కడలి-కన్నీర్హు (తుఫాను.పై రవితా సంకలనం) ససహిళా ర సంపాదకుడు డాః। ఎస్‌. వి, రామారావు 4. &. 210. సంకలన కర్త శ్రీ తుంగతుర్తి విళ్వునాథభళాన్త్రి 3.604; 5. &. 5, శ్రీనివాస సాహితీ సమితి 'హైదరాబాదు*500 020.

శ్రీనివాస సాహితీ సమితి (ప్రచురణ.? (చఠమ ము్ముదణము కొశయుక్తి (శ్రావణ బహుళ 'దశటు వెల 5-00 ముఖష్మత రచన థ్రీ శీలా వీర్రాజు 909.9) 067 మఖస(త్ర ముద్రణ వి జనో” క్రల నందిని ఆర్టు (స్రింటర్సు = ఎం రాంకోట్సి హైదరాబాదు.28 ,_" * || (ల ట ళ్‌ గ్‌లట ౯ "4! , న గీ 0: ఠి / మ్యుదణ న్‌! .ఢ రాజమొహల్లా, ఉకాలా హైదరాబాదు..2? “గ (ప్రతులకు (/ ఫ్రీవివాస సాహితీ సమితి 1.100450, వివేళఠనగరం "హైదరాబాదు..?0,

కార్యవర్గం ౧

అవ్యత్తులు ఏ. డా॥ పోణంగి (శ్రీరామ అప్పారావు ఉపాధ్యక్షులు 2 డా! ఎస్‌. వి. రామారావు

2 డా! పోరంకి దక్షిణామూర్తి కార్యదర్శి శ్రీ తుంగతుర్తి విశ్వనాధళాశ్త్రి కోళాధికారి ఫ్‌ ఖీ ఆక్కి.రాజు జనార్దనరావు సహాయ కార్యదర్శి 2 థ్రీటి గౌరీశంకర్‌ కార్యవర్గ సభ్యులు వ అ శులసి బాలకృష్ణ

; శ్రీ ఎన్‌. వెంకటరావు

? థీ పి. యల్‌. యన్‌. (ప్రసాద్‌

2: టి, వై, జం రాంకుమార్‌

2 థ్రీ ఎల్‌. నరసింహమూర్తి

శ్‌ థీ వైం శ్యాంసుందర్‌.

వి శ్రీ ఎన్‌, సతీష్‌

2 ్రీపి, రమేళ్‌బాబు

వ (శ్రీమతి కామర్సు సీతామహాలక్ష్మి

ల సం ఇడ జ

మా ప్రచూరణలూ సీలాటిరేవు 1 &ీ32 (కవికా సంకలనలో _ శ్రీ తుంగతుర్తి పమర విజయ (బంగ్లాదేశ్‌ విజయ కవికా సంకలనం) ఈనాటి కవిత (కవితలు శ్రీహరిళ్ళంద (ససాద్‌ రాగారాధన (గేయసంపుట్సి థ్రీ “రన్యస్రవంతి" అడుగు జాడలు ((కుందుర్సి కృతులపై సమీక్ష న్యాస సంకలనం) మువిమాజిక్యొలు (కఠొనికల సంపుటి)

పరిచయ ౦0 అది ఒక పీడకల, మరచిపోదామన్నా మరపురాని మాయని గాయం. 18 నవంబరు 1877నాటి కాళరాథత్రి జరిగిన ఆ హృదయ విదారక సంఘటన మానవాళి యావ తునూ కలచి వేసినపుడు వేదనా జీవులై న కవుల ఎదలను కది లించకుండా వుంటుందా : ఆ దుస్సంఘటనను గర్లి స్తూ వాళ్లూ తమ ఆయుధాలు రశళిపించారు. ఇది విధి చేసిన వికటాట్టహాసంగా వర్షించారు. (పకృతి జేసిన వికృతిగా నుడివారు. కంచెయే చేను మేసిందన్నారు. విషచుందబనం, మృతజీవం అని వాపోయారు. మరికొందరు వీనికి పతీకారం తీర్చుకొంటామని చాటారు, (పకృతి నెదిరి స్తామని సవాలు చేశారు.ఈ కవుల గుండె ఘోసలకు అక్షరాకృతి యే ఈకృతి, కడలి.__5న్నీరు. యునకవులను, నవకవులను (ప్రోత్సహించాలన్న సంకల్పం వున్న థ్రీనివాస సాహితీ సమితి తానూ ఈ పరితాపంలో పాలు పంచుకొని *తుఫాను" పై కవితల పోటీని శ్రకటించింది. మొత్తం 192 రచనలు ఈ పోటీకి వచ్చాయి. వాటిలో నాలుగింటికి బహుమతిని ఎన్నిక చేశారు వచన కవితా చ(క్రవర్శి అయిన కుందుర్తిగారు. ఈ సంపుటిలోని కసతలలో ఇనే ఉత్తమ మెనవప్‌ ఇందులో (ప్రకటీతమైనవస్నీ ఉత్తమమైనవసీ అనటానికి వీలులేదు. వదాహరశకు “మన్నించు సర(క్రాంతి లక్ష్మీ” అన్నే కవిత (భగీరథ) బహు మతికి పాత్రమైనా, పూర్వమే (ప్రచురితమై వున్న కారణంగా అందుకు నోచుకో లేదు. అరాగ్‌ ఆలోచన 'పాలుతగ్గి ఆవేశం పాలు హెచ్చిన కవితలూ ఇందులో లేకపోలేదు. పోటికి వచ్చిన వాటిలో 'పచురణకు అర్ల మైన వానిని స్వీకరించి పోటీకి రాకపోయినా “తుఫాను” సందర్భంలో వెలువడిన మరికొందరి రచనలు చేర్చి ఈ కవితా సంపుటిని వెలువరి స్తున్నాము, కోస్తా (ప్రాంతంలో మళ్ళీ తుఫాను ఉధృతం (ప్రారంభమైన ఈ సందర్భంలో ఈ సంపుటి వెలువడటం ఎంతో ఆవళ్యక ౦గా నేను భావిస్తున్నాను. ఈ జల (ప్రళయం దాడులను తట్టు కోవటానికి _పభుత్వమూ, పకా సంస్థలూ తీసుకొంటున్న చర్యలకు ఇది కను విప్పు కాగలదని ఆళి స్తున్నాను- బహుమతి విజేతల్లై న "హైమవతీపత్య నాగేందర్‌, చిట్టిబాబు, అడవిరావు గారలకు అభినందనలు. సంపుటి (పచుర్గణక్సు సహకరించిన కవి మిత్రులకు, (శ్రమత్తీనుకొని న్యాయ నిస్ణేతగా న్యవహరించిన కుందుర్తి ఆంజ నేయులుగారికి మా కృతజ్ఞకాంజలిం ం డా; ఎస్‌. వి, రామారావు సంపాదకుడు

జాలి విచిన చల్లగాలి

అభ్యుదయ క్రవిత్వం మేంరాసే తొలి రోజుల్లో వానిని ఆకలి కవిత్వం అని హేళన చేస్తుండే వారు. ఆది ఆకలి కవిత్వం కాదు కరుణ కవిత్వం అని నేను సమాధానం బెప్పుండే వాణ్ణి. ఒక పక్షి చచ్చి చెట్టుమీద నుండి (కిందపడిన నంఘటన చూడలేక కని ళో (ల్లో) కించాడు గదా, ఆకలితో మలమల మాడి చచ్చే మనిషిని చూచి మేం వేదన ఇెందడంలో తప్పేమిటని అడిగితే సమాధానం సరిగా మమ్మల్ని ఒప్పించేదిగా వుండేది కాదు. భూమ్మీద దుఃఖ భాజనులైన కోట్లాది (సజల సాధక బాధకాలు.కవితా వస్తునుగా (గహించే యోగ్యతలేనివా? ఆకాశంలో మిలమిల మెరిసే నక్షత్రాలు, చెట్లమీడ రంగుల తళ త్పళలుు పుప్పొడి దుమారాలు యోగ్యమైనవా అని నిలదీసి అడిగే వాళ్లం. మళ్లీ మాట్లాడితే మేం నేలమీది నుంచోని చూస్తున్నాం, మీరు నేల విడిచి సాముచే స్తున్నారు అనే వాళ్లం, మీవి రాజకీయాలు అవి వారంజకే రాజకీయాలు లేకుండా అఆదినుంచి కవిశ్వమే లేదనే వాళ్లం మేం. ఇప్పటికి నూ్యళం యీ రకమైన వాదనలు లేవా ఆంపే ఎందుకు లేవు; వున్నాయి. సామాజిక స్పృహతో కవిత్వం రాసే రక రకౌల అభ్రుదయ తవులను సొమాజీక స్పృహగాండ్లు అనే వారున్నారు. కవి త్వంలో ఈ మతభేదాలు యిలా ఉండక తప్పదు, కొనసాగుతూనే ఉంటాయి,

ఇంతకూ చెప్ప వనచ్చిందేమం కే, ఆధునిక కాలంలో అభ్యుదయ కవిత్వపు ద్వితీయ దళలో జరిగిన వచన కవిక్వపు విస్త బ్రతిని సహించలేక దాని చారి[త్రక్‌ యధార్థాన్ని గుర్తించలేక వినుర్శించే వారిలో సనాతనులతో పాటు ఆధునికుల మని చెప్పుకుంటున్నవారూ వున్నారు. ఒక వైపు సనాతనులు వచన కవిత్వం లోవి రసౌచి _త్య్యాద్‌ సర్వ లక్షణాలను అంగీకరించే స్టితి నస్తోండగా, ఆధునికులు మరో కోణంలోంచి (యిది నిజానికి సనాతనుల కోణ మే .మాటలు మార్చి దీని మీద ధ్వజమెత్తు తున్నారు, పోనీ వారు దీనివి వదలిపెట్ల గలుగు తున్నారా అం అదీలేదు. వారు దానినే రా స్తుంటార్కు దానినే తిడుతుంటారు, కొన్యవస్తు

క్‌

సంబంధమైన మత భేనాల వల్ల కాన్యవ స్తు సందింధమైన మార్చుకు యీ రూప విష్ణవానికీ వుందే సంబంధం వారికి సరిగా అర్థం కాలేదు సరే వదిలేద్దాం.

యువకవుల్లో కవితా రచనా కౌళశల్యం పృద్ధి పొందడానికి అనుసరిస్తున్న మార్తాలు కొన్ని ఉన్నాయి. యువకుల రచనల సంకలనాలు (ఫకటించడం: యువకవి నమేేశనాలు జరపడం, ప(త్రికలు, రేడియోలు మొదలగు (ప్రచార సాధనాల ద్యారా వారిని “(ప్రోత్సహించడం వంటివి. అలాంటిడే కవిత్వపు పోటీలు ఏర్పాటు చేయడం కూడా. ఉగాది మీద రాయాలనో, ఉప్పెన మీద రాయాలనో కావ్య వస్తు నిర్దేశం చేయడం యింకా యిప్పటి దశలో కూడా అవసరమా అనేది (ప్రశ్న నిజమే, ఆ విధంగా చేయడం వలన ఒకే విష యాన్ని గురించి వివిధ కవుల ఆలోచనలు ఎలా వుంటాయో తెలుసుకునే ఆవ కాశము, వారి వ్రతిభను పోల్పిచూసే అవకాళమూ వుంటాయి, కాని నృందన అనేది నిజంగా కవి హృదయంలో కలగకుండా, పోటీలో (పథమ స్తానం కోస్తమే రాసినట్లు ఆవుతున్నందు వల్ల కలిగే ద్యుష్పమయోజనం కూడా లేక పో లేదు గదాం హృదయంలొ కల్షిన ఒకానొక న్పండిన వల్ల సహజంగా "పెల్లుచికీన ఆవేశంతో (ట్రాసిన కవిత్వానికి బహం-మతి దానంశటది రావటం వేరు. బహుమతి కోసం కష్టించి కవిత్వం (వ్రాయడం వేరు అభ్యుదయ శవిత్వములో మార్కిస్టు భావాలు వుండాలనే వస్తు నిర్దేశ లక్షీణం (క్రమ౦గా తొలగి పోయి. వచన కవిత్వపు దళలో -వ స్తువై విధ్యం వచ్చిన సంగతి మనకు తెలిసిందే. [పతి కవీ చెప్పేది ఒకే విషయం అయినన్వుడు పాఠకులకు విసుగె త్తే అవకాశం ఉంటుంది కాబస్లే ఈ మార్చు జరిగింది, ఒకే ప్పస్తక౦లో ఉప్పెన షిదనో ఉగాది మీదనో కవితలన్నీ ఉం'కే ఇటువంటి పరిస్థితి ఏర్పడే ఆవకాథం ఉంది, ఇంతకంకే శేనలం “కవిత్వపు పోటీలు'” అని చెప్పి కౌవ్య వస్తు విషయంలో స్వేచ్చ యిస్తే మంచిది కౌదా ? అప్పుడు మాథ్రం (వతిభను సర్షయించ దేవా ? యువ కవులకు (పోత్సాహం కలిగించే సదుద్దేశంతో జరిగే యిటువంటీ పోటీ=కు వ్యతి శేకిగా నేవీ సమస్యలు లేవన్నెత్తడంలేదు. పోటీలు జరుగవలసిందే. యువకులను (ప్రోత్సహించనలసిందే ఈ పోటీలో బహుమతుల నిర్హేతగా నా మనస్సులో కలిగిన కొన్ని ఊహలను మాత్రమే వ్యక్తం చేస్తున్నాను కాని వీరే ఉద్దేశంతో కాదు, ముఖ్యంగా (గ్రంథరూవంలో (వకటన విషయం వచ్చేసరికి ఇటువంటి

8 సమస్యలు తలెత్తు తున్నాయి. వీటిని నిర్వాహకులే ఆలోచించుకొని పరిష్క రించుకోవాలి.

కాన్య వస్తు నిర్ణయంలో కవిక్‌ "స్వేచ్చ వుండాలనేదే స్థూలంగా నా మతం. ఆయితే ఎటువంటి స్వేచ్చకైనా పరిమితులు వుంటాయి. వ్యక్తికి నరపూర్ణ స్వేచ్చ అనేది గాలిమాట. వస్తు నిర్ణయంలో 'స్వేచ్ళయిచ్చి,ఆ స్వేచ్చను సద్వీనియోగం చేసుకోమని కోరడం, సామాజిక స్పృహతో భావించమవి (జ్రథ్ళో ధించడం నా అలవాటు. సమాజం తనకు స్వేచ్చ యిచ్చింది గదా ఆని దానిని వదలి గాలిలోకి ఎగిరిపోతే సమాజం సహించదని హెచ్చరించడం నాక ర్రవ్యం, శ్రీ నాగభైరవ కోకేళ్వరరావు రాసిన “కన్నీటి గాధ*" అనే కావ్యానికి నేను పీలిక రాశాను. అదీ యా ఉస్పెన వంటి (పకృతి ఫీభత్సానికి సంబంధించిన కావ్య నస్తువే. అది మా్యతాచ్చందస్సులో రాసిన కావ్యమైనా నేను అంగీకరించి పీఠిక రాళాను. పద్య కావ్యమైనా రాసివుండే వాజ్లే (పకియ కంక కావ్య వస్తువే (ప్రధానం. ఈ పోటికి యిచ్చిన కావ్య వస్తువు కూడా కరుణ రసాత్మక మైనది కౌబట్టీ అన్ని విధాలా యోగ్యమైనది. ఈ పోటీకి సుమారు రెండు వందల దాకా కవితలు వచ్చాయి. వీటిలో చోలా భాగం తక్కువ ప్టాయిలో వున్నట్లుగా మొదట్లో అనిపించింది. క్రాన్సి యునకుల (ప్రారంభ కవితా దళలో ఇంతకుమించి ఎలా ఆశించగలం అని మశీ నన్ను నేను (ప్రళ్నించు కున్నాను. ఒక విషయం మ్యాతం చెప్పకి తప్ప దు నచన కవిత్వంలో ఇప్పటి వరకు వ్యవహారిక భాష, దాని పలుకుబడి, తెలుగు దనం వీటితో కూడిన శైలి, వ్యంగ్యం, ఆలంకారం, మొదలగు అనేక ధోరణులు బాగా అభివృద్ధి పొందాయి. వీటిని పట్టుకొనటంలోనే నేర్పరితనం వుంది. ఏది రాసినా వచన కవిత్వంగా చలామణీ అవుతున్నదనే వ్యతి రేక విమర్శకుల దాడి నుండి తప్పించు కోవాలంటే యువకులు పైన చెప్పిన లక్షణాలను చక్కగా అర్ధం చేసుకొని ఆనలంనించడం నేర్చుకోవాలి. యువకులకు వ్యుత్పత్తి "లేదని కొందరు జే స్తున్న విమర్శ వంటిది కాదు ఈ సలహా. వచన కవిత్వపు జీవనాడి ఎక్కడ వుందో దానిని కవులు వెతికి పట్టుకోవాలి. దావికి పాండిత్యమూ, భాషా భేషజమూ మొదలైన వేమీ అక్కరలేదు, నిజానికి అవన్నీ లేని కవిత్వమే నిజమైన వచన కవిత్వం,

(శ్రీవివాన సాహితీ సమితి నిర్వహించిన ఈ పోటీలో (పథమ బహుమతి పొందిన రచనను గురించి ఎంతైనా వాయవచ్చు.. వచన కవితకు ఉండ విలసిన లక్షణాలన్నీ దానిలో వుష్కలంగా వున్నాయి. ఎత్తుగడ నిర్వహణ , ముగింపు ముచ్చటగా పున్నాయి. ద్వైతీయ బహుమతి పొందిన రచనలో వి ఒక విచిిత మనోహరమైన ఊహ చేసాడు. పంచ భూతాలు తాము నిర్మించు కున్న మనిషి మీద తామే విజ్బంభించడం ఏమి న్యాయమని కవి (పళ్నించాడుం “దాహం” అనే మూడవ బహోమతి పొందిన కవిత ““అల్పాక్షరముల ననల్బా ర్థరచన'" అనే సూక్తికి విదర్శనంగా వుంది. నీట్‌ ఉప్పెన అంటే నీటికి దాహం వేసిన పరిస్టితి భావించడం మనోజ్ఞంగా వుంది. చిపరలో కాసిని ““కస్నీళ్లు'' యివ్వను౨ి కోరటం కూడా ధ్వవి గర్భితంగా జాలితో నహాయం ఆందించంకని కోరడం కన్నీటి నదులు పారాయని నూచించడమే., ఇటువంటి గొప్ప భావాలు కవితా వ్వైచి్యితులు ఈ (గ్రంధములోని ఇతర కవులలో కూడ చాల చోట్ల వున్నాయి. ఒక్కొక్క దానిలో ఒక్క విశేషం వుండవచ్చు. కాన్‌ కవిత్వానిక్‌ నంబంధించిన వివిధ విశేషాలలో మొత్తం మీద ఎక్కువ విషే షాంతో కూడుకొని వున్న రచన బాగా రాజ్‌ స్తుంచె.

బహుమతి నిర్ణయం కూడా నిశ్హేత యొక్క విశ్వాసాలమీద వ్య కీకనం మీద ఆధారపడి వుంటుంది. మరొక నిక్ణేత ఆయితే మరొక విధంగా నిర్ణయం రావడానికి అవకాళం లేక పోలేదు. ఆందునల్ల బహుమతి పొందిన వాలే గోప్ప వారసీ మిగిలిన వారు కారనీ మనం అనుకోవద్దు ఈ (గ్రంథములోని యువకు లందరూ (పతిభా సంపమ్నలే అనే విశ్వాసంతో ముందుకు నడవాలని కోరు తున్నాను. (పతిభాంశలోని శేడాలు ఏతరం కవులలోనై నా వుండేవే, ఎవరికి వారు తమకు ఉన్న దానికి మెరుగులు దిద్దుకుంటూ ముందుకు నడవటమే కర్తవ్యము ఈ కవితల పోటీ నిర్వహించి యువ కవులను (ప్రోత్సహించిన ్రీనిపాన సావాతీ సమితిని నేను అభినంది స్తున్నానుం ్రీవర్స్‌ (ఫ్రంట్‌ కుందుర్తి హైదరాబాదు 206.76

సప్తమ వార్షికోత్సవం మామాట థ్రీనివాస సాహితీ సమితి 100లో ఉత్సాహవంత్తుల్లై న కొంతమండి సాహితీ పరుంచే ఏర్పాటు చేయబడింది. యువ-రచయితలతోని సృజనాత్మక శ క్రీని వెలికి తెచ్చి వారిచేత రచనలు చేయంచడం, (ప్రచురించడం వారికై సాహిఢీ వేత్తల చే ఉపన్యాసా లిప్పించడం, సాహిత[॥౦లో గణపీయమైన సేవ జేనిన వారినీ గొరవించడం, సందర్భొచితళగా సాహితీ పరులను స్మరించడం తెలుగు (గ్రంథాలయ స్థాపన మొదలై నవి మా ఆశయాలు. (ప్రారంభించినప్పటినుంచి యివ్పటి వరకు అనేక సాహిత్య కార్య (క్రమమును నిర్వహించాం ఎందరో "పెద్దలుసావాతీపరులు మా వేదిక వపలంక రించారు. మేము యింశవరకు ఆరు పుస్తకాలను (పచురించి సాహితీ లోకానికి అందించాం. వానిలో నాలుగు కవితా సంకలనాలు, ఒక వ్యాన సంపుటి ఒక్ర ఠథొవికల నంపుటి ఉన్నాయి. [872లో దింగ్లాదేళ్‌ విజయం పై సమరవిజయ కవితా నంపుటి (పచురిందాం. దీనికి ఆం్యధపదేశ్‌లోని వివిధ యువకవుల నుంచి కవితల నాహ్వావించి బహుమతి (పకటించాం, యుపకవులకు యవధాళ క్రి షారితోషికము కూడ యిచ్చినొాము 1975లో వచన కవితా చ్మక్రవరర్శి శ్రీ కుందుర్తి (వ్రాసిన “కుందుర్తి కృతులపై" నమీజి వ్యాన సంకలనం (ప్రచు రింఛాము. ఈ నంకలనంలో మేము (ప్రముఖ సాహతీ వేత్తల కవుల అమూల్య వ్యాసములను పొందు పరిచినాము. ఈ సంకలనం పలువురి చళంసల నందుకున్నది. 1876లో భీ మునిమాణిక్యం నరసింహారావు సే “ముని మాణిక్యం" అవార్డు (పకటించి ఉత్తమ హాస్య కథొనికకుు ద్వితీయ ఉత్తమ పవోన్య కథానికకు బహుమతులు యిచ్చాను వచ్చిన మంచికథలతో కగావికల సంపుటి “మునిమాణిక్యాలు” (ప్రచురించాముం

11 ఆ(శుఘోష రేడియో రూపకం రచించి, జాతీయ అవార్డు అందుకున్న (వముఖ సాహ్‌ితీవే త్స (శ్రీ వేలూ సహజానందను మా నమితి 107% జులై నెలలో గౌరవించి సన్మానించింది. అందరి తెలుగు వారితోపాటు మేము యీ సన్మానం చేసినందుకు గర్వి స్తున్నాం.

ఆంధ్రలో తుఫానుసై 1078లో కవితలపోటీలు కూడ ఏర్పాటు చేశాము. ఈ పోటీకి న్యాయ నిర్హేతగా (శ్రీ-కుందుర్తి వ్యవహరించారు. వచ్చిన కవితలలో మంచివి కొన్ని ఏరి వాటితో లబ్ద (ప్రతిష్టల కవితలు కూడా చేర్చి కడలి...కన్నీరు” కవితా సంప్పటి వెలునరి స్తున్నాము. (శ్రమ తీనికొని నారి అమూల్య కాలను వెచ్చించి పోటీకి వచ్చిన కవితలలో బహుమతికి ఆర్హ్య మైనవి విర్ణయించిన శ్రీ కుందుుర్తికి మా (ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు. ఈ పోటీలో పాల్గొన్న కవులకు మా అభినందనలు. ఈ నంస్థకు _పత్యక్షంగా, పరోక్షంగా నహాయవడుతున్న అనేక సాహితీ నంస్థలకు (సక్కేకింగా ఆం[ధ్ర్యప్రదేక్‌ సాహిత్య ఆకాడమి, అంతర్లాతీయ తెలుగు సంస్ధ ఛీకృష్ణ శేవరాయౌం[(ధ్ర భాషానిలయం, ఆకొశ వాణీ, సంగీఠనాటక అకాడమీలకు నూ ధన్యవాదాలు. మా నంస్థ నిర్వహణకు దయతో (గాంటుయిచ్చి మౌకు ఆర్థికంగా తోడ్పడుతున్న ఆంధ్రదేశ వ్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖవారికి కృతజ్ఞతలు.

ఈ నంపుటి కవరు పేజి అందముగ తీర్చిదిద్దిన (ప్రముఖ చిిక్రకారుడు, స్నేహశీలి శ్రీ శీలావీర్రాజును, ముద్రించిన నందినీఆర్డుప్రింటిర్సును, నంపుటి ముద్రించిన (ప్రతిభా ఆర్ట్‌ (ప్రింటర్సును ఎస్పుడు మరచిపోలేము. వారు మాలో ఒక భాగం.

ఈ సంస్థ కార్యకలాసములలో మాతో సహకరించి, నాకు చేదోడు వాదోడుగా ఉన్న కార్య వర్గానికి నా హృదయ పూర్వక అభివందనములు.

తుంగతుర్తి విశ్వనాథశాస్త్రి (కార్యదర్శి

అంకేత౦ తుఫానులో అవూయక పజ లకు

విషయసూచిక

1. విధిచేసింది వికటాట్టహానం “హైమవతీ నత్య" /
2. కంచే చేనుమే స్తే... ని హౌజ్‌ నాణేందలొ. గా లీ దాహం ముద్దా చిట్టిబాబు శీ ఢం ఉప్పెన కవిసీ డి. వి. యన్‌, అడవిరావు* క్‌
3. మన్నించు ,నం(క్రూంతిలక్కీ. భగీరథ (
4. వరద బాధితుడు పి. పి. ఆచార్య ॥
5. లోతెరుగని లోసళి వైద్యం ఆంజనేయులు |! లి ఎట్లుత ల్లీ. నిన్నాహ్వాన్నిలచుట డా! కేతు బుచ్చిరెడ్డి 18 8, జాలిలేని గాలివాన కోటంరాజుణభవాసీదేవి కేశ
6. మనను వడింది నాగశ్రీ 10 శ1. కౌళరా్యతి పాయసం సుబహ్మాణ్యం: [7 కేల (పకృతి జేసిన వికృతి కొనుకుంట్రి లక్ష్మణ్‌ 19
7. ఉప్పెన వచ్చిన సమయంలో యన్‌, యల్‌, న్యహూ లి
8. తుఫాను రాజ్‌ పమార్‌ ల 15 ఘోష సామర్ల సత్యనారాయణ. లి
9. విషచుంబనం౦ * వెంకట్‌" 2౭్ర్‌ శ, (పకృతి నెదిరిస్తాయ “వెంకట్‌” వి/ి
10. మృతజీవనం' చింతకుంట మురశీధరరావు. ల! 189, (పతిధ్వని, వి. వి. స్వామి బలి
11. జల్యపళయం డి. వి. శ్రీధరనాయుడు. 81 21, ప్రతీకారం పులిగడ్డ శివానందళర్మ ! 22, ఆశంసనమ్‌ వి. సంపత్కుమారాచార్య ఏ!

14 28. తుఫాను దానురాజు సచ్చిదానందమూ_ర్తి క్రి 24. నిర్ణయం నీదే రామ్‌నారాయణ్‌ 886 25. (పకృతిమాత ఖీభత్సం కోదాటి సీతారామారావు శకి 26. తుఫాను తొక్కిడి గోవిందపురం థీ శైలం 88 £7. నివేదన హర్ష ఢీ 28. ఇదా (పకృతి యెచ్చిన గంగాధర్‌ శీల 28. భయలకరరాశత్రి 'కె. ్రీనివాసులు శీర 80. వెలుగు పథంవైపు రమణబాబు శీ $1. (పకృతీ ఏమిటీ నీపై శాచికలీలలు గొల్లాపిన్ని విశాఖద త్తశా స్త్రీ 47 12. కడలి మనసు" వడ్ల్గకాండ రవీం్యద్ర శ$ 88. ఆ రాత్రి వి. వి. కామేశ్వరరావు 51 కశ. కడలి పొంగిన కాళరా్యతి విఆయస్‌.యల్‌.పి. దేవి క్‌శి 85. జల్మిపళయము మునగా వెంక పేళ్వర్లు కశ శి0, మనభువిపై ఘనదివి కె. సీతారాములు "రక | విసర్యయమ్‌ విం సంపత్కుమారాచార్య 57 88. అన్నపూర్ణ శోకవదనం పి. కాశీరావు క్క శి, శుభాకాంక్ష జి. (ప్రభావతి 80 శే0. ఇది తుఫానుకాదు రాంకుమార్‌ 61 శీ1, రేపటి మహాపస్థానం వనంతా (ప్రకొష్‌ / 2. నడిరేయి గడిదాటి తర్నాటి లింగయ్య 18 48. ఉప్పెన మధుర గ్‌ శశ. గుండెఘోష అడపా రామకృష్ణ 66 46. విగ్రహం నవ్వింది యం. సీతాకమారి 607 48, విష్ణురసత్య్థం బుద్ధ నాగేశ్వరరావు 18 47, ఆ ర్యాతి జీడిగుంట వెంక[టావు 08 కఠి. ఎక్కడుంది నీ మానవత్వం తుంగతుర్తి విశ్వనాథశా శ్రీ 70 4$. సరదాకోనం ఆడిన నాటకమా మాస్కోళ్ళ వనమాలి 71

| విధి చేసింది వికటాట్టహాసం

హైమవతీ నత్య రడుపు దింపించుకున్న కన్నెపిల్ల కన్నీళ్ళలా_- మేఘావృతమైన ఆకాశం వర్షి స్తోంది మెల్లగా పులకించిన జవరాలి చెక్కిలిమై కదలాడుతున్న ముంగురుల్లా._- అల్లాడుతున్నాయి ఆకులు వీచే గాలికి మెల్లమెల్లగా సామాన్యుని సమన్యల జీవితంల్కా కదలసొగి౦ది కాలం భారంగా నిలకడలేని పిచ్చిహని మనస్సులా మారసాగింది వాతావరణం కడువేగంగా నమ్మి మోసపోయిన యువతి (బ్రతుకులా చీకట్లు (క్రమ్మూయి మెలమెల్లగా "పెరిగి పోతున్న పాపానికీ పరిష్కాారంలా చిళుగాలి మారింది 'పెనుగాలిలా “పెళపెళా విరిగి పడుతున్నాయి చెట్లు వడిన పాకల (క్రింద వికృతంగా అరుస్తూ (ప్రాణాలు వదులుతున్నాయి గొడ్డు గాలివాన వస్తే ఒకలెక్యాం అనుకుంటూ “వున్నాళ్ళు' తిన్నారు దండిగా అపుడపుడూ యింతే కదా అనుషంటూ ప స్తులున్నారు “లేనోళ్ళు" నిండుగా ఆనంద మంకా తమదే అన్నట్టుగా వె్చవి కౌగిళ్ళలోముచ్చటించేవాళ్ళుకొందరు తమ సేదరికానికి తామే భాద్యులమనుకుంటూ చలిగాలికి చచ్చేవాళ్ళు కొందరు ఆంతటి సెనుగాలి లొనూ__ (వళయం కూడా (ప్రవేశించలేని కలవారి లోగిళ్ళలో టంగొటంగ్‌న (మోగాయి గోడ గడియారాల్కుతమ నని తాము నిర్వ ర్హి స్తున్నట్లుగా అడే సమయంలోఎా విధి చేసిన వికటాట్ట హానంలా, ఎక్కడో పిడుగు వడిసట్లు శద్దిం రాబోయే (ప్రళయానికి సంశేతంలా వెనువెంటనే ఏదో శబ్దం ఒక తజంలో ఏదో అలజడి ఆ క్షణమే । విధి విషపు వీచణలు (పసరించిన షణం

లై ఆదనురచిన (పకృతి వికృతిగా మారిన షణం ఎందరో తల్లుల గుండెలను బండలుగా మార్చిన క్షణం ఎందరో అమాయకులను అనాధలుగా చేసిన కణం ఎందరి జన్వసులనో జీవచ్చవాలుగా చేసిన షీణం మానవువి మేధస్సుకు సవాలుగా నిలిచిన కణం మరక్షణంలో అంతా నిళ్శబ్దం తెల్లవారింది యదావిధిగా ఆకాశం అందంగానే వుంది యవ్వన (ప్రాయంలోని ఆడపిల్లలా సూర్యుడు వ్మరగానే వున్నాడు అరవిచ్చిన ముద్ద మందారంలా సస్యశ్యామలంగా పుండు కో స్తా (ప్రాంతం మ్మాకం స్మశాన వాటిలా వృంది ((సథమ బహుమతి పొందిన కవిత చత ల్ల్‌్రళ్ల

3

కంచే చేను వేస్తె సి. హెచ్‌. నాగేందరొ గట్టిగా గాలివీస్తే గడ గడలాడే మనిషి ఊరికే ఉప్పెన వస్తే ఊసిరాగే మనిషి మిన్ను విరిగి మీద పడితే మన్నులో కలిసే మనిషి భూమి కంపించిన్న్హా అగ్ని తల్చుకున్నా అ(డ్రసు దొరుకవ్‌ మనిషి ఇట్టి మనిషి పైనా మీ కోపం? “మీరు' మాకనసరం, మీరు లేనిదే (బతక లేమని ఒప్పుకున్నాం అయినొ, మీరు విజృంభించడం పిచ్చుక్నపైె (బహ్మ అస్త్రంగాదా ః కంచే చేనుమేస్తే ఎలా: ఓ వంచ భూతములారా, మీరే వంచి స్తే ఎలా? తె (ద్వితీయ బహుమతి పొందిన కవిత షభాత (భభ

జ దాహ ముద్దా చిట్టిబాబు

దాహం౦।

దాహం వేస్తోంది

దాహం:

సిళ్ల 1

శాసిని నీళ్ళు కావాలి

పీద్ళః

దాహం:

నాక్కొాదు వస్త

నీటికి!

నిండి పోయాయ్‌:

ఊరు వాడ సళ్ళతో

సిన కాగిన నిండు జీవాలతో :

కూలి పోయాయి:

ఇట్లా నాకిళ్లతో బాటు

ఆశలన్నీ:

ఎండి పోయాయ్‌ు:

రశ సీబ-ఏడ్సిఏడిఎ

'కెంపులయ్యాయి కళ్ళు మాఠం...కాంత్ష

తీరక:

దాహ౦:

దాహం వేసింది

సీటికి:

సిద:

కాసిని సీళ్ళిన్వరూ

కన్నీళ్ళ ? (తృతీయ బహుమతి పొందిన కవిత)

ల్‌ “ఉప్పె న. కవిని" డి. సి. యన్‌. అడవిరావు ఉప్పెనపై కవిత్వం గుప్పించమంే ఎలా నా మనస్సులో భావం చొప్పించి (వాయను కౌొలపు కలంలో విషాదార్లవ నిరా పోసీ వేల శవాల చర్మాల్ని ఒలిచి పసిడి పుటలుగా పేర్చీ ఆ శవాల కపోలాల పైని గీతల్ని రాతగా మలచి అభాగ్యుల ఆర్భ నాదంలో పాళ్ళాత్య సంగీళం వింటూ కన్నీళ్లను మద్యపానంగా సేవిన్తూ చచ్చినోళ్ల చల్లని శరీరాల్నుండి వెన్నెలలు కరగదీసే వ్యధ నొందిన హృదయాల మధ్య ఊహల తూగు టుయ్యాలలో ఊగుతూ ఉప్పెనపై కవిత గుప్పించనా సామూపాక నమాధులు మహా సభలో ఆంతరిశంలో నంిచరింబే - వాబ్నని గొప్పల గాలి గోప్పరాలు కడుడూ ఆకస౦ కంఠలు సడేలా వివ్పించే హాహా కారాలను్వు కరతాళ ధ్వసులుగా అన్వయించుకొన్ని వొటీ నుధ్య ఇదిగో ఉప్పెన కవిని కదిలా నంటూ నేవ్రాసిన ఉప్పెన కవిత్వపు కట్టల్ని ఆవిష్కరించనా ? | ఈ సందర్భ నభా వేదికపై “కవి'గా నిలచి పోనా? 1 ((వ్రక్యేక బహుమతి పొందిన కవిత)

6 మన్నించు సంక్రాంతి లక్ష్మ! భగీరథ మన్నించు సం(క్రాంతి లక్ష్మీ మౌనాన్ని (శ్రాగిన నా ఆలోచనల, కను రెప్పలు విచ్చుకోవడం లేదు కన్నీటి చుక్కలు రాల్సే అక్షరాలు కవితా సుగంధాన్ని భరించడం లేదు ఎప్పుడు నా వాకిటిలో తల కల లాడే రంగవల్లులు ఈనాడు కుప్ప తిప్పలుగా శవాలు....గులడెలు (బద్దలయ్యే థీకర రవాలు మన్నించు సంక్రాంతి లక్ష్మీ చేత కాని దద్దమ్మలా కాళ్ళు ముడుచుకొనే కడలి రాయుడు ఉన్నట్టుండి ఉన్మత్తుడై దట్టించి అరి కాలుతో ఈ భువిని తన్నిన కాళ రాతి" ఈ దివి నరకంగా నరులకు మరు భూమిగా

7 మారి భోగి మంటలు చితి మంటిలై -_-చిట్లి హరి దానుల క్షీర్శ నలు ఆర్త జనుల అఆ్మకందనలైై ఎగసి (ప్రపంచం యావత్తూ హటాత్తుగా న్నిదలేచి పీడకల వచ్చినట్లు గుండెలు బాదుకొని ఆరిచినపవ్పుడు ఇక్కడ సిరి రెక్కలు చాచుకొని ఎక్కడికో ఎగిరి పోయినప్పుడు కప్పులేని యిళ్ళు కూలిన గోడలు పడిపోయిన చెట్లు చీనాతి దీనంగా = చూస్తున్నప్పుడు పంట చేలన్నీ ఇసుక దిబ్బల్టై పచ్చదనం వ్మారగా వికటంగా మౌడి రాబందులు ఉక్కు ముక్కులకు స్వాగతం పలుకుతున్నప్పుడు నా గుండెలు అగ్ని గోళంలా ిద్దకై నా కొళ్ళకు తుమ్మ ముల్లా దిగదిడి ఈ కన్నీటి ఉప్పు సముద్రంలో నిలబడి = భవితవ్యాన్ని నివ్వుల కుంపటిలా భావించే నేను సీ కెలా పలుకను స్వాగళఠం

8 మన్నించు సంక్రాంతి లక్మీ అదుగో విను ఆన్యాయపు వింగ్శిక్రింద ఆవేదనతో (కుంగిపోతూ = కష్ట నష్టాలను కళ్ళలో మోస్తూ సామభూతి కోసం పరితపిస్తూన్న జూ విలపి స్తున్న

లకలాది నిర్ఫాగ్యుల వినాదాలు

వారిన్‌ ఉప్పెన ఎగజిమ్మిన నిస్పుల వాననుండి తప్పించి

మానవత్వపు

సిడ(కిందకు చేర్చి వనంతాలు పూయించే వరకు మన్నించు సంకాంతిలక్యీ ఆ నడిచే నిర్భాగ్యుల్లో చైతన్యం రావాలి ఆకళ్ళలోని కొరు మేఘాల్లో ఒక ఆశాలత మెరవాలి భగ్న మైన ఆహృదయ వీణలకు --

భృద్రత చేకూరాలి

బాణంలా ఎక్కు- పెట్టిన

నా చూపు సోకి

కడలి వెనక్కు. నడవాలి

త కౌలం కన్నీటి చెరువులు ఇంకించి పన్నీటి ధారలు కురియాలి అప్పుడే నేను నిన్ను పిలవాలి నువ్వు ఆ దివినుండి ఈ భువికి నడచిరావాలి (వ స్తుకానికి__ మన్నించు సంక్రాంతి లక్ష్మీ మన్నించు.

. రాష వరద బాధితుడు పి, పి ఆచార్య నెమై పోయింది వెళ్ళాలని తహతహలాడుకున్నా నే నంగీకరించనని అలిగింది సంధ్య మాగ్గమిన్వనని అడ్డునిలచింది మేఘమాల ఆ కాలంలోనే క5నలేక పోయా వినలేక పోయా....మరి మొండిగా లేచాను గర్వంగా కదిలాను అంత దూరం హాయ్‌ హాయ్‌ వెళ్తంపే పడే చినుకులు

10 దేవతలు కురిపించే పూలు చీకటి కమ్ముకుంది గాలెక్కవైంది ఆలానే వెళ్తున్నా అంతలోనే అదృశ్యమయ్యా ఎక్కడున్నానో తెలీదు ఏమైనానో అర్జంకాదు చేతులు కదలవు చెపు ల్వినువించవు చుట్టూ పరవళ్ళు లొక జలం మధ్యలో నుంది ..ఈ జీవం ఆంతా అగమ్య గోచరం తగ్గింది గాలి, హెచ్చింది సేరు సిటిలో నున్నవి చేపలా .. ?--కావు దిక్కులేక కొట్టుక్‌ పోయే జనాలు వ్తళ్తోు లన

య! లోతెరుగని లోపం వైద్యం ఆంజనేయులు ఉన్నట్టుండి ఉరకలేస్తూ వచ్చింది తుఫాను ఎదురు చూస్తున్న మృత్యు దేవతకు అండగా నిల్చింది వాయుగుండాన వచ్చిన పెనుకుఫానుం అంతులేని నీలిరంగు పుస్తకంలోని ఆనంఖ్యాక కెరటాల ప్పటలు - సుడిగాలిక్‌ రివ్వున లేచాయి వికటాట్టి హోసంతో కనిపించే మృత్యు దేవత పటాలు, పుటల నుండి ఒకటొకటి ప్పట కుమన్నాయి వకుగణము పోయె పంటపొలాలు పోయె మానవ జాతి పోయె 'పెంచుకొన్న మమకారము పోయె విలువైన సంపదళలే కాదు వెలలేని అనురాగ సంపదలూ పోయె జబమయమై శనుమరుగైై కుళ్ళి కళ్ళి పోయాయి చీవరకు మిగిలింది

12

నాథులు లేని ఆనాథల సీట్రమునిగిన గాదెలు నిండే అనాధల వాధలగాధలు కుప్పలు తిస్పలుగా పడివున్న శవాలు లెక్కింప ₹* క్యముకాని మృతజీవాలు ఒక్కటేమిటి? ఎటు చూసినా మతి చలించే హృదయ విదారక దృశ్యాలు ఉత్సుకతతో మాతలు కాదోయే మృగీదృళ ల గొంతులు ఉచ్చులో మరిమి వేయబడ్డాయి ణీవన మాధుర్యాన్ని చవిచూడాలని ఆశించే యువతీ యువకుల ఎదలు నిలువునా నలిపి వేయబడ్ధాయి ఆళలిగొన్న మృత్యు దేవత కర్కుళంగా విజృంథించింది

తంట పడిన వారిని

కఠినంగా కరిచింది

నోటినుండి జారి పడ్డవారిని

కసితీరా కన్నీటి ముంచింది

అర్ధం కాని వీలాపతి

ఎవ్వరూ పూరింవ లేని

లో తెరుగని లోపం

సల

13 ఎట్లు తల్లి నిన్నాహ్వానించుట డాః శేతు బుచ్చి లెడ్డి ఇల్లు ఏదీ వొక్‌ లేటీ ఇంటి ముంగిట గొబ్బి ఏ్‌దీ గొబ్బి కేదీ గోవు పేడ గోవు లేవీ? గొబ్బి కొవ్చున గుమ్మడిపూ లేవీ బంతులు...చామంతు లేవీ వాటిని ముడుచుకునే ఇంతులేరీ? ముగ్గు లేయ ముగుద లేఠీ భోగి మంటలు వేయ భోగి పళ్ళు పోయ బాల లేరీ? పూజ చేయ పళువు లేవీ పూజ చేసే లైతు లేరీ రైతు లూడిన పంట కుప్ప లేవీ? కొట్టం కన్సన కూసే _వెాళికు లేరీ మృత్యు దేవత వాత బడని (ప్రాజ్‌ ఏది? పాడు ఉప్పెన వచ్చె ఊళ్ల న్నిటిని ఊడ్సి వేవె సిరి సంపదలకు చిహ్నం సం(కౌంతి

14 వేడుకకు, వినోదానికి మారు పేరు సంక్రాంతి నేడు మాత్రం ఇది సంతాప సంక్రాంతి ఇది సం కాంతి - వాధా న్యథల గాయాలు ఇంకా పచ్చిగానే ఉన్నాయి చికి చివరి పొగలు ఇంకా లేస్తూనే ఉన్నాయి ఆర్థికంగా చితికి మానసికంగా కుమిలి మిగిలిన ఒటీ కటెలం ఏమ్‌పెట్స్‌ ఎట్లు తలీ నిన్నా హాక్షవించుట ల్ద ఎట్లు లల్ల నిన్నాహ్యాఐంచుట? బ్‌ అ5ో జాలి లేని గాలివాన కోటంరాజు భవానీదేవి జాలిలేనీ గాలి వానలో చల్లిటి మృత్యువు వాసన సుడిగాలి (ప్రళాసంలో పసివాడి ఆ[క్రందనం విజృంభించిన యుంరూనిలంలో అమాయకుల ఆ రనాదాలు అణాటి విరిగిన చెట్లు కరిగే కన్నీటి తెరలు కూలిన వీవాస గృహాలు

15

పొంగిన నదీ జలాలు నిట్టార్సే మానసాలు కట్టలు (తెంచుకున్న కడలి కెరటాలు తల్లిలేని బిడ్డలు బిడ్డలు పోయిన తల్లులు అందరూ పోయిన పసివాళ్ళు శిథిలమైన హృదయాలు గుండెల్లో మండేగాయాలు మిగిలను జీవచ్చవాలు భ్రామ సజీవ సమాధుల పై నాయకుల రాజకీయ డై లాగులు మానవుడు మహా మేధావి అని ఆనందిస్తున్నాడు ఆహరహం విరుచుకుపడే (ఫకృతిని ఆపటం కా దతని తరం (వకృతి చేసిన విలయ కాండవంలో వికృతిగా మారింది కో స్తాప్రాంత౦ మిగిలిన మేము దేనికి? ఏంచూసి జీవించడానికి? ఇదే నిరంతర వ్యథొ జీవితం ఏనాటికి మరువలేని కన్నీటి గీతం

ఖత

తళ

16 అల్లి అల్లి మనసు పడింది నాగణశ్రీ తాటి చెట్ల వంప్తలుచూ స్తుంపే కృష్ణమ్మ జడ వేసు కున్న టుంది పూచిన పూల తోటల్ని చూస్తుంటే కృష్ణమ్మ తల్లో పూలు పెట్టుకున్నట్లుంది వ్యారటి మిరప తోటల్ని చూస్తుండే కృష్ణమ్మ బొట్టు పెట్టు కున్నట్లుంది పచ్చవి పొలాలను చూసుంపే అలి అధు కృష్ణమ్మ చీర తట్టు కున్నట్లుంది వెన్నెల్లో వెండిలా మెరిసే గుడి సెల్ని చూస్తుంకే కృష్ణమ్మ గజ్జలు కట్టు కున్నట్లుంది ఇంత ముచ్చటగా ముస్తాబైన కృష్ణమ్మ మీద్‌ మనసు పడింది సము(దునికి మళి చెడింది ఆ అందానికి (ఏయత్నించాడు 'రెండు సారులు - ఫలించలేదు (సయత్నాలు ఆగ లేక ఆరోజు ర్శాతి కృష్ణమ్మ మీది కురికాడు నముుదుడు సము[ద్రుణ్ణి చూసి బెదిరింది సమస్త (పజల్ని రతీంచ మన్నది అడ్డు పడీన చెటను కూలుసూ 0 హా కళ ఎదురు వెళ్ళిన (సజల్ని ఎగర వేస్తూ

ష్‌ విరుచుకు పడ్డాడు నిలయ తాండవనమై మెద పడ్డాడు బలి పళువై! చెరిగిన బొట్టుతో చెదిరిన జుట్టుతో రాలిన పూలతో ళా హీనమైన 'మోము.ై కార్చింది కన్నీరు పారిది వరద సీరై (కృష్ణమ్మ అం'పే కృష్ణాజిల్లా ఆని భావం) ర టను కాళరా ఈ పాయసం సుబ్రహ్మణ్యం ఆ రాతి అన్నపూర్ణ ఆర్పనాదం చేపిన రాధి చనొజనం చిక్కుతోచక భయ విహ్వలులై య. బలె పోయిన ర్మాతి మృత్యు రక్కసి

18 శృతక గహ్వరం తెరచి అటిహాసం చేసిన రాత్రి సోగసరమా। కాలనాగులా కాటు వేశావు సుమా। గంభీరమైన నిన్ను జూసి కరుణా మయుడవని తల పోళాను తస్ప కర్కోోటకాని వనీ (గ్రహించలేక పోయాను, రత్నాకరుడవని (భమించాను తప్ప | రాతి గుందె రక్క-సివవి ఊహించ లేక పోయాను అ రాత్రి. దిక్కుతోచని అన్నపూర్ణ వేదనా ర్శితో రోదించినా ఊపిరాడక నాజనం ఆర్త నాదాలు చేసినా తల్లాం గుండెల 'పై విదురించే పసి పాపలను నువ్వు బలితీనుకోగా గుండె రంపపు కోతితో ఆ తల్లులు రోదించినా నా తమ్ముళ్ళు, చెల్లెలూ ఆన్నల్యూ తల్లులూ అభాగ్యుల, అనాథలైై హోయినా మా గుండె ఘోష వినిపించు కోలేదు నువ్వు! మూ కన్నీళ్ళు కరిగించ లేదు నిన్ను సీది గంఖీరత్వం కాదు భీరుత్వం: అవకాళం చూసి కాటు వేసే గెరిల్లా తత్వం: నువ్వొక విషబాణం। నీ హృదయం పాషాణం:

19 (పకృతి జేసన వికృతి కానుకుంట్ల లత్మణ్‌ అర్థ రాత్రి పన్నెండు గంటల వేళలో వసిపిల్లలు ఏడ్చి ఏడ్చి తల్లి ఒడిలో ఆదమరచి నిద్ర పోయె వేళలో వచ్చింది కోస్తా ఆంధ్రలో పెను శుపాన్‌ నవ దంపతుల కౌగిలింతల వేళలలో అవివాహితుల మధు5 స్వన్న ఊహల వేళలలో వీద వారి ఒంటి _వైన చింకి గడ్డ లేక చలికి నేలను కరచి పరుండిన వెళలలో ఇఅర్హరా (్రి॥ శీపటి గంజి సీజళ్ళ ఎలా సంపాదించు కోవాలనే అ మగత ని(దలో ఆలోచించే వేళలలో నల్లదనాన్ని ఎలా దక్కి ంచుకోవాలో తెలియక తికమక లోడు తున్న నిళర్మాతి వేళలో నిత్యావసర ప స్తువులలో కల్పి చేయుచున్న కాళ రాధి వేళలలో ॥ఆర్థరా్యత్రి॥ నిరుద్యోగి శపటి ఇంబర్వ్యూలో తన నైపుణ్యత చూపి ఆ ఉద్యోగము చేపట్టాలనే నిరీక్షణ వేశలలో 3 తులు ఈ సంటకు అధిక దిగుబడి తెచ్చిన కన కూతిరి పెండి కట్నము ఇవ్వాలనే ఆలోచన వేళలలో వచ్చే ఎలకన్‌లో మంతి పదవి చేపట్టినచో నిలువు దోపిడి యిస్తానని (మొక్కుతున్న వేళలలో వచ్చింది కోస్తా ఆంధ్రలో పెను తుఫాన్‌ తళ తోష

20 అల్లి ఉప్పెన వచ్చిన సమయంలో అవవిగడ్డ అల్లాడిపోయిన సమయంలో అనాధులు పోహాకారాలు చేసిన సమయంలో అంధకార బంధురమైన సమయంలో అర్థర్మాతి నమయంలో అన్నతమ్ములు అర్మీయులు ఎవరికివారే అవ్న సమయంలో అరుపులలో మరి 'మెరువుల్లో అంత్య'శ్రాయలకు కూడ నోచుకోని మన సోదరులు అగాధంలో అలుక్కు పోయన సమయంతో మాగి మగ్గి అసహ్యం కలిగించే సమయంలో దివిసీమ పురవీధులను శ్మశానంగా మార్చిన సమయంలో (వకృతి పాపానికి పాలుపంచుకొన్న సమయంలో పావలకు ఉయ్యాలలో “ఉప్పెన” ఉగ్గుపెట్టిన. సమయంలో మలివెచ్చవి టడిలోనుండి పాలుతాగే పాపని విడదీసిన సమయంలో ఉగ్గు(శ్రాగే గిన్నెలు ఆలిచిస్పల్లా ఎగ్‌రే నమయంలో జట్ల ఖ్తళ్షం

వ] రాజ్స్‌ కుమార్‌ శవం అరిచింది! చెట్టువి కరిచింది : ముళ్ళపొగలా నీటబిడ్డ మ్మర్రిచెట్టుః మ్మిరిమ్మకి చూసింది। నీటీలో తుర్రుమంది: శవం నిరాళతో కృశించిండి? దాని మనను అ(కోళించింది। “నన్ను కాల్ఫేందుకు పొడ్‌ కశ్తులేదు! నన్ను కాపొడేందుకు పెద్ద చెస్తే లేదుః అదేదో కోలాహలం: పుట్టిందట సంద్రంలో హాలాహలం: సొగింది మనపై (ప్రకృతిబలం। పొంగింది కోస్తాపై నమ్ముద్రజలం: మూలదిడ్ష ముసలివాళ్ళు పాలబుగ్గల చిన్నబిడ్డణ పూలమొక్కలు, పాలపిట్టలు వస్తున్నాయి సిటిలో కోకొల్లలు! లేవా ఈ (ప్రయాణానికి ఎల్లలు ? | (ప్రక్కనే పోతున్నపూల మొక్క పిచ్చిగా చూసింది। "పెద్దగా అరిచింది! “*ద్రేచ్చిందో పెద్ద కెరటం : ఎవరితరం దాన్నాసటం౦ ? నే నెరుగ కల్లాశకపటం | సొగించా జీవన పోరాటం | అటు ఊగా ; ఇటు ఊగా ... ఎటుబడితే అటు తూగొ? రాతిరి ఎప్పటి మాదిరి

22 నాపై చేరింది పాలపిట్ట నాచుట్టూ జలమయం! నాలోనుభయం1 కూకటి వేళ్ళు తెాయి। కోటి గొంతులు మోగ”యమి। పాలపిట్ట దడుచుకొందిః; తన రెక్కలు ముడుచుకొంది।: సీటది కేలాను మరో కెరటం రాగాః శివిరం దాకా కొట్టుకుపో తే సహాయక బృందం పట్టుకుపో తే... రకింపబడుకాను; అదో... అదే శిబిరం 1 రండి? రంరి; ఆటుపోదాం మన మందరం ।: | *ఆటు పోకు 1 ఇటు చూడు...” అడ్డు తగిలింది మరో నిర్తీవి .. 'వెళ్ళున బడ్డ మరో చింత చెట్టుతో 'ఘొళ్ళువుున్నాయ మరో కోట్‌ గొంతులు 1 “కాదది సహాయక బృందం ॥ వాచేతి ఉంగరంలో చూసింది అందం: వినలేదా ఈ “*నరరాబందుల' చందం ? ** పూలమొక్క ఆగిందిః అటు ఇటు ఊగింది: “విస్లవ కవితా? విసంచి మాతా? “కాదా అది రాబందుల రెక్కలమోతౌ ?” “ఆది నాయకులెక్కిన విమానపు హత;” కొట్టుకుపోతున్న విర్జీవులకి కోట్లకొలది (పళ్నోత్తరాలు 11 వచ్చిన వానివై మొక్క పూలు విచ్చింది నాయక ల సుదీర్జోపన్యాసాన్ని మెచ్చింది 1 రాజకీయాల్లో ఫెనుతుఫాను తెచ్చింది 1 1 (ప్రజల్లో పేరుకుపోయిన గుడ్డినమ్మకంతో 1వజలమధ్యకొచ్చి పేరుపేరునా తిట్టిన '“శజానాయకువితో విమాన మెక్కింది।

23 శవం అరిచింది! చెట్టుని కరిచిండిః ముళ్ళపొదలా నీబఐిడ మర్రిచెట్టు 60 లబ మిగరి మ్మిరి చూసింది! నీటిలోకి తు[ర్రుమండి। నిరాశతో శవం కృశించిందిః దాని మనసు ఆ(క్రోశించిందిః వి ల్సితో చెలగాటం ఎందుకీ (ప్రాణ సంకటం ౪1 నన వ! అల్లి కం “ఈ అస సామర్ల సత్యనారాయణ ఏమి రాయను? నేనేమి రాయను? : మృత్యువు కరాళనృత్యం జేసిన వేళ జలదేవిత మూడోకన్ను తెరిచిన వేళ కడలి కోపించిన చజేళ గాలి పెనుగాలిగా, (పేశగాలిగా మారినవళ వరుణుడు నిస్పు ఐవర్షం కురిపించిన వేళ లె విధి వెక్కిరించిన వళ చై (పకృతి ప్రళయం సృష్టించిన వేళ కాళరా[తి ఉ్యగక €7 మారినవేళ కాలనాగు పడగలెత్తి విషజ్వాలిలు చిమ్మినవేళ ఆదృళ్యహ స్తం వెన్నుపోటు పొడిచినవేళ 1ఏమి॥

24

తైలుగుగుండె గుభిల్లమంది 'తెనుగుతల్లి గొల్లుమంది సీమంళా బావురుముంది ॥ఏమి॥ కుళ్ళిన శవాల దుర్గంధం

సామూహిక దహనాలు

వేలాడుతున్న కపాలాలు ॥ఏమి॥ మేపేసిన వచ్చని పొలాలు

దారిలేక్క తెన్ను లేక

ఓహో జీవితమే లేక ॥ఏమి॥ 'శాగేందుకు సీరులేక

తినేందుకు నారు లేక

దగాపడ్డ నా తమ్ముళ్ళను చూసి ॥ ఏమి॥ చిన్నలేదు పెద్దలేదు

వీదలేదు గొవ్పలేదు

ఉన్నదంతా నక్తేభ్లొ వదులుకొని

ఉట్టి చేతులో వున్న నా జనాళిని చూపి ॥ఏమి॥ ఆయువు తీరకనే నేల రాలాక

"రెక్కలు విరిగి దిక్కులు చూశాక

కన్నీరు మున్నీరై మష్టికై చేయి ణౌచాక ॥ఏమి॥ అయినా

ఏదో రాస్తాను

ఏదో కొంచమైనా రాస్తాను

పదిమందీ కలిస్తే ఫలితముందసి

మానవసేవే మాధవసేవ యని

సాొంతలాభం కొంతమాని

పొరుగువానికీ సాయడడమని రాస్తాను

నేనేదో రాస్తాను

నేనేదో కొంచమైనా రాస్తాను

265 విష చృంబగం “వెంక్రట్‌”

పచ్చవి పైర్లతో నవ్వులు పంచుకుంటూ విచ్చిన విరులతో మనసులు తెలుపుకుంటూ నిండిన రయురులతో నుమతలు పెంచుకుంటూ ఆశల ఆరామ౦లో హాయిగా శ్వాన పీల్ళువ౦టూ లేమిని మరచి అందరు తృప్పిగా జీవించాలనుకున్న సమయాన (పకృతి నడిచింది వంద యేండ్త షగ వున్న చందంబున పరవళ్ళతో వచ్చింది ఉప్పెన రూపాన ఒక్క విష చుంబనంతో లోకాన్ని స్ట్‌ంభింప చేసింది శోకాన్ని వింపి వెళ్ళింది

షః

తల్లే

26 (పకృతి నెదిరిన్తాం “వెంకట్‌” అది ఓ రాతి అది రా(త్రికాదు కాళరాత్రి కౌాళర్శాతి కాదు (ప్రళయరా తి ఆ ర్మాతిలో ధాత్రి వణికింది సకల (ప్రజ గగ్గోలయింది అంతా ఆంధకొర బంధురం ఆంతటా నినిడాంధ కారం (పాణం నిలిపే నీకే జగతృయకంరంగా (ఫచండ ఘోషతో ఉదధి ఉవ్వెత్తున లేచింది మహో (దేకంతో ఉరికింది ఊపిరి నిలిపే వాయువే ఉష కందని వేగంతో గంఖీర రూప ర్మాదంతో కడలితో కలిసింది మేడలు .. వాడలు మనుషులు,.పళువులు పైర్లు - వైర్ల చెట్లు .. చేమలు కర్మాగారాలు _ కార్యాలయాలు కీలక స్థానాలు లా సంస్థానాలు పోయినవారు పోగా మిగిలిన వారు....

27

పగిలిన హృదయాలతో

రగిలిన మంటలతో కలిగిస ఉప్యద్రనంతో జీవచ్చవాల్లై - శవాకౌరులై రోథించి ,. రోదించి

శోకించి _ ళోకించి

శళా విహీనులై న

శిలా (ప్రతిమలైన

భారతిజాతి బిడ్డలకు

మనిషి కనీస కృర్పవ్యం నెరవేర్చిన ఈ విపత్సమయాన వేయేళ్ళయిన మరువని

(వేటు వేసింది (పకృతి ఇటువంటివి వెయ్యొచ్చిన

నిలు స్తుంది అండగా ఆం భజొతని (పళృతిక్‌ తలవంచమని

(పకృతి నెరిరి స్తామని నిరూపించాలి

సర్వ పసంచం నివాళులివ్వాలి

28 మృత జీవనం చింతకుంట మురళీధర్‌ రావు ఆ కాళర్మాతి రౌ్మద్రాకొరం డాల్సిన విధికో చేతులు కలిపి (ప్రళయ తాండవం చేసిన (పకృతి కాలి మువ్వల రవంలా ఆ్మకందనలు, ఆర్రనాదాలు శ కాల (ప్రవాహపు నీటిలో తఈరీసి, నాని, పుబ్బిన శాళష్మత ఠట్టల్లా శవాల గుట్టలు ఆలసి పోయిన (ప్రకృతి నిదురపోతున్నన్నటి ఉచ్చాన నిళ్వాసాల్లాగా చచ్చి, (శిళికినవారి నిశ్శబ్దపు రోదనలు చీకటి తెరలు విడిపోయి పొదు పొడిచినా తవ జీవికాణు తెల్లవారవి రాత్రులుగానే మిగిలి పోయిన అభాగ్యులు కొందరు శవాల పునాదులమీద పదపుల భవనాలు తట్టుకునేవారి (సయత్నాల మధ్య ఆరిపోయిన (బతుకు దివ్వెలలో

29 మిగిలిన శైలంతో తమ భవిష్యత్‌ జ్యోతులను వెలిగించు కోవాలనుకునే నారి తాన్యతయాల నడువు ఆదురదృష్ట సంతులకు కను చూపు మేరలోనై న ఆళా జ్యోతులు వెలిగిదామసి కృషి నల్బతున్న ౧ నహృదయొలే ఆ వీనుల అ పబంధునులు అానాతే రక్షరేఖలు 11 తా జా అట్లీ (పతిధ్వని వి. వి, స్వామి

కుళ్ళిన కృశించిన

మా అవతారాలను చూసి

భయపడకండి బాబూ |

ఎవరను కున్నారు మేం

దివి సీమలో నర్వస్వాన్ని

మారణ హోమం గావించిన

ఆ సాటిన్దే పెను తుఫానులో

అమాంతంగా (పాణాలొడ్డిన

వాష్శమండీ మేం

ఇపుడు జాలే స్తుందికదూ

కాల్చులు, పూడ్చులు లేవు. మాకు

30

పురోహితుడు పెళ్లే

దిన వార్‌ నిర్మ్యాలసలే లేవు వెనుక వాళ్ళు

కానీ ఖర్చులేకుండా ఉప్పువీట నాని

పంచ భూతాల్లో

ఐక్యమైన వాళ్ళమండి మేం సాగరుని సల్లాపంతో తీక్షణంగా ఆవహించిన తుఫాను తాకిడికి

థిరించలేక మేం

మరో తోకంలో

తల దాచుకున్న వాళ్ళంలెండి గుడి పెల పైన గుట్టల పైన చెటులపైని పుట్టలపైన కూడులేక గు గలేక కుములుతూ మీగిలియన్న దాధిత జనుల కన్న

చాలా నయం లెండి

ఉన్న ఆస్తి ఊడ్పుకపోయి నా అన్న దిక్కులేక భారమైన జీ; తాన్ని గడుపబోవు వారికం శె దిగులు విచారం

చీకు చింతా

లేకుండా వున్నాం లెండి అణు బాంబులు

మారణ హోమాలతో ఎంత వి(ర్ర వీగినా

(పకృతిని జయించలేవి మీలోకం మాకొదండి

న

మళ్ళీ ।: మరోజన్మ ఎప్పటికి మాకొద్దండి ॥

31 జబ [ప్రళయం డి. వి. శ్రీధర్‌నాయుడు కారు మబ్బులు కమ్ముకొన్న కాళర్యాతి కాదది చళయ కన్య దిద్దుకొన్న కాకి సలుపు కొటుకది ఆది ఉవ్వెళత్తు లేచిన అలల మీది నురుగ కాదు జరుగ బోయే గమ్మత్తు చూడ జలధి చేసిన దరహానమది అది ఉప్పొంగుతున్న సాగర ఘోసషకాదు నృత్యం చేసిన మృత్యుకన్య మువ్వల సవ్వడి అని అసహాయుల ఆక్రందనలు కొవు ఆరున్నాక్క- రాగంలో మృళ్యువు జేసిన రాగొాలావనలు తెప్పలుగా వచ్చిన ఉప్పెన కాదది ఊరను కప్పను మింగిన ఉరగమది

32

ఓ సాగరమా |

నీకింత కండకావరమా £

అలలు చూచుకొని

ఎగసి పడుతున్నావు

ఏం. చూసుకొని

ఆ మిడీసి పాటు

మా కనుల చూపులే

కోటి ఇనుల తేజసై ఎకే

ఈంటికి కానరాకుండా

ఆవిరై పోకావు

అనంతములో కలసి పోతావు

రాట (ప్రతీకారం పులిగడ్డ శివానంద శర్మ

భూమిని ఛేదించి భూగళ్ళసంసద దో స్తున్నాడు నములద్రాన్ని మధించి జాలాంతరత లక్ష్మీని చేజిక్కి0చు కుంటున్నాడు అగ్నిని అదమాయించి అన్నిటినే వాడుకుంటున్నాడు వాయువు నధిగమించి ఆకాశంలోక్‌ ఆడుగిడు తున్నాడు మానవుడు అందుకే సంచ భూతాలకూో ఆ(క్రోళం హెచ్చింది ఆవేశంతో నూనవుడ్‌కి తమ ఆధిక్యాన్ని చని జూపాలని నిశ్చయించుకున్నయ్‌ తమను చిన్న బుచ్చిన మానవుడి మీద కక్షతీర్చుకోవాలను కున్నయ్‌ దండతాడిత భుజంగాల్లా దంస్టాంకరాళ వదవాలతో విజృంభించినయ్‌

33 వరుణ దేవుడు అగ్నిహో[త్రుడికి వాసటగా నిలిచాడు వర్షాధిదేవళ వాయుదేవుడికి చేయాత నిచ్చింది సంద్ర గర్బంలో బడబానలం వెన్ను విరుచుకు 'మైకి లేచింది యంరయూ సహితంగా కుండ పోతగా వర్షం కరిసింది అటు బడవానల జ్వాలలు ఆకాకాన్ని చుంబిస్తూ-అవవి మీదకు చరచుకువడ్డాయి ఇటు నపమేఘాలణు వళ్ళంఖలంగా విపులమీద వీర విహారం చేళామి. ఒక్క సారిగా ధరణీ (ప్రజలు దద్ధరిల్లారు దిక్కు తోచక చీనవదనులై ఆకందించారు. తమ దివికే (ప్రతి దివిని భువిమీద నృష్టించినందుకు ఈ దివిసీనునే మట్టు పెన్టుయ్యూలని బుడ్ధి-పుట్టింది దేవతలు కూడబలుక్కున్నారు .. ఏకమై మీడికి దూకారు దివి సీమను వల్లకొాడుగా నూర్చారు ... హద్దులు తుడిచేశారు సో ఆరి హా ఆశంసనవు వి. సంపత్కుచూ రాచార్య ఆవేదనసీ ఆక్రందనలనీ (్రసవించిన వచ్చి బాలెంతరాలు (సకృతి పథ్యంతింటూ పునరుజ్జీవనంకోసం సడుందీగిస్తోందీ: విలయం పుట్టినపొ్తి గుడ్డలోంచి చీకటి ఏడుప్ప ఇంకా చెవుల్లో మార్మోగుతూనే ఉంద్‌ ॥ వీడ్సి అదర గొట్టిన తిమిర శిశువు

34

మన్ను తిన్న పాములా నిద్ర కుప[క్రమెస్తోం దిస్పుడే 1: ఎందరో జీవితపు సీలాటి రేవులో సీబ్ళ ముంచుకోదోతూ సళ్ళలో కొట్టుకుపోయారు శః ఆ దృశ్వాపికి సాటీని నేను ; అతుల్లో బాధని నింపుకున్నాను! సొదృళ్యమైన మరో ఆనుభవం మనిషికి రాకూడదంటున్నాను భగవంతుడు నామొజ పింయపే: భవితలోన్నై నా ఈ స్థితి లేకుంపే 1;

న

ష్ణ

తుఫాను దామరాజు సచ్చిదానంద మూర్తి

అధర యుద్ధంలో . (ప్రకృతి అణుబాంబు (ఫేల్ఫింది ... వికృతంగా బడదాగ్ని .. రగిలింది .. ఎగిసింది ఉప్పెన పొర్లింది = దొర్లింది (వచండ రుంయూ _ (సభంజనం సవ్యసాచిలా తోచింది నంగనాచిలా దోచింది పొలాలు తోటలు _ పట్టుబడిన సై నికుల్లా తలలు నొంచేయి . నేలకొరిగాయి పూరిచ్శ్య గుడి'ెలు .. పడవల్లా, గడ్డి పోచల్లా తేలి పోయాయి . సువృతిరిగాయి

౩365 పశుగణం ,. అమాయకవు జనం అన్నిటికీ _ అందరికీ ఒకే మరణం .. ఒకే ఖననం అదిగో _ చూడు: దివినుండి . భువికీ దిగిన ధనధాన్యాల -- థోషాణం అయ్యిందొక..కంకాళాల-గంగా కం /! తుఫాను తిరోగమించింది గళాన్ని బలగాన్ని పొలాన్ని.హలాన్ని.ఉప్పుపాతర వేసేక నెంజీతాలు-బోనసులు.రాని ఇం'క్రిమెంటులు...ఇన్సూ రెన్సులు.లేని రదక్షంలేనిరై తున క్తా(శ్రుపులు.రాల్భేక రైస్‌బవెల్‌ నూంరై స్‌లెస్‌చేసి తల్లి సీపిల్లసీంవేరుచేసి చెట్టు క్రింద-ఇంటి కప్పు క్రింద కంకాళాలు 'పేరుస్తూ --

(ప్రళశయఖీకర వికటొట్టహాసం-చేస్తూ అవును తుఫాసుఎతిరోగమించింది: న్య ఏన

36 నిర్ధయం నేదే! *రామ్‌ నారాయణ్‌” నిస్సులమీద కూర్చొని మంచు కవిత్వం యెలా '్రాయను? అన్నపూర్ణగా విలసిల్లిన ఆం౦(ధ్రభూమి శోకమూల్తియై విలపించింది... పస్టెడన్నం సండించే నోళ్ళలో బుక్కెడు మన్నే మిగిల్చింది మహోగకీల జలధారలలో అర్హుల శోక జలసాతాలు వువ్వెళ్ళుగ తలపడ్డాము లం రక్కసి చిక్కటి కోరలలో ఆధునికత అవిటిదయింది విర్రవీగే వైన్స్‌ విజ్ఞానం సిగుతో తలవంచింది ... జీవులలో మణియన్నదగ్గ మానవ్మడు తృణ(ప్రాయమైనాడు మృతుదై, మృ త్తికయైనాడు. .. అయ్యోః అశేష జలరాళిలో 1గుక్కెడు నీరే కరువాయెనే: కన్నులలో ఊరే కన్నీటి థారలే బాధా ర్తుల పాలిటి దాహపు బాప్పుల్లాఃః భగవాన్‌: ఇదేమి బుద్ధ్దయ్యా పీళ్టు! పుట్టించువాడివి నువ్వే, గిట్టించువాడిని నువ్వే అని నరిపెట్టుకోమంటావా? ఆశయాల మూటలు ఆదర్శాల బాటలు

ఏ7

కష్టారితాల వెలుగులు కలల పంటలు

వుప్పెనలో అదృళ్యమై

అన్నిఏదాల సర్వనాళనమై పోఖున ఎందరో

తల్లులను చెల్లెళ్ళను

అక్కలను, అన్నలను

తమ్ముళ్ళసు. తం(క్రులను చూళావా??

పేదా గొప్పా తారతమ్యం లేకుండా

సోషలిజం ఆమలు సర్వచానన్సి నంతృన్తి వడి

చిద్విలాసంగా నవ్వుకాంటున్నానా??

యిన్ని చేసినవాడు నువ్వే అని తెలిసినా

ఆ అమాయక[ప్రాణులు దీనంగా విన్స్నే వేడ్తుకొంట్తున్నాడు చూళొావొ?। నువ్వు చేయబోయే “మంచికి చకోరపథులై నాడి చూస్తున్నావానా వారి జీవన రేఖలమ వికసింవ జే | స్థానో....

ఆ ఆస్తీకులను మరింత నా స్పిక్తులుగా జేసి... మరో సంపూర్ణ విప్లవానికి నాంది సలుకుశాన్లో నిర్ణయం నీదే

రాత

38 ప్రకృతివూత భీభత్సం కోదాటి సీతారామారావు విన్నారా ఈ కథను కన్నారా ఈ వ్యథను (వకృతిమాతకు కోపంవచ్చి వికృతిమాతగ రూపం దాల్చి "పెను తుఫానుగ (ప్రళయం చూపి శన్నవబిడ్డలనె కబళించెను ॥విన్నారా॥ కనివిని ఎరుగని (పళయకాండనం కన్నుల ఎదుటి విలయ తాండవం ఎచట చూసినా నసీటివాగులే ఎవరివి చూసినా కిన్నీటివాగు లే ॥విన్నారా॥ ఎక్కడ వున్నవి పచ్చని చేలు ఏమైపోయెను వండిన భూములు పచ్చనిచేలు మట్టిగమా రె పండిన భూములు మరుభూము లాయె ॥విన్నారా॥ ఆ_ర్రనాదములు అందరిలోను ఆ(క్రోళించె డెందములోను ఆ[్రయము పోయె ఆశ్రమము పోయె ఆలమటించె ఆభాగ్యులు మిగిలె ఇవిన్నారా॥ ఆన్నపూర్ణయగు ఆం(ధ్రమాతకు సిరిసంపదలతో నిండియున్న తన ళన్నబిడ్డిలను చూసే సరికి ఎందుకు వచ్చి.దో కోపం ఎందుటు మార్చిందడో రూపం 1విన్నారా॥

౩9 ఆపదనున్న అన్నా ర్హ్తులను ఆదుకోండి మీ చేయూత నిచ్చి (పార్షిద్దాం మన (పకృళిమాళను చల్లిని చూప్పలు కొల్లగ ఇన్ముని బళ్ల ళ్లు గోవిందపురం శ్రీశైలం ఒకనాటి రాతి స్వప్నంలో సము(ద్రాలు పొంగి పొర్లాయి అక్కడక్కడ మట్టి దిబ్బలమీద నునుషులు హాహాకారాలు చేస్తున్నారు ఎంత భయంకర దృశ్యం మనస్సు అంలౌ బాధాకర మైంది ఈ అంధకార స్వప్నం నిజమైతే కౌదుగదా అని గొణుక్కున్నాను ఉలిక్కిపడీ లేచాను గదిలో పచార్లు చేస్తూ ఊహకందని ఆ సన్ని వేశాలు

త౦

కలలే బొతాయని ఆనోట ఆనోట విన్నాను

ఆయినా అననూనంగానే ఉంది

అన్నదమ్ములు హాయిగా పాడిపంటల చూసి మురిసినప్పుడు శైలుగునేల పట్టాదిలం ఇదే అవి తొడ గొట్టినప్పుడు కలలు కొంతుల్లై కళ్ళలో మెదులుతున్నప్పుడు

నాకేం కొదువ నా వాచ్ళన్నారని గంతులు వేశాను గోదావరి కృష్ణలు చిలకగా

నా అన్నయ్యలు గొంతులె త్రి" పోడినప్పుడు

(ప్రకృతిలో అంతర్జీనంగా దొగి ఉన్న కొలకన్య

ఉసప్పెనకు ఊపునిచ్చి ఉప్పుగా మౌర్చింది

వాతావరణాన్ని అంతా శవాలమయం, చేసింది = ఆంధ్రమాత అందాన్ని కోల్పోయి వికలంగా తయాదైంది పచ్చళ్షనంతో పెంపొందిన ఆ సంటపొలాలు

మట్టిలో కలిపి మలినమై పోయాయి

తుఫాన్‌ తొక్కిడితో మానసీక దృక్పథమే మారింది తోటి సొటి నిర్మానుషంగా మైదానాలను వదలి వెళ్ళారు

ఆ వెటితిక్‌ మళ్ళుగట్టి నారుపోసే (వళిభానంతులు కావాలి ఇన్నదమ్ముల ఐఠ్యతలతలు ఇంకా పెనవేసుకొని మిగిలిన ఆ సజీవజాతి భుజం తట్టాలి "

ఆలస్యం అలసటిలు మాని సత్వర చర్యలకు పూనుకోవాతి (రన! అర.

శ] ఈళ్ట్యూద్ర క

ణ్‌

గుండెలో తుఫాను

భరతమాత గుండితో

సీచిందొక పెనుశుఫాను

అన్నపూర్ణ ఆం్యధ్రసీమము

ఉప్పునీరు ముంచిపోయెను

ఇళ్ళూ కూలె

గుళ్ళూ నేల (వాలి

జెట్టుచేనులు దబచ్‌వా రాలె

ఊళ్ళన్ని బుసగ్‌ క్లే

పెంయేళ్ళయి పారి

ఆంధ్రమాత ముద్దువిడ్దల్ని

లాక్కొని పోదు ళుఫాను

పైరు 'వంటల్ని. ఊక్కే దుఠీపోయె

అక్కసి శుఫాను:

ఎందుకమ్మా... 1

తెలుగమ్యూ == 1

ఏడ్చేవు....

రాల్ఫేవు కన్నీళ్ళ

తిరిగి ాగలరటిమ్మ

పోయినవాణ్ళ

కన్నీళ్ళు తుడుచుకోతల్లి

గుండె దిటవు చేసి

నిరాాశయులను

కడుపున దాచుకోతల్లి

సి హస్తాలను చెలియలికట్టగా సిల్చి

మున్ముందు మమ్మాదుకో తల్లి

చేతులెత్తి (మొక్కేను ఓ తెనుగుళ ల్లీ!

ల్శ్‌ల్లై ఇదా ప్ర కృతి యొచ్చిన గంగాధర్‌

ఆది విషాద కోశర్మాతి ఆ దినమున దుఃథించెను ధ్యాతి గాలి నీడ ఏకమై కంపించెను ధా్యతిని నింగీనేల ఏకమై రోదించెను ఆ ర్యాతిని హోరున వీచిన భీకరగాలిలో ,... ఇలరేగెను ఎన్నో ఇళ్లు గుష్పునపొంగే ఉప్పెనలో.... కప్పబడినని ఎన్నో ఊళ్లు నేలగూలిసవి వృతణాలములు సోలిపోయినవి జంతు జాలములు నిరా[శితుల్లై రి నిన్నటి ధవితులు నేల గలిసిరి బాలవాలికలు నిన్నమొన్నటి న మన “నందనోద్యానపనం” ఈ నా డిది “భయంకర స్యళానం' ఆహో £ ఇదా (వకృళి? కాదు 1 కోదుః ఇది చెలరేగిన *విఠృతి'

4 భయ౦ంకరరాతి కె (శ్రీనివానులు భయాందోళనలతో నింపిన భయంకర రాతనర్మాతి ఆదే శనివారం రాథ్రి భగవంతుడే భయపడిన భయంకరరా(తి ళవాల కొర కొచ్చింది శనివారం రాతి శనిలా ఊడింది శవాల మిగిల్చింది వచ్చింది వరద ముంచింది కన్నీటితో వగబూని వంకఠానికొచ్చింది పంతొమ్మిదవ రాతి పాడిపంటలు పొడ్జె నరా్రి సల్లెలు నేలమట్టమైన రాతి సౌంగిన పంట కుంగను వెంట నిండాయి నూరేండ్లు నిండు చూలాళ్లకు పట్టు వదలనంది పచ్చి బాలింతలపై పసికందు లేదు పండు ముదుసలి లేదంటూ

మ! పగతీద్భుకుంది వేమ చూపనంది. (ప్రేమికుల వడచీసింది మబ్బున వచ్చింది మరగళ సూ(శ్రాలు శఇెంచిందగి ఇది విధి శాసమంటూ విధవలను చేసింది గురిచూచి గుంటూరును గుర్తుంచుకుంది గుర్తించలేని వాల మిగిల్చింది కొటిలో కశేబరాలకు కరువులేదు కంటికి నీరు మిగులలేదు భర్తలు కరువైన భార్యలేల? బిడ్డలేల? గతి ఏల? ఇంటింటిగాధ వినలేని బాధ మడిలోని బాధ్య మరువలేని బాధ మదిలోని బాధ, మరువలేని గాధ వినలేను కనలేను వినినది వినరించలేను. న తల్ల

ఖ్‌ వెలుగు పథం వైవు న. రమణ బాబు షిప్పొచ్చింది ఉప్పు తోడ్కొనొచ్చింది ఇదీ నాటీ మాటం-- తప్పె నొచ్చింది ఊళ్ళన్నీ ముంచెత్తింది ఇది నేటి రాత తలతల కన్నీళ్ళు కలకాల ము?ండటోవన్నారు

చీకటివి వెలుగు పొ... ోలుకుందన్నారు ఏదీ? వెలుగు కరణం? కనబడదేం? కన్నీళ్శింకిపోయి మసక పొర లావరించి మనముందే కన్నీళ్శకన్నా

“తప్పని” సీబ.ఉప్పెన సీబ్ళు వెక్కిళ్ళకి సహితం పనికిరాని నీళ్ళు పిడచ కట్టిన నాల్క_లకు

తడ్‌ అందించని నీళ్ళు

కనబడుతూం సే

పసికందు లాకలికి అలమటించి శోషిల్లి పోతూం సే.

తల్లులు మానం కస్పకుందుకు

తథ తల్లడిల్లి పోతూంకే తుచ్చస్వ్వార్థం మానవత్వాన్ని మంట గల్చుతోంది._ సీచ రాజకీయం, మవిషి పాణం కన్నా విలువెక్కువ పొందుతోంది. '*ప్పాన్టృల్లు గళ్ళు మారుతున్నాయి పాపాలు దణ నిండుతున్నాయ్‌: పాపవు భాండం (చిద్దలవకపోదు మనిషికి వరం *ఆశ।: దుష్టళితణ...శిష్ట రక్షణకు మనకున్నది ఒకే ఆయుధం ఓటు ఆందుకే. నోటుకి ఆత్మాభిమానం అమ్ముకోక ఓటుకీ విలువను హెచ్చించి గోడమీది పిల్లుల్ని సంహరిద్దాం ఉప్పెన రాజకీయాల్ని హరింపజేద్దాం ఉ ప్పెనలో ముంచుకొచ్చిన ముస్పృును మట్టు బెట్టి ఆళలోకి అవలోకిద్దాం దింగారు భవిష్యత్తుకు... స్వాగత మిద్దాం 1

శీ (ప్రకృతీ! ఏమిటీ నీ "పైశాచిక లీలలు గొల్హాపిన్ని విళశాఖదత్త శాస్త్రీ "షెను చీకటిలోన నొడు పెను తుఫానొకటి లేచింది కడలి పుడమి ఏకమై వీడకలగ మిగిలింది హవోయిగా సాగే (్రతుకుల్లో హాలాహలమైనది ఉప్పెన ఆప్తుల లందరూ దూరమైన అర్పుల విషాదవేదన విన్చిస్తోంది కోస్తా.ప్రాంతంలో పెను తుఫానున చిక్కి 'పేద (బ్రతుకులు చితికె చవాధలందున (పకృతి (శ్రేతభూమిగా మారె తన దంధు బలగాలు తన చిన్ని పాపలు తన ఆస్తి సర్వములు సాగర మ్మే (మింగగా దురదృష్ట మానవుడు దుఃఖ సాగరమున మునిగె (పకృతి తన (ప్రళయ తొండవముతో (వజల (బతుకులతో చెలగాట మాడింది (పకృతి తనశెదు రేది ఇలలోన లేదనీ

4ంి

(ప్రపంచానికే ఎబలుగెత్సి చాటింది అమ్మా నాన్న అక్కుయ్యలు అన్నయ్యలు ఆలూవీడ్డలు

ఆందరూ దూరమైన

ఆర్నులకు మసం

అండగ విలవాలి

ఆదరణ చూపాలి

ఒకనాటి తన ఆటి

విసురుగా ఆడగా

(వక్ళతి పరిహానంబు

(ప్రకృతి విజ్బృంభణను

జగతి నర్వము చూసి సపాయించలేక జొగృ్భతఠంబుతో

చ్తైళన్యమై పొంగ

పెను తుష్టానులుకానీ (వశయార్భటులు కానీ

(ప్రజల సంకల్ప శక్తిని (ప్రతిఘటించగ 'లేవు మానవత్వము గెలుచు మంచిరోజుకు మనము

విదురు చూచుచు నేడు మనతోటి ఆర్తులకు సాయపడదాము మానవత్వంబుతో

మహనీయ తర్వంబుతో

మన మండగా నుందాము

మనం వారికి చేయూత నిద్దాము.

వర్తి కడలి వునను వశ్తకొండ రవీంద) నీలిరంగు చీర కట్టి నింగి నేలను సైగ చేస్తు సీ అలల పొంగులు చూసి ఒంపు సొంపుల అందము చూపి నీబుగా నువు నాట్యముజేసి నిండైన సీ సౌగను చూపి కన్నె కడలి: కనుల పండుగే జ్లేస్తివి, నాట్యమే అనుకొంటి అది నటనమే అనుకొంటి నేలపై సీవు రావనుకొంటి" సి హద్దు లేవో సి వెరుగుదు వనుకొంటి నిన్నంటి పెట్టుకొన్న. నేలను నిన్ను నమ్మిన నేలను సిళ్ళసాలు జేేష్పవవి పీ ఆధిక్యం చూప్‌ స్తవని కలలో నైైన తలచలేదు కన్నె కడలి ఈర్ష్య లింతని - ఎదిగిన వచ్చని చేలతో వాయుదేవుడు సరసాలు తగిన వరుడే వచ్చెన్‌వి”

50 ఈడు జోడు కుదిరేనని ఇష్టమైన దింధమేనని ముసిముసిగా నవ్విన ముదుసలి నేలపైన కన్నె కడలిః సీ ఈర్ష్య చూపి కఠన్నకూతురునే కబిళించికివి. వావి వరుసలు లేవు నీక వాయుదేవుని స్నేహమే జే స్పవి వరుణదేవుని తోడు రమ్మంటివి నేలపై భీభత నంజే స్థివి కన్నె మనను వీది: కన్న మససు కాదది తడతి మనసు అది

కఠిన మనసే మరి. కష్టం జేసే కర్షకులు శర్మాగారపు కార్మికులు విద్య నొసగె విద్యాధికులు అందరునా బిడ్డలని అన్నిట్లో అధికులని ఆనందించిన నేలను అంతము జేసితివి _ ఎన్నిటినో దాచే నీ మనసు యింత అల్బమని ఎంతగానో ఎదిగిన నీవు యింత అధమురాలివని ఎరుగనై తి, (౧ ఎల్‌

51 “ఆరా (త్‌ బులును వెంకట కామేశ్వరరావు జరగనున్న (వతి "నేటి" ముందూ జరిగిపోయిన “నిన్న” మరుగున పడుతూనే వుంటుంది జరిగినదంతా *చెడు" అని అనుకోలేం జరుగటోయేద౦తా “మంచి” అని ఆళించలేం జరిగిన (పతిది.జరుగటోయేదానికి పునాది గి్యరున తిరిగే కాలచక్రం. జరిగిన దాన్నంతా తనలో ఇముడ్భుకుంటుంది మంచవని-చెడనని ఫలితాలను మొ[శ్రం (పజ నసనుభవించ మంటుంది వాటితో తన కే మాకం నిమిత్తం లేనట్టుగా సాఫీగా జీవనదిగా -సొాగిపోతూనే వుంటుంది ముందుకు.ముగ్ముందుకు మనుషులు-వారి కర్మలు వారే కర్త లన్నట్టుగా ఏం జరిగినొ-తన పొ్యత ఆసలు లేనట్టుగా అయితే కొలవానొనిలో కాలం మరుగున పడినట్టుగా కాలం చేసే గాయాలు మరుగున పడవంత త్వరగా కాలమంకా ఒక్కరీతిగా వుండదు రోజులన్నీ ఒకే మాదిరిగా వుండవు ఇది గతంలో ఎన్నోసార్లు రుజువై నది మొన్నటికి మొన్న.మురోసారి నిదాపజణై నది మౌనవుని కా(కొ మానం (ప్రకారం అది నవంబరు 19.1877 ఓ శనివారం రాత్రి

తత్త ఆ రా(కి.అన్ని ర్యాక్రుల్లాటిదీ కాలేదు ఓ ఘనమైన చరిిత_సృష్టించిగాని తప్పుకో లేదు భీభత్సం కరాళనృత్యం చేసిన రాషతది ప్రళయానికి మారుపేరైన రాత్రది మృత్యువు వికటాట్టహాసం చేసిన ర్మాతది దాని బిగికౌగిలికో ఎందరో నలిగిన రాతది ఆం(ధ్రావని ఎన్నటికీ మరచిపోలేని ర్యాతది మరో వంద వత్సరాలవర్శ కైనా గుర్తుండే రాత్రది విధి విచ్చలవిడిగా..స్వైరవివోరం చేన్‌న రా(త్రది (వకృతి తన విశ్వరూసాన్ని.చూపించిన రా(తది తలలో కూడా ఊహాంచని కాళరాతది (పాజిగోటి నెంతో మాయంచేసిన రాకాసి రాత్రది నా తడాఖ చూసుకొండంటు-- 'శక్ళకి సకల నూనవాళిని నవాల్‌ చేసిన ర్వాత్రద్ని. నా ముందు మీ రెంత౦టు-_ మానవాళి పై (చకృతి యుద్ధాన్ని (సకటించిన ర్యాతది (ప్రకృతి ముండు మానవుడు... ఈన ఓటమి నొప్పుకున్న రా(క్రది మానవుని పై మరోసారి (ప్రకృతి ఈన గెబపును (వకటించుకున్న రాాతది (కృికిమాక చేనిన ఆ విలయ తాండవాన్ని_- సృషివోవి ఏ ప్రాణీఎతిలకించ సాహసించని రా(త్రది చూడ (పయతడ్నించ.ళన్మ మైపోయే రా్యతది, వేలు జన్మ=౭కూ నద్ధనిపించుకున్న టువంటి రాతది ఆ రాతి తెచ్చిన నష్టం..ఊహాతీతం ప్‌ అదృళ్యళ క్రోగాని_పూడృలేదు సమస్తం ఆ రా తి_౪ రాత్రితోనే ముగిసిందని ఆశిదాం షవో అటునంట్‌ ర్యాలి.ఇక చనిచూడబోమువి భావిద్దాం.

532 కడలి పొంగిన కాళరాత్రి బి. యన్‌, యల్‌. పీ. దేవి ఛ్రీలు పొంగిన జీవగడ్డగ పాడి పంటల భాగ్యరా౭ిగా _ఆలరిసట్టి యాంధదేశము నట్ట నడుమను. దివ్యసీమను వచ్చి పడినది ఘో5కలి యది నవంబరు పందొమ్మిది రాతిరో పవనుని (ప్రచండ శక్తికీ (వకృళి కంపించి పోయింది ఆకాళం ఆకచింది భూమాతయు పణికింవ్‌ సాగర మధనం సాగింది బడబానల జ్వాల రేగింది గప్పున నుప్పెన లేచింది నేలను నింగిని కలిపిందొ కడలి పొంగిన కౌళర్యాతి కాశదేవత కసిమసగిన కరాళర్మొతి పంచ భూకొలు (సకోసపించి పంతాలు కట్టి జీవాలపై పాంచ భౌతిక దేహాలనెన్నో పొట్ట బెట్టుకొన్నట్టి రాతిరి కన్ను 'దెరవని కసుగందులు మనుళ నిండిన మాత లేందరో కోటికోట్లి నధురోహలల్లిన (క్రొత్త జంటలు పోదలేని జీవాలు మటింకెన్నెన్నో [ప్రాణాలు పెను వువ్పెన, తాకిడితో గుష్పునలేచి పోయిన రాతిరి ఎవరమ్మా । నీవు? జీవచ్చ వాకృతివి ? పతి పొసల, బందుగులను బాసిన పాషాణ హృ్‌దయనా ఏమిరా బాబూ ః ఏమి బాముకుందామని వచ్చా వీ భూమిలో ? ఏమి పాప మొనరించావో తొలి బామున అక్కున జేర్చువారు లేక కక్కటిల్లి పోతున్నవ్‌

54 ఇం్యదుడు రాళ్ళవాన కురికి ౦చాడని విందుము కడలి చెలియలి కట్ట దాటదనియు విందుము ఎందుకయ్యా మీ రిరువురు హద్దు మీరినారు ? ఏమి చేసేరని జీవుల క శేబరాలు చేసినారు 1 పీ్‌మయ్యా కాలదేవా 1 నమత, మమళ తరిగినప్పడు సామ్యువాది వనిపించుకొనుటకు చేసినావా జల (ప్రళయం చూపినావా ఘోరకలి యిల నిన్న లడ్మీకి నిలయమిది.మరి నేడో? 'యేతలరాజు కిరవు ఎదితలో నెంతెంఠ మార్చో 7 ఎవరు చేయగలరిక తీర్చ ? ఇ టీ జల ప్రళయవ్ను మునగా వేంక కేళ్వర్లు రు అ యొక కొళర్శాతి [పళయాంత విలాసి మహేశ డుగ్రుడై కడగి మ వోంధభూమివయి గంగను డించిన మాయర్యాత్రి.దు ర్మదుడయి సాగరుం డెగసి (గామములం గబళించి జీవులం కిదిమిన ఘోరరా్యత్రి.విధిచేతు? నలిన ర్యాత్రి ఆం(ధ్రకునా

క్‌ అర్థి కోటికి బూర్జ దయార్ద్ర బుద్ధి నేమి కోరిన లేదన కిచ్చు నాంధధ్ర భవ్య నంతతికా జల _పళయ దుఃఖ మౌర :ః దుర్విధి యెంక భయాన కమ్ము? దిట్టపు టాం్యద్ర భా శ్యమును, తేజమ్ము సర్వము జీవకోటి నీ పొట్టన బెట్టుకొంటిని...అపూర్వ జల (పళయో(గ్ర రాతీసీ : మట్టిని జీరె సస్యములు..మానవులం బళు పటంన్‌ భయం 'పెట్టుచు మిన్నుముట్టినివి మృత్యుసతీ విఠటాట్ట హాసముల్‌ అన్న పవూర్ణగ ేర్వడ్ల యాంధ్ర తోన కృష్ణ గుంటూరు జిల్లాలు క్లేశ మొందె దివియు రేపల్లె మొదలై న దిగువ సీమ లకట ః మృత్యు హీలకు నిలయమ్ములయ్యె (ప్రళయ కాలాయాత భయద యంరూనిల మ్మది భూరి భూజాళి నవని గూళ్చె రంగ దుత్తుంగ తరంగ జల(ప్రళ యమ్మది (గామాల స్‌స్హై ముంచె రం[ధ్రముల్‌ వడిన సీరద నికరమ్మది కండ పోతగ వాన కురసి పోయె కాల రాక్షస గర్భగోళ కుధాకాల మది నర్వజీవుల గదిసి (మింగె నోటి కిందవచ్చిన పంట నీట గలిసె యిళ్ళు గూలెను భాగ్యము లెల్ల పోయె (పశయ హతశేషు లాం(ధ్రు లభాగ్యు లౌర | (బతికి యున్నారు జీవచ్చవాల భంగిం పారావారము సెకి దూకీనది తక్పాంతంపు ్రామమ్ములన్‌ మా దూరమ్మాగతి సీటముంచి పతు9ం గోల్పోయి భార్యాసుతుల్‌

56 దూరమ్మై తలిదం[డ్రులన్‌ వదలి దంధు[(వ్రాతమున్‌ వీడియున్‌ యే రూపమ్మున నెందరేడ్సిరో? తుదిన్‌ యెవ్వారి కెన్వారలో? కొందణు వెల్లువన్‌ మునీగ్‌ కొంది గాలికి యిండ్లు గూలుటం గొందటు చెట్లుగూలిపడి కొందటు గుండియలాగి కొందలున్‌ ఎందరు 'పెద్దలో? శిళువు లెందరొ? చచ్చినవారి సంఖ్యయున్‌ వందలు దాజీ వేలపయి బడ్డది వోః విధి యెంత చెడ్డదో?

అంతా జలమయమైనను చింతిల్లిరి (తాగునీరు చేరెడు లేకన్‌ వింళలు విధిలీలలు; క చ్చించాత్కుల (బోవ దగును సిరిగబ దాతల్‌, నుం చళ్ల వనునభువిపై ఫఘనదివి కొయిలాడ సీతారాములు దివిపై గల దేసతలేమో భువిపై మరి శసీగొన్నారో మం౦చినేమొ దూరం బేసి నంచనశే తలపడ్డారో దివిపేడు భువిపై ఏలని దివి సీమను బిలిగొన్నాడో వర్ణన్యుడు గర్జించాడు సవనూనుడు తోడై నాడు ఫలిళం యిక వేరేమున్నదిమానవుడే మసి యెనాడు అన్నపూర్ణ ఆంధ్రమాత అల్లాడి విలపించింది వేలాది విడ్డల వేదన కన్నీరై [ప్రవహించింది ఇలా వాకిళ్షూలేక తినతిండి లేనేలేక్ర అల్లాడే సోదర (పజల ఆదరించ ముందుకరండి తల కొకరై మన సోదరుల దరిజేర్చ తోడ్పడ .లెండి చివిమించే సీమగ భువిపై దివి సీమను వెళముంచండి 1:

5్‌7 విపర్యయవ్‌ వి. సంపత్కుమారాచార:

ముప్పిరిల్లిని చీకటీరా(తి ముంపుకు లోనయ్యాయి ఖీవాలు.... ఉప్పెన పేరు చెన్నుకుని ముప్పావలా .(కొవొన్టత్తి. దీపాలు! అంకా మరణించారు... ఎక్కువగా శ్తీల్లూ ౭ షాపాయిలూ..** సంతమనంలో కిరాసిన్‌ లీటరైదు రూప్తాయలు:. ఆపన్నుల నాదుకొందావని ఆయాస పడ్డారు కొచంిదరుః ఆనందంగా చూద్దామని ఆరాట పడ్డారు కొందరుః? విశాల హృదయంతో ఎందరో అపకొలు పంవించారు.... ఈ ళా్యగబుద్ధులు కొందరు వంటింటికీ తరలించారట: ... ఎంతో దూరంనించి విరాళాలు అందుతూంకే కొంతైనా తిందామని * శారీలు చూసేరటః ఉప్పెన మునిగిన శవాల ఖననం చేసింది శవసేనః* ముష్పులో వచ్చిన సహాయాన్ని ఖననం "చేయటో యిందట శ్రలభపేన1:.... ఊపిరి అందలేదు దె వోపహతులకు గతాన్నిగూర్చిన బాధలో ఊపిరే తిరగలేదు రాజ కీయోపసహతులకు ఆ గళాన్ని గూర్చిన ఫీతిలో: అత్యవనరంగో విచ్చేసి సానుభూతి చూపకుం పే (పత్యద్ధలను గ.వడం సానుకూలం కొదని ఆ(తంగా విచ్చేసేరు కొందరు! మి్యక్రుబ్రంగా వెంటరాగా!!... నినాదాలు ఎక్కునయ్యాయి: పోటీగా వివాదాలు ఎక్కువయ్యాయి ! 1... రాకపోక లెక్కువయ్యాయిః.. పోటీగా రాజీనామాలూ ఎక్కువయ్యాయి!! -.. చేసేవాడికి ఇస్పుకునే ఆ(శ్ర0లేదు! ఆ

58 చెప్పేవాడు చేసే వీషణ్మా(ఠం లేదు! సుంతైనా చేయలేనివాడు మూనవుడు! అంకాచేసి రాయిలో లీనమయ్యాడు! దేవుడుః రాయిలో కూర్చున్నాడు: పరాయివాడిలా చూస్తున్నాడు ... ఆయువ్పలన్నీ (మింగి హాయిగా నవ్వుతున్నాడు ః ఓ భగవాన్‌ 1.... మమ్మల్ని సృష్టించిం దిందుకా? ... ఇలా చంపడానికా?? .. ఉప్పెసలో మరణించే తప్పు లేమ్మి చేసేరని ముస్వు విలా సృజియిాతి-యుంచ్చేసే నందరినీ?7%, నీ వసలే లేకుంటే..ఏ వాధాలేదు కానీ తీ సీ ఉనికే నిజమైతే నా (పళ్నకు జవాబు రాసీ. ఇృన్నవ్హూర్హ శోకవదనం౦ సి* కౌశీరావు అపణారుణ అన్నపూర్ణ ఆంధ్రాలో _ ఉప్పెన తాండ..దారుణకాండ। దింగారు జీవితాలలో మారణహోమం. సృష్టించిన (ప్రకృతి భయంకర విజృంభణ! జీవనజ్యోతులు ఆరిపోయి ఈ జన్మలో_ మిగిల్భిన చీకటి తెరలుః;'

ర్‌ సర్వ్యమానవాళి...దిగందిర మైన ర్యాత్రి నవ్వింది వబిడబాగ్ని-ఉప్పెనల (వళయకంతి: సకల చరాచర జీవులను 'సెకం అరమరికలు లేక మింగేసిన వైనం చితుకు బితుకు బ్రతుకులలో త్మీన కారుచిచ్చై రగిల్చిన దుర్షినం ఈ ఆపత్తు పరిణామం కలచివై చింది మానవతకోనం అర్ధించింది తీరని రక్తబంధాలు..ఆరని చెమట బిందువులు జలరాకాసి కిసిలో మసైన సీింధువులు తిండి...గూడు...గుడ్డకోనం వడే బాదరబంటీలు గుండెలు పలికిన గతశేషుల ఆక్రందనలు చల్లనిమౌత వడిలో చితచిత లాడే మృత దేహాలు అంతా నరకకూపం,.ఆ౦(ధ్రా అన్నపూర్ణలోకం అన్నపూర్ణ మాతృళోక విదన౦,. తీర్చలేను.ఆర్బలేను కాని క్రవితొ మనుతతో.మమతా కవితతో అళ్ళతర్చణ చేస్తూ పేరుకొన్న విచార పదనాన్ని.. ఏగుతున్న హృదయ మథనాన్ని భాధతో తెబ్బతూ..ఆత్మీయతకోసం. విలవిలలాడిన నీ కడుపు పంటి... లేత కవితా హృదయం। త్త యం

60 గనృుభాకా౦త్త్ష జి. ప్రభావతి (పళయమును నృష్టించి (ప్రకృతీ విలయ తాండవ మాడిపోతే పచ్చపచ్చని కాపురాలూ పళలుకలేనీ (పాణులెన్నో కన్నుమూసీ శతెరచునంతలో కడలిదాడికి కూలిపో తే కడుపుళోకం ఆపలేక గోడుమన్నది తెలుగుకల్లి దివి స్వీ(ప్రాంతపు పల్లెలన్నీ చవిటినేలగ మారిపోతే తీర అంధధ్రములోని వాడల పైరు గంగను కలిసిపోతే శడకు మిగిలిన కటిక పేదల రడుపునిం'పే దారియేదని గుండెలోపల చిమ రగిలీ కుములుతున్నది తెలుగుతల్లి చెట్టుకొకరూ పుట్టకొకరుగ చెదతిపోయిన జనత నిష్పుడు కేన గలిగిన తోట్టిప్రజలే చేరదీసి నీడచూపే మానవతనూ బాంచితనమును బ్వనిషి మనిషికి పంచియి స్తే తిలుగు సీమను ఇరులు తొలగును తిరిగి వెన్నెల వెల్లివిదియును ఆర్రజనులను సేదదీర్సీ ఆదరించే నేటి వ్రభుతకు స్వంతలాభం కొంతవదలీ సాటి ప్రజలే సాయ్వుయితే వన్నెవాసీ తరిగి (మోడై చిన్నటోయిన కన్నతల్లికి చిక్కులన్నీ తీరిపోయి దక్కు నికవై శాంతి సుఖములు. స్‌ అభ

న! ఇది తుఫాను కాదు |! రాంకువూర్‌ తుఫానొచ్చిందట కోసా (పజలను కోరి వరించిందిట ఐనా ఎవరన్నారిది తుఫానని ? ఇది తుఫాను కాదు.కానేకాదు ఇదే నిజమైన తుఫానై తే నల్లధనాన్ని కొల్లలుగా "పెంచిన రాకుసుల్ని ఏమి చేయరేదేం ? దారులు కాచి సొమ్మునుదోచే దొంగ వ్యాపారుల దారికి పఫోలేదేం బలహినుల్ని పీల్చి పిప్పి చేసే వడ్డీ వ్యాపారపు “కషర్‌” గాళ్ళను వదిరిందేం ? ఆమాయకపు గుడిసెల గూడేలే తప్ప అన్యాయపు మేడల వాడల జోలికి పోలేదీం? ఆందుకే నేనంటాను ఇది తుఫొనుకొదు.కా నేకాదు అన్యాయపు పెద్దపులిని చీల్చి చెండాడడానికి ఆమాయకపు లేడి కొమ్మలకు “వాడి” వి ఇచ్చేదే= అదే ఆసల్లైన తుఫాను ఆఅభ్యుదయపు తుఫాను అదే నేను కోరే తుఫాను.ఇది తుఫాను కానేకాదుః త్తు త్త

62 అల్లి అల అల్ల రేపటి దుహా (పన్రానం శ్రీమతి వసంతా (వకాష్‌ యుగయుగాల చరిత్ర అటడుగు పొరలో కప్పుకొని వ! క.

(పకృతిషై విజేత నని

విిర్రపీగే మనిషిపై వ

సంద్రం (చయోగించింది అస్త్రం

అది మానవ జాతికి మారణాస్తం

రేపు చూపిస్తే తన వికృత రూప౦ :

మానవ జీవి కదే మహా (దస్టానం

న త్త నడిరేయి. గడిదాటి కర్నాటి లింగయ్య

సవంబరు పందొమ్మిదిన నిమరించు రాతిరి ఎకో భయంకరంగా మారావు (వళయాగ్ని రగిలించావు

ఆలీ అలీ ఆనాడెంతో ఆ(గ్రహంగా వున్నావు నిర్ణయుడవు ఆయినావు ఆంధ దేశంలో జొరబడ్డావు కుంభ వృష్టిని కురిసించావు ళు భయాన్ని కలించావు వీభత్సాన్నీ సృష్షించావు ఎంద రెందరినో బలి గొన్నావు అంతా శవమయం చేళాను అన్నపూర్ణ ఆం(ధభూమి దివిసీమ ఈనాడు మరు భూమిగా మార్చావు పంటలన్నిటిని తిని వేశావు రైతన్నల నడుములు విరగ గొట్టి చెరకు తోటలు-ఆరటి తోటలు కొబ్బెరి తోటలు..కూరతోటలు నటికి వసిపరుగులు"దీశావు - శీ ఎన్నడెరుగని కరువును తెచ్చి పెట్టావు పాడి పశువులను పొడు చేశావు బంగళాలను గొల్చి వేళావు _ న ల పూరి ఇండ్లను పూడ్చి వేశావు నర జాతిమీద ఎందుకు నీకీ కోప౦ మాకు ఎందుకు కల్చించావ్‌ ఈ పరిల్తాసం ఇస్పటికైనా కలిగిందా పశ్చాతాపం ఇకనై నొ ఉంటావా హద్దు దాటకుండ చెలియలి కట్టను ముట్టకుండ రల గార్ల!

64 ఉప్పెన మధుర

సాగరాలు పొంగిన కాళరాత్రి

(వకృతి ఘీంకరింప్పకి దడిసిరది ఘ్యత్రి” క్ర ఉత్త మోత్తమ జాతి తురంగ్ధాలలూ

పరుగు లిడిన తరంగాలలో

చెలరేగిన కడలికి ౬

చందమామ కాలేదు అవధి

దక్షీణాధీళువి సామ్రాజ్యం

సొంతం చేసుకోవాలన్న ఆరాటం

పై కెగసింది బడదాలనం

గుండెల్లో రేపింది దావానలం

ధరణీ మాతకు మిగిలింది వోలాహలం విగత జీవులకు ఆయ్యింది ఆలవాలం

ఆ విలయ గర్జనకు లేదు సరిహద్దు అనుభవించిన వారికి దుఃఖమే త్‌ద్ద భూమాత కంపించింది

(ఫళ్ళతి విలపించింది మిన్నూ మన్నూ ఒర్క్స్‌ రీతిై తన్నీరు ఉప్పునీరు ఒక్కటియై

ఎవరి కెవరు లేరను మహా తత్వం పలికించింది సాగర నృత థం రోదించే హృదయాలు లేవు

65

వరించే కన్నులు లేవు మళ్షెలు కాకున్నా మోదుగ పూలైైనా విరియలేదు ఇసుక దిబ్బం పైన అవి ఒక్కటే మిగిలింది మనకు ఇదేనా అనాథలకు దేవుడిచ్చిన తోడు మాపే వినిపించడం లేదు ఎందుకం కే గొంతులే మిగల లేదు ముగ్గులు దిద్దిన ముంగిళ్ళు మన _కి ఎడే మధురమైన సంకెళ్ళు గల గల లాడే ప్రమదలు దిన దినమూ వెలిగే _పమిదళలు అన్నీ ఇముడ్పుకంది ఉప్పెన మనపై కోపించి దండెత్తైనా ? ఆయిన వారి కన్నీటి చుక్కకి నోచుకోని అభాగ్యుల ఆత్మలకీ అంతరాళంతో ఘోషించే హృదయాలకి ఆళగా ఎదురు చూసే కన్నులకి జవాబు ఏముంది మనవద్ద ? మిగిలిన వా! జానెడు పొట్ట నింపడం తప్ప? ఓదార్భాలని కదలి వస్తోంది మానవాళి మృతులందరికీ ఇదే నా నివాళి

మ్‌

ఓ

66 గుండె ఘోష అడపా రామక ల్‌ష్‌ మ! ఉవ్వెత్తున లేచే ఉవ్నెన క్తాదది శివుడు విప్పిన మూడో కన్నది (పకృతి జేసిన విలయ తారడవమదీ పాతాళ గంగ (వళయ 'నృత్య్టోమిది వమరువరాని నవంబరు పందొమ్మిది మన తల్లులు తం్యడ్రులా అన్నలు చెల్లెమ్మలు చెల్లా చెదురై గుండె పగిలి చావుదెబ్బ తగిలితే వేదనతో వె[రికేక లెందుకు నీకు దుఃఖముతో ఆ(క్రోశిస్తూ కళ్ళనిండా నీరు నింపుకుని కలకా కారుణ్యంతో తలిగి పోయి కల్లబొల్లి హత్‌ బోధలతో బీతర చూప్పలు చూడకు చూడకు కొన ఊపిరి నింపుకున్న అంగ విశకలుల అఆ(క్రంధన చూడు ఆకలితో (పేగులు సులుముకవి ఆలమటించే అభాగ్యుల్ని చూడు కరుడు గట్టిన కన్నులలో వేదన చూడు కూడు గూడు గుడ్డలేని అనాథల ఆ ర్స నాదం విను ఆళలన్నీ అణగారిన ఆడ్తపడచుల గుండె ఘోష వినిపిస్తుందేమే చూడు వీ హృదయం అట్టడుగుూఅర్టలలో ఉప్పెన ఉవ్వె _త్తున లేచిండ్‌మా చూడు అయితే కదిలిరా దివిసీమకు నేడు ఆదుకో అవని గడ్డను ఈనాడు

67 విగ హం నవ్వింది యం, సీతాకుమారి కాళరాత్రి కపికసిగ కత్తిదూసి వికటాట్టంచేని గుండె లడిరి పోయేలా కొండ లదిరి పోయేలా కొండలాగ బండలాగ తన కోరల క3ెరటాలో కొన్ని వేల (ప్రాణాలను ఎన్నో మూగజీవాలు చిన్ని చితక ముసలి ముతక తరతమ బేధంలేకుండా తరిమి తరిమి ఈన పొట్టన 'పెట్టుకొందిం కూడులేక సీడలేక తనగోడు వినువాడులేక గుడ్డలేక గుడి 'సెలేక సొమ్మసిల్లి కళ్ళు తిరిగి నేలమీద నొరిగి కొమ్మమీద కసృమీడ చెట్టుమీద పుట్టమీద గుడుల గోపురాల మీద బిక్కూ విష్కుమంటు దిక్కులు వెనుక్కుంటున్నారు దారివిడి దేవుడాని టోరుమంటున్నారు వేయిమంది ఏీనుగులై గూడి రొక్కచోట ఒంటరిగా ఒక్క జీవి వంటలన్నీ మంబ గలిస

69

పొడీ యంతయు బూడిదయ్యొ

సాగరమే ఆగ్ని. గుండమై

సర్వము దహించనయ్యె।

'హెలికాప్టర్లలోవ ఆందాసిడర్ల లోన

“జా'న్లు జూచినటుల జూచి

జాలి నిట్టూర్పులను విడచి

వ!

ఊరికొక్క దేవాలయమ్ము

ఉీద్ధరించగలము మిమ్ము:

అనునొక (వినాయకుని

పలుకుల నాలకీంచి

అండము మొండెము విరిగన

(వినాయకుని వి[గహమ్ము

బొజ్జ క5దులుచుండ నవ్వె,

0 (భర్ష అల్లి బి ఇల నిపుర బుద్ధ నాగేశ్వరరావు ఓ దేవకలారా। వై భవోపేతమైన మీ గత చరిత్ర ముగుస్తుందని కాబోలు ఉప్పెన రూపంలో. ముష్కరంగా విరుచుకు పడారు ణ మీ ఉనికీని సుస్థిరం చేసుకొని మీ అధికారాన్ని భ్యదపరచు కోవాలని కాటోలు మానవాళి మీద కతీకటారు క మ.

ఉ9 ఉజ్వలమైన మానవచర్మిత తిరగవేసి చూడండి- మిమ్ము సృష్టించింది మానవుడు..కీర్పించింది మానవుడు మహాపళయాన్ని సృష్టిస్తారని..నూతన సృష్టి జరివిస్తారని (వాసిందీ మానవుడే; అంక మానవుడు అమరుడన్నమాట (వళయానికి ముందు..ళరువాత తను వున్నాడు ప్రతీ (ప్రళయానికి తరువాత యినుమడించిన ఉత్సాహంతో ఉ శ్సేజలతో నూతనళక్తిని దుఃఖంతో (కోధంతో అతడి ముఖం నంఘటితళ క్రిని (ఫోగు చేసుకొని విజయకొాంకతో విజృనఖిస్తాడన్న సంగతి ఇప్పటికీ మీకు ఆవగత మవలేదన్న మాట మీరు అనాచుకులే కాదు అవివేకులు కూడానూ మానవుడి శక్తి యుగాలు గడ్‌చినా మీకు అర్థం కాదేమో? స్‌ త్ర ఆ రాత్రి జీడిగుంట వెంకటావు

నంగిళల రలాంటి

అలల చష్వుళ్ళ వెనుక

కోరలు విబ్ప* మృత్యువు

ఫళయ తాండవం

అందంగా మందంగేసోగా

మలయ మారుతతి

ఆనాదొక

70 (ప్రభంజనం సూర్యుడు తెగిపోయాడు ఆకొశం నిండా చీకటి అలుముకుంది అది (వకృతి విలపించిన విషాద సంగీతపు కొళర్మాతి అదే తుఫాను ర్నాతి ఎక్కడుంది ని మానవత్వం తురగతు ర్తి విశ్వనాథశాస్త్రి అటు తుఫాను "పెను తుఫాను తజళించింది కోస్తాను తల్లుం బిడ్డల ఆ ఏడ్చులు అా్నార్తుల ఆ ఊడ్చులు నిట్టార్ను లు హృదయ విదారకం యిది అదనా 5 శేబరాలను కత్తులతో కోసి మాతృ మూర్తుల మాంగల్యాలను అడ పడచు ఆభరణాలను అ హరించ టానికీ ఓ ఒనిషీ ఎక్కడుంది నీ మానవతం ఎప్పుడు పోతుంది సీలో యా దానవత్వం-

క్‌ జి అల్ల సరదా కోసం ఆడిన నాటకవూ * మాస్కోోళ్ళ, వనమాలి ఉవ్పెన చూసి రాతి గుండియ నాది కరిగి పోయింది సీళ్ళింక్‌ పోయిన కళ్ళు వర్షించాయి...నాకెవ్వరు భేక కుమిలి కుమిలి ఏడ్చాను గుండె పగిలి పోతే బాగుండునని ఏమిటో విధి వై పరీత్యం ? నరదాక్రై ఆ జగన్నాటక స్యూూతదారి ఆడీన నాటకమ్లా ? రుదుడు త్తన దేవికి కాలకేప నిమిత్తమె వ్‌ర్పించిన (హశయ శాండనమా ? ఓ ఆది శక్తీ నువ్వు దేవతవో (ప్రకృతివో కాని సీ శవరిచ్చారీ హక్కు (ప్రశాంత జీవితాల్లో చిచ్చు పెట్ట డానిక్సీ తన్నీళ్ళకు కరగలేదా నీ మనసు పసి కూనల ఆక్రందనలు వినపడ లేదా? (బ్రతుక్కోనం పెనుగులాట వ్లీట్టు అర్థర్త కొనిదా. భయంకర వికటాట్ట హ్యాప్రం చేస్తూ తృటిలో జీవితాన్ని ఆళయాల్ని. ఆనందాల్ని సుతారంగా నీలో ఒక్క పొంగుతో యిముడ్చు కున్నావే ఓ (ప్రకృతి : ఎవరిమీద నీకింత ఆగ్రహం అనాటి ఫరిమ హాంపలు వివేకానంద దయానందలు

బటి

ఈనాడు లేరనా ?

గాంధీ లాంటి త్యాగ మూర్తులు ఇక రారనా ?

ఓ అనంత జలరాళీ ; నిర్ణయతో అమాయకుల్ని నీలో లాక్కున్నావే పి దురాగతాల్ని ఏమని నర్హించను ఎలా రాయను ?

మాటలు రాక మూగపోయాన వార్ని ఇంటర్వ్యూ చేశాకనా ? భయంకర దృశ్యాలతో మఠి పోయి పిచ్చి చూపులు చూసే

తళ్ళ నడగనా ఏం రాయాలని ?

ఆ దౌర్భాగ్యుల కన్నీళ్ళు తుడిచి మూగ బీనలత

స్వాంతన పలికేది ఏలగనా ౯

సీస మూనవులను మించిన శక్తి ఉందని మరువలే దెన్వరూ

నీవు ఆపరకొాళివని తెలియందెన్వరికి

మరినసీ ఐల (ప్రదర్శన ఎందుకు ?

“జీవిళం క్షణికం” అనీ గుర్తుకు తేవాలను కున్నా వా?

జీవితంలో సుడిగుండాల కష్టాల నెదుర్కోలేక నీ అండ చేశే వారివి సీవెఆ సుడి గుండాల్లోకి లాగికే

ఏ దేవుడి దగ్గర మొర పెట్టు కోవాలి ?

కాపాడనుని లంచం పెట్టితే నీలాగ రక్మీంచేవారు మరెవ్వరున్నారు? తెచ్చావు ఉప్పెన

ఆచి అందరి నోట మట్టి గొట్టి పోయింది

సీ భీభళ్సాక్ళతిని విశ్వరూప సలిదర్శన౦ గావించావు జీఏౌల్నిిన్నా భిన్నం చేసన ఘనత దక్కింది సీశేగా

వర్గం స్యబారణైలడ్షల అవగతమయ్యే దెప్పటిక్‌

(గలగ- | (ర్య క్‌ ౯ పలకా , ప్‌ | ఖై

లు టు మ! ర గ న న స స్త య టం! స నా లో. తలే. గో క లొ సో య సత [| రు నం మ సల సట్టిసడ్‌ మ్‌ సన వ తన టం లు? యన ల ౧ . టలు చట. క త త న్‌ా ఫే భ్‌ నే ప. పోచ సన. ళు .. స మ ల్‌ సల న మట నా న్‌ యనిన కం. [ టి. ౨. వై! గ్‌ 0 గం సట. తీసాక ణక ౧ టన. |. నఖ న చ టి న మో ప స్‌ వత్త నవ లే స స త నం స. క; న. స ల స. ళం. మ మం. ల సు త గళ్ల స వ న య్‌. సం మ టట. క 7న ఖై మ మం... క స్‌ | లో | స. టి స నష కన? నయనే స | | ర్ట ర రో య యన (0. స గ్గే శ న ళో క. నో టం యయిన త. లో టో... న టట యం బ్‌ సరం... న. నటనల సం న ఈ న మ