినిపించనట్టుగా అన్నాడు, కొత్తగా వున్న గిట్టల గుర్తుల కేసి చూపిన్తూ,

“దేవుడు నిన్ను చల్ళిగా చూస్తాడు; నాయనా * అన్నాడు ముసలాడు. “వంది. గుంట అవతల వల్ళింలో వుండచ్చు. నేను కావుంటాలే, మవ్వెళ్ళు” అన్నాడు.

"పైఅంగీ యింకా సైైకి లాక్కుని లుకాష్క ఒక్కడూ. వెనక్కి వెళ్ళాడు, కాసేవు యెడమవైవున రెల్సు గోడ కేస్కీ కాసేపు ఒద్దుకింద (పనహించే మెరెక్‌కేసీ చురుకు చూవులు విసురుతూ, “ఎక్కత్నో. వాళ్ళలో. ఒహడు కాపుకాన్తూనో, పాకుతూనో వుండి వుంటాడు నివృందేహంగా” అనుకున్నాడు, చెనెన్‌ కొండవాడు. వుండ వచ్చని, హఠాత్తుగా. "పెద్ద గలగల్సా నీళ్ళు తుళ్ళినట్టు వడ్డ చప్పుడూ అతన్ని. నిలబెళ్ళ్టుసి తుపాకీ పట్టుకునేటట్పు. చేసాయి. ఒ అడివి పంది గుురునుంటూ ఒడ్డు కిందనుంచి ఎగిరింది. నీళ్ళ కళుక్కులో దొని నల్శటి ఆకార రేఖలు ఒక్క క్షణం కనిపించి రెల్టులో మాయ మయ్యాయి, లుకాష్క తుపాకి యెక్కుపెట్సి. గురి చూశాడు. కాల్చే లోపునే. పంది. పొదల్నోకి మాయమైపోయింది. లుకాష్క చిరాగ్నా శువుక్కున ఉమ్మేశాడు. మాటు దొవు చేరి మళ్ళి అగాడతన్ము

5్‌9

మెల్సిగా యీలవేసాడు. అతని యీలకి జవాబు వచ్చింది. అతను మ్మితుల దగ్శ రికి నడిచాడు. "

పరిచిన బట్టమీద ముడిచి పెట్టుకుపోయి. నజార్క్మ అప్పటికే విదపోతున్నాడు. కాళ్ళు మడం వేసుకుని కూర్చున్నాడు యెర్గుషోవ్‌. లుకాష్కకి చోటివ్వడానికి కొంచెం జరిగాడు.

“మాటులో పొంచి వుండటం భలే! నిజంగా బాగుందీ చోట్టు అతన్నక్కడికి తిసుకెళ్ళావా?” అన్నాడతను.

“ఎక్కణ్తో చూసించానతనికో అన్నాడు లుకాష్క తన "పై అంగీ పరుస్తూ, “యెంత పెద్ద పందిని యిప్పుడు లేవగొట్టాను, నీళ్ళ పక్కనే! ఆదే యిదనుకుంటాను. ఆది చేసిన చప్పుడు విన్నేదా నువ్వు

“నేన్సు విన్నాలే. వేటీ ననుకున్నాను. నేననుకున్నాను: “లుకాష్కు వేటని లేవగొట్టాడు” ” యెర్సుషోవ్‌ అన్నాడు, స్టైఅంగీ కప్పుకుంటూ, “నేమ. వ్యిదపోతా. కోళ్ళు కూసినప్పుదు లేపు, మనకి (కమశికణ వుండాలి. నేను పడుకుని కునుకు తీసి లేస్తా, అవ్వుడు నువ్వు కునుకు తీద్చువు గాని నేను కావలా కాస్తా -- అదీ వద్దతి అన్నాడు.

“వేను నిిదపోమ” అన్నాడు లుకాష్క.

ఆ ర్యాతి చీకటిగా వెచ్చగా నిళ్ళ్శబ్బంగా వుంది. అకాశంలో ఒక వేవువే న్య్యుతాలు మెరుస్తున్నాయి. మిగిలిన "పెద్ద భాగాన్ని కొండ శొరాంనుంచి విస్తరించిన పెద్ద నల్నని మేఘం ఆవరించింది. గాలి "లేదు, కొండలతో కలిసిపోయిన మేఘం నెమ్మదిగా ముందుకు సాగు “తోంది. , దాని వంపులు , తిరిగిన అంచులు. గంభీర నక్ష్యలాకాశంలో స్పష్టమైన కేథల్తో కనిపిన్తూ వున్నాయి. తనకి ముందున్న భాగంలోనే ఆ కొనక శెరెక్షొన్మీ అవతలి దూరాన్నీ స్పష్టంగా చూడగలడు. వెనకొతలి. ఛేండ్సు వేపులా. రెబ్ను గోడ అతన్ని ఆవరించింది. అడపా దడపా ఆ చేల్లు అట్రూ యిటూ కదిలి ఒక దాన్ని ఒకటి కొట్టుకువి గుంయ్‌మంటోంది, పూరికేనే. కిందనుంచి చూస్తే వాటి కదిలే చివళ్ళు

వినీలాకాశపు నేపధ్యంలో చెట్టు చిగురు కొమ్మళ్ళాగా వున్నాయి. దగ్గరసాా తన కాళ్ళ దగ్శరే ఒడ్డు వుంది, కింద వడిగా (నవహించే నీళ్ళు * యింకొంచెం కిందగొ (చవహించే తళుకుమనే జేగురు నీళ్ళ, ఒడ్డువారగా లోతులేని చోట్ట్య లయబద్దంగా సుళ్ళు తిరుగుతున్నాయి. యింకా. కింద వీళ్ళూ, ఒడ్డూ, మేఘం, కళ్ళు పొడుచుకున్నా కని పించని చీకట్చో కరిసిపోయాయి.. నీళ్ళప్టైన నల్సని నీడలు తేలుకూ వస్తున్నాయి, అవి (పవాహానికి కొట్టుకొచ్చే కాండాలని అనుభవం వున్న కోనక్‌ (గహిస్తాడు. సకృత్తుగా మాతం వేసవి మెరుపు నల్బని అద్బంలో మాదిశ్‌ నీళ్ళల్లో (పతిఫలించి యేటవాలుగా వుండే అనతలి ఒడ్డుని కనిపించేటట్టు చేస్తుంది. అయబద్బంగా వున్న ఆ ర్యాతి శబ్దాలూ. రెల్టు సవసవ్శా కోనక్కుల గురక్సా దోమల లొదా, నీళ్ళ (వవాహమూ యెక్కడో దూరంగా మధ్యమధ్యన 'సేలే తుపాకీ చప్పు డులో భగ్నం అయేవి, లేదా ఒడ్డున వున్న మట్టిపెళ్ళ రాలిపడితే నీళ్ళల్లో కలిగే గలగలవల్హా ఓ చేవ యెగరడంవనల్హా, అడివిపొదల్బో దూసుకుపోయే. జంతువు చప్పుడువల్మాం 'ఓసారి ఓ గుడ్డగూబ లయబద్ధంగా రెండు రెక్కలూ ఒక సారి కొట్టుకునేబట్ట్ళూూ, ఒకో పారి కొట్ట కొకుండానూ టెరెక్‌మీదుగా యెగిరింది. సరిగ్గా కోసక్షుల నెత్తిమీద అది అడివివ్లైపు మలువుతిరిగి, (వతి రెండవసారీ కాకుండ్కా (పతిసారీ రెక్కలు కొట్టు కునేటట్టు ఆడుతూ పాత ప్లేన్‌ చెట్టు దగ్గరికి యెగిరి చాలా సేపు చప్పుడు చేసి అప్పుడు కొమ్మల మీద వాలింది. అనుకోని యీ (పతి చవ్వుడూ ఆ కోనక్‌ యేక్యాగతతో విన్నాడు, తుపాకీ నిదానంగా" అందుకుంటూ, కళ్ళు లన్నంచేన్తూ, ఆ ర్మాతి చాలా భాగం గడిచింది. పశ్చీమంగా కదిలిన మేఘం వినీల నక్ష్మ్యతాకాళాన్ని. వెళ్ళిడి చేస్తూ తువకల్తై విడిపోయింది. పైకి తిరిగిన బంగారు. వెలవంక కొండలమీద య్యేరటి కాంతితో (పకొశి స్పంద. చలి త్యవం, అవుతోంది. నజార్క లేచి యేదో గొణిగ్మి మరీ క్‌

న్మిదలోకి జారిపోయాడు. లుకాష్క విసుగెత్తి నుంచున్నాడు. బాకు పిడిలోనుంచి కత్తిని లాగాడు. క్యరని దట్టింపు క్యరగా చెక్కడం మొద లెట్బాడు. కొండలకవతల వున్న చెచెన్స గురించే బుు(రంతా ఆలోచనలు, వాళ్ళ ధ్నెర్యవంతులైైన క్యురాళ్ళు యెలా అడ్డం పడివచ్చేద్కీ కోసక్కు లంకే యెలా భయం లేకుండా వుండేద్కీ ఆ కణంలో కూడా యెక్కడ్న్నో ఒక చోట నదిని దాటుతూ వుండవచ్చుననేదీ యివే ఆలోచనలు. యెన్నో సార్గు మాటునుంచి తల సైకెత్తి నది వారగా చూసాడు. కాని యేమీ కనిపించలేదు. మధ్యమధ్యన ఆలా నదికేస్కీ అవతలి ఒద్దు కేనీ చూస్తూనే వుండేవాడు. మసక వెన్నల్ళు అవతలి ఒడ్డు యిప్పుడు వీళ్ళకంచే. విడిగ్మా అస్పష్బృంగాన్నైన్సా కనిపించింది. అతను చెచెన్మ సరించి ఆలోచించడంలేదు యిక. యెప్పుడు మితుల్ని అేసేసి వూఖ్మోకి యింటికి పోయే సమయం అవుతుందా అని ఆలోచిన్తున్నాడు. వూళ్ళో తన దునైకా, కోసక్కులు చమ (ఏియురాళ్ళని పిలుచుకున్నట్టు తన బంగారు. కొండ, గురించి వూహించుకున్నాడు. ఆమెని గురించి చిరాగ్నా అనుకున్నాడు. వెండి. పాగమంచు నీళ్ళస్టైన (వకాశిస్తాంది. ఆతవికి దగ్శర్నోనే చిన్నగద్దలు కూన్తూ రెక్కలల్నల్హాడిస్తున్నాయి. యివి రాబోయే (పభాత నూచికలు. కడకి దూర '(గామంనుంచి ఒక కోడికూత వినవచ్చింది. దాన్ననుపరించి దీర్చంగా యింకో కోడి కూత అలా అలా యింకా కూళతలు. | “వాళ్ళని లేవచ్చు” అనుకున్నాడు లుకాష్క, తన దట్టింపు క్యర పూర్తి. చూడు. కళ్ళు బరువెక్కినట్ట నిపించింది. మి్యతుల కేసి తిరిగి యెవరి కాళ్ళు యెవరివో అనవాలు పట్టాడు. ఆ తృణంలో 'బెరెక్‌ అవతలి ఒడ్డున నీళ్ళలో యేదో దభేలుమున్న శబ్బం వినిపించింది. కొండలకావలి దిజ్మండలం కేసి తిరిగాడు, స్టైకి తిరిగిన చం్యదవంక దిగువన వేకువ లేకలు విచ్చుకుంటున్నాయి. అవతలి గట్టు స్కూల రేఖలకేసీ. పెరెక్షొకేన్సీ యిష్పుడు.. దానిమీద న్పష్పృంగా కొట్టుకొచ్చే ఠ్‌6్‌

దుంగల కేసీ చూశాడు, తనే కదులుతున్నట్టూూ, కొట్టుకొచ్చే దుంగల తోటి బరెక్‌ నిశ్చలంగా వున్నట్టూ ఒక శఉణం అనిపించింది, మళ్ళీ తేరిపార చూశాడు. కొమ్మ వున్న పెద్ద నల్ల దుంగ ముఖ్యంగా అతని దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఆ దుంగ వింతగా నది మధ్య నుంచి తేలుతోంది, వూగడమూ లేదు సుళ్ళు తిరగడమూ లేదు. (సవాహంతో పాటు తేలుతూపోతూ వున్నట్టు కాకుండా, లోతు తక్కువగా. వున్న చోటికి నదిని దాటుతున్నట్టు కూడా కనిపించింది. మెడ సారించి తదేక దీక్షగా పరీత్శించాడు లుకాష్క. ఆ దుంగ మిట్ట కేసి తేరిందిి అగింది. ఓ ,పత్యేకమ్నైన పద్దతిలో దిక్కు మార్చింది. దాని కింద నుంచి ఓ చెయ్యి బయటికి చాచుకు వచ్చినట్టు లుకాష్కకి అనిపిం చింది,

“నా అంతట నేనే ఓ ఇబేక్కుని చంపేస్తే!” అనుకున్నాడు. తుషాక్రీ తీనుకుని వేగంగా హడావుడి లేకుండా కదుల్తూ, తుపాకీ కుదురు అమర్చి, తుపాకీ దానిమీద చప్పుడు. చెయ్యని స్పితిలో వుంచి పట్ళ్టుకున్నాడు. తుపాకీ గరం. వెనక్కి లౌగి వూపిరి బిగపట్టి, అతని కళ్ళు చీకట్టో వెదుకుతూవుంకే. గురిపెట్టడం మొదలెట్టాడు.

“వాళ్ళని. లేపన” అనుకున్నాడు. కాని అతని గుండె యెంత వేగంగా కొట్టుకుంచోందంటకే, అలకిన్తూ ఆతను వూగిసలాడాడు. అకస్మాత్తుగా ఆ దుంగ నీళ్ళలో ఒక మునక వేసి మళ్ళీ (నవాహానికి అడ్మంగా అతనికేసి తేలుతూ రాసాగింది...

“నేను గురితప్పకూడదు!....”.. అనుకున్నాడు. ఆ మసక వెన్నెలలో, తేలుతూవున్న దుంగ ముందు ఓ తాతార్‌ ఈల కొంచెం కనిస్రించింద తనిక్తి పరిగ్గా తలకేసి గురిపెట్టాడు. చాలా దగ్శరగా వున్నట్టు కనిపించింది - నరిగ్లా చుపాక్‌ గొట్టం చివర. ఆ గురి సూచకం నుంచి కళ్ళు పైకెత్తాడు. “సందేహం లేదు; అబేక్‌! సంతోషంగా అనుకున్నాడు. తటాల్ను మోకాళ్ళమీద శేన్హూ మళ్ళీ ' గురిపెట్టాడు,

ర్‌

ఈన పొడుగొటే తుపాకీ చివర్కు నరిగ్సా ఆ గుర్తు పక్ళేసి చిన్నతనంలో చేర్చుకున్న కోనక్‌ పద్దతిలో అనుకున్నాడు: “దేముడదూూ ఆయన కుమారుడూ సాక్నిగ్యా” తుపాకీ గ్యురం నొక్కాడు. ఒక క్షణంపాటు కాంతివంతమైన మెరుపు నీళ్ళనీ, రెల్టునీ (పకాశింప చేసింది. ఆ తిష్మమ్లైన ఆకస్మికమైన గుండు శబ్బం నదికి అడ్డంగా దూసుకు పోయింది దూరంగా యెక్కడికో హోరుగా శబ్బం చేస్తూ. ఆ దుంగ యిప్పుడు అడ్డంగా కాకుండా (వవాహంతోపొటుగా లేలుతూ పోయింది, వూగుతూ. సుళ్ళు తిరుగుతూ.

“వాణ్మి ' పట్టుకోండోయ్‌!” యెర్సుషోవ్‌ అరిచాడు, తన తుపాకీ కోసం వెళుక్కుంటూ, తను పడుకున్న దుంగ వెనకాలనుంచి లేస్తూ,

“ఛవ్‌ నోర్ముయ్యర్థా నాకొడకా!” పళ్ళు కొరుకుతూ. మెళ్ళిగా అన్నాడు లుకాష్కం “అ్యబేక్కులు!”

“నర్నీ కార్చింది నువ్వు? యెొవరది లుకాష్క "అడిగాడు నజార్క

లుకాష్క మాటాడలేదు. తుపాక్టీలో మందు మళ్ళీ దట్టించు కుంటూ కేలుతూపున్న దుంగకేసి చూస్తున్నాడు. కొంచెం దూరంలో నో యినక తిన్నెమీద ఆది ఆగింది. వెనకనుంచి నీళ్ళలో వూగే యేదో "పెద్దది కంటికి అనింది.

“ఏంటి' చంపావ్‌ నువ్వు? మాట్టాడవేం” నిర్చంధించేరు ఆ కోసక్కుల్సు,

“ల్యచేక్కులు అని వెప్పడం లేదూ?” అన్నాడు లుకాష్కం

“ఆ సంగత్రి చాల్మే, నీ తుపాకీ "పేఠిందా?...”

స్తో అబేక్‌ని చంపాను. నే చేసిందది” ఉ్యదేకంతో గద్గదికమై పోతూ వున్న న్గొాంతుత్కో కొళ్ళమీద నిలబడుతూ గొణిగాడు లుకామ్క్మం ఓట మనిషి యీదుతూ.. వున్నాడు...” అన్నాడు యిసక తిన్నెకేసి చూపిస్తూ. గోవాళ్ళి. చంపాను. అదుగో అక్కడ చూడండి,”

ర్‌8ి

“మాకు కధలు చెప్పకు!” అన్నాడు యెర్సుస్తోవ్‌ మళ్ళీ, కళ్ళు నులుముకుంటూ,

“రయేంటి చెప్పుకూ? అక్కడ చూడు”. అన్నాడు లుకాష్క, అతనెంత బలంగా భుజం పట్టుకుని లాగాడంటే యొర్నుషోవ్‌ మూలి గాడు,

లుకాష్క చూపించిన వేపు చూసొడతను, ఆ కళేబరాన్ని చూసి వెంటనే గొంతు మార్చాడు. +

“ఓర్నీ! కాని యింకా వచ్చేవాళ్ళుంటారేమో! నిజం[” అన్నాడు మెర్ళిగా. తన తుపాకీ పరీక్షించడం మొదలెట్టాడు. “అడ్డంగా యీదుకొచ్చే గూఢచారి. వాడు; మిగతా వాళ్ళు యిప్పటికే యిక్క డుండివుంటారు, లేకపోతే అవతలి వేవునేనాా దూరంగా వుండి వుండరు నిజం[”

లుకామ్మ పటకా వదులు చేసుకుని, సర్కేషియన్‌ కోటు విప్పేస్తూ వున్నాడు.

“ఏమ్మిటా. నువ్వు వెధవా” గర్భిగా అరిచేడు యెర్లుషోవ్‌. “అంత గొవ్పలు పోయేవంపే ఛస్తాన్స్‌ యెందుకూ పనికి రాకుండా నిజం! వాళ్ళి చంసేవుంచే. వాడు పారిపోడు. యేదీ నాక్కుడా నా తుపాక్తీ బిళ్ళలోకి కొంచెం మందు యియ్యి* యేమన్నా వుందా వీ దగ్గర? నజార్క, నువ్వు చౌకీదగ్గరకి తొందరగా. వెళ్ళుం ఒడ్నమ్మ టే వెళ్ళకు చంపేస్తారు నిజం

“నేనాఖ్యల్నీ వెళ్ళనా! నవ్వే. ఫో అన్నాడు నజార్మ కోపంగా.

లుకాష్క కోటు విప్పేసి గట్టు కేసి కిందికి దిగి వెళ్తాడు.

“వెళ్ళకు. నే చెన్నున్నా!శి అన్నాడు యెర్నుషోన్‌, తన తుపాకీలో మందు దట్టిస్తూ, కచ్సూడ్సు. వాడు ,కదలడం లేదు. నాక్కనిపి స్పోంది. యెలాగూ తెల్లవారుతోంది. చౌకీనుంచి వాళ్ళాచ్చేదాకా ఆగు, నువ్వు వెళ్ళిపోర్మా నజార్క, భయవడతున్నావేం। భయపడక్షు నిజం[

ల్‌9్రి

చః గోలుక్సా ఒరేయ్‌, .లుకాష్కా! యెలా జరిగిందో చెప్పరాశో అన్నాడు నబార్క-

నీటిలోకి వెళ్ళే ఆలోచన మౌర్చుకున్నాడు లుకాష్క.

“చాకీ దగ్గరకి త్వరగా వెళ్ళు నే కాపలా వుంటా. కోసక్కుల తోట్‌ కాపలావాళ్ళని పంపమని చెప్పు. అ(బేక్కులు యూ వేపున వుంకే వాళ్ళని పట్టుకోవాలి.” ॥

“అదే నే చెప్పేదీనీ.. వాళ్ళు జారిపోతారు. వాళ్ళని పళ్చెయ్యాలి” అన్నాడు యెరుష్ణోవ్‌ లేస్తూ,

యెర్నుష్తోవ్స్‌ నజార్మ లేచారు. డ్లైపస్మరణ చేసి చాకీ దగ్గరికి బయళ్సేరారు -- నది గట్టమ్మకేకాదు, గచ్చపోదల్నోనుంచి అడ్మంపడి అడివి దారిలోకి చొచ్చుకుంటూపోయారు.

“జ్యాగత్త, లుకామ్క, కదలద్బు -- వాళ్ళు. నిన్నిక్కడ చీల్చేస్తారు, అంచేత నాలుక్కళ్ళతో జ్యూగత్తగా వుండు”. అన్నాడు యెర్సుషోవ్‌, వెళ్ళిపోతూ,

“ఫాండి, నాకు. తెలును”. గొణిగాడు లుకాష్క.. తుపాకీ పరీక్మించి మళ్ళీ దుంగ వెనకాల కూర్చున్నాడు,

లుకాష్క ఒంటరిగా వున్నాడు. మిట్టకేసి చూస్తూ కోసక్కుల జాడ కోసం కూర్చున్నాడు. కాని చౌకీ కొంచెం దూరంలో వుంది. ఆతను ఆతంతో నలిగిపోతున్నాడు. తను చంపిన అబేక్‌తో. వుండే మిగిలిన వాళ్ళు పారిపోతారని అనుకుంటూ వున్నాడు. ముందు సాయం(తం పారిపోయిన పందంకు యెంత చిరాకు క్రరిగందో పారిపోబోయే అ్యబేక్కులంటేనూ అంతే కలిగింది. చుట్టూతానూ, అవతలి గట్టుకేసీ చూశాడు. (పతీ త్షణం ఓ మనిషి క్రనిస్సిస్తి డని చూస్తూ, చుపాకీ కుదురు సిద్ధం చేస్తి కాల్చడానికి సిద్ధంగా వున్నాడు, అతనిని చంపే

స్తారేమౌనన్న వూహ అతని బ్యురకి కట్బనేలేదు. 60

తెల్టవారుతోంది. ఆ చెచెన్‌ కళేబరం లోతు తక్కువ నీళ్ళల్టో మెర్ళీగా వూగుతూ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. హరాత్తుగా లుకాష్క దగ్గ చ్హోనే రెల్లు గుజగుజ లౌడింది, పదధ్వనులు వినిపించాయి. రెల్లు దుబ్బు మెత్తని తలలు కదలడం చూశాడు. తుపాకీ గ్యుర్గం పూర్తిగా లాగిపట్టి గొణిగాడు “దేవుడూ ఆయన కుమారుడూ సాొజిగాో తుపాకీ కిక్‌ మవేటప్పటికి అడుగుల చవ్వుడు ఆగింది.

“ఓయ్‌, కోసక్కులూ! మీ మామని చంపకండి!” అంది. గాఢ మం్మిదన్వరం తొటుపడకుండా. రెల్టుని పక్కకి తాలగిన్తూ యెరోష్క మామ లుకాష్క్త ద రగా వచ్చాడు.

“కాంచంలో. చంపేసి వుందేవాణ్ళి.. దేవుడి తోడుగో అన్నాడు లుకాష్కు

“భుమిటీ నువ్వు కాల్చావా?” అడిగాడు ముసలాడు. ఆతని ఖంగు మనే కంరం ఆడివిగుండా, నదిమీదుగా (వతిధ్వనించింది, ఆ కోసక్కుని ఆవరించివున్న ర్యాతి నిగూఢ (వశాంచతని ఒక్క ఉదుట్న భగ్దంచేన్తూ. (వతిదీ హరాక్తుగా కాంతివంతమ్హైనట్టూ నృష్కమైనట్లూ. వుంది.

“అదిగో మామా. నువ్వేం చూళ్లేదు కొని నేనో జంతువుని చంపాను” అన్నాడు. లుకాష్క తుపాకీ గురం వదిలేస్తి ఆస్వాభావిక మైన నెమ్మదితనంతో లేస్తూ,

అఆ ముసలొడు తదేకంగా తెల్టటి వీపు కేసి చూస్తున్నాడు. యిప్పు రది స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. బెరెక్‌ సన్నటి అలలు చుటూ తాకుతూ వున్నాయి,

“వీపుమీద దుంగ పెట్టుకుని యీదుతూ వున్నాడు. కాని నేను వాణ్ళే గమనించాను, అప్పుడు... అక్కడ చూడు, అక్కడ! వాడిక్‌ నీలం లాగ్సూ. తుపాకీ వున్నాయనుకుంటున్నాను.... నీక్సు కనిపిన్తు న్నాయా?” అడిగాడు లుకొష్క

“ఆలీ చూస్తున్నానో అన్నాడు ముసలాడు కోపంగా. గంభీర మైన పరుషమ్హైన కవళిక అతని ముఖంమీద కనిపించింది. “నువ్వొక జిగిత్‌ని చంపావు” అన్నాడతను విచారంతో కనిపించేటట్టు,

“ఆరే నేనిక్కడ కూర్చున్నాను. హథ్రాత్తుగా అవతలి పక్క నల్మ్మగా వున్నదేదో చూసాను. యింకా అక్కడ వుండగానే వాణ్మి గుర్తు పట్టాను అక్కడికెవరో మనిషి వచ్చి పడిపోయినట్టుగా వుంది. చ్యితంగా వుందనుకున్నాను. అప్పుడు ఓ కొట్టుకొచ్చ దుంగ, కొంచెం సుమా రైంద్కే. తేలుతూ వచ్చింది, (వవాహంతో బాటు గాదు, అడ్జంగా; మరి నాకేం కవిపించిందనుకున్నావ, దాని కిందనుంచి (వత్యకమ్టైన తల! ఛాలా చ్యితం! రెల్లునుంచి యివతలికి చూసొన్సు కాని యేం కనిపించదు; అప్పుడు నుంచున్నాను. వాడు వినేవుంటాడు, దొంగ చెధవ. మిట్టలోకి పోయి తొంగి చూసాడు. వాడు అక్కడ ఆగి చుట్బూతా చూడగానే “అబ్బే, నీ వల్ణ కాదు, నువ్వు జారిపోలేవు!' అనుకున్నాను. (నాకు గొంతు బిగపట్టినట్టు అయింది!) తుపాకీ సిద్దం. చేసుకున్నాను,

= కొని కదల్సేదు. నిదానించాను, వాడు కొంచెం తాళి మళ్ళీ యీదడం మొదలెట్టాడు. వాడు వెన్నిల్ళోకి వచ్చే సరికి వాడి వీపు కనిపించింది, మొత్తం, “దేవుడూ, ఆయన కుమారుడ్తూ పవ్యిత భూతం సాక్షిగా... ఆ పొగలోనుంచి అతను కొట్టుమిట్టాడ్నం చూశాను. అతను మూలిగాడు, నాకలా అనిపించింది. “హేయ్‌! దేవుడిదయ, వాణ్మి వేను చంపేసొను!” అనుకున్నాను, వాడు యిసక తిన్నె దగ్గరికి కొట్టుకు వచ్చేటప్పటికి. వాణ్ళి స్పష్మంగా చూడగలిగాను; లేద్దామని (వయత్నించాడు. గాని వాడి వల్మ కాలేదు. కొంచెం గిజగిజలాడి పడి పోయాడు. (పతీదీ చూశాను. చూడు, వాడు కదల్ను -వాడు చచ్చే | వుండాలి! మన మిగిలిన వాళ్ళు చౌకీదగ్సరికెళ్ళారు. ఒక వేళ వాళ్ళలో యంకా యెవరేనా వుంటారేమోనని

“వాళ్ళను పట్టరు!” అన్నాడు మునలాడు. “యిప్పుడు వాళ్ళెక్కడో దూరంగా వున్నార్కు నాయనా!” మళ్ళీ విచారంగా తల పంకించాడు.

సరిగ్గా అప్పుడే నదివెంబడి గ్యురాలమీద్కా కాలి నడకనా నమీసి స్తూన్న కోసక్కుల పెద్ద కంఠాల్కూ దుబ్బుల్ని తొలగించే ధ్వనీ విన్నాడు,

“పడవ తెచ్చారా”. అరిచాడు లుకాష్కం

“నువ్విప్పుడు మొనగాడివి లుకా! దాన్ని గట్టుకి లాగు” అరిచాడో కసక్‌.

పడవ కోసం అక్కుండా లుకాష్క బట్టలు విస్పుకోవడం మొదలెట్టాడు, అంత సేపూ తను చంపినవాడిమీద కన్నసి వుంచి,

“ఇ తక్షణం అగు, నజార్క పడవ తెన్తున్నాడు” కేకేశాడు అధికారి,

“ఒరేయ్‌. వెధవా వాడింకా బతికున్నాడేమో, నాటకం ఆడుతున్నా డేమో! బాకు తీసికళ్ళు[” యింకో కోనక్‌ అరిచాడు,

“అక్కర్సేదు”* అరిచాడు లుకాష్క లాగు విప్పుకుంటూ. తొందరగా బట్టలు. విప్పేసి ద్హైవస్మరణ చేసి నదిలోకి దూకాడు. తెల్టిని చేతులతో "పెద్ద బారలు చాన్తూూ నీళ్ళమీద యొత్తుగా వీవు తేలుస్తూ, గర్భిగా గాలి పీలుస్తూ "బెరెక్‌కడ్డంగా మిట్టల కేసి యీదుకు పోయాడు, కోనక్కుల గుంపు బిగ్మరగా మాట్ళాడుకుంటూ ఒడ్డున నుంచు న్నారు, ముగ్గురు ఆశ్వికులు పహారా కొయడానికి పోయారు. నది మలుపు దగ్సర పడవ కనిపించింది, లుకామ్క్మ మిట్టమీద నుంచుని, ' కళేబరంమీదకి వంగి రెండు సార్భు కుదిపొడు- “చచ్చాడు! శుుభంగా[ కీచు కంఠంతో అరిచాడు.

ఆ చెచెన్‌ తలకి గుండు తగిలింది. నీలం లాగూ, చొక్కా సర్కే షియన్‌ కోటూ తొడుక్కున్నాడు.. వెనకాతల ఓ తుపాక్సీ బాకూ కళ్ళేసి వున్నాయి. అన్నిటికీ స్టైన ఓ కొమ్మ కట్టేవుంది, మొదబ్బో లుకొష్క్ట్లక్తి (భమ కరిగించిందదే.

“లేం గండుచేవని వట్నావురా నువ్వు” అన్నాడు అక్కడ వృత్తంగా

వ్ర

గుమికూడిన కోనక్కులలో ఒకడు, అ కళేబరాన్ని పడవలోనుంచి యెత్తి నేలమీద గడ్డి అణిగేటట్టు పడేస్తున్నపవ్వుడు.

“యెంత పసుప్పచ్చగా వున్నాడో! అన్నాడింకొకడు.

“మనవాళ్ళు వెతకడానికెక్కడికి పోయారు? మిగతా వాళ్ళు అవతలి ఒడ్డున వున్నారనుకుంటాను. వీడు వేగు కాకపోతే అలా యీది వుండడు. వాడొక్కడే యెందుకు యీత్తాడు?”” అన్నాడు మూడోవాడు.

“మిగతావాళ్ళ కంఠే ముందే దొరికిపోదామనుకున్న _బుర్చిమంతు డేమో సిసలైన జిగిత్‌[” అన్నాడు లుకాష్క వెటకారంగా. అతను గట్టుకింద నుంచుని తడిసిన బట్టలు పిండుకుంటూ వణుకుతున్నాడు. గోగడ్డం రంగేసివుంద్కి తవరం చేయించుకున్నాడు.”

“యీదడావికి. సులువుగా. వుంటుందని కోటు సంచీలో కళ్ళ్చేసి వీవుమిద తగిలించి వుంది” యెవరో అన్నారు,

“ోయిదిగ్కో ' లుకాష్క” శవంమీదనుంచి. తీసిన తుపాకీ, బాకూ పట్టుకుని అన్నాడు అధికారి. “ఆ బ్లాకు నువ్వుంచేసుకో, కోటు కూడా. కాని యీ శతుసాకీకి నీకు మూడు వెండి రూబుళ్ళు యిస్తాను. చూశావ్కా. తుపాకీ గొట్టం అంత బొగుండలేదు* అన్నాడు గొట్టం లోకి వూత్తూూ. “యిది వూరికే జ్ఞాపకార్శం కావాలంతే. నాకు.”

లుకామ్మ మాట్మాళ్ళేదు. యీ మాదిరి అడుక్కోడం అతనికి చిరాకేసింది. కాని దాన్ని తప్పించుకోలేమని అతనికి తెలుసు.

“దొంగవెధవి” అన్నాడతను. ముథం చిట్సించుకుని ఆ చెచెన్‌ కోటుని విసిరేస్తూ. “మంచి. కోకేనా వేసుకున్నాడు కాదు, యిది వుత్త పీలిక ,

“వంట చెరకు మోసుకురావడానికి వనిక్షాన్తు, ందంతే” కోసక్కులలో ఒకడన్నాడు.

“మోసేవ్క్‌ నేనింటికి పోతా” అన్నాడు లుకాష్క స్పై అధికారికి

6౮4

బహుమతి యిచ్చిందానికి లాభం పొందాలని తన చిరాకు శుభంగా మర్చిపోయి.

“తప్పకుండా నువ్వెళ్ళొచ్చు”

“శవాన్ని చౌకీ దగ్గరికి తీనుకుపోండి అబ్బాయిలూ”. అన్నాడు అధికారి యింకా తుపాకీ పరీశ్షించుకుంటూ. “యెండ తగలకుండా యేదేనా వాడిమీద కప్పండి. కొండల్బోనుంచి వాళ్ళు వీళ్ళి సొమ్మిచ్చి విడిపించుకోడానికి పంపవచ్చు.”

“యింకా యెండెక్కలేదు” అన్నాడొకడు,

“నక్కేదేనా.. వీణ్ళి. పీకేస్తే? అది బాగోదు, యేమంటావ్‌?” అన్నాడింకో కోసక్‌.

“కాపలా పెడతాం; వాళ్ళు కొనుక్కుపోడానికొ స్తే వీణ్ళి నక్కలు పీకెయ్యడం బాగోదుకదా

“సర్మే లుకాష్క్ట, నువ్వేమన్నా చెప్పు, వీళ్ళకి నువ్వు ఓ కడవ చిఖిర్‌ పోయించాల్సిందే” అధికారి హుషారుగా అన్నాడు.

“దాన్చేముంది! అది. ఆచారంి” వంత పలికారు కోనక్కులు, “చూడు, దేవుడు నీకెంత అదృవ్పృం యిచ్చాడో! యింకా బీవితంలో అదుగెట్టలేదు, అప్పుడే ఓ ఆ(బేక్కుని చంపావ్‌ నువ్వు!”

“యీ బాక్కూ కోటూ కొనెయ్యండి, పినీనారిగా వుండొద్దు. యీ లాగు కూడా యిచ్చేస్తాన్సు నాకు మరీ బిగుత్తైసోతుంది,. వాడో ఒంటి నరం వెధవో అన్నాడు. లుకాష్కు*

ఓ కోసక్‌ ఒక రూబుల్‌కి కోటు కొనుక్కున్నాడు. యింకోడు రెండు కడవల వోడ్కా ఖరీదు బాకుకి యిచ్చాడు

“ోతాగండ్యరా. బొబూ! ఓ కడవ యిస్తా.. నేనే దాన్ని వూరినుంచి తెస్తా అన్నాడు లుకాష్క

“యీ. లాగుని ఆడపిల్బలక్రి రుమౌళ్ళుగొ కత్తి రించండెహ!” అన్నాడు వజార్క. క్‌1090 65

ఆ కోనక్కులు పగలబడి నవ్వారు.

“చాలింక నవ్వడం! శవాన్ని తీసికెళ్ళండ్కి యీ దరిశదాన్ని. గుడిసె దగ్గర పడేస్తారాగొ అన్నాడు అధికారి,

“దేని కోసం అలా నుంచుంటారు? లాగంద్మరా అబ్బాయిలూ!” కోసక్కుల నుద్దేశించి అరిచాడు లుకాష్క ఆజ్బాపిస్తున్న ధోరణిలో, అతను తమ అధికారైనట్న అతని అజ్ఞ మన్నించి అయిష్టంగానే ఆ శవాన్ని పట్టుకున్నారు వాళ్ళు. కొద్ది అడుగుల దూరం ఆ కళే బరాన్ని. లాగి దాని కాళ్ళు వదిలేసారా కోసక్కులు. అవి నిర్జీవంగా నేలకి జారిపోయాయి. పక్కకి జరిగి కాసేపు నిశ్శబ్బంగా నుంచుండి పోయారు వాళ్ళు. నజార్మ ముందుకి వచ్చి ఓ పక్కకి తిరిగిన తలని సరిజేసాడు కణతల దగ్గరున్న _గుండని గాయం, చచ్చిపోయినవాడ్‌ మొహం, మొత్తం కనిపించేటట్టు.

“చూడండి యెలాటి అనవాలు అయిందో, తిన్నగా మెదడులో. వాడు మౌరిపోడు. వాడి యజమానులు యెప్పటికీ గుర్తుపట్టగలరు!” అన్నాడతను.

యెవళ్శ్లూ మౌట్టాళ్ళదు. ఆంతా నిళ్ళ్శబ్బమై పోయింది.

. నూర్యుడు పైకి యెక్కాడు. ఆ చీరీన కిరణాలు మంచుతో తడిసీన వచ్చికమీద (పకాశిస్తున్నాయి. దగ్శర్శోనే 'పెరెక్‌ గాణుగుతోంది. న్మిద లేచిన అడివిలో ఉదయానికి అభివాదం చేస్తున్నట్టు అడివికోళ్ళు ఒకదొన్నాకటి పిలుస్తున్నాయి. ఆ కోసక్కులు. నిశ్చలంగా, నిళ్ళబ్బంగా చచ్చినవాడి చుట్టూతా నుంచున్నారు వాణ్ణి చూస్తూ. కృశించిన కడుపు చుట్టూతా మొలకట్టుతో కల్టబడివున్న నీలం లాగు తప్ప యేమీ లేని కావిరంగు శరీరం మంచి సాష్మృవంగ్యా సుంద రంగా. వుంది. కండరాలు తేలిన చేత్సులు పక్కకి పడివున్నాయి. ఒక పక్కన గడ్డకట్టిన గొయంతోట్కి వీలంగ్యా కొత్తగా గుండుగీసిన ళల. వెనక్కివాలి. వుంది. కమలిన నున్నటి నాసటెకీ గుండుకి తీక్ళ 66

మైన తేడా వుంది. తిరుచుకున్న గాజు లాంటి కళ్ళు నిశ్చలమైన కనుపాపలతోటి ససైకి తేరివున్నాయి, (పతిదాన్ని దాటి యెక్కడో చూస్తు న్నట్టుగా, ప్మారన్కి ఒత్తిన మీసాలకింద చక్కని పెదాలు మూలలకి సాగి చురుకైన సరదా అయిన పరిహాసానికి చిరునవ్వు నవ్వుతున్నట్టు బిగిసిపోయి. వున్నాయి. పల్చటి మణికట్టు వెంటుకలతో వున్నాయి. వేళ్ళు లోపలికి వంగాయి. గోళ్ళు మాతం య్యెరరంగు వెయ్యబడి్‌ వున్నాయి.

లుకాష్క బట్టలు వేసుకోలేదు. తడిసిపోయి. వున్నాడు. మామూలు కంఠే అతని మెడ య్మొరగానూ కళ్ళు కాంతివంతంగానూ వున్నాయి. వెడల్పాటి చెక్కిళ్ళు వణుకుతున్నాయి. ఆరోగ్యవంతమైన అతని తెల్మటే శరీరంనుంచి ఆ అేత ఉదయపు గాలిలో, కనిపించి కనిపించని, ఆవిరి లేస్తోంది.

“వాడు. సాహసికుడే!” అతను గొణిగొడు,ు ఆ శవాన్ని మెచ్చు కుంటూ.

“అవును, నువ్వు వాడి చేతిలో పడివుంయే. నీకేం కనికరం దక్కి వుండేది కాదు అన్నాడు కోసక్కులలో ఒకడుం

మళ్ళీ కలకలం అయింది. ఆ కోసక్కులు నందడి చేన్తూ మౌట్టాడు కోవడం మొదలెట్టారు, నీడవట్టుకోసం. పొదలు నరకడానికి యిద్దరు వెళ్ళారు. మిగతావాళ్ళు చౌకీ కేసి నడిచారు. లుకామ్క; నజార్క వూళ్ళోకి వెళ్ళడానికి తయారవడం కోసం' పరిగెత్తారు

'పెరెక్‌ని వూరినుంచి విడదీసే దట్టమైన ఆడివిలో దాదాపు పరిగ డుతూ యెడతెరిపి లేకుండా మాట్టాడుకుంటూ యింటికెళ్ళే దారిలో వున్నారు లుకొమ్మః నజార్క అరగంట తర్వాత

జోజ్యాగత్త. వేను నిన్ను వంపించానని చొనితో చెప్పకు, వూరికే నెర్సి దాని మొగుడు యింటి దగ్గరున్నాడేమో చూడు లుకాష్క తన తీక న్వరంతో అన్నాడు, క్‌ 67

“నేనూ యామ్మా దగ్గరికి పోతా మజా చేద్దాం, యేం” అన్నాడు. విధేయుడ్డైన నజార్క,

“ోయింకెప్పుడు. చేస్తాం. యివాళ కాకపోతే” అన్నాడు లుకాష్కం

వూరు చేరాక ఆ యిద్చరూ తాగి సాయంతం దాకా పడుకోడానికి ఒరిగారు.

యీ సంఘటన జరిగిన మూడవ రోజున కాకనన్‌ పదాతి సైన్ఫం లోని రెండు దళాలు నావామిన్‌న్మయా (గామానికి వచ్చాయి. గ్యురాల్ని విప్పేసిన బలగాల వాహనాలు చొకులో నుంచున్నాయి. వంటవాళ్ళు ' గాడి. తన్వి అనేక పెరళ్ళనుంచి (భ్యదంగా తగినంత నిలవ వుంచని చోట్నమంచ్వి. పోగుచేసిన వంట. చెరకుతోటి వంటలు వండుతున్నారు. సార్షంట్‌. మేజర్భు. పేర్చు పిలుస్తున్నారు. సై, న్య సహాయక దళం వాళ్ళు గ్కురాల్ని కట్టడానికి నేలమీద రాటలు పాత్తున్నారు. క్వార్టర్‌ మౌస్పర్ము తమ యిళ్ళ దగ్గ్శరున్నట్టుగ్యా వీధుల్లో తిరుగుతున్నారు, ఆఫీసర్థకీ జవాన్షకీ మకాం చూపిస్తూ,

ఆకుపచ్చ మందుగుండు 'పెష్టైలు ఒక వరసలో వున్నాయి. బలగ వాహనాలూ గ్యురాలూ వున్నాయి. జావ వండుతూవుండే అండాలున్నాయి. ఒక కేస్పెన్స్‌ ఒక లెస్టినెంట్క్‌ సార్హంట్‌ మేజర్‌ ఒనీసిక్‌ మిష్టాలొవిచ్‌ వున్నారు. బలగాలు ఈ కోసక్‌ (గౌమంలో మకాం చెయ్యాల్సిన చోటుగా అజ్ఞ వచ్చింది. వాళ్ళలో (వతి ఒకడూ కులాసాగా వున్నాడు.

కాని వాళ్ళు అక్కడెందుకు మకాంచేసార్హు కోసక్కులు యెవరు, ఆ బలగం ఆక్కడ వుండాలని వాళ్ళడిగ్గార్మా వాళ్ళు పాత విశ్వాసొల వాళ్ళా కాదొ? బ్రదంతా అనవసరం, పనిలోనుంచి వ్మిశాంతి దొరిక్కి అలిసిపోయి దుమ్ము కొట్టు కున్మి ఆ సైనికులు గెడవగ్యా ఓ పద్దతి

లేకుండా స్పిరపడ్డానికి (వయత్నించే తేనెటీగల దండులా చౌకంతా, వీధులన్నీ వ్యాపించారు.

కోసక్కుల మంటని యేమీ పట్టించుకోకుండా, హుషారుగా మాటాడు కుంటూ తమ తుపాకీలు చప్పుడు చేస్తూ వుంళకే, యిద్దరూ ముగ్గురూ జట్టుగా. వాళ్ళు యిళ్ళలోకి (ప్రవేశించి తమ సరంజామా వేలాడదీస్సీ సంచులు విప్పుకునీ ఆడవాళ్ళతోటి వేళాకోళాలాడుతూనూ వున్నారు. తమ (పియమ్హైన చోటు, జావ అండాల చుట్టూతా. చాలామంది "సైనికులు పోగయారు. వాళ్ళు వళ్ళ మధ్య చిన్న "పైపులు "పెట్టుకుని, వేడిగా వున్న ఆకాశంకేసి లేచి దట్టమైన మేఘంలా తయారయే పాగకేసి కాసేపూ స్వచ్చమైన. గాలిలో కరిగిన గొజులా ఇపరవలాడే మంటకేసి కాసేపూ చూస్తూ వున్నారు. కోసక్‌ ఆడాళ్ళనీ, మగాళ్ళనీ యెగతాళి వట్టించార్కు యెందుకం కే వాళ్ళు అసలు రవ్యన్నలా వుండరు కనక. అన్ని ముంగిళ్ళలోనూ సైనికులూ వాళ్ళ నవ్వులూనూ, అలాగ్కే విసుగెత్తిపోయి తమ యిళ్ళని జాాగత్త పెట్టుకుంటూ ఆ "సైనికులకి నీళ్లూ వంట ప్యాతలూ లేవనే కోనక్‌ (స్తీల కీచు కంరాలు వినిపిస్తున్నాయి. చిన్న పిల్టలు తల్టులకీ, , ఒకళ్ళనాకళ్ళకీ, అంటు కుపోయి. "సైనికుల చర్యలన్నీ భయంతో కూడిన ఆతృతతో చూన్తూూ వుండిపోయారు. (వాళ్ళు అంతకు ' ముందేమీ, చూసి యెరగరు) లేకపోతే తగినంత దూరంలోనో వాళ్ళ వనకాలో పరిగెత్హారు.

ముసలి కోసక్కులు విచారకరమైన నిళ్ళబ్బంతో యివతలికి వచ్చి, యిళ్ళ చుట్నూూతా వుండే మట్టి అరుగులమీద కూర్చుని, సైనికుల చర్యలు చూస్తూ వుండిపోయారు, యేం. జరుగుతోందో తమకి యేమీ బోధపడనట్ను లేదొ పట్టనట్టు,

మూత్షాల్శ (క్రితం వటాలంలో శేడెట్‌గా చేరిన ఒలేనిన్‌ వూళ్ళో వున్న మంచి యిళ్ళ్శలో ఒక దాంట్లో బన చేసాడు, కేతనధారి ఇళ్యా నసీల్యెవిద్‌ యింబ్యో;, అంపే ఉరీత్క యింబట్నోః

“యిదెలా వుంటుందో దేవుడికి తెలియాలి ద్మీతియ్‌ ఆఅందేయెవిచ్‌” అన్నాడు వగర్చే వన్యూష, ఒలేనిన్‌తోటి. జఒలేనిన్‌ సర్కేషియన్‌ కోటు " తొడుక్కున్నాడు. (గోబ్బయాలో తను కొన్న కబర్జాగ్యురం యెక్కాడు. అయిదు గంటల స్వారీ తర్వాత మంచి హుషారుగా తనకీ కేటాయించిన బనలోకి (పచేశిస్తున్నాడు,

“యెందుక్తూ యేమిటి సంగతి అనడిగాడు ఒలేనిన్‌ గ్మురాన్ని నిమురుతూ, సామాను బళ్ళతో వచ్చి, సామాను విప్పుతూ, చెమటలు కక్కుతూ. జుట్టు రేగిపోయి, చిరాకుపడుతూ వున్న వన్యూష కేసే హుషారుగా చూశాడు.

ఒలేనిన్‌ చాలా మారిపోయినట్టు కనిపించాడు. నున్లుగా గ్‌సేసిన మీసాల్యూ గడ్డం బదులు కొత్తగా వుండే మీసం, చిన్న గడ్మం పెంచాడు. తెల్లవార్శూ నిద్రలేకుండా గడిపిన రోజులవల్శ సంకమించిన _ పాఠి పోయిన ముఖపు వర్శం బదులు ఆతని ఇక్కిళ్ళూ, నుదురూ చెవుల వెనక చర్మం ఆరోగ్యవంతమైన నూర్యరళ్మికి 'కెంపెక్కాయి యిప్పుడు. శుభమైన కొత్త నల్బని తోకకోటు బదులు యిప్పుడతను మౌసి పొయిన తెల్లటి సర్కేషియన్‌ కోటు తాడుక్కున్నాడు, కింద చాలా వెడ ల్సుగా ముడతలు వడ్డ వేలాడే భాగం వుంది, భుజంమీద తుపాకీ వుంది. బాగా గంజి పెట్టిన మడపట్టీ బదులు యెండకి నల్సిబడిన అతని మెడకి పట్టు బెష్మెల్‌ ఎ్యరవట్టీ చుట్టివుంది. అతను సర్కేషియన్‌ బట్టలైైతే వేనుకున్నాడు. గాని వాటిని నరిగా వేసుకోలేదు. యెవరేనాగాని అతన్ని రష్యన్‌ అనుకుంటారుగొని జిగిశ్‌ అనుకోరు. అదే వస్తువు - కాని ఆసలు వస్తువు కాదు. యేమైనప్పటికీ అతని మూర్తి మొత్తం ఆరోగ్యంతో సంతోషంతో, అత్మతృష్తీతో నిండివుంది.

“అవును. మీకు తమౌషాగానే వుంటుంది. మీరే వీళ్ళతో మాట్టాడి. చూడండి. మీతో కశగట్టినబ్బుంటారు, దాంతో సరి. ఒక్క. మాట వూడిపడితే వొట్టు” అంటూ వన్యూష కోపంగా బార్బీ

గుమ్మంలోకి గిరవాపెట్దాడు. “యెందుకనో వీళ్ళు రన్యన్మలా కని పించరుో

“గామాధికారితో మాట్ళాడాల్సింది నువ్వు”

“వాడెక్కడుంటాడో _ నాకు తెలీదో. కష్టృపెట్టుకుంటున్నట్టు అన్నాడు వన్యూష.

“నిన్నంత కష్ట పెట్టిందెవరు?” ఒలేనిన్‌ అడిగాడు చుట్టూతా చూస్తూ,

దేవుడికి తెలియాలి. ఛీ! యిక్కడో యజమాన్సీ పాడూ యీ లేదు. వాడెక్కడికో (కిగికో యేమో పోయాడంటారు. ఆ మున ల్పుంది. సొక్షాత్హూ రాక్షసే, ఓరి భగవంతుడా!” అన్నాడు వన్యూష నెత్తిమీద చేతులు "పెట్టుకుంటూ. “యిక్కడ మనం యెలా బతకాలో నాకు తెలీదు. వీళ్ళు తాతార్శకంయే ఛండాలంగా వున్నారు. ఆథీ నిజంగా -- "పైగా మేం (కైస్తవులం అని చెప్పుకుంటారు! తాతార్‌ దుర్మార్సుడే. కాని యెంత వెడ్మా వాడు దర్భాగా వుంటాడు. (గా. కెళ్ళాట్ట! మంచిది! యీ (కిగా యేంటో నాకు తెలీదు" అంటూ ముగించాడు వన్యూషు. పక్కకి తిరిగాడు.

కపనివాళ్ళ బసదగ్శర లాగా కలిసిపోయినట్టుగా వుండదన్నమాట, హే అన్నాడు యెగతాళిగా ఒలేనిన్స్‌ గు్యరం దిగకుండా.

“మీ గ్యురం యిలా యిస్తారా్శో అన్నాడు యా కొత్త పద్బతికి స్పష్టంగా గందరగోళపడిపోయినట్టు, కాని తన ఖర్మకి సమాధాన వపడిసోతూం

భభ || ఫి

అంచేత తాతార్‌ దర్జాగా వుంటాడన్నమాట! "హే! వన్యూష! రెట్టించాడు ఒలేనిన్‌ గరం. దిగుతూ. జీను తడుతూ,

*న్లద్రి ఒడ్డున చేపలు పట్టడానికి కంచ కట్టిన చోటు.- సం.

య!

“వ్పిక్సృ నవ్వడం బాగానే వుంటుంది! మీకు వేళాకోళంగా వుంది కోపంగా. గొణిగాడు వన్యూష.

రా కోప్పడకు, వన్యూష”” బదులు ఇప్పాడు ఒలేనిన్‌, యింకా చిరునవ్వు నవ్వుతూ, “ఓ నిముషం ఆగు. నే వెళ్ళి యింటివాళ్ళతో మౌాట్టాడతాను. చూడు. నేనన్నీ యేర్పాటు చేస్తాను. మనకిక్కడ యెంత సరదాగా వుండబోతోందో నీకు తెలీదు. వూరికే బాధపదిపోకు.*

వన్యూష మాట్టాళ్ళేదు. కళ్ళ లన్నంచేసి యజమాని కేసి చురచురా చూసాడు, తల పంకించాడు. వన్యూష ఒలేనిన్‌ని వర్శి యజమాని లాగానే చూశాడు ఒళేనిన్‌ వన్యూషని ఒర్భి పనివాడిలాగానే చూశాడు. యెవరేనా గాని వాళ్ళు స్నేహితులని వాళ్ళతో అంకే వాళ్ళు ఆశ్చర్య పోతారు యెందుకంచు. వాళ్ళు తమకి తెలియకుండానే అలా వుంటారు. తన యజమాని యింట్బోకి వన్యూష పదకొండేళ్ళ వయ సప్పుడే వెళ్ళాడు, అవ్పుడు ఒళేనిన్‌కీ అదే వయసు. ఒలేనిన్‌ పది 'హేనేళ్ళ వయసప్పుడు వన్యూషకి. పాఠాలు. చెప్పాడు. అతనికి (ఫెంచి నేర్చాడు. అదంటే వన్యూషకి గర్వంగా వుండేది. మంచి హుషారుగా వున్నపవ్పుడిప్పటికీ (ఫెంచి మాటలు వదుల్హాడు. అలా చేసినప్పుడల్మా మొద్దుగా నవ్వేవాడు.

ఒలేనిన్‌ ద్వారబంధందగ్నరి మెళ్ళెక్కి యింటి తలుపు తోశాడు. యింటి దగ్గరున్నప్పుడు కోసక్‌ (స్తీ అందరిలాగానే మర్యాంకా గులాబీ రంగుగా గాగరా మ్మాతమే. వేసుకునివుంది. గుమ్మందగ్గర్నుంచి భయంగా గెంతి గోడకి కరిచిపెట్టుకుపోయి, తన ముఖపు కిందిభాగాన్ని చొక్కా చేత్తో కప్పుకుంది. తలుపు వెడల్పుగా తెరుస్తూ, ఒలేనిన్‌ ఆ దారి మునివీకచ్రో ఆ కోసక్‌ బాలిక పాడ్సుగ్యాి ప్లష్మృవమ్హైన విగ హాన్ని చూపాడు యువకులకి. వుండే త్వరితమ్రైన ఆతృతతోటి పల్చటి గౌగరా వెల్ళడిచేసే ఆ దృఢమైన కన్యా- సౌష్పవాన్నీ, అమా

యకవు భయంతోట్సీ పల్ళెటూరి. వింతవోటీ అతని మీదే లన్నమైైన అందమైన నల్హిని కళ్ళన్కీ ఆ్యపయత్నంగానే చూశాడు.

“యిదే ఆ పిల్ల” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌. “కాని యీమె లాంటి వాళ్ళు చాలామంది వుండొచ్చు” అని వెంటనే అతని బ్యురకి తట్టింది. అతను లోపలి తలుపు తెరిచాడు.

"పెద్దావిడ ఉరీత్క కూడా గాగరా మొ్యతమే వేసుకుంది. ఆమె వీపు అతని కేసి తిప్పి వుంది. ఆమె వంగి నేల వూడుస్తోంది.

“నమస్కారమమ్మా! మా బస కోసం వచ్చాను...” మొదలెట్టాడతను.

ఆ కోసక్‌ అమె, నిటారుగా లేవకుండాన్సే ఆతని శకేస్కి కరినంగా వున్నా కాని యింకా అందంగా వున్న తన మొహం తిప్పింది.

““యెందుకొచ్చారిక్కడికి మీరు? మమ్మల్ని ఆట పట్టించడానికా ఏం? మీకు యెగతాళి ఇెయ్యడం నేర్పుతా! మిమ్మర్ని పెద్దమ్మోరు మింగయ్యా!” అరిచిందావిడు ఆ ఆగంతకుడికేసి తన ముటముటలాడే మొహంతో ఓరగా చూన్నూూ. ం

ఆ అలిసిపోయిన కాకేసియన్‌ సైన్యం (ఆందులో తనూ ఒకడు) యెక్కడ బడితే అక్కడ, ముఖ్యంగా యుద్దంలో తమ మ్యితులైన కోసక్కులచేత, సంతోషంగా ఆదరించబడుతుందని వూహించాడు ఒలేనిన్‌ మొదట్యో. దాంతోటి యీ 'బానతు అహ్వానానికి కలవరపడి పోయాడు. యమైనా సమయస్సూర్తిని కోల్పోకుండా, తమ బసకి డబ్బులు యిచ్చుకుంటానని సంజాయిషీ యిచ్చుకోబోయాడు. కాని ఆ "పెద్నావిడ ఒక్క. పిసరు కూడా అతన్ని మొట్ళొడనివ్వలేదు.

“జేనికొచ్చారు. మీరు? మీలాంటి చీడ యెవరిక్కావాలి? ైకేసిన దవళ్ళ్లూ మీరూనూ! కొంచెం ఆగండి ఆయన రాగానే మీ చోటు మీకు చూపిస్తాను. మీ కుళ్ళు డబ్బు తొవరిక్కావాలి?. డబ్బుట! యెప్పుడూ డబ్బు మొహం యెరగం! మీ చేత్త పొగాకుతోటి యిల్సంళా కంపుచేస్తారా డబ్బు పారేస్తే కంపు పోతుందేమో! మీలాంటి చీడని '

యిదివరకు చూళ్ళేదూ మేం! మిమ్మల్ని పేగుల్ళోనూ, గుండెల్లోనూ కాల్చా[. అవిడ తిక్యంగా అరుస్తూనే వుంద్కి ఒలేనిన్‌కి మాటాడే అవకాశమే యివ్వకుండా.

“వన్యూష, చెప్పింది నిజమే!” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌. “తాలార్‌ వాడే దర్చాగా వుంటాడు.” ఉలీత్క శాపనార్భాలు ఆగకముందే యింట్న్బోంచి యివతల పడ్డాడు. అతను వెళ్ళిపోయేటప్పుడు మర్యాంక్కా యింకొ గాగరా తొడుక్కునే వుంది కాని ముఖాన్ని కళ్ళదాకా తెల్బటి రువూలుతో కప్పుకుని తటాల్న దారిలోనుంచి అతన్ని దాటి బయటికి పోయింది. చెవ్పుళ్ళేని కాళ్ళతో వేగంగా మెట్టమీదనుంచి టపటపా దిగి ఆమె వసారా దాటి పరిగెత్తిపోయింది. అగి, నవ్వే కళ్ళతో ఆ యువకునికేసి తొందరగా చూస్తూ యింటి మూల మలుపు తిరిగి అంతర్జానమైై పోయింది.

అమె బింకమ్హైన యౌవన్యపాయపు నడక్కా తెల్లటి రుమాలు కిందనుంచి మిలమిల మెరిసే అమె అమాయకపు చూపూ ఆమె లాఘవం గల పొందికైన అక్కతీ ఒలేనిన్‌ని యింతకుముందు కంళశే యెక్కువ శక్తివంతంగా ఆకట్టుకున్నాయి.

“నిజంగా యిదే ఆ పిల్ళొ అనుకున్నాడతను. బసని గురించిన ఆలోచనల్లో బుుర పాడుచేసుకోకుండా, మర్యాంకాకేసే. చూస్తూ వుండిపోయాడు, వన్యూషని సమీపిస్తూ.

“యిదిగో చూశారా అ పిల్హ మిగిఠిన వాళ్ళల్హా'గే అనాగరికంగా వుంది, మచ్చిక కాని గ్యురప్పిల్శలాగా!” అన్నాడు వన్యూష యింకా సామానుతో తంటాలుపడుతూ వున్నా, కొంచెం హుషిరయాడు యీ పాటికి, ౮

“లాఫామీ ! విజయగర్వపు కంఠంతో బిగ్గరగా అని ఫకాల్న నవ్వాడు.

౫ జ్ఞాడ్రద్రి! (గంచి. - సం, 74

శై

సాయంగతానికి యింటి యజమాని. చేవలు పట్టడంనుంచి తిరిగి వచ్చాడు. ఆ కేడెట్‌ బసకి డబ్బు చెల్టిస్తాడని తెలుసుకుని ఆ పెద్దా విడ్ని సమాధానపరిచి వన్యూష కోరికలు తీర్చాడు.

కొత్త మకాంలో (పతీదీ కుదుటపడింది. యింటి వాళ్ళు తమ శిత్రాకాలం యింటిలోకి మారారు. వేనవి విడిదిని ఆ కేడెట్‌కి నెలకి మూడు రూబుళ్ళకి అద్బెకిచ్చారు. ఒలేనిన్‌ యేదో యింత తిన్నాక న్మిద _కుష్మకమించాడు. సొయం్యతానికి లేచి ముఖం కడుక్కుని శ్యుభంగా ముస్తాబ్టై. భోజనం. చేసి సిగరెట్‌ ముట్టించి వీధివైవు వుండే. కిటికీవార కూర్చున్నాడు. చల్సగా వుంది... నగిష్‌ చెక్కిన కురుమాడు వున్సు యింటి నీడ యేటవాలుగా ఆ మట్టి రోడ్డుమీద పడుతోంది; యెదురుగా వున్న గోడమట్టం పైకి కూడా యెక్కుతోంది. న్మిటగా వున్న యెదురింటి రెల్టు కప్పు అస్తమయ సూర్యుని కిరణాల్మో మెరుస్తోంది. గాలి చల్ళగా వుంది వూన్న్హో సవతీదీ నిళ్ళబ్బంగా వుంది, "సైనికులు సర్జుకుని గొడవలేకుండా వున్నారు. పశువుల మందలీంకా యింటికి. రాలేదు, పనుల్నోనుంచి మనుమలూ యింకా తిరిగిరాలేదు.

ఒలేనిన్‌ బస దాదావు వూరి చివర వుంది. వుండీ వుడిగీ ెరెక్‌ అవతల యెక్కణ్ముంచో ఒకేనిన్‌ వచ్చిన వేవునుంచీ (చెచెన్‌ కొండల్లో నుంచో లేక కుమిక్‌ మై దానంనుంచో) తుపాకీ పేల్చిన నీరవ ధ్వని వినవచ్చేది. మూత్మాల్ని ఆరుబయలు.. జీవితం తర్వాత ఒలేనిన్‌ చాలా సంతృప్తి గా వున్నాడు, అప్పుడ కడుక్కున్న ' ముఖం హాయిగా వుంది, దారుఢ్యమైన శరీరం నిర్మలంగా వుంది (దండయ్యాత తర్వాత అల వాటు లేని అనుభూతి, విశాంతిగా వున్న అవయవాల్ళో ఒక (పశాం తత్క శక్తి వున్న గుర్తింపుతో వున్నాడు. మనస్సు కూడా నిర్మలంగా స్వచ్చంగా వుంది. దండయాటత గురించీ గడిచిన (పమాదాల గురించీ

అనుకున్నాడు. తను మిగతా వాళ్ళతో సమంగానే వాటిని యెదుల్కొ న్నట్టు జ్ఞాపకం చేనుకున్నాడు. అతన్ని సాహసికుల్నైన కాకేసియన్సలో ఒక మ్యితునిగా చూశారు. ఆతని మాస్కో జ్ఞాపకాలు యెక్కణ్నో వెనకబడిపోయాయి. యెంత దూరమో దేవుడికే తెలియాలి! పాత జీవితం తుడుచుకుపోయింది. సరికొత్త జీవితం ఆరంభమైంది. అందులో యింకా పొరపాట్లు జరగలేదు. యిక్కడ కొత్త వాళ్ళలో కొత్త వాదుగా ఆతను కొత్త మంచి "పేరు తెచ్చుకోగలిగాడు. యావనభరితమై న, 'హేకురహితమైన జీవితానందాన్ని గుర్తించాడు. కిటికీలోంచి కాసేపు యింటినీడలో బొంగరాలు తిప్పుకునే పిల్ణల కేసీ కాసేవు తన కొత్త బన చుట్టూతానూ చూసి అతననుకున్నాడు, తనకి కొత్త చోళ్చైన యీ కోసక్‌ (గామంలో యెంత హాయిగా స్పి రపడిపోవచ్చునోనని. మధ్యమధ్యన కొండల కేస్కీ ఆకాశంకేవీ చూశాడు. తన జ్ఞాపకాలతోట్కీ కలలతోటీ, కలిసి పోయిన గంభీరమైన (పకృతి శోభని మెచ్చుకున్నాడు. తను మాస్కో వదిలినవ్వుడు వూహించుకున్నట్టుగా కాదుగానీ ఆతను అనుకోనంత బాగా అతని నూతన జీవితం ఆరంభమైంది. ఆ పర్వతాలు పర్వతాలు, పర్వతాలు! - అతని సకల అలోచనలకీ అనుభూతులకీ అవే నేపధ్యం.

“కుక్కకి "సెలవు చెప్పి ముద్చెట్టుకున్నాడు! కూజా నాకాడు!... యెరోష్క మామ కుక్కని ముద్చెట్టుకున్నాడు!”” అకస్మాత్తుగా కిటికీ కింద బొంగరాలు తిప్పుకునే కోసక్షు పిల్ణల్పు పక్క వీధి కేసి చూస్తూ అరిచారు. “కుక్కని ముద్చెట్టుకున్నాడు, తన బాకుని సారా "కోనం అమ్మేశాడు!” అరిచారు పిల్ళల్కు గుంపుగా. చేరుతూ, వెనక్కి అడుగేస్తూ.

ఆఅ అరువులన్నీ యెరోష్కు మామని ఉద్చేశించి, అతను భుజాన్న శుపాకీతోట్సీ నడికట్టు దగ్గర వేలాడే కాన్ని అడివికోళ్ళతోటీ తన వేట దండయ్యాాతనుంచి తిరిగివన్తున్నాడు,

సనమ. తవ్పు చేసానా బాబులూ శత్రవ్పచేశాను”. అన్నాడతను

చేతులు బలంగా వూవుత్తూ వీధికిరువేపులా వున్న కిటికీలకేసి చూస్తూ, “నేవా కుక్కని తాగడానికి వదిలాను. అదీ తప్పు” అని రెట్టించాడు, చిరాగ్గా. కాని పట్టించుకోనట్టు నటిస్తూ.

ఆ ముసలి వేటగాడిపట్ట ఆ పిల్ణల (వవర్తనకి ఒలేనిన్‌ ఆశ్చర్య పోయాడు. కాని ఆ భావ (పకాశకమైన, తెలివితేటలు అగవడే ముఖమూ ఆ భారీ వ్మిగహమూ గల యెరోష్కు మామ అని పిలిచే ఆ మనిషిని చూసి యింకా చకితుడయ్యాడు.

“యిదిగో మామా యిదిగో కోనక్‌! యిలారాకి పిలిచాడతను.

ముసలాడు. కిటికీలోకి చూసీ అగాడు. “బాగున్నావా, నేస్తం” అన్నాడతను. తృవరం చేయించుకున్న నెత్తిమీదనుంచి టోనీ తీన్నూ.

“ోబాగున్నాన్నా.. నేస్తం” బదులు చెప్పాడు ఒలేనిన్‌, “ఏమిటా పిల్ళలు నీకేసి అరుస్తున్నారు?”

యెరోష్క మాను కిటికీ దగ్గర కొచ్చాడు. “అం! యేముందీీ వాళ్ళేదో ముసలాణ్జి యేడిపిన్తున్నారు. దొన్చేముందిల్కే నాకూ యిష్మృమే. వాళ్ళని ముసఠిమామతో వేళాకోళాలాణియ్యి” అన్నాడతను దృఢమైన సంగీత గమకంతో, మర్యాడ్ధెన "పెద్దవాళ్ళు మొట్నా! డేటట్టు. “నువ్వు "సైన్యానికి కమాండరువా?” అడిగాడు.

“అబ్బే, నేను ఓ శేడెట్‌ని. సరేగాని ఆ అడివికోళ్ళ నెక్కడ చంపావు?” ఒలేనిన్‌ అడిగాడు.

“యీ మూడింటినీ అడివిలో కొట్టాన” అన్నాడు తన వెడ ల్పాటి వీపుని కిటికీకేసి తిప్పుతూ వటకాలో తలలు దోపబడిి కోటుని రక్తంతో. తడిప్కి వూగుతూ. వున్న అడివికోళ్ళని చూపించడానికి,

“నువ్వెప్పుడూ. వీటిని చూళ్ళేదా? కావలిస్తే ఓ జోడు తీసుకో! యివిగో”. ర్రెండ్తు అడివికోళ్ళని క్రిటిక్‌ దగ్గర అందించాడు. ' “నువ్వు వేటగాడివా”. అడిగొడు.

“వూరీ 'దండయ్యాతప్పుడు నాలుగంటిని కొట్టాను.”

ఉన్ఫాల్టుగే?ె చాలా చొక్కువేగ అన్నాడు ముసలాడు వెటకారంగా, “న్తువ్వు తాగుతావా? ఛిభిక్‌ తాగుతావా? “యెందుకు తాగను? తాసతానుో “భళే మొత్తానికి భలే క్యురాడిమే. మునం కునాక్‌లోగా నుందాం, నువ్వూ. నేనూ. డొరోష్క మామ అన్నాడు. లోపలకి రా ఓ చుక్క. చిఖిర్‌ వేద్దాం” అన్నాదు ఒరేనిన్‌. “తప్పకుండానూ” అన్నాడా ముసలాడు. “కాని యీ అడివికోళ్ళని తీనుక్నోో ఆ కేడెట్‌ అంపే యబుష్ట్టృపడ్డశ్టే వుంది ఆ ముసలాడి మొహం. అతన్గుంని మ్లూరికే మందు కొళ్చాయ్యొచ్చని (గహించాదు. ఆ జత పకుడూ. వృధా కావు కొద్చి క్షణాల్లో యెరోష్కు మామ. వ్యిగహం యింటి గుమ్మంలో (పత్యషమైంది. అప్పుడు మ్యాతమే ఒలేనిన్‌ అ మనిష్సి భారీ వ్యిగహడ పూర్తిగా చూడగలిగాడు.. సమూలం తెల్లగా. వున్న ెద్చ గడ్డంతో అతని జేగురురంగు మొహం వార్చృక్యంనల్భా (శమవల్హా. గీతలు పడి వుంది; అయినా అ వయనులో ఆ ముసలొడి కాళ్ళ కండరాలూ, చేళులూ, భుజాలూ చాభా ఆసొధారణంగా వెద్దవిగానూ, నృుటంగానూ వున్నాయి. _శంటక్లైర. వేయించుకున్న. జుట్టు కింద నెత్తిమీద "పెద్ద గాయపు మచ్చలున్నాయి. మందమైన కందపుష్క్పిగల అతని మడ వృషభానికి మౌదిరీ అడ్డదిడ్శంగా. పోయే. ముడతల్లో వుంది. కొమ్ముల్నా బిరుసెక్కిన. చేతులు. గాయపడ్స్‌. గీసుకుపోయీ వున్నాయి. అతను గుమ్మంళ్వుర్చ తేలిగ్నా సునాయాసంగా అడుగెట్టాడు. తుపాకీ తీసి ఓమూల పెట్టాడు గది చుట్టూతా వేగంగా ఓ చూపు పారేసి

కునొక్‌ -వరనుమ్మితుడు వాడి కోసం యే త్యాగమూ యెక్కువ కాదు. -- సం, “2

ఆ యించ్నో వుంచిన సరుకుల్కా సామాన్నా విలువ గుర్తించాడు. ముతక చర్మం చెప్పుల్నో పక్కలకి తిరిగిన పాదాలతో నెమ్మదిగా గది మధ్యలోకి అడుగెట్టాడు. అతని తోటి ఘాటుగా వున్నా, అసహ్యం గాని చిభిర్క్‌ వోడ్కా, మందుగుండు, గడ్డకట్చేన రక్తం వాసన వచ్చాయి.

యెరోష్క మామ దేవుళ్ళబెమ్మలకి వందనం చేసి గడ్గం నిమురుకునిి ఒలేనిన్‌ దగ్గరి కెళ్ళి తన మందమైన గోధుమరంగు చెయ్యి చాచాడు. “కోష్‌కిర్ణి” అన్నాడతను. “తాతార్‌లో. 'నీకు నుఖం కలుగుగాకీ అని వాళ్ళ భాషలో అర్భ్య ద

““కోష్‌కిర్చీ! నాకది తెలుసు” ఒలేనిన్‌ జవాబిచ్చాడు కరచాలనం చేస్తూ,

“అబ్బే నీకు తెలీదు. నీకొ పద్దతి తెలీదు వెరివాడొ్‌” అన్నాడు యెరోష్క్ట,. తప్పు పడుతున్నట్టు తల వూవుతూ. “యెవరేనా నీకు కోష్‌కిల్ని అని చెపితే నువ్వు “అల్లా రసి బోనన్‌' అంటే “దేముడు నిన్ను కాపాడుగాక అవి బదులు చెప్పాలి. అదీ పద్దతి, నాయనా, కోష్‌కిర్మి అని కాదు. కొని నీకు అదంతా వేర్పుతాలే. మాకిక్కడ ఒకడుండేవాడు, ఇల్యా మొసేయిచ్‌, మీ రష్యనేే అతనూ నేనూ కునాక్‌లమి. భలేవాడ్చే! తాగుబోతు. దొంగ, వేటగాడు -- యెలాంటి వేటగాడని! అతనికి అన్నీ వేర్చాను”

“నాకేం నేర్పుతావు” అడిగాడు ఒలేనిన్‌, ఆ ముసలాడిపట్టృ యింకా ఆసక్తి పెరిగి,

“నిన్ను. వేటకి. తీనుకెడత్సా చేపలు పట్టడం నేర్పుతా, నీకు చెచెన్‌అని చూపిస్తా... నీకో పిల్సని చూసిపెడతా, నికిష్టృమై త్తే ఆది గూడా! అలాంటి వాణ్ణి నేను! జోకర్‌ గొల్సీ””- ఆ మునలాడు నవ్వాడు, “నే కూర్చుంటాను. అలిసిపోయాను. కర్ణా” అన్నాడతను వాకబు చేస్తున్నట్టు

“కర్ణా. అంటే అడిగాడు ఒలేనిన్‌,

“అంశ. జార్చియన్‌లో “అంతా బాగుంది అని, కాని నేమూరికే అలా ఆంటాను. అదినా పద్దతి, అది నా వూతపదం. కర్ణా కర్ణాం వూరికే అలా ఆంటానంతే్తే సరదాకి. సరే అబ్బాయ్‌, ఆ చిఖిర్‌ తెప్పిం చవూ?” నీ చేతిలో మనిషి వుంటాడేమో, లేడా? ఓయ్‌, ఇరన్‌!” కేక ట్టాడు మునలాడు. “మీ సిపాయిలందరూ ఇవాన్సే. మీవాడూ ఇవా నేనా?”

“ోఆ64 వాడి ేరూఇవానే -- వన్యూష.* యిదిగో వన్యూష! యింటొ విడని అడిగి కొంచెం చిఖిర్‌ యిక్కడికి తీసుకురా.”

“ఇవానన్నా, వన్యూష అన్నా అంతా ఒకళమే. మీ సిపాయీలంతొ ఇవాన్సేమిటి? ఇవాన్‌, మహానుభావా” అన్నాడు ముసలాడు, “యిప్పుడే మొదలెట్టిన వీసానుంచి కొంచెం యిమ్మని వాళ్ళతో చెప్పు. వూళ్ళో కల్లా మంచి చిఖిర్‌ వాళ్ళ దగ్శరుంది. ముప్పె కోపెక్కుల కంటే యెక్కువియ్యకు, జ్యాగత్త, యెందుకంటే ఆ ముసలి ముండకి మహ

/దానందం.... మా జనం పాపీష్టివాళ్ళు, మొద్చుసరుకు” యెరోష్క మౌమ వన్యూష పెల్ళింతర్వాత, ఆప్పుడితో చెప్పే గొంతుకతో వెబు తూనే వున్నాడు. “వాళ్ళు మిమ్మల్ని మనుషుల్హ్లా చూడరు; మీరు తాతార్‌ కంటే అధ్వాన్నం. వాళ్ళ దృష్క్టిలో. 'లౌకికమ్టైన రష్యన్ను" అంటారు వాళ్ళు. కాని నాకు నంబంధించి నువ్వు "సైనికుడివ్టైనా నువ్వూ మని షివ్కే నీకూ మవసుంది. యేమంటావ్‌? ఇల్యా మొసేయిచ్‌ సైనికుడే కొని యెంత బంగారం లాంటి మనిషి! యేమంటాక్స, నేస్తం? అందు కనే మా వ్రాళ్ణీకి నేనంచే. పడదు, కాని బలాదూర్‌! నేను సరదాగా వుంటాను హ్లాకెనరన్నా. యిష్టృమే,.. నేను యెరోష్కని! నిజం,

ఆ వృద్ధ క్ర్యోక్ట్‌ ఆ యువకుడి భుజంమీద ఆప్యాయంగా తట్టాడు. నా.

వన్యూష అవేది , ఇవాన్‌కి ముద్చుపేరు. -- సం. 80

యీలోవుగా యింటి యేర్చాట్ళు పూర్తిచేసి పటాలం మంగలిచేత తృవరం కూడా చేయించుకుని, పటాలం సౌకర్యంగా బస చేసిందన్న దానికి. గుర్తుగా యెత్తెన బూట్ట లోపలినుంచి లాగు యివతలికి తీసేసి వన్యూష మంచి. హుషారుగా వున్నాడు, అతను యెరొష్క కేసి ఈను ముందెన్నడూ చూడని 'అడివి జంతువుని చూసినట్టు, (శడద్చగాన్కే గాని సానుభూతిగా కాకుండా చూశాడు, ఆ ముసలాడు ఇరాబువేసిన నేలకేసి చూసీ తల సంకించాడు. బల్జి కిందనుంచి రెండు సీసాలు. తీసి యింటావిడ దగ్గరికి పోయాడు,

“నమస్కారమండీ, అమ్మగారూ” అన్నాడు చాలా మర్యాదగా వుండా లని నిశ్చయించుకుని “మా యజమాని కొంచెం చిఖిర్‌ తెమ్మని పంపించారు. కొంచెం తీసిపెడతారా, మంచివాళ్ళు?”

ఆ పెద్దావిడ జవా బివ్వలేదు. ఆ పిల్ఫ ఓ చిన్న తాతార్‌ ఇదం ముందు ఓ రుమాలు తలకి చుట్టుకుంటూ, నిళ్ళబ్బంగా వన్యూస్మ కేసి చూసింది.

“డబ్బు లిస్తానండీ అమ్మగారూ” అన్నాడు వన్యూష జేబులో నాణేలు గలగల్హాడిన్తూ. “మాపట్ట బాగా వుండండ్కి మేమూ” బొగా వుంటాం అన్నాడింకా,

“యెంత. కావాలి?” అంది "పెద్దావిడ తటాల్ను

ఓరి బుడ్డి, ల

“ళ్ళి కొంచెం తీసియ్యి వాళ్ళక్కి తర్మీ” అంది ఉలీత్క -కూతురి తోటి. “క్రాత్రగా మొదలెట్టిన పీపాలోది తీసియ్యి మో అమ్మవుకదూ,”

ఆ పిల్ళ తొళాల్యూ వడగప్పే బుడ్మీ తీసుకుని వన్యూషతోటి: యింటి బయటికి వెళ్ళింది.

కిటికీ వక్కనుంచి. వెడుతున్న మర్యాంకాని చూసించి “చెప్పు యెవరా పిల్ళణ” అని అడిగాడు ఒలేనిన్‌, ఈా1000 గ్‌, [|

యెరోష్కు మామ కన్నుగీటిి అతన్ని మోచేత్తో పొడిచాడు.

"కొంచెం. సేపాగి” అన్నాడతను. కిటికీలోంచి తల బయటికి "పెట్టాడు. “ఆఖ్‌” మని దగ్శాడు, అప్పుడో పెద్ద బొబ్బ "పెట్టాడు. “మర్యాంకా బుజ్జీ ఓయ్‌, మర్యాంక్కా నా చిన్నీ నన్ను (ేమించవూ, ముద్దుపిల్టా! నేను జోకర్‌ గాణ్జి” అన్నాడు ఒలేనిన్‌తోో రహన్యంగా.

ఆ పీల్చి తల తిప్పకుండా చురుగ్నా, పద్దతిగా చేతులు వూవుతూ కోసక్‌ (స్త్రీలకి (పత్యేకమ్హైన తెగువగల నడకతో కిటికీ దాటి వెళ్ళింది. మెల్ళిగా తన నల్సిటి నీడ కళ్ళని ఆ ముసలాడి కేసి తిప్పిందంతే.

“నన్ను (ేమించ్కు. నువ్వు సంతోషంగా వుంటావ్‌” అరిచాడు యెరోష్క, కన్నుగీటుతూ. (పశ్నిన్తున్నట్టు ఆ కేడెట్‌ కేసి చూశాడు, “వేను భలేవాణ్మి, జోకర్‌గాణ్జ్మి. అది రాణీకదూ, ఆ పిల పే” అన్నాడు.

“పిల్ధ పొగస్టైందే. ఆమెని లోపలికి పిలి” అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“వద్చు, వద్దు” అన్నాడా ముసలాడు. “ఆ పిల్ళకి లుకాష్కతో "పెళ్ళవాలి. వాడో మంచి కోసక్‌. ధ్నెర్యవంతుడు. మొన్నో అబేక్కుని చంపాడు. నీకింత కంక్షే మంచిదాన్ని చూస్తాను. పట్టు జరీతో ధగధగలాడిపోయే. దాన్ని చూస్తాను. నేనో సారి అన్నానంకే అది చేశానే, నీకు సినల్లైన సొగసుకత్తెని చూస్తాను

“మవ్వూ! ముసలాడివి! -- అలాంటి మాటలంటావ్‌? అది పాపం[ో బదులు చెప్పాడు ఒలేనిన్‌,

కష్ట్వైమ్రూ? యెక్కడుంది పాపం అన్నాడా ముసలాడు. ఒత్తి వలుకుతూ, “న్సాగాస్టైన పిల్ళి కేసి చూడ్డం పాపమా? దాంతో కొంచెం సరసమాడ్మ్యం పాపమా? దాన్ని (పేమించడం పాపమా? మీ (పాంతాల్నో అంతేనా, , అబ్బే నేస్తం. అది పాపం క్రాద, అది మోతం! దేవుడు నిన్ను సృష్టించాడు, ఆడపీర్షినీ సృష్టించాడు, అన్నీ దేవుడే చేశాడు, కాబట్టి సాగస్టైన అడపిల్ళి కేసి గ్రూడ్నంలో పాపం అేదు

అడపిల్ళని సృష్టించింది అందుకే -- (పేమించబడ్డానిక్కే సంతోవం యివ్వ డానికే. నేనల్జాగే భావిస్తా నేస్తం.

మర్యాంకా ముంగిలి దాటి, కీపాలతో నిండిపోయి, చీకటిగా చల్మగా వున్న కొట్టుగదిలో ఓ పీపా దగ్గరికి వెళ్ళింది. యధ్యావకారం (పార్చన చేసి తెడ్డు అందులో ముంచింది. వన్యూషు గుమ్మం దగ్గర నుంచుని అమె కేసి చూసి చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఒర్చి గాగరా మాతనే వేసుకోవడం, వెనకాల బిగుతుగాన్తూ ముందు దోపుకునీ వుండటం తమౌాష్తాగా _కనిపించిందతనికి. యింకా తమాషాగా వున్న దేమంటే ఆమె వెండి కాసుల పేరు వేసుకోవడం. ఆది రష్యన్‌ పద్ద, తి కాదని ఆతని అభ్మిపాయం. యింటి దగ్గర పనివాళ్ళ బసలో వాళ్ళంతా * నవ్వుతార్కు అలాంటి పిల్టని చూస్తే, "లా ఫీల్‌ కమ్‌సే '(లేబ్యాయి వూరికే మార్పుకి” అనుకున్నాడతను. “యజమానికి చెబుతా”

“వెలుతురి కడ్డంగా నుంచున్నా వెందుకు, దెయ్యంలాగాకొ. వున్న ట్టుండి ఆ సిల్ళి అరిచింది. *అ బుడ్ని నాకందివ్వకూడదూ””

బుడ్మి నిండా చళ్ళని యొరటి వైన్‌ పట్టి మర్యాంకా దాన్ని వన్యూష్క కిచ్చింది. “డబ్బులు అమ్మకియ్యి"” అంది డబ్బులు ' పట్టుకున్న ఆతని చేతిని తోసేస్తూ.

వన్యూష నవ్వాడు. “ఎందుకంత "పెడసరంగా వుంటావ్‌, బుల్ళెమ్మా?' అన్నాడు మంచిగా నంశయంగా. కాళ్ళనటూ యిటూ కదుపుతూ ఆ సిల్శ పీసా మూత మూన్నూూ వుండగా.

ఆమె నవ్వడం (పారంభించింది.

“మీరో! మీరూ మంచిగా వుంటారా?”

“మేం మా యజమాన్మీ నేనూ చాలా మంచిగా వుంటాం”. అన్నాడు వన్యూషు నిశ్చయంగా, “మేం యంత మంచిగా వుంటొ

శయీ అమ్మాయి చాల బాగుంది (చి. -నం. కో 88

మంకే మేం వున్న చోట్ల" మాకు ఆతిధ్యం యిచ్చిన వాళ్ళంతా యెంతో కృతజ్ఞతగా వున్నారు. యెందుకంచే అయన (పభువంశీకుడు”

ఆ పిల వింటూ నుంచుంది.

“మి యజమానికి పెళ్ళి దా అడిగింది.

“శ్రేద్సు. ఆయన క్మురాడూ, అవివాహితుడూనూ. యెందుకంటే గొప్పింటి పెద్దోళ్ళు చిన్నప్పుడు పెళ్ళి చేసుకోరు” బోధిస్తున్నట్ట్టన్నాడు వన్యూష.

“ోవసిపావ!. పీట బలిసిన దున్నపోతులా వున్నాడు, సెళ్ళాడ్నానిక్సి పసిపాపట! మీ అందరికీ అధికారా?”” అడిగిందామె.

*మా యజమాని కేడెట్‌; ఆంటే యింకా ఆఫీసరు కాదని, కాని జనరల్‌ కంళే ఆయనెక్కువ -- చాలా ముఖ్యుడు! మా కర్షల్‌కి, ఆమాట కొస్తే జార్‌ చ్యకవర్తికే. ఆయన తెలుస. వన్యూష గొప్పగా వివరించాడు, *ీమేం మిగతా పటాలంలోని ముష్క్టివెధవల్హా కాదు. ఆయన 'తం(డి "సెనేటర్‌. అయనకింద వెయ్యి మందికిపైగా దాను లుండే వాళ్ళు, అంతా సొంతం, వాళ్ళు మాకు ఒకొక్కసారి. వెయ్యి రూబుళ్ళు పంపుతారు. అందుకనే (వతి వాడికీ మేమంళకు యిష్టం. యింకోడెనడేనా కేస్పైన్‌ ఆయుండొచ్చు, కాని డబ్బుండదు. దానివల్సి యేం లాభం

“మ్య నే తాళం వేసుకుంటాను” అందా పిల్ళ అతని మాటకి అడ్బువస్తూ,

వమ్యాష ఒలేనిన్‌కి ఆ వైన్‌. తొచ్చియిచ్చి “లఫిల్‌ "స్మతే జాలో అని (వకటించి, తెలివితక్కువగా నవ్వుత్మూ వెంటనే అవళలికి వెళ్ళాడు.

శి అమ్మాయి చాల అందమైంద్‌ ((ఫెంచ్సి; - నం.

య!

శప

యీలోపున వూరి చౌకులో భేరీ మోగింది. జనం పనులనుంచి యిళ్ళకి. వచ్చారు. బంగారు ధూళి మేఘాల్ళో గుంపుగా వశువుల మంద వూరి ద్వారం దగ్గర చేరి అరిచింది. అమ్మాయిలూ ఆడవాళ్ళూ పశువుల్ని తోలుకుంటూ వీధుల్నోన్తూ దొడ్గలోనూ హడావుడిగా పోతు న్నారు. దూరంగా వున్న హిమశిఖరాల వెనక నూర్యుడు మణిగాడు. ఒక నిస్పేజపు నీలి ఛాయ వేలమీదా నింగిమీదా వ్యాపించింది. చీకటి కమ్మిన తోటలపైన మసక నక్ష్మ్యతాలు మినుకు మన్నాయి. (గామంలో సవ్వడి మణిగింది. పశువుల పని అయిపోయాక ఆ ర్మాతికి వాటిని వదిలేస్కి ఆడవాళ్ళు యివతలఠికి వచ్చి వీధుల మూలల్నో చేరారు. పళ్ళ కింద పొద్దుతిరుగుడు వువ్వుల గింజలు కొరుకుతూ యిళ్ళ్శ మట్టి అరుగులమీద కూలబడ్డారు. ఆ తర్వాత మర్యాంకా గేదె పాలూ, రెండావుల పాలూ పితికి ఆ గుంవుల్హో ఒకదాని చగ్గర చేరింది. ఆ గుంవులో కొంతమంది ఆడాళ్ళూ, అమ్మాయిలూ, ఓ మునలఠి కోసక్కూ వున్నారు. వాళ్ళంతా ఆ చంపేసిన అ్యబేక్‌ని గురించి మాట్టాడు కుంటూ వున్నారు. ఆ కోసక్‌ వర్ణిస్తూ; వుంటే ఆడవాళ్ళు అడుగుతూ వున్నారు.

“ఆతనికి మంచి బహుమతి వస్తు! ందనుకుంటున్నాను” ఆడాళ్ళల్నో ఒకామె అంది.

“రావచ్చు; అతనికో శిలువ యిస్తారన్దుకుంటున్నారు.”

“మో-సెవ్‌ అతనికి అన్యాయం ' చెయ్యాలని చూసేడు. తుపాకీ అతన్నుంచి అాగేసుకున్నాడు; కిజ్‌ల్యార్‌లో అధికారులు అది విన్నారు”

“ఆ మోసెన్‌ అంత కుత్సితపు వెధవేం!్‌”

“'లుకాష్క యింటికొచ్చాడన్నారు” అడవిళ్ళల్సో ఒకామె అంది,

“వాడూ నజార్క కలిసి యామ్కా దగ్గర మజాచేన్తున్నారు.”

8ఫ్‌

(యామ్మా_ ' పెళ్ళికావి, పరువుతక్కువ. కోసక్‌ ఆడది, సారాకొట్టు నడిపేది “వాళ్ళు సగం కడవ తాగేరని చెప్పగా విన్నాను”

“ఆ ఉర్వన్‌ది యేమదృష్పృం” యెవరో అన్నారు. “సిసలైన సాహసికుడు. మంచి క్మురాడనే మాట కాదనలేం. దేనిక్తైనా గానీ చురుగ్నా. వుంటాడు. బుద్దిమంతుడైన క్కురాడు! వాళ్ళ నాన్నా ఆలాగే వుండేవాడు, కిర్యాక్‌ నూమ; వీడూ వాళ్ళ నాన్న పోలికే. ఆయన్ని చంపేసినవ్చుడు వూరు వూరంతా యేడ్చింది. అదుగో, వాళ్ళే” అన్నాడా మాౌట్టాడే మనిష్మి వీధిలో వాళ్ళ వేపే వస్తు న్న కోసక్కుల కేసి చూపిస్తూ. “ోయెర్సు షోవ్‌ కూడా వీళ్ళతో కలిశాడు! తాగుబోతు!

లుకాష్క్ట, నజార్క; యొర్నుషోవ్‌ సగం కడవ వోడ్కా తాగేసి ఆ ఆమ్మాయిల కేసి వస్తు న్నారు. ఆ ముగ్గురి మొహాలూ ముఖ్యంగా, ఆ ముసలి కోసక్‌దిి మామూలు కంళే జేవురించి వున్నాయి. యొర్తుషోవ్‌ తూలుతూ. తుళ్ళుతూ నజార్కని పక్కలో పొడుస్తూనే వున్నాడు.

“మరేం ప్పాడ్డంలేదేంం మా మజాకి పాడండి. పొడండెహె!”* ఆడపిల్ధ ల్ని ఉద్చేశించి అరిచాడతను,

జీబాగ్లా. గడిచిందా బాగా గడిచిందాా* అన మాటల్తో వాళ్ళకి స్వాగతం వచ్చింది.

“వ్వేం యెందుకు పాడాలి? యివాళేం "సెలవుకాదు. మీరే బిగించేసీ వున్నారు మీరే పోయి పొడుకోండి” అంది వాళ్ళలో ఒకామె.

యెర్నుషోవ్‌ పగలబడి నవ్వాడు. నజార్కని పొడిచాడు. “నువ్వు పాడు, యేం. నేనూ మొదలెడతా, వేనందులో చెయ్యి తిరిగినవాళ్ళే- నే చెబుతున్నాగా.”

“యేమిటి న్మిదపోయేరా,. నా అందాలరాసులూ, మేం చౌక్షీనుంచి పండగ చేసుకోవడం కోసం వచ్చాం. లఅుకాష్కు. గౌరవార్చం అప్పుడే తాగేశాంో. అన్నాడు నజార్క "

లుకొష్కు ఆ గుంపు దగ్శరికి చేరాక నెమ్మదిగా టోపీ యెత్తి, ఆమ్మాయిల ముందు ఆగాడు. అతని వెడల్పాటి వెక్కిళ్ళూ, మెడా యెరు పెక్కాయి. అతను మెల్ళ గా చెదరకుండా మాట్టాడాడు. కొని మత్తు లేకుండా వున్న అతని శమనంలోనూ, శాంతంలోనూ నజార్క వాగుడులోనూ, సందడిలోనూ వున్నదానికంచు యెక్కువ జీవం, శక్తీ వున్నాయి. తోక అడిస్తూ బుసకొడుతూ చటుక్కున ఆగి, నాలు క్కాళ్ళ్నూ మేకేసి నేలకి కొట్టి బిగించేసినట్టు నిలబడి పోయి ఆటలాడే గ్యురప్పిల్ధని గుర్తుకు తెస్తాడు ఆతను. లుకాష్క మెదలకుండా అన్మూ యిల ముందు నుంచున్నాడు; అతని కళ్ళు నవ్వుతున్నాయి. అతను కాసేవు మైకంలో వున్న తన మ్యితులకేసీ కాసేపు అమ్మాయిలకేసీ చూస్తూ దాదాపుగా యేమీ మాటాడలేదు.

మర్యాంకా ఆ గుంపులో చేరగానే అతను తన టోపీని దృఢంగా, హడావుడి లేకుండా యెత్తి, ఆమెకి దారి యిచ్చాడు, అప్పుడు ఆమె ముందుకి అడుగేసి ఒక కాలు కొంచెం యెదరకి వుంచి బౌెటన వేళ్ళు వటకాలో ెట్టుకువి తన బాకుతో ఆడుకుంటూ వున్నాడు. మర్యాంకా ఆతని అభివాదానికి సావకాశమైన శిరః కంపవనంతో 'బదులు చెప్పి అరుగుమీద చతికిలబడి తన గాగరా జేబులోనుంచి కొన్ని గింజలు. తీసింది. లుకాష్క మర్యాంకాకేసే దృష్క్టి వుంచి కొన్ని గెంజలు. నింపాదిగా కొరుకుతూ తొక్కలు, ఉమ్మేశాడు. మర్యాంకా గుంపులో చేరగానే అక్కడ గమ్మునైైపోయిందిం ,

“యింకా. వుంటారా అడిగిందామె. మాట మొదలెడుతూ,

“్రప్పాద్దుటి. దాకొ”. అన్నాడు. లుకొమ్మః గంభీరంగా.

“బాగుంది, దేవుడు నీకు అదృష్కృం యిచ్చాడు; నువ్వంటే నాకు సంతోషంగా వుంది, నేనిందాక్రా అంటున్నట్టు” అన్నాడా మునలి కోస్తక్ట్‌

“*వేనూ అదే అంటున్నాను” మాట చేర్చాడు యెర్లుషొవ్‌ తూలుతూ,

ళా

భవ్వుతూ.. “మన. శ్రెంతమంది. చుట్టాలున్నారు” అన్నాడతను. పక్కన పోతున్న "పైనికుణ్సి చూపించి, “ఆ సైనికుల వోడ్కా బాగుంది - నాకు నచ్చింది.

*మూటు. పిశాచాలని మా నెత్తిమీదకి తోశారు. తాత వూళ్ళో "పెద్దల ధగ్శర కెళ్ళాట్ట. కాని వాళ్ళు చెయ్యగలిగిందేమి లేదన్నార్హ” ఆడవాళ్ళలో ఒకామె అంది.

“అహా. గొడవలో వడ్డావన్న మాట్క పడ్డావా” అన్నాడు

“చుట్ట పొగతో నిన్ను బయటికి తరిమేశారు కదూ?” యింకో అవిడ అంది. “దొడ్డో నీ యమం వచ్చినంత పొగతాగు, ఆం కాని యింట్లో మ్మాతం ఒప్పుకోను (గామసపెద్ద తనే వచ్చినా సరే. నేను ససేమిరా ఒప్పుకోను. దానికి తోడు నిన్ను దోచెయ్యొచ్చు కూడానూ. తను, మాతం యెవరికీ బస యివ్వలేదు ఆం “పెద్ద! నా శార్చం “పెద్ద!

“దిక్స్ళృం లేదేం. యేం యెరుష్తోన్‌ మళ్ళీ మొదలెట్టాడు.

“ఆడసిల్ని లు స్టైనికులకి పక్కలు వెయ్యాలస్కి వాళ్ళకి చిిర్‌, లేనే యివ్వాలనీ కూడా. విన్నాను” అన్నాడు నజార్క్య లుకాష్కులాగా ఓ కాలు ముందుకు పెట్టే, అతనిలాగా టోపీ ఒరగబెడుతూ.

యొర్సుషోన్‌ విరగబడి నవ్వాడు. దగ్గర్నో ఓ అమ్మాయిని వొడేసి పట్టుకుని కాగలించుకున్నాడు. “నిజం అది.”

నోయ్‌, వీజిమ్మడా[ో కీచుముంది ఆ వ ముసల్నాన్నో? చెబుతా

“చెప్పు ధాంతో” అతనరిచాడు.. “నజార్క చెప్పింది నిజమే ఓ కాగితం పరిపార్ధ వాడు చదవగలడు, మీకు తెలుసా. నిజంగా నిజం!” శర్వాత వున్న పిల్ధని కాగలించుకోవడం మొదలెట్టాడు.

-_ కోల్పిక్తేం పాయ్యేకాలం దావురించిందీ, దున్నపోత్రా” తీచుమంది గులాబీ 808

బుగ్శల గుండని మొహం గల ఉస్తేంకా, నవ్వుతూ. అతన్ని కొట్టడా

నికి చెయ్యి. యెత్తుతూ.

ఆ కోవక్‌ వెనక్కి అడుగేసి దాదాపు తూలి వపడబోయాడు. “అబ్బ, ఆఅడపిల్ళలకేం బలం లేదంటారు, నువ్వేమో నన్ను చంపేశావ్‌.

“అవతలికి ఫొ దున్నపోతా. యే మాయరోగం తోనుకొచ్చింది నిన్ను చాకీనుంచి” అంది ఉస్తేంకాా ఆతన్నుంచి తస్పించుకుంటూ, మళ్ళీ పగలబడి. నవ్వింది. “నువ్వేమో గ్యురుకొడుతూ అ బేక్కుని జార విడుచుకున్నావ్‌, అవువా? ఒకవేళ అతను నిన్నే చంపేసి వుంకు యింకా బాగుండేది”

“నువ్వు బొబ్బలెట్టివుండే. దానివి యేం” అన్నాడు నజార్య, నవ్వుతూ,

“బొబ్బలెట్టడమా! నేనా

“చూడు, చూడు, దానికేం ఖాతరు లేదు. బొబ్బలెడుతుంది

కదూ నజార్భ” అన్నాడు యెర్నుషోవ్‌.

యింత సేపూ మాటాడకుండా మర్యాంకా కేసి చూన్తూ నుంచున్నాడు లుకాష్క. అతని చూపు ఆ పిల్ళిని స్పష్టంగా యిబ్బంది "పెడుతోంది.

“సరేకాని మర్యాంక్కా వాళ్ళ ముఖ్యుణ్మాకణ్మే మీ నెత్తిమీద రుద్నా రని విన్నాను” అన్నాడతన్ను దగ్నరగా జరుగుతూ.

తన అలవాటు (వకారం మర్యాంకా జవాబిచ్చే ముందు తాళింది, మెల్టిగా ఆ కోసక్కుల కేసి కళ్ళు యెత్తింది. లుకామ్మ కళ్ళు నవ్వు తున్నాయ్యి అనుకునేదానికి. విడిగ్కా తనకీ ఆ పీర్ళికీ మధ్యన యేదో (వత్యేకమ్టెంది. వున్నట్టు.

“ఆలీ వాళ్ళకేం. బాధ వాళ్ళకి శెండిళ్ళున్నాయి” మర్యాంకొ తరపున ఓ ముసలావిడ జవాబిచ్చింది. “కానీ ఫోముష్కిన్‌ . వాళ్ళ నెత్తిమీద క్కూడా ఒక ముఖ్యుణ్మి గెంటార్జ్యం 'వాళ్ళ నడవ ఓ మూల

మూలంతా, వాడి సామానుతో నిండిపోయిందట, పాపం వాళ్ళ కెక్కడ కెళ్ళడానికీ లేదు. యిలాంటి దెప్పుడేనా యెరుగుదుమవూ, వో దండు దందునంతా యిలా బలాదూర్‌ వూరిమీద వదిలెయ్యడం? తెగులు గాని వాళ్ళేం చెయ్యాల్టి యిక్కడ?” అందామె.

“వాళ్ళు 'టెరెక్‌ మీద వంతెన కడతారని విన్నాం” పిల్ణల్మో ఒకత్తె ఆంది.

“ఆడపిల్ళలందర్నీ కుక్కడానికి. వాళ్ళు గొయ్యి తవ్వుతారనీ నాకు తెలిసింది, యెందుకంచే వాళ్ళు మగపిల్ళవాళ్ళని (పేమించడం లేదటో అన్నాడు నజార్క ఉస్తేంకా దగ్గరికొస్తూ, వాడు మళ్ళీ తిక్క చేష్ట చేపాడు. ఆది అందర్నీ నవ్వించింది. యెర్స్హుషోవ్‌ వరసలో తర్వాత వున్న మర్యాంకా పక్కనుంచి వెళ్ళి ఓ ముసలిదాన్ని కాగరించుకున్నాడు.

“మర్యాంకాని కాగలించుకోవేం?. తర్వాత అమే వుంది” అన్నాడు వజార్క,

“అబ్బే, మా ముసిర్ని యింకా తియ్యగా వుంద. బిగ్మరగా' అన్నాడా కోసక్‌, గింజుకునే ఆ ముసల్బా న్ని ముద్దెట్టుకుంటూ.

“వన్ను వూపిరాడకుండా పీక నొక్కేస్తావు నువ్వు” ఆమె. గీపెట్టింది నవ్వుతూ,

రియబద్ధంగా టకటక మనే అడుసుల చప్పుడు. వాళ్ళ నవ్వుని ఆపింది. ముగ్గురు సైనికులు ప్లై అంగీల్ళో, భుజాల్న తుపాకీ లుంచు కుని మందుగుండు బండి దగ్గర పపిరా వాళ్ళ బదులు వెళ్ళడానికి, కదం తొక్కుతూ వెడుతున్నారు.

పాత ఆట్టిక దళం మనిష్మెన వాళ్ళ అధికారి ఆ కోసక్కులకేని. కోపంగా చూశాడు. రోడ్డు మధ్యన లుకాష్క నజార్క. నుంచున్న చోటికి వాళ్ళు దారి తొలగేటట్టుగా ఈన మనుషుల్ని నడిపించాడు, నజార్క. జరిగాడ్కు లుకొష్కు మొతం కళ్ళ లఅగ్బంచేస్తి వెడల్పాటి తన వీవు తిప్పాడు, వున్లు చోటునుంచి జరక్కుండా

“మనుషురిక్కడ నుంచున్నారు, చుట్టు తిరిగి వెళ్ళండో అతను గొణిగాడు, తల సగం మతమే తిప్పి, సైనికుల కేసి తృణీకారంగా చూస్తూ. ఆ మట్చే రోడ్డు మీద నరస తప్పకుండా అడుగువేన్తూ "సైనికులు నిశ్శబ్బంగా వెళ్ళిపోయారు.

మర్యాంకా నవ్వడం మొదలెట్టేంది. మిగిలిన పిల్ళలు జతకలిపారు.

“ఏం పొంగు! బారుకోట్స మతగురువుల గుంవులాగా”. అన్నాడు నజార్క, స్టైనికులని అనుకరిన్తూ రోడ్డుమీద కొద్ది అడుగులు నడిచాడు. మళ్ళీ (పతివాళ్ళూ నవ్వుతెరలలో పార్మిపోయారు.

లుకాష్క మెల్టగా మర్యాంకా దగ్శరికొచ్చాడు: “ఆ మొనగాణే యెక్కడ వృంచారు”ొ అడిగాడతను.

మర్యాంకా ఓ తృణం ఆలోచించింది. “కొత్త యిల్సు అద్బెకిచ్చాం” అంది,

“వాడు ముసలాడ్యా పడుచోడా” ఆమె పక్క కూర్చుంటూ అడిగాడు లుకొష్క

“వేనడిగానా?”” జవాబిచ్చింది అమె. “వాడికి కొంచెం చికిర్‌ తెచ్చి పెట్టడానికి వెళ్ళాను. యెరోష్క మామతో కిటికీ పక్కన కూర్చుని వుండటం. చూసాను. 'ఎ్యరటి తలకాయలా వున్నట్టు కనిపించింది. బండెడు సామాను మోసుకొచ్చారు. వాళ్ళు * అన్లి కళ్ళు నేలమీదకి సారించింది.

“డ్దాక్టీనుంచి తంటాలుపడి రావడం యేంత సంతోషంగా వుంది నాకు!” ఆ పిల్చి దగ్గరికి యింకా జరుగుతూ; అంత సేపూ ఆ పిళ్ళ కళ్ళలోకే చూస్తూ అన్నాడు లుకాష్క.

“యెక్కువ రోజు లుంటావా?” అడిగింది మర్యాంకా చిన్న చిరు నవ్వు నవ్వుతూ.

“పాద్బుటిదాకా నాక్కాసిని గింజలియ్యి” అన్నాడు చెయ్యి చాస్తూ.

యిప్పుడు మర్యాంకా దాపరికం లేకుండా చిరునవ్వు నవ్వింది, గాగరా - మెడవట్టీ వదులుచేసి అంది, “అన్నీ తీనుకోకు.”

“నువ్వు లేకుండా యెంత ఒంటరితనం అనుభవించాను యింత కాలమూ” అన్నాడతను నింపాదిగా చెవిలో, అణుచుకుంటూ, ఆ పిల్ళి గాగరా మధ్యనుంచి కొన్ని గింజలు తీసుకుంటూ. యింకా ఆమెమీదకి. వంగి _ దరహాన నయనాల్హో తగ్గుస్తాయిలో ఆమెతోటి మాట్ళాడుకూనే వున్నాడు.

య గోనేను రాను, నీకే చెబుతున్నా” తటాల్న బిగ్గరగా అంది మర్యాంకా వెనక్కి వారి,

“అబ్బే అదేంకాదు... నీకో సంగతి చెప్పాలనుకుంటున్నాను"” గున గుసలాడేడు లుకాష్కం “ఒట్టు! రా[

మర్యాంకా తల వూపింది, కాని " చిరునవ్వు నవ్వుతూనే వూపింది.

“ోమర్యాంకా! మర్యాంకా! ఆమ్మ పిలుస్తోంది. భోజనాలకి” ఆ "సంపు కేసి పరిగెత్తుతూ, మర్యాంకా శమ్ముడు కేకేసాడు.

“వస్తున్నా” జవాబిచ్చింది మర్యాంకా “వెళ్ళిపోరా. బాబూ నువ్వెళ్ళిపో _ నేనో క్షణంలో వస్తున్నా.”

లుకాష్క నుంచుని టోపీ యెత్తాడు.

“నేనూ యింటికి పోతా అడే ఉత్తమం” అన్నాడతను యేమీ పట్టించుకోకుండా వున్నట్టు కనిపించడానికి కాని చిరునవ్వు ఆపుకో లేకపోయాడు. యింటి నందు మొగలో మాయష్టై పోయాడు.

యీ లోపున ర్మాతి వూరిని ఆవరించింది. నల్బని ఆకొశంమీద (చకొశవంతమ్మైన నక్య్యతాలు. విస్తరించుకున్నాయి.. వీధులు చీకటిగా, నిర్మానుష్యంగా వున్నాయి. నజార్క యింకా ఆడవాళ్ళ తోటే మిట్ట

_దగ్గర వుండిపోయాడు. వాళ్ళ వవ్వులు యింకా వినిపిస్తున్నాయి. కాని

లుకాష్క ఆ సిల్ళల దగర్నుంచి మెళ్ళిగా కదిరిపోయి, పిల్ళిలా నక్కి

ఛటాల్న లాఘవంగా పరిగెత్త నారంభించాడ్కు తన బాకుని నరిచేను 92

కోడానికి పట్టుకుంటూ. " యంటి కేసి పరిగెత్త లేదతను, కేతనధార్‌ యింటికేసి పరిగెత్తాడు. రెండు వీధులు దాటి ఒ సందులోకి తిరిగాడు. కోటు కింద భాగం పైకెత్తుకుని కంచెదాపు చీకచ్చో కూర్చున్నాడు. “సిసలైన కేతనధారి కూతురు!” అనుకున్నాడు మర్యాంకాని గురించి. “పసరు కూడా నరనం పోదు, వెధవగొడవ! ఆయినా చూద్దాం!”

దగ్గరికొచ్చే ఆడపిల్హ అడుగుల చప్పుడు ఆతని దృష్టిని ఆకట్టు కుంది. వింటూ తనకి తనే నవ్వుకున్నాడు.

మర్యాంకా తల వంచుకుని ఓ బెత్తంతో కంచెగుంజలకేసి కొడుతూ అతనికేసి తిన్నగా త్వరగా (కమబద్దంగా 'అంగలు. చేస్తూ నడుస్తోంది. లుకాష్క నుంచున్నాడు. మర్యాంకా ఉలికిపడి ఆగింది.

“| నువ్వా దౌర్భాగ్యుడా! యెంత భయపెట్టావు నన్ను! అయితే నున్వింటికి పోలేదన్ను మాట!” అందామె, బిగ్మరగా నవ్వింది.

లుక్కు ఓ భఛెయ్యి ఆమె చుట్టూతా - వేసి రెండో చేత్తో ఆమె ముఖం పైకెత్తాడు. “నీకేం చెప్పాలనుకున్నానో, జేవుడితోడు[! అతని కంఠం వణికింది మణీగిపోయింది.

“యేంటి మాట్మాడుళున్నానవ్‌ నువ్వు యీ ర్యాతివేళ” అంది మర్యాంకా. “అమ్మ. నాకోసం చూస్తోంది, -ఎవ్వు- నీ రామచిలక దగ్శరికి ఫా

అతని వేతుల్ళోనుంచి. విడిపించుకుని కొన్ని - అడుగులు పరిగెత్తి పోయింది. వాళ్ళింటి దడికంచె దగ్శరికొచ్చాక అమె తిరిగి ఆ కోనక్‌ కేసి తిరిగింది. అతనామె పక్క పరిగెడుతున్నాడు, తనతో యింకా కొంచెం "సేవుండమని ఆమెని బతిమాలుకూనే వున్నాడు,

“వరే మేం ఛప్పాలనుకున్నావ్స్‌ చీకటి వశ్నీగ” మళ్ళీ నవ్వడం మొదలెట్టింది.

“టన్ను చూసి నవ్వద్దు, మర్యాంకా! తన్యాగొయ్యా! వూం నాకు రామచిలక వుంకే యేం? దాని సిగ్మోసిర! నువ్వు పూల అన, మరి

త్రి

నేను నిన్ను (_పేమిస్తా -- నువ్వేం కావాలన్నా వేస్తా. యిది విను! జేబులో డబ్బులు. గలగల _ లౌడించాడు. “మనం (ఎహ్మాండంగా బతకొచ్చు. వాళ్ళంతా సరదాగా గడుపుతున్నారు. నా గతేంకాను? నీమంచి నాకు యే నుఖమూ లేదు మర్యాంకా, దూ

ఆ పిల్ణ మౌట్మా శ్ఞేదు. గబగబా కదిలే వేళ్ళ, తో బెత్తం ముక్కలు ముక్కలుగా విరిచేస్తూ ఆమె అతని ముందు నుంచుంది.

లుకాష్క హఠాత్తుగా తన పళ్ళూ, పిడికిలీ బిగించేశాడు. “యేమిటీ జాగారం! వేన్నిన్ను (ేమించడం లేదా అమ్మాయ్‌! నాతో నీ యిష్టం వచ్చినట్టుండచ్చు” తటాల్ను అన్నాడతన్సు కోపంగా కనుబొమలు ముడిచి, ఆమె. రెండు చేతులూ లాక్కుంటూ,

మర్యాంకొ ముఖంలోని కలపరపాటులేని కవళికా నెమ్మదైన స్వరమూ మారలేదు.

“అవేశపడకు లుకాష్క, నే చెప్పేది విన” జవాబిచ్చింది ఆమె, చేతులు వెనక్కి లాక్కోకుండా, కావి ఆ కోసక్కుని అంత మాతం దూరంలో. వుంచుతూ. “నేనాడసిల్ణన్కే నిజమే. నే చెప్పేది విను! నేను కాదుగదా విర్ణయించుకునేది. కాని నన్ను నువ్వు టేమిస్తే; ఓ సంగతి చెబుతా. నా చేతులొదిలెయ్యి,. అలా పట్బుకోనక్కర్మేకుండానే ఏెబుతా. నేను నిన్ను "పెళ్ళాడతా. కాని చిల్ణర చేష్టలు నా వల్సగాదు” అంది మర్యాంకా, తల తివ్పకుండావే,

“వన్ను "పెళ్ళాడతావా? పెళ్ళి మనమీద ఆధారపడి లేదులే. నన్ను 'యేమించు మర్యాంక్కొ బంగారం” చ్యిరుబ్యుర్హూ ఆ్య్మగహం తగ్గి మళ్ళీ మర్యాదగ్యా అణకువగ్యా. జాలిగా మారిపోయి. ఆమె. కళ్ళలోకి దగ్శరసా చూసి నవ్వుతూ అన్నాడు లుకాష్మ, '

మర్యాంకా అతన్ని వాళేసుకుని గల్ళిగా "పెదాలమీద ముదు "పెట్టుకుంది, “ఏయూ అని ఆమె మెర్ళిగా అంది వంకరపోయేటట్టు అతన్ని తన ' కేపి అదుముకుంటూ. వెంటనే ఒక్క. ఉదుటున

అతన్నుంచి దూరంగా విడిపోతూ, వాళ్ళ యింటి ద్వారం దగ్శరిక్కి వెనుదిరిగి చూడకుండా పరిగెత్తిపోయింది. "

యింకో క్షణం ఆగమని తను చెప్పేది వినమనీ ఆ కోనక్‌ మొర లెడుతూ. వున్నా మర్యాంకా ఆగలేదు.

“ఫో, మనల్ని చూస్తారు! అద్దెకున్న పిశాచంగాడు. దొడ్డొ యెక్కణ్డూ తారట్టాడుకూనే వుంటాడని నా అనుమానం” అంది.

“కేతనధారి కూతురు” అనుకున్నాడు లుకొష్క. “ఆమె నన్ను "పెళ్ళాడుళుంది, పెళ్ళి సంగతి సరేలే వూరికే నాతో సరసమాడ కూడదూ!”

అతను యామ్కా యింటిదగ్శర నజార్కని చూశాడు. ఆతనితో కాసేపు తాగ్మి దునైకా యింటికి. వెళ్ళాడు. అమె తనవట్మ అవిధేయంగా వున్నా అక్కడ ఆతనా ర్యాతి గడిపాడు,

కేడీ

మర్యాంకా గేటు దాటి వచ్చేటవ్పటికి ఒళలేనిన్‌ ముంగిట్చో నడుమూ వుండటమూ నిజమ. అమె. “ఆద్బెకున్న పిశాచంగాడి. గురించి యేం చెప్పిందీ వినడమూ నిజమే. ఆ సాయంతమరతా తన బన గుమ్మం. దగ్నర అతను యెరోష్క మామతో గడిపాడు. ఓ బల్సి చేసుకుని సమొవార్‌* “పెట్టుకుని వైమొః , వెలిగించిన కొవ్వాత్తీ యివతలికి తెచ్చుకుని టీ తాగుతూ, చుట్ట ముట్టించుకుని, గుమ్మంలో తన కాళ్ళ దగ్గర కూచున్న ఆ ముసలాడు చెప్పే కథలు వింటూ వున్నాడు. గాలి నిశ్చలంగా వున్నా ఆ కొవ్వొత్తి? మ్హైనం కార్మి ఆ3పఠవ లాడింది కాసేపు గుమ్మాన్నీ కాసేపు బల్సనీ; పింగాణీ సొమాన్నీ; *గ్రమ్యన్‌ టీ పాత, - సం,

ర్‌

కాసేపు తృవరం చేయించుకున్న ఆ ముసలాడి నెరిసిన తలనీ వెలుతుర్నో చూపెడుతూ. దీవం జ్వాల చుట్టూ పురుగులు తిరిగాయి. అవి బల్నమీద్యా గ్భానుల్నోన్తూ రెక్కలల్మల్హాడిన్తూ ఓ త్షణం అవతలి వేపు నల్టని వీడలోకి మాయమైపోతూనూ. వుంచే వాటి రెక్కలనుంచి దుమ్మురాలింది. ఒలేనిన్‌, యెరోష్క కఠిసి అయిదు సీసాల చిథిర్‌ ఖాళీ చేశారు. (పతీ సారీ యెరోష్కు గ్భానులు నింపి ఒలేనిన్‌కి అతని ఆరోగ్యం కోననుని తాగుతూ . అందిచ్చేవాడు. అలుపులేకుండా మాట్టాడుళూనే వుండేవాడు. పాత రోజులనాటి కోసక్‌ జీవితం గుర్తించి ఇప్పాడు. తన తండి “ఆ భారీ మనిషి గురించీ, ఆయనాక్కడూ యెలా బస్తాన్నర బరువున్న చచ్చిన అడివి ఫందిని మోసింద్కీ ఒక్కసారి రెండు కడవల చిఖిర్‌ తాగగలిగిందీ చెప్పాడు. తన రోజుల గురించీ తన స్నేహితుడు. గిర్చిక్‌ గురించీ, ప్టేగువ్యాధి రోజుల్నో అతనితో కలిసి తను 'టెరెక్‌ కవతలనుంచి బొచ్చుకంబళీ దుప్పట్టు కాజెయ్యడం గురించీ చెప్పాడు. తను యెలా ఓ రోజున రెండు జింకర్ని చంపింద్కీ ర్కాతిళ్ళు వాక్‌ దగ్గరకి లగెత్తుకొచ్చే తన “బంగారం! గురించీ ఇప్పేడు. యిదంతా యెంత వాగ్చాటితో యెంత వర్థనీయంగా చెప్పేడంటే ఒలేనిన్‌ కాలం యెలా గడిచిందీ గమనించనేలేదు.

“ఓహ్‌! నేస్తం, వేను వయసులో వున్నవ్వుడు నువ్వు చూళ్ళేదు. అప్పుడు. నీకు నా తడాఖా చూసించి వుండేవాణ్ళి. యివాళ? “యెరోష్కు మామ కూజా. నాకుతున్నాడు” కాని అప్పటి యెరోమ్మ మొత్తం పటాలమంతా పేరు మౌసిపోయాడు. ఒకచోరకం గుురం యెవరిది? 'సర్హా* కత్తి యయెవరికుంది? యెవరితో కలిసి తాగి మజా” చెయ్యాలి? కొండల్సోకి ఆహ్మెత్‌ఖాన్ని చంపడానికి పంపదగ్శ లా

కాక్రసన్‌లో యెన్న తగిన కత్తులూ, బ్రాక్సులూ. వాటిని వేసిన వాడి సేరుమీద పీలిచేవారు -- గుర్చా. - సం,

రగ

మనీషెవరు? ఆశ యెస్పుడూ యెరోష్కయే. ఆడపీల్ళిలు. వెంట బడే. దెవర్ని? అస్తమానూ యెరోష్కయే. (పత్యక్షం. యెందుకంటు నేన్కు నేనే నిజమ్హైన జిగిత్‌వి, తాగేవాణ్ళి, దొంగని (నేనే కొండల్నో గ్యురాల గుంపుని పక్ళేసేవాణ్ణి), పాటగాణ్మి; అన్నించోనూ. చెయ్యి తిరిగిన వాణి! అలాంటి కోసక్కులేరీ యివాళ వీళ్ళ కేసి చూడాలంటేనే నాకసహ్యం, వీళ్ళు అంత యెొళ్తున్నప్పుడు ((యెరోమ్య నేలమీద మూడు అడుగుల యొత్తులో చెయ్యిపెట్టాడు) నన్వాచ్చే బూట్టు వేనుకుని వాటికేసే చూస్తూ, వుంటారు - వాళ్ళకి తెలిసిన నంతోషమంతా అదే. లేకపోతే తాగుడుతో నింపేసుకుంటారు, మగాళ్ళల్భా తొగలేరు, అంతా యేదో రకంగా తప్పుడే. నేనెవర్ని? నేను యెరోష్కు దొంగని, వా గురించి వూళ్ళో వాళ్ళకి తెలుసు, కొండల్నో తెలును. నన్ను చూడ్నానికి రాజకుమారులు వచ్చేవారు! వాళ్ళు నా కునాక్‌లు. నేను (వతివాడికీ కునాక్‌నే, వాడు తాతార్‌ అయిశీ తాతార్‌తోవే, ఆర్మీనియన్‌ "| అయికే అర్మీనియన్‌తో; జవావైతే జవానుతోళే.. ఆఫీసరైతే ఆఫీసరుతోకే! వాడు ' తాగేవాడ్డైనంతకాలమూ మనకేం ఫీకర్‌ లేదు. “నువ్వీ (పాపంచిక విషయాలనుంచి. పరిశుద్భుడవుకమ్ము' అంటారు. వాళ్ళు “నువ్వు "సైనికులతో తాగకుము, తాతార్‌తో తినకుము' ”

“యెవరంటారలా?” ఒలేనిన్‌ అడిగాడు.

“యెనర్తూ. మన మతం పెద్దలు! కాని ఓ ముల్చా చెప్పేదో, తొతార్‌ కాజీ చౌప్పేదో విను. వాడంటాడు: “ఓరీ! విశ్వాసరహితుడై న మతద్వేష్కీ నీవెందుకు సంది నూంసం తింటావు?” (వతివాడికీ వాడి ధర్మం వుందని అది తెలియ వ్పుతోంది. కొని నేనదేమంచే అంతా ఒకటే. దేముడు (వతీదాన్నీ మనిషి ఆనందం కోనం చేశాడు. యెందు లోనూ పాపం లేదు. మాటక్తి ఓ జంతువుని తీసుకో. తాతొర్హ రెల్లులో వుంటుంది మన కెల్పు తోనూ. వుంటుంది. అదెక్కడి కెడితే అక్కడే. దాని యిల్బు! దేవుడేదిస్తే అదే తింటుంది! దానికి 7109 1

నువ్వు నరకంలో “పెనంమీద కారిపోతా వంటారు మన వెధవాయలు. యిదంతా దగా, నా దృష్టిలో అన్నాడు, కాసేపాగి.

“దగా అంటే యేమిటి” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“యేముందీ, నీతులు చెప్పేవాళ్ళదే. చెర్వ్‌లనయాలో ఓ సైనిక క్రేస్పైన్‌ వుండేవాడు. నా కునొక్‌, భలే వాడే అచ్చు నాలాగే. వెచ్‌న్యాలో అతన్ని చంపేసారు. అతనంటూ వుండేవాడు నీతులు చఇస్పేవాళ్ళు అన్నీ. వాళ్ళ బ్యురల్నో స్పష్మిస్తారని. *నువ్వు చస్తే నీ గోరీమీద గడ్డి మొలుస్తుంది. అంతే! అనేవాడు” ఆ ముసలాడు నవ్వాడు. “తెగించిన వాడ్నే”

“వీ వయసెంత” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“బ్రహ్మదేవుడికి తెలియాలి! ఓ డెబ్బి వుంటాయేమో. మీ జార్‌ రాణీవారు గద్బెమీదున్నప్పుడు నేవేం బుర్గి కూచినిగాను. అది లెక్కేనుకో.. డెబ్బె. వుంటాయ్‌, హ్‌

“ఆం వుండొచ్చు కాని నువ్వింకా భలే వున్నావ్‌.”

“ఆం దేవుడి దయవల్న నేనింకా సత్తువగ్గా వున్నా. ఆది నుంచీ అంతే ననుక్కో ఓ ఆడది తగలేసింది నన్ను, అది తప్పు. దొంగముండ...”

“అదేమిటి”

“ఆ, తగలేసింది.ో

“అయితే నువ్వు చచ్చిపోతే నీ గోరీమీద గడ్డి మొలుస్తుందంటావ్‌?” రెట్టించాడు ఒలేనిన్‌, "భొరోష్కు తన వూహ స్పష్క్టంగా చెప్పడం లేదన్నది తెలుస్తూనే వుంది. ఓ కణం వూరుకున్నాడు. “మరేమిటను కున్నావ్‌?. యిదిగో తాగు” తటాల్న అరిచాడతను, నవ్వుతూ ఒలేనిన్‌కి కొంచెం వైన్‌ యిస్తూ.

ర్య

కేర్‌

సరే యెక్కడున్నాన్నను?” అతను కొనసొగించాడుు గుర్తు చేసుకుంటూ, “యేం. ఆలాంటి వాణ్మే నేను. నేనో వేటగాణ్మి, పటాలంఠో నాతో దీటు వచ్చే వేటగాడు లేదు. యే జంతువునేనా నర్మే పక్షినేనా సరే నీకు చూపిస్తాను. అవేం చేస్తాయి, యెక్కడికి పోతాయ్‌ -- అన్నీ నాకు తెలుసు! నాకు కుక్కలున్నాయి, రెండు చుషాకుల్కు వలలు, తెరలు, ఓ గద్బం అన్నీ వున్నాయి. నాకు, దేవుడి దయవల్శ! నువ్వు అసలైన వేటగాడినైత్కే డచ్చాల కోరువి కాకుండా నీకు (సతీదీ చూపిస్తా. నేనెలాంటి వాణ్మో తెలుసా? జొడ చూసీ చూడగానే - ఆ జంతువుని తెలుసుకుంటాను. అదెక్కడ వడుకుంటుందో, యెక్కడ వీళ్ళు తాగుతుందో యెక్కడ పొర్భుతుందో నాకు తెలును. నాకు నేనే ఓ మాటు. వేసుకుని ర్మాతంతా కూచుంట్కా కావలా కాస్తూ. యింటిదగ్గర కూచుని యేం లాభం? వూరికే అల్బరి, తెగ తాగడం. ఆడముండ లొచ్చి వాగుతూ వుంటారు, పిల్ళి వెధవలు నన్ను చూసి అరుస్తారు. అది చాలు మనిషికి పిచ్చెక్కడానికి. తెల్టి వారకటే అవత రికి పోవడం అంటావ్‌, అది వేరు. నీ చోటు నువ్వు చూసుకుంటాన్‌, రెల్లు తొక్కి అక్కడ చూస్తూ కూచుంటావ్‌, బుద్శిమంతుడ్చాగా. అడివిలో జరిగే (నతీదీ నీకు తెలుస్తుంది. అకాశంకేని చూస్తావ్‌: నక్ష (తాల గమనం చూస్తాక్స్‌ వేళ యొంత్లైందీ అవి చెపుతాయి నీకు, చుట్టూతా చూస్తావు - అడివి రెపరెప లొడుకుంది; నువ్వు అలా చూస్తూనే వుంటావ్‌ ఆఖరికి పాదల్నో 'ఫళఫెళ లొడుతుంది, నువ్వను కుంటావ్‌ _ బురదలో పొర్గడానికి ఓ అడివివంది వస్తుందని. గద్ద పిల్ణలు “గిమని కూత "పెడతాయి, వూళ్ళో కోళ్ళు కొక్కారో అంటాయి, బాతులు బక్‌బక్‌ మంటాయి. బాతుల అరువు వినిపిస్తే యింకా అర్బర్మాతి. కాలేదన్న మౌట. నాకా నంగతులన్నీ తెలుసు! లేదా ఓ శా క్రి

తుపాకీ కాల్పు వినిపీస్తుంది, యెక్కడో దూరంగా యింక నీ వూహలు మొదలు. యెవడా కాల్చేది? నీలాగే జంతువుకోసం కాసిపెట్టు కున్న యింకో కోసక్కా? వాడు దాన్ని చంపాడా? వూరికే గాయపర్పాడా? పాపం ఆ జంతువు రక్తం కారుస్తూ ెల్టు దుబ్బుల్నో కుంటుకుంటూ పోయిందా? యేమీ లేని గొడవేనా? నాకది నచ్చదు! ఓహ్‌ నాకదెంత అసహ్యం! యెందుకు. జంతువుని గాయపర్చడం? వెధవా, వెధవా! లేకపోతే _నువ్వనుకుంటావ్‌ “ఓ అ(బేక్‌ తెలివితక్కువ కోసక్కు నెవణ్మేనా చంపొడేమో.* నీ బ్యురంతా అలాంటి ఆలోచనలే. ఓ సారి నేను నది దగ్గర కాపుకాసి వుం ఓ వుయ్యాలా కొట్టుకురావడం చూసాను. దాంట్లో లోపం యేమీ లేదు ఓ మూల కాస్త విరిగిపోయిందంతే. అప్పుడొచ్చాయి. చూస్కో ఆలోచనలు! యెవరి వుయ్యాలా అయి వుంటుంది. దుర్మార్గపు ముండాకొడుకులు మీ జవాన్నెవరో యే కొంపలోనో దూరి చచెన్‌ ఆడాళ్ళని పళ్టుసి వుంటారు; యే రాషసుడో ఓ సీ బిడ్మని చంపి వుంటొడు, దాన్ని కాళ్ళతో పట్టుకుని గోడ కేసి బ్యుర బద్బలుగొట్టి వుంటాడు. యేం వాళ్ళలాంటి పన్ను చెయ్యరూ? ఓహ్‌! మనుష్కలికి జాలి లేదు! నన్ను కనికరంతో ముంచెత్తే ఆలోచనలు వచ్చాయి. అంతే, వుయ్యాలా విసిరేసి వుంటారు, ఆడకూతుర్ని గంటేసి వురటార్వు. యిబ్ళు తగలెట్టి వుంటార్సు. కాని దాని మొగుడు. తుపాకీ తీసుకుని మమ్మల్ని దోచేసుకోడొనికి మా వేపు వచ్చివుంటాడు అనుకు న్నాన్నేను. అక్కడ కూర్చుంళే నీకొచ్చే ఆలోచనలు బోలెడు. కాని దుబ్బుల్నోనుంచి పంది పిల్లలు తోసుకొస్తూ వుంటే నీ గుండె దడదడ లాడిపోతుంది. యిటు రండి మా తల్చులూ! నువ్వు అను కుంటావప్పుడు , నన్ను వాసన పళ్ళేస్తాయి. ఆం నువ్వు కూర్చుని యిక కదలవు, అప్పుడు నీ గుండె చూస్తా దడా! దడదడా! చాలు, నువ్వు గారిలో యెగిరిపోడానికి యీ వసంతకాలంలో ఓ సారి మాంఛి పంది పిల్ళల మంద నా దగ్శరి కొచ్చింది యేదో నల్నగా కనిపించింది, 100

*జీవుడూ ఆయన కుమారుడూ సాొ&గా" అనుకున్నా. నేను యిహ కాళ్ళే ద్బామా అనుకున్నానంతే, పంది. గ్యురుమంది పిల్ళిలక్సి *వమాదం పిల్లలూ యిక్కడో మానవుడున్నాడు అంది. అంతే పిల్ణలన్నీ దుబ్బులు చిల్చుకుంటూ పారిపోయాయి. దాన్ని పళ్ళతో కొరికేద్దామా అన్నంత యిద్దైపోయింది. నాకు.”

“అక్కడ మనిషున్నాడని పంది తన పిలలకి యెలా చెప్పగల్పు?” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“యెందుకు చెప్పలేదు” ఆ జంతువేనున్నా దద్భమ్మనుకున్నావా? అబ్బే అది మనిషి కంళే తెలివైంది, దాన్ని నువ్వు సంది అని పిలిచినా నరే! దానికి (పతీదీ తెలుసు. మాట వరనక్సి యిది చూడు. నీ జాడ లోనే మని'షెడతాదు, దాన్ని గమనించడు; కొని పందో, నీ జాడ చూడగానే. వాసన చూసి పారిపోతుందంతే, అది చాలదూ దానికి జ్ఞానం వుందనడానికి? లేదంటావా? "నీ వాననే నీకు తెలీదు, కాని దానికి తెలుసు. మనం యిదీ అనుకోవాలి. నువ్వు ఆ పందిని చంపొల నుకుంటాన్‌, కాని అక్షణంగా బతికి పోవాలనుకుంటుంది. అడివిలోకి. నీకో ధర్మం వుంది, దానికో ధర్మం వుంది. అది వంద్వే కాని అది నీకంపే యేం తక్కువగాదు - మనమంతా దేవుడి జీవాలమే. ఓ నాయనా! మనిషీ వెధవ వెధవ, వెధవన్నర వెధవ” యా మాటనా ముసలాడు. యెన్నో. సార్భు రెట్టించాడు, అవ్పుడు తలకాయ వాలేసి ఆలోచిస్తూ కూర్చున్నాడు.

ఒలేనిన్‌ కూడా ఆలోచనల్నో ములిగిపోయౌాడు.. గుమ్మం దిగి వెనక హోళులు కట్టుకుని, ముంగిచ్చో. పచార్డు జేస్తూ వుండిపోయాడు.

యెరోమ్మ ఆలోచనల్నోనుంచి. తేరుకుని; తలయెత్తి; రెపరెపలాడే కొవ్వొత్తి జ్వాల చుట్టూ తిరిగి అందులో మౌొడిసోయే. పురుగుల కేస్ని దీక్షగా చూస్తూ వుండిపోయాడు.

“వెరిమొద్దూ, వ్యరిమ్లొద్దూ! యెక్కడికి యెగిరిపోతున్నారు? వెరి

101

మొద్చూ, వెరిమొద్నూ!” అతను లేచి తన మందమైన వేళ్ళతో పురుగున్ని తోలెయ్యడం మొదలెట్టాడు.

“నువ్వు కాలిపోతాన్‌, వ్యెరిముండా! యిటు యొగురు, చచ్చినంత చోటుంది.. తన మందమైన వేళ్ళతో దానిని రెక్కలతో సున్నితంగా పట్టుకుని మళ్ళీ యెగరడానికి దాన్ని వదిలేస్తూ మృదువుగా అన్నాడ చను. “నిన్ను నువ్వే చం పేసుకుంటున్నావు, అయ్యో నాకు నువ్వంకే విచారంగా వుంది

అతను చాలా సేపు వాగుతూ, సీసాలోనుంచి పోసుకుని తాగుతూ కూర్చున్నాడు. ఒలేనిన్‌ ముంగిట్నో అటూ యిటూ పచారుచేస్తూ వున్నాడు. హరాత్తుగా. గేటు బయట గుసగుసల శబ్బం వినిపించి చకితుడయ్యాడు. అ్యపయత్నంగా వూపిరి బిగపట్టుకుని, అతను ఒక (షీ నవ్వూ మగాడి. గొంతూ ముద్దు పెట్టుకున్న ధ్వనీ విన్నాడు. కొవాలని కాలికింద గడ్డిని రెపరెపలాడిస్తూ ముంగిలి అవతలి వేపుకి వెళ్ళాడు. కొంచెం సేపటి తర్వాత గుంజల దడి కిరుమంది. వర్మని సర్కేషియన్‌ కోటూ, తెల్బని గొరెబొచ్చు టోపీ వున్న కోనక్‌ ఒకడు. దడి. వారే. వెళ్ళాడు (అది లుకాష్క్ర). ఒక పొడుగాటి అఆడమనిష్కి నెత్తిమీద తెల్హని రుమాలుత్కో ఒలేనిన్‌ని దాటి వెళ్ళింది, “ోవిగ్లాన్సి నాగ్నాని ఒకళ్ళతో ఒకళ్ళకి పన్నేదు”. అని చెబుతున్న ట్బుగా వుంది మర్యాంకా పొంకమైన నడక. అతను కళ్ళతోళే ఆమెని గుమ్మందాకా అనుసరించాడు. అమె. రుమాలు తీసెయ్యడం, కూర్చో నడం కూడా క్రిక్‌ గుండా చూసాడు. ఒక్క సారిగా ఒంటరితనపు- విచారానుభూతి, అస్పష్టృమ్లైన దిగుళ్ళు, ఆశలు యెవళ్ళమీదనో ఒకళ్ళ మీద అసూయా అతని మనను నావరించాయి.

యిళ్ళలో ఆ్యార్రి దీపాలు ఆరిపోయాయి. ఆఖరి చప్పుళ్ళూ నూయమ్లై ,పోయాయి.. గుంజలదడీ, దోడ్ళో తెల్టగా మెరున్తూ పశువులూ, యిళ్ళకప్పులూ. రీవిగల బూరుగు చెట్లూ అన్నీ కూడ్చా పని చేసిం

102

తర్వాత పళ్ళే గాఢమైన నిిదలో ములిగినట్టుగాా వున్నాయి. చిత్తడిగా వున్న దూరంనుంచి. కప్పల యెొడతేగని బెకబెకలు మ్యాతం ఆ యువకుణ్ఞి చేరుతున్నాయి. తూర్పు దిక్కున నక్ష్యతాలు తగ్గిపోతూ, పరుచుకుంటూ వున్న వెరుతుర్నో కరిగిపోతూన్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి. కాని నడినెత్తిన అవి ముందుకంకే దట్టంగా గంభీరంగా వున్నాయి. ఆ ముసలాడు చేతిమీద తల "పెట్టుకుని జోగుతున్నాడు. అవతరి దొడ్సో ఓ కోడి కూసింది. కాని ఒళేనిన్‌ దేన్ని గురించో ఆలోచిన్తూ యింకా ' ముంగిచ్చో. పచారు. చేస్తున్నాడు. యెంతోమంది. కలిసి పాడుతూ వున్న పాట ధ్వని అతనికి వినిపించింది. అతను దడి దగ్గర కెళ్ళి విన్నాడు. ఎంతోమంది. పడుచు కోనక్కులు పొడుతున్నారు. ఓ గొంతుక అన్నిటి కంయే యెక్కువగా మోగుతోంది.

“అక్కడ యెవరు. పొడుతూ. వున్నారో. తెలుసా”. అన్నాడు మునలాడు,_ వ్యిదలేస్తూ.. “ఆది ధ్నెర్యవంతుడ్దైన లుకామ్మం. వాడో చెచెన్‌ని చంపాడు, యిప్పుడు సంబరంగా వున్నాడు. కాని అందులో సంబరపడ్నానికేముంది?... మ్మెరివాడు, వె్యలినాడుకో

“నువ్వెప్పుడన్నా మనుషుల్ని చంపావా?” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

ఆ ముసలాడు హఠాత్తుగా మోచేతులమీద అనుకుని లేచి తన మొహం ఒలేనిన్‌ దగ్శరగా పెట్టాడు.

“బయ్‌. పిశాదమా!?” ముసలాడు. అరిచాడు. “ఏంటి. నువ్వడిగేది? ఆ సంగతి యెత్తాద్చు. ఒక మనిషిని చంపడం చాల్ల ఘోరమైన విష యం... ఆర చాలా ఘోరమైన విషయం... నల సెలవ్‌, నేస్తం” నీ మందూ. భోజనం నుష్కుగా. వున్నాయి". అన్నాడతను లేస్తూ “రేపు రానా వేటకెడదామా?”

“ఆశ రాగో

“జాగత్త, "సెందరాఖే శే. యెక్కువ "సీపు ని్మిదపోయొవో నీకు జరిమానాయేో

108

“యేం భయపడొద్దు. నీకంళే ముందే లేస్తాలే'” అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

ఆ ముసలాడు వెళ్ళిపోయాడు. ఆ పాట ఆగిపోయింది. కాని అడుగుల చప్పుడూ మాటలూ వినిపిస్తున్నాయి. కొంచెం సేపటి తర్వాత పాట మళ్ళీ మొదల్సెంది. కాని యింకా దూరంగా, యెరోష్కు కంచు కంరం కూడా మోగుతోంది.

“యేం మనుషులు యేం జీవితం!” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌్‌ ఒక నిట్టూర్పుతో. ఒంటరిగా యింట్నోకి. తిరిగి వెళ్ళాడు.

యెరోష్క మామ (పస్తుతం నౌకరీలో లేడు. ఒంటరిగా వుంటాడు. , జరన్నై యేళ్ళ కితం ఆతని భార్య సదాచార మతానికి నూరిపోయి అతన్ని వదిలేసి ఒక రవ్యన్‌ సార్హ ట్‌ మేజర్‌ని "పెళ్ళాడింది. అతనికి పీల్ళల్ళేరు. తను వయసులో వున్నప్పుడు వూళ్ళొకల్లా మహా ధ్మెర్యవంతు డైన అగ్ని పిడుగునవి అతను చెప్పుకున్నా అదేం డచ్చాలు కాదు. ఒక నాటి అతని శౌర్యం పటాలంలో (పతి ఒక్కడికీ తెలుసు. రష్యన్నూ, చెచెన్గ్లూ చాలామంది అతని చేతిలో చచ్చారు. కొండల్నో కొల్లగొట్ట డౌనిక్రి వెళ్ళేవాడు రస్యన్నని కూడా దోచుకునేవాడు. రెండు సార్చు జైలు. కెళ్ళాడు... ఆతని జీవితంలో యెక్కువ భాగం అడవుల్లోనే గడిచింది. వేటాడ్డంలో, అక్కడ అతను రోజులకొద్నీ ఒర్చి రొట్టి తిస్కీ ఒరి వీళ్ళు తాగీ బతికాడు; కాని అదే మరి వూళ్ళో వున్నప్పు డైతే పొద్దుటినుంచి సాయంశతం చాకా మజా చేస్తూ గడిపేసేవాడు. ఒలేనిన్‌వి వదిలి వెళ్ళాక ఓ రెండు గంటలు పడుకున్నాడు. వెలు తురు రాకుండానే న్మిద లేచాడు. తనకి ముందు రోజు సాయంతం పరిచయమైన క్షనిషిని గురించి ఆలోచిస్తూ మంచంమీద పడు కున్నాడు. ఒలేనిన్‌ అమాయకత్వం (అమాయకత్వం అంపే తనకి

104

తాగుడు పోయించడానికి వెనక్కి తీయలేదనే అర్భంలోనేే అతనికి ముచ్చటేసింది, ఒలేనిన్‌ తనే అంత ముచ్చయేశాడు. రష్యన్నంతా యెందుకు “అమాయికంగా” అంత సంపదతో వుంటారోనని ఆళ్చర్యవడ్డాడు, వాళ్ళకి యెందుకు యేమీ తెలీదో అయినా చదువుకుని వుంటారోననీ ఆశ్చర్యపోయాడు. యీ (పశ్నలే. తలపోన్తూ వుండిపోయాడు. ఒలేనిన్‌ నుంచి తనేం రాబట్ట,; గలడో కూడా ఆలోచించాడు.

యెరోష్క మామ యిల్ళు విశాలమ్మైందే, పాతదీ కాదు. కాని అందులో ఆడది లేని లోటు కనిపిస్తూనే వుంది. కోసక్కులకి సామాన్యంగా వుండే పరిశ్ముభతకి మారుగా యిల్బంతా రోతగా మహా వికారంగా వుంది. రక్తపు మరకల కోటెకటి బల్సమీద విసిరేసి వుంది; గద్దకి పెట్టడానికి వూడపెరికి కోసిన కాకివక్క. పిసిగిన పిండి ముద్ద సగం వుంది. ముతకతోలు చెప్పులూ, తుపాక్షీ బాక్తూ చిన్న నంచ్కీ తడిసిన బట్టలూ. చిల్లర. గుడ్డముక్కలూ. బల్జలమీద చెల్హాచెదురుగా వున్నాయి. ఓ మూల కంపు కాళ్ళే నీళ్ళ తొట్బి వుంది. అందులో ఓ జత చెప్పులు నానబెట్టి వున్నాయి. పక్కనే వో తుపాక్సీ వేటతెర వున్నాయి. చచ్చిన కొన్ని ఆడివికోళ్ళూ , విసిరేసిన , వలా చేలమీద పడి వున్నాయి. కాలికి తాడు కట్సేసిన కొడి ఒకటి. అక్కడ తిరుగుతూ ఆ కుళ్ళుని పొడుస్తోంది. రాజెయ్యని. పాయ్యిమీద పాలి లాంటి (దవం వున్న విరిగిన కుండ ఒకటి వుంది. పాయ్యికి యెత్తులో వైన చాడుతో క్టేసిన గద్ద వాకటి అరుస్తూ తాడు. తెంవుకోడానికి గుంజు కుంటోంది. యీకలు రాల్చే గద్ద ఒకటి ఓరగా పెట్ట కేసి చూస్తూ అడపాదడపా తల అటూ యిటూ తిప్పుతూ పొయ్యి. అంచున కూర్చుంది,

చొక్కా తొడుక్కుని యెరోష్క మామ గోడకీ పాయ్యికీ మధ్యన బిగించిన చిన్న పక్కమీద బోర పడుకున్నాడు= బరిష్కమైన అతని కాళ్ళు లేచివున్నాయి.. పాదాలు. పొయ్యిమీదక్‌ వున్నాయి. చేతులమీద

105

గద్ద గీసిన బరుకులు, తన మందష్టైన వేళ్ళతో గిల్టుకుంటూ వున్నాడు. గద్దని చేతి తొడుగులు లేకుండానే తీసికెళ్ళడం అతని కలవాటు, గదంతా, ముఖ్యంగా ఆ ముసలాడి దగ్గర ఆతని కూడా వుండే ఘాటు వాసనలతో వుంది, అసహ్యకరం కాకపోయినా.

“ఉయ్‌దెమా, మామా?” (మామ వున్నాడా లోపల) కిటికీ లోనుంచి వచ్చిందో త్మీవమ్హైన కంఠం. అది లుకొష్కదని వెంఠనే అతను (గహించాడు.

“ఉయ్‌దె. ఉయ్‌దె, ఉయ్‌దె! వున్నా!” ఆరిచాడా మునలాడు. “రావయ్యా, యిరుగింటి మర్కా లుకాష్క మర్కా. యేంటి మీ మామతో పనిబడింది? చౌకీ దగ్గరికి పోతున్నావా

ఆ గద్ద తన యజమాని అరుపుకి, రెక్కలల్భాడించి కాలి తాడు లాగింది.

ఆ ముసలౌడికి లుకాష్క అంకే యిష్వం. కోసక్కుల్నోని యువతరం ఆంకే తనకున్న సామాన్యమైన తృణీకారంనుంచి తను మినవోయింవు యిచ్చింది అతని ఒక్కడికే. దీనికి తోడుగా లుకాష్క, అతని తర యిరుగుపొరుగు వాళ్ళలాగా తరచుగా ఆ ముసలాడికి నైన గడ్డ కట్టిన మీగడ, యింట్లో చేసుకునే అలాటి వస్తువులూ యిచ్చేవారు. అవి యెరోమ్మకి వుండవు కదా, యెరోష్క తన జీవితమంతా దేనికి పడితే దానికి లొంగిపోవడానికే నమ్మతించేగాడు. తన పిచ్చి వ్యామో హాలన్నిటికీ ఉపయోగ దృష్మినుంచే వివరణ యిచ్చేవాడు. “సరే, యెందుక్కాదూ? వాళ్ళా యివ్వగలరు. నేను వాళ్ళకి తాజా మాంసం, లేకపొత్కే పిట్ట యిస్తాను; వాళ్ళు వాళ్ళ మామని మర్చిపోరుః వాళ్ళెవ్వు డేనా ఓ కేక్స్‌ లేకపోతే, కాస్త పిండివంట తెస్తారు” తనకి తనే అను కుంటూ వుండేవాడు.

“మంచిది మర్కా! నిన్ను చూడ్డం సంతోషంగా వుంది” ఉత్పా హంగా ఆరిచాడా ముసలాడు. గబగబౌ తన కాళ్ళు కింద పెట్టి పక్క

106

ఘీదనుంచి యెగిరి కిరుమనే నేలమీద ఒకటి రెండదుగులు నడిచాడు. పక్కకి తిరిగిన పాదాల వేళ్ళను చూశాడు. తన కాళ్ళ వాలకం చూసి తనే ముచ్చట పడిపోయాడు, నవ్వుకున్నాడు. నేలమీద చెప్పళ్ళేని కాలి మడమతో తన్నాడు, మళ్ళీ తన్నాడు. అప్పుడు - ఒక్క. గెంతు వేశాడు. “అదె బాగుంది కదూ హే?” అడిగాడు, అతని చిన్ని కళ్ళు మెరుస్తూ వుండగా.

లుకాష్క నీరసంగా నవ్వాడు.

“చాకీ దగ్శరికి తిరిగిసోతున్నావా?ో ఆడిగొడు మునలొడు.

“మనం. చౌకీ దగ్గరున్నప్పుడు నీకిస్తానన్న చిఖిర్‌. తెచ్చాను.”

“దేవుడు నిన్ను చల్మగో చూస్తాడు!” అన్నాడా ముసలాడు. నేలమీద పడివున్న తన పెద్ద లాగూ, బెష్మెత్‌ త్రీసుకుని తొడుకున్నాడు. నడుం చుట్టూతా ఓ పట్టీ బిగించాడు. కుండలోని నీళ్ళు కాసిని చేతుల్లో పోసుకుని పాత లాగుకు తుడిచాడు. చిన్న దువ్వెన ముక్కతోటి గడ్డం _ దువ్వుకున్నాడు. లుకాష్క ముందు. ఆగాడు. *క్రయాళల్దై పోయాను” అన్నాడతను.

లుకాష్క ఒక గిన్నె తెచ్చి దాన్ని చుడిచి, న్లైన్‌తో నింపాడు. బల్లమీద కూర్చొని దాన్ని ముసలాడి చేతికిచ్చాడు.

వి ఆరోగ్యం. కోనం! దేవునికీ ఆయన కుమారునికీ!” అన్నాడు ముసలాడు చాలా గంభీరంగా ఆ 'కై. వ్‌ అందుకుంటూ. “నువ్వు కోరుకున్నది అభించుగాక, నువ్వెవ్చటికీ సొహసికునిగానే వుందువుగాకు శిలువ సంపాదింతువుగాక”

రుకాష్క కూడా (పార్దన జపించి, కొంచెం తాగాడు. అప్పుడు దాన్ని బల్బమీద "పెట్టాదు.

ఆ ముసలాడు కేచి, కాస్త యెండిన చేసని తెచ్చాడు దాన్ని గడపమీద పట్టాడు. దాన్నక్కడ సెట్టి సావుగా ఇెయ్యడానికి. కొట్టాడు.

107

అప్పుడు తన కాయగాచిన చేతులో ఒ నీలం పళ్ళెంలో పెట్టాడు (అదొక్క'కే ఆతనికున్నది). దాన్ని బల్జమీద పెట్టాడు.

““నాక్కావాల్సిన వన్నీ నాకున్నాయి. నాకు తిండానికింత వుంది దేవుడి దయవల్ళి” అన్నాడు గొప్పగా. “సరే మోసెన్‌ సంగతేంటి?” అడిగాడు.

అ ముసలాడి అభిిపాయం తెలునుకుందామన్న ఉద్బేశంతో, ఆ అధికారి తన దగ్గర్నుంచి తుపాకీ యెలా తీసుకున్నదీ లుకాష్క చెప్పాడు.

“పొన్న తుపాకీని పోనిద్నూ. ఆ తుపాకీ యివ్వకపోతే నీకు బహు మతి రాదూ" అన్నాడు ముసలాడు,

“కాన్ని మామ అశ్విక కోసక్‌ కాకపోతే యేం బహుమతీ రాదట కదా ఆ తుపాకీ భలే వుంది, ఎనభ్మ్నె రూబుళ్ళుంటుందిల”

“ఆం పోనిద్బూ! నాకు యిలాంటి తసూయ వచ్చింది ఓ ఆఫీసరు తోటి. వాడునా గరం కావాలన్నాడు. “దాన్నిచ్చెయ్యి నాకు, నువ్వు కేతనధారి వవుతావుి. అన్నాడు నేనివ్వల్లా నాకేమీ రానూలేదు”

“అవును మామా, చూడు నేనో గ్యురం కొనుక్కోవాలి; నది అవతల గ్యురం యాబ్నె రూబుళ్ళకి తక్కవ వుండదు అంటున్నారు. అమ్మేమో యింకా వైన్‌ అమ్మలేదు”

“అం. మేం పట్టించుకునే వాళ్ళం కాదు” అన్నాడు ముసలాడు. “యెరోష్క మామ నీ వయసప్పుడు నోగాయ్‌లనుంచి గ్యురాల మంద కొట్టేసి 'పెరెక్‌ అడ్డంగా తోలుకొచ్చేవాడు. ఒక్కాక్కప్పుడు ఓ పావు సీసా వోడ్కాక్సీ సై అంగీకీ మాంఛి గ్మురం యిచ్చేవాళ్ళం.”

, “అంత చవకెందుకని?" అడిగాడు లుకాష్క

“నువ్వు వ్యెరిబాగులోడివి, వెరిబాగులోడ్తివి మర్కా” అన్నాడు ముసలాడు. తిరస్కారంగా. “ఎందుకూ దాని కోసమే యెవడేనా కాజే "సేద్రి పిసినిగొట్టు గా వుండకుండా వుండాలని! అదెలా జరిగేదో నీ మట్ళ్టుకి నువ్వసలు చూళ్లేదనుకుంటాను? ఏం, మాట్టాడవేం”

108

“నేనేం చెప్పేది, మామా మా తరం మీ తరం లాంటీ తర్చీదుదీ కాదేమో ననిపిస్తోంది.*”

“నువ్వు వ్యెరివాడివి, మర్కాా వ్యెరివాడివి! ఒకళు తర్చీదు కాదూ” కరినంగా అన్నాడు ముసలాడు, ఆ కోసక్‌ క్యురాణ్మీ అనుకరిస్తూ, “నీ వయసప్పుడు. నేనలాంటి కోసక్కుని కాను”

“అంటే? లుకాష్క ఆడిగాడు.

ముసలాడు తిరస్కారంగా తల వూపాడు. “యెరోష్క మామ కవటం శేనివాదు; అతను దేనికీ నెనుకాడ లేదు! అందుకనే నేను అందరు చెచెన్సతోటీ కునాక్‌నే.. నన్ను చూడ్చానికి ఓ ' కునాక్‌ వచ్చేవాడు, వాడికి వూటుగా. వోడ్కా పోసేవాణ్మి. సంతోష పెళ్ళువాణ్మి. పడుకో డానికి నా పక్క యిచ్చేవాణ్మి. చూడ్నానికి వెడితే యేదేనా బహుమతీ తీనుకెళ్ళేవాణ్మ. ఆలా వుండేదవ్వుడు, యివాల్చి రోజుల్లో లాగా కాదు. మీకున్న సరదా అల్హా గింజలు తినడం, తొక్కలు వుమ్మె య్యడం!” అని ముసలాడు. తిరస్కారంగా వూర్తి చేశాడు, యివ్సటి కోసక్కుల పొద్దుతిరుగుడు గింజలు తినడం, తొక్కలు వుమ్మెయ్యడం అఆనుకరిన్నూూ,.

“అవును. నాకూ. తెలుసు... నువ్వు చెప్పింది. నిజమే” అన్నాడు లుకాష్క.

“సిసల్లైనవాడిని కావాలంకే జిగిత్‌గా వుండు, ర్లైతులా కా దు! ఓ రైతు కూడా గ్యురం కొనుక్కోగలదు, వూరికే డబ్బిచ్చేస్తాడు; గ్యురం తీసుకుంటాడు!”

కాసేపు నిశ్ళబ్బంగా వుంది,

“నిజమే నూమా,. వూళ్ళోనూ. చౌకీదగ్సరా కూడా విసుగ్నా వుంచోంది. కాసేవు కాలజ్మేసానిక్షి యెక్కడికేనా పోదామన్నా లేదు. మన క్కురాళ్ళంతా బెదిరిపోతున్నారు. నజార్కని చూడు. మొన్నో రోజున

109

వూరిదగ్శ, రికెడిజే గీరిఖాన్‌ కొన్నీ గురాల కోసం నోగాయ్‌ రమ్మన్నాడు. కాని యెవరూ పోలేదు. నేనాఖ్యణ్మ్‌ యెలా పోను?”

“ఒం! మీ మామ సంగతేంటి? నేను యెండిపోయాననుకున్నావా? వూం? నేసెండిపోలేదు. నాకో గరం దొరికితనాా తషణం నోగాయ్‌ పోతాను

గీవెత్త మాటాడి యేం లాభం[ అన్నాడు లుకాష్క “గ్‌ గ్రీల్టాన్‌ విషయం యేం చెయ్యాలో చెప్పు. వాడంటాదు *గ్మురార్ని కెరెక్‌ దగ్గరికి తీసుకురండి. మొత్తంగా ఓ మందంతా తోలుకొచ్చినా ఫరవా లేదు నేను చోటు చూస్తాను వాడూ ఓ చెచెనే, తెలుసు కదొ, వాణ్ళి నమ్మలేం.”

“గ్గిరీధాన్‌ని నమ్మచ్చు. వాడి బంధువర్నమంతా మంచివాళ్ళు. వాళ్ళ నాన్న నాకు నమ్మిన కునాక్‌. కాని మీ మామ చెప్పింది విన్ను నీకు తప్పుడు. దారి చూపించదు. గీరీఖాన్‌చేత ఒట్టు పెట్టించు, అప్పుడంతా సరిగా తిన్నగా వుంటుంది. నువ్వు వాడితో వెడితే పిస్టల్‌ కూడా తయారుగా వుందుకో. యెందుకేనా మంచిది. ముఖ్యంగా, గ్యురార్ని పంచుకునేటప్పుడు. ఓ సారి ఆ రకంగా ఓ చెచెన్‌ చేతిలో నేను. చచ్చివుండేవాణ్మి, వాడినుంచి గ్యురానికి పది రూబుళ్ళడిగాను. నమ్మడం మంచిదేననుకో, కానీ తుపాకీ లేకుండా పడుకోవద్ను”

లుకాష్క ఆ ముసలాడు చెప్పేది (శద్చగా విన్నాడు.

“సర్కే మామా నీదగ్గర రాతిమొక్క గడ్మి వుందో" అని అడి

"గాడు కొంచెం “సీపు ఆగి

గోవా దగ్గశేం లేదురా, కాని యెలా సంపాదించాలో చెబుతాను. నువ్వు బుద్భిమంతుడివి. ముసలాణ్మి మరిచిపోకేం,. చెప్పనా?”

“చెప్పు మామా”

“నీకు తాబేలు తెలుసా? అది దొంగముండ, తాబేలు!”

“ఆగ. నాకు తెలునుకో

110

హోదాని గూడు. వెతుకు. దాని చుట్బూతా కంచె వెయ్యి. అప్పుడు అది లోపలికి పోలేదు. అది వన్త్హుంది. దాని చుట్టూతా తిరుగుతుంది. అప్పుడది. రాతిమొక్క గడ్డి కోసం వెడుతుంది. త్వరలోనే అది ఒకటి తెస్తుంది. కంచెని చీల్చుకుని పోతుంది; నుర్నాడు పొద్డున్నే పెళ్ళి చూడు. కంచె దారి చేసి వుంటుంది. ఆ రాతిమొక్క గడ్మి పక్కన పడి వుంటుంది. నువ్వెక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి దాన్ని తీసుకెళ్ళు తాళాలూ, గడలూ యేవీ నిన్ను అడ్మలేవు”

“నువ్వు స్వయంగా పరీక్షించి చూశావా?”

“పరీక్షించి చూడ్చం అంటే నేను చూళ్ళేదనుకో. కాని చాలొ మంది చెప్పగా విన్నాను. నేను వాడిన మం్ళతం ఒకటే గ్మురం యెక్కినప్పుడు. 'అంతా జయం అని జపీించడమే. నన్నెవడూ చంప లేదు!”

'ఆంత్రా జయం అంకే యేమిటి మామా”

“ర్యేంటేే అద్‌ నీకు తెలీదా యేం మనుషులా మీరు! మీ మూమ నడిగావు మంచిది. విను. నే చెప్పినట్ళు చెప్పు:

“జయ్యం! జియాన్‌ వాసులార, మీ చ్యకవర్తిని కాంచుడీ, మా ఆశ్వాల నధిరోహిస్తాం సోఫోనియా ళోకించును జకీరియాన్‌ భాషించును మతబోధక మూం్మడీచ్‌

సదా ,.మౌనవాళి (పేమించును,

“సదా మానవాళి (పేమించును” ముసలాడు రెట్టించాడు, “ట్టిక్రి ప్పుడు తెలిసిందా అది? యేదీ ఇవా”

రుకాష్క నవ్వాడు.

శే1

“చెప్పు మామ అందుకనేనా నాళ్ళు నిన్ను చంపలేంది? వూరికే అలా జరిగివుండచ్చుగా!”

“స్పుర్రి తెలివి మీరిపోతున్నావు! దీన్ని కంరస్పృం చెయ్యి, జపించు. నీకే అపకారం జరగదు. “అంతా జయం” అని జపించు, నువ్వు బాగుపడతావు* ముసలాడు తానే నవ్వడం మొదలెట్టాడు. “యెందు కేనా మంచిది నోగాయ్‌ దగ్గరకు పోక్సు, లుకాష్క!”

“రొందుకని?

“రోజులు. మారిపోయాయి. అప్పటి మనుషులు కారు మీరు. శుద్ద పేడ ముద్దలు యూ కొలం కోసక్కులు! చూడు యెంతనమంది రష్యన్ము మన నెత్తిమీద కొచ్చారో! మిమ్మల్ని కోర్చుకి యీదుస్తారు వాళ్ళు. చూడు మరి! వదిలెయ్యండి! దానికి తగ్గ మనిషివి కాదు! గిర్చిక్‌, నేనూ మేం యేం చేసే వాళ్ళమంళే....” అ ముసలాడు తన అంతంలేని కధల్లో ఒకటి మొదలెట్టబోయాడు. గాని లుకొష్క కిటికీకేసి చూసి ఆతని కడం వచ్చాడు.

“బాగా పాద్చెక్కింది మామా. నేను పోవాలి. ఓ రోజున వచ్చి మమ్మల్ని చూడు

“దేవుడు. నీకు తోడు వుండుగాక! ఆ సైన్యంవాడి దగ్శరికి పోతున్నాను. వేటకి తీసికెడతానని మాట యిచ్చాను. వాడు మంచి వాడ్ధాగానే కనిపిస్తున్నాడు.”

యే

యెరోమ్క యింటినుంచి. లుకాష్క తన యింటికి పోయాడు. మంచుపొగలు వేలమ్రీదనుంచి లేచి వూరిని కమ్ముతున్నాయి.. పశువులు కనిపించకుండా వున్నా అన్ని వేపులనుంచీ ఆవి కదల నారంభించినట్టు వినిపిస్తోంది. కోళ్ళు మరింత తరుచుగా, పట్టుదలతోటి ఒక దాన్నాకటి

శ్రేశలై

పీలుచుకుంటున్నాయి... నాలుగు వేపులా. వెలుతురు పరుచుకుంటోంది. జనం లేన్తున్నారు. దగ్శరసా వచ్చేదాకా పూరా మంచుతో తడిసిపోయిన చన ముంగిటి కంచెనీ యింటి గుమ్మాన్నీ, తెరిచిన గుడిసెనీ ఆనవాలు పట్టలేకపోయాడు లుకాష్కం మంచు పట్టిన ముంగిలినుంచి కట్ళెలు కొట్టే గొడ్డ చప్పుడు. విన్నాడు. లుకామ్మ యింట్లో ఇళ్ళాడు. తల్ళి లేచి పొయ్యి దగ్గర నుంచుని వుంది, కక్టైలు అందులో పడేస్తూ, అతని చెల్ళెలు యింకా పడుకునే వుంది,

“సర్హే లుకాష్క, సెలవు నరదాగా గడిచింది కదూ?” నెమ్మదిగా అతని తల్మి అడిగింది. “ర్మాతి యెక్కడ గడిపావు”

“ోవూళ్తీనే వున్నాను” అన్నాడు లుకొష్క అయిష్టంగా తన తుపా కీని "పెళ్చెలోనుంచి తీస్కి జ్యాగత్తగా పరీక్షించి అందుకుంటూ,

తల్గి తల వూసింది.

తుపాకీ చెవిలోకి కొంచెం. తుపాకీ మందు. పోసాడు లుకామ్కం ఓ సంచీ త్తిపాడు. అందులోనుంచి కొన్ని ఖాళి తూటా డౌల్గలు తీసాడు. వాటిని కూరడం మొదలెట్టాడు, గుడ్డ పీలికతో చుట్టిన (పతీ గుండుతోటీ జ్యాగత్తగా. బిరడా పెట్టాడు. కూరిన తూటాలని పళ్ళతో కొరికి పరీక్షించి సంచీ పక్కన పెట్టాడు.

“అమ్మా, నా సంచీలు కుట్టాలని చెప్పాను, అయిందా?” అడిగాడు.

“ఆ, అయింది. మన మూగపిల్ణి ర్యాతి దేన్నో బాగు చేస్తాంది. ఏం చాక్స్‌ దగ్గర కెళ్ళిపోయే వేళ అయిందా నీకు? నిన్ను సరిగా చూడను కూడా లేదు కదరా"

“వూం. నేను తయారవగానే వెళ్ళిపోవాల” అన్నాడు. లుకొష్కు మందుగుండు కళ్టున్తూ- “మన మూగపిళ్ళే దీ? అవతల వుందా,

“స్పై లు కొడుతోందేమో అనుకుంటున్నాం నీ కోసం పలవరించి పోయింది. “నేను వాణ్మీ చూళ్ళేనేమో అనలు ఆంది నాతో, పేతులు ముఖానికి. యిలా పెట్టుకుని నాఠిక కటుక్కు మంటుంది. వేతులు త్‌ా3090 118

గుండెమీద చరున్తుంద్కిి “వాళ్ళి చూస్తే బాగుణ్ము' అంటున్నట్టు. దాన్ని లోపలికి పిలవనా? ఆ అ(బేక్‌ని గురించి అండా (గహించిందిలొ

“దాన్ని పిల. అన్నాడు లుకాష్క, “అక్కడ కొంచెం కొవ్వు "పెట్టాను; దాన్ని తే. కత్తికి కొవ్వు పుయ్యాలి”

ఆ పెద్దావిడ అవతలికి వెళ్ళింది కొంచెం సేపటి తర్వాత లుకొష్క మూగచెవిటి అక్క కిరుమనే మెట్టమీద యెక్కివచ్చి యింట్లో (వచే శించింది. అమె తమ్ముడి కంటే అరేళ్ళు పెద్దది. మొద్చుగా అయినా ముతగ్నా మారే కవళిక గల ముఖం (మూగచెవిటి వాళ్ళంద 8కి మామూలుగా వుండేటట్టుగ్యా కాకపోయినప్సై తే అచ్చు అతని లొగానే వుండేది. న్న

అన్నీ మాసికలే వున్న ముతక గాగరా వేసుకుంది; కాళ్ళకి చెప్పు శ్చేవ్వు బురదగా వున్నాయి. నెడ్తైమీద పాత నీలం రుమాలు వుంది, అమె మెడా చేతులూ ముఖనూ కండదేలి వున్నాయి, మొగాడి లాగా, అమె బట్టలూ, మొత్తం వాలకమేే ఆమె కష్ట్టృమ్హైన మగ పనికి అలవడ్డట్ను నూచిన్తున్నాయి.

వేతుల నిండా కళ్ళెలు మోసుకొచ్చింది, వాటిని పొయ్యి పక్కన పడేసింది. అప్పుడు తమ్ముడి దగ్గరికి వెళ్ళింది. ముఖమంతా ముడతలు పడేట్టు చేసే నంతోషభరితమ్హైన చిరునవ్వుతో అతని భుజాలని తాకింది. చేతుల్తోటీ, ముఖంతోటీ మొత్తం శరిరం తోటీ గబగబా అతనికి సౌంజ్బలు జేసింది,

“బాగుంది, బాగుంది, మంచి పిల్ల స్పైప్కా!”” అన్నాడా తమ్ముడు తల పంకిన్నూ. “నువ్వు (పతీదీ తెచ్చావు, (ప్రతిది బాగు చేసావు, నువ్వు మంచి పిల్ణవి! యిదిగో; తీసుకో మరి[” అంటూ జేబులోనుంచి అల్మం చిన్మట్టు రెండు ముక్కలు త్రిస్సి ఆమెకిచ్చాడు*

ఆ మూగసిల్ధ మొహం సంతోషంత్రో య్యొరబడిందిం అమె పట్టలేని అనందపు. కేరింతలు వెయ్యసాగింది. ఆ అలం బిస్కట్సు

114

లాక్కుని యింకా వేగంగా యెక్కువ సార్జు ఓ వేపుకి చూపిస్తూ, తన మొద్దు వేళ్ళని కనుబామలమీదా ముఖంమీదా పోనిన్తూ అభినయం ఆరంభించింది. లుకాష్క ఆమెని ఆరం చేసుకున్నాడు, "పెదాలమీద నీరసపు చిరునవ్వుతోటి తల వూపుతూ. ఆమె అతనికి చెబుతోంది ఆడపిల్ణలకి రుచికరమ్మైన పదార్భాలిమ్మన్కీ వాళ్ళకి ఆతనం'కే యిష్టృమవీ, ఒక పీల్ళ మర్యాంకా -- అందరిలోకీ చక్కనిది -- (పేమి స్పోందని, మర్యాంకా యింటికేసి వేగంగా చూపిన్తూన్లూ, తన కను బొనులకేస్కీ ముఖంకేసీ చూపిస్తూన్తూ "పెదాలు ఛవ్పరిస్తూనూ, తల వూపుతూనూ మర్యాంకాని సూచించింది. తన చేతిని గుండెమీద 'పెట్టుకునీ దాన్ని ముద్దు పెట్టుకునీ యెవళ్ళనో కాగలించుకున్నట్టు అభినయిన్తూనూ “ఆమె నిన్ను (పేమిస్తాంది అని చెప్పింది. వాళ్ళమ్మ యింటేలోకి తిరిగి వచ్చింది. తన మూగ కూతురు చెప్పేదేమిటో చూసి చిన్నగా నవ్వి ఈల వూపింది. కూతురు ఆవిడకి అల్మం బిస్కట్టు చూపించింది. మళ్ళీ సంతోషాన్ని వ్యక్తంచేసే శబ్బం చేసేంది.

“ఉలిత్కకి. మొన్న చెప్పాను వాళ్ళదగ్గరికి పెళ్ళి పెద్దల్ని పంపి స్తానని, నా మాటలు నుముఖంగానే వింది ఆంది.

లుకాష్క తల్మికేసి నిళ్ళబ్బంగా చూసాడు. “కాని వైన్‌ అమ్మడం నంగతేమిటమ్మా? నాకో గ్యురం కావాలి*

“నమయం వచ్చినప్పుడు బండికేస్తాను. పీపాలు సిద్పం చేసుకోవాలి” అందామె తన కొడుకు కుటుంబ విషయాల్హో తల దూర్చడం యేమీ యిష బం లేనట్టుగా. “అవతల కెళ్ళేటవ్చుడు చూడు గుమ్మంలో నీకో సంచీ కనిపిస్తుంది. దాన్ని. నేను పారుగువాళ్ళనుంచి. తెచ్చాను. వెనక్కి. చ్చాక్టీ దగరికి తీసికెళ్ళడానికి. యేదో పేట్టాను. లేకపొతే నీ జీను సంచీలో “పెట్టనా?”

“ఆలాగే” అన్నాడు లుకొష్క, “5గర్రిజాన్‌ కనక నా కోనం నది

115

దాటి వస్తే చౌకీ దగ్గరికి పంపు. మళ్ళీ యెొప్పటికోగాని పెలవు చొరకదు. వాడితో నాకు వని వుంది"

అతను బయళ్సేరడానికి తయారయాదు.

కవాణ్మి పంపుతాలి అందా పెద్దావిడ. “నువ్వా యామ్కా దగ్గర అస్తమానూ మజా చేస్తున్నావు, అవునా? ర్మాతి దూళ్ళని చూడ్చానికి అవతలికి వెడితే నీ గొంతుకే పాట పాడుతూ వినిపించింది నాకు

లుకాష్క బదులు చెప్పలేదు. గుమ్మం దాటి వెళ్ళాడు... భుజం మీద మూటలు వేసుకున్నాడు, కోటు అంచులు లోపలికి దోపుకున్నాడు, తుపాకీ తీసుకున్నాడు, అప్పుడు గడపదగ్శర ఓక్షణం ఆగాడు.

“అమ్మా వెళ్ళాస్తా!”. అన్నాడు. గేటు. వేస్తూ. “నజార్కలోటి నాకో చిన్న పీపా పంపు. ఆ కుురాళ్ళకి యిస్తానన్నాను. వాడదుగుతాడు దాన్హి*

“దేవుడు. నిన్ను కాపాడుతాడు, లుకాష్క. దేవుడు నిన్ను కాపాడు గాక! నీకు కొంత పంపుతా కొత్త పీపొనుంచి పంపుతా” అంది "పెద్దావిడ దడిదాకా. వెడుతూ. “యిదిగో మాట” అంది కంచెమీద అనుకుని,

ఆ కోసక్‌ ఆగదు.

“నువ్విక్కడ మజా చేస్తూనే వున్నావ్‌; సరే యేదో అయిపోయింది. యెందుకు క్మురాళ్ళు హుషారుగా వుండకూడదు? దేవుడు నీకు అదృష్టం యిచ్చాడు, అదీ మంచిదే. కాని చూడు బాబూ, గుర్పుం చుకో, పూరికే వెళ్ళి చిక్కుల్లో పడకు. అన్నిటికంయే నీ అధికార్డని గౌరవించు, ఆది తవ్పదున్మా. నేను నైన్‌ అమ్మేసి నీ గ్యురం కోసం డబ్బు చూస్తా, ఆ పిల్ణతోటి నీకు సంబంధం కుదురుస్తా'”

“ర్న సర్శే” అన్నాడు లుకామ్క చిట్సించుకుంటూ,

అతని మూగ అక్క. అతని దృష్టి నాకర్షి చే శబ్బం వేసింది

116

తన లతలకేసీ, అరిచేతికేసీ చూపించింది అఆ చాన్‌ గుండును సూచిస్తూ. అప్పుడు కనుబొమలు ముడిచింది, తుపాకీతో గురి చూడ, ౧ అభినయిస్తూ. గర్శి గా అరిచి గబగబా మూలుగుతూ తల పంకించింది. దానర్భం. లుకాష్క యింకో చెచెన్‌ని చంపాలని.

లుకాష్క (గహించాడు. చిరునవ్వు నవ్వాడు. వెనకాల 'స్టై అరిగీ కింద తుపాకీ పట్టుకుని వేగంగా నువాయానంగా దట్టష్టాన పాగ మంచులోకి అడుగులు వేసుకుంటూ వెళ్ళిపోయాడు.

ఆ గేటు దగ్గర యింకా కొంచెం 'సేవు నుంచుని ఆ "పెద్దావిడ నిళ్ళబ్బంగా యింట్యోకి తిరిగివెళ్ళి; వెంటనే పనిలో ములిగిపోయింది. 18 లుకాష్క "సైనిక చాకీ దగ్గరికి సరిగ్గా బయక్సేరే వేళవ్పుడే యెరోమ్క మామ కుక్కల్ని యీలవేసి పిలిచాడు. దడిమీదనుంచి యెగిరి వెనక సందులగుండా, ఒలేనిన్‌ బసకి. వెళ్ళాడు వేబక్ళెలేటప్పుడు. ఆడ

వాళ్ళు తటస్టృపడ్డం అతనికి కిట్టదు.

ఒలేనీన్‌ యింకా నిద్రపోతూనే వున్నాడు. యెరోస్కు మామ భుజంమీద తుపాకీ వేసుకుని సరంజామా ఆంతా తగిలించుకుని, తలుపు తీసేటప్పటికి వన్యూష కూడా మెలుకువగా వున్నా యింకా పక్కమీదే. వుండి చుట్టూతా. గదిలో చూస్తున్నాడు, లేవడానికి. వేళ ఆయిందా లేదా అని,

“దుడ్డు క్యర!” గర్భి గొంతుతో యెరోమ్మ అరిచాడు. “పమాదం! చెవెన్ను మీద పడ్డారు! ఇవాన్‌! సమొవార్‌, సీద్చంచెయ్యి నీ యజ మానికి నువ్వు లే ముందు - త్వరగా చూడు!” అరిచాడా ముసలాడు. “అదీ మా పద్దతి నా చండీ! యెందుకూ ఆడపీల్ణలు కూడా

శేష

లేచారు! కిటికీలోంచి చూడు. అదుగో, ఆమె నీళ్ళకి పోతోంది, నువ్వింకా పక్కమీదే వున్నావు!

ఒలేనిన్‌ లేచి గెంతాదు, ఆ ముసలాణ్మి చూడగానే ఆ గొంతు వినగానే హాయిగా తేలిగ్మా వుందనిపించింది.

గోకానీ వన్యూష్సా కానీకి అరిచాడతను,

“మీరిలాగేనా. వేటకెళ్ళేదిలొ.. అన్నాడా ముసలాడు. “*వాళ్ళంతొ నాస్త్హా కొళ్ళేస్తున్నారు.. మీరేమో యింకా నిఉదపోతూనే వున్నారు! లియామ్‌! యిటు!” కుక్కని పిలిచాడు.

“కీ త్రుపాకీ సిద్దంగా వుందా?” అని అరిచాడు, ఓ మొత్తం గుంపేదో యించ్నో వున్నట్టు,

“నరే. పొరపాటు, బాబూ పారపాప్టై పోయింది. ఒప్పుకున్నాగా. కాని యేం చేస్తాం) మందుగుండు, వన్యూష్క తుపాకీలో దట్టించే చిత్తు కాగితాలు. అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“జరిమానా! ఆరిచాడా ముసలాడు.

“ద్యు తె వాలెవుో* అడిగాడు వమ్యూష యికిఠిన్నూ.

“నువ్వు మొలోవాడివి కాదు మీ పిచ్చి కూతలు నూలో వుండవు, పిచ్చివాయనా[” అరిచాడా ముసలాడు వన్యూషకేస్తి చిగుళ్ళు యివళలికి "పెట్టి. చూపిస్తూ

గసవథమ తప్పిదం తమించాలి” అన్నాదు ఒళలేనిన్‌ హుషారుగా, యెక్తు బూట్ళు లాక్కుంటూ.

“వథమ. తప్పిదం. క్షమించడం. జరిగింది” బదులు. వెప్పాదు యెరోష్క, “యింకో సారి యెక్కువ "సీపు న్మిదపోయావం కే ఓ కడవ చిఖిర్‌ జరిమానా, యింకొంచెం పొద్బెక్కితే. నీకు లేళ్ళేం దొరకవు” '

టీ తాగుతారా? (లి -ానం,

118

*%క్ష వేళ మనం వాటిని చూసినా అవి మనకంళు తెలివైనని” అన్నాడు ఒలేనిన్‌ ముందు ర్మాతి ముసలాడు అన్న మాటలు తిప్పి చెబుతూ. “నువ్వు వాటిని మోసం చెయ్యలేవులో

“అలాగే, నవ్వు, నవ్వు! నువ్వొక దాన్ని చంపి అప్పుడు మాటాడు. కానీ జర్చీ! చూడు, యింటి యజనూని నిన్ను చూడ్నానికి తనే వస్తు న్నాడు” వెబుతూనే వున్నాడు యెరోష్కు కిటికీలోంచి చూస్తూ. “చూడు ఆతను యెంత ముస్తాబయాడో. తన కొత్త కోటు వేసుకున్నాడు ఆఫీనర్నని నీకు చూపిండానికి. ఆలీ యీ మనుషులు! యీ మను షులుక”

నిజంగానే వన్యూష లోపలికి వచ్చి, యింటి యజమాని జఒలేనిన్‌ని చూడ్నానికి వచ్చాడని చెప్పాడు.

““లార్బాంటో అన్నాడతను గూఢంగా ఆయన ళాకకి అర్హం యేమిటో ముందే ఈన యజమానిని ెచ్చరిస్తున్నట్టు. కొత్త సర్కేషియన్‌ కోటు తొడుక్కుని, భుజంమీద అధికార వట్టీలతోటీ, -బాగా మెరిసే బూట్టతోటే (కోనక్కులలో చాలా అరుదు) యింటి యజమాని అటూ యిటూ వూగుతూ అతన్ననుసరించి వచ్చి గదిలోకి. (పవేశించాడు. వస్తూనే ఒలేనిన్‌కి అభివాదం చేసొడు, మ

ఆ. కేతనధారి ఇల్యా వసీల్యెవిద్‌. “చదువుకున్న కోనక్‌.. అసలు రిష్మాని చూసిన. వాడు... బడి వంతులుగా వున్నాడు. అన్నిటినీ మించి అతను. 'కులీనుడు.” కుఠీనుడి లాగా కనిసించాలని కోరుకునేవాడు. కాని పాపం అతని విపరీతమ్నైన నాగరికతా నటన కింద బేడిజం కింద ఆత్మవిశ్వాసం కింద, అసంగతంగా మాట్టోడే. వద్దతి కింద ఆతను ఒర్మి యెరోష్క మామే నని అనిపించకమానదు, అలా అని యెండకి

"డబ్బు (్యఫెంచ్చి. - సం,

119

కమిలిపోయిన అతని ముఖమూ, ఆతని చేతులూ, య్మొరటి నాసికా తేటతెల్బం. చేస్తాయి. ఒలేనిన్‌ అతన్ని కూర్చోమన్నాడు.

“నమస్కారం, ఇళల్యా వసీల్యెవిద్‌ బాబూ” అన్నాడు యెరోవ్మ, ఒలేనిన్‌కి పరిహాసంగా కనిసించేటంతటి కిందికి వంగి వందనం చేస్తూ.

“నమస్తే మానూ, అయితే అప్పుడే నువ్విక్కడ వున్నా వన్న మాట” అన్నాడా కేతనధారి నిర్శత్యంగా తల వూపుతూ.

ఆ కేతనధారి నలభ్ని దగ్గర వాడు, కొనదేరిన నెరిసిన గడ్డం, సన్నగా యెండిపోయినట్టు, ంటాద్యు ఆయినా స్చుర్యదూపంగా, న! వయసులో నవనవలాడుర్తూ ఒలేనిన్‌ని చూడ్నానికి వచ్చి, అతనికి తనంశే ఒక సొదా కోసక్‌ అనే భావం కలుగుతుందేమానని భయ పడ్డాడు. ఒలేనిన్‌ మొదట్నుంచీ తన (ప్రాముఖ్యం. గురిర్హచాలనీ భావించాడు.

“ోయితగాడు మా ఈబిష్నియన్‌ ని మోద్‌!”* అన్నాడతను. ఒలేవిన్‌ తోటి, తృప్తికరమైన చిరునవ్వుతో ఆ ముసలాణ్డి చూపిస్తూ. గ్‌వరమ.. శివుడి ముందు. గొప్ప వేటగాడు! అన్నింటిలోనూ యితను నూ మొదటి పంక్తి మనిషి. ఆతనితోటి వరిచయ భాగ్యం మీకు యిపష్ప టిక్తే కలిగిందన్న నూట్క యేమంటారు?”

తడిసీన ముతక చర్మం. చెప్పుల్లో వున్న తన కాళ్ళకేసి చూసాడు యరోష్క మాను. ఆ కేతనధారి సామర్శ్యానిక్ర పాండిత్యానికీ సాలో చనగా. తల వూపాడు. తనలోనే గొణుక్కున్నాడు: “ఈజిస్నీియన్‌ న్మిమోద్‌! యెలాంటి మాటలు వూహిస్తాడో[)”

“అవును మేం వేటకెడదామనుకుంటున్నాం” జవాబిచ్చాడు ఒలేనిన్‌.

జ్ఞైదిల్‌ కధల్లో గొవ్సు వేటగాడు. - సం,

శ20

“అలాగాండీ? సరిగ్గా! కాని నాకు మీతో చిన్న పని వుందో అన్నాడు కేతనధారి.

“నాతోనా? యమిటి?ొ

“మీరు పెద్ద మనుషుల్జా కనిపిస్తున్నారు” అని మొదలెట్టాడు కేతన ధారి. *నే కూడా వాక ఆఫీసరు పోదాలోనే వున్నాను కాబట్టి మనం మొహమాటం. లేకుండా వ్యవహారం మాట్ళాడుకోవచ్చు పెద్ద మను షుల్హాగా...””. (ఆతను అగి చిరునవ్వుతోటి ఒలేనిన్‌ కేస్తీ ఆ ముసలొడి కేసీ చూసాడు). “కాని నా మాటమీద మీరు గౌరవం వుంచితే, అప్పుడు మా ఆవిడ మా జనంలో తెలివితక్కువది కొవడం వల, మొన్నటి మీ మాటలు సరిగా (గహించలేకపోవడం జరిగింది. అంచేత మా బస రెజిమెంటల్‌ అడ్డుటెంట్‌కి, గ్యురవుశాల కాకుండా, ఆరు రూబుళ్ళు అఆడ్బెకిన్నాలి. నా మట్టుకి నేను యేం లేకుండా వూరికే అద్బెకివ్లడం జరగచ్చు ననుకోండి. కాని మీరనుకుంటున్నట్ను ఒక్స ఆఫీసరు సాయి. వాణ్ళి కాబట్టి మీతోటి (వళిదానిమీదా అంగీకారానికి రాగలను, వ్యక్తిగతంగా, యీ (పాంతంవాణ్ని కావడంవల్నం యిక్కడి ఆచారాల దృష్ట్యా కాకపోయిన్నా. నేను (వతి చాంట్యోనూ షరతులకి

“యేం స్పష్టంగా మాట్టాడతాడుకొ గొణిగాడు ముసలాదు.

ఆ కేతనధారి అలా చాలా "సేవు కొనసాగించాడు. ఆఖరికి తనకి అతని గదులు నొలకి ఆరు రూబుళ్ళకి అద్సెకివ్వాలనుకుంటున్నట్టు '(శమవడి ఒలేనిన్‌ (గహించాడు. అతను. దానిక్సి సంతోషంగా ఒప్పు కున్నాడు. కేతనధారికి ఓ గ్భాను టీ యివ్వబోయాడు- అతను వద్దన్నాడు.

“మా తెలివితక్కువ ఆచారాల (వకొరం పరాయి షా తలనుంచి తాగడం. పాపం అనుకుంటాం మేము అన్నాడతను. “*అహాం నేను, చదువుకోవడంవల్న నేనర్చ 0 చేసుకోగల్లి నా మా అవిడ నర్కే మామూలు బభహీనతలవల్మ....”

శ21

“సర్శెండ్కి మీరు కొంచెం టీ తాగుతారా?” “మరి మీరేం అనుకోకపోతే నేను నా స్వంత గ్లాసు తెచ్చుకుంటాను” అన్నాడు కేతనధారి. గడపలోకి పోయాడు.

యిదిగో నా గ్భాసు. తీసుకురా[ో. కేకేశాడతను. కొద్చి డణాల్నో తలుపు తెరుచుకుంది; యెండకి నల్బబడిన పడుచు హస్తం గులాబీ రంగు. పొడుగు చేతుల చాక్కా తొడుక్కుని, ఓ గ్భాను ముందుకి "పెట్టింది. ఆ 'కేతనధారి ముందుకి వెళ్ళి దాన్నందుకుని కూతురి తోటి యేదో గొణిగాడు. ఆతని స్వంత గ్భాసులో ఒలేనిన్‌ కొంచెం టే పోసాడు, యెరోష్కుక్‌ “క్యుద”మ్టైన. గ్భాసులో పోసాడు.

*ోహిప్టం్టు మీకు ఆలస్యమై పోయింది” అన్నాడు కేతనధారి, "పెదాలు

కాల్చుకుంటో. గ్నాను. భాళిచేసి, “నాక్కూడా చేపలు పట్టడమంకే చెడ్డసరదా. నేనిప్పుడు పనిలోనుంచి కొంచెం మ్మిశాంతి కోనం సెలవు మీద వున్నాను. నాక్కూడా అదృష్ప్ప దేవతని ఆకర్షించాలని, "బెరెక్‌ నది వరాలు నా వాటాకి దొరుకుతాయేమో చూడాలనీ వుంటుంది, మీరు కూడా దయచేసి మా యింటికి వచ్చి మా (గామ సంప్రదాయం (చకారం మౌ వైన్‌ తాగాలని ఆకిస్తు న్నాను” _ ఆ కేతనధారి అప్పుడు వంగి వందనం చేసి ఒలేనిన్‌తో కర చాలనం చేస్తి వెళ్ళిపోయాడు. ఒలేనిన్‌ తయారవుతూ వుండగా, ఆ 'కేతనధారి అధికారికంగా, తెలిసేటటువంటి. గొంతుకతో యింబ్నో సూచన లివ్వడం విన్నాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది క్షణాలకి చిరిగిన బెమ్మెత్‌' తో మోకాళ్ళదాకా మడుచుకున్న పంట్టాంతో భుజాన చేపల వలతో, ఆ 'కేతనధారి కిటెక్రీ పక్కనుంచి. వెళ్ళడం అతను చ్రూశాడు.

“దొంగ వెధవ!” అన్నాడు యెరోష్క త్ర “బ్మ్యదోొమ్హైన గ్నాను ఖాలీ చేస్తూ, “నువ్వు నిజంగా 'నే వాడికి అరు రూబుళ్ళు యిస్తా వేంటి? అలాంటిదెక్కడేనా విన్నావా? యీ వూఖ్ళి కల్ళా భేష్మెన

కొంప నీకు రెండు రూబుళ్ళకి వస్తుంది. వాడు కిరాతకుడు! ఎందుకూ, నా కొంప మూడు రూబుళ్ళ కిస్తా”ి

“వదు; నేనిక్కడే వుంటా” అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

“ఆరు రూబుళ్ళే!... వూరికే డబ్బుని వెదజల, డమే” ఆ ముసలాడు నిట్టూర్చాడు. “కొంచెం. చిఖిర్‌ వేద్దాం, ఇవాన్‌!”

(సయాణానికి సిద్దం అవడానికి ఓ గ్యాసు. వోడ్కా? అల్పాహారం అయ్యాక బఒలేనిన్‌, ఆ ముసలాడూ కలిసి ఎనిమీది లోవునే అవతలికి వెళ్ళారు. గేటు. దగ్గర ఓ ఎద్దుల బండి యెదురైైంది. కళ్ళమీద పడేదాకా తలకు కట్టుకున్న తెల్బటి రునూలూ గాగరామీద బెమ్మెత్‌, ఎత్తు బూట్లూ తొడుక్కున్న మర్యాంకా, చేతిలో పొడుగాటి. బెత్తం పుచ్చుకొని, కొమ్ముంకి. చుళ్ళేసిన తాళ్ళతోటి. ఎద్చుల్ని లాగుతోంది.

“ఏమ్సందం!” అన్నాడు ముసలాడు, ఆమెని వశ్చునుకుందామన్నట్ను నటిస్తూ,

మర్యాంకా అతనికేసి కొరడా రుళిపించింది. వాళ్ళి ద్వరికేసీ అంద మైన కళ్ళతో చూసింది.

ఒలేనిన్‌కి హృదయం యింకా తేలికవడ్శట్పు అయింది.

“నే ర్కా రా” అన్నాడతను. తుపాకీ భుజంమీదకి. వేసుకుంటూ, తనమీద ఆ పిల్ల చూపుల్ని గుర్తిన్నూం

ఎద్బుర్ని అదలిస్తూన్న మర్యాంకా కంఠం. వాళ్ళ వెనక ఖంగు మంది, తర్వాత కదుర్డూూ వున్న బండి కిరు శబ్దం అనుసరించింది.

గ్రామానికి. వెనకతట్టులో పచ్చిక బీళ్ళనండా. వాళ్ళు వెళ్ళే దారి పాడవున్నా యెరోష్కు మాట్టాడుతోనే వున్నాడు. అతను కేతనధారిని వదళ్ళేదు, అతన్ని తిడుతూనే వున్నాడు.

“అతనిమీద నీకు అంత కోపం యెందుకు” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

ఎగ్‌వాడు. పిసినిగొట్టు. నాకది నచ్చదు” అన్నాడు మునలొడు. “పాయ్యేటప్పుడు కట్టుకుపోతాడా! మరెందుకు; ఎవరికోసం వాడు కూడ

బెట్టడం? రెండు యిళ్ళ్శు కట్టించాడు, తోడబుట్టిన వాడిమీద వ్యాజ్యం వేసి యింకో తోట కొళ్ళుశాడు. యింక కాగితం కరామత్తుల విష యంలో వాడు యెలాంటి కుక్క! సై వూళ్ళనుంచి కాగితాలు పూర్తి చేసి "పెట్టమని వాడి దగ్గరికి వస్తూంటారు జనం. వాడు రాసినట్టు పనులు జరిగిపోతాయి. వాడు సరిగా అలాగే చేస్తాడు. కాని ఎవరి కోసం వాడి కూడాపన? వాడికున్న దల్భా ఒక పిల్భాడూ, పిల్ళా. దానికి 'పెళ్ళ్తయిపోతే మిగిలే దెవరు?”

“్‌ద్దాని కట్నం కోసం జ్యాగత్త చేస్తున్నాడేమో” అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

“ఏంటి కట్నం? ఆ పిల్ణదాని కోసం యెగబడుతూ వుంఘ్రే అది శ్యుభమ్మైన పిల్చి. కాని వాడు దుర్మార్డుడు, దాన్ని ఐళ్వర్యవంతుడికిచ్చి పెళ్ళి చేస్తాడు. ఆ పిల్ళమీద '"పెద్ప మొత్తం కొట్టిస్తాడు. మా లుకాష్క కోపక్‌ వున్నాడు. భేష్కెన క్యురాడు. మా పారుగువాడూ, నాకు మేనల్టుడూనూ.. వాడే ఆ చెచెన్‌ని చంపినవాడు. ఆ పిల్చంళే వాడికప్పట్నుంచో మక్కువ. కాని వీడు వాడికివ్వడు. ఏదో సాకు వబుతూ వుంటాడు. “పిల్టి మఠీ చిన్నది అంటాడు. వాడి ఉద్బేశం యేందో నాకు తెలుసు, వాళ్ళంతా తన కాళ్ళకి వంగి దల్మం సెట్టి నాకాలని వాడి భావన, అయినా వాళ్ళు దాన్ని లుకాష్కకి చేనుకుంటారు, ఎందుకం వాడే వూళ్ళో కలా పెభాష్టైన క్యురాడు, జిగిత్‌. ఆ(బేక్‌ని చంపాడు వాడికి శిలువ బహుమానం వస్తుంది,”

“కాని దీని సంగళేమిటి? నే రాతి దొడ్ర్మి వచారు చేస్తూ వుండగా మా యింటాయన కూళురూ 2 కోపక్కూ ముద్బు' "పెట్టుకో వడం చూశాను” అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

“నేన్నమ్మను[” అరిచాడు ముసలాడు ఆగత్తూ,

క నాత్రోడ్ర్ర?) అన్నాడు ఒరలేనిన్‌.

“అదో దొంగముండ!” అన్నాడు యెరోష్క, యేదో. లోతైన ఆలోచనలోకి జారిపోయాడు, “ఆ. కోనక్‌ రు?”

శే2త

“నేను చూళ్ళేదు

“పోను, ఎలాంటి టోపీ "పెట్టుకున్నాడు, తెలిదా?”

శశ [32

“*్మర కోటూ? సుమారు నీ యొత్తున్నాడా”

“ఉహు ఓ పినరు పొడుగే”

“సర్వే వాడే వాడు! అన్నాడు యెరోష్క పగలబడి నవ్వుతూ, “ఆ మనిషి మర్కాయే.. వాడే లుకాష్కం నేను వాళ్ళి తమొషాకి మర్కా అంటా లుకాష్కయే! వాడంటే నొకిష్పం, నే నరిగ్మా ఆలాగే వుండేవాణ్శే.. వాళ్ళని పట్టించుకోవడం యెందుగ్నాని? నా రామచిలక తర్మితోట్స, వదినతోటీ పడుకునేది, కాని నేను తొలాగో లోపలికి దూరేసేవాణ్మి.. అది మేడమీద పడుకొనేది దొంగముండ, దాని తర్శి వుందేం, అది పక్కా దెయ్యమే. నేనంకే దాని కెంత మంట! యేం నేను నా నేస్తంతోటి వచ్చేవాణ్మిః వాడి పేరు గిర్చిక్‌, మేము దాని కిటికీ కిందికి వచ్చేవాళ్ళం, నేను వాడి భుజాలు యెక్కేవాణ్సి కిటికీ యెత్తి, తడిమేవాణ్మి. పక్కనే ఓ బళ్ళమీద పడుకుంటూ వుండేది. ఓ సారి నేను దాన్ని అేపాను కొంఛెంలో కేకలు వేసేసేదే అది నన్ను గుర్తుపట్టకుండా “ఎవరది” అందది. 'మరి నేను జవా చివ్వు లేను. దాని తరి కదలడం మొదలెట్టింది కూడా కొని. నేను నా టోపీ తీసేసి దాని నోటిమీద నొక్కేసాను* వెంటనే దాన్ని తను ఆనవాలు పక్స్చే సింది. యెందుకంకే అది చిరిగిపోయింది. నా దగ్గరకి పరిగెత్తుకొచ్చేసింది. ఆ రోజుల్నో నాక్కొవరినిన కీదీ నాకు దక్కేది. తను గడ్డ మీగడ, (దాక్షపళ్ళు (పతీదీ - తిన్తూవుండేదో. తన ఆచరణాత్మకమ్రైన ధోరణిలో సాగంచేదు యెరోమ్మ/. “అలొ అని ఆది ఒక్కత్తే కాదు. అదీ బతుకంటు!”

మరి యిప్పుడు?”

“యిప్పుడు మనం కుక్క నెంటపోలాం, అడినికోడి చెట్టుమీద కూర్చునేదాకా చూస్తాం, అప్పుడు పేలుస్తాం

“మర్యాంకా కోసం ఓ పట్టుపట్టలేకపోయావా?””

“కుక్కల్ని పరీక్షగా చూడు. యీ ర్యాతికి నీకు చూపిస్తా అన్నాడా మునలాడుు తన అభిమాన ప్య్మాతమైన కుక్క లియమ్‌ని చూపిస్తూ,

కొంచెం సేపు నిశ్శబ్దం తర్వాత మళ్ళీ ఓ వంద అడుగుల దూరం తర్వాత తమ సంభాషణ ఆరంభించారు. అప్పుడు ఆ ముసలాడు మళ్ళీ ఆగాడు. దారిలో అడ్న్డుగా పడి వున్న ఓ కొమ్మని చూపించాడు,

“అదేమిటనుకుంటున్నావ్‌? ఏమీ కాదనుకుంటున్నావేం! ఆ కర అలా పడి వుండకూడదు. అది అనర్హం.”

“ఎందుకని?

.. ముసలాడు వెటకారంగా నవ్వాడు,

“ఓ! నీకేం తెలీదు. వూరికే వే చెప్పేది విను. ఒక క్యర అలా పడి వుంట్రే దాన్ని దాటకు. చుట్టు తిరిగి వెళ్ళు లేదా యిలా తీసి అవతల పారేసి (పార్టించు, “దేముదూ, ఆయన కునూరుడూ, పమ్మిత భూతం అప్పుడు దేవుని ఆశీస్సులతో వెళ్ళు. నీకేం జరగదు. అదీ నాకు మా ముసలాళ్ళు చెబుతూ. వుండేది

“నడుద్దూ,. వెధవ వెత్తంతానూ” అన్నాడు జఒలేనిన్‌. “నువ్వు నాకు మర్యాంకాని గురించి యింకా చెప్పు మెరుగు. ఆమె లుకాష్యతో గంథం. నడిపిస్తోందా?ో

“హృష్‌.... మాట్టాడకు!” ఆ ముసలాడు గునగునలతో ఆడ్నం వచ్చాడు. “వూరికే విను. అడివి చుట్టూ త్రిరిగిపోదాం”

ఆ ముసలాడు తన మెత్తటి చెప్పుంతోటి అడుగేన్తూ యిరుకు దారిగుండా, చిక్కని దట్టమైన అడవి పాదల్రక్రి దారితీశాడు. మధ్య మధ్యన కనుబొమలు చిట్సిస్తూ; ఒలేనిన్‌'కేసీ త్రిగ్రగి చూశాడు. అతను

126

తన బరువైన బూట్టతోటి గరగర రణగొణధ్వని చేన్నూ; తుపాకీని నిర్శథ్యంగా మోస్తూ నడిచాడు. ఆది ఎన్నో సార్గు దారి కడ్ళం. వాలిన కొమ్మల్ని శగిలింది.

“ఆంతలా చప్పుడు చెయ్యొద్దు. మెల్సిగా అడుగెయ్యి, సై: నిక, అ ముసలాడు కోపంగా గుసగుసలాడేడు.

గారిలో సూర్యుడు ఉదయించిన అనుభూతి తగుల్హోంది. పొగమంచు విడిపోతోంది. కాని అది యింకా చెట్ల శిఖరాలని కమ్మేవుంది. మింగే సేటంత పెద్చదెగా వుంది అడివి, (వతీ అడుక్కీ దృశ్యం మారిపోతోంది. చెట్టులా కనిపించింది పాద ఆయి కూర్చుంటోంది. ఓ రెల్బు కొడ చెట్టులా వుంటోంది.

నిళ్ళబ్బంగా వుంది. వూళ్ళోని ధ్వనులు మొదట్ళో కొంచెం దూరం వినిపించినా యిప్పుడా వేటగాళ్ళకి అందటం లేదు. కుక్కలు పరిగెడుతూ వుంటే గచ్చపొదలు మ్యాతం గరగర మంటున్నాయి. అడపాదడపా పకులు కూస్తున్నాయి. _పమాదం యెప్పుడూ అడివిలో పొంచి వుంటుందనీ అ చోటుల్నో అ్యబేక్కులు. ఆస్త్రమౌనూ. దాగి వుంటారనీ. ఒళేనిన్‌కి. తెలుసు. అడివిలో. కాలినడకన పోయే. మనిషికి శుపాక్‌ రక్ష అనీ తెలుసు. అతను భయవడ్డాడని కాదు, తన స్నానంలో మరెవరేనా అయితే భయపడవచ్చని అనుకున్నాడు. చడిగా? పాగమంచుతో వున్న అడివికేసి చూసి ఆ. నీరన. ద్వనులు పట్టిపట్టి వింటూ, తుపాకీమీద పట్టు మార్చుకుని తనకి నూతనస్తైన మధురానుభూతి అనుభవించాడు. యెరోష్క మామ జలేనిన్‌కీ ముందు నడుస్తూ వతి కుంట దగ్గరా ఆగుతూ, యే జంతువేనా రెందు జౌడలు వదిలిందేమో పరీషగా చూస్తూ, ఆతనికి వాటిని చూపించొడు. అతను దాదొవుగా యేమీ మాట్యాడ్డ 0 లేదు. యెప్పుడేవా గుసగుసలతో ఓ మాట

127

అవేవాడు. నొళ్ళు నడుస్తూ వున్న దారి ఒకప్పుడు బండి సట్టాలదారి, కాని యెప్పటినుంచో గడ్మి పెరిగి ఆ జాడలు కప్పడిపోయాయి. ఆ యొల్క్‌, స్మేన్‌ చెట్టు అడివి యిరున్హైపులా యెంత దట్టంగా తీగలతో కప్పడిపోయి. పెరిగిందంటే దాని గుండా చూడ్డం అసాధ్యం అయింది. దాదావు (పతి చెట్టూ అడివి (దాక తీగలతోటి "పైనుంచి కిందదాకా అల్బుకుపోయివుంది. నేలమీద గచ్చపొదలు మ్మాతం దట్టంగా పరుచు కుని వున్నాయి. (పతి కాన్హ ఖాలీజాగా నల్మరేగుపొదలతోటీ, బూడిద రంగు కుచ్చు రెల్టుతోటీ కప్పడిపోయింది. కొన్ని. చోట్స పెద్ద గిట్టల గుర్తులూ బాణం ఆకారపు అడివికోడి జాడలూ బాటనుంచి గుబురుల్సోకి దారి తీశాయి. పశువులు యెప్పుడూ తిరగని ఆ దృఢమైన అడివి విస్తృతి ఒలేనిన్‌కి (వతి. మలుప్పులోనూ కాట్టవచ్చినట్టు కన బడింద్కి యెందుకంకే అతనలాంటి దాన్ని అదివరకెన్న్షడూ చూళ్ళేదు. ఆ అడివ్సీ ఆ (వమౌాదమూ, ఆ మునలాడూ అతని మర్మగర్చిత గున గుసల్తూ దృఢంగా నిటారుగా వుండే మర్యాంక్కా ఆ పర్వతాలూ -- అంతా యేదో కలలో వున్నట్టుగా కనిసించాయి.

“ఓ అడివికోడి వాలింది” మెల్టిగా అన్నాడు ముసలాడు, చుట్బూతొ చూసి ముఖంమీదకి టోపీ లాక్కుంటూ. “నీ మృం కప్పుకో. అడివి కోడి[ొ ఒలేనిన్‌కేసి కోవ సౌంజ్న చేశాడు. చేతులు దాదాపు నేలమీద అన్ని ముందుకు పాకాడు. “దానికి మనిషి మొహం కిట్బదు.”

,ఒలేనిన్‌ యింకా ఆతని వెనకే వుండగా ఆ ముసలాడు అగి ఓ చెట్టుని పరీక్షించసోగాడు. తనకేసి మొరుగుతూ వున్న కుక్కకేస్తి ఆ మగపక్ని కొక్కాక్కా అందిం ఒలేనిన్‌ ఆ పక్షిని చూశాడు. కాని ఆ తణంలో ఫిరంగినుంచి. వచ్చినట్ళుగొ ఒక ప్పేలుడ్సు ధ్వని యెరోమ్మ పెద్ద తుపాకీనుంచి వచ్చింది ఆ పక్షి రెక్కలల్మల్భాడించి. కొన్ని యీకలు రాల్చి నేల కూలింది. ఆ ముసలాడిక్తేసి నడిచి వెడుతూ ఒలేనిన్‌ యింకో దాన్ని కదిలించాడు. తుపాకీ ర్వాత గురిచూసి కాల్చాడు.

126

ఆ ఆడివికోడి ఒక్క శ్షణం యొగురుకుంటూ పైకెళ్ళి అప్పుడు వడి పోతూ కొమ్మల్నో చిక్కుకుంటూ నేలకూఠలింది.

“సెభాష్‌, క్కురాడా[” యెగురుళున్న పక్షిని కొట్టలేని ఆ ముసలాడు అరిచాడు, నవ్వుతూ.

ఆ పడుర్ని యేరుకుని యిద్దరూ నడిచారు. యీ (శిమక్తీ పాగడ్హకీ హుషారెక్కి ఆ ముసలాడికి యేదో చెబుతూనే వున్నాడు ఒలేనిన్‌,

“ఆను! యిటురా, నిన్న యిక్కడ లేడి జాడ చూశాను” యెరోమ్మ అడం వచ్చాడు.

వాళ్ళు సాదల్గోకి మళ్ళి మూడువందల అడుగులు వెళ్ళాక, చెట్టు మధ్య ఖాలీగా వుండే జాగాలోకి యీడ్చుకుంటూ. జారారు. ఆది రెల్టు. పెరిగి కొంత మేరకి నీళ్ళలో వుంది. ఒలేనిన్‌ ఆ ముసలి వేటగాడితో అందుకోలేకపోతున్నాడు. యెరోష్క మామ, ఓ యిరచ్హై అడుగుల యెదరకి. వెళ్ళాక కిందకి వంగి తలవూవుతూ అతన్ని రమ్మని చేత్తో సౌంజ్హ్ఞ చేశాడు. యెరోష్కని చేరగానే అతను చూపించిన మనిషి అడుగుల జాడ చూళాడు ఒలేనిన్‌.

“కనిపిస్తోందా?”

“వూర” అన్నాడు ఒలేనిన్స్‌ వీలైనంత నిబ్బరంగొ మాట్టాడుతూ. “ఓ మనిషి అడుగుజాడ”

అ్యవయత్నంగానే అతను కూపర్‌ రాసిన. “పాత్‌ స్నెండర్‌ని గురించి అనుకున్నాడు, అ(బేక్కుల గురించి ఆలోచన ఒలేనిన్‌ బ్శురలో మెరిసీంది. కాని ఆ ముసలాడు వెడుతూ వున్న చ్యితమ్లైన పద్దతి చూసి అతన్ని అడగడానికి సందేహించాడు. యౌ నిగూఢ (ప్రవర్తనకి కారణం (పనూద భయమా లేక వేటా అన్న సందిగ్బంలో వుండి పోయాడు,

“అబ్బే అది నా అడుగుజాడే” సాదాగా అన్నాడు ముసలాడు, $91000 129

“కాని యిదిగో” అని గడ్డికేసి చూపించాదు. అక్కడొక జంతువు జాడ బొటాబొెటీగా కనిపించింది.

ముసలాడు నడుస్తూనే వున్నాడు. ఒలేనిన్‌ వనకంఎడకుండా. వెడు తూనే వున్నాడు. యింకా ముందు ఓ యిరన్హై అడుగులు కిందికి వెళ్ళి వాళ్ళు విశాలంగా విస్తరించిన ఓ భేరీ చెట్బ్టుకిందికి వచ్చారు. దాని కింద నల్బని వేలమీద యేదో జంతువు అప్పుడే వేసిన పేడ వుంది. ఆ చోటంతా అడివి తీగలతో అల్లుకుపోయి. హాయిగా వుండే పొద రిల్టులా, చీకటిగా చల్చగా వుంది.

“ఆది యీ పొద్దున్న యిక్కడ వుంది యీ చోటు యింకా చెమ్ముగా వుంది పూర్తి తాజాగా” అన్నాదు ముసలాడు నిట్బూరున్తూూ.

హరాత్తుగా వాళ్ళు నుంచున్న చోటునుంచి ఓ పదడుగుల అవతల ' అడివిలో భయంకరమైన "ఫెళ ఫెళార్భటి విన్నారు. అదిరిపోయి వాళ్ళిద్దరూ తుపాకులు పట్టుకున్నారు. కాని వాళ్ళకేం కనిపించలేదు. కొమ్మలు విర గడం మాతం విన్నారు. వేగంగా అఆయబద్దంగా దౌడు లీసే శబ్బం మాతం ఓ షణం వినిపించింది. తర్వాత అది మందస్వరంలా దూరంగా (వతిధ్వనిన్తున్నట్టు మూరింది. అడివిగుండా యింకా విశాలంగా మళ్శీ (వతిర్వనించింది. ఒలేనిన్‌కి గుండెలో యేదో తెగినట్టనిసించింది, దట్టమైన గుబురుకేసి చూశాడు కాని వృధా అయింది. తర్వాత ముపలాడికేసి చూశాడు. భుజంమీద యింకా తుపాకీ వుంచుకుని యెరోష్క మామ. నిశ్చలంగా నుంచున్నాడు. అతని టోపీ వెనక్కి వుంది. అతని కళ్ళు అసాధారణమైన కాంతితో వెలుగుతున్నాయి. అరిగిపోయిన వసుప్పచ్చ పళ్ళు కోపంగా బయటికి పెట్టేన అతని నోరు అదే. స్పితిలో చిగుసుకుపోయినట్టు వుంది,

చిలువ. కొమ్ముల మగ జింక గ్గాజ్రగాడతను. నిస్పృహతో తుపాకీ కింద పడేస్తూ తన తెల్సిటి గడ్నాన్ని పీక్కొడం మొదలెట్టాడు. “యిదిగో యిక్కణ్ణే అది నుంచుని వుండింది. చుట్టు తిరిగిన, దారిలో

130:

వచ్చీ వుండాల్సిందీ నునం.... దద్దమ్మ; దద్చమ్మ! గడ్డాన్ని కోపంగా పట్టి లాగాడు. “దద్దమ్మా! పందీ[?”, అతను రెట్టించాడు, తన గడ్డాన్ని తనే బాధగా పీక్కుంటూ. ఆ పొగమంచులో యేదో యొగురుతున్నట్టు కనిపించింది. దూరంగా దూసుకుపోయే ఆ జింక శబ్బం యింకా యెక్కడ్నో (వతిధ్వనించింది. అలిసిపోయి, ఆకలితో, అయినా పూర్తి దృఢంగానే ఆ ముసలాడితో కలిసి ఒలేనిన్‌ తిరిగి వచ్చేటప్పటికే సాయం నంధ్య అయింది. భోజనం తయారుగా. వుంది. ఆ ముసలాడితో కలిసి సంతోషంగా. వెచ్చగా అనిపించేంతవరకూ ఆతను తిన్మి తాగుతూ. వున్నాడు. అప్పుడతను గుమ్మంలోకి. వెళ్ళాడు. మళ్ళీ నూర్యాస్తమయంలళో అతని ముందా పర్వతాలు ఉత్సానమయ్యాయి. మళ్ళీ వేట గురించీ, ఆేక్కుల గురించీ (పియురాళ్ళ గురించీ, సాహసోపేతమైన నిర్శ్య జీవితం సరించీ ఆ మునలాడి అనంత గాథలు, మళ్ళీ మర్యాంకా లోవళికీ యివతలరికీ పెరట్నోనుంచి. వెళ్ళింది. అమె గాగరా శక్తివంతమైన ఆమె కన్యా పొందర్య సౌష్టవాన్ని రేఖాకృతిగా చూపెట్టింది. 20 ఆ మునలాడూ, తనూ జింకని బెదిరించిన చోటికి ఆ. మర్నాడు ఒలేనిన్‌ వంటరిగా వెళ్ళాడు. ఆతను చుట్టు తిరిగి గేటుగుండా. వెళ్ళ కుండా ముళ్ళ కంచెలమీదనుంచి యెక్కి. వెళ్ళా! డు, మిగతా అందరూ చేసేటట్బ్టుగానే. తన కోటుని గుచ్చుకున్న ముళ్ళు తీసే లోపునే ముందే వెడుతూ. వున్ను అతని క్రుక్క రెండు అడివికోళ్ళని. లేపింది. ముళ్ళపాద యింకా చేరాడో లేదో ఆ అడివికోళ్ళు అడుగడుక్కీ లేన్తూనవే వున్నాయి. (తరవెనకాలనుంచి త్రుపాక్షీ "పెళ్ళే ఉద్బేశ్యంతో. దాన్ని వుంచు తున్నట్టు ఆ ముసలొడు తనకా న్టలాన్ని ముందు రోజు , చూపించనే కొ 18]

లేదు). ఒలేనిన్‌ పన్నెండు. సారు పేర్ని అయిదు పత్తుర్ని చంపాదు. కాని వాటికోసం ముళ్ళపాదలు యొక్కిపోవడం అతనికి యెంత అలనట అయిందంటే త్వరగానే అతను చెమటతో తడిసి ముద్దయిపోయాడు. అతను కుక్కని వెనక్కి పిలిచాడు. తుపాకీ గ్యురం తీసేశాడు. రవ్వలమీద కొన్ని గుళ్ళు వుంచాడు. దోమల్ని తన సర్కేషియన్‌ కోటు పెద్ద చేతులతో తోలుకుంటూ, తాము ముందు రోజు వెళ్ళిన చోటికి సమ్మదిగా వెళ్ళాడు. యేమైనా కుక్కని ఆపడం దుర్చుం అయిపోతోంది. అది దారిలో కూడా అడివికోళ్ళ జాడలు పసికడ్డోంది. ఒలేనిన్‌ యింకో రెండు ఆడివికోళ్ళని చంపాదు. దాంతోటి వాటిని సేకరించి తను వెళ్ళాల్సిన చోటు చేరేటప్పటికి మధ్యాహ్నం అయింది.

_ ఆ వగలు నిర్మలినంగా, (పశాంతంగా చాలా వేడిగా వుంది. ఆ పొద్దుటి తడి అడివిలో కూడా ఆరిపోయింది. మశక "సైన్యం అక్షరాలా అతని ముఖాన్నీ వీపునీ చేతుల్నీ కప్పేసింది. అతని కుక్క. వనక భౌగ మంతా దోమలు కప్పివుండటంతోటి నలుపునుంచి బూడిద రంగుకి .మౌరింది, అలాగే ఆతని కోటూనూ. దానిగుండా అవి కుడుతున్నాయి. ఒలేనిన్‌ వాటినుంచి పారిపోవడానికి తయారయాడు. ఆ వూళ్ళో వేసవిలో వుండటం అసాధ్యమైపోతుందని అనుకున్నాడు. యింటికి పోదానూ అనుకుని, అలాంటి బాధని మిగతా వాళ్ళు ఓర్చుకుంటున్నారు కదా అవి గుర్తుకు వచ్చి తనూ దాన్ని భరిద్నామని తీర్మానించుకుని అవి తనని కొరికి త్రినెయ్యడానికి వాటికి లొంగిపోయాడు. చ్యితంగా మధ్యా పప్టీనికి ఆ అనుభూతి సంతోషదాయకమైంది. ఆ మశక భూయిష్ట మైన వాతావరణమ్తూ. చెనుటతో. కలిసిపోయి. చెయ్యీ ముఖమూ ఆంతా పులుముకుపోయిన ఆ కళ్మలమూ, శరీరమంతా యెడతెగని చిరాకూ. లేనట్థయితే అడివి తన స్వభావాన్నీ, అందాన్నీ పోగొట్టుకుం టుందని కూడా ఆఖరికతని కనిపించింది. విపరీతంగా పుష్కలంగా "పెరిగిన ఆ చెట్టుచేమలకీ ఆ అడివిలో నిండిపోయిన అసంఖ్యాక

182

వక జంతు సంళతతిక్సీ ఆ శ్యామల వృక్షాది వ్యత సమూవహానిక్సీ ఆ సువాసన కమ్మిన చెమ్మ గాలిక్కీ మెరెక్‌ నదినుండి అని చోటా వూరిన బురద నీటితో నిండి, వేలాడుతున్న ఆకులకింద గలగల పారే చిన్న కాలవలకీ ఆ వేలాది మశక సైన్యం యెంత నప్పిందం కే మొదట్నో భయంకరంగా అసహ్యకరంగా కనిపించింది యిప్పుడు యింవుగా కనిసీం చింది. తాము అంతకు ముందు రోజున జింకని బెదరగొట్టిన చోటికి చుట్ట తిరిగి వెళ్ళాడు. యేదీ కనిపించకపోవడంతోటి, వి్యశాంతిగా ఒరుగుదామ నిపించిందతనికి. సూర్యుడు సరిగ్గా నడినెత్తిన వున్నాడు. అతను యెప్పుడు ఖాళీ జాగాలోకీ, రాస్తామీదకీ వచ్చినా నిటారు మౌర్య కిరణాలు అతని వీపుమీదా నెత్తిమీదా చురుక్కుమని తగుల్తున్నాయి. ఆ యేడు బరున్నైన అడివికోళ్ళూ నడుందగ్గర యిబ్బందిగా వున్నాయి. ఆ జింక జాడ కనిపెట్టి ఒక పొదకిందనుంచి అడివిలోకి నరిగ్నా ఆ. జింక పడుకుని నివాసం వుండే చోటికి పాకాడు. చుట్నూూతా వున్న శ్యామల వృక్షాది ప్యృత సమూహాన్నీ అ జింక చెమటతో తడిసిన చోటున్సీ యెండిన సేడనీ, జింక మోకాళ్ళ చిహ్నాల్నీ, ఆది సైకి కెళ్ళగించిన నల్హటి. మట్సి పెళ్ళన్నీ; అంతకు ముందునాటి తన అడుగు జాడర్నీ పరిశీలించాడు. (పశాంతంగా హాయిగా యే ఆలోచనలయా కోరికలూ లేనట్టనిపించిందతనికి. ఒక వింత 'హీతురహితానందంతోటీ, సర్వవ్యాప్త (పేమతోటీ యెంత పరవళశుడయ్యాడంటే. చిన్న నాటి తన పాత అలవాటువల్న అతను శిలువగీత గ్‌నుకుని (పార్బన చేసి యెవరికో కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్నాడు. హరాత్తుగొ యవ్పుడూ లేనంతటి స్పస్టృతతోటి అనుకున్నాడు: “యిక్కడ ద్మీతియ్‌ ఒలేనిన్‌ అనే నేను, మిగతా వాళ్ళ, ందరెకంళే భిన్నమై, నవాణ్మి బేవుడికే తెలియాలి యెక్కడో లా జింక వుండే చోట, బహుశా యెన్నడూ మనిషీ ముఖం చూసి యెరగని ముసరి ఆందమ్హైన బింక వుండే చొట్ట యే మనిషీ యెన్నడూ కూర్చుని వుండని చోట యిలాంటి ఆలోచనలు రాని చోట ఒంటరిగా "ఒభ్యణ్మ్మీ 133

పడుకుని వున్నాను. నేనిక్కడ కూర్చున్నాను; నా చుట్టూతా ముదురువీ, లేతవీ చెట్టు వున్నాయి. వాటిల్ళో ఒకటి అడివి తీగర్హో అల్బుకుపోయి వుంది. అడివికోళ్ళు రెపరెపలాడుతున్నాయి. ఒక దాన్ని ఒకటి తోలుకు పోతున్నాయి, బహుశా తమ సోదరులు హతులై నారన్నట్టు పసిగట్టి” ఆడివికోళ్ళని తడిమాడు, పరీక్షించాడు. ఆ కవోష్ట రక్తాన్ని చేతి నుంచి సర్కేషియన్‌ కోటుమీద తుడుచుకున్నాడు. “బహుశా గుంట నక్కలు కూడా వాటిని పసిగట్టి వుండాలి. మాడ్చుకున్న మొహాలతో యింకో దిక్కుకి పోయి వుంటాయి. నా పైన మశకాలు ఆకులప్పైన యొగురుతూ వున్నాయి. వాటికీ ఆకులు ద్వీపాల్హా కనిపిస్తున్నాయి. అవి గాలిలో తేలుతూ లొద చేస్తు న్నాయి. ఒకటి, రెండు మూడు, నాలుగు, ఒ వంద, ఓ వెయ్యి, ఓ లక్ష మళకాలు లన్నీ కూడా ఒకదాని కొకటి రొద చేస్తూ, వాటిల్లో (పతి ఒకటీ ఒక ద్మతియ్‌ ఒలేనిన్‌, (వతీదీ యింకో దానికి భిన్నంగా, నాలాగే” అ దోమలు యేం రొద చేస్తు న్నాయో వివరంగా వూహించుకున్నాడు: “యిలా, యిలాగ కుర కుంకలూ! మనం తినగలిగిన వాడెవడో యిక్కడున్నాడు!” అవి లొద చేసి అతన్ని అతుక్కున్నాయి. తను రష్యన్‌ కుఠీనుణ్జి కాదనీ మాస్కో నాగరిక సమాజంవాడు. కాదనీ ఫలానా ఫలానా వాడి బంధువూ నేస్తమూ కాదనీ, వూరికే ఒక దోమ అనీ లేకపోతీ ఒక అడివికోడి అనీ శక ఒక జింక అనీ, తన చుట్టూతా వున్న వాటిలా గేనవీ అతనికే స్ప్క్టంగా అనిపించింది. “వాటికి లాగానే యెరోష్క మామ లొగానే నేనూ కొంత కాలం బతికి చస్తాను. అతను. చెప్పినట్టు గడ్డి మొలుస్తుంది యింకేవీ కాదు”

గ్‌క్రాని గడ్మి పెరిగితే మాతం యేమిటి?” అతను ఆలోచించ సాగాడు. “అయినా నేను బతకాలి. ఆనందంగా వుండాలి. యెందుకంకే ఆనందమే. నేను కోరుకునేది. నేనెవరినై తేనేం _ మిగిరిన వాటిలాగానే' ఒక. జంతువుని. దానిమీద గడీ పెరుగుతుంది, యింకేమీ. కాదు,

శై

లేకపొతే భగవదంశ యిమిడ్చిన ఒక చటాన్ని -- అయినా నేను బత కాలి అత్యుత్తమంగా. నేను అనందంగా యెలా బతకాలి, నేనింతకు ముందు ఆనందంగా యెందుకు లేను?” ఆతను తొలి జీవితాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకోవడం మొదలెట్టాడు. తనమీద తనకే అసహ్యం వేసింది. తను అన్నీ అపేషించేవాదుగా, స్వార్దపరుడుగా తనకే అగుపీంచింది. యింత కాలమూ తనకిగా రనకి యేమీ అవసరం లేకపోయిందని యిప్పుడతనికి అనిపించింది. ఆకుల గుబుర్శగుండా వెల్తురు (ప్రకాశించే. వృతాది ష్యత సమూహాలశేసీ, అస్తమయ నూర్యునికేసీ, విసీలాకాశంకేసీ చుట్టూ, చూస్తూ. వుండిపోయాడు. అంతకు ముందుటంతటి ఆనందంతోటే వుండిపోయాడు.

“నేనిప్పుడెందుకు ఆనందంగా వున్నాను, నేను జేనికోనం బతికాను” అనుకున్నాడతను. “నేను నాకోనం యెంత అసేశించాను, యెన్ని కుయుక్తులు పన్నాను, ఆయినా విచారమూ, అవమౌనమూ తప్ప యేమీ సాధించలేకపోయాను! యిప్పుడు ఆనందంగా వుండటానికి నొకేమీ అక్కర్సేదు ” హరాత్తుగా. ఒక కొత్త తేజస్సు తనకి వెల్చిడ్లైనట్టు అనిపించిందతనికి. “ఆనందం ఆంళే యిదే!” అనుకున్నాడు. “యితరుల కోనం బతకడంలోనే ఆనందం వుంది. అది న్సష్టం* శనందం కోసం తపన (పతివాడికీ సహజంగా వుంటుంది; అంచేత అది న్యాయమే. దొన్ని స్వార్బంగా సాధించాలని (వయత్నించినప్పుడు - అంటే స్వార్షం కోసం - ఇశ్వర్యం, కీర్తి పౌఖ్యాలూ లేక (నూకొ వాలనుకున్నప్పుడు అ కోరికలు తీరడం అసాధ్యమయే 'వరిస్పితులు. తలయెత్తవచ్చును. దొన్నిబట్టి అ. కోరికలే కాని ఆనందపు అవసరం అన్వాయమైైనది కాదవి తేలుతోంది. కాని బాహ్య చరినితుల ఉపమేయం యెలా వున్నా; యెప్పుడూ యే కోరికలు తీరడాయి? తుమిటవి? (పేమ, ఆత్మ పరి త్యాగం, అతని కనిపించినట్టు యీ కొత్త సత్యాన్ని కనిపెట్టినప్పుడు, అతనెంత సంతోషంతో , ఉదేకంతో నిండిపోయాడం టే ఆతను యొగిరి

185

గంతేశాడు. తను ఆత్మార్పణ గావడానిక్సీ మేలు చెయ్యడానికీ (పేమించ డానికీ ఆలంబన అయే వాళ్ళ కోసం మహి అ్యతంగా. వెదకడం ఆరంభించాడు. “ఒకడు తన కోసం యేమీ కోరుకోడు గనక మిగిలిన వాళ్ళ కోనం యెందుకు బతక్కూడదు?”* అనుకుంటూ వుండి పోయాడు.

యిది పూర్తిగా పరిశీర్సించి మేలు చెయ్యడానికి లవకాశం వెతికేం దుకు త్వరగా యింటికి పోయే ఉద్దేశ్యంతో తుపాకీ అందుకున్నాడు. గుబురుల్ళోంచి యివతలికి వచ్చాడు.

అతను. ఖాళీ జాగాలోకి రాగానే చుట్టూతా చూశాడు, వెట్స శిఖరాల పైన సూర్యుడింక కనిపించడం లేదు. మరింత చల్చబడింది. ఆ చోటు అతనికి వింతగా కనిపించింది, వూరు చుట్టూతా వున్న (పాంతంలాగా. కాదు. (వతీదీ మారిపోయినట్టు వుంది-- ఆ వాతావర అమూ,. అడివి లతణనూ; ఆకాశం మబ్బుల్ళో కప్పడిపోయింది; వృక్షశఖరాల్ళో గారి రివ్వుమంటోంది. చుట్టూతా యేమీ కనిపించడం లేదు రెల్డూ, శిధిలమౌతూవున్న కూలిన వృతాలూ తప్ప. యేదో జంతువుల వెంటబడిన కుక్కని పిలిచొడు. తన గొంతు యేదో యెడారి నుంచ్‌ వచ్చినట్టుగా తిరిగివచ్చింది. హరాత్తుగా అతన్ని ఒక (పచండ మైన భీతి ఆవహించింది. అతను భయకంపితుడయ్యాడు. ఆ బేక్కులూ, తను విన్న హత్యలూ గుర్తుకొచ్చాయి. యే పొద వెనకనుంచో ఓ అ,బేక్‌ తనమీదికి యెగురుతాడనుకున్నాడు. తను (పాణం కోసం పోరాడి చని పోవాలి. లేకపోతే ప్రిరిశివాదులాగొ. వుండాలి. యెంతో కాలంగా తను తలుచుకోని విధంగా. దేవుణ్మి. గురించీ తదనంతర. జీవితం గురించీ తలుచుకున్నాడు, చుట్టూతా (పకృతి - చీకటిగా, కర్కశంగా; ఆటవి కంగా. “యే క్షణంలోనేవా నువ్వు చచ్చిపోయేటప్పుడు, యెవరికీ తెలియని విధంగా యే మేలూ ఛాయ్యకుండా చచ్చిపోయేటప్పుడు యెవడికి. వాడు బఇళఛకడం ధర్మమేనా?” అనుకున్నాడు. వూరు వుందనుకున్లు దిక్కులో

180

వెళ్ళాడు. తన వేటని గురించిన ఆలోచన యింక అతనికి లేదు; చచ్చినంత అలిసిపోయాడు. (వతి తృణమూ తన జీవితానికి సంజాయిషీ ఆడగబడుతుందని యెదురుచూస్తూూ (వతి పొదకేస,. చెట్టు కేసీ (వత్యేక మైన (శద్దతోటీ, భయంతోటీ చూశాడు. కొంత సేపు తిరిగాక 'సెరెక్‌నుంచి. చల్నని యిసక నీరు (పవపొన్తున్న కాలువ దగ్శరిక్‌ వచ్చాడు. యిక దోవ తప్పకుండా వుండాలని దాన్ని అనునరించ నిశ్చయించు కున్నాడు. ఆ కాలున యొక్కడికి లాక్కుపోతోందో తెలియకుండానే ఆతను అలా పోయాడు. హరాత్తుగా అతని వెనక లెల్టు గుంయమందిం అతను వణికిపోయాడు. తుపాకీ చేజిక్కించుకున్నాడు. మరు షణం ఆతను సిన్హుతో చిమిడిపోయాడు. ఆతి ఆవేశం వున్న ఆ కుక్క, గట్టిగా వగరుస్తూ. ఆ కాలువలోని చన్నీళ్ళలోకి దూకి నీళ్ళని తపతనమని' నాలికతో తాగుతోంది.

అతను కూడా. నీళ్ళు తాగాడు. అ కుక్క పోతున్న దారిలో దాన్ని అనుసరించాడు అది వూళ్యోకే నడిపిన్సుందని ఆశిస్తూ. కుక్క పక్కన: వున్నా చుట్టూతా వున్న ,(పతీదీ యింకా దుళ్ళకునమూచకంగానే వుంది. అడివి యింకా చికళ్ళుంది. పాత ఛిన్న వృక్ష కఖరాల్సో గాలి యింకా యీదురుగా వీస్తోంది. ఆ చెట్టలోని తము గూళ్ళ చుట్టూతా పెద్ద పడులు "గో మంటూ సుళ్ళు తిరిగాయి. వృడ నంతతి పల్చ బడింది. యింకా యింకా రెపరెపలాడే కెలూ అడివి జంతువుల జొడలు పడ్డ యిసుక బయలు (వదేశాలూ అతనికి తగిలొయి. ఆ గాలీ యీదురుకి యింకో నిరుత్సాహవు యేకరీతి ఘోష తోడ్జెంది. పూర్తిగా వ్యాకుల పడిపోతున్నట్టు ని పించింది. చెయ్యి. వెనక బెట్టుకుని అడివికోళ్ళని తడిమొడు.. ఒకటి పోయిందన్ని (గహించాడు. ఆది తెగి జారిపోయింది. రక్తం కారే మెడా తలౌః పటకాకి అంటిపెట్టుకుని వున్నాయి. ముందెన్నడూ లేనంతగా అతను భయకంపితుడయ్యాడు. దేవుణ్ణి (పార్టించడం మొదలెట్టాడు. యే మేల్ళూ దధాఫ్థూరితమ్హైన

157

పనీ చెయ్యకుండానే చచ్చిపోతానేమోనని భయపడ్డాడు. బతకాలని యెంతో కోరుకున్నాడు. యేద్దెనా మహత్తర ఆత్మార్చణ కృత్యం చెయ్యడం కోసం బతకాలనుకున్నాడు, దై

హరాళ్తుగా అతని హృదయంలో సూర్యకాంలి విరిసివళ్ళై ంది. ఎవరో. రష్యన్‌ భాష మాట్ళాడుతూ. వుండటం నిన్నాడు. మెరెక్‌ నది వడిగా జారే (పవాహ శబ్బం విన్నాదు. కొద్ది అదుగుల దూరంలో ముందు (ప్రవహించే నది నీళ్ళ ఉపరితరాన్నీ ఆ నది గట్టదగ్శరా, మిట్టల్ళొనూ వున్న బూడిదరంగు యిసకనీ, సుదూర మై దానాల్నీ, నధికి 'ప్పైన రేభాసూచితమైన అ సైనిక చౌకీ (ప్రాకార శీర్నాన్సీ, జీను వేసి బందం వేసి గచ్చపొదల్నో సిద్దంగా వున్న గ్యురాన్నీ;, తన ముందు. విస్తరించుకున్న పర్వతాల్నీ చూశాడు. మేఘాల మాటునుంచి ఒక్క తృణం దర్శనమిచ్చిన అరుణ సూర్యుణ్జ్సీ నదివార. రెల్టుమీద్మా బురుజుపైనా, కోసక్కులమీదా (పకాశమానంగా మెరిసే ఆ సూర్యుని ఆఖరి కిరణాల్నీ చూశాడు. ఈ కోసక్కుల మధ్య. లుకాష్క బళిష్ట మైన ఆకారం కంటబడింది.

యే స్పష్టమైన కారణమూ. లేకుండానే మళ్ళీ ఒలేనిన్‌్‌ తను సంపూర్ణ ఆనందంతో వున్నట్టు భావించుకున్నాడు. అతను నది ఆవతలి బడ్డున ్యపఫశాంతమ్హైన చెచెన్‌ (గామానికి ద్పొదురుగా నిజ్న్యపాతోజ్‌కీ స్టావరందగ్సరికి ,వచ్చాడు.. ఆ కోనక్కులకి వందనం చేశాడు. కాని యింకా యే మంచీ చెయ్యడానికి తగ్గ అవకాశం కనిపించకపోవడంతోటి యింట్బోకి వెళ్ళాడు. ఆ యింటిలోనూ. ఆలాంటి అవకాశం అతనికి కనిపించలేదు. . కోపక్షులు. లతన్ని ముభావంగా చూశారు. ఆ మట్టే యింట్యోకి శవవేళిన్తూనే సిగరెట్‌ ముట్టించాడు. ఆ కోసక్కులతనికి యే మాతం ఆదరం చూపించలేదు. మైదటిది అతను సిగరెట్‌

130

కాలుస్తున్నాడనీ. రెండోది వాళ్ళకి తమ. దృష్టిని మళ్ళించే పని యేదో ఆ వూట వుంది. ఆ చచ్చిపోయిన అబేక్‌ బంధువులైన శతు చెచెన్ను ఆ శవానికి సుంకం చెల్సించడం కోనం చేగులవాడితో కొండలనుంచి వచ్చారు. ఆ కోసక్కులు (గామంనుంచి తమకి ఆజ్బలిచ్చే అధికారుల రాక కోసం నిరీక్షిన్తూ వున్నారు. ఆ చచ్చిపోయినవాడి సోదరుదు.. పొడుగా. సొష్పవమష్టైన శరీరంతో, అంటకత్తెరనేసి యెరువు రంగు. వేసుకున్న గడ్డంతో, తను తొడుక్కున్న కోటూ, టోపీ చిరిగిపోయినా. చ్యకవర్తిలా దర్జాగా నుంచున్నాడు. ఆతని ముఖం దాదాపు చచ్చిపోయిన అబేక్‌ ముఖంలాగే వుంది. ఆతను యెవళ్ళకేసీ చూపు అను(గహించలేనట్ను, గా వున్నాడు. శవంకేసి ఒక్క "సారి కూడా చూళ్ళేదు. కాని నీడలో గొంతు కూర్చుని తన చిన్న సై వ్‌ పీలుస్తూ ఉమ్ముతున్నాడు. అడపాదడపా ఆబ్నాపించే కంరధ్వనులు వేశాడు అతని అనుయాయుడు. వాటిని తక్షణం శిరసా వహించేవాడ్సు రష్యన్నని చేరే పరిస్పితుల్లో యెక్కువ సారు చూసిన నిజమైన జిగిత్‌ వాడు. వాళ్ళని గురించిన యేదీ అతనికి ఆశ్చర్యం కలిగించదు, = నక్తీ కలిగించదు. ఒలేనిన్‌ ఆ శవం దగ్నరసా వెళ్ళి దాన్ని చొన్నూ వున్నాడు. ఆ సోద రుడు మాటాడకుండా యేహ్యంగా_. అతన్ని చూనీ యేదో కస్టంగా తీక్ట్యంగా అన్నాడు. ఆ వేగు చనిపోయినవాడి ముఖం కోటుతో కప్పేశాడు. ఆ జిగిత్‌ ' ముఖంమీద- హుందొగొ? గంభీరంగా - కనిపించే భంగిమ. చూసి జఒలేనిన్‌ చకితుడయ్యాడు. థు వూరినుంచి వచ్చిందీ యేమిటీ అని వాడితో సంభాషణ మొదలెట్టాడు. కొని ఆ చెదెన్‌, లతనికేసి చూడను కూడా సరిగా చూడకుండా శువుక్కున ఉమ్మసి ముఖం పక్కకి తిప్పుకున్నాడు. తనషట అనక్తి చూపించకపోవడంతోటి అళ్చర్యపడి దానికి కారణం. వాడి వెధవాయిత్వమేనా. కావాలి లేకపోతే రష్యన్‌ భాష నాడికి తెలియకపోవడమేనొ. కొవాలి అనుకున్నాడు. అంచేత అతను ఆ వేగుకేసి తిరిగాడు. అతగొడు దుబాసీలాగా కూడా +189

వ్యవహరిస్తున్నాడు. ఆ వేగులవాడు అవతలి మనిషంత. చింపిరి బట్టల తోనూ వున్నాడు, కాని యొరజుట్టుకు బదులు నల్ఫని జుట్టుంది. అస్పిమితంగా వున్నాడు... తెల్పటి. పళ్ళు ధగధగ మెరిసిసోతున్నాయి. నల్బని కళ్ళూ మెరుస్తున్నాయి. ఆ నేగు యిష్టృంగానే సంభాషణలోకి దిగాడు. ఒక సిగరెట్టు ఆడిగాడు.

“వాళ్ళు అయిదుగురు అన్నదమ్ములు తన వచ్చీరాని రష్యన్‌లో మొదలెట్టాడు అతను. “ోరష్యన్ను చంపిన మూడోవాడు వీడు. యింక యిద్దరు మ్మాతం వున్నారు. వాడు జిగిత్‌, గొప్పు జిగిత్‌[' ఆ చెచెన్ని చూపిస్తూ అన్నాడు. “వాళ్ళు అహ్మెద్‌ఖాన్‌ని చంపినప్పుడు, అంటే యీ చనిపోయినవాణ్ణ్మి, యితను అవతలి ఒడ్డున రెల్టులో కూర్చు న్నాడు. మొత్తం ఆంతా చూశాడు: వాణి పడవలో పడేసి ఒడ్డుకు తీసుకురావడమూ అంతా. ర్యాతిదాకా అక్కడ కూర్చున్నాడు. ఆ ముసలాణ్మీ చం పేద్చామనుకున్నాడు గాని మిగిలిన వాళ్ళు అడ్డు పెట్టారు”

ఆ మాట్నాడేవాడి దగ్శరకెళ్ళి కూర్చున్నాడు లుకాష్క.

“యే. వూరు మీది అడిగాడు.

“ఆ కొండల్హో వుంది” అన్నాడా వేగు, 'పెరెక్‌ అవతల మనక సీలపు కనుము చూపిస్తూ. “నికు సుయూక్‌సూ తెలుసా? దానవతల యెనిమిది మై ళ్ళుంటుంది

“నీకు సుయూక్‌సూలో. గీరీఖాన్‌. తెలుసా. అడిగాడు లుకాష్క, ఈన పరిచయం నిజంగా గర్వకారణష్టై నట్టు, “లతను నా కునాకి”

“మా వూరి పక్కవాడే” అన్నాడా. వేగ,

మంచి. వాడ్డ. లుకాష్కు. అసక్తి పెరిగింది. ఆ వేగుతోటి తాతార్‌లో మాట్టాడ్డం మొదలెట్టాడు,

కాసేపట్లో 2 క్రోసక్‌ లెస్టీనెటూ, ఆ టౌమ. పెదా! యిద్దరు కోసక్కుల పరివారంతో గ్యురాలమీద వచ్చారు. కొత్తగా నియమించబడ్డ కోస్తక్‌ ఆఫీసరు అ కోసక్కులని “జేమమా!” అన్లి

140

అభివాదం. చేశాడు. కాని యెవరూ రమ్యన్‌ నం్మపదాయంలో లాగొ “శీముం దొరా” అని బదులు చెప్పలేదు. కొద్దిమంది మాతం వంగి నమస్కారం చేశారు. కొంతమంది, లుకామష్మతో సహా, లేచి సావధా నంగా నిలబడ్డారు. కొపలా స్మావరందగ్గర అంతా స్మూకమంగా వుందని కార్పొరల్‌ రిపోర్డ్హు ఇచ్చాడు. ఒలేనిన్‌కె యిదంతా పరిహాసంగా కనిసిం చింది. అదంతా ఆ కోసక్కులు యేదో సైనికుల ఆట ఆడుతున్న ట్టుగా వుంది. యీ మర్యాదలన్నీ త్వరలోనే పోయి నూమూలు (పవ రన బయటపడింది. అ లెప్టినెంట్‌ మిగిలిన వాళ్ళంత చౌరనైన కోసక్కూనూ.. చకచకా ఆ దుబానసీతో తాతార్‌లో వాబ్బాడ్డం మొదలెట్టాడు. వాళ్ళు ఓ నిబంధన కాగితం తయారుచేశారు. దాన్ని ఆ వేగుకిచ్చారు. వాడ్నుంచి కొంత డబ్బు తీసుకున్నారు. అప్పుడు శవందగ్గర కెళ్ళారు.

“లుకా గ్మవీలాన్‌ యెవరు”. అడిగొడా అెన్టీనెంట్‌.-

లుకాష్క టోపీ తీసి ముందుకు వచ్చాడు.

“నీ సాహస కృత్యాన్ని కమాండర్‌కి తెలియబేశాను.. దాన్నుంచి యేం వస్తుందో. నాకు తెలియదు. నీకో శిలున - యివ్వాలని నీఫార్సు చేశాను. కార్బొరల్‌ని చెయ్యడానికి నువ్వు మరీ చిన్నవాడివి. నవ్వు చదవగలవా?””

“ఉహు చదవలేనండి.ో

“కాని మనిషిని చూస్తే (బహ్మాండంగా వున్నావు” అన్నాడా లెస్టి నెంట్‌ మళ్ళీ ఆటకో కమాండరలాగే అభినయిస్తూ. ళ్‌ోపీ పెట్టకో, యే గ్మవీలొవ్‌ కుటుంబం వాడివి. టీ భారీ అయిన, యేం

“వాడి. మేనల్సుడే”. అని బదులు చెప్పాడు కాల్బొరల్‌.

“నాకు తెలుసు, నాకు తెలుసు. సరే, అటు కొస్ప సాయం చెయ్యండి” అన్నాడతను, ఆ కోసక్కుల కేసి తిరుగుతూ

కైతే +"

తుకొష్క మొహం సంతోషంతో కళకర్ణాడుతూ నూమూలుకంకే ఆందంగా కనిపించింది. కార్పొరల్‌నుంచి దూరం జరిగాడు. చోపీ "పెట్టుకుని, ఒలేనిన్‌ పక్కన కూర్చున్నాడు.

ఆ శవాన్సి పడవలోకి మొయ్యగానే ఆ సోదరుడైన చెచెన్‌ ఒడ్డు దిగాడు. వాడు వెళ్ళడానికి దారి కోసం ఆ కోసక్కులు అ్యపయత్నం గానే పక్కకి మళ్ళారు. ఆతను పడవలోకి యెగిరి, ఒడ్నుని బలంగా కాలితో తన్ని పడవని లోపలికి గెంటాడు. ఒలేనిన్‌ గమనించినట్టు, అతను ఆకస్మాత్తుగా మొట్టమొదటి సారి, త్వరితంగా కోసక్కులకేసి చూస్తి తన సహచరుణ్జి యేదో (వల్లే అడిగాడు. వాడు థుదో చెప్పి లుకాష్క కేసి చూపించాడు. ఆ చెచెన్‌ అతనికేసి చూసి నెమ్మదిగా దృష్టి మళ్ళించి అవతలి ఒడ్డుకు చూశాడు. అ చూవు సగని నెలడించలేదు, చెర యేవగింపుని తెలియజేసింది తప్ప. మళ్ళీ యేదో నూట అన్నాడు.

“వాడు యేమిటి అంటున్నాడు?” ఒలేనిక్‌ కుదురుగా లేని దుబాసీని ఆడిగాడు.

“మీ వాళ్ళు మా వాళ్ళని చంపుతారు మా వాళ్ళు మీ వాళ్ళని చంపుతారు. యిది అస్తమానూ అంతే” బదులు చెప్పాడా వేగు. వాడు, న్చవ్యృంగా దాన్ని కల్పించినట్టుంది. పడవలోకి దూకుతూ. వుంళ వాడీ తెల్టటి పళ్ళు చిరునవ్వుతో తళుక్కుమన్నాయి.

ఆ చనిపోయినవాడి సోదరుడు అనళలి ఒడ్డు కేసి తదేకంగా చూన్తూూ, నిశ్చలంగా కూర్చున్నాడు. వాడు "యెంత పగతోటీ అసహ్యంతోటీ నిండి పోయాడం'ట్కే. వాడి జిజ్ఞానని- కదిలించేది యేది యివతలి ఒడ్డున లేదు. పడవకి ఓ అంచున నిలబడి, తెడ్డుని ఓ సరి యిటూ, ఓ సారి అటూ వేస్తూ నేర్పుగా పడవని నడిపిస్తూ ఆ వేశ్స యెడతెరిపి లేక్రుండా

మౌట్టొడుకూనే వున్నాడు. ఆ నదిలో ఆ పడవ అయిమూలగా దూరం పోయే. కొడ్పీ యుంకా యింకా చిన్నద్దైపోర్చున్బు. వుంది. ఆ గొంతు కలూ వినిపించీ వినిపించకుండా పోయాయి. ఆఖరికి కనుచూపు దూరంలో, క్రైత్నల్ల

వాళ్ళు అవతరి ఒడ్డుకి చేరారు. వాళ్ళ గ్యురాలు హాజరుగా వున్నాయి. ఆ శనాన్ని యెచ్నారు. డాన్ని (గ్మురం బెదిరిన్సా ఓ జీనుమీద వేసి యెక్కి రోడ్డువార నూరు ఎక్కగా నడక వేగంతో మే ప్వారీ చేనుకుంటూ పోయారు. ఆ పక్కలనుంచి వాళ్ళని చూడ్నానికి ఓ గుంపు పోగయిందిం

నదికి రమ్యన్‌ భాగం వైవువ వున్న కోసక్కులు మహదొనంద భరితుల్నై సంబరంగా వున్నారు. అన్ని వేపులనుంచీ తుళ్ళడం "పీలడం వినిపిస్తూనే వున్నాయి. ఆ లెస్టినెంటూ, (గామ పెద్దా నంబరం చేసుకోడానికి మట్టి యించ్నో దూరారు. లుకాష్క ముఖం ఉత్సాహ! వంతంగా వుంది. (సకాంతమైన భానం (దర్శించడం కోసం వ్చోధాగా (వయత్నిస్తూ మోకాళ్ళమీద. చేతులు పెట్టుకుని, ఒలేనిన్‌ పక్కన కూర్చుని ఓ క్మరని చెక్కుతూ కూర్చున్నాడు.

“యెందుకు మీరు పొగతాగుతారు?” అన్నాడు తెచ్చి పెట్టుకున్న ఆతృ్ళతతోటి. “అది బాగుంటుందా?”

అతను మొట్మాడ్నానికున్న కారణమల్స్హా ఒలేనిన్‌ని ఆ కోనక్కుల్లో యేకాకిగా యిబ్బందిగా వున్నట్టు అతను చూడడమే.

“యిది వూరికే అలవాటు. యేం” బదులు చెప్పాడు ఒలేనిన్‌,

“హుమ్‌, మేం యెవరమేనా పొగపీలిస్తే గొడవలే! అటు చూడండి ఆ కొండలు దూరంగా లేవు” అన్నాడు ఆ కనుమ వైపు చూపిస్తూ, “అయినా అక్కడికి పోలేరు! మీఠొక్కళ్నూూ వెనక్కి యెలా వెళ్ళగలరు? చీకటి పడుతోంది. మీకిష్పృమ్టైతే. నేను తీసికెడతాను. కాల్పొరల్‌ని నాకు సెలవిమ్మని అడగండి” అన్నాడు లుకొమ్మ

“భలేవాడు!” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్స్‌ అ కోనక్‌ ఉత్సాహవంతష్టైన మొహం చూస్తూ. మర్యాంకాన్సీ 'గేటుదగ్గర తను విన్న ముద్దుని నుర్డు చేసుకున్నాడు. లుకాష్కపట్టా. అత్రని మోటుతనంపట్టా జాలేసింది, అతననుకున్నాడు: “యేమిటీ గందరగోళమంతా? ఓ మనిషి యింకోణ్డి చంపుతాడు. ఓ మహత్తరమైన కార్యం చేసినట్టు తృప్తిగా,

కే48

ఆనందంగా. వుంటాడు. అంత సంబరసడ్నానికి తగ్గ కొరణమేదీ లేదసీీ చంపడంలో ఆనందం లేదనీ, ఆత్మార్పణలోనే వుందనీ అతనికి చెప్పేది యేదీ లేదా

“నువ్వు వాణ్ళి మళ్ళీ చూడకపోవడం మంచిది, మ్మితమా! నిన్ను గురించి వాడు అడగడం విన్నానాో ఆ పడవ పోవడం చూసిన కోసక్‌ ఒకడు అన్నాడు లుకాష్కని సంబోధించి.

లుకాష్కు తల సైకెత్తి “ఆ నా కొడుకా? అన్నాదు. ఆ మౌటకి అర్బం. చనిపోయిన చెచెన్‌ అని,

“నీ కొడుకు లేవడులే, కానీ ఆ య్మెరటోడు ఆ నీ కొదుకు సోదరుడు!”

“వాడు బతికిపోయాడు, అదే పదివేలు వాడికి” అన్నాడు లుకాష్క నవ్వుతూ.

చోజేన్ని గురించి ఆంత సంతోషం నీకు, మీ సోదరుడే హతుడ్డైనా డనుకో సంతోషమేనా నీకు” అడిగాడు ఒరలేనిన్‌.

నవ్వే కళ్ళతో ఒలేనిన్‌కేసి చూశాడా కోసక్‌, ఒలేనిన్‌ చెప్పదలచు కున్నదంతా అర్భం చేసుకున్న కే కనిపించాడు. కాని అలాంటి వూహలికి అతీతంగా వున్నట్టున్నాడు.

“ఆగీ అది జరగచ్చు, మా వాళ్ళు చచ్చిపోవడం లేదూ ఒకో సారి

ఆ ెస్టివెంటూ, (గామ పెద్దా గ్య్మురాలమీద వెళ్ళిపోయారు. లుకాష్కని తృప్తి పరిచినట్టూ వుంటుంది తనూ ఒంటరిగా వెళ్ళ క్కర్శేదని ఒళేనిన్‌ లుకాష్కకి సెలవిమ్మని అధికారిని అడిగౌడు, ఆతని చ్చాడు. లుకాష్క మర్యాంకాని చూడాలనుకుంటున్నాడని ఒలేనిన్‌ భావిం చాడు. ఆలౌంటి చక్కని సరదా అయిన క్రోసక్‌ సాహచర్యం అంక అతనికీ సంతోషం కలిగింది. తన మనసులో అ్యపయత్నంగానే

కేత్తత

లుకాష్కనీ మర్యాంకానీ యేకం చేశాడు. వాళ్ళని గురించి అనుకోవడం హాయిగా వుంది. “అతను మర్యాంకాని (యేమిన్సు న్నాడు. నేను ఆమెను (ేమించగలను” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌. ఆ చీకటడవిలో వాళ్ళిద్దరూ యింటికేసి నడుస్తూ పోతూవుంచే ఒక బరీయవ్హాన నూతన కరు ణ్మార్చపూరిత లనుభూతి అతన్ని ముంచేసింది. లుకాష్కు కూడా ఆనందంగా వున్నాడు. ఆ విభిన్నమైన యువకుల మధ్య (పేమలాంటి దేదో నున్నట్టనిపించింది. ఒకళ్ళ'కేసి ఒకళ్ళు చూసుకున్న (పతిసారీ వాళ్ళకి నవ్వాలనిపించింది.

యే. గేటుగుండా నెడతావుల” ఒలేనిన్‌ అడిగాడు.

“మధ్యవాటిగుండా. కాని మీతోటి బాడవ దాకా వస్తా, దాని తర్వాత మీ కింక భయం వుండదు”

ఒలేనిన్‌కి నవ్వాచ్చింది.

“నేను భయపడుతున్నా ననుకున్నావా? వెనక్కి. వెళ్ళిపో చాలు, నేనొక్కల్డీ వెళ్ళగలను.”

“ఫరవాలేదు. కాని నేను చేసేదేముంది? భయవడకుండా యెలా వుంటార్నెండి? మాకే భయం వేస్తుంది” అన్నాడు లుకాన్ము; ఒలేనిన్‌ స్వాభిమానాన్ని కుదుట బెట్బేందుకు.. అతను నవ్వాడు కొడొ.

“అయితే నాతో ర్కా కాసేపు కబుర్హు చెప్పుకుని చుక్కవేద్దాం. పొద్దున్నే వెనక్కి పోదువు గాని”

“నాకు యీ ర్మాతి గడపడానికి చోటు లేదనుకున్నారేంటి?” అని నవ్వాడు లుకాష్క. “కాని కార్పొరల్‌. నన్ను వెనక్కి రమ్మన్నాడు.”

“కిందటి ర్యాతి నీ పొట విన్నాను. నిన్ను చూశాను కూడా...”

“ఆయ్‌”? లుకొమ్మ.. తల పంకించాడు.

“నికు "పెళ్ళవబోతోందట నిజమా?” అడిగాడు ఒలేనిన్‌. _

"అమ్మ నన్ను "పెళ్ళిచేసుకోమంటోంది. కొని నేనింకా ఓ గ్కురం కూడా సంపాదించలేదు.”

10-100 కేశ5్‌

“నువ్వు ఖాయమైన ఉద్యోగంలో లేవూ?”

“అబ్బే లేను! నేనీ మధ్యనే చేరాను. నాకింకా ఓ గ్యురమూ _ లేదు, సంపొదించనూ లేదు. అందుకనే పెళ్ళి జరగడం లేదు"

“ర్య రాని కెంతవుతుంది

“నది అవతల నిన్న ఓ దాన్ని బేరమొడుతున్నాం. అరవై. వెండి రూబుళ్ళు చొాలవట, ఆది నోగాయ్‌ గ్యురమే అయినా

“నువ్వు వచ్చి నా (డాబంట్‌గా వుంటావా! (1డాబంట్‌ అంటే దండయ్యాతలో వున్నప్పుడు అఫీసరుకి జతగా వుండే ఒక రకం "సైనిక పరిచారకుడు.) “నేను నీ కది యేర్పాటు చేసి ఒక గ్యురం యిస్తాను” అన్నాడు ఒలేనిన్‌ హరాత్తుగా. “నిజానికిప్పుడు. నాకు రెండున్నాయి, రెండు గ్యురాలు అవసరం వుండదు”

“రెండు. ఆవసరం కాదా లుకొష్క రెట్టించాడు, నవ్వుతూ. “*మ్పీర్రు వాకు బహుమానం యెందుకివ్వాలి? దేవుడి దయవల్ట మౌ అంతట మేం సంపాదించగలం.”

“వద్దా, నిజమే? (డాబంట్‌గా వుండవా అన్నాడు ఒలేనిన్‌, లుకాష్కుకి. గ్యురం యివ్వాలని తన బ్యురకి తట్టినందుకు సంతో షంగా. యెందుకనో తెలియకపోయినా యిబ్బందిగా అయోమయంగా అనిపించింది. మాట్టాడబోయినా యేం వెస్పాలో తోచింది కాదు.

లుకాష్కయే మొదలెట్టాడు.

“రష్యాలో మీకు సొంత యిల్బు వుందా అడిగాడు.

ఒళలేనిన్‌ తనకి ఒకటి కాదు యెన్నో యిళ్శన్నాయని ఇప్పకుండా వుండలేకపోయాడు.

“మంచి యిల్జా? మా యింటికంటే పెద్దదా?” హుషారుగా అడిగొడు లుకాష్క,

“యింకా పెద్దది. పదింతలు పెద్దది. మూడంతస్సులు” అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

146

“మాకున్న లాంటి గురాలున్నాయా?”

“నాకు వంద గ్యురాలున్నాయి. ఒకోటీ మూడు. నాలుగు వందల విలువ చేసేవి. కాని మీ గ్మురాల్హాంటివి కావు. మూడు వందల వెండి రూబుళ్ళు! పరిగెత్తే గ్యురాలు..... కాని వాకు యిక్కడి గురాలే చాలా యిష్టం

“నలే యిక్కడికి మీ అంతట మీరే వచ్చారా లేక వాళ్ళు పంపారా” అన్నాదు లుకాష్క యింకా నవ్వుతున్చట్టు కనిపిస్తూ “అదిగో అక్కడే మీరు దారి తప్పింది. మీరు కుడి వేపు తిరగాల్సింది” అన్నాడతను, వాళ్ళు వెడుతూ వున్న దారి చూపించి

“నా అంతట నేనే వచ్చాను. మీ (ప్రాంతాన్ని చూసి దండయా.త చెయ్యాలని వచ్చాను” బదులు చెప్పాడు ఒలేనిన్‌.

“వ్లేవే రోజునేనా దండయ్యాతకి పోతాను” అన్నాడు లుకాస్క- “అదుగో గుంటనక్కల కూతలు వినిపిస్తున్నాయా?” " అడిగాడు, వింటూ,

“అది నరే గాని ఓ మనిషిని చంపినందుకు నీకు భయం వెయ్యదూ 0 అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“అందులో భయపడ్డానికి యేముంది? నాకు దండయ్యాతకి పోవాలని వుంది. వెళ్ళి తీరుతాను” రెట్చిన్తూ అన్నాడు లుకొష్కం

“బహుశా మనిద్దరం _కలిసిపోతామేమో. మౌ వటాలం. సెలనరి ముందు పోతుంది, మీ దళం కూడా"

“దేని కోసం యిక్కడికి వచ్చారు? మీకు యిళ్ళుు గ్యురాలు వౌకర్చు అన్నీ వున్నాయి. వేనే మీలా వుంకేనా, యేమీ చెయ్యను. మజాగా వుండటం తప్ప! మీ హోదా తుమిటి?”

“నేనో శేడెట్‌ని. కాని నన్ను ఆఫీనరుగా సీఫొర్సు చేసారు”

“అబ్బ, మీరు. చెప్పేది బడాయి. కొకుండొ నిజమే అయి నేను మీ స్చానంలో వుండివుంకేనా చచ్చినా యిళ్ళు వదిలేవాణ్మి కాను! 10 147

నిజం, యెక్కడికీ యెన్నదూ పోయి వుండేవాణ్డి కాను. నూతో వుండటం మీకిష్టృ మేనా?

“ఆహా! దివ్యంగా” అన్నాడు జఒలేనిన్‌.

యీ రకంగా మాట్టాడుకుంటూ వాళ్ళు వూరు చేరకముందే బాగా "చీకటి పడింది. వాళ్ళనింకా ఆ అడవి చీకటి చుట్టుముక్చు వుంది. వృత్మశఖరాల్నో గారి మూలుగుతోంది. గుంటనక్కలు, వాళ్ళకి చేరువలోనే కూస్తూ, ఆరుస్తూూ, మూలుగుతూ వున్నట్టనిపించింది. కొని వాళ్ళ యెదర వూళ్ళోనుంచి ఆడవాళ్ళ గొంతుకలూ, కుక్కల అరుపులూ అప్పటికే. వినిపిస్తున్నాయి. యిళ్ళ స్కూూలరేఖలు స్పష్క్టంగా కనబడు తున్నాయి. దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. (పత్యేకం పిడకల పొగతో గాలి అంతా నిండిపోయింది. ఆ (గామంలోనే తన యిళ్ళు వున్నట్లూ తన సంసారం, ఆనందం, అంతా వున్నట్నూూ యింకెక్కడా తను ఆ కోసక్‌ (గామంలో గడిపినంత ఆనందమయ _ జీవితం గడపనట్బ్నూ ఒక అను భూతి ఒలేనిన్‌కి కలిగింది, ముఖ్యంగా ఆ ర్యాతి. యే మనిషి అన్నా యెంతో యిష్క్పృమనిపించింది, ముఖ్యంగా ఆ రాతి లుకామష్మ అంటే అభిమానం కలిగింది. వాళ్ళు యింటికి చేరుకోగానే లుకాష్కళకి ఆశ్చర్యం కలిగేటట్టుగా ఒలేనిన్‌ శాలలోనుంచి స్వయంగా గురాన్ని తీసుకువచ్చి అతనికి యిచ్చేశాడు. దాన్నతడు 'గోజ్బయాలో కొన్నాడు. తను మామూలుగా స్వారీ చేసేది కాదు యింకోటి. వయసులో వున్నది కాకపోయినా పనికి మారింది కాదు.

“నా శెందుకూ మీరు బహువతీ యివ్వడం? నేను యింకా మీకేమీ చెయ్యలేదే” అన్నాడు. లుకాష్కం

“అబ్బే, యిదేముందిి. తీసుకో. ఓ రోజున నువ్వు నాకు బహుమతీ యిద్భువుగాని.... శ్మతువుమీదికి యిద్బరమూ కలిసే దాడికి వెడదాం” అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

లుకాష్క అయోమయంలో పడ్డాడు.

148

“కాని మీ ఉద్బేశం యేమిటో? ఓ గ్యురం అంకే చాలా ఇరీదు, తెలుసా అన్నాడతను గ్యురంకేసి చూడకుండానే.

ఉప్రిస్ప్రకో తీసుకో! తీసుకోకపోతే నేను చిన్నబుచ్చుకుంటాను. వన్యూషా! యీ బూడిదరంగు గ్యురాన్ని యితనింటికి. తీసుకెళ్ళు”

లుకాష్క గురం మెడతాడు పట్టుకున్నాడు.

“సరే మీకు కృతజ్ఞణ్శి. అసలు నేనిలాంటిది వూహించను కూడా లేదు

పన్నెండేళ్ళ క్యురాడిలాగా జఒలేనిన్‌ మురిసిపోయాడు.

“దిన్ని యిక్కడ కట్టి వెయ్యి. చాలా మంచి గ్యురం గోబ్నయాలో కొన్నాను. అద్భుతంగా దౌడు తీస్తుంది! వన్యూష్సా మాకు కొంచెం చిథిర్‌ తెచ్చిపెట్టు. రా యింట్నోకి రా”

వైన్‌ వచ్చింది. లుకాష్కు కూచుని వైన్‌ ప్యాత అందుకున్నాడు.

“జ్చేవ్చుడు మేలు చేస్తే మీకు బదుళుతీర్చే దారి దొరుకుతుంది నాకు” అన్నాడు వైన్‌ తాగుతూ. “మీ పేరేమిటి”

“ద్క తియ్‌ అందేయిచ్‌.

“బాగుంది, ద్మ్యీతియ్‌ అంగ దేయిచ్‌ గారూ] దేవుడు మిమ్మల్ని చలగా చూస్తాడు. మనం కునాక్‌లుగా వుందాం- మీరు తప్పకుండా ఓ సారి మౌ యింటికి దయచెయ్యాలి. మేం న్ఫితిమంతులం కాదనుకోండి, కాని ఓ కునాక్‌ని యెవా ఆదరించాలో మాకు తెలును. నేను అమ్మతో చెబుతా. మీకేం కావాల్సి వచ్చినా - గడ్డ మగడ, (దావపళ్ళు. మీరు "సైనిక చౌకీకి వస్తే వేటకి మీతో రావడానికి మీ నౌకర్నే నేను, నది దాటిపోడానిక్కి మీ యిష్కృం యొక్కడికేనా సరే! యిదుగో నిన్ననే యెళాంటి. అడివిపందిని చంపాను! మా కోనక్కులందరికీ పంచేసానండీ. నాకు గనక తెలిసి వుంయేన్నా. మీకే యిచ్చేసి వుండేవాణ్ళి”

“సరే సర్డే దాన్నే ముంది! కొని గ్యురాన్ని బండికి కట్టకు, యెప్పుడూ యిది బండి. లాగలేదుో

149

కబండికి కట్టడం యెందుకు? యింకోటుంది, మీకు చెబుతా మీ కివ్యమ్లైలే”. అన్నాడు. లుకాష్కు. గొంతు తగ్శిన్తూ. “నాకో కునాక్‌ వున్నాడు, గీరీఫాన్‌.. వాళ్ళు కొండలనుంచి వచ్చేచోట. రోడ్డు వార చనతో మాటు వుండనున్నాడు నన్ను. యిద్నరం వెడదామా? వేను మిమ్మల్నీ దగా చెయ్యను, నేను మీ మురిదోగా వుంటొను.

“జ్రల్రాగే వెడదాం, ఓ లోజున వెడదాంో

లుకాష్మ తన (పశాంచతని తిరిగి పొందినళ్ళే వుంది. తనసట్స ఒలేనిన్‌ అభ్మిపాయాన్ని శగహించినట్బూూ వుంది, ఆచని నెమ్మదితనమూ, (నవర్హనలోని. విమ్మళమూూ ఒలేనిన్‌కి ఆశ్చర్యం కరిగించాయి,. అతని కది అసౌకర్యంగా అనిపించింది. వాళ్ళు చాలా సేపు మాట్టాడుకున్నారు. లుకాష్క సుష్కుగా తాగినా మైకం లేకుండా (ఆతనెప్పుడూ మైకంలో వడడు) లేచి ఒలేనినోతో కరచాలనం చేసి అతన్ని వదిలి వెళ్ళేటప్పటికి చాలా ఆలస్యమైంది. అతనేం చేస్తాడో చూద్దామని ఒలేనిన్‌ కిటిక్‌ గుండా చూళాడు. లుకాష్క తలకిందకి ఒరగేసుకుని మెలిగా అవతలికి వెళ్ళాడు. గ్యురాన్ని గేటు అవతరికి నడిపించుకుని వెళ్ళి అకస్మాత్తుగా శల వంకించాడు... సిల్ళిలొగా. దాని నీప్పుమీదకి యెగిరాడు. మెడచాళ్ళ దగ్శర్నుంచి కళ్ళెం పోగు చేనుకున్నాడు. ఒక్క కేక వేసి దాన్ని వీధిలోకి దౌడు తీయించాడు.

లుకాష్క తన నంతోషాన్ని మర్యాంకాతో పంచుకోడానికి పోతాడ నుకున్నాడదు. ఒలేనిన్‌. కొని అతనలా వెయ్యలేదు, ఆయినా అంతకు ముందెన్నడూ లేనంతగా తన మనసు తేలిక పడ్నట్టు భావించాడు. పసిపిల్టవాడిలాగా సంబరపడ్డాడు. చన న్నురాన్ని లుకాష్క కిచ్చేసొననే కాదు, యెందుకు అలౌ చేసిందీ తన నూతన ఆనందపిద్వాంచం యేమిస్సైందీ వమ్యూషకి. చెప్పకుండా నిబ్బరించుకోలేకపోయాడు. లాలా

*న్వురిద్‌: యిక్కడ నేద్చేవాడు అని అర్జం. -- సం.

శ150

వన్యూషకి యీ సిద్ధాంతం నచ్చలేదు. లర్భ్యాం ఇల్‌ నెపో కాబట్టి అదంతా చెత్త అన్నాడు,

లుకొష్క యుంటికి స్వారీ చేసుకుపోయాడు. గురంమీదనుంచి దుమికాడు. దాన్ని తలర్శికి అప్పజెప్పాడు. దాన్ని సామూపాక కోనక్‌ మందతో వదిలెయ్యమన్నాడు. తను ఆ ర్యాతికే స్టైనిక చాకీకి తిరిగి పోవాల్సివుంది. ఆతని మూగ అక్క గ్మురం బాధ్యత తీసుకుంది. ఆ గ్యురం యిచ్చినతన్ని తను చూస్తే అతని కాళ్ళమీద మోకరిల్టుతానని సౌంజ్బల ద్వారా తెలియజేసింది. కొడుకు చెప్పిన కథ విని ఆ మునలా విడ ఈల ఆడించిందంతే. తన మననులో మాతం పాడా గ్మురాన్ని కాజేసి వుంటాడని తీర్మానించుకుంది. అంచేత ఆ గ్యురాన్ని తెల్నవారే లోపుగానే మందలోకి తీసుకుపొమ్మని అ మూగపిల్ణకి చెప్పింది. .

లుకాష్క వంటరిగా చౌక్షీకి వెళ్ళాడు ఒలేనిన్‌ చేసిన పనిని గురించి ఆలోచించుకుంటూ ఆ గ్యురం అంత మంచిది కాదని అనుకున్నాడు. కాని దాని ఖరీదు హీనపక్షం నలఖ్నె రూబుళ్ళు వుంటుంది. ఆ బహు మానం రావడం సంతోషంగానే వుంది. కాని దాన్ని తన కెందుకిచ్చింది యేమాతమూ అరం కాలేదు, దాంతోటి కనీన కృతజ్ఞాతా భావం కూడా కలగలేదు. సై. "పెచ్చు తనవట్ట ఆ శకేడెట్‌కి దురుర్వేశాలేవో వున్నాయనే అన్నవ్థృమ్టైన అనుమానాలు మననంతొ నిండిపోయాయి, ఆ ఉద్బేశాలేమిదో అతను వెవ్పలేకకోయాడు.. కొని ఒక పరాయివాడు నలభ్మె రూబుళ్ళ విలువగల గ్యురాన్ని వూరికే ఒర్భి దయత్నో యిచ్చా డన్న దానికీ సమాధావ వడలేకపోయాడు. అది అసంభవంగా కనిపిం ఛింది. వాడేమన్నా తాగి మైకంలో వున్నా అర్హం చేనుకోవచ్చు! వాడేదో డాంబికం వెలగబెట్టాడ నుకోవచ్చు. కాని ఆ కేడెట్‌ తెలివిగానే వున్నాడు. అంచేత తనచేత యేదో చెద పని చేయించాలని లంచం యిన్వాలను

*డ్రబ్బు లేదు ((థెంచిి. _ నం.

శే51

కుని వుంటాడు. “ఆబ్బ, వెధన గొడవ” అనుకున్నాడు లుకొన్కుం “నాకు గ్యురం వచ్చింది కదా, తర్వాత చూద్దాం. నేనేం లెలివితక్కువ వాణ్ఞా- యెవరు యెవర్ని మోసం చేస్తారో చూద్దాం” అనుకున్నాడతను. తన జ్యాగత్తలో తను వుండాల్సిన అవసరం వుంది. అంచేత ఒరేనిన్‌ పట్ట (పతికూల అభి_పాయాలు యేర్పాటు చేసుకున్నాడు. ఆ గ్మురం తనకి యెలా వచ్చిందీ యెవరికీ చెప్పలేదు. కొందరికేమో కొన్నానని చెప్పాడు. కొందరికేమో దాటవేశాడు. యేమైనా త్వరలోనే వూళ్ళో నిజం పొక్కింది. లుకాష్క తర్మీ మర్యాంకా, ఇల్యా వసీల్యెవిచ్‌, మిగతా కోనక్కులూ జఒలేనిన్‌ ఒర్చి పుణ్యానికి యిచ్చిన బహుమతి గురించి విన్నాక గందరగోళ పడిపోయారు. ఆ కేడెట్‌ అంటే తమ జ్యాగత్తలో తాము వుండ నారంభించారు. వాళ్ళ భయాలెలా వున్నా అతని చర్య వాళ్ళలో అతని “నిష్కాపట్యానిక్కీ" సంపదక్‌ "పెద్ద గౌరన భావాన్ని కలగజేసింది.

“విన్నావా. ఇల్యా వసీల్యెవిచ్‌ యింట్లో కాపరముంటున్న ఆ కేడెట్‌ యాళభ్ళె రూబుళ్ళ గ్యురాన్ని లుకాష్కకి అలా విసిరేసాట్ట వాడు ఐశ్చర్యవంతుడ్డె. వుండాలి...” అన్నాలొకరు,

“ఆం విన్నా. వాడికి వీడు గొప్ప సేవ చేసివుంటాడు. యేం జరుగు తుందో చూద్దాం. ఓహ్‌ ఆ ఉర్వన్‌ది యేమదృష్ప్పం!” బదులు చెప్పాడింకొకడు ముక్తసరిగా.

“ఆ కేడెట్టు దొంగముండా కొడుకులు!” అన్నాడు మూడోవాడు. గ్‌నాడే కొంపకో అగ్ని పెళ్టైయ్యకపోతే అడుగు!”

ఒలేనిన్‌ జీవితం విసుగొచ్చేటంత (కమబద్బంగా _ సాగిపోతోంది. తన "ప్లై అధికారులతోగాని సమౌనస్ములతోగాని అతి తక్కువ సంబంధాలే వుంటున్నాయి. కొకసన్‌లో ధనికుడైన కేడెట్‌ హోదా యీ

1152

విషయంలో (పత్యేకమ్టైన సౌకర్యంగానే వుంది. అతన్ని వనిలోకిగాన్మీ కెలా లోకిగానీ పంపటం లేదు. దండయా(తలో చోరిందానికి (వతిఫలంగా అఫీనరు హోదాకి సిఫార్సు చేశారు. యీలోపున ఆతను కడుపులో చల కదలకుండా కూర్చున్నాడు. ఆఫీసర్శతన్ని దొరలా చూశారు. ఆతనిపట్ట్స హుందాగా (పవర్తించారు. అతనికి సంబంధించి పేకాడ్డమూ, ఆథీసర్థతో గానా బజానా ఆకర్షవంతంగా లేవు. అతనికి పటాలంలో వున్నప్పుడు ఆ అనుభవం వుండింది. అందుకని అతను ఆ వూళ్ళో ఆథీనర్మ సాహ చర్యాన్నీ వాళ్ళ జీవితాన్నీ తప్పించుకున్నాడు. ఓ కోసక్‌ (గామంలో! విడిది. చేసిన ఆఫీసర్ల _బతుకులకి యెప్పట్నుంచో ఓ కచ్చితమైన పద్దతి యేర్పా'స్టైపోయింది. దుర్శంలో వుండే (వతి కేడెటూ, ఆఫీసరూ, రోజూ సారా తాగి 'పేకాడి దండయ్యాాతలో వున్నందుకు లభించిన బహుమానాల గురించి అనుకున్న'ష్టు, కోసక్‌ (గ్రామంలో కూడ్చా రోజూ గృహన్సులతో చిఖిర్‌ తాగడమూ ఆడపిల్ళలకి తేనే తినుబండారాలూ యివ్వడమ్హూ. కోసక్‌ ఆడాళ్ళమ్మట పడ్డమూ, (ేమలో పడ్డమూూ, యెప్పుడేనా. పెళ్ళి చేసుకోవడమూ. వుంటుంది. ఒలేనిన్‌ యెప్పుడూ తన దారి తను యేర్సాటు చేనుకున్నవాడే. నలిగిన దారులంటే అత నికి ఆలియకుండానే అభ్యంతరం వుండేది. అతను యిక్కడ కూడా కా క్ష నన్‌ ఆఫీసర్మ్య జీవితపు గాడిలో పడలేదు.

తెల్లవారగానే లేవడం అతనికి సహజంగానే వచ్చేసింది. టే తాగిన తర్వాత తన గున్ముంలోనుంచి పర్వతాల్నీ; (వభొతాన్నీ; మర్యాంకానీ మెచ్చుకుంటాడు.. తర్వాత చిరిగిన యెద్బుతోలు కోట్లూ నానబెట్టిన పచ్చి చర్మపు చెప్పులు తొడుక్కుంటాదు. వటకాలో బాకు దోవుకున్వి తుపాకీ సంచీలో కొంచెం భోజనం, సిగంట్నూ తీసుకుంటాడు. కుక్కని పిలుస్తాడు. అయిదూ అయిన కొంచెం "సేపటికి వూరవతలి అడివిలోకి బయకల్జే రేవాడు. సాయంతం యేడు గంటలకి అయిదారు అడివికోళ్ళు పటకా దగ్శ ర్వ వేలాడుతూ. వుండగా (ఒకో అప్పుడు

1535

యింకో జంతువుతో) అలిసిపోయి. అకలితో తిరిగి వస్తాడు. సంచీలో" తన సిగరెట్నూూ, భోజనం అలానే వుండిపోతాయి. అతని సంచీలోని సిగరెట్టలాగా అతని బ్యురలోని ఆలోచనలుంటే ఆ పధ్నాలుగు గంటలూ ఒక్క ఆలోచన కూడా అక్కణ్ముంచి కదళ్సేదని చూడచ్చు.

మానసికంగా ఉల్చాసంగా, శక్తివంతంగా, పూర్తి. ఆనందంతో తిరిగి వస్తాడు. అంత సేపూ యేం ఆలోచిన్తున్నాడో అతను చ్పోలేడు, ఆతని మనసులో సంచరించిపోయేవి వూహలా, జ్ఞాపకాలా, కలలా? తరచుగా ఆ మూడూనూ. మగత విడిచి, దేన్ని గురించి ఆలోచిస్తున్నానూ అనుకుంటాడు. ఒక కోసక్‌లాగా (దాక్షలోటలో భార్యతో పనిచేస్తున్నట్టు భావించుకుంటాడు. లేకపోతే కొండల్నోని అ బేక్కులాగ్యా లేకపోతే తననుంచి పారిపోయే అడివి పందిలాగా. అంత "సేప్లూ అడివి కోడి కోసమన్తోో అడివిపంది కోసమనో, లేకపొతే జింక కోసమనో జ్యాగత్తగా చూస్తూ వుంటాడు.

సాయం్యతం యొరోష్క నూమ ఖాయంగా అతనితో కూర్చుంటాడు. వన్యూష ఓ కూజా చిఖిర్‌ తెస్తాడు. వాళ్ళు నిదానంగా మాటాడు కుంటారు, తాగుతారు. అప్పుడు సెలవు తీసుకుని తృప్తిగా నిదకు ప్మకమిస్తారు. మర్నాడు మళ్ళీ వేటకి పోతాడు, నుళ్ళీ ఆరోగ్యవంతం గానే అలిసిపోతాడు, వాళ్ళు మళ్ళి కబుర్డు చెప్పుకుంటూ కూర్చుంటారు, పూటుగా తాగుతారు, మళ్ళీ ఆనందంగా వుంటారు. ఒక్కొక్కప్పుడు ఓ సెలవు రోజునో వి్యశాంతి రోజున్నో ఒలేనిన్‌ రోజంతా యింటి దగ్న కే గడుపుతాడు. అలాంటి రోజుల్ళో అతని ముఖ్యమైన పని మర్యాంకాని చూడ్డం, ఆమె (పతి కదలికనీ తనకి తెలియకుండానే తన కిటికీనుంచో గుమ్మంనుంచో అత్యాశగా చూపులతో అనుసరిస్తాడు. మర్యాంకాని అభిమానించి _సేమించాడు (అలా అని అతననుకున్నాడు) తను ఆ పర్వతాల సౌందర్యాన్నీ; ఆకాశపు సౌందర్యాన్నీ (పేమించినక్కే అఆమెతోటి యే సంబంధమూ వుండాలనే ఆలోచనలేకుండానే. తనకీ

క్షేర్‌శ

ఆమెకీ మధ్య ఆ కోసక్‌ లుకాష్కకీ అమెకీ వున్నలాంటి సంబంధాలు యింకా ఆమాటకొస్పే డబ్బున్న ఆఫీనర్శకీ మిగతా కోనక్‌ ఆడపిల్ధలకీ తరుచుగా వున్నలాంటి సంబంధాలు వుండలేవని అతనికి అనిపించింది. తను తన తోటి ఆఫీనసర్శమాదిరీ (వయలత్నిస్తే తన పూర్తి భావనాళ్మక సంతోషాన్ని పోగొట్టుకుని బాధల అగాధమూ,. నిరాశౌ, పశ్చాత్తాపమూ. బదులు తెచ్చుకోవాల్సి వుంటుందని అనిపించేది. దీనికి తోడు, ఆమెకి సంబంధించి, తను ఒక అత్మపరిత్యాగ “విజయాన్ని అప్పటికే సాధించాడు. అది అతనికి యెంతో సంతోషన్ని యిచ్చింది. అన్నిటికన్నా మర్యాంకా అంటే అతనికి భయంవేసింది. యెట్టి వరిస్టి తుల్నో కూడా అమెతో (పేమని గురించి తేలికగా మాటాడే సాహనం చేసి వుండేవాడు కాదు.

ఒక సారి వేసవిలో ఒలేనిన్‌ యింటిదగ్గ్శ రే కూర్చుని వుండగొ, అనుకోకుండా ఒక మాస్కో పరిచయస్సుడు; తను నాగరిక సమాజంలోకి (వవేశించినవ్పుడు. కలుసుకున్న యువకుడు, తగిలాడు.

“బహో మాషే (పియమైన మ్యితమా, నువ్విక్కడ వున్నావని విన్నప్పుడు యెంత సంబరపడ్డాను!” అతను తన మౌస్కో (గెంచిలో మొదలెట్టాడు; ఈన సంభాషణల్లో (ఫెంచి మాటలు దొర్మిన్తూ “ వాళ్ళన్నారు. ఒలేనిన్‌” అని, యే జలేనిన్‌? నా కెంత సంతోష మ్టైందో!.... చూడు. విధి మనర్నిద్దర్నీ యిక్కడ కలిసింది! సరే యెలా వున్నాన్‌ యేమిటీ ఆలి

బెలేత్‌స్కీ రాకుమారుడు. తన కధంతా చెప్పాడు: తను తాత్కా లికంగా యెలా పటాలంలో చేరిందీ, సర్వస్తైన్యాధ్యకుడు తన్ని యెలా తన కార్యాలయంలోకి తీనుకున్నదీ, దండయా[ఈ తర్వాత, వ్యక్తిగతంగా. తనకి "పెద్ద పట్టకపోయినా తము యెలా ఆ ఉద్యోగంలో చేరేద్మీ అన్నీ.

(పఏియమ్హైన (చి. సం.

శే55

“యిక్కడ, యీ గుంటలో వుంటూ కనీసం, ఉద్యోగంలో (పమో వన్‌ సంపొదింంచాలి-- ఓ శిలువ సంపాదించాలి - లేదా ఒక గొప్ప కొలువు -- రతక దళానికి బదిలీ కావాలి, అది తప్పనిసరి, నా కోసం కాదనుకోో కాని నా బంధుమి[తుల కోసం. రాకుమారుడు నన్ను బాగా ఆదరించాడు. సరసమైన వాడులే” అన్నాదు బెలేత్‌స్కీ. అతను యెడతరిసి. లేకుండా. చెబుతూనే వున్నాడు: “నా పేరు సెయింట్‌ అన్నా శిలువకి సిఫార్సు చేశారు ఆ దండయ్యాతకిగాను.. నేనిక్కడ కొద్చి రోజులు వుంటాను, మనం దాడి ఆరంభించేదాకా. యిక్కడ మహా భేషుగ్హా వుంది. యేం ఆడాళ్ళు! బాగుంది, నువ్వెలా కాలక్షేపం చేస్తున్నావ్‌? మన కాస్టైన్‌ స్తా ర్‌త్సెవ్‌్‌ నీకు తెలుసుగా, మంచివాడే మొద్చు వెధవ, చెప్పాడు నాకు... ఆం అతను చెప్పాడు నువ్వు పరమ ఆటవికునిలాగా బతుకుతున్నావనిి యెవర్నీ చూడకుండా! నువ్వు యిక్కడున్న మన "సైనిక ఆఫీసర్జతోటి కలవదలచుకోకపోవడం నేను అర్హం చేనుకోగలను. మనిద్చరం ఒకళ్ళకొకళ్ళం ఆసరా వుంటామంకే నాకు మహదానందంగా వుంది. నేను కార్పొరల్‌ యింటి దగ్గర బన చేశాను. అక్కడ యెలాంటి పిల వుందనుకున్నావ్‌ ఊస్తింకా! పిచ్చెక్కిం చేస్తుందనుకో.”

యింక్కా యింకా (ఫెంచ్కి రష్యన్‌ పదాలు దొర్జిపోతున్నాయి, ఆ (వపంచంనుంచి, ఒలేనిన్‌ వదిలి పెళ్చే సాననుకున్న (పపంచంనుంచి.

బెలేత్‌స్కీని గురించిన సాధారణ అభ్మిపాయం యేమిటం'ే. అతను సరదా అయినవాడని,. బహుశా అయివుండొచ్చు; అతని ముఖం సొగసుగా సాధువుగా వున్నా, ఒలేనిన్‌కి ఆతనంళే చెడ్మ (పతికూలం వుంది. తను వదిలేసిన దుర్మార్శం అంతా అతను కక్కుతూ వున్నట్టునిపించింది ఒలేనిన్‌కి. అన్నిటికంకే అతనికి చిరాకనిపించింది, తను అతన్ని ఆ (వపంచంనుంచి. వచ్చిన అతన్ని యెదిరించలేడు - తనకా శక్తి లేదు. తను వదిలిపెట్టిన ఆ పాత (పపంచానికి తనమ్సీద పబలమ్హైన హక్కు

156

వున్నట్టు అతనికి అనిపించింది. బెలేత్‌స్కీమీదా, తనమీదా కూడా ఒలేనిన్‌కి ఆ్యగహం వచ్చింది. అయినా అయిష్టంగానే తన నంభా షణలో (ఫెంచి పదాలు దొర్శించాడు. సర్వపై; న్యాధ్యకుడిమీదాా తన మాస్కో పరిచయాలమీదా ఆసక్తి చూపించాడు. తనూ, బెలేత్‌స్కీనే ఆ కోసక్‌ (గామంలో _ఫెంచి మాట్టాడే యిద్వరూ కాబట్టి తోట్‌ ఆఫీసర్ల గురించీ కోసక్కుల గురించీ తిరస్కారంగా మాట్ళాడేదు. బెలేత్‌స్కీతో "స్నేహంగా వున్నాడు అతన్ని చూడ్చానికి వస్తానని మాట యిచ్చీీ తనని చూడ్నానికి రమ్మని అమ్వానించీ. యేమైనా ఒలేనిన్‌ తనకిగా తను అతన్ని చూడ్చానికి వెళ్ళలేదు.

వన్యూష, బెలేత్‌స్కీని మెచ్చుకున్నాడు, అతను సిసల్టైన "పెద్దమనిషని.

వెంటనే. బెలేత్‌స్కీ కోనక్‌ (గామంలో. వుండే ధనిక ఆఫీసరు జీవితం లాంటి మామూలు జీవితం (పారంభించొడు. ఒక నెల రోజుల్నోన్సే ఒలేనిన్‌ కళ్ళ ముందే అతనా వూరికి పాతకాపులాగా తయారయాడు. ముసలాళ్ళచేత తాగించాడు. సాయంకాలాల్హో పార్టీలు యేర్పాటు. చేశాడు. ఆడపిల్గలు యిచ్చే పార్టీలకి తనూ వెళ్ళాడు. తన విజయాల గురించి గొప్పలు చెప్పాడు. అతను యంత దూరం వెళ్ళాడం టే, యెందుకో తెలియకుండానే అడాళ్ళూూ; అమ్మాయిలూ అతన్ని. తాత అని పిలవడం మొదలెట్టారు. మద్యాన్నీ; మగువలనీ మన్నించే మనిషంళే అర్హం చేసుకోగల ఆ కోసక్కులు అతనికి అల వాటుపడిపోయారు. ఒలేనిన్‌ని కంక యెక్కువ ఆతన్ని అభినూనించారు కూడా. ఒలేనిన్‌ మ్యూతం వాళ్ళకి అంతుబట్టనే లేదు.

2డ్న

ఉదయం అయిదయింది. వన్యూష గుమ్మంలో సమొవార్‌ వెలి గిస్తున్నాడు. దాన్ని విసరడానికి పొడుగొటి బూటు "పై భాగాన్ని ఉపయోగించాడు, ఒలేనిన్‌ శంక్‌లో స్నానం చెయ్యడానికి అప్పటికే

157

గ్యూరంమీద వెళ్ళిపోయాడు. (యీ మధ్యనే అఆరనో కొర్త సరదా కనిపెట్టాడు. అది గ్యురాన్ని నదిలో స్నానం చేయించడంఏ యజమా నురాలు అవతలి యింట్లో వుంది. నిప్పు లంటించేటప్పుదు. లేచే దట్టమైన నల్సటి పాగ పాగగొట్టంలోనుంచి వచ్చింది. పిల్ణ శాలలో గేదె పాలు పితుకుతూ వుంది. “ఒక్క క్షణం కుదురుగా నుంచోదు, దర్శిదపు ముండ! అసహనంగా వున్న ఆ పిల్చి గొంతు వినిపించింది. చాన్ననుసరించే. లయబద్దంగా పాలు పితికే చప్పుడు వినిపించింది.

యింటి కెదురుగా. వున్న వీధిలోనుంచి గ్యురం గిట్టల చప్పుడు టకటకా వినిపించింది. చక్కటి ముదురు ధూసర వర్శపు గు్యురంమీద, జీను లేకుండా, స్వారీ చేస్తూవచ్చాడు ఒలేనిన్మ్‌ గేటు దగ్గరికి. ఆ గరం యింకా తడిగా మెరుస్తూ వుంది. చుట్టూ యె్యరటి రుమాలు చుట్టుకున్న మర్యాంకా పొందిక్షైన తల, శాలలోనుంచి (పత్యక్షమెంది, మరుక్షణం _ అదృశ్యమైంది. ఒలేనిన్‌ యెరటి. సిల్కు చాక్కా వట్టాతో చుట్టబడి బాకు వున్న తెల్టటి సర్కేషియన్‌ కోటూ తొడుక్కుని. పొడుగాటి టోపీ వేసుకున్నాడు. తడిసి, బలివషృంగా వున్న _గ్యురంమీద దర్జా కొంచెం తెలిసేట్టుగా కూర్చున్నాడు. తుపాకీ. వనక పట్టుకుని గేటు తెరవడానికి వంగాదు. అతని జుట్టు యింకా తడిగానే వుంది. ఆతని ముఖం పడుచుదనంతోటీ ఆరోగ్యంతోటీ (వకాశిస్తోంది. తను అందంగా చలాకీగా జిగిత్‌లాగా వుంటానని అతను భావించుకున్నాడు, కాని అతను పొరపాటు పడ్డాడు. అనుభవజ్ఞుడైన కాకేషియన్‌ కెవరికేనా అతనింకా సై నికుడే,

ఆ పిల్ట్బ తల యివతరికి పెట్టడం గమనించి అతను సుతా రంగా వంగి గేటు తెరిచి గ్యురం కళ్ళెం బిగించి, కమ్బీ ర్సుళపించి, ముంగిట్లోకి. (పవేశించాడు.. “టీ తయార్డెంద్భా వన్యూషా?” అని హుషారుగా. అరిచాడు, పళువులశాల కేసి చూడకుండా. అతని అంద మ్నైన గ్యురం వెనకకాళ్ళు దగ్శరసా చేర్చి కృజ్చాం లాగుతూ (వతి

158

కండరమూ కదిలిస్తూ, ఆ పెరచ్నోని గట్టి నేలమీద కుప్పి గంతులు వేస్తూ, కంచెమీదనుంచి యెొగరడానికి యెలా తయారుగా వుందో చూసి అతను మురిసిపోయాడు. “సె (పే * అన్నాడు వన్యూష. ఆందమ్నైన మర్యాంకా యింకా శాలలోనుంచి చూస్తూనే వుందనిపిం చింది ఒలేనిన్‌కి. కాని ఆమెని చూడ్చానికి దృష్మ్స్‌ తివ్పలేదు. గ్యూరం మీదనుంచి కిందికి దూకగానే తుపాకీ గుమ్మానికి అడం వచ్చింది. మోటుగా తూలాడ్కు భయంభయంగా. శాలకేసి చూశాడు. అక్కడె వరూ. లేరు. కాని పాలు పితికే లయబద్దమైన చప్పుడు మొతం యింకా వినిపించింది.

యింట్యోకి.. వెళ్ళి మరుక్షణం తిరిగివచ్చి, టీ గ్మానుతోటే, 'సైవ్‌తొటీ,. పుస్తకంతోటీ, గుమ్మంలో యింకా నూర్య కిరణాలు పడని చోట కూర్చున్నాడు. మధ్యాహ్నం భోజనాల లోపున యెక్కడికీ పోకూడదనుకున్నాడు. యెంతో కాలంగా వాయిదా వేస్తూవచ్చిన ఉత్పరాలు రాయాఠఅనుకున్నాడు; యెందుకనో గుమ్మంలో ఆ చోటు వదలడానికి యిష్టృపళ్మేదు. యింట్యోక్‌ పోవడం కూడా అదేదో క్నెదులాగొ అంతే అయిష్టంగా వుంది. యింటావిడ పొయ్యి రాజెసింది. ఆ పిల్చి. పశువులని బయటికి తోలి తిరిగివచ్చింది.. పిడకలు పోగుచేసి కంచెదగ్శర. గుట్ట పోసింది. ఒలేనిన్‌ చదువుతూనే వున్నాడు. కొని ఒక్క. ముక్క కూడా అర్భంకావడం లేదు. వుస్తకంమీదనుంచి. కళ్ళు "పైకెత్తి ముంగిట్నో. తిరుగుతూ వున్న బింకమ్తైన ఆ యువతికేసి చూన్తూూనే వున్నాడు. తడిగా వున్న ఆ యింటి (వభాత ఛాయలోకి ఆమె అడుగు పెట్టినా పెరటి మధ్యలో వెల్ళునగొ. వచ్చిన ఆహ్మాద కరమైన తొలి వెలుగులో అమె సౌందర్యవూరిత విగ్రహం, సూర్యకాంతిలో మెరిసే జేగేయమానమైైన దుస్తులతో నల్బని వీడని పరుస్తూ తారట్మా

తయార్జైంది. ((ఫెంచి, - సం.

159

డినా-- అంత సేపూ ఆమె కదలికల్ళో యే ఒక్కటేనా పోగొట్టు కుంటానేమో నని భయపడ్డాడు, యెంత సునాయాసంగా సౌకుమార్యంగా ఆమె వి్మగహం నేలమీద వనంగుతోందో చూడ్డం లతనికి ఆనందదాయక మైంది; ఆమెమీద వున్న గులాబీ గాగరా ఒక్క ఉడుపూ ఆమె వత్లోజం దగ్గరా సోగసైన కాళ్ళ దగ్గరా యెలా ముడతలు పడుతోందో చూడ్నం ఆనందదాయకష్టాంది. ఆమె పైకి లేచినప్పుడు అమె బిగుతైన గాగరా ఆమె. నిశ్వసించేటప్పుడు వతోజ రేర్ని యెలా చూపెడుతోందో చూడ్డం అనందదాయకవ్నైంది. అరిగిపోయిన య్మెరని వెప్పుల్ళ్మో వున్న మృదువైన కాఠలిమడమలు వాటి ఆకారంలో మార్పులు రాకుండా యెలా నేల తాకుతున్నాయో చూడ్డం ఆనందదాయకమైంది. రెట్టృపైకి మడిచిన ఆమె బలమైన చేతులు, (మించే కండరాలు దాదాపు కోపంగా వున్నట్టుగా పారని యెలా ఉపయోగిస్తు; న్నాయో। ఆమె నిసాఢ నీల న్మేతాలు మధ్యమధ్యని తనకేసి చూస్తు, న్నాయో చూడ్శం ఆనరిదదాయకష్టైంది. సున్నితమైన కనుబెమలు ముడుచుకుని వున్నా ఆమె నయనాలు సంతోషాన్నీీ ఆమెకున్న తన సౌందర్యపు గుర్తింపునీ వ్యక్తం. వేశాయి.

“యేమోయ్‌, ఒళేనిన్‌ చాలా సేపైందేమిటి లేదో అన్నాడు బెలేత్‌స్కీ ముంగిచ్చోకి (చవేశన్తూనే. అతను కాకేషియన్‌ ఆఫీసరు కోటు తొడుక్కున్నాడు.

“హాయ్‌, బెలేత్‌స్కీ యేమిటి యింత "పెందరాళే వచ్చావ్‌?” అన్నాడు ఒలేనిన్‌ చెయ్యి చాస్తూ,

“రావాల్సివచ్చింది. నన్ను గెంకేశారు. యీ ర్యాతికి ఓ విందు వుంటుంది. మర్యాంకా ఊస్పైంకా యింటికి నువ్వు వస్తావుగా? అన్నాడా పిల్ళికేసి తిరిగి,

ఆ పీల్ళిని అంత చనువుగా పిలవడం ఒలేనిన్‌కి ఆశ్చర్యం వేసింది. మర్యాంకా అతని మాట విననక్షే తల వంచుకుంది. పార భుజంమీద

160

వేసుకుని తన బింకమైన పురుష గమనంతోటి అవతలి యింట్యోకి వెళ్ళింది.

“దానికి సిన్సుగా వుంది ముద్దుకూన్మ దానికి సిగ్గు” బెలేశ్‌స్క్‌ అన్నాడు ఆమెకేసి చూస్తూ. “నువ్వంటే. సిన్న”. హుషారుగా చిరునవ్వు నవ్వుతూ గుమ్మం మెట్ళెక్కాడు.

“విందు. జరుగుతుందా? యెవరు గంకేశారు నిన్ను?”

“విందు డిళస్పైంకా యింటి దగ్శర నీకూ అవ్వోనం వుంది. విందు అంళే పిండివంటలూ, అమ్మాయిల గుంపూ అని”

“కాన్మి మనం అక్కడేం చెయ్యాలి”

బెలేత్‌స్కీ రహస్యం. తెలిసిన వాడులా చిరునవ్వు నవ్వాడు. కన్ను గీటాడు, మర్యాంకా. వెళ్ళిన అవతలి యింటికేసి తల అడిస్తూ.

జలేవిన్‌ భుజాలు. కుదించి సిగ్తుపడ్డాడు. “నువ్వు మొత్తానికి భళేవాడ్రివి”” అన్నాడతను.

“సక్స, నటించకు!”

ఒలేనిన్‌ మొహం చిట్టించాడు. బెలేత్‌స్కీ అది గమనించి అతన్ని (వనన్నుణ్మి చేనుకునేటట్టు చిరునవ్వు నవ్వాడు. "

“అబ్బా యేమిటి నీ ఉద్చేశం? యీ యింట్ళో వుంటూ - యిలాంటి పిల్స్కి అద్భుతమ్హైన జాంపండులాంటి. పిలి --”” అన్నాడు.

“అద్భుతష్టైన అందం! యింతకుముందెప్పుడూ యిలాంటి ఆందం చూళ్ళేదు”. బదులు చెప్పాడు ఒకేనిన్‌, /

“మరైతే అన్నాడు. బెలేత్‌స్కీ పరిస్టితి అర్బం చేనుకోలేకపోతూ,.

“యిది కొంపెం విడ్డూరంగానే వుండచ్చు. కొని నేను వున్నదున్నట్టు చెప్పకుండా దాయటమందుకు? నేనిక్కడకి వచ్చినప్పటినుంచీ నాకు అడవాళ్ళు లేనళ్టే వుంది. అలా వుండడం బాగుంది నిజంగా! యివ్పుడు మనక్తీ యీ అడాళ్ళకీ ఉమ్మడిగా యేం వుంది? యెరోమ్మ -- కేపా090 161..

అది వేరే సంగతి! అతనికీ నాకూ మధ్య సానూన్యమైన గుణం వుంది - వేట

“ల! ఉమ్మడిగా! నాకూ అమాఠియా ఇవానొవ్నాకీ ఉమ్మడిగా యేం వుంది? అదీ సంగతి! నువ్వనచ్చు నాళ్ళంత శ్యుభంగా వుండరని, అది వేరే సంగతి.... 'అలగే5్‌ కొమ్‌ అలగర్‌ో

“నా మట్టుకు నొకు యే అమాలియా ఇవానొవ్నాలూ తెఠీరు.

" ఆలొంటి అమ్మాయిల్లో యెలా నడుచుకోవాలో కూడా తెలీదు. అలాంటి. వాళ్ళని గౌరవించలేం. కాని. నేను వీళ్ళను గౌరవిస్తున్నాను” అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“ఆలాగే. గౌరవిస్తూ. వుండు. వీళ్ళని! నిన్నెవడు అడ్నగించాడు”

ఒలేనిన్‌ బదులు చెప్పలేదు. అతను చెప్పదలచుకున్నది స్పష్కృంగౌ పూర్తిచెయ్యాలనుకున్నాడు. అది అతని హృదయానికి (ప్రయమ్మెంది,

వాక్సు తెలుసు నేను మినవియింపని...* అతను యిబ్బంది పడుకున్నట్టు తెలుస్తూనే వుంది. “నా జీవితం యెలా రూపుదీసు కుందంకే నా నియమాలు వదులుకోవాల్సిన అవసరం నాక్కనిసించ లేదు. అంతేకాదు నేను నీలాగా బతకాల్సివస్తే, యిప్పుడు నేను వుంటు న్నంత హాయిగా వుండటం మాట అటుంచి అసలు బతకనే లేను. అంచేత నువ్వు వాళ్ళలో వెదికేదానికి భిన్నమ్హైందాని కోసం నేను వాళ్ళలో చూస్తున్నాను”

బెలేత్‌స్కీ నమ్మలేనట్టు కనుబొమలు యెత్హాడు.

“యేమైనాగాని సాయర్యతం మా యింటికి రా. మర్యాంకా వస్తుంది. నీకు పరిచయం చేస్తాను. తప్పకుండా, యేం! నీకు విసుగ్నా వుంఘే వెళ్ళిపోదువుగాన్సి వస్తావు కదూ?”

యుద్దంలో యుద్దంలాగ ((ఫెంచి, _ నం,

“వస్తాను. కాని అసలు సంగతి చెప్పాలంకే. నేను గాఢంగా లొంగి పోతానమోనని భయం”

“అబ్బబ్బా. ఆరిచాడు బెలేత్‌స్కీ. “వూరికే రా నీ సంగతి నేను చూసుకుంటా. వస్తావా? మాట తప్పవు కదా?”

“వస్తా. కాని మనం చెయ్యాల్సిందేమిటో నాకు నిజంగా ఆర్బం కాలేదు మనం చెయ్యాల్సిందేమిటి?”

“బాబ్బాబు, నీకో దణ్మం. వస్తావు కదూ?”

“అలాగే చూద్చాంొ అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“అదీ మరి! ఆసలు యెవరూ యెక్కడా చూడని ముచ్చటైన మగువరీ పక్కనా! బతకడమేమో నన్యాసిలాగానా! యేం ఇర్మ! అందు బాటులో వున్నది అమభవించకుండా యెందుకు బతుకు పాడుచేసుకుంటావ్‌? మన పటాలాన్ని వాజ్‌ ద్విజేన్‌స్కయాకి పొమ్మని ఫర్మానా వచ్చిందట, విన్నావా?”

“జరక్కపోవచ్చు. యెనిమిదవ పటాలం * పంపుతారని విన్నాను” అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“లేదు నాకు 'సైనికోద్యోగినుంచి ఉత్తరం వచ్చింది. అతను రాసిం దేమిటంపే రాకుమారుడు న్వయంగా దండయా(తలో పొల్మొం టాడవి. కొంచెం ఆయనతో గడవచ్చని నంతోషంగా వుంది. యిక్కడ మొహం మొత్తుతోంది.”

“మనం త్వరలోనే దాడి జరపటోతున్నామని విన్నాను”

“వేనా మాట విస్హేదు; (కినొవిత్సిన్‌ ఒక దాడికి గాను సెయింట్‌ అన్నా శిలువ అందుకున్నాడని విన్నాను. అతను లెన్టీనెన్సీ వన్తుందను కున్నాడు” అన్నాడు బెలేత్‌న్క్‌ నవ్వుతూ. “పావం నీరసవడిపోయి వుంటాడ్కు తుం? ఆతను దాని క్రోమునీ (వధాన కార్యాలయం దగ్గ రికి వెళ్ళాడు...

సాయం సంధ్య అవుతోంది, ఒలేనిన్‌ పార్టీ గురించి ఆలోచించసాగాడు. క 168

ఆతనికి వచ్చిన ఫిలుపు అతనికి చిరాగా వుంది. అతనికి వెళ్ళాలని అనిపించింది. గాని అక్కడ యేం జరగబటోయేదీ విడ్డూరంగా అసం బద్బంగా, ఆ మాట కొస్తే, భయంపుట్టించేదిగా కూడా వుంది. అక్కడ ఆడపిల్దలు తప్ప కోసక్‌ మగాళ్ళుగాని, (స్తీలుగాని వుండరని అతనికి తెలుసు. అక్కడ యేం జరగబోతోంది? తనెలా (పవర్తించాలి? వాళ్ళు దేన్ని గురించి మాట్టాడుకుంటారు” తనకీ ఆ అనాగరిక కోనక్‌ అమ్మాయిలకీ మధ్య యేముంది? ఆ వింతైన, సిగ్గుమాలిన అయినా కరోరమైన సంబంధాలని గురించి బెలేత్‌స్కీ చెప్పాడు. తనక్కడ మర్యాం కాతో అదే యింట్లో ఉండటమూ, బహుశా ఆమెతోటి మాట్టాడ వలసి రావడమూ. చితంగా కనిపించాయి. ఆమె హుందా వైఖరి అతను జ్ఞావకం చేసుకున్నప్పుడు అది అసంభవంగా కనిపించింది. కొని అదంతా పరమ సుంభమ్లైనట్టు మాట్టాడాడు బెలేత్‌స్కీ, “బెలేత్‌స్కీ మర్యాంకాని అదే రకంగా చూడ్చం వుంటుందా? ఆది. సరదాగా వుంటుందో అనుకున్నాడు. “పొన్న మానేస్తే మంచిది. యిదంతా రోతగా వెకిరిగా వుంటుంది. అన్నిటినీ మించి -- ఫలితం యేమీ “వుండదు!” కాని మళ్ళీ అతనికి యేం జరుగుతుందో ననే చింత. దీనికితోడు తను మాట యిచ్చినట్మ అనిపించింది. మనసు యెటూ నిర్జారించుకోకుండానే అవతలకి వెళ్ళాడు; అతను బెలేత్‌స్కీ యింటి దాకా అలా నడిచే వెళ్ళాడు. అక్కడికెళ్ళాక లోపలికెళ్ళాడు.

బెలేత్‌స్కీ వుండే యిల్డు కూడా ఒలేనిన్‌ వున్న యింటి లాంటిదే, వేలకి అయిదడుగుల యెక్తులో కర స్తృంభాలమీద కట్టింది. రెండు గదులున్నాయి. మొదటి దాంచ్బో (ని్యటపాటుగా మెట్టుండి, ఒలేనిన్‌ యెక్కి వచ్చింది) పశ్నీ యీకల పరుపులూ కంబళీలూ, దుష్పట్నూూ, బారీసులూ. కోసక్‌ పద్దతిలో గోడవారవే చక్కగా, అకర్ష ణీయంగా అమర్చి వున్నాయి. పక్క గోడలకి యిత్తడి పాతలూ ఆయుధాలూ వేలాడుతున్నాయి. నేలమీద ఓ బల్ఫకింద పుచ్చకాయలూ, గుమ్మడి

164

కాయలూ వున్నాయి. శెండో గదిలో పెద్ప యిటికల పొయ్యి, మేజా, బల్బలూ పూజా చి(తాలు వున్నాయి. ఆ గదిలోనే తఈన (_పయాణాల పక్క సరంజామా, సెళ్ళైలూ యేర్పాటు చేసుకుని బెలేత్‌స్కీ వుంటాడు, అతని ఆయుధాలు గోడని వేలాడుతున్నాయి. వాటి వెనక చిన్న గొంగళి. మేజుమీద అతని నబ్బూూ, పౌడరూ వగైరా సామాన్న్తూ యింకా కొన్ని చితాలూ వున్నాయి. ఓ బల్బమీద యింట్నో వున్నప్పుడు తొడుక్కునే పట్ట అంగీ విసిరేసి వుంది. బనీనూ, చెడ్చీ తొడుక్కుని మంచంమీద పడుకుని బెలేత్‌స్కీ చక్కగా ముస్తాట్సె “లే (తువ్నా ముస్కెలేర్‌”*” చదువుతూ. పడుకున్నాడు.

అతను ఒక్క ఉదుట్న లేచాడు,

“అమ్మయ్య, చూశావా. నేనెలా అన్నీ యేర్పాటు చేసానో. బాగుంది కదూ? నువ్వు వచ్చావు నాకు చాలా నంతోషంగా వుంది. వాళ్ళు యమా పనిలో వున్నారు. పిండివంట యేం చేన్తున్నారో తెలుసా? పంది మాంసం, (చాక పళ్ళూ పెట్టిన పిండి బూరెలు, యింకా వున్నాయి! వూరికే ఆ హడావుడి అంతా చూడు అక్కడ!”

కిటికీలోంచి చూన్తూనే వాళ్ళకి నిజంగానే యింట్లో యెప్పుడూ వుండని సందడి వున్నట్టు కనిపించింది. ఆడపిల్లలు. దాని కోసమనీ, దిని కోసమనీ లోపలికీ యివతలకీ వరిగెడుతున్నారు.

“షంకా. యెంచసేపు 'పడుతుంది?” బెలేత్‌స్కీ అడిగాడు.

“అయిపోవచ్చింది! యేం? తాతకి ఆకలిగా వుందేమిటి?” 'యింట్యొంచి పకపకా నవ్వులు వినిపించాయి.

బొద్బుగాా గులాబి రంగు బుగ్శలతో, చక్కగా. వున్న ఊస్పైంకా రెట్టలు "పైకి మడుచుకుని బెలేత్‌స్క్‌ యబింట్యోకి కొన్ని పళ్ళీల కోసం వచ్చింది,

ద్వ్య్యమూ. (ఫెంచిలో రాసిన నవల “ముగ్గురు వీరులు - సం.

165

“పక్కకి ఫొ, లేకపోతీ యీ పళ్ళేలు ముక్కలు. చేస్తాను” కీచుమంది, బెలేత్‌స్కీకి అందకుండా పారిపోతూ, వచ్చి కాస్త సాయం చెయ్యకూడదూ” నవ్వుతూ ఒలేనిన్‌ కేసి అరిచింది. “ఆడపిరి! లకి కాస్త ఫలహారాలు తేవడం మరవద్దు.” (ఫలహారాలు అంకే బిస్కట్యూూ, మిరాయిలూనూ.)

“మర్యాంకా. వచ్చిందా అడిగాడు బెలేత్‌స్కీ,

“యెందుకు రాదూ! అమే పిండి తెచ్చింది.”

“యిదిగో. చూశావా అన్నాడు. బెలేత్‌స్కీ. “*ఉస్పైంకాని. కాస్త కడిగేసి శుభమైన బట్టలు వేసీ షోకు చేస్తే, మాస్కో అందగలత్హె లందరికంపే కూడా (బహ్మాండంగా వుంటుంది. కర్షల్‌ని పెళ్ళాడిన కోసక్‌ ఆవిడని యెప్పుడేనా చూశావా” అమె యేం కళగా వుంది! బొర్న్‌చోవా యేం దర్జా! వాళ్ళకెలా వస్తుందో అది!..''

, “బౌర్బ్‌చోవాని నేను చూళ్లేదు. కాని నేననుకోవడం వీళ్ళేసుకువే బట్టల్ని మించిన అందం లేదేమో”

“ఆహా! యెలాంటి తరహా జీవితానికేనా అతుక్కుపోవడంలో. నేను మొదటి రకం వాణ్ణి” అన్నాడు బెలేత్‌స్కీ సంతోషపు నిశ్వాసంతో, “వే వెళ్ళి చూసాస్తా వాళ్ళెంతలో వున్నారో.” పట్టు అంగీ తొడుక్కుని బయటికి పరిగెడుతూ, “నువ్వు ఫలహారాలు చూడు అని ేకేశాడు.

చిన్సట్టూూ, తేనే తేవడానికి బెలేత్‌స్క్‌ నౌకర్షి పంపాడు ఒలేనిన్‌. కాని అతనికి డబ్బివ్యడం ((యెవరికో అంచం పెడుతున్నట్టు) హరా త్తుగా యెంత వెలపరం అనిసించిందంకచే అతను కచ్చితంగా ఆ నౌకర డిగిందానికి జవాబు చెప్పలేకపోయాడు. “అల్ళ 6 చిస్కట్ను యెన్ని తేను, తేనే చిష్కట్టూ యొన్ని తేను?”

ఓన్లీ యిష్టం”

“మొత్తం డబ్బంతా. ఇర్చు పెష్టాయ్యనా?ి అడిగాడా ముసలి

166

"సైనీకుడు భావగర్భితంగా. “అల్బం బిస్కట్లు చాలా (పియం. పదహారు కోపెక్కులు”

“ఆం ఆం మొత్తం ఇర్చు పెళ్ళయ్యి”. అన్నాడు ఒలేనిన్‌. కిటికీ దగ్శర కూర్చున్నాడు. అతనేదో ఘోరమ్టైన నేరం చెయ్యడానికి తయారవుతున్న వాడికి మళ్ళే గుండె దడదడ కొట్టుకోవడం ఆశ్చర్యంగా వుంది. బెలేత్‌స్క్‌ వెళ్ళగానే ఆడపిల్ణిల యింట్లో కేకలూూ అరుపులూ వినిపించాయి. కొద్ది కణాల తర్వాత అర్జిరీ అరుపులూ నవ్వులూ. వినిపిన్తూండగానే అతను బయటికి యెగిరివచ్చాడు. “గంటే శారు నన్ను” అన్నాడు.

ఓ క్షణం తర్వాత ఊస్పైంకా వచ్చింది. అంతా సిద్దవ్టైందని (పకటిన్తూ తన అతిథుల్ని గంభీరంగా ఆహ్వానించింది.

వాళ్ళు ఆ గదిలోకి రాగానే (వతీదీ నిజంగానే సిద్దమ్నై వుంది? ఊస్పైంకా గోడవార మెత్తని దిళ్ళని నరిజేస్తాంది. చాలీచాలని చిన్న గుడ్డ వున్న మేజామీద చిఖిర్‌ బుడ్మీ, కొన్ని యెండిన చేపలూ వున్నాయి. గదంతా పిండీ, 'దాషవళ్ళ వాసన వేస్తోంది. మామూలుగా తలల్న రుమాళ్ళతో కప్పుకున్నట్టుగా కవ్పుకోకుండా అందమైన బెష్మెత్‌లు తొడుక్కున్న అరడజను మంది అమ్మాయిలు పొయ్యి. వెనకమూల గుసగుసలాడుతూ, యికిలిన్తూ, నవ్వుతూ తుళ్ళుతూ ఒకళ్ళమీద ఒకళ్ళు పడుతూ వున్నారు.

“మా కుల దేవతకి మర్యాద చెయ్యవళసిందిగా మిమ్మల్ని వినయంగా (పార్సిస్తున్నాను”. అంది ఊస్పైంకా తన అతిధుల్ని మేజా దగరికి ఆహ్వానిస్తూ క

ఒలేనిన్‌ ఆ అమ్మాయిల సంవులో మర్యాంకాని చూశాడు. వొళ్ళంతా మినహాయింపుళ్ళే కుండా అందంగా వున్నారు. మర్యాంకాని ఆ నీచమైన, యెడి సరిస్టితుల్నో కల్దునుకోవడం చిరాగ్గా బాధగా అనిపించిందతనికి, ఒలేనిన్‌కి మనన్సు మొద్నుబారినట్లూూ, యిరకాటంలో

167

వడ్శట్టూూ అనిపించి బెలేత్‌స్కీ చేసినట్టు చెయ్యాలని. నిశ్చయించు కున్నాడు. మేజా దగ్నరికి గంభీరంగా ఆత్మవిశ్వాసంతో అనాయాసంగా వెళ్ళాడు బెలేత్‌స్కీ. ఊస్పైంకా ఆరోగ్యం కోసం ఓ గ్భాన్‌ వైన్‌ తాగాడు. మిగతా వాళ్ళని కూడా అలానే చెయ్యమని ఆహ్వానించాడు, ఆడపిల్ళలు తాగరని ఊస్తైంకా (వకటించింది. “తాగచ్చు;, కొంచెం తేనెతోటి” ఆ గుంపులోనుంచి ఓ గొంతుక అంది. అప్పుడే అల్జం బిస్కట్టూ తేనే తెచ్చిన నౌకర్ని పిలిచారు. వాడు ఓరగా (అనూయతోటో లేకపోతే అనహ్యంతోటొ) ఆ "పెద్ద మనుషుల కేసి చూశాడు, వాళ్ళతని దృష్టిలో *తాగి మజా చెయ్యడం కోనమే వున్నారు. జాాగత్తగ్యా విధేయంగ్కా వాళ్ళకి ఓ తేనె తుళ్ళె, బిన్మట్టూ అందజేసాడు. అవి ముతక కాగితంలో చుట్టబడి. వున్నాయి... వాటి ఇరీదూ, చిల్లర్గా అంతా నివరంగా చెప్పబోయాడు గాని బెలేత్‌స్కీ అతన్ని వంపేసాడు. గ్భాసుల్జోని న్లైన్‌తో తేనా కలిపాక, మూడు పొన్గ్య అర్జిం బిన్సట్టని మేజామీద పరిచాక్త ఆడపిల్ణర్ని ఆ మూలనుంచి బలవంతంగా. లాక్కొచ్చి బల్సి దగ్గర కూర్చోబెట్టాడు. బెలేత్‌స్కీ. వాళ్ళకి. బిన్కట్టు పంచడం మొదలెట్టాడు. యెండకి నల్నబడిన్మా చిన్నగా వున్న మర్యాంకా చెయ్యి, రెండు గుంటడని అల్బం బిస్కట్యూ, ఒక గోధుము రంగు బిస్కట్బూ పట్టుకుని వుండటం ఒలేనిన్‌ అ్యపయత్నంగానే గమనించాడు. వాటినేం చెయ్యాల్సిందీ ఆమెకి తెలీలేదు, ఊస్పైంక్కా బెలేత్‌స్కీల చనువైన, సునాయాసమ్హైన నడవడిక వున్నా అక్కడి వాళ్ళని హుషారు. చేద్దామనే కోర్రిక్ట వాళ్ళకి వున్నా సంభాషణ నట్టుతూ నప్పనిదిగా వుంది. ఒలేనిన్‌ తడబడ్డాడు. యేం. చెప్పాలా అని తడువుళ్ళాడాడు. వాళ్ళల్నో ఆతృత కేకెత్తిన్తూ, బహుశా అపహాస్యాన్ని రెచ్చగొడుతూ తన బెరుకు శ్రోో వాళ్ళ శీ బెరుకు అంటి స్తున్నట్టు అనిపించి. సిగ్గు పడిపోయాడు. ముఖ్యంగా మర్యాంకా 160

యిబ్బంది పడుచున్నట్ట నిపించిందిం “వాళ్ళు మానుంచి కొంత డబ్బు ఆశిన్తున్నట్టుంది” అనుకున్నాడతను. “మేం ఆది యెలా చెయ్యాలి? త్వరగా అది చేసి అవకలికి పోయే మార్గ మేమిటిలో 25

“అదేమిటి మీ యింట్నో వుండే మనిషి నీకు తెలీదూ?” అన్నాడు బెలేత్‌స్క్‌ మర్యాంకాని నంబోధిన్తూ.

కన్ప్ముల్ని చూడానికి యెప్పుడూ రాకపోతే నాకలా తెలున్తుంది?ొ అంది మర్యాంక్కా ఒలేనిన్‌కేసి ఓ చూవు విసురుతూ.

ఒలేనిన్‌ భయకంపితుడయ్యాడు.. దేన్ని గురించో అతనికి తెరీదు. జేవురించుకుని యేం వబుతున్నాడో తెలీకుండా అన్నాడు: కమ్సీ ఆమ్మంకే నాకు భయం, మొదటి సారి వచ్చినప్పుడు దులిపేసింది”

మర్యాంకా పగలబడి నవ్వింది.

“అది నరిపోయిందన్న మాట మీరు భయపడ్డానికి”” అందామె, అతనికేసి ఓ షణం చూస్తి మళ్ళీ చూపు పక్కకి తివ్వుకుంది.

ఒలేనిన్‌ ఆమె అందమైన ముఖమంతా చూడ్చం అదే మొదటి సొరి, అప్పటిదాకా కళ్ళ "వరకూ రుమాలు కప్పుకుని ఆమె వుండగా చూడ్చమే. అతను. ఆ (గామంలో సౌందర్యరాశిగా ఆమె. వాసికెక్క డంలో ఆశ్చర్యం లేదు. కురచగా బొద్బుగా, గులాబీ రంగు బుగ్గలతో ఉల్లాసంగా వుండే తేనె రంగు కళ్ళతో యెడతెరివీ లేకుండా చిరునవ్వు నవ్వుతూ, వాగుతూ వుండే య్మెరని “పదాలతో ఊస్తైంకొ సొగసుగానే వుంటుంది. మర్యాంకా అందుకు భిన్నంగా? కచ్చితంగా సొగసుగా వుండదు. కాని సౌొందర్యవంతమైంది. పొడుగాటి సొష్టవష్టైన అవయవ నిర్మాణమూ, పరిణతమైన వశోజొల్తూ భుజమూ నల్లని కనుబొమల కింద నీకి నీడలతో, కటువైనొా సున్నితంగా వుండే హావ

169

భానాలున్న వెడల్పాణి. కళ్ళూ సుకుమారమైన నోరూ, ఛిరునవ్వొ

అవట్నయిత్తే ఆమె వాలకం మరీ మగరాయుడిలాగా, దాదాపు కరినంగొ వున్నట్ము. అనిపించేదే.. ఆమె అరుదుగా చిరునవ్వు నవ్వేది. కాని ఆమె చిరునవ్వు యెప్పుడూ. విశేషంగానే వుండేది. కన్యాత్వపు శక్తినీ; ఆరో గ్యాన్మీ (పకాశింప జేస్తున్నట్టు డేది ఆమె. ఆ అమ్మాయిలంతా అంద మ్హైన వాళ్ళే కాని వాళ్ళూ బెలేత్‌స్కీ అల్బం బిస్కట్ను తెచ్చినప్పుడు వౌకరూ అందరూ అ్యవయత్నంగా ఆమెకేసి రెప్పవెయ్యకుండా చూళౌరు* ఆ అమ్మాయిలని సంబోధించే యెనరేనా తప్పకుండా ఆమెనే సంబో ధించేవారు. ఆమె వాళ్ళ మధ్య గర్వంగా ఆనందంగా వుండే రాణీలొ కనిపించింది.

ఆ పార్టీని ఉల్హాసంగా వుంచడానికి బెలేత్‌స్క్‌ యడతెరిపిలేకుండొ “మౌట్టాడుతూవే వున్నాడు. ఆడపిల్ణల్ని చిథిర్‌ అందిచ్చేటట్టు చేశాడు. వాళ్ళతో సరసాలాడాడు. మర్యాంకాని. గురించి ఒలేనిన్‌తో (ఫెంచిలో చవకబారు నూటలంటూనే వున్నాడు, ఆమె "లా వ్యూూత్‌ొ (థి అంటూ. ఆతన్ని తనకి మళ్ళే (ప్రవర్తించనుని ఆహ్వానించాడు. ఒలేనిన్‌ అంతకంతకూ యిబ్బంది పడిపోయాడు. అవతలి కెళ్ళి పారిపోవడం యెళా అని సాకు కోసం ఒలేనిన్‌ నెదుకుతూ వుండగా, ఊస్పైంకొ, ౯ రోజు ఆమె. పేరున్న రోజు కాబట్టి మగాళ్ళకి ఓ ముద్దుతో చిఖిర్‌ యివ్వాలని బెలేత్‌స్కీ అన్నాడు. పెళ్ళిళ్ళలో ఆచారష్టైనట్కుగా తన పన్సెంతో వాళ్ళు డబ్బు పెట్టాలనే షరతుమీద ఆమె ఒప్పుకుంది

“ళర్మ కాకపోతే యీ వెలపరంగా వుండే విందుకి యెందుకు రావాలి నేను!” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్స్‌ వెళ్ళిపోడానికి లేస్తూ.

“ోయెక్కడికీ పోతున్నావ్‌?”

“కొంచెం పొగాకు. తెస్తా” అన్నాడు. పారిపోతున్నాననే ఉద్బేశ్యంతో- కాని బెలేత్‌ష్కీ (ఫెంచిలో “నా దగ్గర కొంచెం డబ్బుంది” అంటూ అతని చెయ్యి పట్టు! కున్నాడు.

170

“అంశ. యొవడేనా. యిక్కడ డబ్బు ముట్టచెప్పాలి వెళ్ళడానికి వీలు లేదూ” అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌ తన మోటుతనంమీద తనకే చిరాకేసి. “నేను నిజంగానే బెలేత్‌న్కీ లాగా (పవర్తించలేనా? నేను రాకుండా వుండాల్సింది. ఒక సారి ఆంటూ వచ్చాక వాళ్ళ సరదా పాడు చెయ్యడం. బాగోదు. ఒక కోసక్‌లాగా నేను తాగాలి" అనుకున్నాడు, కొయ్య గిన్నె (యించుమించు. యెనిమిది గ్భాసులు పక్ళేద్రి తీసుకుని, దాదాపు పూర్తిగా చిఖిక్‌తో నింపి గడగడ తాగేశాడు. అతనలా తాగుతూ వుంకేు ఆడపీల్ణలు ఆతనికేసి అశ్చర్యంగ్యా దాదొవు భయకం పితుల్నై చూశారు. ఆది వాళ్ళకి వింతగా తగనట్నుగా కనిపించింది. ఊస్పైంకా వాళ్ళకి చెరి వాక గ్భానూ యింకా తెచ్చింది. యిద్బర్నీ ముద్దు'పెట్టుకుంది.

“యిదిగో, అమ్మాయిలూ. యిప్పుడు మనకింకో తమామ్మికి డబ్బి దిగొ” అంది, తన పళ్ళెంలో ఆ మగాళ్ళు పెట్టేన నాలుగు వెండి రూబుళ్ళు గలగల లాడిస్తూ. ఒలేనిన్‌ యింక యిబ్బందెగా బాధసళ్సేదు. వాగడం మొదలెట్టాడు,

“యిదిగో మర్యాంకా, యిప్పుడు ముద్దూ వ్లైనూ యివ్వడం నీ వంతు” అన్నాడు బెలేత్‌స్కీ పమె చెయ్యి పట్టుకుని.

“ఆల్రాన్యే. నేను. నీకెలాంటి ముద్చిస్తానో!” అందామె. వేళాకో ఛంగ్యా అతన్ని కొట్టడానికి తయారవుతూ.

“యేమీ యివ్వనక్కర్శేకుండానే నువ్వు తాతని ముద్దుపెట్టుకోవచ్చు” అంది యింకో పిల్ణం

“అదిగో, మంచి పిళ్ళ” అన్నాడు బెలేత్‌స్క్‌ పెనుగులాడే. పిల్టని ముర్చెట్టుకుంటూ. “ోట్తప్ర్రూధ్య నువ్వు యిచ్చితీరాలో” అతను ఒత్తిడి చేసాడు, మర్యాంకాని సంబోధిస్తూ, 1 “మీ : బసలో వుండే ఆయనకి ఓ గ్భాను యియ్యి.”*

[71

అతను ఆమెని చేత్తో పట్టుకుని బల దాకా నడిపించుకైళ్ళి ఒలేనిన్‌ పక్కన కూర్చోబెట్టాడు.

“య్సేమందం” అన్నాడతను అమె తలని పక్కనుంచి చూసేం దుగ్మాను తిప్పుతూ.

మర్యాంకా అభ్యంతరపెట్టలేదు. కాని గర్వంగా చిరునవ్వు నవ్వుతూ తన వెడల్పాటి కళ్ళని ఒలేనిన్‌ వైపు తిప్పింది.

“అందమైన పిల్లో రెట్టించాడు బెలేత్‌స్క్‌, మర్యాంకా చూపవు “ఆవును, వేనెలాంటి అందగత్తైనో చూడండి అని నిర్పరిస్తున్నట్టుగా వుంది,

తవేం చేస్తున్నదీ ఆలోచించకుండానే ఒళేనిన్‌ మర్యాంకాని కొగ లించుకున్నాడు, ముద్చుపెట్టుకోబోయాడుగాని ఆమె అకస్మాత్తుగొ పట్టు విదిలించుకుని బెలేత్‌స్కీని యించుమించుగా తన్నేసి మేజాపై వున్న వాటిని గెంటేసి పాయ్యికేసి గెంతింది. అరుపులూ నవ్వులూ యెక్కువయ్యాయి.. అప్పుడు బెలేత్‌స్కీ ఆ పిల్ఫిల్లో యేదో గున గునలాడేడు.. వెంటనే వాళ్ళంతా నడవలోకి పరిగెత్తిపోయి.. వెనక ఈలుపు వేసేశారు,

“యెందుకు బెలేత్‌స్కీని ముద్దుపెట్టుకుని నన్ను "పెట్టుకోవు*ో ఆడిగాడు ఒలేనిన్‌,

“ఓ అదా, నేను వద్దనుకున్నాను, అంజ అందామె. పెదవి కొరుకుతూ మొహం చిట్సిస్తూ. ““అతను తాత అంది యింకా చిరునవ్వు నవ్వుతూ. తలుపు దగ్గర కెళ్ళి ధనధన కొట్టడం మొదలె ట్చేంది, “*తలుపెందుకేశారే, భడవల్భారా?”

“పొన్న వాళ్ళ నక్కడ వుండనీ మన మిక్కడ వుందాం” అన్నాడు ఒలేనిన్‌ ఆమె దగ్గ రసా వస్తూ.

అమె మొహం చిట్సించి తన చేత్పోటి అతన్ని కటువుగా తోసే సింది. మళ్ళీ అమె ఒలేనిన్‌కి యెంత రాజనంగా కనిసించిందంటే

172

అతని మత్తు వదిలింది. తను చేన్తున్న వనికి అతనికి సిగ్గేసింది. అతను తలువు దగ్శరకు తనే వెళ్ళి దాన్ని లాగడం మొదలెట్టాడు,

“బ్రిత్రేశ్ర్‌స్కీ! తలువు తియ్యి! వెకిలిగా వుండద్చు!”

మర్యాంకా మళ్ళీ కాంతివంతమైన మందహానం చేసింది. “హ్రేయ్య్‌ మీకు నేనంటే భయం” అంది.

“మ్బుమ్మాటికీ భయమే, మీ అమ్మలాగే నువ్వు "పెంకెవి”

“మ్పీర్రు యెక్కువ సేపు యెరోష్కతో గడపాలి; అదే ఆడపిల్ళాలు మిమ్మల్ని (పేమించేటట్టు. చేన్తుంది[్‌ అతని కళ్ళల్ళొకి సూటిగా, దగ్గరగా చూస్తూ అమె. చిరునవ్వు నవ్వింది.

అతనికి యేం చెప్పాలో తెలీలేదు,

“నేను నిన్ను చూడ్చానికి వచ్చి వుంఘే” అతను మాట జారేడు,

“అది వేరే సంగతి” అందామె తల యొగరేన్తూ.

ఆ తణంలో బెలేత్‌స్కీ తలుపు ఊొడు. మర్యాంకొ అక్కడ్నుంచి యెగిరింది. అలా చెయ్యడంలో ఆమె లొడ ఒళేనిన్‌ కాలికి కొట్టు కుంది.

“వేను. అనుకునేదంతా, (పేమ. గురించీ ఆత్మపరిత్యాగం గురించ్సీ లుకామ్క్మ గురించీ ఆదంతా చెత్త అనందమనేదే. అవలు విషయం, ఆనందంగా వున్నవాడే సర్హైనవాడు” అని ఒలేనిన్‌ మననులో మెరిసింది. తనే వూహించనంతటి బలంతోటి అతను మర్యాంకా ని లాక్కుని ఆమె కణతలమీద్యా బుగ్గలమీదా ముద్దు. 'పెళ్ళునుకున్నాడు. మర్యాంకాకి కోపంరాలేదు సరికదా ఆమె ఫకాల్న నని, మిగతా పిల్శల దగ్శరికి పరిగెత్తిపోయింది.

ఆ పార్టీ కదే ఆఖరు. ఊస్తైంకా తల్మి తన పనినుంచి తిరిగి వచ్చి ఆడసిల్లలందర్నీ ఓ దులుపు దుఠలెేసిందిం

179

“అవును. నేను కొంచం కళ్ళేలు వదులు చెయ్యాలంతే. మహీ యిదిగా యీ కోసక్‌ పిల్ళితో (_పేమలో పడిపోలానుి* అని ఒలేనిన్‌ యింటికిపోతూ అనుకున్నాదు. యీ వూహలతోకే నిదకి ఉహ్మకమిం చాడు. కాని యీ వూహలన్నీ తేలిపోతాయనీ మునుపటిలాగే జీవిస్తాననీ అనుకున్నాడు,

కాని అతని పాత జీవితం తిరిగి రాలేదు. మర్యాంకొతోటి ఆతని సంబంధాలు మారాయి. వాళ్ళిద్దర్నీ విడదీసే గోడ బద్బల్డైంది. ఒలేనిన్‌ యిప్ప్రడామెని కలుసుకున్నప్పుడల్భా పలకరించేవాడు.

ఆ యజమాని అద్బె వసూలు చేసుకోడానికి యింటికి వచ్చాడు, ఒలేనిన్‌ ఐశ్వర్యమూ; దాతృత్వమూ. విని ఆతన్ని తన యింటికి అహ్వా నించాడు. ఆ పెద్దావిడ అతనికి సాదరంగా స్వాగతం చెప్పింది. ఆ పార్టీ నాటినుంచీ ఒళేవిన్‌ తరుచుగా సాయం్యతం. వేళ వాళ్ళింటికి వెళ్ళేవాడు... బాగా పొద్ముపోయేదాకా అక్కడ కూర్చునేవాడు. ఆ 'గౌమంలో తను అలవాటు పడ్డట్ళుగానే బతుకున్నట్టృనిపించింది. కాని అతనిలో వున్న (పతీదీ మారిపోయింది. పగలంతా అడవిలో గడిపే వాడు. సాయంతం యెనిమిది. గంటల వేళకి చీకటి పడేటప్పుడు, ఒంటరిగానో,. లేకపోతే. యెరోష్క మామతోటో తన యింటివాళ్ళని చూడ్చానికి. పోయేవాడు... వాళ్ళు ఆతని రాకకి యెంత అలవాటు పడిపోయారం'ళే. అతను రానప్పుడు అశ్చర్యప్రోయేనారు. అతను తను తాగిన వైన్‌కి బాగా ముట్టజెప్పేవాడు. మంచి నెమ్మదస్తుడు. వన్యూష అతనికి టీ తెచ్చేవాడు; అతను పాయ్యి దగ్శర ఓ మూల కూర్చునేవాడు. ఆ పెద్దావిడ అతన్ని పట్టించుకునేది కాదు. తన వనిలో తనుండేది. వాళ్ళు టీ తాగుతూన్నో చిథిక్‌ తాగుతూనో కోస క్కుల విషయాలూ యిరుగుపారుగు విషయాలూ లేకపొతే రష్యా సరించీ మాట్ళాడుకునేవారు. ఒలేనిన్‌ చెబుతూ వుండటమూ, మిగతా

కే7డ

వాళ్ళు. అదుగుతూ వుండటమూనూ. ఒకో అప్పుడు ఓ పుస్తకం తెచ్చుకుని తనే చదువుకుంటూ కూర్చునేవాడు. మర్యాంకా కాళ్ళు

దగ్శరసా లాక్కుని పొయ్యిపైైన తిన్నెమీదనో, అేక ఓ చీకటి మూలనో

అడివి మేకలాగా నక్కి వుండేది. ఆ సంభాషణల్నో పాల్గొనేది కాదు.

కాని అతను ఆమె కళ్ళనీ, ముఖాన్నీ చూసేవాడు. ఆమె కదలిక శబ్బాలూూ,

పొద్దుతిరుగుడు. గింజలు కొరకడం _ధ్వనులూ వినేవాడు. తమ

మాట్మాడేటప్పుడు అమె సర్వేం్యదియాలతోటీ విరటోందని అతనికని

పించేది. తను నిళ్ళబ్బంగా చదువుకునేటప్పుడు ఆమె అక్కడ వుందనే

గుర్తింపుతో వుండేవాడు. అమె కళ్ళు తనమీదే అగ్నమై నాయని ఒకో

అప్పుడు అనుకునేవాడు. వాటి కాంతి వుంజాలు తాకగానే అ్యపయత్నం

గానే నిశ్ళబ్బం అయిపోయి. ఆమెకేసి తేరిపార చూసేవాడు. అవ్వుడామె

తక్షణం. తన ముఖం. చాటుచేసుకునేది.. అతను. పెద్దావిడలో. గాఢ

మ్తైన. సంభాషణలో వున్నట్టు నటించేవాడు. అతను అంత

సవూ. అమె. ఉచ్చ్వాన నిశ్వాసాలన్సీ (వతి కదలిక ఛ్వనినీ వినేవాడు

అమె తిరిగి తనకేసి చూడ్చం కోసం నిరీక్షించేవాడు. ప్లై వాళ్ళున్న

ప్పుడు అమె సామాన్యంగా అతనితో “స్నేహంగా హుష్ణారుగా. వుండేది.

కాని వాళ్ళిద్చరే వున్నప్పుడు ఆమె సిగ్గుగా మోటుగౌ వుండేది. ఒకో అప్పుడు మర్యాంకా యింటికి రాకముందే* అతను వచ్చేవాడు, తటాలున ఆమె. బింకమైన పదధ్వనులు వినేవాడు. తెరిచిన గుమ్మం దగ్గర ఆమె. నీలిరంగు నూలు. గాగరా మిణుకుమనడం చూసేవాడు. ఆమె యింటి మధ్యలోకి వచ్చేది, అతన్ని చూసేది. ఆమె కళ్ళు కనిపించీ కనిపించనంత దయాన్విత మందహాసం వసీవి. ఆతనికి అనందమూ, భయమూ కలిగేవి.

ఆమెనుంచి అతను యేది ఆశ్రించనూ లేదు; కోరనూ లేదు. కాని తతి రోజూ ఆమె ఉనికి అతనికి అంతకంతకూ యెక్కువ అవసరమ యేదిం 175

ఆ కోనక్‌ (గామ జీవితంలోకి ఒళేనిన్‌ యెంత పరిపూర్ణంగా యిప్పుడు చొచ్చుకుపోయాడంఘే, తన గతమంతా అతనికి యేదో వరాయిగా. కనిపించింది. భవిష్యత్తు కి సంబంధించి, ముఖ్యంగా తని ప్పుడు జీవిస్తూన్న (ప్రపంచానికి అవతల వున్న భవిష్యత్తుకి సంబం ధించి, అతని కేమా్యాతమూ అనక్తి లేదు. యింటినుంచోో బంధువుల నుంచో, స్నేహితులనుంచో ఉత్తరాలు వచ్చినప్పుడు వాళ్ళు దుఖంతో తనని యెంత చెడిపోయిన మనిషిగా చూసేదీ అతనికి కష్టం కలిగిం చేది. ఆ ((గామంలో వుండి తనలాగా బతకలేని వాళ్ళని తనేమో వెడిపోయినట్టు భావించాడు, తన వూర్వపు పరిసరాల్ని త్యజించి యీ (గామంలో యేకాంత విలతణ జీవితానికి సర్చుకుపోవడం గురించి యెవ్పటికీ పశ్చాత్తాప పడాల్సిన అవసరం వుండదని అతని నమ్మకం, యెవ్పుడేనా దండయా[తల్నో వున్నప్పుడూ, యే దుర్శంలోనేనా బనచేసే టప్పుడూ కూడా ఆతను సంతోషంగానే వుండేవాడు; కాని యిక్కడ్నే, యెరోమ్మ మామ రెక్కల కిందనుంచీ తన అడివినుంచ్కీ వూరిచివర తన ' బననుంచీ, ముఖ్యంగా మర్యాంకానీ లుకాష్కనీ గురించి అనుకున్నప్పుడూ తన గత జీవితపు కావట్యం అతనికి తెలిసేది. ఆ కాపట్యం అంతకు ముందు ఆతని కోపాన్ని రెచ్చగొట్టే దిగని యిప్పుడు అది చెప్ప లేనంత నీచంగా వరిహాసాన్నదంగా కనిపించింది. యిక్కడ రోజురోజుకీ యింకా స్వేచ్చగా యింకా యింకా మనిషిగా వున్నట్టు భావించాడు. తన వూహలు చితించిన దానికి వూర్తి భిన్నంగా వుంది కాకసన్‌. తవ కలల్గాంటిద్సీ లేకపొతే కాకసన్‌ని గురించి తను చదివీ వినీ వున్నలాంటిదీ యేమీ కనిపించలేదు. “ఆ కాకేషియన్‌ దున్తులతోటీీ కొండ చరియలతోటీ అమళాత్‌. బెక్‌లతోట్సీ వీరులతొటీ దుర్మార్సుల' తోటీ. దీని కేమీ సంబంధంలేదు. యీ (ప్రజలు (పకృతిలాగే జీవిస్తున్నారు: చస్తార్కు పుడతారు, కలుస్తారు యుంకా యెక్కువ మంది వుడతార్ము పోరాడతారు, తింటారు తాగుతారు నంబరపడ

176

తారు చస్తారు. యే నిర్భంధాలూ లేవు, (వకృతి నూర్యుడిమీదా, గడ్డిమీదా, జంతువులమీదా చెట్టుమీదా విధించేవి తప్ప, వాళ్ళకి. వేరే నియమాలూ లేవ అనుకున్నాడు. ఆందుకనే వాళ్ళు తనతో పోల్చుకుంచే. అందంగా శక్తివంతంగా. స్వేచ్చగా కనిపించారు. వాళ్ళని చూడగానే తనమీద తనకే సిగ్గు కలిగింది. తనమీద తనకు విచారం ముంచుకొచ్చింది. (వతిదాన్నీ కాలదన్నెయ్యాలనీ, కోసక్‌ పేరు మీద నమోదు కావాలనీ ఓ యిల్నూూ పశువులూ కొనాలన్కీ ఓ కోనక్‌ (సీని. పెళ్ళాడాలనీ (మర్యాంకాని కాదు, ఆమెనతడు. లుకాష్కకి "వదిలేశాడు ఏ యెరోష్క్మ మామతో వుండాలనీీ అతనితో చేపలు పట్టడానికీ వేటకీ వెళ్ళాలనీ కోసక్కులతో దండయ్యాతలకు వెళ్ళాలనీ అతనికి నిజంగానే తరుచుగా అనిపించేది. “నేనెందుకు అలా చెయ్యను? నేను దేని కోసం అగుతున్నాను?”” అనుకునేవాడు. తనని తాను (పేరే సించుకునేవాడు. తనని తాను తిట్టుకువేవాడు: “నాకు. ధర్మంగా

న్యాయంగా కనిపించింది చెయ్యడానికి నేను భయపడుతున్నానా? అనూ

యకష్షాన కోనక్‌లాగా (పకృతికి చేరువలో జీవించాలనీ, యెవర్నీ గాయ

పరచకూడదన్కీ అందరికీ మేలు చెయ్యాలనీ నాకు కలిగిన కోరిక నా

మునుపటి కలలకం'పే, ఓ మంతి కావాలనో, కర్నల్‌ కావాలనో అను

కునే దానికంళే వెధవదా?” కాని అతను ఆగాలనీ, యే నిర్ణయమూ

తీసుకోగూడదనీ యేదో అంతర్వాణి చెప్పేది. తను యొరోష్కలాగా,

లుకాష్కళుగా యెలాగూ పూర్తిగా బతకలేననే అన్పష్కృ చైతన్యం

అతన్ని నిలబెళ్టుది యెందుకంకే. అతనికి ఆనందం అంఘే భిన్నమైన

వూహలు వున్నాయి -- ఆత్మపరిత్యాగంలోనే ఆనందం వుందనే ఆలోచన

అతన్ని వెనక్కి లాగేది. అతను లుకామ్మకి జేసింది యింకా ఆనందం " యిస్తూనే వుంది, మిగిలిన వాళ్ళ కోనం తను ఆత్మార్పణ చేసుకునే

అవకాశాల కోసం ఆతను వెదుకుతూనే వున్నాడు. కాని అవి తగల్సేదు.

ఒకో అప్పుడు అనందం కోసం తను నూతనంగా కనిపెట్టిన ఇౌషధం

210900 [177

మరిచిపోయేవాడు. యెరోష్క మామ జివితంతో తన జీవితం అవినొ భావంగా అయిసోవడం సాధ్యమే ననుకునేవాడు. కాని వెంటనే తేరు కునేవాదు. తక్షణం చ్చైతన్యపూరితమైన అత్మపరిత్యాగ భావాన్ని పట్టు కునేవాడు. అ పునాదిమీద నిబ్బరంగా గర్వంగా అందరు మనుషుర్నీ వాళ్ళ అనందాన్నీ దర్శించేవాడు.

గ

'(చాషపళ్ళ కోతకి నరిగా ముందు, ఒలేనిన్‌ని చూడ్చానికి లుకొష్క గ్యురంమీద వచ్చాడు. ముందెన్నడూ లేనంత ఉత్సాహంగా కనిపించాడు.

“ఆం పెళ్ళి చేసుకుంటున్నావా?”* అడిగాడు ఒలేనిన్‌, సంతోషంగా అతన్ని పలకరిన్తూూ.

లుకాష్క తిన్నగా నమాధానం చెప్పలేదు.

“యిదిగో యేటవతల మీ గ్మురాన్ని బదలాయించేశాను. యిదీ గ్మురం అంటే! లోన్‌ గ్మురపుశాలనుంచి కబర్జ్నా గు్యురం. నాకు గ్యురాల గురించి తెలుసు

ఆ కొత్త గ్యురాన్ని వాళ్ళు పరీక్షించారు. దాన్ని ముంగిట్ళో. కుడి శేవూ యెడంవేవూ నడిపించారు. ఆఅ గ్మురం నిజంగా ఆరుద్దైన ఒకటో రకంది. యెరువూ గోధుమ రంగూ వుండి, కచ్చకొట్టింది. శరీరం వెడల్పుగా, పొడుగ్నా. వుంది. మెరిసే బొచ్చూ, మందమైన పట్టుకుచ్చుతోక్నా. మెత్తటి జూలూ, మేలుజాతి తురాయీ వున్నాయి. అదొ యెంత బాగా మేపీన గు్యురమంటే లుకొష్క చెప్పినట్టు, “దాని వీపుమీద నిిదపోవచ్చు” దాని గిట్టల్యూ కళ్ళూ పళ్ళూ అద్భుతంగా రూపుదీరి విన్నష్టృమ్టైన ఆకార రేఖల్లో వున్నాయి. అలాంటిది

గ్రోవ్ట్‌ గ్యురాలశాల కొకసన్‌లో కెల్ళా మేల్తైన వాటిలో ఒకటని భావించే. వారు. (లియొ టాల్‌స్టాయ్‌ వివరణ)

178

మేలు జాతి గ్మురార్నోనే కనిపిస్తుంది. ఒలేనిన్‌ ఆ గ్యురాన్ని మెచ్చు కోకుండా వుండలేకపోయాడు, అలాంటి సుందరమైన గ్యురాన్ని కాక నస్‌లో అతనింకా చూళ్ళేదు.

“యెలా. నదుస్తుందో చూడండికి అన్నాడు లుకాష్క గరం మెడ తడుతూ. “యేం నడక! యెంత తెలిచ్చైంది - యజమౌని నను సరించే పోతుంది”

“బదలాయింపుకి నువ్వు యెక్కువ అచ్చుకోవాల్సి వచ్చిందా అని అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“దాన్చేముంది. లెండ్కి ఓ కునాక్‌నుంచి సంపాయించాను” అన్నాడు లుకాష్క చిరునవ్వు నవ్వుతూ.

“అద్భుతంగా అందంగా వుండే గ్యురం! దీన్ని యెంత కిస్తావో చెప్పు!” ఒలేనిన్‌ అడిగాడు.

“దీనికి నూట యాళ్నె. రూబుళ్ళు యిస్తామన్నారు. కాని మీకు వూరికే యిచ్చేస్తాను. వూర అనండి యిది మీదే. దీని జీను తీసేస్తాను, దీన్ని మీరు తీసుకోవచ్చు. కానీ నా పనుల కోనం యేదో గ్యురం లాంటిది యివ్వండి చాలు”. లుకాష్క ఉల్మానంగా అన్నాడు.

“అహం వద్దు, యేమీ వద్దు”

“సకే అయితే మీకో బహుమానం యిదిగో చూడండి” అన్నాడు లుకాష్క నడుం వదులుచేసుకుని, - అక్కణ్నుంచి వేలాడే. రెండు బాకుల్మో. ఒకటి. తీశాడు. “యేటి అవతల సంపాయించానుో

“ఓ, కృతజ్ఞణ్ని”

“అమ్మ మీకు కొన్ని (దాషపళ్ళు తనే తెచ్చి యిస్తానంది."

“యేంవొద్చు, అనవసరం. ఓ రోజున చూసుకుందాం. చూడు యీ బాకుకి నీకేమన్నా సొమ్ము యిస్తు న్నానాగో

“యెలా యిస్తారు! మనం క్రునాక్‌లం కదా, గీరీఖాన్‌తో కూడా నరిగ్గా యింతే. యేటవతల నన్ను అతను వాళ్ళింటికి తీసికెళ్ళి “నీ కప 179

యిష్క్టం వచ్చింది యెంచుకో!ి అన్నాడు. అంచేత నేనీ బాకుని తీసుకున్నాను. ఆది మా ఆచారం”

వాళ్ళు యింట్బోకి వెళ్ళి కొంచెం మద్యం తాగారు.

“యింకా. యిక్కడ వుంటావా అడిగాడు ఒలేనిన్‌,

“ోజహుం. చెప్పిపోదామని వచ్చాను. వాళ్ళు నన్ను సైనిక చౌకీ నుండి బరెక్‌ అవతలి పటాఠానికి పంపిస్తున్నారు. నేనీ ర్యాతికే నా మ్మిళుడు నజార్కతో పోతున్నాను”

గమరి పెశ్ళెప్పుడు?”

గో వధానం. చేసుకోడానికి వస్తాను. మళ్ళీ పటాలానికి తిరిగి వెళ్ళి పోతాను” లుకాష్క అయిష్టంగా జవాబిచ్చాడు.

“యేమిటీ, "పెళ్ళికూతుర్ని కలుసుకోవూ?”

“అంతే మరి -- ఆమెని చూడ్డం వల్ల యేమిటి లాభం? మీరు దండయ్యాతకి వస్తే మా పటాలంలో భారీ లుకాష్మ అని అడ గండి, అక్కడున్న అడివిపందులు యొన్నని! నేను రెండింటిని చంపాను, నేను మిమ్మల్ని తీసికెడతాము”

_“మంచిది సెలవ్‌, దేవుడు నిన్ను చల్ణగా చూస్తాడు.”

లుకాష్క గ్యురం యెక్కాడు. మర్యాంకాని చూడకుండా, గ్కరాన్ని కుడివేవూ యెడంవేపూ. వూగిస్తూ వెళ్ళిపోయాడు. వీధిలో. అక్కడ వజార్క అతని కోసం యెదురుచూస్తున్నాడు.

“తేమిటీ ఓ సారి చూసిపోవద్చూ”” నజార్మ అడిగాడు యామ్మాా యింటికేసి కన్ను గీటుతూ,

“నద్ర? అన్నాడు లుకాష్కం “యిదిగో నా గ్యురం అక్కడికి తీసుకుపో, నేను త్వరగా రాకపోతే దానికి కొంచెం గడ్డి వెయ్యి. నేనె లాగ్లైనా పోద్దుటికి పటాలం చేరతాను.”

“ఆ కేడెద్‌ నీకు యింకేమీ యివ్వలేదా”ో

“బాకుతో అతని బాకీ తీర్చేసినక్టు - నా గ్యురం అడగబోయాడు”

180

గ్యురం దిగి, దాన్ని నజార్కకి అప్పజెపుతూ అన్నాడు లుకాష్క ఒలేనిన్‌ గది కిటికీ దాటుకుని అతను ముంగిచ్నోకి దూనుకు పోయాడు. కేతనధారి యింటి కిటికీ దగ్గరికి వచ్చాడు. అన్నటికే బాగా చీకకైంది. మర్యాంకా ఒర్మి గాగరా మ్యాతమే తొడుక్కుని తల దువ్వుకుంచోంది. పడక్కి ఉప్యకమిస్తోంది. “యిదిగో, నేను” మెర్మిగా అన్నాడా కోసక్‌. మర్యాంకా చూవు కరినంగా ఉదాసీనంగా వుంది కాని ఆమె పేరు పిలవడం వినగానే హరాత్తుగా ముఖం వికసించింది. కిటికీ తెరిచి తొంగి చూసింది భయంగా నంతోషంగాం “ద్రుమిట్కి యేం కావాలి నీకు? అందామె. “తరు!” గుససుసలాడేడు. లుకామ్మ.. “ఓ కణం లోవకికి రానీ. కాచుకుని వుండటం మహా యిబ్బందిగా వుంది! కిటికీలోనుంచే ఆమె తల చేతిలోకి తీసుకుని; ముద్దు పెట్టుకున్నాడు. “మ్సూం. తెరు “యెందుకు. చెత్త మాట్టాడతావు?. నే చెప్పాను తెరవనని. చాలా రోజులుంటావాళోి అతను మాటాడలేదు... కాని ఆమెని ముద్దు పెట్టుకుంటూనే వున్నాడు. ఆమె మళ్ళీ అడగలేదు. “అబ్బ, సరిగ్నా నీచుటూ, తా చెయ్యి కూడా "పెట్టలేకపోతున్నాను, కిటికీలోనుంచి” అన్నాడు లుకాష్క “అమ్మడూ మర్యాంకా[” ఆమె తర్మి మాట వినిపించింది. “ఎవరూ” లుకాష్కు టోపీ. తీసేశాడు గుర్తువట్ట డానికి. లేకుండా. కిటికీకింద ఒదిగిపోయాడు, గస్థ్యి త్వరగా!” అంది మర్యాంకా మెల్నిగొ- గోలుకాష్మ వచ్చాడు, నొన్న కొవాలటి”* అందామె. 181

“అలాగా! అతన్నిక్కడకి. పంపించు

“వెళ్ళిపోయాడు, హడావుడిగా వున్నాట్ట.”

నిజొనికి లుకాష్క వంగున్కి "పెద్ద అంగలు వేస్తూ. కిటికీ కింద నుంచి దొడ్డో పరిగెత్తి యామ్కా యింటికి పోయాడు ఒలేనిన్‌ తప్ప యెవరూ చూడకుండా. రెండు గిన్నెల చిఖిర్‌ తాగాక అతనూ, నజార్కా ఊరికవతలకి స్వారీ చేసుకుంటూ పోయారు. ఆ ర్యాతి వెచ్చగా, చీకటిగ్యా. (పశాంతంగా. వుంది. వాళ్ళు నిళ్ళబ్బంగా. స్వారీ చేసుకుపోయారు. వాళ్ళ గ్యురాల గిట్ట ల చప్పుడు మాతం వినిపించింది. లుకాష్క్ల కోసక్‌ మింగల్‌మీద పాట (పారంభించాడు. కాని మొదటి చరణం పూర్హవకుండానే ఆపేశాడు. కొంచెం సేపాగి నజార్మ_కేసి తిరిగి అన్నాడు:

“నన్ను లోపలికి రానియ్యలేదురా!””

“అం! నాకు తెలుసు అది రానియ్యదని. యామ్మా నాకేం చెప్పిందో తెలుసా? ఆ కేడెట్‌ వాళ్ళింటికి పోతున్నాట్ట,. యెరోష్క మామ ఆ శేడెట్‌కి మర్యాంకాని కఠిసినందుకు ఓ తుపాకీ కాళ్టైశానని డచ్చాలు కొదుతున్నాట్ట” అన్నాడు నజార్క.

ళ్‌వాడ్రు అబద్దం పెప్పాడు ముసఠి వెధవ!” అన్నాడు లుకొష్క కోపంగా. *అది ఆలాంటి పిల్ట కాదు. ఆ ముసలి వెధవ సరిగా వుండ కపోతే ఓ సారి వాడి భరతం పడతాను” మళ్ళీ తన కిష్పమైన

“పాట అందుకున్నాడు: ఇజ్మయ్‌లొవా 'ౌమంబునుంచి యజమాని (పియమైైన తోటలోనుంచి యెగిరిపోయెను తన గూటిలోనుంచి మిలమిలా మెరిసేటి కళ్ళడేగాకటి యువ వేటగాడొకడు వెంటబడ్డాడు, సొంజ్ఞతో. పిలిచాడు దరిచేర రమ్మని. 182

“ర్కా జేగు రమ్ము నా కుడి చేతిపైకి నువ్వు రాకుంళేను. కిరస్తాను జారు యెత్తె న కొయ్యస్తై ఉరితీయు నన్ను. మెరయు కన్నుల డేగ మౌట్టాడె నిట్ళు: “బంగారు పంజరం తేలేవు నాకు

కుడి చేతిపై నన్ను పట్టుకోలేవు. అంచేత పోతాను దూర దూరంగా నీలంపు సందాని కెగురుతూపోతా

తెల్బ హంసను చంపి అక్కడే నేను తింటాను సుష్కుగా హంన మాంనమ్ము.”'

నిశ్చితార్హం కేతనధారి యింట్స్హో జరుగుతోంది. లుకామ్మ (గామా నికి తిరిగి వచ్చాడు, కాని ఒలేనిన్‌ని చూడ్చానికి వెళ్ళలేదు. పిలిచినా కూడా జలేనిన్‌ నిశ్చితార్భానికి వెళ్ళ శేడు. ఆ కోనక్‌ 'ౌనుంలో స్ప పడప్పట్నుంచీ యెొన్నడూ. లేనంత విచారంగొ వున్నాడతను. లుకొష్క మంచి. డాబ్టైన బట్టలు వేనుకుని సాయర్శ్యతం తర్చితో కేతనధారి ఇంటికి వెళ్ళడం చూసాడతను. లుకాష్క తనంటే యెందుకంత నిరా దరంగా. వున్నాడోనని. చీకు పడ్డాడు. ఒరేనిన్‌ తన యింట్లో. తలు "పేసుకుని దినచర్య రాసుకోవడం మొదలెట్టాడు.

“యీమధ్య యెన్నో విషయాలు ఆలోచించాను. యెంతో మారి పోయాను. తిరిగి వరవడిసూ తానికి వచ్చానుః అనందాని కున్న ఒక్క దారీ పేమించడం, ఆత్మపరిత్యాగంగా (ేమించడం, (వతిదాన్నీ (వతివాణ్డీ (పేమించడం. (పేమ వలను అన్ని. వేప్పులా. పరచడం,

183

దానికిందికి వచ్చే అందర్నీ (_గహొంచడం. యీ రకంగా నేను వన్యూషనీీ యెరోష్క నూమనీ, లుకాష్కనీ, మర్యాంకానీ పట్చాను.”

ఒలేనిన్‌ యీ వాక్యం పూర్తిచేస్తూండగానే యెరోష్క మాను గదిలోకి. వచ్చాడు.

యెరోష్క ఆనంద డోలికల్లో వూగిపోతున్నాడు. అంతకు కొన్ని రోజుల ముందు ఒలేనిన్‌ అతన్ని చూడ్నానికి వెళ్ళాడు. అప్పుడతను చిన్న బాకు తీసుకుని ముంగిచ్నో అడివిపంది చర్మం నేర్పుగా వాలుస్తూ గర్వంగా ఆనందంగా వున్నాడు. కుక్కలు (వాటిలో ఆతని (పియమైన లియామ్‌ కూడా వుంది) అతనికి దగ్శర్మోన్మే అతను యేం చేస్తున్నాడో చూన్నూూ మెలర్సిగా తోకలు ఆడిస్తూ కూర్చున్నాయి. కంచె అవతలి నుంచి క్యరవాళ్ళు తనకేసి గౌరవంగా చూస్తూ వున్నారు. వాళ్ళు మామూలు (పకారం అతన్ని యేడిపించడం లేదు. నూమూలుగా ఆతనిపట్ట ఆదరంగా వుండని యిరుగుపారుగు అమ్మలక్కలు అతనికి వంగి దణ్ఞాలు "పెట్టారు. ఒకామె కూజా నిండా చిఖిర్‌ తెచ్చింది. యింకొకావిడ గడ్డమీగడ మరో అవిడ కొంచెం పిండీ తెచ్చారు. ఆ మర్నాడు యొరోష్క రక్తంతో పులుముకుపోయి. కొట్టుగదిలో కూర్చున్నాడు, పంది మాంసం పొన్నకొద్నీ పంచాడు. కొందరి దగ్గ ర్నుంచి డబ్బు, మిగతా వాళ్ళనుంచి వైన్‌ తీసుకున్నాడు చెల్మింపుగా. అతని మొహం స్పష్టంగా తెలియజేసింది: “భగవంతుడు నాకు అదృవ్వుం యిచ్చాడు నేను పందిని చంపాను; అంచేత నేను అందరికీ కావాలి” దాని సహజ పరిణామం యేమిటంకే అతను వరసగా నాలుగు రోజులు తాగాడు వూరు వదిలివెళ్ళనే లేదు, దానికి తోడు నిశ్చితార్భం దగ్గరా తాగడానికి కొంచ దొరికింది.

ఒలేనిన్‌ దగ్గరికి పూటుగా తాగే వచ్చాడు. అతని ముఖం య్మెరగా వుంది, అతని గడం చిక్కులు పడివుంది. కాని బంగారు ఇరీ అర్మికతో షోకు చేసిన కొత్త యె. చెప్మెత్‌ లాడుక్కున్నాడు.

104

తనతోటి ఒక బాలల్సైకో తెచ్చాడు, దాన్ని నది అవతల సంపాదించాడు. ఒలేనిన్‌కి యెప్పట్నుంచో ఆ సంగీత విందు 'వాగ్సానం చేసి వున్నాడు. యీ స్పృతిలో అది జరిపించాలనిపించింది. అంచేత ఒళలేనిన్‌ రానుకుంటూ వుండటం అతనికి విచారం కలిగించింది.

“రాస్తుక్కో రాసుకో, నేన్హం” ఆతను మెర్ళిగా అన్నాడు, తనకీ ఆ కాగి తానికీ మధ్య యేదో దెయ్యం కూర్చున్నట్యూూ, చాన్ని తను భయపెట్ట కూడదన్నట్లూూ మెల్సిగా నెమ్మదిగా నేలమీద చతికిలబడ్డాడు. యెరోష్క మామ తాగినప్పుడు అతని (పియమ్హైన చోటు నేలే. ఒలేవిన్‌ చుట్టూతా చూసి కొంచెం వైన్‌ తెమ్మని కేకేసి రాసుకుంటూ వుండిపోయాడు. తనంతట తనే తాగడం యెరోష్కకి వినుగనిసించింది. నూట్మ్టాడాల నుకున్నాడు.

“శేతనధారి. యింట్ళో నిశ్చితార్జానికి వెళ్ళాను. రామ, రామ! వాళ్ళు పందులు! -ఛ, అనహ్యం! -- నీ దగ్గరి కొచ్చాను”

“ఆ బాలలైకా యెక్కడ సంపాయించావు?” రానుకుంటూనే అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“నది అవతల కెళ్ళాన్సు నేస్తం, అక్కడ వంపాదించాను చీన్ని” జవాబిచ్చేడు చాలా నిదానంగా, “యీ వాయిద్యంమీద మనకి అడ్డు లేదు. తాతార్‌ పాటలు గాని, కోనక్‌ పాటలు గొని పెద్దమనుషుల పాటలు గాని లేక స్టైనికుల పాటలు గాని నీ యస్కృం యేనైనా సరే”

ఒలేనిన్‌ మళ్ళీ అతనికేసి చూసి మందహానం చేసీ రానుకుంటూ వుండిపోయాడు.

ఆతని చిరునవ్వు ఆ ముసలాడికి వూపు యిచ్చింది.

“ోర్కా.. వదిలెయ్యి? నాయన్సా. వదిలెయ్యి”. అన్నాడు. అతను హరాత్తుగాా ఖండితంగా, “*ర్కా నీకెవరో అన్యాయం. చేసార్కు కాని

రష్యన్‌ జానపద సంగీత వాయిద్యం. -- నం,

శేత్ర5్‌

వాళ్ళ మౌనాన వాళ్ళని వదిలెయ్యి, వాళ్ళమీద ఉమ్మెయ్య! రా రాసీ రాసీ యేమిటి లాభం, ఆం యేంటి లాభం

నేలమీద తన మందమైన వేళ్ళతో కొడుతూ ఒలేనిన్‌ని అనుకరించ బోయాడు. తన వెడల్పాటి మొహాన్ని అసహ్యం వ్యక్తం చెయ్యడానికి వంకరగా తిప్పుతూ.

“*అకుకీ పోకకీ అందకుండా రాయడంవల్న యేంటి లాభం? మజా చెయ్యి, మనిషనిపించుకో!”

రాయడం ఆంపే ఆతని బ్యురలో వ్యాజ్యసరమ్షైన సూసంతవ్చ యింకో వూహ లేదు.

ఒలేనిన్‌ పగలబడి నవ్వాడు, యెరోష్క కూడా అలాగే నవ్వాడు, వెంటనే నేలమీదనుంచి గెంతేస్తి యెరోష్క బాలలైకామీద తన వేర్పు (వదర్శించడం మొదలెట్టాడు. తాతార్‌ పాటలు పొడటం మొదలెట్టాడు.

“యెందుకయ్యా రాయడం, (పియ మతమా! నే పాడేది విను మెరుగు. నువ్వు చచ్చాక పాటలు వింటావా. యివ్పుడే హుషారు. చెయ్యి!”

మొట్టమొదట తను అర్మిన పాటే నృత్యం చేన్తూ పొడాడు,

ఆ, దీదిదీ దీదీదీ

మొదటి సారాళ్ళతన్ని చూసినప్పుడు వున్నాడెక్కడ అతగాడు?

సంతకాడ పాకలో వున్నాడు అక్కడ సూదు అమ్ముతున్నాడు,

ఆ తర్వాత తన మునపటి సార్మంట్‌ మేజర్‌ "స్నేహితుడి దగ్గర నేర్చుకున్న పాటి పొడాడు:

186

గాఢమైన (పేమలో సోంవారం వడ్డాను మంగళారం యేం లేదు పున్సురన్మం తప్ప బుధవారం (ేమంతా ఒలక బోశీసాను గురువారం బదులు కోసం యెదురుచూశాను శుక్కురోరం సందెవేళ ఆలన్యంగా వచ్చింది అప్పుడే అయ్యాయి. ఆళలన్నీ భగ్నం! శనివారం. తీర్మానం చేసేనుకున్నాను వీరుర్దా నా బతుకు చాలించుకోవాలని కానీ నా జీవితాన ముక్తి కోసం ఆదివారం అభిపాయం మార్చుకున్నాను,

మళ్ళీ పాడేడు; ఆ, దిదిది దిదీద్‌ మొదటి. సారాళ్ళా తన్ని చూసినప్పుడు వున్నాడెక్కడ అతగాడు?

ఆ తర్వాత కన్ను గీటుతూ భుజాలెగరేస్తూ, అయ్రబద్దంగా కాళ్ళు

తాటిస్తూ అతను పాడాడు: నిన్ను ముద్దెట్టుకుంటాను, కొగలించుకుంటాను, య్మెరటి రిబ్బన్ను నీ చుట్టు కడతాను, నా బుల్సిమళల్ళివని నిన్ను పిలుచుకుంటాను ఓయ్‌! బుల్మిమల్శి "సెవ్చవే నాక్కు నేనంఘే సత్తైెంగా నీకు మనసేనా?

అతను యెంత అవేశపడిపోయాడంటే హరాత్తై న వూవుతో గది చుట్బూతా ఒక్కడూ నాట్యం చెయ్యడం మొదలెట్టాడు, 187

“దీదిది” పాటల్జాంటివి -- “పెద్దమనుషుల పాటలు” -- ఒలేనిన్‌ కోసం పాడాడు. కాని యింకో మూడు లోటొల చిఖిర్‌ వడ్డాక సాత రోజులు. గుర్తు కొచ్చి అచ్నమ్హైన కోనక్‌ పాటలూ, తాతార్‌ పాటలూ పార్మం మొదశెచ్చాడు. అతని కిష్టమైన పాటల్నో ఒకదాన్ని. పాడే టప్పుడు మధ్యలో ఆతని గొంతు అకస్మాత్తుగా వణికింది. ఆతను

పాడ్డం మానేసాడు. వూరికే బాలలైకాని మీటుతూ. వుండిపోయాడు.

“ఒహ్హ్‌ నా (పీయమైన నేస్తం[” అన్నాడతను.

అతని గొంతులోని కొత్తదనం ఒలేనిన్‌ని వెనక్కి చూసేటట్టు చేసింది. ఆ ముసలాదు యెడుస్తున్నాడు. అతని కళ్ళల్నో నీళ్ళు నిలిచాయి. ఓ కన్నీటి బిందువు చెంపలమీద జారింది.

“మీరు. వెళ్ళిపోయారు. నా చిన్ననాటి రోజులూ మళ్ళీ యెన్నటికీ రారు[ొ వెక్కుతూ వెప్పి అగాడు. “తాగు తాగవేం[” చెవులు దిమ్ములు పడేటట్టు అరిచాడు, కన్నీళ్ళు తుడుచుకోకుండానే.

ఒక _తాతార్‌ పాట అతన్ని మరీ కదిలించివేసింది. దాంట్బో మాటలు కొద్చిగానే వున్నాయి, కాని దాని అందం అంతా విచారకరమైన పల్సవిలో వుంది: “ఆయ్‌ దాయ్‌, దాలాలాయ్‌!” యెరోష్క ఆ సాటలోని' మాటల్ని అనువాదం చేసాడు; “ఒక యువకుడు వూరినుంచి గొ రెల్ని కొండల్ఫోకి తోలుకెళ్ళాడు. రష్యన్ను వచ్చి. వూరుని. తగల "పెట్టార్హు మగాళ్ళందర్నీ చం'పేశారు, ఆడాళ్ళందర్శీ బందీ చేశారు. ఆ యువకుడు కొండల్ళోనుంచి తిరిగివచ్చాడు. వూరు వుండాల్సిన చోట మరు భూమి వుంది; అతని తల్మి లేదు, సోదరుళ్సేరుు యిల్ళు లేదు ఒక చెట్టు మాతం నిటారుగా వుంది. ఆ యువకుడు ఆ చెట్టుకింద కూర్చుని యేడ్చాడు. 'నీ లాగే నేనూ యేకాకిగానూ." అంటూ పాడటం మొదలెట్టాడు; “ఆయ్‌, దాయ్‌, దాలాలాయ్‌! * ముసలాడు యా రోదనాత్మక హృదయ విదారకమైన పల్ధవిని యెన్నో సార్ము పాడాడు.

అఆ చరణం పూర్తి చెయ్యగానే యెరోష్క గోడని వేలాడే తుపాకీని

106

హరాత్తుగా లాక్కుని ముంగిట్లోకి ఒక్క ఉదుటున వెళ్ళి రెండు శ్రాలా..225 త్త. లచ మోబడెల్హాడు. 005 చాపహాయసుంవన నన న వ ఇస్షనూచు.

ఒలేనిన్‌ అతన్ననునరించి. గుమ్మంలో వ దూసుకుపోయిన వేపు, ఆ నక తాకాళంలోకి మౌనంగా చూసాడు. కేతనధారి యింట్భో.. దీపాలు. వెలుగుతున్నాయి... కంరధ్వనులు వినిపిస్తు న్నాయి. ఆడపిల్ణలు గుమ్మం దగ్గరా కిటికీల దగ్గరా మూగారు. యింట్లోక్తీ అవళలి యింట్భోక్సీ ముందుక్షీ వెనక్కీ పరిగెడుతున్నారు. కోసక్కులు కొందరు యింట్భోనుంచి యివతలికి పరిగెత్తుకొచ్చి వెెరిగా కేకలేస్తూ యెరోష్క మామ పాట పవల్సివి చరణాన్నీ అతని కాల్సుర్నీ (పతి ధ్వనించడం మొదలెట్టారు.

“నువ్వు నిళ్చితార్భం దగ్గర యందుకు లేవు” ఆడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“పొని వదిలెయ్యి! పోనీ, వదిలెయ్యి[”. గొణిగాడు ఆ ముసలాడు, యేదో అతని మనస్సుకి కమ్మం కలిగించిందనడం స్పష్టం. “వాళ్ళంటే నాకు పడదు, ఆ మనుషులు! వెనక్కి యింట్నోకి రా. వాళ్ళ సంబరం వాళ్ళని యేడవనీ. మనం మనంతట సంబరం చేనుకుందాం.”

ఒలేనిన్‌ లోపలికి వెళ్ళాడు.

“లుకాష్క. సంగతేమిటి? అతను. సంతోషంగా వున్నాడా? నన్ను చూడ్నానికి రాడా?” అడిగాడతను.

“లుకాష్కయేనా?. తన పిల్టని నీకవ్పగిన్తున్నానని వాడికి అబద్భాలు షప్పారు*. గునగుసలాడేడు ముసలొడు. “కొని ఆ పిళ్ళేమిటి? కావాలను కుంటే ఆ పిల్ళ మనదే, సరిపడా సొమ్ము పడెయ్యి- అది మనదే, దాన్ని నీకు కుదిర్చేస్తా ను నన్ను నమ్ము తప్పకుండా కుదిర్చేస్తా ఎ

“వద్దు మామ్మా అమె నన్ను [('సేమించకపోతే దబ్బేం చేస్తుంది? అలా మాట్టాడద్దు దయచేసి!”

189

“వాళ్ళు మనమం'శే యిష్కపడరు, నువ్వన్నా, నేనన్నా. మనం అనాధలంగ”్‌ హరాత్తుగా అన్నాడు యెరోష్క మామ, మళ్ళి యేడవడం మొదలెట్టాడు.

ఆ ముసలాడి మాటలు వింటూ, జఒలేనిన్‌ మామూలుకంళు యెక్కువ తాగొడు. “నా లుకాష్క అనందంగా వున్నాడన్న మాటో అనుకున్నాడు; అయినా ఆతనికి యెందుకో విచారంగా వుంది. ముసలాడా రాతి యెంత తాగాడంపే నేలమీద పడిపోయాడు. తనకి సాయం చెయ్యడానికి వన్యూష "సైనికుల్ని పిలవాల్సి వచ్చింది. అ ముసలాడ్ని అవతలకి యీడున్నా “ధూ. అని ఉమ్మేసాడు. ఆ ముసలాడి (పవర్హన ఆతనికెంత కోపం తెప్పించిందంకే అతను (ఫెంచిలో యేదో ఒకటి చప్పడం కూడా మర్చిపోయాడు.

ఆది అగన్ను నెల. రోజుల తరబడి ఆకొశం నిర్మలంగా వుంది. యెండ భరించలేనట్టుగా "పేల్చేస్తోంది. ఉదయాన్నుంచే వేడి గారి తిన్నెలమీదనుంచీ రోడ్డుమీదనుంచీ యిపకని లేపి తుంగమీదక్కీ చెట్ట మీదకీ (గామాలమీదకీ మోసుకుపోతోంది.

గడ్డీ చెట్టమీది ఆకులూ దుమ్ము కొట్టుకుపోయాయి. రోడ్యూూ యెండిపోయిన ఉప్పు వ్యరలూ వూడ్చిపెట్టుక్తుపోత్తూ కాలికింద శబ్బం చేస్తున్నాయి... 'బెరెక్‌లో. నీళ్ళు యెప్పుడో తగ్గిపోయాయి. మిట్టల్న్లో నీళ్ళూ వేగంగా మాయమ్హైసోతున్నాయి. వూం దగ్గర వశువుల తొక్కిడి తగిలి చెరువు బంక గట్టు (పత్యతమయ్యాయి. రోజంతా. నీళ్ళు చిందే చప్పుడూ స్నానాలాడే. పిలల కేరింతాలూ వినిపిస్తాయి. మైదా నాల్ళోని యిసక _ తిన్నెలమీది గడ్డీ రెల్డూ యెండిపోతున్నాయి. పశువులు. అరుస్తూ పగలు పాలాల్ళోకి పరిగెత్తీవి, దూరవు లెల్టు

190

భూముల్నోక్సీ మరెక్‌ అవతల కొండల్నోకీ అడివి జంతువులు వలన పొయాయి. పల్షపు [పాంతాలమీద్యా (గామాలమీదా దోమలూ, నుసుళ్ళూ దట్టమైన మేఘాల్మా ముసురుకున్నాయి. హిమశిఖరాలు. బూడిద రంగు పొగమంచుతో కప్పడి పోయాయి. గాఠి వలచబడింది. ఉక్క అబేక్కులు తోరు. లేని నదిని దాటారనీ, నది యివతలి పక్క తారాడు తున్నారనీ అనుకుంటున్నారు. (పతి సాయంతమూ నూర్యుడు (పకాశమానమైన య్మొరటి మంటతో అస్తమించేవాడు. సంవత్సరంలో చాలా పని ఒత్తిడిగా వుండే కాలమది. వూళ్ళో వాళ్ళంతా కర్బూజా తోటల్నోనూ, (దాకృతోటల్నోనూ మూగేవారు. దట్టంగా? పచ్చగొ అల్బుకు. పోయిన. తీగలతో (దాక్షతోటలు చల్చగా చిక్కని నీడతో. వుండేవి. (పతి చోటా పండ్కి భారంగా వుండే నల్ఫటి గుత్తులు వెడల్పాటి స్పటికంలాంటి. ఆకుల మధ్యనుంచి తొంగిచూశాయి. నల్చని (దాక్షలు. నిండా పేర్చిన బళ్ళు తోటల్నోనుంచి కీచుముంటూ మట్టి రోడ్డుమీద కదిలాయి. (దాక్ష గుత్తులు చ్మకొలకింద నలిగి దుమ్ములో వడి వున్నాయి. మొగపిల్ణయా అడపిల్ళలూ. (దావ రసం మరకలున్న చొక్కాలూ పరికిణీలూ తొడుక్కుని చేతుల్లోనూ నో శ్ళల్ళోనూ (దాక పళ్ళతో తల్టుల. వెనకాల పరిగెట్టారు.. బలిష్యమ్తైన భుజాలమీద (దాక పళ్ళ బుట్టలు. పెట్టుకుని చిరిగిన బట్టల కూలీలు రోడ్డుమీద (యవాహంలాగా వస్తూ తగుల్హూ వుంటారు. అలాగే కళ్ళ దొకా రుమాళ్ళు కట్టుకుని నిండుగా (దాక్క వళ్ళు నింపిన బళ్ళకి కట్టిన యెద్చులని తోలుతూ వుండే కోసక్‌ ఆడవాళ్ళు తగుల్తూ వుంటారు. వాళ్ళకి తటన్టృ పడే "స్టైనికులు (దాక పళ్ళు అడుగుతారు. ఆ ఆడవాళ్ళు బళ్ళాప కుండానే "పైకెక్కి చేతులనిండా (దాష వళ్ళు తీసుకుని ఆ సైనికుల కోటు. జేబుల్లో. పోస్తారు. కొన్ని యిళ్ళ వరిసరాల్భొ అప్పుడే పళ్ళమంచి రసం తియ్యడం మొదలెట్టారు. గాఠి ఆ దష తొక్కల వొాననతోటి నిండిపోయింది. ఆవరణల్నోని "షెడ్సలో వున్న చొళ్చైలు రక్తారుణంగా | 191

కనిపిస్తున్నాయి. లాగులు "పైకి మడిచ్మి (దాక రసంతో కాళ్ళు మరకల్లైన నోగాయ్‌ (శామికులూ కనిపిస్తారు. గురగురలాడే వందులు ఆ ఖాళీ తొక్కలు మింగుతూ. వాటిలో పొర్గాడుతున్నాయి. అవతలి యిళ్ళ_ చదునైన కప్పులన్నీ యెండలో యెండే నల్గని గుత్తులతో నిండిపోయాయి... కాకులూ కిచకిచలాడే పిట్టలూ ఆ కప్పులమీద గుంపుగా. పొగ్టై గింజలు యేరుకుంటూ ఓ చోటినుంచి యింకో చోటికి యెగురుతూ వుంటాయి.

సంవత్సర (శమ ఫలితాలు ఉల్లాసంగా పోగుచేస్తున్నారు. యీ సంవత్సరం ఆ ఫలితాలు మామూలు కంపే దివ్యంగాన్తూ పుష్కలం గానూ వున్నాయ,

పచ్చని గుబురు (దాక్షతోటల్లో, (దొక్క తీగల సమ్ముదంలో అన్ని న్రైవులా నవ్వులూ, పాటలూ, ఉత్సాహమూ, ఆడవాళ్ళ కబుర్నూ వినిపీస్తున్నాయి. వాళ్ళ కొంతివంతమైన రంగుబట్టల మెరువు కనిపిస్తొంది.

సరిగా మిట్ట మధ్యాహ్నం వేళ తమ (దాక్షతోటలో శస్తాల వళ్ళ చెట్టు నీడలో, యెద్దులు విప్పిన బండికిందనుంచి మధ్యాహ్న భోజనం తినుకుని కూర్చుంది మర్యాంకొ. అమెకి యెదురుగా గ్యురం పట్టామీద 'కేతనధారి (అప్పుడే బడి నుండి తిరిగి వచ్చాడు) ఓ చిన్న కూజానుంచి నీళ్ళు పోసుకుని చేతులు కడుక్కుంటూ కూర్చున్నాడు. అప్పుడే చెరువు నుంచి నేరుగా అక్కడికి వచ్చిన ఆమె తమ్ముడు వగురుస్తూ, తన చొక్కా పొడుగు చేతులతో ముఖం తుడుచుకుంటూ భోజనం కోసం నికీ త్మీన్నూ అతృతగా తల్మికేస్కీ అక్కకేసీ చూసాడు. ఆమె తల్మి యెండకి నల్శబడిన బలమైన చేతుల రెట్టలు మడిచి (దాక పళ్ళూ, యెండిన చేపలూ గడ్డ మీగడ్కా రొట్టీ కురచ తాతార్‌ మేజామీద సర్చుతోంది. కేతనధారి. చేతులు తుడుచుకుని, టోపీ తీసేసి (ప్రార్దన చేసుకుని మేజా దగ్గరికి వెళ్ళాడు. ఆ క్కురాడు కూజా లాక్కుని తాగడం మొద లెట్టాడు.. తళ్నీ కూతురూ మేజా పక్క బస్కీ వేసి కూచున్నారు.

192

నీడలో కూడా భరించలేనంత వేడిగా వుంది. (దాక్షతోటమీద పెడు వానన కమ్ముకుంది. అక్కడా అక్కడా వున్న భేరీ శప్తాలు, మల్చరీ చెట్ల ఆగభాగాల్ని ఒకే రకంగా వూవుతూ. వచ్చే వేడిగాలి చల్గదనాన్ని తేలేదు. 'కేతనధారి మరోసారి (పార్చన చేసి వెనకాల (దాక ఆకులు కప్పిన చిన్న చిఖిర్‌ కూజా తీసుకున్నాడు. కూజామూతినుంచి తాగాక డాన్ని ఆ ెద్దావిడకి అందించాడు. ఆతని ఒంటిమీద చొక్కా తప్ప యేమీ లేదు. దానికి మెడ దగ్గర బొత్తాల్ళేవు. అంచేత ఆతని కండ పుష్టిగల బొచ్చు ఛాతీ కనిపిస్తోంది. ఆతని పల్చని టక్కరి మొహం ఉల్బా సంగా వుంది. ఆతని మాటల్నో గాని అతని వైఖరిలో గాని అతని మామూలు కపటత్వం కనిపించలేదు. అతను ఉల్లాసంగా నిష్కవటంగా వున్నాడు. +

“పాక అవతల కాస్తా యీ ర్యాతికి లాగించేద్దామా”” అడిగాడ తను, తడిగా వున్న గడ్డాన్ని తుడుచుకుంటూ,

“చూద్దాం, వాతావరణం బాగా వుంటి అందామె “జెమ్‌కిన్ను సగం కూడా లాగించలేదు” అందామె యింకొ. “ఊస్తైంకా ఛఈనాక్కతే అక్కడ యీడుస్తోంది. నలిగిపోతోంది”

“వాళ్ళ గురించి అంతకంకే యేమనుకుంటావ్‌”” అన్నాడా కేతన ధారి గొప్పగా.

కయిదిగో అమ్మడూ మర్యాంకాా కొంచెం తాగు అందా "పెద్దా విడ కూజా ఆ పిల్చకి అందిస్తూ, “డ్రవ్చడు మేలు చేస్తే 'పెళ్ళినాడు విందుకి. హాయిగా. ఖర్చుపెట్టగలం” జతనేసింది. ఆ పెద్దావిడ,

“యింకా యెప్పటే మాటోలే అన్నాడు 'జేతనధారి మొహం చిట్లిన్తూ.

ఆ పిల్బ తల వాల్చుకుంది.

“కుం, అనుకుంటే తప్పేమిటి? నిశ్చయం అయిపోయింది. ముహర్తమా దగ్గర పడుతోంది” అంది పెద్దావిడ

“యెప్పటి మాటో యిప్పట్నుంచీ అలోచనలు చెయ్యకు... యిస్టుడు పంట యింటికి చేరెయ్యాలి” అన్నాడు 'కేతనధారి,

191000 199

“లుకాష్క కొత్త గు్యురం చూసారా” అడిగింది. పెద్దావిడ. “ద్మి తియ్‌ ఆందేయిచ్‌ అతనికిచ్చింది పోయింది. దాన్ని బదలాయించేడుల

“వుహు,. చూళ్లేదు; కాని అ నాఖరుతో నూట్టాడాను. తన యజమానికి మళ్ళీ వెయ్యి. రూబుళ్ళు వచ్చాయని చెప్పాడు” కేతనధారి అన్నాడు.

“బశ్చ్వర్యంలో ములిగి తేలుతున్నాడు, అంతకంళేు యింకో మాట లేదూ”. అందా పెద్దావిడ.

కుటుంబం అంతా ఉల్ళానంగా సంతృప్తిగా వున్నారు.

పని చురుగ్నా సాగుతోంది. వాళ్ళనుకున్న దానికంయే యెక్కువ వుష్కులంగానూ దివ్యంగానూ వున్నాయి. (దాక్షపళ్ళు. భోజనాల తర్వాత మర్యాంకా యెద్చులకి కొంచెం గడ్డి వేసింది. తన బెష్మెత్‌ని తలగడలాగా చుట్టి. చెమ్మగా. తడిసిన గడ్మిమీద బండికింద ఒరిగింది. తలకి వ్యారటి పట్టు రుమాలు చుట్ళుకుంది. వెఠిసిపోయిన నీలం రంగు గాగరా మాతం తొడుక్కుంది. అయినా భరించలేనంత వేడిగా అనిపించింది. అమె మొహం మంటగా వుంది. కొళ్ళు యెక్కడ పెట్టు కోవాలో తెలీటం లేదు. ఆమె కళ్ళు న్మిదతోటీ అలసటతోటీ మనకే 'సేశాయి.. అమె. "పెదాలు అ్యపయత్నంగానే తెరుచుకున్నాయి. ఆమె వత్వస్థృలం భారంగా గాఢంగా నిశ్వసిస్తోంది.

ఆ సంవత్సరంలోని పని రద్బీగా వుండే భాగం ఓ పతం రోజుల (కిళమే మొదలైంది. యిప్పుడా సిల్టి జీవితం యెడతెరిపి లేని భారమైన (శమతో నిండిపోయింది. తొలిపొద్దు, తోనే. లేస్తుంది. చన్నీళ్ళతో ముఖం కడుక్కుంటుంది, రుమాలు కప్పుకుని చెప్పుల్ళేకుండా పశువుల్ని చూడా నికి పోళుంది. అప్పుడు హడావుడిగా సవ్చులు తొడుక్కుని బెష్మెత్‌ వేనుకుని చిన్న రాబ్బ మూట తీసుకుని బండికి యెద్డుల్ని కట్టి రోజంచొౌ. పవి చేసేందుకు (దాషతోటలోకి పోతుంది. అక్కడ (చాషవళ్ళు కోసి బుట్ట ల్నో మోమ్హంది, ఒక్క గంట వ్మిశాంత్తి

194

విరామం అంటే. అలిసిపోకుండా కళకళలాడుతూ ఎద్బుల్ని వగ్గాలతో లాగుతూనో, పొడుగాటి క్యరతో తోలుతూనో సాయంతం వూళ్ళోకి తిరిగివస్తుంది. పశువుల పని చూసాక వెడల్పాటి చొక్కా చేతిలో పొద్దు తిరుగుడు పువ్వుల గింజలు పోనుకుని వాటిని తింటూ మిగిలిన ఆడ పిల్ణలతో కులాసాగా గడపడానికి వీధి మొగలోకి పోతుంది. ముంజీకటి పడగానే యింటికి వస్తుంది. తల్మీ తండీ్కీ తమ్ముడూ, తనూ ఆ- చీకటి అవతలించ్చో ర్యాతి భోజనం చేస్తారు. ఆరోగ్యంగా విశ్చింతగా యించ్నోకి.. వెళ్ళి. పొయ్యిమీద చపటా యెక్కి పగం మగతగా తమ బస మనిషి ఛెప్పే. కబుర్హు "వింటుంది. అతను వెళ్ళీ వెళ్ళగానే పక్కమీద. వాలిపోయి. గాఢంగా (వశాంతంగా పొద్దుటి దాకా నిద పోతుంది. అలాగ రోజు తర్వాత రోజు గడిచిపోయింది. నిశ్చితార్దం నాటినుంచీ లుకాష్కని అమె చూళ్ళేదు. వివాహం కోసం నిమ్మ భంగా చూన్తూూవుండింది. తమ బన మనిషికి ఆమె అలవాటు వడి పోయింది. అతని తదేక దృస్క్టి అమెకి హాయి నిచ్చేది. 30

యెండ. తాపంనుంచి బయటపడే. మౌర్షం. లేకపోయినా, బండి చలిని. నీడలో. దోమలు ముసురుకున్నా, తమ్ముడు పక్కన పొడుస్తూ వున్నా మర్యాంకా రుమాలు తలమీదకి లాక్కుని వ్యిదకి ఉప్మ్యకమించ బోతోంది. అప్పుడు, హఠాత్తుగా వాళ్ళ పొరుగింటి ఊస్పైంకా ఆమె దగ్గరికి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, బండికింద దూరి ఆమె పక్కన వాలింది.

“పడుకోండి అమ్మాయిలూ పడుకోండి' అంది ఊస్తైంకా బండికింద తనకి సౌకర్యంగా చేనుకుంటోం ఓ క్షణం ఆస్‌ అరిచిందామె. “ోయిలొక్కాదుకొ ఒక్క ఉద్దుట్న లేచి కొన్ని ఆకుపచ్చ 15 195

కొమ్మలు పీకి బండికి అటూ యిటూ వున్షు చ్యకాల్బో దోపింది. వాటీ మీద భెస్మెత్‌ కప్పింది. మళ్ళీ బండికిందకి దూరుతూ నన్ను రానియ్యి” అని ఆ పిల్ళాడికేసి అరిచింది. “ఓ కోసక్‌ వుండే చోటు యిదే నేంటి ఆడపిల్ణలతోటి? అవతలికి ఫో

బండి కింద తన నేస్తంతో ఒక్కత్తీ వుండగానే ఊస్తైంకా తన రెండు చేతులూ ఆమ చుట్టూ, తా వెసి, దగ్గ రసా అదిమి పట్టుకుని, బుగ్శలమీదా మెడమీదా ముద్చెట్టుకోవడం మొదలుపెట్టింది.

“బంగారు కొండా బంగారు కొండా” అంటూనే వుంది, కీచు మంటూ, తేటగా విరిసే నవ్వుల మధ్య,

“నువ్విదంతా తాతనుంచి నేర్చుకున్నావేంటి? వదులు! అంది మర్యాంకా పెనుగులాడుతూ.

వాళ్ళిద్దరూ యెంత పగలబడి నవ్వారంటే మర్యాంకా తల్మి నోర్మూ సుకొమ్మని అరిచింది.

“నీకు కళ్ళు కుదుతున్నాయేం”” అడిగింది మెల్టిగా ఊస్పైంకా

“రి ఛి! పడుకుందాం, రా, దేనికీ వచ్చావ్‌” |

కాని డిఇస్పైంకా అంటూనే వుంది, “దేనికో ఇబుత్కా కొంచెం ఛాళు!”

మర్యాంకా మోచేతిమీద లేచి రుమాలు సరిజేనుకుంది.

“పూల యేంటది?

“మీ యింట్లో అడ్చెకున్నాయన. గురించి. నాకొకటి. తెలుసుకొ

“తెలునుకోడాని కేమీ లేదూ అంది మర్యాంకొం

“ఒ కాంపె పిల్చా!” అంది ఊస్పైంకా మోచేత్తో ఆమెని పొడిచి నవ్వుతూ. “రేం వవ్పదు. అతను నీ దగ్గర కొస్తాడా”

“వస్తాడ్కు వస్తే” అంది మర్యాంకా హరాత్తుగా సిగ్గు పడుతూ,

“నేనే వ్యెరిపీనుగుని! అందరికీ చెప్పేస్తాను. నేనెందుకు నటించాలి?” అందీ ఊస్తైంకా. ఆమె ఉత్సాహవంతమ్హైన గులాబీ బుగ్గల మొహం

196

ఒక్కసారి చింత్మాకాంతం అయింది. జప్పేనైవళ్ళకీ అపకారం చెయ్యటం లేదు, యేమంబావ్‌? నేనతన్ని (పేమిన్తున్నాను అద్కే వున్న విషయమంతా.

“తాతననేగా నీ ఉద్చేశం?”

“ఆం

“కాని అది పాపం

“అబ్బా, మర్యాంకా! యింకా స్వేచ్చగా వున్నప్పుడు అవకాశం వాడుకోకపోతే ఆడపిల్బకి సరదా యొవ్పుడుంటుంది? నేనో కోనక్కువని పెళ్లాడితే. నాకూ. పిల్ళలు వుడతార్వు ఆ బాదరబందీ అంతానూ. యేం, నువ్వు లుకాష్కని సపెళ్ళాడితే ఆనందం ఆనే మాటనీ బ్యుర లోకి. రాదు: యెంత సేపూ వపనితోనూ, పిల్ళలతోనూ సరిపోతుంది!”

“అలాగా! పెళ్ళయిన వాళ్ళూ ఆనందంగా వుంటారు, అదేం పెద్ద తేడా వుండదు!” మర్యాంకా శాంతంగా ' బదులు చెప్పింది.

“సరేగాని యిది. చెప్పు. నీకూ లుకాష్కకీ మధ్య యేం (గంథం నడిచింది?

“యేం నడిచింది? ఆతను సంబంధం అడిగాడు. నాన్న ఓ యేడాది వాయిదా. వేసాడు; యిష్పుడది. నిశ్చయమై ంది, ఆకురాలు కాలంలో "పెళ్ళవుతుంది.”

“కాని నీకతనేం చెప్పాడు?”

మర్యాంకా మందహాసం చేసింది.

“యేం చెబుతాడు? నన్ను (పేమిస్తున్నానని చెప్పాడు. తనతోబాటు (చాషతో! టళ్ళోకి రమ్మంటూ వుండేవాడు”

“యేం వట్టువిడవని వ్మికనూర్కుడు! నువ్వు వెళ్ళలేదు కదూ? ఆతనెంత తెగువకాదు ఆయ్యాదు! యీ వూరికే మొనగాడు, "సైన్యంలో కూడా మజాగా వుంటొట్న! మొన్న మౌ కీర వచ్చాడు, “లుకాష్క యెలాంటి. గరం సంపాధించాడనిక్‌ అన్నాడు. వాడు, కాని నేనన్లు

197

కోవడం నువ్వంఘే అస్తమానూ వడి ఛస్తాడని. యింకా యంచెప్పాడేం”

“అన్నీ తెలుసుకోవాలొ నువ్వు అంది మర్యాంకా నవ్వుతూ, “ఒ రోజు ర్యాతి మా కిటికీ దగ్గరికి తూలుతూ వచ్చాడు గ్యురంమీద; తనని లోపలికి రానియ్యమన్నాడు.”*

“నువ్వు రానియ్యలేదా?”

“రానివ్వడమా, సరే! నేనో పారి ఓ మాట అన్నానూ అంకే (పాణం పోయినా సరే దానికి కట్టుబడివుంటాను” అంది మర్యాంక్కా గంభీరంగా.

“కాని వాడు భలేవాడ్మే! వాడు కావాలంటే యే పిల్ళాకాదన్నుో

“అలాగ్యా అయితే అతన్ని వెళ్ళమను” మర్యాంకా గొప్పగా అంది,

, “అతనిమీద నీకు కనికరం లేదూ?”

వుంది, కాని నేను చెత్తగా వుండనియ్యను. అది తప్పు

ఈస్పైంకా తటాల్న తన స్నేహితురాలి వకృంమీద తల వాలేసింది, ఆమెని వాటేనుకుని అణుచుకున్న నవ్వుతో వూగిపోయింది. “వెరి బాగుల్బానా[ తొవ్వుకుంటూ అరిచింది. “నువ్వు అనందంగా వుండా అనుకోవూ?”” మర్యాంకాకి గిలిగింతలు "పెట్టడం మొదలెట్టింది.

“ఏయ్‌, వదులు!” అంది మర్యాంకా కీచుమని అరుస్తూ, నవ్వుతూ,

కయూ కుురముండలూ! యేం తుళ్ళుతున్నారు! అలుపేనా లేదు!” బండిలోనుంచి ఆ పెద్దావిడ నిద్రమత్తు గొంతుక వినిపించింది.

“పీకు అనందం అక్కర్మేదూ?”” రెట్టించింది ఊస్తైంకా మెల్సిగా, కొంచెం లేస్తూ. “కాని నువ్వు అదృష్ట్రవంతురాలివి. నీది ' అదృష్ట మంటే! వాళ్ళు నిన్నెంత (సేమిస్తారు! నువ్వేమో ముల్టులా వుంటావు, అయినా నిన్ను (ేమిస్తారు. వ్స్‌, నేనే సి చోట్లో వుంఘేనా.యా పాటికి మీ ఆద్బెకున్నాయన బ్యుర తిరిగిపోయి. వుండేది! నువ్వు మా యింటి కొచ్చినప్పుడు. అతన్ని గమనించాను. కళ్ళతో నిన్ను మింగెయ్య బోయాడు, శాత నాకేం యిచ్చాడని! కాని మీ యింట్ళో వున్నాయన

198

రష్యన్మందరిలోకీ స్పితిమంతుడట.. ఆతని నౌఖరు. చెప్పాడు. వాళ్ళ క్‌ సొంత దాసులున్నార్హ””

మర్యాంకా నేలమీద అనుకుని లేచింది. ఓ కణం ఆలోచించి మందహాసం. చేసింది.

“అతను అంక్రే మా యింటో అర్బెకున్నాయన యేం చెప్పాడో తెలుసా అందామె గడ్డి పరకని కొరుకుతూ, “ఆతనన్నాడు, “నాకు కోనక్‌ లుకామ్మలాగానో, మీ సోదరుడు లజాత్కలాగానో వుండాలని పిస్తూందని.” అతని ఉద్బేశం యేమై వుంటుందంటావ్‌

“ఆం వూరికే యేదో బ్యురకి తోచింది చెప్పి వుంటాడు. మా మనిషి యేం చెప్పాడు కాదూ! పిచ్చోడేమో ననిపిన్తు ది!”

మడత పెట్టిన బెష్మెత్‌మీద మర్యాంకా తల వాల్చింది. ఊస్పైంకా భుజంమీద వయ్యివేసిి కళ్ళు మూసుకుంది.

“అతనొచ్చి తోటలో పవి చేద్చామనుకున్నాడివాళ.. నాన్న ఆతన్ని రమ్మన్నాడు” అందామె కొంచెం "సేపొగి. అప్పుడు వ్మిదలోకి జారి పోయింది.

బండికి. నీడగా వున్న భరీచెట్టు వెనకనుంచి యెండ యివతలికి వచ్చింది. ఊస్తైంకా చుట్చేసిన కొమ్మల చాటునుంచి కూడా నిద పోతున్న ఆ పిల్ణల మొహాలు కందిపోయేటట్టు యెండ "పేళ్ళేస్తోంది. మర్యాంకా లేచి తల చుట్టూ రుమాలు శవరించుకోవడం మొద ల్వె్టంది.. చుట్టూతా చూస్కి భేరీపట్ళు అవతల వున్న తమ బనలోవి మనిషిని గమనించింది. అతను భుజాన్న తుపాకీ వేనుకుని చర్మడితో మాట్టాడుళూ వున్నాడు. ఆమె డింస్పైంకాని పొడిచి, చిరునవ్వు నవ్వుతూ అతనికేసి చూపించింది.

“నిన్న వెళ్ళాను నేను ఒక్కటి దొరికితే -ఒట్టు! ఒలేన్లిగ్ల్‌

శం

అంటున్నాడు, కొమ్మలగుండా మర్యాంకాని చూళశ్ళేక్క చుట్టూ అనహ నంగా వెదుకుచూ,

“అబ్బే, మీరు అలా ఆ దారిలో వెళ్ళారి (పదక్షిణం చేసి. అక్కడ ఓ పాడు పడ్డ (దాషతోట వుంది పనికిరానిదని పేరు. అక్కడెవ్వుడూ కుందేళ్ళు దొరుకుతాయి” అన్నాడు కేతనధారి నూటల ధోరణి నూరున్నూ.

“యీ పని రద్సీ రోజుల్లో కుందేళ్ళ కోసం వెదుకుతూ పోవడం భలే వుంది! మీరు కాస్త వచ్చి మాకు సాయం చెయ్యండి. ఆడపీల్సల్హో పాటు పన్చెయ్యండి” అంది "పద్దా విడ హుషారుగా. “ఏయ్‌, పిల్లలూ లేవండిశి ఆమె అరిచింది.

మర్యాంక్కా ఊస్పైంకా బండికింద గుసగుసలాడుకుంటున్నారు. వాళ్ళు తమ నవ్వును యెంత బలవంతంగానేనా సరే అపుకోలేకపోయారు.

ఒలేనిన్‌ లుకాష్కకి యాళ్డై రూబుళ్ళ గు్యరం యిచ్చిన సంగతి తెలిసాక అతని యింటివాళ్ళు అఆతనంపే మఠ ఆదరంగా తయార యారు. ఒలేనిన్‌తోటి తన కూతురికి పరిచయం పెరుగుతూ వుండటం 'కేతనధారికి మరీ సంతోషమెంది.

“కాని నాకా పని చెయ్యడం యెలాగో తెలిద అన్నాడు జఒరేనిన్‌, ఆకుపచ్చ కొమ్మల గుండా బండికిందకి చూడకుండా వుండడానికి వయ త్నిస్తూ. అక్కడ నీలం గాగరాతోట్సీ యొర రుమాలుతోటీ వున్న మర్యాంకాని అప్పటికే గమనించాడు.

“రండి, మీకు శస్తాల పళ్ళు యిస్తా” అందా పెద్దావిడ.

“పాత కాలపు కోసక్‌ ఆతిధ్యం, మా ముసల్నాని చాదస్తం” అన్నాడా 'కేతనధార్కి తన భార్య నూటలు వివరించి వాటిని సరిదిద్బు తున్నట్టు, “రష్యాలో నేననుకోవడం అనాస పళ్ళజామ్‌ లాంటి నిల వేసుకునేవి తినడం అలవాకైనట్టుగా శస్తాలు తినరేమో.”

“అయితే పాడుపెట్టిన _దాక్షతోటలో కుందేళ్ళు వుంటాయంటారు?” అడిగాడు. ఒలేనిన్‌. '“నేనక్కడికి. పోతాన్ను” కొమ్మల్భోకి ఓ సారి

200

ఆతృతగా చూసి తన టోపీ యెత్తి అతను వచ్చని (దాక వరసల్బోంచి మాయమైపోయాడు.

ఒలేనిన్‌ తన యింటివాళ్ళ (దాక్షతోటకు మళ్ళేటప్పటికి నూర్యుడు (దాకతోట కంచె వెనక మణిగాడు. సూర్యుని శిధిల తిరణాలు స్ఫటిక పష్యత సమూహంమీదనుంచి మెరుస్తున్నాయి. గాలి ఆగిపోయింది. ఒక చల్జని వాయి. చుట్టూతా పరుచుకుంచోంది. యేదో సహజ రణ. ద్వారా ఒలేనిన్‌ దూరంనుంచే, మర్యాంకా నీలం గాగరాని, (దాక తీగల వరసల్మో గుర్తించాడు. దారిలో (దాక్షపళ్ళు యేరుకుంటూ ఆమెని సమీపించాడు. అలిసిపోయిన అతని కుక్క ముందే. వెళ్ళింది, నేలబారుగా. వేళ్ళాడే (దాక గుత్తుల్ని తన తడి నోటితో లాక్కుంటూ.

ముఖం యెరబారిి రెట్టలు మడిచి రుమాలు చుబుకం కిందికి లాక్కుని, మర్యాంకా గబగబా. (దొక గుత్తుల్ని కోసి బుట్టలోకి చేర వేస్తొంది. చేత్తో. పట్టుకున్న (దాక తీగని వదలకుండా ఆమె ఆతని కేసి చక్కని మందహాసం వెయ్యడానికి ఆగి, మళ్ళీ తన పని (పారం భించింది. ఒలేనిన్‌ దగ్గరకు వచ్చాడు. చేతులు ఖాళీగా వుండటానికని తుపాకీ భుజంమీద వేల్ళాడేసుకున్నాడు. “మ్సిగతావాళ్ళేరి? దేవుడు తోడా నీకు. నువ్వు వంటరిగా వున్నావా” అందామనుకున్నాడు. కాని ఆ మాట అవ్నేదు, నిశ్శబ్బంగా టోపీ సై కెళ్తొడు. మర్యాంకాతో యేకాం తంగా వున్నప్పుడు ఆతనికి యిబ్బందిగా అనిపించింది, కాని తను ఉద్సే శృపూర్వకంగా బాభపడాలన్నట్టు ఆమె దగ్శరికి వెళ్ళాడు.

“అబ్రా మీరు తుపాకీతో ఆడాళ్ళని కాల్చేస్తా రేం” ఆంది మర్యాంకొం

, “ఉహుం నేను వాళ్ళను కాల్చ్బను”

వాళ్నిద్చరూ నూట్మాడకుండా వుండిపోయారు, కొంచెం ఇ్పపాగాక ఆమె అందిః

“మీరు సాయం చెయ్యాలి నాకు”

అళను చాక్తు శ్రీనుకుని మౌనంగా గుత్తులు కొయ్యడం ఆరంభించాడు,

ఆకులకింద మందహమ్హైన గుత్తిని అందుకున్నాడు. అది మూడు పౌన్గ్య బరువుంటుంది. ఆ గుత్తిలో (దాక్షలు యెంత యిరుగ్నా పెరిగాయంకే చోటులేక ఒరునుకుని తప్పు టై పోతున్నాయి. దాన్ని మర్యాంకొకి చూపించాడు.

“అన్నిటినీ కొసెయ్యాలా? యిది మరీ పచ్చిగా లేదూ?”

“యిలా యివ్వండి"

వాళ్ళ చేతులు రాసుకున్నాయి. ఒలేనిన్‌ ఆమె చెయ్యి పట్టుకున్నాడు, ఆమె మందహాసం చేస్తూ అతనికేసి చూసింది.

“త్వరలోనే నీ "పెళ్ళి అయిపోతుంది కదూ? అన్నాడు.

అమె జవాబివ్వలేదు. చిరునవ్వు లేని కళ్ళతో పక్కకి మళ్ళింది.

“నువ్వు లుకొష్కని (పేమిస్తు; న్నావా?”

*ఆ సంగతి మీకెందుకు”

“అతనంకే అసూయ పడుతున్నాం”

ఆం కబురు!”

ఓ బ్రేదు నువ్వు నిజంగా సౌందర్యరాశివి!”

ఆ మాట అన్నందుకు వెంటనే సిగ్గు పడిపోయాడు. ఆ మాటలు అంత చవకబారుగా అనిపించాయి. అతని మొహం య్మొరబారింది. యేం 'చెయాలో తోచక వివకుడ్డైపోయి. అమె. రెండు. చేతులూ లాక్కున్నాడు.

“నేనెలాంటి దాన్న నా మీదాన్ని కాదు. యెందుకు యెగతాళి చేస్తారు?” అంది మర్యాంకా. కొని అతను తనను యెగతాళి చెయ్యడం లేదని ఆమెకి స్పష్టంగా తెలునునని ఆమె చూపు చెబుతూనే వుంది

“యెగతాళి చెయ్యడమా? వీకు తెలిసే వుంకే అసలు నేనెంత యిదిగా..* ఆ మాటలు యింకా చవకబారుగా కనిపించాయి. అత్తనికి అనిపించిన భావంతోటి యింకా తక్కువ తూగాయి. అవి, అయినా అన్నాడు; “నీ కోసం యేమన్నా చేస్తాను” అని.

“నన్ను వదిలెయ్యండి, మీరో మొండిఘటం!”

కాని ఆమె ముఖం, కళకళ్ళాడే కళ్ళు ఉబికివచ్చే వజ్షోజం్క పొంకమ్టైన

202

కాళ్ళు పూర్తి ఇన్నమైందాన్ని చెప్పాయి. తను అన్న మాటలన్నీ యెంత త్యుదంగా. వున్నదీ ఆమె (గహించిందని అతనికి అనిపించింది. ఆమె ఆ బాపతు ఆలోచనలకి అతీతమనీ అనిపించింది. ఆతను చెప్ప దలచుకున్నదంతా యెప్పట్నుంచో అమెకి తెలుసనీ అనిసించింది. అయినా అతను తనకి చెప్పలేకపోతున్నాడవీ, కాని యెలా చెబుతాడో విందామని అమె అనుకుంటున్నట్లూ అనిపించింది.

“ఆమె యెలా వుందో ఆదే కదా నేను వెప్పదలచుకున్నది, ఆమెకి తెలియకుండా యెలా వుండగలదు? కాని ఆమె అర్హం చేనుకో దలచుకోలేదు. బదులు చెప్పాలనుకోవడం లేదో” అనుకున్నాడు..

“ఒహోయ్‌!” (దాక్ష తీగల వెనకనుంచి ఊస్పైంకా కంఠం ఖఇంగుమని పిరిచింది. మళ్ళీ ఆ కీచుమనే నవ్వు “వచ్చి నాకు సాయం చెయ్యండి ద్మ్మీతియ్‌ ఆంగదేయిచ్‌. నేను ఒక్కత్తెనీ వున్నాను” అని ఆమె అరిచింది, తన గుండటి అమాయికపు మొహం. (దాత తీగల్నొనుంచి యివ తలికి "పెడుతూ,

ఒలేనిన్‌ మాట్టాడనూలేదు, వున్న చోటునుంచి కదలనూలేదు. మర్యాంకా కోన్నూూనే వుంది కాని ఆగి ఆగి జఒలేనిన్‌కేసి చూసింది, అతవేదో చెప్పబోయాడు, కాని ఆగాడు, భుజాలు యెగరేస్కి. తుపాకీ దట్టి వూస్తి "పెద్స అంగలతో (దాక్షతోటిలోనుంచి నడిచివెళ్ళిపోయాడు,

అతదు. ఒకటి రెండు సారు ఆఅగొడు, మర్యాంకా ఊస్పైంకాల గలగల నవ్వు వింటూ. వాళ్ళిద్దరూ రి యేదో అరుస్తున్నారు. అ సాయం్యతమంతా ఒలేనిన్‌ అడివిలో వేటాడుతూనే గడిపాడు. సాయం సంధ్య వేళ ఒట్టి చేతుల్తో 'యింటేకి చేరాడు, ముంగిలి దొటుతూ వుండగా అవతలి యింటి తలుపు తినివుండటం, నీలం గాగరా జయటికి

ు!

కనిపించడం చూశాడు. వన్యూషని గట్టిగా పిరిచాడు, వాళ్ళకి తను వచ్చానన్న విషయం తెలియజెయ్యాలని, అప్పుడు గుమ్మందగ్గర తన యధాస్నా నంలో కూలబడ్డాడు, అతని యింటివాళ్ళు అప్పటికే (దాక తోటనుంచి. తిరిగివచ్చారు. వాళ్ళు అవతలి యింట్బోంచి యినతలకి వచ్చి యింట్లోకి వెళ్ళార్కు కాని అతన్ని రమ్మనలేదు. మర్యాంకొ 'గేటులోనుంచి. రెండు సార్భు బయటికి వెళ్ళింది. ఆ నందె చీకట్ళో అమె తనకేసి చూసినట్టనిపించింది. ఆమె (వతి కదరికనీ ఆతృతగల వ్యేతాలతో అనుసరిస్తూనే వున్నాడు. కొని అమెని సమీసించాలని నిర్దారణ చేసుకోలేకుండా వున్నాడు. ఆమె యింట్భోకి నూయమవగానే అతను గుమ్మం వదిలి యివతలికి వచ్చి ముంగిట్లో అటూ యిటూ వచారు చెయ్యడం మొదలెట్టాడు. కాని మర్యాంకా యింకా బయటికి రాలేదు. ఒలేనిన్‌ ఆ రాతి అంతా ముంగిచ్చో గడిపాడు. వాళ్ళ యించ్చానుంచి వచ్చే (పతి శబ్బాన్నీ వింటూ... వాళ్ళు సాయంగతం మాట్టాడుకోవడం, ర్మాతి భోజనాలు చెయ్యడం, పక్కలు వేసుకోవడం, వడుకోవడం గమనించాడు. మర్యాంకా దేన్ని. చూసో నవ్వడం విన్నాడు అలాగే (పతీదీ (కమేపీ సద్దు మణగడమూ విన్నాడు. 'కేతవధారీ ఆతని భార్యా కొంచెం "సేపు మెళ్ళిగా మాట్ళాడారు. యెవరో వూపిరి పీలున్తున్నారు. ఒళేనిన్‌ తన యింట్మోకి. వెళ్ళాడు. వన్యూష ఆ బట్టలతోటు పడుకున్నాడు. ఒలేనిన్‌కి అతనంటే అసూయ. వేసింది. మళ్ళీ ముంగిట్లో పచార్భు చెయ్యడం మొద లెట్టాడు అస్తమానూ యేదో జరుగుతుందని యెదురుచూస్తూ. కొని “యెవరూ రాలేదు, యవరూ కదళ్సేదు. అతను ముగ్గురు మనుషులు, వూపిరి. పీలుస్తూ వుండటం మ్యాతం విన్నాడు. అతనికి మర్యాంకా శాన బలుసు, దాన్ని విన్నాడు; తన గుండె కొట్టుకోవడమూ విన్నాడు. వూళ్ళో. (ప్రతీది సద్దుమణిగింది. కృష్ణపక్ష చంటదుడు ఆలస్యంగా ఉదయించాడు. గాఢ ఉచ్చ్భ్యాసంచేసే పళువల్కు అవి ఫడుకున్నప్పుడూ,' 204

సనమ్మదిగా లేచినప్పుడూ, దొడ్డో యింకా స్పష్టంగా కనిపీన్హున్నాయి. “నాక్కావలసిందేమిటి?” కోపంగా ఒలేనిన్‌ తనకి తానే (పస్టించుకు న్నాడు. కాని ఆ నిశీధి మనోహరత్వంనుంచి విడిపోలేకపోయాడు. అక స్మాత్తుగా అతని యింటివాళ్ళ యింటిలో. నేల క్మిరునమునడమూ, ఆడు గుల చప్పుడూ. స్పష్టంగా విన్నట్టు అనుకొన్నాడు. తలుపు దగ్గ రికి దూసుకువెళ్చాడు. కాని మామూలు శ్వాస శబ్బం తప్ప మళ్ళి ఆంతా నిశ్శబ్బం. దొడ్డో గేదే. దీర్హ నిశ్వాసం చేసి మళ్ళీ కదిలింది. కాళ్ళ మీద లేచింది. తోక అడింఛింది. పొడి మట్టినేలమీద, స్పిరంగా దడదడ పడ చప్పుడ్జెంది.. మళ్ళీ ఆది మసక వెన్నెల్లో నేలమీద పడుకొంది. అతను అనుకున్నాడు: “నేనేం వెయ్యాలి. పోయి పడుకోవాలని గట్టిగా తిర్మానించుకున్నాడు.. కొని మళ్ళీ శబ్బాలు విన్నాడు. అతని వూహలో, వెన్నెల మసక ర్యాతిలో యివతలికి వస్తూన్న మర్యాంకా విగహం నిలిచింది. మళ్ళీ అతను కిటికీ దగ్నరికి పరిగెత్తాడు. మళ్ళీ అడుగుల చప్పుడు విన్నాడు. (పభాత నమయానికి ముందు మాతమే ఆతను ఆమె కిటికీ దగ్గరికి వెళ్ళి, తలుపు తోశాడు, ద్వారందగ్శరికి పరిగెత్తేడు. యీసారి అతను నిజంగా మర్యాంకా అడుగుల' చప్పుడూ, నిట్టూర్పూ విన్నాడు. గడియ పట్టుకుని తట్టాడు. వెస్పుల్సేని కాళ్ళు జ్యాగత్తగా ద్వారబంధం నమీపించేటప్పుడు నేల క్మిరుమనే చప్పుడే చెయ్య లేదు దాదాపు. గడియ టక్కుమంది. తలుపు కిరుముంది, మర్యాంకా రూపం. గుమ్మంలో (వత్యక్షమై నప్పుడు మరువం, గుమ్మడి వాననలు అతను గమనించాడు. ఆ వెన్నెల్ళో అమెని ఒక్క తణం మ్యాతమే ఆతను చూశాడు. ఆమె తలుపు సెడీల్మని వేసే యేదో గొణుగుతూ, మెర్గిగా మళ్ళీ వెనక్కి పరిగెత్తింది, ఒళేనిన్‌ మెళ్ళిగా తలుపు తట్టడేం మొదలెట్టాడు, కాని జవాబు లేదు. కిటికీ దగ్సరికి పరిగెత్తి మళ్ళీ విన్నాడు. హరాత్తుగా గింగుర్సెత్తేే,. కీచుమునే మనిషి గొంతుకతోటి అదిరిపోయాడు. 205

“ఆద్భుతం[” తెల్బ చోపీ "పెట్టుకున్న కొంచెం చిన్న యువ కోసక్‌, ముంగిట్ళో అడ్డంగా ఒలేనిన్‌కేసి వస్తూ అన్నాడు. “నేవంతొ చూశాను.... అద్భుతం!”

ఒలేనిన్‌ నజార్కని గుర్తుపక్టుడు. మాట్టాడకుండా వుండిపోయాడు, యేం చెయ్యాలీ యేమనాలీ తోచక.

“అద్బుతం! వేను వెళ్ళి కార్యాలయం దగ్గర చెపుతా, వాళ్ళ వాన్నతో చెబుతా! అద్భుతమైన 'కేతనధారి కూతురు! ఒకడు చాళ్ళేదు ఆమెకి.

“త్రం కావాలి నీక్కు యేం కావాలి నీకూ అన్నాడు ఒలేనిన్‌,

“తుమీ లేదు, వూరికే కార్యాలయం. దగ్శర చెబుతా

నజార్క. చాలొ గర్భిగా మాట్టాడాడు. కావాల్సికే. అలా చేసాడని తెలున్తూనే వుంది. “గడుసైైన కేడెట్‌, కదా[ి

ఒలేనిన్‌ వణికాడు, పాలిపోయాడు, “యిలా రా రాశి అతను ఆ కోసక్కుని చేత్తో గట్టిగా పట్టుకుని, తన యింటిదాకా లాక్కు పోయాడు. “యేమీ జరగలేదు. ఆమె నన్ను లోపలికి రానివ్వలేదు. నాకే దురుద్దేశమూ లేదు, ఆమె మంచి పిలి”

“ఆ గొడవలోకి వెళ్ళద్దు మనం -_.”

“్‌పర్డే యేుమయితేనేం, నేను నీకోట యిస్తాను. కొంచెం ఆగు 7. వజార్శ యేమీ మాట్టాడలేదు. ఒళేనిన్‌ యింట్యోకెళ్ళి ఓ వది రూబుళ్ళ నోటు తెచ్చి ఆ కోసక్కుకి యిచ్చాడు.

“యేం జరగల్కౌా అయినా నాదే తప్పు. అంచేత యిది యిస్తున్నా! ల దేవుడిమీద ఒట్టు; యెవరికీ తెలియనివ్వక్సు యేవంకే యేం జరగ లేదు”.

“మ్సీక్సు సంతోషం కలుగు గాక అన్నాడు నజార్క, నవ్వుతూ వెళ్ళిపోయాడు.

దొంగిలించిన గురాన్ని దాచడానికి చోటు చూడమని లుకాష్క

206

చెప్పిందానివల్ధ _నజార్క్మ 'ఆ ర్యాతి వూశ్నోకి వచ్చాడు. తన యింటికి అలా పోతూ పదధ్వనులు విన్నాడు. మర్నాడు పొద్దున్న పటాలంలోకి వెళ్ళాక తన మ్యితుడికి గొప్పలు చెప్పాడు. తను యెంత తెలివిగా పది రూబుళ్ళు లాగేసింది చెప్పాడు

మర్నాడు ఉదయం ఒలేనిన్‌ తన యింటి వాళ్ళని కలిసాడు. ర్మాతి జరిగిన గొడవలేమీ వాళ్ళకి తెలియవు, అతను మర్యాంకాతో మాట్టాళ్ళేదు. అతనికేసి చూసినప్పుడు ఆమె కొంచెం. నవ్వింది అంతే. ఆ మర్నాడు రాతి కూడా అతను నిదలేకుండానే గడిపాడు వృధాగా ముంగిచ్చో తిరుగుతూ. ఆ తర్వాత రోజు అతను కావాల్సికే వేటలో. గడిపాడు. ఆ సాయంతం బెలేత్‌స్కీని చూడ్నానికి, తన అఆలోచనలనుంచి పారిపోడానిక్సి వెళ్ళాడు. తనం'ఘ్రేనే అతనికి భయం వేసింది. యిక ముందు. తన యింటివాళ్ళ దగ్గరికి పోకూడదని ఒట్టు పెట్టుకున్నాడు. ఆ మర్నాడు ర్మాతి సార్చెంట్‌ మేజర్‌ అతన్ని శేపాడు. అతని పటాలం తక్షణం దాడికి వెళ్ళాలనే ఆబ్బ వచ్చిందట. అలా జరిగినందుకు ఒళేనిన్‌ చాలా సంతోషపడ్డాడు. మళ్ళీ ఆ వూరికి తిరిగి రాకూడదని అనుకున్నాడు.

ఆ దాడి నాలుగు రోజులు సాగింది. కమొండర్‌ ఒలేనిన్‌ బంధువు, అతన్ని చూడాలనుకున్నాడు. సిబ్బందితో వుండిపోడానికి ఒళలేనిన్‌కి అను మతి యిచ్చాడు కాని ఒలేనిన్‌ అక్కర్మేదన్నాడు. ఆ వూరికి దూరంగా తనుండలేనని తెలునుకున్నాడు. అంచేత వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళడానికి అంగీకరించవలసిందని అడిగాడు. దండయా[ళలో పాల్ళొన్నందుకు అత నికి "స్టైనిక శిలువ వచ్చింది, దాన్ని అంతకు ముందు అతనెంతగానో కోరుకున్నాడు. యిప్పుడు అదంకే ఉదాసీనంగా. వున్నాడు. ఉద్యో గంలో (పమోషన్‌వట్స యింకా ఉదాసీనంగా. వున్నాడు, దానికింకా ఆజ్ఞా వ్యతం రాలేదు

వన్యూషతో కఠిసి యే అఆపత్తూూ. లేకుండా మిగిలిన పటాలంకం టే

207

కొన్ని గంటలు ముందుగానే అతను మళ్ళీ "సైనిక చౌకీకి తిరిగివచ్చాడు. ఆ సొాయంతమంతా గుమ్మందగ్గ రే గడిపాడు, మర్యాంకాని చూస్తూ. మళ్ళీ ముంగిచ్హో, గమ్యరహితంగా, ఆలోచనారహితంగా ర్యాతంతా వచార్ము. చేశాడు. 33

మర్నాడు ఆతను లేచేటప్పటికి పొద్దెక్కింది. అతని యింటివొళ్ళు వెళ్ళిపోయారు. అతను. వేటకి వెళ్ళలేదు. ఓ పుస్తకం తీసుకున్నాడు. గుమ్మందగ్నరికి వెళ్ళాడు. అంతలోనే మళ్ళీ యింట్న్చోకి వచ్చాడు, పక్కమీద వాలాడు. అతనికి వంట్యో బాగా లేదనుకున్నాడు. వన్యూష,

ఒలేనిన్‌ సాయంతానికి లేవాలని నిశ్చయించుకుని లేదాడు. రాను కోవడం మొదలెట్టాడు. బాగా సాయంతందాకా. రాస్తూనే వున్నాడు, ఓ ఉత్తరం. రాశాడు గాని పోన్సు చెయ్యలేదు, యెందుకంపే తనేం చెప్పదలచుకున్నది యెవరికీ అర్హం _ కాదని అతనికి అనిపించింది; దానికి తోడు తను తప్ప యింకెనరూ అర్భం చేసుకోవడం అనవసర మూనూ,

యిదీ ఆతను రాసింది,

నాకు. రషానుంచి అనుశోక పత్రాలు వస్తున్నాయి. నేనిక్కడ నాశనమ్టైపోతాననీ అడవుల్లో భూస్మాపితమ్టై పోతాననీ వాళ్ళ భయం. వాళ్ళు నన్ను గురించి అంటారు: “వాడు మోటుగా తయారవుతాడు; కాలంతోటి మారకుండా (పతి విషయంలోనూ వెనకబడిపోతొడు; తాగుడికి బానిస్టైపోతాడు,.. వాడో కోసక్‌ ప్రిల్గని "పెళ్ళిచేసుకుంటా జేమా కూడా యెవరికి తెలుసు! పదేళ్ళు కాకసన్‌లో పనిచేసిన యెన జేనా తాగి చళ్చేనా పోతాడు లేదా నీతి మాలిన దాన్ని 'పెళ్ళేనా ఆడతా డని జనరల్‌ యెర్మోలావ్‌ వూరికే చెప్పలేదు. యెంత ఘోరం! జమీందారిణి "బి భర్తనో రాజాస్సానవు ఉద్యోగినో మా (ప్రాంతపు నూర్షల్‌నో

208

"సైతం అల్య్వే మహడానందం పొందగలిగి వుండి కూడా నన్ను నేను నాశనం చేసుకోవడం నాకు తగదు. అబ్బా యెంత అసహ్యంగా దినంగా కనిపిస్తారు మీరందరూ నాకు! మీకు ఆనందమంట యేమిటో లెలీదు,. బీవితమంకే యేమిటో తెలీదు! జీవితాన్ని సహజసిద్దమైన సౌందర్యంలో ఆస్వాదించారి! నా ముందు (వతి రోజూ నను యం దర్శిస్తున్నానో చూసి అర్హం చేసుకోవాలి యెవరేనా; యెన్నటెకీ నమీ పించలేని ఆ హిమశిఖరాలు, సృష్టికర్త హస్తాలనుంచి రూపు తీసు కున్న ఆదివనిత ఆదిమ సౌందర్యంలో అలరారే ఒక రాజతేజస్సు గల: మీ? అప్పుడు. అర్భమవుతుంది యెవరు పతనమవుతున్నారో యెవరు నిజంగా బతుకుతున్నారో, యెవరు మృషా జీవనులో -- మీర్కో. నేనో, మీ [భమళ్ళో మీరు నాకు యెంత అనహ్యాకరంగా, దీనంగా కనిపించేది మీకు తెలిసేవుంటు! నా యింటికి నా అడవులకి, నా (ప్రేమకి బదు లుగా ఆ కచ్చేరీలూ సుగంధత్తైలాలు. రాసుకుని జుట్టు ని, దొంగ ఉంగరాలు తిప్పుకునే ఆడాళ్ళూ, అసహజంగా యికిలించే పెదాలూ, దాచిపెట్టుకుని నీరసంగా వంకర్చు పోయిన అవయవాలూ, యెందు కొచ్చిన పీడరా అన్నట్బుండే అతిధుల గది సంభాషణలూ -- అ మౌటకే అవి తగవు -నా మనసులో చ్యితించుకున్నప్పుడు. భరించలేనంత వికా రంగా అనిపిస్తాయి నాకు. అప్పుడు అఆ మొద్దు మొవోల్మూ. "అది సర్మే నేను ధనికురాలినైనా నువ్వు నాదగ్నరిక్‌ రావచ్చు" అంటున్నట్టు చూపులు కనిపించే వయసాల్చిన సి తిముంతురాళ్ళూూ -- కుర్చీలని _ సర్హ్య డాల్మూ మళ్ళీ సర్బడాలూ, సిగ్గుమొలిన పెళ్ళి వ్యవహారాలూ ఆదీ ఆంతంలేని (పలాపాఠూ, నటనలూ ఆ నియమాలూ -- యెవరితో కరచాలనం చెయ్యాలో, యెవరికేసి తల వంకించాల్కో యెవరితో మాట్టాడాలో (యిదంతా ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా? అదేదో తప్పనినరి అన్న నమ్మకంతో చెయ్యడం); తరతరాలుగా "రక్తృంలోపాకే అడ్డులేవి ఆ వెగటూ, నా కళ్ళ ముందు దర్శనమిస్తాయి. యా ఒక్క నంగతీ అర్భం 11000 209

చేసుకుని, నమ్మడానికి (పయత్నించండిి సత్యమూ, సౌందర్యమూ యేమి 'బ్పందీ్‌ చూసి ఆర్భం ఛేనుకోవాలంతే మీరు, మీరనేద్కీ అనుకొనేదీ, మిమ్మల్ని గురించీ నా గురించీ మీ కోరికలన్నీ కూడా ముక్కలుగా మట్టి కొట్టుకుపోతాయి!

*ఆనందమం'చే (పకృతితో కలిసివుండటం, (పకృతిని చూడ్డం, '(చకృతితో మాట్మాడ్డం. “వాడా చూటకొస్తే ఓ సామాన్య కోనక్‌ పిల్ఫని "పెళ్ళి కూడా చేసుకోవచ్చు (అన్యాయం (పతిహతమగుగాకు, నాగ రిక నమౌజానికి పూర్తిగా దూరమైపోవచ్చు.. వాళ్ళు పాపం నా గురించి యెంతో సానుభూతితో అనడం నేను వూహించగలను! కాని నేను కోరేదేమిటంకు ఆ మాటకి మీ అర్చంలోనే “పూర్తిగా నాశన మ్లైపోవడం'. ఒక సామాన్య కోసక్‌ పిల్టని సెళ్ళాడాలని కోరుకుం టున్నాను. కాని నేను సాహసించలేను, యెందుకంటి ఆది నా యోగ్యతకి మించిన ఆనంద శిఖరం,

“నేను మొట్టమొదటి సొరి ఆ కోసక్‌ పీల్ట, మర్యాంకాని, చూసి మూళ్చెల్లు అయింది. నేను వదిలెపెట్టి వచ్చిన (పపంచం తాలూకు ఉద్దేశాయూ, దురభిపాయాలూ నాతో యింకా మౌసిపోలేదు. వేనీ (మ్రీని (ప్రేమించగలనని అప్పట్లో విశ్వసించలేదు. ఆకాశమూూ పర్వ తాలూ. నన్ను ముగ్చుణ్మి చేసినళ్ళే ఆమె సౌందర్యమూ ముగ్సుణ్మి చేసింది. యెందుకంచటే అమె వాటంతటి పొందర్య పూరితమెంది. తర్వాత నా జీవితానికి ఆమె సౌందర్య దర్శనం ఒక అవనరం అయిందని కనిపెట్టాను. నేనామెని (పేమించడం లేదా ఆని నన్ను నేను (పశ్నించు కున్నాను. కాని నేను వూహించుకున్న ((పేమలాంటిదేమీ. నాలో కనిపించ లేదు. నాది యేకాంత వ్యాకులతా కాదు వివాహాసేశ్షా కాదు, నిర్మిప్తా నంద (వేమా కాదు, నేననుభవీంచినలాంటి శారీరకమైన వాంఛగలది అసతే కాదు. ఆమెని చూడ్చమూూ అమె కంరం వినడమూూ ఆమె

210

చేరువలో వుందన తెలుసుకోవడమూ మొ(తమే నాకు అవసరం ఆనందం కలగకపోయినా కనీనం నేను శాంతిగా వుండటానికి.

ల సాయంటతం సమావేశంలో నేనామెని కలునుకునిి స్పృశించిన తర్వాత ఆ సీ కీ నాకూ మధ్య తెంచరాని అజ్బాత బంధం వుందని, నేను పెనుగులాడలేని బంధం వుందని నాకనిపించింది; ఆయినా నేను పెనుగులాడాను. నన్ను నేను (పళ్నించున్నాను: “నా జీవితపు గాఢాపేక్షర్ని యెన్నటికీ అర్జం చేనుకోలేని (స్త్రీని (ప్రేమించడం సాధ్యమా? వూరికే ఆమె అందం కోసం (పేమించడం, ఒక శిలా వి్యగహోన్ని (పేమించడం. సాధ్యమా” కాని వేను నా అనుభూతుల్ని నమ్మలేక పోయినా అప్పటికే ఆమెను (పేమించాను.

“ఆ సొయంతం తర్వాత, నేను ఆమెతో మొదటి సారి మాట్టాడిం తర్వాత మా సంబంధాలు మారాయి, అంతకు ముందు అమె నాకు యెంతో దూరమైైన అయినా దివ్యమైన బాహ్య (చకృతిలో. ఒక వస్తువు; కాని అప్పట్నుంచి మనిష్నెంది. ఆమెని కలుసుకోవడం, మాట్ళాడ్డం, యెప్పుడేనా అమె తంగడికి సాయం చెయ్యడానికి వెళ్ళడం, సాయంతాలు పూర్తిగా వాళ్ళతో గడవడం మొదలెట్టాను. యౌ సన్నిహిత వరిచయంలో కూడా అమె వరిశుద్ద ంగానే, చేరరానిదిగానే, దివ్యమైందిగానే నా కళ్ళకు కనిపించింది. ఆమె అస్తమానూ అదే శాంతంతోో హుందాతనంతో, ఉల్జానపూరిత ఉదాసీనతతోనే బదులు చెప్పేది. అప్పుడప్పుడు. స్నేహంగా వుండేది. కొని సామాన్యంగా ఆమె (వతి చూవూ, (పతి మాటా, (వతి కద€ికొా యీ ఉదాసీనతవే: . వ్యక్తం చేసేది -- తిరస్కారంగా కాదు గాని సమ్మోహీంపచేసేటట్టూ; వలపింపచేసేటట్టూూ + (వతి రోజూ పెదాలమీద తిచ్చిపెట్టుకున్న చిరునవ్వుతో నేను నా నంతు నటించ (వయత్నించేవాళ్ళి. ఉ(దేకాల హింసతోటీ, మనసులో కామనతోటీ వేనామెతో పరిహాసంగా మౌట్నాడేవ్హాణ్మి.. నేను నటిన్తున్నానని అమెకి తెలుసు. కాని "నా కళ్ళలోకి నొటిగా చూసేది, [4 ల1

ఉల్బానంగా, బేలగా, ఆ పరిస్పి తీ భరింస శక్యం కాకుండా తయారైంది. అమెని మోసం చెయ్యకూడదనుకున్నాను. నేను అనుభవించింది అనుకు న్నదీ అంతా అమెకి చెప్పాలనుకున్నాను. విపరీతంగా కలవరపడ్డాను. నా (ప్రేమని గురించి చెప్ప మొదలెట్టినప్పుదు. మేం (దాక్షతోటలో వున్నాం. నేను యిష్పుడా నూటలు గుర్తుచేసుకుంకు నాకు సిగ్గనిపిస్తోంది. సిగ్గు యెందుకంటే.. నేశామెతో మాట్ళాడే సాహసం చెయ్యకుండా వుండాల్సింది. యెందుకంకే అలాంటి తమూటలకిి ఆ మాటలు వ్యక్తం చెయ్యదలచుకున్న _భావానిక్కి ఆమె అతీతంగా యెక్కడో యెత్తులో వుంది, నేలింక చెప్పలేదు, కానీ ఆ రోజునుంచీ నా పరిస్టితి భరింప శక్యం కాకుండానే వుంది. మా ముందటి తేలిక సంబంధాలు మా యిద్దరి మధ్యా కొనసాగించి యింకా పతనష్టైపోవాలని నేను అనుకోలేదు, అదే సమయంళో ఆమెతోటి నవ్యమైన సాఫీ సంబంధాల స్తా యికి నేనింకా చేరుకోలేదనీ నాకనిపించింది. నిస్పృహతో నన్ను నేను (పళ్నిం చుకున్నాను. “నేనేం చెయ్యాలి?” అని. నేనామెని మూర్యపు కలల్ళో వూహించుకునేవాణి + కొసేపు వుంపుడుకత్తైగా, కాసేపు భార్యగా. కాని ఆ రెండు భివాలూ చిరాకుతో తోసేసేవాణ్ళి. ఆమెని కాముకురాలుగా చేసుకోవడం మహాఘోరం. అది హత్యా సదృశం. యిక్కడ మా ఆఫీసరు ఒకాయన పెళ్ళాడిన కోసక్‌ (మీలాగా ద్మీతియ్‌ అం దేయిచ్‌ ఒలేనిన్‌ భార్యగ్యా నాగరికత గల (స్తీ లాగా అమెని మార్చేసుకోవడం యింకా ఛపడాలఐ. లుకాష్క లాగా కోసక్‌ను కాగలిగిత్తే గ్యురాలు కాబేసి చిఖిర్‌ తాగి పోలిపోతాను,. వూగిపోయే. పాటలు పాడతాను. మనుషుల్ని చంప్కి తొగినప్పుడు ఆమె కిటికీ గుండా లోపలికి పోయి ఆ రాతి నేనెవరూ యేమిటీ అన్న ఆలోచన లేకుండా గడప్తగలిగితే అప్పుడంతా మరోలా వుంటుంది. అప్పుడు ఒకళ్ళనొకళ్ళం అర్జం చేసుకుంటాం. నేను ఆనందంగా వుండవచ్చును.

“అలాంటి జీవితంలోకి పడదామని (పయత్నించాను. కాని వా

212

బలహీనతలూ, కృ్మ్యతిమత్వమూ గురించి యింకా యెక్కువ యెరుకలో వున్నాను, సంక్షిష్ట్యృ; వ్యక్క, వికారపూరిత గత జీవితాన్ని మరిచిపో శేకపోయాను. నా భవిష్యత్తు యింకా నిరాశామయంగా కనిపించింది. (పతి రోజూ నా ముందు అ సుదూర హిమ పర్వతాలు వున్నాయి యీ దివ్యమ్నైన ఆనందభరిత (స్తీ వుంది. యీ (సపంచంలో నాకు వుండగల యేక్ల్షైక ఆనందం నాకు లభించదు. యీ స్తీని నేను పాందలేను! నా సి తిలో మహా భీకరమ్లైంది;, అయినా ఆత్యంత మధుర మైంది, యేమిటంటే. నేనామెను. ఆర్జంచేసుకుంటాను, కానీ ఆమె నన్ను యెన్నటికీ అర్బం చేసుకోదు అని నాకనిపించడం. అంటే ఆమె తక్కువ స్టాయిదని కాదు; తద్చిన్నంగా ఆమె. నన్ను అర్బం చేనుకో గూడదు. ఆమె ఆనందంగా వుంది. (పకృతిలాగా వుంది యేకరీతిగా, నిదానంగా, అహంకారంగా. యిక నేనో నీరస వికార జీవిని ఆమెనా వికారాల్తూ _ వ్యధలూ అర్హంచేనుకోవాలని కోరుతూ! ర్మాతి నిద పోలేదు, గమ్యం లేకుండా ఆమె తిటికీకింద కాలం గడిపాను నాకేం జరుగుతోందో నాకే అజ లేకుండా.

“ప్పద్దెనిమిదిన మా పటాలం దాడికి బయల్సేరింది, మూ(డోజులు వూరినుంచి దూరంగా గడిపాను... నేను విచారంగా ఉదానీనంగా వున్నాను. పటాలంలో. వుండే మామూలు పాటలూ, పేకాటలూ, మద్య వినోదాలూ, బహుమతుల్ని గురించిన సంభాషణలూ యెప్పటికంటే అసహ్యకరంగా అనిపించాయి నాకు, నిన్న యింటికి తిరిగివచ్చాను, ఆమెన్సీ నా నివాసొన్నీ యెరోమ్మ మామనో చూశాను. నా వసారాలో నుంచి హిమ పర్వతాలకేసి చూశాను. యెంతటి శక్తివంతమైన నూతన ఆనందానుభూతి నన్ను ఆవహించిందంళు నాకు అంతా అర్భ మైంది యీ సీని నేను (పేమిస్తున్నాను. నా జీవితంలో మొదటి సారిగా ఒకేఒక్క సారిగా నిజమైన (ప్రేమని. నేను అనుభవిస్తు న్నాను. నాకేం సంభవించిందో నాకు తెలను యా అనుభూతితో

= వ2233

నేను (భష్కుడి నవుతానని నేను భయపడను. నా (పేంటీ నేను సిగ్గుపడను నేను గర్విస్తున్నాను. నేను _పేమించడం నా దోషం కాదు. నా యిష్క్టానికి వ్యతిరేకంగా ఆది వచ్చింది. నా (పేమనుంచి ఆత్మపరిత్యాగం ద్వారా పారిపోవాలని (పయత్నించాను, ఆ కోనక్‌ లుకావ్య మర్యాంకాల (_పేమలో అనందం కల్పించాలని (పయత్నించాను, కాని తద్వారా నా సాంత (పేమనీీ అనూయనీ రేపానంతే.

“యిది ఆదర్శ్యపాయమైన (పేమ కాదు. ఉదాత్త (పేమ అని పిఠిచేదీ కాదు. దాన్ని యింతకు ముందే నేనెరుగుదును. నీ '(పేమనే నువ్వు గొప్ప చేసుకుని, వీ ఉ్యదేకాలకి ఆధారభూతమ్టైంది నీలోనే వుందనుకుని (ప్రతీది నువ్వే చేసుకునే లాంటి తరహా బంధం కొదు యిది, అదీ నేననుభవించిందే. యిది భోగకాండ అసలే కాదు. దానికంటే భిన్నమైంది. నేను బహుశా అమెలో (ప్రకృతిని (పేమిన్హు న్నాను, (వకృతిలో సౌందర్య సమన్వితమైన చానంతటి మూర్తినీ (పేమిన్తున్నాను.. అయినా నా యిచ్చానుపారంగా నేను నడవడంలేదు, అదేదో (పాకృతిక శక్తి నాద్వారా (పేమిస్తోంది. భగవంతుని (సపంచ మంతా, (పకృతి అంతా యీ (పేమని నా ఆత్మలో నింపుతోంది, “అమెని (యేమించు. అంటోంది. నేనామెని నా మనసుతో (మించ డంలేదు, నా భావనతో (పేమించడంలేదు, నా సర్వ బీవంతోటీ "పేమిస్తున్నాను, అమెని. (సేమిస్తూ. పరమేశ్వరుని అనందమయ (వపంచంలో అఖండమైన భాగం అయినట్టుగా నాకు నేనే భావి న్హున్నాను. ల

“నా నూతన విశ్వాసాల గురించి ముందే రాశాను. వాటిని నా యేకాంత జీవితం నాకు తెచ్చిపెట్టింది. యెంత (శమతో అవి నాలో రూపుదాల్చాయో, యెంత అనందంతో వాటిని సఫలీకృతం చేసుకున్నాన్నో ఒక నవ్యజీవిత విధానం నా ముఐదు విస్తరించుకుంటూ వుందని గమవించాన్నో యొవరికీ తెలీదు ఆ విశ్వాసాలకంళు మరేదీ

2్రే్య

నాకు (పియమ్హెంది. లేదు... మరి యిప్పుడు... మ వచ్చింది. ఆ విశ్వాసాలు గాని వాటి కోసం. చింతించడాలు. గాని మిగళ్ళేదు.

“అలాంటి. యేకపడ్స ఉదాసీన, అభౌతిక మానసిక స్పితిని నేను గొప్పగా యెంచగలగడమన్నది నమ్మడం కూడా నాకు కష్పుమే- వయా సభరితమ్హైన ఆ అంతర్సత శోభనంతటినీ సౌందర్యం వచ్చి చెల్లా వెదురు. చేసింది; అద్భశ్యమ్రైందాని కోసం యే విచారమూ. లేదు! ఆత్మపరిత్యాగం అనేదంతా. చెత్తా, అఆసంబద్దమూసూ. అది అహం కారం, అర్హమైన దురదృష్ట్టంనుంచి పారిపోవడం, పరుల ఆనందంవట్ట అసూయనుంచి. విముక్తి. *పరుల కోనం బతుకు, మేలు చెయ్యి! -- యెందుకు? నా హృదయంలో నాపట్ట మ్యాతమే (యేమ వున్నవ్పుడు, ఆమెని (పేమించాలనే కోరికొ అమెతో కలిసి ఆమె జీవితాన్ని జీవించా అనే కోరికా వున్నప్పుడు అలా యెందుకు చెయ్యాలి. పరుల కోనం కాదు, లుకాష్క కోసం కొదు యిప్పుడు. నేను అనందం కోరేది. నేనిప్పుడా పరుర్ని 'పేమించడం లేదు. పూర్వం యిది పావనం అని నేను ఇప్పుకుని వుండేవాణ్మి. ఆమె యేమౌతుంది, "నాకేమౌతుంది; లుకాష్క యేమౌతాడు? అనే 'వళ్ళంతో నన్ను. నేను చ్యితహింసలు "పెట్టుకునేవాణ్మి, యిప్పుడు. నేను వట్టేంచుకోను. నా యిచ్చ్భా పూర్వ కంగా నేను బతకడం లేదు. నన్ను నడిపించేది, నాకంకే శక్తివంత మైంది యేదో వుంది. నేను బాధవడుతున్నాను. కొనీ యిదివరకంతా రోజు. నేను. వాళ్ళింటికి. వెడతాను, అమెకి (వతీదీ. చెప్పేస్తాను!

యీ ఉత్తరం రాసింతర్వాతు ఆ సాయం్యతం బాగా పొద్దుపోయాక్క ఒలేనిన్‌ తన యింటివాళ్ళ యించ్చోకి వెళ్ళాడు. పట్టుకాయలు విప్పుతూ పొయ్యి. వెనకాల బల్నమీద కూచుంది "ఫిద్దావిడు. తలకేమీ చుట్టు కో

215

కుండా వున్న మర్యాంకాా కొవ్వాత్ని వెలుతురులో. కుట్టుకుంటూ కూర్చుంది. ఒలేనిన్‌ని చూడగావే ఆమె యెగిరి, రుమాలు తీసుకుని పొయ్యి దగ్గరికి పోయింది,

“అమ్మా మర్యాంక్కొ మాతో కాసేపు కూర్చోవూ” లంది తర్మి,

“ఉహుం తలకేం చుట్టుకోలేదు”” అంటూ పాయ్యిమీదికి ఎగిరింది.

ఓ మోకాలూూ, తీనెమీదనుంచి వేరాడే యింకో అందమైన కాలూ మాతం ఒలేనిన్‌ చూడగలిగాడు. అతనా సెద్దావిడకి టే యిచ్చి మర్యాద చేశాడు. ఆమె తన అతిధికి గడ్మ మీగడ యిచ్చి మర్యాద చేసింది. మర్యాంకాని పంపి చాన్ని తెప్పించింది. కాని పశ్ళెం మేజామీద "పెట్టి మర్యాంకా మళ్ళి పొయ్యిమీదికి యెగిరింది. ఒలేనిన్‌ తనమీద

ఆమె చూపులు వున్నట్టు మాతం గమనించాడు. వాళ్ళు యింటి గొడవలు మౌాట్నాడుకున్నారు. ఉరీత్క్మ హుషారెక్కిసోయి ఆతిధ్య పార

వశ్యంలో తేలిపోయింది. ఒలేనిన్‌కి వూరేసీన (దాక పళ్ళూ, (దాక్ష పళ్ళ కేక్సూ తన కున్నదాంటో యెంతో మేలైన వైనూ తెచ్చిపెట్టి తినమవీీ తాగమనీ, పల్ళెటూరి జనాల మోటు పద్దతిలో, అయినా సగర్వమైన ఆతిధ్యంతో, బలవంతం చేసింది. అలాంటి ఆతిధ్యం తమ కాయకష్క్టంతో తిండి పండించుకునేవాళ్ళలోనే కనిపిస్తుంది.

మొదట్ళో తన మోటుతనంతో ఒలేనిన్‌ని ఆశ్చర్యపరిచిన ఆ పెద్దా “విడు కూతురివట్ట తన అమాయిక అపేక్షతోటి యిప్పుడు తరచూ

దిలించివేసింది.

“అం మేం యిప్పుడు అసంతృప్తిగా గొణుగుతూ దేవుణ్ణి నిందిం చనవనరం లేదు. భగవంతుడి దయవల్స యేదో (పతీదీ యింత వుంది. సరిపడా చిఖిర్‌ ఆడుకున్నాం, జ్మాగత్హ చేసుకున్నాం. మూడు, నాలుగు పీసాల నైన్‌ అమ్ముకున్నా యింకా త్రాగడానికి సరిపడా వుంటుంది. మమ్మల్ని వదిలివెళ్ళిపోవాలని తొందరపడకండి "పెళ్ళప్పుడు మనమంతా సరదాగా కాలజ్షేపం చేద్దాం”

216

“పెళ్ళెస్పుడుల అడ్‌గాడు ఒలేనిన్స్‌ హరాత్తుగా ముఖం యర బడ్బ్చట్టు లతనికే ఆర్భమ్మైంది. అతని గుండె బాధగా అగ్శి అగి, కొట్టు కుంటున్నట్టు వుంది, పొయ్యిమీద కదలికనీ, గింజలు కొరుకుతున్న శబ్బా న్నీ విన్నాడు.

“వచ్చే నారం జరగాలి. మేం అంతా సిద్ధంగానే వున్నాం నిష్కృప టంగ్యా మెల్బగా ఒలేనిన్‌ అక్కడ లేనట్టే అందా పెద్దావిడ, “నేను మర్యాంకాకి (సతిదీ సిద్దంచేశాను. దాని అంతస్ముకి తగ్గ "స్టే పంవుతాం, ఒక్క సవ్యంగాలేంది. మా లుకాష్క అదువులేకుండా పోతున్నాడు మరీ అడ్బూ అదుపూ లేకుండా! తన కొంటె చేష్టలు మానుకోలేదు. మొన్న పటాలంనుంచి ఓ కోసక్‌ వచ్చి చెప్పాడు, యితను నోగాయ్‌కి వెళ్ళాట్ట”

“పట్టుబడకుండా. జాగత్తగా వుండాలి” అన్నాడు ఒలేనిన్‌.

“ఆం అదే నేననేదీనీ, *జా(గత్త; లుకాష్క కొంయెతనం పోకు అంటాను, సర్షే సహజంగానే ఉడుకు రక్తంవాడు, సాహసంగా వుండా లనుకుంటాడు. కాని 'శతీంానికీ సమయం, నందర్భం వుంటాయి కదా, మాటక్సి మీరు దేన్నేనా పట్టుకున్నారు, లేకపోతే కొబేసారుు ఒక అ(బేక్కుని చంసేరు! మీరు భేప్పైనవారు! కాని మీరు అంతటితో సర్చుకుపోవాఠి. లేకపోతే చిక్కు వస్తుంది”

“అవును, నేనతన్ని. ఒకటి రెండు సారు సైన్యదళంలో చూశాను; యెప్పుడూ మజా చేస్తూ వుండేవాడు; యింకో గ్యురం అమ్మేశాడు” అన్నాడు ఒలేనిన్‌. సొయ్యికేసి చూశాడు.

ఓ జత నల్మని కళ్ళు అతనికేసి చూసి మిణుకుమన్నాయి కరినంగ్కా విరోధంగా కూడా, అతను తనను దానికి సిగ్సువడ్డాడు.

“అయితే యేం? అతనెవరిక్‌ అపకారం చెయ్యలేదే? అతని డబ్బుతో అతను కులాసాగా గడువుకుంటున్నాడు” అంది మర్యాంకా తటాల్న,

217

కాళ్ళు కిందికి దించి పాయ్యిమీదినుంచి. గెంతింది. 'ఫెడీల్మని తలుపు మూసేసి అవతలికి వెళ్ళింది.

ఆమె. యింట్నో వున్నంత సేవూ అతనామెని కళ్ళతోనే అను సరించాడు.. అప్పుడు తలుపుకేసి చూసి ఆగాడు, ఉఠీత్క చెప్పేది యేమీ పటించుకోకుండా.

కొన్ని క్షణాల తర్వాత యెవరో అతిధులు వచ్చారుః ఉలిత్మ సోదరుడైన ముసలాయన్క యెకోష్క్మ మామతో కలిసివచ్చాడు. వాళ్ళ తర్వాత మర్యాంక్కా ఊస్పైంకా వచ్చారు.

“ర్వేమండోయ్‌, బాగున్నారా? యింకా ఆటవిడుపేనా యేంటి? కీచుమంది ఊస్పైంకా ఒలేనిన్‌ కేసి తిరిగి,

“ఆం యింకా ఆటవిడుపే” అన్నాడతను, యెందుకనో తెలియ కుండాన సిగ్గుగా యిబ్బందిగా బాధపడ్డాడు.

వెళ్ళిపోవాలముకున్నాడు. కాని వెళ్ళ లేకపోయాడు. నూట్బాడకుండా కూచోడమూ అసాధ్యంగా వుంది. ఆ ముసలాడు కొంచెం మద్యం అడిగి అతన్ని బతికించాడు. వాళ్ళిద్సరూ కొంచెం తాగారు. ఒలేనిన్‌ యెరోష్కతోటి తాగాడు, ఆ రెండో కోసక్‌తోటీ, మళ్ళీ యెరోష్కతోటీ తాగాడు. తాగే కొద్సీ అతని హృదయం బరువెక్కుతోంది. ఆ మున లాళ్ళిద్దరూ హుషారెక్కిపోయారు. ఆ ఆడపిల్లలు పాయ్యిమీదికి యెక్కి గుసగుసలాడుకుంటూ, ఆ మగాళ్ళకేసి చూస్తూ వున్నారు. వాళ్ళు పొద్బుషోయేదాకా తాగుతూనే వున్నారు. ఒలేనిన్‌ మాట్టాడలేద్కు కావి మిగతా వాళ్ళకంటే యెక్కువ తాగాడు. ఆ కోసక్కులు అరుస్తు న్నారు. ఆ పెద్దావిడ వాళ్ళనింక యెక్కువ చిఖిర్‌ తాగనియ్యలేదు, వాళ్ళని వదిలించుకోవాలని _పయళత్నించింది, ఆడపిల్లలు యేరోమ్క మామని చూసి నవ్వారు. వాళ్ళంతా. కలిసి గృమ్మం దాటి పొథుటప్పటికి వది దొటిపోయిఐది. ఒలేనిన్‌ యించ్నో మజా కార్య్యకమం పూర్తి చేసుకోవాలని ఆ మునలాళ్ళు వొళ్ళంశట వాశ్ళే వెళ్ళారు. ఊస్పైంకొ

218

యింటికి వెళ్ళిపోయింది. యెరోమ్క ఆ మునలి కోసక్కుని వన్యూష్క దగ్గరికి తీసికెళ్ళాడు. ఆ సెదానిడ అవతలి ఇంటిని, శుభం చేసి రావడానికి బయటికి వెళ్ళింది. మర్యాంకా ఒక్కత్తీ యింట్లా వుండి పోయింది. యేదో అవ్వుడే మెలుకువ తెచ్చుకున్నట్టుగా ఒలేనిన్‌ ఒక్కసారి నవనవలాడుత్యూ ఉత్సాహంగా వున్నట్టు అనుకున్నాడు. (వతిద్‌ అతను గమనించాడు. ముసలాళ్ళని ముందు. పోనిచ్చి, మళ్ళీ వెనక్కి తిరిగాదు. మర్యాంకా పడకకి తయారవుతోంది. ఆమె దగ్గరికి వెళ్ళాడు. యేదో చెప్పాలనుకున్నాడు. గాని గొంతు "పెగల్ళేదు.. అమె అతన్నుంచి దూరంగా మంచంమీద ఓ మూల పద్మావనం వేసి కూర్చుంది. వె రెత్తి బెదిరిపోయిన కళ్ళతో అతనికేసి చూసింది. ఆమె స్పష్టంగా ఆతనంటే భయపడింది. ఒలేనిన్‌ అది చూశాడు. ఆవను బాధపడ్డాడు, తనమీద తనకే సిగ్గేసింది. కాని అదే సమయంళ్ళ్తో తను ఆమెలో కనీసం ఆ అనుభూతిన్లైనా రెచ్చగొట్టానన్న గర్వమూ, సంతోషమూ కలిగాయి

“మర్యాంక్కా.. నామీద నీకు దయలేదా? నేను నిన్నెంత (సేమిస్తు న్నానో చెప్పలేను” అన్నాడతను.

ఆమె యింకా అటు జరిగిపోయి. అంది: “తాగి చెప్పే మూటలు వినాలి!... నానుంచి మీకేం రాదు

ళు ఛు తాగిన మాటలు కాదు, లుకాష్కుని వెళ్ళాడద్చు. వేను "పెళ్ళాడతా నిన్ను"

యీ మూటలన్నాక అతననుకున్నాడు. “నేవేమంటున్నాను”. అని, “యిదే మాట రేవు చెప్పగలనా? ఆం చెప్పగలను. నేను చెప్పగలననే ఢీమా నాకు వుంది యిప్పడే యా మౌొట మళ్ళీ అంటా ఓ అంతర్వాణి బదులు చెప్పింది.

“నన్ను "పెళ్ళి చేసుకుంటావా?”

ఆమె అతనికేసి గంభీరంగా చూసింది. ఆమ భయం పోయినక్నే వుంది.

219

“మర్యాంక్కా నాకు మతిపోతోంది. నేను నేను కాను, నువ్వేం చెబితే అది. చేస్తానూ పిచ్చిగా మృదునైైన మాటలు వాటంతట అవే అతని నోట్టోంచి వచ్చాయి.

“మీరు వదిరేది దేన్ని గురించీ- ఆమె అడ్మం వచ్చింది, తటార్న తనకేసి చాచీ అతని చెయ్యి పట్టుకుని. ఆమె అతని చేతిని తోసెయ్య లేదు, కాని తన బలిష్టమైన కరినమ్మైన వేళ్ళతో దృఢంగా నొక్కింది.

“పద్దమనుషులు కోసక్‌. పిల్ణర్నీ పెళ్ళాడలారా?. వెళ్ళిపొండి

ఓక్రాన్సి నువ్వు పెళ్లాడతావా? 'పకిదీ..?

“ఆర్బుతే మనం లుకాష్కుని యేం చెళ్యూలిి లందామె నవ్వుతూ,

ఆమె. పట్టుకున్న చేతిని లాగేసుకున్నాడతను. ఆమె పడుచు శరీరాన్ని గాఢంగా కాగరించుకున్నాడు. ఆమె లేడి పిల్టలా యెగిరి, వట్టి కాళ్ళతోళే వసారాలోకి పారిపోయింది. ఒలేనిన్‌కి మత్నవిడింది. తనపట్ట తనకే. భయం వేసింది. ఆమెతో పోల్చుకుంచే తను వర్ణించలేనంత దుర్మార్శంగా వున్నట్టు అతనికి అనిపించింది. అయినా తను అన్నదానికి ఒక్క. జణం కూడా విచారించకుండా యింటికి పోయాడు, తన గదిలో తాగుతూ వున్న ఆ ముసలాళ్ళకేసి పిసరేనా చూడరుండా పక్క మీద వాలి యెంతో కాలంగా లేనంతటి గాఢంగా న్మిదపోయాడు.

235

ఆ మర్నాడు పండగ, సాయంటతం (గామస్కులంతా సూర్యాస్తమయ కాంతిలో మెరిసిపోతూ. వుండే పండగ బట్టల్లో వీధుల్లో చేరారు. ఆ రుతువులో మామూలుకంచే యెక్కువ వైన్‌ ఉత్పత్తి అయింది. జనం వనుత్మోనుంచి. ఇెరిపిన. పడ్డారు. ఒక నెల రోజుల్లో కోసక్కులు చండయాలత ఆరంభిస్తారు. చాలా యిళ్ళలో పెళ్ళిళ్ళు వయత్నాలు 'జరుసతున్నాయి.

220

కోసక్‌ (గామ కవేరీకి దగ్గర్య అ రెండు దుకాణాలకి ముందున్న చౌకుల్కో జనం పోగయారు. ఆ దుకాణాల్మో ఒకదాంట్లో మిరాయిలూ, గుమ్మడి గింజలూ, యింకోదాంచ్నో రుమాళ్ళూూ నూలు అద్బ; కం బట్టలూ అమ్ముతారు. కచేరీ భవనం మట్టి అరుగుమీద లేత బూడిద రంగు కోట్నూూూ నల్ల కోట్లూ తొడుక్కున్న ముసలాళ్ళు కొంత మంది కూర్చునీ, కొంతమంది నుంచునీ వున్నారు. ఆ కోటకి బంగారు జరీగాన్మి మరే రకష్టాన ఆలంకారంగాని లేవు. యువతరంకేసి హుందా అయిన నిబ్బరంతోటి చూన్తూూ కోతకాలం గురించి యువజనం గురించి (గామ. వ్యవహారాల గురించ్కీ గతించిన 'రోజుల గురించీ వాళ్ళలో వాళ్ళు ఆచితూచి మాట్టాడుకుంటున్నారు. వాళ్ళవక్కనుంచి వెడుడూ చీ ల్హూ ఆడసిల్లలూ ఆగి అభివందనపూర్వకంగా తలలు వంచేరు. యువ కోసక్కులు గౌరవ పురన్సరంగా తమ నడకని తాపీ చేస్తి నెత్తిమీది టోపీలు కొంచెం యెత్తి పట్టుకునేవారు. ముసలాళ్ళు అవ్పుడు మాట్మాడ్డం మానేసేవాళ్ళు. వాళ్ళ, తో కొంతమంది, వెడుతూ వుండే వాళ్ళని తీక్ష్యంగాన్తూ కొందరు దయతోనూ చూశారు ' వాళ్ళు చోపీలు తీసి మళ్ళీ పెట్టుకునేవాళ్ళు.

కోసక్‌ ఆడపిల్లలు యింకా తమ ఖొరొవోద్‌లు మొదలెట్టలేదు, కాంతివంతమైన రంగులు గల బౌష్మెత్‌లు తొడుక్కుని తలమీద లెల్మ రుమాళ్ళు కర్శమీదదాకా. లాక్కుని. నేలమీదో. యిళ్ళ_ అరుగులమిదో యేటవాలుగా పడే సూర్య కిరణాలు తగలకుండా నీడలో వాళ్ళు గుంపు లుగా. కూర్చుంటారు. ఇంగుమనే. కంరాల్హో నవ్వుతూ కబుర్భు చెప్పుకుంటూ. వుంటారు. చిన్న క్మురాళ్ళూః బాలికలూ చౌకులో అడు కుంటూ యొత్తుగా విసీలాకాశంలోక బంతి యెగరేసి అరున్నూ,

ఆడపీల్మ్య, లు గుండంగా చేరి చుట్టూ తిరుగుతూ, పాటలు పొడ్గం. - సం,

221

'కేకలేస్తూ. పరిగెడతారు. వయసొచ్చిన పీల్ళలు నాట్యం పఏయ్యడం అప్పుడే (పారంభించారు, బెరుగ్గా తమ సన్నని కీచు గొంతుకలతో పాడుతున్నారు. గుమాస్తాలు, స్టైన్యంలో అేని క్మురాళ్ళు గాని పండక్కి యింటికొచ్చిన వాళ్ళు గాని కళకళలాడే మొహాల్పోటీ చక్కని తెలుపు రంగువి గానీ యెరుపు రంగువి గానీ బంగారు జరీ అంచు సర్కేషియన్‌. కోట్లు వేసుకొని చెయ్యీ చెబ్యూపట్టుకుని యిద్భరేసీ ముగ్గు శేసీ కలసి ఒక గుంపు అమ్మాయిలనుంచి యింకో గుంపు- అమ్మాయిల దగ్గరికి వెళ్ళి ఆగుతూ వాళ్ళతో వేళాకోళాలొడుతూ సరసాలాడుతూ. తిరుగుతారు. ఆర్మీనియన్‌ దుకాణదారుడు, చక్కని నీలం గుడ్న బంగారు అంచుకోటు తొడుక్కుని, తెరిచిన ఈన దుకాణం తలుపు దగ్గర నుంచుంబాడు. అందులోనుంచి మెరిసిపోయే రంగు లున్న రుమాళ్ళు, మడతలు "పెట్టే 9 రాశిగా కనిపిస్తాయి. అతను పస ణిక్కుల అహంతో, కాతాదార కోసం చూస్తూ వుంటాడు. యెరెక్‌ అవతలనుంచి తిరణాల చూద్దామని వచ్చిన యిద్దరు ఇప్పుల్ళేని య్యొరగడ్డం పచన్ము ఓ మ్యితుడి యింటిబయట గొంతు కూర్చున్నారు. (గామ స్ఫులని చూస్తూ నిశ్చింతగా చిన్న "స్టైపులు పీలుస్తూ, మధ్యలో ఉమ్ము లేస్తూ ఒకళ్ళతో ఒకళ్ళు గబగబా కంర్యాక్షర భాషణతో విశేషాలు “చెప్పుకున్నారు. యెప్పుడేనా. రోజువారీ. పనిలో కనిపించే "సైనికుడు పాత ఓవర్‌కోటు తొడుక్కుని ఆ మిసమిసలాడే బట్టల గుంపుల మధ్యలో వెళ్ళేవాడు. అక్కడా అక్కడా మజాచేసుకుంటూ. కైపెక్కిన కోసక్కుల పాటలు అప్పటికే. వినిపించేవి. యిశ్శన్ని తాళాలు పెట్టి వున్నాయి; వసారాలన్నీ ముందు రోజే శు్యుభంగా కడిగేసారు. ముసలి చీ లు కూడా వీధుల్ళోకి చేరారు. వీధులన్నీ గుమ్మడి గింజల తొక్కల తోట్సీ పుచ్చ గింజల తొక్కలతో టీ గరీజుగా వున్నాయి. గారి వెచ్చగొ, నిశ్చలంగా వుంది. ఆకాశం గంభీరంగా, నిర్మలంగా వుంది. యిళ్శ కప్పుల కవళల్క యిష్పుడింకా చేరునగా వున్నట్టు కనిపించే కాంతిలేని తెల్లని 222

వర్వత (శేణి అస్తమయ సూర్యుని కాంతిలో యెరుపెక్కుతూ వుంది. ఆడపాదడపా నది అవతలి వేపునుంచి ఫిరంగి పేలిన సుదూర ధ్వని వచ్చింది. కాని _గామంమీద, ఒకదానితో ఒకటి కలిస్తి పండగ నాటి ఉత్పాహపూరిత ధ్వనులు యెగిసాయి.

మర్యాంకాని చూసే ఆశతోటి ఆ ఉదయమంతా ఒలేనిన్‌ ముంగిట్ళో అటూ యిటూ. పచార్చు చేస్తూనే వున్నాడు. కాని ఆమె తనకున్న దావుడు. బట్టలు. కట్టుకుని చర్చికి (పార్హనకి. వెళ్ళింది. తర్వాత ఓ మట్టి ఆరుగుమీద, మిగతా పిల్ళల్లో గింజలు కొరుకుతూ కూచుంది. మళీ తన నేస్తాలతో కలిసి ఒకో సారి యింటికి పరిగెత్తేది. (పతిసారి తన బస మనిషికేసి దయాన్వితమైన చూపు విసిరేది. తమాషాగా ఆ పిల్టని పిలవడానికి అదీ మిగతా వాళ్ళ ముందు, ఒలేనిన్‌కి భయమ్హైంది.! తను ముందు రోజు రాతి ఆమెకి చెప్పదలచుకుని మొదలెట్టింది. పూర్తి చేద్దానునీ, ఆమెనుంచి.. కచ్చితమైన సమాధానం రాబట్బాలనీ అను కున్నాడు. ముందునాటి సాయంతం లాంటి యింకో షణం కోసం చూశేడు. కానీ ఆ షణం రాలేదు. యీ అనిశ్చిత న్పితిలో యింక యెంత మతమూ వుండలేననుకున్నాడు. ఆమె మళ్ళీ వీధిలోకి పోయింది. కొంచం సేపు తాళిం తర్వాత అతనూ బయటికి ' వెళ్ళాడు. తను యొక్కడికి పోతున్నదీ జెలియకుండొనే ఆతను అమెని అనుసరిం చాడు. మెరిసిపోయే. నీలం బెష్మెత్‌ తొడుక్కుని అమె కూర్చున్న మూలనుంచే. అతను. వెళ్ళాడు. వ్యధాకుకిత హృదయంతో తన వెనక నుంచి వచ్చే అన్మూయిల నవ్వు విన్నాడు.

చౌకుకి. తిన్నగా బెలేత్‌స్కీ యిళల్ళు కనిపిస్తుంది... ఒలేనిన్‌ దాన్ని దాటుకుంటూ పోయేటవ్పటికి అతన్ని పిలుస్తూ వున్న బెలేత్‌స్కీ కంఠం. వినిపించింది, “లోపలికి రా” ఆని, అతను లోపలికి వెళ్ళాడు.

కొసేపు అవీ యివీ మాట్టాడుకున్నాక వాళ్ళు యిద్దరూ కిటికీ వార కూర్చున్నారు. ఆ తర్వాత కొంచెం సేపటికే యెరోష్క వచ్చి

228

కలికాదు. అతను కొత్త బెష్మెల్‌ లొదుక్కున్నాదు. వాళ్ళ పక్కన నేలమీద కూలబడ్డాడు.

“అదుగో, అక్కడ ఆది గొప్పోళ్ళ జట్టు”. అన్నాదు బెలేత్‌స్కీ మందహాసంతో, తన సిగరెట్‌తోటి వో మూల నున్న ధగధగ మెరిసే గుంసుని చూపిస్తూ. “మా పిల్హా లక్కడే వుంది. కనిపిస్తోందా? ఎరువు రంగు బట్టలు. అమె తొడుక్కున్నది కొత్త బెపష్మెత్‌. యేం ఖాలొవోద్‌ మొదలెట్ట రేం?” అని అరిచాడతను, కిటికీలోనుంచి యివతలికి వంగుతూ “కొంచెం సేపొగు, చీకటి పడ్డాక మననూ వెడదాం. అప్పుడు వాళ్ళని ఊప్పేంకా యింటికి పిలుద్దాం. వాళ్ళకో విందు యేర్పాటు చెయ్యాలి మనం1[”

“ఊప్పైంకా యింటికి. నేనూ. వస్తాను” అన్నాడు నిశ్చయమైన కంరంతో ఒలేనిన్‌. **మర్యాంకా వస్తుందా అక్కడికి”

“ఆం వస్తుంది, తప్పకుండా రా!” అన్నాడు బెలేత్‌స్కీ యేమ్యాతం ఆశ్చర్యం లేకుండా. “కానీ “అది బొమ్మత్నోలాగా అందంగా లేదూ?” అన్నాడతను నానావర్మ శోభితమ్హైన సమూహాల కేసి చూపిస్తూ.

“అవును చాలా ఒలేనిన్‌ వూం కొక డు యేం పట్టనట్టు కనిపించాలని పయళ్నిస్తూ. అతనింకా అన్నాదు, “జనమంతా అకస్మా త్తుగా తృప్పిపడిపోయి. హుషారుగా వుంటారెందుకనోననే ఆశ్చర్యం

/ కలిగెస్తాయి. నాకిలాటి తిరణాళ్ళు. మాట నరసక్కి యివాళ యీ నెల పదిహేనో' తేదీ కాబట్టే (పతీదీ పండగలా వృంది. కళ్ళు 'మొహాల్కు కంరాలు, కదలికలు, బట్టలు; గాలీ, సూర్యుడు కూడా అన్నీ పండగ రకంగా వున్నాయి. కాని రష్యాలో మనకి యిక యే పండగలూ లేవు!”

“అవును, అన్నాడు భెలేత్‌స్కీ.. అతనికి అలాంటి ఆలోచనలు నచ్చవు. , “సరే క్రాన్సి నువ్వు తాగడం లేదేం పెద్నాయనా?ో అన్నాడు యెరోష్కకేసి తిరిగి.

224

యెరోష్క జలేనిన్‌కేసి కన్ను గీటాడు బెలేత్‌స్కీని చూపిస్తూ. “హ్మే అతను, నీ కునాక్‌, నర్వపోడు” అన్నాడు,

బెలేత్‌న్కీ గాను యెత్తాడు.

“అల్హా బిర్జీ[గొ అన్నాడు. గ్భాను ఖాళీ చేస్తూ. (“అల్బా బిర్జీ” అంటే “బేవుడిచ్చాడు” అనేది కఠిని తాగేటప్పుడు, కాకేషియన్నృలో ఆచారంగా. అనే నాందీ వచనం)

“సెన్‌ బుల్‌ (వీ ఆరోగ్యం కోనంొ అనీ యెరోష్క మంద వాసం చేస్తూ జవాబిచ్చి, గ్నాను ఖాళీ చేశాడు, “దిన్ని పండగం టావాఇ” అన్నాడు ఒలేనిన్‌కేసీ తిరిగ్మి లేన్తూ. కిటికీలోంచి యివతలికి చూశాడు. “యిదేం పండగయ్యా! ఆ రోజుల్లో వాళ్ళు మజా చెయ్యడం చూడారి! ఆడాళ్ళు బంగారు జరీ నరఫాన్షీతో బయటికి వచ్చేవాళ్ళు, రెండు వరసల కాసుల ేర్ము వాళ్ళ మెళ్ళలో వేలాడేవి నెత్తిమీద బంగారు. గుడ్డ జరీరుమాళ్ళు. వాళ్ళు అలా వెడుతూ వుంటే వాళ్ళ బట్టలు యెంతగానో రెపరెపలాడేవి. (వతీ ఆడమనిషీ ఓ యువరాణీలా వుండేది. ఒక సారి వాళ్ళు యివతలికి వచ్చేవాళ్ళు, మొత్తం మంద అంతా పాటలు మొదలెక్టేవాళ్ళు హోరెత్తిపోయేటట్టు. ర్యాతంతా మజా

, చేస్తూనే వుండేవాళ్ళు. కోసక్కులు ఓ పీపా ముంగిట్లోకి దొర్జిం చుకొచ్చి తెల్టరేదాకా తాగుతూనే వుండేవాళ్ళు; యింకో సారి చేతుల్నో చేతులు కట్టుకుని వూరంతా విహరించేవాళ్ళు, యెవళ్ళు కనిసించినాగ కూడా తీసుకుపోయేవాళ్ళు. యింటింటికీ వెళ్ళేవాళ్ళు ఒకో సారి వరసగా మూూడోజులు మజా చేసేవాళ్ళు, మా నాన్న యెలా యింటికి వస్తూ వుండేవాడంకే -__ నాకింకా. గుర్తు - ముఖం చేవురించి, ఉబ్బిపోయి, నెత్తిమీద టోపీ వుండేది కాదు, (వతీదీ వోగొట్టునుకువేవాడు. వూరికే నాననా.

రవికపైన భుజొలదగ్గర తాళ్ళతో కట్టీ తొడుక్కునే గౌను లౌంటిది. -- సం. శతాా[000 225

వచ్చేసి వడిపోయేవాడు. యేం చెయ్యాలో. అమ్మకి తెలుసు. ఆయనకి! తెలివి రప్పించడానికి తాజా చేపగుడ్డు, కొంచెం చిఖిర్‌ తెచ్చిపెళ్ళుది. అప్పుడు చోపీ కోసం వెతుకుతూ. వూరంతా పరుగు. రెం్యడోజులు ని_దపోయేవాడు! అప్పట్నో మనుషులు అలా వుండేవాళ్ళు. కొని యిప్పుడు యిదేమిటీ వీళ్ళు”

“బ్రర్మే బాగావే వుంది కాని, సరఫొన్ను తొడుక్కున్న ఆడసిల్సలు వాళ్ళంతట. వాళ్ళే మజా చేసుకునే వాళ్ళా” అడిగాడు బెలేత్‌స్క్ర.

“అక్కడికి వాళ్ళే మజా చేసుకునేటట్టు! ఒకోసారి కోసక్కులు కాలినడకనో గ్యురాలమీదో వచ్చి అనేవాళ్ళు: “మనం ఖొలొవోద్‌ చెదరగొళ్కేద్బాం. అని. వాళ్ళు వెళ్ళేవాళ్ళు. కాని ఆడపిల్లలు బడితెలు అందుకునేవాళ్ళు. (షోవ్‌ జడ్‌ పండగ నాడు ఓ పడుచువాడు గు్య్రరంమీద దౌడు తీస్తూ వచ్చేవాడు. కాని ఆడపిల్ణలు వాడి గ్యురాన్ని బడితెతో కొష్టేవాళ్ళు, శ వాణ్డీ కాళ్ళేవాళ్ళు. కాని వాడు చొచ్చుకు పోయేవాడు, మనస్టైన దాన్ని పవళ్నేసుకుని యెళ్తుకు పోయేనాదు. ఓవొ!... యెంత సరసం చేసేవాడు దాన్ని! ఆం ఆ రోజుల్ఫో పిల్ఫలు అచ్చం రాజీలే!”

సరిగ్నా అప్పుడు యిద్శరు. వ్యక్తులు పక్క వీధిలోనుంచి చౌకులోకి స్వారి చేసుకుంటూ వచ్చారు. ఒకడు నజార్క, రెండో వాడు లుకామ్మం. బలిష్పంగా. వున్న యెరుపూ గొధుమ రంగు కబర్నా గ్యూరంమీద కొంచెం పక్కకి ఒరిగి కూర్చున్నాడు లుకాష్క, ఆ గట్టి రోడ్డుమీద మెల్టగా తన ఆందమ్చైన ముఖాన్నీ చక్కగా మెరిసే జూలునీ అటూ యటూ వూపుతూ ఆది మెల్టిగా అడుగేసింది. ఒరలో బాగా యిమిడిన తుపాక్రీ వెనకాల ఫిస్తోలూ, జీను వెనక మడిచి పెట్టిన పై అంగీ, లుకాష్మ్ల పశౌంతమ్లైన స్ప లంనుంచి గొవ్హీ చేరువలో వున్న స్పృలంనుంచి

226

గానీ రాలేదని తెలియచేసాయి. కొంచెం ఓరగా గ్యురంమీద కూర్చున్న మక్లైన పద్దతీ, కమ్చీతో గ్యురం కడుపుకింద అతను తాకే నిర్శత్య మ్టైన కదలికా మరీ ముఖ్యంగా అతని అర్హ నిమీలిత శ్యామల నయ వాల్యూ అతను చుట్నూ చూసినప్పుడు అవి మెరవడమూ అన్నీ యౌవనం తాలూకు యెరుకగల శక్తినీ ఆత్మవిశ్వాసాన్నీ వ్యక్తం చేశాయి. ఆతని కళ్ళు ఓ పక్కనుంచి యింకో పక్కకి దృష్టి పారిన్తూ వుంయే “యిలాంటి భేష్మెన క్మురాణ్డి యెప్పుడేనా చూశారా? అంటున్నట్టు వున్నాయి. వెండి వస్తువులూ అలంకారాలూ వున్న ఆ గ్మురమ్మూ ఆయుధాలూ అందమైన అ కోనక్కూ చౌకులో అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించారు. పీలగా పొట్టిగా వున్న నజార్క. అంత డాబ్టైన బట్టలు వేసుకోలేదు. ముసలాళ్ళ దగ్గర్నుంచి వెళ్ళేటప్పుడు. లుకామ్క్మ ఆగి ఆంటకత్తైర వేయించుకున్న తన నల్శని నెత్తిమీదనుంచి ఉంగరాల తెల్టని గొరెబొచ్చు టోపీ యెత్తి పట్టుకున్నాడు,

“ోనరే గాని, చాలా నొగాయ్‌ గ్మురాలు యెత్తుకపోయావేంటి నువ్వు అడిగాడో నన్నపాటి ముసలతను, లుకాష్కకేసి ముఖం. చిట్నిస్తూ.

“నువ్వు లెక్కెట్టా వేంట్కి తాత్కా అడుగుతున్నావ్‌?” బదులు చెప్పాడు లుకాష్మ్క, మళ్ళిపోతూ,

“అదంతా బాగానే వుంది కాని నువ్వా క్యురాణ్మి తీసికెళ్ళక్క కేదో” ఆ ముసలాడు గొణిగొడు యింకా నల్సగ్యా మొహం చిట్టించు కుంటూ.

“ఒర్నీ యీ మునలి వీనుక్కి (పతిదీ తెలుసు”. గొణుక్కున్నాడు లుకాష్క. అతని ముఖం చింతాకులితమైంది. కొని అప్పుడు ఓ మూల _ చాలామంది కోసక్‌ అన్మూయిలు నుంచొని వుండటం చూసి గ్మరాన్ని అటు మళ్ళించాడు.

గేం పిల్ణల్యూ బాగున్నారా? ఆతను తన బింకమైన ఖంగుమనే గొంతుకతో అరిచాడు, ఒక్క సారిగా గ్యూరాన్ని అదువుచేస్తూ. “నేను పో 227

శేకుండానే ముసలాన్నై పోయారేంకే.. దొంగ భడవల్భారాగో అతను నవ్వాడు, -

“ఓయ్‌, లుకాష్కా, రా రా, గుండులాంటి క్మురాడాగ్‌ ఆ హుషా ర్డైన గొంతుకలు వంతపాడాయి. “డబ్బు మూటలు బాగా తెచ్చా చేంటి? అమ్మాయిలకి కాసిని మిరాయిలు కొనిపెట్టు!... చాలా రోజులుంటావా? నిజమే, చాలా రోజులైంది నిన్ను చూసి...

“నజార్కా, నేనూ ఓ ర్మాతి సరదా చేసిపోదామని యెగిలొచ్చాంో జవాబిచ్చేడు లుకొష్క్ట్ర, తన కమ్బీ యెర్తి అన్మూయిలకేసి తిన్నగా స్వాతీ చేస్తూ.

“పాపం, మర్యాంకా నిన్ను పూర్తిగా మర్చిపోయింది” మర్యాంకాని మోచేత్తో పోడున్తూ, కీచుమని పగలబడి నవ్వుతూ అంది ఊస్పైంకా,

మర్యాంకా గ్యురంనుంచి కొంపం దూరం జరిగి మెడ వెనక్కి వాలేస్కి తన మెరిసే కళ్ళతో నిబ్బరంగా ఆ కోసక్‌ కేసి చూసింది.

“నిజమే, యెన్ని రోజుల్హైంది అయిపూ మచ్చాలేవు! యేంటిది, నీ గ్యురంకింద తాక్కేస్తావా మమ్మల్ని” అందామె పొడిగా. పక్కకి మళ్ళింది.

లుకొమ్క _ (పత్యేకంగా హుషారుగా కనిపించాడు. అతని వదనం పాహనంతోట్సీ సంతోషంతోటీ మెరిసిపోతోంది. మర్యాంకా. నిరాదర సమాధానంతోటి. అతను స్పష్టంగానే. దిమ్మ తిరిగపోయాడు. అకస్మాత్తుగా కనుబొమలు ముడుచుకున్నాడు,

నా. గ్యురం రికాబులమీదనుంచి సై కెక్కు, నిన్ను కొండల్ళోకి తీసుకుపోతాను, పిల్లా!” హారొత్తుగా అన్నాడతను, తన మబ్బు వూహలు చెదరగొట్టుకోడానికా అన్నట్టు గ్యురాన్ని ఆ విల్ళలమధ్య కటూ యిటూ. నడిపించాడు. మర్యాంకాకేసి వంగి అతను రహన్యంగా అన్నాడు: “వన్నిన్ను ముద్చెట్టు కుంటా ఒహ్హ్‌ యెలా ముద్దేట్టుకుం టాననుకున్నావ్‌!,.”

228

అతని కళ్ళతో మర్యాంకా కళ్ళు కలిసాయి. ఆమె హరాత్తుగా చికాకుపడిపోయి,. వెనక్కి అడుగేసింది.

“ర్టియ్‌్‌, నీకేం పొయ్యే కాలం! నా కాళ్ళు ళొక్కేస్తాన్‌” అందామె. తన చక్కని కాళ్ళకేసి చూసుకుంది, వాటికి బిగుత్తైన లేత నీలం రంగు మేజోళ్ళు వున్నాయి. య్యెరటి కొత్త చెప్పులు నన్నని వెండి జడ అల్ఫీ కతో అందంగా వున్నాయి.

లుకాష్క ఊస్పైంకాకేసి తిరిగాడు. చేతుల్లో. బిడ్డని "పెట్టుకున్న ఆడమనిషి పక్కన చేరి మర్యాంకా కూలబడింది. ఆ చంటిపిల్హాడు ఆమెకేసి తన బొద్బు చేతులు చాచాడు. అమె నీలం బెష్మెత్‌నుంచి వేలాడే కాసుల పేరు పట్టుకున్నాడు. మర్యాంకా ఆ పిలాడికేసి వంగి, కనుకొలకుల్టోనుంచి లుకాష్కకేసీ చూసింది, లుకామ్మ తన కోటుకింద వున్న నల్నని బెష్మెత్‌ జేబునుంచి ఓ మూట మిరాయిల్తూ గింజలూ తీశాడు,

“యిదిగో యివి మీకందరికీ యిస్తున్నా” ఊస్పైంకాకి ఆ మూట యిస్తూ, మర్యాంకాకేసి మందహానం చేస్తూ, అన్నాడతను.

మళ్ళీ ఆ పిల్ళ మొహంలో. చికాకు భావం గోచరించింది. ఆమె సొగపై, న కళ్ళ మీద పొగమంచు పోగయినట్టు అయింది, పెదాల చివర దాకా రుమాలు లాక్కుని ఆ పిల్టాడి ముద్చా చ్చే ముఖంమీద తఠ అనిం చింది. ఆ పిల్ళాడు యింకా హారం పట్టుకునే వున్నాడు. హరాత్సుగా ఆ పిల్లాడిని మర్యాంకా అతురంగా ముద్సెట్టుకోవడం మొదలెట్టింది. ఆ' పసివాడు ఆమె యెత్తైన వన్ని తన చిన్ని చేతుంతో తోసేశాడు. తన బోని నొటిని తెరిచి "పెద్దగా కేరింతాలు కొట్టాడు.

“పెల్లాణ్డి నలిపేస్తున్నావు నువ్వు” అందా పిల్చాడి తల్చి;' వాణ్మి పక్కకి తీసేసుకుంటూ,. బౌష్మెల్‌ వదులు ఛచేనుకుంది, ఆ పసివానికి పాలి వ్వడానికి. “పోయి ఆ క్కురాడికి స్వాగతం చ్పుం మంచిది.

“యిదిగో, గ్యురాన్ని. కట్టేసి. వస్తా యిప్పుడే, నజార్కా నేనూ

229

తిరిగివస్తాం. రాాతంతా మజా చేద్దాంోొ అన్నాడు లుకాష్క, గ్యూరాన్ని కమ్చీతో అదిలించి, ఆడసిల్హల దగ్గర్నుంచి వెళ్ళిపోతూ, పక్క వీధిలోకి మళ్ళి అతనూ నజార్కా పక్కపక్కనే వున్న రెండిళ్ళ దగ్గరికి వెళ్ళారు,

“హమ్మయ్య, మొత్తానికి వచ్చాం, సరే, ఒరేతు, తొందరగా తెముల్చుకుని రాశి అన్నాడు లుకాష్క పొరుగు యింటి ముందు గ్యురం దిగిన తన మ్యిితుడితోటి. అప్పుడు అతను గు్యురాన్ని జ్యాగత్తగా తన యింటి గేటు దగ్శరికి నడిపించుకెళ్లాడు.

“ఏయ్‌, స్పెప్కా[” తన మూగ అక్కని పిలిచాడు. ఆమె మిగతా వాళ్ళలాగే సాగనుగా బట్టలేనుకుంది. అతని గురాన్ని అందుకోడానికి వీధిలోనుంచి వచ్చింది. గ్యరాన్ని గడ్డి దగ్గరకి తీసుకు పొమ్మన్సీ జీను విప్పద్దనీ ఆమెకి సొంజ్ఞలు చేశాడతను.

ఆ మూగపిల్ణ తన మామూలు కూని ధ్వనులు చేసి పెదాలు చప్పరించింది అ గ్యురంకేసి చూపిస్తూ దాన్ని మూతిమీద ముద్దు పెట్టుకుంది. దొానర్భం ఆమె గురమంమే యిస్వపడిందనీ, ఆది చాలా భేష్కెన గ్యురమనీ.

“అమ్మా, యెలా వున్నావ్‌? యిదేంటీ నువ్వింకా బయటేకి వెళ్ళలేదు?” యధాస్త్రానంలో తుపాకీని పట్టుకుని వసారా మెళ్ళెక్కుత్తూ, కేకేశాడు లుకాష్కం "ఆతని తల్ళి తలుపు తెరిచింది. “మా నాయనే! నువ్వొస్తావవి వేననలు చూళ్ళేదు. అనుకోలేదు. అదేమిటీ కిర్మ నువ్వు రావన్నాడు” అందామె,

కొంచెం చిఖిర్‌ తెచ్చిపెట్టమ్మా. నజార్క్మ వస్తా, డిక్కడికిం మేం మజొ చేసుకుంటాం

“యిప్పుడే తెస్తా, లుకొమ్మా? యిప్పుడే తెస్తా” అందా. పెద్నావిడ. “మన ఆడపీల్ళలంతా సంబరంగా వున్నారు. మన మూగపిల్హ కూడా వెళ్ళిందనుకుంటాను

290

ఆమె తాళాలు తీసుకుని అవతలి యింటికి హడావుడిగా వెళ్ళింది.

నజార్మ గ్యురాన్ని కళ్ళుస్తి భుజంమీదనుంచి తుపాకీ తీసేసి లుకాష్క యింటికి వచ్చి, లోపలికి. నెల్బాడు

ప?

తల్మి చేతిలోనుంచి చిఖిర్‌తో. నిండా నింపిన కవ్పు తీసుకుని వంచిన తల దగ్గరికి యెత్తుతూ కస్ట ఆరోగ్యంకోనం[” అన్నాడు లుకొష్క్మం స

క్యిదేం.. భాగా. లేదు, బుర్జాక్‌ తాత యేమన్నాడో విన్నావా “చాలా గ్యురాలు కొళ్ళుశావేమ్మిటాలో అతనికి తెలిసినట్టుంది” అన్నాడు నజార్క్మ

“ముని పీనుగ!” అన్నాడు లుకొష్క. కొంచెం "సేపటికి “సోనిద్హూ దానితో యేం గాని అన్నాడు తల వూవుతూ. ఓయీ పాటికి నది కవతల వుంటాయి. పోయి చూడు”

“అయినా యిది మంచి పరిస్పితి కాదు”

“కాక్రపోవడమేమిటి? రేపతనికి కొంచెం చిఖిర్‌ పట్టుకెళ్ళు. తర్వాత యేం వుండదు. యిప్పుడు మజా చేసుకుందాం. ఊం తాగు” ముసలి యెరోష్క అ మాట అనే రీతిలో అరిచాడు లుకామ్మం “వీధిలోకి ' ఆడపిల్ధల దగ్గరికి పోయి మజా చేద్వాం. నువ్వెళ్ళి కొంచెం తేనె తీసుకురా. పోనీ వద్దులే నేను మా మూగదాన్ని పంపిస్తాం పొద్దుటి దాకా మజా చేద్దాం

నజార్మ చిరునవ్వు నవ్వాడు, “యిక్కడ. చాలా సేవుంటామా?””

“ష్ర్వప్రం సరదా తీరేదాకా. పోయి కొంచెం వోడ్కా వ్యటాం యిదిగో డబ్బుల

యామ్కాా దగ్నర్నుంచి వోడ్కా త్రీవడానికి విధేయంగా పరిగెత్తాడు నజార్కం

231,

వేట కోసం చూసే వతుల్లాగాా యెరోష్క మానూ, యొర్సుషోన్‌ యెక్కడ మజా. జరుగుతోందో. పసికట్టి ఒకళ్ళ తర్వాత ఒకళ్ళు యుద్దరూ. మత్తుగా తూలుతూ ఇంచ్నోకి వచ్చారు.

“యింకో సగం కడవ తెచ్చిపెట్టు” లుకాష్క తలిని కేకేశాడు, వాళ్ళ అభివాదానికి జవాబుగా.

“యేరా. అబ్బాయ్‌్స్‌ యెక్కడ కాష్ట్టిశావ్‌ వాటిని, దొంగవెధవా, వెప్పు[ొ అరిచాడు యెరోష్క. “నువ్వు భలే వాడివిరా. నువ్వంటే నాకిష్టం!”

“యిష్ట్టమ్మే. ఆల.” అన్నాడు లుకాష్క నవ్వుతూ. “కేడెట్స దగ్గర్నుంచి ఆడపిల్ళలకి మిఠాయిలు మోసుకుపోతున్నావ్‌! యేహ్‌, నువ్వు; ముసలి...

స అబడ్బం, అబద్భం!... ఓహ్‌! మర్కా” ఆ ముసలొడు పగలబడి నవ్వాడు. “ఆ దొంగ ముండా కొడుకు నన్ను యెంత వీడిం చొడని. “బాబ్బాబు అది యేర్చాటుచెయ్యి'. అన్నాడు. నొకో తుపాకీ *యుస్తా నన్నాడు. కాన్ని వుహుణ నేను యేర్చాటుచెయ్యగలిగివుండే వాణ్మనుకో, కాని నువ్వంటే యిది నాకు. సరే వప్పు యెక్కడికెళ్ళావ్‌ 27 ముసలాడు తాతార్‌లో మాట్టాడ్నం మొదలెట్టాడు.

లుకాష్క వెంటవే జవాబు చెప్పాడు, యెర్సుష్తోవ్‌కి తాతార్‌ రాదు మధ్యమధ్యనో రష్యన్‌ మాట మొతం అనేవాడు.

“వే చెప్పేదేమిటంటే. అతను గ్యురాల్ని తోలేశాడు. నాకది ఖాయంగా. తెలును అన్నాడతను రూఢిగా,

“గర్కీ నేనూ. కఠిసే వెళ్ళాం (గీరీఖాన్‌ని *గడి అనడం, కోసక్‌ వూహకి సాహస చిహ్నం). నది అవతల అతగాడు తనకి మ్రైదానమంళా తెలుసనీ నేరుగా త్రీసికెడతాననీ డచ్చాలు కొడ్రుతున్నాడు. కాని ర్మాతి చీకటిగా వుంది, పాపం గీరీ దారి తప్పాడు. యెటూ పోళేక నుళ్ళు తిరగడం మొదలెట్టాడు. వూరు కనిపించదు. అదీ సంగతి,

222

మేం కుడివేపు చాలా దూరం పోయి వుండాలి. అర్హ ర్యాతిదాకా తచ్చాడు తూనే వున్నాం. అద్బమ్మం _ బావుండి అప్పుడు కుక్కల అరువులు విన్నాం.”

“దద్బమ్మలు![” హుంకరించాడు యెరోష్కు మాము, “మేమూ మైదానంలో దారి తప్పేవాళ్ళం. యెవరు తప్పరు? కాని నేను ఓ గుట్ట యెక్కేసి ఒంటరిగా వున్న తోడేల్మాగ అరిచేవాణ్డి. యిలాగ[ొ అతను చేతులు. నోటిమీద పెట్టుకుని, తోడేళ్ళ మంద యేక కంఠంతో అరున్తున్నట్టు అరిచాడు. “కుక్కలు వెంరనే మొరిగేవి.... అంతే, కానీ -- అవి దొరికాయా?

“మేం వాటిని త్వరగా నడిపీంచుకుపోతే! నజార్కని కొంత మంది నోగాయ్‌ ఆడాళ్ళు చాదాపు పళ్టునుకున్నారుో

“పట్టుకున్నారూ?”* అన్నాడు అప్పుడే తిరిగివచ్చిన నజార్క, చిన్న బుచ్చుకుంటూ,

“మళ్ళీ గుృురాలమీద స్వారీ చేసుకుపోయాం. మళ్ళీ గీరి దారి తప్పేదు. మమ్మల్ని దాదాపు యిసక దిబ్బల్లో దించాడు. మెరెక్‌ దగ్గరికి వెడుతున్నాం. కదా అని మేమనుకున్నాం. కాని అంత సేపూ దాన్నుంచి దూరంగా పోతూనే వున్నాం

“నక్ష్యతాల్ని బట్టి వెళ్ళి వుండాల్సింది" అన్నాడు యెరోష్క మామ

“అదే. నేననేదీసీ' మధ్యలో అన్నాడు యెర్నుషోవ్‌.

ళ్‌బ్సు వెళ్ళాల్సిందే అంత చీకటిగా వుంటే; చుట్టూతా చూసీ చూసీ తెగ ప్రయత్నించాను... అభరికి కళ్ళెం ఓ గ్యురంమీద పడేసి నా గ్యురాన్ని వదిలేసాను -- అదే మమ్మల్ని బయటపడేన్తుందన్వి అదేం చేసిందనుకున్నారు! నేలకేసి ముక్కుతో ఒకటీ రెందు సార్భు బున కొట్టింది, ముందుకు దౌడు తీసింది, తిన్నగా మమ్మల్ని వూళ్ళోకి తీసుకు వచ్చింది. అది తీనుకురానడం అదృప్పృమైంది, యెందుకంటే.. తెల్బివార బోతున్నది. వాటిని అడివిలో దాచడానికి బెటౌబొటీగా వ్యవధి చొరికింది. నది అవతలినుంచి నగీమ్‌ వచ్చి వాటిని తీసుకుపోయాడు.”

233

యెర్సుషోవ్‌ తల పంకించాడు. “సరిగా నేచెప్పేదే, మంచి తెలి విగా వుంది. వాటికి బాగా ముట్టిందా మీకు”

“అంతా యిక్కడే వుంది అన్నాడు లుకాష్క జేబు తడుతూ.

అప్పుడే. ఆతని తల్ఫి గదిలోకి వచ్చింది. లుకొష్కు తను చెప్పేది పూర్తి చెయ్యలేదు.

*ోత్రాగండి!” అతమ అరిచాడు,

ళ్‌ ఆం గిర్చికూ, నేనూ ఓ రోజు రాతి బాగా పొద్దు పోయాక బయళ్నేరాం...”” యెరోష్క మొదలెట్టాడు.

“బహ్హ్‌ చిరాకు. నువ్వు చెప్పేదానికి తసూ ఆంపూ వుండదు" అన్నాడు. లుకాష్క. “వే పోతున్నా" తన కప్పు ఖాళీ చేసి పటకా బిగించుకుని అతను బయటికి వెళ్ళిపోయాడు.

38 లుకాష్క వీధిలోకి వెళ్ళేటప్పటికే చీకటి పడింది. ఆ శారద ర్యాతి చలిగ్యా. నిళ్ళబ్బంగా వుంది. చౌకుకి ఓ పక్కన "పెరిగిన శ్యామలమైన, , బూరుగ చెట్ల వెనకనుంచి అధిరోహిస్తున్నాడు బంగారు పూర్ణ చంగదుడు. వెలపలి యిళ్శ పొగ గొట్టాల్నోనుంచి పొగ లేచి వూరంతా కమ్మింది పాగమంచుతో కలిసీపోతూ. అక్కడక్కడ కిటికీల్ళో. దీపాలు _ (ప్రకాశిస్తున్నాయి... పీడకల వాననతోటీ (దొకతుక్కు వాననతోట్‌, పొగమంచు. వాసనతోటీ గాలి నిండి పోయింది, గొంతుకల, నవ్వుల పాటల గింజలు కొరకడాల ధ్వనులు పగలు వున్నళ్టు కలగాపులగంగా వున్నాయి కాని యివ్వుడింకొ స్పష్టంగా వున్నాయి. యిళ్ళ సరినరాల్మో కంచెలి చగ్గరా తెల్బటి రుమాళ్ళ; టోసీల గుంపులు చీకట్మో మెరు స్తున్నాయి.

వొకులో దీపాలు వెలుగుతూ తెరిచివున్న దుకాణ ద్వారం ముందు

లత

కోసక్‌ పురుషుల, ఆడపిల్ళల నల్నని తొల్జని ఆకారాలు చీకటి గుండా గోచరమవుతున్నాయి.. దూరంనుంచి బిగ్నరగా వుండే వాళ్ళ పాటలూ, నవ్వులూ సంభాషణలూ వినిపించాయి. ఆడపిల్లలు ఒకళ్ళ చేతులు ఒకళ్ళు పట్టుకొని దుమ్మునిండిన చౌకులో మెత్తగా అడుగులు వేస్తూ వృత్తాకారంగా తిరుగుతున్నారు. ఓ పల్చటి పి్‌ల్ట వాళ్ళందర్శోకీ సామాన్యంగా వున్న పిల రాగం ఆలాపించిందిః

ఆడవి అవతలనుంచి శ్యామలాటవినుంచి

హరిత వనములనుంచి నీడ నాలవులనుంచి

వచ్చారు వచ్చారు యువకులిద్దరు, మంచి ఉల్లాసవంతులు

సాహసోపేతులూ, చక్కవీ వాళ్ళూ

యిద్భరూ. "సెళ్ళవని (బహ్మచారోళ్ళూ

నడిచారు. నడిచారు యిద్దరూ కలిసి

అంతలో ఆగేడు (పతిఒకడు నిలిచి,

వాళ్ళు నిఠిచేరంత మొదలయ్యెజగడం!

అంతలోనే వచ్చే కన్ని పడుచాకత;

వస్తూనే అన్నది యిద్బర్ని చూసిః

అమ్పిల్రోన ఒక్కరికి వే చెందుతాను*

నుందారాకారుడే పొందె నా సుందరిని,

బంగారు కురులున్న సొగస్టైన చా డే!

కుడిచెయ్యి అమెదీ యెంతొ తెలనిదీ

అద్బాని నాతడూ. తన చేతితో పట్టే

నేస్తాలు చూడగా. నడిసించుకెళ్ళాడు!

అన్నాడు అతగాడు. వాళ్ళ తో. బుట్టా

క్చిల్రోవ యెవర్డైన మీ జన్మలోన

నా భార్య అంతట్‌ నుంటరిని చూశేర”

285

ముసలమ్మలు పాటలు వింటూ, చుట్టూతా నుంచున్నారు. చిన్న పిల్ణలు చీకట్ళో ఒకళ్ళ నొకళ్ళు తరుముకుంటూ పరిగెత్తారు. అడ పిల్ణలు చుట్టూ తిరుగుతూ వుంచే మగాళ్ళు మధ్యమధ్య వలయాన్ని ఛేదిస్తూ, లోపలికి వెళ్తూ, వాళ్ళని పట్టుకుంటూ దగ్శర్శో నుంచున్నారు. గుమ్మం దగ్గరకీ నీడలో సర్కేషియన్‌ కోట్లూ గొ రెబొచ్చు టోసీలూ తొడుక్కుని నుంచున్నారు. బెలేత్‌స్క్ర, ఒలేనిన్‌ యిద్బరూ. కోసక్కుల మాదిరిగా కాకుండా నన్నని స్పష్టమైన కంరంతో వుంది వాళ్ళ నంభాషణ తీరు, అక్కడి వాళ్ళ దృష్టిని తాము అకర్షిస్తున్నామన్న గుర్తింపుతో.

య్మెర బెష్మెత్‌ తొడుక్కున్న బొద్దు ఊస్పైంకా కొత్త బెష్మెల్‌, గాగరా తొడుక్కున్న రాజరీవిగల మర్యాంకా చెయ్యీ చెయ్యూ పట్టుకుని వలయంలో కదిలారు. ఊస్పైంకానీ మర్యాంకానీ యెలా పట్టుకోవాలా అని బెలేత్‌స్కీ ఒలేనిన్‌ చర్చించుకుంటున్నారు. ఒలేనిన్‌ యేదో పరదా కోసం చూస్తున్నాడని బెలేత్‌ప్కీ అనుకున్నాడు. తన అదృవ్మం అటో యిచో తేలిపోతుందని ఒలేనిన్‌ అనుకున్నాడు. అ ర్మాతే యెలా 'గైనానరే తను మర్యాంకాని యేకాంతంగా చూడాలనీ, ఆమెకి వశీదీ చెప్పెయ్యాలనీ ఆమె తన భార్య కాబోయేదీ లేనిది అడిగయ్యాలనీ ఆతను అనుకున్నాడు. ఆ (పళ్నకి జవాబు “కాదు అని యెప్పుడో వచ్చినా తను అనుకున్నదంతా ఆమెకి చెప్పెయ్యగలననే ఆశించాడు, ఆమె తనని అర్భం వేసుకుంటుందనీ ఆశించాడు.

“ముందే యెందుకు చెప్పలేదు. నాకు? నీకా త్వేర్పాటు చెయ్యడానికి ఉఊస్పైంకొని పశ్ళువాణ్మిగా? నువ్వెప్పుడూ యింతే, చ్మితంగాం- బెలేత్‌స్కీ అన్నాడు.

“యేం చెయ్యాలి]... ఓ రోజున త్వరలోనే యీ సంగతంతా నీకు చెబుతా. యువ్పుడు మొతం యెలాగైనా సర్వే అమె ఊస్తైంకా యంటికి వచ్చేటట్టు. చెయ్యి”

236

*సరేల్మే అదేంత సని! యేం మర్యాంకో, నువ్వు “నుందరా కారుడి వశమౌతావా, లుకాష్కక్కాకుండా?ో అన్నాడు బెలేత్‌స్కీ మర్యాద కోనం మర్యాంకాతోటి మొదట. కాని యే జవాబూ రాకపోయే సరికి ఊస్పైంకా దగ్గరికి. వెళ్ళి మర్యాంకాని తనతో యింటికి తీసికెళ్ళమని (పాధేయ పడ్డాడు. తను చెబుతున్నది కటాకటీగా పూర్తి చేసే వ్యవధిలోపునే మళ్ళీ పాట అందుకుంది. ఆడపిల్లలు ఒకళ్ళ నొకళ్ళు వలయం చుట్టూ లాక్కోవడం మొదలెట్టారు. వాళ్ళు పొడారుః

తోటలు, తోటలు దొటీ

విహరించాడో యువకుడు,

వీధుళ్నోనూ విపణుల్నోనూ

మొదటి. సారిగా వెడుతూ

దశడ్షిణ హాన్తం బలిష్య మైనది

ఉల్బాసంగా వూపాడు.

పట్టు దట్టీ "పెట్టిన టోపీ

శెండవ నారి వూపాడు.

మూడో సారటు పోతూ పోతూ

కదలకుండ నుంచున్నాడు

వెళ్ళ: కుండగా వున్నాడు.

యీ సారతను పోలేదు.

సాగనసుకాడుగా అయ్యేడు

“వ్పిశో కొంచెం మాట్ళా! డ్డానికి

వద్దా: మని అనుకున్నాను.

నాతో తోటకి షికారు కోనం

రావెందుకనే (పియురాలా?

ర్కా మరి చెవ్న్లూ, (వియురాలా 287

నేనంటే మరి తిరస్కారమా?

ఈర్వాతెప్పుడా. నీవే తెలుసుకు

మతికి తచ్చుకుని విచారించెదవు.

మనసిచ్చేందుకు త్వరలోనే

నేనే నీకడ కొన్తాగా

మనకిద్దరికీ ెళ్ళయ్యాకా

యేడుస్తావే నా మూలంగా!”

యేం చెప్పాలో తొలిసినప్పటికి

కాదవే ధ్నెర్యం లేదాతన్ని!

అబ్బే కాదనే ధ్నెర్యం లేదు!

తోటలోనికి షీకారు కెళ్ళా

నా వాడిని వే కలిసేటందుకు

మనిస్టైనోడికి వందన మిడితిని

వంగేటప్పుడు యెలాగు పడెనో

రుమాలు నాది నేలబడింది.

అది వున్న చోటనే చూశాడు

వేత్తో 'స్టైకి తీశాడు

“కరుణించి తీసుకో దీన్ని నానుంచి

తీసుకో దీన్ని నీ తెల్లనీ చేత్తో

తీసుకుంచే. నీకు వలపు వున్నట్టు,

నామీద నీ వలపు తెలపవే నాకు

నేనేమి యిచ్చేది నీకు (పియురాలా!

(సీయురాలి మురిపెమ్ము తీరగా నేను

శాలువా బహుమొన మివ్వదలచాను

ముద్చుల్లై దూ. బదులు పుచ్చుకుంటాను” 238

లుకాష్క, నజార్క్మ వలయంలోకి చొచ్చుకుపోయారు. ఆడపీల్ణిల మధ్యలో తిరగడం మొదలెట్టారు. వేతులు వూపుకుంటూ వలయం మధ్యలో నడున్తూూ వంత అందుకుని పాదంలో కలిసాడు లుకొష్క, “వూం యెవరో ఒకళ్ళు రండి!” అన్నాడు. తోటిపిల్ణలు మర్యాంకాని తోశారు, కాని ఆమె వఠయంలోకి పోలేదు. కలకల నవ్వులూ, చరుపుల్తూ. ముద్దులూ గునగునల్తూ పాటతో కలిసిపోయేయి. , ఒలేనిన్‌ పక్కనుంచి పొతూ, లుకాష్క ఆదరంగా ఉల వూపాడు. ' “ద్మ్య్మతియ్‌ అందేయిచ్‌! ఓ సారి చూడ్షానికి వచ్చారా?” అన్నాడు. “వూయల అన్నాడు ఒలేనిన్‌ పొడిగ్కా నిళ్చితంగా, బెలేత్‌స్కీ నంగి, ఊస్పైంకా. చెవిలో యేదో గునగునలొడొదు. తను చుట్టు తిరిగి వచ్చేదాకా జవాబిచ్చే వ్యవధి. లేకపోయింది. ఆమెకీ, అప్పుడంది, “ఆల్రాగే మేం వస్తాం.” గమర్యాంకా. కూడాస్మా?” ఒలేనిన్‌ మర్యాంకాకేసి వంగాడు. “నువ్వు వస్తావా? తవ్పకుండా, రా వూరిక్కే ఒక్క నిముషం, నేను నీతో తప్పకుండా మాట్టాడాలి. “మిగతా. పిల్ళలు వస్తే నేనూ వస్తా” “నేనడింగిందానికి.. జవాబు చెప్పవూ! నువ్వివ్వుడు. ఉల్మానంగా వున్నావు కదా” అన్నాడామవ్లైవు వంగుతూ. ఆమె అతన్నుంచి దూరం వెళ్ళిపోయింది. ఆమెని అనుసరించాడు: “పైస్తా వా? మే వళ్ళకి?” నేను మొన్న అడిగిందానిక్తి. నువ్వు నన్ను పెళ్ళాడతానా?ో అన్నాడు ఒలేనిన్‌ ఆమ్మ చెవి దగ్గరికి వంగి నుర్యాంకా ఒ క్షణం ఆలోచించింది. “చబుతాలెందో ఆంది “యీ ర్మాతి చెబుతాలో ఆ నిశీధిలో అ యువకుడికేసి తిరిగిన ఆమె కళ్ళు (వకాశమానంగ్కా ' ఆదరంగా మెరిసాయి. కిక్‌

అతసీంకో ఆమె నననరించే వున్నాడు. అమె చేరువగా నుండటర అతనికో అనందం. లుకొష్క పాట పాడటం అసకుండానే హరాత్తుగా ఆమె చేయ్యి గట్టిగా. పట్టుకుని అమె. వున్న చోటునుంచి అడపిల్లల వలయం మధ్యలోకి లాగాడు. ఒలేనిన్‌కి “ఊస్పైంకా యింటికి రా” అని చెప్పే వ్యవధే వుండింది. అతను తన మృతుడి దగ్గరకి అడుగేసాడు. పాట అయిపోయింది, తుకాష్క "పెదాలు తుడుచుకున్నాడు. మర్యాంకా "పెదాలు తుడుచుకుంది. వాళ్ళు ముద్చుపెట్టుకున్నారు. “ఉహుం ఉహుం ముద్దు లై దూ!” అన్నాడు లుకాష్క. నృత్యగీత తాళం పోయి వాగుడూ, నవ్వులూ తరుముకోడోడూ. వచ్చాయి. బాగా తాగినట్టు కనిపించిన లుకొన్మ ఆడపిల్ణలకి మిరాయిలు పంచిపెట్టాడు. “అవి అందరికీసీ!” అన్నాడ తను గొవ్పగా, హస్యకరంగా జారి పుట్టించే స్వోత్కర్నతోటి. “కాని "సైనికుల వెనకాల పోయే యెవలేనా వలయంలోంచి పోవాఠి[) అన్నాడు వెంటనే ఒలేనిన్‌కేని కోవ దృష్టితో చూస్తూ, జడప్‌ల్ణలు అతని దగ్గర్నుంచి మిరాయిలు లాక్కున్నారు. నవ్వు లాడుకుంటూ వాటి కోసం. వాళ్ళలో వాళ్ళు “ఫెనుగులాడారు. బెలేత్‌స్క్‌, ఒలేనిన్‌లు పక్కకి మళ్ళేరు. తన దాతృచ్వానికి న్‌న్తుపడుతున్నట్టు లుకాష్క టోపీ తీసేస్కి చాక్కా. చేత్తో. నుదురు తుడుచుకుంటూ. మర్యాంకా ఊస్పైంకాల చగ్గరికి వచ్చాడు. “చెప్పు. (ప్రియురాల్సా. నేనంటే నురి తిరస్కారమా” అన్నాడ్డు. వాళ్ళవ్పుడే. పొడిన పాటలోని మాటల్తో. మర్యాంకొకేసి కోపంగా. చూసి ఆ మాటలు దెట్టించాడ్యు “నేనంళే మరి తిరస్మ్కా రమౌ? _మనకిద్చరికీ 'పెళ్ళయ్యాకొా యేడుస్తావే చా మూలంగా అన్నాడు, ఊప్పైంకానీ మర్యాంకానీ కలిసి కాగఠించుకుంటూూ. శ్రిశస్తైంకా పట్టు విడిపించుకుని పోయి, చెయ్య సాచి అతని వీపుమీద యెలాంటీ దేబ్బ చరిచిందంచు ఆమె. చెయ్యి నెప్పీపట్టింది. 240

జ్‌సర్కే యింకో వంతు వేస్తారా” అడిగాడతను.

“మిగతా పిల్గలు కావాలంటే. కాని నేనింటికి పోతున్నా. మర్యాంకా కూడా వస్తోంది" జవాబిచ్చింది ఊస్పైంకా.

మర్యాంకా చుట్టూ చెయ్యి. వేసి అమెని గుంపులోనుంచి ఓ యింటి చీకటి మూలకి తీసుకుపోయాడు లుకావ్కం

“వెళ్ళద్దు; మర్యాంకా. అఖరు సారి సరదా చేసుకుందాం, రా, యింటికెళ్ళి పో నే వస్తానీ దగ్శ రికో అన్నాడు.

“యింటి దగ్శరేం చెయ్యాలి నేను? పండగంమే హుషారుగా వుండ టానికే. నేను ఊస్పైంకా యింటికెడుతున్నానుూ” బదులిచ్చింది మర్యాంకాం

నేను నిన్ను పెళ్ళాడతాను, అయినా, తెలుసా?”

“సరే ఆ సమయం వచ్చినప్పుడు చూద్దా, 6” అంది మర్యాంకాః

“అయితే వెడుతున్నావన్న మాటి” అన్నాడు లుకాష్క కరినంగా. ఆమెని దగ్గరగా ఒత్తుకుని బుగ్గమీద ముద్చుపెట్టుకున్నాడు.

“ఇదిగో వాదిలిపెట్టు! నన్ను. విపిగించకు.”” అతని చేతుల్ళోనంచి విదిలించుకుంటూ వెళ్ళి పోయింది మర్యాంకా

“ఓ పిల్లా అది ముదురుతుందో అన్నాడు లుకాష్క దూషణగో తల అడిస్తూ కదలకుండా నుంచున్నాడు. “యేడుస్తావే నా మూలంగా...” అమెనుంచి మళ్ళిపోతూ. మిగతా సిల్సిలకేసీ అరిచాడు: ఓసర్తే యిషప్పుడింకో. పాట చూద్చాంో

ఆతనన్ను మాట మర్యాంకాకి చిరాకూ భయమూ తప్పించిన బ్మెంది. అమె. అగింది. “యేమిటి ముదురుతుంది””

*ళట్టద్రి[

“తేది?”

“నువ్వు బనలోని సై నికుడితో "స్నేహం చేస్తి నన్ను లక్వ్యపెట్టక పోవడం!

“నాకిష్పృమ్టైనంత కాలం లక్య'పెడతాను, నువ్వేం నా అబ్బవీ, 16-1090 లశ

అమ్మవీ కాదు. యేమిటి. నువ్వు కోరేది నానుండి? నా యిష్టం వచ్చిన వాళ్ళని లత్య'పెడతానుక”

“అలాగే. అలాగే...” . అన్నాడు లుకాష్క. “కాని గుర్దు, ంచుకో[ొ దుకాణం దగ్గరికి వెళ్ళాడు. “యేం. పిల్లలూ!” అరిచాడు. “యేం ఆగేరు?) ఆడండి. నజార్కా! యింకొంచెం. చిఖిర్‌ తెచ్చిపెట్టు”

“సరే వాళ్నొస్తారా?” బెలేత్‌స్కీని సంబోధిస్తూ అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“సరాసరి వచ్చేస్తారు. ర్కా పోదాం మనం విందు. యేర్పాటు చెయ్యాలి” జవాబిచ్చేడు బెలేత్‌స్కీ,

బెలేత్‌స్కీ యింటినుంచి మర్యాంకాన్తీ ఊస్పైంకొనీ అనుసరించి ఒలేనిన్‌ బయటపడేటప్పటికి ర్యాతి చాలా పొద్దుపోయింది. తన ముందు ఆ చీకటి వీధిలో ఆ పిల్ల తెల్బటి రుమాలు మెరనడం చూశాడు. బంగారు చంటదుడు మై దానంమీదకి దిగిపోతున్నాడు. వెండి పొగమంచు నూరిమీద కమ్ముకుంది. అంతా నిశ్చలంగా వుంది. యెక్కడా దీపొళ్ళేవు.. తిరిగి వెళ్ళిపోయే యువతుల పదధ్వనులు మ్మాళమే విని పిస్తున్నాయి. ఒలేనిన్‌ గుండె వేగంగా కొట్టుకుంది. చెమ్మగా వున్న ర్యాతి గాల్సి మంటగా వుండే అతని వదనాన్ని చల్శబరిచింది. ఆతను అకాశంకేసి చూశాడు. మళ్ళీ తను అప్పుడే వదిలిపెట్టి వచ్చిన యింటి కేసి చూశాడు. కొవ్వొత్తి అప్పటికే ఆరిపోయింది. మళ్ళీ తిరిగి పళ్ళిపోతున్న పిల్చల ఛాయలు చీకచ్చో. పరీక్షగా చూశాడు. పొగ మంచులో తెల్లని రుమాలు అదృశ్యష్టాంది. ఒంటరిగా వుండటానికి అత నికి భయమైంది; అతనంత ఆనందంగా వున్నాడు. గుమ్మంలోనుంచి దూకి ఆ పిల్ళల వెనక పరిగిత్వాడు.

“హామ్స్‌ యేంటద్కి యేవరేనా చూస్తారు...” అంది ఊస్తైంకా.

“వరవాలేదు!”

లతల

ఒలేనిన్‌ మర్యాంకా దగ్గరికి పరిగెత్తి కెళ్ళి ఆమెని కాగలించుకున్నాడు, మర్యాంకొ అభ్యంతరం పెట్ట "లేదు.

“యిప్పటిదాకా ముద్సెట్టుకున్నది చాల్చేదా?” అంది ఊస్పెంకొం అ్పల్ళి. చేనుకుని అప్పుడు ముద్చెట్టుకోండి. కాని యిప్పటి మట్ళుకి కొంచెం తాళండి”

“ప్పెలవ్స్‌ మర్యాంకా. మీ నాన్నకి రేపొచ్చి చెప్పాను. నువ్వేం ఇప్పద్దు.”

“నేనెందుకూ చెప్పడం!” అంది మర్యాంకాం

ఆ యిద్దరు. పిల్ణలూ. పరిగిత్హారు. ఒలేనిన్‌ యేం జరిగిందీ ఆలోచిమ్తూ ఒక్కడూ. నడుస్తూనే వున్నాడు. ఆ సాయంతమంతా ఆమెతో యేకాంతంగా పొయ్యి దగ్గర ఓ మూల గడిపాడు. ఊస్పైంకా ఒక్క. షణం కూడా యిల్ళు వదిలి వెళ్ళలేదు. మిగతా పిలల తోటీ, బెలేక్‌స్కీతోటీ అంత సేపూ అల్టరిగా ఆడుకూనే వుంది. ఒలేనిన్‌ మర్యాంకాతో మెళ్ళిగా మాట్ళా, డేడు.

“నన్ను పెళ్ళా, డతావా?' అడిగాడతను.

“మిరు నన్ను దగా చేస్తారు”. ఆమె ఉత్సాహంగా, మెల్ళగా బదులు చెప్పింది,

“క్సాని నన్ను (యేమిస్తు న్నావా2 నీకు వుణ్యముంటుంది, చెప్పు”

“శేనెందుకు (పేమించనూ మిమ్మల్ని! మీకు మెల్ళి కన్ను లేదుగా అంది మర్యాంకా నవ్వుతూ. ఆమె దృఢమైన చేతులు అతని చేచ్చల్ని నలిపాయి.

“యెంత తెల్బటి మృదువైన చేతులు మీవి -- మీగడలా వున్నాయికి అందిం

“నేమ. నిజంగా అడుగుతున్నాను, చెప్పు నన్ను. 'పెళ్ళాడతొవాలో

“మందుకు. చేనుకోన్తూ. నాన్న ఒప్పగుం టే?

కసల్కే. గుర్తుంచుకో నన్ను దగా చేస్తే పిచ్చెక్కిపోతాను. రేపు 18 248

మీ అమ్మకీ నాన్నకీ చెబుతా, నేనే వచ్చి నిన్ను చేసుకుంటానని అడు

గుతా"

మర్యాంకా తటాల్న పగలబడి నవ్వింది.

“తఫీమిటి. సంగతి?”

“యెంతో తమాషాగా వుంది

“యిది నిజం! నేనో (దాకతోట్టా. యిల కొంటా. నన్ను కోసక్‌గా నమోదు చేయించుకుంటా.”

గోవరాయి. అడాళ్ళమ్మట తిరిగారో జాగత్త. అల్మ్హాంటివంకే నాకు మంటు

సంతోషంగా యీ మాటలన్నీ పునశ్చరణ చేసుకున్నాడు జఒలేనిన్‌. వాటి తలపు అంతట్మోనే బాధ, అంతట్నోనే అంత సంతోషం కలిగించి అతనికి వూపిరాడనియ్యలేదు.. బాధ యెందుకంకే అతనితో

మాట్ళ్టాడుతున్నప్పుడు యెప్పటిలాగానే విబ్బరంగా ఆమె వుండటం. ఆ కొత్త పరిస్తితుల్లో కూడా అవేశంగా వున్నట్టు కనిపించలేదు. ఆమె అతన్ని విశ్వసించనట్టూూ, భవిష్యత్తు గురించి అలోచించనట్నూ గానే వుంది, ఆ త్షణం మటుకే ఆమె అతన్ని ( పేమించినట్టనిపిం చింది. అతనితో కలిసిన భవిష్యత్తు ఆమె మనసులో లేనట్టు అనిపిం చింది. ఆతను ఆనందంగా వున్నాడు యెందుకంపే ఆమ నూటలు నిజంగానే కనిపించాయి, ఆమె తనది కావడానికి ఒప్పుకుంది,

“అవును” అనుకున్నాడు. “ఆమె. పూర్తిగా నాది అయినప్పుడు మ్యాళమే ఒకళ్ళ నాకళ్ళం అర్హం చేసుకుంటాం. అలాటి సీమకి మాటళ్సేవు. దానికి ఒక జీవిత కాలం కావాలి -_ పూర్తి జీవిత కాలం, లేపు అంతా సవ్యమైైపోతుంది. యిలా వుండనింక; లేపు వాళ్ళ నాన్నక్షీ బెలేత్‌స్కీక్సీ వూరంతటికీ అన్నీ చెప్పేస్తాను.”

_ రెండు నిద్రలేని ర్మాతుళ్ళ తర్వాత ఆ పండగ పూట లుకొష్క మెంత తాగాడంటే, అతని జీవితంలో శ్రాగిం తర్వాత లేచినడవలేక పోవడం అది మొదటి సారి. అంచేత యామ్కా యింటిదగ్గ రే పడుకున్నాడు.

ల2డ్జడ్ల

తం మర్నాడు మామూలు కంటి పెందరాళలే లేచాడు ఒళేనిన్‌, వెంటనే. తన ముందున్న వనేమిటో. గుర్తు చేసుకున్నాడు. ఆమె ముద్దులూ, ఆమె మోటు చేతుల ఒల్తి డీ “యెంత తెల్బని చేతులు మీవి” అన్న ఆమె మాటలూ సంతోషంగా గుర్తు చేనుకున్నాడు, తటాలున లేచి మర్యాంకాని తనకిచ్చి "పెళ్ళిచెయ్యమని అడగడానికి వెంటనే యింటాయన దగ్శరికి వెళ్ళాలనుకున్నాడు. నూర్యుడు యింకా ఉదయించలేదు.. కాని వీధిలో యెప్పుడూ లేనంత హడావుడిగా వుంది. జనమంతా మాట్టాడుకుంటూ, నడుస్తూనో గ్యురాలయీదో తిరు గుతున్నారు. సర్కేషియన్‌ కోటు మీదేసుకుని వేగంగా గుమ్మంలోకి వచ్చాడు. యింటివాళ్ళు యింకా శేవలేదు.. అయిదుగురు కోసక్కులు గ్యురాలమీద పొతూ వాళ్ళ లో వాళ్ళు గట్టిగా మాట్టాడుకుంటున్నారు. వెడల్పాటి వెన్ను వున్న కబర్భా గు్యరంమీద లుకాష్క ముందు వెడు తున్నాడు. ఆ కోసక్కులంతా. కఠిసే మాట్టాడుకుంటూ అరున్తూ వుండటంతోటి వాళ్ళేమనుకుంటున్నారో కచ్చితంగా (గహించడం అసాధ్యంగా వుంది, “య్రెగువ మజిలీకి నడవండి” ఒకడన్నాడు. “జీను తగిలించు, మమ్మల్ని అందుకో; త్వరగా” అన్నాడింకొకడు. “మరో. గేటుగుండా వెడితే దగ్గర” " “యేమిటి నువ్వు మొట్టాడేది””. అరిచౌడు లుకాష్క. “మధ్య గేటు ద్వారా వెళ్లాలి మనం అణో “అవును అదే దగ్గర” అన్నాడో కోసక్‌, అతను దుమ్ము కొట్టుకుపోయి వున్నాడు. చెమటలు కక్కే గ్యురంమీద స్వారీ చేస్తున్నాడు, ముందు రోజు ర్మాతి' త్రాగుడుకి లుకాష్క ముఖం జేవురించి లర్‌

ఉబ్బింది. అతని చోప్‌ నెత్తిమీద వెనక్కి తోసేసి వుంది. అతను, ఒక అఆఫీసరై, నట్ళ్టుగ్యా సాధికారంగా మాట్మాడాడు.

“యేమిటి సంగతి? యెక్కడికి పోతున్నారు” అడిగాడు ఒలేనిన్‌, కష్టంమీద ఆ కోసక్కుల దృష్మినాకర్పించి.

“అ బేక్కులని పట్టుగోడానికి పోతున్నాం. వాళ్ళు యిసక దిబ్బల వెనక్కాల దాంకున్నారు. యిప్పుడే బయళల్బేరతాం. యింకా మాకు సరిపడా మనుషుళ్నేరి” ఆ కోసక్కులు అరుస్తూనే వున్నారు. వీధుల్లో వాళ్ళు స్వారీ చేసుకుపోతూ వుంచే యింకా మనుషులు వాళ్ళతో చేరుళూనే వున్నారు. తను వెనక వుండిపోవడం బాగుండదని ఒలే నిన్‌కి అనిపించింది; అదీగాక త్వరలోనే తిరిగి వెనక్కి వచ్చెయ్యొచ్చునని అనుకున్నాడు. బట్టలు వేసుకుని తుపాకీ నింపుకుని గురంమీదికి యెొగి రాడు. వన్యూష్క దానికి కొంచం అటూ యిటూగా జీను బాగానే వేసాడు. ఒలేనిన్‌ ఆ కోసక్కుర్ని '(గౌమద్య్వారం దగ్గర చాసేడు. ఆ కోసక్కులు గ్యురాలు దిగి, వాళ్ళు తెచ్చుకున్న చిన్న పీపాలోని చిఖిర్‌ ఓ కొయ్య ప్యాళలో నింపి దాన్ని ఒకళ్ళ కొకళ్ళకి అందించుకుంటూ తమ దండయాత విజయవంతం గావాలని తాగారు. వాళ్ళలో షోకుగా వేషం వేనుకున్న ఓ కుర కేతనధారి కూడా వున్నాడు. అతను వూళ్ళో వుండటం తటస్పించింది. అతను ఆ తొమ్మండుగురు కోసక్కు అకీ నాయకత్వం వహించాడు. ఆ కోనక్కులంతా మామూలు సైనికులు, ' ఆ కేతనధారి అజ్ఞాపించే. అధికారి నాటం తెచ్చిపెట్టుకున్నా? వాళ్ళు లుకాస్క మాటనే మన్నించారు.

వాళ్ళు ఒలేనిన్‌ని అసలు పట్టించుకోలేదు. అంతా గ్యురాలెక్కి బయల్సేరిపోయాక ఒలేనిన్‌ ఆ కేతనధారి దగ్గరకి వెళ్ళాడు. యేం జరుగు తున్నద్‌ అడగడం మొదలెట్టాడు. ఆ కేతనధారిి మామూలుగొ ఆదరంగా వుండేవాడ్డైనా అప్పుడు మాతం అతన్ని విశేషమైన అనుుగహంతో చూశాడు. యెంతో (పయాసమీద యేం జరుగుతోందీ

246

అతన్నుంచి రాబట్టాడు ఒళేనిన్‌, ఇ్యబేక్కులని వెదకడానికి వంసిన వేగుల వాళ్ళు వూరికి అయిదారు మైళ్ళ దూరంలో యిసక దిబ్బల వెనక్కాల యెంతో మంది కొండవాళ్ళని చూడ్డం తటస్టించిందట. ౬ అ(బేక్కులు ఓ గుంతలో. 'దాంకుని కాల్పులు జరిపారట. తాము లొంగిపోయేది. లేదని (పకటించార్జ. యిద్దరు కోనక్కులతో వేగు చూసే అధికారి అ్యబేక్కులని కనిపెట్టి వుండటానికి దిగడి. పోయి ఒక కోసక్‌ని సహాయం ప్యటమ్మని పంపించాడు.

నూర్యుడు అప్పుడే ఉదయిన్తున్నాడు. గామౌనికి మూడు కోనుల అవతల పచ్చిక మైదానం అన్ని వేపులకీ వ్యాపించి వుంది. యెండి పోయి, యేకరీతిగా వుండి పశువుల అడుగుల జాడలతో వున్న విచారం కలిగించే మైదానం తప్ప యేమీ కనిపించడం లేదు. అక్కడా అక్కడా ఒ పిడికెడు యెండిన గడ్నీ చదునైన చోట్స కురుచ లెల్టూ, అరుదుగా మనుషులు నడిచిన కాలీబాటలూ, ఆ చిజ్మండలంప్టై మసకగా కనిపించే సంచార నోగాయ్‌ తెగ మకాములూ తప్ప యేమీ కనిపించడం లేదు. నీడ పట్టు లేకపోవడం, ఆ న్బలపు కారిన్యం కొట్టవచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి. పచ్చిక మై దానంమీద నూర్యుడు యెప్పుడూ యర గానే ఉదయిస్తాడు, య్యెరగానే అస్తమిస్తాడు. హోరుగాలి. వున్నప్పుడు యిసక మేటలు ఓ చోటునుంచి యింకో చోటికి లేచిపోతూ వుంటాయి. ఆ ఉదయంలాగా నిశ్చలంగా వున్నప్పుడు యే కదలికా శబ్బమూ ఛిన్నం. చెయ్యలేని ఆ నిళ్శబ్బం చ్యితంగా కొట్టవచ్చినట్ను కనబడు తుంది. సూర్యుడు ఉదయించిన, అనాటి పొద్పుట ఆ మైదానం నిశ్చ లంగ్యా జడంగా వుంది ఓ చ్మితమైైన శూన్య, మార్చవ అనుభూతి వ్యాపించింది. యేదీ కంళ్ళేధు, గ్యురాలి అడుగుల చప్పుళ్ళూ గ్యురాల బునలూ తప్ప యేమీ వినిపించడం లేదు, అన్నైనా త్వరలోనే. మాయమై పోతున్నాయి. దాదావు యేమీ మాట్టాడకుండావే పోతున్నారా మనుషులు, కోసక్కులెప్పుడూ తమ ఆయుధాల్ని అవి గణగణమనిగానిి టకటకమని

2డ్ల7

గాని శబ్బం చెయ్యకుండా సర్నిపెట్టుకుంటారు. గణగణ మోగే ఆయు ధాలు కోనక్కులకి ఘోరమైన అవమానం. వూళ్ళో కోసక్కులిద్దరు వీళ్ళని అందుకుని యేదో మాట్ఫాడారు. లుకాష్క గ్యురం తడబడనేనా తడ బడింది గడ్డిలో దాని కాళ్ళు చిక్కుకునేనా చిక్కుకుపోయాయి. దాంతోటి ముందుకు పోకుండా మొండికెత్తింది - అది కోసక్కులకి దుళ్ళకునం. యిలాంటి సందర్భంలో అది మరీ ముఖ్యమైంది. మిగతా వాళ్ళు వెనక్కి చూశారుగాని మళ్ళిపోయారు, యేం జరిగిందో గమనించకుండా వుండటానికి (పయత్నించారు.. లుకొష్కు కళ్ళేలు లాగాడు, త్మీవంగా చిట్లించుకున్నాడుు. పళ్ళు బిగపట్టాడు. తల మీదనుంచి కమ్చీ ర్సుళిపించాడు. అతని మేళ్లైన కబర్హా గ్యురం ఓ కాలి మీంచి యింకో కాఠిమీదకి చిందులు తొక్కుతూ యే కాలు ముందు వెయ్యాలో. తెలియక రెక్కలు తగిలించుకుని యొగిరిపోదామా. అని చూస్తున్నట్టు కనిపించింది. కాని లుకాష్కు కమ్చీతోటి దాని నున్నటి పార్య్వాన్ని ఒక సార్కి రెండు సార్భుు మూడు సార్లు కొట్టాడు. కాని ఆ గ్యురం పళ్ళు యికిలిస్తూ తోక చాపుతూ బుసకొడుతూ, వెనక కాళ్ళమీద నడిచి కొన్ని అడుగులు మిగతా వాటినుంచి దూరంగా పోయింది. “ఆహాం యేం జాతి అశ్వం!” అన్నాడు కేతనధారి. “గ్యురం” అనకుండా “అశ్వం” అనడం. (పత్యేకమ్టైన పొగడ్హని తెలియచేసింది.

పోసింహం. లాంటి గ్యురం” మిగిలిన వాళ్ళలో ఒకడు, ఓ ముసలి

_ కోసక్‌ ఒప్పుకుంటున్నట్టన్నాడు-

ఆ కోనక్కులు నిళ్ళబ్బంగా స్వారీ చేసుకుపోయారు. కాసేపు మంద, గమనంతోటీ, కాసేవు కదం ొక్కుతూనూ, వాళ్ళ కదలికలోని (పశాంతతనీ గంభీరత్వాన్నీ ఒక తణకాలం భస్ణం చేసినవి యిలా మార్పులున్న సందర్భాలే.

అలా నాలుగు కోనులు వెళ్ళినా వాళ్ళకి ఓ అరకోసెడు దూరంలో బండిమీద నెమ్మదిగా కదుల్న్హూ వున్న నో, గాయ్‌ గుడారం తప్పు, యేం

ఇ్లెత్తర్రి

తగల్సేదు. ఓ నోగాయ్‌ కుటుంబం హ్లైదానంలోని ఓ చోటునుంచి యింకో చోటుకి పోతోంది. ఆ తర్వాత వాళ్ళకి యెత్తైన చెక్కి భ్యున్న చిరిగిన బట్టల నోగాయ్‌ (స్త్రీలు యిద్దరు తటనవ్వడ్డారు. వాళ్ళు వీపులకి కట్టుకున్న _ బుట్టల్గో మ్రైదానంమీద నంచరించే పశువుల జడని పోగుచేనుకుంటున్నారు. ఆ 'కేతనధారికి వాళ్ళ భాష నరిగా రాకపోయినా వాళ్ళని (పద్చించ (పయత్నించాడు.. కాని వాళ్ళకి అర్భం కాలేదు. వాళ్ళు భయపడిపోయి ఒకళ్ళ నొకళ్ళు ఆందోళనతో చూను కున్నారు. |

లుకొమ్మ. వాళ్ళ దగ్గరికి బేరి గ్యురాన్నాప్కి వెంరనే మామూలు" అభివాదం. చేసాడు. ఆ నోగాయ్‌ (స్త్రీలు హమ్మయ్య అనుకుని ఆతని తోటి ఒక సోదరునితో మాట్టాడినట్టు చనువుగా మాట్ళాడారు.

“అయి. అయ్యి కొవ్‌ అబేక్‌” అన్నారు వాళ్ళు యేడువు మొహం తోటి, ఆ కోనక్కులు పోయే. దారి చూపిస్తూ. వాళ్ళేం చెబుతున్నది ఒలేనిన్‌కి ఆర్భమైందిః చాలా మంది అ బెక్కులు.”

యిలాంటి జట్ట్‌ చూసి వుండకపోవడం వల్గాః యెర్మ్మ మామ చెప్పిందాన్ని బక్కే వాళ్ళని గురించిన అభ్మిపాయం యేర్చాటు చేనుకుని వుండటం వలా, ఒలేవిన్‌ ఆ కోసక్కురికు వెనకబడకుండ్కా మొత్తం , అంతా చూడాలనుకున్నాడు. ఆ కోనక్కులకేసి మెప్పుగా చూశాడు, తన అభ్మిపాయాలు యేర్పాటు. చేనుకోడానికి జ్యాగత్తగా వాళ్ళని చూశాడు. వాళ్ళ మాటలు విన్నాడు. తన కత్తీ నిండుగా వున్న తుపాకీ తనతో తెచ్చుకున్నా ఆ కోనక్కులు తనని తప్పించుకుంటు న్నారని గమనించి తను దాంతో థు సంబంధమూ లేకుండా వుండిపోదామనుకున్నాడు. యేమంటే ఆతని సాహసం, అతను తన దళంతో వెళ్ళినప్పుడే రుజువైంది కాబట్టేన్నీ; అతను మహదానందంగా వున్నాడు కాబట్టి న్నీ హరాత్తుగా దూరంనుంచి ఓ తుపాకీ కాల్చు వినిపించింది. ఆ కేతనధారికి అవేశం అందుకుంది. ఆ 'కోసక్కులకి 171090 లి4ం

యెలా విభజించుకోవాల్కో యే వేవునుంచి సమిపించాలో ఆజ్బలు జారీ పౌసేస్తున్నాడు. కాని ఆ కోసక్కులు లుకాష్క చెప్పేదే వింటూ అతనికేసే చూస్తూూ కేతనధారి ఆజ్నలనేమీ లెక్క పెట్టినట్టు కనిపించ లేదు. లుకాష్క వదనమూ మ్మిగహమూ శాంతంగా, గంభీరంగా వున్నాయి. అతను గురాన్ని కదను తొక్కించేడు. దాన్ని మిగతావాళ్ళు అందుకోలేకపోయారు.. కళ్ళు అన్నంచేసి అతను ముందుకే చూస్తూ వున్నాడు.

“ఆడుగో, గ్యురంమీద ఓ మనిషి” అన్నాడు తను కళ్ళెం లాగుతూ మిగతా వాళ్ళ సరసన వుంటూ,

ఒలేనిన్‌ పరిశిలనగా చూసాడు కాని యేం కనిపించలేదు. ఆ కోన క్కులు యింకో క్షణంలో యిద్దరు స్వారీ చేస్తున్న వాళ్ళని (పత్యేకించి చూసి తిన్నగా వాళ్ళకేసి మెర్టిగా. వెళ్ళారు,

“వాళ్ళేనా అబేక్కులు””. ఒలేనివ్‌ అడిగాడు.

ఆ కోనక్కులతనికి జవాబివ్వలేదు, ఆ (పశ్న వాళ్ళకి ఆర్బరహితంగొ కనిపీంచింది. గ్యురాలమీద నది దాటి వచ్చే సాహసం చెయ్యడానికి అబేక్కులు చవటల్లై. వుండాలి.

“అదిగో. నేస్పం రోడ్క అయివుంటొడు మనకి "సై గచేన్తూ” అన్నాడు లుకాష్క్ట, గ్యురంమీది మనుషులకేసి చూపిస్తూ. వాళ్ళిప్పుడు స్పష్టంగా. కనిపిస్తున్నారు. “చూడండి యికే. వస్తున్నాడు.”

కొన్ని తృణాలకి తేలిపోయింది. వాళ్ళిద్దరూ కోస్తక్కులేనని. ఆ అధి కారి. ల్తుకాష్క దగరికి వచ్చాడు

ట్తీన్షే

“వాళ్ళు బొగా దూరంగా వున్నారా లుకాష్క అడిగిందళ్ళా అదే. సరిగా అప్పుడే వాళ్ళు తీక్సృమ్ణైన పేలుడు విన్నారు ఒ ముష్పె అడుగుల దూరంనుంచి. ఆ అధికొరి సన్నగా చిరునవ్వు నవ్వాడు.

250

“అది మన గూర్కం గురిపెట్టకుండా వేటాడుతున్నాడ అన్నా డతను ఆ కాల్చు వచ్చిన దిశగా తల ఆడిన్నూూ.

కొద్ది అడుగులు యెొదరికి వెళ్ళాక వాళ్ళు ఓ యినక తిన్నె వెన కాల కూర్చుని తుపాకీ నింపుకునే గూర్కని చూశారు. పొద్దు పుచ్చడానికతను అ బేక్కులతోటి కాల్పులు సాగిస్తు న్నాడు. వాళ్ళు యింకో యినక తిన్నె వెనకాల వున్నారు. ఆ వేపునుంచి ఓ గుండు సర్‌మని వచ్చింది. కేతనధారి జెల్ల మొహం. వేసి గందరగోళపడిపోయాడు, లుకొష్క. గ్యురం. దిగాడు. కళ్ళేలు యింకో కోసక్కుకి పడేసి గూర్కకేసి నడిచాడు. ఒలేనిన్‌ కూడా గుం దిగి కిందికి వంగుతూ లుకొష్కని అనుసరించాడు. వాళ్ళింకా గూర్కని చేరలేదు రెండు గుళ్ళు మీదినుంచి దూసుకుపోయాయి. లుకాష్క నవ్వుతూ ఒలేనిన్‌ 'క్రేస్తి వెనక్కి. చూశాడు, కొంచెం వంగాడు. “జా గత్తగా చూడండి, లేకపోతే. వాళ్ళు మిమ్మల్ని చంపేస్తారు, ద్మీతియ్‌ అం దేయిచో్‌ అన్నాడతను. “మ్పిర్రు. వెళ్ళిపోవడం మంచిది. యిది మీరుండే చోటు కాదు”

కొని అ్మిబేక్కులని చూడాలని బలేనిన్‌ తీర్మానించుకున్నాడు. ఆ గుట్ట వెనకాల ఓ రెండు వందల అడుగుల దూరంలో టోపీలూ తుపాకీలూ. కనిపించాయి. హఠాత్తుగా ఒక పొగ తెర వచ్చింది. మళ్ళీ ఓ గుండు దూసుకుపోయింది. కొండ దగ్గర బొడవమీద దాంకున్నారు అ బేక్కులు, వాళ్ళున్ను స్టా వరంమీదనే ఒలేనిన్‌ దృసష్మి అంతా అస్టమ్హై వుంది. వాస్తవానికి అది మిగతా మై, దానంలాగానే వుంది. కాని అ, బేక్కులు అక్కడ _ వుండటం వల మిగిలిందని కంఠే నేర్పాబ్న ఒక (చత్యేకమ్ట్హాన లతషణం సంతరించుకున్నట్టు కనిపించింది, ఆబేక్కులు ఆలంబనం చేసుకోడానికి తగ్గ చోపేననిసీంచింది ఒలేనిన్‌కి. లుకాష్క చన గ్మ్యురం దగ్గ రికి వెళ్లాడు. ఒలేనిన్‌ అతన్ని అనుసరించాడు.

“మనం ఓ గడ్ని బండి సంపాదించాలి. లేకపోతే వాళ్ళు మనల్ని 74 డగ

చంపేస్తారు. అదుగో అక్కడ గుట్ట వెనకాల ఓ నోగాయ్‌ బండ వుంది నిండా గడ్మితోటో అన్నాడు లుకాష్క. 'కేతనధారి అతను చెప్పింది విన్నాడు. అధికారి ఒప్పుకున్నాడు. గడ్డి బండిని తెచ్చారు. అ కోసక్కులు డాన్ని వెనకాల పట్టుకుని ముందుకు , తోశారు.. ఒలేనిన్‌ ఓ గుట్టమీదకి స్వారీ చేసుకుపొయాడు. అక్క ణ్శంచి (పతిదీ కనిపించింది. ఆ గడ్డి బండి ముందుకొచ్చింది ఆ కోసక్కులు దాని వెనకాల గుమిగూడారు. వాళ్ళు ముందుకు వెళ్ళారు, కాని ఆ చెచెన్ను - వాళ్ళు తొమ్మండుగురు -- వరసగా మోకాళ్ళు కలేసి కూర్చున్నారు. వాళ్ళు కార్చిలేదు, అంతా నిళ్ళబ్బంగా వుంది. అకస్మాత్తుగా చెచెన్న న్వైపునుంచి ఓ విషాద గీత ధ్వని యెరోష్కు మామ “అయ్‌, చాయ్‌, దలాలాయ్‌” బావ తుది వచ్చింది. తాము పారిపోలేమని చెచెన్నకి తెలుసు. పారిపోవాలనే కోరిక రాకుండా వుండాలని వాళ్ళు మోకాలూ మోకాలూ పట్టీతో కుట్టైసి తుపాకులు సిద్దంగా 1! వుంచుకుని మృత్యుగీతం పాడుతున్నారు. గడ్డి బండి వెనకాల కోనక్కులు యింకా యింకా దగ్గరికి వచ్చారు. యేక్షణంలోనేనా కాల్పులు మొదలవుతాయని ఒలేనిన్‌ అనుకున్నాడు. కాని ఆ నిళ్ళబ్బాన్ని అబేక్కుల విషాద గీతం మాతమే భంగం చేసింది. హరాత్తుగా పాట ఆగిపోయింది; తీక్యమైైన తుపాకీ చప్పుడు వినిపిం చింది, .ఓ గుండు బండి ముందు తాకింది. అ 3వెన్స తిట్లూ, కేకలూ నిళ్శబ్చాన్ని భగ్నం. చేశాయి. గుండు తర్వాత గుండు వచ్చే సింది. గుండు తర్వాత గుండు బండిని కాట్టుకుంటున్నాయి. కోసక్కులు కాల్బలేదు.. యుప్పుడు అయిదడుగుల దూరంలో మా్యతమే వున్నారు. యింకో ఉతణం గడిచింది. ఆ కోసక్కులు ఒక్క. కేకతోటి బండి రెండు వేపులనుంచీ బయటికి పరిగెత్తారు -- లుకాష్క ముందున్నాడు ఒలేనిన్‌ కొన్ని కాల్పులు మొ్ళతమే విన్నాడు, అప్పుడు అరుపులూ, ౭252

మూలుగులూ. విన్నాడు. పాగ రక్తం కనిపించినళ్ళై 0ది అతనికి గ్మురాన్ని వదిలేసి తానేం చేన్తున్నదీ జెలియకుండానే కోనక్కులకేసి పరిగెత్తాడు. బీభత్సం అతన్ని అంధుణ్మి చేసినట్టనిపించింది. యేదీ వివరం తెలునుకోలేకపోయాడు. కాని అంతా అయిపోయిందని (గహించాడు. తెల్బిగా పాలిపోయిన. లుకాష్క గాయపడ్డ వెచెన్‌ని చేత్తో పట్టుకుని అరుస్తున్నాడు. “వీణ్ణి చంవద్దు, వీణ్ళి _పాణంతోటే తిసికెడతాగో లుకొష్క చంపిన సోదరుణి తీసికెళ్ళిన య్మెర జుట్టు వాడే ఆ చెవెన్‌.- లుకాష్క అతని చేతులు కళ్ళుస్తున్నాడు. తటాల్న ఆ చెదెన్‌ చేత్తులు విదిలించుకుని, రివాల్వర్‌. పేల్చాడు. లుకాష్క పడిపోయాడు, పొట్టలో నుంచి రక్తం కారడం మొదల్దెంది. అతను యెగిరాడు కాని మళ్ళీ పడిపోయాడు, రష్యన్‌లోనూ ాతార్‌లోనూ. శాపనార్జ్దాలు "పెడుతూ. అతని బట్టలమీద్యా కిందా యింకా యింకా రక్తం కారడం కనిపిం చింది. కొంతమంది. కోసక్కులు అతనికేసి పరిగెత్తారు అతని వటకా వదులువెయ్యడం మొదలెట్టారు. వాళ్ళలో ఒకడు, నజార్మ, సాయం చెయ్యబోయి, కాసేపు తొటుపడ్డాడు, తన 'ఒరలో కత్తి పెట్టుకోలేక పోయాడు. అది సరిగా పట్టడం లేదు, కత్తి వాదర రక్తసిక్తం అయిపోయింది.

య్యొరటి జుట్ట్ళూ, కత్తిరించిన ఘీపాలూ వున్న ఆ చెన్ను కాల్చ్బబడ్డారు;, తునాతునకలుగా చీల్చబడ్యారు, లుకాష్కని కాల్చిన వాడొ” క్కడేే. చాలా చోట్న గాయపడిగా జీవంతో వున్నాడు. గాయపడిన డేగ లాగా రక్తసిక్తం అయిపోయి. (ఆతని కుడి కంటి కిందనుంచి రక్తం కారుతోంది), పాలిపోయి, నల్శబడిపోయి,. వికటమైన కళ్ళతోటీ; బిగించిన పళ్ళతోటీ, చేతిలో బాకుతో నక్కి కూర్చున్నాడు. చుట్టూ చూశాడు, యింకా తనని తాను. రీంచుకోడానికి తయారయి. కేతనధారి పక్కనుంచి పోతున్నట్టుగా అతని దగ్గరి కెళ్ళా, డు. తటార్న

258

అతని వెవిమీద కార్చాడు. ఆ చెపెన్‌ లేచాడు గాని అప్పటికే మించి పోయింది. అతను కూలిపోయాడు.

ఆ కోసక్కులు భారంగా గాలిపీలుస్తూ ఆయుధాలు పోగుజేను కుంటూ అ శవాల్ని లాగారు. ఆ చెచెన్సలో (పతి ఒక్కడూ మనిషే (వతి ఒక్కడికీ సొంత వ్యక్తిత్వ కవళిక వుంది. లుకాష్కని బండి దగ్గరికి మోనుకుపోయారు.. అతను రష్యన్‌లోనూ, తాతార్‌లోనూ శాపాలు పెడుతూనే వున్నాడు.

“ఉహుం నువ్వూరుకో, నేను వీళణ్ళి వేతుల్నో పీకసిసికి చంపేస్తా. అనాసెనీ!” గింజుకుంటూవే అరిచాడతను. కాని త్వరలోన్సే అరన లేనంత నీరసపడిసోయాడు,

ఒలేనిన్‌ యింటికి వెళ్ళిపోయాడు. లుకాష్క చనిపోతున్నాడన్కీ కాని నది అవతరినుంచి వచ్చిన తాతార్‌ ఒకడు ఆతన్ని మూలికలతో బాగుచెయ్యడానికి పూనుకొన్నాడనీ, సాయంతం అతనికి తెలిసింది.

ఆ శవాల్ని (గామ కచేరీకి తీసుకువచ్చారు. (స్తీలూ, చిన్న పిల్లలూ. వాటిని చూడ్డానికి మూగారు.

ఒలేనిన్‌ తిరిగి వచ్చేటప్పటికి చీకటి పడుతోంది. అది చూసిం తర్వాత అతను. స్పిమిత పడలేకపోతున్నాదు. కాని ర్యాత్రి అయేవేళక్‌ ముందు రోజు సాయంతం నాటి జ్ఞాపకాలు మనసులోకి ముసురు కుంటూ. వచ్చాయి. కిటికీలోంచి. చూశాడు. మర్యాంకా యింటిక్‌ దూళ్ళశాలకీ మధ్య అటూ యిటూ తిరుగుతూ యేవేవో నద్చుతోంది. ఆమె తల్ళి (దాశృతోటలోకి వెళ్ళింది. తండి (గామ కచేరీకి వెళ్ళాడు. ఆమె పని పూర్తయేదాకా ఒలేనిన్‌ ఆగలేదు. ఆమెని కలుసుకోడానికి అవతలికి వెళ్ళాడు. ఆమె యింట్లో వుంది. ఆమె వీపు ఒలేనిన్‌కేసి వుంది. ఆమె సిగ్గు పడుతోందని అనుకున్నాడు ఒలేనిన్‌.

“మర్యాంకా” పిలిచాడతను. ““మర్యాంక్కా. నేను లోపలికి రానా?”

అమె తటాల్న తిరిగింది. ఆమె కళ్ళలో కనిపించీ కనిపించని కన్నీటి

2254

జాడ వుంది. అఆ విచారంలో కూడా అమె ముఖం అందంగా వుంది ఆమె అతనికేసి నిళ్ళబ్బపు రీవితో చూసింది.

ఒలేనిన్‌ మళ్ళీ అన్నాడు: “మర్యాంక్కా నేను వచ్చి.

“మా మానాన మమ్మర్ని వదిలిపెట్టు డి” అందామె. ఆమె వదనం మారలేదు, కాని చెంవలమీదనుంచి కన్నీళ్ళు జారిపోయాయి.

ద్రవిడ్‌ యేడున్తున్నావ్‌? యేమిటిదింో

“యేమిటిదా”” ఆమె కటువైన గొంతుకతో రెట్టేంచింది. “మా కోసక్కుల్ని చంపేసారు. ఆదే యమిఖ్బందీని”

“లుకామృయేనా?ం' అన్నాడు ఒరలేనిన్‌,

“వళ్ళిపాండి! యేం కావాఠి మీకు

“మర్యాంకా[ో అన్నాడు ఒలేనిన్స్‌ ఆమెని సమీపిన్తూ.

“నానుంచి యెన్నటికీ మీరేమీ పొందలేరు!”

జమ్హర్యాంకొ, అలా అనొద్ను” ఒలేనిన్‌ (పాశేయవడ్చాడు,

“అవతలికి పాండి. మీరంపటే నాకు అసహ్యం! అరిచిందా పిల్హః కాలితో. నేలమీద కొడుతూ. అతనికేసి బెదిరిస్తూ వెళ్ళింది. ఆమె ముఖంలో యెంతటి అసహ్యం, తృణీకారం కోపం వ్యక్తం ఆయా యంళే ఒలేనిన్‌ తనకిక ఆశలేదని తటాల్న గహించాడు. త్రిమెని మొదటిసారి చూసినప్పుడు ఆమె దుర్శభమైందని తనకి కలిగిన భావన పూర్తిగా నిజనునీ అర్హమైంది.

ఒలేనిన్‌ యింకేం నూట్ళాడలేదు, కొని యింట్భాంచి బయటికి వెళ్ళిపోయాడు.

శ్తె

యింటిక్షి తిరిగి వచ్చింతర్వాత రెండు గంటలు కదలకుండా పక్క మీద పడుకున్నాడు. అప్పుడు వటాల్తిం కమాండర్‌ దగ్గరికి వెళ్ళి సిబ్బందితో భేరడానికి అనుమతి తీసుకున్నాడు. తన యింటాయనతో

255

పద్దులు పరిష్కారం చేసుకురమ్మని వన్యూషని పంపి, యెవరి దగ్శరా "సెలవు తీసుకోకుండానే అతని పటాలం బస చేసిన దుర్శం దగ్గరికి పోవడానికి సన్నావోలు చేసుకున్నాడు. అతన్ని సాగనంపడానికి వచ్చింది ఒక్క యెరోష్క మామే. వాళ్ళు ఒక సారి తాగారు, రెండో సొరి చాగారు మళ్ళీ యింకో సారి తాగారు. మళ్ళీ మాస్కోనుంచి తను వచ్చేసిన నాటి ర్మాతి లాగానే మూడు గ్యురాల బండి వాకిలి దగ్గర నిరీక్షిస్తూ వుంది. అప్పటిలాగా ఒలేనిన్‌ తనలో తాను తర్కించుకో లేదు. యిక్కడ తను అనుకున్నదీ చేసిందీ “ఆది కాదు” అనుకోలేదు. మళ్ళీ ఒక కొత్త బీవితానికి ఆశా పెట్టుక్‌లేదు. యెన్నడూ లేనంత అధికంగా మర్యాంకాని అతను (పేమించాడు. ఆమె తనని యెన్నటికీ (ేమించదని తెలుసుకున్నాడు.

“మంచిది, "సెలవ్‌ నాయనా! అన్నాడు యెరోష్క మామ. “నువ్వు దండయ్యాతకి వెళ్ళినప్పుడు వొళ్ళు దగ్గర పెట్టుకో, నా మాటలు విను-- ముసలాడి మాటలు. దాడిలో వున్నప్పుడు గాని, అలాంటప్పుడు గాని (నీకు తెలుసుగదా నేను ముసలి పీనుగనని నాలుగూ చూసినవాణ్మి ) వాళ్ళు కాల్పులు మొదలెడిజే చాలా మంది వున్న గుంపులోకి. పోకు. మీరున్నారేం, మీకు భయం కలిగిందీ అంక మూకుమ్మడిగా యింకా దగ్గ్శక్నై పోవాలని చూస్తారు. యేంత యెక్కువ మంది వుంకే అంత సంబరం అని మీరనుకుంటారు. కాని అక్కడ్నే వుంది దరి్యదనుంతా! వాళ్ళెప్పుడూ సమూహంశేసి గురిపెడతారు. నేనున్నానాా నేనెప్పుడూ. మిగతా వాళ్ళనుంచి దూరం పోయేవాణ్డి. ఒఖ్బణ్డీ వెళ్ళేవాణ్మే- నేనెప్పుడూ గాయపడలేదు. అయినా జీవితంలో యెన్ని చి్యతాలు చూశాను!”

“కాని నీ వీపుమీద తుపాకీ గుండు పడిందిగా” అన్నాడు వన్యూష గది భాళీచేన్తూ. ,

"అధి అ కోసక్కుల వేళాకోళం” అన్నాడు యెరోష్మ,

250

“*కోనక్కులా? అదేమిటి” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“జ అదా! మేం ఒక సారి తాగుతున్నాం. ఓ కోసక్‌ వాంక నీత్కిన్‌కి హుషారెక్కింది. అంతే మర్కి ధన్‌! సిస్తాలుతోటి నాకొకటి పడే శాడు, సరిగా యిక్కడ”

“ఆర్కె దొబ్బ తగల్హా?” అడిగాడు ఒలేనిన్‌, “ోవన్యూష్కా త్వరగా తెనుల్సాలి మరి అన్నాడింకా.

“తొందరేంటి? నన్ను చెప్పనీ దాని గురించి.... వాడలా నన్ను ధన్‌మని కొళ్చేటప్పటికిి ఆ గుండు యెముకని విరగ్శొట్ట లేదు, చిక్కు కుంది. అంచేత నేనన్నాను: “నన్ను చంపేవ్‌, చమ్ముడూ. యేం చేశాన, హే? కాని నిన్ను పోనివ్వను! నువ్వు నాకో కడవ యిప్పించా ర్సిందే!”

“నర్మే. దెబ్బ తగల్నేదా?” ఒలేనిన్‌ మళ్ళీ అడిగాడ్కు సరిగా ఆ కధ వినకుండానే.

“యెహేః నన్ను చెప్పనీ. వాడో కడవ యిచ్చాడు; అది తాగాం. కాని రక కారిపోతూనే వుంది. గది అంతా రక్తం చిందిపోయింది. అప్పుడు. తాత బుర్జాక్‌. అన్నాడు; “యాడు తనువు చాలిస్తాడు.. ఓ సీసా తియ్యటి. వైన్‌ యిప్పించు, లేకపోతే నిన్ను అప్పగించేస్తాం!' దాం తోటి వాళ్ళింకా సరుకు తెచ్చారు. మేం తాగీ తాగ గ

“ోక్షాన్సీ "పెద్ద దెబ్బ తగిలిందా?” ఒలేనిన్‌ మళ్ళీ అడిగాడు.

“జెబ్బా! అడ్డం రాక్కు నాకిష్టం వుండదు. నన్ను చెప్పనీ. తెల్ట, వారేదాకా లాగ్‌ తాగీ తాగుతూనే వున్నాం. నేను పొయ్యిమీదెక్కి వడు కున్నాను, వొడతాగేసి, పొద్దున్నే లేవి చూద్దును కదా నిటారుగా నిల బళ్ళేకపోయొను -- 10

“యెక్కువ. నెప్పిగా వుండిందా?” రెట్టించాడు ఒలేనిన్‌ తన (వళ్ళకి ఆఖరికి జవాబు వస్తుందని అనుకుంటూ.

257

“నెప్పిగా వుందన్నానా? నెప్పి వుందని అనలేదు, కాని నిటారుగొ నిలబడలేకపోయానుు నడవలేకపోయాను.ో

“ఆగ. అయితే మౌనిపోయిందన్న మాట” అన్నాడు ఒజలేనిన్‌, ఆతను నవ్వలేనంత విచారంగా వున్నాడు.

“బది మానిపోయింది. కాని గుండు వుంది యింకా. యిదిగో తడిమి చూడు!” చాక్కా యెత్తి బలిష్టమైన వీపుని చూపించాడు. అక్కడ యెముక దగ్గరసా ఓ గుండు చేతికి తగులుతుంది.

“చూడు యెలా దొర్శతుందో అన్నాడతను, ఆ గుండుతోటి ఆటవస్తువుతో లాగా ఆదుకుని ముచ్చటపడుతూ. “చూడు యిప్పుడు వెనక వుంది

“మరి లుకాష్క్ట, అతనికి నయమవుతుందా?” అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

“బేవుడికి తెలియాలి! న్లైద్యుడు లేదు. డాక్టరు కోసం వెళ్ళారు”

“యెక్కణ్బుంచి.. తీసుకొస్తారు? (గోబ్బయానుంచా””. అడిగాడు ఒలేనిన్‌.

*ల్రేద్యు. నాయనా వేనే జార్‌న్టైవుంట మీ రష్యన్‌ డాక్ట్యర్మ నందర్నీ యెప్పుడో ఉరితీయించేసి వుండేవాణ్మి. కొయ్యడమ వాళ్ళకి తెలిసిందంతా! మా కోనక్‌ బక్సాషెన్‌ వున్నాడు; వాడింక మనిషి కాడు, వాడి కాలు తీసేసారు! అంయే వాళ్ళు వెధవలని తెలుస్తొంది! బక్సాషెవ్‌ దేనికి పనికొస్తాడిప్పుడు? లేదు; నాయనా, కొండల్నో వున్నారు అసలు డాక్టర్డు. నా మి్యితుడొకడుండే. వాడు. గిర్చిక్‌ అని. అతనికి దండ య్యాతలో ఛాతీమీద, అం యిక్కడ గాయమైంది. యేం, మీ డాక్టర్డు ఆళ వదిలేసుకున్నారు.. కొని కొండల్లోనుంచి ఒకడొచ్చాడు, అతనికి నయం చేశాడు! వాళ్ళకి ఓషధులు తెలుసు నాయనా[ి

“అవు చెత్తంతా” అన్నాడు ఒలేనిన్‌, “కేయ్యద కార్యాలయంనుంచి నేను డొక్టర్ని పంపడం మంచిదేమో.”

“వైత్హా[. అన్నాడు ముసలాడు అనుకరించి వెక్కిరిన్తూ. “లెలివి

256

తక్కువవాడ్డా. తెలివి తక్కూవవాడా! _ చెత్త! నువ్వు డాక్టర్ని సంపు తావు! -- మీ వాళ్ళు నయం చెయ్యగలిగితే కోనక్కులూూ చెచెన్నూ వైద్యం కోసం మీ దగ్గరికే వచ్చేవాళ్ళు. కాని జరిగేది యేమిటంకే మీ ఆఫీనర్బూ, కల్నల్నూ కొండల్నోకి వంవుతారు డాక్టర్ల కోసం. మీ వాళ్ళంతా దగొకోర్లు దగాకోరు.”

ఒలేనిన్‌ జవాబివ్వలేదు. ఆతను అనుమానం కేకుండా ఒప్పు కున్నాడు. తను గతంలో బతికిందీ, యిప్పుడు తిరిగి వెళ్ళేదీ అయిన ఆ (పసంచంలో అంతా దగాయే.

“లుకాష్క యెలా. వున్నాడు? నువ్వు చూడ్చానికి వెళ్ళావా అడిగాడతను,

జచ్షచ్చిపోయినట్టు పడివున్నాడు. తినడ్కు తాగడు. వోడ్కా ఒక్కళకే తాగుతాడు, కొని వోడ్కా తాగినంత కాలం ఫరవాలేదు. ఆ క్యురాణ్మి పోగొట్టు కోవడం నాకు బాధగా వుంటుంది. భేప్పెన క్కురాడు-- సాహసికుడు, నాలాగా. నేనూ ఓ సారి అలాగే చచ్చిపోతూ వున్నాను. ముసలమ్మలు అప్పుడే శోకన్నాలు తీసేశారు. నా తల నిప్పులో వున్న ట్టుంది. నన్ను దేవుడి జొమ్మలదగ్గర సెళ్ళుశారు కూడానూ. అలా పడి వున్నాను. నాపైన పొయ్యిమీద కూర్చుని చిన్న డోలు కొట్టివాళ్ళు, యింతకంతే.. "పెద్దగా. లేర్కు డప్పులు కొప్టేశారు. నేను వాళ్ళకేసి అరిచాను. వాల్సింకా. గట్టిగా కొళ్ళురు.”. (ఆ ముసలాడు నవ్వాడు “ఆడాళ్ళు పురోపితుణి తీసుకువచ్చారు. నన్ను పూడ్చెయ్యడానికి తయార వుతున్నారు వాళ్ళు. వాళ్ళన్నారు “యితను మ దమ్హైన 'విశ్వాసరహితుల్తో కలిసి అవవ్మితం అయిపోయాడు; ఆడాళ్ళ! తో తిరిగాడు; మనుషుల్ని చం'పేడు; ఉపవాసం వుండలేదు; బాలల్టైకా వాయించేవాడు. వీ పాన నివేదనం. చేసుకో" అని. అంచేత నేను పావ నివేదనం మొదలెట్టాను. “నేను పొపంచేశామ అన్నాను. పురోహ్లిత్రుడేం చెప్పివా- గానీ ఆదే జనాచి చ్చాను “నేను పాపం చేశాను" నా బాలలైైకా గురించి ఆడగడం

259

మొదలెట్టాడు. “యేదీ అ శనిగొట్టు వాయిద్యం?” అడుగుతాడతను. “నాకు చూపించి విరగ్శా క్పెయ్యి.” *కాని నా దగ్గర లేదు" అన్నాను నేను. దాన్ని నేనే అవతలి యించ్హో ఒక వలలో దాచేశాను. దాన్ని కన్ని పెట్టడం నాళ్ళవల్స కాదని నాకు తెలుసు, అంచేత వాళ్ళు నన్ను ఒదిలేశారు. అంతా చేసి నేను గండం గడిచి బయటపడ్డాను. అప్పుడు మళ్ళీ నా బాలలైైకా అందుకున్నాను - అణ యేమిటీ చెబుతున్నానూ?ో అతను కొనసాగించాడు. “నే చెప్పింది విను. మిగతా వాళ్ళనుంచి దూరంగా వుండు లేకపోతే నువ్వు వట్టి పుణ్యానికి చచ్చిపోతావు. నువ్వంకే నాకు యిద్వి అదీ సంగతి. నువ్వు తాగేవాడివి -- నువ్వంకే నా కిష్టం! నీలాటి వాళ్ళు గుట్టలమీదకి స్వారీ చేసుకుపోవాలంటే యిష్ట పడతారు. యిక్కడొ హదుండేవాడు, రష్యానుంచి వచ్చాడు. అతగాడు అస్తృమానూ._ గుట్టమీదికి పోవడమే -- వాటిని “చిన్న కొండలు అని పిలిచేవాడు. లేకపోతే అలాంటి దేదో చ్మితమైన పేరు. యెప్పుడు గుట్ట కనిపించినా "పై కెక్కేసేవాడు. ఓ సారి అలా సైకంటా గ్యురంమీద వెళ్ళిపోయాడు. మహా ముచ్చట పడిపోయాడ్డే, కాని ఓ చచెన్‌ అతన్ని కాల్చి చంపేశాడు! తుపాకీ కుదురునుండి యెంత బాగా కాలుస్తారు వాళ్ళు, ఆ చెచెన్సు! వాళ్ళలో కొంతమంది వా కంళకే బాగా గురి చూసి కొడతారు. యెవడేనా అలా నిష్కారణంగా చచ్చిపోవడం నా కిష్టం వుండదు. ఒకో సారి మీ 'స్టైనికులకేసి చూసి అళ్ళ్చర్యపడే వాళ్ళి, యేం. తెలివితక్కువతనం మీకు! అలా పోతూ వుంటారు పాపం వెరి వాళ్ళు, అంత గుంపుగా. కోట్టక్రి య్ళొరటి మెడపట్టీ కూడా కట్టు కుంటారు! దెబ్బ తగలకుండా యెలా వుంటుంది! ఒకడు ఛస్తాడు వాణ్మి పక్కకి లాగేస్తారు, యింకోడొస్తాడు అక్కడికి! యేం తెలివితక్కువతనం!” తల పంకిస్తూ ఆ ముసలాడు రెట్టించాడు: “వాదిరిపోయి ఒకొక్కళ్ళే వెళ్ళకూడదూ? మీరు ఆలా వెళ్ళండి, వాళ్ళు మిమ్మల్ని కొట్టలేరు. అదీ మీరు చెయ్యాల్సింది[ో " 200

“మంచిది, వుంటా, సెలవ్‌ మామా, దేవుడు దయ తలిస్తే మళ్ళీ కలుద్దాం” అన్నాడు ఒలేనిన, లేచి నడవలోకి వస్తూ,

నేలఘీద కూర్చున్న ఆ ముసలాడు లేవలేదు.

“అదేనా సెలవు చెప్పే పద్దతి? వ్యెరివాడ్యా వ్యరివాడ అతను మొదలెట్టాడు. “అయ్యోరాతాా మనుషులకేం దాపురించింది! మనం "స్నేహంగా వున్నాం, దగ్గర దగ్గర ఓ యేడాది స్నేహంగా వున్నాం. యిప్పుడు. "సెలవ్‌ అని అలా వెళ్ళిపోతాడు! యేముంద్‌ నాకు నువ్వంచే యిష్టం. నువ్వంటే నా కెంత జాలి! నువ్వు యెంత దిక్కుమాలిన వశ్షైలా యెప్పుడూ. ఒంటరిగా. వున్నావు. యెవరూ. నిన్ను (పేమిస్తున్నట్టు లేదు. ఒకో అప్పుడు నాకు నిజేపట్టదు నీ గురించి ఆలోచిస్తూ వుంక్రే. నువ్వంటే. నాకు బాధ ఆ పాటలో అన్నట్బు!

యిది చాలా కష్టృం సోదరా, పరాయి. దేశంలో బతకడం!

నీ విషయంలోనూ అంతే”

“సరే “సెలవ్‌” అన్నాడు ఒలేనిన్‌ మళ్ళీ,

ఆ ముసలాడు. నుంచుని. చెయ్యి. చాచాడు. ఒలేనిన్‌ దొన్ని ఒత్తి; వెళ్ళిపోడానికి. వెనక్కి. తిరిగాడు.

“యేదీ నీ మొహం, యిలా!” ఆ మునలాడు ఒలేనిన్‌ తలని రెండు బలిష్ఫృమ్టైన. చేతుల్చోటీ పట్టుకుని మూడు. సారు తన తడి పెదా ల్తోటి మీసొల్హోటీ ముద్దు పెట్టుకున్నాడు. యేడవడం మొదలెట్టాడు.

ఉవేను. విన్ను (సేమిస్తున్నాను,. సెలవ్‌!”

ఒలేనిన్‌ మజిఠీ బండిలోకి యెక్కాడు.

“నరే అలాగేనా నువ్వు పోవడం? నిన్ను జ్నావకం వుంచుకోడానికి నాకేదేనా ఖుయ్యిన ఓఓ తుపాకీ యియ్యి! నీకు రెండెందుకు?” అన్నాడు మునలాడు, నిష్కుపటంగానే వెక్కుతూ.

ఒలేనిన్‌ ఓ తుపాకీ. తీసీ అతని కిచ్చాడు.

“ఆ ముసలాడికి యెన్నిచ్చేరు్‌. గొణిగాడు వన్యూష. “వాడికె ప్పుడూ. సంతుష్టి లేదు. అసలైన ముసలి బిచ్చగాడు, వాళ్ళంతా అంతే వంకర మనుషులు” అన్నాడతను ఓవర్‌ కోటు కప్పుకుంటూ, బండిలో తన చోట్నో కూర్చుంటూ.

“నోర్ముయ్యెహే, పందీ[ో అరిచాడు ముసలాడు నవ్వుతూ, “యేం పిసినారి మనిషి)”

మర్యాంకా దూళ్ళశాలలోనుంచి యివతరికి వచ్చింది. ఉదాసీనంగా బండికేసి చూసింది. వందనం చేస్తున్నట్టు వంగి యింటికేసి వెళ్ళింది.

“లాఫీల్‌[* అన్నాడు. వన్యూష కన్ను గీటుతూ. వెకిలిగా పగలబడి నవ్వాడు.

“పోనియ్‌!” ఒళలేనిన్‌ కోపంగా అరిచాడు.

“సెలవ్‌ నాయనా, "సెలవ్‌! నిన్ను మర్చిపోను” యెరోష్క అరిచాడు.

ఒలేనిన్‌ వెనక్కి చూశాడు. యెరోష్కు మామ మర్యాంకాతో మాట్టాడుకున్నాడు, స్పమ్మంగా అతని విషయాల గురించే. ఆ మున లొడుగొన్ని మర్యాంకాగాని ఒలేనిన్‌ కేసి చూళ్ళేదు,

ఆడది ((ఫెంచ్చి. -నం.

పారకుఠలకు మనని ఈ పుస్తకాన్ని గురించిగానీ, దీని అనువాదాన్ని గురించిగానీ మీ అభ్మిపాయాలనూ మీ సలహిలనూ మా భావి(పచురణల నపాయార్శం మాకు పంపండి. మా చిరునామా: 2264482 ౨1011313 17, 20200750” 8064164964 గీ0ంంం0%, 55 గదా య న్న పనీ 2 ల్లా శా క్‌ రల నే [౧ 6 గం తో” సే త్తష్ప లో సనో వో హైద వాడ్‌ ళీ

మౌ (పచురణలు దొరికే చోట్ళు; విశాలార్యధ పళ్నిషింగ్‌ హౌస్‌ విశాలాంయ్థధ బుక్‌ హౌస్‌ చర్మదం బిల్నింగ్స్‌ 11-0--37 గాంధీ రోడ్డు విజయవాడ - 520004 తిరుపతి - 517501 త్యధ బుక్‌ హౌస్‌ విశాలార్మధ బుక్‌ వన్‌ రోడ్డు సూపర్‌ బజారు ఎదుట కొయవాడ - 5200027 హా ర న. హే " "మెబ్టైన్‌ రోడ్డు

ల“ బావుం. 530002 ప్రలా గ ల్ల వ్‌ విశాలాం్య, జ్‌ విశాలాం ధ్‌ సీక్‌ హౌస్‌ సుర్హాన్‌ రు క మెయిన్‌ గ్లోద్ను! "హైదరాబా స్య్యక్తర్ణంం న హనుజీకొరీడ స్వ గ. వరంగల్‌.2 00011 వ్ల మాటల ల్‌ " విశాలాం్థధ బుక్‌ హస్‌ విశాలొంధ ' బుక్‌ పొన్‌ “కాలేజి రోడ్డు మెయిన్‌ గ్‌ 7ణె తలి అనంతపురం - 5156004 "ఆరండల్‌ గుంటూరు - 52200!

మా (పచురణలు దొరికే చోట్ళు:

"విశాలాం్యధ పబిషింగ్‌ హౌస్‌ విశాలాం్యధ బుక్‌ హౌస్‌ చరం్యదం బిర్నింగ్స్‌ 11-1-37 గాంధీ రోడ్డు విజయవాడ -- 520004 తిరుపతి - 517501 విశాలాంశ్థధ బుక్‌ హౌస్‌ విశాలాంయ్యధ బుక్‌ హౌన్‌ ఏలూరు రోడ్డు సూపర్‌ బజారు ఎదుట విజయవాడ - 520902 నాంమెష్టైన్‌ రోడ్డు

సల. చ గపా్నం.. 530002 శ న.

విశాలాం[ బ్‌ వ్ర! క్‌ విశాలాం్థధ ప హౌస్‌ సుల్తాన్‌ బారు సీ మెయిన్‌ రో "హైదరాబా ర్‌ర్గంవిమ్ల హనుమకొరిడ్త

స్ప గ లన ల వఠంగర్తశట06011 మున్నా ఒంక కాగా లా న

విశాలొం్యధ బుక్‌ హౌన్‌ నవనవ విశాలాంధ_ బుక్‌ హౌన్‌

“కాలేజి రోడ్డు మెయిన్‌ రోడ్డు అనంతవురం - 515004 అరండల్‌' పేట

గుంటూరు - 522002

న. కోనక్కులు: యిప్పటికీ ఆశ్విక నై పుణ్యానికీ, వీరత్వానికీ పేరుగాంచిన . రష్యన్‌ తెగ. పచ్చిక మైడానాల్నో, రష్యన్‌ సాామాజ్య సరిహద్బుళ్నో "స్వేచ్చాయుత. జీవితాన్ని కాంక్షించిన. వాళ్ళు జార్‌ చ్యుకవర్తుల నుంచి తమ సరిహద్దు రక్షణ సేవలకి గుర్తింపుగా కొన్ని హక్కులు, ముఖ్యంగా స్వతంత (సతిపత్తిని పొందిన నాళ్ళు, " ' అప్పట్నో రష్యా సరిహద్దు కాకసస్‌లో వుండేవాళ్ళు. టాల్‌స్టాయ్‌ కాకసస్‌లోని ఒక కోసక్‌ (గౌమంలో జీవించి కొన్ని ॥ "సైనిక దండయాాతల్ళో పాల్నొన్నాడు. ఈ అనుభవం తను , రచించిన *“'కోసక్కులు” నవలలో (పతిబింబించింది. ఈ నవలను + ఆయన పదేచ్ళు (1853-1862) రాశాడు... దానిలో మనిషి + నిజమైన విలువను గురించీ సామాన్య పజల జీవితపు సౌందర్యమూ నిర్మఠినత్వమూ గురించీ కవితాత్మకంగా చ్వితించాడు. కులీన సమౌ జపు అసత్యపూరితమైన, వంచనాత్మక జీవితాన్ని విమర్శించాడు. ॥ నవలా నాయకుడు ఒలేనిన్‌లో టాల్‌స్టాయ్‌ య్హా తన చ్చునోభావాల్చి రసవత్తరంగా రంగరించాడు. | |. శ్రే ॥ [( ల్‌ _ /| టా . టి!