Telugu Kavithraya Virachita Srimadandhra Mahabharathamu Anusasanika Parvamu (Samputamu 11 ) noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

Analysis: Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/kavaitaraya-vairacaita-saraiimadaaamdhara-mahaaabhaaaratamau-sampautamau-11
Date: 2026-08-04 10:31
Chunks: 90

Book Overview

Book: Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)
Source: https://sundarayya.org/kavaitaraya-vairacaita-saraiimadaaamdhara-mahaaabhaaaratamau-sampautamau-11
Total OCR chunks analysed: 90

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 92%

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

  • తిరుపతి
  • తిరుమల
  • ఆచార్య
  • నన్నయ
  • శ్రీ
  • పోతన
  • తిక్కన
  • దేవస్తానం
  • భారత
  • డాక్టర్‌
  • ప్రధాన
  • ప్రచురణ
  • సంపాదకుడు
  • న్‌ా
  • వ్యాఖ్యాన
  • కులశేఖరరావు
  • పర్వం
  • ఇక్కడ
  • అత్యంత
  • ఆంధ్రప్రదేశ్‌
  • ననుసరించి
  • రాజమహేంద్రవరంలో
  • దేవస్థాన
  • మూడు
  • పర్వాలకు
  • వ్యాఖ్య
  • అనంతరం
  • నండూరి
  • తేదీన
  • మధునాపంతుల

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0001-0010.txt

OCR Score: 90% Telugu coverage
Characters: 15708

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [66, 67, 73, 76, 81]...
  • Repeated punctuation clusters: 17 occurrences

Key Terms:

  • తిరుపతి
  • తిరుమల
  • ఆచార్య
  • నన్నయ
  • శ్రీ
  • పోతన
  • తిక్కన
  • దేవస్తానం
  • భారత
  • డాక్టర్‌
  • ప్రధాన
  • ప్రచురణ
  • సంపాదకుడు
  • న్‌ా
  • వ్యాఖ్యాన
  • కులశేఖరరావు
  • పర్వం
  • ఇక్కడ
  • అత్యంత
  • ఆంధ్రప్రదేశ్‌
  • ననుసరించి
  • రాజమహేంద్రవరంలో
  • దేవస్థాన
  • మూడు
  • పర్వాలకు
  • వ్యాఖ్య
  • అనంతరం
  • నండూరి
  • తేదీన
  • మధునాపంతుల

Extractive Summary:

న వే / / హస య | జ ః ॥ ఈ ॥ ఇ న కీప్‌ స్ట నళ ల / 1 1 ( శ జ గా న్‌ వ జ్జ య గ ఈ ణా న ు.. నం | శ ఛా శ శ య (1 | " శీ శ ని ళ, గట్ట. తో | వా క టు ్‌ గూ 4 ల క్‌ స మ ల | | న. మం ఫ్యా స్టో ల వ స న.

Chunk 2 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0011-0020.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 20601

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [10, 12, 25, 27, 73]...

Key Terms:

  • శ్రీ
  • డాక్టర్‌
  • ఆశ్వా
  • తిరుపతి
  • తిరుమల
  • ఎస్‌
  • అశ్వా
  • ధర్మరాజు
  • తరువాత
  • కవిత్రయ
  • అతడు
  • జరిగింది
  • మహాభారత
  • సభ్యులు
  • మండలి
  • కాని
  • దాక్టర్‌
  • తిక్కన
  • గారి
  • కొన్ని
  • వ్యాఖ్యాన
  • భీష్మ
  • అతడి
  • ప్రణాళిక
  • మహాభారతం
  • పర్వాల
  • దేవస్థానం
  • వ్యాఖ్యానం
  • కాబట్టి
  • కూడా

Extractive Summary:

ఈ స ఎని వా వెలుగు చూడటంలో ముఖ్యకారకులైన తిరువుల తిరుపతి దేవస్టాన కార్యనిర్వహణాధికారి కార్యనిర్వహణ ల రు గారి గ్రోత్సాహక పర్యవేక్షణకు కైమోడ్పులు. _ ఆనుశాసనిక్వర్యం మ... మగణం అశ్వ అశ్వమేధ ర్వం త ఒం తగణం ఆశ్ర _ ఆశ్రమవాసపర్వం ర - రగణం మౌస్త ల మౌసలపర్వం జ య జగణం మహా _ మహా స్టస్టానిక్రర్వ్యం భ - భగణం స్వర్గా _ స్వర్గారోహణపర్యం | న ఆ నగణం సం - భండార్కరు సంస్థవాగ్ర ః స ఆ సగణం సంస్కృతభారత ప్రతి ల ఆ లఘువ్ఫు య =. కాని, దీనిని ప్రత్యేక పర్యంగా పరిగణించటమే కొందరు అనుశాసనిక పర్వా న్న శాంటిప మ క కికధరాలను, వ్యాసహృదయం అయితే శాంతిపర్వంలో మోక్షధర్మాలను అడిగి తెలిసికొన్న ధర్మరాజు మరల ఈ పర్వంలోని లౌ న [| న ॥ ని కొందరు విచారించా వర్ధాశ్రమ ధర్మాలను, దాన శీర్చాది విశేషాలను విరివిగా అడిగి తెలిసికొనటంలోని తొత్చర్యమేమై ఉంటుందని కొం శరం ఉర్మాలను, స ఎక్కువగా ప్రతిఫలిస్తాయి.

Chunk 3 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 32409

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [7, 282]

Key Terms:

  • సంవాదం
  • తిక్కన
  • భీష్ముడు
  • ధర్మరాజు
  • అతడు
  • ప్రశ్న
  • కాని
  • చెప్పిన
  • కాదు
  • అతడి
  • తాను
  • పర్వంలో
  • దాదాపు
  • గురించి
  • కూడా
  • ప్రాచీన
  • దానిని
  • పీరిక
  • చెప్పాడు
  • విద్య
  • సుదర్శనుడు
  • మిక్కిలి
  • చూడు
  • వారికి
  • మాటలు
  • అడిగిన
  • అడిగాడు
  • ఇతిహాసాన్ని
  • తెలిపాడు
  • భీష్ముడిని

Extractive Summary:

ఆ మాట విని పొము తాను మృత్యుదేవత పంపగా వచ్చి గ్‌ పంష కర్రవ్వాాని నిరయహాంచాడణ మృతికి తాను ప్రత్యక్షకారణం కాదని వాదించింది మృత్యువు అక్కడకు వచ్చి తాను యముడు పంపగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వ ల వై ప రణానికి కర్తలం అతడి మరణానికి తాను కర్త కాదని వాదించాడు. జ ల్‌ లన్‌ ఈ పద్యం భక్తిజ్ఞాన ప్రదీపిక | ఇంతకు మూలమై యిరువదేనగు తత్త్య మనంగ వేదవే దాంతపురాణవేద్యుం డగు నప్పురుషుండు వెలుంగు, వాండ కా లాండకు (6 డైన యచ్యుతు ౧ డనంతుండు యోగిజనాంతరంగవి 'శ్రాంతుడు విష్ణుం డద్యయుందసంగు ఆ డు న! ఈ పర ప్రణాళికలో ఆ మార్చు కనబడుతుంది 1 న్ని బట్టి కథాకధనం, దొనిశిల్బం మూరు చెందటం సప టల 1] ఇందులో కథ ళా ల స్థూలంగా గోచరించే అంశా లివి; ఏ 9 బహజం, ప్రస్తుత కథా లకమ పద్ధతి నన్సుసరించ్చి " సోగ కథలో కద్రువకు సరాలు ఫృట్టన తరువాత వి దు.

Chunk 4 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0031-0040.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 30126

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [224, 228, 311, 318, 376]...

Key Terms:

  • తిక్కన
  • కాని
  • తిక్కనసోమయాజి
  • పీరిక
  • శ్రీ
  • అతడు
  • పాల్కురికి
  • సోమనాధుడు
  • రచించిన
  • గురించి
  • కొన్ని
  • భీష్ముడు
  • మనకు
  • హరిహరనాథ
  • ఉన్నవి
  • అనగా
  • సోమనాథుడు
  • దాని
  • నితండె
  • స్త్రీ
  • మిక్కిలి
  • లేదు
  • పర్వము
  • దీనిని
  • సంబోధన
  • కావున
  • మహాకవి
  • చేసెను
  • ఉన్న
  • గరుత్మంతుడి

Extractive Summary:

భీష్మపితామహండి వ్యక్తిత్వాన్ని గురించి డొ॥ వేదాంతం సంపత్కుమారాచార్యగారు పలికిన ఈ క్రింది వాక్యాలు ఆ అద్భుతే మూర్తికి అక్షర నీరాజనాలు. ఆశ్వాసారంభన్స్య ఒక కంద్రపద ము ఒకటిగ్గా నుండును దీవికి కా క ఏలమాల, చంపకమాల, మత్తేభ స్‌ు, 9త యపవార్వన్స్సృ కలదు, స్తాప్ట్యి పర్వము స్త ధమాశ్వాసము ము, శౌర్టూలము _ వ్రీనలో అము చ్ల్వం్ర స మహాస్రగ్ధర్వ్య్యృ, ద్వితీయాశ్వాసము ఈ ఆలయమునందలి ఒక శాసనములో హొయసల రెండవనరసింహునకు సేనాపతియైన పోలాళశ్వ దండనాథుడు శ్రీ.

Chunk 5 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0041-0050.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 22655

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [62, 80, 179, 232, 244]...

Key Terms:

  • ప్రకృతి
  • హరిహరనాథుని
  • అనుట
  • సాంఖ్యులు
  • తిక్కన
  • యోగము
  • చెప్పుదురు
  • బ్రహ్మము
  • పురుషుడు
  • జగత్తు
  • వీరి
  • పీరిక
  • కలదు
  • హరిహరనాథ
  • బహుధా
  • అనుటచే
  • హరిహరనాథుడు
  • ఇట్లు
  • సంబంధము
  • కాని
  • సాంఖ్యము
  • మాయా
  • చేసిన
  • తనకు
  • తిక్కనసోమయాజి
  • చేసినాడు
  • రూపమును
  • పరిక
  • అనగా
  • ఒకరికి

Extractive Summary:

వక్షశ్ళోట్ధ ; (1) శ్రీమట్తేలసీపలన దా ఇం దామచ్చవిలబ్బ మరకత ప్రతిమతో, (తద్గుణాలంకారము) 5.4.1 శి ఈ “ఎత్వొర్దామ ప్రభాస్థిమాలా శ్యామాయిత విప్పులవక్ష (2) భసిక పరభాగ (3) వన 'హేలాలసిత శ్రీవశ్చలలిత లాంఛన 6-3-454 న మాలికోరగప్రంర పరిష్కారసార 74.1 4) శులసీదళదామ క్ర భుజములు ; పాలమాలికాభావిభవాభిరామ 18-1-95. తికన మ క ల వేదాంశదృష్టితో ఆయన నిర్గుణ నిష్క్రియ స బహుధా 'ప్రపంచించి స్తుతించెన్సు, తిక్కన మతములో మోక్షసి జ్టానము క్రాన్సి 'పహ్మైక్యజ్ఞానము కాని భక్తి సహితమ్రైనప్యుక్త మిక శేవలజ్ఞానము చాలదు. ఈ భావమునే “వైడికమార్గ నిష్టమగ్స' వ భగవంతునకు ఎక్కువ కిక్కనసోమయాజి “జ్ఞిద్ష్వ్వు లేని భక్తిని అను క + అను పద్యమున విశదమ్చు చేసినాడు.

Chunk 6 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0051-0060.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 26978

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [58, 207]

Key Terms:

  • ఉత్తరం
  • అతడు
  • ఇంద్రుడు
  • ప్రశ్న
  • కాని
  • శ్రీ
  • కొడుకు
  • భీష్ముడు
  • అతడి
  • అతడిని
  • వచ్చి
  • రాజు
  • పర్వ
  • బ్రాహ్మణ
  • అన్నాడు
  • కాబట్టి
  • అగ్ని
  • సంతోషించి
  • అతడికి
  • కొడుకులను
  • దానికి
  • అనుశాసనిక
  • దుర్యోధనుడు
  • తనను
  • కోరాడు
  • ఉన్న
  • ఉత్తమ
  • కద్రువ
  • వినత
  • కథాసారం

Extractive Summary:

ఆ దేవదేవుడి కృపాకటాక్షంతో పండితులు వ్యాఖ్యానించిన వదునెనిమిది పర్వాల ఈ దివ్య ప్రబంధమండలిని వరిష్కరించి, నర్వాంగ నుందరంగా 'వ్రచురించి, సామాన్యజనులకు అందుబాటులో ఉండేటట్టు చేయటం తెలుగువారు చేసికొన్న వెలుగుల వుణఖ్యం. అమె దుఃఖిస్తూ ఉండగా, ఒక కిరాతుడు ఆ పొమును తాడుతో కట్టి తెచ్చి దాని తలను నరకబోయాడు. ఆ కొమ్మను దురాచారంతో అపవిత్రమైన కులింద దేశ సముద్ర ప్రాంతంలో వదలుమని చెప్పారు గరుత్మంతు డాపని చేసి, ఒక మహాగిరి శిఖరం మీద విశాల ప్రాంతంలో గజకచ్చపాలను భక్షించి మహాబలోపేతుడై అమృతమున్న స్టానానికి చేరాడు.

Chunk 7 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 29268

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ఉత్తరం
  • ప్రశ్న
  • దానం
  • అతడు
  • దానిని
  • చ్యవనుడు
  • వినుము
  • తరువాత
  • అతడి
  • తగిన
  • దేవతలు
  • కొడుకు
  • వారిని
  • దానికి
  • అగ్ని
  • కథాసారం
  • చేసి
  • ఉండగా
  • కూడా
  • చెప్పాడు
  • గోవులు
  • దేవతలకు
  • వారికి
  • పర్వ
  • రాజు
  • సంతానానికి
  • తపస్సు
  • వచ్చి
  • కాబట్టి
  • చేయాలి

Extractive Summary:

ఆ కుమారస్వామి బంగారమే పసన నేంహరించి దేవతలకూ మునులకు సంతోషాన్ని * బంగొారమె స్వరూపంగా ఈ హిరణ్యేతుడు కావటం, కీవుడు వ క లవాడు కావటం, అతడు శివరూప్పడు కావటం, అగ్ని పరశు హ్ని కావటంవలన బంగారం జాతరూసమనే ₹ రాముడు స్వర్థముపినును ఇల్చి ఎరుళో ప్రసిద్ధి చెందింది. అమావాస్యనాడు క మొదలైన నక్షత్రాలలో నా ఫలితాన్ని ఇస్తుంది వ మి శొదానికి ( ద్ధకర్మలు ఆచరిస్తే ఆ, విశేష ౪ వ మొదలైన తిభఘులలో దానికి తగిన సమయాలు “ అలాలు ఏర్పడతాయి శాప ప్న క శ " - కృాళ్ణపక్షం, ఆపరాష్టాం ఉత్తరం న ఇ ఎక్కువ ఫలం వస్తుంద్ర? ఉపవాసవిధికి దూ గ్యత్మ దాని గొప్ప ఫలం _ నే ఉత్తరం: అంగిరను డనేమ్సు వాటిని గురించ్చ వినగోరుత్రాన్స ని ఈ విషయంలో నాక్సు " రోజు ల చెప్పిన వివరాల సారా లి ఉపవస్సిస్టే శుభ్రాల్చు కలుగు ష్‌ దులు నొలుగ్స భోజనాల్పు మానవ్వ్వు న మించిన గృర్త తాయి.

Chunk 8 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0071-0080.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 28395

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శివుడు
  • పార్వతి
  • కూడా
  • చేయటం
  • విధంగా
  • నీవు
  • నేను
  • దానిని
  • కాబట్టి
  • ఉత్తరం
  • విద్య
  • పర్వ
  • ప్రశ్న
  • ఉండటం
  • చేసిన
  • తపస్సు
  • కథాసారం
  • అహింస
  • కలుగుతుంది
  • ఏమిటి
  • ఇట్లా
  • బ్రహ్మ
  • చేసి
  • నాలుగు
  • మొదలైన
  • పనులు
  • దానాలు
  • ధర్మాలు
  • శ్రీకృష్ణుడు
  • చెప్పాడు

Extractive Summary:

ఆ ప్రభువు విశ్వాన్ని సృష్టిస్తూ మరల తనలోనే లీనం చేసికొంటూ “విభుడు బెతున్నాడు. 'చుట్టాలు నీ దుష్టస్వభావంతో విసిగి వదలి తరువాత బాధపడటం, దారిద్ర్యం కలిగినప్పుడు అపూర్వ గౌరవాలు కోరటం, ఇతరులు పెట్టిన బాధలకు నీవు మొగమాటంవలన అనుభవించగా వారు జయించామని పాంగిపోవటం, జాలి తలచి నీవు వేలు చేయగా ఆ మేలు పొందినవాడు అది తన పరాక్రమమే అని చెప్పటం, బుద్ధి కలవారు నిన్ను పాగడుతూ ఉంటే సిగ్గుపడుతూ పండితుల మెప్పుకొరకు చూస్తూ ఉండటం, నీవు న్యాయంగా పలికిన దానిని జనసభ అంగీకరించకపోవటం, నీ తప్పు నీ భార్యకు తెలిసి ఆమె కుమిలిపోతూ ఉంటే నీవు ఆమెను సముదాయించలేకపోవటం, నీ సొమ్మును కొట్టి వేయాలని ఇతరులు కనిపెట్టుకొని ఉంటే దానికి ఏది దిక్కు అని నీవు ఆలోచిస్తూ ఉండటం, దుర్మార్గుడు చాటున నిన్ను గూర్చి చేసిన నిందలను నీ బంధువులు వినాలని భావించటం, నీవు గొప్ప పనులు చేస్తూ ఉంటే నీ స్నేహితులు నిన్ను మాయలవాడిగా భావించటం, నీ మననులో ఉన్న పెనువగపును బయట పెట్టకొనలేకపోనటం, భార్య, కొడుకు, అల్లుడు మంచి నడవడిలేనివారై త్రిప్పలు పెట్టటం, తండ్రి, తల్లి, అన్నదమ్ములు రోగాదులచేత కృశించటం, పూర్వజన్మలో (బ్రాహ్మణుడి ఆవును చంపటం, పాపభావంతో బ్రాహ్మాణుల సొమ్ము, దేవుడి పొమ్ము అపహరించటం, ధనం పోగొట్టుకొనటం, చుట్టాలు చావటం, పనికిమాలినవాడిని పనిలో పెట్టకొని పేరు పాడుచేసికొనటం, ఎంతో కాలం ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసి ఒక కొలికికి తెచ్చిన పనిని నీచుడైన పగవాడు పాడుచేయటం - వీటిలో ఒకదానిచేత మానవుడు కృశిస్తాడు. ఆ తరువాత శ్రీకృష్ణుడు తన సొమ్యదృష్టితో ఆ మంటను చల్లార్చి అడవిని మునుపటివలెనే సవ్యంగా ఉండేటట్లు చేసి, అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచిఎత్తాడు.

Chunk 9 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0081-0090.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 21585

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [286, 319, 339, 340, 341]...

Key Terms:

  • భీష్ముండు
  • భీష్ముడు
  • కుంభ
  • ప్రకారము
  • ధర్మజునకు
  • ప్రశ్న
  • శివుడు
  • ఉత్తరం
  • పార్వతికి
  • నేను
  • సెప్పుట
  • 13-అను
  • నాకు
  • వారు
  • శివుండు
  • ధర్మం
  • అతడు
  • శ్రీకృష్ణుడు
  • డయ్యాడు
  • చెప్పుట
  • పొందుతారు
  • కలుగుతాయి
  • నీవు
  • అతడి
  • కలుగుతుంది
  • స్పర్వలోక
  • ఎవరు
  • బ్రాహ్మణులను
  • ధర్మాన్ని
  • నీకు

Extractive Summary:

ఉత్తరం : సమస్త జగత్తులకు ప్రభువు, దేవదేవుడు, అనంతుడు, పురుషోత్తముడనే పేరుగలవాడి సహస్రనామాలను నిరంతరం స్తుతిస్తూ, జాగృ్గతమనస్కుడై యజ్ఞకర్తను, అవ్యయుడైన అతడిని అర్చనం చేస్తూ అచంచల ధ్యానంతో నమస్కరిస్తూ, ఆద్యంతాలు లేని ఆ విష్ణుదేవుడిని, సర్వలోకాధ్యక్షుడిని, బ్రహ్మణ్యుడిని, త్రిలోకకీర్తివర్దనుడిని, సర్వధర్మాలు తెలిసినవాడిని, దయామయుడిని, లోకనాధుడిని, పంచభూతాల ఉత్పత్తికి కారకుడైనవాడిని నమ్మి భక్తితో సేవిస్తే ఆతడు దుఃఖాల నన్నింటిని తొలగత్రోస్తాడు. పరబ్రహ్మ మైన ఆ విష్ణుదేవుడి సహస్రనామ సంకీర్తనం పాపాలను, భయాలను పోగొట్టుతుంది. తన పదములపై' మనస్సు నిలిపేవారికి ఉత్తమ పదాలను, ప్రసాదించేవాడు ఆ మహాదేవుడు.

Chunk 10 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0091-0100.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 21246

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [58, 239]

Key Terms:

  • కనుక
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • విశేషం
  • పాము
  • అన్నాడు
  • నేను
  • పామును
  • చెప్పుట
  • నిన్ను
  • అనగా
  • ధర్మజునకు
  • నీవు
  • అన్నది
  • విధంగా
  • ఇట్టా
  • కూడా
  • భీష్ముండు
  • మహాభారతము
  • పర్వము
  • ఇట్టు
  • విని
  • కోపంతో
  • కిరాతుడు
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • సంబోధన
  • దీని
  • లేదు
  • వినుము
  • చాలా

Extractive Summary:

నంచు నొక మేటి కిరాతుండు రోషదీప్పుండై, ళ్‌ ప్రతిపదార్థం: ఒక మేటి కిరాతుండు= ఒక గొప్ప అడవిజాతివాడు; రోషదీప్తడు+ఐ= కోపంతో మండిపోతునవాడై;: ఆ+ఉరగవల్లభు= ఆ పెద్దపామును; రజ్జునన్‌= (త్రాటితో; కట్టి తెచ్చి; వగచుచున్‌ణచూడన్‌= దుఃఖిస్తూ చూస్తున్న (మరణించిన కొడుకుకైై; ఆ+మగువకున్‌= ఆ తల్లికి) చూపి= కిరాతుడు పామును చూపి; దీనిన్‌; కోలన్‌= కర్రతో; తల 'మ్రందంగన్‌+మోంచెదన్‌= తలను చితకబాదుతాను; ఒండెన్‌= లేదా; నెఆకత్తిన్‌= వాడి కత్తితో; వ్రేసెదన్‌= నరుకుతాను; కడున్‌= మిక్కిలి; చెడుగు= చెడ్డది; ఈ పొడ పాయ పుర్వు= ఈ పాడలుగల నికృష్టమైన పాము; ఏమిగతిన్‌ వధింతున్‌?= ఏ విధంగా చంపమంటావు? (ప్రేమతోడి పిలుపు); భుజగనాధున్‌= పెద్దపామును; విడువు= వదలిపెట్టుము; అనవుడున్‌= అనగా; అతండు= ఆ కిరాతుడు; ఇది= ఈ పాము; ఈ పిన్న+ఆతని= ఈ పసివాడి; ప్రాణంబులు కొన్నది= (ప్రాణాలు తీసింది; ఇది= చెడ్డపాము; దీని ఉసులు= దీని ప్రాణం; కొనియెదన్‌= తిస్తాను; అనియెన్‌= అన్నాడు. వ ఈ క్రియ నావశం బగునే?

Chunk 11 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0101-0110.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24843

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • ప్రతిపదార్థం
  • నాకు
  • అనగా
  • విశేషం
  • పాము
  • ప్రతిపదార్హం
  • వినుము
  • కనుక
  • పాపం
  • చూచి
  • మృత్యువు
  • అన్నాడు
  • వచ్చి
  • సుదర్శన
  • అందం
  • కారణం
  • విను
  • తప్పు
  • ముఖం
  • మృత్యువూ
  • పామును
  • కూడా
  • నేను
  • కాదు
  • తరువాతి
  • పద్యంతో
  • సమయంలో
  • చేసిన

Extractive Summary:

12 శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతము ప్రతిపదార్హం: కావునన్‌= కాబట్టి; ఇందయున్‌= మీరంతా" ఈ వాదంబు= శ చర్చ; ఉడుగుండుజ= మౌనండి అనుడున్‌= అనగా; ధరణీదేవ= భూసురుడి, బ్రాహ్మణుడి;,.అంగన= స్త్రీ (ట్రాహ్మణట్తు: తన ఎయుకియున్‌= తన జ్ఞానం దేవ= దేవుడి ఆలాపములు= మాటలు; ఒక్క= ఒకే; తెరువైఐ విధంగా; ఉన్నన్‌= ఉండగా తాత్పర్యం: కాబట్టి మీరంతా ఈ చర్చ మానండి" అనేటహూుటికి ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీ తన జ్ఞానం , యము దడన్నమాట లీ ట్‌ బు ఫ్ర వా ; సంవాదంబు= సంభాషణ; అను= అన్న" ఈ ఇతిహాపంబు= ఈ పురాణకిధయొక్క; తాత్పర్యంబు= భావం, రహస్యం; మనంబునన్‌= మనస్సులో; పట్టుకొలిపి= నిలుపుకొని; ఆ పుట్టిన= నీకు పుట్టిన ప్రసిద్దమైన కలంకన్‌= కలతను; తాలంగన్‌ జడిసి=ఐ పోగొట్టుకొని; శమంబునన్‌= శాంతితో" సుఖివి కమ్ము సుఖం పొందుము; అనినన్‌= అనగా" క ంతేయ+అ(గ్రజుండు= కుంతీ పుత్రులలో పెద్దవాడైన ధర్మరాజు సంతసిల్లిఐ సంతోషించి; శాంతనవునితోన్‌= శంతనుడి కుమారుడైన భిష్ముడితో; ఇట్టుశఅనియన్‌వ ఈ నిధంగా అన్నాడు. ఆనుశాసనిక పర్వము - ప్రధమాశ్వాసము క్షా వేడుకలన్‌= పండుగులను; ఉత్సవాలను; పొనర్చెన్‌= చేసింది; నును+తీవన్‌= లేతతీగను; చీరికిన్‌= లెక్కకు; కొనని= (గ్రహించని (లెక్కచేయని); నీ; మై=ఐ శరీరమన్న; తీవ= తీగయొక్క; మురిపంబు= సౌకుమార్యం; డెందంబున్‌= మనస్సును; మరులు కొలిపెన్‌= / మై ఇ గ ట్‌ ఫె మోహీంపజేసింది; నెజ=ఐ నిండు; చందురుని= జాబిల్లిని; సిగ్గుపణుపంగన్‌+చాలు= సిగ్గుపాలు చేసే; నీ; నెజ+మోము= అందమైన ముఖం; తాలిమిన్‌= నా ధైర్యాన్ని; వమ్ము చేసెన్‌= నాశనం చేసింది; నీకునై=ఐ నీకోసమై; అంగజుని చేతన్‌= మన్మధుడిచేత; పెక్కు= అనేకమైన; బన్నములు= కష్టాలు; పడితిన్‌= పడ్డాను నాకున్‌= నాకు; వల్లభవు= భార్యవు; అగుము= కమ్ము; నావుడును= అనగా" ఆ+లతాంగి= తీగవంటి శరీరం కల ఆ సుదర్శన; సిగ్గు కదిరి= లజ్జ తాణికిసలాడగా; ఆననము వాంచి= తలను వంచుకొని; అలంతి= సన్నని; ఎలుంగునన్‌= స్వరంతో; ఇట్టు+అనున్‌= ఈ విధంగా అన్నది.

Chunk 12 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0111-0120.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25629

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • కనుక
  • విశేషం
  • అతిధి
  • నీవు
  • భర్త
  • గొప్ప
  • అన్నాడు
  • నాకు
  • నేను
  • చెప్పి
  • తరువాతి
  • పద్యంతో
  • ప్రతిపదార్హం
  • చెప్పిన
  • చెప్పగా
  • కొడుకు
  • చాలా
  • మనస్సులో
  • ధర్మరాజా
  • నీకు
  • దాని
  • పర్వము
  • తాత్సర్యం
  • అతడు
  • రాజు
  • కూడా
  • శ్రీమదాంధ్ర

Extractive Summary:

క _ ఆ లేమ సుదర్శనునకు | నాలింగా నిచ్చె, నద్దహననందనుండున్‌ లోలతం గైకొని, పరిణయ ; కేలి నడపి, విమలబుద్ధిం గృతనిశ్చ్హయుండై. 79 ప్రతిపదార్హం: అతిధి అప్పుడు= భర్త ఆ విధంగా అన్న తర్వాత ఆతిధి; ప్రీతిన్‌ఐ సంతోసంతో; అతని సన్నాధికిన్‌= అతడి దగ్గరకు; ఏంగుదెంచి= వచ్చి; దుర్‌నిరీక్ష్యజ చూడటానికి వీలులేని; తేజము= కాంతి; అడరన్‌= వ్యాపించగా; తనదు= తనయొక్క; మూర్తి= రూపం; అధికతర= మిక్కిలి; సమ్‌+ఉన్నతిన్‌= గొప్పగా; పొలుపు ఎస6గన్‌= అంద మెక్కువ కాగా; నిళ్బి= ఎదుటగా నిలబడి; అతనికిన్‌= అతడితో; ఇట్టులు+అనియెన్‌= ఈ విధంగా అన్నాడు. ; తగన్‌= ఒప్పిదంగా; నీదుచిత్తంబు= నీ మనస్సు; అరయన్‌= చూడగా; వచ్చితిన్‌=ఐ వచ్చాను: నీవు నిశ్చల(వ్రతుండవు= నీవు చెదరని (వ్రతం కలవాడవు; నీప్రతిజ్ఞకున్‌= నీ శపథానికి; హానిజఐ లోపం; కలిగినన్‌= కలిగితే; తెగన్‌*చూడన్‌+తలంచి= చంపాలనుకొని; మృత్యువు= మృత్యుదేవత; వెనువెంటన్‌= నీ వెన్నును అంటుకొని; తిరుగున్‌= తిరుగుతున్నది; విను= వినుము; దానిన్‌= మృత్యువును; జయించితి(వి)= గెలిచావు; కొముజ కామం; రోషజ కోపం; ఆది= మొదలైన (కామ, (క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మత్సరములు ఆరుగురు శత్రువులు); వికార సహితముగన్‌= దోషాలతోపాటు (వికారం= సహజతకు విరుద్ధమైన కదలిక); అంతరంగంబు= మనస్సు; మున్న= ముందే; గెల్బితి(వ)= జయించితివి; భవత్‌= నీ" సతియున్‌= భార్యయు; పవిత్ర= పావనురాలు; ఆస్థలిత= (ధర్మమునుండి) చలించని; చరిత= నడవడి కలది; నీకున్‌= నీకు; ఎప్పుడు= ఏ సమయంలో; ఒడలితోడన్‌= శరీరంతో: ఊర్చ్వలోకమునకున్‌= పై లోకానికి; అరుగుతలయపు= వెళ్ళాలన్న ఆలోచన; తో(ఛెన్‌= కలిగిందో; అప్పుడున్‌= ఆ వేళ; ఇదియున్‌= ఈ భార్యకూడా; తోడిద+ఐ= నీతో కూడినదై; ప్రీతిన్‌= సంతోషంతో; అరుగుదెంచున్‌=ఐ వస్తుంది.

Chunk 13 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0121-0130.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26493

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [448]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • తపస్సు
  • విధంగా
  • బుచీకుడు
  • గాధి
  • కొడుకు
  • చేసి
  • విని
  • ఇంద్రుడు
  • నీవు
  • ముని
  • తరువాతి
  • అన్వయం
  • అన్నాడు
  • నీకు
  • మిక్కిలి
  • చరువు
  • కనుక
  • అతడు
  • కాని
  • పోయి
  • చెప్పగా
  • పద్యంతో
  • చెప్పిన
  • రెండు
  • విశేషం
  • చెప్పి
  • బ్రాహ్మణత్వం
  • మతంగుడు

Extractive Summary:

తెలిసినవాడు కావటంవలన “ఈ గొడిద మాట నన్ను గూర్చిన నిందా వచనం కాదు.నా జన్మవిశేషం తెలిసి అన్నట్టున్న" దని ఆ గాడిధ దగ్గరకు పోయి. డిట్లనియె, 103 ర్రచిపదార్థం: విశ్వామిత్రుండు= విశ్వానికంతా స్నేహితుడైన బుషి ఎట్టుఐ ఏ విధంగా, పాందెన్‌= 'ట్రావ్మాణల్యాన్ని పొందాడో: వ న్‌ ంం ణః వి కు; అండుజ భీషు మా ఆ పద్దత్రి; ఎజింగింపవే= తెల్పవే? తాత్పర్యం: నాకు ఈ వరం ్రసాదించు'మని నమస్కరించగా ఆ ముని దయతో ఇట్లా అన్నాడు: 'వీడు 'బ్రాహ్మణుడౌతాడు, కాని, వీడికొడుకు రాజలక్షణాలు కలవా డౌతాడు' అని వరమిచ్చాడు.

Chunk 14 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0131-0140.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25531

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • కూడా
  • ముని
  • దైవం
  • విధంగా
  • మనిషి
  • గొప్ప
  • కనుక
  • మంచి
  • అన్నాడు
  • కొడుకు
  • రాజా
  • దైవము
  • రెండు
  • ఫలితాలు
  • అతడి
  • ప్రతిపదార్హం
  • భూమికి
  • వినుము
  • పౌరుషం
  • విశేషం
  • రాజు
  • అయిన
  • చేసి
  • వీతహవ్యుడి
  • తత్‌
  • రెండూ
  • చేస్తే
  • వ్రతానికి

Extractive Summary:

433 ప్రతిపదార్హం: తత్‌= ఆతడియొక్క:; పుత్ర-పౌత్రి= కొడుకులు, మనుమల, 'క్రమంబునన్‌= వరుసలో' సుతేజుసుండును శౌనకుండును= ఆ వంశంలో పుట్టిన పుత్ర, పౌత్రుల పేర్చు అనన్‌= అన్న పేరుగల మహాద్విజులు= మహా(బ్రాహ్మణులు; జన్మించిరి= పుట్టారు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; వీతహవ్యుండు విద్యా= విద్యలన్న (14 శాస్త్రవిద్యలు): మౌక్తిక ముత్యాల; 'శ్రేణి= వరుస, సమూహం; వంశంబు= కులం; అగు= అయిన; మునివంశంబునకున్‌= ముని కులానికి; మూలంబు+అయిన= మొదలైన; భవ్య= (శ్రేష్టమైన; కీర్తి్‌= పేరు ప్రఖ్యాతులను; పడసెన్‌= పొందాడు; చైవంబు= అదృష్టం' పారుషంబును= మానవప్రయత్నం (ఇది మనిషియొక్క కృషి దానికి ఫలితమిచ్చే దాని పేరు దైవం అది కన్సించదు)' ఏ+లఅది= ఈ రెంటిలో ఎది; అధికంబు= గొప్పది; ఆ+పురుషవరుండుడా ఆ మానవశ్రేష్టుడు; తొల్లి= పూర్వం' ఆ+మహాత్ముండు= ఆ మహానుభావుడు" ఉపదేశించిన= చెప్పిన (మం(త్రోపదేశనున్న మాటలో ఉపదేశం వేరు); వాక్యంబుల= మాటల' అర్హంబులుజ అభిప్రాయం సారాంశం" ఉపన్వసించెదన్‌= చెన్సుతాను; పాండవ+ఆ(గజా!= పాండవులందరిలో ముందు పుట్టినవాడా! 137 ప్రతిపదార్థం: మేలు= ఇతరులకూ తనకూ క్షేమం కోరితే; రెండు లోకంబులన్‌= ఈ లోకంలో పరలోకంలో: మేలు+అ తెచ్చున్‌= క్షేమాన్నే కల్గిస్తుంది: కీడు= ఆపద ' చేసినన్‌= చేస్తే; కీడజ కీడే; అగుట తప్పుదు= కాక తప్పదు; కానన్‌= కాబట్టి: పురుషవర్తనమునకున్‌= మనిషి నడవడికి; ఆనుకూల్య= అనుకూలతను కల్పించే; శీలముజ స్వభావం; అగు= అయిన; దైవము= అదృష్టం; అది= ఆ దైవం; ఫలసిద్ధిన్‌= ఫలమును కల్షించటం; చేయున్‌= చేస్తుంది. నిప్పు కొంచెమైనప్పటికీ గాలితో పెరిగి ప్రకాశించినట్టు మంచి పనులు చేయటం వలన దైవానుకూల్యం పెరుగుతుంది, విశేషం: అలం: ఉపమ, క.

Chunk 15 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0141-0150.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25889

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [82, 249, 255]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • కలవాడు
  • ప్రతిపదార్థం
  • గొప్ప
  • చూచి
  • అన్నాడు
  • చిలుక
  • విని
  • వినత
  • గ్రుడ్డు
  • రాజా
  • విధంగా
  • చెట్టు
  • పద్యంలో
  • చక్కగా
  • చేసిన
  • కనుక
  • అనగా
  • ప్రతిపదార్హం
  • ఐదువందల
  • మిక్కిలి
  • తాత్సర్యం
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • పక్షి
  • భీష్ముడు
  • విశేషం
  • రెండు
  • తల్లి
  • అనుశాసనిక
  • పర్వము

Extractive Summary:

166 ప్రతిపదార్హం: అనినన్‌; విని; వారలు= (శ్రోతలు, విన్నవారు: తత్‌= (వ్యాసమహర్షి చెప్పిన కృష్ణ సంబంధమైన) దానియొక్క, అతడియొక్క; భావనన్‌= "ఏకా(గ్రధ్యానంచేత; కృతకృత్యులు+ఐరి=ఐ ధన్యులైరి; మద్రవిభుండు= మ(ద్రదేశరాజు, శల్యుడు; మానసంబుజ మనస్సు; మాలిన్యరహితంబు= మలినం లేనిదీ; ప్రసాదసహితంబును= ప్రసన్నతతో కూడినదీ; చరిత+అర్జుండు= నెరవేరిన ప్రయోజనం కలవాడు (ధన్యుడు); ఈ అర్ధంబు= ఈ విషయం (శ్రీకృష్ణుడే విష్తువన్న జ్ఞానం); జ్ఞాతంబు= తెలిసిందే; ఐననున్‌= ఐనప్పటికి; ప్రజ్ఞా= మేధాశక్తిని; విశుద్ది కరణంబు= పరిశుద్దుచేయటం; ఆచరించితిన్‌= చేశాను; అత్యంత= మిక్కిలి; సంతుష్టజ సంతోషించిన; అంతరంగుండు= ఆత్మ కలవాడు; ఆ+విహంగ విభుని= ఆ పక్షిరాజు యొక్క; వృత్తాంతంబు= కధ; తెణఅంగు= విధానం; ఎజుంగన్‌= తెలిసికొనటానికి; వినన్‌ వలతున్‌= వినటానికి ఇష్టపడుతున్నాను; వివరింపవే= విశదీకరించవే (ప్రార్ధన); ఆచ్యుతున్‌= (సచ్చిదానంద స్వరూపం నుండి చ్యుక్రైలేనివాడు ఏమరుపాటు జారుప్తాటు లేనివాడు) శ్రీకృష్ణుడిని; ఆలోకించి= చూచి; ఆ సు+పర్గుండుజ ఆ గరుత్మంతుడు (గట్టి రెక్కలున్నవాడు); -నీవకాన్‌=' నీవే ఐనట్టు (నీవేనని); ఆ+పుండరీక+అక్షుండ= తెల్లని తామరరేకులవంటి కన్నులున్నవాడు; వికచ= వికసించిన; వదనుండై= ముఖం కలవాడై; ఈ+కురుపతి= -ఈ కౌరవరాజు యొక్క; కర్తవ్యంబు= చేయవలసిన పని; దేవవ్రతుండుజ భీష్ముడు; భూవల్లభునకున్‌ భూమిపతికి, రాజుకు, తాత్పర్యం: అనగా విని వారా భావనతో ధన్యులైనారు' అని చెప్పగా విన్న శల్యుడు స్వచ్చమైన మనస్సు కలవాడై మహామాలిన్యాలన్నీ పోగా ధన్యుడైనాడు. ఆయన కూడా తెల్లని కన్నులు విప్పారగా ముఖం వికసింప చేసికొని, 'మంచిది ఈ రాజు కోర్కె తీర్చటం ముఖ్యం కనుక చెప్పు మంటే, ఆ భీష్ముడు ధర్మరాజుతో ఇట్టా అన్నాడు: 173 (ప్రతిపదార్థం: వెలవెలన్‌+పాటుచున్‌= పాలిపోగా (ముఖాన కత్తివేటుకు నెత్తురు చుక్క లేకపోవటం); వడంకుచున్‌= వణుకుతూ; అలుకుచున్‌= (గాలికి చిగురాకువలె) భయంతో కంపిస్తూ; తన మోమున్‌= తన ముఖాన్ని; చూచు= చూస్తున్న; ఆ+అంగనన్‌= ఆ తల్లిని; ఆ యపులుగు= ఆపక్షి కృపన్‌= జాలితో; చూచి; తల్లీ= (ప్రేమతో పిలిచిన పిలుపు; అడలన్‌ వలవదు, భయపడవద్దు; ఇది= ఈ శాపం; విధాతృ వశమయి= బ్రహ్మ(కర్ముఅనుసారంగా; వచ్చెన్‌=ఐ దాపురించింది

Chunk 16 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0151-0160.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25330

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [138, 321]

Key Terms:

  • వినత
  • కద్రువ
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • నీవు
  • నేను
  • విని
  • అనగా
  • పందెం
  • అన్నది
  • దాస్యం
  • తల్లి
  • విధంగా
  • వెళ్ళి
  • విశేషం
  • గుర్రాన్ని
  • చూచి
  • వదలి
  • గరుత్మంతుడు
  • సమయంలో
  • అందమైన
  • ఉన్న
  • నల్లగా
  • అట్లా
  • కనుక
  • తత్‌
  • వాసుకి
  • మొదలైన
  • తల్లీ
  • మనస్సు

Extractive Summary:

అనుశాసనిక సర్వము ఆ ప్రథమాశ్వాసము 59 తాత్పర్యం: ఆ వేళ ఎర్రని శరీరం కల వినత మొదటి కొడుకు అరుణుడు సంతోషించి, సూర్యుడిని సేవించటానికి ఇష్టపడి ఆకాశంలోకి ఎ*రిపోయాడు. 186 ప్రతిపదార్థం: అనవుడున్‌= అనగా, అట్లా అంటే; ఆ+మృగ+అక్షి= ఆ లేడికన్నులవంటి కన్నులు కలది - వినత; ఇటులు= ఈ విధంగా; అడితి=ఐ అన్నావు; నవ్వులకున్‌= నవ్వులాటగా; ఆడితో(తివి+ఓ)?= అన్నావా? 202 (ప్రతిపదార్థం: కపట విజయంబునన్‌= వంచనతో సాధించిన గెలుపుతో; సత్య, వినయ+ఆది గుణవతి= నిజం చెప్పటం, అణకువ మొదలైన గుణాలు కలది; అయిన వినతన్‌; తనకున్‌= కద్రువ; దాసి చేసికొని= దాసిగా చేసికొని; పరి= మిక్కిలి; హీనంబులు+అయిన= నీచములైన; పరిచారికా కృత్యంబులన్‌= సేవికలు చేసే పనులతో; నిత్యంబున్‌= ఎల్లప్పుడును; నలంచుచుండెన్‌= బాధ పెట్టుతున్నది; పదంపడి= తర్వాత; ఆ+పరమ= ఆ గొప్ప; సాధ్వి= పతివ్రత; తన అ(గ్రతనయుండుజ= తన పెద్దకొడుక ; ఆదేశించిన= చెప్పిన; తెణంగు= విధానం; ఊహించి=ఐ ఆలోచించి; రెండవ అండంబునన్‌= రెండో (గ్రుడ్డునుండి; జనియించినజ పుట్టిన; తనూజున్‌= కొడుకును” తలంచుచున్‌= తలచుకొంటూ; ఆసపాటు= ఆశ; కదిరిన= కలిగిన; హృదయంబుతోన్‌= మనస్సుతో: న+ఆలస్యంబునన్‌= అనాలస్యంబునన్‌= అలసతలేకుండా; దాస్యంబున్‌; నడపుచుండన్‌= ప్రవర్తింప చేస్తుండగా.

Chunk 17 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0161-0170.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25273

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [269]

Key Terms:

  • ఏనుగు
  • తాత్పర్యం
  • తాబేలు
  • ప్రతిపదార్థం
  • గరుత్మంతుడు
  • గొప్ప
  • చూచి
  • విధంగా
  • విశేషం
  • చాలా
  • విని
  • నీరు
  • అమృతం
  • తండ్రి
  • నీకు
  • దాని
  • అన్నాడు
  • నేను
  • మనస్సులో
  • పోయి
  • ఉంటుంది
  • పెద్ద
  • కనుక
  • రెండు
  • ఇట్టు
  • తాత్సర్యం
  • ప్రతిపదార్హం
  • కొడుకును
  • వినుము
  • ఉన్నది

Extractive Summary:

ధర్మాధర్మ జిజ్ఞాస నా కెందు_కనకుండా వగలు అనటంలో లోకం ఆ రెండు మాటలను అట్టా వినియోగించుకొంటుంది కనుకు మనస్సులో ఏమీ లేకుండా 'పైకున్నట్టు నటించటం వగలు, వు అనిన విని మొగంబు ముజకటించు కొనుచుం గద్రువ గరుత్మంతున కిట్లనియె, 211 ప్రతిపదార్దం: మొగంబు= ముఖం; ముజకటించుకొనుచున్‌= మూతి ఒక ప్రక్కకు త్రిప్పి ఎగతాళితో అభినయిస్తూ; గరుత్మంతునకున్‌= గరుత్మంతుడితో; ఇట్టు+అనియెన్‌= ఈ విధంగా అన్నది. అందుకని మూతి ఒక ప్రక్కకు తిప్పి ఎగతాళిగా గరుత్మంతుడితో ఈ విధంగా అన్నది: మ. ; అని అడిగినన్‌= అని అడుగగా; ఆ+మునీంద్రుండు= బుషీశ్చరుడు; ఆ విహగ+ఇం'ద్రునకున్‌= ఆ పక్షిరాజుతో; ఇట్లుః ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు, చెప్పాడు తాత్పర్యం: అనటంతోనే సంతోషంతో 'ఆ ఏనుగు, తాబేలు ఎక్కడున్నాయి?

Chunk 18 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0171-0180.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24985

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [72]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • విశేషం
  • అమృతం
  • గరుత్మంతుడు
  • కద్రువ
  • విధంగా
  • వెళ్ళి
  • తిరిగి
  • పోయి
  • ఉన్న
  • గొప్ప
  • అమృతాన్ని
  • కొమ్మను
  • వెళ్ళాడు
  • గరుత్మంతుడి
  • పర్వము
  • చూచి
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • అన్న
  • దేవతలు
  • యొక్క
  • చేసి
  • బ్రహ్మ
  • కాగా
  • ఇంద్రుడిని
  • తల్లి
  • పద్యంలో
  • తండ్రి
  • చూస్తూ

Extractive Summary:

'నన్న బాధ కలిగింది ఆ గరుత్మంతుడికి, విశేషం: ఈ ఆలోచన అతడి దయను ప్రకటిస్తుంది. పురందరునితోడన్‌= దేవేంద్రుడితో; ఆ+మునులును= ఆ మునులు; సురలునున్‌= దేవతలు; ఇతనికిన్‌= ఈ గరుత్మంతుడికి; ఒక్క వరంబున్‌= ఒక వరాన్ని; ఒసంగవలదే[!= ఇవ్వవద్దా! ; అనినన్‌= అనగా; అతండు= దేవేంద్రుడు; తలంచికొని= ఆలోచించుకొని; వారలన్‌= మునులను సురలను; ఆలోకించి= చూచి; అతండు= ఆయన; మన వరంబునకున్‌= మన వరానికి; అసపడియెడు కొలందివాండు కాండు= ఆళపడేటంత తక్కువవాడు కాండు; సొక్షాద్విష్టుండు= సాక్షాత్తుగా విష్ణువు; కృష్ణుండు+అనన్‌= కృష్ణుడనే పేరున; యాదవ ధాత్రీశ్చరునకున్‌= యాదవుడనే రాజునకు; పౌత్రుండు= మనుమరైై; లోకహిత+అర్హంబుగాన్‌= లోకక్షేమంకొరకు; చరియింపన్‌*కలవాండు= విహరించగలడు; ఈ మూర్తియున్‌= ఈ రూపం కూడా; విడువండు= వదలిపెట్టడు; వివిధ= అనేక; వర్తనంబులన్‌= (ప్రవర్తనలతో; చరియించుచుండున్‌= విహరిస్తాడు; అనియెన్‌= అన్నాడు; తత్‌+అనంతరంబ= ఆ తర్వాత; సముచితజ తగిన; ప్రకారంబునన్‌= విధంగా; ఆ జంభ+అరిని= ఆ ఇంద్రుడిని (జంభుడన్న రాక్షసుడిని చంపినవాడిని); వారలను=

Chunk 19 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0181-0190.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 27763

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [309]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • చేసి
  • చూచి
  • రాజు
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • నేను
  • దానికి
  • లక్ష్మి
  • అన్నాడు
  • తపస్సు
  • పోయి
  • చెప్పి
  • కూడా
  • మనస్సు
  • కనుక
  • అనగా
  • వినుము
  • ఇట్టు
  • ధర్మరాజు
  • ఇట్టా
  • కావటం
  • నీవు
  • సంతోషంతో
  • ఉన్న
  • తనకు
  • ప్రథమాశ్వాసము
  • విశేషం
  • బ్రాహ్మణుడికి
  • భీష్ముడు

Extractive Summary:

: అదే దానిని; తింటవ సక క ఇదే; నాకున్‌ వరంబు= నాకు వరం; అని వేండినన్‌= అని ప్రార్థించగా; ఆ+జనపతి= ఆ రాజు; తనకున్‌= తనకు; జాతిస్మరత్వంబు= పూర్వజన్మ నెరుగుట; కలుగుటన్‌+చేసి= కలగటంవలన; పూర్వ జన గంబున్‌= తమ పూర్వజన్మం: తెలిఫి= చెప్పి; ఆ+కాలంబునన్‌= ఆ జన్మలో; తన= తనయొక్క; అనుష్టానంబునన్‌= కర్మాచరణంలో; ఏమి+ఏని= ఏమైనా; విహితంబులు= చేయవలసినవి; ఉపదేశించుట= బోధించటం; తేటపడన్‌పలికి= స్పష్టంగా చెప్పి; శూద్ర= శూద్రుడికి; విషయ+ఉపదేశంబునన్‌= వేద విషయాన్ని బోధించటంవలన; పరమగతిః= ముక్తి; తప్పిజ పోయి; ఈ+పాటన్‌= ఈ విధంగా; రాజ= రాజుయొక్క; సేవా+ఆత్మకంబు+ఐన= 'సేవారూపమైన; పౌరోహిత్యంబు= పురోహితత్వం; నడపుటకై= చేయటానికి; నీకున్‌+పుట్టవలసెన్‌= నీకు జన్మనెత్తవలసి వచ్చింది; నేను; పుట్టువుఐ జన్మ; ఎటింగి= తెలిసి; పుట్టినవాండను; అగుటన్‌*చేసి= కావటంవలన; ఎథీంగి= తెలిసి; నవ్వుదున్‌= నవ్వుతాను; నవ్వునకున్‌= నవ్వుకు; కతంబు= కారణం; ఇంతియ= ఇంతే; కాని; నీవు; ఒండు= ఒక; కల్మషంబు= పాపం; కలవాడవే!= కలవాడివా! దానికి రాజు తనకు పూర్వజన్మ స్మృతి ఉండటంచేత పూర్వ జన్మ తెలిసి ఆ సమయంలో తన అనుష్టానంలో ఏమయినా విధులను బోధిస్తానని స్పష్టం చేసి, శూద్ర విషయోపదేశం వలన పరమగతినితప్పి,ఈ విధంగా రాజసేవాత్మకమైన పౌరోహిత్యాన్ని నడపటానికి నీకు పుట్టవలసి వచ్చింది. ; భంగాస్వనుండు; అను రాజు= ఆ పేరుగల రాజు; పుత్ర+అర్జిఐ=ఐ కొడుకులను కోరి; వ(జ్రికిన్‌= ఇంద్రుడికి; అప్రియంబు= ఇష్టంలేని; మఖింబు= యడ్జ్ఞం; చేసి నిర్వహించి; సవిశేషులన్‌= విశేషగుణవంతులైన; నూర్వుర న్‌ +కని = వందమంది కొడుకులను కని; సంతసంబునన్‌+క్రాలుచు+ఉండున్‌= సంతోషంతో ఉండేవాడు: ఆతండు= ఆ రాజూ; వేంటకైఐ వేటకొరకు; ఆరిగినచోన్‌= వెళ్ళినపుడు?

Chunk 20 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0191-0200.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25870

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [197]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • అనేక
  • విధంగా
  • కనుక
  • ఇంద్రుడు
  • విని
  • చూచి
  • రాజు
  • అనగా
  • సంసార
  • ప్రకృతి
  • విశేషం
  • నేను
  • అంటే
  • నీవు
  • డన్నాడు
  • పర్వము
  • ప్రథమాశ్వాసము
  • మొదటి
  • సంతానం
  • అన్నాడు
  • ధర్మరాజా
  • మహాభారతము
  • కొడుకులను
  • తాను
  • నాకు
  • అనినన్‌
  • తనను
  • ప్రకృతులు

Extractive Summary:

క, _ ఆ రాజకుమారుల మతి : నీరసము జనించునట్టు 'లెక్కడి జనకుం? యని ధర్మ్శ్మజుం దడుగుటయు నతనికి నమ్మహెతాత్ముం డిట్లనియె, 315 ప్రతిపదార్థం: అనినన్‌= అనగా; సంట్రీతుండు+ఐజ సంతోషించినవాడై;: ధర్మజుండు; భీష్ముని తోడన్‌= భీష్ముడితో; అధ్యాత్మంబులు= ఆత్మ సంబంధమైనవీ; అభిభూతంబులుక పంచభూతాలకు సంబంధించినవీ; అయిన తత్త్ష్యంబులు= శాస్రీయసత్యాలు; అను= ఈ చెప్పినవాటిని; సర్వర్ణణునకున్‌= అన్నింటికీ; కర్త= చేసినవాడు; భర్తజ పోషించేవాడు: హర్తః చంపేవాడు; సకలభూతంబులున్‌= సర్వజీవులూ; తన్ను= తనను; ఉపజీవింపన్‌= (బ్రదికిస్తూ ఉండగా (తన ఉనికిని చాటుతుండగా); 'పెంపారువానిన్‌= పేరుగన్న వాడిని; ఎజింగింపవే= తెలుపవే; అని; అడుగుటయున్‌= అడుగగా; ఆ+మహిత+ఆత్ముండు= గొప్ప ఆత్మ కలవాడు, తాత్పర్యం: ఆ మాటలు విని ధర్మరాజు సంతోషించి ఆ మహాత్ముడితో అన్నాడు: అధ్యాత్మికం, అధిదైవం, అధి 3౩18 ప్రతిపదార్థం: ఆ సనత్సుజాతుండు; అంగుష్టప్రమాణ మూర్తియున్‌= బొటన(వ్రేలంత ఎత్తున్నవాడూ; పప్రజ్వలత్‌+అనల స్ఫూర్తియున్‌= మండుతున్న అన్నివంటివాడూ; అయిజ ఐ; లోకంబులన్‌= లోకాలలో; ఎందునున్‌= అన్నిచోట్లా; చరించుచున్‌= సంచరిస్తూ: ఒక్కనాండు= ఒక రోజున; మేరుశిఖరంబునన్‌= మేరుపర్వత శిఖరంమీద; నారదుండు; సన్నిహితుండు+అగుటయున్‌=: (ప్రత్యక్షం కాగా; తదీయ సల్దాప సౌఖ్యంబు= అతడితో మాట్టాడటంవలన కలిగే హాయి; అనుభవించుచున్‌+ఉన్న= పొందుతూ ఉన్న; ఎడన్‌= సమయంలో; ఇట్టు+అ+పోలెన్‌= ఈ విధంగానే; అడిగినన్‌= అడుగగా; ఆ+మహాయోగి+ఈశ్వరుండు= గొప్పయోగులలో గొప్పవాడైన ఆ సనత్సుజాతుడు?

Chunk 21 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0201-0210.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 26023

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [93]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • నేను
  • దేవతలు
  • విష్ణువు
  • విషయం
  • అధిభూతం
  • దేవత
  • సంతోషం
  • కనుక
  • నాకు
  • దానికి
  • బ్రహ్మ
  • కాగా
  • ప్రతిపదార్హం
  • విశేషం
  • సృష్టి
  • చెప్పుతాను
  • అన్నాడు
  • నీకు
  • పర్వము
  • కలవాడు
  • సంతోషంతో
  • స్వామి
  • పోయి
  • ప్రథమాశ్వాసము
  • బుద్ది
  • మొదలైన
  • చెప్పిన
  • వినుము

Extractive Summary:

విశేషం: ఆ రోజులలో వేదం చెప్పిన అగ్నులను ఉపాసించే వారిని గురించి ఈ (ప్రశ్న వేయబడింది. ; అయినన్‌= అయినా; ఒక్క తెజంగునన్‌= ఒక పద్ధతిగా; తెలిపెడు= అతడిని గూర్చి చెప్పే; ఇతిహాసంబు= పురాణకథ; ఆనిర్మలవాక్యంబులు= ఆ పుణ్యవాక్యాలను; ఉపన్యసించెదన్‌= యధాతధంగా చెప్పుతాను; దానన్‌= దానితో; నీ అడిగిన అర్ధం? ; నా ఎతిినంతన్‌= నాకు తెలిసినంత; చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; అనుడున్‌= అనగా; వారలు= మునులు; ఎలమిన్‌= సంతోషంతో; ఆ+విహగ+ఇంద్రునకున్‌= ఆ పక్షిరాజుతో (విహగముజ= ఆకాళింలో ఎగిరేది= పక్షి; ఇట్టులు= ఈ విధంగా; అనిరి=ఐ అన్నారు.

Chunk 22 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0211-0220.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 26516

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • నేను
  • తాత్పర్యం
  • నన్ను
  • కూడా
  • విని
  • విధంగా
  • పోయి
  • అక్కడ
  • నాకు
  • దయతో
  • నన్నున్‌
  • మనస్సులో
  • శరణు
  • స్వామి
  • తరువాతి
  • రమ్ము
  • ఇంకా
  • చూచి
  • పద్యంతో
  • కలవాడా
  • ప్రథమాశ్వాసము
  • విష్ణువు
  • అన్న
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • చూచాను
  • చూపుతో
  • చేసి
  • అన్నాడు

Extractive Summary:

నేనునున్‌= నేనుకూడా; పధిశ్రమ= మార్లశ్రమతో; అభిభూతుండను= అలసట పొందినవాడను; అగుచున్‌; విడువకజ వదలక; వెనుకన్‌ః= వెన్నంటి; పోవుచుండితిన్‌= పోతూనే ఉన్నాను; ఇట్టు= ఈ విధంగా; మతియునున్‌= ఇంకా; పెద్దదవ్వు= చాలా దూరం; చని= పోయి; ఆ+దేవుండు= ఆ భగవంతుడగు విష్ణువు; భాస్కర= సూర్యుడి; కిరణంబులకున్‌= కిరణాలకున్నూ; ప్రవేశంబు లేని= దూరటానికి వీలుకాని; మహాతమం౦బు= గొప్ప చీకటిలోనికి; చొచ్చెన్‌= (ప్రవేశించాడు; అచ్చటన్‌= అక్కడ; చూడ్కి= చూపు; చెడి= పోయి; మూఢత్వంబును+ఒంది= దారి తెన్నూ తెలియనివాడనై. తొత్ప్సర్యం: నాకు భభ్రాంతి'కలిగి దిక్కు తోచక ఆ స్వామిని మనస్సులో పెట్టుకొని శరణని ప్రార్ధించే సరికి ఆయన చల్లగా మధురంగా కోమలంగా ఇట్లా అన్నాడు. తాత్పర్యం: ఈ రకంగా నన్ను సుఖపెట్టి నా సేవ లందుకొని ఇంకా దూరంపోయి ఆకాళాని కెగిరి అదృశ్యుడు కాగా, నేను కూడా వెంబడించి “లా రా" అన్న మాటనే ఆధారంగా (గ్రహించి ఆ (ప్రదేశానికి వెళ్ళాను.

Chunk 23 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0221-0230.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25548

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • కలవాడా
  • నేను
  • చూచి
  • అతడి
  • అనగా
  • రాత్రి
  • విని
  • నీవు
  • కలది
  • చెప్పిన
  • ముని
  • మిక్కిలి
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • కూడా
  • చేస్తాను
  • తగిన
  • హరిహరనాథా
  • అయిన
  • ఉన్నది
  • శ్రీ
  • విధంగా
  • వివాహం
  • చోటు
  • మనస్సు
  • తరువాత
  • అందమైన
  • తిక్కన
  • సోమయాజి

Extractive Summary:

; అనుటయున్‌= అంటే, (ప్రచ్నిస్తే ఆ+కురువంశనరుండు= ఆ కౌరవ వంశళశ్రేప్టుడు భీష్ముడు: ఈ విషయంబునన్‌= ఈ విషయంలో; ఒక్క ఇతిహాసంబు= ఒక దృష్టాంత కథ కలదు; వినుము; అని ; ఆ+మానవపతి= ఆ ప్రజలకు ; అష్టావక్రుండు+అను=అష్ట్రావరక్రుడనే పేరుగల; బ్రహ్మచారి= వటువు ; సత్‌ తముండు= (బ్రహ్మచారులలో చాలా ఉత్తముడు; వదాన్యుడు+అన్‌=వదాన్యుడనే పేరుగల; తాపస+ఉత్తముని= బుషిశ్రేష్టుడి: కూంతున్‌= కూతురిని; సుప్రభ= సుప్రభ అనే పేరు గల; కన్యన్‌= సపెండ్హిగాని కన్నెను; పెండ్తికాన్‌+కోరి= వివాహం చేసికొనాలని; ఆతనిన్‌= ఆ వదాన్యుడిని; ఆడుగుటయున్‌= వేడుకొనగా; అతండు; నీవు; యోగ్యుండవు= తగినవాడవు (నేటికీ ఈ పదాన్ని ఈ సందర్భంలో ఇట్టాగే వాడుకొంటున్నాం.

Chunk 24 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0231-0240.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25404

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • అన్నాడు
  • ధర్మరాజు
  • భీష్ముడు
  • అనగా
  • నీవు
  • ధర్మ
  • విని
  • వివాహం
  • నిన్ను
  • వినుము
  • దానం
  • నేను
  • గొప్ప
  • ఇట్లా
  • నాలుగు
  • కలవారు
  • రాజా
  • మంచి
  • లేదు
  • ఆసక్తి
  • చెప్పి
  • వారు
  • పాపం
  • అతడు
  • చేసేవారు
  • న్యాయం
  • మహాభారతము
  • విను

Extractive Summary:

: నిన్ను; ఆరయు తలంపునన్‌= పరీక్షించే ఆలోచనతో;చూవె= సుమా; వదాన్యుండుజ సుప్రభ తండ్రి;ఇందున్‌=ఇక్కడకు పుత్తెంచెన్‌= నిన్ను పంపించాడు; నేను; ఈ ఉత్తర దిశను చుము శై ఈ ఉత్తర దిక్కు కాంతను సుమా; నీనిష్టజ నీ (బ్రహ్మచర్య నియమం; కాంచితిన్‌= పరీక్షించాను; దీనన్‌= ఈ పరీక్షవలన; అతండు= వదాన్యుడు; నిను మెచ్చున్‌= నిన్ను మెచ్చుకొంటాడు; నా దెసన్‌= నా యందు; మనమునన్‌= మనస్సులో; ప్రియము+ఒందుము= 'ప్రీతిపొందుము; సుషప్రభా పరిణయమునకున్‌= సుప్రభను వివాహం చేసికొనటానికి; అరుగుము= వెళ్ళుము; అనినన్‌; ఆ+దేవికిన్‌= ఆ దేవతకు; వినతుండు+ఐ= నమస్కరించి; వీడ్కొని= సెలవు పుచ్చుకొని; అరిగి= వెళ్ళి; ఆ+మునిపతి= ఆ వదాన్యు డన్న మునిరాజు; ఆత్మన్‌= తనలో; కనియున్‌= జరిగిన కధనంతా చూచికూడా; తన్నున్‌= అప్టావ(క్రుడిని; అడుగంగన్‌= అడుగగా; సకల వృత్తంబున్‌= జరిగినదంతా; చెప్పి= తెలిపి; అతని; పుత్రికన్‌= అతని కుమార్తెను; పెండ్తిఐ= వివాహం చేసికొని; అతుల= సాటిలేని; ధర్మ= ధర్మం; భోగజ సుఖాలు; గౌరవ= గౌరవం; కీర్తులన్‌= కీర్తినీ; పాంది; జగతిన్‌= లోకంలో; అష్టానక్రుండు; ఆతిశయిల్లెన్‌= గొప్పవాడయ్యాడు. 27 ప్రతిపదార్థం: విప్రునకున్‌= బ్రాహ్మణుడికి; నాలుగు జాతుల నాలుగు వర్థ్ణాల; నాతులు = స్త్రీలను; ఆండ్రు+కా న్‌= భార్యలుగా; కైకొనన్‌= స్వీకరించటానికి; అగున్‌= తగును; నృపునకున్‌= రాజునకు; తన కులంబునన్‌= తన క్షత్రియ కులంకంటె; అట తక్కువ= ఆ తక్కువ : కులములు రెంటను= రెండు కులాలనుండి; పరిణయథ్రీ= వివాహ వైభవం; వహింపన్‌ చనున్‌= చేసికొనవచ్చును; వైళ్యునకున్‌= కోమటికి; ఆత్మ జాతిన్‌= తమ కులంలో; శూద్ర+అన్వయంబునన్‌= శూద్రకులంతోను; పెండ్లికాన్‌= పెండ్లి అగుట; తగున్‌= న్యాయం; భూపవర్య!= రాజగ్రేష్టుడా! ల తాత్పర్యం: వేయి అశ్చమేధాలు ఒక ్రక్కా, మరొకప్రక్క సత్యవాక్యాన్ని పెట్టి తూస్తే ఆ యజ్ఞాల బరువు సత్యవాక్యానికే సగం తూకం వచ్చింది.” వ.

Chunk 25 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0241-0250.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 27083

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • పేరుగల
  • మిక్కిలి
  • లభిస్తుంది
  • కొన్ని
  • వినుము
  • నీరు
  • ధర్మరాజా
  • ముని
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • విధంగా
  • ధర్మరాజు
  • అన్నాడు
  • నాకు
  • చేయటం
  • బ్రహ్మచర్య
  • చేసి
  • విశేషం
  • లేని
  • సంబంధించిన
  • చేసే
  • భీష్ముడితో
  • విని
  • ఇట్టా
  • డబ్బు
  • గోవు
  • భక్తితో
  • చేయున్‌

Extractive Summary:

63 ప్రతిపదార్థం: ధర్మంబు భయమునన్‌= ధర్మ భీతితో; దారిద్య్య= పేదరికం; సంబాధమునన్‌= మిక్కిలి బాధతో; రోగమును= రోగం; పాపములున్‌= పాపం; తొజంగన్‌+చేంతకున్‌+ఐనన్‌= తొలగద్రోయటానికైనా; చేసిన= చేసినటువంటి; దేవకార్య+అర్రజదేవతల పనికొారకై: పశుహింసనంబును= పశువులను చంపటం; పరమజ ్రేషస్టమైన; తపమును= తపస్సును; శు[్రూషయునున్‌= సేవ; కల్గి= కలిగి; (శ్రుతము= పాండిత్యం, విద్య; సంపాదించి= కష్టపడి పొంది; అప్రతిగ్రాహకుండు= దానం పుచ్చుకొననివాడు; అయినన్‌= అయితే; మద్య= మత్తుపానీయం; మాంస= మాంసం; పరస్త్రీ సమాగమ= ఇతర స్త్రీలతో తిరగటం; వైముఖ్యమునన్‌= విముఖత్వంతో(వ్యతిరేకతతో); ఆ(శ్రమస్టులన్‌= (బ్రహ్మచర్య, వానప్రస్థ, సన్న్యాసాశ్రమాలలో ఉండేవారిని; తనకులంబువారిన్‌= స్వకులస్సులను; భరియించినను= పోషించినా; హేమ= బంగారం; వ'స్త్ర= బట్టలు; మందిరజ ఇల్లు; అన్నపానంబులున్‌= భోజనం; (త్రాగటానికి నీరు; ఇచ్చినన్‌= ఇచ్చినా; హింసజ= జీవరాసులను చంపటం; మానినను= మానినా; సమంచితజ= అందమైన; స్వర్గలక్ష్మి= స్వర్గభోగం; సిద్దించున్‌= లభిస్తుంది, దొరకుతుంది; అం(డ్రుఐ అంటారు. ఏ కులంలో పుట్టినా, పెక్కురు కొడుకులు కలిగి మిక్కిలి దయామయుడై వేయి నెలలకాలం బ్రతికినవాడు స్వర్గలోకం చేరుకొంటారు.” వ. రాజా[; మహాశ్రమంబునన్‌= (ఆ పేరుగల తీర్ణము) మహాశ్రమంలో; అగ్నిహో(త్రిఐ= అస్నిహోత్రం చేస్తూ; ఒకమాసముజ ఒక నెల; ఉండి; నరుండువ= మనుష్యుడు; మహాళ్చర్యంబుగాన్‌= మిక్కిలి చిత్రంగా; సకలసిద్దులున్‌= అన్ని యోగసిద్దులు; కనున్‌= పొందుతాడు; భృగుతుంగము అను = భృగుతుంగమనే; “పేరుగల; మహాజ గొప్ప: హ్రదమ్మునన్‌= తీర్ణంలో; వాసరత్రయము= మూడురోజులు; ఉపవాసిఐ= ఉపవాస ముండి; (బ్రహ్మవధంబు పాపంబున్‌= బ్రహ్మహత్యాపాపం; తొాజంగున్‌= ౨ఏిడుచును; కన్యాకూపమునన్‌= ఆ పేరుగల కుండంలో (తీర్థం): స+అగ్ని హోత్రతన్‌= అగ్నిహా(త్రంచేస్తూ; ఉన్నన్‌= ఉంటే; ఉభయలోకములను= ఈలోకంలో, పైలోకంలో; క్తీర్తితుండు= క్షీర్షించబడినవాడు; అగున్‌; సుందరిక ఎసుదరిన్‌ అన్న పేరుగల; (హదంబునన్‌= తీర్ణంలో;" తగంగన్‌= చక్కగా; సకృత్‌= ఏ కొంచెమైనా?

Chunk 26 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0251-0260.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25278

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • లేని
  • పొందుతాడు
  • తాత్పర్యం
  • పేరుగల
  • నరుండు
  • వినుము
  • ఉన్న
  • మనిషి
  • విను
  • ఉంటే
  • పోతాయి
  • మూడు
  • మనస్సుతో
  • నిలిచి
  • గంగా
  • పవిత్ర
  • ఫలితం
  • చేస్తే
  • యొక్క
  • చేసిన
  • తాత్సర్యం
  • విశేషం
  • మిక్కిలి
  • గంగానది
  • లేకుండా
  • ఆశ్రమంలో
  • యజ్ఞం
  • నరుడు
  • రాజా

Extractive Summary:

ఇట్టనున్‌= ఈ విధంగా చెప్పుతున్నాడు; ఈ విషయమునన్‌=* ఈ విషయంలో ఒకండు; ఇతిహాసంబు= పురాణ కథ; కలదు; దానిన్‌; నీకున్‌; వివరింతున్‌= వివరించి చెప్పుతాను; ఉంఛవృత్తిన్‌= భిక్షాటనమే జీవనోపాథిగా గల; ఒక వి(్రుని= ఒక బ్రాహ్మణుడి; ఇంటికిన్‌=ఐ ఇంటికి: ఒక్క; సిద్దుండు= యోగి; అతిథిఐ= అతిథిగొ; వచ్చినన్‌= రాగా; ఆతిథ్యము= అతిథి సత్కారం; ఒనరించి= చేసి; అతనితోన్‌= ఆ సిద్దుడితో; సల్లాపము= సరస సంభాషణ; ఆచరింపన్‌= చేయగా; ఆ మహాత్ముండు= ఆ విప్రుడు; ఆ సిద్దుడిని; నీఆడిగిన అట్టుల= నీ వడిగినట్టుగానే; అడిగినన్‌= అడుగగా; అతండు= సిద్ధుడు; చెప్పెన్‌= చెప్పాడు; అనఘ!= పుణ్యాత్ముడా! ఏ దేశాల, పర్వతాల నడుముగా గంగ (ప్రవహిస్తున్నదో ఆ దేశంలో ఉన్న ప్రతివస్తువూ పవి(త్రమే. విశేషం: అలం: ఉపమ క, _ గంగాతరంగశీకర , సంగతమగు మారుతమున సద్య స్ప్వర్శం

Chunk 27 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0261-0270.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25978

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [48]

Key Terms:

  • గంగా
  • ప్రతిపదార్థం
  • గంగను
  • తాత్పర్యం
  • విశేషం
  • చెప్పి
  • అన్నాడు
  • మిక్కిలి
  • వినుము
  • వారిని
  • ఇట్టా
  • నేను
  • విని
  • కలవారు
  • మనస్సు
  • నుండి
  • విను
  • కనుక
  • విధంగా
  • నాకు
  • యొక్క
  • పోతాయి
  • కలవాడా
  • మహాభారతము
  • ప్రవహించింది
  • మూడు
  • గంగాదేవి
  • భగీరథుడు
  • తపస్సు
  • మహర్షి

Extractive Summary:

తాత్సర్యం: అని ఈ విధంగా సవిస్తరంగా ఆ మహాబ్రాహ్మణుడికి ఆ సిద్దుడు వివరించి ఆయన ఆకాశగమనంతో క అని చెప్పి శాంతనవుం ది । ట్లను : 'గంగాస్తోత్ర సహితమై పరంగిన యి వ్వినుతేతిహాసముం బఠిం । చిన వినినను రుజలు వాయుం జెంద వఘంబుల్‌.” 128 ప్రతిపదార్థం: అని చెప్పి=ఐ సిద్ధుడు చెప్పిన కథనంతా పూస (గ్రుచ్చినట్టు చెప్పి; శాంతనవుండు= శంతను కుమారుడైన భీష్ముడు; గంగా స్తోత్రసహితముఐ= గంగాస్తుతితో కూడినదై: పరంగిన= ఒప్పిన; ఈ+వినుత= ఈ వినుతించదగిన, పాగడదగిన; ఇతిహాసమున్‌= పురాణకథ; పఠించినన్‌= చదివినా; వినిననుజ విన్నా: రుజలు= రోగాలు; పాయున్‌= పోతాయి; ఆఘంబుల్‌= పొపాలు; చెందవు= పొందవు, పూజ్యులు= పూజించదగినవారు; భవత్‌= నీ; వచనామృతంబునన్‌= మాటలన్న అమృతంతో; తృస్తి= సంతృప్తే; చనకజ తీరక; అడిగెదన్‌= అడుగుతున్నాను; అనినన్‌ =అనగాఆ+మహా+ఆత్ముండు= ఆ మహానుభావుడు; వాసుదేవ= శ్రీకృష్ణ: నారదజ నారదుల; సంవాదంబు= సంభాషణం; అను= అన్న; ఇతిహాసంబు= పురాణ గాథ; వినుము; నీ అడిగినః నీవు అడిగిన; అర్హంబు= తాత్పర్యం; దానన్‌ః= దానితో; తేటపడియెడున్‌= స్పష్టపడుతుంది; అని పలికి=జఅని వచించి; అతనికిన్‌+ఇట్టు+అనియెన్‌=ఆయనతో ఈ రీతి వచించాడు.

Chunk 28 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0271-0280.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24921

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [163, 222]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • వినుము
  • విని
  • విశేషం
  • చెప్పుము
  • అన్నాడు
  • కనుక
  • వారు
  • వారి
  • అనగా
  • విధంగా
  • నారదుడు
  • విను
  • రాజా
  • బ్రాహ్మణులు
  • లేదు
  • చెప్పి
  • ఉన్నది
  • యొక్క
  • స్త్రీ
  • కలవాడా
  • ఇట్టు
  • బ్రాహ్మణులను
  • దేవతల
  • ఇట్టా
  • అంటున్నాడు
  • అనినన్‌
  • అనియెన్‌
  • దయతో

Extractive Summary:

(ప్రతిపదార్థం: ఏ తత్‌ విషయంబు+ఐనది= దీనికి సంబంధించినది; శక్రజ ఇం(ద్ర; శంబరజ ఆ పేరు గల రాక్షసునియొక్క; సంవాదంబు= సంభాషణ; అను; ఇతిహాసంబు= పురాణ గాధ; కలదు=డఉన్నది; వినుము=ఆలింపుము; జటా+అసురజ ఆ' కథను చెప్పుతాను వినుము, విశేషం; పంచచూడ= అయిదు కొప్పుల ముడులు కలది (ప్రాచీనకాలశిల్పాలలో ఈ కొప్పులు మనం చూడగలం. ఏను= నేను; ఒక్కటీ= ఒక సంగతి; అడిగెదన్‌= 'ప్రళ్నిస్తాను; చెపుమాజ, సమాధానం చెప్పుము; అనుడున్‌= అనగా; అది= ఆ అప్సరస: ప్రియంబు= (ప్రేమ, గౌరవం; ఎసంగంగన్‌= అతిశయించగా; మా కొలందులజ మాకు తగిన; పల్కు= మాట; ఐనన్‌= అయితే; సత్‌+ఉత్తరము=సరిమైన సమాధానం; ఇచ్చెదన్‌= ఇస్తాను; ఆనతి ఇమ్ము+అనియెన్‌= ఆనతివ్వండి; అనియెన్‌= అన్నది; తాత్చర్యం: నారదు డామెతో అంటున్నాడు: 'నళినదళాక్షీ!

Chunk 29 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0281-0290.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24055

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [5, 97]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • ఇంద్రుడు
  • ముని
  • మాయలు
  • రుచి
  • వినుము
  • చేసి
  • జేసి
  • కనుక
  • విధంగా
  • విని
  • వచ్చి
  • ఇంకా
  • వారి
  • అతండు
  • నేను
  • చక్కగా
  • చూచి
  • కూడా
  • తాత్సర్యం
  • నీకు
  • విశేషం
  • చేశాడు
  • విపులుడు
  • శిష్యుడు
  • నీవు
  • గురువు
  • రాజా
  • శరీరంలో

Extractive Summary:

క సముచితముగం బ్రత్యుత్భా : నము సేయను, దగిన పలుకునకుం జొరంగను నే రమి నూరకున్ననుం దను ; కము పింపున నతండు మజియుం గములానవతోన్‌, 197 ప్రతిపదార్థం: సముచితముగన్‌= తగిన విధంగా; ప్రతి+ఉత్చానము= ఎదురుగా లేచి వెళ్ళటం (ఆహ్యానించటానికి; చేయను= చేయటానికి: తగిన; పలుకునకున్‌= మాటలకు; చొరంగను= పూనుకొనటానికి గాన ; నేరమిన్‌= తెలియక ఊరకున్ననున్‌= కదలకుండా ఉండగా; తమకము= కోర్కె; పెంపునన్‌= అతిశయంతో; అతండు= ఇంద్రుడు; మతీయున్‌=ఐ ఇంకా; కమల= తామరవంటి; ఆననతోన్‌=ముఖంకలదానితో, తొత్సర్యం: తగినరీతిగా ఆహ్వానించటానికి లేచి ఎదురు పోవటంగానీ, తగినట్టుగా మాట్ట్లాడటంకానీ, చేయకుండా ఉండగా ఇంద్రుడు కోరికతో ఇంకా ఆ పద్మముఖితో ఇట్లా అంటున్నాడు. యోగమాయన్‌+చేసి= యోగశ్తితో ఏ ఆ+వనిత= ఆ స్తీ వాసవునితోన్‌= ఇంద్రునితో; నీకున్‌; ఇందున్‌= ఇక్కడకు; రాన్‌= రావటానికి; ; మును= పూర్వం; మూండిన= ఆపద మూడిన; ఆ భగాంకితత్వము= ఆ యోని గుర్తులు కలగటం; ఒక భంగిన్‌= ఒక రీతిగా: ఈయట= పోగొట్టుకొనటం; ఇది= ఈ పని; దైవత= దేవతలచే; సంరయమి= మునులచే; సేవనీయ భావమ్ముజ 'సీవింపదగిన మనస్సు కల; అట్టి= కలిగినట్టి; నీకున్‌= తగవా?= న్యాయమేనా?

Chunk 30 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0291-0300.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26008

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • వివాహం
  • రుచి
  • విశేషం
  • కనుక
  • శూద్ర
  • లేదు
  • చెప్పి
  • కాదు
  • దాని
  • విధంగా
  • అన్నాడు
  • కాని
  • సంతానం
  • రాజా
  • కర్మ
  • క్షత్రియ
  • విషయం
  • చెప్పగా
  • విని
  • నీవు
  • పాపం
  • స్త్రీ
  • కన్య
  • చూచి
  • పలికి
  • విపులుడు
  • తప్పు
  • తరువాత

Extractive Summary:

ఇట్లాగే దుష్యంతోపాఖ్యానంలోనూ ఆరంతల టిం కప " ౧ ఆ బు ను వ. ఆ కులసతులు, ధర్మ పత్నుల వలననే ఈ లోకం పచ్చగా ఉన్నది. కనుక రేయింబవళ్ళవలె 'ప్రీలలో చెడువారివలె మంచివా రున్నారు, ఆ తల్టుల ఉనికి వలననే ఈ భూమి పచ్చగా ఉన్నది - అన్న వాక్యంతో చేసిన ముగింపు చాలా అద్భుతం.

Chunk 31 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0301-0310.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24844

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [151]

Key Terms:

  • కొడుకు
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • ముని
  • విను
  • కనుక
  • విశేషం
  • రాజు
  • భార్య
  • అన్నాడు
  • కొడుకుగా
  • తండ్రి
  • అనగా
  • రాజా
  • తగిన
  • కొడుకును
  • వివాహం
  • తనకు
  • పుట్టినవాడు
  • పుట్టిన
  • తల్లి
  • శూద్ర
  • ఉన్నది
  • కొడుకునకు
  • కొడుకులు
  • తాత్సర్యం
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • విని
  • ఆత్మ

Extractive Summary:

"వె క తాత్పర్యం: పెండ్లి కాకపూర్వమే గర్భవతిఅయిన కన్య - ఈ విషయం తెలిసినా తెలియకున్నా పెండ్లిచేసికొన్నా కంటే ఆ కొడుకు పేరు సహోఢుడు. ఆ+కుమారుండు= ఆ కొడుకు; (క్రీతుండు= కొనబడినవాడని; అఆం(డ్రుజ అంటారు; తొత్పర్యం; తల్లిదండ్రు లమ్మితే, తనకు దగినటువంటి వాడిని కొడుకుగా కొనుక్కొంటే వాడిని (క్రీతు డని పండితు లంటారు.” క. రాజు; మంత్రి= మంత్రులు; పురోహిత సహితంబుగాఫ్‌= పురోహితులతో పాటుగా; ఆ పరమ ముని= ఆ మహాముని; ల

Chunk 32 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0311-0320.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25053

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [99]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • ముని
  • తాత్పర్యం
  • రాజు
  • విని
  • గోవు
  • అన్నాడు
  • రాజుతో
  • కనుక
  • సంతోషం
  • రాజా
  • విశేషం
  • లేదు
  • పద్యం
  • అనగా
  • రెండు
  • నన్ను
  • మిక్కిలి
  • మనస్సులో
  • దంపతులు
  • నీవు
  • మీరు
  • కాదు
  • స్వర్గానికి
  • తాత్సర్యం
  • బోయలు
  • కొని
  • మనస్సు
  • ప్రేమ
  • కోరిక

Extractive Summary:

సమయంబునన్‌= ఉన్నవేళు ఆ+ఎడకున్‌= ఆ చోటికి; గవిజాతుండు= ఆ పేరుకల; సంయమి= ముని; ఇ టు స్‌ వారలతోన్‌= రాజా, మంత్రులతో; మీరు; చింత= దుఃఖం; విడువుండు= వదలిపెట్టండి; ఏనుజ= ఈ మునివ క్ట పేరంబు= వెలను; నిశ్చయించెదన్‌= నిర్ణయిస్తాను; అనుటయున్‌= అనటంతో; ఆ+అవనీ విభుండు= ఆ భూమికి క ద్రం లో మునుంగక - ఈ రచనా కళ తెలిస్తే అప్పుడు శైలి తెలిసినట్టు, గో - వన్ని -గో అన్న అక్షరాన్ని దీర్హంగా సాగదీసి చదివి వ -ను తేల్చి దానిబరువు నంతా -గ్షి - మీద పడేటట్టు చదవాలి. 222 శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతము తాత్సర్యం: అని ఈ విధంగా చెప్పి 'ఆ ఆలోచన మంచిది.

Chunk 33 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0321-0330.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26451

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [296]

Key Terms:

  • ముని
  • రాజు
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • చూచి
  • యొక్క
  • రాణి
  • విధంగా
  • ప్రక్క
  • వచ్చి
  • రాణీ
  • ప్రవేశించి
  • సంతోషంతో
  • మిక్కిలి
  • ఎడన్‌
  • లేదు
  • చేసి
  • అందమైన
  • చేసే
  • చాలా
  • రాజూ
  • ఉండగా
  • ఉన్న
  • నీవు
  • నేను
  • అడవిలో
  • గొప్ప
  • ఉత్తర
  • బ్రాహ్మణ
  • వదలి

Extractive Summary:

ప్రతిపదార్థం: పెక్కు దినంబులు= అనేక దినాలు; నిద్ర; లేమి; ఆహారములు= అన్నం; డప్పిన్‌= అలసట, దప్పిక; ఆ+మహీపాలున్‌= రాజును; ఆ మహిషిన్‌=ఐ ఆ రాణిని; ఆ+ముని; ములుకోల= ముల్గున్న కర్రయొక్క; పోట్టన్‌=పోట్లతో; మోదువులచందంబునన్‌= మోదుగుల విధంగా; ఒందింపన్‌= పాందించగా; అల్లనన్‌= నెమ్మదిగా: తమలోననిట్టి తపోమహియుంగలదె, ఇది అన్యాయ్యంబు+ ఆని; తగవుజ న్యాయం; పలుకను= చెప్పటానికి; తేతీచూడను= తేరిచూడటానికీ; రాదయ్యెడున్‌= వీలులేదు కదా॥ ఈ దంపతుల ధీరత్వంబును= ధైర్యం, కష్టాలలో చెదరని మనస్సు కలిగి ఉండటం; నిషాపరత్వంబునున్‌= కార్యదీక్ష ఇంతజఒప్పునే; ధూర్వహంబు= మోయరాని; భారంబు= బరువు; నిర్చికారులయిజ= ముఖంలో ఏమీ భావం లేనివారై, వహించుచున్నవారను; ఉమ్మలించుచున్‌= మనస్సులలో బాధపడుతూ; పరివేష్టించి= చుట్టుకొని, మూగి; చవన్‌= పోగా; చ్యవనుండు; అచ్చెరువునువ= ఆశ్చర్యం; మెచ్చునున్‌= మెప్పుదల; పెనంగొను= ముడిపడు; హృదయముతో; అరదంబు డిగ్గి రధం దిగి; వారల శిరంబులన్‌= తలలపై; గట్టిన; పగ్గంబులు= తాళ్ళు; విడిచి= తీసి; శీరీరంబుల; కరంబులన్‌= చేతులతో; సంస్పర్శ్భించి= ముట్టుకొని; వరంబు+ఇచ్చెదన్‌; ఆ+జనపటతి= ఆ రాజు; ఆననంబు= ముఖం; ఆలోకించి= చూచి; డస్పితి గదేజ అలసిపోయినావు గదవయ్యా! ; దివ్లూ దేవతల; ప్రతిపదార్థం: ఆచటన్‌= ఆ అడవిలో; మణిమయంబు= మణులతో చేసిన; అతి సుందరము= మిక్కిలి చక్కని; క క్ష ల సదన= సౌధమునకు, నిభము= వంటిది; అగు అయిన; విశాలరమ్య= పెద్దది. ; నిక్కమ కానినాండు= సత్యం కాకప్లోతే;ఇట్లుజి ఈ విధంగా; మిగులనీ= మిక్కిలి; అనుభవగోచరముజ= ఖనుభవానికి తోచేది; అగునె?= కొతుందాసి తాత్పర్యం: ఆ దృశ్యానికి ఆ రాజూ, రాణీ మనస్సులు ఆశ్చర్యంతో మునిగిపోగా 'ఇది నిజమో?

Chunk 34 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0331-0340.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24967

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భూమి
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • విని
  • విశేషం
  • దానం
  • భీష్ముడు
  • నన్ను
  • కనుక
  • ప్రతిపదార్హం
  • అంటారు
  • భూమిని
  • చెప్పిన
  • ధర్మరాజు
  • మంచి
  • అన్ని
  • చాలా
  • ఎక్కువ
  • లేవు
  • భూదాన
  • వినుము
  • రాజా
  • అన్నాడు
  • రాజు
  • అనఘా
  • ఇట్టు
  • గొప్పది
  • మూడు
  • ఫలితం
  • దానము

Extractive Summary:

336 శో న ఆగ్యిళ జ తాత్పర్యం: అని ఆ విధంగా వివరించి, ఇంకా విను మని ఇట్టా చెప్పుతున్నాడు. “ దాయోచె జము వాని" 9 కింబువా యుదంటలో; చచ్చి,= మరణించిన; బంధు= చుటాలు; మి త= కీ సకాతులు” జ్‌ో జనంయిలతం2= య] యాం సనసచుూ వ్‌ ల టబ 5 న స్టే ఎంద సెగచినాడు దుఃఖము; వదలి జ=వదలి ; వాహినీ= నది; నందనుండు= కొడుకు; వాళ్యంబులు= మాటను ఆ గరా నాన ఆ దేవవ్రతుండు= ఆ భీష్ముడు; వెండియున్‌= మరలా, చ ఇ టచ్‌ తన్నా యు దింలొ చనవోయి” తాత్పర్యం: అనగానే ధర్మరాజు తమ్ముళ్ళవైపు చూచాడు. చచ్చి పోయిన బంధునులు, స్నేహితులు దాయాదువపై జ | స ఆ గంగాదేవికాడుకు చెప్పెన మాటలను స్తుతించాడు జీబ్యుడు ఎరలొ గంగ అన్నె క.

Chunk 35 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0341-0350.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26037

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [167, 378]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • నక్షత్రంలో
  • అన్నం
  • విశేషం
  • కనుక
  • దానం
  • చేసిన
  • విని
  • బంగారం
  • కలవాడా
  • లేదు
  • మొదలైన
  • సమస్త
  • నువ్వులు
  • అన్ని
  • ఉన్నది
  • గొప్ప
  • అన్నము
  • అంటే
  • తిలలు
  • ద్వితీయాశ్వాసము
  • విను
  • కనుకనే
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • అన్న
  • ఇక్కడ
  • చేయటం
  • ఎక్కువ

Extractive Summary:

(ఈ పాపభారమంతా వాడే మోయాలి), క. 380 తాత్పర్యం: అని తెలిసి ఆ రాజుతో ఆ మననీయుడు ఈ విధంగా (ప్రసంగం కొనసాగించాడు. వేల సంవత్సరాలుగా ఈ దేశంలో సకల ధర్మాల కదే (ప్రమాణం.

Chunk 36 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0351-0360.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24514

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [89]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • దానం
  • తాత్పర్యం
  • వినుము
  • గోవు
  • కనుక
  • విశేషం
  • ఫలము
  • దాని
  • గొప్పది
  • చెప్పి
  • గోవులు
  • గోవును
  • చూచి
  • తాత్సర్యం
  • ఉన్న
  • చేయటం
  • రాజా
  • అన్ని
  • గోవుల
  • బ్రాహ్మణులకు
  • దానిన్‌
  • ఇంకా
  • శర్మి
  • అనియెన్‌
  • నీకు
  • విషయం
  • కావటంవలన
  • గోదాన
  • ఎక్కువ

Extractive Summary:

393 ప్రతిపదార్థం: ఆపగా తనయుండుజ నది కొడుకు; ఒక; విశేషంబున్‌= ప్రత్యేక విషయాన్ని; వినిపింప వలసి= తప్పక వినిపించదలంచి; ధర్మజునకున్‌=ధర్మరాజుకు; ఇట్టు+అనియెన్‌= ఈ విధంగా చెప్పాడు. తొత్సర్యం: అని ఏర్పాటుచేసి చెప్పి తిలదానం చాలా ఆదరించదగ్గది అని వివరంచి ఆ విషయం నీవు విన్నదైనా మరలా ఒక కథ చెప్పుతాను వినుము. దనువుజ పెద్ద శరీరంతో; అక్కజము= ఆశ్చర్యం; అగు= ఆయిన తొండన్‌= తొండను; ఒకటిన్‌= ఒకదానిని; ఆ చేరువ= ఆ దగ్గర; మెలంగు జనులు= మసలే మనుషులు; కని= చూచి; ఇది=ఐ ఈ తొండ; ఇట్టు= ఇట్లాగే: నిలిచిన ఏనిన్‌=ఐ ఉంటే; నీరున్‌= నీటిని; కల(గించున్‌= బురద చేస్తుంది.

Chunk 37 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0361-0370.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 24985

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • తండ్రి
  • నేను
  • కొడుకు
  • అన్నాడు
  • యముడి
  • తిరిగి
  • చూచి
  • విధంగా
  • దగ్గరకు
  • కలిగే
  • రాజా
  • నీవు
  • గొప్ప
  • పాపం
  • ఇట్టు
  • నీకు
  • మంచి
  • చాలా
  • ఉన్నది
  • పోగా
  • విశేషం
  • కనుక
  • కొడుకును
  • పోయి
  • అందమైన
  • అతండు
  • పాలు
  • మహాభారతము

Extractive Summary:

ఉండి; నేండు; దైవదత్తంబు+అయిన్లః దైవాను[గ్రహంవలన; చిత్తవర్తనంబునన్‌= మనసు సంకల్పంతో; ఈ+కూపంబునకున్‌= ఈ బావికి; వచ్చిన; అపర క్షణంబునన్‌= మరుక్షణంలో; కృకలాసంబులకున్‌= తొండలకు లేని; మేను పెంపుుఐ శరీర విస్తృతి; ఆవహిల్లినన్‌= కలిగితే; ఉల్లంబు= మనస్సు; సవిస్మయంబు+అగుచున్‌+ఉండన్‌= ఆశ్చర్యంపొందుచుండగా; యమ(ప్రసాదంబునన్‌= యముడి దయతో; ఎప్పుడున్‌ః నిత్యం; మాయని= మాసిపోని; పరిజ్ఞానంబు= గొప్ప తెలివి; వర్తిల్లన్‌= ప్రవర్రిస్తుండగా; ఉన్నంతన్‌= ఉన్నంతలో; పరమ= గొప్ప; యోగి+ఇంద్ర!= మహాయోగులకు; భావ్యంబుజ భావించ దగ్గ; నీ; భవ్య= మహా; నన్నిధి= సాన్నిధ్యం; దొరకొనియెన్‌= లభించింది; అని పలికెన్‌=ఐ అని చెప్పాడు; అప్పుడు; ఆ+పుడమి= ఆ భూమి; టేనికిన్‌= రాజుకు; పూర్వ+ఆచరిత= పూర్వజన్మంలో చేసిన; పుణ్య పవి(త్ర;కర్మ+అనురూపంబు= కర్మానుగుణమైన ఆకారం; అవిర్భవించినన్‌= కలిగినంత; దానికిన్‌= అ అదృష్టానికి? గుట్టలై: ఉండన్‌= ఉండగా; ఆలోకించితిన్‌= చక్కగా చూచాను; ఈ లోకంబులు= ప్రస్తుతం నేను చూస్తున్న ఈ లోకాలు; ఏ పుణ్యంబులు= ఎట్లాంటి పుణ్యాలు; చేసిన; జనులకున్‌; అనుభావ్యంబులు= భోగించ దగ్గవి; అని; అడిగితిన్‌; అడిగినన్‌; ధర్మరాజు; యముడు; ఇట్టిట్టివారివి= ఇట్టాంటి ఇట్టాంటి వారికి సబంధించినవని; ఎటింగించి= స్పష్టపరచి; ఇందున్‌; అధిక విభవంబులు= మిక్కిలి వైభవం కల; ఐనయట్టి; మాననీయజ= గౌరవింపదగ్గ న్థానంబులు= లోకాలు; గోదానంబులు; ఆచరించిన వారియవి= చేసినవారివి; భక్ష్యభోజ్య; గిరులును= భక్ష్యాల, భోజ్యాల రాసులు; దుగ్ట= పాలు; ఘృత= నేయి; వారివ=ఐ గోదానం చేసినవారివే. తాత్పర్యం: మంచివాసనలు, పూలదండలు దివ్య వ(స్త్రాభరణాదులైన భోగయోగ్యాలైన వస్తువులను చూచి ధర్మరాజుతో అన్నాను, “స్వామీ ఏ పుణ్యం చేసినవారి కివి లభిస్తాయని అనగా “ఇవన్నీ గోదాన ఫలా'లని ఆయన అన్నాడు.

Chunk 38 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0371-0380.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24834

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • కలవాడా
  • ప్రతిపదార్థం
  • కనుక
  • భీష్ముడు
  • బ్రహ్మ
  • విధంగా
  • విశేషం
  • మంచి
  • ఆవులను
  • ప్రతిపదార్హం
  • గొప్ప
  • చెప్పిన
  • విని
  • దానం
  • గోదాన
  • అంటే
  • గోవుల
  • చేసి
  • ఇంకా
  • ఉన్న
  • నాయనా
  • దయతో
  • ధర్మరాజు
  • బృహస్పతి
  • గోదానం
  • అన్నాడు
  • చెప్పాడు
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • విను

Extractive Summary:

కుంతి కొడుకులలో పెద్దవాడు; గోదానకర్తలు= ఆవులను దానంచేసినవారు; ఎందున్‌+ఏని= ఎక్కడ; అనన్‌జ అనగొ; వసింతురు= వాసం చేస్తారో; ఆలోకంబు=ఆ గోలోకం: ఎట్టిది, ఎట్లాంటిది; ఎణింగింపుముజ తెలియజేయుము; ఆ+నరదేవునితోన్‌= ఆ రాజుతో; దేవవ్రతుండు= భీష్ముడు; దీనికిని; బ్రహ్మ వాక్యంబులు= (బ్రహ్మవెప్పిన సమాధానములు; కలవు.= ఉన్నవి; ఇట్టుజ ఈవిధంగా; ఇంద్రుండు= ఇంద్రుడు; అడిగినన్‌ ఇ అడుగగా; అతనికిన్‌= ఇం(ద్రునికి; (బ్రహ్మ= బ్రహ్మ; ఇట్టు+ అనియెన్‌= ఈ విధంగా జవాబు చెప్పాడు. 282 శ్రీమదాంధ్ర మవాభారతము స్వభావసిద్ధమైన కర్మల నైజం, గురువులను పూజించటం, తల్లిదండ్రులను పూజించట మన్నవి.” క, _ అని నిర్దేశించిన న; వృనరుహసంభవుని దివ్యవాక్యంబులు నె మ్మనమున నిడి గోయజ్ఞము । లమానవిధి నడపె నింద్రుం దమలచరిత్రా! 6 ప్రతిపదార్థం: ఇట్ల ఈ విధంగానే; అడుగన్‌ కలవాండు+ఐ=ఐ అడగదలచినవాడై: కరంబులు= చేతులు; మొగిచి= మోడ్చి; బహువిధంబులన్‌= పెక్కురీతులతో; ప్రస్తుతించినన్‌= కొనియాడగా; ఆ పురుహూత పురోహితుండు= దేవేంద్రుడి పురోహితుడైన ఆ బృహస్పతి, ప్రత్యక్షంబు+అగుటయున్‌= సాక్షాత్కరించగా' ఆ+పుడమిటేండుఐ అ రాజు; ఆ+శమహాత్ముని పాదంబులకున్‌= ఆ మహాత్ముడి కాళ్ళకు; ప్రణమిల్లిజ దండ నమస్కారం చేసి; అడిగినన్‌= అడుగగా; ఆదేవగురుండు= దేవతలకు గురువైన ఆ బృహస్పతి; ఆ+నరదేవ+ఉత్తమునకున్‌= రాజులలో శ్రేష్టడయిన ఆ మాంధాతకు; ఇట్టుఐ ఈ విధంగా; అనియెన్‌= చెప్పాడు

Chunk 39 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0381-0390.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26092

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [68]

Key Terms:

  • విశేషం
  • విధంగా
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • ఆవులు
  • గోవు
  • దానం
  • కనుక
  • ఆవులను
  • రాజా
  • కూడా
  • అంటే
  • బృహస్పతి
  • అన్నాడు
  • అయిన
  • బ్రహ్మ
  • మంచి
  • భావం
  • చెప్పాడు
  • చాలా
  • అన్ని
  • చెప్పి
  • శివుడి
  • ఉన్న
  • గోవులను
  • ఇట్టా
  • మిక్కిలి
  • ఉంటే
  • దాని
  • కోపం

Extractive Summary:

15 (ప్రతిపదార్థం: ఈ+విధమునన్‌= ఈ విధంగా; గోవున్‌= ఆవును; ఇచ్చిన+ఆతండు= ఇచ్చిన వ్యక్తి; చం(ద్రలోక వసన సౌఖ్యము= చం(ద్రలోకంలో నివాసం పొందిన సుఖాన్ని; ఒందున్‌= పొందుతాడు; అని= అనీ పలికి; సురేంద్రమంత్రి= దేవేంద్రుడి మంత్రి ఆయిన బృహస్పతి ఆ+మహీపాలుతోన్‌= ఆ రాజు మాంధాతతో; ఆదరమునన్‌= ఆదరంతో; మజియున్‌= ఇంకా; ఇట్టులు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు. అమృత సిక్తుండవు= అమృతంతో తడీసినవాడవు; ఐతివి= అయ్యావు; గోవులకున్‌= ఆవులకు; ఎంగిలి= నోటినుండి జారిన దాని దోషం, లేదు; ఇందుండు= చంద్రుడు; ఎట్టులుజ ఏ విధంగా; అమృతము= అమృతాన్ని; ఒసంగున్‌= ఇస్తాడో; అట్టులన్‌= ఆ విధంగానే; గోవులు= అవులు; దుగ్దంబున్‌= పాలను; ఒస(గున్‌= ఇస్తాయి; తద్‌ వత్స పీత దుగ్ధంబున్‌= వాటి దూడలు (త్రావిన పాలు కూడా; శుచి+అ= నిర్మలమే; కాన= కనుక; కోపము= కోపాన్ని; తక్కి= వదలి; కరుణింపుము= దయజాడుము; అని= అని పలికి; ఒక్క కమనీయ వృషభంబున్‌= ఒక అందమైన ఎద్దును; కప్పమున్‌= కానుకగా; ఇచ్చెన్‌= ఇచ్చాడు; శివుండు= ఈశ్చరుడు; ప్రియము+అంది= సంతోషం పొంది; దానిన్‌= ఆ ఎద్దును; కేతువును= జెండామీద గుర్తుగా; వాహనంబుగాన్‌= ఎక్కిరింతగా; చేసి ఏర్పరచి; ఎలమిన్‌= (ప్రీతితో; ఆ విధంగా ఫలితం సమానం అవుతుంది, క.

Chunk 40 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0391-0400.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 26451

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విధంగా
  • తాత్పర్యం
  • విశేషం
  • ఆవుల
  • సురభి
  • ప్రతిపదార్థం
  • ఇంకా
  • గోవుల
  • అయిన
  • అంటే
  • వినుము
  • పుట్టిన
  • మూడు
  • కూడా
  • ఆవులు
  • భీష్ముడు
  • చెప్పి
  • ప్రతిపదార్హం
  • దానం
  • గొప్పతనం
  • చెప్పగా
  • భావం
  • చెప్పాడు
  • గోవులు
  • బ్రహ్మ
  • చూచి
  • సంతానం
  • అనన్‌
  • ఇట్టా
  • చక్కగా

Extractive Summary:

ఏక్‌ వ్రతిపదార్ధం: అని= ఈ విధంగా; నిర్దేశించి= చెప్పి; వెండియున్‌= ఇంకా; ఆ+ముని+ఇంద్రుండుజ ఆ మహర్షి శ్రేష్టుడు: ఆ నరేంద్రునకున్‌= ఆ రాజునకు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌ఇ్ల చెప్పాడు. 40 ప్రతిపదార్థం: జనసంస్తుత్యా!= జనులచేత స్తుతింప బడే ఓ రాజా[; అని= ఆ విధంగా; ముని= వసిష్టముని; చెప్పినన్‌= చెప్పగా; సౌదాస నర+ఇం(ద్రుండు= సౌదాస రాజు; గో ప్రదాన సక్త+ఆత్మురడు+ఐ= ఆవులను (శ్రద్ధతో దానమివ్వటంలో లగ్నమైన మనస్సు కలవాడై; అనితరసులభ= ఇతరులకు తేలికగా దొరకని; అవ్యయజ= తరుగులేని; సుఖ= సుఖానికి; జనక స్థానంబు= పుట్టిన చోటును; పడసెన్‌=ఐ పొందాడు. 42 ప్రతిపదార్హం: ఆ+మహాత్ముండు= దొడ్డబుద్ధిగల ఆ భీష్ముడు; ఆ+మహీపతితోన్‌= ఆ రాజుతో; గో విశేషంబు= గోవుల గొప్పతనం: ఇంకను= ఇంకా; వినుము; అని; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= చెప్పాడు.

Chunk 41 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0401-0410.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 27359

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ఆవులు
  • విశేషం
  • ముని
  • మీరు
  • అంటే
  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • గోవులు
  • గోవుల
  • కూడా
  • సుమి
  • భావం
  • తరువాతి
  • మంచి
  • పాలు
  • కనుక
  • మేము
  • మాకు
  • చక్కగా
  • ప్రతిపదార్హం
  • గోవు
  • అన్వయం
  • పద్యంతో
  • ఆవుల
  • విని
  • అనగా
  • అన్నాయి
  • మీకు
  • అవుతుంది

Extractive Summary:

తాత్సర్యం: అన్నంతనే ఆ గోవులు దీనమైన మొగాలు కలవై, (తరువాతి పద్యంతో అన్వ్నయం,) క. ' 74 (ప్రతిపదార్థం: ఆ+గోవులు= ఆ ఆవులు; ఆ+విభు+అధ్వరంబునకున్‌= ఆ రాజు రంతిదేవుడి యాగానికి; పోన్‌= పోవటానికి; ఉత్సహించుటయున్‌= వేడుక పడగా; అందున్‌= వాటిలో; ఒక్కగోవు= ఒక ఆవు; మనముజ= మనం; సుమి(త్రుని ధనముజ సుమి(త్రుడి సొమ్ము; ఆతండు= ఆ సుమిత్రుడు; అనుమతి+చేయక= ఒప్పుకొనకుండా; ఎట్టు= ఏ విధంగా; పోన్‌= పోవటం; చెల్లును?= కుదురుతుంది? 83 ప్రతిపదార్థం: నావుడున్‌= అనగా; మీలోపలన్‌= మీలో; ఒక గోవుశఐనను= ఒక్క ఆవైనా; మోహవశతన్‌= మోహానికి లొంగటం; కూరుటయున్‌= పాందినట్టైతే; మఖింబు= యజ్ఞం; ఆ వేళన్‌= ఆ సమయంలో; పరిసమాప్తము= పూర్తిగా; ముగిసినది; కావలయునుజ అవ్వాలి; సమయ కల్చన= ఈ ఒడంబడిక వీర్పాటు; తెలియన్‌= చక్కగా తెలిసే విధంగా; వినుండు= వినండి.

Chunk 42 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0411-0420.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26331

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [353]

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • ప్రతిపదార్థం
  • గోవుల
  • కూడా
  • కపిల
  • విని
  • గొప్ప
  • చెప్పాడు
  • నీవు
  • ఆవులు
  • ఆవుల
  • అంటే
  • దేవతలు
  • చెప్పి
  • మంచి
  • అయిన
  • ఇంకా
  • అన్నాడు
  • అన్ని
  • కపిలా
  • ప్రతిపదార్హం
  • యజ్ఞం
  • చెప్పగా
  • దీనిని
  • దానిని
  • దాని
  • బ్రహ్మ
  • తత్‌

Extractive Summary:

నీవు; అర్థిన్‌= కోరికతో గో విశేషము= ఆవుల గొప్పతనాన్ని గురించి: నన్నున్‌: ను సై అడిగిన+అట్టు+అజ అడిగిన విధంగానే; శుకుండువ= శుకమహర్షి తండ్రిన్‌= తండ్రి అయిన వ్యాసుడిని; అడిగెన్‌= అడిగాడు; ర న్‌ అట్లా అడిగిన దానికి; ఆత్మన్‌= హృదయంలో; ప్రియమున్‌= ప్రీతిని; పొంది; ఆ మహాసంయమిః= ఆ గొప్ప నిగ్రహవంతుడుః ఆ సుబుద్దికిన్‌= మంచిబుద్దిగల ఆ శుకునకు; ఇట్టులు= ఈ విధంగా: అనియెన్‌= చెప్పాడు. 91 'ప్రతిపదార్ధ్థల: స్టావర జంగమ+ఆత్మకము= కదలనివి, కదిలేవి అన్న సుస్టితి గలది; ఐన =అయిన; భూతజాలంబు సుస్టితి= వస్తువుల (ప్రాణుల సముదాయపు చక్కని స్థితి; గోగణంబు+ఆశ్రయంబుననజ గోవుల సముదాయం యొక్క ఆధారం మీదనే; తత్‌ సంభవంబును= వాని పుట్టుకకూడా; గోవులయందు+అ= ఆవులయందేన అవి= ఆ ఆవులు; అజునకున్‌= బ్రహ్మకు; మూలసంతానము= మొదటి బిడ్డలు; అట్టున్‌ కాకజ అంతేకాక; సిద్దు సాధ్యగణముల మాతలు= ఆవులు సిద్దులు సాధ్యుల సముదాయాలు అనే దేనజాతి వారి తల్లులు; ఇట్టు= ఈ విధంగాన అగుట= అవటం; ఎతింగిన+అతండు= తెలిసికొన్నవాడు; (బ్రహ్మలోక గోలోక+ఆది లోక+అంతరములకున్‌= బ్రహ్మలోకమూ, గోవుల లోకమూ మొదలైన ఇతరలోకాలకు; తన ఇంటికిన్‌= సొంత ఇంటికి; అరుగుచందమునన్‌= వెళ్ళేవిధంగా; అరుగున్‌ఇ వెళ్ళుతాడు; పరమగతిన్‌= మిక్కిలి ఉత్తమమైన లక్ష్యాన్ని; కోరువారలు= కోరే మనుష్యులు; గోవును= ఆవును; పాద ముష్టి యష్టి వాక్‌ చిత్తములన్‌= కాలితో, పిడికిలితో, కర్రతో, మాటతో, మనస్సుతో; అభిభవింపకజ తిరస్కరించక; ఉండవలయున్‌= ఉండాలి; ఈ+విద్యన్‌= ఈ విద్యను; పద్మ+ఉదృవుండు= బ్రహ్మ చెప్పెన్‌= ఉపదేశించాడు; అది= ఆ విద్య; ఆత్మపావన= ఆత)ను పవిత్రం చేసేది; శిష్ట సేవ్యజ ఉత్తమ (ప్రవృత్తి కలవారికి సేవించ దగింది. ఆ+ముని+ఈశ్వ్చరుండుఃజ మునులలో (శ్రేష్టుడైన ఆ వ్యాసుడు; వినుము; అన్ని; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనున్‌= చెప్పాడు; పావకుండుకడ=ు అగ్నిదేవుడు; ఒక కారణమునన్‌= ఒక కారణంగా; అనిమిష సంఘంబున్‌= దేవతల సంఘాన్ని; మొజంగి= కనుగప్పీ; అరిగి= వెడలి; తనదుగుప్తి= తన్ను దాచటాన్ని; అర్ధించి= కోర; గోవులన్‌= ఆవులను; ఆశ్రయించెన్‌= చేరుకొన్నాడు; అవియున్‌= ఆ ఆవులున్నూ; అగ్నిన్‌= అగ్నిని; గోపనంబు+చేసెన్‌= దాచాయి; సురలు= దేవతలు; ఎల్లవోటున్‌= అన్ని తావులందునూ; ఆరసి= వెదకి?

Chunk 43 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0421-0430.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26020

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • నేను
  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్థం
  • ప్రతిపదార్హం
  • బంగారం
  • అయిన
  • సిరి
  • విని
  • చెప్పి
  • నీవు
  • మహిమ
  • వెదకి
  • కాబట్టి
  • ఇట్లా
  • కూడా
  • చేయి
  • అన్న
  • లక్ష్మి
  • పలికి
  • వినుము
  • మేలు
  • ఇంకా
  • బ్రహ్మ
  • దాని
  • శ్రీ
  • విషయం
  • ఆవులు
  • నన్ను

Extractive Summary:

నీవు ఈ గొప్ప వస్తువులలో మాకు ప్రీతి కలిగే విధంగా మంచి నివాసం కలదానవై ఉండుము.” విశేషం; 'మా మూత్ర పురీషములు పావనములు” అనే వాక్య గర్భంలో 'వేదంబు లెజు0గి అనే వాక్యాంతరం ఉండటం ఒక విశేషం. ; సురభి= కామధేనువు; తపము+చేయన్‌= తపస్సు చేయగా; సరసిజ+ఆసనుండుజ= పద్మం ఆసనంగా గల (బ్రహ్మ; ప్రత్యక్షము+ఐ= కన్నుల కగపడి; మనస్‌+రధంబుజ కోరిక; చెప్పుము= తెలియబేయుము; ఇచ్చుకౌతుకమునన్‌= ఇచ్చే వేడుకతో; వచ్చితిన్‌= వచ్చాను; ఆనవుడున్‌= అనగా: ఆది= ఆ కొమధేనువు; ఇట్టులు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నది. ఆనుశాసనికపర్వము - తృతీయాశ్వాసము 335 తాత్పర్యం: మా తండ్రి శంతను మహారాజు చనిపోయినపుడు పరలోక 1క్రియలు చేయటానికి గంగ ఒడ్డుకు వెళ్ళి మా అమ్మ ప్రేమతో సాయం చేస్తూ ఉంటే ఆ క్రియాకలాపమంతా చేస్తున్నప్పుడు పిండాలు పెట్టే సమయంలో ఉంగరాలూ, కంకణమూ, అంగదమూ అనే ఆభరణాలతో మనోహరమైన ఒక హస్తం కన్పట్టి అరచేయి చాచింది.

Chunk 44 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0431-0440.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 27738

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [366]

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • ప్రతిపదార్థం
  • దేవతలు
  • అన్ని
  • కలవాడు
  • అవుతాడు
  • చేసి
  • వారు
  • అయిన
  • చక్కగా
  • అగ్ని
  • గొప్ప
  • మునులు
  • నాలుక
  • అంటే
  • కూడా
  • రేతస్సు
  • కనుక
  • కప్ప
  • ఉన్న
  • భక్తితో
  • భావం
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • తెలిసికొని
  • ఇంకా
  • వచ్చిన
  • పేరు

Extractive Summary:

బాధలన్‌= బాధలను; పడి= పొంది; అనిమిషులును= దేవతలూ; మునులును= మునులున్నూ; కమలయోనిన్‌= కమలం జన్మస్టానంగా గల (బ్రహ్మను; కానన్‌= చూడటానికి; చని= వెళ్ళి; ఆ+దానవుండు= ఆ రాక్షసుడు; తమున్‌= తమ్ము; పఆచిన పాట్టు+ఎల్లన్‌= పెట్టిన కష్టాలన్నింటినీ; ఎజింగించినన్‌= తెలుపుకొనగా; ఆ+దేవుండు= ఆ బ్రహ్మదేవుడు; వారితోన్‌= వారితో; దీనిన్‌= ఈ సంగతిని; ఎజీంగి=ఐ తెలిసికొని; ఏము= నేను; మున్ను+అ= పూర్వమే; మీకున్‌= మీకు; శోభనంబు= మేలు; అయ్యెడు తెజంగు= అయ్యే పద్దతిని; సమకట్టిన వాండన్‌= ఏర్పాటు చేశాను; మీరు; అగ్జిన్‌= అన్షిదేవుడిని; ఆశ్రయించి= చేరుకొని; మాకు; శుభము= మంచి; చేయవలయునుజ చేయాలి; అని; సం(ప్రార్థనంబు+చేయునది= చక్కగా వేడుకొనండి; అతండు= ఆ అగ్గిదేవుడు; కర్తవ్యంబు= చేయదగినదానిని; ఎజుంగున్‌= ఎరుగును; అరుగుండు= వెళ్ళండి; అని; నియోగించినన్‌= ఆజ్ఞాపించగా; సంతోషించి= ఆనందం పొంది; అట్టు+అ= ఆ విధంగానే; చేసెదము చేస్తాము; అని; ఆ+విధాతన్‌= ఆ (బ్రహ్మ దగ్గర; వీడ్కొని= సెలవు తీసికొని; అనకడకున్‌= అగ్ని దగ్గరకు; పోవన్‌= వెళ్ళటానికి; ఉత్సహించి= వేడుకపడి. 148 ప్రతిపదార్థం: అతండు= ఆ అన్ని; వారిన్‌= ఆ దేవతలను, మునులను; ఆలోకించి= చూచి; మీ వచ్చిన కార్యంబు= మీరు వచ్చిన పని; ఏమి; అని; అడిగినన్‌=ఐ అడుగగా; వారును; తొరక దైత్యు చేయు బాధలు= తారకు డనే రాక్షసుడు కలిగిస్తున్న బాధలను; ఎజింగించి= తెలిపి; వాండు= ఆరక్కసుడు; ఏమి ఉపాయంబునన్‌= ఏ ఉపాయంతో; తెగటాటున్‌= చస్తాడో; ఆ+తెజంగు= ఆ విధానాన్ని; ఆపాదింపుము= ఆచరించుము; అని; నిన్నున్‌= నిన్ను; (ప్రార్ధింపన్‌= వేడుకొనటానికి; వచ్చితిమి= వచ్చాం; అని; పలికిఐ చెప్పి; 'వెండియున్‌= ఇంకా, తాత్పర్యం; అన్ని ఆ మునులనూ దేవతలనూ చూచి “మీరు వచ్చిన పని ఏమిటి?” అని అడిగాడు. తాత' ర ॥ శ 4 ఆల శి ల

Chunk 45 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0441-0450.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 25504

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • విశేషం
  • రాజా
  • చక్కగా
  • అయిన
  • వినుము
  • పంక్తి
  • అంటే
  • విధంగా
  • అత్రి
  • గొప్ప
  • నక్షత్రంలో
  • మంచి
  • కొడుకు
  • కలగటం
  • చెప్పి
  • క్రియా
  • మహర్షి
  • చేస్తే
  • అంటారు
  • కనుక
  • నిమి
  • తృతీయాశ్వాసము
  • మూడు
  • ఎక్కువ
  • భీష్ముడు
  • పితృ
  • నువ్వులు
  • శ్రీమదాంధ్ర

Extractive Summary:

ాద్దం ఏ వస్తువులతో చేస్తే ఎక్కువ ఫలం వస్తుందో ఆ మేలైన పదార్దాలను తెలియజెప్పుము అన్నాడు. ఈ పద్యంలో కొన్నింటిని ఆ అధిదేవతల పేర్లతో వ్యవహరించారు. నయ్యమరనదీనందనుం డిట్లనియె, 170 ప్రతిపదార్ధం: అనినన్‌= అని చెప్పగా; ఆ+పుడమిటేండు= ఆ రాజు; ఆ+పురుషవరునిన్‌= పురుషులలో (శ్రేష్టుడైన ఆ భీష్ముడిని; పిత్సపూజనంబులకున్‌= పిత్చదేవతల ఆరాధనలకు; పాత్రంబులు= యోగ్యతకలవి; ఎట్టి+అవి= ఏవిధమైనవి; కావలయునుజ= కావాలి; అని; అడిగినన్‌= అడుగగా; ఆ+అమరనదీ నందనుండు= ఆ గంగకొడుకు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= చెప్పాడు.

Chunk 46 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0451-0460.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26866

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • అన్నాడు
  • విధంగా
  • కూడా
  • తపస్సు
  • అయిన
  • వెళ్ళి
  • అత్రి
  • చూచి
  • అంటే
  • ఇట్టా
  • కనుక
  • ప్రతిపదార్హం
  • భావం
  • పెక్కు
  • పితృదేవతలు
  • పోయి
  • ఇక్కడ
  • బుషులు
  • రాజు
  • బ్రహ్మ
  • వారు
  • చెప్పాడు
  • శ్రాద్ధ
  • ఉండటం
  • భీష్ముడు
  • అంటారు
  • నాకు

Extractive Summary:

ఆనుశాసనికపర్వము - తృతీయాశ్వాసము 359 ప్రతిపదార్థం: ఆ+తెజంగు= ఆ పద్దతి; వివరించెదన్‌= వివరిస్తాను; అత్రి= అత్రి మహర్షి నిమితోన్‌= నిమితో; ఇట్టుజ ఈ విధంగా? ననిన నగ్ని 'మత్సహితులై కొనిన నజుంగం। జేయువాళడ నాహారముల్‌ సిద్ధ మదియు, 196, ప్రతిపదార్థం: ఒకతటీన్‌= ఒకప్పుడు; మునివర్యులు= మునిశ్రేష్టులు; పెక్కండ్రు= చాలమంది; ఒక్కటన్‌= ఒకేసారి; శ్రాద్ధ్దముల్‌= పిత్చయజ్ఞాలు; చేయన్‌= చేయగా; భోజ్యములు= ఆహారపదార్జాలు; పెక్కులు= చాలా; అనుభవించుటన్‌= తినగా; తమకున్‌= తమకు; అజుగమి= అరగకపోవటం; పుట్టుటయును= పుట్టగా; పితృదేవతల్‌= పితృదేవతలు; సోము కడకున్‌= చంద్రుడి దగ్గరకు; చనిరి= వెళ్ళారు; అట్టుజ= ఆ విధంగా; చని= వెళ్ళి; తమ కాణియ= తమ వేదనను; చెప్పినన్‌= చెప్పగా; అతండు= ఆ చంద్రుడు; పద్మజు పాలికిన్‌= బ్రహ్మదగ్గరకు; అరుగు6ండు= వెళ్ళండి; అనియెన్‌= అన్నాడు; వారు= ఆ పితృదేవతలు; అట్టు+అ= అట్లే: కాక= అగుగాక; అని; బోరనన్‌= గబగబా; అరిగి=ు వెళ్ళి పద శదొనిన్‌= (బ్రహ్మను; కాంచిజఐ చూచి; అజీర్ణదశ= అరుగని స్థితిని; ఎయలుంగన్‌= తెలిసే విధంగా; విన్నవించినన్‌= మనవిచేయగా; తన+ఒద్దన్‌= తనకడ; వెలుంగుచున్న+అగ్నిన్‌=ఐ (ప్రకాశిస్తున్న అన్నీ దేవుడిని; చూపి= చూపించి; ఈ+కీడు= ఈ ఆపదను; ఇతండు= ఈ అగ్లి; అపహరించున్‌= తొలగిస్తాడు; అనినన్‌=ఐ అంటే; అగ్ని=ఐ అగ్నిదేవుడు; మత్‌+సహితులు+ఐ= నాతో కలిసి ఉన్నవారై; కొనినన్‌= ఆహారం తీసికొన్నట్టయితే; ఆహారముల్‌= భోజనాలను; ఆజుగన్‌+చేయువాండన్‌= జీర్లంచేస్తాను; అదియున్‌= అది; సిద్దము= ఏర్పాటు, ఈ దశలో ఆ మహానుభావుడే ఏది అయినా అడుగుము - అని 'ప్రచోదన చేస్తున్నాడు.

Chunk 47 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0461-0470.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25731

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [228]

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • అన్నాడు
  • కృత్తి
  • విధంగా
  • అంటే
  • వారు
  • తామరతూండ్డు
  • ఇట్టా
  • ప్రతిపదార్హం
  • కావటమూ
  • మహర్షి
  • తామరతూడుల
  • పేరు
  • అప్పుడు
  • ఇట్లా
  • పాపం
  • కావటం
  • తాత్సర్యం
  • మోపును
  • విషయంలో
  • వచ్చి
  • ఉండగా
  • తరువాత
  • పలికాడు
  • బిసములు
  • తామరతూడులు
  • పాపాలు
  • ఉన్న

Extractive Summary:

క, _ ఈ కమలవనము చేరువ ; నే కార్యము సేయం జూచె? 221 ప్రతిపదార్హం: ఆ మునిలోకము=జ ఆ మునుల సముదాయం; ఈ కమల వనము చేరువన్‌= ఈ తామర కొలను దగ్గర; = కార్యముజ= ఏ పని చేయన్‌+*చూచెదు?= చేస్తావు? ; ఇట్టి ఉద్దండవు= ఇట్టి పాగరుబోతువు; మంత్ర దండంబు= మంత్రశక్తిగల కర్రకు; పాలు పడుము= వశం కమ్ము; అని; బ్రహ్మదండ నిభంబు= (బ్రహ్మ దండంవంటిది; అగు నిజహస్తగత దండంబునన్‌= అయిన తన చేతిలో ఉన్న కర్రతో; దాని శిరంబు= ఆ కృత్తి తలను; బెట్టుజ గట్టిగా; వ్రేయుచున్‌= కొడుతూ; పాపకర్మురాలా!= పాపపు పనులు చేసేదానా!

Chunk 48 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0471-0480.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26309

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విశేషం
  • సూర్యుడు
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • ప్రతిపదార్థం
  • ముని
  • అయిన
  • విని
  • అన్నాడు
  • వచ్చి
  • మొదలైన
  • వినుము
  • కూడా
  • మంచి
  • చక్కగా
  • అంటే
  • జమదగ్ని
  • దానం
  • విషయం
  • మహర్షి
  • కనుక
  • ధర్మరాజు
  • ఇట్లా
  • లోకాలు
  • దేవతల
  • చేస్తుంది
  • చెప్పులూ
  • గొప్ప
  • బాణాలు
  • అప్పుడు

Extractive Summary:

256 ప్రతిపదార్థం: ఈ+విధమునన్‌= ఈ విధంగా; వినోదింపన్‌= (క్రీడిస్తూ ఉండగా; ఇనుండు= సూర్యుడు; గగన మధ్య గతుండు= నడిమింటికి వచ్చినవాడు; అయ్యెన్‌= అయ్యాడు; అప్పుడు= ఆ సమయంలో; ఆ+శమగువ= ఆ కాంత; అమ్ములు= బాణాలు; ఏతజి= ఏరుకొని; తేరంగన్‌= తేవటానికి; పోయి= వెళ్ళి; ఒక్క+ఇంత= కొంచెం సేపు; తడసి= ఆలస్యం చేసి; అరుగుదెంచినన్‌= వస్తే: ఆతండు= ఆ జమదగ్ని; ఆ+అబలతోడన్‌= ఆ ఇంతితో, తాత్పర్యం: ఈ విధంగా ఆడుకొంటూ ఉండగా సూర్యుడు నడిమింటికి వచ్చాడు. తాత్పర్యం: ఈ విధంగా నొచ్చి ఒక చెట్టు క్రింది నీడలో కొంతసేపు నిలిచి రావటంవలన నా కింతసేపు జాగు చేయవలసి వచ్చింది" అని చెమట ఓడుతున్న దేహం గల ఆ ముద్దరాలు చెప్పింది. ఆనుశాసవికపర్వము - తృతీయాశ్వాసము 385 'ప్రతిపదార్ధం; అనినన్‌= అంటే; ఆ భృగుముఖ్యుండు= భృగువంశంలో శ్రేష్టుడైన ఆ జమదగ్ని: ప్రశాంతుండు+ఐ= కోపం మొదలైన వికొరాలు లేనివాడై తపనున్‌= సూర్యుడిని; ప్రీతిన్‌= ప్రీతితో; గారవించినన్‌= మన్నింపగా; ఆ+తరణి= ఆ సూర్యుడు; 'ప్రమదంబునన్‌= ఆనందంతో; మానసవృత్తిన్‌= సంకల్ప మాత్రంచేత; గొడుగున్‌= గొడుగునూ; చెప్పులు= చెప్పులనూ; తెచ్చి; ఆశ+మునికడన్‌= ఆ మహర్షి దగ్గర; పెట్టి= ఉంచి; మున్ను= ఇంతకు పూర్వం; ఇవి= ఈ గొడుగూ, చెప్పులూ: లేవు; అని; పల్కి= పలికి; నా దగు వేండి= నాదైన వేడి; ఏమియున్‌= ఏ మాత్రమూ; దీనన్‌=ఐ ఈ గొడుగువలన; మైన్‌=ఐ ఒడలియందు; తనుకదు= కలుగదు; వీనన్‌= ఈ చెప్పులవలన; పాదములన్‌= కాళ్ళను; తాకదు= అంటదు.

Chunk 49 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0481-0490.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 24973

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విశేషం
  • విధంగా
  • అంటే
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • తరువాత
  • మూడు
  • చేయాలి
  • రెండు
  • నీళ్ళు
  • నీరు
  • పగలు
  • కలిగి
  • అయిన
  • మంచి
  • చక్కగా
  • భావం
  • మట్టితో
  • ప్రతిపదార్హం
  • ఆచమనం
  • నోటిని
  • చేస్తూ
  • పొందుతాడు
  • చేస్తే
  • ఉండటం
  • గానీ
  • శూద్రునకు
  • మొదలైనవి
  • విధానం
  • పోవటం

Extractive Summary:

వ(స్తాలు, జందెము తాల్ఫ్చినప్పుడు అన్నపానాల వేళలలోను ముందు ఆ పనులు చేసి తరువాత ఈ ఆచమనకార్యం చేయాలి. తాత్పర్యం: నోటిని శుభ్రం చేసికొన్నప్పుడు అంతకుముందు తినిన పదార్థాలు పండ్లమధ్య నిలిచిపోయి తరువాత బయటకు వస్తే ఆ క్షణంలోనే ఈ ఆచమనకార్యాన్ని చేయాలి. 291 ప్రతిపదార్హం: ప్రియవాదితయునున్‌= ప్రియంగా పలకటమూ; శాంతియునున్‌= కామ(క్రోధాదులు లేకుండటమూ; దాంతియున్‌= ఇంద్రియముల అదుపు కలిగి ఉండటం; అనాలస్యంబున్‌= సోమరితనం లేకుండా ఉండటం; అతుల శిలంబున్‌= సాటిలేని మంచి నడవడి; కలిగి; నాకున్‌= నాకు; ఇది= ఈ వస్తువు; వలదు= అక్కరలేదు; దీనన్‌= దీనిచేత; సుదుస్తరంబును= మిక్కిలిగా దాట శక్యం కానిదీ; ఘోరంబున్‌= భయంకరమైనదీ; ఐన= అయినట్టి; సంసొరజలధిన్‌= సంసారమనే సముద్రాన్ని; నేను; కడతున్‌= దాటుతాను; అని; భిక్షుక జనంబులకున్‌= బిచ్చమెత్తుకొని జీవించే జనులకు; ఎవ్వి= ఏవి; హితములుజ మేలయినవో; ఆ+పనులు= ఆ కార్యాలు; సంతతము= ఎల్లప్పుడు; చేయుచున్‌= చేస్తూ; అడుగులు+ఒత్తుచున్‌= మహాత్ముల పాదసేవ చేస్తూ; నిస్టన్‌= నిష్టతో; మడుగుచున్‌= శుద్దుడవుతూ; నీచతన్‌= తక్కువతనంతో; అనుచరించుచున్‌= అనుసరిస్తూ: ధర్మమునన్‌= ధర్మమార్గంతో; ఉసార్జితంబులు= సంపాదించినవి; ఐన అట్టి (ద్రవ్య సంచయములన్‌= అయిన వస్తువుల సముదాయాలతో; తృప్రిచేసి= తృప్తిపడి; దేహగుప్తిన్‌= దేహరక్షణను: నడపి= ్రవర్తింపజేసి; పగలు రేయుజ ఇది పగలు, ఇది రాత్రి; నాకా అనక పరిచర్యన్‌= సేవను; ఒనరించి= చేసి; శ్న్లూద్రుండు= నాలుగవ వర్షం వ్యక్తి: ఇహపరములన్‌= ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ; సుఖము= సుఖాన్ని; పడయున్‌= పొందుతాడు.

Chunk 50 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0491-0500.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 26252

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విధంగా
  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • అయిన
  • పొందుతాడు
  • కనుక
  • చేసిన
  • చేసే
  • వస్తుంది
  • ఇక్కడ
  • మొదలైన
  • శూద్రుడు
  • చెప్పి
  • ప్రాయశ్చిత్తం
  • పుట్టి
  • నాలుగు
  • గొప్ప
  • ఉంటాడు
  • పొంది
  • తరువాతి
  • కూడా
  • ఉంటే
  • ప్రతిపదార్హం
  • అన్ని
  • జంతువు
  • మహాభారతము
  • పాపం
  • కలిగి
  • కాని

Extractive Summary:

295 ప్రతిపదార్థం: శూద్రుండు= శూద్రుడు; ఏ విధమునన్‌= ఏ విధంగా; ఓపీనన్‌= శక్తి ఉంటే (ఆ విధంగా); యతి భావము దుఃఖంబు= యతి యొక్క హృదయంలోని దుఃఖాన్ని; పాపు పని= పోగొట్టే పనిని; సాదరచేతస్‌+వృత్తిన్‌= ఆదరంతో కూడిన మనస్సు ప్రవర్తనతో; పూని= యత్నపడి; చేయన్‌*కాన్‌+వలయునుజ చేయాలి; అది= అట్టా చేయటం; సుగతిన్‌= మంచిగతిని; పొందించున్‌= పొందిస్తుంది. 13-152-1 (కుంభ) వ అని చెప్పి సర్వడాతి సామాన్యంబులగు ధర్మంబు లెజింగించు నాదరంబున నమ్మునివరుం డిట్లనియె.296 ప్రతిపదార్హం: అని; చెప్పి= తెలియజేసి; అఆ+శమునివరుండుజ ఆ ముని'శ్రేష్టుడు (పరాశరుడు); సర్సజాతి సామాన్యంబులు= అన్ని జాతులకు సమానంగా ఉండేవి; అగు ధర్మంబులు= అయిన ధర్మాలు; ఎటింగించు+ఆదరంబునన్‌= తెలిపే కుతూహలంతో; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= పలికాడు. ఎముకలులేని జంతువును చంపితే మూడుస్నానాలూ, పం(ైండు (ప్రాణాయామాలూ, ఒక ఉపవాసమూ చేస్తే ఆ పాపం పోతుంది.

Chunk 51 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0501-0510.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 26754

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • అయిన
  • అంటే
  • కూడా
  • ప్రతిపదార్థం
  • జ్ఞానం
  • గొప్ప
  • ప్రతిపదార్హం
  • చక్కగా
  • సుగతి
  • కలవారు
  • మొదలైన
  • చెట్టు
  • పొందుతాడు
  • మేలు
  • గురువు
  • కలుగుతుంది
  • కనుక
  • ఐనన్‌
  • హృదయంలో
  • పరమాత్మను
  • అతడి
  • నీరు
  • దీనిని
  • ఇట్టా
  • ధర్మ
  • తరువాత
  • చేయాలి

Extractive Summary:

327 (ప్రతిపదార్హం: అని= ఇట్టు: సకల ధర్మ+ఉపదేశధుర్యుండు= అన్ని ధీర్మాలను ఉపదేశించటంలో సమర్జ్చుడు; ఐన భిష్ముండు= అయిన భీష్ముడు; పరాశర మునివర్యు వాక్య సంచయంబు= పరాళశరమహర్షి యొక్క వాక్యాల సముదాయాన్ని; చెప్పినన్‌= చెప్పగా; పరితుష్టుండు+ఐ= మిక్కిలి ఆనందించినవాడు అయి; పాండవ+అ(గ్రజుండు= పాండుకుమారులలో పెద్దవాడు అయిన ధర్మరాజు; పరమ వినయంబునన్‌= మిక్కిలి వినయంతో; ఆ+కురు కుల+అ(గ్రగణ్యుతోన్‌= కురువంశంలో మొదట లెక్కింపదగిన ఆ భీష్ముడితో; సురలకున్‌= దేవతలకు కూడా; వంద్యులు= మన్నింపదగినవారు; నరులు= మానవులు; కలరు= ఉన్నారు; అని; విందున్‌= వింటున్నాను; వారల వర్తనంబు= అట్టివారి నడవడి; ఎట్టిది?= ఏ విధమైనది? తాత్పర్యం: ధర్మాలన్నింటిని చక్కగా తెలియజెప్పటంలో నేర్పుగల ఆ భీష్ముడు ఈ విధంగా పరాశరమునీం(ద్రుడి వాక్యాలను తెలుపగా పరమానందం పొంది ధర్మరాజు మహా వినయంతో భీష్ముడితో 'ఆర్యా! పుణ్యలోకమునకున్‌= పుణ్యలోకానికి; అనుచున్‌= పంపుతాయి; ఈ లోకమునన్‌= ఈ లోకంలో; శ్రీయున్‌= సంపదను; ఎక్కుడు క్రీర్షియున్‌= అధికమైన కీర్తిని; అతనికిన్‌= ఆ కర్తకు; చేయున్‌= కలిగిస్తాయి; వర్ష్వాఆగమమునన్‌= వానకాలము రాకయందూ; సీతునన్‌= చలికాలంలోనూ; వేసవిన్‌= వేసవికాలంలోనూ; చెజువులోన్‌= తటాకంలో; నీరు=ఐ జలం; ఉన్నన్‌= ఉంటే; ఆయనకున్‌= త్రవ్వించిన ఆ వ్యక్తికి?

Chunk 52 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0511-0520.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 24354

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [263]

Key Terms:

  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • మంచి
  • పూలు
  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • నీవు
  • అయిన
  • గొప్ప
  • కలవాడా
  • రాజా
  • అంటే
  • దేవతలకు
  • యక్షులు
  • ప్రతిపదార్హం
  • విషయంలో
  • కూడా
  • కనుక
  • చక్కగా
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • పరమాత్మ
  • వారి
  • పుట్టిన
  • ఎక్కువ
  • దేవతలు
  • యక్ష
  • అగరు
  • ఇక్కడ
  • భీష్ముడు
  • ఇంకా

Extractive Summary:

తాత్పర్యం: అని ఈ విధంగా భీష్ముడు ధర్మరాజునకు గృహస్థాశ్రమ ధర్మవిధానం చెప్పాడని చెప్పగా జనమేజయుడు ఇంకా ఆ పూరువంశ (్రేష్టుల (ప్రశ్చసమాధానాలు ఏ విధంగా సాగాయో చెప్పుమని కోరాడు. తత్‌ - ఆ పరమాత్మ: త్వమ్‌ - నీవు - జీవుడు, ఈ గెండూ జ్ఞానానికి ఒకటే. : సుమనస్‌+ధూప, దీప, నైవేద్యంబులు= పూలు, పొగ వేయటమూ, దీపమూ, ఆహారం సమర్పించటమూ; ఉత్తమంబులు= మేలయినవి; అగు పూజాసాధనంబులు= అయిన పూజా వస్తువులు; అని; వానిన్‌= వానిని; కొని= (గ్రహించి; దేవతలన్‌= దేవతలను; పూజింతురు= పూజ చేస్తారు; తత్‌ఇవిశేషంబు= వాని మహిమను; ఎజింగింపవే= దయతో చెప్పుము; అని; అడుగుటయున్‌= అడుగగా; అతండు= ఆ భీష్ముడు; ఆదరభరితుండు= ఆదరంతో విండినవాడు; అయి; దీనిన్‌= ఈ విషయాన్ని; శు(క్రుండు= రాక్షసగురువైన శుక్రాచార్యుడు; బలి, దొానవ+ఇంద్రునకున్‌= బలి అనే రాక్షసరాజుకూ; బలి= ఆ బలిచక్రవర్తి; మనువునకున్‌= మనువునకూ; మనువు= ఆ మనువు; సువర్డుండు= సువర్జుడు; అను= అనే; తపస్‌+ధనునకున్‌= తపస్సు ధనంగా గల ఒక బుపషికీ; సువర్జ్హుండు= సువర్హుడు; నారదునకున్‌= నారదమహర్డికీ; చెప్పిరి= ఉపదేశించారు; ఆ+సరమముని= ఆ మహర్షి నాకున్‌= నాకు; చెప్పెన్‌= బోధించాడు; ఆ+తెజంగు= ఆ విధానాన్ని; చెప్పెదను= చెబుతాను; ఆకర్షింపుము= (శ్రద్దగా చెవులొగ్గి వినుము; అని; పలికి= మాట్లాడి; ఆ+పుడమి టేనికిన్‌= ఆ రాజుకు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు.

Chunk 53 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0521-0530.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24553

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్థం
  • రాజా
  • దీపం
  • దేవతలకు
  • ఇంకా
  • ప్రతిపదార్హం
  • విధంగా
  • వినుము
  • మొదలైన
  • అయిన
  • బ్రాహ్మణుడి
  • దేవతల
  • గొప్ప
  • మంచి
  • చేస్తూ
  • అంటే
  • అవుతుంది
  • దేవతలు
  • చేసిన
  • అగున్‌
  • పనులు
  • ఇట్టా
  • చెప్పాడు
  • చక్కగా
  • కలవాడూ
  • పూలు
  • అన్నాడు
  • చేసే

Extractive Summary:

33 ప్రతిపదార్థం: అనినన్‌= అని చెప్పగా; వినిః ఆలకించి; అజాతశస్రండు= పుట్టనిశ్వతువులు కల ధర్మరాజు; గంగాపు(త్రుతో న్‌ు గంగకొడుకైన భీష్ముడితో; సుమనస్‌+ ధూప, దీప, బలి, ప్రదానంబుల, ఫల విశేషంబులు= పూలు, ధూపము, దీవము, నైవేద్య మివ్వటం అనే వాటి ఫలాల మహిమలను; ఇంకను= ఇంకా; వినవలేతున్‌= వినటానికి కోరుతున్నాను; చెప్పవే= చెప్పవా; అనుటయున్‌= అన్నంతనే; ఆ+పురుషవరుండు= పురుషులలో శ్రేష్టుడైన ఆ భీష్ముడు; ఆ కురువంశవరునకున్‌= కురువంశంలో (శ్రేష్టుడైన ఆ ధర్మరాజునకు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; లఅనున్‌= చెప్పాడు; నహుషువృత్తాంతంబునన్‌= నహుషుడి కథలో; అది= ఆ విషయం; విస్పష్టంబు= తేటతెల్లం; అగున్‌= అవుతుంది; వినుము= శ్రద్ధతో వినుము; చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను. ; అనుటయున్‌= అన్నంతనేే ఆతండు= ఆ భీష్ముడు; ఆ+నరపతికిన్‌= ఆ రాజునకు; ఇట్టులు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు. ; అనుడున్‌= అనగా; ఆ+మాలండు= ఆ మాలవాడు; అతనికిన్‌= ఆ క్షత్రబంధునకు; ఇట్టు+అని= ఈ విధంగా; చెప్పెన్‌= చెప్పాడు; తొలుబామునన్‌= పూర్వజన్మలో; నేను; ఒక్కవి(ప్రుకొడుక(ను)= ఒక (బ్రాహ్మణుడి కుమారుడిని; మునులుజ మహర్షులు; నుతింపన్‌= కానియాడునట్టుగా, తాత్సర్యం: చూచి, ఆ రాజు 'ఆ ధూళికి అంతగా రోతపడుతున్నావు కారణమేమి” టని అడిగాడు.

Chunk 54 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0531-0540.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 25700

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • రాజు
  • ఏనుగును
  • అన్నాడు
  • ముని
  • అంటే
  • తాత్పర్యం
  • నాకు
  • ఏనుగు
  • కలవారు
  • ప్రతిపదార్థం
  • నీకు
  • విశేషం
  • రమ్ము
  • నేను
  • ప్రతిపదార్హం
  • నాకున్‌
  • ఇస్తాను
  • అనగా
  • చోటు
  • అక్కడకు
  • దీనిని
  • వినుము
  • లేని
  • నీకున్‌
  • పలుకగా
  • ఇక్కడ
  • చూచి
  • అనియెన్‌
  • వచ్చి
  • మిక్కిలి

Extractive Summary:

ఆమశాసనిక పర్వము - చతుర్జాశ్వానము త్తం ప్రతిపదార్జ్దం: ఆ ధూళిలోడన్‌= ఆ దుమ్ముతోపాటు; కుడిచినన్‌= తినగా; ఈ దుర్దన్మంబు= ఈ పాడు పుట్టుక; వచ్చెన్‌= వచ్చినది; ఇదిజఐ దీనిని; ఎతిలౌడు సంవేదనముజ= తెలిసికొనే జ్ఞానము; పూర్వ పుణ్య ఫల+ఉదయమునన్‌= తొలి పుట్టువులోని పుణ్యఫలం పుట్టుకవలన; కలిగెన్‌= ఏర్పడింది; నిన్నజ నిన్నటిరోజున; ఒక కలన్‌= ఒక కలను; కంటిన్‌= కన్నాను. తాత్పర్యం: ఆ ధూళితోపాటు అన్నం తినగా ఈ పాడు పుట్టుక నాకు కలిగింది. తొత్సర్యల: అని పలుకగా ఆ మహర్షి క.

Chunk 55 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0541-0550.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25553

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • విశేషం
  • ఆయువును
  • కూడా
  • రాజా
  • నేను
  • కాదు
  • విని
  • అనగా
  • విధంగా
  • ఆయువు
  • కూడదు
  • అన్నాడు
  • తపస్సు
  • అంటే
  • అట్టి
  • ముందు
  • రాజు
  • వినుము
  • భోజనం
  • వారు
  • వదలటం
  • ప్రతిపదార్హం
  • నన్ను
  • నీవు
  • ధర్మం
  • ఇట్టా
  • మిక్కిలి
  • బ్రహ్మ

Extractive Summary:

; ననున్‌్‌= నన్ను; వేన్‌= నేను; డాచెదను= గుప్త్రపరచుకుంటాను; అన్నన్‌ అంట ఏ బుధులు ఏ దేవతలు; కానన్‌, చాలరు= తెలిసికొనలేరు; అక్షీణ బోధన సంపత్తిన్‌= తరుగని జ్ఞానం అనే సధ నను న క స్పష్టంగా; ఎటింగితి(వి)= తెలిసికొన్నావు; నీవున్‌= నీవూ; భవత్‌ తనయుండుజ ని కొడుకు; ఈ కరియు = రం ఎను నితాంతసుఖ నిత్యంబు= చెడని సుఖంతో శాళ్ళతం; ఐన నాకంబు+నందున్‌=ఐ అయిన స్వర్గంలో; అనపాయ స = ఉండటానికి: (ఎడబాటు) లేని స్టితితో; మత్‌ సథత్వమునన్‌= నా చెలిమితో; పెంపు+ ఆరన్‌ మన్నన కలుగునట్టుగా; (ప్రవర్తింపంగన= " రండు= రండి, 80 (ప్రతిపదార్థం; అనినన్‌=ఐ అని చెప్పగా; విని=ఐ ఆలకించి; అ+జనపతిజ ఆ ధర్మరాజా; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌=ఐ అన్నాడు: అనఘా[= పుణ్యాత్మా[ తపము= తపస్సు; సారము+ధర్మంబుజ అన్ని ధర్మాల సారం వంటి ధర్మం; అని; మీరు= తమరు; ఊంది= నొక్కి; చెప్పుదురుజ చెపుతూ ఉంటారు; తత్‌శ౭అధికంబు= దానికంటె ఎక్కువ అయినది; ఒకండున్‌= ఒక్కటి కూడా? అందుకని వురాణీతిహాసొలలో మహానుభావులైన వారు ఆయా సందర్భాలలో ఎలా ప్రవర్తించారో చక్కగా తెలిసికొని ఆ విధంగా ఆచరించాలని ఇక్కడ సూచన, వేదం అథ యదితే కర్మ విచికిత్సా, వృత్తి విచికిత్సా స్యాత్‌ - నీకు కర్మములో గానీ, నడవడిలో గానీ సందేహం కలిగితే - ఇత్యాదివాక్యాలలో ఈ అంశాన్ని చక్కగా నిరూపించింది.

Chunk 56 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0551-0560.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25385

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [330]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • రాజా
  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్హం
  • అంటారు
  • వినుము
  • అన్న
  • చక్కగా
  • కూడా
  • ఉన్న
  • చూచిన
  • చేస్తుంది
  • ఆచమనం
  • స్నానం
  • అయిన
  • చేసిన
  • భార్యను
  • సంపద
  • వృద్ది
  • తండ్రి
  • కలిగి
  • రాత్రివేళ
  • కూడదు
  • విను
  • తాత్సర్యం
  • చనదు
  • చేయటం
  • జనవర
  • మంచి
  • పర్వము

Extractive Summary:

క _ వలవదు వటపిప్పలముల ।; ఫలములు నమలంగ మేడిపండ్లును దగ; దా పైన పేర్కొన్న పదార్హాలతో ఆ దోషం మరింత ఎక్కువగా ఉండే లక్షణాన్ని సంభావించి ఈ నిషేధం చెప్పి ఉంటారు. క, ఈ యాచారాధ్యాయం :; బాయ్యుశ్తీకీర్తికారి యగుం బాపంబుల్‌

Chunk 57 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0561-0570.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 25002

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [48, 299, 317]

Key Terms:

  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్థం
  • ఉపవాసం
  • తాత్పర్యం
  • ఉపవాస
  • కూడా
  • కనుక
  • రాజా
  • అంటారు
  • విధంగా
  • ఉండటం
  • వినుము
  • రోజులు
  • ఎక్కువ
  • అన్నాడు
  • నాలుగు
  • గొప్ప
  • అన్న
  • ధర్మరాజు
  • ఆచార్యుడు
  • భోజనం
  • అయినా
  • ఇట్టా
  • విను
  • భావించి
  • మంచి
  • వ్రతాన్ని
  • చక్కగా
  • ఇంకా
  • తల్లి

Extractive Summary:

144 ప్రతిపదార్ధం: ఉపవాసవిధి యోగ్యతయును= ఉపవాస నియమానికి తగినతనాన్ని; తద్‌ ఫల వోేషంబును= దాని ఫలంయొక్క గొప్పతనాన్నీ: విన వలతున్‌= వినగోరుతున్నాను; చెప్తువే= దయతో చెప్పుము; అనుటయున్‌= అనగా; ఆ+పురుషవరుండుజ ఆ మనుజ(మ్టుడు; ఆ+పుడమిటేనితోన్‌= ఆ రాజుతో; దీనిన్‌= దీనిని; నీవు; నన్నున్‌: అడిగిన+అట్టు+అవ= అడిగిన విధంగానే; ఏను= నేను; అంగిరసున్‌= అంగిరసుడనే మహర్షిని; అడిగినన్‌= అడిగితే: ఆ+మునిపతి= ఆ మహర్షి నాకున్‌= నాకు; చెప్పెన్‌= బోధించాడు; ఆ+తెఆంగున్‌= ఆ పద్దతిని; చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; ఆకర్షింపుము= చెవు లొగ్గి వినుము; అని; పలికి; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు. ధాన్యాలు అనేవాటి రాశులు; భోగములు= సుఖాలు; సత్‌+గుణంబులు= మంచి గుణాలు; భూరి యశంబునుజ అధికమైన కీర్తి; మొదలు+ఐన=జ మొదలైన; బహుశుభంబులకున్‌= పెక్కు మంగళములకు; పాత్రము= యోగ్యతకలవాడు; అగున్‌= అగును; వీండుకాలముడ ఒక్క సంవత్సరకాలం; ఆ+అచుల (వ్రతం= సాటిలేని ఆ (వ్రతాన్ని; సల్పి= ఆచరించి; అభిల భూలోక సౌఖ్యములు= సమస్తములైన భూలోకమందలి సుఖాలనూ; (త్రిదివ మోదమును= స్వర్గంలోని ఆనందాన్నీ; కండ్రు= పొందుతారు; రెండును రెండు రోజులు; మూండునుజఐ మూడు రోజులు; నాల్గున్‌= నాలుగు దినములు; ఈ (క్రమంబునన్‌= ఈ వరుసలో; ఓపిన+అట్టువ= ఆ పుణ్యకార్యం యజ్ఞం ఇచ్చే ఉత్కృుష్టఫలం వంటి ఫలాన్ని ఇవ్వాలని కూడా సందర్భాన్ని బట్టి అడిగేవాడి తాత్సర్యం, క.

Chunk 58 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0571-0580.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26560

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ఇరవై
  • అంటే
  • అంటారు
  • ప్రతిపదార్థం
  • విశేషం
  • విధంగా
  • తాత్పర్యం
  • కనుక
  • చక్కగా
  • జ్ఞానం
  • నేను
  • మనస్సు
  • దానిని
  • భావం
  • నాలుగు
  • ఉన్నది
  • బుద్ది
  • అయిన
  • కూడా
  • తత్త్వాలు
  • పరమాత్మ
  • అన్నాడు
  • సనత్కుమారుడు
  • అనగా
  • ముని
  • మిక్కిలి
  • అహంకారం
  • తెలిసికొనటం
  • దీనిని
  • ఉంటుంది

Extractive Summary:

నీతోడన్‌= నీతో; గొప్టికిన్‌= మంచిమాటలు మాట్లాడుకొనటానికి; అర్జి= కోరిక; పుట్టి= కలిగి: అరుగుదెంచితిన్‌= వచ్చాను; అని: ప్రమోదము= పరమానందం; ఎసగన్‌= అతిశయించే విధంగా; "పల్కి= పలికి; అఖిలలోక+అర్చితుండు= సమస్తలోకాల మన్ననగొన్నవాడు; అగు+అతనితోడన్‌= అయిన ఆ సనత్కుమారుడితో; ఇట్టులుఐ= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు: తాత్పర్యం: అని ముని పలికితే పరమేశ్వరుడు “తమ్ముడా! 180 ప్రతిపదార్థం: బుధుండు= జ్ఞానం కల పండితుడు; దేహంబు శరీరం; అని; ఎడన్‌= ఒక తావును; నెరవునన్‌= సముదాయరూపంలో; ఊహించును= భావిస్తాడు; దానన్‌= ఆ దేహంలో; కొష్ట స్వాహాప్రియు క్రియన్‌= కట్టెలోని అన్నివలె; పురుషుండు= పురుషు డనబడే ఇరవై అయిదవ తత్ష్యం; ఉండున్‌= ఉంటుంది, రుద్ర।= ఓ పరమేశ్చరా[; సః+అహమ్‌= అతడే నేను; అనిన కొన్సుజ అనే దృష్టి ఆఅతనిన్‌=ఐ ఆ పురుషుడిని; కనుటజ దర్శించటం; అగున్‌= అవుతుంది. సనత్కుమారుడు; ఆ+పశుపతితోన్‌= ఆ పరమేశ్వరుడితో; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌ఇ అన్నాడు.

Chunk 59 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0581-0590.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 26765

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [80]

Key Terms:

  • అనగా
  • అంటే
  • లేనిది
  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • పరమాత్మ
  • ప్రతిపదార్థం
  • వినుము
  • కనుక
  • మొదలైన
  • యోగం
  • యోగి
  • మనస్సు
  • ఉండే
  • బ్రహ్మ
  • అయిన
  • ఇక్కడ
  • శివా
  • ఉంటారు
  • ఇరవై
  • ఉన్నది
  • భావం
  • తత్త్వం
  • విధంగా
  • సత్‌
  • అంటారు
  • లేని
  • ప్రతిపదార్హం
  • చక్కగా
  • అబుద్దుడు

Extractive Summary:

డ్త్‌ంగ్త శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతము (ప్రతిపదార్హం: అనఘ!= 'పుణ్యమూ్తీ[ అపుడు= ఆ సమయంలో; బుధ్యమానునిన్‌= తెలియబడేవాడిని; కనున్‌= చూస్తాడు; ఆ+వరిష్ట తత్త్యము= మిక్కిలి గొప్పదైన ఆ తత్త్వాన్ని; అవ్యక్తము= తెలియబడనిది అనే అర్హంగల 'అవ్యక్తం' అని; అండ్రు= అంటారు; ప్రబుద్దుండు= ప్రబుద్దుడనే ఆత్మస్వరూపుడు; తద్‌+దర్శి= అతడిని చూచేవాడు; అగున్‌= అవుతాడు; ఆతనిన్‌= ఆ తెలియబడే వాడిని; అతనిన్‌= ఆ తెలిసికొన్నవాడిని; అబుద్దుండు= అబుద్దుడనే ఆత్మతత్వం: ఎయి(గుచుండున్‌= తెలిసికొంటాడు; ఇవి= ఈ చెప్పినవి; ఆత్మదళశలు= ఆత్మలోని వేరువేరు అవస్థలు; అతండు= ఆ పరమాత్మ ఒకండు+అ= ఒక్కడే. ; ఈ విధమున్‌= ఈ పద్దతిని; కాంచు యోగికిన్‌= దర్శించే యోగికి; ఎవ్వరున్‌= ఎవ్వరునూ; సరిజఐ సాటి; కారు; యతులు= యత్నం శీలంగా గలవారు; అనేకులు= ఎంతోమంది; అచలులు= నిష్ట చెదరనివారు; ఐ= అయి; ఆ+వస్తువున్‌= ఆ పరతత్త్యమనే వస్తువును; కోరుదురు= కోరుతూ ఉంటారు; అది= ఆ తత్త్వం; యోగితతికిన్‌= యోగుల సముదాయానికి; తక్కన్‌= కాక; ఒరులకున్‌= ఇతరులకు; దవ్వు= దూరమైనది. అను మాటయున్‌= అనే మాటను; సువ్యక్తంబుగాన్‌= చాలా స్పష్టమైన తీరులో; ఆడి=ఐ పలికి; ఆ ్రీడాతపస్వికిన్‌= విలాసంగా తపస్సు చేసికొనే ఆ పరమేళ్చరుడికి; ఆ+పరమయశస్వి= గొప్ప కీర్తిగల ఆ సనత్కుమారుడు; ఇట్టుజ ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు.

Chunk 60 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0591-0600.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 28393

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రకృతి
  • ఇరవై
  • విశేషం
  • అనగా
  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • జీవుడు
  • అయిన
  • పురుషుడు
  • కూడా
  • లేని
  • తత్త్వం
  • లేనివాడు
  • ప్రతిపదార్హం
  • పరమాత్మ
  • చెప్పి
  • ఇంకా
  • ప్రతిపదార్థం
  • శివా
  • ఇక్కడ
  • గుణాలు
  • రెండు
  • ఇట్టా
  • మొదలైన
  • కలవారు
  • కనుక
  • మనస్సు
  • పద్యంలో
  • జ్ఞానం
  • అవిద్య

Extractive Summary:

ప్రతిపదార్థం: భోగివర+ఆభరణ!= (శ్రేష్టమైన సర్పాలు భూషణాలుగా గల ఓ శివా; యోగంబు తెణంగు= యోగం విధానాన్ని; చెప్పితిన్‌= చెప్పాను; సాంఖ్యమునున్‌= జ్ఞానమార్గాన్ని: చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; తద్‌+భాగులు= దానిని భజించేవారు; అగు నైష్టికులు= అయిన నిష్టకలవారు; ఐక్య సంబోధమునన్‌= ఆ రెంటి కలయికను చక్కగా తెలియటంవలన; భవసాగరమున్‌= సంసారమనే సముద్రాన్ని; కడతురు= దాటుతారు. క ల్స్రః సరంటెన్‌ా దానికంటె; అహంకారతత్త్యము= 'నేను' అనే భావన పుట్టే తత్ష్యమూ; దానికంటెన్‌= దానికంటె; ప్రకృతి= ప్రకృతి క్ష న త్య్యమూ; బుద్ధికంటెన్‌= బుద్ధికంటి; (ప్రకృతి= ప్రకృతి అనే తత్తమూ; ఎక్కుడు= మిన్న అయినవి; అరయన్‌= పరిశీలించి చూడగా; పురుషుండు= పురుషుడు అనే తత్త్యం; ఇన్నిటికిన్‌= ఈ అన్నింటికీ; ఎక్కుడు=ఐ అధికమైనది. కానీ ఆ స్టితిలో ఆ పురుషుడితో ఈ పురుషుడు అభిన్నుడు.

Chunk 61 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0601-0610.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25978

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • విశేషం
  • అనగా
  • మొదలైన
  • బృహస్పతి
  • అయిన
  • రాజా
  • కూడా
  • అన్నాడు
  • చేసి
  • ఇంకా
  • పొందుతాడు
  • ధర్మరాజు
  • అవుతాడు
  • పాపం
  • చెప్పిన
  • ఇట్టా
  • కనుక
  • ధర్మం
  • పురుగు
  • ఇట్టు
  • ఎక్కువ
  • కలుగుతుంది
  • చేసిన
  • మాత్రమే
  • గాడిద
  • పర్వము
  • మిక్కిలి

Extractive Summary:

; వినుముజ ఆలకించుము; తీర్ధములు= పవిత్రస్టలములు; ఎల్ల+అవియును= అన్నీ; మేలు+అ= మేలైనవే; మానసంబు= మనస్సునకు సంబంధించినది; ఐన తీర్హము= అయిన తీర్ధం; సత్య+అభిధానము= 'సత్యం' అనే పేరుగలది; ఐ= అయి; శౌచ+అతిశయమున్‌= పవిత్రతయొక్క ఎక్కువతనాన్ని: చేయంగన్‌+చాలున్‌= చేయగలుగుతుంది; అది= ఆ తీరం; ధృతి= ధీరత; అను మహాహ్రదమునన్‌= అనే పెద్ద జలాశయంలో; శోభిల్లున్‌= ప్రకాశిస్తుంది; తమమున్‌= తమస్సు అనే గుణాన్ని; రజస్సును= రజస్సు అనే గుణాన్నీ; తజీయన్‌= దూరమైపోయే విధంగా; లోచికొనుచున్‌= నెట్టేవసికొంటూ; నరుండు= మానవుడు; సత్యమున్‌= సత్వగుణాన్ని; ఊంత= ఆధారంగా; కొని= (గ్రహించి; చొచ్చి= ప్రవేశించి; ఆచరిత స్నానుండు= చేయబడిన స్నానం గలవాడు; ఐ=ఐ అయి; శుచిత్వమునన్‌= పరిశుద్దతతో ; వెలుంగున్‌= ప్రకాశిస్తాడు; వీత రాగ పరిహృత+ఇం(ద్రియ దృఢ వ్రత లసత్‌ వివేకులు= వదలిన విషయప్రీతీ, తొలగించబడిన ఇంద్రియాలూ, చెదరని నియమనిష్టలూ గల వివేకవంతులు; అతిశయిల్సు విమల తీర్థములు= మిక్కిలిగా వెలుగొందే స్వచ్చమైన ఫవిత్రస్థానాలు; సవినయతన్‌= వినయంతోపాటు; వారలన్‌= అట్టివారిని; చెందుటయున్‌= ఆశ్రయించటం కూడా; తీర్థసిద్ది= తీర్ధంవలన కలిగే సిద్ధియే. 516 శ్రీనుడాంధ్ర మహాభారతము ప్రతిపదార్థం: కొలుచు= ధాన్యము; అపహరించు+ఆ+నరుండు= దొంగిలించే ఆ మనిషి ఎలుకయున్‌= ఎలుకా; పందియునున్‌= పందీ; ఐన ఈ దుర్దననంబులన్‌= అయిన ఈ పాడు పుట్టుకలను; పొందున్‌= పొందుతాడు; అంతన్‌=ఐ దానితో; పాపము= పాపం; పొలియక= నశించక; ఆతనికిన్‌= వాడికి; కుక్కపుట్టువున్‌= కుక్కపుట్టుకకూడా; కల్గున్‌= కలుగుతుంది. తాత్పర్యం; క ధర్యం; బృహస్పతి ఇట్లా చెప్పి ఇంకా ఈ విధంగా అన్నాడు: 'నేను కొన్ని తీరులను తెలిపాను, ఇంక్రా అనేక స్తువుల దొంగతనాలక్సు కలిగే ఫలాలు పెక్కుతీరులలో ఉన్నాయి.

Chunk 62 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0611-0620.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24547

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [163]

Key Terms:

  • మాంసం
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • రాజా
  • విధంగా
  • విశేషం
  • అయిన
  • నాలుగు
  • మాంసము
  • కూడా
  • అహింస
  • అంటారు
  • తినటం
  • మానటం
  • అన్ని
  • అన్నదానం
  • కనుక
  • నెలలు
  • మిక్కిలి
  • అనగా
  • అన్నం
  • మొదలైన
  • సంపాదించి
  • మంచి
  • తపస్సు
  • రుచి
  • ధర్మరాజు
  • పాపాలను
  • అన్నాడు
  • మహాభారతము

Extractive Summary:

అనగా విని ఆ ధర్మరాజు బృహస్పతితో *“ఈ పాపాలను పొగొట్టుకొనే విధం తెలుపవూ£ అని అడిగితే అత డతడితో ఇట్టా అన్నాడు: 287 ప్రతిపదార్థం: ఈ నాలుగు+తెఆజంగులన్‌= ఈ నాలుగు పద్ధతులను; తగన్‌= తగినట్టుగా; మామటవ= మానటం; ఏన్‌=ఐ నేను; చెప్పిన+అట్టిజ చెప్పిన; మహిత+అహింసా+అనూన చతుర్‌+విధములు= గొప్పది అయిన అహింసయొక్క తక్కువకాని నాల్లు పద్దతులు; మాంస+అనేక రుచి ప్రమగ్నుండుజ= మాంసపు పెక్కు విధములైన రుచులలో బాగా మునిగినవాడు; అది= ఆ హింసను; ఎట్టుజ ఏ విధంగా; ఉడుగున్‌?=ఐ మానుతాడు? ; అనుటయున్‌= అని పలికితే; అనిమిష నదీనందనుండు= దేవతలనది అయిన గంగయొక్క కుమారుడు భీష్ముడు; ఆ నరనాథునకున్‌= ఆ రాజునకు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= పలికాడు.

Chunk 63 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0621-0630.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25940

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [106]

Key Terms:

  • కూడా
  • అయిన
  • ప్రతిపదార్థం
  • మిక్కిలి
  • తాత్పర్యం
  • నీవు
  • విధంగా
  • మాంసం
  • ప్రతిపదార్హం
  • విశేషం
  • నీకు
  • వినుము
  • ఎక్కువ
  • లేదు
  • పురుగు
  • కనుక
  • మేలు
  • చాలా
  • నాకు
  • విషయం
  • మంచి
  • పలికి
  • అన్నాడు
  • గొప్ప
  • చూచి
  • దానిని
  • భక్తితో
  • తాత్సర్యం
  • చావు
  • చక్కగా

Extractive Summary:

321 ప్రతిపదార్థం: అనన్‌= అనగా; విని; ఆ+మహిత+అత్మకుండు= మిక్కిలి గొప్ప ఆత్మకల ఆ వ్యాసుడు; దానికిన్‌=ఐ ఆ పురుగునకు; ఇట్టులు= ఈ విధంగా; అనున్‌= అన్నాడు; తలంపన్‌= భావింపగా; నీ మనికి= నీ (బ్రదుకు; ఎంత= ఏ మాత్రం; లెస్స?= మేలైనది? సొమ్ముపై కోరిక; క్రూరత= దయలేనితనం; అవినయంబు= పెద్దబయెడల నమ్రత లేకపోవటం; మొదలు+ఐన దుర్గుణంబులకున్‌= మొదలైన చెడు గుణాలకు; ఎల్లను= అన్నింటికీ; నెలవు= నివాసపుచోటు; ఐ; ఉండి= ఉండి (కూడా); మాతకున్‌= తల్లికి; అధికభక్తిన్‌= మిక్కిలి భక్తితో; ఎప్పుడున్‌= ఎల్లవేళలా; ప్రీతిన్‌= ప్రియాన్ని; ఒనరింతున్‌= చేసేవాడిని; ఒకశఅప్పుడు= ఒక సమయంలో; (బ్రాహ్మాణమా(త్రుండు= కేవలం పుట్టుకచేత (బ్రాహ్మణుడైనవాడు: అతిధి= తిథి నియమంలేకుండా వచ్చినవాడు; ఒక్కరుండు= ఒకడు; అరుగుదెంచినన్‌= రాగా; అతనిన్‌= అతడిని; పూబించితిన్‌=ఐ గౌరవించాను; అది= ఆ పూజ; కారణముగన్‌= కారణంగా; జాతిస్మరణంబు= పూర్వ జన్మజ్ఞానం తలపగలగటం; కలిగెన్‌= కలిగింది; ముని+ఈశ్వర!= ముని'శ్రేష్టా! తురగంబుల రమణ గుర్రాల సొంపు; ఒప్పన్‌= అందగించగా: గొడుగులున్‌= తెల్లని గొడుగులు; పడగలున్‌= జెండా గుర్తులు; ముడివడన్‌= చిక్కుపడుచుండగా; గాయక వంది పాఠకుల రవంబులు= పొటగాండ్రయొక్క, స్తోత్రపాఠకులయొక్క నాదాలు; ఎసంగన్‌= ఆతిశయించగా; భూషణంబుల రత్నపుంజంబు దీస్తులు= ఆభరణాలయందలి రత్నాలరాసుల కాంతులు; దిక్కులన్‌=, దిక్కులందు; ఎల్లమ= అంతటా; దీంటుకొనంగన్‌= నిండుకొనగా; సామంత= సామంతరాజులు; కవిజన= కవిజనులు; సీమంతినీ= సుందరాంగులు; ముఖజ మొదలైన; పరివారజ వెంటనంటి యుండేవారి; వైభవ స్ఫురణము= విభవపు స్ఫూర్తి అలరన్‌= ఒప్పారగా; దేవపతి పోలెన్‌= దేవేంద్రుడివలె; సాత్యవతేయు+ఆ|శ్రమమునకున్‌= వ్యాసుడి ఆశ్రమానికి; ఏతెంచి= వచ్చి; తద్‌+పాదకమలము= ఆతడి పాదం అనే పద్మాన్ని; ఆత్మ ముకుట సంగతముగన్‌= తన కిరీటంతో తాకినదిగా; చాలిజ సాష్టాంగపడి; మైక్కన్‌= నమస్కరించగా; ఆతండు= ఆ వేదవ్యాసుడు; కరుణన్‌= దయతో; ఎత్తి= లేవదీసి; తద్‌+మిస్తకము= ఆతడి తలను; అక్కు= రొమ్మున; చేర్చెన్‌= చేర్చాడు.

Chunk 64 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0631-0640.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25708

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • విశేషం
  • అయిన
  • మిక్కిలి
  • చేసి
  • విద్య
  • తపస్సు
  • రాజా
  • కూడా
  • గొప్ప
  • కనుక
  • అంటే
  • భీష్ముడు
  • దానం
  • చూచి
  • అవుతుంది
  • తరువాతి
  • నీవు
  • గొప్పది
  • అన్నాడు
  • చక్కగా
  • పద్యంతో
  • నీకు
  • మొదలైన
  • వ్యాసుడు
  • అడిగిన
  • దాని
  • నాకు

Extractive Summary:

355 (ప్రతిపదార్థం: అనినన్‌= అనగా; ఆతండుజ ఆ భీష్ముడు; కైకేయీ శాండిలీ సంవాదంబునన్‌= కైకేయి, శాండిలి అనే వారి సంభాషూలో; ఇది= నీ వడిగిన ఈ విషయం; తెల్లంబు= చక్కగా తెలిసేది; అగున్‌= అవుతుంది; చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; వినుము; అని; ఇట్టుజ ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు. ల వరుం దొక వెంట నెన్నడు ప్రవాసగతుం డగు నాంటం గోలె న ఇఖ్వారుషుండు వచ్చునంతకును బూవులు పూంతలు మేలిచర లా భరణము లెక్కుడుం జవులపాకవిశేషము లాదరింప నె వతి ప్వరుసునం గొల్టుం గూడురువ బంధులకున్‌ దగ నెమ్మి సల్పుదున్‌, 359 '6 పదార్ర ఆ 0 ః అగున్‌= ల వరుండు= మగడు; ఒక వెంటన్‌” ౬౩ పనిమీద; ఎన్నండు= ఏనాడు; (ప్రవాసగతుండు= పరదేశం పోయిననొ డు; వచ్చేవరక్షు; కం నాంటన్‌+కోలెన్‌= ఆ దినం మొదలుకొని; ఆ+ప్పురుష్తండు= ఆ మగవాడు (భర్తు; వచ్చు+అంలకును ఎక్కుడున్‌_ క వులు= పూలు; పూంతలు= సుంగధ (ద్రవ్యాల పూతలు; మలివీరలు= మేలైన వస్త్రాలు; ఆభరణములు నగలు; కొల్చున్‌= న క్కువ అయిన; చవుల పాక విశేషములు= రుచిగల వంటలు; ఆదరింపన్‌= ఇష్టపడను? అను(గ్రదొ' దయకు (ప్రసాదించుము; అని; అభ్యర్షించినన్‌= వినయంతో కోరగా; ఆపగేయుండు= నదికొడుకు ఛీష్ముడు; కృపా విధేయుండు+ఐ” దానన లోబడినవాడై; నారద పుండరీక సంవాదంబు= నారదుడు, పుండరీకుడు అనేవారి సంభాషణ; ఆకర్షింపుము” విన యందు దానియందు; నీ+అడిగిన అర్హంబు= నీవు అడిగిన విషయం; తెలియును= తెలుస్తుంది: తీర్పపరుండును= పరుడు అనే పరమాదరం కలవాడు; జపతత్పరుండును= జపంమీద మిక్కిలి శ్రద్రకలవాడూ; పుండరీక+అభిధానుండును= సొ డనే మహర్షిని 'పేరుగలవాడు; ఐన మహాద్విజుండు= అయిన గొప్ప బ్రాహ్మణుడు; ఒక్శఎడన్‌= ఒకచోట; నారద మహామునిన్‌= నారద అడుగన కని= చూచి; భక్తిన్‌= భక్తితో; ప్రణతుండు+ఐ= చాగి మొైక్కినవాడై) ఈ+తెఅంగునన్‌+అ= నీవు అడిగిన ఈ తీరుగా అడిగితే; అతండు= ఆ నారదుడు; అతనికిన్‌= ఆ పుండరీకుడికి; ఇట్టు= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు?

Chunk 65 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0641-0650.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26792

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విశేషం
  • నీవు
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • అయిన
  • విధంగా
  • అనగా
  • మంచి
  • నారాయణుడిని
  • వినుము
  • అంటే
  • భావం
  • నిన్ను
  • అనన్‌
  • కూడా
  • ఎల్లవేళలా
  • దానిని
  • చక్కగా
  • తాత్సర్యం
  • దాని
  • నారాయణ
  • విని
  • మేలు
  • నారాయణుడు
  • కనుక
  • కాదు
  • బ్రాహ్మణుడు
  • వీటిలో
  • అట్టి
  • కలవాడు

Extractive Summary:

ఆ+పురుషుని వలనన్‌+అ= అట్టి నరుడనే పురుషుడివలననే; కలిగి=ఐ ఏర్పడి; నారములు= నరసంబంధమైనవి అనే అర్హంతో “వారములు; అనన్‌= అనగా; వెలసిన+అట్టి అన్యతత్త్ష్యంబులు= రూపు గొన్నట్టి ఇతర తత్త్యాలు; అతనికిన్‌= ఆ పురుషుడికి; అయనము= స్థానము; అగుటన్‌ఇ కావటంవలన, అతండు= ఆ పురుషుడు; నారాయణుండు= నారాయణుడు; అనన్‌= అనగా; అతిశయిల్టున్‌= ఒప్పుతాడు; ఆ+దేవుండుజణ ఆ దేవుడు; విశ్చమును= ఈ సమస్తమైన ప్రపంచాల సముదాయాన్ని: తనయందున్‌అజ తన యందే; ఆవిర్భవింపన్‌= పుట్టగా; విలయము= కలిసిపోవటం; ఒందన్‌= పాందగా; విభుతన్‌= విభుడు అనే భావంతో: పాల్చున్‌= విరాజిల్లుతాడు. ; అనుటయున్‌= అనగా; ఆ+దేవవ్రతుండు= ఆ భిష్ముడు; ఆ+నరదేవ+ఉత్తమునకున్‌= ఆ రాజశ్రేష్టుడికి; ఇట్టువ ఈ విధంగా; అనున్‌= చెప్పుతున్నాడు; రెండును= నీవు చెప్పిన ఆ రెండూ; మంచి తెఆంగులు+అ= మంచి పద్ధతులే; ఎదిరి చందంబు= ఎదుటివాడి తీరు; ఎటింగి= తెలిసికొని; నడపునది= చేయవలె; దానంబు= దానం; రంజకంబు= టప్రీతికలిగించేది; అగుటన్‌= కావటం; తెలుపన్‌+వలవదు= తెలుప నక్కరలేదు; సొమవాదంబు గుణంబు= ప్రియమైన మాటల గుణం; తెల్లంబు= స్పష్టం; అగు+అట్టి ఇతిహాసంబుజ= అయిన (ప్రాత కాలపు కధ; చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; వినుము; బుద్ది సంపన్నుండు= బుద్ది సమృద్రిగా కలవాడు; అగు+ఒక్క (బ్రాహ్మాణుండు= అయిన ఒక (బ్రాహ్మణుడు; విజనంబు= జనం లేనిది; అగు వనంబునన్‌= అయిన అడవిలో; కార్యవశంబునన్‌= పనికి లోబడి; మెలంగన్‌= తిరుగుతూ ఉండగా; తద్‌*మాంసంబు= అతడి మాంసం; ఆహారంబు= భోజనం; కొనుటకున్‌+అ= తీసీకొనటానికి; దారుణుండు+ఆగు= కరకువాడు అయిన; దానవుండు= రాక్షసుడు; అతనిన్‌= అతడిని; పట్టికొనినన్‌=ఐ పట్టుకొనగా; సాంత్వన భాషణంబులు= మెత్తని మాటలు; పప్రయోగించువాండు+ఐ= ఉపయోగించేవాడై ఆ+విఫ్రుండు= ఆ బ్రాహ్మణుడు; కలంకయున్‌= కలతపాటు; కొందలంబును= సంక్షోభం; లేని డెందంబుతోన్‌= లేని హృదయంతో; ఆ+దానపు+ఆననంబు= ఆ రక్కసుడి మొగం; కనుంగొనినన్‌= చూడగా; ఆ ధైర్యధుర్యున్‌= గుండె నిబ్బరంలో గట్టివాడైన ఆ బ్రాహ్మణుడిని; కనుంగాని= చూచి; తదీయంబుజ= అతడిది; అగు+ఉదాత్తత్వంబునన్‌= అయిన గొప్పతనంచేత; చిత్తంబు= హృదయం; రంజిల్లి= ్రీతిచెంది: ఆ+దనుజుండు= ఆ రాక్షసుడు; ఆ+ధరాదివిజునితోన్‌= ఆ (బ్రాహ్మాణుడితో; మదీయంబు= నాదయినది; అగు. ఆ బ్రాహ్మణుడు మంచిమాటలు 'ప్రయోగించేవాడయి, ఏ విధమైన కలతపాటులేని గుండెతో ఆ రాక్షసుడి మొగం చూస్తున్నాడు.

Chunk 66 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0651-0660.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24548

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • విధంగా
  • విశేషం
  • అయిన
  • నీవు
  • కృష్ణుడు
  • ప్రతిపదార్థం
  • అన్ని
  • మునులు
  • ఉన్న
  • నేను
  • మిక్కిలి
  • చెప్పి
  • ఉండగా
  • పెద్ద
  • ముని
  • అన్నాడు
  • తగిన
  • కనుక
  • నారదుడు
  • సమయంలో
  • ప్రతిపదార్హం
  • తీరు
  • అనగా
  • శ్రీకృష్ణుడు
  • లేదు
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • కూడా
  • కృష్ణుడికి

Extractive Summary:

; ఆ+పురావత్తంబు= ఆ మునుపటి కధ: (ప్రవర్తించుటకున్‌= జరుగుటకు; కతంబుజ కారణం; ఐన కధ= అయిన వృత్తాంతం, మున్ను= ముందుగా; చెప్పి: మజి= తరువాత దానిన్‌= దానిని; చెప్పినన్‌= చెప్పినట్టయితే: ఒప్పి+ఉండున్‌= తగిన విధంగా ఉంటుంది; కావునన్‌= కనుక" ఆ+పరిపొటిన్‌= ఆ వరుసలో, చెప్పెదన్‌= చెప్పుతాను; అవధాన పరుండవు= ఏకా(గ్రత్‌ కలవాడవు; అయి; ఆకర్షింపుము= వినుము" అని; పలికి; హరికిన్‌= కృష్ణుడికి; పరమభక్తిన్‌= గొప్పభక్తితో: ('ప్రణమిల్లి= నమస్కరించి ఆ+పాండవముఖ్యు ముఖ చంద్రికన్‌= పాండుకుమారులలో మొదటివాడైన ధర్మరాజు ముఖమనే వెన్నెలను; తన విలోచన చకోరంబులు= తన కనులు అనే చకోరపక్షులు: ఆనన్‌= ఆస్వాదిస్తూ ఉండగా; ఆ+మానవ పతికిన్‌= ఆ రాజునకు ఆ+మాననీయమృత్రి= మన్నించదగిన బుద్రివేశేషంగల ఆ భీష్ముడు; ఇట్టువ= ఈ విధంగా; అనియెన్‌= అన్నాడు. ప్రతిపదార్ధం: ఇట్టు= ఈ విధంగా; చని= వెళ్ళి; ద్వాదశ వార్షిక (వ్రత క్షిష్టుండు+ఐ= పం(ఢ్రైండు ఏండ్ల వ్రతంతో మిక్కిలి కష్టపడి ఉన్నవాడై; ఉన్న కృష్ణున్‌= ఉన్న శ్రీకృష్ణుడిని; కానన్‌= చూడటానికి; ముని+ఇం(ద్రులుజ ముని(శ్రేష్టులు; నారద పర్వత వ్యాస వాల్మీకి దేవల కాశ్యప (ప్రభృతులు= నారదుడు, పర్వతుడు, వ్యాసుడు, వాల్మీకి, దేవలుడు, కాశ్యపుడు మొదలైనవారు; ఛిష్యవర్లంబుతోన్‌= శిష్యుల సముదాయంతో; వచ్చినన్‌= రాగా; వారలన్‌=ఐ వారిని; పాద్య+ఆసన+ఆది సముచిత+అర్భనంబులన్‌= కాళ్ళకు నీరు, కూర్చుండే పీట మొదలైన తగిన పూజలతో; సంభావించినన్‌= మర్యాద చేయగా; వారలు= ఆ మునులు; ఆ+దేవునిన్‌=ఐ ఆ దేవుడిని; పరివేష్టించి= చుట్టుకొని కూర్చుండి; పుణ్యగోస్టి= పవిత్రమైన సంభాషణా; నడపుచున్‌= సాగిస్తూ: ఉన్న సమయంబునన్‌= ఉన్న వేళలో. ఆ మహానుభావుడు మున్మధుడిని నా కుమారుడిగా పంపి, దానిని మరలించాడు- అది తిరిగి పోతూ ఈ అడవిని కాల్ఫివేసింది.

Chunk 67 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0661-0670.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 26237

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • పార్వతి
  • విశేషం
  • అయిన
  • విధంగా
  • శివుడు
  • తాత్పర్యం
  • అన్ని
  • నాకు
  • నన్ను
  • విని
  • ప్రతిపదార్థం
  • నేను
  • అప్పుడు
  • కారణం
  • అనగా
  • అంటే
  • నీకు
  • కనుక
  • ఇట్టా
  • కలిగింది
  • నీవు
  • పార్వతికి
  • అన్నాడు
  • దానిని
  • బ్రహ్మ
  • మిక్కిలి
  • ఉంటాను
  • వచ్చి
  • సమయంలో
  • లోకాలకు

Extractive Summary:

శ్ద్య క్‌ ్బి థ్‌ వ నన్‌= తెరువగా: త ద్‌+అస్లి జిహ్యలుజ దాని అగ్ని జ్యూలలు; నగంబుః= కొండను; అఖిలంబును= మొత్తాన్ని; కప్పెన్‌= తెరిచాడు ౨ న్‌ ఆ విధంగొ; ఒప్పుమి= కీడు? అన్నన్‌= అనగా; ఆ+దేవుండు= ఆ దేవుడు; కాంత[= ఓ (ప్రియురాలా! 425 ప్రతిపదార్హం: అనినన్‌= అనగా; విని; ఆ+మహాదేవికిన్‌= ఆ పార్వతికి; ఆ+దేవుండు= ఆ పరమేశళ్చరుడు; ఇట్టు= ఈ విధంగా; ళు అనున్‌= అన్నాడు: దైత్యులు= దితి కొడుకులైన రక్కసులు; సుంద+ఉపసుందులు= +సుందుడు, ఉపసుందుడు; అనన్‌= అనగా; ఇర్వురు= ఇద్దరు: కలరు= ఉండేవారు; వారలు= వారు; అవార్య= నిలువరింపరాని; భుజ= చేతుల; వీర్య= సత్తువయొక్క; శౌర్యజ పరా[క్రమంయొక్క" సంపన్నులును= సంపద కలవారు; సర్వ అస్త శస్త్ర+అవధ్యులును= అన్ని విధాల అథస్త్రాలకు, ఆయుధాలకు చంపరానివారు; ఐ= అయి; ఉండుదురు= ఉఊరిడేవారు; వారల వినాశంబునకై= వారల చావుకొారకు; మయుండు= విశ్వకర్మ: లోకంబులన్‌= లోకాలలో; కల ఒప్పులందున్‌= ఉన్న అందాలలో; ఎల్లన్‌= అన్నింటిలో; ఉత్తమ సారంబులు= మేలైన స్పిరభాగాలను; తిలప్రమాణంబులు= నూవుగింజలంత కొలత కలవాటిని; ఆహరించి= తెచ్చి; ఒక్క కామినిన్‌= ఒక కాంతను; కావించి= చేసి; తిలోత్తమ; అను పేరు= అనే పేరు; ఇడి= పెట్టి: నా కడకున్‌= నా వద్దకు; తెచ్చినన్‌= తేగా; ఆ+చెలువ= ఆ ఇంతి; నాకున్‌= నాకు; ప్రదక్షిణంబుగాన్‌= వలగొనునట్టుగా; వచ్చు+ఎడన్‌= వచ్చే సమయంలో: నేను; ఇది= ఈమె; దేవకార్యంబు= జవతలపనిని; చేయన్‌+ఓపున్‌= చేయగలదు; పొమ్ము; అను తలంపుతోన్‌= అనే భావనతో; ఆ+తరుణి= ఆ యువతి; తిరిగిన దిక్కు దిక్కునకున్‌= తిరిగిన ప్రతి దిక్కునకు; ఒక్క+ఒక్కమొగంబు= ఒక్కొక్క మొగం; తాల్చి ధరించి;

Chunk 68 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0671-0680.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 23373

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • విధంగా
  • విశేషం
  • తాత్పర్యం
  • కలవాడా
  • మిక్కిలి
  • యొక్క
  • వారి
  • గొప్ప
  • కలవాడవు
  • వారు
  • ఉండటం
  • భీష్ముడు
  • జ్ఞానం
  • నేను
  • అన్నాడు
  • గౌరి
  • పార్వతి
  • తరువాతి
  • చక్కగా
  • మహాభారతము
  • హృదయం
  • పరమాత్మ
  • అనగా
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • రాజులకు
  • విని
  • మునులు
  • చేసిన
  • అంటే

Extractive Summary:

ప్రతిపదార్ధం; అట్టు = ఆ ప్రకారంగా" గంగా+ఆత్మజుండు = గంగాదేవి తనయుడైన భీష్ముడు: ధర్మ+ఆత్మజునకున్‌ లో యముడి కుమారుడైన యుధిష్టిరుడికి" చెప్పి = వచించి; ఇట్టు+అనున్‌ = ఈ విధంగా అన్నాడు; కరవ కేష్టు = కురువంశజుల' క ఉత్తముడవైన ధర్మజా!. ఇట్లనియె నప్పర్వతరాజపుత్రి ప్రొద్ధించిన నప్పరమేశ్వరుండు పరమాదర భరితుందై శ ప్రతిపదార్థం: ఇట్లు+అనియెన్‌ = ఈ విధంగా అన్నాడు ఆ+పర్వతరాజపుత్రి = ఆ నగాధిరాజైన హిమవంతుడి కూ తురు గిరిజాదేవి, ప్రార్టించినన్‌ = వర్దాతమ ధర్మాలు చెప్పుమని మిక్కిలి వేడుకొనగా" ఆ+పరమ+ఈశ్చరుండు = ఆ దేవాధిదేవుజైన శంభుడు; పరమ+ఆదర+భరితుండు+ఐ = గొప్ప గౌరవబుద్దితో నిండిన వాడై. ఈ రీతిగా వారివారి సంభవస్తానాలు బ్రహ్మ యొక్క వేరువేరు శరీర భాగాలు కావడం వలన ఆ నాలుగు జాతులవారిలో ఎక్కువ తక్కువ తేడాలు ఏర్పడ్డాయి.

Chunk 69 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0681-0690.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 25463

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తపస్సు
  • మిక్కిలి
  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • వారి
  • అనగా
  • తాత్పర్యం
  • ఉండటం
  • ధర్మాలు
  • కొందరు
  • కలవారు
  • కర్మ
  • తపంబు
  • అన్నాడు
  • వారు
  • ధర్మం
  • విశేషం
  • ప్రవృత్తి
  • ధర్మ
  • విని
  • బ్రాహ్మణ
  • తగిన
  • తాత్సర్యం
  • అంటూ
  • ధర్మంబులు
  • ఇట్టు
  • అనియెన్‌
  • పరమేశ్వరుడు
  • వనవాస
  • అక్కడ

Extractive Summary:

విని = ఆలకించి: ఆ+పరమేశ్చరుతోన్‌ = ఆ పరమ శివుడితో: పార్వతి = హిమవంధూ కూతురైన ఉమాదేవి; తపంబు తపంబు+అనుచున్‌ = తపస్సు తపస్సుఅంటూ: మునిజనంబులు = మౌనులు; ఆచరిం = చేస్తారు; దానితెజంగున్‌ = ఆ తపస్స్వురూపమును; ఎతేంగింపవు+ఏ = తెల్పుమూ; అనినన్‌ = అని పార్వతి 'ప్రళ్నించగా;ః ఇ దేవుండు = భగవంతుడైన శంభుడు; ఇట్టు+అనియెన్‌ = ఈ విధంగా చెప్పాడు. _ *=ీ ప్రతిపదార్థం: వైఖానసులు = వైఖానసు అనేవారు; ఇర (వ్రతులు = కరిన నియమాలు కలవారు; ఎట్టులు+అంటేని కా ఎట్లనగో శిలన్‌ = రాతిమీద; తృణ ధాన్యముల్‌ = నివ్వరివడ్డు మొదలైన గడ్డి ధాన్యాలను; చిదుకన్‌+*అడచి = పొట్టురాలేటట్లు క్‌ స్‌ కొందజు = కొంతమంది; పండులన్‌ = దంతములతో; కొటికి = పదార్థాలను నమలి; కొందలు = మరికొంలే పా కన్నగుణుములన్‌ = కనిపించిన గింజలను; గువ్వల తెజు(గు+తోథన్‌ = పక్టులతీరు గోచరించగా; అప్పటికిన్‌+ అప్పటికీ శల ఆవేళ కావేళకు; ఆననంబునన్‌ వైైచికొని = నోటిలో వేసికొని; కొందలు = వేటొక కొందరు; ఎండినవి ఆకులు = ఎండీ న్డ రాలిన ఆకులను; ఏతికొని కొందలజు = ఎత్తుకొని కొందరు; అంబువుల్‌ = నీళ్ళు; కొని = (గ్రహించి, తాగి; కొందల కొంతమంది; అనిలంబున్‌ = గాలిని (పీల్చుకొని); కొందటు = కొంతమంది; ఆహారంబు కొందురు= భుజిస్తారు: అట్లున్‌ో = ఆ మాదిరిగా కాక అనగా పవన పర్ణాంబు భక్షులే కాకుండా; ఆహార పరులును = అన్నం ఆరగించేవారు కూడ; కలరు ఉన్నారు; వారలు = ఆ మహనీయులు; ఇం(ద్రునకున్‌ = దేవతా వల్లభుడికి; పూజనీయులు+ఐ = పూజించదగిన కు ఎక్కుడు+ఐన+పదవిన్‌ = ఉన్నతమైన స్టానంలో; చిరకాల * దీర్హ కాలం; బహుసౌఖ్యభాగులు+అగుదురు+అని న్‌ దు గ సుఖాలు అనుభవిస్తారని చెప్పి; మహేశ్చరుండు = పరమ శివుడు; ఉమకున్‌ = పార్వతికి; మజథణియున్‌ = ఇంకనూ; ఇట్టూళలని = ఈ రీతిగా అన్నాడు. 31 పళిపదార్లం; అతండు = సళ ౮ పూనికతో వివ చ బ్‌ అయిన (బ్రహ్మ; నివృత్తి ధర్మము = మోక్షఫల సాధనమైన నివృత్తిరూప ధర్మాన్ని; ప్రయత్నమునన్‌ క శ్రయున్‌ = క ర = వెల్లడించాడు; అది = ఆ నివృత్తి ధర్మం; మోక్షణ+ఉద్యతము = ముక్తి కొరక్రైన యత్నం; దాం వ యన ౦(ద్రియ నిగ్రహం; భూతచయంబు పైన్‌ = (ప్రాణుల సమూహం మీద; దయారతియున్‌ = దయాగుణంలో పరమ (్రీతియూ; సత్య దృష్టియున్‌ = సత్యమునందు చూపు; విరాగత = ఆత్మేతరములందు విరక్తి దృఢస్ర్రితముగన్‌+చేసి = ఏమా(త్రం చలించకుండేటట్టు చేసి-గట్టి నిలుకడ కలిగించి; యోగనిరతిన్‌ = యోగమందు ఆసక్రిచేత;: ఇంద్రియ కోటికిన్‌ =

Chunk 70 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0691-0700.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 23969

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • రాజు
  • ధర్మ
  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • విని
  • వినుము
  • అన్నాడు
  • విశేషం
  • శివుడు
  • విధంగా
  • పనులు
  • పర్వము
  • శంకరుడు
  • ఇట్టా
  • ధర్మము
  • కాదు
  • అనగా
  • తరువాతి
  • చెప్పి
  • మొదలైన
  • పాపం
  • అహింసా
  • పంచమాశ్వాసము
  • నివృత్తి
  • తాత్సర్యం
  • ఆకలి
  • ఎల్ల
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • అనియెన్‌

Extractive Summary:

విశేషం: పై పద్యంలోని మూడవ పాదం “పక్షి యెలుక దినిన (బ్రతుకుంగగాంగను గృహపతికి” అని ఉన్నప్పుడు ఆ పారానికి ధాన్యకోటిని పక్షులు, ఎలుకలు కేవలం జీవించడానికి మాత్రమే తిన్న చందంగా, కేవలం భోగ కాంక్షతో గాకుండా బతుకు వెళ్ళబుచ్చడానికే ఆహారం స్వీకరించే గేస్తు హయమేధయాగ ఫలాన్ని పొందుతాడని అర్హం చెప్పుకొననచ్చును వ, అని చెప్పి 42 తాత్సర్యం: ఈ విధంగా పలికి. తాత్పర్యం: ఏ రాజు చిత్తశుద్దితో ఈ చెప్పిన నీతుల ననుసరించి ప్రజలను రక్షిస్తాడో ఆ రాజు ఐశ్వర్యమునూ, యశస్సునూ పొందగలడు, మరణానంతరం పుణ్యలోకాలకు వెళ్ళుతాడు,” క. 57 పతిపదార్గం:; విధివశంబునన్‌ = దైవాధీనంగా:; మృతిన్‌+పొందు = మరణం చెందునట్టి; వివిధ జంతునిచయము+అందున్‌ = ర్త న సముదాయంలో" అహాంకార (న+అహంకార) నిష్టుండు+ఐన+పురుషున్‌ = నేను నాది అని గర్వించకుండే ర య షము = సౌప౦ం; ఏమియున్‌ = ఇసుమంతయు; పొందన్‌+ నేరదు = చెందజాలదు"* ఎట్టులు + అంటేనిన్‌ = న - టే ము = అలకించుము; అది = ఆ విషయం; ఏర్పరింతున్‌ = వివరిస్తాను అ ట్దం గ గా త్సర్యం: దెవాధీనంగా చనిపోతున్న ప్రాణి కోటిలో అహంకార రహితుడైన పురుషుడిని పాపం ఏమాత్రం థొ ఫి * రూ అంటుకొనదు.

Chunk 71 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0701-0710.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 23421

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [286]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • నహుషుడు
  • విశేషం
  • చెప్పి
  • వారు
  • నెత్తురు
  • మహాభారతము
  • రాదు
  • హింస
  • విడిచి
  • విని
  • పర్వము
  • పంచమాశ్వాసము
  • రాజు
  • వచ్చి
  • కలుగుతుంది
  • మిక్కిలి
  • బ్రాహ్మణుడి
  • వారిని
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • తనకు
  • అన్నాడు
  • లభిస్తుంది
  • గౌరీ
  • పొందుతాడు
  • అతండు
  • వాటిని
  • యజ్ఞంలో

Extractive Summary:

నీ అడిగిన ప్రశ్చలకు ఎ ఉత్తముడు సరిబైైన సమాధానాలిస్తాడో అ 'ం వ్య 5 [2 మో నన నీకు శాపాంత మవుతుం దని ఆ మునీంద్రుడు కరుణిస్తాడు ల స కొల నహుషుడు శాపఫలంగా వెంటనే హిమాలయ(ప్రాంత భూతలంలో అజగరమై పడి ఉంటాడు. న = సర్వజ్తకే (ప్రతిపదార్థం: అని+అడిగినన్‌ = అని అపర్ల (ప్రశ్నించగా; ఆ దేవికిన్‌ = ఆ స్వప్రకాశ స్వరూపిణికి: ఆ దేవు ప నభోకర (త్రిలోచనుడు; ఇట్టు+అనున్‌ = ఈ రీతిగా వచించాడు; కాంత = ఓ రమణీ! 80 ప్రతిపదార్డం: అనీనన్‌ విని = అని పరమశివుడు పల్కగా ఆలకించి" అపర్ధాదేవి = ఉమాదేవి; వర్షంబుల కర్మంబులు న్‌ 'టాహ్మణాది జాతులవారు చేయు పనులు; పాకంబున్‌+*పొందు+(ప్రకారము = పక్వమయ్యే తీరు; చెప్పుము+ అని; ఆ+పరమ+ ఈళ్వరున్‌+అడిగనన్‌ అతండు = ఆ శివుడు" ఇట్టు+అనియెన్‌, చా ళీ న నర్తలం: అని శివుడు చెప్పగా ఆలకించి "కులముల యొక్క కర్మలు పరిపకమయ్యే విధమెట్టిదో తెల్పు మని

Chunk 72 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0711-0720.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 25359

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • సుమా
  • జన్మలో
  • ప్రతిపదార్థం
  • పూర్వజన్మలో
  • ముందటి
  • తాత్పర్యం
  • వారు
  • చేసిన
  • జనులు
  • తొల్లి
  • వారి
  • మునుపటి
  • వారే
  • విను
  • ధనము
  • మనుష్యులు
  • నరుండు
  • మిక్కిలి
  • నేడు
  • తాత్సర్యం
  • చేసి
  • కలిగి
  • ఉండి
  • తొలుమేనన్‌
  • వాడే
  • విశేషం
  • వినుము
  • ఇప్పుడు
  • సంపద
  • తాము

Extractive Summary:

స్తున్న న నుభవిా తాత్పర్యం: ఇపుడు తమకు విత్తం లేకపోయినప్పటికీ ఇతరుల సహాయ సహకారాలతో సుఖాలు లా చ్రవలేనని = సం జనులు వెనుకటి జన శలో తాము పేదవారైనప్పటికీ తమ మనసులలో ఎల్లప్పుడు 'పేదసాదలకు పెట్టి పో వాంచించే ఉదారులే సుమా! 92 , కలిగి+ఉండియన్‌ = తనకు సంపద ఉండికూడా; తెవుళు ౨ ఓ కొండలరాయని కూతురా ; తెవుళుల ప్రతిపదార్థం: గిర+ఇంద్రతనయ లు = సుఖొౌలు భుజింపంగన్‌+లేని = అనుభవించజాలని, మర్చ్యులు నా మనుష్యులు, తొలుమేనన్‌ = పూర్వజన్మాన రోగము సుమా దానాలు; చేసిన+అట్టివారు * ఇచ్చినవారు స్తులైన కారణాన ప పు తొతురం: గిరి డేవీ! ఏ తప్పులేకుండానే దిక్కుమాలిన దీనులను పాగరుబట్టి తమ కాళ్ళతో తన్నినవాళ్ళే సుమా వీరు!

Chunk 73 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0721-0730.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24218

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [94, 151, 228, 258]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • చేసిన
  • జీవుడు
  • యొక్క
  • చేతనూ
  • పార్వతి
  • విని
  • కర్మ
  • అన్నాడు
  • కర్మల
  • తప్పు
  • అనుభవించక
  • అనినన్‌
  • అనియెన్‌
  • కాని
  • శివుడు
  • ఇట్లా
  • రెండు
  • కలుగున్‌
  • ఫలాలు
  • ఇట్టా
  • విను
  • వినుము
  • నరుండు
  • విశేషం
  • శరీరం
  • మళ్ళీ
  • జన్మలో
  • పలికి

Extractive Summary:

ద క తాను; వెలయున్‌ = వెలుగొందుతున్నాడు; తత్‌+దశన్‌ = ఆ స్టితియందు; జీవ+అఆవలి = (ప్రాణిసమూహం' పాలకు ఈ ప్రకారం; గత+ఆగత+పర+శఐ = పోవుట, వచ్చుట అనువాటికి అధీనమై - రాకపోకలకు అనగా చావు పుట లోబడి; వర్తించున్‌ = మెలగుతుంది; జ్‌ సాణులొ తాత్పర్యం; జీవుడు శిథిలమైన శరీరాన్ని వదలి క్రొత్త దేహాన్ని చేకొనే దానికే పుట్టుక అని పేరు. బీననకున్‌ = ఆత్మకు తాల్బరములు+ఐన = ఈరారంభక ద్రవ్యాలైన భూమి, నీరు నిప్పు ప్రతిపదార్థం: ఛ్ధ నువోభూలొలు అహంకారతత్త్యం, మైహత్తత్త్యం మూలప్రకృతి అనే తత్త్యాల భేదం వలన కలిగిన, పురుషం ల్మత్వము+౭లిని = కర్మసంబంధం లభించి" భావ్య విధము+అ = భావించినట్టుగానే (స్త్రీ పురుషభేదం' అహంకారం ఇతః సూ ఉంటుంది మైయకొనుచున్‌*ఉండున్‌ = సంలనిల న గారీ జీ వ్రడికీ మహదహంకారాదులైన తత్త్యాలలో భేదం వాటిల్లి మగవాడుగనో, ఆడుదిగనో జన్మించటం తాత్పర్యం ఆత్మ శ్రీ జీవోం ధరించినా, పురుష శరీరం పొందినా ఆ ఇరవైనాలుగు తత్త్వాలు స్రీ పురుషులకు సంభం ఇ టాటో నొటిలో మార్పుండదు. అయితే ఆయాజీవులు చేసికొన్న పుణ్యపాప కర్మే ఫలాలైన సుఖదుఃఖాలు అనుభవించటానికి శరీరాలు ఏర్పడుతాయి నేనే ఈ పని చేస్తున్నాను అనే అహంకర్శృత్వ బుద్ది వలన ఆ పుణ్యపాప కర్మ సంబంధమైన సుఖదుఃఖానుభవం కొరకు జీవుడు శరీరం ధరిస్తాడు.

Chunk 74 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0731-0740.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24723

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [33, 182]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • తాత్పర్యం
  • లేదు
  • వినుము
  • కూడా
  • నరులు
  • చేసే
  • వారిని
  • ఇట్టా
  • విని
  • చేసిన
  • తిరిగి
  • గౌరి
  • కాబట్టి
  • తొత్సర్యం
  • చెప్పి
  • విను
  • బ్రహ్మదేవుడు
  • వారు
  • పునర్జన్మ
  • దైవం
  • జీవుడు
  • అనుశాసనిక
  • ఆదులు
  • మొదలైనవి
  • నరకలోక
  • విశేషం
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము

Extractive Summary:

ఆ మ ప ల డిస్తాయి' విషయాలను ముందుగా కనుగొంటుంది. = పద్మ .్ర ల ద ఏ రీతిగా మనీ కర్మముల = కర్మముల యొక్క ఫల+అవాప్తికిన్‌ = ఫలముల యొక్క సం(ప్రాప్తికి; ఉద్యోగంబును = మూరి న = ద్రైేవబలమునూ” కారణములు = హేతువులు, దీనన్‌ = ఈ విషయంలో; సంశయము మనుష్యయత్నమూ: దైవంబును = ౪ వలదు సుమీ! బ్రహ్మదేవుడు; వేల్పుల సంకటము = దేవతల యొక్క కష్టం, చిక్కు; పాయుటకున్‌ = తొలగుటకు: న] జన సం ఇళ జై జ్‌ = వెరవు పరికించి, ఉపాయం ఆలోచించి; మానవులకున్‌ = మనుష్యులకు; ఆ+ఎలుక+కల్మి = ఈ పూ ల్‌ జే రగ వొరో డి ఆ స్మృతి సమృద్ధిని; మాన్ని = తొలగించి; కామరోషములన్‌ = కామ॥క్రోధాలను; ఒలయించినన్‌ = రండును రాల నరులు; దోషకృతులన్‌ = దుష్టకార్యాలచేత; నరక+అఆది సమ్మర్హకారులు+అగుడున్‌ = నరకలోకొ వాసులను వయా (ఒత్తిడి) కలిగించినవారు కాగా; అదియున్‌ కాదు+అని = అట్లు వారిని పాపకృత్యాలకు ప్రేరేపించి నరకలోక పద ంతో లన కూడా తగదని; చింతించి = ఆలోచించి; అనువు+కాంచో = అందుకు ఉపాయం కనుగొని-(తరువాతి పరీ ల ఉన హాస లీ కరహ ల తాత్పర్యం: పరమేశ్వరుడు శాంకరిని అవలోకించి 'సతీ!

Chunk 75 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0741-0750.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24919

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [101, 220, 301]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • శాంతి
  • వినుము
  • దానం
  • విను
  • ఆలకించుము
  • నియమ
  • చేసిన
  • ఇట్టు
  • పేరుతో
  • దాంతి
  • శక్తికి
  • కలిగిన
  • పాపులను
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • కలిగి
  • పాపాలు
  • శివుడు
  • దేవీ
  • మేలు
  • పర్వము
  • పంచమాశ్వాసము
  • వారిని
  • సంతోషంతో
  • విధంగా
  • అడుగగా
  • విశేషం

Extractive Summary:

= అక్కడ; పంచకష్టంబునాన్‌+కలవి న పంచకష్టము అనే పేరు కలిగినవి; ఇట్టు+ఉన్న = ఈ రీతిగా ఉన్నట్టి: నరకతలా = నరకటప్రదేశాలు; ఐదు = అయిదు(ఉన్నవి); అందున్‌ = వాటిలో; అంతకుండు = యముడు; పం తారతమ్యంబులు+ఊహించి = ఆయాజీవు లొనర్చిన పాపకార్యాల యొక్క హెచ్చు తక్కువలు పరికీంలో నుచున్‌ ఆత్ములన్‌ = కిల్చిష మొనర్చిన వాళ్ళను: తగిన+ఎడలన్‌ = ఉచితమైన తావులందు: ఉనుపన్‌ = ఉంచుటకు యూన ౯ = ఆజ్ఞాపిస్తాడు; వారలన్‌ = ఆ పాపులను; తత్‌+భట+ఆలి = ఆ యముడి యొక్క భటుల సమూహం ధ్రలపొలొ కాల్చడం; కర్తన = చీల్చటం; బంధన = కట్టటం తాడనములన్‌ = కొట్టటం అనేపనుల చేత; పయుపన్‌ చున్‌ * '. పరలోకభితిన్‌ = పరలోకంలో ఎట్లాంటి బాధలు అనుభవించ వలసి వస్తుందో అనే భయంతో; పాపములన్‌ = దురిలాలను, తాజంగ౧ిన+అంతన్‌+అ = విడిచి పెట్టిన మాత్రాననే; సుగతిసౌఖ్యంబు = సద్గతి వలని సుఖం స్వర్గ సౌఖ్యం; ఒడన్‌+కూడెడున్‌ = లభిస్తుంది; అదియున్‌ వ 6 పాపవివర్దనం ఆత్మ+అధీనము = తనకు వశమయ్యే ఉంటుంది అట్టిదాని సుకరత్వమున్‌ = ఆ పాపవర్దనం వలన కలిగే సౌలభ్యం, మేలు; ఎజుంగక = తెలియక నరకంబున్‌+చొత్తురు = నరకలోకంలో ప్రవేశిస్తారు వెరవరుల్‌ = ఉపాయశాలురు: 'శ్రుతమునన్‌ = వేద శాస్త్రపురాణాదుల వినికి చేతనూ, వృద్దయోగముననున్‌ = పెద్దలసాంగత్యం చేతనూ' ధృతికల్మిన్‌ = ద్రేర్యం కలిగి ఉండటం వలననూ; ఇం(ద్రియవినియమమునన్‌ = ఇం(ద్రియాలను ని[గ్రహించటం చేతనూ అది = ఆ పరలోకసుఖం, తమకున్‌ = తముక్సు; కలిగింతురు = లభించేటట్టు చేస్తారు చేకూరుస్తారు అది యమము+అనంగన్‌+పరంగున్‌ = అది యమమనే పేరుతో విలసిల్లుతుంది; దానన్‌ = ఆ యమముచేత నాకంబున్‌ = స్వర్గాన్ని; పడయన్‌+వచ్చున్‌ = పొందవచ్చును. ఈ విధంగానే దేవ సంబంధమైన యజ్ఞయాగాదులలోనూ, పితృకార్యములైన శ్రాద్దాదులలోనూ ఎజ్‌, తన కిష్టమైన వస్తువునూ, దానగ్రహీత అయిన బ్రాహ్మణుడి కోరికకు తగిన వస్తువునూ (శ్రద్దా భక్తులతో సమర్పిణ ఆ దానం మిక్కుటమైన ఫలాన్ని ఇస్తుంది.

Chunk 76 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0751-0760.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 24984

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [2, 8]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • తాత్పర్యం
  • మిక్కిలి
  • మొదలైన
  • వినుము
  • తత్‌
  • దానం
  • చేసే
  • కాలం
  • విను
  • అనగా
  • రెండు
  • ధర్మాలు
  • మంచి
  • చేస్తే
  • విద్య
  • ఫలము
  • ఇట్టు
  • పక్షం
  • అనుశాసనిక
  • పర్వము
  • భూమి
  • భూదానం
  • సుఖాలు
  • అగున్‌
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • తాత్సర్యం
  • లభిస్తుంది

Extractive Summary:

; అనుంబున్‌ ఇ ఓగిరం, కూడు, ఆహారం; గనుక ఆ+పరమ వస్తువులు = ఆ డశ్రేస్టములైన పదార్దాలు అన్నోదకాలు' దాతవ్యములలోనన్‌+ఎల్లన్‌ = దానమివ్వదగిన వస్తువులన్నింటిలోనూ; మేలు = ఉత్తమమైనవి, మంచివి అతిధులకున్‌ = భోజునవేళకు వచ్చినవారికి; అని = ఆహారపానీయాలు; ఇ చ్చుట = నవ్వటం: అమరలోక = దేవలోకంలో; చిరమహాసౌఖ్యంబున్‌+చేయున్‌ = బహుకాలం గొప్ప సుఖాలను కలిగిస్తుంది; కొాంచనము = బంగారం: అగ్నిశఅగుటన్‌ = నిష్పుకావటం వలన' తత్‌*దానము = సువర్లదానం; అత్యంత పావనము = మిక్కిలి పవి(త్రమైనది, కల్మషహరం" సర్భకామ(ప్రదము = అన్ని కోరికలను ఈడేరుస్తుంది; గోవున్‌ = ధేనువును; సత్‌+విప్రనక్షున్‌ = మంచి (బ్రాహ్మణుడికి; ఈగి = దొనమివ్వటం' తత్‌+రోమనికరసంఖ్య = ఆ ఆవు యొక్క శరీరమందలి వెండ్రుకల యొక్క లెక్క; వరుసన్‌ = (క్రమంగొః నాకలోకవాసంబున్‌ = స్వర్లలోకనివాసాన్ని, కావించున్‌ = కలుగజేస్తుంది, అందున్‌ = ఆ ధేనువులలో కూడ కటీలన్‌ = గోరోచనా వర్లం కల గోవును, పుల్లావును; ఇచ్చు+అతండు = దానం చేసేవాడు; ఇరువది+ఒక్కతరము వారిన్‌ = తన వూర్వులలో ఇరవై ఒక్కతరాల వాళ్ళను; ఊర్జ్యలోకమునకున్‌ = పుణ్యలోకానికి, స్వర్గానికి; అనుపన్‌+చాలున్‌ = పంపగలడు. అన్నం, నీళ్ళూ సకల (ప్రాణులకూ (ప్రాణాధారాలు కనుక ఆ ్రేస్టములైన ఉడాగ్గాలు దాన మివ్వదగిన వస్తువు అన్నింటిలో మిక్కిలి ఉత్తమపదార్దాలు.. అతిధులకు చేసే అన్నదానం, ఎదారి స మహాభోగానుభవం సమకూరుస్తా ప దానం దాతకు స్వర్గలోకంలో బహుకాలం స్తాయి. 202 ప్రతిపదార్హం: అనినన్‌ = గౌరి అడుగగా; ఆ సర్వజ్ఞుడు = సమస్త మెరింగిన శివుడు; ఆ+దేవికిన్‌ = ఆ గిరిసుతకు: ఇట్టు+అనున్‌ = ఇట్లా వచించాడు; ఉగ్మలి = చెలీ[; గయ కురుక్షేత్రంబున్‌, గంగ; ఆది+అగు = మొదలైన; పుణ్యదేశంబులు = పవి(త్రప్రదేశాలు; అతి ఫలదంబులు = మిక్కిలి ఫలాన్నిచ్చే చోట్లు; మాఘ, భాద్రపద+ఆఖ్య+మాసములు = మౌ ఘము, భాద్రపదము అనే పేర్చుగల నెలలూ; బహుళపక్షము = కృష్ణపక్షం (అమావాస్యకు ముందటి పాడ్యమి విదియ మొదలైన పదునాల్న్లు తిథులు - వెరసి పదిహేను రోజుల కాలం); అపర+అహ్నము = మధ్యాహ్నమునకు 'పైబడినకాలం; అమవస ౫ అమావాస్య; ద్వాదశి నవములు = ద్వాదశి, నవమి అనే తిధులు; పరంగు తుష్టిన్‌ వు ఒప్పిదమైన సంతృప్తిని మిక్కిలి సంతృస్తిని; పితృదేవతలకున్‌: ఇచ్చున్‌ = ఇస్తాయి; కుతప = కుతపకాలం అనగా పగలు పదునెన్మిది గడియలకు పైబడిన కాలం; దౌహిత్ర = కూతురు యొక్క కొడుకు; తిలలు = నువ్వులు, నితాంత పవిత్రములు = మిక్కిలి పవిత్రమైనట్టివి: పితృక్రియలకున్‌ = '(శ్రాద్దాది పితృక్రియలకు; శౌచము = పరిశుద్దత; అ(క్రోధము = కోపం లేకుండటం అనగొ (క్రోధరాహిత్యం; అవ్య(గ్రభావము = కలత చెందని హృదయం; ఆందోళన చెందకుండుట: అర్హములు = యుక్తములా: క [య తగినట్టివి: శుక్షపక్ష = శుక్షపక్షం; పూర్వ+అహ్న = మధ్యాహ్నమునకు ముందటికాలం; యుగ్మదివస = సరిదినాలు; జన్మదినము ల్‌ ం ము = పుట్టినరోజులు; నిందితములు = తగని రోజులు; ఆజ్య = నేయి; ముట్గ = పెసలు, పాయస = పరమాన్నం: అపూవ = పిండివంటలు: ముఖ్యకోటి = (ప్రధానమైన పదార్దాల సమూహం.

Chunk 77 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0761-0770.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24267

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 4]

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • యొక్క
  • మిక్కిలి
  • ధర్మం
  • విను
  • చేతనూ
  • అన్నాడు
  • విని
  • ప్రతిపదార్హం
  • ఆశను
  • పర్వము
  • వినుము
  • సుఖాలు
  • ధర్మాలు
  • మహాభారతము
  • లభించే
  • ముసలితనం
  • సమానమైన
  • మోక్షధర్మం
  • దుఃఖం
  • శివుడు
  • హరుండు
  • నుండి
  • ఇట్లా
  • సంతత
  • అన్ని
  • లేదు
  • యందు
  • కామం

Extractive Summary:

సరమశాంతతన్‌ = మిక్కిలి నెమ్మదితో; ఏంగి = వెళ్ళి; సద్‌+గురుముఖమునన్‌ = మంచి ఆచార్యుడి వలన; సాంఖ్యయోగ విదుండు = సాంఖ్యయోగం ఎరిగినవాడు; అగునది = కావాలి; పంచవింశతి జ్ఞానంబు = ఇరునదైదుతత్త్యాల యెణుక; సాంఖ్యంబు = సాంఖ్యమని చెప్పబడుతున్నది; ధర్మనిశ్చలత ౯ ధర్మమందు చలించకుండుట లేదా నిలుకడ, యోగము = యోగమని పిలువబడుతున్నది; ఆ సమాచారయుగళము = సాంఖ్యయోగము, కర్మయోగము అనేవి రెండు" ఏక+అధికరణము = ఒకే ఆధారముగా గలవి, అది = దానిని, మదిన్‌ = మనస్సులో; అలవరించి = లభ్యసించి సమకూర్చి; ధ్యానపరుండు+అయి = ధ్యానమందు ఆసక్తి కలవాడై; శీత+ఉష్మ హర్షశో కముఖములు+అగు = శీతోస్మములు, సుఖదుఃఖాలు మున్నగు; వివిధ ద్వంద్వములన్‌ = పలురకాలైన ద్వంద్వాలను, తాజంగి = వీడి, విడిచి (తరువాతి పద్యంతో అన్వయం). లిగి ఇదో తాత్పర్యం: పరిశుద్ధత, (బబ్రహ్మచర్యవ్రతం, అంతరింద్రియ నిగ్రహం, మితమైన ఆహారస్వీకారం క న బీ ద్వారా ఆత్మను అవలోకిస్తూ నడుమ నడుమ సంభవించే విఘ్నపరంపరను ధైర్యంతో తొ లగదొ సంది. అ ప్రతిపదార్థం: అది = అ మోక్షధర్మం; సదా+అభ్యాస కలనన్‌ = నిరంతరం అభ్యాసం చేయటం వలన న*జబొ్‌ డ్డదీ!

Chunk 78 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0771-0780.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 23610

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • అనగా
  • ప్రకృతి
  • తాత్పర్యం
  • యొక్క
  • తాత్సర్యం
  • తమోగుణం
  • ఇట్లా
  • విను
  • దుఃఖం
  • మనస్సును
  • మిక్కిలి
  • మనస్సు
  • సంతోషం
  • వృద్ది
  • పంచమాశ్వాసము
  • విశేషం
  • ప్రతిపదార్హం
  • వైరాగ్యం
  • మహాభారతము
  • ముక్తి
  • వినుము
  • అనుశాసనిక
  • ఉన్నది
  • మొదలైన
  • కూడా
  • గుణాలు
  • శరీరం
  • రజోగుణం
  • విజ్ఞాన

Extractive Summary:

; మనుజులు = నరులు; కాలపాశబద్దులు+ఐ = కాలమనే (త్రాటిచేత బంధించబడిన న వారె; ఏమలుటన్‌చేసి = పరాకు వహించటం వలన, జాగరూకులు కానందున, కాలప్రభావ మెట్టిదో మజచినందున: మేలు = మంచిపని; కడువేగ = మిక్కిలి తొందరగా; చేయరు = అచరించరు:; ఇంత+ ఎజుంగుట = కాలం ఆయుస్సును హరిస్తుందన్న విషయం (గ్రహించటం; సంసారము = సంసారాన్ని; ఎడలన్‌+(త్రోచునట్టి = తాలగించేటటువంటి; విసువుటన్‌ = విరక్తిని; పుట్టించున్‌ న జనింపచ్చేస్తుంది: అది హితంబు = ఆ వైరాగ్యమే మేలు సమకూరుస్తుంది. ఇట్టా ఆయాయి గుణవర్దనం వలన ఆయాగుణాలు సంభవిస్తున్నవనీ, ఇవన్నీ లి తన కార్యాలే అనీ, వాటితో నాకు నిమిత్తం లేదనీ తెలిసి నరుడు ఆ గుణకార్యాలపట్ట ఉదాసీనుడై ఉం న్యం. ; మ వాంనుండనం వ అవ్వుడు ప్రకృతిం దొణంగి వంచవింశకుండు వెలుంగు; నాతత్త్వంబు పర ॥ గుం దద్వి జ్ఞానంబు శాంతిసాధ్యంబును బరమ కాంతి ప్రదంబునై యుండు, 253 బర వళ, ఆ మోక్షస్టితిలో; ప్రకృతిన్‌తొజంగ = దేహమే నేను అనే అభిమానం వదలి; పంచవింశకుండు = ఆస ఆ 1 (౮, క ప్రతిపదార్థం: కా!

Chunk 79 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0781-0790.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 23826

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [57, 85]

Key Terms:

  • యొక్క
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • నేను
  • నీవు
  • తాత్సర్యం
  • నన్ను
  • దానవు
  • యోగం
  • చెప్పి
  • యోగి
  • ఉండటం
  • పలికి
  • కూడిన
  • వచ్చి
  • విశేషం
  • తరువాతి
  • పద్యంతో
  • ఇట్టా
  • నేనే
  • కనుక
  • నిలిపి
  • స్త్రీ
  • గౌరి
  • ఇట్టు
  • తత్‌
  • ఇట్లా
  • అన్వయం
  • విను
  • వినుము

Extractive Summary:

= భారమగుట: తన్నెింత బలవంతులైనమూ సైకెత్త లేనంత బరువుగా తానుండ గల శక్తి ఈ ఐళ్చర్యం వలన సమకూడుతుంది. గంగ = భాగీరధి యమున = కాళింది; గోడావరి = గౌతమి, కౌశికి, కావేరి కృష్ణవేణి, పెన్న = పినాకిని; నర్మద, బాహుద, రేవు తమస, మొదలు+ఐన = మున్నుగా కలిగిన నదులు, మున్ను+అ * ముందుగానే; తన తోడను+అ; వచ్చి+ఉన్నన్‌ = వచ్చిఉండగా, ఆ+నాతులన్‌ గుజించి = ఆ మగువల (నదుల) నుద్దేశించి, ఆ నదులతో; ఈశానుండు = ఈళ్చరుడు; ఇట్టు, అడిగెడున్‌ = అడుగుతున్నాడు: ఎట్టు: చెప్పుదము = సమాధానమిస్తామా: అనినన్‌, గంగాదేవి, నీ కంటెన్‌; ఏము = మేము ఎలుంగుదుము+ఎ; నీవు, ఎఆింగిన; తెజంగునన్‌ = విధమున; అంగనా ధర్మంబు = స్త్రీ ధర్మం: ఎజింగించి; పతిన్‌ = భర్తను; ప్రీతునిన్‌చేయుము = సంతోషించిన వాడిగా సల్పుము; ఏము = మేము, భవదీయ = నీ యొక్క; వాక్‌అమృతంబు = వచనములనెడు సుధారసం; వీనులన్‌ = చెవులలో: నినిచెదము * నిండించెదము; అనుటయున్‌ = అని చెప్పగా? కృమ్ణా; వనితలున్స్‌ = ఆడువారు; పురుషులున్‌ = మగవారు; 'ప్రియమునన్‌ న ర నన్‌ = తనను; వినుతింపంగన్‌ = కొనియాడశో, స్తోత్రం చేయగా; శైలతనయ = హీమవంతుడి కూతురైన ఇష్టంగా, న్‌ ర వ స = వీనుటయందు కుతూహలం కలవాడైన, ఈశానునితోన్‌ = శంభుడితో- ముదురీతిన్‌ = కోమల ఉమాదేవి; సమాకర్షన కౌతుకి వీను ం ్సదు ఫణితితో: ఇట్టు+అనున్‌ = ఈ విధంగా అన్న తాత్పర్యం: స్రీలు, పురుషులు ప్రీతితో తనను స్తుతిస్తూ ఉండగా పర్వత రాజపుత్రిక తన పలుకులు వినుటకు కుతూహలపడుతున్న పరమేశ్వరుడితో కోమల -కంఠస్వరాన ఇట్లా అన్నది.

Chunk 80 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0791-0800.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 25804

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [27, 130, 180]

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • భర్త
  • యొక్క
  • మొదలైన
  • పలికి
  • కలిగి
  • విధంగా
  • సర్వలోక
  • చెప్పి
  • రాక్షసి
  • ప్రతిపదార్హం
  • అతడు
  • తాత్సర్యం
  • లేదు
  • నేను
  • మున్నగు
  • శ్రీ
  • పర్వము
  • పంచమాశ్వాసము
  • భార్యలు
  • అతడి
  • తనను
  • పుణ్యకార్యాలు
  • వారు
  • అనగా
  • నీకు
  • భర్తకు
  • మళ్ళీ
  • అనుకూలంగా

Extractive Summary:

ఆనుశొాసనిక పర్వము - పంచమాశ్వాసము 699 ప్రతిపదార్హం: బ్రాహ్యేణుండు+ఒకనికిన్‌ = ఒక విఫ్రుడికి; భార్యలు+షద్దయు = ఇరువురు పత్నులు; కలరు = ఉన్నారు; అందున్‌ = వారిలో; ఒక భామిని = ఒక్తే చెలువ; ఆతని హితమున్‌ = అతడి కిష్టమైన దానిని; నడపెడున్‌ = సలుపుతుంది; అతడు = ఆమె భర్త అవధానము+ఎడలి = ఏకాగ్రత చెడి, జ్ఞప్తి లేక ఎజుకమాలి; పంపకయున్‌ = ఆజ్ఞాపించకున్ననూ, తనను ఆ పనిచేయుమన్లి నియమించకున్ననూ; తాను+అ = తానే, స్పయంగా; సురపితృకార్యపరతన్‌ = దేవ, సితృదేనతా పూజాదికములైన సమలదుందు అసక్తితో; నడచున్‌ = ప్రవర్తిస్తూంటుంది మెలగుతు౧టుంది; తక్కటి+ఇంతి = రెండవపల్ని; నాథున్‌+పాటించుచున్‌ = భరమాట భర్త అనుమతి ఆదరిస్తూ, లక్ష్యపెడుతూ' తత్‌మతంబునన్‌ = అతడి ఇష్టానుసారం; ధర్మవిధులు = పుణ్యకార్యాలు; చేయున్‌ = సల్బుతుంది; వారు మువ్వరుక్‌ = భర్త భార్యలిద్దరూ: విధివ్షమునన్‌ = దైవాజ్ఞకులోనై: ఒక్కట = ఏకకాలమందు; న్‌+పొందిగి = మరణించారు; ఆ ఫతప్రత = ఆసాద్వి అనగా రెండవ యిల్దాలు; వగుండు = మగడు; చనినసుగతికిన్‌ మృతి న పుణలోకానికి, స్వర్గానికి; చనెన్‌ = వెళ్ళింది: పెఆవనితన్‌ = తక్కిన వెలదిని- అనగా మొదటీ భార్యను; జముండు క్ష క ల నీకున్‌ = నీకు; పోలదు = తగదు: నీ శరీరమునకు+అ = నీ దేహమునకే; మరలుము = తిరిగిపొమ్ము: ఆయ న లుకుతూ: అఆలొన్‌ ౯ నిలిపినాడు; ఆది = అ మొదటి సెండ్లం; శోకమునన్‌ = ఏడుపుతో; సబాష్ప+ఐనన్‌ = నిజ మె శే ర క్‌ కన్నీటి బాట తో కూడినది కాగా: కనని = చూచి, ౧తండు = యముడు; దయా+ఆ ర్లుంయు+అగచున్‌ జ కృషారసమ్యుతో 41 వ ” క. 702 శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతము పూజనంబుల కాలంబులన్‌ = అర్చించే సమయములందు ఎతి = తక వియడు పభము+అందుటన్‌ = మంగళములు పొందటం" తత్‌ఫలంబుగాన్‌ = ఆ దేవ పితృపూజల ఫలంగా కోరుట = అభిలషించటం సతికిన్‌ = పతికి ఒప్పిదము = యుక్తము, యోగ్యము తగినట్టిది తొత్సర్యం: భూతములకు (పశు పక్ష్యాదులకు) ప్రలిగ బతి సమరుణ కానంచటం, యాచకులకు బిచ్చం పెట్టటం, దేవతలను, పితృదేవతలను పూజించే వేళలందు ల వ్రూజాఫలమెల్ల తన భర్తకు కుభములు చేకూర్చటానికి ఉపయుక్తం కావాలని కోరుకొనటం ఇల్టాలి యొక్క ధచన్మం. 30 ఇ , క ప్రతిపదార్థం: అని = అట్లు పలికి; సిగ్గునన్‌ = లజ్జచేత' చెన్ను+అగు = అందగించిన; ఆననమున్‌ = మొగమును; ఇంచు వాంచి = కొంచెం క్రిందికి వంచి, (పిదప); ఎత్తు = మీదికెత్తిన; ననతనయన్‌ = పర్వత పుత్రిని, మధురవాక్య విభవంగ ఎసంగన్‌ = మనోహరమైన మాటల పెంపు సొంపారగా: శివుండు = శంభుడు; మునులును = బుషులు; ముని పత్పులు బుషుల భార్యలు; వినుతించిరి = కొనియాడారు; తాత్పర్యం: ఆ విధంగా పలికి సిగ్గుతో చెలువారిన మోమును కొంచెం వంచి పైకెత్తిన నగరాజపు(త్రికను మృత్యుంజయుడు, మునులు, మునుల భార్యలు ప్రస్తుతించారు.

Chunk 81 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0801-0810.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 26813

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [204, 275]

Key Terms:

  • సమస్త
  • లోకాలకు
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • యొక్క
  • అయిన
  • వాడిని
  • సర్వలోక
  • అన్ని
  • భీష్ముడు
  • విష్ణు
  • భక్తితో
  • విని
  • మొదలైన
  • సర్వ
  • నీకు
  • పర్వము
  • వాడికి
  • మిక్కిలి
  • వాడా
  • మేలు
  • అనగా
  • అర్ధం
  • జీవుడు
  • పలికి
  • తాత్సర్యం
  • భక్తి
  • నెల్ల
  • వాసుదేవుడిని
  • లోకాలను

Extractive Summary:

322 (ప్రతిపదార్థం: పరమతేజంబును = శ్రేష్టమైన తేజస్సును, సమ నాధికరహితమైన గొప్పవెలుగు; పరమపదంబును = ఉన్నతమైన స్థానమును, పరము+ఐన (బ్రహ్మంబున్‌ = గొప్పదగు దైవతముశు, పరపరాయణమున్‌ = ముఖ్యమైన (ప్రాష్యము, పొందదు (శ్రేష్టమైన వస్తువు; పవిత్రంబులు = పరిశుద్దికరములు' నాన్‌+తగు = అనదగిన; వానికిన్‌*ఎల్లన్‌ = పదార్థములన్నిం ను పవిత్రంబున్‌ = పరిశుద్దికరమైనదియు' ఎల్లమంగళంబులకును = సమస్తములైన శుభములకును; మంగళంబును = ల గల్లించునది; ఎల్లదేవతలకున్‌ = సకల దేవతలకునూ' పరమదైవతమున్‌ = ్రేస్టమైనదైవమునూ; భూతసమిలికిన్‌ 2" డు యొక్క సమూహమునకు, ప్రాణికోటికి, అవ్యయజనకుండున్‌ = శాశ్వతుడైన తండ్రి; అగు+లట్టివాండు = ఐనట్టి ప్‌ ల, ఎవ్వండు = ఎవడో; ఏ+వాని వలనన్‌ = ఏ మహనీయుడి వలన" చర+అచరములు = జంగమములు, న్ధావరాలు. ప పరనం శ | ణ్‌ శ్రీ విష్మనామ ప న ఈ పాతకాలన్నీ నశిస్తాయి వాసుదేవుడిని ఆశ్రయించుకొన్నవాడు, వాసుదేవుడిని ల | క్స్‌ ర్తి నామ పారాయణం డూ, శ్రాఘింపదగిన ఈ భగవన్నామాలను సరించి దురితవిహీనుడై, దుస్ట్రితులకు దిక్కుగా ఎంచుక్‌ స ాలకూ జరావ్యాధులకూ లోనుగాక పరమోత్తమమైన మోక్షపదవిని అందుకొంటాడు. ప్రతిపదార్హం: సకలశోభనంబులును = సమస్తములైన శుఖాలను, మంగళములను, సౌభాగ్యాలను: సుఖములున్‌ అధికమైన కోరు = వాంఛించే- పురుషుడు = నరుడు" అమలిన బుద్ధిన్‌ = నిర్మలమైన చిత్తంతో" భక్తిపెంపులోడ సనామన్తోల లో భక్తిభావంతో; వ్యాససంప్రణీతము+ఐన = వేదవ్యాసమహర్షిచేత రచించబడిన; ఈవిష్టుస్తవ౦బున్‌ = ఈ శ్రీవిష్ణు సహ పఠింపన్‌+వలయున్‌ = తప్పక చదవాలి న సమస స ంతో, ఆదిలో తాత్పర్యం: సమస్త సన్మంగళాలను, సుఖాలను కోరుకునే మానవుడు నిర్మలమైన అంతఃకరణ భక్తి భావంలో శ్రీవేదవ్యాస మహర్షి కృతమైన శ్రీవిష్ణసహ(్రనామ స్తోత్రాన్ని తప్పక చదవాలి

Chunk 82 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0811-0820.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25984

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • తాత్పర్యం
  • యొక్క
  • తరువాతి
  • ప్రతిపదార్థం
  • వరుణుడు
  • దేవతలు
  • వారు
  • అన్వయం
  • విని
  • కీడు
  • ముని
  • నుండి
  • అన్నాడు
  • పద్యంతో
  • కాదు
  • ప్రతిపదార్హం
  • చేసి
  • బ్రాహ్మణులు
  • దగ్గరకు
  • వచ్చి
  • సమస్త
  • వారలు
  • ఇట్టు
  • వచనంతో
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • అనినన్‌
  • అతండు
  • ఇట్టా
  • వినుము
  • భూతం

Extractive Summary:

అనుశాసనిక పర్వము - పంచనూశ్వా సము లారైన బి నిన విని యజాతశత్రుందు “బ్రాహ్మణుల బూజించుట వలన విశిష్టంబయిన శుభం బెయ్య న, అ ఆ క య్యు వారలయందు వరనీయం బగు వర్తనం బేమి గానంబడియె నీవిట్లు వారలం గొనియాడి? = స్తుంంచిదగివ మెచ్చదగన' వర్తనంబు = నడవడి ప్రవర్తన, = ఆ టా క న హన శ నా ఇ కొంటాను” వారలయందున్‌ న్‌ ప మీ కనిపించింది?” వు ఇట్లు వారలన్‌ = ద్పిజులను కానియాడెదు?” మెచ్చుక్‌ ౨టాన్స ఏమి+కానంబడియో = మూ" అనుటయిన్‌ = అని ధర్మరాజడు గా అఆపొస్తుర్రుండు = నదీసుతుడు-భీష్ముడు. పవవ+అర్టున ప క్‌ ॥ సంసంబుక్‌ ఇ కార ఎణింగింపవుశ 7 ర నరు కార్త ఎర్యాట్టుమునకు జరిగి క సంభాషణం" _.ను = అనునట్టి ఇతహాసంబున = ౮ ర్వ సంవాదంబు వారా ఆ కథ వత్‌ *ప్రల్నెంబున మక్‌ = అనడిగన దా కి సత్‌+ఉరత్తంంబు+ఐ = మంచిసమాధానమై" అది = య ఎరిత ఎను అవి పల్కి అశజనపలికిన్‌ = రాటైన ధర్మజుని ఇట్టు+అనియెన్‌ ఉండున్‌ = ఉం | + హో!

Chunk 83 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0821-0830.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25128

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • యొక్క
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • నీవు
  • నేను
  • నీకు
  • తాను
  • బ్రాహ్మణుల
  • చేసి
  • తానే
  • చూచి
  • విను
  • పలికి
  • వినుము
  • శ్రీకృష్ణుడి
  • పరుగెత్తి
  • చెప్పగా
  • మేలు
  • కలిగి
  • గొప్పతనం
  • ప్రభావం
  • కృష్ణుండు
  • ప్రతిపదార్హం
  • కృష్ణు
  • సంతోషం
  • వారు
  • కొంత
  • మహర్షి
  • పర్వము
  • విప్రుల

Extractive Summary:

క "నీ పనుపు చేసి బ్రదికెద; । నేపు నహంకృతియు విడిచి యెల్లవలన మే " పాదించుచు విపుల శీపాదము లాశ్రయించి చెందెద శాంతిన్‌.” ప5్‌4 లా వ షు వ దికెదన్‌ = జీవిసాను' ఎపున్‌ = ఆటోపం; అహంకృతియున్‌ = పతిపదార్తం: నీ పనుపు చేసి = నీ ఆజ్ఞను శిరసావహించి (బ్ర ల వ్‌ * దురరుం. 359 శ న్‌+ ప్రతిపదార్థం; బొడ్డుతామర+అందున్‌ = తన నాభికమలరిీ నుండి; ఒక్కపురుషుండు = బ్రహ్మదేవుడు; ఉద్భవించళ లో చేసి = జన్మించేటట్టుగా చేసి; తత్‌౭విరచనానిభమునన్‌ = ఆ (బ్రహ్మసృష్టి అనే నెపంతో; అఖిల = సమస్తమైనః చర+కళ్య నా ల (ప్రభవము+ అయ్యెన్‌ = చేతనాచేతనముల యొక్క జీత్పత్తి (పుట్టుక) జరిగింది; అరయన్‌ = ఆలోచించగొ; కృష్ణుపరమ = శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ యొక్క అద్భుతమైన విలాసం; సామాన్యము+ఏ? అనన్‌ తత్‌+న్షంంబు+అ = ఆ వెంటనే" కావించినన్‌ ఇ పాయసాన్ని వండించగా' కొంత" కుడిచి = తిని, ఆరగించి; కొంత తన+ఒడలన్‌ = తన శరీరం మీద తనమేనికి;

Chunk 84 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0831-0840.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24076

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [9]

Key Terms:

  • యొక్క
  • తాత్పర్యం
  • ప్రతిపదార్థం
  • మిక్కిలి
  • వినుము
  • పేరు
  • నీవు
  • శివుని
  • ధర్మం
  • కనుక
  • ధర్మజా
  • విను
  • తాత్సర్యం
  • వారి
  • తొత్సర్యం
  • మహిమ
  • చెప్పగా
  • తరువాతి
  • చెప్పుట
  • మహాభారతము
  • అనేక
  • దేవతలు
  • పర్వము
  • పరమేశ్వరుడి
  • పద్యంతో
  • నన్ను
  • తత్‌
  • చేసి
  • గనుక
  • శ్రీమదాంధ్ర

Extractive Summary:

వః అరయన్‌ స్ట అమరున్‌ = ఒప్పుతుంది; తగి ఉన్నది; ఆ+పరమునకున్‌ = _ ఆ ్రేషుడికంటె; మిందు = మించిన వ నిప్తుమ' విచారించగా; లేదు = కలుగదు; తత్‌+కోపదృక్‌+కీల = ఆ రుద్రుడి యొక్క కోపపు చా వ్యతి ధర్మవిరుద్దము+జాతులన్‌+ఎల్లనున్‌ = ధర్మమునకు వ్యతిరేకమైన తెగలనన్నింటినీ; వేద విహితమైన ఆచారొ మక్కలిపొనీ లో అన్ని జాతులనూ; సమయన్‌+చేయున్‌ = నాశనం చేస్తుంది; దేవతల్‌, మునులు, అతిప్రయత్నంబునన్‌ ని ముజచిన్‌ క కావించు = సలుపుతున్న; దక్షయాగమునన్‌ = దక్షప్రజాపతి యొక్క యజ్ఞంలో; శివునిన్‌ = శంకర, ల భగ్నం విస్మరించగా, ఆహ్వానించనందున; ఆ+యజ్ఞము = ఆ క్రతువు, అధ్వరము; అజవజలు+ఐ+పోదూోా న్‌ భగత్‌ విధ్వంసమై పోయింది గదా! ; పశువులము+అగు వారిన్‌శమమ్మున్‌ = పశువులుగా ఉన్నట్టి మమ్ములను; పశుపతివి+ఐన+నీవు = పశువులకు పాలకుడవుగా ఉన్ననీవు; కృపన్‌ న కారుణ్యంతో, కావుము = కొాపొడుము; అనుచున్‌ = అని; మహా+ఆక్రోశము+ఆచరింపన్‌ = మిక్కిలి వాపోవగా; ఆ+పురంబులు మూంటిన్‌ = ఆ త్రిపురాలను' అ స్రము+ఒక్కటన = ఒక్కమం'త్రపూతమైన సాయకంతో: భస్మము+ కాయన్‌*చేసి = బూడిద అగునట్టానరించి' ఆళ+మార్షణంబున్‌ = ఆబాణమును; అంకమునన్‌+ఇడన్‌ = తన తొడమీద ఉంచుకొనగా; అది = అ శరము' బాలు(డు+ఐనన్‌ = బాలుడు కొగా; ఈతండు+ఎవ్వండు+అని = ఈ పసీవా డెవడని' చూచి = కనుగిని; వెజంగు+అంది = విస్మాయపడి; ఎల్లసురలు = అమురులందరూ; వినుతి+చేయన్‌ = స్తుతించగా, పొగడగా; “'బ్రాహ్మాణమూర్తిన్‌ జు విప్రస్వరూపంతో! 10-9) నా భక్తులు నాయందే తమ మనసులను లగ్నం చేసి నన్ను వదలి బ్రతుకలేని వారై తాము అనుభవించిన నా కల్యాణగుణాలను, నా అవతార దివ్య చేష్టితాలను నిత్యం ఒకరి కొకరు బోధించుకాంటూ ఆనందిస్తుంటారు- అని న క ఈ నామనిర్వచనములు । మూనవుండు పరించినను సమాహితమతియై వీనుల నించిన సౌఖ్యము :; నానందము నిందు నందు నతనికిం 9 ' గల్గున్‌.

Chunk 85 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0841-0850.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 25033

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • ధర్మం
  • విని
  • యొక్క
  • ధర్మ
  • భీష్ముడు
  • వినుము
  • వారు
  • తాత్సర్యం
  • ధర్మము
  • ధర్మజుడు
  • ధర్మంబు
  • ధర్మజా
  • అనినన్‌
  • నీకు
  • కనుక
  • మిక్కిలి
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • దానం
  • వారి
  • జన్మలో
  • తొత్సర్యం
  • జ్ఞానం
  • అనేవి
  • లేని
  • ధర్మసూక్ష్మ
  • ఇట్టు
  • పర్వము

Extractive Summary:

; వినుము; రజ:+తమః+వికృతులన్‌(రజస్తమోవికృతులన్‌) = రజో గుణము కున్‌ ల తమో గుణము యొక్క వికారములను; తగిలిన = పొందేన; మానసంబులు+కల = మనస్సులు కలిగిన మౌననే ర్రోధులో నరులకు; ధర్మద్వేషకలనంబు = ధర్మమునందు విరోధమనే దోషం; కలుగున్‌ = సంభవిస్తుంది; వారలు = ఆ ధర్మ ః నసులు నరకవాస+అర్హులు = నరకలోకంలో నివసించటానికి తగిన వారు; సత్యపర+ఆత్ములు = సత్యమందు ఆసక్తి ర పరులు కలవారు; సతతంబున్‌ = ఎల్లప్పుడు; ధర్మమున్‌ = ధర్మాన్ని; ఉపాసింతురు = సేవిస్తారు; వారు ౯ అట్టాం గ ్ట లము ఊర్జ లోక+అధివాసమునకున్‌ = స్వర్ణభువనంలో నివాసంచెయ్యటానికి; ఉక్తులు = యోగ్యులు: పద్మబానక సల్మము జ్‌ నుండి జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడికి; ఘునుమును పుట్టిన = తొట్టతాలుత జనియించినః సుతుండు = కుమౌరుగా ఉీస్త5్‌ పతిపదార్గం: అనినన్‌ కొాంతేయ+అ([గ్రజుండు = కుంతీపుత్రులలో పెద్దవాడు, ధర్మజుడు; శాంతనవుతోడన్‌ = శంతను వ త్తుడైన భీష్ముడిలో: సాధులు = సత్సురుషులు: అసాధులు = దుర్దనులు; అనన్‌, ఎట్టివారు; చెప్పుము" అనుటయున్‌ = అని లం చగా;: ఆ +మహా+అత్ముండు = ఈ దొడ్డబుద్దిగలవాడు- భీష్ముడు; ఇట్టు+అనియెన్‌. కృష్ణుండు ఆపష్షసకలరాజన్యులును వా హితులైన సమస్తరాజులును, ధృతరా(ష్ట్రండున్‌: తానును = తాను కూడ (ధర్మజుడు” త చక్కగా; నిన్నున్‌; ఉపాసించి = కొలిచి; దయకున్‌ = నీకృపకు; పాత్రము+అయ్యెన్‌ = అర్హుడైనాడు; ఈ+అవనీ+ఈచు ల ఈభూపతిని; వీడ్కొలుపుము =, సెలవిచ్చి పంపుము; తజితోడన్‌ = సమయం రాగానే: 'క్రమ్మజన్‌ = మరలః ఇతండు న ధర్మపుత్రుడు; నీకడకున్‌ = నీచెంతకు; వచ్చువాండుగాక ="రాగలడు; అనినన్‌ = అని వ్యాసమహర్షి పలుకగా; లో నిన్‌ ఆత్ముడు = ఆ భీష్ముడు; వాత్పల్యమునన్‌ జ వాత్యర్యిరసంచేత' అఆర్దము+ఐన+చూడ్కిన్‌ = తడిసిన చూపుచేత!

Chunk 86 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0851-0860.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 24419

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నీవు
  • ప్రతిపదార్థం
  • తాత్పర్యం
  • ధర్మజుడు
  • తరువాతి
  • అన్వయం
  • పద్యంతో
  • నేను
  • నాకు
  • మిక్కిలి
  • ధర్మరాజు
  • తనను
  • అట్టు
  • విని
  • చేసి
  • యొక్క
  • ఉన్న
  • వచ్చి
  • అయిన
  • సమస్త
  • తొత్సర్యం
  • తీసికొని
  • వచ్చాను
  • అనేక
  • విధంగా
  • నిన్ను
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • పలికి
  • నమస్కరించి

Extractive Summary:

762 శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతము (ప్రవర్తనతో; సం్రవర్తిలుచున్‌+ఉండన్‌ = మెలగుతుండగా; పంచాశత్‌+వాసర+ అనంతరంబు+అ = యాబైరోజుల తర్వాత; వాసరపతి = దినాధిపతి అయిన సూర్యుడు; ఉత్తర+ఆయన+గతుండు+ అగుటయున్‌ = ఉత్తరాయణంలో ప్రవేశించినవాడు కాగొ; తొత్పర్యం: ఆ విధంగా ధర్మరాజు ప్రకాశిస్తూ తన తమ్ముళ్ళను తత్తత్‌ కాలోచితములైన పనుల నిర్వహణానికీ నియమించి తాను లోపలి సౌధం లోనికి వెళ్ళాడు. సముపాస్యమానుండు+అగు = లెస్సగా సేవించబడుతున్న; ఆ+మాననీయున్‌ = ఆ గౌరవించదగిన భీమ్మడిని; ఆ ధర్మనందనుండు = ఆ ధర్మరాజు; చేరన్‌+ఆరిగి = చెంతకు వెళ్ళి; మునిజనంబులకున్‌ = యోగులకు; వినతుండు+అయి = నమస్కరించి; తత్‌*అభినందితుండు+అగుచున్‌ = వారిచే కొనియాడ బడుతూ, సంతోషపరచబడినవాడై; ఆ+అమరనదీ నందనునకున్‌ = అ దేవనదీకుమారుడైన భీష్ముడికి; అభివందనంబు+ఆచరించి = (ప్రణామం సమర్పించి: సమీచీన ధ్యాన తత్పరుండు+ఐన = ఉచితమైన ధ్యానంలో నిమగ్నుడైన: ఆ+దేవవ్రతున్‌+ఉద్దేశించి = ఆ భిమ్మడిని గురించి; ఆయన వైపు చూచి (తరువాతి పద్యంతో అన్వయం). = దయతో కూడిన మనసుగల పితామహా[ కనువిచ్చి = కన్నులు దెరచి; వీరిన్‌ = ఈ వచ్చినవారిని; చూడుము = కనుగొనుము; నావుడున్‌ = అని ధర్మజుడు వచింపగా; ఆ+మహా+ఆతు థ్రడు = ఆ గొప్ప మనసు గల భీష్ముడు; అందణన్‌+*చూచి = ఎల్లరినీ విలోకించి; ఆ నృపాలుకేలు = రాజైన ధర్మజుడి హస్తం; తెమల్చుచున్‌ = తన చేతితో పట్టుకొని కదలిస్తూ: మేలు చేసితి = ఉపకార మొనర్చ్హావు; నీవు = నీవు; ఒదవుట = నాకు లభించటం" అరయన్‌ = ఆలోచించగా; దైవ యోగంబు+అ+కొాదు+ఎ?

Chunk 87 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0861-0870.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 24405

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [389]

Key Terms:

  • యొక్క
  • నీవు
  • తాత్పర్యం
  • అట్టు
  • ప్రతిపదార్థం
  • కలవాడా
  • పర్వము
  • చూచి
  • భీష్ముడు
  • శ్రీకృష్ణుడు
  • మిక్కిలి
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • చేసి
  • అయిన
  • విధంగా
  • జేసి
  • భీష్ముడి
  • కాన్‌
  • ఆనుశాసనిక
  • పంచమాశ్వాసము
  • తాను
  • అన్ని
  • అప్పుడు
  • పేరుగల
  • మహాభారతము
  • ధర్మరాజు
  • గంగాదేవి
  • పితృభక్తి
  • శిఖండి
  • అనగా

Extractive Summary:

ఆమశాసనిక పర్వము - పంచమాశ్వాసము 769 ఆన్ఫశంస్యంబును = (క్రూరత్వం లేకుండుటనూ, అహింసనూ; సత్యంబును = సత్యం పలుకుటనూ; నిత్యంబులుగాన్‌ = శాశ్ళతములుగా; పాటించి = అనుసరించి; బ్రదుకుండు = జీవించండి; అని చెప్పి: తాను; తొల్లి = పూర్వం; రాజులన్‌; గెల్చి; తెచ్చిన ధనంబులు; విప్రజనంబులకున్‌ = ('బ్రాహ్మాణసమూహానికి; ఇచ్చి; ధర్మతనయున్‌+చూచి; ఎల్లబ్రాహ్మాణులునున్‌ = విఫ్రులందరూ; పూజనీయులు = పూజించదగినవారు; బుత్విజులు = యజ్ఞం చేయించే (బ్రాహ్మణులు; ఆచార్యులు = గురువులు; వృద్దులు = ముసలివారు; విశేషించి = ముఖ్యంగా; పూజింపన్‌ వలయువారు = పూజించదగినవారు; అని; నిన్దేళించి = నిర్ణయంగా చెప్పి; ఊరకుండి = మాట లుడిగి, మాటలు మాని, మిన్నకుండి; ధారణా+అనుక్రమంబునన్‌ = యోగధారణచేత; సమాహిత+ఆత్ముండు+అయి = నిళ్ళ్చలమైన మనస్సు కలవాడయి; వాయువులన్‌ = (ప్రాణాపానాది వాయువులను; సన్నిరుద్దంబు చేసినన్‌ = చక్కగా అడ్డగించగా; అవి = ఆ 'ప్రాణాపానాదివాయువులు; ఊర్జ్యగతిన్‌+కైకొనియెన్‌ జ ఊర్హ్యగమనాన్ని పొందాయి; ఆ+మహా+ఆత్ముండు = ఆ దొడ్డ మనస్సు గల భీష్ముడు; అవయవంబులన్‌ = శరీరావయవములందు; (ప్రాణంబులు = ప్రాణాలను; పాపి కొనుచున్‌ = తొలగించుకొంటూ; వచ్చు+అయ్యెచోట్లు = వచ్చునట్టి ఆయా (ప్రదేశాలు; శల్యరహితంబులు+ అగుచున్‌ = శల్యములు లేని వవుతూ; ఉండెన్‌ = ఉండినవి; అట్టు+అగుటన్‌ = అట్ట్లాకావటం; కాంచి = చూచి; కృష్ణఆదులు+అగు క శ్రీకృష్ణుడు మొదలైన; అభిలజనంబులు = ప్రజలందరూ; ఆశ్చర్యభరిత+అంతఃకరణులు+ అగుచున్‌ న అద్భుతరసంతో నిండిన మనస్సులు కలవా రవుతూ; కీర్తించిరి = మెచ్చారు; ఆ+సంయమచతురునిచేన్‌ = ఇం(ద్రియని(గ్రహమందునేర్పరి అయిన భీష్ముడిచే; సర్వ+ఆయతన సన్నిరుద్దంబు+ఐ = అన్ని అవయవ ద్వారముల యందునూ అడ్డగించబడినదై; అత్మ = జీవుడు, మూర్థంబు = శీర్షం, తల, కపాలం; భేదించి = చీల్చుకొని; మహా+ఉల్కా+ఆకారంబునన్‌ = గొప్ప అగ్ని కణము యొక్క రూపంతో, గొప్పదివిటీ రూపంతో; అకసంబునకున్‌ = నింగికి; ఎగసి; కొంతదవ్వు = కొంతదూరం; అరిగి = వెళ్ళి అంతన్‌ = ఆ పిదప; అంతర్జితంబు+అయ్యెన్‌ = మాయమయింది; అప్పుడు = ఆ సమయాన; పుష్పవృష్టి = పూలవాన; కురిసెన్‌; దేవదుందుభులు = వేల్పుల నగారాలు; మొరసెన్‌ = మోగినవి; అంబరంబునన్‌ = గగనంలో; సిద్దులున్‌, సాధ్యులున్‌ = ఆ పేరుగల దేవజాతివారు; పొగడుచున్‌ = భీష్ముడిని శ్లాఘిస్తూ: 'ప్రమోదంబున్‌+ఒందిరి = సంతోషించారు; దేవవ్రతుండు = భీష్ముడు; దివంబునకున్‌ = స్వర్గానికి; చనుటయున్‌ = వెళ్ళగా. +మెయిన్‌ = ఆ విధంగా; ఆ+నలువురును = నకులసహదేవులు; ధృతరాష్ట్రుడు, ధర్మరాజు; వహించిరి = న ఆ - ప్రతిపదార్థం క్రత్తుకున్నారు, భీమసేన+అర్జునులు = భీముడు, అర్జునుడు; ధవళచామరంబులు+ఇడిరి = తెల్లని చామరాలతో పాడెను బర యుత్పుండు ఉత్తమ+ఛత్రంబు+పట్టెన్‌ = గొప్పగొడుగును ధరించాడు" వృద్దలు+అగు = ముదుసళ్ళయిన; విసిరారు చవ శమునకు చెందిన ఆడువారు; ఆలవట్టంబులు+పట్టిరి = గుడ్డతో తయారు చేసిన గుండ్రని విసనక(ర్రలతో కారో కాము ౦డు = ధౌమ్యులవారు; 'క్రియాకలాపంబునడపెన్‌ = మంత్రతంత్రయుక్షమైన కర్మకాండ జరిపాడు; అట్టు = విసిరాడు: ॥ దేదప్రతుని దేహంబున్‌ = భీష్ముడి యొక్క శరీరాన్ని; సొద+చేర్చి = చితిపై పరుండబెట్టి, (శ్రాత+అగ్నికిన్‌ = అ విధంగా న అనలానికి, ఆహుతి చేసి = హోమ(దద్రవ్యంగా సమర్చించి; మంత్రపూర్వకంగా వేల్చి; బహుకుండంబులు+ఎత్తి = వేద లెత్తి పలుకడవలు ఎత్తి; ఘృతంబు = నెయ్యి: ప్రయోగించి = చితాన్షిలో (క్రుమ్మరించి; ప్రజ్బలింపన్‌+చేసిరి పెక గన మండేటట్టు కావించారు" ఈ+విధంబునన్‌ = ఈ రీతిగా పితృమేధంబు = (ప్రేతకార్యం, విభవమహితంబునున్‌ = = వ ఒప్పినదిగొనూ; విధివహితంబునున్‌+కాన్‌ = శాస్త సమ్మతమైనదిగానూ, అనుష్టించి = ఆచరించి ఆ+కౌరవులు = వ వంబ్యులు అపసవ్యంబుగాన్‌ = అ(ప్రదక్షిణంగా. అమశళాసనిక సర్వము - పంచమాశ్వాసము 775 ఆత్మీయసలిల సాంగత్యంబున్‌+ఒందు = తన నీటీతో కలయికను పొందునట్టి, తన నీళ్ళలో కలసిపోవుచున్న లీనమౌతున్న; ఆ+మందాకినిచేతన్‌ = ఆ భాగీరధిచేత' కృష్ణ+ఆదులు = శ్రీకృష్ణుడు మున్నగువారు: అందలు జనపతులును = రాజు లెల్లరును; అనుజ్ఞాతులు = వెళ్ళుటకు అనుమతించబడినవారును; ఆశీర్వాద 'ప్రీతులును+ఐ = ఆమె దీవనల చేత సంతోషించినవారు ను అయి" మునులునున్‌ = బుషులూ, తోడన్‌ నడవన్‌ = తమ వెంబడిరాగా; నదిన్‌+వెడలిరి = నదినుండి బయలుదేరారు; అని; ఇట్టు = ఈ రీతిగా; భిష్ముని; వృత్తాంతంబు = విషయమునుః వైశంపాయనుండు = వ్యాసమహర్షి శిష్యుడైన పౌరాణికుడు; జనమేజయునకున్‌ = పరీక్షిన్మ్నహారాజుపుత్రుడు జనమేజయ మహారాజునకు; చెప్పినన్‌ = చెప్పగా; ఆ+పుడమిటేండు = ఆభూపొలుడు-జనమేజయుడు; ఈ+తెటంగునన్‌ = ఈ విధంగా" ఆ+తాతకున్‌ = పితామహుడైన భీష్ముడికి: వలయు విధానంబు+ఆచరించి = చేయదగినపనులన్నీ చేసి చరితార్చుండు+ఐన్మ = కృతకృత్యుడైన, ధన్యుడైన; ఆ+పొర్షివముఖ్యుండు = ఆ రజోత్తముడు-యుధిస్టిరుడీ; మజి+ఎట్టిచందంబునన్‌ = ఇంకే తీరున' (ప్రవర్తించెన్‌ = మెలగినాడు?

Chunk 88 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0871-0880.txt

OCR Score: 86% Telugu coverage
Characters: 23125

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [12, 28, 84, 154, 164]...

Key Terms:

  • అనిన
  • విని
  • చెప్పి
  • వెండియు
  • కావున
  • పద్యము
  • అనుటయు
  • పలికి
  • ఇట్టు
  • నిర్దేశించి
  • చెప్పిన
  • యిట్లు
  • అనవుడు
  • మజియు
  • భీష్ముండు
  • యడిగిన
  • అనవిని
  • పలికిన
  • అనినం
  • ధర్మజుండు
  • అనియె
  • గద్య
  • పద్య
  • ప్రథమ
  • అధిప
  • యమ్ముని
  • శ్రీమదాంధ్ర
  • మహాభారతము
  • కద్రువ
  • అనుడు

Extractive Summary:

యనులోమమున న అతడు భక్తిం బ్రణమిల్లి 67 అదియును 523 _ అనఘ! అనుడు వంటకము సేసిన 377 అప్పుడు ఫాలలోచనము 569 ఆనుటయు నగ్గోవులు నే “అనుడు విషాదముతోడం 367 " అప్రమేయ మవిజ్జేయ శత9 అనుటయు వటకొక న్‌ అనుడు విహంగనాధుండు' 67 అప్రవాసియైన యవనీ 184 లా అనుడు సంతసి అనుటయు నతండతని 18 డు సంతబల్లి యట్ల 4శ4ం అ(ప్రసక్తంబైనను నీ శ్తర్‌ అనుటయు నతండతని 7 _అనునె డనిందు రండని 236 అమర వల్లభుండు నమృతో 51 క 387 _ అనుభవించుచు గమనం 404 అమర విభుని భగసహ్ర 18 అనుటయు నతండు 6 అనుమానం బదియేల 72 అమరు మహాదేవుండను 740 188 అనుమానింపకు స 89 అనుటయు నతండు శశ మంధుండు... 751 “మరేంద్రుండు సముద్దతిన్‌ అనుటయు నతనికి అను సమయంబువ 512 అమరేంద్రు నిర్జించి యమృతం 126 అనుటయు నత 179 అనేక సహస్రంబు 608 అమలంబగు కుళసంస్తరణము 336 కం నత్తి తనువున 196 అన్నంబుం దోయంబు గళ అమలాత్మ గోవు మూత్రము 303 అనుటయు నలం లు 193 _అన్నదానంబు ధర్మంబు ర్‌21 అమలినరతదర్భన్యాసము 357 ౧ అమటయు నమ్మహనీ, 600 అన్నదాన సదృళమగు 251 అమవస నమవసః బిత్పో నో అనుటయు నమిళడు 522 అన్నమిడిన మణిమయా 253 అమితజ్ఞానము విజ్ఞానము నో 577 అన్న పతితో అనుటయు అన్నమున దుగ్రమున ఖా ఎచ్యహోత్ముండు డమ్మవొ ౮ అనుటయు నో డ్‌ శర5్‌3 అన్నరనాథుతోడ శం టోలు డిట్టులను గ్‌" అమ వ్విభుం 729 అన్ని తత్ష్యంబులికు అమ్మహాను భావుండు సంస్తార శ టయు నా కృత్రిమజన 44] ఢళ6 దురభంబ 71 అ బి అనుటయు నా దేవ (వ్రతుం.. 450 న్ని యింద్రియముల 64 “టయోంబు “2 న రక స బు అనుటయును సిరినాదు క! గద్య పద్య ప్రథమ పాద నూచి 767 పద్యము పుట పద్యము వుట పద్యము సం స మార్వసభ 380 ఎట్టివి కర్మంబులట్టి 640 ఏ నూటేండ్లకుం బుట్టు 57 ఈ యితిహాస మార్య 747 ఎతికొని పోయి తనపురి 723 ఏ నెజిలినంత సెప్పితి 173 ఈ యుపస్తాన మచలిత 15 ఎదుర్కొని (ప్రమాణ పూర్వకం 512 ఏ నెజుంగుదు నితండు 765 ఈరంకి వలి 328.

Chunk 89 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0881-0890.txt

OCR Score: 85% Telugu coverage
Characters: 22402

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [48, 125, 160, 255]
  • Repeated punctuation clusters: 8 occurrences

Key Terms:

  • విను
  • పద్యము
  • వినుము
  • విని
  • దాని
  • నీవు
  • ముని
  • దేవా
  • గద్య
  • మహాభారతము
  • పర్వము
  • జననీ
  • జనవర
  • తదనంతరంబ
  • వైశంపాయనుండు
  • భూమి
  • పద్య
  • సూచి
  • ధర్మ
  • వేడుక
  • కులమును
  • కంటెను
  • చెప్పిన
  • మజియు
  • నొక్క
  • వాని
  • ధరణీ
  • రుచి
  • మును
  • గురు

Extractive Summary:

గలుగు వంశే తల్లి గోవు వృషము దండ్రి 289 బ్య కల్ప సహ్రంబులు 7 తనయునిః బడయుట 560 తల్లిదండ్రులమ్మం దనయు 213 ర్యా జేసి తదీయ మహా 434 తనయులం దెగటొల్చి 40 తాతపాద పద్మములు 165 బ్రానన చేసి యతనికిన్‌ 3 తనలావున కిక 636 తొత్పికములైన పురుష 63” దాన నీ యడిగిన యర్ధంబు _ 532 తన సవతియైన కద్రువ 55 తొన న్‌్‌ దనకిట్టు 723 దానస్రవణ యుపాన 387 తనియ మేసి నీరు (బ్రావి 287 తానును వేజొక్క సెజ్జం పక్‌ బాము ధర్మము దప న గానియెడి 275 తాను శుచిత్వం బేమిట 395. తెరవ దప్పి తూం గాడుచు.. 398 దానికి దివిజ లనూయా 191 తమకు ధనము ర 25... తెరువున నీక మిధునము.... 200 “క ఎ బేత్తమున 268 తమబాతికీ' దగున్‌ న 616 తెజవ యొడం బాటు జ దాని తెజంగు నా కెజింగిం... 202 నృప యీ యాఖ్యానము కథం నాకనిన యాళ్ళర్యంబు 734 నియతుండై తలంచిన 3 నృపవర పూర్వాహ్లం 148 నాకవతి యిచ్చటికి 197 నిరుపకరణ మనల రర్‌త్న నృప వైష్ణవ ధర్మము 105 సాకుం గ్రతువు సయింప త నివ్వైజపడి యుండనయ్యండ 565 శ్రేయి పాలుపటీన శక్‌ నాకు నివ్వర మిమ్మని 65్‌ర్‌ ఎరిరంి డు ముండి 56 శి మధువు సక్తువు 461 సాతి తీ ర్ర సేవనంబును 65ర్‌ ల ॥ కు 37 నేర్రిమి దాని నుపేక్షం 503 నాతి వినుభ్రహచారంబు 633 బు న మ క తెల నేర్చి యలజడిం బడిన 520 నా దిక్కు కనుంగొని 122 ఎవరు బుత్రుం 6% న్యాయార్జితంబైన యర్హంబు _ 657 ఇానాతీర సతత 505.

Chunk 90 — Kavithraya-Virachita-Srimadandhra-Mahabharathamu--Anusasanika-Parvamu-(Samputamu--11-)_pages0891-0893.txt

OCR Score: 84% Telugu coverage
Characters: 4679

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 29, 54]
  • Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

  • పద్యము
  • శ్రుతి
  • శస్త్ర
  • వ్యాస
  • విష్ణు
  • విను
  • నృపతి
  • గద్య
  • పద్య
  • ప్రధమ
  • సూచి
  • విశ్వామిత్రుం
  • డెట్టు
  • వ్యాసమునీంద్రుడు
  • వారణ
  • విహిత
  • హింస
  • కేశముల్‌
  • మైత్రేయ
  • పుణ్య
  • క్‌శ2
  • సదువమి
  • సన్న్యాస
  • డొక్కరుండ
  • సంప్రణీతమైన
  • శ్రుతులు
  • నౌపనిషధ
  • నామంబులు
  • వేయు
  • వ్రత

Extractive Summary:

న్‌ చ శే (| నానా న న స స న గ . జ జ స్ల సే న క పటుట సన్తి 2 ఇటీ శా* న. ష్‌ ( ళ్‌ | గ న " , స శే.