Analysis: Kathak-Nritya-Vikasam

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/kathaka-nartaya-vaikaaasam-0
Date: 2026-08-04 10:52
Chunks: 8

---

Book Overview

Book: Kathak-Nritya-Vikasam
Source: https://sundarayya.org/kathaka-nartaya-vaikaaasam-0
Total OCR chunks analysed: 8

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 95%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• కథక్‌
• నృత్య
• కఠక్‌
• నేను
• నృత్యం
• అంజువాబు
• వారి
• ఎంతో
• నాట్య
• ముఖ్యంగా
• కూడా
• నృత్యానికి
• కులీ
• కాలంలో
• సంబంధించిన
• రచించిన
• కుతుబ్‌
• నర్తన
• ఉత్తర
• చిరంజీవి
• మంచి
• అనేక
• భారతదేశంలో
• వికాసానికి
• డాన్స్‌
• వికాసం
• వకుత్వ
• ఘరానాలోనూ
• చెప్పే
• పౌరాణిక

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0001-0010.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 8561

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [27, 28, 29, 33, 36]...

Key Terms:

• కథక్‌
• నృత్య
• కఠక్‌
• నేను
• నృత్యం
• అంజువాబు
• వారి
• ఎంతో
• నాట్య
• ముఖ్యంగా
• కూడా
• నృత్యానికి
• కులీ
• కాలంలో
• సంబంధించిన
• రచించిన
• కుతుబ్‌
• నర్తన
• ఉత్తర
• చిరంజీవి
• మంచి
• అనేక
• భారతదేశంలో
• వికాసానికి
• డాన్స్‌
• వికాసం
• వకుత్వ
• ఘరానాలోనూ
• చెప్పే
• పౌరాణిక

Extractive Summary:

ఇతని ఉగ) ౮94వ 05119068 99 ఈం041 212 ంసిందా8 1-10-44 తీంషింకినిడక8 మారేలి8584 - 500 020 & ౫ (19412) 4901162౬09 2 1993 లో వ166 25 జు క్ష యో యం మయ కటలా ౮09౬ ౨౭8182 అజా ॥ ర్‌ న్‌ ట్‌ క తవోతతంి తఉ?735 వ. ళ1 ఉత్తర భారతానికి ఛెందీన నృత్యరీళిగానే చెలామణీ అవుతూన్న తరు ణంలో - కథక్‌ నృత్యరీతి తెలంగాణా (పాంతంలో కుతుబ్‌షా పాదుషాల ఆదరాభిమానాలకు నోచుకొన్నదనే కాక మన రాష్ట్రంలో ఇరమరుగయి పోతూన్న ఈ కళ ను దక్కి.ంచుకోవాలన్న మీ ఆలోచన ఆవేదన తెలుగునాట కథక్‌ కళాకారు లందరికీ ఒక నస్పూర్తినివ్వాలన్నదే నా ఆశంస సంవన్నులయిన కళాకారులు సౌందర్య సాధనాల కోసం వేషధారణ కోసం వనేలవేలు ఖర్చుపెట్టి వదర్శనకు వస్తారు కానీ వారు వ్య క్రిత్వం వారి వేషధారణలో ముడుచుకుపోతుంది మరికొందరు తమ ముఖార విందాన్ని మెకుగు వరచుకొనుటకు వదర్శనకు నాలుగు గంటల ముందు నుంచీ తయారవటం (పారంభిస్తారు అందం విషయంలో నిమగ్నులవటంచేత వారు (వదర్శింప వలసిన విషయాన్ని అశద్ద చేస్తారు రంగస్థలం మీద ఒక అటబొమ్మ”లా ఆడవలన్‌ వస్తుందలాంటవ్వుడు.. అన్పటికి నేను ఏడో కాను చదువుతున్నాను ఇది 1967 వ సంవత్సరంలోని మాట భరతనాట్యం చేర్చుకందామని వెళ్ళాను ఆక్కడ అందరూ ఆడపిల్పలున్నారు టీచరమ్మ ఆ పక్కగదిలోకి వెళ్ళమంది ఓవో అక్కడ మగ పిల్లలకు నేర్పుతారు కాబోలు అనుకుని వెళ్ళాను ఆక్కడ డాన్స్‌ నేర్పుతున్నారు ఆది కథక్‌ నృత్యం అన్నారు పీదో ఒక డాన్స్‌ కదా ఆని చేరిపోయాను పోను పోను భరతనాట్యంలాగే ఇదికూడా మంచి నృత్య ౩లి అనిపీం చింది దాంతో వాగా నేర్చుకోవాలనే ఉత్సావాం కలిగింది అంతే అయిదేళ్ళు వక్యాగతతో నేర్చుకున్నాను డిన్షమో తీనుకున్నాను కఠక్‌ నృత్యం నేర్చుకొంటున్న వుడే కథక్‌లో నిష్టాతురై న గోపీకృష్ణ సా ణి (బిజ్‌ మహరాజ్‌ల గురించి తెలుసుకున్నాను అప్పుడే ధుక్‌ రునక్‌ పాయల్‌

---

Chunk 2 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0011-0020.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 9485

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [8, 17, 20, 32, 35]...

Key Terms:

• కథక్‌
• ద్వారా
• నృత్య
• నృత్యం
• నృత్యంలో
• కూడా
• శ్రీ
• సంబంధించిన
• యొక్క
• అంటారు
• ఉన్న
• లేదా
• నాట్యం
• అభినయం
• చేసేవారిని
• లాస్య
• తాండవ
• నూతన
• చేసే
• తిరిగి
• ఎంతో
• కాలంలో
• చెందింది
• వత్యేక
• నిర్వహించాను
• రాష్ట్ర
• నాకు
• గారికి
• వాద్యం
• ఉండేది

Extractive Summary:

నాట్యం సంగీతం అంకాలకు సంబంధించిన ఆది (గంథమవనదగినది నట్యళాస్త్రం ఇది భరతముని రచించింది నాట్యసంగితాలకు సంబంధి చిన ఏ [గంథకర్త అయినా ఎలాంటి చర్చ చేసినప్పటికీ దానికి ప్రమాణాలు భరత ముని వాక్యొలే వాస్తవంగా భరతముని నాట్యశాస్త్రం ఒక విలక్షణమైన (౧౦భం డానిలో నాట్య సంగితాలకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలలోనూ సూత (పకారంగా ఉండేటట్టు వివరణ ఉండి ఇతర ఆచార్యులు భరతుని సూ(కా లను ఇంకనూ నృష్టీకరించారు దాని ఆధారంగా మనం నాట్య సంగితాల యొక్క ఖాస్త్రీయ పద్ధతులను తెలుసుకోవచ్చును లం కథకీ నృత్య వికాసం ఆ నృత్యంలో ఆంగికాఖినయం స్రీలకు ఆసౌందర్యంగా తోచవచ్చును శ్రీ శృంగారానికి కోమలఠ్వానికి (ప్రతీకగా భావిస్తూ రావటం వలన లాస్య నృత్యం మ్మాతమే లోకరంజకం కాగలదు అయినప్పటికిని తాండవ లాస్య నృత్మములు స్త్రీ పురుషులు ఇరువురి ద్వారా అభినయింపచేయవచ్చును శివుని గణాలు బుషులకు తాండవ నృత్యం నేర్పించిగా బుషుల ఆ నృత్యాన్ని మానవులలో [ప్రబారం చేశారు ఆదిళ కిమైన పార్వతి లాస్య నృత్యాన్ని బాణాసురుసీ పుతిక అయిన ఉషకు వరంగా ఇచ్చింది ఉష ద్వార కకు వచ్చినపుడు ద్వారకలోని స్త్రీలకు ఆ నృత్యాన్ని చేర్చింది వారిద్వారా లాస్యనృత్యం సౌరాష్ట్రలో (వవేశించింది అక్కడినుండి లాస్యనృత్యాన్ని ఇతర స్రీలు కూడా నేర్చారు లాస్యం యొక్క సంపూర్ణ అంగాలు (వదర్శించుటక్షై భగవాన్‌ శ్రీకృష్ణుడు రస మండలమనే దానిని స్థాపించాడు దీని ద్వారా అనేక రకాల నృత్యాలు జన్మించాయి రస నృత్యంలో గీతం వాద్యం నృత్తం అభినయం అన్నీ సమకూరి ఉంటాయి. ఉత్తరాపథంలో మహమ్మరడియ సాంస్కృతిక (ప్రభావం ఎక్కువగా పడింది ఆ _పభావం మొక్క ఫలితంగానే (పాబీనమైన సంగీత బాణిలో అనేక నూతన అంళాలు చేర్చబడి నూతన వద్ధతి నంగితం ఏర్పడింది (ప్రానీన (దువడ్‌ సంగీతమేకాక ఖ్యాల్‌ టప్పా ఓ,మీ గజల్‌ మొదలైన రీతులు చేర్చ ఐడి ఒక నూతన విధానంలో విస్పృతి చెందింది అలాగే (ప్రావీన హైందవ న_రగరీతి కూడా ఉఊత్తరదేశంలో పూలర్ణిగా ఒక నూతన రూపంలో అఖివృద్ధి చెందింది అడే నేటి కథక్‌ నర్తనరీతి “కథక్‌ అంకే?

---

Chunk 3 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0021-0030.txt

OCR Score: 98% Telugu coverage
Characters: 12350

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కథక్‌
• నృత్య
• నృత్యం
• నృత్యంలో
• కూడా
• వాజిద్‌
• వారి
• ఇందులో
• తబలా
• ఉంది
• నర్తకులు
• కాలంలో
• అధికంగా
• యొక్క
• అనగా
• జయపూర్‌
• నర్తన
• కొన్ని
• వారు
• సంగిత
• తరువాత
• ద్వారా
• కాని
• జరిగింది
• అలీషా
• నృత్త
• వివిధ
• నర్తకి
• ఉంటుంది
• శబ్దం

Extractive Summary:

తెలుపుతుండగా పఖవాజ్‌ లేక తబలా వాద్యకుడు వివిధ జతులను గతులను తీరికలను వాద్యం పె పలికిస్తాడు బాటిని నర్తకి నృత్యమాడుతుంది కథక్‌ ఆట[క్రమం సలామీ తో (పారంభించ బడి తర్కారంతో ముగుస్తుండి ఇది దర్బారు ఆట కనుక (వభువులకు నర్తకి సలాం చేయటంతో కచ్చేరీ [ప్రారంభమవుతుంది ఇందులో కొన్ని తబలా వరుస లకు నృత్యమాడి తీర్చి నర్తకి భంగిమలోకి వచ్చి తరువాత సలాం చేస్తుంది ఉత్తరాదిన సలామీ అని వ్యవహరించే ఈ అంకాన్ని దక్షిణాదిన పుష్పాంజలి ఆంటారు ఉత్తర ద్‌శ్షిణ (ప్రాంతాల నృత్యరీళులలో ఒక వ్యత్యాసం ఉంది దక్షి వాదిన నృళ్యాలలో చేతులతో తాళం వేస్తూ చూపుతారు కాని ఉత్తరాదిన అలా కాదు సారంగి సితార హార్మోనియం సాధనాలపై కాలాలను పలికించి చూపు లొరు ఈ తాళములను అలహెరా నగ్మా అని వ్యవహరిస్తారు తరువాత గతిభావ్‌ అనే ఒక నర్తనం (పదర్శంప బడుతుంది ఈ గతి థావ్‌ ఏమంటే ఒక తాళం యొక్క నడక తబలా వాద్యకుడు వాయిస్తుండగా ఆ గతి ననుసరించి నర్తకి బాలకృష్ణుని లీలలు - వెన్నను పాలు పెరుగును దొంగి లించు ఘట్టం = గాని హోలీ దృళ్యాన్నిగాని నృత్యమాడుతుంది అనగా ఒక "తిని అనుసరించి ఆడుతూ ఖావాన్ని (వకటించ వాన్ని గతిభావ్‌ అఎటారు లం కథక్‌ నృత్య వికాసం కథక్‌ సెర్తన రీతి ఉత్తరప్రదేశ్‌ రాజస్థాన్‌ పంజాబ్‌ [ప్రాంతాలలో విరిపిగా [వచారంతో ఉంది మహారాష్ట్రలో కాస్త్రీయనృత్యం లేకపోయినప్పటికీ లావణి తమాషా ఆటలలో £థక్‌లోని నృత్తధాయలు కనిపిస్తాయి అలాగే గుజగాత్‌లోని జానపద నర్తనరీతులలోనూ కథక్‌ యొక్క లక్షణాలు కొన్ని అక,,.డక్కడ కనిపిస్తాయి మధ్య[వదేశ్‌లోని గోండ్వాణాలోను కథక్‌ (ప్రచా రంలో ఉంది ఈ సం[పదాయంలో ,పత్యేకంగా అభినయాన్నే ఒక విశిష్టకళగా వృద్ధిపరచి (ప్రదర్శించే న ర్తకిబ్బందం ఉంది కాని (ప్రస్తుతం వారి విద్య మరుగున పడ.టవల్ది కేవలం నృత్త[ప్రాధానృం కలిగిన విద్య మా[తమే (వచారంలో ఉంది కథక్‌ నృత్యం పాదుషాలు నవాబుల రాజుల దర్భరులళో అందమైన యువతులచే (పదర్శింవబడే సంప్రదాయ నృత్యం పురువులచే. హరి (వసాద్‌ వానుమాన్‌ (వసాద్‌లు ఆ కాలంలో దేవపురి జోడీ అని పీలువబడేవారు జయపూరొ దర్చారులోని “నృణ్లిజన్‌ .ఖానే లో ఇద్దరూ నియుక్తు లయ్యారు హరి (ప్రసాద్‌జీ ఆకాశచారంలో అభినయంలో (ససిద్ధుడెతే హను మాన్‌ (వసాద్‌జీ లాస్య నృత్యం (ప్రధానంగా చేసికొన్నాడు ఇతనికి సంబం ధించిన ఇతర బంధుమి[తులు కూడా ఈ వంశంలో (పసిద్ధులెనారు వారి పేర్లు శ్యామ్‌లాల్‌ చున్నీలాల్‌ దుర్గాపసాద్‌ మరియు గోవర్షన్‌జీ ఈ సోదరులందరూ శంకర్‌లాలాజీ యొక్క పేరుగల ఒక వృద్ధ శిక్షకుడి వద్ద అభ్యాసం పొందారు

---

Chunk 4 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0031-0040.txt

OCR Score: 86% Telugu coverage
Characters: 1455

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పండిట్‌
• స్తే
• ట్లో
• ట్హా
• భాయాచితాలలో
• బిజు
• మహారాజ్‌
• దుర్గాలాల్‌
• విజయశంకర్‌
• ఉమాశర్మ
• సాస్వితి
• సేన్‌
• ల్తా
• శోభనా
• నారాయణ్‌
• అంజువాబు
• మొదలగువారు
• ల్తః
• య్తా
• చాచాను
• పుత్తుపుటాప్తాపునుపుపునుత్తు
• సాచాపుత్తాషు
• సాళ్తుష్టుష్టాళ్తా
• ల్లీ
• స్త్‌
• నర్మకోథ
• నర్చకర్ష
• హొంసవక్ష్మ
• సందంశ
• ఈామ్రక్సుర్ష

Extractive Summary:

న ఖా ఖా యా త్జ న ట్లో స్తే న్‌ జా ట్హా టో టో శు భాయాచితాలలో _ స జ్జ త్త న్‌ పండిట్‌ (బిజు మహారాజ్‌ 5 నళ పండిట్‌ దుర్గాలాల్‌ ఫై స్తే పండిట్‌ విజయశంకర్‌ స త్త న ఉమాశర్మ న్‌ నగ సాస్వితి సేన్‌ న ల్తా శోభనా నారాయణ్‌ జా కే త్త సీ పండిట్‌ అంజువాబు ర్‌ ఖా మొదలగువారు సక న్న త్త ల్తః జ్జ సై ఫే య్తా జే న్‌ ళా శు శే నక నశ నన ర్‌ తా క న్‌ సై చాచాను పుత్తుపుటాప్తాపునుపుపునుత్తు సాచాపుత్తాషు సాళ్తుష్టుష్టాళ్తా (| న స క. సాన యం సనం ళు క గా పంట కకక గ నం ణి టీ జ భే జై వ!

---

Chunk 5 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0041-0050.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 4350

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• జయపూర్‌
• వంశస్థులు
• వసాద్‌
• కథక్‌
• వీరు
• వారు
• ఉన్నారు
• కూడా
• బనారస్‌
• ముగ్గురు
• దీని
• ఉంది
• జానకీ
• గోపాల్‌
• నృత్య
• కార్తిక
• లాల్‌
• ప్యుతుడు
• ఇద్దరు
• చున్నీలాల్‌
• ఇతడు
• అతడికి
• నారు
• వంశస్తులు
• రాజస్థాన్‌
• వంశస్థులకంటే
• పేరుతో
• వంళస్థులు
• రెండవ
• పసాద్‌

Extractive Summary:

గ్‌ [ న. న (న ల య్య ఎ - . | | ఖు స + స్‌ గ ర్‌ు కే వై న రాక్‌ ల ను స్థా సాలలు తస క, మ రు స ౩ గ నున... న న ఆన స మ న ( ననన... న ర న.

---

Chunk 6 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0051-0060.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13543

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [88, 122, 240]

Key Terms:

• కథక్‌
• నృత్య
• కూడా
• నృత్యం
• శిక్షణ
• నృత్యంలో
• ఘరాణా
• నృత్యాన్ని
• శ్రీ
• ఎంతో
• లక్నో
• వారి
• వికాసం
• ఆస్థానంలో
• నేను
• ఇవ్వటం
• సంగీత
• అనేక
• కేవలం
• కుతుబ్‌షాహీ
• అభివృద్ధి
• నృత్యానికి
• నాకు
• జరిగింది
• మంచి
• ముందుకు
• చెందిన
• అక్కడి
• గతులు
• శెలిలో

Extractive Summary:

కుళుద్‌షాపా వంశంలో అయిదో రాజయిన సుల్తాన్‌ మహమ్మద్‌ కులీ కుతుజ్‌షా 589లో మూసీనడికి దక్షిణాన భాగ్యనగరాన్ని నిర్మించారు కాగ మతి [1పణయ చిహ్నంగానే ఈ నగరం వెలపిండి గోల్కొండ పాదుషాలు కథక్‌ నాట్యాన్ని పోషించారు అనటానికి ఇప్పటికీ గోల్కొండలోని నర్తకీమణులై న తారావ.తి-[క్రేమామతి ల వర్తనళాలల నిర్మాణమే. కుతుబ్‌షాహీ ఆస్థానంలో పోషింపబఐడి గౌరవ ఫిమానాలను పౌండినవారే ఆదిల్‌ షా నవాబు శృంగార మంజరి అనే అలంకార శాస్త్ర (గంథాన్ని రచించారు ఇది కేవలం అభినయానికి సంబంధించిన శాస్త్రీయ (గంథం కుతుబ్‌ షాహీ పరిపాలించే కాలంలోనే మహాకవి కే్యతయ్య ఆయన ఆస్థానాన్ని సంద ర్మించారు ఆ క్షేత్రయ్య చెప్పిన మువ్వగోపాల పదాలే నేటికి దక్షిణ దేశంలోని లాస్యథరిత విద్యకు అభినయానికి ఆయువు వట్టుంయ్యాయి మహాకవి మ్మే[ఠతయ్య తాను గోల్కాండ పాదుషాల ఆస్థానంలో ఉండినట్లు గొవ్పకవి ఆయిన తులసీమూర్తితో పోటీఎడి పవరచన చేసి గెలిచినట్లు తను ఒక పదంలో తెలిపి ఉన్నాడు దీనివల్ల మశం తెలుసుకోగి లిగిందేమంటే కేవలం మహమ్మదీయ శెలినే గాక హైందవ శైలులను కవితా రచన సంగీత నృత్యాలను ఈ దక్కను పెౌదుషాలు సంపూర్ణంగా పోషించి సమన్వయ భావంతో అలివృద్ధిలోకి తెచ్చి భారతీయ సంస్కృతికి ఉదావారణలుగా నిలిచారు ఇలాంటి అభివృద్ధి పరిస్థితులు కేవలం మన ఆం(ధరాష్ట్రంలోనే జరిగినట్లు కనిపిస్తున్నది శి సు(వసిద్ధ కూచిపూడి నృత్యానికి ఆ్మగవోరం అయిన కూచిపూడి[గామాని, చ ఈ దక్క_ను (వఖువులే నజరానాగా ఇచ్చారు కర్నూలు దగ్గర బనగాని పల్టి నవాబులు కఫా (గ్రామాన్ని ఇచ్చి ఆప్పటి భాగవతుల వారిని సోక్షింద్రార్త అంతేకాక నవాబుల కోటలో ఉండే తెలుగు నర్తకీమణులు మహమ్మదీయ వదతిలో “తొవ అనే నాట్యం చేసినట్టు దాఖలాలు ఉన్నాయి క ము. కథక్‌ నృళ్యానికి ఆంతర్జాతీయంగా గుర్తింపును ఖ్యాతిని తీసుకురాగలి నపుడు ఈ నృత్య లి పట్ల మరింత ఆస క్రీ పెరుగుతుందనిపింవింది ఈ ఆలో చనకు రూపమిస్తూ నాకు ఒక మంచి అవకాశం వెతుక్కుంటూ వచ్చింది

---

Chunk 7 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0061-0070.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 11337

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కథక్‌
• మధుర
• మువ్వలు
• కాలంలో
• ఉంటుంది
• చేయాలి
• ఉండాలి
• నృత్యం
• నాయికా
• నృత్యంలో
• వేషధారణ
• నివాసి
• నృత్య
• కూడా
• కొంతమంది
• రెండు
• పదసంచాలనం
• కుడిచేయి
• ఉంచి
• దృష్టి
• యొక్క
• సంబంధించిన
• లక్నో
• కానీ
• వస్త్రధారణ
• కిందికి
• దానిపై
• దృష్టినుంచి
• ఉంచుకోవాలి
• మూసి

Extractive Summary:

ఈ కాలంలో (పేక్షకులు కళకంటే దేహసొందర్యం రూవవేష భాషలు అంటే ఎక్కువ మక్కువ చూపుతున్నారు అందువలన న ర్తకులకు కళతి పాటుగా దేహసౌందర్యం దానిని పెంపొందించే సాధనాల వాడకం తెలునుళో వలసి వచ్చింది ఇచట మేకప్‌నకు ఆలంక రణ సొధనాలకు సంబంధించిన విభిన్న విషయాలు పొందువరచడమైంది క్రథక్‌ నృత్యంలో గజ్జెల రవళికి ఎక్కువ (పాముఖ్యత ఉంది మువ్వలు అనేవి భారతీయ నృత్యకళలో తమంటూ ఒక (నత్యేక స్టాంాన్ని నంపాదించు కొన్నాయి ఇతర దేశాల నృత్యాలలో శారీరక సంచాలనమే ముఖ్యమైంది ధ్వని అనే 3 (శవణాంకు సంబంధించినదే అయినప్పటికీ మువ్వలు నృత్యద్యోతకా లె ఊన్నాయి మంజీరం తంబూరా తబలా మొదలె న తాళవాద్యాలు శబ్దాన్ని సృష్టింనే పరికరాలు ఇవన్నీ వాద్య పరికర _శేణిలో గుర్తింపవచ్చును కానీ మువ్వలు వాద్య (శేజిలో కాక నృత్యంలో భాగంగానే గుర్తింపబడ్డాయి “ అభినవ దర్శనం” అనే [గ్రంథ రచయిత నంపకేళ్వర్‌ (ప్రకారం మువ్వలు కంచు లోవాంతో తయారుచేయఐడాలి మువ్వల పరిమాణం ఒకేరకంగా సుందరంగా ఉండాలి వెండిమువ్వలు కూడా తయారు చేయవచ్చును గజైలు తయారుచేయక వాటిని దుకాణంనుండి కొనే సమయంలో వాటి నిర్మాణం ఒకే రకంగా ఉండేలా అవి చం్యదాకారంలో ఉండేలా చూపుకోవాలి మువ్వలు తె్చిన పిదప వాటిన్సి వీదై నా రాతిమీద ఉంచి వాని అడుగుథాగాన్ని బాగా రుద్ది రుద్ది ఒకే విధంగా ఉండేలా చేయాలి అడుగుభాగం విరిగి ఉన్నట్లయితే నృత్యం చేసే సమయా అవి కాలికి (గుచ్చుకొని గాయమగుటకు అవకాశం ఉంటు_ది (ప్రారంభంలో ఒక్కో కొలికి వందేసి మువ్వలు బాయిను చరువాత వాటి సంఖ్య పెఐచుకో వచ్చును నృత్యం చేయగా చేయగా మువ్వల పార్శ్యభాగం ఒగదానికొక్షట తగిలి రాసుకొని మృదవుగా తయారవుతాయి అందువలన నృత్యకారుని వద ఎన్ని పాఠమువ్వలు ఉన్నా అవి ఎంతో మహాత్తు గలవని చెప్పవచ్చును వాటినీ జొ(గ త్తగా భ్య(దవరచుకోవాలి గ జైలు రంగును కాస్త్రకారులు వసుపు ఆని వర్ణించారు ఒక్కొక్క అంగుళం కేడాతో మువ్వలను కట్టాలి మువ్వలన్స క ట్రేటపుడు మువ్వల వృష్టభాగంలో ఎటువంటి దెబ్బ తగులనీయకుండా చూసు కోవాలి ఎందువలన-_- టే మువ్వలు (పక్కలకు తగులుకొని వాటంతట వాటికే దెబ్బతగిలి మృదువుగా మారాలి ఆఐ కట్టుకొనునపుడు మువ్వలు సులభంగా కదులుటకు వీలుగా అటునిటు ముడివేసి మధ్యలో మువ్వలను కట్టాలి మువ్వ వ్య కథం - (పాచీన కళాకారులు కక్‌ నృత్యంలో (ప్రసిద్ధి పొందినవారు లక్నో జయపూర్‌ వంశస్థులు మిగిలిన వారందరూ ఈ రెండు వంశాల వారితో వీదో _ధమైన బంధుత్వం కలిగియున్న వారేనని చెప్పవచ్చును ఆ కాలంలోని |పసిద్ధ కథక్‌ నృత్య కళాకారుల సేర్డు ఈ విధంగా ఉన్నాయి క్ష్రే లబ్లాజీ (ఐక్నో నివాస్సి -.

---

Chunk 8 — Kathak-Nritya-Vikasam_pages0071-0079.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 8082

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అంటారు
• లేదా
• కథక్‌
• నృత్యం
• ద్వారా
• ఇందులో
• కూడా
• నృత్య
• యొక్క
• ఏదైనా
• ఆంటారు
• ఉంటుంది
• ఎక్కువ
• నృత్యంలో
• విధంగా
• తాళం
• జరుగుతుంది
• కలిసి
• వచ్చును
• ఉంటాయి
• దానిని
• కూడిన
• దాని
• వివిధ
• వికాసం
• నమస్కారం
• ఎలాంటి
• రెండు
• కొన్ని
• నాలుగు

Extractive Summary:

ఒక వృత్తంలో పద సమూవాిన్ని రెండుసార్లు (పదర్శిస్తే దానిని దుగున్‌ అనీ ముడుసార్లు (సదర్శిస్తే తిరుక్‌ అనీ నాలుగుసార్లు (ప్రదర్శిస్తే చౌగున్‌ ఆనీ ఆంటారు తాళం :- సమయాన్ని ఆంచనా వేసే (క్రియను తాళం ఆంటారు డ్రిని నిర్మాణం విఖిన్న మాతల నముదాయంతో కూడి ఉంటుంది గీతం వాద్యం నృత్యం అన్నీ లయకాళాలతోనే అ(ళయి.ంచి ఉంటాయి పధొనం .- ఏదైన భావనను (వదర్శించటం (వస్తుతించటం లేదా సమ ర్పించటం ఒకే విధానంలో జరుగుతుంది కథక్‌ నృత్యంలో వీదైనా ఇక శృంగార భావనను (పదర్శించాలనుకుంటే ముద్రల ద్వావా దాని భావాన్ని సంకేతాల ద్వారా ,పదర్శింపబడుతుంది దీనినే పేల అని కూడా అంటారు, పరణ $- ఒకదానికంటే ఎక్కువ ఆవ్మత్తొలు కల పద సమూహాలను వరణం అంటారు ఇందులో ఎక్కువగా రెండు ళద్దాలు కలిసి ఉంటాయి ఉదా వారణకు ధోయితల్‌ తల్‌థో బు శాథోయి వంటి ళబ్గాలు తాళకారుడి లయ కూడా ఇందులో కలిసి ఉంటుంది హృన్తకం నృత శ్థంలో ఇతర విషయాల (పదర్శనోంతర్రం నృత్యకారులు తమ పూర్వ ము[దలోకి వచ్చి ఆగిపోవటాన్ని వాస్తకం అంటారు ఒక చెయ్యి శిరస్సున ఒక చెయ్యి సమాంతరంగా చాపి ఉంచి. ప్రముఖ కథక్‌ "కళాకారుడు పండిట్‌ అర్హజుబొటు తనపరిశోధన, "పరిశీలన, అనుభవం క్రోడీకరించి ముందు తరాలకు క్‌ ఉపయోగపడే విధంగా అందించిన కథక్‌ నృత్యంపై తెలుగులో త్రైలి న గా ౧ సేన గ్రంథం _ ఈ “కథక్‌ నృల “వికాసం .

---