Telugu Kavitha Bharathi (Sarasa Vinodhini) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
కవితా భారతి (నరన వినోదిని) ర టం వనీ భి ఈ ళో ర్న థీ సక మ “| న రి[0) + రచయిత తరావు రావుకృుష్ణరావు బ్ర
కవితా ఖారతి (సరస విస్ణోదిన్ని మూ క్కు లు, యా ఆ శ్యుక్రగారి ₹ీ6టళ్న ణీుునీ నా చిళ6ఎనాకపు క్‌ ప ల కృతికర్త 16-(+ ఇక వనంతరావు రామకృష్ణరావు కృోతిభిర్త రెడ్డి శ్రీనివానరావు నంకొలనయు వసంతరావు కామేశ్వరి న భురథఖు విశాబపట్నం -పోద్ద కల్చరల్‌ అసోసియేషన్‌
నర్వ స్వ్యామ్యములు : రచయితవీ త్తాలి ముదణ : వృపిల్‌ "76 వేయి 1పతులు వెల : 'జక రూపాయి లే వా ల్ట / “నల వైళాఖి వద్ధ వీజీ? , న. న , . న శ. న న్‌ ఉస షడమా (4వతులకు : రచయిత యు(దణు కామేశ్వరీ నిలయం ఉషోదయా పల్లి శేషన్స్‌; వై, లిమిపేడ్‌ అక్కయపాలెం సీతమ్మధార విశాఖసట్నం-క్షీతి* విశాఖపట్నం.
ముందు వూట
తన చుట్టూ వున్న చరాచర (ప్రపంచం అనుక్షణమూ వినిపిస్తుండే వేయిన్నాక్క ధ్వనులకు హృదయం పత్రి ధ్వనించగా పలికేదే కవిత
(భీ రామకృష్ణరావుగారి కవిత - తొడిగిన వలువలు “నిన్న* టి వయినా, పలికిన 'పలుకులు “నేటి' విగా వుండడం గమనార్హం. వసంతోగమనం" నుండి సమెతా రాజ్యందాకొ, గాంధీజీ నుండి పోర్టు చేర్మన్‌ దాక ఈయన కలం అనేక ఎత్తు పల్దాలము స్పృశించింది.
రోజంఠా . ఆఫీసులొ,. ఆందులోనూ' “అకౌంట్‌ నతో కుస్తీ పడుతూన్నప్పట్టికి,. వీరిలో జీవధార ఇంకిబోలే దనడానికి ఈ సంకలనం ఒక నిదర్శనం మ్మాత్రమే $. అలాంటి చలమల ఊట, వ్యక్తిలో మిగిలిన మానవతకి చిహ్నం, దాన్ని (పోత్సహించడం విధిగా పెట్టుకున్న విశాఖరేవు సాంస్కృతిక 'సంఘానికీ, రచయిత ్రీరామకృష్ణర్థో్టుగార్రకీ నాఆభినందనలు
వి. కె. రావొోపొఎంఎన్‌: ... బేర్యన ౧ విశాఖపట్నం పోర్ట్‌ (టన్‌
1 ౧8౪6 6౧౦౪౧ 5/7 ౪. ౪. గంగంన5008 గం 85 4 రింం 10 580౧19 (10౧9. 1! 08౪6 ౧86 16 0౧0౦గ౮౧1౧/ 6! ౧68౧౫ 50[19 0 [| ౧08౧19 (661194 70౧ ౪009 10 గ 81 1౧6 041041 119601౧0 గ61 ఉగిరం? 19 8605016188 0 116 ౪15810808108గ రింగ 0411014 తీ5క0618110౧
౪6 [౧89 ౧౮౦115౧066 80౧16 0013 0 ని౦ం6గా5 8౧౧ 8150)" 0ఈళఠిగాణి 58113౧13 061019. 16 15 8 011664 ౪119౯ 8౧6 8 1816801664 ౧౦66౬ 16 [85 60౧౧౧౦9604 1౧69 06౧౧9 0౧ ౪48/1065 1001059 ౧౯6౦96౧౪౮6 6౪ 16 తి! 1౧6413 ౧8610, ₹08 40866 ల [89 - 9860 ల/00900 046 11 116 100౧ 0౯ ఇ 008 60011196 “దిండి 864కి!” (52౧% ౪1౧061౧0.
1 త0నంగణ 9 ౧86465 *౦౮)6 509 ఆ6110166 10 0౦ [1౧0౪860 119 000% *స!ల 9 06106 ౮613066 0 1౧6 ౪158%082081౧2౧1. ౧౦౯ ₹౪1౪/8149006181100.
1 ౪1.4006 | ంం6ల హి ౧15 (19, (౧ 009౪835 (0 60గాం చత ౪౦4180 596119 ౧10/9 8౧6 ౧౧౦6 011115 9196 8౮0౯5 ఇంగన
గ. 5[1[౫ [$౪45౨౫ గ ల 6గ౩ిడాంగాగా జై
ం తృజడ భక కృతజ్ఞతా నమస్య్వృ్బృూతులు ,పముఖ సాహిర్‌ వేత్తలు, సారస్వతాభిమానులు, పూజ్యులైన థ్రీ వి. క. రావ్స్‌ 1. త. క, విశాఖపట్నం పోర్ట్‌ (టస్ట్‌ ఛేర్మన్‌గారి ఆశీస్సులే యీపునక (పచురణక్రై న ఆర్రిక యిబ్బందుల నధిగమించడానికి ఎ౨తో దోహదం 'శేసాయి. యిది వారి సాహితీ (యేరణకు నివర్శనం, నా అచృన్షం కూడా. తెలుగు చారలు గాక్షపోయినా, తెలుగు దనాన్ని సంత్రరించుకొన్సి నా రత్రనలు విని తమ అభినందనలు, ఆశీస్సులు అందజేస్తూ, (పోత్సహిస్తున్నవారు శ్రీ ఆర్‌, త్రీవవాసన్‌, హీర (టెస్ట్‌ డిప్యూటీ చేర్మన్‌. వీరిరువురికి నా కృతజ్ఞరా' నమస్కృళులు. శన బేనర్‌ [కింద నాలాగే యితర సహోద్యో%ల రచనలు వెలుగులోకి తీసుకొస్తున్న మా విశాఖపట్నం పోర్ట్‌ కల్చరల్‌ అసోసియేషన్‌కు నా (ప్రఠ్యేకాలి వంచనములు ' కవితా లారి రూపురేథలు దిద్దకోవడంలా తమ అమూల్య నలవిను, సహాయాన్న ఆందజేసీన మూ పోర్టు ఆధికారులు, మరికొంత్రమంది సాహితీపరులు : నర్వ శ్రీ డిడి. పాల్‌వేదమ్‌, వైనాస్షయల్‌ అక్యైజన్‌ ఆర్‌ లీఫ్‌ అక్కౌంట్స్‌ ఆఫీసర్‌ వె. పార్టసారధి. స్నెకటరీ వివిద సె, రామక్రిష్ణ మోర్ట్‌ రైల్వే మేనేజర్‌. ,, ఎవి, (శిష్టారాన్‌, 'తేంర్‌ ఆఫీసర్‌, క్ర కరి అచ్యుతరామారావు, శ్రీ సుజన కంజసి మవానర బండారు నత్యనారాయణ, శ్రీనుజన వంజవీ మహిసధ ౩ ఆర్‌. మోహనరావు. ఫ్రీ సుజన రొంజనీ మవోనర నా దాద్ని మితుడు,్రీ పాంరామారెక్డి
_ నన్ను, (పోత్సహి-చిన, సారస్వతాభిమానులై న, శ్రీ -కె. వి. హరినాథ్‌, 2 రెక్టర్‌ (ఆర్‌. టీపి,) విపిటి థీ వి. రొక్కం, డాక్స్‌ మేనేజర్‌, " ః థీ డి న్‌హెబ్‌, తిరుపతిరాజు, డిప్యూటి సెకటరీ ,, గార్హకును, అయన్స్‌క్టబ్‌ వారికిని, నా కృతజ్ఞతా నమస్కారములు. మ్యువణలో సకాల సహకారాన్ని అందజేసిన *ఉషోదయా పబ్లికేషన్స్‌ వారికి, నా కోరిక మన్నించి మొఖప శ్రమునకు బ్లాపను యిచ్చిన "విశాఖ మ్యూబి అకాడమీ” వారికి నా కృతజ్ఞతలు. విశాఖపట్నం భవదీయుడు తే 24-476 వసంతరావు రామకృష్టైరావ్లా ఇల ఆనక పట్ర టనానా--... తీ రాయకృవ్ణరాశ్రగారిక, మీరు (వ్రాసిన పద్యమొకను ఎంతో ఆశక్తితో చదివితిని. కృతిపతి [ప్రశంస మొదలు చివరివరకు " ఒకేసారిగా చదవగలిగేటండ్ర అనందదాయకముగా రతః టెరెగెనది, సమస్యలు _"పూరణముల [కించ మీరు వాసిన.'వసింత. బుతుకోభ వర్జని పద్యములు ఎంత్రయో ఆహ్షాదకరముగా వున్నవి. నాకు దాగానచ్చినవి, “వంచకుల తోడి పొత్తు వభాంతమగుని ?" మరియ “షపాదమ్ములు లేని తరులు పరుగిడసాగన్‌, “కరిరాజును మూషికంటు కలుగున' కీడ్చెన్‌' _ ముదలగు శబ్దములు ఎంతగానో వాగున్నవి.' అదే విధంగా, దత్త పదులు చాలా. బాగా (వ్రాయబడినవి, స గ్టంగ్ష యుమున,? తదితర నదుల మీద (వాయబడిన పద్యములు, ఆంక్షెల మీద-భారతో కథాపరముగా చెప్పిన పద్యము చక్కగా వున్నవి. _పర్యేక ఛందోబద్ధమైన “సడ్ధర పద్యమును (హాయుట (పళంస్తీ సీయము, ్రీ వేంక టేళ్వుడుని మీద (వాసిన పద్యములు మిగుల "ఆనందము కలుగ. చేసిణవి. “రామకృషి ణ రైల్వే మేనేజల్‌ విశాఖపట్నం పోర్ట్‌ (టస్ట్‌.
విషయ నూచిక
పట
- ముందుమాట 68 క. 8 కృతిపతి. (పళంన ం లల ంం6 ] శ, సమస్యలు = పూరణములు ంం0 480 లి కౌ. జీవన గీిశము *ం4 ఉం ౭ 7 సందేశము . ం4ం లలి క. నేను -ఎనాదేశము.. ం ఉల ల్‌
- వణామమ.. ఎం 2
- ఉగాది ఊహలు లం న. కష యాలు. న ము ం "భ్ధ
అాలానయాాా---
సాహమాట రెంట్రన [వ్రచంచయుద్ధం అనేక. దేశాలంన్సు (పజలన్ను జాతులను షె
- కల్లో వవకున్తున్న నచుంపం-నేను ఆవ్ఫుడే విద్యాబంపంలో తడువు అయిందని కొగ్మి. ఉద్యోగంలో. (వవేశించాను-అయితే న్వస్తలమైన వికాఖపట్టిః ఉర్యోగం దొరళ్లగందున్న ఒకటి రెండేంర్లు మై (వదేశాలలో. పనిచేసి ॥ (ప్రాంతంలో, ఉద్యోగరీత్యా, దిళాఖవర్థిణంలో సిబిల్‌ బేబ్‌ డిఫెన్సు యూని ఆవీనులో లేరాను.
ఆ నమంపంలోనే తొలిసారిగా నారు మాన్మ మ్యితుడు, ఛ్రీనివానరా? వరితయం అయింది. ఆయన తూడా అదే అఫీనులో పనిదేస్తేవాఢుంమేముబైర్బ శొన్టిటి ఖ్లాడ్రుగాటి దుస్తులను ధకించి నోయిగా నంచకధిందేవాళ్ళుం- ఎంతసేపు ఆశీ వరిలేసి ఆలగిపోయినా నర్కే మేము (ప్రతిరోజూ తన్నంనరిగా పాహిత్కవర। తరులు లేఫికొనే వాళ్ళంచకృరర్సం, -... గొరవ్రప్రకనృృరంగా?. ల౬ వయా! తెళిపుకొని ఆనందందేవాళ్ళుంా క్రొత్తగావర్సే ఖంఠ కొత్యాలు భదివి, ఆనంది తౌభిరిహూర్హు ఊరూ కవుల (ప్రతిభా వ్యత్సత్తులనుగూర్చి, మాక్తు తెలిసినంత! చోర్సీంచుకొనేభాళుంంషరంతా ఎందుకు వ్యాన్తున్నానంటే శ్రీనివానరావుకి & వాహత్య్య అలిరుల్సి విముర్శనాద్యస్థి, దిళాలవృాడయం, ఉదార భావనాళక్తి-పీ మేకు జలియవరభడాగికే
ఇల్తారు నరదాగ్యా అమాయికంగ్యా నోయిగా రోజులుగడిదాయి-మేము &!
. బొక్షరు నిడిలి ఉండలేని కోజులున్నా యిళూడా. అబుతే ఆనాడు మా ఆవీను వని (6 ఈయుద్ధం తళుగుతున్ను తోజులు ) జల్తిడిగానూ.. కఠోవేరన రలిగించేడిగాన ఉందేధి కొంతమంది ఫనితో కుంగిపోయేవారు.మేము మ్యాకం పధి పదత నమర్థతంత్రంగా త్రట్టుకొన్సి గఢి పేవాళ్ళుం.. |
శికతాలీ నంమటను అధి వేసని కాలం- సూర్యుడు భిఫ్తలు ఈలివిన్తునోనా వేడిమికి తాసు ఛెందిపోయాము _ అఫీను వనికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన కాగితా హ్లోయినలి. వాలికి వెంటనే స్రరూధానం ఫంపదలసిన బాధ్యత్ర మా మీదనే ఉంది ఫంకో వెదకి విఫరి నేసారిపోయాం.. అలస్రీపోయాం - ఆందోళనచెందేం - గుండ వఖిగా ొట్టుకోసాగినాయి* అయిలేనేం అవేదన అంతటినీ ఒక్క కణం మరభిపోవాలనుకున్నాం ॥ కన్సులం కదా ॥ ఛాళ్తు బాగా గుర్తు ఉన్నది - థ్రీనివానరా; కుజం మీధ ఒక నట్సుఢి క్రూదిరిగా శేరు వేసీ వద్యం ఇలా చదివేను
థా లా విక్కింతయ లేదు కాగితములెట్టానోయెనో చూడుమా ॥ సీన్స న్నేనును దాధ్యతన్‌ బడస్కి నిర్న్విదందిగా నుండగా డేవ్సండెట్టులు మాయచేసె? నిది చింతింపంగ నొాళ్ళర్యమౌ : రానే దైవమః మా మొరన్‌ వినవః (ప్రారస్థయి హోగొట్టదే ః ఇద్దరమూ, పకాలున నగవ్వషన్నాం - అంతే - మరో పదినిమిషాలకల్లా బున జ్‌గితాలు ఆఫీసరుగారి వద్దనే ఉన్నట్టు మాకు కబురు వచ్చింది ॥- ఇద్ధరం ర్రిగంతులేగాం _ ఇదలూ. ఎందుకు (వాయడం _ మ్మితుడు శ్రీనివాసరావు /న్వతీ వృడయషరిగిన సొబన్యమూర్తి - ఆతని మసస్తు చాలా మెత్తనిది - గృతాంటిది _ ఎవరైనా వాధవడిలే. చూడలేదు ౨ చాలా వాలిగుందె -. ఆత్రడెంత్ర ఇడ్‌కో నవోయం గేసాతు- సలహాలు ఇచ్చేదు- క్రియలో సానుభూతిని చూపేడు- కని చద్ద నేను ఎన్నో విలువైన జీవిత స్యూతాలను గేర్చుకొన్నాను - సర్మాబను రిసీకొానా? నుం నేను అస్పట్టో ధద్యాల్కు గేయాలు (వాస్‌ పృత్రికలకి పంటేవాదిని ఆంధ అల్లో పేరున్న తన్ని వ్యతికలలోను అవి పచురింపబడుతూ. ఉందేవి _. అతడు కచనలను పరవశంతో చదిదేదాదు _ చదిది వినిపించే వాడు-ఎంతో ఆనందించే డు _ నన్ను అభినందించే వాఢ్గు- శ మా మై తిఇలాగ సాగిపోయింది..అతనికివీలయినప్త ఢల్దామాఇంటికివద్చేవాడు- మూ భ్రల్ఫిరం, దుఖంకే ఎధజెగని భక్తిగౌరవాలు-మా ఇరువృరిమధ్యను అనేకోదర్చలు జరిగే వ్‌ల్సకోస్రాథి. ఇద్దరం ఉద్రేకంగా వాదించుకొనేవాళ్ళం- అయితే మనస్సులలో చరన్నర గౌరవం ఉండేది. అందులో నసందేవాం లేదు- రచనలు చేసినా, రచయుతగా, కచిగా (ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టాలంటే సాకు యంగా ఉండేద-ఒకనాడు 1060లో, భ్రీనివాసరావు మా ఇంటికివచ్చేడు -వద్యాల్సు, (యట్లు భంకలనంచేసి సంపుటిగా వెలువరిందాలన్నాడు-నేను తదలేటాముంజే దు! నని శ్రీనివానర్గావ్రు ప్రట్టువిర్తువలేగుంఅదే నా మొదటి నంప్పటి కావటం మూలాన పిర్ణల నూతనపై “థధయకిరణాలు” పేరుతో. సంపుటిని గ్రనివాసరావే, స్వంత గక్పుటో అబఒప్పిల్సించి, నా భావాఇకు శ్లూప్రం కల్పించి, కవిగా నన్ను లోకానికి ఫరిచయం చేసాడ.-ఆ సందర్భంగా సంపాదకుడైన నా మ్యితుదు థ్రీ కరి అచ్యుత గామారావు (సుఒనరంబనీ సభ ద్యవస్థాపరులు) జగన్నాధస్వామివారి దేవాలసములో గంత్రావిమృరణ జరిగించి, నన్ను ఘనంగా నత్కరింఛడం జరిగిందిః ॥ [క్రమంగా చూ స్నేహం తృణచణాభివృద్ధిచెందినది-అయితే మేము గ్రన్సిహి తంగా ఉండే అవకాశాలు తగ్గఫోవడం, మామా కుటుంబ తాధ్యత్రలు హక _
జరిగీందితొని మా హృదయాలు ఒక్కటే ఆశయాలు ఒక్కటే-అభిక: ఒక్క టే-అభినివేశాలు, ఆవేశాలు ఆన్నీసమానంగొపంచుకొన్నాం: ప చుకొంటునా ్రీనివాసరావు ఉద్యోగ విషయికంగా కాక అనేక కార్య క్రమాలు చేప్టేవా వాటిని సమర్థవంతంగా నిర్వహంచేవాడు-పనులుండేటపుడు నిిద్రాహార విశాం (సక్తి మాకు లేదు.కార్యక్రమంలో లీనమైపోవడం మా అలవాటు-్రీనివాస జటిలమైన కవిత్వం చెప్పగలడు-హుందాగా, ఆవేశంతో చక్కనికంరంతో పదా చదవడం సరదా-అఆతడు తాను [వాసిన పద్యాలను 1పకటించుకో వాలనుకో! ఇతరుల రచనలను వెలుగులోనికితెచ్చి, ఇతరుల రచనలలోని మేలిమి మెరుగ మెచ్చి, తృప్తీ చెందడమే అతని స్వభావం- శ్రీనివాసరావు తలుగులోను, ఇంగ్లీషు అనర్గళంగా మాట్టాడగలడు-గంభీరంగా ఉపన్యసిస్తాడుషమంచి వక్త -అన్నిటిసే ! సరసహృదయుడు- రసానుభూతిని పంచి ఇవ్వడం తన కర్తవ్యంగా తలంచిన వ అతడు మాట్లాడేటపుడు నాతో అంటూండేవాడు, “విళభిపట్నంలో మన ఆంధ లోని కవులనందరినీ ఒకే చేదికమీదకు ఆహ్వానించి, వారిచే కావ్యగానంచేర్ను .వారిని యధోచితంగా సత్కరించి, నేను తరించాలి-ఆలాంటి సమయంలో, వి దేవత (్రీ సరస్వతీదేవి కాలియందెల్మమోత నాకు అమితమైన ఆనందం కలిగిస్త దీనికి కాగలఖర్చును నేనే సంతోషంగా భరించగలను”-నేను ఆత్రని అభ్మిపాయ వకీభవించేను. కాని ఆ షణం ఇంకొరాలేదు-త్వ్వరలో అటుపంటి సమావేళం జరి కవి సన్మానం జరిగించి, సంత్రసించే అవకాశం మ్మితుడు థ్రీనివాసరావుకి కల నా అః | అటువంటి సవృచయునికి, చంటదునికో నూలుపోగులా, నాయీ పద్య కావ్యమును అంకిత మీయగలగడం నేను చేసికొనిన సుకృతఫలః ఇరువురికీ గలమ్యెత్రికి ఇది ఓక దర్చ్పణమని నా భావశ-క్కతిపతిగా థ్రనివాస ఆయురారోగ్యభాగ్యాలతో తులషాగాలని, సారస్వత సేవతో అతడు పునీతుడ.
- లని కోరుతూ, నా కావ్యమును మీ మందు 'పెడుతున్నాను-చదువరులు గుణ (గ్రహించి, పొసగిన దొసగులను పరిహరించాలని నా విన్నపము- వి శనంతరాత రామక్స, కామేశ్వరీ నిలయము అక్కయపాలెము- నల సంవత్రర, వై కాఖ శుద్ధ ఏకాదళి
కృతిపతి ప్రశంస ఫ్రీ లక్ష్మీయుతుడై; విశేషమహిమన్‌ జెన్నొందు, థ్రీ వేణుగో షౌలుండాఛితవత్సలుండు, కరుణా పారీణుడై, సెహితీ లోలుండున్‌, విబుధుండు, నెచ్చెలియ నా లోకోత్తరున్‌, సుస్థిరున్‌ లీలన్‌ (బ్రోవగదయ్య వేడెదను ః తండీ £ సత్యనారాయణా గ్‌ శ శ్రీ లలితుండు, (ప్రేమమయ సీమల రాధిక తోడి[క్రీడలం దేలుచు మానవాళిననునిత్య్యము )బోచెడు, చేణుగానగో. షెలుడు, ్రీనివాసునకు భాగ్యము లిచ్చుచువై ధవోన్నతిన్‌ గ్రాలగజేయగావుత 1 నిరంత్రరమున్‌ కరుణా సమ్ముదుడై £ లి సీః; ఏ వాడు కవితా విభావ సంపన్నుడైై చిరునవ్వు లొలయుచు పరగుచుండు, ఏ వాడు రసపరిష్టావిత్ర కావ్యముల్‌ చదివి విజ్ఞానియై పొదలుచుండు, ఏ వాడు నిరతంబు ధావగంభీరుడై వాడుేకవిమి[త :భావుకుల్‌ వరలంగ కావ్యపయోజన గణుత్రీ నెంచు, న్ది, నా బాల్య్మమ్మితుడైై నట్టీ థీని వాసరావును, కృతిపతి, వాసుదేవు జాయురారోగ్య భాగ్యములంద చేసి, వరల డీవించుగాత । నాదరము తోడ
జి మ॥ కరుణోస్వాంతుడు, ,సత్యశ్యాపియుడు, సత్కార్యపసిద్ధుండు, సు స్థిరుడున్‌, నిర్మలవర్తనుండు, బుధుడౌ, థ్రీ శ్రీనివాసుండు, కా జరిపించెన్‌ కవి పండితాది విబుధుల్‌ బ్ఞామింప సఠ్కార్యముల్‌ ॥ పరమేజండు నిరంతకంబు కరుణా పారీణుడై (ఫపోవగన్‌ చం॥ లలిత గుజేందు శోభిత విలష్షణయై, కడుమిన్నయౌచు, నీ కలిమికి భవ్యజీవన వికాసము గూర్చెడి కూర్మిపత్నితో నిలయము శోభచెందగను, నిత్యము జీవనమందు సొఖ్యముల్‌ పొౌలుపుగ గాంచుచున్‌ ఘన ఉభోదయ మండుము నెలివేళలన్‌ మ॥ పడునాల్లేడుల (పాయమందె, కవితావ్యాసంగమే, దివ్యసం పదగా నెంచుచు, సంఠతము, విద్వర్గోమ్టులందేలి, య భ్యూదయానంద; పథంబునందుకొను.*నా యుత్సాహమున్‌ జూచి, సీ 'హ్యదియందున్నత పఠమిచ్చితివి ః! కూర్మిన్‌ ? థ్రెనివాసోహ్వయా। ఉ॥ ఈ దుడుకుందనంపుటెద యెన్నటికిన్‌ బరువెత్తుచుండు ; నా మోదము, ఖేదమున్‌ గలిగి, మూడు దినంబుల ముచ్చటైన, యు న్మాదపు జీవితంబనిన, మానసమందున రోతకటల్లె ః నా "పిదరనంబునెంచకయె, పేర్మిగహింపుము. నాదు కావ్యమున్‌ 1 ఉ॥ నీ కనులందు దోచు, కమనీయ కవిత్త్వ విభావరేఖ, థా షాక్సుళీలంబు, నూతన వసంత శుభోదయ దీప్తిగూర్పు! సు .శ్లోకులు, పండికాశి, కవిలోకము మెచ్చగ, నాదు కావ్యమున్‌ సీకు నొసంగినాడ ః నిదె నెచ్చెలి భావము సంతసింపగన్‌ £ ఊ॥ "నా సుకుమార మానసమునన్‌ జనియించిన _కావ్యసంపదన్‌ వానిగా సిక స్టణనె ్గర్చైద, నిందలి పద్యపుష్పవి స్యాసము సీ మనంబునను, మ్యైబనిగూర్చగ, సంతసించుచున్‌ హసనలీను కావ్య పసవంబుక్మిగ్రహైంపుము కూర్మితోడుతన్‌.
ఇళ సమన్యలు : పూరణము.లు
(వసంత బుతు శోభను గూర్చిన వృత్తము- వర్ణనము) తోరంబయ్యె రసాల వృక్షములు విందుల్‌; (కావ్యమౌ _కంరమిం హెౌరన్‌ గోయిల పాటలున్‌ విరిసె; నృత్యందొడె 'కేకుల్‌ భువిన్‌; కీరంబుల్‌ మధ్గురంబుగా పలికె; వెల్లెన్‌ త్వైత్తవాసంత భో భారమ్యంబుగ మానవా? పృదయాబ్ద స్వచృ్భమై యంతటన్‌ : (వన భోజన సమయమున నాళువుగ్భా చెప్పిన గీతము 1)
1గ॥ పిన్నలును, పెద్దలును కూడి, వేడ్క తోడ నేటి దినమున, నుత్సాహ పాటవమున, మరధురవన, భోజనంబు నింపార సేయ సకల జనరంజకంబయ్యె ః కాంతి వనము
ఇ
శీ॥గీణమరధుర (ణయానుభూతి సంభావ్యమగుచు కమ్మ తమ్మర లొలయ,” మోదమ్ము వెలయ, వేడ్క విహరించు _పేయసీ వ్‌యల కపుడు ఆకసమునందు తోచె శళళాంకళత్రము |
॥ ఆస్మహ్లీ నెల్బవారలకు నింపులు కూర్చెడు రమ్యమౌ వసం
తమ్మున, పూలతోటగని, దాని విభావము వేడ్క తోడ, మో దమ్మున గాంచుచుండె, కవితాపియడొక్కుడు 1 అంత పారిజా తమ్ములు రాలి. పడ్ణవి విత్రర్ధికపై వఃణవాత్ర నిండుగా క ధర్మరాజును మాయ జూదమున గెలిచి, రాజ్యము హరింపనెంచి; రారాజు, నొడు - శకునితోగూడి, సర్వనాళనము చెందె వంచకులతోడిపొత్తు ణి పభాంత్రమగునె
శ వం పళున్సల్లు జార్చి చేనినవుకో నిన వచిచిన సుచం కళన, శచర్ని చూచుంంప్తు ఇసణచ్యున వశిధపేవియలదు చా ప్రాత మై కఆతచుంతచ్తుచ్చు భదక శృవకమనంయు. అభిగా చష్తన్రుకి శచశనళ్త నుక తాళ కుదాకరలిలం మంత్రలన్‌ ౬ శ్రలి మేరికిస్తై ఉక రితిక ప్రాత్తత్రన్సులు కొన్ని గలిఖానకు నం్యన్‌ తోగోన్లలపకం సీ2న్‌? సాపన్ములు లేని తచుణ పకుగిశపాగున 1 (కత్తకచి మిల శనుల పొగలు. మెయి వీనితో వర్షబుక్క్ళు: వశ పసం చుచు వచం చ చేల వేల డే యోతె సల్లు కలలని కాచి మొదలబున ఒట్టమ వాన చేటే హై కలకు వేతియం ఛామెయ. చల్లరుసంయి. గాంచనా సెల నశించు చూరప్పుటు చిత్తవవలయిాంి సిపడిదన్‌( - (శాస కపటి [కీయుం ఇటట్టయ తేిపుత్రికకడ్‌ జష్టిపు శేడింవిన సంచర్భషువ, అసవ్పునా సెప్పిన మ్యుముి స అసరీలనీ, చరమాడ్భ్చుతయిగా నజేయందైన, ఇంన్గారయెనే బప్పలింన్‌ చెసిన చఛల్యపైశేయేరు వెళ్యభ్యాతి నాస్టియె ను శ వసేత న నాయళళ్టుతుననెంతో కినాన్టైనై ఇ ఇప్రవకోఫాలున చాట గారను మహొత్సుకారము నియాయ్యూన్‌ ౪ చి శాయమ్టైని ట్రీ కానకానా భక్తి సంతు బృవలను శవదాన చలవు మం టైము సేసకొనును, ముక్రైవవ స్య శ వత నమమను, చాలువాని 1 ఫ్య న్స స్యాలుక, ఎ ఇతి స్ళులు వసి న్యవమిన నున్‌ చావ చినన, న్యా , సాను న్యు ంన పతునున శీన్చెస్‌
త గ కారితియతమైన జేవిరాళయము వీడి ఆ్మగ్రరాజ్యమొర్రై నను న్నాగ్రహమున నమరనన్నాహ మొనదింపజనము, నడు లావే మజయిన్‌ 9 ఛవయిరయిలాంిపుప్టి 1 న్స్‌ మాత్చచేశాలిమానందు మాన్యతగన ధరత్ర వీచులు, శ్యమ్రులన్‌ వరిమికొళ్టై ఆరిభయంకరుల్సై యుస్థమంచ నియవ సమరేేరుం బిస్తులు సాగవలయి: న్న. దారరావన స్వాత్రాన్రా భద్రతలను, ధిన్నామొనదింవ యెత్షెంచు వారినెక్ష హెర్మాదోలుప రారత' పితసవష వ్రయునకినట్టి మన వష చేవ (్రత్రపను శనము, పము, కనమ్ము సరము “వాతము. వరముగా" వృత్తము) చరా బపసముసంవేనెల్చి, చపరపంధెచదన్‌దివను ఆనచూాప్సి్‌ "ఆ హవేము శిరమ్మునంయనం: అపనసాసునిచాడుః పాన్టః వి యవివ మాపైణండులకు చాక్రాామే కవెనుణ కానన్‌, కరః ఏ వారకి నామ్తుకులు ఇదియు? సవమ మమాప్టమునో హాపన వెసి వాసన్‌ జేఏశ్రమొక చూన్నైవివు చిప్రమ్‌ కావా (నత్రవమ్మ్‌ నకాం చదమున్క శుంసర్నవ్క నోవావవె. అకెకోల్పిత్తై వవమూ] “చి కాజవు వాలనసర్యా చనమనసిముణనియ్యా వసూనము నవస సెచ్య పాధవముఐనావి మౌముక్తునవనై, ఫెన్సినని ఇమ, గానము నవాపరి కాలమా వవన
6
'గీ; వాలకులుచేరి, దీపాల పంక్తి వెట్టి, చిచ్చుబుడ్డను వెలిగింప, చెదరె శ్రమము; నాడు, దీపావశీరేయి చూడ, నిండు కాంతి పుంజంబు లుమిసె చీకట్టరేయిః
గీ॥ పాకళానను ప్యుత్తుడు, (ప్రదలమైన కౌరవుల మూక మార్కొన గోరి, తనదు రథమునందు కపిధ్వజ (పభలు వెలుగ కదన భూమిని వీరుడై 1 (గ్రాలుచుండెః (దత్తపది: మూడు, ఆర్కు ఏడు, పది-వీనిని ఉపయోగించి నిర్హిత' తర్చాం కొక్క థారత కథా పరముగా - వృత్తము)
ఉ॥ “మూడును కీడు ధర్మపథమున్‌-విడనాడిన వానికెప్పుడున్‌ ; చూడగంనాలు 'మూడగుచు, సోదర, బాంధవ, మిర్రకోటితో, నోడె సుయోధనుండు, మజియున్‌, తన కేడుగరైన కర్ణుడున్‌. 'పోడిమిత్రప్పి, కూలె రణభూమిని ! (ద్రౌపది సంతసింపగన్‌.
పం॥ చిఖేదభావముల్‌ నింప, విజ్ఞతన్‌, _ప్రకాంత్రితో నలీష్ట సిద్లిక్తై, విశేషమైన మేలుకై, [వరా సె భోరతాన "శాంతి నిల్పెనిడుగ. 7 నిజంబుగా సుభివ, భారతాన కాంతి కోభిలున్‌, మనోజ్ఞమై.
మ॥ సవానమ్మున్‌ సవాజీవనమ్ము వెలయన్‌, జాతీయతా బీవనో వశ్చ్రహనంబందిి పురోగమించు మనదేశయిన్‌, (గసింపరగ్గు యి 'స్వహశీలమ్మున నున్న శృతువుల దుష్టవ్యూహముల్‌ కూల్చి మయా [గహణమ్మున్‌, 'విదలించి, భారత్ర [వ్రజారాజ్యంబు మేలందుతన్‌
ఉ*ఇ 'భారతదెళ భాగ్యవిభవంబుల" పెంపొనరింపగా, మహో చారత, నెల్పవారలును ధాన్యపు బంగరుపంట నిండ, వి స్తార పరిశమల్‌ నిలపి, జాతిని నిబ్పటయుక్ష్తమౌట, నా హారముకోసమై జనురిహర్నిశలున్‌ కృషిజేయగా జ్రగున్‌ ;
ఖ్గ చం క్షణమును వ్మికమింపక (ప్రజాహిత కార్యములెన్న జేసియున్‌, రణముననిల్చి, పౌరుష పర్మాకమ శక్తిని చూపి మించియున్‌, గణుత్తి వహింపగావలెనుగా ః మన దేశము, నేటినుండి, ర కృణకృష్ని నిర్విరామముగ సైగవలెన్‌ మన భూమియందునన్‌ ప.॥ ధర్మిత్రియందు రత్నగర్భ, ధన్యభూమి, రారతాం బరా ।: యటన్న కీర్తినిండ, పైడి పంట నింపరా।ః చ్యరితలోన భారతంబు సౌఖ్యమందుగావుతన్‌ ః ద(రిదమింక్ష దేశమందు కావులేక పోవుతన్‌ ః సి॥ వంచనచే సుయోధనుడు, పాండవ రాజ్యము నాహరింప, తా నెంచెప : కాని ధర్మమె జముంచెను దైవబఐలమ్ము గర్బ: గ్‌ ర్వించిన రాజరాజు నశియించెను స్లోదరబంధుకోటితో. 1 వంచక చక్రవర్తులకు హపౌపము పండెడి రోజు వచ్చెడిన్‌ £ కం॥ అధికోత్పత్తి యెనర్పుము, సుధనే పండింప వచ్చుసుమి మన భువిపై వ్యధలు తొలగంగ, మనదు, వ సుర పంఓలు పండ, (పజల వోభలు తీరున్‌ గ; సమరధూమిని వికమ్మక్రమము మెబయ, నరుల దునుమాడు, తన సైన్యగరిమ చూచి, సంతసించు చమూపతె-సతము, యోధ వార్త్రములు గల్లువారల (ప్రౌథీ ఘనము (దత్తపది - వారు, మీరు, త్రమడు, మేము - భారత కథా పరముగా వృత్తము) చం॥ తనదు నవారుణంపు నయనంబుల కోపమునిండ, లీముడి ట్రనియె, సుయోరనుంగని, “మందాంధుడ : మీ రుధిరమ్ముచింద, నా శనమొనరింతు నెల్లి । ఇది సత్యము” = అంత మరుత్సుతుం "ముదం బున గని పల్కె కృష్ణు “డిదె మోహరమే ముదమారవచ్చెడిన్స్‌”
వ ఊఉ భూపరి యాజ్ఞబూని, కురుభూమిని వోరిన శీష్మకీల్లగా, చాపగురుండు, కౌరవులసైన్య్మము ఠా నడిపించి వోరగా, పాపము నొత్రడీల్లెః పీదపన్‌ తన కర్టుడు, శల్యుడేన్ల: స్సే నాపతీ మారినన్‌ జయము నాట్యమొనర్చువె? చంచకావనిన్‌ః చం॥ కళలకు పుట్టినిల్బు మన కాళ్ళపిః నిత్యవినూత్న గేతికా వళి వెలయించు సత్కవుల భవ్యమనోహర దివ్య కావ్యముల్‌ గళము నలంకరింప (ప్రజలిన్‌ గృపజూచెడునట్టి వాణి మం గళ గళగాన సంపదల ఖండముగా మనఖభూమినిండుతన్‌ః కం॥ ఆగణిత త్మీవాతపమున, వెగడొందిన (పాణితతీకి, విరత్తి జనింపన్‌, గగన్నమున గడలు కొనుచును, మృగశిర దయసేసె, మొయిలు మేళయుతోడన్‌: (దత్త పదిః: చేమ, కంద, వంగ చిక్కుడు - నిర్దీత అర్జాలలో కాక దేశభక్తి పరముగా _ వృత్తము) ఉక (దోవాముదే మహీత్రలము దుందుడుకొప్పగ న్యాకమించు, కు త్సాహముచూపు కాాత్రవుల చంపుము ధైర్యము కందళింప, నీ బొహుబలంబెదిర్చి నిలువంగలవారలులేరు:- ళ్యతువుల్‌ వ్యూహములందు చిక్కుడు జయోత్సుకత్రంగనుః వీరసోదరాః క్రం॥ వంచనము సేయు ఖలులకు నంచితముగ హాని కలుగు నరయగ, కడుగ ర్వించి, నశింపడె కురుపర్రి। వంచకులకు కాస్తి జరుగు (ప్రజలు సుఖపడిన్‌: (దత్త పదిః = వెండీ, . పైడి, రాగి, ఉక్కు - దేశభక్తి పరముగా వృత్తవ చం॥ తన తనువెండి పోయినను, తాలిమివీడక పెడి పంటలన్‌ దనియగచేయ కర్షకులనన్‌ మన భారతమాత కెంతయున్‌ మనమున (పేమ రాగిలుననారతమున్‌ః విను పీర భారతా వని యిదిః ఉక్కు వీర భటవారము పోరిన కర్మభూమి:
గ్ర ఉ॥ కన్నియ యోర్తు, కూర్మి చెలికత్తై కనుంగొని, పల్కెలనిట్టు, “సం పన్నుని పెండ్రియాడ తలంపందగునే? చెలి: పెంక్రియాడు, పే మన్నిను చూచునట్టి, బుఢధమాన్యుడు, నాదు సహోదరుండు?; మూ అన్నను భర్తగా గొనిన యన్నుల మిన్న, యదృష్టరాశియా:” 'కం॥ తూలెన్‌ ,పాణులు నాతప కొలమునన్‌, సూర్యరశ్మి గారింపంగన్‌ తాలిమి కోల్పోయరి, [గా మాలను నీ రెండి పోవ 'యగ్గిరిమనుజుల్‌ : ” (దత్తపది: గ, వని, ముని, పని = బారత పరముగా) ఆ సుయోధను గనినంత్ర న్యాగహించి, పలికె పావని యిట్టని; “ఖల ః దురాత్మ: కనుముః థీముని నేడు సంగరమునందు అపుడు నా కోపనిరతి నీ కర్థమగునుః” కం! భీమునిగని, కృష్ణుండనె, “*శ్రామసమున రాజరాజు ద-న్యైమొతో,' సం (గామయి.కోరెనిక, సం _గొమములో సీంహమగుచు కదలగ వలయున్‌;” గీ॥ దేశ భవిగవంమునుకోరి, దీష్షపూని, 1శ్రమదమాదులకొర్చి, దళ మును పజల వగతి పథమున,నడిపింపనగుకు, నేడు (ప్రజలు కర్తలు, భోక్తలు, (పగతి కెపుడు కం॥ నరులను పీడించుచు, ఏలు దురితము లొనరించునట్టి చూర్తుని జంపన్‌ కరుణామయిః భక్తవళం. కరిః సింహముమీద నెక్కి కదిసెను దనుజున్‌ [2]
10
కం॥ ఆదట మీఠగ, సోదరు. హెదములను సంన్మరించి, భరతుడు తానా మోదమ్ముతోడ, రాముని పాదుకలకు, భక్తిపరుడు. పట్టముగన్లైన్‌ ॥
మ।- కవితా భారతి (పస్తుతిం బడయ, న్మగస్థానమున్‌ గాంచుచున్‌, భవిత్రన్యంబును తీర్చిదిద్దుచును, సంపత్‌ సౌఖ్యముల్‌ నిండగా, భువిపై మానవజీవితమ్ము రససంపూర్ణమగా దోపగన, నవతా "భావము" లోకళాంతికిని సన్మాన్యంబుగా సిల్చుతన్‌ ॥
గః _ భారతియుల ధర్మ_తత్పరత, సతత సముచితాచార వ్యవహార సంస్క్బృాతులను
“*వెల్టడించగ నరుదెంచె। వేడ్కతోడ ' మకరసం[కాంతి పర్వంబు మాన్యమగుచు
గీ; విజయమును. గాంచి, (పజలెల్ల, వెడ్య్థానందె సరస సౌవో(ర్చ సద్భావ సరణి వెలయ. సస్మసంపద మెరయ, దేశమున, సుప సన్నుమగుగాక.1- సంక్రాంతి 1 జాతికెపుడు
ఎపంః -." సమంచిత్రంబుగా, విశవ సౌఖ్యదంబుగా,. (ప్రజల్‌ [గ్రోమించి; జాతిమెలు కోరి షాగు:చేయగ్నా..దగున్‌. (ప్రమోద మానసంబునన నిరంగరంబు, పూన్కితో
శమించిన మిరచు వారకే పరా[క్రమించు వారలున్‌ |
“క్రం1[సానివే యధికుడ న వనుచున్నపై - భావించుచు,.గర్వుపడుట భావ్యంబగునా జీవితమున :నెల్లరొకున్‌'
“దై వ్లాధీనములు. “హెచ్చుత్తగ్గులు, జగతిన్‌ ;
క! చల్లగాలులు వీచగా, మెల్ల మెల్ల వచ్చెచ్చైత్రంబు అ జకులెల మెచ్చుకొనగ సాగి వచ్చిన మధుమాస రాగమున, వ సంతర్మాతులు జనులకు సౌఖ్యదములు : ఓ నవయవ్యనాంగి ః మధురోవాలు నిండిన కన్నుదోయితో - నొననపంకజంబు విరియన్‌. దరవహాసముదోప, లీలగా మ్లానిత దృక్కులన్‌ (పియుని మన్ననకైయిట వేచియుంటివా కౌనని హల్యాకున్న నవగావాన మయ్యెను నాకు, నీ కథల్‌ , 9% విరోధి వర్గమెత్తి వచ్చి, వ్మిక్రమించి పోరినన్‌,
పరాజయం బెరుంగనట్టి భవ్య భారతంబులో, విరాజమానుల్తైయళంబు విస్తరింప జేయుచున్‌, పర్మాక్రమించి, నిల్చు వారు భారతీయ 'సైనికుల్‌ పోరున వీగిపోక, రణభూమి.వివార మొనర్చు నట్టి దు ర్వార"పర్మాక్రమంబుగల వారలు, ధథీరులు, భారతీయులే ః వారిని యుద్ధ భూమి గెలువంగల వారలులేరు కావునన్‌ భారత్రయోధులన్న రిపువాహినికిన్‌ మదినిండ?_ భీతియే ॥
॥ 'మేలికాంతులు జీమ్ముచుండగ మేదినీ శ్రలమంతయున
- చాల్యర్రమ్యమ్లగ్జా వెలుంగుచు, సంతసంబు నొసంగి, కో
నా ఇ
కాలవాలమున్నై రహిఎచు, దివాశినోటి యమోఘ, దీ పాలపంక్తులు వెల్లి, రమ్య విభావరుల్‌ ముదమిచ్చుత్రన్‌ సంధి మాటలు పలికిన శౌరిరి గని,
'దుర్మదాంధుడు, రారాజు, దురిత బుద్ధి [శ్రాట గట్టంగ చనుదెండె ః. తామసమున'
మందబుర్షుల కొక నియమంబు. కలదె.?
కేన శతం॥ రోషంబు తోడ, కలహ ద్వేషాదుల రెచ్చగొట్టి, దేశ చకి్యత్రన్‌ దూషణ పాలౌనరింపకు దోషాలకు పుట్టినిల్లు ! దుందుడుకు పనుట్‌ | శిఖ! ప్రజా రాజ్నంచే పాలితుల కను భావంబు నొసగున్‌ స్వజోతీయంబై నట్టీ'మన జనతా పాలనమునన్‌ (ప్రజోకేమంబున్‌; భాగ్యవిభనులున్‌, వర్ధితమగున్‌ [సశాహ్వోమ్యంబందున్‌ ।1షపగతి పధమున్‌ ః వైభవములున్‌ కతా ంోయసంంయములు' తొలగగ" జయసూచకమగుచు జనుల సామ్వత దెల్పన్‌ శద్దున్గించినమన”భాగ్యోన ". ధయరేఖలు. తోచుచుండె 'ధవీఫారుజెమన్‌ (దత్తపది : రవ్మి బుధ, గరు, శని _ పదములతో. లరత- పరముగా)
కేత్‌ కం! తనుగొని తెచ్చిన ము[దిక జనకనుతకునిచ్చి, మిగుల సంశ్రసమున, రా ముని, భక్తిందలచుచు, హా వని, లంకంగాల్చివై చె ః (వత్యష్షముగాన్‌ ? కం॥ సంగర రంగమునందున సింగంబులపోలె; పోరి; జితులైన, మహా సంగర ఖీముల, నారా సింగములన్‌ మట్టి గంధ సింధురమయయో గి! కష్ట నుభములగతి, లాభ నష్టములును, హోరలోన జయాజయంబులు, నెలుంగ' రాదు జగలిని దైవ నిర్ణయములగుట అరయ నెవ్వాని సొమ్ము జయా జయములు ? వంక ఆరయగ చ్చిత'సనునకు నాహావమరదునాజికిస్రనట్టికయడా. కురుపతి యార్తిజూచి, కడ కూరిమితోడుత ధర్మజుండు, సో దరులనుబంప, వారు _పమదంబున, కోఠరవనాథు కారే "హెపపదరింతురే ? ఘనులుచిత్తమ నన్‌ పగవారినేనియన్‌ 1 ఏ॥ అకలంకంజగు దేళభక్తొగల పుణ్యాత్ముల్‌ జనింప:గ, మ్ల మకటమమనుయాని. శీవనవ-సహ్మనంబలంలారదసని గక నీ భూమిని ధర్మ-జికనమీసో హాయీ. పాటంవళ? ఒకరా, ఇద్దర, ముగ్గరొనజణరా, ఉన్నారలెందెందరో సద్ధరః దాసత్వందే ఘనంబైతనర; శరజు బొందన్‌? మహాగ్రక్తుడ్గయ్మైన్‌ తాసంగీత్రమ్మునన్‌, జ్ఞానమును బడసి, యాత్మార్వణందింద్లో ద్రాగకిన్‌ వాసింగాంబెన్‌, విశిష్ణంబయిన రచనఘమున్‌ సంతరిందెన్‌, ఘనంస్హై.. భాసిల్లున్‌ । త్యాగరాజు (పధిత్రకృతులు మా, భారతోర్విన్‌- మణుల్గా 1"
న! మః సరసాలాపము లాడుచున్‌, మహిశదౌ సబ్ఫీలమున్‌ గల్లి, చా తురి మీరన్‌, వ్యవవారద్యక్షుడగుతున్స్‌ తోరంపు జాతీయకా -గరిమన్‌ చూపెడు రాజనీత్రి విదుడే, కార్యంబు సాధించు । మా భురికిన్‌ దూరములౌ (పసంగమాలు, చేతో.మోదవ ” ” కం॥ ఆరోగ్యము మన సంపద, ఆరోగ్యము గల్లువాడు అన్నిట ఘనుడే తీరున చూచిన నెప్పుడు నారోగ్యమె ముఖ్య భాగ్యమగు లోకమునన్‌. కం॥ లలిత్ర పికాలాపము, మం, జులమై వినిపింప, నిత్యనూతనమగు, కో భలుగల, మధ్గు.మాసంబున, వెలసె 1సతిక్షణము, వింశ్ర వీంతగ నంశ్రన్‌ః ఆఃవె॥ సురను 1గోలువాడు, సురుబ్‌ర జీవన సౌఖ్యములను బడయజులలేడు; నరుల -(బ్రతుకు కించపరచుచు, ఘనతను, చెజచు, మద్యసేవ, సేయనగునె? కం॥ అతివేగాకులమగ్యు జీ విశనమున పరిణామమెపుడు, వృద్ధిని చెందున్‌ ష్న్‌రిపై మనుజులకెప్పుడు గశకాలముమేలు,, వచ్చు కొలముకంటెన్‌, (దత పది జల్తపు, మలపు, నింపు, వంపు _ వీనితో వసరత్రముతు. (ప్రాదుర్భావమునుతెలుపు పద్యము.) "కలు తలిపువ్లుల' చెలికని [ప వలపుల 'కాంకురము వొగము మధు చూసమునగ్‌ నిలుపుచుచూపులతో. (శ్రే. -వలపుష?ం0బులను 'కాను బహు త్రినిచ్ళాన:
గ్‌ పజ౭ం ఉపళువులు, నేటి భారతమునందు, మనము, రాజ్యాంగమున- హక్కు లనుళవించి, విధులు నెజవేర్చి. నియతి జీవించునపుడు (ప్రగతి కోలిలెడిని, (సజాస్వామ్యమందు। కం; చలమూని, పొండుతనయుల కలిమిని, రాజ్యంబు తాను (గ్రహియింపంగా దలచి, నిశింపడె కురుపతిః తాలగునె హింసొపరులకు దుఃఖపాప్తుల్‌ః గి “తనశరంబున సైంధవు తలను[దెంచి, దానితోనాడె శరమున నా నరుండు; ఆడి యాతని తంగడ్రిహస్రాన బడెడు నట్టొనర్చెను: పార్దడాహవమునందుః చం॥ అనవరత్రంబు, నీశ్వరు దయన్స్‌ గన్న జాలిన వాని జన్మెమే, వినుతి వహించు, దేవుని పవ్మిత్రపదంబుల న్యాయించి, కొ _ల్చిన, భవబంధమాలి సడలి, 'సేమముచేకురు, కాంతికల్లునికా వున నిమ గొలు, భ క్రిపాలుపొందగ నిత్యము వేంకటేశ్వరా: చం॥ తిరుపతి-వేంఠటా:చలపతిన్‌గవి,* వందన మాచరించి, “జే 'వర.కరుణాకటాక్షమను 'భావ్యముగాగ 1పమోదమందితిన్‌! నిరపమ "వత్పలత్వమునం నిత్వనూ' (బౌబెడు దైవాంశ, ధరను విశిష్టదైవతము! శఈథ్యముగా నర థ్రీనివాసుడే। కం॥ ఠానయి గరుడుండమృత్రము పూనిక గొనివచ్చి, సర్పములకందిందెన్‌; కాని గొనిపోయె నిరదుడుః హీనులు పొందంగ జాలరిష్టార్థంబుల్‌ 1
కేక గః దుర్విదగ్ధుడు, బలగర్వితుండును నగు, కిచకుండుకోరె, కృష్ణపౌందుః కాని భీముడతని కసి మసంగెను!. బల గర్వితునకుబుద్ధి కాననగునె. కం: దారుణిమై జనులకు, నా వీ రమె కడుముఖ్యమైన దగుటను, నధికా వో రోత్పత్తి క శ్రగు, కే దారములేకున్న బ[తుకతరమే? 1పజక్కున్‌; గీ అధెకళరమగు నావోరమంవచేయ, మన కిసొనులు-పసేగ్‌ హంటనుజవెల్పార్చ. దేశాసపద పెరుగుకు, ధృత్రియకలుగు, అమ్వశ్రమైవను, చవులజాత్సన్న నమమెః అషవెః విలమూకలిగి:ఎరరన్రాబలమవి "లేనట్టి రాజరాజు యుద్ధ రంగమందు విహశుడయ్యె పాండు నృప. కుమారుల చేత, బలిమి కంటె సీత్రి బలిమి లెస్స
క్లో (గాంధిజీ (పళస్తిని తెలుపుచు" ,వాసిన వృత్తము) చం॥-అరయగ కాంత్యహింసలను నాయదముల్‌ ధంయించి, (క్రేమతో భరత జనా? దాస్యమును బొాపిన మాన్నుడు, వాపజీ, సమో దరు వలెన్‌ _పజాళిని ముగంబున చూచి, (పళ స్‌ గొంచె[నా తెరువున నేగు నప్పరమడధీరుడు సువ్వై ! ఉదారుడెయ్యెడన్‌.! గ. చండ కిరణుని కరసవ్మాన (పసార జనిత్రమగు, నెండ వేడిమి ననుభవించు, (ప్రాజికోటులు పరితాప-భరము చేత మంగలములోని (పేలాల మాడ్కి. .తనరె+ 12. సామ్య వాద వ్యవస్థ, దేశమున వెలయ, వివిధ రంగములందభివృద్ధి గోరి, (ప్రజలు కృష సేయ నేడు పరస్పర నవా కారమది దేశకల్యాణ కారణమ్ము ? తరః భువన మందు విశేష రైర్యమవార్వుమెవెలుగంగానునా వావమునన్‌); విజయంబునందు. .మవోనుబావులు దేశ మం దు, వినుర్సిన్‌ గనుచుండగా, భరతోర్వియందు; జవాను కాని సవినయ స్థితి నున్నవాడు, నిజ (పతావ "బలోన్నత్రిన్‌ । గీ దేళాభవిత్రను మాశించి?గదినము దివ హ్‌ని: కృషిచేసి, పలు విధంబుల ఇనయి: భాప్పజెచూవనద్ధికీభవ్యపయథమందు (పగతి సాధించి సుఖముల బడయ. రండు కం॥ ఘనత్రరమగు నైక్యత, జీ వన భాగ్యమునందుకొనగ, భారత 'భూమిన్‌ జనులెల్ట దీష పూనుడు పని మాలిన, రజ్జులాడ, హైర్రవ మగునా?. (3)
వాఇఠరణ పదకోశము. 9౪ ట్ర ౯౪) లల న ౦ [(గావావలు డొౌ॥ బొడ్డుపల్లి పురుషోత్తం, ఎం.వి, వి హెచ్‌ .డీం రీడర్‌, నాగార్హున విశ్వవిద్యాలయం, నాగార్జుననగర్‌ ణి గ! (శీ రవ్వా (శ్రీహరి, ఎంఏ. ల. ఓ యల్‌, లెకెరర్‌, తెలుగుకాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాద్‌ వరివ్య్క_ర్ల్‌ తీ దువ్వూరి 'వేంఠటరమణకాన్త్రీ ప్రచు తగ తలుగు అకాడమి పాదరాబాదు మ్‌ 19786
జవనగితము వైతికంబను ధరర్మయుశ్రమగ జాత్రిశీేమన విధముకరిగిన 'నూవినంబు నవ సమాజము 1ప్రారిపదికగ దేయగావలెన్‌; ధాదుణీస్టలి భారతీయలు దీడలనియెడి పేడనందిరి వా జీవన భాగ్యరేఖకు వీరచిహ్నము:నిలుపగావలెన్‌-! మమశ్ర నెరిగిన మన సమాజము నమత కలిగిన ఘన సమాజము, అమల కీర యుగం సమాజము (శ్రమల కోర్చుచు పోదెకాల్పవలిన్‌ భవ్య భావము రూపుసందగా
సందేశము భారతదేశం, ఖండాంతర క్యాతిన 'షారముగా గడించిన సుధీర దేశం (వగతి శీలముతో. భావ సంభరిత్రముగా మనుగడను సాగంచుటయే మన ఆదర్శం _ మనమంత్తా, జనతా పాలనలో భాగముగా మనసంతా, వినియోగించి, పనిచేసి ఘనతరమైన విశిష్టతను పొందాలి - ధన ధాన్యసాధనములతో, (వణాళకలు మన భారతభూమిని పొవనము- జేయగా మన మనుగడ ఘనతరమై వెలుగుతుంది: సృజనాత్య్మకముగా..రసాంచితముగా, (బతికి [పజలు విజయావకాశాలను వెదకే రిజవైభవము నిరూపించుకొని, జగతిని విజయ పరంపరలను సాధించాలి తగిన ధన సొధన జీవన విధానోలు (పగతికీ, (బళుకు సుస్టిరతకీ ఆధారాలు - దినదినమూ .. అనుక్షణమూ . దేకంలో అనివార్యముగా . తామరత్రంపరగా _ జనం "పెరుగుతున్నది దేశమాతకు బరువవుళున్నద: (బతుకు గతిలో, పరువమూ. భాగ్యమూ వితతముగా, విస్ఫూరర్రిగా నిలవాలంటే మితసంఠానమే ఆందరికే కావాలిక్షేధ్యేయం: నిరతమూ , నిరవధికొనందానుభవానికి పరిమిత కుటుంబమే అభిలషణీయం, ఆధునిక జీవన సాధనాలతో, సమాజము లో, ధనికపేద భావాలు - భేదభావాలు,- పోయే సాధనం కోసరమై సమసి కృషిచేయాలి మనం;
న్‌ సారదంత్రమైన సంసొరస్తుఖర, కొవాలని కోరుకారు ఆంత్రమందీ = సహజమే కాని, భారత్రరంకాని [బతుకుతో దాంపత్యసుఖం చూజగొంటూ, పరిమిత సంతానమే కోరుకుంటూ, చీకు చింత్రలు లేక, దూర తీరాలపై చూపు సారించి, (బతుకుసాగించి, నీరస భావాలను దూరము చేయాలి; విగువూ, వింఠమూ, కలిసిమెలసి, సౌగనూ, సోయగమూ, నిలిచి, నెగడి, జగతిలో మనమందరమూ, ఉత్సాహంతో (ప్రగతి మార్గములో పయనించాలంటే, నియమితమైన-సంసార నియతి జరగాలి? భరతావనిలో భవితవ్యం నిలపాలంటే నిరకమౌొా నిష్టతో “నియం్యశ్రణవదద్యమం జరిగేటట్టు అందరము కృన్నిచేయాలి _