Telugu Kalanna Katha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

7 (| ళ్‌) (. | యట్‌. జో / స్‌ చీ క్త. వో క న. ళీ చ్‌ | టల లో నాం లో ఎ [క్ర సు గ్‌ గి ఫో ల నో న త ఎవి హయ 1 రా శతం ల్లో లో ; ' | శః వరక న ట్రోప కక నే మ మ? .. ॥ | ష్‌ ల న | జక సె గ (మ స. / లలల. ర (4111, | న, నట పంట చే , నం. శ్‌ . మ , + లలి న స్‌? స్య ప గ. (1 ॥ ఖై. | ః (| న. బలం , డే న హు [ లి ॥ య. - లు. ( ॥ స 1 ః | , ర్‌ (| త్త |. (౧. ( టు. " + 4 లా . దె స్ట య |. |

కాళన్న్నకథ 'గేయకావ్యం ఫిరబత్తిని శ్రీైలం వపచురణ: క్‌ "కేత పగతి విద్యాని (ప్రగతి చేర్యాల

కాళీ న్నకథ

(సథమ ముదణ : జులై 1996

పతులు : 1000

అన్ని హక్కులు రచయితవి.

కవర్‌ ఫోటో |! భరత్‌భూషణ్‌

'వెలరూ. 50 /-

(వళులకు : ఇ నా 16౫ విశాలాం[ద పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ ఎ కీం148ిర్‌ విజ్ఞాన్‌భవన్‌'

బ్యాంక్‌ స్ట్రీట్‌,

హైదరాబాద్‌ - 500 001. గ్ల విశాలాంధ బుక్‌ హౌస్‌ ఛ్‌ విజయవాడ, హైదరాబాదు, అనంతపురం, గా విశాఖపట్నం, హన్మకొండ + గుంటూరు

తిరుపతి, కాకినాడ / ఆర్యసమాజ్‌ ఎదుట, బడ్మీజ్రే గహర రాణ ఇ మ్ముదణ : (// (46 జ6..!...2ఎ (1 పద్మావతీ ఆర్ట్‌ (పింటర్థ్ర: సాం టా.

ళ్‌ మం.

11-517/చి/1 న్యూ వబాకొక్కు_ రాసాక 468 ళ్‌ గాంధీనగర్‌, ననా? హైదరాబాద్‌ - 5000 80 ఫోన్‌ ; 7611418

కాళన్న కథ 'గేయకావ్యం స్వాతం్యత్య సమరయోరుడు, పద్మవిభూషణ్‌, (వజాకవి, డాక్టరు కాళోజీ నారాయణ రావు గారిని గూర్చి (వాసిన గేయ కావ్యం యిది, అత్మీయులు, అభిమానులు వారిని _పేమతో కాళన్న అని పిలుస్తారు. అందుకే నేను గూడ “కాళన్న కథ” అనీ మూ కావ్యమునకు నామకరణ మిడినాను. ఎాారచయిత,

(పపస్రావన కాశన్న “నా గొడవ” కావ్యంలో--- “కృటక సీది చావు సీది (బతుకంతా దేశానిది” అని జయ్మపకాళ్‌ నారాయణ్‌ గారి నుద్దేశించి (వాసిన చరణం అక్షరాలా ఆయనకీ వర్తిస్తుంది. తరువులు తమ ఫలాలను పరులకు పంచివెడ తాయి. గాలి తనతో సుగంధాన్ని తీసుకొనివెళ్ళి దిక్కులకు వ్యాపింప జేస్తుంది. పూలు ఒకరోజే జీవించినా అందంగా, ఆనందంగా తమలోని పరిమళాలు వెదజల్లుతాయి... నదులు గలగలా హెరుళూ, పాడుతూ పంట పొలాలకు నీరు పంచుతాయి. ఇలా ప3శిలిస్తూపోతె పకృతిలోని (వతీది పరుల మేలుకే అవతరించిందా? అనిపిస్తుంది. అందుకు (పతి ఫలంగా ఏమైనా ఆశిస్తున్నాయా? అంటే అదీ కనుపించదు. తమ బతు కులను పమలకు పంచిపెడుతూ, త్యాగమే ద్యేయంగా సాగిపోతు న్నాయి, ్నసకృతిలోని యీ సాత్విక శక్రిసంపదలను మానవుకు తన స్వార్థానికి ఉపయోగించుకుంటూ లాభపడుతున్నాడేగాని, వాటివలె తాను గూడ తన (బతుకును పరులకు పంచి త్యాగధనుడై పొంగి పోవడంలేదు అలా పొంగిపోయేవారు నూటికో, కోటికో అక్కడ క్కడ ఒకరో ఇద్దరో లేకపోలేదు. (వకృతిలోని ఇతర జంతుజాలాన్ని పరిశీలించినప్పుడు మాన వులకన్నా ఆవే నయమనిపిస్తాయి ఎందుకంటే ఎదురించేవాడులేకుంటే ఎదుటివాణ్ణి నిలువెల్లా దో చుకుతినే బుద్ధి మానవునికి సహజంగానే అబ్బిం

ళ్న

దేమో అనిపిస్తుంది. ముళ పొదలతో నిండిన మహారణ్యములాంటి మానవజాతిలో సైతము అక్కడక్కడ గంధపు చెట్టలాంటివారు లేక పోలేదు. ఆటువంటివాళ్ళు ఉండబట్లే మానవజాతి ఇంత పురోభివృద్ధికి చేరుకుందేమో ననిపిస్తుంది.

రెండు వందల సంవత్సరాలు ఆంగ్లేయుల వానిస బంధనొలలో (మగ్గిన భారత జాతిని ఎందరో మహానుభావులు స్వార్ధచింతన వీడి, తమ సర్వస్వం ధారబోని ఆఅవసరమైనచోట తమ రక్తాన్ని గూడా చిందించి, బానిస సంకెళ్ళను (బద్దలుకొట్టి, రక్త్రపద్మములాంటి యా స్వాతంత్రాన్ని మన కప్పగించి త్యాగధనులై కన్ను మూశారు. నేటికి ఇంకా సర్వస్వమూ కోల్పోయి. జీవచ్చవాలుగా మిగిలి కుక్కి మంచా లలో పడుకొని జాతి అభ్యున్నతిని, బంగారు భవితవ్యాన్ని కాండీస్తూ కలలుగంటూ కాలం గడుపుతున్నవాళ్ళు లేకపోలేదు.

తిలక్కు బాపూజీ, బోసు, జయప్రకాశ్‌ నారాయణ లాంటివారు మన భారతజాతి బానిస సంకెళ్ళను |తైంచడానికే అవతరించారేమో ననిపిస్తుంది.

సహృదయులు పతి పనిని సదుద్దేళంతోనే చేస్తుంటారు. అందులో స్వార్థానికి తావుండదు. తాము నష్టపోయినా పదిమంది లాభ పడితే చాలు అనే ఆళతో, ఆళయంతో, ముందుకు సాగిపోతుంటారు. అలా మన తాతలు, తం్యడులు సాగిపోవడంవళ్లినే యీనాడు స్వాతం (త్యాన్ని పొంది స్వేచబ్బావాయువులు పీల్చగలుగుళున్నాము, కాన మన వెద్దలు ఏ ఆశలతో, ఆశయాలతో ముందుకుసాగి సర్వస్వం ధారపోన్‌ యీ స్వాతంత్యాన్ని సంపాదించి మనకిచ్చిపోతూ ఎన్నికలలు గన్నారో ఆ కలలన్నీ మనం వారి వారసులుగా కల్దలుచేశాం. వారు రామరాజ్యం కోరితే మనం రావణ రాజ్యం చేశాం. వారు మనలను గాంధీలుగా వమూరమంబే గాడేలుగా మారాం. వాళ్ళు అహింనను అరాధిస్తే మనం

ళ్‌

హింసను పూజిస్తున్నాం. వారు త్యాగాలు చేసీ ఆనందిస్తే, మనం భోగా లకు ఆరాటపడుతున్నాం. రాజభోగా లనుభవించడానికి ఎవరిస్టాయిని

బట్టి వారలం దేళాన్ని దోచుకుతింటున్నాం. నేడు (పపంచదేశాలలోనే ఆతి పెద్ద (వజాస్వామ్య దేశంగా "పీరు గాంచిన మన దేశంలోని ఆత్యున్నత స్థానాలలో ఉన్న పెద్దలు ఎన్నెన్నో కుంభకోణాలలో కూరుకానిపోయారు హవాలాదివాలా, స్కాముల్కుయూరియా- ఒక్కటేమిటి, తవ్వినకౌలది _పతిరోజు కోట్టాది రూపాయలను స్వహాచేసిన రాష్ట్ర, 'కేరద(ప్రభుత్వ పాలకుల అవిసీతి ఆగడాలు బయటపడుతున్నాయి. వారు అత్యున్నత (పజాస్వామ్య దేశానికే తీరని కళంకము తెచ్చిపెట్టారు. వారు జేసిన కుంభకోణాలు బయటపడుతూ ఉంటే ఆశ్చర్యంతో, అవమానంతో పతి భారతీయుడు తలవంచకమూనడు. నేటి మన నాయకులు మన తాతలు జేసిన త్యాగా లను మరచి, భోగాలనే పరమావధిగా ఎంచుకొని, (పజలయొక్క- ఆర్థిక, కాంతియుత జీవితాలలో చిచ్చు పెట్టి, భయ్యృభాంతులను జేసి, అల్లకల్లోలాలు సృష్టించి, గూండాలుగాా సంఘ వ్మిదోహులుగా మారి

మన పాలకులుగా చెలామణి అవుతున్నారు. ఆనాడు సర్వన్వం దారబోసి స్వాతంత్యము సంపాడించి ఒక మంచిపని చేళామే అన్న మధుర భావనతో ఎందరో కమ్మగా కన్ను మూస్తే, యీనాటికి కొందరు (బతికుండి దేశపరిస్థితిని కళ్ళారాచూస్తూ కూడు, గుడ్డలు సరిగా లేక కుక్కిమంచాలలో పడుకొని క మిలిపోతూ (కుంగి కృశిస్తూ కంటనీరు పెడుతున్నవారకూ ఉన్నారు మరికొందరు ఎనభై లు దాటినా, తొంబైలో చేరినా తమవంతు క ర్తవ్యమును వీడ కుండా ముందుకు సాగిపోతూనే ఉన్నారు. అలాటి వారిలో వావిలాల, కాశోజీ, కోదాటి, యం ఎస్‌. రాజలింగం, బి రామరాజు, రాజబహ ద్దూర్‌ గౌడ్‌ ఎల్హ్మాపగడ, సూర్యదేవర రాజ్యలట్నీడేవ, పర్స శ్రీని వాసరావు మొదలగు వారెందరో యింకా కలరు. వారు అవిశ్రాంతంగా

మ. దేశ సౌభాగ్యమే పరమావధిగా అడుగులు ముందుకు వేస్తూనే ఉన్నారు సభలు, సమావేశాలలో (పతినిత్యం పాల్గొని తమవంతు కర్తవ్యాన్ని, తమలోని మంచిని పంచి పెడుతూనే ఉన్నారు. వారి ఆళ లను; ఆశయాలను వమ్ము చేయడానికి కొందరు స్వార్థపరులు తమ ఆటవిక శ_క్రియుక్తులను ఉపయోగించి వారిని అణబాలని ఎన్నో (వయత్నాలు చేస్తూనే ఉన్నారు. దేశానికి స్వాతం్యత్యము వచ్చి యాబై ఏళ్ళు గడచినా ఇంకా రెండు వూటల అన్నము, గూడు లేని వారి సంఖ్య దేశ జనాభాలో సగానికి వైగా ఉన్నదంటే ఇందుకు బాధ్యులు ఎవరు? విజ్ఞతతో (వతి పౌరుడు ఆలోచించవలనీ ఉన్నది. ఇందుకు హవాలా దివాలా లాంటి ఎన్నిటికో బాధ్యులైన స్వార్దపరులై న నాయకులని ,పతివాడు ఘంటా పథంగా చెప్పగలడు. ఇటువంటి ఆపద సమయంలో యువతరం ముందుకు దూకి, స్వార్ధపరులై న పాలకులను, కళంకితులను (పక్కకు నెట్టి నిస్వార్ధపరులై న నాటి సమరయోధుల జీవితశయాలను పరమా వధిగా ఎంచుకోని, వారి భావ పరంపరను ఆకలింపు చేసుకొని, నృందించి, దేశ భవితవ్యమును, భారమును, తమ భుజస్కందాలవై వేసుకొని, బంగారుబాటలో నడుస్తూ, నడిపిస్తూ భారతదేశము యొకగా "పేరు (పతిష్టలను కాపాడు బాధ్యతను వహించవలసి ఉన్నది" “కి గాక ఇంకా స్వార్ధపరుల చేతుల్లో యీ దేశం యిలాగే ఉంటే; దేశ గౌరవ (పతిష్టలు మంటగలవడమే గాకుండా, ఆన్నపూర్ణగొ "పేరు గాంచిన యీ దేశం అడుకుగతినే దేశంగా మారకతప్పదు- నేడు [(వపంచదేశాలు, భారతదేశంలోని హవాలా దివాలా, స్కాములు, కుంభకోణాల గురించి విసృతంగా ప్మతికల ద్వారా (వచారం చేస్తూ నవ్వుకుంటున్నాయి. నేటి యవతరం, నవలలు, శృంగార కథలు చదువుతూ, ధంగుబొమ్మల, రంకుబొమ్ముల సినిమాలు చూన్తూ, కాలం వృధా

పకి చేయకుండా, అనాడు భోగాలను మరచి, త్యాగాలే ద్యేయంగా సెగి హోయిన మహనీయుల జీవిత గాదలను, వారి భావ పరంపరలను అమూల్య్మాగముగా (గహించి, స్పందించి ముందుకు సాగిపోవలసీ ఉన్నది. ఆ ఉద్దేశ్యముతోనే తెలంగాణలో ధృవతారగా వెలిగి నైజాం కాలంలో ఆనాటి రజాకార్ల రాక్షస కృత్యాలకు అడ్డుకట్టగా నిలచి పోరాడిన కాళోజీనారాయణరావు గారి ఉద్యమాల చర్మితను, వారి భావపరంపరను “కాళన్న కథ”గా కావ్యరూపంలో మీ ముందుంచు చున్నాను. ముఖ్యంగా కాళోజీగారినే ఎన్నుకోవడంలోని ఉద్దేశ మేమి టంటే, (పతి ఉద్యమకారుడు తనకు నచ్చిన ఏదో ఒక ఉద్యమంలో చేరి దానికే పరిమితమైపోయాడు. కాని కాళోజీ నారాయణరావు గారు అన్ని ఉద్యమాలలో ముందుండి, ధైర్య సహాసములతో పోరాడుతూ, (వజాకవిగా పాటలు (దాస్తూ, పాడుతూ, పల్లె పల్లెకు తిరిగి లక్షలాది నిరక్షరాస్యులై న (ప్రజలను చైతన్యపరచి ఉద్యమాలలో పాల్గొనునట్లు (ప్రభావితం చేశాడు. ఈనాటికి ఆయన పౌరవహక్కు-లను గూర్చి తన పోరాటమును కొనసాగిస్తూనే ఉన్నారు. అందుకే వారిని ఎంచు కున్నాను. పారకులు నా యీ (ప్రయత్నాన్ని సహృదయముతో అర్థము చేసుకొని ఆదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాను.

ావీరబ శ్తిని శ్రీశైలం

0. సడ/280౧| కం60 ౧810౧0127౧

₹%.4&. ౨౬.0. ఇగం6 0811061101 "లం ౮|| ౪51107 2పేరుడ మ812 మంసిలరాడమి, విరిేం 6856ల పలం811, వారేం 044 - 6500 004 వ్‌

నాన్నగారి 'యాదిగ

“కాళన్నకథి నా చేతిలోనికి వచ్చి చాలా రోజులు గడిచాయి, దీనికి ముందుమాట [వ్రాయమని కవి శ్రీ వీరబత్తిని శ్రీతై లంగారు నన్నడిగారు క్టుప్తంగా (వాస్తే వారికి సంతృ ప్తికరంగా ఉండదు. విపుల రచనను కోరడంవల్ద నేను ఈ పనిని సానుకూలం చేయడంలో చాలా ఆలన్యం చేళాను

“మీకు కాళోజీగారు మిక్కిలి గౌరవ పాతులు- పీతృతుల్యులు వారి షష్టీపూ ర్రి నంచికలో మీరు (వాసిన వ్యాసం చదివాను మీరు (వాయక తప్ప"దని పట్టుట్టిడంవల్ల మ్మాతమే ఈ పని సాధ్యమైందని అనుకోరాదు. ఆయనమీద నాకున్న గౌరవం, అభిమానం, ఆయన నావట్ట చూపించే వాత్సల్యం (పేమ, అన్నిటికీ మించి ఆయన నాకు పితృసఖులు కావడం, ఇవన్నీ నన్ను ఈ కార్యాచరణంలో కృత కృళ్యురాల్ని చేశాయి.

ఈ మధ్య నేను పనిమీద వరంగల్‌ వెళ్ళినప్పుడు, వారింటికి వెళ్ళాను అభిమానులు, శిష్య పాయులు అయిన వారి మధ్య వారు కొలువుతీరి ఉన్నారు. వారి జీవిత విశేషాలను దృశ్య ళబ్ద కావ్యాలుగా మలిచే _పయత్నంలో ఆందరూ మునిగి ఉన్నారు, నన్ను చూచి ఆప్యా యంగా ఎదురువచ్చి కుళల (సశ్నలడిగి మాట్లాడిన తీరు నన్ను ఆనం

నం. దంలో ముంచింది. వారు తమ స్వహ స్తంతో “ఇదీ నా గొడవ' అనే ఆత్మకథా రచనను నాయని సుబ్బారావు అన్నగారి *యాది'గ అమ్మాయి కృష్ణకుమారికి వావాయి కానుక - అని (వాసి నాకిచ్చారు. ఈ కానుక ఎంత విలువైన కానుక! దీని ముందు ఆమేయ ధన ధాన్యాలు, పదప్మీపమాణాలు - ఇటువంటివన్నీ దిగదుడుపే కదా। ఇప్పుడు ఈ పుస్తకం నా చేతిలో! శ్రీ వీరబత్తిని శ్రీక్తైలంగారు తాము గేయకావ్యంగా వెలువరించిన కాళన్న కథను ఆంధజనానీకానికి అర్పించనున్నారు. కాళన్నను గురించి ఆయన అంతరాంతరాలలో గూడుకట్టుకుని ఉన్న భావగాఢత అంతా ఈ గేయాలలో కరిగి జాలువారింది. యీ రచన చదువుతూంటే కవికీ, కాళస్నకూ మధ్య చురెవరూ ఉన్నట్లుగా మనకు కనిపించదు. ఆయన జీవితాన్ని, ఆందులో తనకు నచ్చిన ఎన్నో అంశాలను, తన్మయుడై కవి కిర్తిస్తున్నట్లుగా ఉంటుందిగాని ఏదో మొక్కు-బడికోనం నాలుగు గేయాలను అక్షరబద్దంచేసి కాస్త కిరి సంపాదింయకోవాలన్న కాంక్షతో (వాసినట్టుండదు ఎత్తుగడలోనే “క్రాళన్న నీ కథను కమ్మగా వాయనా" అంటూ, నిన్ను తలువగ మనసు వెన్నవలె కరిగింది - అమృతమును కురిసింది. అంటూ ఆత్మ సాఇాత్కారానుభవాన్ని పొంది మరి కావ్యరచనలోకి [పవేశించడం జరిగింది. శ్రీ వీరబ త్తిని శ్రీకెలంగారికి కాళన్నమీద ఉన్న (పేమ, అభి మానం, గౌరవం, ఆత్మీయతా లక్షణం అన్నీ ఆకళంకమై, ఒక విధ మైన వీరత్మాపతీకతో సాగినవే! వరంగల్‌ వెళ్ళినవాళ్ళు వేయి స్తంభాలగుడి చూడకుండా ఎలా తిరిగిరారో, అట్టాగే వేయి నెలలవైన జీవితాన్ని కాచి వడపోస్తున్న కాళన్నను చూడకుండా కూడా అలాగే రాలేరు,

211

శ్రీశ్లైలంగారి మాటలో “ముసలితన మనుమాట అనలు మన సుకె లేదు” ఉన్నది ఈ మురికి దేహోానికే. అందుకే కాళశన్న మనసా వాచా నిత్యనవనవోన్మిషిత జీవన సౌందర్యం కలవాడు. ఆయన ఈ లోకంలో ఇప్పుడు ఆతిథివలె ఉండనీ, ఎప్పుడో, అనివార్యం కనుక, అవని విడిచి వెళ్ళనీ ఆయన పలికిన, పలుకుతున్న అక్షరాలు వెలుగు నవ్మశాలు,

కాళన్న (పజల మనిషి. అతని గొడవంతా జనం గొడవే (బతుకంతా ఆడుతూ, పాడుతూ, ఏ బీహ చింతా తన్ను బాధించ లేనంత కట్టడి చేసుకుని, (వజలకోసం పంచి పెట్టినవాడు. తానెరిగిన (వపంచంలో ఏ వ్యకక్రిపట్టా ఆయనకు 'తని పర అనే ఖేదం లేదు" ఒకరి యిల్లును తన యిలళ్లుగా భావించి ఆ కుటుంబంలో ఒకడుగా, వారి కష్టసుఖాలను తనవిగా ఎంత నులువుగా అంగీకరించి (పవర్తించ గలడో అంత సులువుగా ఆ యిలు వదలి మరో యింటిశో పొత్తు పెట్టుకోగలడు. తామరాకు మీది సిట్‌ బిందువు చందమిది.

కాళోజీ ఎక్కడున్నా ఎవరితో వ్యవహరించినా, “ఆన్యాయ మెచటైన అగుపించినా ఎదురొడ్డి నిలిచి ఎదిరించి వలికే' గుండెదిటవు గల ధీరుడు. నిజం పలికితే నిష్టూరం ఎదురవుతుందని కుణ్ణంగొ తెలిసిన వాడే. అయినా లెక్కించని వాడు. ఎవరైనా దుష్టులని తెలిసినా వారికి భయపడి దూరంగా ఉండే రకం కాదు. ఏం జరిగితే ఆది జరగనీ అనుకుంటూ అ దుష్టత్వం మీద చండ్మపచండంగాొ మండిపడే రకం.

ఇక్‌ కవిత్వానికి వస్తే అదో విచ్చితమైన సంవిధానం,

ఈయన కవిత్వాన్ని, వస్తువు నుండి వేరుగా చూచి విశ్రేషిం చడం సాధ్యం కాదు వస్తువు ముందా, కవిత్వ నిర్మాణ వై ఖరి ముందా అన్న విఛికక్స ఈయన కవిత్వం పట్ల వర్తించదు. అవి రెండూ

మ్షే[ే1

అవినాభావ సంబంధాన్ని కలిగి మమేకంగా కనిపిస్తాయి. అంటే కాళశన్న కవిత్వం వింటున్నప్పుడు లేదా చదువుతున్నప్పుడు, వస్తువు లోని త్మీవకా, గాడతా తస్ప ఆలంకారికమైన రచన ఉనికి లేదా, ఊనికి లేకపోవడం, అనే విషయాలు అంకెకు రావు. ఆ విషయాన్నే శ్రీకైలంగారు చెవ్లూ, '౨లంకారం లేని అందాల సీ భాష వీనులకు సత్యమై వినిపించు 'మోషి అని స్పష్టంగా చెప్పగలిగారు, కాళన్న పలికిన పతి వాక్కు ఒక బాణం అది పతిస్పర్ధి గుండెల్టో సూటిగా గుచ్చు కుంటుంది. ఆయన వెలార్చిన '*నా గొడవ ఆయన గొడవ కానేకాదు. అది తెలుగువాళ్ళ గొడవ. ఆ మాటకొస్తే అఖిల మానవు లకు సంబంధించిన గొడవ. ఆయన తనదైన (పతి అక్షరంలో పాడిన వన్నీ [బతుకుపాటలే, ఆ పాటల్లో నిండిఉన్నదంతా అనాడు గుండె గుండెను పిండివేసిన కలత తప్ప మరొకటి కాదు. అందుకే కాళన్న (వజాకవి న్నిదించే మనువల్ని మేల్కొలిపే వైతాళికుడు.

ఈ కాశన్న ఇన్ని ఏళ్ళనుండి అవమ్మికాంతంగా, ఏ స్వార్థ చింతనా లేకుండా, జనాన్నీ వాళ్ళ వాదల్నీ గుండెల్లో నిలుపుకుని, వాళ్ళుకోసం ఎలా (శమించగలుగుతున్నాడు! అన్నది _పశ్న. అందుకు సమాధానం ఒక పే, ఆయనకు పేరాళ లేదు. స్వార్ధచింతనలేదు తాను, తనది అనే స్వత్వ చింతనలేదు. ఆ స్తిపాస్తులు గాని, చెప్పుకోడానికి సౌంత యిల్లుగాని లేని సన్న్యాసి, పెండ్లాడినా పిల్లలను కన్నా, వాళ్ళు 1వయోజకుల్లై ఆ స్తీత్వతాము[దను పొందినా, తాను మ్యాతం అక్షరాలా అన్న చాటు తమ్ముడే.

తనకు ఏడు నెలలు [ప్రాయమప్పుడు ఏడు సంవత్సరాల అన్న భుజమెక్కి స్వారిచేసినవాడు. ఈనాడు ఎనవై సంవత్సరాల ప్రాయం నొడు కూడా ఆ స్వారిని కొనసాగిస్తూనే ఉన్న తమ్ముకుజ్ణ! ఆదృష్ట వంతుడు!

న!

కవిగారు కాళన్నను గురించీ ఆయన అన్న రామోజీరావు గారిని గురించీ ఒక కల్పన చాలా రమణీయంగా చేళారుం

(త్రేతాయుగంలో శ్రీ రామలక్ష్మణులు అడవికిపోగా అక్కడ లక్ష్మణుడు న్నిదాహారాలు మాని అన్నను సేవించాడు. ఆ కృతజ్ఞత వల్లనే వాళ్ళిద్దరు ఈ యుగంలో మళ్ళీ అన్నదమ్ములుగానే జనించారు. అన్న రామోజీ తమ్ముడు కాళశోజీలు సాఖుత్తూ శ్రీరామ లక్ష్మణులు. వెనక తమ్మునిచేత సేవలందుకున్నందుకు తన బరువు బాధ్యతలను తమ్మునివై మోపినందుకు ఈ జన్మలో రామోజీ అయిన రాముడు తమ్ముని బాధ్యతను నెత్తిన ఎత్తుకున్నాడు. అతని బరువును మోస్తు న్నాడు. అతడేమన్నా చలించక, ఆగ్రహించినా వేగిరవడక, మాట వినకపోయినా వెక్కసపడక అన్నిటికి అంగీకారం చూపుతూ సపొస్తు న్నాడు. ఆ విధంగా వెనక జన్మలకు సంబంధించిన తన బుణాన్ని తీర్చుకుంటున్నాడు రామోజీరూపంలోని రాముడు. అర్థం వచ్చేట్లుగా కవి, “అన్నమాటను ఎపుడు అధిగమించనివాడు అన్నగీతను దాటి ఆడు వేయశివాశు ఆనాటి లక్ష్మణుని - బుణము తీర్చగ అవతరిం చెనా యేమొ” రామన్నఅని రమణియమైన ఊహను కల్పనారంగంలో నిలువబెట్టాడు. ఇద్దరూ అభ్మిప్రాయాలలో, నడవడికలో, పలుకు బొంది కలో పూర్తిగావేరు అయినా ఇద్దరూ మనస్సుల్లో ఒకరివై మరొకరికి విడదీయరాని (పేమబంధం కలిగినవారు. సొంత కొడుకులలో వాళ) కుటుంబాలతో కలిసి ఉండలేని యీ రోజుల్లో తమ్ముని బాధ్యతను తల కెత్తుకుని, అతణ్ణి, అన్నివిధాలయిన జంరూటాల నుండీ తప్పించి జనంకోసం (బతుకు కర్పూరాన్ని వెలిగించమని విముక్తుణి చేసీ (సజొ కవిగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత రామోజీరావుగారిదే.

ఇంతకూ కాళన్న జనం కోసం చేనిన పనులేమిటి? అన్న (వశ్నకు, ఆయా సందర్బాలు, వాటి అవసరాలు పిలిచినప్పుడు కాళోజీ జనం కోసం ఏం చెయ్యలేదు? అనే తిరుగు (వళ్నను ఎవరైనా వెయ్య వచ్చు.

న్‌

విద్యార్థి దశనుండీ కాళశన్న ఉద్యమ [పియుడు, (వభుత్వపు దమననీతికి భయపడలేదు. జైళ్ళలో మగ్గడానికి జంకలేదు. ఆనాటి నైజాం నిరంకుశ చర్యలను ఎదిరించాడు. వాళ్ళ మతం మార్పిడి విధానాన్ని నిరసీంచాడు. దానికి అడ్డుకట్టలా ఎదిగిన ఆర్య సమాజ కార్యకలాపాలను అభిమానించాడు. "పేదల [బతుకుల మీద + గడి దొరలి పెత్తనాన్ని సహించలేక కవి కంఠాన్ని విప్పి జనాన్ని ఆక ర్షీంచాడు. సత్యాగహోద్యమానికి కొమ్ముకాబి, భారతీయులను ఏకం చేసే పనితో, (వతిక్షణమూ (శ్రమించాడు. లోకమాన్య తిలక్‌ ఆలోచ నను మెచ్చి హైందవులలో భారతీయతా భావ న్పూల్థి కలిగించ డానికి గణపతి ఉత్సవాలను నిర్వహించాడు. గాందీజీ నీద్దాం కాలను నమ్మి అభిమానించినవాడు. స్వతంత రాజ్యం వచ్చిన తరువాత నమ సమాజ స్థాపన కొరకు పాటు పడుతున్నదనుకుని కమ్యూనిజాన్ని

అభిమానిం చాడు. రాజకీయ పార్టీలూ, వాదాలూ ఎట్లా ఉన్నా కాళన్న ఆఅనలు సిసలై న మానవతావాది ఎవరైనా సరే, ఏ కారణాన్ని బలీయంగా చూపినా సరే, పౌరహక్కుల్ని కాలరాచే విధంగా (వవర్తిస్తే సహించ లేక పోయేవాడు. తన అనహనాన్నిి తన చేతులో వ్యజాయుధమై (పకాశిస్తున్న కవితా శక్తి ద్వారా (ప్రకటితం చేసేవాడు సమాజ శ్మతువులను ఆ వ(జాయుధంతో చీల్చిచెండాడేవాడు. ఆ భయంకర యుద్ద్మపస్థానమంతా ఆయన 'నా గొడవిలో మనం సులువుగా గుర్తు

పట్టడానికి వీలునిస్తుంది. అది సిజానికి మనందరి గొడవా కాబట్టి గుండెకు పన్లేస్తుంది. అలో చనలతో మనల్ని అతలాకుతలం చేస్తుంది ఆశ్చర్యంలో ముంచి అవసల్ని చేస్తుంది.

స్వస్థాన వేషభాషలు ఎంతవారికైనా ఆదరణీయాలు, ఆవిషయం కాళన్న మర్చిపోలేదు కదా. వైపెచ్చు అందుకు విరుద్దంగా (పవర్తిం

క!

చినవారిని కంటగించుకున్నాడు - “అన్యథాషలు నేర్చి ఆంధమ్ము రాదంచు సకిలించు ఆంధధుడా చావవెందుకురా” అని శపించాడు,

అటువంటి కాళన్న మా నాన్నగారికి మంచి మితుడు నాకు దావాయి. ఆయన ముక్కుసూటి సవర్తనకు నేను ఎప్పుడూ స్పంది స్తుంటామ. నిండు మనస్సు నవ్యనవనీత సమానం సరే, పలుకు కూడా వ్యకగతుల విషయంలో దారుణాఖండల శస్త్రతుల్యం. అందుకే *నా గొడవిను నేను వజాయుధంగా పోల్చుకున్నది.

ఒక సత్యాగ్రహి, ఒక న్యాయవ ర్తనుడు, ఒక హితచింతనుడు, ఒక మాతృదేశభక్తుడు ఎటువంటి గౌరవాన్ని పొందడానికి అర్హుడో అటువంటి గౌరవాన్ని నర్వుమూ కాళన్న జనంనుండి పొందగలిగాడు ఆయనకు స్వంత ఇల్లు లేదన్నమాట ఒక విధంగా చూస్తే దబ్బర! జనుల గుండె గూశ్ళే ఆయన నివాసాలు. ఆ రకంగా ఆయన “వెయ్యిళ్ళ పూజారి.”

కవిగారు ఒక మంచి పదం తీర్చారు.

“దీపమొక్క_టె వేల దీపాల వెలిగించు

మనిషి ఒక్కడె కోట్ల మనసులను కరిగించు”

కాశోజీ తెలుగు గుండెల్లో వెలిగే అటువంటి దీపం.

ఆ దీపకాంతిని తన గేయకావ్యం ద్వారా అన్ని వైపులకూ (వసరింపజేస్తున్న కవి ధన్యుడు. అభినందనలకు అర్హుడు. మా నాన్న గారి *యాదిగ కాళోజీ బాబాయికి నమస్కరిస్తూ---

నాయని కృష్ణకుమారి 147-906

06861 2౧2౪2౧2 గెడ0 ఛ+ఉంగఉకుంం న 1ఎ1-33/, 08110026404111 ట1రేలం! క్ప6ం80164-500 020 తవిరేస!2 2౯264ల41 10020” గంం0012001 ₹106-స26314ల0€ ౨446 15=7-96 తతరగిణ వ46రేయలి 22ఫ20 వంక 529080 ఏంం?ల20/ తీవిరేష!2 ౨26 62068 నమజం2] 21601 శ్‌ లయు0ిల తమరేమిణ ౨౯2663 56266 10౯207 ౮౦౫01166 6009014166 02 (00? ౦£ 16 2౯66600 కళళ8810, త&.౨. వ్‌ళ2కు! 2జరుషజరే 8000 46000121 1034 ౨2192826 మమ2(41 20101 ]గంమంల 0 ఉంయిడేంగు/ 0% ౮4160123 50616 ₹7106-లె9ట1869601 56664001 హ్రకి[609 గంజరేంగ్యు తరణ 0264ట% య16ేంగం 08 ₹61208202 2066400. 18010653 తఈ800121102 ంనెఆ1కేలు! 0! ఉండడం 26ేట6ట 1 0240 క2రం[26 అన కావ్య పరిచయము శ్రీ వీరబత్తిని శ్రీకైలంగారు, సోదరుడు శ్రీ కాళోజీ నారా యణరావు గారి పళంసను గేయరూపంలో (వాశారు. ఈ కావ్యంలో కాళోజీ జీవిత చర్మితకన్న ఆయన గుణగణాల (పళంసయే (పధానంగా 'పేర్కాన్నారు. వీరి రచనకు కలిగిన స్ఫూల్రిని గురించి ఈ కింది చరణం వెల్లడిస్తున్నది. తా నిన్ను తలువగ మనను వెన్నవలె కరిగింది ఆనందముతొా పొంగి అమృతమును కురిసిందిం మని పేర్కొన్నారు. కాశోజీలో సహజంగా ఉన్న కరుణ, ఆవేశం, నిజాయితి, వీరిని ఎంతగానో ఆకరించాయి. వాటిని అనేక ఖై చరణాలలో ప్రస్తుతించారు. ఒక చరణంలో 1)

మళ! కష్టాలలో (ప్రజలు కలతబడి పోతుంటె కడగండ (బతుకులకు నో. కన్నీరు గార్చితివి, ఆంటారు. మరొకచోట అన్యాయమెచ టైన ఆగుపించెనా నీకు ఎదురొడ్డి నిలచితివి ఎదిరించి పలికితివి, అన్నారు. శ్రీ శ్రీశైలంగారు యీ కావ్యాన్ని (వాయడానికి సందర్భాన్ని గురించి యీ దిగువ చరణంలో యిచ్చారు, వేయి నెలల (అళుకులొ వెతలన్నా జూకావు వలె పలికు తిరిగి ఠా రా అల్లుకొని పోయావు. అంటాడు. కాళోజీకి 82 వళ్ళ వయస్సు త్వరలో పూరి కొను న్నది. అంటే సహ్మస చం్మదదర్శనం జరిగిందన్నమాట. ఇందుకు సంబంధించిన ఉత్సవం శ్రీ కాళోజీ చేసినట్టు లేదుగాని కవిగారికి యీ సందర్భం స్పురణకు వచ్చినది. ఈ సందర్భాన్ని పురస్రా రించుకుని గేయమాలను రచించి కాళోజీకి సమర్పిస్తున్నారు. వీరి కృషి పాఠకలోకానికి కాళోజీ చంద దర్శన ఉత్సవాన్ని జరుపవలనిన ఆవళ్య కతను గురించి (వజానీకాన్ని హెచ్చరిస్తున్నది ఇక్‌ కాళోజీ కవిత్వాన్ని గురించి రచయిత యీ దిగువ చరణా లలో (పశంసీంచారు,

స్తా చిన్న మాటలలోన కన్న చిత్రాలన్ని కల్పితము లేకుండ కవితలుగ (వాసితివి, (పజల వఐబాధలు స్వంత వాధలుగ భావించి గాయపడ మనసంత గేయాలు నవాసితివి. ఇంతేకాదు, కాళోజీ వ్రాసిన *నాగాొడ్రవి గురించి యీవిధంగా (వాశారు రచయిత. *నా గొడవ” అభిలమా నవుల గొడవగ మారి ఆంధదేశములోన ఆదరము పొందినది, ఈవిధంగా కాళోజీ గొడవ యావదాంధుల గొడవగ పరిణతి పొందినదని కవి చక్కగా వర్టించారు. కాళోజీ కృషి చేసిన అనేక ఉద్యమాలను కరేభామ్మాతంగానై నా కవి వివరించారు, ఈ సందర్భములో కవి (వాసిన గేయాన్ని పాఠకుల దృష్టికి తెస్తున్నాను. ఉద్యమాలలొ తిరిగి ఊరటను పొందావు ఉ ద్యమాలను నడిపి ఉప్పొంగి పోయావు.

ట్‌ ఆనుభవాలన్నిటిని అక్షరాలుగ మార్చి పాట లెన్నో వాసి (వజల మేల్కొలిపావు, కాళన్న పాటలను కమ్మగా వినిజనము కడలఠివలె ఉప్పొంగి కదలి వచ్చెను నిజము వై చరణాలు కాళోజీ ఉద్యమాలలో జరిపిన కృషిని గురించి, ఆయన కవిత లేవిధంగా _వజానీకాన్ని మేల్కొ-లిపింది వివరించారు. కాళోజీ తెలంగాణా పలుకుబడులను యీనడించిన వారిని ఏవిధంగా ఎదిరించింది యీ దిగువ చరణంలో (వాళారు. తలంగాణపు భాష పలుకుబడులను చూచి ఈసడీంచిన వారి నెదిరించినావెపుడు. కాళోజీ రాజకీయాలను గురించి యీ రచయిత యీ” దిగువ చరణంలో వివరించారు. పఠుల స్వేచ్చకు అడ్డు పడకూడదని ఎపుడు పలుకుచుందువు నీవు హపెడుచుందువు నీవు. ఒంటాడు, దీనినే ఒక నందర్భములో కాళోజీ యీవిధంగా (వాళారు.

మమ! “*ప్పక్రిభవించనోని పీక నొక్కు సిదాంతము ధి హిరణ్యకనిపునిదని మౌ ముగ్గురి అభిమతము,. అభ్మిపాయభేదాలు అనివార్యము జీవితమున పథకాల వివాదాలు (వజాస్వామ్యలక్షణాలు” కాళోజీ స్వభావాన్ని చక్కగా వివరించారు యీ రచయిత. ఇక షార్టీ రాజకీయాల గురించి కాళోజీ అభ్మిపాయాలను యీ దిగువ చరణంలో ఉదహరించారు. పాత్మివత్యమువోలె పార్టీీవత్యము అంటె సీకు నచ్చదు ఎపుడు సీవు మెచ్చవు ఎపుడు. అన్నిటికంటెమించి యీ కావ్యంలో కవిగారి రచన కాళోజీ అన్నదమ్ముల సోదరబంధాన్ని గురించి ఇచ్చిన వివరణ దీనిని యీ దిగువ చరణంలో వివరించారు రచయిత, వినిపించ దిటువంటి వింతగొలిపే చరిత కనుపించ దిటువంటి కమనీయమగు చఛరిళ,

నం! వీరి అనుబంధాన్ని గురించి కవి ఒక కథను కల్పించారు అది చాలా మనోహరముగా ఉన్నది అనాటి లక్ష్మణుని ఆదరముగా దలచి అతని రుణమును దీర్చ ఆఅవతరించెనా ఏమొ? రామేశ్వరుడు నాటి రామచం[దుడొ ఏమొ? కాళన్న శ్రీరామ కథలొ లక్మణుడేమొ? ఈ ఉదాహరణ అపూర్వమైనది. ఇక అన్నగారు కాళోజీ రామేశ్వురరావు గురించి ఈ విధంగా (వాళారు. ఎన్ని భావాలున్న ఎన్ని భేదాలున్న పలుకనెంచడు అన్న, అన్న చాటు తమ్మునిగా కాళోజీ జీవితాన్ని గురించి కవి (వాసిన చరణాలివి. “గవ్వ రాకడలేక గడియ తీరికలేక ఉద్యమాలని నీవు ఊర్జూరు తిరిగినా

తన 11 పనిపాటరేలేని వైన రాకడలేని నిన్నునీ పిల్లలను అన్న పోషిస్తుంచె, అన్న మాటలు నీవు ఎన్నడును వినలేదు ఆఅత్మాభిమానమును అనలు విశణువనెలేదు ” ఇక కాళోజీ వదినగార్త మరిదివట్ల చూపించే ఆదరాభిమానాల గురించి కవిగారు యీ చరణాలలో వివరించారు. “అన్నదేవుని వోల ఆఅదుకొన్స వాడుండ్ల వదినమ్మ తల్లివలె మదిని తెలినీన దుండ అన్నగారే గాని అమ్మలాంటిది వదిన వల్లెత్తుమాటైన పలుక నోచరు ఎప్పుడు, ఆ తలి కాళన్న ళా అమ్మక న్నను మిన్న అన్నకన్నను మీంచి

న అందుకే కాళన్న అఆటలన్నియు సాగె (బతుకంత (ప్రజలకే పంచు పెట్టుచు నూగె. అంటాడు, కాళోజీ ముందుండి నడిపిన ఉద్యమాలను వివరంగా [వాయ కున్నా దిజ్ఞ్మా_తంగానై నా పేర్కొన్నారు కవిగారు జల ప్రత్రి నిమజ్జనోత్సవం గురించి యీ దిగువ చరణములలో ఉదహరించారు. “గణపతి నిమజ్జనకు కదలిజనులేక మై వేల సంఖ్యలౌ జేర వేడ్క్య-పడ జేళావు. ఉత్సవాలను జూచి ఓర్వుజాలక ఆఅపీ అడ్డు నిలచినవారి నదిరిపడ జేళావు,” అట్టాగే “గందాలయోద్యమము కలిని పనిచేశారు పంతముతా (పతి పనిని న్వంతముగ చూకారు” అంటాడు. ఇక్‌ నారాయణ (త్రయము గురించ్చి

షా “నారాయణ (తయము జేరకుండగ జరుగు నమా చేశములేవి? సభనిండు దనమేది? కాళోజ్తీ కారాగార జీవితంలో అనుభవించిన బాధలను గురించి కవి యావిధంగా వర్చించారు. “అనారోగ్యము తోడ ఆవేదనల తోడ జై లుగోడల మధ్య కాలమును గడిపితివి, కాళ్ళు చక్కగ సాచి కదలు స్టలమే లేని చిన్నగదిలో వేసి నిన్ను బాదించినా అయినప్పటికి కారాగార శిక్ష కరినముగ తోచినా [కుంగిపోకే దెప్పడు లొంగిపోలే దెపుడుం అన్నాడు. . ఇక కాళోజీ భాషాభిమానం గురించి వివరిస్తూ “అన్య భాషలు నేర్చి ఆం(ధమ్ము రాదంచు సకిలించు ఆంధుడా చావవెందులకురా” అన్న కాళోజీ వాక్యాన్ని కవి ఉదహరించాడు,

నం. ఇక యీనాడు కాళోజీ పడుతున్న బాధ కవికి తోచింది కాబోలు. ఆయన యీ విధంగా ఆంటారు. “అనాటి నొవారు ఆగుపించరే యనుచు ఆని బాధ నీకేల? అని ఖేద మసలేల?” చివరకు కాళోజీని గురించి కవి యీవిధంగా [వాస్తాడు. కక్తార్ట న్న (బతుకంత కదలే [పవాహమ్ము కాళన్న కావ్యమ్ము గాలిలా సుగంధమ్ము” మొత్తం మీద పారకలోకానికి కాళోజీ స్వరూప స్వభావాలను చక్కగా వివరించి చెప్పారు కవి. సరళ సుందర శైలిలో అందరికి నచ్చే విధంగా గేయ రూపంలో యీ కావ్యాన్ని రచించారు కవి. పాఠక లోకపు ఆదరణను యీ కావ్యం చూరగొన దనటంలో ఏలాటి నందేహం లేదు, జ=కోదాటి నారాయణరొవు

పష క ళో త! స ( క్‌! "స న్స్‌ || గ్‌ బి బు న్‌ సం , ] ఉల ర్త (1 | , "స్ట క సా గలా? ప్రముఖన్యాయవాది న శ్రీ క. ఎన్‌, ఆర్‌. జి. _పసొద్‌ గారు 6 ౧4,81౬

కృతి సవుర్పణ

(వముఖ న్యాయవాది

కె.ఎన్‌ ,ఆర్‌.ఓజ. పసాద్‌గారికి

రెండు వూటలు కడుపు నిండ అన్నము లేక అలమటించెడి (వజల కన్యాయ మేదైన జరిగితే పరుగెత్తి కరిగివచ్చెద రెవరు? న్యాయమును వాదించ నడుము క చ్టైదరెవరు? ధనమదాంధుల నెపుడు తలశెత్తుకొనువారు నిరుపేదలను దలచి కరుణజూ వెదరెవరు? ధనము ముఖ్యముగాదు ధర్మమే ముఖ్యమని చట్టపరముగ ముందు సాగి పోరేదెవరు?

శమం 11 డబ్బు ముఖ్యముగాదు డాబు ముఖ్యము గాదు వెన్నలాంటిదిె మనసు కన్న ముఖ్యము లేదు. ధనమె ముఖ్యమటంచు దలచు న్యాయవాదులు కలరు నేడు, వారికి కనుపించరు "పేదలు. ధనముకే న్యాయమిక దాసోహమనియంటె ధర్మదేవత ఏడ్చి ధరణి మనునా యింక? ఇరువదేక్శుగ నిన్ను ఎరిగి నేనున్నాను (ప్రముఖ న్య్థాయవాదని (వజలనగ విన్నాను, న్యాయమును గెలిపించు ధ్యేయమే సి వృత్తి చట్టమును ఆడుగడుగు చాటేవు ఎలుగెత్తి. నలుబదేళ్ళుగ (వముఖ న్యాయవాదిగ ఉండి ఎందరికొ న్యాయమును అందజేనితి వీవు.

ఇనేన న్యాయవాద వృత్తిని నమ్ముకొని తీయగా (బ్రతుకంత (పజలత్రై పంచిపెట్టితి వీవు. న్యాయవాది _పసాదు నవనీత హృదయుడని (పజలంత సీదరికి పరుగెత్తి వస్తారు, నిరుపేద లెందరో నినుజేరి అర్జించ న్యాయపరముగ నిలచి చేయూత నిచ్చావు మనసున్న మనిషిగా మానవత మూరిగా అభ్యుదయ భావాల ఆదర్శ వాదిగా ఉన్నతపు విలువలను ఎన్నుకొని నీవెపుడు ఉపన్యాసములిచ్చి ఉప్పొంగి పోతావు. హన్మకాండలొ జరుగు అన్ని నథలకు వెళ్ళి మంచి భావాలెన్నొ పంచివెడు తుంటావు

వడి అటువంటి థావాల ఆదర్శ మూర్తివని కై మోడ్చి మనసార కమనీయ భావాల కాళశన్న కావ్యమును ఆనందముతా పొంగి ఏనాటి బంధమో ఈనాడు యీరితి కొవ్యములొ బంధించి కరిగి పోతున్నానుం అందాల నాకృతిని అందుకొని తమ్ముడని ఆనందమున దేలి ఆధరించుము నన్ను,

కృతజ్రతాంజలి జ్యో

నా యీ కావ్యమునకు పీరిక [వాయనలసినదిగా, పరిణత కవయితి, నిండుమనస్విని, పూజనీయ ఆచార్య నాయని కృష్ణకుమారి వైస్‌ చాన్స్‌లర్‌ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము గారిని కోరగా, ఆప్యాయ తతో నా కావ్యాన్ని ఆమూల్మ్యగముగా చదివి అవ్యాజానురాగంతో “నాన్నగారి 'యాది'గ” అక్షరాశిస్సులు సంతరించి యిచ్చినందులకు వారికి నా గౌరవ వూర్వక నమస్ఫ్సుమాంజలులు.

(వముఖ స్వాతంత్య నమరయోధులు, ఆంధధ్మపదేశ్‌ సమర యోధుల నంఘ ఉపాధ్యక్షులు, తెలంగాణా స్వాతంతత్య నమరయోధుల సంఘాద్యక్షులు మరెశ్నో ఉన్నత గౌరవ పదవులున్నవారు, కాళోజీ నారాయణరావు గారికి ఆప్తమ్మితులు, “మేము ముగ్గురం” అనేవారిలో (కాళోజీ, కోదాటి, కొమరగిరి) ఒకరై నవారు కోదాటి నారాయణరావు గారిని కలసి “కాళన్నకథ" కావ్య (వాత (పతిని వారికి నమర్చించి పరిచయ వాక్యాలు [వాయవలసినడిగా సవినయముగా మనవి చేసితిని, వారు ఆదరణతో అంగీకరించి ఆప్యాయతతో పరిచయ వాక్యాలు (వాసీ యిచ్చినందులకు వారికి నా కృతజ్ఞకాంజలి.

తొణకని మనసుతో, తూకం తప్పని మాటలతో, తొందరపడని అడుగులతో, ఇరువదేళ్ళుగా నాకు పరిచయమున్న నహృదయమణి, విజ్ఞాన (సజ్ఞా సింధువు, సరళ, సరస, సాహిత్య (పియులు, రనజ్ఞులు, (వముఖ న్యాయవాది శ్రీ కె. యస్‌ అర్‌. జి. (పసాద్‌గారికి నాయీ కావ్యాన్ని ఆత్మీయంగా అంకిత మివ్వాలనుకొని నా కోరికను వారికి సవినయముగా మనవిచేశాను, అందుకు వారు నంతోషంగా ఆంగీకరించి నందులకు (వత్యేక ధన్యవాదములు.

వైమననీ1

ఈ కావ్య ప్రచురణకు అత్మీయతతో, కావలసిన ధనసహాయాన్ని అందించిన సాహిత్యాభిమాని, ఉన్నత విద్యావంతుడు చిరంజీవి గ'కా శ్రీదర్‌ గారికి భగవంతుడు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాలతో తులతూగుతూ నిండ నూరేళ్ళు జీవించే మహద్చాగ్యాన్ని పసాదించాలని భగవంతు డిని వేడుకొనుచున్నాను.

ఈ కావ్యరచనకు, మరియు (ప్రచురణకు (ప్రోత్సహీంచి సకల విధాల నాకు సహకరించుచూ ముృుదణ పూర్తి అయ్యేవరకు నన్ను వెన్నంటియున్న ఆప్తమ్మితులు, నాకు అ్యగజుని లాంటివారు శ్రీ ఎమ్‌. చ్మకపాణి గారికి నా (పేమపూర్వక ధన్యవాదాలు.

ఈ కావ్యముఖ చికానికి అందమైన అక్షరమాలతో నామకర ణాన్ని (వాసి పెట్టిన (ప్రముఖ చ్మితకారులు, రచయిత, కవి మ్మితులు థ్రీ శీలావ్మీరాజు గారికి నా కృతజ్ఞతలు.

నాయీ కావ్యాన్ని అందంగా ముుదించి యిచ్చిన మిషతులు / పద్మావతీ ఆర్ట్‌ (ప్రింటర్స్‌ అధినేత శ్రీ పి, శ్రీనిదాసు గారికి న్గా కృతజ్ఞతలు.

ళో ఎా=వీరబ వత్తిని (శీైైలం

కాళన్న కథ కాళశన్న సీ కథను కమ్మగా (నాయనా? భవదీయ భావాలు పాటగా పాడనా? నిన్ను తలువగ మనసు వెన్నవలె కరిగింది ఆనందముతా పొంగి అమృతమును కురిసింది. అందాల నీ చరిత ఆత్మీయునిగ జేసె నిండుపున్నమి నాటీ పండువెన్నెల తోచెం తీయతీయని తేనె తెలగాణ పలుకులను ఒలికించి కమ్మగా పలికితివి కవితలను. తీయగా “నా గొడవ” తెలుగు కావ్యము (వాన్‌ ఎన్నెన్నొా భావాల ఎదలు పొంగించావు కాళన్న కథ క! |

తెలగాణ (పజలలో మెలిగి మేల్కొలిపావు ఆంధ నత్కవులలో ఆఅందముగ నిలిచావు. కాళన్న “నా గొడవ” కావ్య దీప్తుల లోన (పజల నడిపించావు పరుగు దీయించావు, వజల బాధలు జూచి పరితపించితి వేమొ! “నా గొడవోగా పాడి నడువ నేర్చితి వేమొ। వేయి నెలల [బళతుకులొ వెతలెన్నా జూళావు వల్లెపల్లెకు తిరిగి అల్లుకొనిపోయావు, మునలితనమను మాట అసలు మననసుకె లేదు ముదిమి అన్నది ఎపుడు మురికి దేహము వరకె. క వీరబత్తిని తీశై లం

మళల్లివలె మనసంత చుధురభావాలతో ఆఅతరపు రూపమున ఆఅందముగ పూయించి తరతరాలకు ఎపుడు తరగనీ సంపదగ బంగారు భావాలు పరిమళింపగజేసి, అతిథివలె ఉంబేమి అవని విడిచితెనేమి పలికిన ఆతరాలు వెలుగు నక్మతాలు. మూడు తరములనుండి వేడుకగ (బతుకంత (పజల ఉద్యమాలకు వంచి వెట్టితివీవు ఏ ఇంటిలోనికిని నీ ఇంటివలె తలచి ఆత్మీయులుగనెంచి అడుగు వేసితివీవు. కాన్న కఠ తి

పీ ఇంటి 'కేసటయు ఎంత నసులువో నీకు (వతి మనసు దోచియును పలుకరించగ సులువు. ఎవరు ఎదురై పిలచి ఏ ఊరు రమ్మన్న అతని వెంబడి నడచి ఆ ఊరు వెళ్ళితివి. కష్టాలలో (వజలు కలతపడిపోతుంటె కడగండ్ల (బతుకులకు కన్నీరుగార్చితివి. వీదవారల బాధ గాథలెన్నో వినుచు కలతపడితివి నీవు కరిగిపోయితివీవు. అన్యాయమెచ టైన ఆగుపించెనా నీకు ఎదురొడ్డి నిలదితివి ఎదిరించి పలికితివి.

క్షీ వీరబత్తిని (్రీకైలం

నిజము పలికినవాజి నిందించు లోకమని లెక్క చేయవు ఎపుడు లెక్కించబోవెపుడు. (పజల గొడవలనెన్నా పరికించి బాధతో కరిగి *'నా గొడవి యను కావ్యమును ాసీతివి. కాళన్న సీ కవిత క నీ ఎరుగ దెపుడు వేమన్న కవితవలె వెలితి ఎరుగదు ఎపుడుం మనసు కమ్మగ విప్పి మనసార పలికేవు పదాడంబరముతైై పరవశించవు నీవు, కనులముందర జరుగు కపట నటనలు జూచి ఉన్న మాటలె ఎదుట అన్నావు నీ వెపుడు.

కల్లోలిత [వపంచజీ గాధలే నీ కావ్య గొడవలో కనుపించు గోడులై వినిపించు. కాళన్న సీ వెపుడు కారుణ్యమూర్రివే చెడు చేయు వారలకు చెండాడు కాలుడనె. అలంకారము లేని అందాల నీ భాష వీనులకు నత్యమై వినిపించు మా ఘోష. చిన్నమాటల లోన కన్న చిితాలన్ని కల్పితము లేకుండ కవితలుగ వాసితివి. (పజల బాధలు స్వంత బాధలుగ భావించి గాయపడ మననంత గేయాలు నాసితివి.

(వత్సోమ్క బాణమై (పతివాది గుండెలో గుచ్చుకొనుచుండనిను మెచ్చుకొనునా వాడు? దుష్టులకు భయముతో దూరముగ పోలఠేవు గుండెలో పిడుగువఠె మండిపడతావెపుడు. నా గొడవ” గేయాలు నలుగురి గొడవకాదు తెలంగాణపు గొడవ తెలుగువారల గొడవ. “నా గొడవొ ఆభిల మా నవులగొడవగ మారి ఆంధదేశములోన ఆదరము పొందినదిం నీ కవితలో ఎంతా నిజమైన శక్తుంది ఆశకకె 'హేచ్చరిక అనుకొనుచు మెచ్చిరిక కాళన్న కథ ॥

నమాజము నిను జూచి సలాములు చేస్తుంది కన్నె్యరజే న్తివా గజగజ వణకుతుంది. తనలోని కుళ్ళుంత తడుముకొని చూస్తుంది భయముతో ఉలికిపడి బయటపడ వేస్తుంది. ఎడ్జీ మాటలు కావు గుడ్డి ఆశలు లేవు చూచినవి తోచినవి చురకలై పోవెపుడు, ఈండడీది మహారాష్ట్ర తల్లిది కర్నాటక తిరుపతిలొ ఇద్దరికి పరిణయము జరిగినది, తల్లికి తెలుగు రాదు తంగడి కన్నడి కాదు ఇరువురెరిగిన భాష వీ ఒక్కంటిని లేదు,

ఠి సీరబశ్రిని శ్రీ కైలం

తంగడి చిన్నాయనయె తనువు చాలించెనని మడీకొండ అతనింట మకామును చేయుటకు రెండేండ్లు సీకింక నిండలే దానాడు తలి తంగడితొ కలసి స! తరలి వచ్చితి విటకు, ఆనాటి కలెక్టరు ఆనాటి మినిన్షరు రంగారావు నపుడు రావయ్య అని పిలచి, ఆతని (శమళిక్షణకు ఆనందపడి నచ్చి ఆంగ్ల థాష [పతిభకు ఆశ్చర శ్ట్‌పడి మెచ్చి నవభావ యువకుడని రెవెన్యూ శాఖలో ఉద్యోగమును యిచ్చి ఉప్పొంగిపోయారు, కాకన్నకద: (న్స

తండి రంగారావు తల వంచలేదెపుడు ఇంగ్లాండు (టేనింగు కిష్టపడ లేదెపుడుం పందొమ్మిదివందల పద్నాలుగులొ నీవు రట్టిహళ్ళి (గామపు మట్టిలో మొలకవై కాళోజీ వంళపు కమనీయమూర్థివై రంగారావుగారి రతనాల కొడుకువైై కర్నాటకలౌ పుట్టి కాకితీయ రాజుల కళకు నెలవగు ఓరు గల్లు జేరితివీవు. వీర గణపతి చక వర్తి కోటలౌ తిరిగి వీర ర్ముదమ దేవి ధీర భూమిలొ పెరిగి [0 వీరబ శ్తిని షల్లీనై ఇఆ

వహన్మకొండలా ఉండి ఆందోద్యమము నడిపి ఆందోన్నతిని లోక మందు చాటితివీవు. విద్యార్థి దశనుందె వీరవర్యుని వోలె (వతిరంగమున జేరి పరుగు దీసితి వీవు. ఆనాడు యీనాడు ఏనాడు అయితేమి న్యాయ దేవత మురియ నడువగో రెదవీవు, ఆనాడు నంఘములొ అడుగడుగున కనపడు అక మాలను ఎన్నొ ఆలకించిన నీదు గుండె మంటల తోడ మండిపోయెనా వమొ? ఆ మంటలే, దిశల నంటుకొని పోయెనో? శాళన్న్న కథ. క!

నైజాము పాలనలొ నొజీ చర్యలు జూచి “నా గౌొడవ”గా వాసి ఊగిపోయితివేమొ? రజాకారులు జరుపు రాక్షసత్వము జూచి వాధతో మనసంత రోదించెనో యేమొ? అందుకే నై జాము అంతు చూడాలంచు ఆ(కమాలను ఎపుడు అణచివేయాలంచు. "సేదవారల (బతుకు బాధ బాపాలనుచు అకమాలిక ముందు అంతరించాలంచు శ్రీల నెందరొ చెరచి చెరబట్టు రాక్షసుల వాత్య లెన్నో చేయు హంతక రణాకార్డ్‌ 1|ీ వీరబశ్రిని శ్రీశై తభ

రొబందు కృత్యముల రాక్షసత్వము లెల్ల

“నా గౌొడవ*ోగా [వాని నలుగురికి వినిపించి రజాకారులు జరుపు రంకు బొంకుల నెల్ల తెలంగాణలొ వారి జులుము నడకల నెల్ల కనుపించునట్టుగా కనుల ముందుంచావు జెదరవదని (పజల

చి ఎదలు పొంగించావు. కరకుకత్తులు జూచి వరుగెత్తి పోలేదు ధీరమూ ర్తిగ ఎపుడు ధైర్యమును విడలేదు. ఉద్యమాలలొ తిరిగి &ఊరటను పొందావు ఉద్యమాలను నడిపీ ఉప్పొంగిపోయావ్సం కాళ్ళన్న కథ న!

అనుభవాలన్నిటీసీ అతరాలుగ మార్చి పాటలెన్నో వాని (వజల మేల్కొలిపావు. నీతికై పతిశణము నిలిచి పోరాడావు 'స్వేచ ఏకె. (బతుకంత స్వచ్భముగ నడిపావు. (వతి అక్షరములోన (బతుకు పాటలుపాడి ఆతరాగరములో అశువులు కురిసావు. పల్లె పల్లెకు తిరిగి (ప్రజల మేల్కొౌలిపావు తెలంగాణపు వజల వెలుగువై నిలిచావు. గుండె గుండెను నాడు పిండివేనీిన కలత లన్ని ఒకటిగజేసి అవి పొటలుగ (వాసి కేజీ వీరబత్తిని శ్రీశైంల

పరుల బాధలు జూచీ కరిగిపోయావెపుడు చెమ్మగిల్లిన కనుల చెలిమి తెలిపావపుడు. రాష్షసత్వము ఎచట రంకెవేసిన జూచి ఎదురేగి నిలిచావు ఎచురించదలిచావు. న్మిదించు తమ్ములను నిద మేల్కొలిపావు కరుడు గుండెలు చీల్చ పరుగు దీయించావు. పల్లె (పజలందరును పలుకు ఖాషలొ ఎపుడు పాటలను (వాళావు (పజాకవి వైనావు. కాళన్న పాటలను కమ్మగా విని జనము కడలివలె ఉప్పొంగి కదలివచ్చెను నిజము, కాన్న కథ 16

[వజాకవి కాళన్న పలుకు వాకులతోడ శళు గుండెలు చీల్చి చండాడితివి సీవు తెలంగాణపు (సజల. పలుకు మాండలికాల భావమాధుర్యమును బంధించి వేళాపు. కవటమెరుగని మనసు కరుణ కురిసే మనసు పరుల సుఖమును జూచీ పరవశించే మనసు. మానవతతో ఎపుడు మధురముగ ఉప్పొంగి కల్మషము నోర్వనిషా కమ్మనిది నీ మనసు. పొగడు వారల జూచి పొంగిపోలే దెవుడు. అభినూనులను జూఛి ఆఅదరించితి వెపుడు..

ఆయిన వారలన్టే న అన్యు లెవ్వరినైన అందరిని _పేమతో ఆదరించితి వెపుడు. కష్టజీవుల నెపుడు కరుణతో జూళావు బోళా శంకరునిగ పొంగిపోయా వపుడు. కరకు గుండెలవాడు కాటేసెవాడైన మానవతతో పొంగి మనిషిగా జూళావు, గూండాల నెదిరించ గుండెనిబ్బర ముతో ఎదుకేగి నిలిచావు. ఎదిరించి చూపావు (వతిమనిషి కర్థమగు వలుకులను వొలికించి (ప్రజల మేల్కౌలిపాడు (వవాకవి వేమన్న. కాళన్న కథ కటుక |

ఆధదోరెరిగిన భాష ఆందముగ నుండునని (పజల భాషలొ పాట పాడుకొనె గురజాడ. గురువగు గార్లపాటి గుండెలో మెదలంగ (పజల వాడుకభాష పొటలుగ జేళావు. (వతి పాటలో పలుకు పసిమి బంగరుమాట (1పతివాడు తన నోట పాడుకోను నీ పాటం (పతి పాట గుండెలో (పమిదలా వెలిగింది మనిషి మనసులొ పిరికి మాట మరిపించింది. (కొత్త భావములెన్నా కోరకుండగ వచ్చి అవినీతి నెదిరించ అడుగేయ నేర్చాయి. క్వి పీరబత్తిని శ్రీశైలం

నీత్యమును నీ నడక నత్యమును వెదకుటకె నిప్పులాంటి నిజమును చెప్పుకొను కోనమే. ఆ న్తీపాస్తులు లేవు ఆరాటమేలేదు

ఆళనే లేదు, పే

రాశ అసలే లేదు. "పేరాశ యితరులను (ప్రేమించనీయదట। స్వార్ధచింతన ముందు సాగిపోనీయదట!। అన్న ఇల్లునె ఎప్పుడు ఆనరగ చేసుకొని న్వంత ఇల్లును గూర్చి చింత బానీరి వెపుడు, న్వంత ఇల్లే లేని నన్యాసివే నీవు

ఆ స్రిపాస్తులు అనలు అన్నగాొరే సికుం

కాళన్న కథ కఫీ

తమిళ చెత్తనములో తలడిలిననాడు ఛార్వా ఆం్యధరాష్ట్ర్రముకారకు ఆరాటపడునాడుం పొట్టి శ్రీరాములే పొంగి ముందుకు సాగి భాషా రాష్ట్రములని (బతుకు త్యాగము చేయ ఆం(ధులకు ఒక రాష్ట్ర మవతరించిననాడు మూడు కోట ఆంధుల ళా ముడి బిగించిననాడు, తెలుగ్యువజ లొకచోట కలసీ శితకాలంచు ఆనందముతా పొంగి ఆకసము కెగిరావు. తెలంగాణపు భాష వలుకుబడులను జూచి ఈసడీంచినవారి నెదిరించినా వెప్పుడు. త్రి వీరబత్తిని శ్రీశైలం

1వతిజిల్ల కొకయాస పలుకుబడిలోనుండ అన్ని యానలుగూడ ఆంధులవెగదయనుచు ఒకరి యాసను ఒకరు ఒకరి మాండలికముల ఏవగించెడివారి నెదిరించుమన్నావు. ఇషపడనటి పని ట్‌ టబ ఎవరు చెప్పినగాని నిన్ను పోషణజేయు అన్న చెప్పినగాని విన నొల్ల వీవెపుడు వినిపించుకో వెపుడు పరుల వంచెడివారి పనిబ భ్రైదవు ఏపుడుం మనసునకు నచ్చినది మనసార మెచ్చినదె కష్టపడి నీ వెపుడు జ్‌ శో సర య్య (గంకోంత || (40 జల మల్లో [ ఖనన టీ

పరుల "స్వేచ్చకు అడ్డు పడకూడదని ఎపుడు పలుకుచుందువు నీవు హైడుచుందువు నీవు. పాత్మివత్యము వోలె పార్టీ వత్యమంటె నీకు నచ్చదు ఎపుడు నీవు మెచ్చవు ఎపుడు. స్వాతంత్య సాధనకె సౌాగిఫోయ గాంధీ హెౌరీల నెప్పుడును న! పట్టించుకొనలేదు. గాంధీ కాతవోలె కాళన్న సీవెపుడు పార్టీలు అంటెనే పట్టించుకోవెపుడు. పార్టీ రహితమైన పార్లమెంటే ఉంటె ('వజాస్వామ్యములోన (పగతిగలదంటావు, లి సీరబత్తిని శ్రీశ్తైలం

సహృదయముతో హెంగి సమనమాజ సేవకు సాగిపోవాలంచు ఈఊగిపోతావెపుడు. మనిషి మనిషిని జూచి మధురముగ ఉప్పొంగి మానవతతో కరిగి మసలుకోవాలనుచు పరుల బాధల నెపుడు పంచుకోవాలంచు కదలిపోతుంటావు కరిగిపోతుంటావు. (పజాకవి కాళన్న (వజల బాధలగూర్చి (ప్రతి పాట చరణములో పాొడుకొంటుంటావు. [పజల 'సేవకె బతుకు పర మార్థమని ఎంచి (బతుకంత (ప్రజలకే పంచి పెట్టితి వీవు కాకన్న కథ జ

పదవులను ఆఖించి (పలోభము కొంగలే ఆస్తులని ఆంతస్తు కాశపడి పొంగళఠే. సాద సీదా (బతుకు సాగించినావెపుడు స్వార్హ్దచింతన వీడి ! సాగిపోయావెపుడు. పెద్ద భవనాలై న పేద గుడిసెలలోన స్నేహితుల ఇండ్లలో చెలిమితో కాలిడుచు విందుభోజనాలు, ప నందుగా జేళావు 'సేదవారల రొజై పేమతో తిన్నావు. వూల వానన నిండు పాలరాతి మేడల ఆయనము కలుగంగ పాయనము మెక్కితివి, ల్లగ నీరబశ్రిని శ్రీక్లైలం-

కాలినడకతోనై న కారులో తిరిగినా నమయమున కేదైన నరిపెట్టుకున్నావు. గుట్టలెన్నో ఎక్కి గట్టులెన్నో దిగుచు బ్‌ యలతోందున దూకి లోతులెన్నో చూచి ఇది నాకు వలదంచు ఆది నాకు సరియంచు అలవాటు అన్నవీ అనలు నీకే లేవు. పెద్దవాడై తేమి 'పేదవాడై తేమి ఆందరిని ఒక తీరె ఆదరించితివివీవు. సాహితీపరులతో సంఘ సంస్క ర్తలతొ నాయకులతోనై న నవనాగరికులై న కాశన్య కథ వగ

ఎన్నెన్నా భావాల నిన్ను జేరిన వారి అందరిని చెలిమితో ముందు నడిపితిపవీవు. తినగ నోచని నోరు కనగ నోచని కళ్ళు కడిగికే ఫలమేమి? కడుగకుంటే నేమి? మాట్లాడ నోచనిది మనుషులకు నోరేల? కడుపు నింపగలేని కష్టపడు వని ఏల? "సేవ చేయగలేని జీవితము మనకేల? శిననోచలేనట్టి మనకు చేతులు వల? మనిషి నృర్శ నోచని మనకు శరీరమేల? మనిషిని యేమించని మనను మన కది ఏల?

(ఐళుకు కొక అర్థమని (బతుకు పరమార్జమును తెలునుకొనలేనట్టి తెలివి మన కది ఏల? అని నీవు కాళన్న మనసార ఆంటావు (బతుకు సార్థకవరుచ (బతుకుమని అంటావు. ఖ వ ఫే పురాజేతిహానపు పుణ్య కథలను చదువు మానవాళి చరితను మధురముగ తిలకించు కథలెన్ని చదివినా కొవ్యాలు చదివినా ఆఅందమొలి'కే (బతుకు బంధాలు చూచినా కాళశన్న సోదరుల కథవంటి కమ్మనిది కనలేవు నీ వెచట వినరాదు నీ శెచట. కాళన్న కథ కి

(గంథాలు ఎన్నెన్నా ఆందముగ తిరగేసి చదివి చూచినగాని సౌగదిసినగాని నేటి మానవచరిత నీతి నియమాలన్ని వెతికి చూచినగాని వెలికి తీసినగాని వినిపించ దిటువంటి వింతగొలి'పే చరిత కనుపించ దిటువంటి కమనీయమగు చరిత రనరమ్మ భావాల రామేశ్వర రావును హిందీ, ఉరు కవిగ అంద రెరిగినవారె. ఏడు నెలల వయనున వీడేండ్డ వయనున్న అన్న భుజముల నెక్కి= హోయిగా' పెరిగావు, స! వీరబ శ్రినీ శ్రీజ ల$

ఏడు నెలల నుండియు ఎనుఐదేండ్దు దాటిన అన్న భుజముల వైన అట్టాగే ఉన్నావు. అన్న చమ్ముల చరిత అప్పురూపమగు చరిత ఆశ్చర్యమనిపించు ఆనందమును గొలుపు. శ్రీరామచం్మదుడే సీతమ్మతో కలసి కానలకు మెల్లగా కలసిపోయిననాడు ఆనాటి లక్ష్మణుడు అన్న "సివకు కదలి కరిగి కమ్మగ మురిసి కలసి సాగెను ముందు అన్నకై తన బతుకు అంకితమ్మునుజేసి ఆనాడు లచ్ముణుడు ఆనందపడిపోయె. కాశన్న కథ్ళ శ

రాగరంజితమైన రాజభోగము వీడి అందాల (_బతుకంత అన్న సేవలొ గడిపె. కానలకు వేంచేసి కష్టాలతో (బతికి అన్న ఆశీస్సులకు వెన్నవలె కరిగాడు. అడవిలో తన తోడ అల్హలాడిన వాడు తవ సేవకై ఎపుడు తలడిలిన వాడు చా రా ఆ జన్మలో తనను ఆదరించినవాడు (బతుకంత తన కొరకె పంచి పెట్టినవాడు అన్నమాటను ఎపుడు ఆధిగమించనివాడు అన్న గితను దాటి ఆడుగు వఫేయనివాడు, ల0 వీరఖ తిని శ్రీశైలం

ఆనాటీ లవ్మణునీ ఆదరముగా దలచి ఆతని రుణమును దీర్చ అవతరించెనా ఏమో? రామేశ్వరుడు నాటి రామచం్మదుడు ఏమొ? కాళన్న శ్రీరామ కథలొ లక్ష్మణుడేమొ? కాళన్న మనసులో కమ్మగా మెదలంగ అనాటీ లక్మణుడు ఆని తలచినాడేమొ? ఆనాటి లమ్మణుడు అన్న ఆజ్ఞలౌ నడచె ఈనాడు కాళన్న ఎదురుపలుకగ నిలిచె. అతని పలుకులు వేరు ఇతని తలపులు వేరు ఆతని దారులు వేరు ఇతని తీరులు వేరు. కాళన్న కఠ శ్ర

అతను పొనని ఆంచి ఇతను కాదని అనును ఆతని భావము వేరు ఇతని బాధలు వేరు. ఎన్ని థావాలున్న ఎన్ని భేదాలున్న పలుకనెంచడు అన్న. ఎచ చటికి వెళ్ళినా ఎందులకు వెళ్ళినా ఎన్నాళ్ళు వెళ్ళినా ఎన్ని నెలలెల్లినా ఎందుకు వెళ్ళితివని ఎప్పుడడుగనులేదు. వైస సంపాదించ పనిచేయ మనలేదు. కాళన్ననే కాదు కాళన్న కుటుంబము పోషిస్తు ఉన్నాడు పొంగిపోతున్నాడు.

ఉద్యమాలను నడుపు ఉద్యమకారులంత కళాకారులతోడ కవి పండితులు గూడ మీడంరు అడుగిడిన మీ యింట ఐస చేసి ఆతిథ్యమును ఫౌంది ఆనందపడువారు. అన్నగారే దయతొ నిన్ను మదిలో దలచి సాదరముగా వారి నాదరించే వారు, గవ్వ రాకడ లేక గడియ తీరిక లేక ఉద్యమాలని నీవు ఊరూర తిరిగినా వనిపాటలేలేని వెస రాకడలేని నిన్ను నీ పిల్లలను అన్న పోషిస్తుంటె కోళన్న కథ కక తి

అన్న మాటలు సీవు ఎన్నడును వినలేదు ఆత్మాభిమానమును అసలు విడువనె లేదు. “నాబ్లు రోజులు ఎవరొ నాకు అన్నము పెడితె సర్కారు పింఛనును సాంక్షన్‌ చేసిందని బిరుదిచ్చి నాపైన [యేమ చూపించెనని నర్కారునకు వంగి సలాములు చేయలే. . ఎనుఐదేండ్డు చాటిన ఎనలేని 1పేమతో మమ్ము 'వెంచిన అన్న మాకైన విననేను. మానాన్న చనిపోవ మా ఆస్తి వారసని మమ్ము పోషించెనని మాటైన ఆనలేను* లి వీరబత్రిని శ్రీశైలం

తల్చితంథడులు చస్తు తమకిచ్చిపోయినది ఆ న్తీపాస్తులు కావు ఆశీస్సు లన్నావు.

“నా భావముల నెరిగి నాకు స్వేచ్చను యిచ్చి నా దారిలో నన్ను నడువనిచ్చినవాడు రమణీయ భావాల రామేశ్వరుని కొలచి అతనికే “నాగొడవ” అంకితము యిచ్చాను." ఎచధైన విన్నార? ఎచటైన కన్నార? ఇంత చ్మితపు గాధ వింత గొల్పే గాధ, ఒకరా నెలనా కాదు

ఒక్క- ఏడును కాదు ఎనుబదేండ్డుగ బరువు ఎంత ఓపిక మోయ! కాళన్న కథ కిల్‌

స్వంత కొడుకే పనికీ సాగిపోవనినాడు వెస సంపాదించ పరుగులెత్తనినాడు, కన్నవదారలె ఎంతొ కరినముగ చూస్తారు కలతపడికేమిటని కటువుగా పలికేరు, పనిపాటలను మరచి పరుల "సేవని తలచి తన [(బతుకుతెరువునే తాను మరచినవాడు ఏ ఊరు వెళ్లాడా? ఎవరితో వెళ్తాడా? చౌర స్త ఇళ్లాడా? చెరసాల శెళాడా? తనకె తెలువనినాడు తానె తలువనినాడు తనవారి కెటు తెలుపు తన దారిలో మలుపు? లికి వీరబత్తిని శ్రీశైలం

చ్మితమైనది యిది, వి చ్శితమైనది ఎంత? మానవుల చరితలో మరచిపోవని వింత! గాలి ఎటు పోతుందొ? గంగ ఎటుపోతుందొ? తెలుపవచ్చునుగాని పలుకవచ్చునుగాని ఏ రోజు కాళన్న ఏ ఊరు వెళ్తాడొ? ఏ ఊరిలో తాను ఎవరితో ఉంటాడా? ఏంతవరకుంటాడా? ఎపుడు తిరిగొస్తాడొ? ఎందరితా వస్తాడొ? ముందు తెలువడు గదా! ఎపుడేమి చేస్తాడొ ఎవరు ఊహించేరు? ఎవరు చెప్పగలేరు ఏమి విస్పగలేరు.

అన్న దేవుని వోలె ఆదుకొము వాడుండ వదినమ్మ తల్లివలె మదిని తెలినినదుండ, ఆన్నగారే గాని ఆమ్మలళలాంటిది వదిన పలుకనోచరు ఎపుడు, తరతరాల నుండియు తగవుమాటే మరచి ఉమ్మడి కుటుంబములు కమ్మగా మనలేద? (వతి చేయి పని చేస్తె (వతి అడుగు ముందేసై ఉమ్మడి కుటుంబాలు కమ్మని కుటుంబాలు. కొందరే పనిచే సై ఎందరో భోంచేస్తై ఉమ్మడి కుటుంబములొ ఉండునా సుఖళాంతి? ఫ్రీ నీరబత్రిని శ్రీశైలం

ఆ కుటుంబము నరక మనుభవించకపోద? ఆ కుటుంబ గౌరవ మంతరించగబోద? తండి నంపాదించి తన తనయులకు వంచి ఇచ్చిపోయిన ఆస్తీ మచ్చుకై నను లేదు. అన్న నంపాదనతా అందరిని పోషిస్తు అతిథులందరినెపుడు ఆదరముతో చూస్తు తన బాద లేనాడు తమ్మునితా కదుపలే ఆతని క ర్తవ్యమును అతనికే తెలుపలే. ఎంత రాముడు ఐన ఎంత సోముడు ఐన మనసు కమ్మనిదైన మనను వెన్ననె ఐన కాళన్న కథ 3

ఐగ్గమని ఒకనాడు అగ్గిలా మండదా? కాంతమంతయు వీడి సందమై పొంగదా* అన్న రామేశ్వరుడు వెన్నవలె కరిగినా అన్న భార్యయు గూడ ఆదరించాలి గద? ఎంత శాంతము ఉంటె ఏమి ఫలముంటుంది? కలతలను కలిగించి నిలదీయ మంటుంది. పనిపాట లేకుండ (వజల ఉద్యుమాలని ఊళ్ళు తిరుగుతు ఉంటె ఊర్కొంటు చూస్తార? ఎన్నాళ్ళు ఆతనిని ఇట్ల పోషిస్తారు? తమ్ముడని ఎన్నాళ్ళు తలచుకొంటుంటారు? శ్ర0)- వీరబ త్తిని శ్రీశైలం.

అతని [బతుకేమిటో అతనినే చూచుకొని (బతుకు పొమ్మనియంచు బయటగెంటితి గాని మన పిడ పోదనుచు మన బరువు దిగదనుచు అసి అన్నతో వదిన అని ఉంటె ఏమగునా? జోరీగలా చెవులా జొరబడుచు మెల్లిగా మగని చెవిలో ఎపుడు మగువ రొద చేస్తుంటె కాంత పురుషుడు గూడ కాంతి కోల్పోతాడు థార్య చెప్పిన బెల్లి బాగుంది అంటాడు, అటులైన కాళన్న ఆటలిక సాగునా?

ఆ దుర్గతియె పడితె అల్హాడకుండునా? ॥

కాళన్న కథ ట్ర

ఆ తల్లి కాళన్న అమ్మకన్నను మిన్న అన్నకన్నను మించి ఆమె మనసే వెన్న. అందుకే కాళన్న అటలన్నియు సాగ (బతుకంత (ప్రజలకే పంచిపెట్టుచు ఊగె కాళన్నవై కరుణ గంగలా పొంగింది భార్యభర్తలు అతని బాగునే కోరిందిం ద్లైవాంశతో పొంగి ధరణి బుట్టిరొ ఏమొ? కాళన్నకై భువిలా కాలుబెట్టిరొ ఏమొ? (బతుకంత [(పజలకై పంచుమని దీవించ కాళన్న పోషణకె కదలి వచ్చిరొ ఏమొ? శి వీరబ త్రిని శ్రీశైలం.

కన్నబిడ్డల మేలు కనలేని యీ భువిలొ అవతారమూర్తులై అవతరించిరొ ఏమొ? రామేళ్వరుడె నాటి రామచం[దుడొ ఏమొ? నేటి ఆతని భార్య నాటి జానకి ఏమొ? ఇఅనాటీ రుణమంత ఈనాడు తీర్చుకొన మమతానురాగాలు మానవులు నేర్చుకొన ఏడు నెలల బాలుని ఎనుబదేండ్డుగ మోన్తు అతని బాగోగులను అరయుటయె ఒక వింత. వింతలో మరివింత అంత కన్నను వింత తిరుగుబోతునకు యిక పరిణయము మరి వింత, కాళన్న కథ శక్ర

ఆ తల్లి మనసంత అమృతమే కాబోలు అ అన్న మనసంత ఆనందమున దేలు. ఆ న్రీపాన్తులు లేవు అసలు ఇల్లే లేదు వెస నంపాదించ పని పాటలే లేవుం అయిన ఆతని పెళ్ళి ఆదరముతో జేసి సంసార బంధాల సంకెళ్ళు మరివేసి భార్యభ ర్తల నెపుడు బంగారు మనసుతో వదిన, అన్నయు గూడ ముదముతో జూళారు. ఆడదే యింకొక్క ఆడదానిని జూచి ఓర్వబోవదు ఎపుడు ఓర్చు వీడును ఎవుడు. (4 వీరబత్తిని .్రీ వైభం

తోటి కోడలు నెపుడు మేటిదని పొగడంగ వాధతో అల్లాడ వోదార్చ బోదెపుడు. ఆడ మనసే యింత పాడుదా యనునట్లు పదిమంది మేలంటె పట్టించుకొన దెపుడు తన కుటుంబము గూర్చి తపియించు కానెపుడు తన బిడ్డల సుఖమే తలచు చుండును ఎపుడు, అటువంటి మనసున్న ఆడదా వదినమ్మ? మరిది వెళ్ళినిజేసి మనసార దీవించ. భార్యభర్తలు ఎపుడు పనిపాట లేకున్న నంసారమును నడువ నంపదలు లేకున్న క్లాళన్న కఠ కక్‌

ఈసు ఆసూయలేక ఈసడింపులులేక మనసు కమ్మగ విప్పి మసలుకుంటారెపుడు. అన్నదమ్ములు కలసి ఆనందముళతొ ఉంటె తోడికోడ ఇపుడు వేడుకతొ కలిసుంటె కాళశన్నను దయతో కాచుట౩ వచ్చారా? ఈ జన్మ నెత్తారొ? ఈజగతి కొచ్చారొ? (సజల సేవకు (బతుకు పంచు అవకాశమును కాళన్న కేకలుగ కరుణతో జేళారా? అవతార మూర్తులై అవతరించిరొ యనగ అనిపించు ఆ జంట ఆదరమె ఆ యింట, ల! శి న జరి వీరబత్తిని శ్రీకై లం

మాన్యు లనుపేర, సా మాన్యులను బాధించి టోపీలు వెడుతుంటె ఓపఠే దేనాడుం సితి నియమాలతో జాతి (బతుకాలంచు ఆవేదనతొ ఎపుడు అల్లాడి హోయావు. సారన్వతములోన సాంఘీక రంగములొ కళా నంస్క్బృతులలో కాలుష్యమును జూచి కంట నీరుంచావు కలతపడిపోయావు మనను బాధతొ కరుగ మండిపడి పోయావు. నలుపు నలుపే యనుచు తెలుపు తెలిపే యనుచు నిర్భయముగా పలికి నిలిచితివి నీవెపుడు. కాశన్న కఠ శ్రీ

గొూరెవలె సహెగుటకు కోరవెప్పుడు నీవు మందలో యిముడసీ మనస్తత్వము సీది. ఆర్యసమాజమందు అడుగు పెట్టిన నుండి సాంఘీక రంగములొ సాగిపోయిన నుండి ఉద్యమాలనె ఎపుడు కఊపిరిగ జేసుకొని అన్యాయమణచుటకు అచట నీవున్నావు. ఆర్య సమాజమందు ఆం[ధోద్యమమునందు ంథాలయోద్యమము ముందు నీ ఉన్నావు. తెలుగు కవి వండితుల తీయ తీనియ లొలుకు కవితలను విని కరిగి కవిగ మారికి వీవు. శీర పీరబత్తిని శ్రీతైలం

థాషాభిమానముతో దేళాభిమానముతొ ఉదేకముతొ పొంగి ఉద్యుమించితి వీవు. విద్యార్థి దశనుండి ఉద్యమాలలా జేరి చిన్న వయసులొ ఎన్న మన్ననలు పొందావు, ఏ చోట కెళ్ళినా ఏ పళలుకు పలికినా (పజల గొడవే నీది (పజల మనిషీవి నీవు. (పజల భాషలొ పలికి వజల హృదయాలెపుడు కమ్మగా దోచుకొను కవి నీవు కాళన్నం గట్టి దౌడలు అనియు కమ్మని చకిలాలని సంఘములొ భేదాలు చక్కగా చూపావ్న కాళన్న కఠ కకకీ శ్ర

కమ్మగా ,బతుకంత కరుణార్జ్రహృదయముతొ దేళాని కంకితము జేసితివి కాళన్న- అన్యాయమెచ మైన ఆగుపించ సీ మనను గాయపడి కన్నీరు కారుచుండును ఎప్పడు. గాయపడి మననంత గేయాల రూపములొ కమ్మ కమ్మగ పొంగి కదలుచుండును సీలొ. స్వార్ధ మెరుగనట్టి; ని స్వార్థ చింతన తోడ సీ కవిత చరణాలు నిలువెల్ల కరిగించు. మూతులను నాకుచును మూట క క్టేవారు రఈశష్నింతుమని వచ్చి భక్షించు బలగమే,

80 వీరబత్తిని శ్రీకై ౦ల

కడుపు నిండని కాపు

కాసు దొరకని కూలి

కొడవలితా, ను త్తెలతొ

పడగ వివ్పీన నాడు

దొరలుగా 'పేకన్న

దొంగదొరలందరును

కొంపలకు రాకుండ

కంపమె త్తైదరంచు

కనులు తెరిపించావు

కఠినుడనిపీంచావు

మంచి మార్గములోన

మనగ శాసించావు.

అవనిపై జరిగేటి

అవకతవకలు జూచి

ఆవేదనతొ కరిగి డో అల్లాడిపోయావుం క ర ట్‌ | కరిగిపోయే మనసు ఓ జజతవై భి గో గ మూయ మోనముజూచి వో మండిపోయే మనసు.

కాళన్న కథ 1

పతిత మానవులకే. పరితపించే మనసు ఆచేదనతా (కుంగి ఆరాటపడు మనసు. తప్పు చేసినవారి దండించ లేనంచు తప్పు దిద్దగలేను దారిచూపగలేను కష్టపడు వారలను కాపాడలేనంచు నిరాకా నిస్పృహతొ నిండిపోయే మనసు కన్నీరు జలజలా కారిపోవగ ఏడ్చి కలతపడు నీ మనసు కరిగిపోయే మనసు. పరుల కష్టాలతో వనియేల నా కనక అన్యులను తలవనిదె హాయిగుండని మనస్సు కలి వీరఖ్బత్తిని శ్ర్వ్వైలం

మాయ మర్మము లేని మధురమైనది మనసు పనిపిల్లవానివలె మసలుకొను సీ మనసు (బళుకంత (పజలతై సంచి వెట్టిన మనను చక్కనై నది మనసు చల్లనిది నీ మనసు, తీయ తీయని మనసు తేనె లొలికే మనసు కల్ల కపటము లేని కమ్మనిది సీ మనను. కష్టజీవుల జూచి కరుణ వంచే మనసు వెన్నవంటిది మనసు వెన్నెలనె నీ మనను. 0 0 0 పది కాతమే ఉన్న (వజలు మహ్మదీయులు తమ నంఖ్య వెంచుకొన తలచుకొనుచుండగా, కాశన్న కథ క్‌ి?

అల్ప నంఖ్యాకులగు అటు మహ్మదీయులును ఇటు క్రై9న్తవులు జేరి ఎటులైన హిందువుల తమ మతములో కిడ్చి తమ సంఖ్య వెంచుకొన వారి మతములలోని తీరుతెన్నులు తెలిపి ఆదర్శ మతములని ఆళలెన్నో వెట్టి తమ మతములో జన్మ తరియించునని చెప్పి వేలాది హిందువుల లాలించి తమలోన కలుపుకొనదొడిగారు మలచుకొనదొడిగారు, ఆనాడు హరిజనుల అంటరాని వారని చిన్న చూపుతొ జూడ చిన్నబోయిరి వారు, ర్‌ నీరబత్రిని శ్రీశైలం

అనాటి హిందువులు ఆనాటి హరిజనుల మాల మాదిగలంచు మనసు బాధించారు. అఆంటరానివారని ఆవమానపరిచారు తమ గడప (తొకి- తెనె గుడి గోపురాలలో అడుగేయ రాదంచు హరిజనులవై నాడు ఆంక్షలు విధించారు. ఆధ్యాత్మ (గంఠాలు ఆంటితనె పాపమని అనలు అవి చదివితెనె అంతకును పాపమని తయ[భాంతులను జేసీ బాధింపజూకారు భావి జీవిత మింక థభంగపడజేళారు.

కాళన్న కథ గగ

హిందువులె హిందువుల హింసింపదొడిగారు చేద బావుల నీరు చేదుకొన తరిమారు.. పెద్దదులములవారు పెత్తనము చేశారు "పేద (ఐతుకులలోన బాధలను 'వెంచారు. మనుషులనె పళువులుగ మార్చి మరి చూస్తుంటె మాల మాదిగలంచు మనసు బాధిస్తుంటె అవమానముతా (కుంగి అడుగేయ లేమంచు ఆనాటి హరిజనులు అలమటిందేవారు. అదరించే మతము ఏది ఆయితే నేమి? మనుషులుగ మము జూచు మతము ఏదై చేమి?

ధ్‌క్ట వీరబ త్రిని శ్రీశ్లైలర-

ఆదరము కరువయ్యి అల్జాడు హరిజనుల మహ్మదీయులు వారి మతములో జేర్చుకొను మహ్మదీయమె యింక మనకు దిక్కని వలచి కైన్రవుల మతమైన కాన మేలని తలచి మాల మాదిగ లంటె జాలి లేదని మనకు మహ్మదీయులు తమను మనసార జూతురని కులజభేదములు లేళ కలని తిరుగుదురనుచు మతవరముగా ఎపుడు మర్యాద చేతురని కలసి తమతో వారు కమ్మగా తిందురని అంటరాదను మాట అసలు పాటించరని కాళద్శ కృథ ల్‌?

మాలమాదిగలంత మహ్మదీయులుగాగ మనలోన కొందరిక మరి ర్రై9 న్తవులు బరి. ఐకమత్యములేని ఆనాటి హిందువుల బలహీనతను, తమకు బలముగా ఎంచుకొని మాల మాదిగల తమ మతములో చేర్చుకొని తమ సంఖ్య "పెంచుటకు తపియించి పోయారు మాలమాదిగ మాట మటుమాయ మొనరించి పహరిజనులుగా పిలచి మురిపించె బాపుజణీ, హిందువులలో ఎవరు మందభాగ్యులు గాక మహ్మదీయులు జేయు మాయలోబఐడబోక

ధరి పీరబ త్రిని శ్రీశ్లై లం -

ఆర్యనమాజిస్టలు హరిజనుల భావాలు తఆలుసుకొని మనమంత కలనీ ఉండాలనుచు అనాటి హరిజనుల ఆదుకొనగా నెంచి మహ్మదీయులు జేయు మతమార్చు నెదిరించి మహ్మదీయులలోని మతచాందసులు జేయు ఆగడమ్ముల నాప అందరును ఏకమై మతమార్చు లాపుటకు మనల మేల్కొలుపుటకు ఆర్య సమాజ సంస్థ అవతరించెను నొడుం హిందూ మహానభయు అందరును ఒకటంచు ఐకమత్యము నెరుప అవతరించిను నొడు. కాళకన్న కథ ళ

మతమార్పునకు లొంగి మహ్మదీయులుగాగ మనవారలను తిరిగి మనళలోన చేర్చుకొన శుద్ధికార్యకమము బుద్ధిగా జరిపించి మత తీరమును యిచ్చి వ! మనసు మార్చాలంచు ఆర్యసమాజిస్తులు ట్‌ అమృత వాక్కులనెన్నా హరిజనుల గుండెలలొ అందముగ నిలిపారు. ఆర్యసమాజిస్తులు బి ఆదర +మూర్తులై. మనవారి మనసులను మధురముగ మార్చారు. హరిజనులు మనకెప్పడు ఆత్మీయులని తెలిపి అంటరానితనమును మంటగలుపాలంచు 60 వీరబ ్రిన్‌ శ్రీ కైనను "

ఐక్యముగ హిందృువ్నలు అందరుండాలంచు మతమెపుడు అందరికి హితము చేయాళలనుచు అందరిని నడిపించ ఆర్యసమాజిస్టులు హిందూమహానభయు. ముందు నిలచెను నాడు. మహ్మదీయులు జేయు మతమార్చులను జూచి మండిపడి మొండిగా అకమాలెదిరించ ఆరాటపడినావు కాళన్న రెండింట కార్యమున దూకావు. అన్యాయమెచటైన అగుపించినా నీకు సత్యాాగహము, కేసి సాగించితివి పోరు, నాకన్న కడ 801

స్వాతంత్య సాధనకు సనమరమ్ము సల్పుటకు హిందువుల నై క్యముగ ముందు నడుపాలంచు మహారాష్ట్ర్రలౌ నాడు మహనీయుడగు తిలకు గణపతి ఉత్సవాలు ఘనముగా జరిపించె, ఐకమత్యమె ఎపుడు అందరికి బలమంచు అందరినీ ఒకచోట ముందు చేర్చాలంచు. గణపతి ఉత్సవాలు జనుల నాక ర్షించ హిందువృల నంస్కృతిని ఆందముగ చాొటించి జాతీయ భావాలు జనములో రగిలించి స్వాతం(త్య హెధనకు సాగిపోవాలంచు

[వతి ఏీడును గణపతీ పండుగను వేడుకతొ జరుపుకొని భక్తితో జాతినై క్యము జేసె. గణపతి ఉత్చవాలు గణనీయముగ జరుప మహారాష్ట్ర నుండియె మన రాష్ట్ర్రమును జేరి. (వతి ఏడు వండుగను (పజలంత ఏకమై గణపతి ఉత్సవాలు ఘనముగా జరుపుచును ఓరుగల్లులొ (పజల నొక్కటిగ నడిపించ తెలుగువీరుల నాటి ధీరతను చూపావు. హన్మకౌండలొ (పజల కండగా నిలుచుండి నాయకుడవై నీవు నడిపినావందరిని కాశన్న కథ 6కి

గణపతి నిమజ్జనకు కదలిజనులేకమై వేలసంఖ్యలొజేర వేడ్యపడజేళావు. ఉత్సవాలను జూచి &ఓర్వజాలక ఆపి అడ్డు నిలచినవారి నదిరిపడ జేళావు. మహ్మదీయులలోన మంచి పరిచయమున్న అధికారులను గూడ బెదిరింబితివి నీవు, కాశన్న పేరంటె గజ గజా వణికారు కాలునిగ నిదురలో కనుపించ జడిళారుం ఆఅల్బ సంఖ్యాకులగు ఆనాటి ముస్టింల ఎన్ని ఆంతల నైన ఎదిరించి నిలిచావు. శి వీరబత్తీని శ్రీకై అం

నస్యాయముగ నడచుటే ధ్యేయమని తలచావు (పతి అడుగు దైర్యముతొ పదిలముగ వేళావు. నరకమును మించినది పిరికితన మెన్నడును సీవు ఎరుగవు ఎపుడు నిన్ను జేరదు ఎపుడు. (గంధాలయోద్యమము ముందు నీ ఉన్నావు ఆర్య సమాజిస్టుగ అందరితొ ఉన్నావు. ఆర్య సమాజిస్టులు అందరును ఏకమై హిందూ మహాసభయు ముందు నడువాలంచు రజాకారులు జేయు రాక్షసత్వము జూచి నైజాము పోలీసు నాజి చర్యలు జూచి కాళన్న కఠ ఇల్‌ 65

గుండి మంటలు మండ గొంతెత్తి అరిచావు ఎదురించవలె నంచు ఎందరినా పిలిచావు, వేలాది (వజల నొక వేదిక కడకు జేర్చి గణపతి ఉత్ప్చవాలు ఘనముగా జరిపావు. రజాకారులు జరుపు రాక్షసపు కృత్యాలు కనుల ముందుంచావు కనులు తెరిపీించావు, హిందువులు ఏకమై ముందు శసడువాలంచు వెనుకబడితే యింక వేధింపబడుదుమని వై తన్యముతొ ముందు సాగిపోవాలంచు పాటలెన్నో వాసి పాడి వినిపించావు

66 వీరబత్తిని శ్రీతైలం

అల్బ సంఖ్యాకులే ఆధికారమునుజేసి అధిక సంఖ్యాకులను ఆఅణచివేస్తూ ఉంటె ఎదిరించవలెనంచు బెదిరింంచవలెనంచు ఊర్కుండ వలదంచు ఉద్యమించాలంచు నత్యా(గహముజేయ సాగిపోవాలంచు నిరసనలతో ముందు పరుగుదీయాలంచు అందరును భావించి ముందు నడువాలంచు కాళన్న సివపుడు కమ్మగా పలకితివి. సర్దారు విరుదన్న జమలాపురంవారు ఆంధ మహాసభను అందరికి చాటుటకు కాళన్న కథ 61

బరికాళ్ళతో నడచీ పల్లె పల్లెకు తిరిగి బాధ లెన్నో పడుచు (ప్రచారము చేశాడు, మొండి చేతుల అంగి మోకాలు దాటనిది మొలగుడ్డ కట్టుకొని ముద్దులౌలుకని మోము చిన్నబోయినగాని చిరుతిండి తినుకుంటు ఊరూరు తిరుగుచును ఉప్పొంగె కేశన్న. దొరికినది తినుకుంటు దొరల [బతుకును మరచి బండలపై పడుకొని గుండె విష్పాడతడు, కాళన్నవలె తాను కదలి పజలను లేపి చై తన్యమూర్తులుగ చేని నడిపించాడు.

68 వీరబత్తిని శ్రీశైలం

కోదాటి, కొమరగిరి కూడి కాళోజీని (పతి రంగమున కలసీ పరుగులె త్తేవారు. సేటు కాం[గేసులో పాట్ల శన్నో ఓర్చి నత్యాాగహము చేసి సాగారు చెరసాల మేము ముగ్గుర మంచు (వేమతో మురిసి మరి కలసీ కమ్మగ సాగి కరిగి పోయేవారు. ముగ్గురిది ఒక మాట ముగ్గురిది ఒక బాట కాం(గేసులో ఎపుడు కలసిపాడే పాట (గంథాలయోద్యమము కలసి నడిపించారు పంతముతొ (పతి పనిని న్వంతముగ చూళారు. కాళన్న కళ్ళ శో

నారాయణ (త్రయము జేరకుండగ జరుగు సమావేశము లేవి? సభ నిండుదనమేది? ఆం(ధదేశములోని ఎందరో మహనీయ మహానుభావులతో మనసార పనిచేసి స్వాతంత్య డీప్తులను సాగి చదూడాలంచు కాళన్న అశతో కమ్మగా (ఐతికావు. 0 గ్‌ 0 తినదిండి లేకున్న తిరునాళ్ళకన్నట్లు ముస్తింలు ఏకమై మురినీ ఉండిరినాడు. అన్నమే లేకుండ అలమటించిన గాని వీద మునిం లెల సక క బాధలకు గరి ఐన, ౯70 సీ్‌రబ త్రిని ఛ్రీన్షైలం

మతము వారికి మత్తు మందుగా మారింది మత పిచ్చివారలకు మధువులా తోచింది... భాషాభిమాన మొక బంధమై నిలిచింది. అందరిని ఐక్యముగ ముందు నడిపించింది. అల్బనంఖ్యాకులను ఆరాట మొకవైపు (వభుత వై మమకార బంధము మరొకవైపు మతము వారికి ఎపుడు మధురముగ తోచిశది భాష వారిని ఎవుడు పాటయై పీలచినది. ఆల్బ్పసంఖ్యాకులకు అధికారమే పోతె భవిత లేదని ఎంచి భయముతో ముస్టింలు శాళన్న కథ. గా

అందరును ఏకమై ముందు చూపును కలిగి తమ బలము బచాటుకొన తపియించిపోయారు. ముస్టింలు హిందువులు ముదమనుతో కలసీనా చెలిమితో అందరును చేతులను కలిపినా ఒక ముస్తింను చూచి ఒకడు ఓర్వక ఉన్న వారిలో వారెంత హోద సలుపుచునున్న పెద్ద మున్టీింలెపుడు క్‌ ముస్టింజూచి వంచనకు గురిచేసి కించపరిచేవారు అధికారమునుబట్టి ఆఅంతస్తులనుబట్టి వారిలో వారికే వాదాలు ఎన్నున్న "ల్లి సీరబ త్రిని శ్రీన్రైలం

భేదాలు ఎన్నున్న బాధలెన్నో ఉన్న భంగపరచిన గాని బాంబు వినరినగాని, (వభుతయును, మతపిచ్చి భాషయును ఒకటిగా బంధాలు వేసింది బంధించి వేసింది. అందుకే ముస్టింలు అందరును ఏకమై హిందువుల నణచుటకు ముందుగా నిలిచారు. ఆనాటి స్థితిగతుల నాలకించిననారు ఆర్యసమాజమునకు ఆండగా నిలిచారు (గంథాలయ సభలను గణపతి ఉత్సవాలు వతి ఏట జరుపుటకు పరుగుదిళా రెపుడు కాజన్ను కథ , గ

దనర పండుగ నాడు తల్వారును దరించి జమ్మి వృక్షము కడకు సాగితివి కాళన్నం హిందువుల నందరిని ముందు నడిపీించావు ముస్లీంల ముఖములను ముడుచుకొన జేశావు. ఎచటనై ననుగాని ఏ పొరునికిగాని అన్యాయ మేదైన ఆ్మకమము ఏదైన జరిగెనని తెలిసినా పరుగెత్తి పోయావు సత్యాగహము చేసి నవరింపజేశావు. ఏ కులమువాడై న ఏ మతము వాడైన పౌరుడై తే చాలు పరుగెత్తి పోయావు. కా పీరబ త్రిని శ్ర్రీగ్లాలం

పొరహక్కు-ల నెవరు థంగపరచినగాని సత్యా[గహముజేయ సాగిపోయితి వీవు. కులపీచ్చితో ఎవరు కుస్తీలు పట్టినా మతపిచ్చితో ఎవరు మంటలను పెట్టినా వెదిరిపోలేదెపుడు ఆదిరిపోలేదెపుడు 1పాణభయమని తలచి పారిపోలేదెపుడుం మహ్మదీయులు ఎపుడు మసీదులో నమాజు చదివి, ఖురాన్‌ పఠించి ముదముతో గడుపొచ్చు. భక్తితో (కిష్టియను బైబిల్‌ను చదువుచును చర్చిలో (ప్రార్థనలు నలుపుకొని మురువొచ్చు. శాళన్న కథ ౧

గుడిలోనా, మఠములో కూడి అందరును కలసి హిందువులు వూజలను ఎన్నైన చేయొచ్చు. మతమన్న దెప్పుడును మసీదు, చర్చి, గుడికి పరిమితను అన్నావు (పజల హితమన్నావు. ఏ మతము వారైన ఎపుడు ఊరేగినా (పజల హక్కన్నావు పొర హక్కన్నావు. పోలీసు దృష్టిలో పోచమ్మకడ నీవె, (గంథాలయ సభలో ముందుగానే సీవె, ఆర్యనమాజము, సా వార్కరు జయంతిలో దసరపండుగనాడు తలువారుతో నీవె,

భక! వీరబ తిన శ్ర్‌స్షైలన

హీందూ మహాీనభలో ఆందరిముందు నీవె గణపతి నిమజ్జనకు గడుబడంతయు నీదె. ఒకదాని కొక్కటియు ఒక యింత పొంతనయె కనుసించకుంటేమి కనుపించితివి సీవె, కాళశన్న ఎచటున్న కదలి జనముండునని ఎప్పు డెక్కడ ఉండి ఏమి చేస్తావొనని? సీ మన న్రత్వమును ఏమి ఎరుగనివారు అధికారు లానాడు ఆశ్చర్యపడువారు. పౌర హక్కులకొరకు పాటుబడువా డెపుడు కులమతాలతొ ఎపుడు కుమ్మక్కు కాబోడుం కాళన్న కథ గా

పీర్టు ఊరేగినా పీను గూరేగినా పౌర హక్కుల నెపుడు గౌరవించాలనుచు, అనుభవాలన్నిటిని అతరాలుగ మార్చి (వజల (పగతిని గూర్చి పాటలను పాడావు. గుండె గుండెను పిండు గొడవలకు స్పందించి ఊగి బాధతొ మండి “నా గొడవ [వాళావు. (బతుకు భాధల నెన్నొ బంగారు భావాల కమ్మగా పాడావు కనులు తెరిపించావు. తెలంగాణప్పు (పజల తఆలుగునుడికారములొ బాధలను వర్ణించి బంధించివేళావు.

70 వీరబత్తిని శ్రీక్లై భం

(పజల చ్రైతన్యముకే (వతి పాట వాళావు వతి పాటలో పగతి జాటగనజేశావుం 0 ౦ 0 ఓరుగల్లులొ నాడు పౌరులందరు మురిసి (గంథాలయ సభలకు కదలి వచ్చిననాడు, ఆంధ ఫేమ్‌ బిరుదుతో అంద రెరిగినవాడు జాతీయ కవియంచు జగతి వెలిగినవాడు రాయ్మపోలు సుబ్బా రావ్సగారలు గూడ ఆహ్వానమును పొంది ఆనందముగ వచ్చె. ఏనాటి సుకృతమ్మొ ఏ విశ్వు కవి చలువా? సపంతులుగ మంథనిలొ వదవి సంపాదించి కాళన్న కఠ గ్ర

తిలంగాణపు సౌమ్ము తినుచును రాయప్రోలు కాళన్న నెక్కడచనొ కనిన జ్ఞాపకమనగ ముప్పదేళ్ళుగ యిచట మురిసి వనిచేస్తున్న తెలంగాజలొ ఎవరు తెల్వదా మీకంచు ఆంధలో నీ కవిత అందరికి వినిపించి తలంగాణపు కవులు తెలువరా నీకెవరు? తిలంగాణలొ వెలుగు తెలుగు సాహిత్యములొ రాజకీయములోన మోజులేదా యనుచు గాడిచర్ల వారలు ఘాటుగ మందలించ సుబ్బారావుగారు తవ్చిబ్బుపడినారు. శో వీరబత్తిని శ్రీన్హైలం

వార్షీకోత్సవమునకు హర్షించి చివరలో కవి సమ్మేళశనమును కలదంచు 1పకటించ ఆంధ ఫెమ్‌ను దానికి అధ్యక్షునిగజేయ మొదటికవిగా కవిత మొదలిడుచు కాళశన్న సామ్మొక్కడిది తింటు సోకొక్కడికి అంటు పాడెదవ కోకిలా? ఆడెదవ కోకిలా? “క్షోకిల” చేయములో కోమలపు పలుకులతొ రాయపోలువారి, ని జాయితిని అడిగితివి. శ వు 1 (గంథాలయ వార్షిక ఆందాల సభలలో [ప్రముఖ లెందరొ కలసి పొల్గొనిన వారిలో కాశన్న కథ ర్‌ త్ర

అడవి బాపీ రాజను ఆందాల కవిరాజు చిత కళాకారుడు నృత్య సంగీతకుడు రామప్ప గుడిలోన రాగిణీ నాట్యములకు సౌందర శ్‌ దృష్టితో స్వాష్నికునిగా మారి తన్మయత్వముతోడ తనను తానే మరచి అందాలలో దేలు సౌందర్య పిపాసుడు, మూడు భాషలలోన వేడుకగ వెలువడెడి నైజాము రాజ్యములొ “మీజాన్‌” ష్మతికలలొ తెలుగు మీజానునకు తొలినసంపాదకునిగ సర్వస్వతం[తుడనని చాటిన బాపిరాజు

8 వీరబత్తిని శ్రీశైలం

నైజాము పాలనలో నాజీ చర్యలగూర్చి స్వంత పష్మతికలోన చక్కూగా వర్డించి (వాన్‌నవిి, నర్సింగ రావు వ్యాసొలనే నైజాము జన్మదిన నాటి సంచికలోన ఖండించి నైజాము అండ నిలచితివంచు మందలించగ ముఖము మాడ్చుకొనెను పాపము, కాం్యగేసులో తిరిగి కషాల పాలయ్యి బ్‌ రెండు వూటలు నేడు తిండియే కాకుండ అతని నవల లన్నియు అచ్చు చేసుకొనుటకు ఆవకాశము నిచ్చియు ఆదరించిరి అనగ, కాళన్న కథ ర్తి

ఆ మాటనే మీరు అప్పుడే అని ఉంటె అడిగెవాడినె కాదు అని పలికితివి నీవు. ఆ మహానుభావుడు అవమానముతొ (కుంగి అఆరాటపడుచుండ అల్లాడిపోయితివి. ఉన్నమాటనె సివు ఉన్నదున్నట్టుగా ముక్కుసూటిగ ఎపుడు ముఖము షుందంటావు. బయటివారలు మనల వాధలన్నియు గనియు పట్టించుకోరనుచు పరితపించితి వీవు. విశ్వనాథవారిని వేడ్కళతో పిలిపించి గౌరవాదరములతొ జేరి సత్కరించగ

త్రీడీ వీరబత్తిని థ్రీక్కైలం

స్నేహితుల ఇళ్ళలో చెలిమితో భాషిన్తు కవితలెన్నో వినుచు కరిగిపోయేవాడు రఘునాథశర్మదిక రసరమ్య క వితయని గార్లపాటి కవి, సుర గంగలా పొంగెనని ఆనందముతొ పలికి ఆలింగనము జేసి మధుర భావాలనుచు మనపార మెచ్చుకొని విశ్వనాథవార లు వేదికల నెక్కితే అంతుపట్టని రితి వింత భావాలతో “తాను మ్యాతమె కవిని తప్ప మరి లేరనుచు. ఉపన్యాసా లిచ్చి ఊగిపోయేనాడు, కాళన్న కభీ." ర్ట

ద్వంద (పకృతి జూచి అంద రాళ ఏర్యపడ

*వింత మనిషివి అనుచు విమర్శించితి వతని, మళ్హంవల వారి మనసార మెచ్చుకొని వేదికల వై కెక్కి విమర్శించుట జూచి విశ్వనాథవారిది

వింత (నకృతియనుచును తెలియజేసితీ వీవు నిలదీసితివి నీవు, కాళన్న ఆంటెనే కరిగిపోవు శ్రీశ్రీ ఇద్దరివి దైతన్య ముద్దుభావా అెపుడు, అభీమాను లంటబెనే ఆదరముతో పొంగి కాళ న్న శ్రీశ్రీలు కరిగిపోయేవారు

క! పీరబ శ్రిని ఛ్రీక్షైలం

వంచకుల నమ్ముచును మంచివారనుకొనుట బలహీనత కాదది పరమ భోళాతనము. అవార్డుల కవులైన రివార్డుల కవులైన ఆం[ధదేశములోని అందాల కవులంత సీతి నియమపు తెలుగు జాతి కమ్మని కవులు కాశన్న అంటబెనే కరిగిపోతుంటారు. ఆలంపూర్‌ నభలోన ఆత్మీయుడు శ్రీశ్రీ అందాల *నా గొడవో ఆవిష్కరించాడు. ఆవిష్కరణ సభలొ ఆనందముతా పొంగి తీయగా నిను గూడ కాళన్న కథ శీ?

పెంచి దేశములోన (పజా ఉద్యమ కవిగ (పపంచపు కవులలో (పఖ్యాతి గాంచాడు ఉద్యమాలలో తిరిగి ఉద్యమించినవాడు (పజాకవిగా జైలు పాలై పోయినాడు. యుద్దభూమిని విడచి యుద్దవీరులు అంత ఎచటికో పరుగిడగ ఇతను ఒకడే నిలచి. మందలో యిముడనీ మన న్తత్వము నీది మన నాయకులలోన మనలేవు నీవెపుడు అందుకే *లూయి" వఠె ముందు నడచుచు ఎప్పడు (వనజా ఉద్యమాలతా (వజాకవివై నావు. న కు శ్‌ 00 సీరబత్రిని శ్రీకై0ల

పొట్టివాడై తేమి గట్టివాడే అతడు మహాకవి దాళరథి మరచిపోలేరెవరు. నాజీలనేమించు నై జాము నెదిరించ విపష్ణవపు గీతాలు వీధివీధికి చాటి రజాకారులు జరుపు రాక్షసపు కృళ్యాల బాధలెన్నో పడెను (బతుకు ఆశను విడెను రెండు పూటలు అన్న ముండినను లేకున్న ఆరోగ్యమంటెనే అంతకంటెను సున్న అటువంటి నికృష్ణపు అంధకారము లోన (బతుకు గడుపాలంటి బాధగా మారినా కోళన్ను, కథ చ్టిి

నాజీలనే మించు నైజాము పాలనను అంతమయ్యేవరకు పంతమును విడనంచు ర్ముదవీఐను మీటి రుుదమూర్తిగ నిలచి అగ్నిధారలు కురిసి ఆందరిని మేల్కొలిపి నాజీలనే మించు న్లైజాము నవాబును ముసలి నక్కతొ పోల్చి మూల్గ్లుచున్నాడంచు భై

రజాకార్హెందుకని రాజరికమెందుకని దక్కదిక పొమ్మంచు నక్కి యిక పొమ్మంచు పల్లె పల్లెకు తిరిగి పాటలను పాడాడు (వజల భుజములు తట్టి వరుగుదియింఛాడు

ఫ0 పిరబత్రిని శ్రీక్షై లం

కరకు పాలనవైన క త్రిగట్టినవాణ్ణి దాశరథి కవినింక దండించవలెనంచు కనతో అతనివై రాక్షసత్వము జరిపి మానవత్వము మరచి మదము చూపెట్టారు, "కేసు లెన్నో పెట్టి "కేక లెన్నో వేని పట్టుకొని జైలుతో బంధించి వేళారు, కేలు గోడల మద్య జీవచ్చవము లాగ రోగిష్టిగా మారి రోజు రోజుకు [కుంగి మందు మాకులు లేక ముందు ఆళలు లేక మంచి తిండియు లేక మంచి వార్తలు రాక శాళన్న కథ ర్ట

ఆళ నిరాశ మధ్య ఆరాట పడుచునే జేలు గోడల మధ్య కాలమును గడిపాడు, సీ ఆడుగు జాడలలొ నిలచి పోరినవాడు అనాడు దాశరథి అప్తుడ్లై మెలిగాడు. రజాకారులు పగతొ రాక్షసత్వము జరుప అతని బాధలు జూచి అల్హాడి పోయావు. న ణి ఖః తెలంగాణములోన తెలుగు సాహితి సేవ చేయతల పెట్టాడు చేని చూ వెట్టాడు. ఆళ్వారుస్వామంటె అందరికి మిిశుడే దేశోద్దారక యను దివ్య్మగంథ నంస్థను రి పీరబత్రీని శ్రీశ్లైలం

ముద్దుగా స్టాపించీ మురిపెముతొ (గంథాలు ఎన్నా ము[దించాడు ఎందరికొ పంచాడు ఆళ్వారుస్వామి, నీ అందాల '*నా గొడవ కావ్యమును ముదించి (గామ (గామము తిరిగి (గంథమాలలొ జేర సాహితీ మూర్తులను సభ్యులుగ చేర్చించెం (గంథమాల "పేరున కమ్మని కావ్యములను ఆందముగ ముదించి అందరికి పంపాడు. సాహిత్య "సేవలో సాగిపోవుచు కాను రచన లెన్నో చేసి రచయితగ మారాడు. కాళన్న కథ్ర రి

కేలంగాణపు కవుల తీయని కావ్యములను ముదముతో మదించి మురిసిపోయా డెఫడు కమ్మ కమ్మగ అపుడె కలము పట్టిన కవుల కావ్యముల నెన్నియో కమ్మగా ము[దించి సాహితీ రంగములొ సాగిపోవాలంచు పొంగి తానెందరినొ (పోళ్సాహపరిచాడు.

శ ౫ ఈ (ప్రజలలో చైతన్య థావ సంపద పెరిగి చిన్న ఉద్యమమైన చేపట్టిర నివింభె తమ భాష మతమునకు తమ [పభుత్వమునకును వ్యతిరేకమని తలచి వెతికి ఉద్యమకార్డ

ర్ట వీరబత్తిని శ్రీ్షైలం

పట్టుకొని జైలులో బంధించి వేళారు హింసలెన్నో పెట్టి హీనముగ చూళారు హన్మకొండలొ జరుగు అన్ని ఉద్యమములలౌ కాళన్న ప్మాతమరి కలిగి ఉంటాడనుచు పోఖీసువారెపుడు గాలించి నీ కొరకు పట్టుకొని థై లులో వెట్టువారలు ఎపుడు కోంగగేను పార్టీలొ కలసీన మొగిలయ్యను కోట గోడల మద్య చాటుగా పట్టుకొని రజాకారులు అతని రాక్షసుల వలె చంపి ఉద్యమము రాకుండ ఉండునట్టుగ జేయ కాళన్న కథ ర్‌

కాశన్న (పజలలో కవితలలొ ఉద్యమము లేవదీస్తాడనుచు లేకుండజేయుటకు, జిల్హాను విడచిమరి వెళ్ళిపోవాలంచు బలిమళొ మూడు నెలలు బఐహిష్క-ర్‌ంచినారు. బాధ్యతాయుతమైన (ప్రభుత కావాలంచు కోరినందు కె మమ్ము కోపముతా శితించ నైజాము పాలనను నట్టేట గలుపుటకు ముస్దిం రాజ్యము, తుద ముట్ట జేయాలంచు క్ముట పన్నితిమంచు కుటిల ఆరోపణతొ- నిన్ను చెరలోబెట్టి నిందింవ జూళారు.

$శి వీరబత్తిని ట్రీత్తైలు

అనారోగ్యముతోడ ఆవేదనలతోడ జైలు గోడలమధ్య కాలమును గడిపితీవి. చేయని నేరాలను చేసెనని పోలీసు అధికారులు కేసులు అ(కమముగా వెట్టి కక్షలనువెంచుకొని శిక్షలను వేయించ బాధపడ లేదెపుడు భయపడను లేదెపుడు కారాగార శిక్ష కరినముగ తోచినా (కుంగిపోతే దెపుడు లొంగిపోలే దెపుడు, కాళ్ళు చక్కగ సాచి కదలు స్టలమే లేని "చిన్న గదిలో చేని నిన్ను బాధించినా కాశన్న కథ మ? 1!

రోగాలతో నీవు రోజు రోజుకు మారి (బతుకుపే కష్టమని భావించుచుండగా రోగిష్టి మనిషివని రోదెంచలేదెపుడు ఒంటి ఊపిరివైన కంట సీరిడలేదు. జైలు డాక్టర్రైపుడు జాలితో వికాంతి అవసరము నీకంచు ఆదుకొన్నారెపుడు క్షణము ఒక యుగముగా గడచిపోయినగాని జేలు గోడల మధ్య జాలి తలచెదరెవరు? తవ్వ చేసితినంచు ఒప్పుకొని (వానీస్తె వదలివేస్తామనిన కదల లేదొక యింత ర్ధిగ్ర ఏీరబ త్తిని శ్రీశైలం

శిక్షకాలమునంత చింతలను మానుకొని పూర్తి చేసిన పిదవ పోనెంచితివి బయట. గాలిసరిగా రాక కంపువాననలోనె బంధింపబడిన గది బయట రాలేకున్న నైజాము రక్కసుల నాజీల చర్యలకు అంత మెపడాయనుచు ఆలోచన ఉండి ఎన్నిసార్లో జ్లైలు కేగి వచ్చినగాని వతిసారి (కొత్త అను భవాలు కలుగుచుండె. నత్యాగహము చేసి జై లుకొచ్చినవాణ్ణి కుటిల భావాలతో (కుంగజేయాలనుచు కాళన్న కథ శ్రర

దోమ్మరాయన అనెడీ దొంగవానితొపాటు బాధ పెట్టాలంచు ఐంధించిరొక గదిలొ ఇద్దరిని ఒక చిన్న ఇరుకు గదిలో వేయ అతను ఉమ్మిని వేస్తు అతను బిడి కాలుస్తు గచినంత అసహ్యము గా మార్చివేస్తునే ఎన్నా (ప్రశ్నలు అడుగ ఏవగించితి వతని, ఎంత ఏవగించినా ఎంత విసుగుకొనినను గాందీ మహారాజు గారు నై జాముతో సలుపు యుద్ధములోన సాగివస్తివ నీవు? అనీ ఆతను (సళ్నింప ఆశ్చర్యపడిపోయి, 100 వీరబత్తిని శ్రీక్లైలం

ఆతనిని కౌగిలించి

ఆనంద బాష్బ్పాల

మారుమూల [(పజలును

మన గాంధీ పేరును

తెలుసుకున్నారనుచు

తలచుచున్నారనుచు

అతని పోరాటములు

అన్ని ఎరిగిరి అనుచు

అందుకే గాంధీజీ

అందరికి మన పోరు

పల్లె [ప్రాంతమువరకు

(పాకజేయాలనిరి.

చదువుకున్నవాడిగ

నత్యాగహము చేసీ

గర్వపడ దొమ్మరితో

గర్వుభంగము కలీగే.

స్వాతం్యత్య సాధనకు

నత్యాాగహము చేయ నా

సరళి నచ్చనివారు ట్ర్‌ శ్‌ వ

న (1 టింలం 00000042 2 .

కళన్న కథ శ ₹ వయో

హీంసావాదమెపుడు ఎంచుకొని స్వాతంత్య సాధనకు పోరునే సలుపసాగిరి వారు అందులో అందరిలొ ఆరితేరినవాడు మంగళసింగు ఎరిగె మన కాళన్న కథయ. జై లుగోడలమధ్య కాలమును గడుపంగ ఆరు నెలలకె ఎంతో ఆలనిపోతుంటారు. మంగళశనింగు వంటి మహానుభావు లెపుడు (బళుకంత జైలులో వయపడక గడిపేరు. సిద్దాంత మేదైన చేరుగమ్యము ఒక లె గాంధీవాది వాడె కాళ న్న మనవాగె

101 పీరబర్రిని శ్రీక్లైల్లం

అని జప్తునిగ నెంచి అడుగకుండగ వంవె కష్టాలు (వాయమని కాగితము వెన్సిలును నూనె కారము కలిపి నోరూర జే సేది జొన్నరొైను పెట్టి ణోడించి పొట్టమును తెల్పవారకముందె మెల్లగా పడవేసి పాకివానితొ వార్త పంపుమని మరి కోరె. అతని ధైర్యము జూచి ఆళ్చర్యపడ్డావు అతని ధ్యేయము తెలిసి ఆనందపడ్డావు. జైలు గోడల మధ్య కాలమును గడుపంగ తెల్పవారకముందె కళ్ళు తెరువక ముందె అళన్న కవ 108

గాడ్సే యను మూర్చడు గాంధీని చం వెనని పిడుగువలె వార్త విన పడెను గుండెలు ఆదుర. కనుల నిండిన నీరు కాల్వలై కారంగ ఎవడు ఆ పిచ్చోడు ఎంతపని చేసెనని ఉదేకముతా పొంగి ఉవన్యానము చేసి గొంతు తడబడుతుంటె చింతించినావపుడు స్వాతం్యత్యమే వచ్చె సంస్థానము లన్నియు కమ్మగా ఉప్పొంగి కలిసె భారతిలోన, ఖః గా న కమ్యూనిస్టుల అండ కలదు తమకని వూర్వ జనగామ తాలూక జనము వై తన్మముతొ 104 పీరబ శ్రీనీ త్ర్రీకైలం

రజాకారులు జరుపు రాక్షనత్వము నాప బై రాన్‌పల్లె (పజలు పోరాటమును జేయ కోట బురుజును తమకు చాటుగా జేసుకొని రజాకార్లను తరిమి రాకుండ జేళారు. కక బూనిన రజా కార్డు, పోలీనులును ఆధునిక ఆయుధాలు అండగా జేసుకొని దమన నీతితొ వారు దండెత్తి (గామములొ కనపడిన (వతివాళ్ణి కాల్చి చంపేశారు పిల్లలని తల్లులని చెల్లెలని మరిచారు వందలాదీ [పజల వరుసగా కాల్బారుః టన్ను కథ" శ్రీ్ర్‌

మానభంగము జేసీ మగువలను కాబేసి కసితోడ (గామాన్ని మసిగ మార్చేశారు. నరరూప రాక్షసుల కరకు తూటాలతో ఏరులై నెళ్తురులు పారినవి అనాడు. ఆఅఆవింత వా ర్త విని ఆఅవేదనతొా మండి “కాటేసి తీరాలి” కవిత (వాసితివపుడు. మన పిల్లలను చంపి మన శ్రీలను చెరచిన మానవాధముల నిక మసిజేయవఠెననియు తిట్టిన నాల్క-లన్ని పట్టి కోయాలనుచు కొంగులాగిన చేయి కొలిమిలో పెట్టమని [16 వీరబ్రిని శ్రీనైల్సం

కళ్ళుగిటిన కంట కారాలు చల్పమని కండ కండను కోసి కాకులకు వేయమని రజాకారులు జరుపు" రాషనపు కృత్యాలు గుండె వాధతొ నిండ మండిపడి [వాళకావు. నైజాము రాజ్యములౌ నాజీలనే మించు రజాకారులు జరుపు రాషనపు కృత్యాల బై రాన్‌పల్లి వార్త భగ్గుమని మండుచునె ఢిల్టీ వరకు గూడ మెల్లగా పాకింది. ఉస్మాన్‌ అలీఖాను ఉన్మాద చర్యలకు వల్దభాయి వటి్‌లు తెల్లబోయెను నాడు. కాళన్న కద న!

మంచి మాటలతోడ మనసు మార్చాలనుచు ఇండియాలో కలసి ఇమిడి పొమ్మని తెలుప రజాకార్లను నడుపు రాశసుడు రజ్వీని నమ్ముకొని నైజాము కొమ్ములను సాబాడు. మంచి మాటలతోడ మారడని తెలుసుకొని సైనిక చర్యలతో స్వాధీనపరచుకొని భారతములో కలిపీ (బళుకులన్నియు మార్చి కాంతితో [(పజలంత సాగిపోజేళారు. ఆనాడు (పజలంత అఆనందముతొ పొంగి. దివ్వెలను వెలిగించి నవ్వుచును మురిశారు, న శ గ్‌ 108 వీరబత్రిన్‌ శ్రైశ్తలం

వీద్యార్డి దళనుండీ వ్మికమార్కునివోలె ఆకమా లెదిరించ అడుగు ముందేళాన్న. విద్యార్థిగా ఉండీ విద్యార్థు లందరితొ జూనియర్‌ సీనియర్‌ లోని తరగతులందు చదువుకౌను మ్మితులతొ చనువుగా తిరుగుచును చేయి కలిపితి వెప్పుడు చెలిమి తెలిపితి వెపుడు. కాళన్న శడవడికి కరిగిపోయేవారు ముదముగా నినుజేర మురిసిపోయేవారు ఉ& త్తమాదర్శముకు ఉత్సాహపడువారు ఉఊత్తమో త్తము డంచు ఉ రేజపడువారు. కాళన్న కథ 100

అస్యాయ మెచటైన అవగింజంతై న అగుపీంచెనా వెళ్ళి అడుగుచుంటివి నీవు. భూస్వాముల పిల్లలు పొంగి కాళన్నతో తిరుగుచుండగ జూచి కరుగుచుండగ జూచి డల్పిదం్యడులందరు తమ పిల్లలను పీలచి కాళన్నతో ఎపుడు కలసి తిరుగొద్దనిరి. కాళన్న దగ్గరికి కలవబోకండసిరి చెలిమితో ఆతనిని చేరపోవద్దనిరి. నుంచివాడు కాడని మాట్టాడ వద్దనిరి కాళన్న అంటెనే ఖతర్‌నాక్‌ మనిషనిరి. 110 వీరబత్తిని శ్రీళ్లైలం

ముస్టీంలు అట్టం'టే మురిసిపోయేవాడు (వభుత్వము వారంటె పడినవ్వుకొనువాడు మత భాందసులు అంటె మరి పొంగిపడువాడు మనవారి కాళన్న మరి ఖతర్‌నాక్‌ అసిరి, ఆర్య నమాజిస్టుగ ఆదర్శమని తిరుగ (గంథాలయోద్యమము ఆంధభాషని మురియ హిందువులు ఆందరును బంధు మ్మితులుగూడ కాశన్న అంటేనే ఖతర్‌ నాక్‌ మనిషంటె ఏమి చేయును యింక ఏమి సలుకును యింక ఎవరు ఏమని అన్న ఏమనును తానింక? కాళ్లిన్న కథ .

స్వార్ధచింతన పీడీ సాగిపోయితి వీవు ముందు నడచితి వీవు ముందు నడిపీతి వీవు. జ స ఈ మాతృమూ ర్తిని ఎపుడు మనసార వూజీంచు మాతృదేశము నెపుడు మనసార (పేమించు మధువులను వొలికించు మాతృభాషను విడచి ఆంధధ్రుడే ఆంధధునితొ ఆంగములొ మాటాడ ణం వ మనసెంత బాధపడి మంటవలె మండెనో? అందుకే అన్నావు ఆవేశముతొ నీవు, “అన్య భాషలు నేర్చి ఆంధమ్ము రాదంచు సకిలించు ఆంధుడా చావవెందులకురా?” శే12 వీరబత్తిని ఫ్రీశ్రేంఐ

భాషంటె వేషమా? బంగారు భావాల

ర్త మాంసములోన రగులుచుండే దెపుడు. 'సెగిపోవుల బతుకు ఆగిపోవుటె చావు” అందుకే సాగుచును ముందు పొమ్మన్నావు ఆబ్రనృస్టోల్సున ముందు సౌగనే లేవెపుడు” అందుకే గమ్యమును ముందు చేరన్నోవు ఎన్నెన్నొ సూక్తు లతొ ఎదలన్ని కరిగించి ముందు నడుపుచు (పజల మురినీ పోయా వెపుడు. న్‌ గ గ సీతోడ ఆనాడు

నిలచి పోరినవారు (అతుకంత (పజలకై పంచి పెట్టేనవారు

కాళన్న కథ శమమరి $]$ి

ఆనాటీ నా వారు అఆగుపించరే యనుచు అని బాధ నీకేల? అని ఖేదమసలేల? స్వార్థ చింతన వీడి సాగిపోయినవారు కన్నుమూసినవారు కనుపింతురా వారు ఏ దేళ చరితైన ఎదపొంగ ఒకసారి తిరగేసి మరి చూకు తరికించి మరి వీడు పరుల జాధలు మాన్స పరుగులె శ్రీవారు త్యాగధనులై వారు తనువు చాలిస్తారు. ఆదుగో నీ కోదాటి అట్టాగె ఉన్నాడు గాంధేయవాదిగా కదలిపోతున్నాడు. 14 వీరబత్తిని శ్రీశైలం

సమయ మెవ్వరికొరకు సాగకనె నిలువదని (పవాహము లెప్పుడును హపారకనె ఆగవని (వతికణము ముందుకు పరుగు లిడుచున్నాడు (వతి నథలౌ తన మంచి వంచి వెడుతున్నాడు. కన్ను మూసేవరకు కమ్మగా సాగాలి కమనీయ భావాల కదలి మరి పోవాలి దీస మొక్కటె వేల దీపాలు వెలిగించు మనిషి &క్కాడె కోట్ల మననులను కరిగించు. అన్న థావన ఉంచె కన్నవారికి “పీరు కన్నళూమికి "పీరు కన్ను మూసిన పేరుం గ ఖ్‌ నే కాళన్న కథ శ్‌

గంగలా పొంగేటీ కాళ న్న భావాలు విడదీసి వర్ణించ పవీలుపడ లేకుంది. వెన్నెలతొ చందుడిని వేరుచేయగలేము కాళన్న [(బతుకంత కలసి కమ్మగ విరిసె. సం[ద్రములొ నదులన్ని సాగి చేరినయట్లు ఉ&ఉదయించె కాళ న్న ఉద్యమాలొకచోట కాళ న్న (బతుకంత కదలే (పఫ్రవాహమ్ము కాళన్న కావ్యమ్ము గాలిలొ సుగంధమ్ము కలము సాగినకొలది గళము పాడినకొలది సురగంగలా పొంగి ఉరికి &ఊగితినేను కే1ేలీ వీరబత్తిని శ్రీశ్షైబం

అందుకే కాళన్న అందాల (బతుకంత అధ్యాయములు జేయ అవసరమ్మే లేదు.

త న 1 (పభుత్వ పరిపాలన పార్టీ కొరకు కాదు ఏ వ్యక్తికోనమో ఏలుచుండుట కాదు. (పజల మేలును తలచి పరిపాలనను జేసి హైరహక్కు-ల నెపుడు గౌరవించగ వలెను 1వజాస్వామ్య ఫలములు (వజలందరికి వంచి [(సజలంద రొక్కటని వ్రభుత భావించాలి. ఆంగ్లేయులను నాడు అందరము ఏకమై ఎందు కెదిరించితి మొ అందరికి తెలిసినదె.

కాళన్న కథ 1?

నై జూము పాలనలౌ నాజి చర్యలు జూచి పోరాటమును జేసీ పారదోలుట తెలుసు. విదేశ పాలకులని వెళ్ళి పొమ్మనలేదు మహ్మదీియులు ఆనుచు మండివడిపోలేదు. ఆంగ్లేయులు జేసిన అవినీతి పాలనను (నజల నణచివేసీన పరమ చుర్మార్గమును నైజాము రాజ్యములౌ నాజీల చర్యలను రజాకారులు జరుపు రాశన కృత్యాలను ఎదిరించి నిలిచాము బెదిరించి నిలిచాము అ(కమ పరిపాలన అంతమొనరించాము, శ10 సీరబత్రెని శ్రీహ్లైలం

సమనమాజము నింక సాధంచవలతెనంచు కలలు గంటిమి గాని కనలేకపోయితిమి

మన నాయకులు ఆంత మనదేశ భాగ్యమ్ము 'పెంచి మన అందరికి పంచుదురు అనుకుంటె కన్న కలలన్నియును కల్లలై పోయినవి

ఆళ లన్నియు యింక అడియాసలై నాయి. వదవృలలొ ఉన్న నున (వపముఖ నాయకులంత తమ బంధు మ్మితులకె తమ సుఖము వెంచుటకె వజల మేలును మరచి పదవులను వాడుకొని పరిపాలనను జేయ పరుగుదీస్తున్నారు.

వ్రజల ఓట్టకె పుట్టి (పజల మరచేవారు (వజల మేలుకు ఎపుడు పాటుబడ పోలేరు, పదవిలో ఉన్నట్టి

బి (వధాని కుటుంబముకు మేలు చేయాలంచు పాలించకూడదని ముఖ్యమంతులుగూడ మురిసి తమ వదవులను న్వంత లాభములెన్నా సాధింసుకొనుట'కే వాడుకొనవలదనియు వేడుకొనవలదనియు (వజల సుఖముకె (బళుకు పంచి పెట్టాలనియు ఎంత [ప్రముఖ వ్యక్రియు ఎంత పెద్ద పదవిని అదీష్టించిన గాని అవినీతివరుడై తె

శ$20 వీరబ శ్రిని థ్రీష్పైతిం

పార్టీ ఐలమున్నను వలుకుబఐడి ఎంతున్న పదవి తొలగించాలి పరుగు దీయించాలి. గూండాల తండాలు జండాలు వట్టుకొని పార్టీ పేర ఓట్లు పంచుకొనుచున్నారు. ధనమదాంధులు నేడు ధనపు మూటలు వంచి నేరచరితులె పదవి కోరుకొనుచున్నారు. దొంగ లందరు కలనీ దోచుకొన దేశాన్ని దొరలమని చెప్పుకొని దొరికిపోతున్నారు. హవాలా కేసులో దివాలా తీయించి దేశానికే యిపుడు తీరని కళంకమును శానన్ను కళ త

తెచ్చి పెట్టినవాళ్ళు మెచ్చుకొన వద్దింక చి దేశ్నదోహుల పదవి పీసివేయాలింక. హవాలా ఒక పేన దివాలా తీయించ వెతికితే యింకెన్నా వెలికి తీయగవచ్చు. తప్పు చేసినవారు దండింసబడవలెను చట్టాలు దొంగలను మటు పెటగవలెను, టబ ట్‌ పదవి చేతికి యిచ్చి పరితపించేకంటె ఓపేసె టప్పుడే ఉండాలె బుద్ధియని కాళన్న (వజలనిక కదలమని చెప్పావు ఎన్నెన్నొ భావాల కన్నులను విప్పావు, ఖీ న! ఖ్‌ లికి సీరబత్రిని శ్రీశ్రైల్వం

అధికార మున్నదని అడుగరెవ్వరు అనుచు రత్నించు పోలీసె రాశసులుగా మారి నక నలె టనుబటి

ఉజం ట్రై ట్‌ నరకయాతనబెట్టి కాల్చి చంపేసి, ఎన్‌ కౌంటరని చెబుతుంటె నమ్మళక్యముకాని నమ్మదగినది అంటె పిచ్చివార లు గూడ మెచ్చుకొన బోరెపుడు, ఎన్‌కౌంటరును జేన్‌ ఎదురు కాల్పులు అనుచు క ట్టు కథలను చెప్పి మట్టుబెడుతుంటేను పౌరహక్కులవాస్మ వట్టుకొని నిలదీసి వా న్తపము కాదంచు వాదిస్తు ఉంటారు,

అకాళన్ను కళ్ళా" 1 ప్లే

తప్పు చేసినవాజ్జి అప్పుడే బంధించి నేరమేమిటా, న్యాయ నిర్దేతలే జేయ రచ్నింప పనిలేదు శిషించవలసిందె బందిఖానకు వంపి వాధింపవలసీందె న్యాయస్థానాలుండ న్యాయమూర్తులు ఉండ చట్టమును తమచేత వట్టుకొని పోలీసు పల్లె ప్రజలందరిని భయ్మబాంతులనుజేని అమాయకులనుబళ్టీ హతమార్చు టెందుకని పొగ హక్కుల గార్చి వళ్నిస్తె కాళన్న నక్సల్చు సపోర్టని నాయకులు అంటారు. ట్‌ ఫీరబక్రిని శ్రీకైలం

హేర్లమెంటుకు ఓటు (వజ లెవ్వరునుగూడ వేయ వద్దని ఒకరు వేయుమని మరియొకళు (వజలు ఎన్నిక లన్ని ఐహిష్క-రించనిచో ఓటు వేసిన మొదటి ఓటర్హ పదిమంది వట్టుకొని శిషించి మట్టు వెడజామంచు (పజలను నక ఎలెట్లు భయ వెట్టదొడిగారు. తమ ఓటు హక్కునే తాము ఉపయోగిసె రత్నించుతామనుచు రక్షక భటులు దాట పొరు లెవ్వరినైన బలవంతమును జేసి పౌర హక్కుల నెవరు భంగపరచరాదని, కాళన్న కఠ హ్‌

కాళన్న ముందుగో కదలి తన ఓటేసీ శిశ్షించుమని సవాల్‌ చేసెను నక ఎలెట్లి పౌర హక్కులకొరకు (బతుకంత పోరాడి ఎన్నెన్నా కష్టాల నెదిరించితివి నీవు వరవరుడు రెచ్చినా నరవరుడు మెబ్చినా కాళన్న నీ మనసు కమ్మనిది అని తెలుసు తెలంగాణకు నీవు తెలుగు వెలుగై నావు కావ్య జగతిలొ [వజా కవిగ నిలచితి వీవు, భోగాలు ఆశించి త్యాగాలు చేయలే అధికార వదవులను అనలు ఆశించితే 126 వీరోఐ త్తిని థీతైల

స్వాతం్యత్య సాధనే

జాతి సౌభాగ్యమని

స్వార్ద చింతన వీడి

ం 0 ం

హన్మకొండకు ఎవరు

ఆసందపడి వెళతె

నిండుమనసుతొా పొంగి

రెండిటిని చూడండి.

వేర్డుస్థంవాల గుడి

కాళన్న కడకేగి

కమ్మగా పలకండి.

ళు గ నా రు చ్చు * కాళన్న కథ 12

ఇతర కృతులు ముుదితములు

కే కిన్నెర (గేయసంపుటీ)

ర, ఈ దేశం నాది (గేయ కావ్యం)

త్రి సిరిమల్లెలు (గేయనంపుటి

శీ వెంకన్న పాటలు (గేయకావ్యం)

ర్‌ం (ఐతుకు పాట (గేయకావ్యం) సే వే న నీ శ |

వరయ

తనము నను మవనవననసతిణుంనననున శా వల ల జాలా నం య నరా. గల రాంరాం మ గ 1 గ న ల స సం స్‌ శ న ఫే? న నె లు లం _ క న. కో ॥ 1. క. ॥ త. గం. పి క్‌ స భర ఆ షే. మ గ. స ఆ హూం న (| హం చ స స? | + య రంత యయ న న స.” " 9 క్నషే న టో “ళ్‌ నైటీలు . - క | వ. గ న న! శ వ న్‌ స స్‌... ; ॥ (. యస” న్న ర మన వనము ం | / | కా 4 నా కా " న... . , ॥ న ని ఫి! షి ల! 5 | టం శ = మనల స్ట తు వే | ల. జి నె సం =, జట లగి. 4 ఖ్‌. కి న్నే. రు. స నం. స్వే న? నీయ. | "అణ జి క రే రేం ం, ॥ ల! మా లక్‌ ట్లో ఇ "ల్ల గ్ల బన న న్‌ నా అం నా తి | కట. వ స: ॥ సై య. ఓ ॥ | | | న గ 1 శ ౮ శ లు జిక _ ॥ / ప. న్‌ యహ. | ౬ ఇ + ఉక 7 వా నా న మో కో... మ యు న గ్గ ఎ మా నా యానా | మ హక ” న! చేస్తూ ౧ ్న రంత: | క్‌ తంత హననం. స మ కాం నా, $ వాలలటననామునాలఉనయల నా. | తవా కిట 4" ని? వ్వ న.