Telugu Kahali Kaakigola_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

” . ల" య న. | ౯ లో బా నరా లేల విడి క ॥ న్‌. షా | “| శ న! “. ల య | (న న ర. కా? పసు. ” క్ష్‌? జం! ని ప. మో త క స | - , ను న య్‌ రం ఎకి ను ల టై గ్‌ క వాటా క్‌ త లి. న్‌ు. న ననా గం... లం న లా స! గ్‌. నభ. శ కీ ల ల లో ఖా న | శే. / న్‌. శ ఇ 2! స్నో క స్తు, క యా సు న ప | సస క న్‌. య. మత. వు తు... స ల ప్ర గేచంటటే. . + న (1 .. ” జః ౯ ఎ న వ! స వ తాత. జీ క్ష్‌ చ మ షై య + క స చా కే 1. నై స. లే శ ' ఎం “ఇ చ్తూర్న య దా. వ. స: చ" ౧. భ్‌. ల జ ॥ ళం ॥| న న లా. న! ఆ శే ॥ న. ళా ష్ష్‌ న. టా. నడ ఖా జః క్‌. గ్‌ ః ॥ హ్‌ మాల గ. ము. : టం | స లా మీ రోళి ౯" గ /. ౯ వ ః న్‌ . 1 గ స స. ఖ్‌ గంత మతు. పచ ల శ; క. ల చ ' లలల వ. “ళ్‌? క న్‌ు నా స తగ ప య. క్ష. వల నన చ. లక ఇ ౫ జ ల ష్‌. వ [గ 1. క్ల న్న మచంఖ ఖ్‌ ను. న న వ. ( న టి ఖం+ య 0 మ కా. కాప్‌, ష్‌ సో శ చ్‌ లో ళా గ / ే | | క న. / .. కై. ౯. మ ర ॥ టి సనా! చ ఖై సా సం! చ? వ. మం న. న. మ న్లో, క వ [ఫ్ర గ్‌ ట్‌. వ సం! ర సల వ కేం లే! త. ల యీ నం న. నా. టీ. త్తి. ల. లా గగ . స లా? స్తు న (హా వ వక. గ [. ననే సే. జం ల నే ప స ఫో యం మ విన వ. న =. వ ద య చా స్య హం నయ ఫ . క. న ఆ. న సు మట హో సే వం న క న్‌ 1. . [షి ను ర గం! స. న! గా , వ” జ. టల [వ న క క " ః తష ఉన న. _ ( టే న య. మ న సేగు గ 1 . ॥ ॥ ఇ శ స్‌ తం రై స్తాన ప కే క న. ల న్‌ వ. - క. న. లక్‌ భా. స న. . వ. ॥| వొ ” /. ల పపాత క గ. . క్ష్‌. వ. న. / నిన. ఓ. | ఇ ఎ స్య భత న. ౩ - వ్‌ నం | ః / కా 1 ల్‌ ్య జ ఇ | - / క్‌ వ 7 . ణ | లు ం ము స వ్‌ క. జ్‌ | గ వమా. ॥ _్‌ న

కాహళీ - కాకిగోల చామర్తి దురావప్రసాద్‌ వురోగావి ల.18/ 15, 1. 1. 2. కన రి కిన కం 36,

శాపీలు : 1000 *స్టరోగామి చయబూలధనం కోనం ఈ వనచురతి= (వతినికొన్న /వతినాడూ వురోగామి వేతికగరలు- ఆందుకే నివాళులు? . కరక అసం దుఖ గ ఎ (౮ 0 వెల: ద. బ్ర్‌00 యస్తే ఈంతాలయి న్య స్తు ననా మ(ద్రఅ: న్వఠర్యక అర్జీ (వింటర్స్‌, విజయవాడ-_$28ీ004+

కాహలళీ-కాకిగోల వాగొ రాసేనాడ8 నేనివ్సే ఒక బిరుదు . “శ్రీశ్రీసాహితీకుల తిలక, సాహిత్యవధాభిషి క్రి

వివమయనూచిళ అజన?ాంాణాంాంణాణనాన సొంత డబ్బా

తి ఆహ్వానం

వ వినతి వ్యతం

త అకాళాత్‌వతితం

*, తిరగబఖదనశ నొమెతలు

ల్‌ అశోరతీమాన్‌

6 న్మారక నథధిలు

7 ఆఅోతను*

తీ ననుదైక నత్యం

9 అనో ఇఖో ఖంాఖండీ తలి. ద్వని 44+, వంవవపాండత్ర లెందడు?ని తలి. ఆళయాలకు ఆనేళ₹ం 4తి. లాంతరుభూతం తళ, న్యూ పాయింట్‌ ళల జీవవ్భనం జీర, నర్పెంల్‌ అండ్‌ దిరోన్‌ 47 నిత్య హేయంతం 48 ఉనణివత్తు శీ నీకల్లో పాలిన్‌ కార్నల్‌ తిం కఎిత్వానికో (వయోజనం శిత నుఠకఎవి లశతణనాొంరం తి (తినంద్య

గ యా దస్ట్రదయల ళదయికల సహాకొర్‌ం వురోగావి పహృదయుల రచయితల సహకారం సాపిత్య వికాసానికీ, సర్వతోముఖమైన అభివృద్దికీ రచయిత ఎంత ముఖ్యమో, అంఠతముఖ్యం పహృదయుడై న పాఠకుడు. అలాంటి పొఠకుల్ని అందు కొనేందుకు రచయితకి అవకౌళాలు తెలుగుదేశంలో తక్కువ అంటే ఉలిక్కి వడ సక్కగ్లేదు.కకారణాలు ఏవయినా రచయితలూ, సహృదయులై న పాఠకులూ సమాద శించుకొని పరన్నరం నమా (శ్రయించుకోవాల్సిన అవసరం (వ్రస్తుతం చాలా ఎక్కు వగా వుంది, నలుగురూ అంగీకరించదగిన స్థాయిలో. రచన చేయగల రచయితకి ళన భావాలను తన కష్టమయిన పాహిత్య పృకియ (కఠ, నాటిక, నవల, విమర్శ, కవిళ వగైర్భాలో చెప్పగల వెసులుబాటు ఉన్నప్పుడే సాహిత్యంలో వై విధ్యం వస్తుందిం మూసపోసిన రచనలు ఆరోగ్యకరం కాపు రచయితల అభిరుచులలోపున్న వై విధ్యా వికి తగిన పాఠకనర్గం కూడా ఎక్కడో వుంటుంది, అయికే వారిని చేరడమెలా ? ళ్‌

భవభూతీ ఆశపడినటుగా సమాన ధర్మంకల పాఠకుడు తారససడాలం టే అందుకు శ్రేవలం “అనంతమెన్‌ కాలం, విశాలమయిన పృథ్వి” మాతమే బాలపుం

“జక రకమయిన సనలి తప్ప మరేదీ సాహిత్యంగా _పాచుర్యం పొందడం లేదు. పాఠకుల అభిరుచే ఇంఠ అనేవాదం విజంకాదవి మా అభ్మిపాయం. ఒకవేళ విజమే అయితే, ఇది ఒక దురదృష్టకరమైన విష వలయాన్ని సూచిస్తోంది. ఆ విష వలయాన్ని చఛేరించవలసిన అవసరం అందువలన తప్పవిసరి అని కూడా బుజువవు తోంది, అందుకు (సయత్నించడం పురోగమన శీలకమణున సొహిత్యం ఆకాంక్షించే (పతి ఒక్కరి కర్తవ్యం,

అలాంటి (ప్రయళ్నాలు జరగలేదని కాదు - జరిగిన _(నయత్నం యావత్తూ అందుకోవలసిన లక్ష్యంతో పోల్చినప్పుడు చాలా న్వల్పమని దిగులుగా ఒప్పుకోక శతస్పదు ఏంత చిన్న (వయత్నమెనా, ఎవరు చేసినా ఆహ్వానించవలసిన తరుణ మిది. అలాంటి _,ఫయళ్నాలు చేసిన, చేస్తున్న వాళ్ళకి అభివందనాలర్చిప్తూ ఈ (వయ క్నాన్ని (ఫ్రౌారంభిస్తున్నాం. అంవరి నవాయాన్ని, నహకారాన్ని అర్పిస్తున్నాం.

ఈ సథకంలో గమనించవలసిన అంశం = రచయితల, సనహృదయుల సమ్మేళనం మా_తమేకొక, పరస్పరం, “నవాకారంి (పాతినదిక మీద ఐక్యం కావడం,

పుస్తక వచురణతోపాటు, పుస్తకాలను నలుగురిలోకీ పంపగలగడం కూడా ఈ సంస్థ చేయగలిగినప్పుడే మన _పయత్నం విజయవంతం కాగలదు.

అందుకని---ఒక (పచురణ రాగానే, పది పతుబగానీ, అంతకంకే ఎక్కువ గావీ అవ్ముగల సహృదయులు, అమ్మగల సంఖ్య, తమ చిరునామా, మిగతా వివరాలు కార్యదర్శికి అందచేయండి. దాంతో ఈ పంస్దలో పూర్తి సభ్యులపవుతారు. సభ్యులను సం్యపదించి ఏర్పరిచిన సలహా సంఘం పరిశీలనకు లోదిడి నభ్యుల రభనలుం నభ్వులు /వతివాదించిన ౮చనలు వరుసగా _సచురించుకొందాం. (,వచురణ వెలికరాగానే నభ్వులు తాము మొదట నూబింబిన నంత్యి మేరకు ఉట్బు వంవీ (వతులు తెవ్పించుకొని వదియందికీ అమ్మి తను పెట్టుబడిని భర్తీ చేమకోనడమే తమకూ. తమ నంస్థకూ, సాహిత్యావికి చేసే సేన. (ప్రచురణ వెల అయిదు రూసాయలు మించకుండా చూద్దాం. అప్పుడు సభ్యులు మొదటగ్గా పెట్ట వలసిన మదుపు, భారంగా పుండధు. రచయితలకు, అమ్మకాలపై పది కాతం పారితోషికం ఇచ్చుకుందాం. మనం కలిసికట్టుగా చేపిన కృషి విలువా, వెలా పంస్థలో (గ్రతిఫలిస్తాయి.

ఛ్‌

ఈ సంస్థకు వీధులు ఎలా నస్తాయి ౯ మొడటి (ప్రచురణ ఎలా వస్తుందీ శ మొదటి రెండు మూడు _వచురణలు కొందరు రచయితలు తమంత కామే పెట్టుబడి పెట్టి తీసుకురావడానికి ఒప్పుకున్నారు. వారి పారితోషికం వదులుకోవడానికి దయతో అంగీకరించారు, ఈ ప్పస్తకొలు అమ్మగా పచ్చిన లాభం ఈ సంస్థ వ్వారా రావోయే _వచురణలకి మూల ధనం అవ్వ్పరుంది* రాబడి లాభాలు, ఆదాయం, 'పేరు- అన్ని సంస్థక్తే అంపే సభ్యులకే. సహృదయుల, రచయితల సహకొరానికి వినాజలర్పిస్తూ అందర్నీ అవ్వా విస్తున్నాం - శవెయ్యండి. హారతి పళశ్ళెంపైన చెయ్యి” = అని "దేవుడి పెళ్ళికి అందరూ పెద్దలే? అవి. ఎనరూ వష్టపోవి పద్దతిలో, కృషిమీద మ్యాతమే అధాంపఉి సొహీతీ షే్యశ్రంలో రకరకాల పంటలు పండిద్దారి. కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం. కార్యదర్శీ మోపిదేవి దుర్గా (వసాదరొవు వ 18/15 తీర? ఉళాటం0 క క క ౩గల పశ ఉనికిఉక-600 036

లాయి వ్యక్యాల్యార్యార్యుర్యాలల లల అల లలల లోల ల లలల లోల టీల లలల అ లోలోల లోట లీల త్‌యనికో

ఏ కారణం చేతసయినా నభ్యులుగా జేరలేవివారు, _వచురణ వెలికి రాగానే 4&కో (నతి కొని పాహితీ మితులుగా వుండవచ్చు. ఆ విషయం మాట మ్మాకంగా ముందే మీ చిరునామాతో సహా తెలియచే పె ఆ మాట సాయం మాకింతో భరోసా నీన్తుంది. దయచేపి సభ్యులుగానో, మితులుగానో చేరండి, మనందరిదీ ఒకే మాట ఒకే నాట.

పాహితి పురోగమన యజ్ఞానికి క్‌డ్దే్స వైతం నమిఠ నొక్కటి ఆహు తిస్తాను.” ల శ న్యాాలానాలినిననానకనునా ననా నను భక్షక తానా నులు న్యా నాలకను పనన ననావాాకావానాభాలాళ్యనపమన.

సొంత డబా కూ

పుస్తకాలకి, ముఖ్యంగా కవిత్వావికి ముందుమాటగొ ఎవరో ఒక లబ్దిప్రతి ష్టుడు రచయిత మీద లైటువీపి పాఠకుల కతన్ని గురించి నాలుగు మాటలు చెప్పటం ఆనవాయి9. రచయితని గురించి ఇంటరెస్తు కలిగించటమే వాకుండా, రచ యితని ఏ దృక్పథంలో చూడాలో పాఠకుల: చెప్పడం జకుగుకుంది.. ఇది చాలా అవనరం. ఎందుకంటే రచన ఎప్పుడూ సూర్యకాంతి లాంటిది. అందుకునే అడ్డం మీద ఆధారపడి దాని రంగు మారుతుంది, విమర్శకులు తమ శక్తి కొద్ది కవిత్వంలో ఉదా తత చూపించగలరు. ఆ ఉదాత్తత నిజంగా రచయిత ఉద్దేశించాడా? అన్నది అ(వ్రస్తుతం. ఉద్దేశించాడవి వశ్వపించోలి, లేదా రచయిత (ప్రతిల్‌ నల్ల తసమృవల్ల ఆ ఉదా త్తకకి ఆప్కోటరం కలిగించే పదాలు సహజంగా నే పడ్డాయని భావించాలి.

అబితే కవిళ్వం, ముఖ్యంగా ఆధువిక కవిశ్వం మోడరన్‌ ఆర్డు లాగొనే పూర్చిగా విమర్శకుడి భావనా బలిమి మీద ఆధారపడే ఐతుకుతోందనే (లను ఉంది. ఇది కొంత ఏవిజం కూడాను అంపే, ఏ రచయితనయినా అందలం మీదికి ఎక్కింత గల ఛాణక్కుడుగా విమర్శకుడు చక్రం తిప్పుతున్నాడవ్నమాట- రచయిత ఉద్దేశం ఏమిటి ? అన్న (సశ్న అందువలన ఇక్కడ అప్రస్తుతం కాక అవవరం అవుతోంది. విమర్శకులు విఖిస్న దృక్పకాలు వెలువరిస్తుష్నప్పుడు, రచయిళవి పిలిచి “అయ్యా మీ రిది రాయటంలో ఉద్దేశం ఏమిటి? ఈ పఎం వాడడంలో మిరు సాధింవామము కుస్ను ,పయోజసం ఏమటి౯ అవి అడగడంలో తప్పులేదు. పొవాత్య వభలో కవుల (వనంగాలు అందుకోసమే కదా? రచయిత అభిప్రాయం విమర్శకుల అలి ఉపాయంతో ఏకీభవంచినా, ఏకీభవించకపోయివా, రచయితకి ఒక విర్దష్టమయిన పథకం ఉందవి బుజువై, ఆ రచన కపీసం రచయితకన్నా గజలిజీగా కాక అర్థివం తంగా ఉందని సలుగుర్లూ (గహొంచగిలిగిత్సే ఆ రచన కవిత్వం అవ్వకుంది. లేక పోతే అది కన్‌ప్యూషన్‌, బేబెల్స్‌టవర్‌ అప్పుకుంది. ఆ పరీక్ష అధునిక కవిత్వావిక్కీ మోడరన్‌ ఆల్డ్‌కీ అవవపరం అయిన పరిస్థితి ఇవ్పుడుందని నా విశ్వాసం- పికాసో పొంత అభిప్రాయం గమవించండి. అ అవసరం టోరవడుకుందిం

ముందు మాట రాసే విమర్శకులు సాధారణంగా *ఎటికసి' అన్న ఉద్దేశంతో కటువుగా రాయరు. రచయితని సొధ్యమబువంత “కన్వీవియంబట్‌ యాంగిల్‌లో” ఫొటోజెవికగా (పొతెక్ట్‌ చేస్తారు. అంపే రచయిక 'డన్చా'వి వాద్ళ వాయిస్తాము

ఇంతకంటే రచయితే "డబ్బ సొంతంగా వాయించుకొంటే పాఠకులు కొంత "డిస్కవుంట్‌” ఇచ్చే దృక్పథంతోనే ఆ వాద్యం విని తమకు తోచిన మేరకు రచ యిళవి నమ్ముళారు. పైగా రిచయిక దృక్పథం, పథకం బయటపడి ఇందాక చెప్పిన పరీక్ష జరుగుతుంది.

రచన ఏదయినా పళవీయమె ఉండాలి. ఇందుకోసం ఏ (టిక్కులు చేసినా ఫరవాలేదు. చదివిం తర్వాత అర్థమైందవిపి పే అది మంచి రచన అవి నా అలి. ఉపాయం. అర్థంకాక అవతల పొరేపేదిగా ఉంటే ఆ సమయావికి అది రచనకానశ్సే. *ఆలోచిదామనిపించి, ఆ ఎవి చేసినప్పుడు, "అర్థమయితే” అది మళ్ళీ మంచి రచనే. అలా కోక మొదటిసారి చదవగానే టోధపడి, ఆ తర్వాత మళ్ళి మళ్ళి ఆలోచన కొద్దీ కొంత కొంత ఎక్కువగా బోధపడుతూ కొత్త కొ త్త అర్దాలు, విలువలు వస్తు. సుట్లయితే అది ఉత్తమ రచన. (వథమాకర్షణ, మొదటిసారిగానే అర్థం అయి ఇంకోసారి చదవాలనిపించడం. చదవగా చదపగా ఇంకొ ఇంకా అర్ధం అవుతూ. ఉండడం - ఇవి ఉత్తమ రచనకి లక్షణాలని నా నమ్మకం, (వథమాకర్షణ అవసరం. అది మ్యాతిమే ఉండడం కవిత్వంపట్ల క్షమించరాని నేరం. అది లేకపోడం. మిగతావి. ఉనా, సయోజనం చ్చిష్ట్యా కవిత్వానికి విరుపయోగం కలిగిస్తుంది. ఏది _వథమా' కర్షణ అన్నది పాఠకుల అంతస్తుమీద ఆదారవడి ఉంటుంది సమకాలీన సమాజం లొని ఆక్షరాన్యతను, లెవెల్‌ను అర్ధంచేసుకొని రచన చెయ్యడం తపస్పనినరి. ఆ వయత్నం *దిగజారిపోనడంగా' రచయిత కనిపి ప్రే, ఆత్మబలం ఉన్న రచయిత తను అనుకొన్న పద్దతిలోనే రాసి భవిష్యత్తును సమ్ముకోవాలి, అయితే 'సయోజన, కొరీ అయిన రచని వసుళానికి వాయిదా పడుతుంది. రచయిత _ సమాజం వేరవు శారు. ఇవి క్వాచిత్యంగా జరక్క తప్పదు. కానీ ఎక్కువ పరిస్థితుల్లో, రచయితలు (పయకి ప్లే “స్తుత పరిస్టితికోనం” కొంత కాం్యపమైజ్‌ అవుతూనే "భవిష్యత్తు లోనూ నిలబడగల రచవలు చెయ్యవచ్చవిపిస్తుంది వర్తమాన పరిస్థితిని మార్చాలనే రచయిత కిది తప్పనినరి, పాఠకుల స్థాయివి పెంచే సవయళ్నాలు అదే సమయంలొ జరిగితే రచయితల కష్టాలు కొంత కొంతగా తిరుతై-

శేమా, అందరిలానే ఆర్థిక నమానత్వం, అభి_ప్రాయ [వకటనకి "స్వీేచ్చం మనీషి గౌరవంగా తల ఎత్తుకుని ఉఇతక గలగడం మొదలై నవి కొవాలని విశ్వ సిస్తాను. మార్చ్కి-జం డెమొ,కనీ, హూ్యూమవిజమ్‌ నా చృష్టిలొ భిన్నధృవాలు కాదు. అలా అనుకోవడమే చరితలోని కల్మషానికి కారణం అనుకుంటున్నాను. మూడింటిని సమపాళ్ళలో సాధించగలిగిన వ్యవస్థ మనిషిలోని “*3డ్ర్చును అదుపులో ఉంచి, మూడింటిలోనూ గుప్తంగా ఉన్న 30టకాలని (ఉ9831251169) ఏరి పాలీ స్తుందవి నా నమ్మకం, మంచ్చి చెడుల మధ్య ఏ రకమయిన కార్యపమైజ్‌ -- అది లి2ంగల! సింం6910 కోనమే. అయినా జరగరాదవి నా _పగాఢమయిన అభల్నిపాయం,

౭

సెమ్సుమీచ నా అభ్మిపాయాలు హక్స్‌లీ, రిన్పెల్‌, బన్‌ప్టీన్‌ మొదలయిన మేధాపలినుండే గహించివవి. అలాగే మాడరన్‌ సిఏలివేషన్‌ మిద నా అఖిప్రా యాలు మామాకర్‌, గాందీ, వాలెన్‌ మొదలెన వారి _వభావం మూలంగా ఏర్పడి నవ్వి మనిషిలోవి “చెడును అదుపులోకి తీనుకొవి రొకుండా విజ్ఞాన శాష్రం ద్వారా శక్తిని రిలీజ్‌ చెయ్యడం - అలాగే _పాఠమికమైన “యుటిలిటీ” లేని అద్భుళమైన (వయోగాలు = ఇవి “ఆర్ల్‌ఫర్‌ అర్ట్స్‌సేక్‌ ” అన్ని వదం లాగానే నాకు అంతగా రుచించవు. అలాగే (ప్రాథమికంగా భౌతిక వాదాన్ని సమ్ముతూ మెటీరియల్‌ సొవై టీవి తక్షణావసరంగా గమనించి - ఆ తర్వాత ఆ సౌసె టీలోవి తీవతవి అలజడివీ తగ్గించడి౦ కోసం “ఆధ్యాళ్మిక వాదంతో పొందు" కోహాలంటామ-

*నంఘబన - నాశనం _ కౌరిజం సంఘటని, ఈ వంనవే "మన్ను = కుండగా రూపాంతరం - విచ్చిత్తి . మమ్మూొగా పోల్ప్చుకుంటాను. “మాయా అన్న పదం నన్ను మోసప్పచ్చవివ్వను. క్షణీకమయన సంఘటనల స్నూతమే అసం తం అని గురిసూ అ అనంకానికి మొదలు, ఈుది అన్ను మీమాంస అనవసరం అంటాను. “అనంత య్యశ్రారతి ఇటులే సాగిపోదు ఒక్కమౌస బాష్పకణమట్లు, ఒక్క- గాఢవాంఛ వగిది ఒక్క- వేడి విట్టూర్చు పోలిక” అన్న కని వాక్యాన్ని ఆధ్యాత్మిక భౌతిక హద నమన్వయంగా అన్వయిస్తాను. అలానే నే ననుకుంటున్న వ్యవస్టకోనం “వేసటేలేవి వెరి అన్వేషణ” సొగిస్తున్నాను.

“నీ వని నుప్వు చెయ్య”. అనడంలో ఎగ్జెస్టివియాలిజఐమ్‌వి, "విమిత్త మాతం తఈవొ అనడంలో కెటాలిసిస్‌ని, “వలితాన్ని గురించి ఆలోచించకు అన డంలో ఆళాభంగాలకు తట్టుకునే సన్నద్ధతమ(ఫాజిటివ్‌ యాస్పెక్టు ఆఫ్‌ "ఫెటాలిటీవి) గుల్రిస్తాను- నమ్మకావికీ డాగ్యాకీ. ఆలాగే సమన్వయావికీ కొంపమైజ్‌ కి మధ్యగల తేడ ను గమవించమంటామ. “"ఇసస్నీ అందరికీ తెలిసిసపే అంహేీ, అయినా ఐడెంటిటీ పిగ్నల్‌ పదే పదే ఇవ్వడం ((పవర చెప్పుకోవడం) అమ్యూనికేషన్‌ గేప్‌ ఉన్న (పసుత పరిప్పితులో అవనరం అవి మనవి చేసుకుంటాను. ఎవరికి వారే

వాతి 9 గ్నా ఆలోచించి వ్యవస్థా స్వరూపాన్ని నిర్థయించుకోవాలి అని అంటూనే, “ఆలో చించి అన్నిపదం యొక్క- ఆవశ్యకత, _పాముఖ్యత గుర్తించవవి నొక్కి చెబు శాను. ఆ ఆలోచనెకి కవిత్వం మేతి కల్పించాలని నా భావం.

నా సమన్వయాన్ని (పతిఫలించే ఈ రిచన ఒక్క వ్యవస్థని ఊపహిస్తుంది, ఆ వ్యవస్థ నా ఆదర్శం. నా కగథక అది సాధించటానిక ఏ మార్గం అనుసరించాలి ? మార్గం. 146223 చాలా అవసరం.అవి మంచిగా ఉండాలి.అయితే 12%46ని దృష్టిలోకి తీసుకోవి [6218 యొక్కి- మంచి నాకు రువించదు. కైష6ేక క పాధాన్యం ఇచ్చి ఆ తర్వాత అందుకోసం “సరయిన” మార్గం ఎన్నుకోవాలంటాను. నీరు చేతిలోకి రావాలి. చేదని చేతో సరాసరి లాగటమా తాడుతో లాగడమా ? చేద ఎలా ఉండాలి?

షె

బేద చేటలా ఉండాలా? ఇవన్నీ అడుగున నీటిపరిస్టితిని దిటీ ఉంటాయి. ఏదయినా, చేద పై! వచ్చేసరికి పీరు మిగలని పద్దతి (16206) ఏం ఉపయోగం? చాదస్తంగా కనిపించినా చార్వాకుడిలా దోవెటతో పెకి తోడిపోసినా సరే - ఆమ్మాతర నీరు వస్తుందన్న నమ్మకం ఉంకే అదే మంచి సోం[8 అంటాము (పపంగం అంకా వెెరిగా కనపడతోందా? ఎకడమిక్‌ జగ్గరీ 011016 వాదాల త్మీవత ఇపన్నీ సడలించిన తర్వాత బావాలు అతి సామాన్యమైపోయి. అరటిపండు వొలచినట్లుగా కనపడాలి. అలా కనపడక పోయిపట్ట్లయితే మసం ఆ వాదాల ఉచ్చు లోంచి ఇంకా బయట పడసళ్లు. ఆ ఉచ్చు ఎవరికి వారు ఛేగించుకోనంతకొలం “సమన్వయాలవ్నీ” వెరిగానే ఉంటాయి. ఈ వెరి మ్మరిలా ఊడలు తన్ని వీల బడాలన్న ఆకాంక్షతోనే - ఆహ్వావిస్తున్నాను. == దుర్మావసాద్‌ ౧ శ

ఆహ్వానం ఎవరికయినా చెయ్యె త్తి జె కొట్లు తెలుగోడా ఎవ'రేమి చేసినా ఊకొటు మొనగాడా లోకమంతటా నీవె నపాడా ఏజౌనికి, విశ్వమంతటా మితృడా వీడి మంచీ, వాడి చెడ్డా ఒక్క-టయినవొడా కాలిమీ, మాలిమీ, నేర్చు, ఓర్చు ఎగుడుదిగుడుగా కలిసినవాడా కాళమేయడం? తలాడీంచడం ఎవడి పరసనో వంత పాడడం ఎపడీ సరసనో _పొకులాడడం కొంత ఆవేశం కొంత ఆదేశం ఏ కొంతో సొంతచింతన కొంచెంగా భావాలకి పొంతన దిగజొరుడనుకో గుండె నిబ్బరమనుకో కుక్కు. మాంసమయినా తినే పట్టుదలా కోప తాపొలూ, తపాలూ నియమాలూ సందేహాలూ, సమన్వయాలూ ఆందోళనా డోలాయిక మనస్సూ ఊవిలా౦టి ఊహలు, నిక్ష కాల్చి తాకే విచ్చెనలు ఏ మేరకో తెలియవని భావాల పొలిమే5లు పాతరోతలకే. నీడలో (మగ్గుతూనే కొత్త భావాలకు వీడవి, (పోదిపి కాలాన్ని అధిగమిస్తూ అనుకరిస్తూ విలక డెరుగవి లోలకం సీవు విజంగా వీ నె జం అందుకే అరంకాదు విడు పెరుగవి (పొద్దులా విశృయాలకి అపసవ్యంగా (ప్రదక్షిణం

క్‌

ఒకే మూసలో అరిషడ్వరాలూ అవన్ని వద్గుణాలూ మ. టీ! అసలు మవ్వెరు ? అసలు మవిషంకే ఎవరు ? దేషడూ వె తానూ కాన నవాడు సీవూ ఆ శామలో ముక్క పే అందుకే ఓ మనిషీ, సమరశిలీ, సహనబుదీ, శాంతికామీ, ఇ_రమూర్తీ మాటకొరం చమత్‌ కారం వంశే క అదే అవనరిమయితే వదిలెయ్‌, వెటకారం, వికొరం వదు మానెయ్‌. సరినవాదీ, విరసవాదీ * కార్యవాదివికౌ, పరస పేదివికా అందుకే, అందులో ఏీలాంటివాడే అందిసున్నాడు ఉప్పు. నిప్పుల చెండు తలదాలుసావో కాలరాసావో నేలపాలో, అయినా మశ్నం అందుకే మనందరం అంకళ0. వచనానికీ పద్యావికీ ఇంతకుముందే కల్టస వారధి మీదనడుస్తూ శబ్దావికి భావాపికీ అసలు దొంవత్యం కూర్చిన అందరితో జరకలుప్పతూ విజాయితీకి స్టిరాయుపు పోసి అన్యా యావికి మంగళం పాడి శుభానికి జఆయవారతి విద్దాం వెబ్యు హారతి పళ్ళెం ప్రై చెయ్యి. వినతిపతం౦ వా గోకాహల నంభించిన విదంఒ నమురగవోయనొ = తిక్తాన సేతువు దొక దృక్కు నారలింబిః, వూలింని గళకాహళీక - దేత్తలవల్లిః వల్ల3] మహాత్ము డొకసారి రవీందుడితో అన్నారట ఆకలితో అరిచే వారికి కవీరుగితం వినిపించలేనొవి అనాథ లంతా అంటున్నా రొకేపాట, పల్లవి, చరణం క్‌

అరిగిపోయిన పాటల స్టేటులా వినుగేసినా సకే “క్సావాలి తిండి బట్ట మరి కవిత్వం? ఎందుకు? ఎలా? కార్యాచంణకి కవిత్వం కరటిబ్యూషన్‌ శూన్యం అవి హైకోర్తు తీర్పుళాడా ఉందిం కవిత్వం సమకాలీన సమాజువి] పతివింవిస్తుందేగాని ఉ తేజ పరుస్తుందా + ప్పరి గొల్పుళుందా? కార్యోన్యు ఇత్వంమాట దేవు దెరుగు అలిసి” వాడికి దాహం తిరుసుందా ? కవాతు తొక్కేవాడికి గీతం సంగీతం విజంగా అవనంమా ? విలాసమా ? దనకుతూహలం ఒకి శంకరొభరణమా | ప్‌ పులతో సంగీతం: స్కాటిష్‌ ఆక్మీబ్యాండ్‌ ఎప్పుడు చూసినా నవ్వొస్తుందేగావి, పిడికిలి విగపమ రణరంగంలో బాకులమఎ్య వాక్కులు ఎంత ఘనాఘం గంఖీవంమయివా, అవాకులూ చవాకులే అనేవాడి భృతికోసమే. అవతలివాడి పొకర్యావికా ? మాటలు కోటలు దాట౩మేగా కివిస్వం | చింత కాయలు రాలవనేగా తాత్చర్యం౦. విాాశలో విర్గంధ కునుమం తగలబిడిన కమురు అభాగ్యువీ ఆఆరి విశ్వాసం, విబ్లూర్చు కవిత్వం ఆరిపోశున్న ఆళారీపావికి తెలం అనలేము కవిత్వం యుద్ధలేరి కాదు, కొహశికాదు ఉత్త కాకిగోల అవే అవిపిన్తుందిం ఇలా అవిపించేది ఎప్పుడూకాదు, అవుశప్పుడు మనమృ మకిలి వట్టినప్పుడు, విపేజం మబ్బులా ఆవరించివవ్వుడు (వపంచిం విచ్చివొడీలా వక్కవాణ్జి పట్టించుకో నప్పుడు మేక కసాయివాణ్ణి నమ్మినవ్వుడు “కసాయి, వాడు” అన్నవాణ్డీ నమ్మ: ప్పుడు ₹పచండ జలపాతం చ్యకాలమ తిపస్పబాన్‌" ఇవలు షంటలషు కబశించినప్పుడు శొముడివాణం ఆటగు ఏఎంలా, పిరివాడి దెలులొ టార్గెట్‌ లేవి పరిధిలో తరుగుకున్నవ్పుడు 7

(గవాలమీద గురిచూపిన మవిషి, విలం బుగ్గ

(గహాలమీద గురి పెట్టుకొన్నప్పుడు చండ పరశువు బండబారినప్పుడు శ కికి మారుపేరు యువత సత్తువ దిగజారినర్వుడు కాపేపు అలా అరువ విషాదయోగం నలుగు రొక పవికీ పూనుకొనే ముందు ఒకమాటు '+ఒకమాటి అనుకోవాలిగా,

అమా(త౦ చెయ్మదా కవిత్వం ఒక సంఘటన చరితని మారుసుండి, కావి ఆ సంఘటనకి (ప్రచారం కొవడ్డూ ? కవిత్వం బాకా మొతం కాదా ? భావాలు సమైక్యం కాంచి బాహుపులౌతాయా భావాల్ని పదునుగా 7లుగురిలో నాటే యంతం ఏది 1 అన్యాయం కళ్ళెదుట జరిగినప్పుడు, లేదా

కళ్ళి ఎదుట పడ్డప్పుడు అప్పుడేగా మనిషి ఉదేకం అలలు పొంగు “క శ్ళెదిట బే” రచన పూర్వరంగం కాదూ ? కివిత్వం విప్పుకాదు: కిప్పిన వివురు పార్మదోలే గాలి కాదా ? పాధనమున పనులు సమకూడు ధరలోన కవిత్వమూ ఒక సాధనమే, అన్ని పొధనాలావే. ఆదీనూ, మంచికీ. చెడుకూ, "నాపోరాటంి రాసిన *పాటరు" అవిద్ధాలకు గొంతరు విచి 'సె “పౌండ్‌” భారతయుద్దంలో అశ్వద్దామమ చంపేందుకు విజం ముంచేసిన ఎటహా, కొహళి....ఒకవెపు మరోవైపు 'రూసో”;)'వాలైర్‌” ఎందరో మార్డిర్లు, పామాజిక సంస్కరణకి డీకెన్సు రాతలు

ఏ కొంతో కారణం కాదంటే నమ్మడం కష్టం మనరా3 అనే జడవాదప్ప దయ్యాన్ని ఒక్కసారిగా వదలించడం అతికష్టం కొంత కొంతగా మైకం వదల గొ స్టేందుకు కవిత్వం సొదపెప్రేరొద పొగవెయ్యటంకాదా ళ్‌ అమా్యతం ఊదర గొట్టదా ? 8

కవిత్వం _పయోజనం ఇమ్మిడియట్‌ గా దిపాలపాటి కాకపోవచ్చు ఎపి లాన్‌ అయితేనేం? మ్మర౭కి వితనం ఎంత ? విర్వేకం ఎడారిలో ఒయాసిన్నులా పై వీరాశల చీకటిలో *మిణుగురుిలా వా కవిత్వమూ “ఎప్పిలాన్‌” సాధించాలని శహ తహ, సంకల్పం, ఎప్పుడు కాకిగోలో, ఎప్పుడు కాహశీయో, ఫలితంవిరూ పిస్తోంద-విష్పలాచ పృథ్వీ విజం విలకడమీదే, అందాకా సమ్మకమే నామనుగడ,. అప్పుడు. శెతలో ౩3 జారులు, వాగారలో వాదరలు మాటలో “'ఈపెలు, అత్షూలలో చురకతులు కలంప్లరా విదిలింపుల్లో కల్మషాల దిహిరంగం రాతల గిళల్లో రాళ్ళను రాపాడే ఉరవడి ఢమరుకం వెలయించిన భాషా విలయంలో గాండీవం ఘీంకృతి, పిడుగుల గర్జలు అచ్చుల్లో ఆవేదన, హలులో (పచండ (వ్రవహారొలు ళ్‌ నాటా

అనునాపిక మది శంభ్రారావం పకల శబ్దస్తానాలు, ఆయుధాల కర్మాగారాలు కళలూ దృతాలూ (దితుకులో సుఖాలు సరళాలూ, పరుషాలూ, మనస్సులూ, వత్రాలూ నా అరుపు

మాయలేడి చఛావుకేక పెడుతూ చేసివ అలరిమోసం

ఆందరికీ తెలియచేసే జాగృతి.

నా ఘోష. పారాహుషార్‌

నా వాదన యావత్తు ఒక పాధవన

నాకథనం అంతా కదనం ఇదినా ఆదర్శం, ఆ డై రెక్షన్‌లో నాయత్నం జనతా జసమేజయులు చేస్తున్న యజ్ఞం ఇది సంఘావికి విదోహంలుగా చెలరేగిన దుస్తళక్తులు తోడుగా నిలిచిన పదవుల్లో 'పద్దిల పునాదిరాళ్ళు “వతక్షకో ఇంటదాయస్వావా”

త్ర

ఈ అసంక హోమానికి, కా స్తన కౌవాలవి కాదు ఒక సమిధను కావాలవి. అగి్వకీల కొవాలని అదేవా కతి అంప్తే నా వివతి ఆకాశగాత్‌ పతితం (ప్రకృతి న్యాయా లేవో తెలీకుండా పోయినై కలా ఆఫ్‌ మాస్‌ యాక్షన్‌” అవి ఒకటుంది దావి(ప్రకారం డబ్బు లెక్కువున్న చోటుకు డబ్బు మరి పోరాదు “ఠా ఆఫ్‌ మ్యూచు౪ల్‌ అ(టాక్షన్‌ ' అవి ఒకశేడిపింది దాని _పకారం ఎక్కి-వ డబ్బు, డబ్బును ఆకర్షిస్తుండి కొండచిలువ అన్నీ తన నోట్లోకి పీల్చినట్లు ఈ న్యాయాలన్నీ (వకృతివి శానించినా, మవిషి పకృతి పీటివి మించిపోయింది అన్ని "“వ్యాయాలూ” అన్ని వేళలా అమలు జరిగినప్పుడు విపర్యయం రాకుండా (పకృతి "రక్షించు కొంటుంది" హారణ్యాక్షులు, హ్‌రణ్య కశిప్పలూ న్యాయాలు ఈమ కనువుగా సరీపించుకొంటున్నారు, ఓవకృతి న్యాయాలమీద నన్ముకం పోయింది నాకు ఫరవాలేదు కానీ మరిషిమీదే వా నమ్మకం పోయింది అది అవసానం నమ్మకం పోయిన తర్వాత లోకం నరకం యమధర్మరాజుగా ఉండేవాడికి ఫంవాలే దే మో। అతగాడు మాతం ఇందుడితో పోయ్బికువి ఏడవడూ 1 రాజుగారితో పోల్చుకున్న జైలు వార్దరులా* నర్వ నిధులూ. నదులూ రత్నాకరువి చెంతకే చేరుకున్నై పకృతి న్యాయమెంక? మనిషి మళకలబు ఎంత ? వీరు పల్లమెరుగు విజము దేవుడెరుగు |$10

ఒక “న్యాయం” మీద మటుకు నాకు నమ్మకం “*లీషటలియర్స్‌ _పివ్సిపుల్‌ ” "*బాపొారమయినా, ఆంతరమయినా, పరి స్థితులకి, “సిస్టం” ఈనకు తానుగా సవరించుకొంటు౦0గి” “"ఆటుపోటులకు అటూ యిటూగా సర్దుకుంటుంది” ఆ సవరణ ఎప్పడు? ఎనరివైపు మొగ్గు? € తిరగబడిన సామెతలం - లేదా టి కొత సీసాలో పాత సారా అట పొడివాన కింగు కాన్యూట్‌ గారి మనవడొకడు సము,దం ముందు విల్చుండగా మంతిగా రన్నారు “మవాపటథో, మీ ఆజ్జకి తికుగులేము” రాజుగారు గభాలున చేతులె త్రి *'అలల్లాా ఆగండి” అన్నారు ఆగలే అలలు కాన్యూట్‌ గారి మంత్రికన్నా ఆ మంతి తెలివయినవాడు - “ప్వామీ, సమ్ముదం అవతలి అంచు సరాయిరాజు ఆధీనం ఆళగాడు మీ పాదాల్ని స్పృశిస్తున్నాడు అలల ద్వారా మీరు కాదన్నా మిమ్మలి్ని గొరఎంచడం మాసం ఈల తీవెయ్యండి తము చిత్తం? కొన్యూట్‌ గారు మంతికి పాఠం నేర్పారు వారసులుంగారు ఉబ్బే ప్రే లొంగి పొయ్యారు ఉద్బికుండా ఉండేవాడు వానలో తడవనివాడే పోమరీ, “సో, మరి మరోరాజుగారు మంగకితో అన్నారు “పపంచంలో పవి'రాందేమిటి ౪ ఇద్దరూ చెడతిరిగారు "మంచికే (పతిదీ ఎందుకో ఉపయోగపడుతూనే ఉంది క్ష

నమిలి పారేసిన చెరకుపిప్పిలోంచికూడా లానణ్యం పిండిన వాణ్ణిచూచి. అడిగారు *క్సీలక౦ ఏమిటి పెదమనిషీ అతీడతి వినయంతో అన్నాడు “పనవిచేసినంతకొలం (వతిదీ పనికొస్తుంది అయ్యా:ః” మంతిగారు మనస్సులో అనుకొన్నారు “ఫభా తమరు పనిచెయ్యరు ...” పళభువు గారన్నారు పయికే “*పవి చెయ్యవుగా మంతీ తప్పుకో అధికార లాంఛనం అతని కీవ్వు” ఇలరికం యం (పజల మేలుకోసం ప్లానులు వేసి, అధికారంలోకి వచ్చి రొజ్యమేలడంలో మర్చిపోయిన వాళ్ళవి పాపమనగూడదు _ ఐమిన్‌ పాపం చేళారవగూడదు- అయ్యో పాపం అనాలి వాళ్ళ ప్లాన్త వి పనాృగాలన గూంఎదు, కశర్రవ్య దీక్షగానే కీ ర్తించాలి ఎందుకంటే. ఇల్లలుకుతూ ఒక ఈగ పేరునుర్చిపోతే ; ఇలలండంమానే పే అని అడగకు అకికచమే డ్యూటీఅవి ఆన్పరొసుండి. పిచ్చివాడా అదికాదు అడగాల్సింది “ఇల్లు అలగ్గానే పండుగయిందా ౪? ఆ విషయం చెప్పాలి ఈగకు, గద్రెమీది డేగికు. రొయి, “విసుర్లు ఆదృష్టం బాగుంటే అంకా సామర్థ్యమే అవుతుంది అది వికటి సే ఎంతళ కీ నీరుకారి పోతుంది. రాలటావికి పేదంగా ఉన్న పండుమీద “రాయేసి” "మీకోనం రాల్బా ననవచ్చు" ఎంక కాక తాశీయమలినా, కీ రి కొ శైయ్యొచ్చుం [2

(కిందవిల్భుని కష్టవడి రాశ్ళేసినా, వండు రాలరి నాడు జేళకాని తనమే అవుశుంది, రాయి గశక ఎవరినె తినో పడిందో, జవాబ్లారీ పీదే మూలిగే నక్సూమీద తటివండయినా, అవవొదు తబ్బదు. అంతదాకా ఎందుకు ? . అందరూ అందవి దానికే అ్యరులు చాసారు అందితే “వెరిచిరే దేవతలు” అంటూ ప్రజ్ఞాపంతుడితో జమ అందకపోతే “తినలేనమ్మకి వాపి రెక్కువి ఛాన్సొఅవి అంపే *'అందివి పళ్ళు పులుపు వా రినిపించేది ఒక్కళు అందితే గొంతు, అందకపోతే కాళ్ళు, కందమ౦దము

తఖతు మీదికొచ్చిన (పతివాడితో తఖరారే తవృటడుగు వేయడం, తమ కరెక్షవి టోశరాయించడోతి గిరిలోకి వచ్చివ (ప్రతివాడూ బరితెగించినవాదే అతను విస్పన్న, అతను “రాసిందే కందం” అన్నదే అందం అధికారం పోగానే 'పొడిచానవి” జోకు ఇ౦కా పొడవాలని ఇమ్మంటాడు మరో పేకు

అజుపు _భమణం, అందులోని అరమరలు

పానచఅనంలోవి శ కి పుంజం _ అవ్నీ

4 అవల్‌

నిక్కచ్చిగా చెప్పే విజ్తానవేత్తా - భగవాన్‌ £

అధికారం కారిడార్లో ఎరిక్ఞ్రామలా తిరుగుడు అప్పుఠుంది వీళ్ళందరికీ జ్ఞానోదయం ఏమ్మాతం విజొయితీ ఉన్నా, ఎదురుదెబ్బ తగిలినా ఏం లాభం, 'పముదాటి ఇచ్చిన వార్నింగుకు థాతరేమిటి ? వమ్మరెవ్వరూ _ ఎందుకంటే “వృద్ద వారీ వత్స్నివళా”

ఠి తి తి

గోవర్థ్ధవగిరి దేశాన్ని పీడిస్తున్న సమన్యల్ని మందులా కరిగిస్తాపవి క్ష

ఎవ్నికై వత్తికూడా వెలిగించకుండా వొ తిగిలకుండా కూర్చున్నవాళ్ళని అడిగా డొకడు విసాం౦గ సభలో, ఒకజులాయి ఏ వ్యాపారమూ లేనివాడు, ఏ ఉద్యోగమూ లేనివాడు (వభుత్వంతో ఏ అపసరమూ అందుకే లేనివాడు “మంచు గడ్డకటింది హుజూర్‌, కరగ లేదేంొ (వజ్లారాజ్యం గదా మరి, వావీవ్వాలి "నేమ సిదం. మీరు సహకరించంగి” కొండ వెసిసానవి ఆర్నెలు తయారు తిని “ఊ౬ రెడీ, ఏ త్రిపెట్టండి వీపుని అసలే ఒకడు, అదీ కథ. పొగ డ!? అవక మారువేషాలలో తిరిగేవారు. పూర్వం రాజులు "మంచీ చెడ్డి తెలిసికోడావికి ఏదయినా రాజుగారిదే పూచీ. - ఆస్థానంలో విమర్శ ఉండదు, పొగడ్లే, గప్పిలో విమర్శ విన్నరొజుగారు ఆలోచించేవారు అంతేకాని మీశొలు మెలితిప్పేవారు కారు ఈనాడు _,పభువులు లాంఛనాలతో టూర్లు చేసి ఏం తెలిసినా, మంచినే _గహిస్తార్తు రాజహంసలా మంచివారు కౌబిట్టిం చెడు బయటికి రాదు. వసే శిక్షిసారు ? ఎవరిని? ఇం3ెనరిని: ఒక సారొకడు రై ర్యంగా *“చెడ్దన చూపించాడు (వళువుగారు ఉలకలే, పలకలి కాబేదారన్నాడు “ఒరే అబ్బీ, నువ్వు చెప్పింది అర్థమయింది పంది బురదమెచ్చు, సన్నీరు మెచ్చునా” సవ్మానం జలుబు భారం తలమీద దండలు చుట్టి సన్మానం చెయ్యమన్న రాజుగారి కథ తెలుసా ? బోడిగుండు పండితుడికొ సన్మానం జరిపించిన వైనం ఎళుగుదువా * 'మేకులుకొట్టి దండలు చుట్టిగావి వదల్లేదు చారు రాజుగారి "నన్మానం పట్టి" తెలిపిన మరో పంగీతుడు ల!

లియం భయంగానే రాజుగారితో అన్నాడు: “వన్మాసం నాకొద్దు పళూ మీ కాహతు" లారీ వేరు 'వెబ్యుమణుగుం బంగారం మోయగలరు మీరు, మీ ఐిలం అలాంటిది, కొండ వేలునమోనిన వాడి వంటివారు మీరు అర్భజలం అలాంటి సళ్యానాలు అందుకోలేం చిన్న సన్మానాలు మీ తాహళు' సరిపోవు మామూలువాడు పన్నీరు చల్లుకాడు, ఓర్చుకుంటాం మీరు పన్నీరులో ముంచుకారు, బుడుంగుమంటాంో రాజుగారు అతిగా నంతోషించారు అందుకే సన్మానం తప్పించారు. అణోరణీయాన్‌ అతడు డాన్‌క్వీక్‌ నెట్‌ అనాలనే ఉంది, అనటానికి నే నెవణి?

బేతనా చేతనాలకతీతుడై నవాణ్ణి పట్టుకొని రామ రామొ అంతమాటా : అతను కావి. రాజర్షి జపధ్యాన తపో నమాధులతో మారిపోయిన బివ్మార్షి చండ్ర విప్పులు కక్యంగలవాడే. అయినా అసలు జనిగణమణిలోని రాజేశ్వర _పభుదాసుడు. “చేర్చండి 'వైన్యాలు "పీల్చండి ఆయుధాలు కొతగా పేవిన *'అణోరణీయాన్‌' స్మూకాన్ని విచ్చెన మీది కెక్కి వేలాడదీయండి.”

ఉరికాడులా కన్చిసోందా, బలే సూతంల్‌ొ ఏముంది?

మంగళావికీ అదే సూరణానికీ అదే

హననావికీ, మనడానికీ తేడా హళ్ళి

అంకా ద్య్వెతం _ సింపుల్‌ బెనరీ

ఆపె న వ్వైతం య యునిజన్‌ ప్యూజన్‌

బుద్దుడూ. శంకరుడూ, కన్‌ప్యూషియిస్‌ _ గాందీ

గజిబిజిగా ఉందా ? కన్‌ప్యూషియస్‌లోనే ఉంది కన్‌ఫ్యూజన్‌, *అది పాక, కొదది మాయ. పాకశిసనుడి కోట, కామో స్లోబ్‌ ఎక్కు. వెట్టిన బాణం, జీరోగంట, మోయించండి వార్నింగ్‌ జేగంటం- హరోం హర హర కంకరా: శంఖనాదంొ

కేఫ్‌

సింగినాదాలకి అదరునాసివ ంగులు అడంగునా బాడబాగ్నులు ఎండమావుల నీటిజొలున. “మ్యావ్‌ మ్యాపు మంతం వఏనిపిపోంది పాకలోంచి” మృర్రి కిందన పిల్లి చేస్తూందెనము ఒక ధ్యానం, యాగం పిలి మెడలో రు,దాక్షలు, కాళ గొంతున పు_రెలాగున పిల్‌ తెరచెను రౌథద్రాక్తులు, కొంగు బిగించెమ కొంగజవంమాం భండన ీముడు తటాలున తలుపులు తో వెమ. చేత పిసలు సీదము, వీకు లందరూ మూగిరి కాడి సుస లేచి సంద్రము “గొడుగు కప్పెమ అంత తువ ఎగిరి కొండలు “లోయలో” కుంగెను, పడటోతూ పిడుగు గుడుర మెను. చంటిపాప, కౌంతిలేవి కమ్నలతో వలఠిపోయిన చన్ను సములుతూ, మిన్నంటిన ఆశను మింగేని స్వాఠంత్యాన్ని నెమరేస్తున్నది పావకడుప్పున తిండికిమారుగా చెయ్యి షెట్టి అదుముతూ తల్లి గోడకతికిస బల్సిలా ఆ వెనక మూలనే నేలపై జీవిస్తున్న 5 శేబరం, ముసలిపీనుగ అంతరాలు దాటి అందరినోటా ఒకే మంఠం స్ప షంగానో అప్పన్షంగానో “అకలి” వివ్వెరపడి ఫీముడు “కంపూ్యూటర్‌” మెదడును శెలికెను జాపకాల *డేటా' అనుభవాల 'పేకా గోకి, పీకెమ కమ్టూయలేడి రావణలిత్ష, వా వీశా “బొట్‌పుట్‌” “బరి మాయ, దొంగవేషాలు, కొల్రండి చచ్చేవ్పుడు తవన్పదు విజవేషం, రాక్షసులంతే ఇరవై సంవచ్సరాల సౌము ఎడారిలో గొయ్యితిపేందుకా ? మూలనుష్ను ముదునలి దావోనికి తవ్వలే వేం? మయ్యి 1 “క్రాల్బ రేం చూప్తారేం ॥ కొతగా “క్షియల్‌” ఇచ్చాను ఆల్‌క్లి యర్‌, వడవండి రైలు నరాల వట్టాలమీద”ొ ఒకమోత మరోమోత ; ఆకలి మం్యతం ఆరిన ర్వవి ఒకేమోత :; ఆగకుండా, అజక్కు-౦డా ఆదిమధ్యాంళాలకు అతీతంగ్నా వణవం ; కేథ

అర్పగిలరా ఎన్వరయివా ? ఆవగలరా ఎవ్వవయినా ? మూయించగలరా ఆ వోరు? మూయించండి పము్ముడింవోరు 1 స్మారక సఖలం జకిపిఏంచండి

కమ్నమూశళాడు ఈరోజు, మవో ఘపత వపాంచివ ఆతిమామూలు మవిషి ;

అదిగో, అ వకింనే వె డ కాలవ వారగా వడుంది అతమ మిగిలి; చరావి 1

మరో విమిషంలో గాలిలో తేలీపోయేందుకు పరంగా అ+శివి అవన్ని వంపాదఎలాగానే 1 ం

వెవరు బెజాల హావవం ఆయి తమౌతోంది అంతిమ యా ఈకోవం ఎవ్వరూ అవలేవి గౌరవం 1

వాలుగేళ్ళ ఆఅరి కురాడు వదురుళూ లెగురుతూ

దూరంగా విల్చువి ఏమిటో ఇదిశా చూమన్నాడు

శన్నార్పకుందా, కిదలవి తర్చడివంక. =

ఇది విజం.

వృష్టించ లేదతమ శనిపేర చిరస్థాయిగా వితిచేందుకు మారణ ప్రాలో, మవోళిల్పాలొ

వెలయించలేడు మాతవ ఏదాంకాలూ, తార్యాకవాదాలూ మావవాళి పౌఖ్యం కోవం,

(వజలకోవం అతమా _ ఎట్బే బౌ త్తిగా ఏమీచేయగేదు మార్చలేదు పారీంవ్నా కపీవనం.

వభలో పృతికలొ రేడియోలో, ఎక్కడా

“ ఒకపాపేవా వివిపించలేదతపి మేకు "

కారీ శ్యాగాలూ, భుజకీర్తులూ, వన్మాపవ్మతాలు, అయిదెకరాణ ఒక్స-టీలేదు కలికావిశై వా.

ః షం

ఇది నిజమే. జీవితకొలంలో ఎవో అనుకుని ఏమీచేయలేక వదిలేశాడు "వల కాడు” ఇంక నావల కొదింటూ అప్పుడప్పుడూ పోట్లాకినా భార్యతో చివరివరకూ కాపరం చేశాడు అనుకూలంగానో వినయంగానో అందరు పిల్లల్ని అర్జా3లీతో కాకుండ సరిగ్గా పెంచాలని పయత్నించి వదిలేశాడు చాతకాక అర్ధసగ్నంగానై నా కవ్పుడామని రెండు చేతులా వవిచేశాడు వదిలేశాడు దిక్కులే దిక్కంటూ దిగంబరంగా ఆపేమగా చూసి అన్నింటి వదులూ సరిప్పచ్చుదా మనుకున్నాడు, కానీ అంతరంగం ఒప్పలేదు, అలాగనీ చెయ్యకలిగిందీ లేదుం ఏం చేశాడు? గీత చెప్పలే- నుదుటి గీత-అయినా సరే మానవన్నయత్నం_తప్పేదేముంది ॥ చేశాడు. ఎద్దులా పనిచేసి ఎముకలా తయారయ్యాడు నాయకుల వాగానాల టావిక్యూలు తిగమింగాడు అరగలేదేమో” పాపం అణగారి పొయ్యాడు “మెరిట్‌ ఎలోన్‌ కౌంట్స్‌. నథింగ్‌ ఎల్స్‌" అన్న ఎమీ _ప్రామివెస్‌ ఎండుటాకుల గలగళలు విని మంచినీళ్ళ జల అవి (భిమసి విలువు గోతిలో దిగణకిపొయ్యాడు పాపం మానపుడు | ఏం? అంత పెద్ద ఏనుగూ (టాప్‌లో నడటంలే. అంతే మరి అఫ్రరాల్‌, మనిషి ః అందుకే అతను మరణించారు. కాపీ ఒక గొప్ప సిమిలీ చెప్పకతిస్పదు. ఏమగులానే అకిని విలువా వితికనా చచ్చినా ఒక్కకే ఎంతని అడక్కు, చెప్పలేము చేదు నిజం అయిశే, పీకు తెలుసో లేదో అప్పటికే పీతి, న్యాయం, ధర్మం, దాక్షిణ్యం చచ్చిపోయి చాలా కాలమైంది వాటి కాలూకు గోరీలమీద మహమ్మారి మృరి వృషెలు జడలదయ్యాల్లా శతమ్నకు విలచినై కూడా సీతి అవి ఇంకా తెలీక వట్లుకు వేలాడిన (పతివాణ్ణీ మవాపురుషుణ్ణిచేని నిలుపు గోతిలో పాశేసి మమ్‌ క్రాప్పూల్స్‌” దించేసి “ఫాసిల్చ్‌ అవి నవ్వి పారెయ్యడం తీపి పారెయ్యడం అలవాైై చాలాకాలమైంది. కేశి

ఎవరో అన్నారు , “పట్టవోయ్‌ ఏదొ దేవుణ్ణి గట్టిగా "నీవే తప్ప .. అంటూ” అవి రెడ్డమ్మాం నాయుడు బాబూ, పంతులయ్యా. శాన్త్హి, రావు... ఎవరో ఒకరని కదా తాత్పర్యం, అది నీకు తెలుసూ నాకు తేలుఘూ, అందుకే పెకి వచ్చాం కావీ వాడికేం తెలుసు. నీకకాయ పృలసు విజంగానే దేవుణ్ణి నమ్మాడు అదిరిపోయ్యాడు దేవుడు అవాశై్క్యై- ఆశంర్యంతో గడ్డకట్టి అరతగు రాయిలో దాక్కుని చేతులు పె 3 రేళాడు, అభయము,ద కాదు; “నా జోలికి రాకువావో” అంటూ మళ్ళీ ఎవరో అన్నాట: “'ఠడపవోయ్‌ కాస, లేదూ, తడిగుక్తతో గొంతులు కోస్తారు అర్థం కాలేదు _- వతి వాజమ్మ వెరి వెంగళాయి ఆర్ధమైనా తడపటమేలా ? నీళ్ళు కాదే? తైల ముండొనూ? అనల వాడికేం అరమెంది కనక ? ఎలక్షన్లు అయిదేళ్ళ ఫొకపారి పొడిగించే ,పామినరీ నో కేనా; వాగ్గానాలు ఎ” ్నటికీ చెల్లుకావి పోసుదే'పెడ్‌ చెక్కులేనా? జీలొలూ జీవితాలూ ఎదగడం మానేసినా, ధరలు మ్యాతం అయిపూ అడ్డూ లేకుండా ఎందుకు ఎదుగుతు రాయి? ధరలు పెరిగిన కొరీ *కొందరి' అంతస్తులు, భవనాలు ఎందుకు మనిషి పోపంలా ఇంకా ఎదగ్గీలు తున్నాయి? జనెమంకా వీరనపడి పుల్గల్లాః ఎండుటోకుల్లా అయినా కొందరి సిరులు మ్యాతం అడవిదున్నల్హా బిలున్తున్ని వేం? వైకీలూ, రిక్షా, కాలినడకా రోడ్డుమీద నంమలేక కిషమైనా కార్లు మాతం దొర్హుళున్న దూదిసరుపుల్లా ఎందుకు దూసుకుపోతువై తః మనిషి _పతివాడూ మంచిమాటలే చె పున్నా, మంచి మాతం గడెక్కి. కూర్చుందేం ? అందరూ నీతులే చెప్పినా, అంకాపాలేపోవినా అంతా శ్రీరంగం కాలేదేం? కటికి వీశ్ళే మిగిల్నియ్యే౦? ఇవేవీ అర్థం కాలేదు వాడికి- అర్థమైంది ఒకిపే తను పవికి రానని మరి బాలెన్స్‌ షీట్‌? చి తగించు గురూ . అశనెఎర్నీ బాధించలేదు _ చేతకాకేనేమో ఎవళ్నీ నులపెట్టలేదు - నిజంగా బాతకాకే ఐవవాళ్ళవి, పెదవాళ్ళవి వాడుకొని పెకి రాలేదు _ లేకనే న! మూ శ9

తసవాళ్ళవి పెకి తీసుకురాలేదు _ పెద్దవాడు కాసందునే నలగురు పిల్లల్నీ, పెళ్ళాన్ని ఆంలివ్కీ అసంతయత్నానీ అందరికీ లెగపీగా పదిలేపి, తన్నుకు చావండవి తనుమ్మాతం తప్పించుకొన్నాడు ఆతి తెలివిగా £ ఎంతమందికి సాధ్యం? ఏమీ మిగల్భక పోవడం ః “ఎందుకయ్యా చావటం ౪?” మళ్ళీ మొదలా? చస్తాడా చావక ? దితుకుభారం భయంకరంగా ముంచుకువచ్చే ఉప్పెనలా పడిగె తిన విషస్పాంలా, రెక్కలున్న సముద్రంలా ఉరుకుతున్న పర్వతంలా కవిపించేసరికి విక్కచచ్చిపొయ్యాడు, బిక్క- పీనుగ చచ్చిపొయ్యాడు. “మరీ ఎందుకయ్యా స్మారకసభలు ? ఏం పొడివేళాడు ?” చచ్చేంతవరకూ బతగ్గలిగిని సాహసి అంతకు మించిన ఘనకార్యం ఏముంది? అందుకే ఆతమ మవామనిషి. కాదాః వస్తుం చూడు ఎదురుగా అతనికోసం ఎవ్వరూ ఏడవటంలేదు. ఏడ్చిన్హా ఏమీ మిగల్బలేదనే ఎడుస్తున్న్నారు. నాలుగేళ్ళ ఆఖరి క్యరాడు మ్మాతం జాలిగా నదురతూ బెదురుతూ కన్నార్పకుండా చూస్తున్నాడు కదలని ఈండి వంకినా? వరీక్షగా చూళాను. రోడ్డవతల క్యురాడు తింటున్నాడు దిన్నురొట్టి నాలుగేళ్ళ క్యురాడు దానివంకనా?। చూస్తున్నాడు! నదురుతూ బెదురుతూ జాలిగా ఠి వి వ నాకు తెలుసు - మన్వంటాద్‌ “ఏమిటీ వెధవ కాకిగోల. ఎంత'పేపూ రోదనా, వేదనా ఇంతేనా? చమత్కృృతి, కాంతా సమ్మితమైన బోధనా ఏం లేవూ? ఏం చెయ్యమ? వాదన అరణ్యరోదనై , వేదనే ఖాయమైవవ్వుడు ? టోధలేవీ బాధలు మానృవప్పుడు? £ల

కవిత్వంలోకి మత్తూ, మాదకత్వమూ, విషా _ దించి ఏ కాస్తో సొంతానికి పట్టించుకోవడం = నొ చేతకాదు “1 రేజం6 106 1166 ౧696 ౯621 11083 1 036] ౯2001081 0 కెంం(10 ౧6” అ'తను అన్నాఘాశపుస్పం, అచుుపడవి రచన అముభవించని జీఏతం, కొరకిని పండు ఎవరూ చదవని రివయిత్‌ ఎందుకూపని రాని 'అకను మన్మథుడి బొాణంలా కొనమని ససపెడుకునైై, ముంతకింది వప్పు సువాననలు వోరూరుతోంది, ఆడడంలేదు పావన గంగో తిలా ఆళ బటొటటొబా రాలబతోంది కవిత్వం ఊ5కూడదూ ?। పిమయినా రాయాలి. రాయాలి. గంభీరపు గోల్డ్‌ ఫేక్‌ సిగరెటు పెటై అడుగున సగం తెగిన చార్‌ మినార్‌ అక్కయ్య (బాసరీ చివిగిపోయిందే అయినా, అపురూపంగా కగిలి.చుకొనీ, దొంగతనంగా అద్రంలో చూచుకొని డిస్సవర్‌ చేసుకొంటున్న చిన్నపిల సొరత బింబం చూనుకోవడానికే బియం 1 గా అందమయిన శరీరంలో ఆర్భుకుపోతున్న శ్వాసకోశం దగ్గాలంపే భయిం, ఇంటివాడు డిస్తవర్‌ చేసి ఎసరు పెక కాడని “నమ్మ మవసారా ఏడ్వనీరు, దగ్గనీరు, తుమ్మనీరుూ వ్యారివి సంధ్యవంక ఎడతెగని దీక్షతో ఆలోచన ర్మాతి భార్యచేసిన పకటన, భయం భయంగా “కొంపతీసి మళ్ళీ--” మెదడులో పారుకున్న లావాకవిత్వం, (దాశిపొకంలో “పుల్ల గా ఏమన్నా” క!

1దొక్ష పేరె తగూడదగు, అ)దవి (దొక్ష-జీఏతం అర్ధర్యాతి పరకూ పార్కులో తలపోస్తున్న రచన ఉద్యమాలు లేప్‌ విపవాలు రేకెత్తించే ఉప్పెన ఉడుకురకం ఇెల వి రోపాయి మొహం ఇలుమొహం చూడలేని భయం సానికొంపకాదే । అయినా భయం ఈడిసి మో పెడయిసన తలకిందులు జటీఎతం నెడ్డివిరిగిన కుక్క సగం తెగిన చార్‌మినవార్‌ ఉసురు విరిగిపోయిన మంచం చేసే వికృతపు రం5 సవ్వు ఉడుకుర క్త్‌ం సవాలు పైశాచిక సృళ్యం ఓడీపోయిని శివుడి ఉకోషం, కామదహనం వొళ్ళంళా వాతలు పెట్టినట్లు చలిగాలి ఎముకలుకో పే *వజొయుధంి తోటివాడివి మింగే తోటివాడు అబ్బ ఇంత చలి" కారణం? మామూలు కతే తను కాపాడలేవి చొక్కా, తన్ను కాపాడదు ఇంటిపటున ఉండాల్సిన సమయం ఇంటిఎద్టునే ః చలి _ అమ్మ బాటో భయం కలతలకీ కల్లోలాలికీ కౌొరణం ? అసర్థాలు అర్థం అవడం ఆయినా ఏమీ చెయ్య బేకబటోవడం పైగా, చెయ్యకూడంది చెయ్యాలి రావడం చెయ్యడం బతకడం ఎక్కు పెట్టని పాకువతం చెదలుపటిన పు సకం చింపేపిన చితుకోగితం చలికి వణికిపోతున్న మంట ఆహ, పొగలు కక్కుతున్న చలి ఎముకలు పటిన న! 22

భయంలా చలి చలిలా భయం

నేల ఈనినటు లోకం విండా జనంట' ఏరీ ? ఒక్కడు పలకరించడేం ? ఎందుకంట ? ఇంతమందిలో ఒంటరితనం పము(ద్రం మధ్యన దప్పికతొ అమఘోరించడం వంటయింటిలో ఆకలిచావు పాంటుకింత గంజీ వెడితే వలకరించరూ తన్ను । గంజీ గంజీ, అన్న౦, అంలలి, ఆకలి పొచివోటిక గంజి, పరకిడుప్పకి గింజి పాంటుకీ గంజి _ గుడుగుడు గుంజం గానుగులో ఎదు సుడిగుండంలో పుల అదే బతుకు..డిసీదినగండం గా ఎందుకు కొకిలా మారేళ్ళు ళి ఏదో చెయ్యాలి : ఏదన్నాసరే చెయ్యాలి | ఏం చెయ్యాలన్నా యు భయం బిగవిట్టిస పెడిమలమీద భద్రంగా దాచుకున్న కాన్ఫిడెన్సు, కొరుక్కున్న నాలికపైన క0దివిచోట్క రంపప్పకోతలాంటి ఎరుపు వగిలిస దావిమ్మ పండు రత్నగర్భ ఆకలిగా తెరిచిన నోరు. ఏమదూునా చెయ్యాలి తప్పదు. "చేద్దాం ఎవరూ చూడకుండా” ఎవరూ చూడకుండా చేస్తున్న ఘోరస్పని : పొస్టుబాక్సులో జారవిడిచిని కవరు వి్రరాకు నాలుకతో, వెక్కిరించిన చె త్తకుండీ. ఆలోచనకేం అర్చ్భులేదు- అంతా వెధవ శరీరానికే “ఆక్మమ్మాకం మిగిలిపో బు శరీరం మా్మాతం తగంబడిపోయి కోరికలూ అమభవాలు తిరుకుంటే ; : ఎంత బాగుండు అనుకుంటున్న .... “అతను”.

23

నసుథధైక సత్యం మ్‌

అందమెన (ప్రతి జర్మన్‌ పట్టణం శివారులొ నూ

వాగరికళ కాల్చుతున్న గాసాలిన్‌ వాసనతోపాటూ

మనిషి కాలిన కమురూ అడుగు కాలిం అన్నంలా

వస్తూనే ఉంటుంది -_ పీల్చగల ముక్కంటూ ఉంటే చెక్కిన శిల్పంలాంటి ఎవరెస్టు _ రెడ్‌ ప్పేేర్‌ ముందు మూసపోసిన _కమశిక్షణ కదం తొక్కుతూంకేే వెల వెల చేశులు దిలంగా లయతో తెరుపేచుడం అవ్ని పేల కాళ్ళు చెట్టు మొదళ్ళలా ఏడిఎండడం కొత్తగా సున్నం కొట్టిన గోడ “వెనకాలి చారలా కనపడుతుంది _ చూడగల కన్నున్న వాడికి.

టూరిస్టు విస్సులో లండన్‌ చర్విత అనుభవిస్తూ

తల్లిలాంటి _పజాస్వామ్యుం తలమీవ పూలుచల్లు తున్నప్పుడు

లండన్‌ టవర్‌ _పక్క-సి దాచిన రాణీగారి రత్నాలతోపాటు

రత్నంవంటి తలమీద క తి, మెరుపులా ఆడడం

(క్రితం జన్మలా గుర్తుకొస్తుంది _ ఆరొ పెన్సున్న వాడికి అస్కార్‌ అవార్డుల రాతి పగలె నప్పుడు కళామత ల్లి కళ్లు ఆనందా శృవులు రాలుస్తున్నప్పుడు లిబర్టీ వ్విగహం ఎ త్తిన చేతో అభయం ఇస్తున్నప్పుడు షాష్‌జక్‌లో, లెమ్‌ ఎ ట్‌లొ లామర్తీ కౌగితాలు పౌండ్‌ _టాక్‌లో సాక్షి వమాణాల దెస (భాంతికొదు, నీడచూసి భయపగమూ కదు సీడలో విజంలాంటి పామువి పసేకట్ట గల వాడికి,

ఆమ్‌స్టర్‌ డామ్‌ కాలవల్లో, రోమ్‌ శిథిలాల్లో

ఐఫిల్‌ టవర్‌ అంచులమిది లిపులో

షాంగ్‌ హై ముస్తాబుల్లో హాంకాంగ్‌. బాంకులో

టోక్యో మన్‌ వేగంలో పింగపూర్‌ సింగారంలో

పిరమిడ్డ అడుగున గడ్డకట్టిన చరిితలో

ఢీల్రీనగరం ఏడు జన్మల్లో

మాసోలియంలో, టెమ్‌ శేప్పూలో

ఎత్తుల్లో, లోయల్లో, మకాల్లో, రాజ్యాల్లో

ళా లా 24

ఎక్కడపడితే అక్కడ వైరుధ్యాలు రెండూ కలిసిపోయి, అందంమాతం జలకారు రాలుసుంది పరదా, పాపం 'ప్రపంచమార్ణం = అమాటకొస్తే, విదూషకుడి మొహం మవిషి అంకరంలోనే ఉందిం అందుకే అనడం “మవిషిని తప్పుపటకు” అందుకే అనడం బి “*మవిషివి తిగించిన మరచటం వదుల్‌ చెయ్‌ మనస్సువి కప్పేసిన మసిలోంటి కసివి కడిగే వెయ్‌ మనో ఎల్మీకంలోవి పన్నగానికి వ మాయణం పొటనేర్చు వ్యవస్ట్థలొ వేళ్ళుతవ్నిన 'వేరుష్పుకుగులు ఏరిపారెయ్‌” క్షేతంబాగున్నప్పుడే క్షీరాబ్లు లుబుకుతై మూలవ్యవస్థమారి, బొగుపడినిప్పుడే (పతిమనిషీ, ఓక బుషి. టో, ఇటో, ఖరా ఖండే (పావంచిక సుఖాలు పంచామృతంలాంటివి ఉద్దరిణలో అయితేనే ఉద్దరింపు ఏమ్మాతం ఎక్కువయినా ఎగుడురిగు జే శ్రేనెసోనలాంటి జీఏకావ్ని అలానే అందించాలి జడివానలా ముంచేసే సాహిత్యం వికటిస్తుంది. విత్యజీవితంలో బాధలు గామాల వంటివి మాస్నడానికి తోర్పిడే "మత్తు మవిషిక్కావాల్సిందే మర్చిపోవడం మనిషికి డేవుడిచ్చిన వరం అయినా. మందమతి కావాలని కోరడేం? మవిషన్నవహాడెనవడూ 1 మరప్పలో వీదాపుంది దీర్షవి్యద్రా వుంది: 25

సహారా లాంటి _పెంచిలో సెవికుడు పహరా అతని జీవితం అంతా తుపాకీ బారే. గురపుతూనో, గురిచూస్తూనో ఆచంచలదీక్షకీ, అవిరళ త్యాగావికీ పతిక అతని చేతిలోవి తుపాకి. ఆయినవాళ్ళు అతని కెక్కించే కై పుకూడా అనర్హమే అతవి చేతిలో తుపాకి అప్పుడు నిలవదు గడిపోచలా కాగి తందనాలాడుకుంది. కావి వాళ్ళు కలిగించే కైపా: సరి సరి సమ్మోహనాథ్రం, విషకస్యముద్దు, బాంబులవర్షం కై "పేదమినా, అందుకే, కాటందుకునే కొలసర్చం. అన్నారు దాశరథి వ్యంగ్యంగా “వవకివులక్కావాలి వీరో, బారో” నేను వాచ్యంగా అంటాను వాచ్యంగా ఎందుకంటే? అనంత గంలీరాన్నీ, అనంత గాంఖీర్యాన్నీ విశ్షేపించుకున్న అణుపే కవిత్వం, అజువే అయినా, అర్హంచేసుకునేందుకు పాఠకుడు అగస్త్యుడవ్వాలి కాదా, శ్‌విత్వ రహస్యం కరలాతమలకం అమ్మేందుకు వ్యూటాన్లు విపిరే విమర్శకుడుండాలిం కానప్పుడు, కొంతమందిలోకన్నా కవిత్వం చొచ్చుకుపోవాలం పే కొళిదాసూ, మలి నాథుడూ కలిసిపోయి కవే కావాలి. సవ్యసాచి, పరమ పమోజనాన్ని కొండీంచిం నేమ వాచ్యంగా అంటామం నవకవులు 'తేబ్చుకోవాలి.“కొవల్సింది వీరో, తుపాకిబారో” అసలు అందరూ తేల్చుకోవాలి-“విధ్యు క్త్‌ధర్మం ఉద్యమంలో మరుపో _ విద్యుత్తులాంటి మెరుపో.” కవిత్వ ధర్మమే అంత. వీరుపోసినా కలం కొగిశఠంమీద పెప్రేసరికి శుపాకిగుశ్మే పేల్చాలి 26

విప్తురవ్వలే రాల్ఫాలి గాయాలపె అయోడిన్నే పూయాలి ఆలా కానిదేదీ కవిత్వం కాదని శాసీసాను, ఆ ఛాయలకి పోవదివి అమళాసిపాను- 1 జ ళంయి * చా విశ్చయించుకోండి £ “వీరో, తుపాకివారో, న్నా డిబారో” ధ్వని వాసికొత్యంబకంలో పదీమతల్లి పుట్టుకి పంచమహాసము(దాలకి ఆయుపుపట్ట అణువ్వలాంటి అమృకవిందువు హిమాలయాలలో జన్మించిన (తిగుణమూ ర్తులు తలో మార్షంగా తరలిన అమలిన _సవావాలు అందరూ ఒకే తల్లి పిల్లలే అఎినా వేరు వేరు (వవృక్తులు సగంపె గా సవారా లాంటి పర్వతాలలోనే (బహ్మపుక అమృతం వెదజల్లిన గంగా సింధువుల తోబుటుపు హంపి వైపున కృష్ణతో తుంగ, భద్రల భాపసమైక్యం ఎవరికీ తిలవంపు లేకుండా తలఎ తిన జరుగుబాటు వంచ నదులు పండించిన స్వర్గం వ్య $ళ్వాలు నిలుపళొంటూనే పరప్పర సహకారం (ప్రయాగలో మూడు మవో(పసొనాల కూడలి మహోద్యమంలో మరిచిపో.వేన వ్య కిత్వాలు సమైక్యమైన సాధనాలు (తికరణకుద్దిగా అంతీమదశలో గంగ అంతర్భాగంలో ,బహ్మపుత అనుభవం నేర్చిన పాఠాలు ఆకళింపు చేసుకొన్న మవిషి గతాన్ని తవప్వుకోకుండా ఆవ్వా9ించిన వెచ్ళవి కౌగిలి పెద్దమనము, సుందర్‌ దిన్‌లో గంగ వయసు ఏమయినా కల్సివంటి అక్క క! 27

శైలా,గాల సందిట్లో, పాఠాళపు లోయల్లో కృష్ణవేణ్‌ బొధాకులిత మననస్వివి, పరీభూత(స్రోతస్వివి శివుని శిరన్సు మీది కురికిన ఆకాశగంగ శినసముుదం బాధలోంచి పుంజుకున్న శ క్కి ఎగరేసిన పంజా పరాభ్‌వాలు ఆటల్లో అరటిపండనే బౌదార్యం నలుగురికోసం _పాణాలు ఖాతరు చేయని త్యాగం నిండు చూలాలై, అవసరమై గమనం మార్చిన గోదావరి (దితుకు నేర్పిన తల్లి పరమపావని ఉత్తర వారావి ఐరోపా ఖండానికి కటిహారం, కంఠమాల రైన్‌ డాన్యూబ్‌లు దేశాంతర పౌహృద పౌమనస్య కరదీపికలు మిస్సోరీలో (పతిలింబించుకొవి పుసరుజ్జీవనమైన మిసిసిపి నంఠతితో తన్ను కాను పెంచుకొనే తరం వంటిది తూర్పుగా పశ్చిమంగా, డిక్కుం దిక్కుగా, తలో మతం ఎటువైపు మళ్ళినా, మళ్ళీ మళ్ళీ అన్నీ సముదం వెపే ఈ నేంకేతాలు సంయు కంగా ఏమిటి “ధ్వనించేదో ౩ పొహృదం _ సొమనిన్యం _ సమైక్యం _ సహకారం మనమూ బౌనొనని _పతిధ్వనించాలి. అందుకే జీవించాలి "నది" బాదలగా పంచపాండవులెందరు? చివ్మ లీకట్లు జడ విరబోసుకున్న దయ్యాల్లా ఉన్నప్పుడు జూట్లారబెట్టుకొంటున్న తలోదరు అన్నాను అంగలార్భిన భూమాత కుత్తుకలో గుచ్చుకొన్న కత్తిలాంటి పిడుగునుచూసి వివ్వెరవడిపోయిన నేమ పాపం అసలేకపొయ్యామ మెరుపులా ఆలోచన వచ్చి దోమల మీదికి ఇం్యదుడు దండెతాడన్నాను పాపుల సంవారావికి పరుగె తిన (త్రాసన్నాను, విండు చూలాలువంటి మేఘం నీలాలు కార్చివప్పుడు న్‌ సంతో షం వసవించిందవి చప్పట్లు కొట్టాను 20

తప్పేముంది? వీలమేఘం మపసవించేది వీశేగా? ఆ పీజు ఎండిన భూముల హృదయాల్లో పన్నీరేగా? తస స్వేదం సలుగురికీ సమంగా పంచి యిచ్చినా ఆ నలుగురిలో ఒకడికే “అసలు” దక్కుతోందన్న తల్లి కవ్నీళ్ళ ? లేదు లేదు ఆ ఆలోచన అనలు రానేలేదు కొటుక కమ్నలాంటి ఆకాశంలో తెలుపులాంటి మెరుపు కొకులు చించిని వి సరి కలిగించే విభాంతికి చిచ్చుముట్రిన చీకాటల అరిణ్యం రేపే వెరప్కకీ ఆశావాదం గెలిచి తీరుతుందన్ని నా (భ్రాంతికీ అనుభవం అర్థిం చేనుకోవి హా మతి మరుప్పకీ అన్నింటికీ ఆ ఆ తెలుపులాంటి మెరుపు అర్దం అందామనుకున్నాను కొవీ అలవాటు విలవత్తరమయింది మరు క్షణంలోనే కాటుక కమ్నులాంటి ఆకాశంలో వర్లగుడ్తులా కరలాడే కాంతి కిరణం, దోబూగీలాడే పాప చిరునవ్వు “=మ్పెర్రప” అనాఎను. ఆశయాలకు ఆవేశం ఎ=మ్రోడల్‌ మవిషీ । మెశకవంచు, మెడలిప్తా. దండవేసా” మహాత్ముడి మరణం అక్టోబరు రెండవి కు్యురావి జవాబు. న! జ! ఖి వడ్డుప విల్ఫన్నవాడు వీరాథి వీరుడు వెలిగిపోతున్న మధ్యాహ్నపు సూర్యుడు దూసుకు పోవటమే కాదు-- దాటుకు రావడమూ తెలిపిన అభిమమ్యుడు అర్భకుడొకడు వీళ్ళలో మువిగిపోతున్నాడు విలుపులోతున దిగబడి గుటకలు వేస్తున్నాడు 29

దిక్కులు శూన్యంగా దిగులుగా

దిగాలుపడి చూస్తున్నవి

“ఆ రజనల సేవే ఈ మవిషి వూపిరి

ఒక్క- రెండుచేతులతో కాదు ఆయన చేస్తున్నది "సేవ

ఇరవె చేతులతో _అయినా ఆయన దశకంఠుడు కాదు.

ఇతనొగ్కడూ వేయి సహ్మసకరుల పెట్టు.”

సహ్మసకరుడిలా ఎలిగపోతున్న చిన్నవాడు

ఇంకొ ఒడునే ఉన్నాడు._అతగాడు "యువకుడు

అతనిలొప్‌ శ క అతనికే తెలిపినటు లేదు.

కనీసం మీన మేషాలు లెబ్ట పెడ్తూ అన్నా కొదు

చీమ కుట్టనట్లు, విమ్మకు “వీర ఒతినెట్లు

శకి యుక్వలు బండరాయి అయినట్లు

“*రామచరణం మాకు శరణం

రామరాజ్యం మాకు పరణం”ో

అళకని 5వతల ఒక ముసలాయన రాలిపోయేపండు

ఆర్తనాదాలు ఆయన్ని వమూలంగా కదిలిసున్నఏి

గాల్‌ కూగిపోయే గడ్డిపోచ_ఆయపకి (క్రాజలేదు.

ఆయనా అర్భకుడే వీళశ్ళదియట వున్నాడు. అంతే తేడా

“ఇలాంటి మనిషి ఒక్కడు చాలు చిచ ఏర్‌ పిడుగు,

వేటకై చాలదే ఒక్క జాగిలంబు”

పిడుగులాంటి వడుచుపిల్లాడు ఒర్జునే ॥ సరదాగా

అతవి జలసా అతవిది.

అతని ఆనందం అకనిది

అతని భక జ్‌ అతనికి తెలియదు

తెలిపే ఊ రుకున్నాడా ? కంతవ్యుడు కదు.

అద్దంలాంటీ ఆ ముఖంలో అంత ఘోరం లేదు

అతను నివురు గప్పిన నిపస్పఅంతే

రాహ్యుగసుడయిన సూర్యుడు-అంతే.

“మమ్బుతిన్న పాము లెందుకు వేలు

సహ్యనసఫణీ ఒక్కటి చాలు-భూమిని మోయను

భూఖథారం తీర్చమూ ఆర్భనూ.”

ఒడ్డునే ఉన్నాడు మూ 'ర్తీభవించిన విద్యుత్తులా_ఇతను

ఆవేశం వప్రేనే విద్యుళ్తు ఆకొశంఎత్తు అంఘిస్తుంది

అణుపులావున్న అఆ చిస్నవారిలో గు _ప్రంగా అనంత క్ర 30

అయినా అతను స్పాణువులా ఉన్నాడు.

ఆ విషయం తెలిసిన మువిలాయన

(దిహ్మజ్ఞానం ముడివిప్పిన వేదాంతి

ఆర్హుడికి అంతిమ ఘడియ సమీపిస్తోంది,

ఆవేశం వచ్చింగి_అబ్బాయిక్కాదు.

మునలాయనకి,

దూకటోయి ఆగిపోయాడు తనేం చేయగలడు ?

చేతనయిం దొక్కసే

అదాటున యువకుణ్ణి నీటిలోకి గెంపేళాడు.

“టాందివంగుడు హనుమంతుణ్ణి పురికొల్పాడు

మెడల్‌ మన్‌ హనుమాన్‌వి మంచిన మాన్‌”

గజ్షీశగాజ్డని తెలిసింది చిన్నవాడికి

మరుక్షణం అర్భకుడూ...ళ నూ ఇద్దరూవొడ్డున.

“వెయ్యండి దండలు హీరోకి

పరకవండి ఎ(ర్రకందిళి

తీయండి ఎ(రి నీళ్ళ

కప్పండి దుకూలాలు, దుశ్శాలువలు

మనిష్‌ ఎప్పుడూ అజేయుడే |

మృక్యుంజయుడు”

యువకుడు ముంచేసిన దండల్లోంచి చూస్తున్నాడు

ఏడీ ముసలాయన కనపడడేం ?

ఈన్నావపాంచిన క కి ఏదీ ?

ఆవేశించిన బలం దే

తన్ను డిస్కవర్‌ చేనిన వాడు

ఉపోశత్సహించిన వాడు

సెండ్‌, ఫిలాసఫర్‌, గైడ్‌ ఏడీ ౯?

యునకుజ్జీ చంపాలవి చేసిన ప్రయక్నావి గానూ

అ ముసలాయన చెరసాలలో మగ్గుతున్నాడు

అలానే అవేకమంది

చిన్నువాక్షు చితకవాళ్ళు, చేతకానివాళ్ళు

చేతనై సపవి చేసివందు గ్గానూ మగ్గుతున్నారు

“రామపాదమా నీకు వవ్యవాపమే గతి

పొదుకా పట్టాలిషేకమే మాకు సద్గతి"

ఓ!

గుర్తుంచుకోండి ? ఉరికంబం ఎక్కిన (పతివాడూ గాడ్పే కానక్కరలేదు శిరస్సు కోల్పొయిన (ప్రతివాడూ శికుపాలుడుకాదు క్వాచిత్య-ంగా అవ్వుడప్పుడూ, అక్కడక్కడా ఒక భగత్‌ పింగ్‌, ఒక జోన్‌ ఆఫ్‌ ఆర్క్‌-, ఒక భారతీయ ఆత్మ అసలు సత్యం కాలం విరూసిస్తుంది ఈూటాపవేసి కూల్చినవాడే కొదు - తుంటరి హంతకుడు దేపళంమిద రాయి రువ్వినవోడే కొదు దెవ్యదోపా మంచితనావికి దండలేసి “క ట్రేసిన” థం మనిషీ అంతే దీపారాధనతో కన్నుల కడ్డంగా పొగకప్పివ (ప్రతివాడూ అంతే విమర్శా. దూషణా రెండూ ఒకటికొదు వెన్ను నిమరడమూ, భజనా అలానే ఒకటికొదు మందిజనం 'మెప్పుల్లో 'మెరమెచ్చుల్లో ఉబ్బుల్లో కూలిపోయిన మహాళక్తు లెన్నో | ఒకడు గాంధీ మరొహడు కై9స్టు అనలు గాంధీ హత్య జనవరి ముప్పై కాదు అక్షోదర్‌ రెండు జరీగేది బిర్లా మందిరంలో కాదు (పతిపారీ జరుగుతోంది రాజఘాట్‌ రాహ్‌ధున్‌లో అందుకే (వళి కరళాళమూ ఒక హంతకుడి తూటా (వఠి జయధ్వనమూ ఒక లువ మీది మేకు ఆందుకే _ అందుకే నువ్వూ నేనూ ట్రీమినల్స్‌ ఎట్‌ లార్డ్‌ హేంగ్‌ ది హెడ్‌ ఇన్‌ సీమ్‌ అవమాన భారంతో బొతాను అననత శిరన్కుణ్ణి ఆవేశంలో కరిగేసుకుంటాను పాపాన్ని, దోషాన్ని మళోజన్మ ధరిస్తాను _ “మనిషిోగా వ్ర

లాంతరుభూత౦ యమ తొందరలో ఉన్నామ లాంతరు భూతం వద్దనీ, లాంళరే కొవాలని చాటకావికి సవారు మంచంలాంటి నగర౦ ప్హైలాంటి రోడ్లు పిగలిపోయి పగిలిపోయి అకుకులలో అవకతవక కుక్కలా ఐ ఓ ఒ్క్కలా అయిన మవిషిలా ఉంది నవారు మంచంలాంటి నగరం సల్లులతో, *నోవార్‌ ' పేక్‌ చేసింది అవిపీతి _ అన్యాయం నల్లులు ఏరి చంపుదామంకే? ఎన్నని | ఎండలొ వేద్దామంపే ॥ ఏ ఎండ కొ గొడుగు పటోంది - ఈ తేలివెన మంచం మంటల్లో మసిలే నీళ్ళలో మరిగేయడమే మందు కాసయితే ఇంత ఖరీదయిన మంచం అరానిప్తశుందేమో అని దగులు ఇంతకన్నా నాగరికం కొకపోయినా నులకమంచం మిన్న కావాలనుకున్నప్పురు కోల్చవచ్చు నీళ్ళలో మరుక్షణం మళ్ళీ మనసేవలో విలుస్తుంది ఎండకెండే చినుకు పడగానే చిపురుతొడిగి మవీషిలా సంజీఎఏతం (పసవించే చెట్టులాగౌ పంటకొలవ లాంటిది పల్లెటూరు మురికి కొలువ లాంటిది నగరం జాతి జీసనావికి పంటకాలవ ఎంతో సజావుగా పారే మురికి కొలవా అంతే అయితే మురిక్కాలస వాడి విసిరే "తో ఎవే” నాగరికతకు చిహ్నం అలానే పంటకాలవ వర్వరోగ వివారిణ్‌, ఉలత్తత్తి అనే వాదాని కిన్నూ విగరీసుకున్న మురిక్కాలన ఊపిరాడని మవిషి కొదు ఉరితీపే మనిషి న్‌! 33

సంఘవాంచ సమిష్టి మృత్యువు మాస్‌ కిల్లర్‌ బాగుచేయడం చేతకానప్పుడు, బందు చేయాలి మురిక్కాలవవి మూసేపే ఉప్పెనకు లొంగి సగరోన్నే కడతేరుస్తుంది వగర65కన్నా మెరాదిలాంటి ఎడారి మేలు ఎడారి కనుక జనం ఎలానూ పలచగావే ఉంటారు ముందే తెలుసు కాబట్టి ముంప్పదాకారాసవీయం వపంటకొలన గాదెగా మారుతుంది గాదె, భామందు ఇంటో కటడయిపోయిది గాదెల్లో పందికొక్కు కందీఎప్పే మెక్కు గాదె దాచిన ఆసామీ జాతికే ఎసరుపెట్టు అతని కాసరా యిచి న "పై వామీ" జనతికే గొడ్డలిపెట్టు అడుగుని దాచిన గావెలు క్‌ “"ఎసిపిక్సేషన్‌ ఏరియా” లాంటివి ఎదుర్కోోవకావికి దడుపు లేకపోవడ మొక్కటే చాలదు ఒడుపు కూడా ఉండాలి సాధ్యం కొదవిపిస్తే ఆఖరుమాటగా రిత్నఖని అయివా రాళ్ళతో గవిని పూచ్చేయ్యగలగాలి మరి పంటకాలవమా పూడృగలమా। అజీ _ర్హయిందని అన్నవాహిక కసైయ్యగలమాః అందుకే శొలువ ![క్కడో కంటో ణండాలి గాయమెనప్పుడు నరాన్ని గటిగా అదిమినటు చెరువు నెండగొట్టి చేట్టును కౌల్చగలగాలి (వవాహం౧ దారి మార్చి పక్యరోవ సశ్షేవాళ్ళ గుణాలి్మి ఏమార్చి మనుపులిి మార్చగలగాలి కానప్పుడు పరిమార్చగలగాలి హదుల్రేని నాగరికతకళన్న యి ఆటవిక జీవనం మేలు హద్దులుంపే = సరి - అది వేరేమాట అదుప్పలేవి * క్రి మ!

అనతికొలంలో నే భూతమవు తుంది వంచనని పంచళలినిప్పుడే వెదురులాంటి భక్తి పిల్లవు తుండి . లేదా గల్లంతే (పాణవాయుపు మీద అడుపుగ్నవాడే అదుళో గలవాడు చేదు విజం అయినా-రే, వాడే చేదుకోగలవాడు. వాడే ఆ ర్హ్యశాణ పరాయణుడు. అడ వోవలుపపే అవకొశం ఉందని తెలిపే పేమెమణుగుల్‌ విద్యుత్తు వద్దు వద్దు నాకు అర్భకుల్లాంటి వేయి మెణుగుటులివై అధునాతసమయిన అద్ధాల్లో బంధించి శుత్తుకలొంచి కక్కించే వెలుతురువద్దు నాకు ఓ-నా-జీ- ఇజు.రామలింగడీ పిలీ జె ళా ప్లే సేఫ్‌ - మక్‌ ది కాంట్యా అందుకే ఎంచుకుంటాను లాంతరు మనువుల అంతరాలు నూరనంతపరకకా ఆంతర్యాలు తెలియనంతవరకూ వ్యూ వాయింట్‌ ఉదయం విచ్చేసిన సూర్యుడికి కిరణాలు లేవు మంచుముదలా ఉన్నాడు ఈ దేశం (ప్రవవించిన పొపెడు ఏడవనే ఏడవడు వడేసిన పు సకంలా వి(దపోతాడు పొయ్యిలో పిల్లి ఎదురుగా వేలుక కనిపించినా లేవదు 'వెచ్చగానే పడు”ొంటుంది ధాన్యపు గాబెలు కొస్తేసున్న పందికొక్కులు ధీమాగా మనషుల సందడయినా పారిపోపు వ5

ఆగహం పోజులో ఉన్న అధికొరపు సింహం జూలు ఎవరో దుపాలి అందుకే ఒక నక్క- జూలు పట్టుకొని ఉయ్యాల లూగుతోంది వంటపొలంలో మంచెమీద కాపున్న కు్కురవాడి జుట్టుమీదనే పిటలు కౌప్పరం చేసున్నవి “పేరుశెనక్కాయలు తింటావా ? అంకే, “బలిసినపేనా అంటున్నాడు యువకు డొకడు ఇది దేవికి చిహ్నం ? జాతి నిస్తేకానికొ ౪? సహజీవనానికా ? విర్వీర్యావికొ, నిండుతనానికా ? ఆకలికా, అజీ ర9కొ ? బదకానికొ, విగ్రాంతిా శ సపొనానిక్క చట్టుదిండలకొ శి క కిలేక వడీిఉండడం సహనానిక చిహషైంకాదు లై ఎగరలేవి పావురం శాంతి కపోతం కాజాలదు కుమ్మలేని ఎద్దు నందీశ్వరుడుకాదు పరస్పర వైరుధ్యం కల శక్తులు కలసి ఉండడం గొవృకావచ్చు “ఎందువలన కలిసునైన్న ?" అన్నది నాకు ముఖ్యం కణ్వాశమమా ? సర్కన్‌ డేరాయా ? తసళ్ళక్తా? కరెంటు బెత్తమా ? ఇదీ = స్పక్నం న్‌ జీవ చ్చ వం నెరియలు విచ్చిన బీడులాంటి తల జాలితో కురవటోయిన మేఘం ఒక (_పచండ జంరూ పాతం ఎగరేసుకు పోయిన గద అరవబోయిన ఉరుము పడటోయిన కవి శాపం గొంతు విచ్చేలా, కొర్చిచ్చులా (వజ్వలించేలా ఆ రుద్దామనుకున్నాను_ఎవరో అరిచేశారు- 36

వెన్ను విరిగిన మొక్కలాంటి బడుగు పేదతల

శ్వాస ఆడవి మానవత

ఊపిరి తిరగని చైతన్యం

ఉడిగిపోయిన కారుణ్యం

గాలి ఊదడావికి ఊగటోయిన బెట్టు

వడగాలికి వడిలిన పాప

పీడ పట్టటోయిన నింగిమేఘం

గుర్తురిమిన కంచె

హుంకరించిన కాప్ప చెట్టు ఊగి తీరాలని అనాన్ని ఊ'పేలా కవిత్వం రాద్దామనుకున్నాను = వింగిమేఘాన్ని శాసిద్దా మనుకొన్నాను. ఎవరో రాసేశారు, మవిషికి శ్వాసపోయాలని అర్జిస్తూ, గడ్డిస్తూ రొత్రి నలిపేసిన పారిజాతం పూవులా వాొల్చిన తల

ఎవరు కట్టని సమారి

గారవ సంగీతం పాడబోయిన గాలి

దోపిటి (ప్రసూనాలు రాలబోయిన చెట్టు

ఆ స్వచృంగా చేతులు జోడించిన పసికందు

కరవటోయిన పాము

కొల్చటోయిన మంట గట్టిగా చెయ్యెల్రి కొట్టాలనుకున్నాసు,

మంటమీద ఉరికయినా ఆర్పా లనుకొన్నాను ఎవరో కొట్టారు, కాటందుకున్నావు ఎవరో ఉరికొరు, ఆరిపొయ్యారు వేను తీద్దామనుకున్న ఊపిరి మరెవరో తీస్తున్నారు వేము ఐిరకాలమకున్న జీవితం మరెవరో బతుకుతున్నారు ఆలోచవనాది - ఆచరణ ఎపరిదో కొంచెమే ఆలస్య౦- ఒక జీవితకొలం 2

“సర్పెంట్‌ అండ్‌ దిరోప్‌” 'పేదాంతం బాగా అబ్బడం వలన -- ఈ దేశంలో ; దరిిద వారాయణుణ్జి శాడు కూడా పామై కరుసుంది ఐశ్వ ర్యేశ్వరుణ్ణి పామూ, బంగారు పొలతమై అలంకరిస్తుంది పరపతిలేని “డీరపతి” చేతిలో అచ్చు నోటకాదు - అచ్చ నోటుకూడా అప్పుడప్పుడు అవాంతరాలే తెస్తుంది పాపం, వాడి ఇంట్లో లంకెల బిందెలు అర్జర్యాతి దయ్యం చప్పుశ్తే చేస్తాయి సంకెలల బాధిసాయి వరవతి కలిగిన “తిరపతి చేతలో ఏ నోటయబితేనేం ? అశలతని నోటిమాకే నోటె వెలుగుకుంది ఆయన గారింటో లంకెం బిందెలు క౦కణ వీశ్వాణాలు, మంజీరాల "ఘలంఘలలే శేసాయి పటుపరుపులమీద మల్లెపూలు సుకారంగా గు?గుసలు చేస్తాయి చంకన విందెల్లై ముద్దులు కురుస్తాయి అండరేవివాడి మాట పొల్లు, అండకల వా డేదన్నా చెల్లు అనహాయుడ సంపాదించి అచ్చుకొన్న వనిండుకుండ విరిగి మనాృ్వాతుంది మినేషరూ వాడిపాలిట కన్నీరే ఆసరా ఉన్నవాడి చేతిలో మన్నుకూడా అక్ష మప్యాతే అవుతుంది మిమ్ములుపడ చోటయి” వాడు విత్తులు మొలిపించుకోగలడు కలవాడి ఇంటిలో_ఇల్లా, పోరపాటు- లోగిలిలో కీటకిమయానా కావాలనుకున్నపుడు సీఠాకోకచిలుకే అవుకుంది అృభిసరిసిలో నే స్యృభమంగా విహారాలు చేస్తుంది కలవాడికలలూ అక్షరాల అవతరించి, తాము తరిసాయి కోరిన వెంటనే కొండలూ దూదిపింజలైై ఎగిరి పర్‌సాయి లేవివాడి ఇంటిలో_ఇల్లా, రామ రామ చిపిొన వొడిలో, _భమరమయిన సరే తెచ్చిన తేనెలు మరెవడికో తర్చణచేసి తానుమా్యాతం కీటకమె కశ తేరుతుంది [భమరమయ్యి పూలపొంతన కాదు, మురీకి చెంతన మూలుగుతుంది పారావతమూ పర్వత(లానే గుండెమీద కుంపటవుతుంది 38

అవసరొలు సయితం కలలై రెక్కలొచ్చి తుురుమంటాయి. వాడుమొత౦ రెక్కాడినా దొక్కొడక్క రెక్క-లల్లార్చ అంగ లారుస్తాడు, నంపదకలవాణ్ఞి అందరూ తామై ఆదుకొంటారు ” పిల్లి తన పిల్లల్ని నోట కరుచుూవి పూచీ పడినటు వరదలో పుల్లకూడా మర్శితం వేరనట్లు చెట్టకొమై చేరదీసుంది *ఆపదలోవాడు తానే మొకి-నా “ఎపడికి పుట్టినపిల్ల రా? ా వెక్కి వెక్కి. ఏడుసోందంటారు" పిల్లకోలు ఎంతగట్టిగా పట్టుకొనా తల్లి తిక్కతిరుగుళ్ళకి పట్లుసడిలి రాలిపోతుంది పట్టుకొమ్మకూడా గడ్డిపోచై వాడి ఆశ నీరుకారిపోతుంది, అంతెందుకు ? పదివీ, పాభవం లేవివాడిపాలిట “చటంి చ్మృటమె తీరుకుందిం వీత న్యాయానికీ చటాశికీమధ్య తేడా వాడివిషేయంలో గమవించారు చవట వెధవవి ఏ చట్టమూ ఉద్దరించదు. అందలం ఎక్కి.నవాడ్‌కి చట్టం ఒకటి నీతి మరొహటి అవ్వి ఎగ్జెమ్‌ షన్స్‌, ఎక్సెష్ణన్ను వాడికి ఆ చట్టమూ అవనూవికి చుట్టమై తిరుతుంది న్యాయం "అభయంగా” చాచిన హ స్త్రమ్ముద ఒకణ్ణి నెత్తిన నిమురుతుంద్కి దేనతలా ఒకళ్ణీ నెత్తి అణుస్తుంది తుచ గణపతిలా ఒకడికి “విసురుతుంది ఒకణ్జ్‌ “విసుర్తుంది ఒకడి విషయంలో _ చట్టమంటే మజాకొః కట్టుకొయ్య = గుదిబండి మరొకడి విషయంలో - ,ఆ గోంగూర _ చట్టమూ చట్టుబండలూ" ఈ ముదన ష్టం ఎక్కడుంది ? ఎందులో ఉంది? ఏమంటావ్‌ నారాజా? "కాయ్‌ రాజా కాయా” అరం? _ ఐంది; "వేదాంతం లా అద్బిడంవలన నాకిదంకా మాయలా కనపడుతోంది “కయ్‌ రాశా కొయ్‌” ఇంకెందుకూ శంక ? శంకలాన్‌ : వం

డబ్బు - మాయ; మాయడబ్బు డబ్బూ -_- మాయ; ద్వైతం మాయడబ్బు, అద్వెతం- ఆ తీయల మాటకేంగావీ హా అందరికీ మిగిలింది _ ఖర్మ అది గొడ్డలి పెశ్టే = బౌ కొరివితోటి దల _ బొబా మారాంతరం ? అం, అ(హ అలో అడగ్థూడదడూ అబ్బా ఓం నమః శివాయ నిత్య హేవుంతం ఉగాది నాడందరూ వివిపించిన సంపూర్ణ రాగాలకు మారుగా విలపిస్తానౌక వకరాగం, విషణ్ణ సంగీతం “పిక ధ్వానాలకు బదులుగా నూ పీకలు +స్తావా ? తితువా । మూ _పాణము తీకువా ౯ అని తిట్టినా శపించినా తప్పదు ఆకలిగొంఠులు కాకలీ రవాలు చెయ్యవు; ఆవు రావురు మంటాయి. అవసర మైసప్పుడు ధనుర్ధ్యారావాలు చేప్తాయి అదెప్పుడో మరి: శోకం, శ్లోకం, కోపం అయినా, నాదేశం గొప్పదని నమ్న నమ్మిస్తావెందుకు 1 అమ్మ పుట్రిల్లు 'మేనమా(వ దగ్గరా 1 త న! ఖ్‌ కన్న దేశం కాదన్నన్వుడు, కడుపు చేత్తో వట్టుకుని వరాయి స౦ంచన తలదాచుకున్న సోదరులు తీ0

కాల్మకమాన ఆదేశాలే తమసొంతం అనుకుంటారు, అనుకోవాలి కన్నుంత మాంకానేనా తల్లి ? సాకటం వలన కొదూ అ పదావికి సార్థకత ళి అసలు అందరం ఒక్క- తల్లి పిల్లలం _ ఆ తల్లి జగజ్జనవి అంతే. అందుకు భిన్నమయిన ఏ భావమయినా సంకుచితమేం ఈ రోజున *మీ తల్లి ఇక్కడా" అస౩ం కుచ్చితం. దేశభ క్రి పేరుతో ఘనతకన్నా, ఘాతుకమే ఎక్కువ జరిగింది. అవనీ న! ళ్‌ ఖి

ఎక్కడ విపస్పుంటుందో అక్కడ పొగ వుంటుంది. అలాగే పొగను చూడగానే విస్పుందవి పోల్చవచ్చు. ఉగాదినాడు నాలుగు పక్కలా సంతోషం, సరిపడా తిండి

కొ తదిటిలూ, తృ ఫిగా గీతాలు

కడప న్‌ండిన జేరంలాంటి కోయిల పాటలు- ఆ సంద5౦ ఏనాడుంఘే ఆనాడే ఉగాది

ఆనాడే స్వర్గం ఏటిపొడుగునా ఉగాదులు కావాలనే ఆకాంక్ష కానీ, ఏటిపొడుగూ మాట దేముడెరుగు ఈనాగయినా నాకా సంబరం కనపట్సంలేదు ఇంక ఉగాది వచ్చిందని ఎలా నిమ్మను ? దినదిన గండం నూరేశ్ళాయుమ్లు ఇది యుగా దెలా అవుతుంది ? గాదె విండుకునఎప్పుడు, కడుపు చించుకున్నప్పుడు గొంతు ఎండిన ఏఎుడు, ఉగాడిలా అవు కుంది మాటలు కరువై మౌనం తాల్భవలపిననాడు

సభలు సన్మానాలంపే మాటలా ? ఏమ్మాట | విజం చెప్పు ఈనాడు *క్కనాాడు నానాడనీి” గర్వంగా అనగలవూ ? మరెందుకీ ఆర్భాటం, వ్యర్హ కలావం ? ఎవరి కళలో ఈ దుమ్ము ? ఎపరికోవం ఈ మోసం ? ఎందుకీ వృధా ఆత్మవంచన |

అ న! న 1వపంచిం కళ్ళు మూసుకు పోయినప్పుడు శిపుడి మూడోకన్ను తెరుచుకోవాలి శ!

ఎండిపోయిన అడివి మొ తం చిగురిచదు శాలిపోయింది రొలగా మిగలిందాని కే ఆ భాగ్యం రాలిపోయిన కల్మషం కాల్చివేయికపోతే మిగిలింది చిగురించే లోగా “తడివి మంటలు” లేస్తాయి అప్పుడు సర్వం పరళురామృపీతి, మిగలదేదీ చిగర్చటానికి మూడోకన్ను కల ఆసామీ కన్ను చెమర్చిందవీ పన్నాను చాతకాని వాడికి కన్ను చెమర్నాలి చాతయినవాడు కన్నుతెంవాలి మనందరం ఒకరకంగా శె వలం శవజాగారం కొందరు " శివం ఎ తినవాళ్ళు మరికొందరు అందరం కంఠంలో _పాజం పెట్టుకొవి గరళం లాంటి దితుకు ఈడుస్తున్న్యా౦ మనం కళ్ళుతెరవాలి కలిసికిట్టుగా. చెత్తను ఊడ్చివేపే “గాలి దుమారం రేగింగని విన్నాను, ఆ దేక్కాగా ఎదురు తెన్నులు చూశాను గాలి రానేలేదు. సుడిగాలిలా అంతరిక్షంలోకి ఎగిసిపోయింది. పోతూ పోతూ నా తమ్ముల్ని నలుగుర్నీ లాక్కుపోయింది మవ్వు లక్ష చెప్పు వాళ్ళు నా తిమ్ములు. మనకునచ్చవని వాళ్ళను రాక్షసులవి ముద్రవేసి ఆఅ పయిన కరిమి చంపడం న్యాయరీతి ఏమీ అనకుండానే చంపడం ఆటవికరీతి. మనస్సు ఎదిగిని వాళ్ళ న్యాయరీతి నాగరికత మరుగుజ్జుల న్యాయరీతి = మరింక పేరెందుకు? అలునా సరే సభిలు జరిపి, జాతరలు చెయ్యుడం అన్యాయరీళిలో అంతర్భాగం _ నాటకం అన్నం పెట్టలేవి తంగడి సర్కస్సులు చూపించడు బాధ్యతకీ = లాలసళ్వావిక యేవకీ. పె తనావికీ ఆలనకీ _ పాలనకి 'కేడా అద థి "ఎవడురా వీడు? ఏం మాట్లాడినా ఏటి కెదురీ తే, ష్‌

అందరికీ ఎడంగానే _ ఉలిపికటి అను తమ్ముడూ అను అబునా్సకే, వాలుగా పోవటానికి ఏీలులేనివొణ్ణి ఏం చెయ్యను తమ్ముడు. దగా పడినవాణ్ణీ కాలానికిఅతితమయిన నిరామయం మూ రీభవించినవాణి నమ్మకం లేదా నీకు? సో ఐం మబ్బుల గవాక్షాలతో విండిన ఆకాశం లాంటి తూట్లుపడిన నా దుకూలం కవ్వుకువిచూడు కాలం చేసున్న చల్‌ కొటునుండి ఏమాత్రం కాపాడుతుందో | (వచండ వేగంతో గుండె కొటుకొంటుష్నడి సంతోషం అవి చప్పట్లు చరచసా చాక్షరు చెప్పింది సమ్మనా ? (పజల నాడివి పరికించి చూడు ఉరవడి నె జం టోధపడుతుంది ఉరవబ్యా పరపళ్ళో-మి లో ఉరకలూ పరుగులో-తెలుస్తుంది, |! న! న! ఎన్ని ఉగాదులు చూశాను 1 ఎన్ని హాగ్దానాలు విన్నాను 1 ఎవిఎ్వ రంగురంగుల మధుకర స్వప్నాలు కన్నాను । రంగులు చూసీ చూసీ కళ్ళు బైర్లు కవ్యినై, పగటి కలలు పీశ కలరె నాయి గాలితో అయినా నేను పూరిపాకలే కటుకుర్నాను._ఇవీ ఆకాశ హర్మ్యా రే అనుకోలేను అందుకే ఉగాది ?డు పురి పప్పిన నెమలి రంగులుకొదు మూడరంగుల పులి విష్పిన పంజా అందుకె నాకెప్పుడూ కోయిలపాట ఎంతకూ చేరువగాని న్వర్షాన్నే గురుకు తెస్తుంది చిగురిస్తున్న (పకృతి, పిందెలు తొడగని ఆశల్నే తలప్పకు తెస్తుంఎం గుప్పిట్లో కాయిలంకొదు ఉగాది, గుబాళింపులు దాచుకొన్న సిగ్గరికాదు 'తెరిచేసిన గుప్పిడిలాంటి ఈ ఉఊగాడి కోరల మీది చిటసవ్వులు కప్పుకున్న టక్కంతి భవితవ్యం 'తెలిసిపోయిన నాకు, నా ఆశలు ఓటిచెంబులో నీళ్ళు అవనిక రాలిపోయిన నాకు కొలం మీది ఉగది ముసుగు తెరవాలన్న ఆ్యక్రంలేదు..౪నందం అసలే లేదు, త

“*మాట్లాడవి మల్లె మొగ్గ మాదిరిగా చడిచప్పుడు లేకుండా రానల్సిష కొత్త వసంతం

ీవిశ్శబ్దం ఎరగవి నిమ్నగలా" గలగలలూ, గర్జనలు చేస్తుంటే సిగ్గెరగవి సావివాని కన్నెరికం ఆర్భాటంతో టముకులు వాయిస్తుంటే అవి సంతో షపు కేరితలు అనడంకన్నా అభాగ్యుడి అలజడి అనాలని అనుభవం నేర్చింది

న! ! వ ఇదివరలో నేనూ సీలానే నిరాశవి కాలరాయమన్నాను *పివిక్కూలవి" నా కనుచూపు మేర ఉండవదన్నాను సక్షకాలని రోడ్డు మిద దీపాల్లా విలిపి చీకట్లను పార్యదోలిన ఆనందిపు బాటలు - ఉగాదు లన్నాను సంఘ మ్యిదోహుల్ని కనపడ్డ లాంతరు _స్టంభానికి వేలాడదీస్తా అన్నాను పాహిత్యావికి మారుపేరు అభ్యుదయం . ఆకాంక్ష అన్నాను అదేమీకావి సావాత్యానికి పెద్దపీట వేసి సవస్సుణ చేస్తున్నప్పుడు చీకట్లను చీలుస్తున్నవాక్ళు ఒంటరి డీపాలై కొడిగడుతున్నప్పుడు ఆకాశం మీద సక్ష్యతాలు కొంవరి తంలో చల్లగా పూలె నప్పుడు మరెందరి కళ్ళల్లోనో సూదులై చురుక్కు.మంటున్నప్పుడు ఇంకా అపే మాట లనమని అనగలవా తమ్ముడూ ? | రాలిపోయిన ఆకుల్నే చూడకు, చిగురు జొంపాలను చూడమని"

నువ్వనావ అ చిగుళ్ళూ “రాలిపోవడావికే అన్న పాఠం ఇన్ని ఉగాదులు నాకు నేర్పినైై నావంక చూడు నా శీర్లమ్ము విండుగా ఆకొశం ఎత్తు మంటలు గళమ్ము విండుగా కన్నీటి పారావారాలు ఊపిరి నిండుగా వేవవేలు విట్లూర్చ్పులు ఆందుకే వినండి సలుగురూ మహాకవి గొంతుతో గొంతు కలిపి అంటున్నాను “వాకు ఉగాదులు లేవు, ఉషన్నులు లేవో జత

ఉపనిషతం మా మేడగదిలో సోపాలో కూర్చుని చూస్తే బయట రోడ్డు పక్క “పరిచిన పాక'లో ముసల్పి పాపం నూకలు రోడ్డు మీద ఆరబోసి ం ఎండ దేవుడికి దండం పెట్టి కాపలా కూర్చోటం కనిపిస్తుంది. ఎండ గట్టుకొని కోయిన ఎముకల పోవు శాక తే చాలు కూలిపోతుందవిపిసుంది. గోగుకాడల మీద విల్పోబెట్టిన కోగితంలా, తలకాయ ఊగుతూంటుంది. చిలుపడిన ఆలిచిప్పల్లాంటి కళ్ళు ళం తి

విశ్చలంగా ఉండి, నమాధిలో దేవతలా ఉంటుంది కాకుల గుంపొకటి దొంగ వ్యాపాకల్లా నూకల్ని ఎత్తుకుటో తుంళే పాపం ముసల్జి ; కన్నార్పదు కనబడ దేమో 1 చెయ్యె త్తదు, చాకకాడేమో। ఏంకొపలా: ఆ 'ఘోన్ని, కొతుల కారావివ, దేశమాకలాంటి మునలాన్ని, ఆవిడే నమ్ముకున్న అమాయకుల అగచాట్లనీ, అవ్నిందెనీ

నహించాను _ సహనౌభునక్తు కారులో పోతూ సాధారణంగా పక్కలకి చూడను -_ ఒకసారి, గుండెపోటు వచ్చిన ఆర్తుడిలా కారాగిపోయింది. కూరుకుపోయిన మెతలొోంచి మొత ఎతి జిరాఫీలా చూశాను, చృకం పక్కన కూలపడిని పిచ్చివెన ఎవడో దొరుకు పోయిన డబ్బుల్ని ఏరుకుంటున్నాడు. విరిగిపోయిన మూకుణ్జి అతకాలవి ప్రయత్నిస్తున్నాడు మట్టిలో కలిసిపోయిన మట్టి, అద్వైతం అర్థంకాదు వొడికి తసకు తగిలిన దెబ్బలు వాడి కొనటంలేదు. ఇంకా, ఆక్షణంలోనూ, దొరుకుపోయిన జీవితం కొదు, వాడి దుగ అంతా దొర్లుకుపోయెన డబ్బులు గురించే: పిచ్చిః చెక్క కలు, కిందపడి విరిగింది. మిగిలిన కొలు మడమ లోంచి కారుతోంది (సాణం- మెడల్యోఉన్న కీక్రాగితం అకిని *పూర్వావ్ని” ఏ యుద౦ంలో, ఎవ్వుడు, ఎలా కొలుపోయిందీ చెబుతోంది. మన లాంటి వాళ్ల ముఖంగా ఉండేందుకు

త్‌

జీవితం త్యాగం జేసిన శబికమ, తగలేసుకున్ని చవట అను అ క్షణంలొ వాడు విర్ళాగ్యుడు, విరాధారుడు అసిహాయంగా. జీవన సమరంలో కర్దుడిలా పోట్లాడుతున్నాడు. కాసుల కోసం పెసుగుతూ నెత్తురుక దోగుకున్న అతన్ని చూపి సనపాందాను. సహన్‌ొ వసన్తు ఎక్కడో ఎరగా, ఏదో కాలుతోంది నల్లగా పెగలు కక్కుతూ చిక్కవి నెత్తురు సముద్రం రక్తాకాశమై కెరటాల 'వేఘాలతో కమ్ముతూంది కంటిముందు భయంకరంగా పాపాల పొగల ముసుగు, వంచిన తలమించి లక్షల లక్షలు కొండల మీద యముళ్ళూ. పెనంలా కాగుతూ ఇసక దారంతా జిలేళు, రక్కసి ముళ్ళు. కోరలతో కుమ్ముతూ ఏదు పందులు " లోపల్నుంచీ గూసుకుంటూ, శూలాలు. కొరితపడిన గాయంలో కాలం కూరుతున్న కారం వేటువడిన తలలో ఎగురుతున్న పాళుసతం మంటలు అవిటివాడి నెత్తురులో జలపాతం రొద ముసల్లావి కన్నులో శోకం వరద, విస్ప్ఫృహలో విప్పుల పెగ ఆగలేను. ఓర లలన. వపాంనలేమ పొ పపాంచను _ సహవీర్యం కరవావహై ద్వేషాలకు కారణాలు నశించిన _వళశయం తర్వాతే -- మావిద్విషావహి చీకటి మొత్తం చీల్చీ. చెండి కాల్చేసిన వెలుగు తర్వాతే -- తేజస్వినావరీ తమస్తు ఏదయినా అందుకే, ఇదీ అందుకే _- లోకా స్పమస్తా సుఖినోభవన్తు పరమేశ్వరుడి మూడో కనూ్నై కృపా కటాక్షమే ఎా ఓ౦0 కాంతి: కాంతి; కాంతి: చీకటో పారిస్‌ కార్నర్‌ అ ఏమి న్యాయం । ఏమి భూమి ; ఏమిలోకం ; నిరాశల తమస్సు కప్పిన మనన్నులా ఆకాశం సల్లటి గొంగళి కప్పుకుంది కొల పురుషుడు ఒలికించిన సిరా _సవంబావ్న్ని మింగేసింది. త్‌

చీకటిలో మెరిసే పిల్తిక్య్ళలాగా చురుక్తూమంటూ “లైట్‌ హౌస్‌ ఎత్తుగా నరకంలో సలనలకాగే నూనె మరుగుతున్న చప్పుడు నలక్రి 9క్‌ (అయిన్‌ నడక శరీరంలేవి (పేతాలు బ్యురగోక్కుంటుస్న బరదిర...దిస్సుల కిరికిర రూపంలేవి అరుప్పలు, లావా పారుతున్న ఎలజల-జనం పరద ఎక్కడో మూళ, అంత చీకటి విఛేదించాలని ఒక వెలుగువతి అణగారినా చావని మనిషి ఆశలాగా సా కుష్పపోసిన గుండెకాయల్లాంటి వేరు శెనగింజల్లోంచి దూసుకు వసునష్న దుందుడుకు వెలురు ముడలు “హెడ్‌ లేటు గామ గెద్దు రంకెలతో చిద్ధక్‌ం ఇె్రగొార్డులుల కదలని ఒబ్బ” అంత మార్కెట్టులోనూ "అవలు చీకటి" రాజ్యం చేస్తోంది. చీకటి భయావికి పెటని గోడలా నేషనల్‌ గ్రిండ్లే నల్ల వి రాతి దర్వాజా (చీకిట్లోనూ మృత్యువంత డిఫివిట్‌ గ్రా కాటుక బురదలో కూరుకుపోయిన దున్నపోకు ఎల్‌ ఐ సీ భరవాసాా పారిస్‌ డేర్‌ హవుస్‌. చీకటికి మద్దతుగా యమకింకరుల చేతి కొరడా భయం ఎరగవి దిర్మాబజార్‌, పర్మనెంట్‌ మాయాదిజార్‌ పెటోమాక్సు కార్తీక దీపాల మధ్య అరచేతిలో వై కుంఠంలా. అకాశం వేపున తెళున కొరడా విదిలింపు, _మోఠ న్యరున (త్రాచుపాము కొశేసిని విషం సూదుల్లా దయ్యం సిగ్గు విడిచేసి విప్పేసిన మెరుపుల చీరలు కొపేపు చూపించి దాచేసిన నరకసుఖం తకుకులు ఎక్కడో పిడుగుపాటు, పరళుపు విదిల్చిన రవ్వలు, *మట్టిన కఠెంటువైర్లుం ఆ (పొద్దున అన్యాయంగా శికించదిడ్డ వాడి గహపాటుబు జవాబుగా ఆ పాయంకాలం ఆ_గహం, ఉరుముల హుంకారం, చెరపాలల్లో మగ్గినవాళు), చిరంజీపులూ, చెరన్‌ జీవులూ చితుకులపై బతుకుతూ కొలిసవాళ్షూ, మృత్యుంజయులూ జీవితంలో కొటుపడ్డవాళ్ళూ, గరుత్య్మంతులూ. బాహుకులూ అఖిళస్తులు కలిసికట్టుగా పెట్టిన శాపం _ అశవిపొఠత౦ రాము డెక్కు- పెట్టిన విల్లు పె పళశార-ట బాసిల్లి (ఇిద్దలై న ళబ్ధిం అవని అంతిమ నిశ్వాసంలా నేల వదిలిన ఆవిరి అవ్నిట్నీ కొట్టుకుపోతూ ఊడ్పు లాంటి తుఫాను (వణవార్డవం, దూరాన సమ్యుదాల రుద వీణారావం ఇణం! అంటే, మూసుకున్న జైలు తలుపుల కీరురాయ మోత జ

ఒలికిన స్వర్గం, విరిగిన విల్లు కాపం అంచున తొణీకీస ఆశ కౌంతీని మింగిన పాములు, అరటి ఊచల్లా ట్యూబులైట్లు సంరంభం, సంక్షోభం సజావుగా మళ్ళీ, వరకావికి పునర్నవం అదే న్యాయం। అదే భూమి; అదేలోకం; కవితా నికో (ప్రయోజనం దీపావళి వచ్చింది కథకులందరికీ లాటరీ (డ్రా, కథా గుురప్పందేల క్లోజింగ్‌ ముమెంట్‌ అలవాటుగా రాపే వారందరూ బుతువు తప్పని కొందరిలా ఏవో చిలకరించి దం ఆహ్వాన ప్యశ్రకలూ, ఆహ్లాద గీతికలూ ఆకౌశవాణీ అంతర్వాణీ ఆజ్ఞాపించగా గాలి పోగేసి ఆశాకీరణాలను _పసారంచేశారు. చీకటితో సమరం చేసామన్న కవులందరూ కొమ్మ కొమ్మ కొక కోతి కొమ్మచ్చి ఆడుతూ చీకటి కప్పిన ముసుగులొ గుదులాడుతున్నారు. చీకటిమ్మాతం సవ్వుతూ పురిఏప్పివ నెమలిలా 'వేయి కమలతో నాట్యం చేస్తున్నది. పాకిల బరావిరులో అంబూన్ని గోశే “వెం ప్యేఫపర్‌ొలా ఒక చిచ్చుబుడ్డీ ఆకాశం ఎత్తు యెగిరింది దానికి బదులుగా వంద నేల కంటుకొవి లేవఠే ఎంకి కరువయినా, కొటకమయినా (పత్యేక సంచికలూ, బాణా సంచా, బాగానే వుంది. తినగా పారేసిన తిండిగూడా అంతే. ధనలక్ష్మీ పూజలు దండిగానే ఉన్న మడి కట్టుకొని నలుగురికి వేరుగా దడికట్టుకొని ల!

పూజలు చేస్తున్న వాళ్ళవి పట్టుకొవి “నరకాసురులు" వీశ్శే అన్నాడు ఒక కవి,

“నరకుడ” న్నారు, *నరకమిన్నారు, చివరికి “నరకం” అన్నారు

చతుర్ధశినాడు చంపేసిన నరకాసురుడు

*వెలుగారిన మరుసటి పాడ్యమినాడు

లేచి ఏడాది పొడుగునా వెలుగుతున్నాడు

అమృతం తాగాడేమో, అతనికి మరణం లేదు. (బివ్మోస్రం బతిమాలగా “ఓం కే? అని *మిదిరిచిన

హనుమంతుడిలా

(వళుత్వం మీసాలకి దడిస్తి మీసొలు దించి అంబేల్‌ కాగానే మళ్ళీ మీసాల మీదికి చేతులు పోనిస్తున్నారు.

పెనలు, నూనె అసలు మార్కెట్లో లేనందున

నలుగూ, ఠలంటీ చాలామంది వాయిదా వేశారు

అలిగే అల్లుళ్ళు అయినా అలుగుతూనే ఉన్నారు

అందుకే, 'కాశిచెట్టిలో కసదడడం మావేపినవన్నీ

మళ్ళీ ఇయట్‌కీ వచ్చినై. దుర్గా, కాళీ నెలవీయగా

అన్యాయంమీద యుద్దం '(పకటించామన్నవాళ్ళు

ఆత్యయిక పరిస్థితిలొనూ విద వటిస్తున్నారుః కృష్ణుడిలా

అదేం కర్మమో, స్టాప్‌ గేప్‌ సత్యభామా

విల్లందుకొవి, వీలుచూసుకువి గురి పెట్టడం మానేసింది

ఇంక దేవిమీద గురిపెట్టాలి ? ఎవరిమీద గురి పెట్టుకోవాలి ?

చీకటవి పారదోలేందుకు కరెంటు దీపాల వరుసలు లేచినై

అయనా అనంతమయిన చీకటిమధ్య

దిపాలూ చీకటికే దారి చూపినై

కాప కవిత్వం వెలిగించి దీపం పెడదామంకే

మా చిన్న సిసింద్రీ, టపాసులు లేవి కారణాన

వటానులా పేలుతూ, రాసిన కాగితం లాగేసుకొని

కాగడా వేశాడు కవిత్వం బాగానే కాలింది

కవిళ్వావికో ,వసయోజనం కనిపించింది.

శ త్ర

“సు కవిలక్షణసారం

రాజులకాలంలో కవులు భృటాజులు, ళఖతుమీది వారెసరయినా వారి తానకు తానముగూడా అంతకు మంచిస స్థాయిలో 'తందాని మగధ దేశం” రోజుల్లో వంది మౌగధులు అన్ముకుతంగా కవుల కాశయింపు నరాల పట్టిన నైజం తరతరాలుగా తలాడింపు నోట్లో నాలుకంత సహజం ఏ బేతసకవి పోతనో తప్పి సే ఈరోజూ అలానే ఉండాలనడం ఎన్మకొవిజమ్‌ వెనక కాలంలో కలి వెనకాలే విల్చువి ఉ్యరూత లూగించేవాడు తామ ఉయ్యాలలో ఊగుతూ ఇప్పుడూ అలానేవుంటే మనం వెనకపడ్డ వాళ్ళమే | మంచిదని నమ్మినపురు-ఈ నాఢు కవి ముందు కొకపోయినా_మందిలోనీ ఉండాలి రథ చోదకుడు కాకపోయినా, చకమె తీరాలి. మనవిషికిది మంచి కొదనిపి సీ. " మంది ఏమన్నా సరే లా మంచిమార్గం (వసంచావికి పవచించాలి ఏ కాలంలోనూ కపులు ఏకవాక్యంగా ఉండకపోవచ్చు సమైక్యవాదం సంఘట్టన లపుడు వ ర్తించపు ఆ అన్న వాక్యమేదో మనిస్ఫూ ర్తిగా అన్నాడా అన్నదే గిటురొయి (జా కవి చేతస కల 'కిటిక్‌ (పవక్రా యవమోకా సంయు కమెన వాడు. అనాదిగా అందరిని గోడమిద పిలి వాటం మవ్వంతరాల నుంచీ మనది మధ్యంతరమే మిద్దడూ, కన్‌ప్యూషియప్‌, మధ్యే మార్గం, చై వీయుల నానుడి “అటో ఇటోచేయటావికిఇదులు ఎటూచెయ్యకపోవడమూ ఒక చెయ్యడమే” అన్నీ-స్టలం దప్పిన సర్వేరాళ్ళు, కానిచోట కామాలు తమనెలవులు తప్పిన పల్లవులు, అనువు కొని అనుపల వులు కామన్‌ నెన్స్‌ పెలవు పుచ్చుకొన్న కొపేషను గా ఇరిపేటింగ్‌ ఇమిపేషన్లు గా ర

కీఒక్క- భావోని కీవ్నిమాటలా ? వస్టులాండ్‌ ఆఫ్‌ వర్డ్స్‌ ॥ి వాచాలతమ్యాతం కవి లక్షణమా ? పాచిపళ్ళ దాసరీ ? “*కొదు, కౌదు మరెవ్వరు వాడకుండా పేటెంట్‌ ఈ రోజుల్లో కివిత్వంగూడా కమర్షి యల్‌ _ప్రాపోజిషనే” ీఎక్స్యూజులు మౌనవోయ్‌, ఎకానమీ 'నేర్చుకోవాయ్‌ మొనపోయిన మేనుమీద ఎవ్నిసారు మోదిలేనేం ?ః డిక్‌ ష్నరీ రాసినివాడేనా అసలు క వలి “క్షమించాలి ఒప్పేసుకున్నా, మరిలారాయను లెంస లేసుకున్నా ఇంకెప్పుడూ ఇలా---” గాలివాలుకు వీలుగా జండా ఎగరేయడం ఎదుగుతున్న నక్ష(తానికి దివిటీలుపటడం పులాకుకు చెలు ఒదిగిపోయిన గులాముకు చెలు విటదుకోసం 'గొంతె తిన వాడా బిరుదుకవి ౪౯ వారు కనిననుకోవడం గొంతెమ్మ కోరిక, కొలం రొ చ్చైనప్పుడు గాలం వేసి చేపలుపపే వాడా కవి ? కొలానికి ఎదురీద సలసిన వొడుగాని నా దృష్టిలో కవి ఐం సో[కటిన్‌, గెలీలియో, కోపర్నికప్‌ గాంధీ, వేమన, వీరేశలింగం, సామాన్యుడి కొక సలహా నాయకుల చేతిలో ఎటుపడితే అటు వంగిన విల్లులా నడుం వపంగినవొడా, విన్నెక్కు- పెట్టి వేసిన పుష్పకాణాల కాకిడికి కార్చిచ్చులా కాలిపోయినవాడు, అనసంగుడా, అందరూ అన్నీ నీకోసమే చేస్తున్నా ఆది తీరక విరంతరం ఏడ్యేవాడు, అతృ్తీ, కరా శ్రీ ర్‌ 51 పూ ళా (ష ౧౫౦౨న రో గి లు యా.

ఎన్నీ మీంగీనా ఆకలీ తీరనివాడా, విద్యుక్తుకి నేలలా *జీరోలెవెలో వాడో (ప్రభుత్వానికీ పజాసామ్యానికీ మూల స్తంభం కినక అందరి భావావికీ అణగారిన వాడా, సహిస్తూ పొగడ్తల వర్షం, సలహాల గాలి తోడుకాగా తలదాచుకొవటానికి చోటులేక వైడుకాలవలసక్క- నిపసించేవాడ, సర్వ వ్యాపీ అందరికీ భిన్నంగా సీకో సలహా ఇవ్వాలనుంది లోకువగా దొరికావవికొదు, లోకం నీవే, నేనే నీవు కనుక (ప్రజాస్వామ్యానికీ, ,పజా పౌఖ్యానికీ మధ్య సంబంధం ఎలాంటిది? అవ్‌ జ్ఞాతవై రులు కౌపుగానీ “అక్షరాలా _పజాస్వామ్యం' కౌనవుడు-అంతే అన్ని “'స్వామ్యములు మౌపే' అని కొందరు దోచుక్నునప్పుడు, ధసస్వామ్యం, భూస్యామ్యం వేళ్లదవ్ని నిలిచినప్పుడు “ఉద్ధరులమధ్య “పీడల 80డతరంలి కొసిప్పుడు, కారణాలు ఏపయితేనేం, _సజలు భాగసులు కానపుడు _ అంతే అవి స్వామ్యాల్లొకీ ప్రజాస్వామ్యంలో నే *అమకోకుండా జరిగే కీడు అతి స్వల్చం' ట “చిన్నముల్లు లాంటిదట అది. గువపాలతో పోలిస్తే లేళ్ల” కానీ, సగటు మనిషి జీవితం అరిటాకయినపుడు? చిస్నముల్లుకయినాసరే చిక్కుకున్నప్పుడు చిరక్క తప్పదు, చివికిపోయిని జీఏకావికి, కష్టం కిష్టంపే ఎక్కువ లిక్కవల తారతమ్యం లేడు "పీ జ్రేతిలో విజమైన అధికారం ఉంది అది మా ద్వారానే అమలు జరుప్తకో” అనటం ఆళి పొడుగయిన తాడిచ్చి అందులో నిన్ను చుబయ్యడం చిక్కుదారావివ విడగొశ్తు క తెర లేనంతకాలం సూశాలతో బందించడ(వే అవుతుంది మాటిగా ఆలో 'చించే” కత్తెవ కల్మషాన్ని కాల్చే సూర్యుడు బాలా అవసరం _ జసతికీ, జగతుకీ చదరంగం ఆడేవాడు పొవుల్ని లొనే నడిపిసున్నా సమకుంటాడు తోలుబొమ్మలాడేవాడు తానే స్తూతధారి నమకుంటాడు ఆటమరధ్యకి రాగాగే పొవలు వీ వనుకున్నట్లు నడవ్వు అపుడప్పుడు అవళలివాడికే అనుగుణంగా సడువైై ఆట రూల్ఫలా౦ంటివి, సిస్టం అలాంటిది ర్‌2

తోలుబొమ్మలు, నీజంవే చెప్పినటు ఆడుతే కాపీ, ఆలోచించే మనుషులు తోలుబొమ్మలేనా 1 అంతకేకొదు అందరూ సూషతధారులు కొలేరు, ఏ ఒకడో తప్ప, (పతిఒక్కడూ సూ్యూతధారి కావాలనుకుంటే ఆడేందుకు తోలబొమ్మ లుండవ్‌ ఉన్నవి కాసినీ ఎదురు తిరుగుతై, రాలిపోరై ,లీష్మి స్తై “ఉన్నదాన్ని మారు సే ఊరు సర్వనాశనం” అంటం (ఉన్నవాడెప్సుడూ తనేదే. మార్చంకే కొందరికి భయం) ఊడవకు చెత్త అనడం లాంటిది విరిగిపోయిన మట్టి పెళ్టల్ని కల్తాపు జల, అలికీ తతీకించాలనడం. సబదేే కాదను కానీ ఊడ్చి శ్నభం చెయ్యందే, ఏ కలాపాలూ విరిగిన గుండెల్ని అతికించకలవా ? ఆలోచించు ఊ షరక్షేతం గూడా సజావుగా, సకొలంలో ఊడి పే సుఖళాంతుల్ని కొస్తాయన్నగి నాకు తెలిసిన సత్యం “*బేనిదావికోసం ఆశపడుతూ, చేతిలోది పదిలేయడంో చి త్తభ్రాంతికాక 'వేరుకొదు, ఒప్పుకుంటాను కానీ, చేతిలో ఏంపీ లేవివాడు, చేఠకానివాడిలా కూర్చోగలడా 1 ఉందో లేదో తెలియడం ఆ తర్వాత అందాకా, “రేవిదానికోసం' అని ఎలా చెప్పగలవ్‌ ? “పరస్పర నహకొరం కావాలి _పాతిపదిక” నిజమే నా మీసొవికి పీ సంపెంగ నూనె, త5వి సహకారం కనా దర్జాకి సీ అణకువ గురై ని బాపతుసా వాసం “సమస్యలనీవ్న మనవి, ఆ తర్వాతడగొద్దు' సోషలిజం *రోడ్డుమీద కాపరమున్నవారు శకీంపదిడుదురు లా ముందు అందరూ ఒకే పేదా గొప్పా లేదుట వంటి రోడ్డుమీద కొవరంకి కారణం అడగని, ఏ తరవా (వజలను బాధిస్తుందో తెలియని సమాన న్యాయం, ఏ కౌలు కరున్తుందో, అలంకరిస్తుందో తెలియవని జోడు పజొస్వామ్యం _ ఇది కౌదు తమ్ముడూ నహాకారావిక, సహాయావికీ వెనక పరస్పర విశ్వాసం అసలు వెన్నెముక ఉ త సహాయశీలుర స్నేహం; గాలీ, వానా న స్తే ఆగిపోయే కథలాంటిడి ఆహా, మట్టిబెడ్డ స్నేహంలో అదోరకం స్వార్థం ఉంది, గమనించాలి విశ్వాసం ఉన్నప్పుడు = ఆ స్వార్ధం పోయి, ఏవ

గాలీ వానా వచ్చీనా కధ నడుస్తుందీ మట్టిబెడ్డ కడుగున విల్చి బరువు మోస్తూనే, పైన అంచులు కప్పి తడిసీ, రెండందాలా శ్రమపడుతుంది ౪కు __ బొరపడకు శాను కాలిపొయ్యే వత్తిలా కమ్మనము నేను శ్యాగము, సహకారం, విశ్వాసం మూలాన రావాలనే నా మాట నా అనుభవం ఏమంటే,

(ప్రతివాడూ తనకొక వేదం. ధర్మం అనుకుంటాడు శానే ధర్మం, వేదం అనీ అనుకుంటాడు. ఆదర్శాలను ఛీక్క్యారం చేసి, సమానధర్మం స్టాపింవాలన్నది ఏ ఒకగి ధర్మావికో ఎదురు రాక తప్పదు “అంచేతనే, వాడి దయా ధర్మానికి ఆధారపడి

మోచేతి నీరు తాగాలనడంో మంచినీటి ఊట చిన్నదనుకొవి వదిలేసి

సమ్ముద్రం నీరు (త్రాగా లవడంపంటిది, ఉన్నవాడీ ఆశయం ఎప్పుడూ ఊడల మృర్రికింది మొక్క బశుకు, తుమ్మితే ఊడే ముక్కు పీ బల౦ నీకు తెలియవివాడా, సామాన్యుడా, కోరలు పీకేసిన పులిలా కూర్తున్నవాడా, శ్రేశాలను పీకేసిన 'శాంసన్‌” లా నిర్వేదం ఎందుకు ? అవన్ని మం (త్రాలకూ సీలవు వీవవి కీలకం, మూల_స్రంభం వీవవి అందరూ అన్నదే, కాంసన్‌, ఆలోచించు

నాకు తెలుసు, నలహాల _నహారాలకు తట్టుకోలేళపోతున్నాషని చిరకాల మోసంతో 'నాన్నా పులి తరహా అయ్యానని నము[ద్రంలాంటి సమాచారంలో (ప్రచారంలో రత్నంలాంటి నిజం ఏరుకో లేకపోతున్నావవి, నిన్ను వేరుగా చేసి మాట్లాడ్డం లేదు నేను రా ఒక పొజులో, ఒక లైనులో విల్చుందొాం నాకున్నది నీతో పంచుకుంటాను పంచుగెని వదిలేయను, నిలుడిలా ర్‌డీ

కలిమి కానీ, చెలిమి లోనీ, కలివిడిగానే ఉందాం, విప్పూ- వేడిలా: నీరూ . తేమలా, నువ్వూ, నేను, నేలా, నింగీ సహధర్మం, సహజీవం ఇది ఆహ్వాసం, నాసహా సం కక్తికి సహశక్రికి, కణికం౦ ఆనీ పొగ చెపవు పక్కన చెట్ల మధ్యన చిన్నయిల్లు ఇంటి కప్పులోంచి పొగ సన్నుగా ఊపిరితీస్తునషై యిల్లు అలలు చెరవ మధ్యన అలలు మనిషి ఎవరో కడిపినట్లు విసీ వినపడని చప్పుడు సన్నగా ఎవరో గుసగున లాడినట్లు ఊపు ౯ చెరువు కోపక్కన చేలు, తలలూపుతూ ఆరకుస్న చీరెల రెపరెప అలవోకగా ఆరుసునష్న కురులు పనలు పనలుగా ఉగుతున్న సవ్వడి సన్నగా పరుగు అన్నింటికీ పయిస ఆకాశంలో పాపాయి అడుగులా మేఘాల పరు ఆఖరి మజిలీ చేరుతున్న అలసట క్‌

[వ ప్తవిస్తున్న తల్లి వంతోషపు మూలుగులా. గాలి ఈల సన్నగా ఆకొశం ఒడిలోంచి జారిన సూర్యుడి కరణం పొదుగులోంచి కొరుతున్న పాలధారలా నన్నగా చెరువు, చేల, ఇల్లు_ఆఅకాశం. (8641011 వెం పోకడలో) ఇల చందుడి మిోదనా ఎడవషుకాలం కం(టోలు రూములో యం్శకాలు గ్యిరున తిరుగుకునైై బద్దకంగా అపలిస్త వై ఎలక్ఞాన్లు ఆలమారులో మూతపెట్టిన డబ్బాచుట్టూ మూగగా ఒక చీమ, బెదురుతూ "బూసు"లా డబ్బాలో దూూలవి ప్రయత్నిస్తూ, ఎదురుగా అస్పతిలో రోగ్మిపక్కన ఆమె వహరా యిస్తున్న "నె వికుడీలా విబ్బరంతో శాంతంగా 1బిద్దలమ్యే మేఘంలా కుంకుమతో ఎ్యరనై న జుట్టు ఎగురుతూ జండాలా, సమ్ముదంమీద బాలులా, నుదుజి ముడకళ, స ౦భించిన కాలం మధ్యవర్రి, అంపెరూ డాక్సరు, చేతిలో ధర్మామీటరు మెడలో 'సైకసోపు వేలాడుకూ, విజల్‌లాగు, ఆరివెబుగుతున్న దీపాలు, ఎగిరిపడుతున్న అంకెలు సమీపిస్తోంది *జీరో అవర్‌ ఇంకా చీమ తిరుగుతూనే, ఒంటరిగా, ఆశ తిరిగి పారిపోయింది ఊపుకుంటూ ముక్కు, చీర్త ంగా విశ్వాసం, రోగి ఊపిరి విడుస్తున్న ర కృంటొట్లు సిరంజి నాడిచూస్తూ నర్సు-అంకా సిద్ధం, కకొంట్‌ డౌన్‌" క్‌

గరొటాలో జారుకున్న కాలం, కుతుకలోంచి టప్‌ టప్‌ అయిదు, నాలుగు, మూడు, రెండు, ఒకటి మంటలు కక్కుతూ ఆకొశంలో ఊహవేగంతో ఎరగా, సూటిగా, బాణంలా గీతలామంట ఎక్కడుంది చీమ ? ఏమైంది ? అలమారులో డబ్బా, గట్టిగా మూళ కిటికీ ఊచల్లోంచి డాక్షరు తలకఊోపుతూ, నిమిషాలు లెల్టిపెడుకూ నర్సు తల విముకుళూ ఆమె, ఆశిగా 'పాణంలేని రెక్కలపక్షి, అనంతంలో వింపాదిగా ఎఎమకొలు మోపుతూ మనిషి, చందుడిమీద, డబ్బాచుట్టూ చీమలు, మూతసందులోంచి ఒక చీమ ముక్కున గడ్డకట్టిన విజయంలా పంవదార అడుగులు వేసుకొంటూ డాక్టరు, అవతలికి చప్పుడు చెయ్యని నీడలా కొళ్ళదగ్గిర తలవాల్సుకుని ఆమె, ఆశ సీరు కొరుతూ శాంతి, నిబ్బరమూ మేఘం కురిసిన అసహాయతలా నెలకొరిపోయి ఊగుతున్న పర్వతాలు, కురుస్తున్న మంచుగుట్టలు ఊపిరి విడుస్తుస్న సముదాలు నిశ్చలంగా మనిషి, గర్వంతోనూ, విదాణంగానూ కటి. వీ లో మనిషి మహాద్భుత _పదర్శనతో (మ్రన్సడి లేచాను కసుక్కున కాలికింది చీము గర్వంగా తెచ్చుకున్న చక్కర ముక్కైరతో సహా ఎడమ కాలా ? ఏమో । పూలరథం నేమచాలాకొలం కామకపూలంజకే (పేమించేవాణ్ణి ఎప్పుడూ సరిగ్గా చూడకపోయినా వినాయక చవితినాడు పద్మం, కలువా రెండు చూపి కలువే బాగుందనుకువ్నాను అయికే సిగ్గువడ్డాను ఆ ఆలోచన వచ్చినందుకు। నక్కొం, వాగలోకం కదు ర్షెల్లో ఒకసారి పోతూ గట్టమ్మ'పే చూశాను బురదలో విచ్చుకున్న పద్యాన్ని అందంగా ఉందని అనుకునే లోసే భరించలేవి కంప్ప, వ్‌?

కొన్నాను అదో ఫేజ్‌, గుళాలి పువ్వంశే మోజు! మనను పీళేది *ీమసస్తు పీకేది” వెంటనే! మ సంక్క్బతి, ఆక్షణాతి: పద్మం ఎక్కడ? విజాతీయమెన “1001 $14గ” గులాది ఎక్కడ? దేళభక్తిమాట అటుంచి, సరహంతలతో గులాబీకి ఎనలేని సంబంధం లేదూ ? ఆయినా చాటుగా గులాబీని మదాడాలనిపించేది పతిశులూ, పసిపాపొ ఏవో కలలూ. పోలికలూ, పద్మానికీ గులాబికీ మధ్య కథలు చదవగా కిన్నెపిలలు ముద మందారాలనీ ఐంతి వువ్వులనీ అర్జమణుంది ం మందారం అనగానే "మెట్ట? మందారం గుర్తుకొచ్చేది అందమయిన ఆడవాకు "ఆ తర్వాత” అంతే అనిపించేది మిరప మందారం గుద్తేకొచ్చి “పెళ్ళి తర్వాత ఆడపిల్లలు” భయ పెళ్లేవారు ఇంగ్వీషు సినిమాల "వై టల్‌ వివరాలు” బంతిప్పప్వు మజొవి పోగొట్టాయి సివిమాల్లో అనువిత్యం "అసలుసీనులూ, మల్లెలూ చొసి వాటిమీద ఆదరం సెంచుకున్నాను బొండు మల్లె “మరీ” తెలుగు నాయికకు _పతిబిందిమయినా ఆ వానన నాకు తలనొప్పి అడిఏిమళే బాగుండేది "వాచురల్‌ (సణయంలా" దేవురిగుళ్లో పారిజాతాలూ వార వసక్కులూ గౌరవం కలిగించి?ా వయస్సులో విటి క్యాగం అసవసరం అనుకొనాష్వను జీవికంలోని ఆశలతోపాటు వివిధ రకొల పువ్వులు పెళ్ళాం, కొపరంకోసం భరించే “మొగలిపువ్వు” అందులోంచి వచ్చె నాగుపాము బుసబుస భయం కొంత చరమంలో నా ఓటు గడ్డిపవ్వుకే అది నా పతిబింబిం, నా జీవితానుభవం అందుకే అది అందమయింది నాకు గుప్పిట్లో తాయిలం - హాష్‌కాకీ తొమ్మిది గంటలకి.సుముహూ _ర్రం.-ఇంటర్వ్యూూ వరండాలో ఇరవైమంది అప్పుడే ; ముళ్ళమీద నిల్చున్నట్లు 'మొవోలనిండా చెమట మవస్సునిండా అదుర్దా ర్‌రి

గడియారంలో పది అంగున గది తలుపులు మూసేఉనై్న పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు టాక్సీల్లో టైమైపో ముందని వెలెక్షన్‌ బోర్డు మెందిర్హకు మాతం కోడి కూయలేదు మవదేశంలో మంచిలా అది నిద్రపోతూనే ఉంది. పదిన్నర. గంధందొట్టూ, కారాకిల్లీ గారపళ్ళ సూపరెంటు తేపుతూ “భంగి రండీ చూపండి సర్డి ఫికేట్లు” వింపండిటి, ఏ కె మ్స” ఆ యాసంతో అయ్యువారు ఉవాచ “న్ని పోస్టులో ఏమన్నా తెలుసా” గొణుగుడు, "బె పీకుతూ ఒకడు “రోజుకు నామగు"” తిట్టింది గారవన్ను “=అయినా ఎవడికి తెలుసు, అంకా రామచం(దుడికే తెలియాలి” అదే గారపన్ను, డబ్బాలో రాళ్ళలా పదకొండున్నర--- సడుతూ పడుతూ వచ్చింది వగరుస్తూ పర్వతం ఒకటి కోటు కప్పుకొని హంగుదారులు ఫెళ్ళిస్తుండే అందుకొని తలుపేనుకొంది లోపలికి పోయి సూర్యుడు నడినెత్తిన ఆఫీసరులా చిరాకుగా ఎక్స్పర్హులు వచ్చారు పిగార్లూ సిగరెట్లూ దొంగచూపులూ హాండు షేకులూ “వాడ్రున్నాడూ | నాపవి గోవిందా “న్హాత్రోపాటు కని వీడూ నావెంట తగులుడు" “వాడీ ఇంధువర్గ ౦పూ ర్రికాలే ఇంకా తగలగాడు _పతిచోటా” కడుపుమంట, ఆవేదన ఆరిస బూడివ, అసమరళత లోపల, క జీడిపలుకులూ, కౌఫీ ఆస్వాదిస్తూ అభ్యర్థుల ప్యతాలు అవకలి! తోసి పిద్చాపాటి చి త్తగిస్తోంది _ బోర్డు 59!

“ఎన్ని పోసులో డాకర్‌ సొట్‌” “ఎ న్నేమిటీ? మీశెస్నీ కొవాలి ? పున్నక విమానం” పెళ్ళ పెళ్ళున సవ్వులు భూకంపంలా దియట జనత గుండెల్లో రెప ఆ=మ్రావాడొకడు - మశే వశే పెనుంని “లోక బాంధవులు, ఊరక రారు ఎస్పుడూో “ఏం చేసొం। కావలసినవిడు” “న్సాక్ష తెలుసులే, కూతురు కోసం రిజర్వ్‌ చేశావ్‌ పని కాంగానే పారిపోఠాడేమో బీ కేర్‌పుల్‌ । ఇంకా ఎవరెనా ! లాకు లె శ్తేశాంో “నావాడు, మావాడు, మగవాడు. పై వారివాడు” “బాబోయ్‌ । వీణ్ణి కొదంటమే గిరిమీడి కోతి ॥ సింహాచలం తిరుసతొ పీరుకొరి పోతున్నారు బయట, ఎవరికీ కొనివారు, గిరులు పట్టాల్సిన వాళ్లు, “కొందరు' తప్పించి అందరూ. ట్యశ్రే "పెలెక్సు చేదాం అంకా ఒకసారి బావుండదు వీళ్ళవి వెయీటింగీలో గాభరావడక్కు నాడీ భరహాసా” పొగణ పదులూ అంది పర్వతం అందరి మనస్సుల ఆఫ్లాదం మేరకు యెగరేసిన చేపల్ని-యె క్తుపపోయై గద్దలు, “అబ్బో చాలా ఉన్నయ్యే, జనాలా అ౦ిశా ఇక్కడే ॥ ఒక్కడికీ పదె నా నాలుగంటలు, మ్‌ పేసు కావివ్వండి పం చేస్తాం, 'క్యూటీ శ్‌ డ్యూటీ బాజాలు మోగించండి-కళ్యాణం ఆరంభం పిలవ్వోయ్‌ । పిలు ।; ఆగు : ఒంటిగం మెంది ఆఅతిధుల్ని బాధ పెట్టరాదు అందర్నీ భోంచేసి రన్మును_కౌంటీన్‌లో తఠంఛనుగా | రెండింటికి” గుప్పిట్లో శాయిలం.హుస్‌కొకీ “"పంపకా రైనైగా ! ఇంకా యెందుకు రెండింటికి ఏడ్చి మొ త్తుకోడానికా అనాధ రక్షకా” అక్కసుగా ఒకడు, అందరిలాంటి వాడ నీలాంటివాడు, నాలాంటివాడు, విర్భాగ్యుడు,

50

“*ఏమో నాకేం కెల్పు-అంకా ఆశిక పక్షపాతి ఆ రామచంద్రుడికే తెలియాలి 'మొక్కంండి వెంకటరమణ ఆ_ర్హశాణ పరాయణా”. వముహాభి నిష్ర్రముణం పాళాలుగా, "పేరికలుగా సవపాస్తున్న కేశాలతో అగాధంగా, అపూర్వంగా అల మధ్యన పడవలో అసంఠంలో చుక్కలా, అననత వదనంతో _ మవిషి సగావికి తాగగా మిగిలిపోయిన పాయసం ఏరికోరి ఆప్యాయంగా సేర్చుకున్న నిండు విస్తరి అడుగడుగునా వంగి పదిలంగా పోగుచేసిన విండు సందీ అన్నీ, అన్నీ, పీటీలోకి (తో పేని = కాదు, చేవపిల్లలకి ఉదారంగా ఐిహూకరించి (ప్రియురాలు (పేమతో మదుట తీర్చిన ముద్దు తడి ఇంకా ఆరనేలేదు .- తుడిచేసుకుని చేతికళరా, కాలిదెప్పూ, కళ్ళజోడూ, కట్టుగుడ్డా అన్నీ. అవ్నీ, ఆకొళంలోకి గిరవాపేసి ఎవరో లాగివట్లు, పిలిచినట్లు పాశాలుగా, సేలికలుగా ,పవహిస్తున్న శేళశాలతో నడుస్తూ దేశి, మాయమయ్యాడు మనిషి మళ్ళీ వస్తాడా? ఏమో ; అడక్కు 6!

(ఉస౦ంధ్య ఇదిగో ఈరోజు ఆకాశం ఎ(రబారింది నెత్తురు ముద్దల్లా మేఘాల తునకలు దయ్యపురాఘుల్లా రాబందులు ఆనందపు రెక్కల్లా సంధ్యారొగాలు. విన్న గ "పేదరికం విర్మూలిస్తామవి దాపరికంలేని వాగ్దానాలు చేసి తఖతుమీదికి రాగానే కప్పించుకుంటూ చెప్పే కల్ల బౌల్లి కాకమ్మ కారణాలు “ఒక్కరోజుతో అయ్యే పనికాదు ? దరిద్రం సము్య(దం లాంటిది ఎన్ని కడవలతో ఎనాపైళ్లు వారదొయ్యాలి ॥ నెమ్మదిగా చేసుకుంటూ పోతే, ఏనాడో అవుళుంది విని, వనీ ఆకలితో జీవితమంతా వేచి. వేసారిన విర్చాగ్యుడు త్‌న లైఫ్‌ పైములో ముద్ద ముట్లదని తెలిసిన వాడు ఆక్రోశంతో, ఆపేదసతో, ఆ(కందనతో అర్జాకలికీ, ఆఃలికీ కేడా తెలియని రాజకీయ రాహువుల బాహువుల్లో చిక్కిపోయిన వాడు ఎముకుల గూడ, వారుగైై విరక్తిగా “మెల్లి గొనా, నాతల్లీ ఎంత మాటన్నాన్‌ ఎవిికయ్యేవరకు ఎన్నికై న అదిద్దాలు ఏరుదాటి తెప్ప తగలే'సే తంతు, మోసం అయినా పెద్దవాళ్ళ మాటలెవరు నమ్మ మన్న్వొర్లే ॥ సీళ్ళు మూటల్నెవరు ఎత్తుకోమన్నాన్ష” అంపే, ఎన్ని గుండెలంటూి గుండేని చంపారేమో ?1 68;

తండి 'స్వేదమూ, తలి రుధిరమూ

తాకట్టు పెట్టి డి్యగీతెచ్చుకొ న్నవాడు డి(గీచేతిలోను, కాళ్ళు బలపాల్లానూ

తిరిగినవాడు తిరిగినవాడిగానే ఉండిపోయి తన కళ్ళఎదకే, తల్లి, తం్యడ్రీఇంకా

'స్వేదమ్హూ రుధిరమూ చిందిస్తుంటే చూడలేక ఆ తలీ. తర్మడీ ఇంకా ఇంకొ మట్టిలోకి

అణగారిపోయి కాలిపోతుంటే ఏమీచెయ్యలేక “*ఎందుకు చెప్పలేదు ముందో ఈ సంగతి వెధవ చదువులుమానేసి బందిపోటుల్లో కలుద్దునే ఉజ్జ్వల భవిష్య త్తనీ గోంగూర పచ్చడనీ అబద్దాలు రంగుల్లో దిద్దారే। ఎక్కడుంది ఉజ్వల భవిష్యత్తు?

నాయకుల తాటాకునాలకల మీదనా

ఊరనశకల ఆరిపోయిన బూడిదలో నా? ఇది మనిషి జీవితంతో చెలగాటం బతికునష ననుషులతోనా చదరంగం? నా తండ్రీ చెమట దింగారం పండించాల్సింది, నాతల్లి నెత్తురు ఆనందం చిందించాల్చింది అ చెమట, ఆ నెత్తురు, బూడిదలో పన్నీ రై ంది కనీీ రె ౦ది, ఆగండి ఆగండి మీ ఆటలింక కట్టు చా అందరికీ పమౌధి. సంఘ మరణం” అవి, కాగతం ముక్కలు గాల్లోకి విసిరి పిచ్చివాడిలా అరిస్తే కాల్చిచంపారేమో, పిచ్చికుక్క-లా ఎవరిసేవలోనో, (పభుత్వం చాకిరీలోనో జీవిళాంతం [శ్రమించిన మగడు చచ్చిన్మఏ ఆడదో, కొడుకుపోయిన ఏ ముసల్డో ఆసరాలేక ఆదుకునేవారు లేక

63

అందరికీ గడ్డీగరిపితే సవభుత్వం ఇచ్చిన “పరకలు ఎగురుతున్న ధరలముందు. ఎందుకూ కొకపోగా రోగంతో, నిర్వేదంతో! ఆకలితో, యమయాతనతో వడిలిన దేహంతో ఎండిన ఎముకలో వోర్లి ంచిన్నబుల్టిలాగా చేలక ఠుక్కుని సెీరావాల్సిన పసికందులు జాలిగా కళ్ళల్లో ప్రాణాలుగా కదశేరిపోగా కొడుకు చచ్చిన ఏ ముసల్టో, మోగుడు చచ్చిన ఏ ఆడదో శాపనార్హాలు పెట్టి *శ్రమరోచుకోవటమే”గాని ఆదుకోపడం లేదని ఏకరుప్త పెడితే ఏమిటి న్యూ సెన్సవి కొల్చి చంపారేమో | ఆనక్రోశించిన (ప్రతివాణ్ణీ, ఎదురడిగిన సపతివాణ్ణ పై కేడ్చిన (పతివాణ్జి కొల్చి చంపారేమో ఆకాశం ఎర బారింది, నె శ్రురు ముద్దలా ఏ చిన్నదావి ఎడదలోనో పల్గవిస్తున్ను చిగురజొంపాలు కొలరొయగా కారిన ఎరుపు, కొలగా మిగిలిన నలుపు కొాలహట విషంలాగు కమ్మింది నలుమూలలా. నేడు. ఆఅకొశం ఎర్రబారింది లక్షలు కలిపి సడి పే లేచిన ధూశివటంలా ఎనో లక్షల కళ్ళు కోపంగా వెలార్చిన అగ్నిగోశంలా, యుద్ధానికి పోతున్న వీరుడి మదుటిమీద వేలుకోసి తీర్చిన ర క్ర కుంకుమంలా ఒక్కరుగా, ఒక్కరుగా, ఏనాటికీ ఒక్క-రే, ఒకటీ ఓకటీ కలిసిననాదే లెక్కకు మిక్కిలి. ఎందుకలా విల్చిపోయి చెక్కుకాపు తమ్ముడూ ; కలిసిపోయి నలుగురిలో కొరణమే నీవుకా కర్తవ్యం ఇదేగా, అడుగూ, అడుగూ, విడిగా దండగే అడుగడుగూ కలిపే, అరాణకత్వం, అడ గువ పడక శప్పదు ౮4

ఏమిష్టీ కృషి సద్యో ఫలిశాన్నిచ్చె యిష్టీ

ఒక వెయ్యి జలపాతాలు గొంక్కువిచ్చుకున్నట్లు

ఒక వెయ్యి సెలయేళ్ళు యుగళ గీతం పాడినట్లు

లక్షల వరి కంకులు తల లూపినట్లు

గొలిలాా పరదలా, ఊహలా,

కొంతిలా, విండుగా, నేర్పుగా

సార్వజపీనంగా, అతి విసృతంగా

ఉదృతంగా, వేగంగా

మేభూల కండాలు మూగినట్లు

మెరువుల కటార్లు దూవినట్లు

కోటి కొలుములు బలంగా ఊదిసట్లు

కార్చిచ్చులు లయబద్దంగా కదం తొక్కి-పెట్లు

మహా నము(ద్రాలు కెరటాలతో ఊపిరి పీల్ఫివట్లు+

ఆకొశం ఎ(రబారి౦ది

ఒక పెమమంట రన్వ లే నశ్ష్యత్రాలై నట్లు

శాలప్తుడ షుడు రకెళశలు చల్థినట్లుం

శేపు ఆకాశం ఎ|రిబారు తుంది

విజయా హ్వాసంలో ఇచ్చిన హారతి వెలుగులో

రో వెళ్ళతో వెదజల్లిన గులాం రంగులా

విజయంతో వచ్చిన వీరుడికి భార్య ఇచ్చిన ఐిహుమతిల్‌

“వంట తెగిన దొండపండు" కవోష్ట రక్తంలా

చూడునేస్పం చూడు, రేపు

వంటలక్షి జడలో తురుముకున్న మందారంలాంటి ఆకొళంలో ఎండారటోసిన పండు మిరవలు అద్దం చూసుకుంటాయి బాధ పెట్టని విజ్ఞానంలా మలివెచ్చని పామం సూర్యుడు వేడిలేని వెలుతురునే వెదజల్లుకాడు శూర్చార బట్టిన ధాన్యం దూగర అకొళొవ్నీ కన్సుమంది

కష్టాల ఎండలో కందిన శరీరం వి(క్రాంతి తీసుకొంటుంది

65్‌

పులీ చంపిన లేడి నెప్తరు విన్న పులిలో దిగవేసిస ఈ పె నేడు కలకత్తా కాళిక నాలిక వేడు చలి వి తలి మదుటి సింధూరం లేపు ళో క! ఖ వ ఖి న! ఆకశం ఎ|(రబారింది అరి దేనికి సంకేతం। విన్నకా, నేడుకొ. రేపుకా ? రక్రకొసారం, ర్త తర్చణం౦ం, ర్త చందనం కార్య వీర్యుని కరసహ్యసం ఖండింవగా చిమ్మిన ర కం చాంల్లానూ, ఉనై మేఘాలు అాతీ ళం మూ అతగాడు సలిపిన అరాజకం ,కీనీకల్లానూ అక్కడక్కడా ఉన్నై చీకటి ముద్దలూ (పత్యణువూ అళ్ళపునితం చెయ్యాలన్న సమళా పరశువు కళ్ళలో ర కం జీంల్లానూ న! చాటి న! ఎ్మారవి పేలికలు ఉన్న్నె ఆకొశ౦లో ఆది నిన్నో, నేడో, రేపో సీ మీదా, నా మీదాా మనందరి మీదా ఆధారపడుంది తమ్ముడూ. ాయయంు(గంధాలవామ ॥ రంగా 1 క ర... మాయ ఘా ౮ న్‌ ఖా లలో చ్తుప్రైదాదాడో ఈతనినినినానానానియినిాననునానిననినినినినిననననననాననానానిననననానానానునానానాటనిననా నానా యమునా నపుననానననుానననననుతా నాని చనులానునన ననన ననెను నాననా ననునునినమోన్‌స్‌.. శఅావనినినమితపులామానను. వ్వతం్యత అర్జ వంటడ్చు, విజయతాడ-$200040