Telugu Kabiru - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ం లా లో; , న గు) లో నా యస క

వింగ౧౫(64 జాతీయ జీవిత _గంథమాల 03 వ న స తంటనింత4రి, తచ నః వరవస్‌నాల్‌ తివారీ అనునాటోం ౯ డా! స. నరనించాశావ్త (అమరేంథ్ర) నేషనల్‌ బుక్‌ (ఉస్‌, ఇండియా

70 న చె త 1 న్‌ [ఈ ళో? 1గంరాలయ ౮ 6 సు లో లాలి స్టా శా య]... హైడందా క పం దా (వథమ ము,దణ : 1972 (శక 1893) ద్వితీయ మ్యుదణ : 1991 (శక 12) ఛి వరస్‌నాథ్‌ తివారీ తలుగు అనువాదం (లి నేషనల్‌ బుక్‌ టస్ట్‌, ఇండియా రూ. 90 206 ౧౯464) క్రైరక్టరు, నేషనల్‌ బుక్‌ _టస్ట్‌, ఇండియా ఎ-క్‌, (గీన్‌ పార్కు, కొత్త ఢిల్లీ-110 016 చే వచురింవబడినది.

నుమారు అయిదువందల యాల్లై నంవత్సరాలకిందట కాశీవట్టణానికిచెందిన వీరూ అవే సాలెకులస్తుడూ ఆతవిభార్య సీమా లహర్‌ శారా అనేపదేశంలో ఒక ఆనాథబాలకుని కనుగొన్నారు. ఆ డంపతులకు వివాహం జరిగి ఎక్కువ దినాలు కాలేదు, కనక కొన్నిచిక్కులు ఏర్పడినాయి. ఆ+ళవు చాలా ఆందంగా వుండటంచేత వారికి వదిలిపెట్టటానికి మన సొవ్సలేదు. అ ॥కు వును తీసుకువెశ్తే లోకులు ఏమనుకుంటారో అనే భయం వాధించిందిం భార్యా భ_ర్తలనుధ్య కొంత చర్చ జరిగింది జాగర్తగా ఆలోచించవలవిం దవీ తొందరపాటు తగదవీ వీరూ హితటోధచేశాడు. కొని నీమా హృద యంలో మాళృసేమ నెల్లి విరిసి ఆ పిల్లవాడిని తీసుకువెళ్ళి పెంచుకుందా మనవి పట్టుపట్టింది. చివరికి వీమానూట నెగ్గిందని మనం వూసించవడ్చును.

వీరూ కాశీనగరంలో ఇప్పుడు కవీర్‌చౌరా అనీ. సీరూతలా అసీ పలువ ఐడుకున్నప్రాంతంలో కాపురం వుండేవాడు. శజువును తీసుకుని తను వివా పానికి వెళ్ళారు. ఒక మళటోధకువిపిలిచి పిల్లవాడికి "పేరు పెట్టనలసిందని అడిగారు. ఆ మఠటోధకుడు నామకరణంకోనం కొరాన్‌ (గంథాన్ని నంవ్ర దించగా ఆరేవియన్‌ భాషలో దై వనామాలైై న కనీర్‌. కుబా, అక్బర్‌ వంటివే లభిందాయి. నుల్నీమళ్లీ ఆ సవిత్ర్యగంథాన్ని తిరగవేయగా వైవనరమైన నామౌలే ఎదురై నాయి. ఇతర మఠటోధకులను ఆడిగినప్పటికీ వాహ్ల ఆదే మాట చెప్పారు. టోధకులు భయపడి ఆ 4శువును చంపివేయనలపిందనీ లేకపోతే ఏదై నా ఉప్తదనం రాగలదనీ వీరూకు నలవా యిచ్చారు. మఠ టోరకుల నలహా[వ్రకారంగా నీరూ ఆ4ీళువును కత్తితో నరకాలని (వయ

వ్‌ కబీరు: త్నిందాడనీ, కొవి ఆశికువుకు దెబ్బ తగలలేదవీ ఒక కఠ చెబుకారు. ఈ కథ ఎంతవరకు నిజమో చెన్పటం కష్టం. అదంవతులు శళువును వంహ రించలేకపోయారు. ఆ'సేక్షతో ఆవిడ్డను పెంచారు. మఠటోధకుని ఆజ్ఞను ఆఅ దంవతులు శరసావహించలేకపోయారు,

చివరికి ఆ శికువుకు కీర్‌ అని 'సేరుపెట్టారు. కనీరు ఎన్పుడు అన్మిం ఛాడో విర్చారణచేని చెన్పటం కష్టం. కబీరు జన్మదినాన్నిగురించి వద్యం ఒకటి వున్నది. కాని ఆది ఎంతవరకు నత్యమో, ఎవరు రచించారో తెలు మకోలేము, ఆ వద్యం[వకారం కబీరు వ్నికమశకం 1455 నంవత్పరం గడీచినతరునాత అంహే క్రీన్తుళకం 1888-వ నంవత్సరంలో జ్యేష్ట పూర్ణిమ వాడు సోనువారం జన్మించీనట్లూ, ఆనాడు వటసావ్వితి పండుగ అయినట్లూ విదితమవుకుంది. కబీరు అనుయాయులు ఆయన జన్మదినం (వతి నంవత్ప రఘూ వటసావిత్రి ఉత్స్పవంనాడు జరుపుకుంటారు. కొందరి అభ్మిపాయం (వ్రకారం జ్యేష్ట పూర్ణిమ పోమవారంవాడు రావటం 1456 లో జరుగుతుంది కాని 1455 లో కాదు. 1455 వ నంవత్సరం గడిచాక అంటే 1436వ వంవత్పరంలో త్యేష్ట పూర్ణిమదినాన సోమవారంనాడు కవీరు జవ్మించాడవి చెన్పవచ్చు. మరికొందరు కవీరు జీవితంలోని ఇతరనంఘటనలతో నమ న్వయం కుదర్చటంకోనం ఆయన ఇంకొక పాతిక ముప్ఫైనంవత్పరాలు ముందుగా జన్మించినట్లు అభిపాయవడుళున్నారు.

కలీరు జన్మవృ త్తాంకావికి సంబంధించినగాథలు అనేకం (వ్రచారంలో వున్నాయి. అందులో ఒక కథ ఈవిధంగా వుంది. ఖక నా డొక (బ్రాహ్మ ఖుడు తన వితంతు పత్రికను వెంటపెట్టుకుని స్వామి రామానందువి దర్శ వానికి వెళ్ళడు. ఆమె రామానందునికి పాదనమస్కారం చేసింది. ఆమె వితంతుననేసంగతి తెలియక రామానందుడు *నీకు త్వరలోనే ప్వక్రుడు అన్మిస్తాడు" అని దీవించాడు. మహనీయుల ఆశీర్వచనం అమోఘం కనక

కవీరు వ్‌ క్యవకారం జరిగితీరుతుంది. కొన్నాళ్లతరవాళత ఆ విఠంతుపుకు ప్మతు డుద యించాడు. అఆసవాదులకు భయవడి ఆమె తనళువను లహర్‌తారాలో కొలనులో వడ వేసింది. కొందరు ఈ నంఘటనకు ఒక అద్భుశాన్ని జఠవరి చారు. ఆ వనిత వితంతునని తెలుసుకున్నాక రామానందుడు “నిడ్డాః నేమ అన్నమాటకు తిరుగులేదు, అందువల్ల పీకు ఏకళంకమూ రాదు. నువ్వు (ప్రసవించే బిడ్డ ఒక సాధుషుంగవుడు అవుతాడు” అన్నాడట ఆ వితంతువు. చేతిమీద ఒక కురుపు లేచిండట. అది బాగా ఎదిగినతరవాత బద్దలై అందులో మంచి ఓక మాంనపుముద్ద లైట వడిందట. లైటికివచ్చిన కశణమే ఆ ముద్దకు శళువురూనం ఏర్పడిందట ఈ కథ్యవకారం కవీరు అనలు'పేరు కరపీరుడు, అంటే చేతినుంచి వుట్టినవాడు. ఈ కథ ముఖ్యోద్దేశం ఏమంటే -కవీరు స్రీ గర్భంనుంచి జన్మించలేదని (వతిపాదించటం. ఇంకా ఆశ్చర్యకరమైన కథ మరొకటి వుంది. ఒకనాడు లక్ష్మీదేవితో నరననల్లాపాలాడుతున్న వి్లుమూర్లి;ఆమెకు ఏమాటా చెన్సళుండా చివా లునలేచి వెళ్లి పోయాడు. లక్మీదేవికి కోవం వచ్చింది, అమెకోవం చల్లా రృటంకోనం విష్ణుమూర్తి తన భక్తులలో ఒకడు ఆనదలో చిక్కుకుని మొర పెట్టగా అతన్ని రడీంచటంకోనం ఉన్నపాళాన లేచివెళ్ళానని చెప్పాడు, వాకంపే ఆప్తలయిన భక్తులున్నారా అని లక్ష్మీదేవి (వళ్న వేసింది. ఎందరో వున్నారవీ, వాళ్ళు ఆవదలో ఆ్యకంది స్తే వెంటనే తాను వెళ్ళి కాపాడవల పిన కర్తవ్యం వుందనీ విష్ణువు నమాధానం చెప్పాడు. లక్ష్మీదేవి అభిమానం దెబ్బతిన్నది. తనకు అడ్డువచ్చి అనమానం కలిగించిన ఆవ్యక్తి భక్రిని వరీశించాలవి అనుకున్నది. వెంటనే తోటమాలి భార్యరూపంధరింలి భూలోకావికి వచ్చింది. అద్భుతమైన పుష్పవనాన్ని నృష్టించింది, అదారినే రొమానందస్వామి వస్తూ తోటలో (వవేశించాడు. పూజకోనం రెండు పుష్పాలు కోయగానే “ఆగు. నువ్వు దొంగతనంగా పూలు కోన్తున్నావుి

4 కవీరు అని లక్ష్మీదేవి కేకలు వేపింది ఆ రెండుపూలూ తోటమాలి భార్యమీదికి విసిరేసి రామానందస్వామి వెళ్ళిపోయాడు. ఆయన వెక్కి. తిరిగి చూపే నరికీ అతి ముందరమైన ఆ పృస్పవనం ఆదృళ్యమైపోయింది- పరమళభక్తు దైన రామానందువిపైన డొంగతనం నేరం మోపగలిగానవే నంతోషంతో అత్మీ దేవి వైకుంఠానికి తిరిగివెళ్ళి విష్ణుమూర్రికి జరిగినదంతా చెప్పింది. ఆ రెండుస్పవ్వులూ ఆయనకు విదర్శనంగా చూపటంకోనం చీర మడతల్లో వాటికోసం వెదికింది. ఆ పువ్వులకుబదులు ఒక అందమైన బాలుడు కవిపిం చాడు. “ఇదేమిటి ౩" అని ఏమీ తెలియనట్లు ఆశ్చర్యం నటిస్తూ వివ్లుమూలర్తి ఆడిగాడు. లత్మీదేవి ఏమీ చెప్పలేక తికమకపడింది. తన పరాజయాన్ని అంగీకరించింది. "ఈ బాలుడు ఎక్కడ దొరికాడో అక్కడికి తీసికెళ్ళి వదిలి పెట్టు. నా భక్తాగేసరుడుగా ఈ నాయుడు. ప్రపిద్దిపొందగలడు' అన్నాడు, అత్మీదేవి ఆ బాలకుని తీసికెళ్ళి లహర్‌తారాలో కొలనులో తామరాకుమీద పడుకో బెట్టి వచ్చింది, అశికునే కలీరుగా లోకంలో "పేరు పొందాడు. ఇంకొక గారప్రకారం కలీరు శుకదేవుని అవతారం. మానవ కళ్యాణం కోసం శుకదేవుడు నుక్లీ అవతరించాలని శివుడు ఆదేశించాడట. కిందటి జన్మలో శుకదేవుడు మాతృగర్భంలో పన్నెండునంవత్పరాల సుదీర్చ యాతన అనుభవించి వున్నాడు. అందువల్ల ఇంకొకసారి గర్భవాసపు చెజ అనుళ వించటం ఆయనకు ఇష్టం కాలేదు. అందునల్ల ఒక శుదక్రిలో తామ వ్రవే శించి దానిని గంగానదిలో పడ వేయమన్నాడు, అ శుకక్తి (సనాహంలో తేలి పోయి లహర్‌తారాలో కొలనులోకిచేరి ఆక్కడ ఒక తామరాకుమీద బద్ద అయింది. ఆందులో నుంచి ఒకబాలుడు బైటికి వచ్చాడట. ఆ బాలుడే కలీరు. కవీరు నిర్యాణం చెందినతరవాత ఇబువంటికథలు ఎన్నో [ప్రచారంలోకి నచ్చాయి. ఊహలతో వన్నెలూ చిన్నెలూ దిద్దిన చిలవలూ సలవలూ అల్లిన కతలు ఇవన్నీ. లక్ష్మీదేవికి శుకదేవువికీ [వ్రమేయం కల్పించినకథలు పురాణ

కపీరు క్‌ యుగావికి చెందిన కల్పన ఇందులో మొదటికతలో కొంత వాస్తవాంశం ఆధారంగా కనిపిస్తుంది. కొవి కబీరు అనుయాయులు ఈ కథలను వేటిసీ విశ్వపించరు. కబీరు వారి అభిప్రాయం (ప్రకారం అయోనిజుడు. నత్చురువు దైన వరమాత్ముని అంళగా భావిస్తారు. అందువల్ల కవీరు జననమరణా లకు ఆతీతుడవి వారి విశ్వానం+ అటునంటి దివ్యాంశనంభూతుల అవతర జూవికి అనసరం ఏర్పడినప్పుడు వారు నంకల్పమాత్రంచేత నే .వరాకారం ధరించి ఆవిరృవిస్తారవి వీరి అభ్నిపాయం, గతించిన మూడు యగాంలో కవీరు పదమూడుసార్లు అవతరించాడట, తఠీయుగంలో. పద్నాలుగోసారి కవీరు అవతరిందాడు, వికనుశకం 1455 లో కాశీనగర సమీపంలో వున్న లహర్‌తారా (గ్రామంలో నత్సురునువి దివ్యకాంతి జ్యేష్టపూర్ణిమనాడు భూమి పైన అవతరించిందని వీరి నన్ముకం. ఆ జ్యోతి ఆవిర్భఏంచే శుభముహరూ రంలో అష్టానంద వైష్ణవుడనే భక్తుడు కొలనువద్ద వున్నాడు. అకాశంలో మబ్బులుకమ్మి నన్నటి జల్లు పడుతున్నది. మధ్యమధ్య వీకటిని పటావంచలు చేన్తూ మెరుప్పతీగెలు తళుక్కుమంటున్నాయి. అ కాంతిలో మధుపాలు రుంకరిస్తున్న వికపితకుసుమూలు మెరుస్తున్నాయి. ఆ దివ్యప్పరుముని మహా (ప్రకాశంవల్ల అష్టానందుడికళ్లు మిరుమిట్లుగొలిపి దిగ్భ్రాంతి కలిగింది. తాను చూపిన అద్భుతదృళ్యాన్ని తన గురువైన రామానందస్వామికి వివే దించాడు. "ఎవరిని దర్శించి ధన్యుడివైనానో ఆ నత్పురుషుని నామంతో అచిరకాలంలో ఈ భూమి (ప్రతివ్వవిస్తుంది అవి రామానందస్వామి అన్నాడు. ఆదివ్యకాంతి ఒక బాలకువిరూవం ధరించింది. కొలనులోనవి తానురాకు ఆ బాలునికి శయ్యగా అమరింది, ఆ శిశువే సీమాకు దొరికిన దివ్య వాలకుడు. కవీరుళాఖకు చెందిన (గంఠాలు వీరూ నీమాలు పూర్వజన్మలో ళంగీ కులావికి నంబంధించినవారవి పేర్కొంటున్నాయి. నారికి సుదర్శన్‌ అనే

శి ఠకవీరు కుమారు డుందేవాడనీ, ఆతను గొప్ప భక్తుడనీ చెబుతున్నాయి. అందువల్ల తరవాత జన్మలో వారిద్దరూ (బ్రాహ్మణకులంలో పుట్టి, నరహరి, లచ్చిమా అవే నామాలతో చందనర్‌ అనే పట్టణంలో జీవించారు. వారిళకక్రీకి నంత సంచి భగవంతుడు వారికి కబీరును ప్యుతుడుగా ఆమ(గ్రహించాడు, అజ్ఞానం వల్ల కవీరును దై వ్యవసాదంగా వారు గుర్రించలేకపోవటంనల్ల ఆతమ అదృళ్యమైపోయాడు. వాళ్ల దుఃఖానికి అంతులేదు..ఇద్దరూ మరణించి కౌశి నగరంలో సాలెకులావికిచెందిన వీరూ వీనూ అనే దంవతులుగా జన్మిం చారు, మిగతా కథ ఐంఠా మామూలుగానే సాగుతుంది. ఒక్క తేడామ్మాతం కనిపి స్తుంది. మతబోధకుడు కాజీ వీరూతో శిశువుకు నామకరణం చేపే వందర్భంలో బిడ్డను చంవవలసిందని ఆజ్ఞాపించగా వీరూ కత్తి పైకి ఎత్తి వప్పుడు శళువుగావున్న కబీరు ఈ వదం ఆలాపించినట్లు చెబుతారు.

“నేను మీరు తెలుసుకోలేన్మితావునుంచి వచ్చాను,

ఎవరూ నారహస్యాన్ని భేదించలేరుః

నాకు పుట్టుకలేదు, గర్భవాసం లేదు.

వేను ఒక సాలెవావికి వనంలో దొరికామ

వేను భూమికీ ఆకాళానికీ చెందను.

వేను అష్టేయడను, ఆప్రమేయుడను.

విరంజన దివ్యకాంతి నా నామధేయం.

విరాకార సాకారుడను, నా నామం కవీరు,

గతజన్మలో చేసిన వాగ్జానం(్రకారం నేను ఇక్కరీకీ వచ్చాను.

ర క్రమాంన శల్యాలకు నేను అతీతుడను.

నేను కాలాతీకుడను; మీ భయాలు పారద్రోలి

మిమ్ము తరింసజేయటావికి వచ్చాము."

శనీరు 1

ఈ సదంలోవున్న పూర్వజన్మ(వనక్తి- పైన వివరించాను. కవీరు వత్యాయుగంలో భత నుకుతుడనే పేరుతోనూ, (శేతాయగంలో మణీందు డనే పేరుతోనూ ద్వావరంలో కరుణామయుడనే పేరుతోనూ. జన్మిందాడు+ ఇది ఆ మకఠస్తుల నమ్మకం. విశ్వానం మూలాధారంగాపున్న నమ్మకాలను కాదనటానికి వీలులేదు. అటువంటి నమ్మకాలకు కొంత (ప్రాముఖ్యం వుంది, కొవి వాటికి మితిమీరిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వరాదు. మరి ఈ గాథరన్నిటిలోనూ లౌకికదృష్టికి ప్వీకారయోగ్యంకాని ఆంళాలు కనిపిస్తాయి.

ఈ కథ లన్నిటినీ సమన్వయి ఫ్రే తేలే సారాంశం ఏమంటే కబీరు కల్లి దంగడ్రుల్నిగురించీ జన్మస్థలాన్నిగురించీ వీర్ణారణగా చెవ్చటం కష్టమని, అన్ని గారల్లోనూ లహర్‌తారా (ననక్రి వున్నది. కావి కబీరు జన్మస్థలం అహర్‌ కావా అనే ఆంశం అందరూ ఆంగీకరించడంలేదు. కొందరు అజొంగర్‌ జిల్లాలోవున్న బెల్‌ హరా పట్టణంలో కవీరు జన్మించినట్లు వాదిస్తారు. భాషా ప౦ణామాలను ఆమసరించి బెల్‌హరాయే అహర్‌తారా అయిందని వీళ్ళ ప్రతిపాదన. ఎంత విచారించినా బెల్‌ హరా ఎక్కడ వున్నదో తెలియబేదుం ఆది ఆజంగర్‌జిల్లానుంచి కాశీకి ఎందుకు మారిండో బోధపడదు. మరి కొందరు కబీరు మఘర్‌ అనే పట్టణంలో జన్మించాడనీ మఘర్‌లో నే సరమ పదించాడవీ అభ్నిప్రాయపడుతున్నారు.

వాళ్లు తమ వాదానికి ఆధారంగా కవీరు రచించిన ఈ వం క్రివి 'సేర్కొం టున్నారు :

వేను మొబ్బమొదట మఘర్‌లో ఈ లోకొన్ని దర్శించాను. తరవాత

కొశీలో స్పిరపడ్డాను.

ఇక్కడ ఒకచిక్కు వస్తున్నది. ఈ నంక్రి కబీరు రచించినదేనవి విర్యా రణగా చెన్పటానికి వీలులేదు. ఇటువంటి వం క్రులూ వదాలూ ఎన్నో ఇతరులు తాపి కనీరుకు ఆపాొదించివట్లు తోస్తుంది. కర్తృత్వం విర్థారణకాని ఈ

$ ళపీరు నం క్తులను దార్మితకాధారాలుగా వరిగణీంచటావికి వీలులేదు. కవీరును నీరూ వీమాలు పెంచి పెద్దచేసినట్లు విశ్చయంగా చెప్పవచ్చు. వీరూ నీమా దంవ తులు కాశీలో నివసించినట్లు విశ్సృయంగా అనవచ్చును. కవీరు బాల్యాన్ని గురించికూడా ఎన్నోకథణు ఇటువంటివే (వదారంలో వున్నాయి. కబీరు ఎటునంటి ఆహారమూ పుద్చుకోకుండానే పెరిగి పెద్దవా డయాడంటారు. పెంచిన తల్లిదండ్రులు అతను ఆహారం ఏదీ పుచ్చుకోక వోవటంచూని చాలా బాధపడ్డారు. వాన బతినూణకోగా చిసరికి కలీరు పాణు (శ్రాగటావికీ ఆంగీకరించాడట. ఆయన (శ్రాగేపాలు ఈవిధంగా లభించే వట. దూడలేని ఒక అవు పొదుగుదగ్గర పాలకుండము వుంచేవారు. కవీరు ఆ వంక చూస్తూ పాలు కావాలని అనుకోగానే. ఆవు పాలు చేసేది. పాత విండిపోయేది. ఈవిధంగా లభించిన పాదనుమాతమే కవీరు క్రాగేవాడు. ఇస్తాం మఠానికిచెందిన సాలెవారికుటుంబంలో కవీరు పెరిగి పెద్దవా నప్పటికీ రామా, గోవిందా, పారి అనే భగవన్నామాలమీన ఆయనకు (పీతి. అప్పటి ముస్లిం పరిపాలకుడు వరమత నహనంలేని సంకుచికత్వం కల వాడు. అనహనంవల్ల ఇతర మఠన్తులను పాంపించటం పరిపాటిగావుండేది. అందువల్ల పొందూ మహమ్మదీయ మతఠస్తులమధ్య మై(త్రీభావావికిబదులు ద్వేషమే ప్రబలంగా వుండేది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో కబీరు రామనామం ఉచ్చరించడం సాలెకుటుంబంలోనవివాళ్లకి బాధాకరంగా వుండేది. అతని ధోరణిచూవి చాలామంది ముస్లిములు ఏవగించుకున్నారు. కలీరు పెద్దవా 'రైనాక మఠవిరోధిగా తయారవుతాడన్నారు. వరధనాన్ని హరించి, కవట నటనలతో లోకాన్ని వంచించి, అమాయకులను సం౦హరించినవాడే మఠ విరోధి అవి కనీరు వాళ్ళకి నమాధానం చెప్పాడు. కవలీరు రచించిన అనేక చదాలలో ఈ భావమే (వకటితమవుకున్నది. ఇవి విజంగా ఆయన రచనలే అని నిరూపించవచ్చును. ముస్లింకుటుంబంలో పెరిగినందువల్ల ముందుగా

కవీరు ఖి ఇస్తాంమళ స్తులనే విమర్శించాడు. ఒక వదంలో ఇస్తాం మఠటోధకుని రామ చానుం న్మరించి కాలిన్యాన్ని వర్తించవలపిందవి హిఠటోధ చేస్తాడు. మతఠ్యగంథాన్ని వదిలేపి రాముని న్మరించు ఓ ఉన్మత్త కఠినాక్ముడా; తురకలమాట నేను వినను రామనామ క్షీర్తనమే కబీరుపాటకు వల్సవి. ఇంత సూటిగానూ కవీకు వేదపురాణాలను నిరసించాడు. కనీరు స్మరించే రాముడు హిందువుల దేవుడుకాడు, రామనామమే కబీరుహృదయాన్ని చూర గొన్నది బాల్యంలో కవీరు రాముని ధ్యావిస్తూ తన్మయుడొతూ వుండేవాడు. అ పారనళ్యంలో కులవృ త్తిమయెన నేతపనివి విన్మరించేవాడు. ఇతనిపరిస్థితి చూస్తే నీమాకు మతిపోయిన ట్లనిపించేది ఈ నూర్చుడు ఎప్పటికైనా దారికి వస్తాడా? ఎల్లా పొట్టపోసుకోగలుగుతాడు? మగ్గం నేయటంవల్ల రాననామన్మరణకు అంతరాయం కలుగుతున్నదనేవాడు కలీరు. అమ్మా నువ్వు దిగులుచెంద నవనరంలేదు. ఈ మూడులోకాలనూ పాలించే పర మాత్కుడే మన కుటుంబాన్ని పోషిస్తాడు అనేవాడు. కవీరు పడుగుపేకల గొడవ వదిలేకాడు నిలువెల్లా రామనామమే లిలించుకున్నాడు. కబీరుతల్లి కలనరవడుతూ కన్నీరు పెట్టుకుంటుంది. భగవంతుడా ॥ వీ విడ్డకు జీవనోపాధి ఎల్లాగు ? అంటూ ఠల్లడిల్లుతుంది.

10 కవీరు

మగ్గంపై న మాలు వేయగనే

మరుపష్షన వడతాడు నా రాముడు

నామౌటవిని డిగులువీడు తల్లీ

వకలలోకనాధుడే మనకు అన్నం పెట్టి ఆదుకోగలడమ్మా 1

హిందూదేనతల నామాలమ స్మరిస్తున్నాడవి కబీరుమీద ముస్తిము లంద శికీ కోనం, అళను న్మరించేరానముడు హీందువులదేవుడు రాముడు కొడవి హిందువులకుకూడా కవీరుమీద ఏవగింపు, విగ్రహారాధనమూ, ఆంటరావి తనమూ, ఇతర హైందవాచారాలూ కనలీకు తీవ్రంగా విమర్శించాడు. కావి బాహ్యవేషంలో కలీరు వైష్ణవభ క్తునిలాగా వుండేవాడు, ఇదిచూని

(వ్రాహ్మణులు కంటగించుకున్నారు. ముస్తింకుటుందింలో ప్పట్టినమనిషి వైష్ణవవేషంలో నంచరించటం కూడని సాహసంగా వారికి తోచింది, నువ్వు ఏ గురుపుదగ్గక ఉవదేశం పొందావవి తరుచు (వ్రళ్నించేవారు. వైప్పవనంట దాయంలో గురువు ఉసదేశంలేకుండా చు కలగదనే నమ్మకం. కనక కటీరు చిక్కున పడ్డాడు. అప్పుడు వైస్ణవభ క్తులలో అ్యగగణ్యురైన రామా నందస్వామి కొశీలో నివవిస్తూవుండేవాడవి అంటారు, రామానందునివద్ద ఉవదేశం పుచ్చుకోవాలని కబీరు అనుకున్నాడు. కాని రామానందుడు ఒక పాలెమవిషికి ఉపదేశం ఇచ్చి శమ్యుడుగా స్వీకరిస్తాడా ? కబీరు ఒకమార్గం ఆలోచించాడు, (ప్రతిదినమూ (ప్రభాత వేశ రామానందస్వామి గంగాస్నానావికి వెళ్ళేవాడు. ఆయన నడిచివెళ్ళీదారిలో కవీకుపోయి. కూచున్నాడు. కొంఠ 'సేవటికి రామానందస్వామి ఆ దారివెంబడే వచ్చి రామరామ అంటూ కలీరును. దాటి వెళ్ళాడు. రామనామం తనకు గురువు ఉవదేశించినట్లుగా కవీరు నంతోషవడ్డాడు. ఇంటికి వచ్చి జవనూలను చేతబట్టి తమ రామానందువికి శవ్యుడిన్నై నానవి అందరితోనూ. చెప్పాడు. కొందరు ఏమంటారంటే

కవీరు 11 ఆ మనకరీకట్లో రామానందుడు పావుకోళ్ళతో కవీరుము తొక్కి అతని శరీరం తగలగానే. 'ఓ రామా :” అన్నాడవీ ఆదే కబీరు తనకు ఉవదేశంగా భావించుకున్నాడనీ చెబుతారు. కవీరు వేషభాషలుచూపి తల్లిదండ్రులు వీరూ నీమాలు చాలా కలవర వడ్డారు. తమ ఇస్తాం మతావికి విరుద్దంగా వైష్ణవులందరిలాగా నుదుటిమీద గంధం పూనుకుని కంఠంచుట్టూ తులసీమూల వేనుకువి వ్యవహరించటం వాళ్లకి గిట్టలేదు. ఒక ముస్సింమత స్తువికి ఉపదేశం చేవినందుకు రామానంద స్వామిమీదకూడా హిందువులకు ఆ్యగహం కలిగింది, ఈ నంగతి రామా నందస్వామిదాకా వెళ్ళింది. ఆయన ఆశ్చర్యపడ్డాడు, తను ఉపదేశం ఇవ్వలేదు. కలీరును తనవద్దకు రమ్మవి కబురుచేశాడు. ఆయనదగ్గరకి శవీరు వెళ్ళినప్పుడు రామానందస్వామి తెరచాటున పూజ చేసుకుంటూ వున్నాడు. పూజకు ఠావలవిన వస్తువులన్నీ అమర్చివున్నాయి. ఒక్కటి మాతం లేను. కబీరు తెర ఇవతల నిలదిడి “ఓ మహాత్మా। మీరు తులసీ దళంమాట మరిచిపోయారు, మీ పూజశాద్రవ్యాలలో తులసీదళం నమర్పించ లేదు" అవి వీగ్గరగా అన్నాడు. రామానందస్వామి విష్మికుర్తై పోయాడు. “కలీరూ 1 వా శమ్యుడినవి చెప్పుకుంటున్నావుటకదా ; నేను నీకు ఉపదేశం ఎప్పుడు ఇచా?,ను? అవి రామావందుడు (వళ్నించాడు. జరిగిన నంఘటనను కబీరు వివరించాడు. కావి స్వామికి తృ్త కలగలేదు. “గురువు శిమ్యుడికి ఉపదేశం ఇచ్చేపద్దతి ఇదికాదు" అన్నాడు. “అన్నిశాస్తోలలోనూ రామ వామంకంపే అమూల్యమైన దేమున్నది?” అవి కలీరు (పళ్నవేశాడు, “అది విజమే. భగవన్నామంకం'పే (శేష్ట్మమయినది లేదు' ఆవి రామానంద ప్వామి అంగీకరించాడు. “ఉపదేశం ఇచ్చి శిష్యులుగా వ్వీకరించేవారికి ఇంత కంపే గొస్పరహవ్యం మీరు ఆవిష్కరిస్తారా?" అన్నాడు కనీరు. ఇది వినగానే రామానందుడు నంతసించాడు. తెరలు తొలగించమని కోరాడు. తవీరుకి తన గర్శశమిచ్చి శిష్యుడుగా స్వీకరించాడు.

శి ళకవీరు

ఆవేకనందర్భాలలో తవనుమించిన వివేకం కలీరులోవున్నట్లా గు్దించి శామావందస్వామి సగొరవంగా తలనంచవలిపివచ్చింది. అనేక విచిత్ర చన్ని వేళాల్లో ఈ కఠ ఒకటి. ఒకసారి రామానందువికి నితృదేవత పూజా నమయంలో ఆవుపాలు కావలిసినచ్చాయి. తీనుకురమ్మని కలీరువి వంపిం చాడు. కదీరువెళ్ళి ఒక చచ్చిపోయిన అవు పొదుగుదగ్గర పా(త్రమపెట్టి దాని నోటిముందు మేత వేయటం మొదలుపెట్టాడు. ఎన్నిగంటలు గడిచినా చచ్చిన ఆవు పాలు ఇవ్వలేదు. కనీరు ఎక్కడ వున్నాడో చూపిరమ్మని రామానందుడు కొందరు శిమ్యల్ని పంపాడు. వాళ్ళు తిరిగినచ్చి కలీరు చచ్చిన ఆవుకు పాలుపిదికే విడ్డూరమైనవవి చేస్తున్నాడవి చెప్పారు. అప్పుడు కవీరు తన గురువుగారితో ఇల్లా అన్నాడు: “చచ్చిపోయిన పితృదేవతలకు చచ్చిన ఆవుపాలు నముచితమని తలపోళాను. కావి ఈ ఆవు మేత తినదు, పాలు ఇవ్వదు” అన్నాడు. "చచ్చిన ఆవు ఎక్కడైనా మేత తింటుందా?* అవి రొమానందుడు (వ్రళ్నించాడు, "ఇంతకుముందే చచ్చిన ఆవు మేత తినకపోతే ఎన్పుడో గతించిన మీ పిఠృదేవతలు ఆవుపాలు ఎల్లా తాగగల రండీ? అవి ఎదుర్ముపశ్న వేశాడు. రొమానందుడు బదులు చెన్పలేక పోయాడు,

ఈ కథ విజం కొనవచ్చు, కాకటోనూవచ్చు. కొవి కలీరునుగురించి (వ్రజల మనస్సుల్లో ఏర్పడిన ఆభ్మిప్రాయం ఇందులో (పకటితనువుతున్నది. ఆయన తర్కం అనమానం. ఆయన వివేకం వదునుక త్తిలా మెరుస్తుంది. ఆయన రచినల్లో కబీరు విర్భయమైన న్వతం(తమైన నం(ప్రదాయవ్యతి రేక మైన ధోరణీ (వన్ఫుటమొతుంది. ఆయన తెలివితేటలను హాందూమకాన్నీ ఇస్తాం మళాన్నీ అవరించిన కపటవంచనను బట్టదియలుచేయటావికి వినియో గించాడు. ఇంకొక కథ వున్నది. ఒకసారి ఇద్దరుబ్రాహ్మణులు భగవంతుని తత్వం దై్వైశమా ఆద్వ్వైతమా అని వితర్కి౦చుకుని చివరికి కవీరుదగ్ధరికి

కపిరు న! వెళ ఆయన అభిప్రాయం కోరారు. ఇద్దరినాదాలూ ఓపికగా విన్నాడు. చివరికి ట్టి ఉద్దేశ ౦లో దేవుడి రంగు ఏమిటి? అకునద్చా. వసువువచ్చా? నలుపా? ఎరుసా? అవి అడిగితే ఇద్దరు (బ్రాహ్మణులూ భగవంతుడికి రంగు లేదన్నారు. “భగవంతుని ఛాయ వసిమా, నలుపా?' అవి కవీరు అడిగితే వాళ్లు రెండూ కాదన్నారు. భగవంతుడి ఆకార మెల్లా వుంటుంది? అయన వరిమాణం ఎంఠ అవి కలీరు అడిగాడు. భగవంతుడు రూపాతీతుడు, అప మేయుడు అన్నారు వి్పలిద్దరూ. “మ్మిప్రలారా ॥ భగవంకుడురంగు, వరి మాణం, రూపంలేవివాడయితే ఆయన ఒకడా ఇద్దరా అవి మీరు ఎల్లా లెక్క పెట్టగలరు ? సంఖ్యలలో ఆయన స్వరూపం ఇముడుతుందా? ఆయన దై్యైతమూ కాదు అదైైతమూ కాడు, ఆయన అంతటా అందరిలో వున్నాడు" అన్నాడు.

ఈ నన్ని వేళంకూడా తరవాత కల్పితమైనది కావచ్చు. కాని ఇందులో కవీరువై అరి వ్రస్ఫుటమవుతున్నది+ ఆయన ఒక చోట ఇల్లా అన్నాడు. ఈ వివాదం పరిష్కరించు రామా 1 వీ నృష్టిమీద వీకు మమకారం వుంపే బ్రహ్మ గొప్పా? అయనను నృజీించినవాడా? వేదం గొప్పా? దాని జన్మస్థానం గొప్పా? మనస్సు గొప్పా? దాని ధ్యేయం గొప్పా? రాముడు గొప్పా 1? రామునిమర్మ౦ం తెలిసినవాడు గొప్పా? ఈ (ప్రశ్నలతో కనీరు తికమకపడుతున్నాడు. ఈశ్వరుడు గొప్పా? ఈశ్వర సేవకుడు గొప్పా ? ఎంత సులభంగా కనిపిస్తాయో అంత గంభీరమైన వీ (ప్రశ్నలు;

14 కవీరు కవీకు అమచరులేకాకుండా ఇతరులుకూడా రామానందప్వామి ఆయన గురువు అవి. వాదించేవా రున్నారు. చార్మితకదృష్టితో పరిశీలి పస్తే ఇది అసంభ వంగా కనిపిస్తుంది, స్వామి రామానంద వి[కమశకం 1467? లో సరమపదిం చాడు. కలీరు 1455 లో పుట్టాడు కనక రామానందస్వామి చవిపోయేవాటికి కవీరునయస్సు పన్నెండు సంవత్సరాలు మాత్రమే, ఉపదేశం ఇంకొక మూడు నాలుగు నంవత్పరాలముందు జరిగిందనుకుంటే అస్పటికి 5వీరు మరీ చిన్నవాడు అంత పన్నవయన్సులో కలీరు వైష్ణవనమతం ప్పచ్చుకువి ఉపదేశం పొందివుండటం ఆనంభవంగా తోస్తుంది. అందుచేత కొందరు కవీరు ఇంకా ముందుగానే ఎన్మించాడంటారు. ఆ వాదం ఎంతనరకు సమర్థ వీయమో చెప్పటం కప్పం. కవీరు జననావికి నందింధించిన గాథ లన్నిటిలోనూ రామానందువి

ప్రసక్తి పున్నల్లు మనం గమవిందాం- నమకాలికుల్లో రానూనందుడు పాధు నత్తముడన్నది విర్వివాదం. అంతమ్మాకాన ఆయనకూ కలీరుకూ గురుశిష్య నంబంధం పుండ నవనరంలేదు. విజంగానే కటీరు రబించాడఎ చెవ్పదగిన వంక్తులలో రామానందువిగురించిగావి మరి ఏ ఇతర నమకాలిక సాధువు లనుగురించిగాని (వళంన కవిపించదు. ఆయన రచన లన్నిటిలోనూ ఒక్క శదంలోమా(క్రం మతినుందర్‌ అనే మహనీయుని వ్రన_క్రి కనదిడుతుంది. దాని వల్లవి ఇల్లా వుంది:

నా మతిపోయి రాముని మరిచాను, ఇక జీవితం ఎల్లా సాగాలి?

సుఖళశయన లాలసతో నా కళ్ళు మూత వివ్పలేదు.

ఈ దుఃఖగాత ఎవరికి చెప్పను? ఆనదం చివర ఇల్లా వుంది;

ఇదే ఈగిన అదను, హృదయంలోని నంగతివి బాగా యోచించు.

కవీరు అంటున్నాడు. ఓ మతిసుందరా। విను. రామువిధ్యానమే

అనుభవవీయం ఆనంద(వ్రదం.

కవీరు 16 ఇక్కడ మతిసుందరళట్దావికి మనన్సు సరియైనదారిలో సాగేవాడనే ఆర్థం చెప్పవచ్చు. ఆది ఒకవ్యక్తి నామంకూడా కావచ్చును. మతినుందరు డవే మహనీయుడు రచించిన వవాలు కొన్నిపున్నాయి. కొని కవీరు తన పదంలో ఆమహసీయునే వంటోధించినట్లు విశ్స్చయంగా చెప్పటానికి వీలు కాదు. కనీరు సాధువరేణ్యుడే కొక గృహస్తుకూడాను. నసంసారజీవనం గడుపు తూనే భ క్రిమార్గంలో నంచరించవచ్చునవి కలీరు అల్నిప్రాయం, ఆయన రచనవల్లనూ జీవితకథనల్లనూ ఈ సత్యం విరూపితమపుతున్నది. అనంతదాను అనే పాధువ్త 1645లో కలీరు జీవితచరిత రచించాడు. “కలీరల్‌ సాహెజ్ళీ వంచయ్‌” అవి అ (గంథావికి పేరు, అందులో కలీరు పాలెవాడవి పేర్కొన్నాడు. బట్టలునేప్‌ బజారుకు మోసుకుపోయి. వాటివి అమ్మి వచ్చినడబ్బుతో తనకుటుంబాన్ని పోషించుకోటమే కాక భక్తులకు అన్నదానం చేసేవాడు. ఒకనాడు దిజారులో ఒక వీద (బ్రాహ్మణుడు ఎదుర్తై తనకు విట్ట ఇన్మువి కబీరును అర్జించాడు. తనదగ్గరవున్న వస్త్రంలో నగం ఇవ్వటావికి కటీరు అంగీకరించాడు. కాని ఆ (బ్రాహ్మణుడు మొత్తం తనకు ఇన్మువి పట్టుపట్టాడు. ఆ (బ్రాహ్మణుని 'పేదరికాన్నిచూవి జాలిపడి కలీరు తనదగ్గరవున్న బట్టను పూర్తిగా ఇచ్చేశాడు. సాయంకాలం ఇంటిదగ్గర తన కుటుంబావికి ఆహారం ఎల్లా సమకూర్చాలనే నమన్య తలెత్తింది. రోజూలాగా తనదగ్గిర డబ్బు ఏమీ లేదు. కలీరు మనన్సు వికలమైపోయి ఇంటికి వెళ్ళ బుద్దిప్పట్టలేదు. ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళాడో ఇంట్లో ఎవరికీ తెలియలేదు. మనస్సులో జబాధపడినా ఏమీ చెయ్యలేకపోయాడు. అల్లా మూడుదినాలు గడిచాయి. ఇంటిదగ్గిర అందరూ పస్తు పడుకున్నారు. అప్పు డొక అద్భుతనంఘటన జరిగింది. ఎవరో ఒకమనిషి ఎద్దువీపున అహార వదార్జాలు వేసుకుని కబీరు ఇంటి గడపదగ్గిర పడేసి వెళ్ళాడు. ఏీనూ విస్మితురా

కథ కలీరు అయింది. తనకుమారుడు ఇతరులవద్దమంచి దానం (గ్రహించడవీ, కష్టార్తికం కావి దేదీ వర్యిగహిందడనీ అమెకు తెలును, నరుకులు తెచ్చినమనిషి ఇల్లా చెప్పాడు: “విశ్వనాథుని దర్శవంకోనం ఓక రాజా సద్చాడు. ఆయన పీ కుమారువి భక్తికిమెచ్చి ఎంతో ధనం దానంగా ఇస్తానన్నాడు. కవీరు స్వీకరించలేదు. ఎంతో ఐతిమాలినతరవాత ఈ సరుకులు ఇంటీకి వంవటానికి ఒప్పుకున్నాడు. కొంచెంపేవట్లో వీ కొడుకు ఇంటికి తిరిగివస్తాడు". ఇల్లా శెప్పి ఆ నరుకులు తెచ్చినమనిషి మాయమైపోయాడు. ఈ నంగతి కవీరుకు తెలిసింది. ఈ నంఘటన కరుణామయుడయిన వరమాక్మువి అను(గహాలికి విదర్శనంగా ఆయన గుర్తించాడు. సస్తుణ పడివున్న తన కుటుంబాన్ని ఇం కెవరు ఆదుకోగలరు ? ఈ నంఘటనవల్ల భగవంతువిమీద నంపూర్ణ విశ్వానం అతవి మనస్సులో ఏర్పడింది. మగ్గంవవి కట్టిపెట్టి తనకాల మంళా భగవన్నాను నంకీ ర్తనకూ దై వచింతనకూ వివియోగింద సాగాడు. భక్తులందరికీ పెద్ద నంతర్పణ ఏర్పాటుచేసి తన కున్నదంతా అర్భుచేశాడు. దీవివల్ల కొశీలోవున్న బ్రాహ్మణాలందరికీ కవీరుమీద అసూయ కలి గింది. కటీరునము పరాభవించటంకోనం కొచుకుని కూచున్నారు. కవీరు ముక్కు. కోనివేని అతన్ని వూళ్ళోంచి వెళ్ల గొట్టాలని విశ్చయించుకొన్నారు కొందరు. కబీరు పేదగుడిపెను చుట్టు ముట్టింది ఒక పెద్ద జననమూహం, కబీరు వాళ్ళందరినీ నగొరవంగా అహ్వానించి ఆసీనులకమ్మవి చెప్పి వచ్చిన వని యేమిటవి అడిగాడు. “నువ్వు వెంటనే వూరువిడిచి వెళ్లిలి అవి వాళ్ల అరిచారు. “నేను ఏమి ఆసరాధం చేశాను అవి కనీరు అడిగాడు. “వేను ఎవరికీ అనకారం చేయ్యలేదు. నాదారిన నేము రామనానుం చేసుకుంటూ పోతున్నాను.” “క్సువ్వు కూదులందరికీ నంతర్పణ చేశావు. మూ మాట మరిచిపోయావు. ఇస్పుడు నువ్వు మా కందరికీ సంతర్పణ చెయ్యాలి. లేకపోతే వూరువిడిచి

కవీడ 1? వెళ్ళాలి" అన్నారు (నాహ్మణులు, కనీరు చిక్కులో వడ్డాడు. ఇంట్లో వియ్యపు గింజకూడా లేదు. వంతర్పణకు నరుకులు తెస్తానని సాకుచెప్పి కవీరు వెళ్ళాడు.

అప్పుడు ఇంకో అద్భుతనంఘటన జరిగింది, కేశవబంజారా అనే మనిషి అక్కడికి వచ్చాడు. కూలీలచేత గోధుమపిండీ, వంచదార, వియ్యం నంచు లతో మోయించుకువద్చాడు. ఓక్కొక్క. (వ్రాహ్మజుడికీ రెండున్నరశేర్ల ఆహారవదార్జాణు ఇచ్చి కాంబూలం ఇచ్చాడు. (బ్రాహ్మణులు నంతోషపడి వెళ్తిటోయారు. కనీరుని (వళంపిందారు. ఇకనుంచీ కలీరువి ఎవరైనా వింది స్తే వరకాగ్నిజ్వాలల్లో మాడిపోతారని వాళ్ళలోవాళ్లు అనుకుంటూ వెళ్ళిపోయారు. అవ్పుడు భగవంతుడే (బ్రాహ్మణవేషం ధరించి కవీరువున్నచొటిక వెళ్ళాడు. “నువు కలీరు ఇంటికి వెళ్ళు. అక్కడ (బ్రాహ్మణుల గుంప్పవుంది. వాళ్లకి నక్కారం జరిగింది. ఆహారవదార్థాణు దానంగా ఇచ్చారు. నేను అక్కడినుంచే వస్తున్నాము. ఇవిగో నాకు దానంగా ఇచ్చిన వస్తుపులు' అని చూపిందాడు. కబీరు ఇంటికివెళ్ళి తను విన్నదంతా నత్యమేనవి (గహిం -చాడు. కవీరు పైకీ ఏమీ అనలేదు. హవృదంఠరంలో “ఇదంతా నన్ను వృజించిన ఆ మహాశ క్రి లీలావిలానం. భగనంతుడుతన్న ఆవడలి నన్ను ఎవరు ఆదుకోగలరు? ఆయనే నాకు ఆశయం” అనుకున్నాడు. నైనం వట్ల విశ్వానం మరింత దృఢంగా నాటుకున్నది, ఇది జరిగిన సంఘటనలకు అతిళయో క్రి కథనం కావడ్చు. కాని దీవిని విద్ధి ఆయన తన నంసారపు యోగవేనూలవల్ల (కద్ధ కనవరిచేవాడవీ, పాధు వులవల్లనూ భక్తులయెడలనూ ఇంకా ఎక్కువశ్రద్ధ కనవిరిచేవాడవీ, వాళ్ళ కష్టాలు నివారించటానికి క క్రివంచనలేకుండా పాటువడేవాడసీ న్పష్టంగా శెణనుకోవర్చు. కవి

18 కవీరు

అఆయనమగురి౮చి ఇటువంటి గాథలు వ్యాపించటంవల్ల కలీరు గృహానీకి జనులు తండోవతండాలుగా రానటం మొదలుపెట్టారు. నిరంతర(వవా హంగా అనం రావటంవల్ల కలీరు ధ్యానానికి భంగం కలిగింది, కబీరు ఒక ఉపాయం ఆలోచించాడు. .ఒకనాడు పొద్దున్నే ఒక వేళశ్యయింటికివెళ్ళి ఆమె బుజాలమీడి చెయ్యివేసి ఆమెతో వీధులవెంట తిరగటం మొదలుపెట్టాడు. పూజాస్థలంనుంచి పవిత్రమైన ఉదకం పట్టుకువెళ్ళి నడివీధిలో మద్యపానం చేస్తున్నట్లు ఆ సిళ్లు తాగుతూ నటించాడు. కాశీనగరంలో కలీరునుగురించి ఎన్నో అపవాదులు వియలుదేరాయి. ఆతన్నీ అందరూ ఎగకాళి చేయ సాగారు. 'సాధుజీవనం గడవటం సాలెవాడికి సాధ్యమా ? అదంతా మూడు వాళ్ల ముచ్చట. తక్కువకులంవాళ్లకి గొవ్పబుద్ధులు ఎక్కడినుంచి వస్తాయి?" అన్నారు. కవీరు ఆ వేశ్యమ వెంటబెట్టుకుని కాశీరాజుదగ్గరికి వెళ్ళాడు. ఆంతకుపూర్వం కనీరు దర్ప్చారుకు ఎన్సుడు వచ్చినా రాజుగారు ఎంతో గొరవించి తన నరనన కూరోబెట్టుకునేవాడు. వేశ్యను వెంటబెట్లు తని కవీరు రానటంచూపి ఆశ్చర్యవడి బై టికి గెంటి వేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. శసీరు ఇంతటి సతనం బొందటంచూని దర్చారులో వున్నవాళ్లంళా విస్తు పోయారు. ం

అన్పుడు కవీరు తన పాత్రలోవున్న జలం కొంక నేలమీద చల్లాడు, పేరు ఎందుకు చిలకరించావని అడిగారు. పూరీ జగన్నాధ దేవాలయంలో వున్న ఒక పూజారికి నొట్ల కాలిందనీ దాన్ని చల్లార్చ్భటంకోనం తను ఆవిధంగా చేశానవీ కనీరు ఐదులుచెప్పాడు. రాజుగారు కలీరు నీరు చిలక తించిననమయం గుర్తు పెట్టుకుని వెంటనే ఒకదూతను పూరీకి వంపించాడు. కబీరు వెళ్ళిపోయాడు. రాజుగారు వంపినవాడు పూరీ చేరుకోటానికి వది రోజులు పట్టింది. అక్కడ విచారించగా ఒక పూజారి నంట చేసేటప్పుడు వొళ్లు కాలిందవీ, కబీరు చల్లిన వీళ్ల వల్ల గాయాలు మావిపోయాయనీ తెలి

కవీరు 19 పేంది, ఆ దూత అమమానంగా అడిగాడు, “కాశీలోవుండే కనీరేనా వీళ్ల చల్లింది?” ఆ కవీరే అవి పూజారి గట్టిగా చెప్పాడు. కవీరు (నతిదినమూ అగన్నారువి దర్శనానికి పూరీ వస్తాడనికూడా పూజారి అన్నాడు. ఇది విని రాజదూత మరీ విష్మికుడయ్యాడు. కాశికి తిరిగివచ్చి విన్న నంగతులన్నీ రాజుగారికీ వివేదించాడు, ఇదివివి కవీరును అవమానించినందుకు రాజు వళ్చాత్తావం పొందాడు. కవీరుదగ్గరికి వెళ్ళి తనూర్పణ 'వేడుకోవాలవి విశ్చ యించుకున్నాడు. కవీరు ఎవరివద్దనుంచీ కానుకలు స్వీకరించడు. కనక రాజు తవ కుటుంబంలోని వారందర్నీ వెంటబెట్టుకుని నెత్తిమీద ఒక కన్రైల మోప్పనూ, మెడలో ఒక గొడ్డలినీ కట్టుకుని కనీరు ఇంటికి వెళ్ళాడు, ఆ రోజుల్లో క్షమాఖిక్ష కోరుకోటానికి ఈమాదిరిగా చేయటం రివాజా. కైలమోపు కిందపెట్టి అననం స్వీకరించవలసిందని కవీరు మర్యాదగా అన్నాడు. “రాజా: నువ్వు నిజంగా గొవ్పవాడివి. నత్యానత్యాల విలేదం గొవ్పవారికిమాత్రమే తెలుస్తుంది ఈవిధంగా కబీరు తన నద్గుణాలను చాచుకోటావికి [వ్రయత్నించినకొద్దీ అవి మరింతగా (వకాశింఛాయి. లోకావికి ఆయన మహిమ బాగా వెల్లడి అయిందిం పూరీ జగన్నాధాలయప్ప పూజారికి నందింధించిన కథ కల్పితం కావర్చు. శాని సాధుప్పరుముల జీవితాల్లో దివ్యమహామలు అసాధారణం కొను. వేశ్యకు నందింధించిన కథనునూతశ్రం పూర్తిగా విశ్వనించవచ్చు. కవీరు నంవ దాయనిరుద్ధమన విర్ల త్యధోరణికి ఈ కఠ బొనగుకుంది. కబీరు మఠ (గ్రంఠాల్లో పూజారి కఠగావి వేశ్య కథగాని కనిపించవు కావి ధర్మదాను తన ళక్షానళిలో కబీరు కాశీనగర వీధుల్లో వేశ్యమ వెంట వేనుకువి తిరిగినట్లు పేర్కొన్నాడు. కబీరు మహిమ త్వరిళంగా వ్యావ్తి చెందింది. ఇది బ్రాహ్మణ వరో పాతులకు ముస్లీం కాజీలకు అసూయ రేకెత్తించింది. కటీరును ఆనమూనిం

కలి కవీరు రటంకోనం ఇరు తెగలవారూ సమయంకోనం కొచుకొవి వున్నారు. ఆనను యంలో లోడీ వంకావికిచెందిన వికందర్‌ షా అవే సాదుషా రీల్లీ నుంచి కాశీకి వచ్చాడు, ఆయన బాలాకాలంగా ఎన్ని చికిత్సలు చేపినవ్పటికీ నయం: కావి జ్వరంతో నాధ నడుతున్నాడు- రాజ్యంలో వున్న ఘనవైద్యుణు ఎన్ని (వ్రయత్నాలుచేసినా లాభం లేకపోయింది కాశీలో రామానందస్వామీ కనీరూ వ్యాధులు నివారణచేయగల మహిమాన్వితులవి వివి కాశీకి వచ్చాడు, కాశీకి చేరుకోగానే రానూవందుని చూడటావికి వెళ్ళాడు. కొని మ్లేచ్భులముఖం. చూడకూడదనే కఠిన వియమం ఆయనది. అందునల్ల నిరాశచెంది కవీరు దగ్గరికి వెళ్లగానే ఆయన దృష్టి వ్రసొరంవల్లవే జ్వరతాసం మించింది. పకందర్‌ షా కలీరు కాళ్లమీద వడ్డాడు. రామానందువి దగ్గరికిపోయి దర్శనం చేసుకోమని కవీరు సలహా ఇచ్చాడు. కవీరు పిఫార్పు చేసినందువల్ల లామా వందుడు పికందర్‌ షాకు (ప్రత్యేకంగా దర్శనం ఇచ్చాడు. పికందర్‌ షాకు కవీరునట్ల గాఢాభిమానేం ఏర్పడింది. ఇందువల్ల పికందర్‌ షా గురువైన జక తకీ కలీరుపట్ల త్మీవమైన అసూయడద్వేషాలు పెంచుకున్నాడు. ఒకే ఓరలో. రెండుకత్తులు ఇముడవుకదా. తన శమ్యుదైన పాదుషా మఠ ద్రోహియైన ఒక ఫకీరును గౌరవించటం ఆయన ఎల్లా నషించగలడు ? కనక కవీరును తుద ముట్టించటంకోనం కుట్రలు నన్నాడు. అవ్పటికే శవీరువట్ల కన్నెరగావున్న పాందూ వురోహితులూం ముస్తిం కొబీలూ' ఆతవితో చేతులుకలనటావికి పిద్ధంగావున్నారు. వాబ్ళు ఆతనిదగ్గరికిపోయి కవీరుమీద తమకున్న కడుపుమంట అంఠా వెళ్ల గక్కుకున్నారు. అనంతదాను రచించిన నరివయ (గంథంలో నికందర్‌ షా కాశీ వచ్చి వట్లు రాళాడుకాని జ్వరవివారణ (ప్రవక్త అందులో కనబడదు. షేక్‌ తక వీఠందర్‌ వెంటి వచ్చినట్లు (వ్రశంన లేదు. నీకందర్‌ కాశికి రాగానే కొజీలూం

కవీరు శి1 ముల్లాలూ. (బ్రాహ్మలూ, వై శ్యులూ కట్టకట్టుకుని ఆయనదగ్గరికీ వెళ్ళారటు కవీరుమీద తమకున్న ద్వేషమంతా వెల్లడిస్తూ ఎన్నో అభియోగాలు చేశారు. *ట్ట రాణా : మాళు న్యాయం చేకూర్చు. మవ్వు గొవ్పవాడివి. ఒక పాలె వాడు అందరికీ అసహ్యంగా తయారై నాడు. తన మఠమైన ఇస్ల్తామును విడిచిపెట్టాడు. హిందూమతాన్నికూడా దుర్చాష లాడుకున్నాడు.. లేశాంళి వాడు ఉపవానంపుండే ఆచారాన్ని ఇండిస్తున్నాడు. వేదాలనూ. యాత్రా వ్థలాలనూ, శివ, సరన్వతి. గణేశ మొదలైన దేవతలనూ విరసిస్తున్నాడు. పాందూ ముస్లిం మఠాలను రెంటినీ కొదని తమ (గ్రత్యేకమతాన్ని స్టాపిన్తు న్నాడు, తనే దైవమవి చాటుకుంటున్నాడు. ఈ మతద్రోహి కాశీవగరంలో విచ్చలవిడిగా నంచరిన్తున్నంతకాలమూ ఎవరూ (బ్రాహ్మణ పవురోహితులనూ ముస్లిం కొజీలనూ లక్యం చేయరు. నువ్వు మాతండ్రివి. నంర క్షకుడపు. కవీరును కాశిమంచి బపిష్కరించి మమ్మల్ని కాపాడాలి" అని విన్నవించు కున్నారు. ఇద్దరు భటులను పంపించి కబీరును తీసుకురమ్మవి రాజు ఆజ్ఞా పిందాడు. పికందర్‌ షా పాదాలకు మోకరిల్ల వలపిందని కాజీ కవీరును అదే శింగాడు. కటీరు అందుకు అంగీకరించలేదు, పికందర్‌కు అ్యగహం కలి గింది. *ఓ తృదకులస్తుడా!: నువ్వు పీ మఠం విర్దేశంచేమార్గాన్ని వదిలి వివాళావ్ని ఎందుకు కోరుతున్నావు?". అవి సికందర్‌ గర్జించాడు. కబీరు తొణుకూ బెణుకూ లేకుండా నమాధానం చెప్పాడు. "వేను హందువులూ, ముస్లిములూ చేసే విమర్శలకు జంకను, నరుకుచేయను. నా గురుకటాతం వల్ల రామచింఠనతో రామవామనంకీ ర్తనతో జీవిస్తున్నాము. పైనుంచి... శాముడు నమ్న కొపాడుకున్నందునల్ల నేమ రాజులక్తూ కైపంహ- ఈయ | వడ నవనరంలేదు.” ల య “ఇతను మత్నదోహి. ఇస్తాముకు విరోధి. జనమాల లాగివేని గంధం వెరిపివేసి రాతిబండకేవి కొట్టండి వీడిని” అవి ఖజీ.ఆదేశిందాడు. 7279/ (కకత ఈ

క్‌ి కవీరు “మతవిరోధివి నువ్వే. ఇంకెవరూ కారు. ఆవులినూ, మేకలమా, వటీ లనూ చంపమని ఏ మతం చెబుతున్నది? ఏ పవి(త్ర(గంథం ఆదేశ స్తున్నది? యమధర్మరాజు హంతకుల బొమికెలు సున్నం చేస్తాడు. రామనామ మహి మలో నాకు నంపూర్ణ విశ్వానం. వేను ఎవరివిచూసీ బెదరను' అవి కవీరు నిర్భయంగా ఐదులుచెప్పాడు. సికందర్‌ కు కోనంలో వొళ్లు తెలియలేదు. కాళ్లూ చేతులూకట్టి కవీరును గంగానదిలో పార వేయమన్నాడు భటులు ఆయన ఆజ్ఞప్రకౌరం చేశారు. కొని, కబీరు రామువి న్మరించగానే కట్లు నడలిపోయాయి. కొయ్యకుర్చీలో కూడున్నట్లు కనీరు గంగాతరంగాలమీద హాయిగా కూచున్నాడు. కొన్ని(గంథాల్లో సికందర్‌ షా కవీరును వరీ&ించటంకోనం ఒక గోవును చంపించి తెప్పించి *మువ్వు విజంగా భగనంతుడివై తే ఈగోవును బతి కంచు, చూద్దాం :' అన్నాడని పుంది. కబీరు చేతో తాకనవెంటనే గోవు వితికిందట. ఇటువంటి కథ నామదేపుని గురించికూడా చెబుకారు. అదే కలీరు'పేరుకు జోడించి వుండవచ్చు. కవీరు వీళ్లలో మునగకపోవటంచూపి ఆతవికి ఇంద్రజాలం తెలుసునవీ రహన్యశ క్తు బన్నాయనీ వాళ్లు అనుకున్నారు. తరవాత ఇంకోసారి కొళ్లూ చేతులు కస్టేసి ఒకయింట్లో పడేసి ఆ ఇంటికీ నిను అంటించారు. ఈ ఆవదలోకూడా కవీరును దైవమే కాపాడాడు. ఇల్లంతా కాలి బూడిదపోగుగా మారినా కనీరువంటికి వెగ తగలలేదు. లేశ మైనా (వ్రమాదం కలగలేదు. కవీరు (వ్రహ్లాదునికోవకు చెందిన భక్తుడు. (ప్రహ్లాదువికూడా ఇటువంటి కఠినవరీకలకు గురిచేశారు. హోళికాదహన వరీతకు (వ్రహ్లాడుడు గురి అయి నాడు. కనీరుకూడా వ్రహ్లాదుని మాదిరిగానే చెక్కు. చెదరకుండా అన్ని వరీక లకూ తట్టుకువి బై ట వడ్డాడు.

కవీరు క! శవీరువద్ద ఏనో మంథత్రళ క్తులున్నాయని సికందరుకు నమ్మకం ఏర్ప చీంది. కనక ఇంకోసారి కాబ్లా చేతులూ కట్టివేయించి ఒక నుత్త్రగజం వచ్చే మార్గంలో దాని కాళ్లకిందపడి నలిగిపోవాలని వడవేయిందాడు. ఆనుత్త గజం వెరి ఆవేశంతో మావటీడువి లక్ష్యపెట్టక తన వీడనుచూనుకువి బెదిరి వడుతూ కాళ్లతో మట్టగించేటట్లున్నది. దానివల్ల యుద్ధరంగంలో. వీరు లెందరో మరణించారు. రణటిత్‌ అనే బిరుదు ఆమ శ్రేభావికున్నది, ఆ గజాన్ని గొలునులతో కట్టకుండా విడిచిపెట్టినప్పుడు (వ్రజలు గగ్గోలువడి పారిపోతారు. కాని ఆ మదప్పపేనుగు కనీరుదగ్గరికి రాగానే కాస్పేపు ఆగి దూరంగా పారిపోయింది* దావికళ్లకు కలీరు ఒక సింహంలాగా కనిపించాడు. ఏనుగు వారిమంచికూడా కలీకును భగవంకుడు రక్షించాడు, వికందరూ షేకఈకీ కలిసి కవీరును కవీనం యాలై రెండుసార్లు రకరకొల వనరీక్షలకు గురిచేశా రవి చెబుతారు. చిట్టచివరికి వారిద్దరూ కబీకుకు పాద్యాక్రాంతులై క్షమాఖిక వేడుకున్నారు. కనీరూ సికందర్‌ లోడీ నమకొల్మీనులనీ, ఇద్దరూ కలుసుకున్నారవీ ఒక వాడుక బాలాకాలంనుంచీ వున్నది. అంతేకొక పైన చెప్పిన మూడురకాల వరీకలకు.._.వీళ్లలో వడెయ్యటం, విప్పుల్లో తోయటం, ఏనుగు కాళ్ళ కిందకు విసిరెయ్యటం _ సికందర్‌ లోడీ కలీకును గురిచేసినట్లుకూడా చెబు కారు. లళ్తచాల కావ్య వ్యాఖ్యానంలో (ప్రియదాసు పికందర్‌ లోడీకి నందింధం వున్న ఈ మూడు సంఘటనలమా ఈవిధంగా వర్ణిస్తున్నాడు : కసీరు కీర్తివల్స (బ్రావ్మణులకు కన్ను కుట్టింది. వాళ్ళు సికందర్‌ అవే రాజుదగ్గరికి వెళ్ళి మొర పెట్టుకున్నారు. కనీరు తల్లి కూడా ళషత్రుపుల్లో చేరింది.

ల! కతీరు కవీరువల్ల కాశీపురం నావాబాధలూ వడుతున్నదవి విన్నవించు కున్నారు. “ఆతన్ని నా దగ్గరీకి తీసుకురండి. తగినబిద్ది రెబుకాను, తన తాహతు ఏమిటో గుర్రిందుకునేట్లు చేస్తాను అన్నాడు సీకందర్‌., కవీరును పట్టుకువచ్చారు- “రాజుకు (వణామం రెయ్యి' అవి కాజీ అదేశిందాడు. “రాముడే నా జీవనాధారం. ఇంకెవరికీ వేను వణామం చెయ్యను అన్నాడు. అవ్వడు లోగడ పేర్కొన్న పరీక్షలకు కలీరును గురిచేశారు. దాదూ దయాల్‌ అవే పాధున త్తముని శమ్యుడు రజ్జట్‌జీ ఈవిధంగా వర్షించాడు : వాళ్లు గొలుసులతో కవీరును బంధించి పీళ్ళలో విసిరేశారు. కావి ఖిన్వుమూ. వీళ్ళనూ, ఏమగునూచూసి కవీరు చలింగలేదు. ఇదేవిధంగా రోహతక్‌ జిల్లాకుచెందిన ళుదానీ గరీట్‌ దాప్‌ పాహెట్‌ ఈ నంఘటనలను తన (గంళసాహెట్‌ లో పేర్కొన్నాడు. “హృదయంలో నెలకొన్న భగవంతుని దరరణారవిందాలపైన మవన్సు లగ్నమైనవ్సుడు దేహలీతి ఎందుకు ? గంగాదేవి అతి గంభీర మైనది, కవీరును గొలుసులతో బంధించి వీళ్ళలో విసిరివేశారు. - తరంగాలు తగలగానే గొలునులు తెగి వడిటోయాయిం కవీరు కృష్ణాజినంమీద కూచున్నంఠనులంగా అలలపైన అసీను డైవాడు. కవీరు అంటున్నాడు ఇంకే వఖుడూ నహాయకుడూ లేడు. రాముడే రక్షకుడు నేలమీద వున్నా వీళ్లలో వున్నాం

కవీరు వ్‌ అవి కనీరు రచించిన ఒక పదంలో ఈ నంఘటనవన క్రీ కని పిష్తున్నది,

ఇంకొక నదంలో ఆగ్నివరీక్షనుగురించి ఈవిధంగా అన్నాడు,

రామవి ధ్యానిన్తుంపే అగ్ని దహించలేదు.

దేవుని నామంతో హృదయం విండారిపోయినప్పుడు తనలోనే అగ్ని తనలోనే పెనుగాలి.

భగవంతుడే దహి స్తే ఎవరు రడీంచగలరు ? ఎవరు దగ్ధమౌతారు ? ఎవరు గాయనడతారు ? ఇదంతా భగవంతుని చర్యకదా

కవీరు రెండుముక్కలు చెబుతున్నాడు. భగవంతుడుంపే ఆయనే రశ్షిస్తాడు.

ఈ వదాలు చాలా పురాతనగంథాల్లో వున్నాయి. అవి విన్సృంశయంగా కబీరు రచనలని వెన్పనచ్చు. కనక ఈ నన్నివేళశాల చిత్రణలో కొంత నత్య మున్నదవి భావించవచ్చు. ఈ కతినపరీక్షల్లో నెగ్గినందువల్ల నే కబీకు (వఖ్యాతి భారత దేశమంతటా వ్యాపించివుండవచ్చును. మాటలవల్ల వే (ప్రఖ్యాతి స్పిర వడదు. మాటలను చేశఠలు బఐలనరచినన్వుడే స్థికకీ ర్తి తలుగుతుంది. ఇరవై యోళఠాద్దిపు పాఠకులు పై నంఘటనలను చారిత్రకనత్యాలుగా అంగీకరిందకపోవచ్చు. అటువంటివారికి మన ఆధ్యాత్మికసంపదను చాలా భాగం కోల్సోయామనవీ అ వారసత్వానికి మనం దూరమైనామసీ జ్ఞావకం చేయటం నమంజనం. కవలీరు యోగిపంగవుడు, పాధున త్తముడు. అబు వంటి మహనీయుడు విన్సుమా నీటినీ జయించటం ఆనంభవం కొదు. వాటి నహజగుణాలు ఆయనను బాధరిందలేకటోయాయనటం అవాస్తవం కాదు. వేడుకూడా ఎందరో. మహాయోగులు [క్రూరమృగాలతో విండిన దట్ధ

నికీ కవీరు మైన అడవుల్లో ఏకాంతంలో తమ ఆధ్యాత్మికసాధనలను నిరాటంకంగా కొనసాగి స్తున్నవారు కనిపిస్తారు.

కాని బాధాకరమైన ఈ పరీక్షలన్నీ కవీరుకు సికందర్‌ లోడీ కల్పించాడా అనేది సమంజనమైన (వశ్న. కవీరూ సికందర్‌ లోడీ నమకాలికులనే వాదాన్ని ఆమోదించటం కష్టం. సికందర్‌ విికమళకం 1545 మంచీ 1575 వరకూ వరిపాలించాడు. చరిత్రకారులుకూడా ఆయన 10551 లో కాశీ నగ లానికి వెళ్ళినట్లు చెబుకున్నారు. కబీరు 15065 నాటికే దేహయ్యాత్ర చాలించి నట్లు మనకు తరవాత తెలుస్తుంది. కొందరి అభ్నిపాయం కవీకు 1575 లో వరమవదించాడు అవి, కలీరూ పవికందరూ కలునుకున్నట్లు చెప్పటానికి బారిత్రక మైన ఆధారాలు లేనేలేవు. సికందర్‌ చాలా (క్రూరమైన వరిపాలన పొౌగించాడు. పొందువులవట్ల చాలా అసహనం (వ్రదర్శించాడు కనక కలీరు చరికఠ్రను మొదట రాసిన రచయితలు కలీకును పెట్టీన బాధలన్నిటిసీ పికం దర్‌శే ఆరోపించేపి ఆయన కారకుడని చిత్రించి వుండొచ్చు. కలీరుశాఖకు చెందిన కొవ్ని(గంభఖాల్లో సికందర్‌ లోడీవి పొరబాటున అరలెగ్దాండరుగా పేర్కొనటంకూడా జరిగింది.

పికందర్‌తోపాటుగా పేర్కొన్న షేక్‌ తకీమే కబీకకు గుకువనే అలి ప్రాయం చాలాకాలం వుండేది. ఈ దురభిప్రాయం ఏర్పడటానికి మొదటి కారకుడు మౌలానా గులాం నర్వార్‌ కొవచ్చు. తకోనతుల్‌ అనీఫా అనే (గ్రంథంలో ఇల్లా అన్నాడు. “సాలెవాడయిన పేక్‌ కనీర్‌ షేక్‌ తకీ శిష్యుల్లో ఒకడు. భగవంతువిగురిందీ ఆయన తత్వంగురించీ పొందీలో వవథ మంగా రచన చేసినవాడు ఆయనే. ఆయన ఉదార నన్నశీంంపల్ల ముస్లి ములూ పహిందుపులూకూడా ఆయనను గురువుగా స్వీకరించారు. ఆయన మిక్రమళకం 186)1 లో వరలోకగళుగై నాడు. షేక్‌తకీ వ్మికమళకం 1681 లో మరణించాడు.” ఇక్కడ 1651! లో కబీరు పరమవదించినట్లు చెప్పటం.

కవీరు జ! వల్ల ఆయన సూఫీమతావికి చెందిన మరియొక మహనీయుడు కొవచ్చునవి తోస్తుంది. పొరబాటున ఆయనా కాశీనగరంలోవి పాధువృంగపుడై న కవీరూ ఒకరే అవి (భమవడి వుండవచ్చు ననిపిస్తుంది.

శేక్‌ఠకీ పేరు కబీరు పేరుతో ముడివడటావికి కారణం శలీల్‌ బీతాల్‌ అనే [గంథంలో రెండుచోట్ల ఆ ముస్లిం టోధకుడి (వని వున్నందువల్ల కావచ్చు. కబీరు అనుయాయులు ఈ (గ్రంథాన్ని ఆయన ౮చశల అత్యు శ్రమ నంకలవంగా భావిస్తారు. అందులో 48 వ ళవైనీలో ఇల్లా ప్తంది. మణీక్‌పూర్‌లో మకాం చేస్తున్నప్పుడు కబీరు షేక్‌తకీ వశంనలు విన్నాడు $8 వ రవైనీలో ఇల్లా వుంది: ఆయన న ర్హకుడ్తై నృత్యం చేస్తున్నాడు. వివిధరాగాలకు అనుగుణంగా నృళ్యం చేయిస్తున్నాడు. ఆయన అనంతుడు, ఆందరిహృదయాల్లో వర్ధిస్తున్నాడు. ఆలకించవయ్యా ఈ సంగతి షేక్‌ తకీ వై వశంనలనుబట్టి ఆ నత్సురువలిద్దరూ ఎప్పుడో ఒకసారి కలును కున్నారనే తేలుతున్నది. ఇటీవల వరిశోధనలనుబట్టి లీగ్‌ ఏశా్‌ ఆయన మరణానంతరం ఎన్నోయేళ్ల తరవాత నంకలితమైవట్లు విర్ధారణగా తేలింది. అందులోవున్న కబీరు ₹ఎనలన్నీ ప్రామాజీకమైన కవీరురచనలుగా స్వీకరింద టానికి వీలులేదు. వాటిలో చాలా వ్ర&ిప్తా అన్నాయనవచ్చు* కనక ఆయన జీవితచర్మి తకు ఆధారంగా ళజీగ్‌ ఏతా (గ్రంథాన్ని (గ్రహించటానికి వీలు లేదు, చర్మిత్యపకారం షేక్‌ తకీ కవీరు సమకాలికుడు కాడు, ఆయన కనీరు గురువు అనటావికి చరిత్ర(వ్రకారం ఆధారం కనిపించదు. సీక్‌ తకీ అవి 'సేరుగలవారు ఇద్దరు సూఫీ భక్తులున్నారు. ఒకాయన మటిక్‌పూర్‌లోనూ

ణి కలీర6ు ఇంకో ఆయన ఆలవోబాదు నమీనంలో రుస్పీలోనూ వినవించారు. మొదటి అయన కబీరు తరవాత నందనంవత్పరాలకు మరణించాడు. రెండో ఆయన కబీరు వుట్టుకకు నందనంనత్పరాలకు పూర్వం చనిపోయాడు. కనక వీరిలో ఎవరూ కనీరు నమకాలికులు కావటానికి అనకాళం లేదు- దీన్నిబట్టి షేక్‌ తకీ వన క్రివున్న రెండు లవైశీజ (వ్రడిప్తాలవీ, తరవాత ఎవరో రాస్‌ శవీరు రరనావళిలో (ప్రవేశ పెట్టినవనీ నృష్టమౌతున్నది. ఒకవేళ అని కలీరు రచనలుగా మనం అంగీకరించినప్పటికీ ఇద్దరూ వమకాలికులని (గ్రహించ గలం కాని ఆయన కవీరుకు గురువు అనటానికి ఆస్కారం లేదు.

అయినన్నటికీ కవీరుశాలకు చెందిన ఎర్యాచ కాశం అనురాగ నగల (గంఠాల్లో షేక్‌ తకీ కవీరూ భూమికలుగావుండే గాథ లెన్నో వున్నాయి. షేక్‌ కకీ కపీనం యాఖ్సై రెండుసార్లు కలీరును విషమసరీత్షలకు గురిచేసినట్లా హాటిలో వుంది. కొన్ని పరీక్షలనుగురించి లోగడ చెప్పాను. ఇంకొక 'శిండు ంరినవరీక్షలనుగురించి నునం తన్పక తెలుసుకోవాలి. కమాల్‌, కమాలీ అనేవారివి పృనరుజ్జీవితులను చేయటానికి నందంధించినవే ఇవి రెండూ.

ఈన కళ్లతో కబీరు మహిమలను చూపినతరవాత ఆయన గొవ్ప సారు చ త్తముడని సికందర్‌ విదర్శనపూర్వకంగా విశ్వపించాడు. ఆయన ఢిల్లీకి తిరిగి వెళ్ళేటప్పుడు కవీరును రమ్మని కోరగా కబీరు నమ్మతించాడు. రాజ లాంఛనాలతో అలంకరించిన భ(డ్రిగణాన్ని కనీరు వయాణానికి వివియో గించాడు. అలహాబాదు చేరుకోగానే గంగా యమునా నదులు [వయాగలో చవంగమించే (తివేణిశేత్రంవద్ద మకాం వేయాలని నికందర్‌ ఆజ్ఞాపించాడు. ర్యాతి లోజనాలై నతరవాత కనీరు [నవచనాలను వింటున్నారు అందరూ. అవ్పుడు నదీప్రవాహంలో తూర్పుదిక్కుకు తేలిపోతున్న ఒక 6ళు కశేబరం వాళ్ళకి కవిపించిందీ, షేక్‌ తకీ సికందరును నంటోరించి *వ్రళూః కబీరుకు

కలీరు 80 తనవద్ద వున్నదన్న మహత్తు నిజంగా పున్నట్ల యితే ఈ మృతశకుపుకు ప్రాజం పోయమవండి, అల్లా చేయగలిగితే అందరికీ విశ్వానం కుదురు తుంది” అన్నాడు.

కవీరు తవచెయ్యి పైకెత్తి ఆ బాలుడిశవాన్ని నడిచిరమ్మన్నాడు. ఆ (వకారంగానే ఆ భాలువికశేవరం సీళ్ళలోంచి గవిగవా నడిచివచ్చి కవీరు దగ్గర విలబిడింది. కబీరు దేపుని ద్యావించి "ఈ శరీరం మళ్లీ (ప్రాణప్రతిష్ట జరగాలి" అని (ప్రార్ధించాడు. అవ్పుడు కబీరు వాన్తంలొంచి ఒక జ్యోతి వెలువడి అఆకశీవిరంలో (ప్రవేశించింది. $శువు'వీటిలోంచి ఒడ్డుకువచ్చి కవీరు పాదాలదగ్గర వాలింది. వికందర్‌ ఆశ్చర్యచకితురై పోయి, “కమాల్‌” అవి కేక పెట్టాడు. “ఆ కుర్రవాడు కనబడగానే మవ్వు కమాల్‌ అవి అరిదాన్న కనక ఆ బాలుడిసేరు కమాల్‌ అవి పెడదాము” అన్నాడు కవీరు.

ఆ బాలుడి పూర్వజన్మనుగురించి తెలుసుకోవాలనే కుకూహలం వికందరు వెల్లడించాడు. వారందరికీ తన పూర్వజన్మగాతమ చెప్పవలపిందవి కలీరు ఆదేశించాడు. అప్పుడా కుర్రవాడు ఇల్లా చెప్పాడు ; “నేమ పూర్వజన్మలో కొన్ని నంవత్సరాలకిందట ఉత్తరఖండంలో ఒక (భొహ్మణకుటుంబంలో అవ్మించాను. నాకు ఒక సోదరి వుండేది. ఇన్దరమూకళిని హిమాలయాల్లో తనస్సు చేసుకోటావికి వెళ్ళాము. మమ్మల్ని అనుగ్రహించి కవీరు (వ్రత్యక్ష మైనాడు. మాకు ఆత్మజ్ఞానం (ప్రసాదించవలపిందవి (ప్రార్థించాము. తగిన తరుణం వచ్చినప్పుడు ఆత్మజ్ఞానం మాకు పిద్ధించగలదని ఆయన వెల విచ్చారు. తరవాత కొన్నినంవత్సరాలు గడిచాయి. నేను మరణించాను. వా తల్లిదం(డ్రులు నన్ను గంగానడిలో వదేశారు. ఆ తరవాత ఏమిజరిగిందో మీకు కెలుముగడా కవీరు అను[గ్రహంవల్లనే తనకు గఠతజన్మస్మృతి కలిగిందని అ బాలుడు అన్నాడు, ఇది విన్నాక షేక్‌ తకీ చాలా సిగ్గువడి

జ శలీరు పోయాడు. ఆ బాలుడు కలీరుకు శవ్యుడయాడు. ఎన్నో కథలవర్లి (ప్రసిద్ధ రైనాడు.

బాలామంది కమాల్‌ కవీరు కుమాకుడంటారు. (గంథసా హెల్‌. లోవున్న ఈ కింది రెండుపొదాలూ ఆధారంగా ఉటంకిస్తారు.

కమల్‌ అనే ప్యుతువ్‌ జననంవల్ల కవీరుపతనం (ప్రారంభమయింది. భగవంతునిమాట మరిచి ధనార్జనచేసి ఇంటికి తేనటం (ప్రారం భించాడు కవీరు,

గురువు ఆధ్యాల్మికనూర్గంలో సితృతుల్యుతు. కనక $ష్యుడివి కుమా 'శుడుగా భావన చేయవచ్చు. కమాల్‌ కవీరుకు శమ్యుడే కావచ్చు. కబీరు గృహస్థజీవితం (ప్రారంభించినప్పుడు పైన చెప్పిన రెండుపొదాలూ (ప్రచారం పొందివుండవచ్చు. కబీరునూ కమాల్‌మాగురించి మూడోవ్య క్తి వెల్లడించిన అభిప్రాయంగా పై పొదాలు ధ్వవిస్తాయి. ఇదీనరకు చెప్పినట్లు కవీఠు విర్యా జానంతరం ఇతరులు రాసిన నం క్తులెన్నో ఆయనకృతుల్లో (వ్రక్షప్తాలై వవి,

కమాలీవిగురించిన కథ ఇటువంటిది ఇంకొకటి (ప్రదారంలో వున్నది. వీకందర్‌ లోడీ దర్చారు చేస్తున్నాడు. కబీరు దర్బారులో (వ్రవచవం చేస్తు న్నాడు. షేక్‌ ఠకీ (వవేశంచాడు దర్చారు హాలులో. అవ్పటికి కొన్నిదినాల శీందట అతని ముద్దులకూతురు మరణించింది. అందువల్ల గాఢనంతానంలో మువిగిపున్నాడు. "అందరికీ తెలుసుమగదా కవీరు కొంతకాలంకిందట గంగా వదిలో కేలిపోరున్న ఒక శవానికి ప్రాణంపోళాడు. ఆది ఘనకార్యం అన టానికి వీలులేదు, ఎందుకంపే ఒకొక్కన్సుడు మిగతాళరీరాన్ని విడిచిపెట్టిన (ప్రాణం మెదడును వట్టుకువివుంటుంది. కొంచెం (వయత్నంచే స్తే కొంత చేర్చ (ప్రదర్శి ప్లే అటునంటిశరీరంలో (ప్రాణసంచారం చేయించవచ్చు. కొని శా కుమారై మరణించింది. వమాధి చేశాం, నా విడ్డనుగనక కవీరు ఐతికించ

కవలీరు క! తలిగితే నేను జీవితాంతమూ ఆయన భక్తుడినై మెలుగుకాను.. కలీరు సమాధిని తెరుచుకోవలసిందని ఆజ్జానించగానే ఆది విచ్చుకుని అందులో శవం కనబడింది, "షేక్‌తకీ ప్యుతికా। లేచిరావమ్మా" అన్నాడు కబీరు, అదే విధంగా ముమ్మారు అన్నప్పటికీ కశేబరం కదల్లేదు. కవీరును హేశన చేస్తూ గునగునలు చెలరేగాయి. “కబీరు ప్యతికాః లేచిరావమ్మా : అవి కబీరు మళ్లీ అవేనరికీ ఆపిల్ల లేచికూచువి _కబీరు పాదాలమీద పడింది. కబీరు ఆ పిల్లకు కమాలీ ఆవి పేరుపెట్లాడు- ఆ తరవాత కమాలీ ఎవ్వుడూ కలీరునే తండిగా భావించి అనునరించేది. అ దృశ్యం చూడగానే షేక్‌ తకీ హృదయం (ద్రవించిపోయింది. ఆయన బాలా వళ్ళ్చాత్తావనడి కవీరును కృషాభిడ వేడుకున్నాడు. కమాలీ షేక్‌ తకీవెంట వెళ్ళటానికి విరాకరించి కవీరు పోషణలో నే జీవితమంతా గడిపింది,

కమాల్‌ కామాలీలకు నందింధించిన కథలు కనీరుకాఖకుచెందిన 1గంథాలలో వేకాక గరీట్‌దాస్‌ వభ్ఫతి మహనీయుల కృతుల్లోకూడా వాటి (వ్రవక్తి వుంది, కావి ఈ రెండుకథల్లో ఏ ఒక్కదానివి గురించికూడా అనంతదాన్‌ తన వంచయ్‌ (గంథఠంలో పేర్కొనలేదు. ధరమ్‌దావ్‌లాగే శమాల్‌ కమారీణుకూడా కవీరు చనిపోయినపిమ్మట చాలాకాలానికి జన్మించి వుంఢవచ్చు. ధరమ్‌దాస్‌లాగా వా రిరువురూకూడా కవీరు అమయాయులై వుండవచ్చు. అందువల్ల ధరమ్‌దాప్‌తోపాటు వారిరువరినికూడా కవీరు వన్నిహితఈశమ్యులుగా లోకులు సరిగణీంచిపుండవచ్చు. ఏమైనవ్పటికీ కమాల్‌ శమాలీలు కబీరు విడ్డలు కారని విశ్చయంగా చెవృవచ్చు. వారిరువురూ శనీరుకు నమకొలికురై నన్సటికీ ఆయన శమ్యులేకొవి విడ్డలు కొరు.

శమాల్‌ కమాలీణు కబీరు విడ్డలవి వాదించేవారు కబీరు వివావోన్ని గురించికూడా కొన్ని వీద్ధాంకాలు నృష్టింగారు. కలీరు భార్యపేరు లోయీ అవీ, వారి వివాహంనల్ల కనూల్‌ కమాలీలు జన్మించారనీ అంటారు

శి కవీరు కవీరుకూ లోయీతో వరిచయం ఏర్పడటాన్నిగురించి ఒక చ్యిత మైన కఠ వున్నది. గంగానదీతీరంలో వున్న అరణ్యంలో ఒక సాధువు వుండేవాడు. ఒకవాడు నదిలో స్నానం చెయ్యటానికి వెళ్ళినప్పుడు గొంగలీలో ళుట్టి వున్న ఓక పసిపాప నదీ_వవాహంలో కొట్టుకుపోతూ కనిపించింది, ఆ విడ్డమ చూవి జాలివడి తన గుడివెకు తీసుకుపోయి పెంచి పెద్దదాన్ని చేశాడు, లోయ (గొంగళి) లో చుట్టివున్నది కనక ఆపావకు పొధువు లోయీ అవి “పీరు పెట్టాడు. చాలాసంవత్సరాలు గడిచాక ఆశిశుపు యు_క్రనయన్కురా లై నతరనాత ఒకనాడు కనీరు ఆదారివెంటవెళ్తూ సాధువు ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు. ఇప్పుడు సాధువు ఆశ్రమంలో లేడు. తన సెంపుడుకండ్రి వత్షన లోయీ కవీరుకు స్వాగతం పలికింది. ఇంతలో మరికొందరు సారువులు అక్కడికి వచ్చారు. లోయ సాధువులకు గిన్నెలలో పాలుపోసి ఇచ్చింది. అందరూ ఆరగించారు కావి కబీరు తనకిచ్చిన పాలగిన్నెను ముందు పెట్టు కుని రాగకుగడా కూచున్నాడు. ఎందుకు పాలు తాగటంలేదని అడిగితే కబీరు "కొంచెంపేవట్లో గంగానదిదాటి ఒక పాధుపు ఇక్కడికి వస్తున్నా డని నాకు తోస్తున్నది. ఆయనకు ఈ గిన్నెలోపాలు అశ్హేపెట్టాను ఇవ్వ టావికి అన్నాడు. అన్న(పకారంగా కొంచెంపేపట్లో ఇంకోసాధువు వచ్చాడు. ఈ నంఘటనచూపి లోయీ నిశ్చేస్తుూలై పోయింది. వెళ్ళివస్తానని కబీరు లేవగానే కూడా నేనూ వస్తానన్నది లోయీ. వెంట తీసుకువెళ్ళమవి బలినూలుకున్నది. కలీరు అంగీకరించాడు. లోయీ ఆయనను అనుస రించింది. తరవాత ఇద్దరూ వివాహం చేసుకున్నారు. జీవితాంతమూ అమె కవీరును సేవించింది.

కవీరుశాఖకు చెందిన కొన్నిగంథాల్లో లోయీ కవీరు శిమ్యరాలు మా(్రమే కావి భార్యకాదవి కవిపిస్తుంది. వారు చెప్పేకథ ఇది. లోయీని పాకిన పాధువు మరణనమయంలో ఆమెను దగ్గరికిపిలిచి “విడ్డా నేను

కవలీరు 88 త్వరలో విన్నువిడిచి వెళాను. నా కాలం తీరిపోయింది. నువ్వుమాత్రం ఈ ఆశ్రమంలోనే వుండు. ఒకనాడు ఇక్కడికి ఒక మహాత్ముడు వస్తాడు. ఆయన అవ్ని(ప్రశ్నలకూ ఒకేనమాధానం చెబుతాడు. మవ్వు ఆయనము అనునరించు. ఆయన రాకకోనం ఇక్కడే విరీక్షిందు అవి కళ్లు మూను కున్నాడు. లోయీ ఒంటఏదై పోయింది. ఆమహాత్మువి ఆగమనంకోనం ఎదురుచూస్తూ ఆశ్రమంలో కొలం గముపుకోంది. ఒకనాడు అమె ఆశ్రమానికి ఇద్దరు మహాత్ములు వచ్చారు. ఇద్దరికీ స్వాగతంచెప్పి గిన్నెల్లో పాలుపోవ ఇచ్చింది. ౬కాయవ ఇచ్చినవెంబనే పాలు కాగేళాడు. రెండోఆయన “త్వరలోనే ఇక్కడికి ఇంకో మహాత్ముడు రామన్నాడు, 'ఆయనకోనం పాలు అస్లే పెట్టాను' అన్నాడు. ఈయనను 'మీ పేరేమిటి?” అవి (వశ్నించింది లోయీ కవీకు ఆవి బదులు చెప్పాడు. మీ మతఠమేమిటి? అని అడిగితే మళ్లీ కబీరు అవి నమాధానం చెప్పాడు. మీశాఖ యేమిటి అని వ్నిస్తే మళ్ళీ అదే పత్యుత్తరం కవీకు అవి. అవ్నిపపశ్నలకూ ఆ మహాత్ముడు కవీరు అవే సమాధానమే చెప్పటంవల్ల తన పెంపుడుత౦డ్రి అవసాన దళలో సూచించిన మహాత్ము డీయనే అని లోయీ (గ్రహించింది. "నన్ను మీ శిమ్యురాలుగా స్వీకరించండి. ఎవరూలేని నాకు మీరే ఆశ్రయం" అంది లోయీ,

“విడ్డాః నన్ను అనునరించు. భగవంతుని ధ్యానించు. ఈశ్వర సేవకు జీవితం అంకితం చేసుకో” అవి కవీకు బమలుచెప్పాడు.

కలీరు రచనల్లో తరుచుగా లోబూ అనేమాట కనిపిన్తుంది. అది ఒక శ్రీ పేరు అవి. ఆ పేరుమీద కథణు అల్లటంవల్ల ప్రజాఖిపాయం పొర వాటుకు గురి అయిందని చెన్పక తనదు, కబీరు తనటోధలను లోయీవి వనంటోధించి ఆలపిస్తున్నట్లుగా రచనల్లో కానవస్తుంది. ఉదాహరణకు ; "కబీరు అంటున్నాడు, విను, లోయీ

క--39

శ్రి॥ శవీరు వే నెవరికీ కాను, నా కెవరూ లేరోయీ* “కవీరు చెబుతున్నాడు విను, లోయీ ఏనీ చూస్‌ మోనపోరాదోయీ” శద్దివరిణామ్మకనుంలో (వ్రజలు అవే ఆర్థంలో వాడే నంన్కృతళబ్దం లోకం, లోయ, లో, లోగ్‌ రూపాలుపొంది హాందీలో (పన్తుతంపున్న లోగ ఆనే కూవం ధరించింది. “విమ లోయీ । అవి కనీరు అన్నదావికి జనులారా వినండి అనే ఆర్ధం. కొందరు ఆకద్రాన్ని స్త్రీవరంగా అన్వయించుకుని ఎన్నో కథలు అల్లారు. అమాయకులు కల్పించే కథలవల్ల కబీరు పేరు కళం కీఠఈం కావటం గమవించి, ఆయన పంథాను అనునరించేవాళ్లు కథలో కొంచెం మార్పుచేపి, లోయీ కబీరు భార్యకాదు, శిమ్యురాలవి అన్నారు, లోయీవిగురించిన (వని అనంతదాన విరచిత నరిచయ్‌లోకావి, [పారీన కాలంలో రచితమైన జీవితకథల్లోగానీ కనిపించదు. కవీరు రచనల్లో _ప్రామా జీకంగా వరిగణీంపబడే నానీలో ఎక్కడా లోయీ అనే వదం జనులు అనే అర్థంలోకొక మరొక అర్ధంలో (నయుక్తం కాలేదు. తోయీళల్దాన్ని శ్రీ వరంగా అన్వయించటావికి ఆస్కారం కనబడదు, మరికొందరు కవీరుకు రెండో పెళ్ళొంకూడా వున్నట్లు వూహించారు, అమెకు ధనియా, రామ్‌జనియా అని రెండు పేర్తున్నాయట. సిక్కుల వవిత్ర (గంఠమైన (గంఠపా హెల్‌లో కబీరు రావిన నదాలు కొన్ని కనిపిస్తాయి. “ధవియా నా కోడలు వాళ్ళు ఆమెను రమ్‌జవియా అవి నంటోధించారు. ఈ వితంతువులు వాగృహం నాళనం చేశారు.” ఇటువంటి నదాలన్నీ విజంగా కబీరు రావినవే అయితే ఆయనకి నంసార మున్నదని అంగీకరించాలి. కొని (గగంథసా హెట్‌లో కవీరుపేరుతో ఆయన

ళవీరు శ్‌ రచించవి వదాతెన్నో వున్నాయని ఆందరికీ తెలిసినవిషయమే. కనీరు తన రచనలను నత్రాలమీద (వాయలేదు. ఆయన నోటితో చెప్పేవాడు. వాటిని జౌగర్హగా రాపివుంచుకోలేదు. కవీకు (గంథఠజాలంలో ఆయన జీవిక కొలంలో సంకలిత మై (వకటిత మైనది ఒకటైనా లేదు. రచనలన్నీ ఆయన మరణానంతరమే నంకలితమై వెలువడినాయి. అందుచేత అన్నిట్లోనూ చేర్పులూ, మార్పులూ, (వడిప్తాలూ వున్నాయి. కొన్నిట్లో ఎక్కువగానూ శొన్నిట్లో తక్కువగానూ వున్నవ్పటికీ అన్నిట్లోనూ ఈ దోషాలున్నాయి. కవీరు రచనల్లో ఏదో వ్రమాణికమో ఏది అనుకరణమో తేల్చి చెన్పలేనంత శికమక_ ఏర్పడింది. అందువల్లనే కనీరు చెప్పింది కొంతా, సాధువులు అల్లింది కొంతా' అవే సామెత చాలాకాలంగా వాడుకలో వుంది. కొబట్టే వైన ఉటంకించిన నదా వంటివి కబీరు రచిందాడా. తరవాత సాదువు లెవర్తై నా కల్పిందారా అనేవిషయం విర్థాాణిగా చెవలేము. కలీరురచనల్లో (ప్రామాణీకమైనవాటివి కృతకమైనవాటినుంచి విడదీయటావికి నేను ఎంతో కృషి చేశాను. ఆయన (ప్రామాణికరచనలుగా వేను నిశృయించినవాటివి శోటీడు (గంతాతలి అనే శీర్షికతో (వకటిందాను. వాటిలో వైన ఉర్లేథించిన వటం కొవి ఇటువంటి ఇతరసదాలు కొని కనబడవు. అవి కలీరు రచనలు కావవి నా విశ్చయమైన అభ్మిపాయం. విజంగా ఆయన రాసినవే అయితే వాటికి ఏదో గూఢార్థం వుండొచ్చు. సామాన్యంగా చెప్పుకునే ఆర్ధం అన్ని వందర్భాల్లోనూ నరిపోదు. మామూలు ఆర్ధంవల్ల ఆయవహృదయం అవ గాహన కొదు. ఆయన రచనల్లో ధాయాత్మక మైన మార్మికదృష్టి వుంది.

శలీరు రచనగా చెలామణి అవుతున్న ద్విపద ఇంకోటి వుంది అవివేశకివై కొంతకాలం పుండుకున్నాను ఒక కాంఠను అఖరికి వినర్జించాను ఆ డువ్చురాలి చింతను,

86 కవీర

ఇది కవీరు రచనకాదవి వెంటనే చెన్పవచ్చును. విశ్వననీయమైన (గంత నంకలనాల్లో ఈ ద్విసడ లేదు. కావి (ప్రామాణిక ళచనల్లో కూడా కొన్ని నందర్భాల్లో చిక్కులు ఎదురవుతాయి.

కవీరు తల్లి దిగులువడి అంటుంది

ఈ విడ్డ ఎల్లా జీ౨ప్తాడు దై వమా: కౌవి. విను తల్లీ అంటాడు కవీరు నర్వేశ్వరుడే మనకూ ఇస్తాడు ఆహారం.

ఈ పదంలో ఈ బిడ్డ అనేది కబీరు కుమారుడివి సూచిస్తుందని వాదించ వచ్చు. కాని కబీరు తల్లి వేదనతో వేగిపోయేహృదయంతో కవీరునుగురించే ఈ బిడ్డ అవి వుండటం నహణజం. ఎంత వయస్సువచ్చివా తల్లి దృష్టికి కీరు ఇడ్డగానే కనబడటం మాతృన్వభావమునకు అనుగుణం,

సారాంశ మేమంే కలీరు నంసారిగా జీవించినవ్పటికీ, కుటుందభారం వహించినవ్పటికీ ఆయనకు వివాహం ఆయినట్లుగావి, నంతానం కలిగినట్లు గాని చెప్పటావికి ఆధారం లేదు.

కలీరు వివావాతుడై నంకానవంతుడ్తై కుటుందిపోషణ చేసినట్లు కొందరు విశ్వవించటావికి ఉత్సుకత (ప్రదర్శిస్తుంపే మరికొందరు కలీరు (ట్రహ్మచర్యదీక్షను విరూపించటావికి ఉత్సాహవడుతున్నారు. ఆయన జిరేం (దియక్వాన్ని నిరూపించే కథ ఒకటి వున్నది. ఒకసారి విష్ణుమూర్తి ఒక అవ్సలవనమ పిలిచి *కాశీనగరంలో నా భక్తుడు కబీరు వున్నాడు. వీ నమ్మో హనళ క్తులన్నీ (వదిర్శించి ఆతన్ని పశీక్షించు. మవ్వు జయిస్తానో విన్నే జయిస్తాడో తేల్చుకో” అన్నాడు. అన్సుడా అవ్సల ఆద్భుతంగా వింగారించు కుంది. స్వర్గంలో లభించే దివ్యాభరణాలతో ఆలంకరించుకుంది. కలీరును జయిందాలనే వుద్దేశంతో కాశీకి బయలుదేరింది. అమె వాక్కులలో మధా

కనీరు శి? మధుర విష్యందం, ఆమె సౌందర్యం నృష్టిక ర్తయైన (బహ్మనుకూడా ముగ్దుజ్ణి చేయగలదు. ఆమెనడక నృత్యంలాగుంది. ఎవరివైపు ఒక చూపు (వనరించినా ఆ వ్యక్తిహృదయం మరువి కూప్పలతో గాయనడి కదల లేకుండా పోతుంది.

అమె కలీరుదగ్గరికివెళ్ళి “అల్లా నేలచూపులు చూస్తావెండుకు? వా కళ్ళ లోకి తొంగిచూడు. నా సేమనూ సొందర్యాన్ని పొందటానికి [వజలు ఏవవికై నా విద్దవపడతారు. పామాలయాలకుపోయి. తసస్సు చేయమన్నా చేస్తారు. కాశీకిపోయి ఉపవాసాలుండమన్నా వుంటారు. అయినా నన్ను వాళ్ల పొందలేరు, నా అంతట నేను నిన్నువలచి వచ్చాను. నన్ను వీదానివిగా చేనుకువి ఏలుకో. వీ చిరతవస్సులఫలాన్ని అనుభవిందు" అన్నది కులు కుతూ, కబీరు చలించలేదు. “అయితే నువ్వు స్వర్గాన్నినదిలి ఎందుకు వచ్చావు తల్లీ ; అక్కడ వీకు ఏమికష్టాలు నచ్చాయి? నేను విరుపేద పాలెవాడీవి. నావృదత్తి చాలా న్యూనత కలిగినటువంటిది. కస్తూరీ పరిమళాలు గుబాళించే రాజకుమారుల అంతరంగ మందిరాలలో సంచారం చేయవలసిన చావివి, నేను కరగని కఠిన శిలను. నానక్కనవుంచే వీకు అవమానాలు కవ్పవు. నాకు వీ కళ్లలో విషజ్వాలలే కనిపిస్తున్నాయి. వీకు నాహృద యంలో చోటులేదు. నా ఆత్మ భగవంతునికి సంపూర్ణంగా నమర్సితమై పోయింది. నన్ను మన్నిందు' అన్నాడు.

ఆ ఇవ్సరన ఎన్ని పన్నాగాలు పన్నినా ఎత్తులు వేసినా లాభం లేక పోయింది. చివరికి విస్తుమూర్రిదగ్గరికి తిరిగి వెళ్ళి “సూర్యుడు వడమట ఉద యుప్తాడేమో కొని కబీరు హృదయంమా(కం చలించదు" అని చెప్పింది ఇది విని విష్ణమూలర్తి చాలా నంతోషించాడు. కబీరుముందు సాక్షెత్కరించి వీకు ఏవరం కొవాలో కోరుకో, నేను (ప్రసాదిస్తాను. సార్వభౌమాధికొర

శక కబీరు మాచకమైన కిరీటం కావాలా, అష్టపిద్దులూ కావాలా, వను వ్తవిళ్వాన్నీ పాలించే పదవి కావాలా కోరుకో” అవి ఆడిగాడు.

*“తిలోకాధినతీ । నేను ఏమీకోరను. నా అల్పబుసికి నీ నంకల్పం ఎల్లా ఆర్బమవుతుంది ? ఒక దీమ పర్వతాన్ని మోయగలదా? నత(త్రాలు చందువి కొంతివి మరుగువరచలేవు. మహానము[ద్రం చిన్న దోసిలిలో ఇముడు తుందా?" అనేసరికీ విష్టవు మరింత ఆనందభరితుదై నాడు. కవీరుతలపైన తన హస్తంపుంచి జరామరణాలకు అతీతుడవు కాగలవని ఆశీర్వదించి ఆదృళ్యుడై నాడు.

ఈ కథనుగురించి వ్యాభ్యావించ నవనరంలేదు. [ప్రతి మహాత్మువికీ ఇటు వంటికథలు ఆపాదించటం జరుగుతున్నది. ఈ కథలవల్ల అగవంతువికి ఆంకీఠ మైపోయిన చిత్తాలను ఏ (పలోభాలూ ఆకర్షించలేనవే విషయం స్పష్ట మౌతుంది,

కబీరు తన బోధనలను (_సచారంచేయటంలో అనక్తి చూపినప్పటికీ (గ్రత్యేకమైన మతాన్ని స్టాపించలేదు. కావి వేడు కలీరుమకాన్ని (ప్రచారం చేపే శొాలలూ ఉపళాలలూ కేం[దాలూ దేశంలో సలుతావుల్లో వున్నాయి. తవీరు శమ్యుల్లో (వముఖులు ఈ కాభోవకాఅలను సొపించినట్లు లావి స్తున్నారు. ఛర్మదాసు పా హిట్‌ చేత చటిస్‌గరీశాఖ నెలకొల్పబడింది. ఈ శాఖను అనున రించేవారు 8 వీరు తన విర్యాణానంతరం బాంధనగర్‌లో అవతరించి తన టోధలన్నీ ధర్మదాసుకు అందించి ఆయనము ఒక ళాలను నెలకొల్పవలనీం దవి ఆదేశించివట్లు విశ్వవిస్తారు. ఈళాల కలీరు పేరుతో కొవసాగుతున్నవ్ప టికీ కబీరు మరణానంతర మే దీన్ని నెలకొల్వివట్లు ఇందునల్ల న్పష్టమౌ తున్నది, వీవోరురాష్ట్రంలో నరన్‌ జిల్లాలో ధనొతీవద్ద అరామంలో కేంద్రం ఏర్పరుచుకుని వి న్తరించినళాఅను భగవాన్‌ దాన్‌ అనే ఒకరు ్మనెలకొల్పినట్లు థొవిమ్తున్నారు. ఆయన కలీరు అంతేవావియవీ, కనీరు రచించిన భజన

కవీరు శి అన్నీ ఆయన లిఖికరూవంలో భ(ద్రవరిదాడవీ భానించబకుతున్నది. ఆయన కలీరు రచించిన ఆరువంవల భజనలను నంకలనవరిచాడు, దీవికితరవాత లీశొజ్‌ అని సేరు కలిగింది, కొని భగవాన్‌దాన్‌ కలీరుకు నమకాలికుడన్న విషయం ఇంతవరకూ నిర్థారణ కాలేదు. కాశీలోని కబీర్‌ చొరాలో పథమ పూజారిమైన మహంత్‌ సూరత్‌ గోపాల్‌ ను గురించికూడా ఇటువంటి అలి ప్రాయమే (వచారం పొందింది. ఎందరు బతిమాలినస్పటికీ కమాల్‌ కనీరు 'పేరగావి తన పేరుతోగావి (ప్రత్యేకమతాన్ని స్పాపించటావికి అంగికరిండ లేదట. (ప్రత్యేక మఠస్థానన అవసరమని కమాల్‌ తలపోయలేమ. కనీరు (వ్రక్యేకమకాల స్థాసనను విరవిందాడు. నిశాయితీతోకూడివ కృషితో విరా డంవర మైన పార్థకజీవితం గడపాలనే కలీరు ఉద్పాటిందాడు. కలీు (వముఖ శిమ్యుల్లో కమాల్‌ మ (వథముడుగా పరిగణించవచ్చును. కాని అతనిజీవితం తాలూకు సంఘటనలు తెలియరావటంలేదు. కమాలీవిగురించి లోగడ ముచ్చ టించాము, వీరుకొక వద్మనాభ, తత్వ, జీవ, జ్ఞావి, జగదాస్‌, రామ్‌కృపాల్‌ (వలృళులు కబీరు శివ్యుల్లో ముఖ్యులు. కనీరు ఏమీ చదువుకోలేదట. శాన్‌ లోవున్న సొతీ ఈ అళి(ప్రాయానికి ఉవవత్తిని కల్పిస్తున్నది. ఆదీ ఈవిధంగా వుంది. కబీరు కలమూ కాగితమూ ముట్టలేదు, పీరాను తాకలేదు. వాలుగుయుగాల్లో సాధునత్తముగ్లై వెలసిన కలీరు' తన మాటల ద్వారానే బోధలు చేశాడు. కవీరు దిడికిపోయి చదువుకోలేదని అంగీకరించవచ్చును. కావి ఆయన అక్షరాన్యుడే. మతమునకూ ధార్మికజీవననమునకూ నంబంధించిననిషయా అలో ఆయన గాఢమైన పరిజ్ఞానమూ అనగాహనమూ పెంపొందించుకున్నాడు, 'వేకములూ ఉవనిష త్తులూ లోధించిన విషయాలవ్నీ ఆయనకు వరిచికాలు,

48 కవీరు లొగవర్లీత, తొగవతం ఆయనకు అందుబాటులోవివే. గోరభ్‌నారళాలకు చెందిన తం(శాలతో మర్మాలతో ఆయనకు (సగాఢమైన పరిచయమున్నది. ఆ సంపదాయావికి చెందిన యోగులభావనలతో ఆయనకు వరిచయమున్నదిః శైవ శాక్త జైన మకాల ముఖ్యసిద్దాంతాలు ఆయనకు తెలుసు. ఇస్తాం మతాన్నిగురించి ఆమూలాాగంగా ఆయనకు తెలుసు. అయినప్పటికీ ఈ మకాలను వేటినీ గుడ్డిగా ఆఅనునరించకపోవటమే ఆయన విశిష్టత. జటిలమైన ఆధ్యాత్మిక నమన్యలము అవగాహన చేనుకోటంలోనూ, పరిష్కరించటం లోనూ కబీరు _పత్యేకత గోచరిస్తుంది. ఆయన మేధాళ క్రి సువిశితం, నముజ్వలం. ఎంతోకాలం మనస్సులో మరనం జరిగినరరవాత నే ఎదజళ్త చూర్షాన్న్‌ ఆయన (ప్రతిపాదించాడు ఈ మూర్గాన (పేమకూ. విరహావికీ (వ్రనులస్థానం ఇచ్చాడు, బాహ్యాడందిరాలనూ, కపటాచారాలను విరవిం చాడు. మానపీకపరిన ర్తనం అవళ్యమని (ప్రటోధం చేశాడు. ఈ సరినర్తనం పాధించటంకోనం ను౮ంభమూగమనే మాఠనవిా9నం రూపొందిందాడు. వ్వచ్చందమైన నహజజీవనం గడపాలనీ వైదికవిధి విషేరాలనూ, (వజాలి (ప్రాయాలనూ లక్ష్యం చేయకుండా సరళమైన జీవనం గడసాలవి కవీరు ఉవదేశించాడు.

శవీరు రచచల్లో ఆయన అభిప్రాయాలు (పకటికమైనాయి. దురదృష్ట వశాన ఆయనరచనిల్లో ఆయనవి కానివికూడా చేరటంవల్ల ఏది ఆయనదో, ఏది కాదో విడదీయటం జటిలనమన్యగా తయారయింది. కలీరు కలమూ శాగికమూ వాడకపోవటం వల్లనూ, కృతులను (గంధస్థం చేయవందు వల్సనూ. వాటివి (క్రమబద్ధం చేయకపోవనటంవల్లనూ ఇంఠ క్లీష్టపరిస్టితి ఏర్పడింది. పోనీ ఇతరులెనరూ కవీరు అనుమతి నంపాదించి ఈపని చేయ లేదు. భగవాన్‌ సాహేట్‌ ఒక్కడుమా(తమే కవీరు రచనలను ౨శా౯్‌ అనే నంకళలనంగా రూపొండించాడవి ఇదివరకే చెప్పాను. ఈ సంకలనం వరికి స్తే

కవీరు 41 ఇది అనుకున్నంత వురాతనం కౌదని న్పష్టవడుతుంది. కాని ముద్రిత మెన కవీర్ముగంథాల్లో విజాక్‌ (పథమంగా చెప్పవలనింది. ఇన్పుడు సుమారు ముప్ఫై నలలై ముద్రణలు వెలువడ్డాయి. ఈ భిన్నమైన ముద్రజలన్నీ ఇప్పుడు లభ్యమౌతున్నాయి. కలీరుమఠన్తులు విజాక్‌ న మఠ(గ్రంథంగా ఉన్నతపీఠం ఏర్పరచటంవల్ల ఇన్నిముద్రణలు జరిగాయి. ఆది వవిత్ర (గంథమనీ, అందులోనివన్నీ న్వచ్చమైన (ప్రామాణికరచనలనీ వారు లావిస్తారు. కావి నత్యం చెప్పాలంపే ఇస్పుడు లభ్యమౌతున్న కలీరు రచనలు ఏవీ పూర్తిగా (పామాణికాలనబానికి వీలులేదు కబీరు జీఏఠకాలం వాటి నంకలనాలుకావి, ఆయన విర్యాణం పొందినవెంటనే వెలువడినవికానీ మనకు లభ్యం కావటంలేదు. ఇందువల్ల ౯చశ (కనుంలోనూ, పాఠలేదాలి లోనూ ఒక పున్తకావికీ మరొక పుస్తకావికీ నంతనపౌంతనలేదు. వ్నికము శకం 1861లో అయిదవ గురువైన అర్జునపింగ్‌ ఆదేశామసారంగా సిక్కుల మతగంథం (గంథసాహెట్‌ వెలువడింది. ఇది నంత్‌ వాజ్కయావికి గొప్ప భాండాగారం. పిక్కుగురువుల లోధరలతోపాటు ఇతర సంఠ్‌కవుల రచవలెన్నో ఇందులో చేర్చారు. ఇందులో కవీరు రచించినట్లు చెస్సేవి 225 వదాలూ, 250 ద్విపదలూ వున్నాయి. తమగురువుల ఆత్మలు (గంథఠ పాహెట్‌లో అక్షరరూపంలో వివపిస్తాయవి సిక్కుల విశ్వాసం. అందువల్ల పునర్ముద్రణ చేసేటప్పుడు ఒక్క అతరంకూడా మార్చకూడద నేలానంతో అతి జాగర్తగా ఉన్నపాళంగానే (వకటిస్తాకు. కనక శతాబ్దాలతరబడిగా (గంథఠశాహెట్‌లోవి రచనలపాఠళంలో లేదం రాలేదని (గపాంచవచ్చుం కాని మొదటిసారి (గంథసా హెబ్‌లో చేర్చటావికి ఎంచుకున్న కవలీరు ళచనల పాఠంలోవే దోషాలుండవచ్చు. కారణం ఏమైనా [గగ్రంథసా హెబ్‌లో చేర్చిన కబీరు రచనలు విర్తుష్పము లనటానికి వీలులేదు. (ప్రామాణికాణగా ఎంచటానికి వీలులేదు. ఇదేవిధంగా ఇతర మఠ(గంథాల్లో కొన్నిట్లో కబీరు

న! కలీరు రచనలు కనబడతాయి. అన్నిమతాలవారూ కవీరుకు ఉన్నతస్ట్థానం ఇచ్చి గౌర విష్తారు. రాజస్థాన్‌లో దాదూమతం బాగా (వచారం పొందింది. పూర్వం ఇంకా విన్తృతంగా వుండేది. వారి వవిత్యగంతం చంచనాజీం ఇందులో నంఠత్‌వంచక రచనలుచేరి? వెలువరించారు. ఆ మతష్తులు విత్య మౌ (గంఠాన్ని పూజించి అయిదుగురు నంత్‌ప్పరుములనూ ఆరాధిస్తారు. దానా, కలీరు, నామదేవ్‌. రాయ్‌వాస్‌. హరిదాస్‌ల రచనలూ పైన చెప్పనకమంలో వంచ వాణీలో వున్నాయి. కలీరుకు (వత్యేకించినపుటలలో ఆయనవి 400 తదాలూ 800 వాలీలూ, కొన్ని నాలుగుపాబాల రచనలూ వున్నాయి. ఇటువంటి నంకలనమునే కాశీలోని వాగరీ (ప్రదారనభ కజీడ (గంకానళి అనే మకు టంతో (పకటించింది. సిమా, ఐరోడాలలో వున్న కబీరు (పెస్పూ. బొంబాయి లోవి వెంక'పేళ్వర (పెస్పూ కలీరు సాలీ నంకలనాణ (వ్రచురిందారుం అలహావాద్‌లోవున్న బెల్వడీర్‌ (పెస్సూ. వారణాసిలోని కలీర్‌ చారా ళక్టానలి అవే మకుటంతో కనీరు నవాంను మాత్రం (ప్రకటించారు. కాంతి వికేతనవావియైన &తిమోహన్‌ సేన్‌ (వళంనవీయమైన శృొషిచేస్‌ కనీరు లచనల పేకరించి నాలుగు నంపుటాలుగా (ప్రకటించాడు. వీటిలో ఒక నంద రచనలను రవీంద్రనార్‌ టాగోరు ఆంగ్లీకరిందారు.. ఆయన (పేరణతో అరిగిన ఈ కృషిమూలాన కలీరువాణి భారతదేశాన్ని దాటి విదేశాల్లో ముఆ రించింది. కవీకు రచవలవల్ల రవీం్యదుడు బాగా (వ్రభావితుడై నాడుం

కొని [వ్రళురిక మైన రచనలవిషయంలో కొన్నిటి పప్రామాణీకళను గురిం చిన నంళయం వుండవే పుంది. ఆయన రచనల్లో (ప్రామాణిక మైనవాటివి ఇతర మైనవాటిమంచి విడదీయగలిగినవ్వుడే ఈ మహావురువుని (పాము శ్యాన్ని మనం నరిగ్గా తెలుసుకోగలుగుతాము. నేను ఆనంభ్యాకమురై న (వాఠవ్రతులను వరిళోధించాను. ముదికగంథారిమ పరిశీలించాను. 1800 తదాలనూ, 4500 నొఖీంచూ. 184 రమైబీలచు. (నాలుగు వం క్తుణగల రళ

కవీరు 4కి వలు) 'వేకరించామం. వీటిలో నిజంగా కబీరు రచించినవి ఎన్ని ? కావి కవీరు అనుయాయుల ఆభిపాయంలో ఆయన లచనలు అఆనంతాలు. చెట్టునవున్న ఆకులు ఎన్నో. గంగానదిఒడ్డున ఇసుకరేజువు లెన్నో ఎవరూ లెక్కపెట్టి లేవళ్తు కబీరు రదనలుకూడా అగుణీఠములవి, అవరిమేయములనీ వారి నమ్మకం. కనక అవి మానపులబుద్దికి ఆగమ్యగోచరములని వారి విశ్వానం- అయినప్పటికీ కటీరు మరణించినపమ్మట తొలినాళ్ళలో (గంథఠస్టంచేయబడిన: తవాలమ గు ర్హించటావికి [వయత్నం చెయ్యవచ్చు. తరవాత వెలువడిన నంకలనాలన్నీ దీవిపైన అధారనడినవే. విన్సృంకోచంగా (ప్రామాణీకములని ఛైన్సదగినవి. సుమారు 200 తదాజూ, 20 లవైబీజూ, 750 సాలీజూ వున్నా యవే విశ్చాయావికి వచ్చాము. ఈ సంకలనం ళలీఠ (గంతాతళి అనే సేరుతో అలహాబాదు. విశ్వవిద్యాలయం తాలూకు హాందీ విభాగంద్వారా (ప్రకటిత మయింది. కొని (వకటితమైన పాఠాలకూ తొలుత కవీరు కంఠంమంచి వెలునడిన రూపాలకూ వ్యక్యానంలేదని చెప్పటం కష్టం. కావి కలీకు “సీరుతో వెలువడ్డ రదనలన్నిటిలోనూ ఇవే అత్యంత (పామాణీ$మైనవని (ప్రతిపాదించవచ్చు. కబీరు అమచరులు ఆయన ఇతరులతో మఠనంబంధమైన వాదాలూ చర్చలూ జరిపి వాళ్లవి తనవైపుకు తిప్పుకోగలిగాడని అంటారు. తన అను యాయులకు తరుదుగా (వటోధాలుచేమ్తూ పుందేవాడవి చెబుతారు. కలీరు గోరల్‌నాథ్‌, ళంకరాచాక్య, యోగజిత్‌, నర్వజిత్‌, హనుమాన్‌, వళిష్టం తాయ్‌దానపభృతి మహనీయులతోనూ దేవతల దూతయైన దత్తాశ్రేయఏ తోనూ వాదాలు జరిపినట్లు నిరూపించే లిథిత మైన దాఖబాలు చాలావున్నాయి. మహమ్మద్‌, సుల్తాన్‌, గరుడ, అమర్‌వింగు, వీరఏింగు. జగజీవన్‌, థూపాల్‌, కమాల్‌. ధర్మదాన (వళ్ళతులకు చెప్పన (వవచనాలున్నాయి. శవీరుతో వాదించినట్లు పేర్కొననిడినవారంకా ఆయన నమేకొలికులు రొరు.

44 కనీరు కొందరు వాన్తవ వ్యక్తులు కారు. దేశ. కాల, చరిత్రాది విషయాలవట్ల శోద్ద చూవలేదు, ఆయన వాద(పొఢిమ. విరూపించదలచినవారు.. ఆయినా కవీరు ఆమచరుణు ఈ వాదాలన్నీ అక్షరాలా ఆయన కంశంమంచే వెలు వడిన వరమనక్యాలని భావిస్తారు. కనీరుకు అన్నితావుల్లోనూ అవ్నినమయా ల్లోనూ వంకల్పమ్మాకంచేతనే అవకరించగలశ క్రి వుందని ఆయన అను యాయుల ఏశ్వానం. కవీరుమకం ఇతరమతాలతో పోటీచేసి విలబడవలపిన ఆఅననరం ఏర్పడినప్పుడు, కబీరు మత(ప్రాళస్త్యాన్ని విరూపించవలవిన ఆగత్యం కలిగినప్పుడు ఈ వాదాలతాలూకు కథలు బయలుదేరివుండవచ్చు. వివాదాలమగురింఛిన గ్రంథాల్లో వున్న కొవ్నివిషయాలు అనంభవాలుగా తోస్తాయి కవీరుతో మఠతనందింధమైన వాదాలు చెయ్యటానికి వెళ్ళినవ్పుడు గోరభ్‌ నాథ్‌ తన తికూలం వేలలో నాటి ఒక మొనపైన తామ కూర్చుని లెండోమొనపైన కూర్చ్పోటావికి రమ్మవి కలీరును ఏలిచాడట. కలీరు మగ్గాన్ని ఒకసారి కదిసి పొడుగ్లై న దారపుపోగు ఒకటి తీవీ ఆకాళంలోకి విసిరేవి దావికొనపైన కూచుని "నాథ్‌జీ; మీ [కిళూం౦ నేలమీద వుంది. వాదారంపోగు వీలాకొాళంలో వుంది. నేలమీదికంపే ఇక్కడ మఅంగా వుంటుంది. మనం ఇక్కడ కూచువి వాదంలో దిగువాం' అన్నాడట కవీరు, ఈ నన్నివేళశం గోరభ్‌ గోష్టి గంథంలో పేర్కొనబడింది. ఆ (గంథంలో ఇంకో సంవాదం ఇది. శోరభ్‌ వాల్‌ వళ్న : ఎవరిచ్చారు నీకు దండం. లీజపాత, కృష్ణాజినం? రుద్రాక్షమాల ఎవరిచ్చారు ? నామం ఎవ రుపదేశించారు ? శ్‌వీరు వ్రత్యుత్తరం : (బహ్మదేవుడు దండమూ థిషపాాశా ఇచ్చాడు. శివుడు కృష్ణాజినం ఇచ్చాడు. గురుపు వానుం ఉనదేశించాడు. విన్ణువు జపమాల ఇచ్చాడు

కవీచు కక్‌ గోరభ్‌నాల్‌ (వశ్న : అడుగునా, తలమీదా, నాలుగు రెక్కలూ, రెండు వెవులూ. తెలి స్తే నమాధానం చెవ్వు. లేకపోతే పీజోలీ, పీ అవమాలా చొదిలేవి పో. కబీరు సమాధానం : అడుగున వేల, తలమీద ఆకాశం నాలుగు దిక్కు.లూ నాలుగు రెక్కలు, మార్యచం(ద్రులు రెండు చెవులు. వేను ఓడిపోను. నా జోలీ, నా జపమాలా వనొదిలిపోను. రామానందుడు వా గురువు. ఆయనమీద (వమాణం చేస్తున్నామ. ఈకొమ్ము. ఈ జోల్చె ఈ రంతం ఇంకొక అర్జాన్ని సూచించపు. ఇటువంటి పంక్తుల కర్తృత్వం కవీరుకు ఆపాదింగటం చాలా అన మంజనం. గోరఖ్‌ మళ స్తులతోనూ, ఇతరులతోమా వాదవివాడాలు ఏర్పడి నప్పుడు కలీరు అనుయాయులే ఇటువంటి (ప్రళ్నో త్రరాలు కల్పించి. వుండొచ్చు. కబీరు తన జీవిశావపొనదళలో కొశివిడిచి ఇప్పుడు ఐ _ప్లీజల్లాలోవున్న మభఘర్‌ వట్టణావికి వెళ్ళాడు. కాశీవిడిచి వెళ్లటానికి అనేక కారణూలు చూపిస్తున్నారు. మఘర్‌ సట్టణంలో చవిపోయినవారికి మెశ(పావ కలగదవి హ్‌ందువుల్లో ఒక నమ్మకం వుంది. ఈ నమ్మకానికి మూలాధారం వురాణాల్లో వుంది. పూర్వకాలంలో దక్షప్రణావతి మధర్‌ వట్టణంలో ఒక్‌ యజ్ఞం చేవ శివజ్జీ ఆహ్వావించలేదు. తన భర్తను అవమానపరిచినందుకు నహించలేళ వతీదేవి ప్రాణత్యాగం చేపింది. ఇది వివి రుదుడు ఉగురై పోయి యజ్ఞాన్న ధ్వంనం చేయవలసిందని తన (వచుళగతాంత ఆజ్ఞాపించాడు. మఘర్‌పట్ట అంలో మరజించినవాళ్లు గాడిదలుగా వుడతారని శపించాడు. మఘర్‌వట్టి జానికి కానవిమోరన కలిగింగటానికి, ఈ మూఢవిశ్వాసాన్ని నిరసించటావికి.

శకి కవీరు కబీరు కాశీవిడీచి ఆక్కడికీ వెళ్ళాడట, కబీరు కాశీవిడిచి వెళ్ళటానికి విళ్చ యించుకున్నట్లు వివి, మఘర్‌పట్టణంలో దేహం విడిచిపెట్టటావికి పోతున్నా చవి తెలుసుకుని రాజులూ, నవాబులూ. పామాన్య(వజలూ తండోవతండా లుగా 8వీరును చివ(సారి దర్శించి సెలవు తీసుకోటానికి వెళ్ళినట్లు కవీరు మత్యగంభాల్లో వర్డించారు. కాశీరాజు వీరసింగ్‌ దేవు, 'రేవారాజు రాష్‌ సింగ్‌, అయోధ్య నవాబు మహమద్‌ దౌలా కనీరువద్దకువెళ్ళి తనమును మఘర్‌ వట్టిణందాకా వెంట రానీయవలసిందని బతిమాలుకున్నారు,.. వాళ్ల కోరికను మన్నించి తనవెంట రావటానికి కబీరు అనుమతించాడు. తనవెంట వచ్చిన ప్రముఖులతోపాటు కవీరు మఘర్‌పట్టణం చేరుకోగానే ఆది జననందడో హంతో ,కిక్కిరిపిపోయింది. కాశీనగరం కళావిహీనమైపోయి. ఎడారిగా శూన్యంగా తోచింది. మఘర్‌ నవాబు విజిలీఖాను సశాను ఆతీభులందరికీ విందుభోజనాలు ఏర్పాటు చేశాడు. కొని ఆతిథులనంఖ్య అసరిమితం కావటం చేత మంచివీరు నరిపోరేదు. శివుని శాపఫలితంగా ఆవూరిదగ్గరి వదిలో నీరు ఇంకిపోయింది. మఘర్‌ పురవాసులకష్టాలు కడ రేర్చటంకోవం కనలీరు తన డివ్యమపిమను ప్రయోగించాడు. నదిలో కొత్రవీరు వెల్లువలై పారింది, కొత్తనీరు అమృతంలా చల్లగా మధురంగా వుంది. అందువల్ల అనదికీ అమీ అనేపేరు వచ్చింది. అప్పుడు కబీరు తన కడవటి (పవచనంచేపి గుమి శూడిన కోతలను అలరించి చేరువలోపున్న ఒక సత్చురువువి కుటీరంలో (వ్రవేశించి తలుపు వేసుకువి లోపలగడియ బిగించుకున్నాడు. కొంచెం పేపట్లో ఏదో బద్దల్తె నట్లు కద్దిం వినిపించింది. జ్యోతిర్మయమైన గోళం ఒకటి ఆ గుడివెనువీడి గగవవీధికి ఎగపపోవటం అందరికీ కవిపించింది. కలీరు తమను వీడ్కొనవి విద్ధిపొందాడవి అందరూ (గహంచారు-

అను పెద్దతగాదా రేగింది. కాశీరాజు, వీరపింగూ తదితర హందువులూ కలీరు తను గురుపుకనక పాందూధర్మం (ప్రకారం ఆయన దేహానికి దహన ఉ్రీయలు జరపాలని వాదించారు, నవాబు విజ్లీభానూ తదితర ముస్తిములూ

కబీరు శీ?

కవీరు తను వడళ్లో ఒకడవీ కనక ముస్లిం నర్గవదాయానుగుజంగా కలీరు ఛావ్ని నమాధి చెయ్యాలని వట్టువట్టారు. వివాదం తెగలేదు. ఉ దేకాలు శెచ్చిపోయాయి. చివరికి బలాబలాలు తేల్చుకు నేదావికి ఒరల్లోంచి కత్తలు చూశారు. అప్పుడు అకాళవాజీ అందరికీ వినిపించింది. *వా [పియజను లారాః వరన్సర హత్యలకు దిగవద్దు. మొదట కుటీకంలోకి ఒకసారి వెళ్ళి చూడండి” అవి అశరీరవాణి ఉద్చోధించింది. కుటీరం తలుపు ఖేవంచి చూశారు. అనం లోవలికి తోనుకు వెళ్ళారు. అక్కడ కబీరు శరీరం వాళ్లకు కనిపించలేదు. శరీరం వుండవలపినచోట ఒక తెల్లటిదిట్టా, కొవ్నిపువ్వులూ శవవడ్డాయి. కబీరు కరీరంతోననో న్వర్గావికి చేరుకున్నాడవి అందరూ నంత పించారు. ఆయనకు మాశ(పావి కలిగినందుకు ఆనందించారు. అవ్పుడు అ తెల్లఐట్టనూ, పువ్వులనూ రెండుభాగాలుచేవి హిందువులూ మున్లిములూ నమంగా వంచుకున్నారు. నగభాగం దహనంచేయటావికీ, మరొకనగం వమాధిచేయబావికీ సమాధానపడ్డారుం

చరీట్‌దాను ఇల్లా చెబుతున్నాడు :

కాశి విడిచి మఘర్‌కు వెళ్లి ఆంతర్థానమైపోయాడు కబీరు.

ఒకవప్రం. కొన్నిప్పష్పాలూ, తనవాక్కులూ మనకు మిగిల్బాడు,

మాలుక్‌ దాస్‌ ఈ విధంగా అంటున్నాడు.

ఉళయ మళఠస్తుంకు గురువైన కవీరు కాశీనుంచి మఘర్‌కు తరలి పోయాడు.

ఉరి క్తులైన శ6మ్యులు కొందరు దహనంచెయ్యాలనీ, కొందరు నమారి అరపాలవీ వాదాలుచేశారు.

నద్దురువు వంచళూతాలికు అతీఠకుడు. ఆయన అజరామరమూ రి

మాణుక్‌ దాను అంటున్నాడు కవీరులో వభువును కమగొనండి.

శశీ కవీరు కనీరు శరీరం నేల, విప్పూ. గాలీ. వీరూ అనే భూతాలను ఆతిక మించింది. ఆయన నకల భూతాతీరుడని ఆయన వథఖాన్ని అనుసరించే ళ క్తుల విశ్వాన౦ం. కొందరు పండితుల అభిప్రాయంలో కవీరు పుట్టిన కుటుంబంలో అన నమూ దహనమూ రెండూ వున్నాయంటారు* మృళళరీరాన్ని దహనంచేసి చిజాభన్మరాసులమీద నమారి నిర్మించేవారట. ఆకాలంలో కొన్ని లీతుక జాతులుండేవి. అఆ జొతులవారు కొత్తగా ఇస్తాంమతం పుచ్చుకొవి వుంటారు, అందువల్ల వాళ్లు హిందూముస్తిమ్‌ మఠాలకు రెంటికీ చెందిన ఆచారాలను పాటిస్తూ వుండవచ్చు. ఈ తెగకుచెందిన చాలామందికి వృత్తి చేనేత. క్రవీరుకూడా ఈ తెగవాడు ఆయివుండొచ్చు ప్రాచీన రచనల్లో తెల్లవిటైనూ పుప్వులనూ గురించిన (వస క్రి లేవిమాట నిజమే, వర్చ్సయ్‌ (గ్రంథంలో కవీరు కాశీవిడిచి మఘర్‌కు వెళ్ళినట్లు మాత్రమే చెప్పాడు కొని పువ్వుల మాట అందులో అనంతడాసు చెప్పలేదు. అయినప్పటికీ కటీకు నుఘర్‌ పట్టణంలో పిద్దిపొందా డనటానికి నందేహం లేదు. ఆయన రచించిన రెండు వదాలలో చివరి రోజుల్లో కాశీనుంచి మఘర్‌కు వెళ్ళినట్లు కనీరే చెన్పుకున్నాడు. అందులో ఓక వదంలో ఈ విధంగా వుంది. దైవమా ఇప్పుడు నాశేదిదారి ? దితుకంతా కాశీలో గడిపాను అవి వేకినై మఘర్‌లో మరణించటానికి వచ్చాను. ఎంతోకాలం కాశీలో పాగింఏ నా తపస్సు. ఇవ్సుడు మఘర్‌లో వింటాను మరణభళుజంగం బున్సు।

కవీరు కలి శెండో నంలో కవీకు విశ్వానం వెళ్లడి అవుకున్నది: ఓ [వజలారా ! ఎంత అమాయకులు మీకు? కాశీలో మకణీ స్తే భగవంతుని చేముకోగలడా కవీకు | హృదయంలో విశ్చలభ క్తి వున్నవారికి ఆ శాధ్యంలేదు. జలం జలంలో కలిపినట్లుగా ఈ పాలె వర్వేశ్వరువిలో లీనమై పోతాడుగా ; ప్రజలారా వినండి ఈ రహన్యం కాశీయైన మఘర్‌ అయినా ఒక పేకదా ఆత్మలో దైవం నెలకొవిపుంటే నదా కాశీలో చవిపోయినా మఘర్‌లో మరణించినా తన విశ్వానంద్వారా నాశ (త్రీ కలుగుళుందవి కనీకుకు గట్టినమ్మకం. వీరూవీరూ ఏకమైనట్లు తన రామునిలో తాను లీనమౌతానవి కలీరు విశ్చల విళ్వానం- కాబట్టే కబీరు మమర్‌లో తనువు చాలిచడనటావికి వి(వ్రతిన త్తి లేదు. అయన వరమవదించిన కొలాన్నిగురించి అవేక వాదవేదాలున్నాయి. ఈ (క్రింది నాలుగు తదాల ఆధారంగా నాలుగు భిన్నాభిప్రాయాలు వియలు దేరాయి. 8. 18175 లో కలీరు కాశీనుంచి మఘర్‌కు వెళ్ళాడు, మాఘమానవ్వ కృష్ణవక్ష ఏకాద! విశీధంలో శ్వాన గాలిలో కలివిపోయింది. &. 1506 లో కవీరు కాశీ విడిచి మఘర్‌కు వెళ్ళాడు. ఆగహన్‌ మానంలో కృష్ణవక్ష ఏకాదిర్యాత్రి శ్వాన గాలిలో ఏక మైపోయింది. క. 1548 లో కనీరు కాశీ వదిలి మఘర్‌ చేరుకున్నాడు, ఆగపహన్‌ మానంలో కృష్ణవక్ష ఏకాదశరాత్రి క్వాన గాలిలో లీనమైపోయింది. ఓ 1569 లో నర్గురువు విష్క్రమిందాడు, వాంన ఎగసిపోయింది. వైవ శెప్పిన నంవత్పరాలు. విక్రమళ కొన్నిఐట్టి పేర్కొన్న మే కలతే

క కబీరు

మొదటి తరావత చెందిన కొన్ని పాశాంతరాల్లో “ఆగహన్‌ మానంలో ఏకాదశి చీకటిర్మాతి అవి వున్నది. ఈ సదాలకు (ప్రామాణికమైన పాఠాలు అభించటంలేదు. అవి (ప్రజల ముఖతః(వ్రచారం పొంది జ్ఞాపకళ క్రి ఆధా రంగా (గంథస్టమెనవి, ఈ వాలుగువదాలకూ క ర్తలెవరో తెలియదు. కషీరు అనుయాయులు మొదటి వదం వైపు ఎక్కువగా మొగ్గుచూపి కలీరు విక్రమ శకం 1575లో పిద్ధిపొందివల్లు విశ్వపిస్తున్నారు. కవక కలీరు 1456 జ్యేష్ట పూర్ణిమనాడు జన్మించి 1575 లో ఆగహన్‌మానంలో ఏకాద విశీధందాకా, శృష్ణవక్ష ఏకాదశిదాకా అంపే 118 సంవత్సరాల 5 మాసాల 2? దివాలు జీవించినట్లు విశ్వపిస్తున్నారు ఆయన మతస్తులు: కలీరు మకావికిచెందిన బాబూ లహన్‌సింగ్‌ తన ఈల్‌ కనొలో (గంథంలో 1073వ నంవత్స రంలో మాఘమానంలో కృష్ణవక్ష ఏకాదశ బుధవారంనాడు కలీరు వరమ వదించినట్లు ఆనాడే ఆయన కాశీనుంచి మఘర్‌కు చేరుకున్నట్లు రాళాడు. కావి పంచాంగం[ప్రకారం అనాడు బుధవారం కొదు మంగళవారం అపుతుంది.

కొని భారతదేశ పురాతత్వశాల ఒక వివేదికలో ఐ ప్తీజిల్లాలో అమీవడీ తీరంలో విజ్లీ ఖాను కలీరుకు వ్మికమళకం 1507లో నమాధిలో విర్మించి నట్లు పేర్కొంటున్నది. ఈ నమారివి 1687 శ. ౨. అంటే వ్యికమళకం 1624లో 117 నంవత్స్పరాలతరవాత నవాట్‌ ఫిదాయ్‌ఖాన్‌ మరన్మకు చేయించాడు, దీన్నిఐట్టి రెండో వదంలో చెప్పినపకారం కలీరు 1005లో కీ ర్థిశేషడ్రై నట్లు తేలుతున్నది, ఎవరైనా మరణించినవెంటనే సమాది విర్మించటం పాధారణంగా జరుగుతుంది. కనక మొదటి వదంలో చెప్పిన 1573 అన్నది 14603 కావచ్చు. అనోటా ఆనోటా వడి అది చివరికి 1573 అని పొరబాటున పడిపుండవచ్చు. ఆవరం రచింనదిడిన మాండలికభాషలో 1ఫ75 అనే శబ్దం ఉచ్చరించేరీతి 1005 తరవాత అన్నట్లు వుండవచ్చు.

కలీరు శ వచహతర్‌ ఆనేనూట వళ్చాత్‌ అనే ళబ్దానికి దగ్గిరగా వుంటుంది ఉచ్చా రణలో. ఇదీ నరియైన తేదీ ఆయితే కబీరు చనిపోయేనాటిక ఆయన వయస్సు 60 నంవత్పరా లన్నమాట,.

పూర్వకాలపు భకులూ, మహాత్ములూ తను జీవితచర్శితల వివరాలు ఆందించటావికి క్రద్ధవహించేవారు కారు. తనగురించి ఏమైనా చెన్పుకో వలసిన స్తే వినయభావం (వ్రకటించుకోటావికే చెప్పుకునేవారు. సూరదాస్‌, తులపీదాస్‌వంటి సముజ్వలమూర్తులను గురించికూడా మనకు చాలా వ్వల్పంగా తెలును. కొందరివిగురించి వారి (ప్రత్యక $ష్యప్రముఖులు గురు వుల జీవితచర్మిక సంఘటనలను ఉల్లే థించటం తమక ర్తస్యంగా భావిందు కుని జీవితకథలను రాళారు. కొవి ఈ కథల్లో నత్యం కొంఠతపాలుమాత మే. వంఠత్‌ (ప్రాణనార్‌నుగురించి ఇటువంటి జీవితచరిత్రలు వెలువడినాయి. దురదృష్టవళాను కవీరునుగురించి అటునంటిచర్శికలు వెలువడలేదు. వాన్హ వమూ కల్పనా అల్లిబిల్లిగా పెనవేసుకుపోయాయి, అందులో జొరబడి దారి చేసుకుని కొన్ని వాన్త్హవాంళాలను మీముందు వుంచగలిగాను. ఆందులో ముఖ్యమైనవి రెండున్నాయి. ఒకటి, కబీరు కాశీనగరానికి చెందిన సాలెకులంవాడు. రెండు, ఆయన మఘర్‌వట్దణంలో మరణించాడు. ఇవి రెండే వాన్తవమైన నత్యాలు, కొని కవులనూ [ద్రష్టలనూగురించి చెప్పేటప్పుడు వారు పట్టినది ఎక్కడ గిట్టినది ఎక్కడ అన్న అంశాలు ముఖ్యమైనవిగా మనం ఎంచకూడదు. మౌవవజొతికి వారు వారనత్వంగా అందించి వైళ్యనళ్ళతులకే - ప్రామెఖ్యన్న ఇవ్వాలి. ఒక వ్య క్రితాలూకు నా వివరాణు మనస శేమీ తెలియకుండా పోయినప్పటికీ కృతులనుదిట్టీ మానవో_త్తమ్ము , డుగా వరిగణన పొందవచ్చును. శ నత్యాన్ని విరూపించటానికి కవీరు - న 727౯ /. ౮ స్వామిక వాత! వే

జ! కపీఈు రచనలే విదర్శనాణు. ౯ శ్రమాం (గంథంలో నాభాదాను కపీరుగురించి ఇల్లా అన్నాడు : *కబీరు నర్హాశకమాలనూ షడ్డర్శనాలనూ వినక్టించలేదు'. కగ కంతువివట్ల కవీరుకు అచంచల విశ్వానం పున్నది కాబట్టి ఆయనజీవితం నై వభానంతో పెనవేసుకుని దై నంలో విలీనమయింది. అయన ద్వందాఅకు అశీతుడై పోయాడు. వర్గాలూ, లేదాలూ అతిక్రమించిన తత్వం ఆయనదె. ఆయన ఇల్లా అంటున్నారు. మరజించేది నేను కాదు, ఈ జగత్తు. కమగొన్నాను రక్షకురై న ఏకేశ్యరువి మహత్తు. ఆయన మరణీ స్తే నేనూ మరణిస్తాను. ఆయన అమరుడు కనక నాకూ లేదు మరణం. కనీరు అంటున్నాడు హృదయంతో హృదయం కొనాలి ఏకం అన్వుడే సిద్ధిందగలదు అమరత్వం, అందుకోగలవు ఆనందసాగరం. కవీరు నిజంగా అమరుడు. అనందసాగరంలో ఈదులాదే ఆయనకు మరణం లేదు. అయన పరమనత్యాన్ని (వ్రత్యక్షంగా నందర్శించాడు

కబీరు రచనలు

పదాలు ॥ గురువు (భ్రమరం వంటివాడు. గూటిలో కీటకాలమురేర్చి వాటికి కొ త్తరంగులూ. కొత్త రెక్కలూ, కొత్త కాట్లా ఇచ్చి తనరంగునే వాటికి అద్దుతాడు. ఏకులం, ఏళాల అవీ అడగరు ఎవరూ. పాకీమనిషి వరను పాధువై పోగలడు. గంగలో కలిపే వ్రవాహాలన్నిటికీ గంగ అవే పేరు. నము[ద్రంలో చేరిన నది సాగరంలాగే అపారమై పోతుంది. చంచలబుద్ధివి విశ లంచేసి అంకర్ముఖమైన చిత్తాన్ని ఆమ్యగ్రహం బాడు. వంచభూశాలలోనూ వాటికి ఆతీఠ మైన నళ్యాన్ని దర్శించగల దృష్టిని (వ్రసాదించాడు. అన్ని శృంఖభాలాలూ ఛేదించి నన్ను బంధవిముక్తుని చేశాడు. అందవిదావివి నాకు అందించాడు అంటాడు కవీరు, శి విళలా, గోకులాధివతీ, నా హృదయం పీకు నమర్పిందాను, ఎంతోకాలం వీకు దూరమై దీర్ణ విరహం అనుభఏందాను. ఇన్సుడు విన్నే న్మరిస్తున్నామ. అకసమలతో కట్టుకున్నాను నా ఇల్లు.

కథ కథకు వలప్పలేవి వానిమీద విలుపుకున్నాను నా ఆకలు. నా కరాలతోవే తగిలించుకున్నాము నంకెలలు పవీకోనం ఎదురుతెన్నులు చూస్తున్నాయి కన్నులు. ఇతరులను సమదృష్టితో విన్ను చూనుకున్నంక నుమకారంతో చూడగలిగితే ఆంతా ఒకటిగానే అగుపిస్తారు. శనటమూ గర్వమూ వినర్జించిన వమదృష్టికి క నవిడకాడు ఈశ్వరుడు, ఎక్కడికీ వెళ్ల నక్క ర్లేదు, ఏ ఐరువూ నెత్తికి ఎత్తుకోవద్దు. శ్రీరంగా, పారంగధరా అవే నామాలు వీ ఆధరాలమీద మధువును చిందించాలి. (వతి కృషికీ వ్రతిఫలం లభించకపోవచ్చు. చిజమైన జ్ఞానం ల[౦చకపోతే నైరాశ్యంతో మవిషి మరణించడు. (వ్రతిపవికీ ఫలం యోగమో భోగమో కావచ్చు. భామనానుం [వసాదించగలదు భోగమూ యోగమూం ఆది కేవలం పదం కాదు, (బ్రహ్మజ్ఞానావికి ఆన్సదం- ఇందులో అందించాను ఆత్మజ్ఞాన సారాంశం వదలరాదు వీ హృదయం రామువి వదకమలం. కీ ర్థిందాలి విరంతరం రామనామ విభవం, కవీరు అంటాడు రామనామమే వీకు, ఇహలోకంలో పౌఖ్యమూ మోకమూ కూడా, (వపాదించగల తారకమంథ్రం. ఠి నా౭ినామమే నా నర్వనంవదలూ, హరినామమే నా ఏకై కధవం. ఆది కూడవెట్టరావిదీ, మిక్రయించలేవిదీ.

కవీరు న! హరినామమే నా వేశం, నా ఆరామం, 'పేవకుడివై న వాకు వీ చరణాలచెంఠనే శరణం. వీనామమే నా విధానం, నా మూలధనం, వీవే వా ఏకైక బంధువు, నీవే నా ్రాతవు, అవపానవేళ నీవే నా ఆశాజ్యోతి. విరు పేదకు సీ నామమే పెన్నిధి, ఆకలిగొన్నవాడికి లభించిన మధురాహారం అంటాడు కవీరు అనవరతం,.

శ్ర భగవంతువికి అర్సితమైన న్యక్తులు లోకంలో అరుదు, కామ (క్రోధ లోళ మోహరహితునికే దై వదర్శనం, 'విందాస్తుతులకూ మానానమానాలకూ అతీతువికే దై వసాజక్కారం,. ఇనుమునూ బంగారమునూ ఒకేదృష్టితో వీ&ీంచగలవాడి కే ఈశ్వర దర్శనం, ఆటువంటిమనిషి దై వావికి (వతిమాకృతి. వ్రతినింది నమానం. వల్చారత వ్రమోగుతాల వీ కల్పనలు. తరీయస్థికివి పొందినవాడే పరమ గమ్యమైన భగవంతుని చేరుళో గలడు.

మాధవునికి చిత్తం అంకిత మైనవాడు, విన్సంగురై. భగవంతునిలో లీనమైనవాడు, భయాందోశనలకూ దర్పానికీ దూర మైనవాడు, లగవంతువికి దగ్గరివాడు విజమైన ₹ శతు అని కబీరు చెబుతున్నాడు.

జ కలీళు

ఆజ్ఞానభాండం బద్దలై పోయింది. తుఫాను వెలినినవిదవ కరిసిన వర్షంలో కటీరు తడిని ముద్దయిపోయాడు.

అరుజోదయంలో కపీరు హృదయం ఉల్వలంగా మెరిసింది

థి

వన్ను కాపాడినపిదవ ఎక్కడికి కొవిపోకావు, రామా?

పీ కారుణ్యం నాకు అమగహించదలచిన వైకుంఠం ఎక్కడ వుంది ? ఎల్లా గుంది?

మవ్వు నమ్ను ఎడిబాసిపోతే నాకు విముక్తి దయచెయ్యి

మప్వే అన్నిటిలో పున్నస్పుడు నన్న ఎందుకు వంచిస్తావు

దివ్యజ్ఞానం ఆలవడేదాకా మోతంగురించి వ్రనంగిప్తాడు.

తన ఆఅంతిరంగంలోవున్న రామునే కబీరు అందరిలోనూ నందర్శి మ్రన్నాడు.

10

మనం ఈ లోకంలోకి మళ్ళీ ఎందుకు రావాలి?

సంచభూతాల లీల ముగిసినతరవాత రాముడు సాశిత్కరిప్తాడు,

నీరు వేలతో కలిపినవ్పుడు, గాలీ అకాశమూ ఒక మైనవ్వుడు, విప్పూ గాలీ ఏకమైనవ్పుడు నమాధిలో ప్రవేశస్తాం+

న్వర్ణాలరణాలను కలిగించినవ్పుడు మేలిమి ముద్దలో కలినిపోయి వట్లు మవం లోకమార్గంమంచి వైదొలగినపిదవ కూన్యంలో తరిగిపోతాం.

అప్పుడు మనం నీటిపైన అలలం.

8 వీరు న! గురుపు అనందసాగరుడు అంటున్నాడు కదీరు, కడవటికి హంనమ హాంన కలుసుకు తీరు, 11 శా వృదయమా : చాంచల్యం విడవాడు. నందేహాలు కొలగించుకో మపు అగ్నిపవేశంచేని వహ న్తంలో కుంకుమధరించి మరణించాలి భయంవదలి పార వళ్యంతో వృళ్యంచేయాలి. లోభమోహాబను ,విడ వాడాలి. వీరులు మృత్యువువిదూసి జంకరు. వతి వకలు వష్తువులకోనం ఆళవడరు వం(ప్రదాయం, కర్మామష్టానం, అభివాత్యం వీ కంఠం తుట్టూ బిగిపే ఉచ్చులు, నగందూరందాకా వచ్చి వెమదిరిగితే లోకం వెక్కిరిస్తుంది. మలినమైన ఈలోకంలో రామనామం ఆపించేవ్య క్రీ ఒక్కడే విర్మలమైనవాడు- అ నామాన్ని విడవకు, జారీపడినా పైకి ఎడ్‌ (ట్రాకటం మావకు. 2 ఓ పోదరా । మాలలమగురించి ఏమని చెప్పేది? మాటలవల్ల నత్యపారాం॥ ౦ అందకుండా పోతుంది, మాలివ్యం ఎక్కువౌతుంది. కావి మాటలేకుండా అలోచించటం ఎల్లాగు ? నజ్జమలనమక్షంలో వున్నప్పుడు మాట్లాడు, వాళ్లమాటలు విను. దుమ్దలనుద్య వున్నప్పుడు మాట్లాడకు. అజ్జానులతో మాట్లాడటం నిష్ఫలం. కవీరు అంటున్నాడు,

న! కవీరు

వగం విండినకూణా గుడగుడ చన్వుడు బేన్తుంది- విండుకుండ విళ్శబ్దంగా పుంటుంది.

య!

శరీరం అశాశ్వతం. దీన్నిచూసి మురివిపోవద్దు గర్వంతో. నవ్వు గతిందాక అది కణంకూడా వుండదు. పాలతో వెన్నతో. మిళాయిలతో పోషించిన ఈ ళరీరం (ప్రాణం పోయిన కొన్ని కణాలలో నే వై టికి మోసుకుపోయి తగలవేస్తారు. తలపాగా చుట్టి అలంకరించుకునే నీతలను కాకులు పొడిచి వేస్తాయి. వీ బొమికెలు క వ్రైప్పల్లల్లాగా కాలిపోతాయి. వీ $రోజాలు గడ్డీ లాగా తగలవిడతాయి. కావి కవీరు అంటున్నాడు : మృత్యువు నమ్మెటపోటు తలమీద వదేదాకా మానవుడు కళ్ల తెరవడు,

కశ

ఓ హృదయమా । జీవికనుగురించి ఆందోళన చెందకు.

వీ వక్కర్మల ఫలాలను వరిమితంగా అమళవించు.

-ఒకేమట్టితో కుమ్మరి అనేకరూపాలు నృజిస్తాడు. ముత్యాలు కొంద రికీ బాధలు కొందరికీ అందిస్తాడు. కొందరికి మెరిసే వట్టు వస్తాలూ, పరుపులూ, వై భవాలూ ఇచ్చి కొందరికి చినిగిన సేలి కలుకూడా విరాకరిస్తాడు. లోథి ఎంతో ధనం కూడబెట్టుతూ ఇదంఠా వాది అనుకుంటాడు. ఆఅకని ఈతంపైన మృత్యువు నమ్మెటదెబ్బ పడినప్పుడు అంతా నరి అవుతుంది. కవీరు అంటున్నాడు ; నజ్జనులారా అలకించండి, నాది అనేమాట అనత్యం. శవంమీద కప్పిన గుడ్డకూడా తీపేసుకుంబారు. కట్టు విట్టకూడా లాగి వేసుకుంటారు.

కవీరు అ కేర్‌

మూర్జుడా । నువ్వు హరినామం ఎందుకు జసించవు ? నీ కాలనుంకా ఎందుకు వ్యర్దం చేస్తున్నావు?

అయిదుగుకు కొంగలు కోటను నగలూ రాధీ లూటీ చేస్తున్నారు.

యజమాని జాగ ర్తగావుంపే ఈ లూటీ జరగదు.

చీకటిగా వున్నవ్పుడు కనబఐకని వస్తువులను కమగొనటావికి దీనం కావాలి.

అద్దంలో వీ ముఖం చూసుకోవాలం పే దర్పణం నిర్మలంగా వుండాలి.

ఆది మనకగా వుంసే నీ వతినింబం కనిపించదు.

వఠనం, మననం, వేద్యశవనణం నీకు ఏమిలాభం చేకజూర్చగలవు ?

వీవు వెదుకుతున్న వస్తువు వెలుపల డౌరక్కపీ/తే చదువుల మూలాన ఒరిగే దేమున్నది ? కనీరు అంటున్నాడు : నేను విద్ది పొందాను.

వేమ జ్ఞానవిద్ది పొందానవి గుర్తించుకున్నాను. ఆత్మజ్ఞానంలో విశ్వానంలేవి మవిషివి ఎవరూ కాపాడలేరు.

16

వాది నాది అమకోటంతోనే జీఏతకాలం గడిచిపోతోంది. ఒక్క సారియెనా రామా అనకుండానే కాలం చెల్లిపోతోంది. వత్నిం డేన్స బాల్యంలో గడిచిపోయాయి. ఇరవైయేబ్ళ జపతపాలు లేకుండా వ్యర్థమైపోయాయి. ముప్పైయేళ్లు రాముని న్మరణ లేకుండా సాగిపోయాయి, అప్పుడే ముసలితనం వచ్చేస్తున్నదవి విచారపడతావు. సళ్చాత్తాపం పొందుతావు ఎందుకు గత జల

న! కపీఠరు

చేకుఐంరనం? పైరు మాడిపోయినాక పొలానికి పీకు వట్టటం దేవికి? గుజాన్న దొంగణ ఎత్తుషపోయాక ఇం కెందుకు వీకీ జీనూ కళ్శ్ళిమూ? తల కదలిపోతుంది. కరతర జాలూ కంవించిపోతాయి.

కళ్లకు వీళ్ల పొరలు అడ్డువడతాయి నాలుక వలుకలేక పోతుంది.

అప్పుడు నువ్వు నక్కర్మల చేయాలవిభావి స్తే ఏం లాఠం?

కబీరు అంటున్నాడు : వజ్ఞనులారా । కూడబెబ్టిన రనం కూడారాదు మీలో

కాలుని పిలువు రాగానే అన్నీ వదికేఏ్‌ మీరు తకలివెళ్లాలి-

12

ఈలోకం దారికవిపించవి పొగమంచుతెర. నెత్తిమీద దుముకటావికి సిద్దంగా వుంది మృత్యుపు. విిగవోలమ ఆూరిమ్తా హిందు వులూ, వోజణ్‌య్యాత్రలు చేస్తూ ముస్తిములూ కాలమంతా వెళ్ళి ప్తారు. అడదారులైన యోగులు వీ మర్మావి (గహంచలేక వళిస్తారు. కవులు యతిప్రానలతో కాలమంతా వమ్ముచేముకువి గతిప్తారు. నవ్యామలు కేదారయాత్రలు చేస్తూ మరణిస్తారు. జైనముములు శ6రోముండనాలు. చేయించుకుంటూ హరించి పోజారు. కావి ఒక్కరికీ వీ రహాన్యం అంతు చిక్కదు. రాజులు రనరాసులు కూడబెట్టటంలో కొలమంతా పాడుచేపి మరణిస్తే చివరికి అవన్నీ భూస్థాపిత మైన చోటనే దిక్కు మొక్కు. ల్లేకుంతా వుండిపోతాయి.. వేదాలు వల్లిమ్తూ విప్రలూ. అందచందాలు చూమకువి మురిసిలోతూ వవితలూ కాలువి వలలో చిక్కుతారు.

కతీడు ణి

ఈ దేవోన్ని వరిశితింది వఠ్యం (గహించుకో. రామనామం లేక పోతే ఇదంతా విరర్ణకం- . కపీరు వళ్నిమున్నాడువ హరినామ వ్యరణ చెయ్యకుండా ఎవరైనా రక్షింవబిడ్డారా ?

18

కావలాలేవి పొలాన్ని వశువుణు ధర్వంవంచేశాయి. వగలూ ర్యాత్రీ చేలో జొరఐగేవాటివి తరిమికొట్టటం ఎవరికీ సాధ్యంకాదు.

అవి కడువ్పవిండా మేవి ఇచ్చవ వ్చినల్లు తిరుగాడుకున్నాయి. పొగరు తలకెక్కి. అవి ఎవరినీ కాతరు చెయ్యటంలేదు. వాటితో వేగలేక వివిగిపోయారు.

వేము జ్ఞానమనే పైరు వేశాము. గురువును రిస్టటొమ్మగా విలవెబ్టాను. రామవామమే వా పొలానికి కావలివాడు.

దొంగమేతలకు అలవాటువడిన వకువులణు వాలొలంలో పైరును పాడుచెయ్యలేవు అంటున్నాడు కవీదు.

కేఫి

ఓ మెరిదేహమా ః ళ్వాన విమ్న ఏీడిపోతుంటే ఏంవిస్తా వెందుకు ?

మవ వంయోగం విత్యంకాదవి హంన అంటున్నది ఆలకించు. నేను శరీరాన్నిరూని మురివిపోయి దాన్ని (వతి ఉదయమూ శుత్రం లేశామం

కావి ఇది ఒకనాడు కూలి కాలి రూళిపాలుకాక తవ్పదు. డీన్ని అంకా వొవిరేస్తారు.. శివుడు, వవకుడు, (బ్రహ్మదేవుడు, నహ్మనవజి శీవవు, ఎవర్రైవావరే కాయంతోవర్చి కలకాలం వుండలేరు.

కం

౫8 ళకపవీరు

మంది చెడుగులు రెండే మనకు తోడువీడలవి జీవిశాంతమూ వీడని నెచ్చెలులనీ గుర్తించండి. ఇదే వత్యం.

కవీరు అంటున్నాడు: (వళువి లీలణు (గహాంచగలవారు చాలా ఆరుదుగా వుంటారు.

రి

మరణించేది నేనముకాను, మరణించేది ఈ జగత్తు, వేను రడళువి కమగొన్నామ. దురాక్ములు మరణిస్తారు. రామనామ మధారవ పానంచేపే మహాత్ములు చిరంజీవులు.

వారి మరణి ప్లే వేను మ5ణిస్తాను. హరి మరణజీంవకపోతే, నేమ మా(కం ఎందుకు మరణిస్తాను? కలీరు అంటున్నాడు:

చిత్తమూ చితశత్తమూ ఏకమైపోయాయి. ఆనందసింధువు లభించింది. అమృతళ్వం పిద్ధించింది.

శః

నా కిన్సుకు అవ్నితావుల్లో కళ్యాణోత్పవమే. నాకు ఆత్మశాంతి లలిం చింది గోవింరుడు నావాడు అయినాడు.

శరీరనంబంధమైన నహ్య(నదోషాలు వేడు విర్మల ళాంతినుభాలుగా వర్యవసిందాయి. ఖేదం మోదంగానూ యముడు రాముకుగామా వరిణమిందారు. శత్రువులే మిక్రులై నారు, దుర్మార్గులు వ్‌న్శార్డు లై పోయారు,

అళ్మతర్వం (గహించినవ్పుడు, ఆత్మ రూపాంతరం పొందినవ్పుడు కావ్యతయాలు నమపిపోగలపవు.

కవలీరు 8? కబీరు అంటున్నాడు; నేను ములభప్రా వ్రమైన పొఖ్యంలో మునిగి కేయుళున్నాను. నాకు భయ(న్రాంకులు లేవు. శీ శానరాయి ఒక ఐట్టనేయటానికి తెచ్చాడు, కావి పాలెమవిషి ఇంటికి 'వెళ్ళటోతున్నాడు. తొమ్మిది, వది, వంధౌమ్మిడి గజాలు మగ్గం మీద వేశాడు. ఏడుదారాలూ, డెబ్బదిరెండు వుంజాలు అ బట్ట విడీవి. దాన్ని నువ్వు కొలవలేవు, తూకం నెయ్యలేవు. దానీ వరిమాణం రెండున్నరశేర్లు, ఆదికాన్త తగ్గినా ఇంటిదగ్గిర ఆడంగులు గొణుగుకారుట, రోజంతా వవిచే-ప్లే యజమానికి తృప్తి కలుగుతుంది. అందులో మూడోవంతు పోతుంది వన్నులకిందు శఈడిపిన మాలు మగ్గంమీదనే వొదిలేని సాలెవాడు విసుగె తి పారి పోయాడు. వంకరపోయిన మగ్గం వవిచెయ్యదు.. దారాలు మరింత చిక్కులు వడతాయి. కనీరు అంటాడు : మూర్జుడా । ఈసవి శట్టిపెట్టు. శామునీ వ్యరించు, న! మూర్థుడా। రాముని ధ్యావించు. కాయం కలకాలం విలువదు. ఎనరు కొవితెవారు ఈ ధనం? ఎవరు కొవిపోగలరు తమవెంట ? దుర్మార్గుడా 1 ఇదంతా ఒక నంత, దీన్ని వర్షి వసి తరలిపోతారు. వ్వర్ణపురి లంకానగరం ధూశిపాలై పోక తన్చలేదు. మరుక్షణంలో రావణువి స్నామాజ్యవై రవం కలలా కరిగిపోయింది. వత్నెండు

జ కపీఠు మైళ్ల విశ్రరించిన నగరంలో ఛత్రాలవీడల్లో విహరించిన దుర్యో ధనుడు ధూళిలో కలివిపోయాడు. కలీరు ఇళ్లకవ్వులమీద నిలబడి ఉద్భోడిన్తున్నాడు. నాది అనుకున్నది ఏదీ వీదికాదు కణ తంగుర మైన జీవితం న్వవ్నంలాగా అదృళ్యమైపోతుంది. న!

మానవుడు లోకంలోకి వస్తాడు. కొద్దికాలంపాటు తన దుందుఠి (యోగిస్తాడు. తరవాఠ మరి కవిసంచడు. ఎడుకట్ల నవారివైన తలపైకి ఎత్రిరూస్తూ చినరిపాశి వయనమై వెళ్లే వేళ వెంట ఏడీ రాదు. గడవదగ్గిరే భార్య ఏడుస్తూ వుండిపోకుంది. తల్లి వాకిలి వాకావచ్చి ఆగిపోతుంది. బంధువులు ళ్యశానందాకా వస్తారు. అ తరవాతి హంన ఏకాకియై నయదిస్తుంది. ఇక ఓిడ్ణలా, రనమూ, మరేవీ కంటనడవు.

కవీరు అంటున్నాడు : మానవుడా! నైైవర_క్రరేని జీవితం కమ్మ మైనది, కూన్యమైనది,

త్‌

అంతర్ముఖమైన మనస్సు నునస్స్పుతో బక్యమయింది, ఆజ్ఞావివైన వేను గురుకటాక్షంవల్ల జ్ఞానం పొందగలిగాను. క్వానను వింధించి షట్‌చ(క్రాలను థేదించి మనస్సు తాన్యాం వెన అగ్న మయింది. ఓ నన్యాసీ, రాకటోకలు లేని వావికోనం అన్వేషించు.

వుట్టుటా గెట్టుటా లేనివానిని వెదుకు. మన దృష్టివిట్టి అయన ఎంతో తూరాన పున్నన్పటేకీ చెంతనే వువ్నట్ల నివి న్తుంది.

ళలిఠరు ణ చెంతనే వున్నా దూరాన వున్నట్లనిపిన్తుంవ, ఊర్థ్వగతిని (వవ హ్‌ంచే జలధారన్ముగోలి సోలినవావికే దానిరుచి తెలుస్తుంది నకల గుజొతీకుడవైన విమ్నగురించి చెవితే విని అెలుసుకోగల వివేకి ఎక్కడ? గురువు వెలిగించిన దివిటీనుంచి వెలువడే రవ్వలను చూడగలవారు కొద్దిమంది. ఖతి చిత్తమే ఒకరర్థా. రననయే చీలినకొయ్య. హరినామన్మరణచేన్తూ చకచకా దారం తియ్యి ఓ వవిశా । రెండుదరాలూ నాలుగు పికలూ నాటారు. చక్రం గిరగిరా తిరుగుతోంది. వడకటం ఆరువెలలు, దారం చుట్టటం ఏడాది. జనం అన్నారు మాలు లాగా వడికిందవి. కలీరు అంటున్నాడు: విజమే నూలువాగా వడికినదే, ఇది చర్జాకాదు ఉత్తమ స్థితివి వ్రపాదించే చక్రం ఇది. న! ఇనులారా । కృష్ణుడు నంవకుమారు డంటారుకదా. మరి నందుడు ఎవరి వ్యతుడు ?! భూమీ అకాశమూ అవతరించవి దశలో నందుడు ఎక్కడుండేవాడు ? ఎనలై నాలుగుంకల ఉన్మలు, ఎత్తుకూ నందుడు వేసారిపోయాడు. అవ్పుడు అక్తువికోనం కృష్ణుడు అవతరిందాడు. నందువి భాగ్యం వండింది. జననమరణ రపాతుడు, బాధాతీతుడు, రూనవిరహితుడు, జనపీ అనకులణు లేవివాడు కలీరు ఆరాధించే (వ్రభువు.

క్‌ కలీర- క!

(ప్రాణీ ఎక్కడికి పోకుంరని యోచిమ్తుంపే ఈ లోకాన్ని వరిత్య జిందా లవిపిన్తుంది. వైవా, కందా అంతా ఆకాశమే, దిక్సూచి వదికోణాల్లోమూ ఆకాశమే,

ళగవంకుడే ఆనంద్యవదాత, కుండ వగులుతుంది కావి గగనం మిగులుతుంది.

వంచభూతాలతో దేహం ఏర్పడింవ. కాని వంచభూకాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి? జీవుడు కర్మబద్ధుడు అంటారు. మరి ఆ కర్మలు చేపేదీ చేయించేదీ ఎవరు ? దేహంలో దేవుడున్నాడు. దేవునిలో దేహమున్నది. ఆయన అన్నిటిలోనూ అంతటా వున్నాడు.

కబీరు అంటున్నాడు: ఏమి జరిగినానరే నేను భగవన్నామం విడవను.

ణి

కబీరు చెగిపోయాడంటున్నారు, రామా కృవణూస్ప. మిశ్రుడా ! మప్వు చెడిపోకుండా జాగ_ర్తపడు మరి, చందన తరువు చెంత నున్న వృక్షం మగంధళరిత మై చెడిపోతుంది. వరునవేజసోకిన

ఇనుము బంగారమై చెడిపోతుంది. గంగానదిలో చేరిన పీరు గంగాజలమై చెడిపోతుంది. కనీళు ఆంబున్నాడు : రామనామం జపించే మానవుడు రొమురై చెడిపోశాడు. శిఖి నువ్వు యోగాననాలూ [ప్రాణాయామమూ వినర్జించాలి. కపట వేషాలు కట్టీ సెట్టి హరినామ నంకీర్తనం చెయ్యాలి. కొమ్ములూ వుంగ

కవీరు న! రాలూ విగవిగలాదేట్లు తోముకుని సాధించేదేమిటి ? దేవాం విండా భన్మం అలదుకొవి పొందే లాభమేమిటి? విర్మల వర్తనం కలవాడే ఆనలైన హిందువు, విజమైన మునల్మాను, రైవచింఠన చేసేవాడే యోగి, (బ్రహ్మజ్ఞానం కలవాడే (బ్రాహ్మ బుడుం

కబీరు అంటున్నాడు ; మవ్వు ఏమీ చెయ్యవక్కర్లేదు. రామనాను జపంవల్లనే వీకు అన్నీ లభిస్తాయి.

శి1

పీ విలువెల్లా ఆత్మరాగరంజితం చేనుకువి మథించు.

హృదయం రాగద్వేషరపాతం కాకుండా అరణ్యంలో వివసించినా లాభం ఏముంది ? గృహంలో నూ ఆరణ్యంలోమూ ఒకే ఆనందం ఆఅనుభఏంచేవారు కొద్దిమంది వున్నారు. జడలురరించి. బూడిద చొంటివిండా పూసుకువి గుహల్లో వివపించి లాభమేమిటి ?

విషయవాసనలకు లొంగకుండా వుంచే మనస్సును జముంచనచ్చు. మనస్సును జయించినవాడు లోకాన్ని జయించగలడు,

కళ్లకు కజ్ఞలరేలలు దిద్దుకువి అందాన్ని ఇనుమడించుకోటానికే అంతా తింటాలునడతారు. సృాదయాన్ని వళంచేసుకోగలిగిన వే అందమైన కళ్లు. కవీరు అంటున్నాడు : దివ్యానుగ్రహంవల్లి వాగురువు నాకు విజ మైనజ్ష్ఞానం (వ్రసాదించాడు. నా హృదయం భగవంతుని పాదాలవద్ద శరణుజొచ్చింది. నంపూర్ణంగా వా హృదయం దేవువికి అంకీతమయింది. ఇక ఆది ఎన్నడూ చలించదు.

జ కథీథ జి

ఓరామా. ఓ అల్లా: వేను వీకోనమే టీవిన్తున్నాను. పీ కటాకల నాపైన (వ్రవరించు, (వభూ |

తల వేలకువేని రాయటంవల్ల స్నానాల చేయటంవల్స లాభం ఏమిటి ?

వాఠ్యానేరాలుచేసి దోషాలు దారుకుంటూ సాధువుగా చెలామణి కాజా అవి చూస్తావు. వై వేద్యాలు పెట్టటంవల్ల మసీదుల్లో మోళరిల్ల ఉలి వల్లి లాభం ఏమిటి ? పృదయంలో కనటమైన శతూవాను లేస్తూ హాజ్‌యాత్రకు పోయి లాభం ఏమిటి ?

బాన్మాణుడు ఏకాదశినాడు, మునల్మాను రంజాన్‌ దినాల్లో ఉనవానల చేస్తున్నారు వదకొండు వెలలు ఓక్క మంచిపవీ చెయ్యక ఒక్క నెలలోనే వక్కర్మలు కొల్లలు జరవటం దేనికి *

భగవంతుడు మపీదులోమ్మాకమే పంచే మిగిలిన (నదేశంమాట ఏమిటి? దేవుడు మిగహాలలోనూ తీర్ణయాళత్రా స్థలాల్లోమా పున్నాడంటారు. ఆ రెంటిలోనూ ఆయన్ని దర్శించిన వారెవరూ కనిపించరు.

శూర్చున వుంటాడట హిందువుల దైవం. మునల్మానుల అల్లా పడమట పుంటాడుటం

ఆయవకోనం పీ హృదయంలోనే అవ్వేషిండు.. ఇతరస్థలాల్లో కాదు.

రామ్‌ రహీములిద్దరూ వీ అంతరంగంలో నే కొలుపుతిర్చి కవిపిస్తారు.

లోకంలో వుండిన వుంటున్న-వరనారీ జమలందరూ వీలోవి ఆత్మ తత్వ (వశివింబాలే.

కతీరు ణ శదీరు రామువికీ రహీముకూ ముద్దువిడ్డ, వారే ఆయనకు గురువులు (వళువులు. న!

వా వాలుకమీద విన్ణువు, కన్నులలో నారాయణుడు, హృదయంలో గోవిందుడు. మృత్యువు వచ్చి లెక్కలు కేల్చమం'పే “మ్సుక్రుందా 1” అవి కేక పెడతాను,

మవ్వు (బ్రాహ్మణుడపు; నేను సాలెవాడివి. నాకున్న జ్ఞానమెంతో నువ్వు గణీంచలేవు. నువ్వు దఠతుకంకా రాజులనూ అధికారు లమౌ పప్రార్బించి వేవించాపు. నేను రాముడినే నమ్మి కొలున్తు న్నాను.

గతజన్మలో నేమ (బ్రాహ్మజుడినే. అన్పుడు నేను మంచిననుల శేయలేదు. రాముని చరణకమలాలను విస్మరిందాను, అందుకే పాలికులంలో పుట్టాను.

ఓ (బ్రావ్మణుడా । నేను గోవును. నువ్వు గోపాలకుడవు. జన్మ అన్మలనుంచీ నన్ను మేతకోనం మంచి మైదానంలోకి తోలు కొవిబోలేదు. ఏమి యజమానివయ్యా నువ్వు?

భవనసాగరంలో మువిగిపోతున్నాను, దరికిచేరే ఉపాయమేదీ

రామనామమే భవజలధివి దాటించే నావ.

ఇదే కనీరు ఉవదేశం,

శి4

మివుడా । ఎందుకు దుర్చోధలు వివి చెడిపోజువు

శామువి విన్మరి స్తే నువ్వూ నీ కుటుంబమూ మువిగిపోతాడు. వేదాణు వల్లించటమూ వురాణాలూ దదవటమూ గార్జభంవీపున గంధక చెక్క.లమోవు వేయటమే.

న! కవీరు రామనామ మహిమ తెలియకపోతే అవకలిగట్టుకు ఎల్లా చేరుళావు ? వీ చేత్తో చంపి అది ధర్మమంటావు. అయికే అధర్మం ఏదంటావు * నత్పురుముడవవి చాటుకుంటావు, మరి దుర్మార్గు దెవరంటావు ? ఆజ్ఞానాంధకారంలో అలమటించే అంధుడీవి నువ్వు ఇతరులకు ఏమి. బోధించగలవు ? వీ జ్ఞానాన్ని ధనావికి వికయిన్తు్నావు. సీ జీవితలక్యమే దెబ్బతివిపోతున్నది. ఈమాటనే నారదుడూం వ్యాసుడూ, కుకుడూ చెవ్పగా విన్నావు. కలీరుకూడా ఇదే చెబుతున్నాడు: రామువి భజించి సేవించు. లేకపోతే తన్సకుండా మువిగిపోతావు, శిర్‌ ఏప్రడా। మైలవడవి తావు ఏదో చెవ్వు, అక్కడ నేమ భోజనం చేస్తాను. తల్లి మైలపడింది. తండ్రి మైలవడ్డాడు. విడ్డలుకూడా అసరిళ్ళుళమైన వారే. వచ్చేవారూ వెశ్ళేవారూ అపరిళుభమైన వారే. మరణించేవారూ ఆసరికుళమైన వారే. అగ్ని అవరి శగర్రమే, వండే (ప్రదేశమూ అవరిశ్కుతమే, వడ్డించే గరిబ అవరి శ్యరమే, ఆపరిళ్ళుభమైనవాడే అపరిశ్ళుభ వన్తువులను తింటున్నాడు. రాగద్వేష రహితుల్లై హరినామనంకీ ర్తనం చేసేవారే వరిళళ్రమైన వారు, మైల వడవివారు. ఠి వేను వచ్చేవాడిని కాను, వెళ్ళేవాడిని కాము. నా ఛథత నరనన మక రందం ఆస్వాదిస్తాను. ఒకరు తన్నే, ఇంకొకరు ఎననూల తివ్చు

కవీడ ను శారు. జనులారా, ఇద్దరు. జీఠంకోనమే చేస్తున్నారు. ఒకరు మక్కొకు, ఇంకొకరు కాశీకి పోతున్నారు. కాని ఇద్దరి కంఠాలచుట్టూ ఉరి వ్రాళ్లున్నాయి. కబీరు అంటున్నాడు : జనులారా వినండి, వేమ ఎవరివాడినీ కాను. ఎవరూ వనావారు కారు. శి? పుక్లేవా దెవరు? గిన్హేవా దెవరు? న్వర్గనర కాలద్వారా పాగేదెవరు ? కాశ్వతతత్వంనుంచే వంచభూతాలు (వభవించాయి. వంగభూతాలలో వివవించేవాడు ఆయనే. వంచభూశాలూ న!౦చినవే అయన మళ్ళీ తనలో తాను లీనమైపోతాడు. విభాగరేల లేశంకూడా కన బడదు. కూణాలో నీరు వుంది. వీటిలో కూడా వుంది వెలునలా లోవలా వున్నది జలం. ఘటం పగిలినవ్చుడు లోపలిజలం వెలునలి జలంతో కళనిపోతుంది. విజ్ఞాలు తలిపే మర్మం ఇదే. అడిలో పూవన్యం, మధ్యలో కూన్యం, అంతంలోమా శూన్యమే. కర్మలు మనల్ని ఎల్లా అంటుకోగలవు ? అదంతా ఆధారంలేవి అనుమానం. రికీ వివ్రడా। మవ్వు రామనామం ఎంగుకు మరచిపోయాను ? రామనామ జవం చేయకపోతే నరకానికి పోతావు. 'కేదాలూ గాయ్యశ్రీమం(క్రం విత్యం నోటితో ఉచ్చరించేవాడివి, తులు ఎందుకు చేస్తావు? (వ్రవంచమంతా తన పాదాలమీద సాగిల వడినమూ వివుడు అంతువర చేస్తారెందుకు? ఉత్త్రనుకులజు

జ కలీరు

రైనా వీరులతో విందులు ఆరగిప్తాడు. తీద్రమైన మార్గాల ద్వారా ఉదరపోషణ చేసుకుంటాడు.

(గ్రవాణవువవాల్లో, అమావాన్యలలో ఇష్టంవచ్చివట్లు ముష్టి ఎ త్తకోం కరదీపిక పట్టుకుని బావిలో దిగు,

(బాహ్మణుడివి నువ్వు, సాలెవాడిని నేను.

కబీరు అంటున్నాడు : రామువి దయ నన్ను రక్షించింది.

'వేదాలమీద ఆధారవడిన నువ్వు మువిగిపోశావు. .

ఖ0

దై వభ_క్రిలేక దుర్మారులు వెడదారులు నడకారు.

నాకు విముక్రిమార్గం చూవుకారనే ఆశతో ఎవరివద్దకు వెళ్ళానో వారే వలలో చిక్కుకుని వున్నారు.

యోగుణ యోగంతప్ప ఇంకోమార్గం లేదంటారు. గిరజాలు పెందు కునేవారు, తలలు బోడులై'న సాధువులు ఇద్దరూ శాము నిట్టి పొందినట్లు చాటుకుంటారు,

వండితుడు, యుద్ధవీరుడు, కవి, పోషకుడు, ఎవడిమటుకు వాడు తనే గొప్ప అవి చెన్పుకుంటాడు. దైవ్య(పేమకు దూరమైననాడు వచ్చినచోటికే తిరిగిపోతాడు. వీ కుడి ఎడమల ఇరుగడలా రాగ ద్వేషాలు వినర్జించు. హరిచరణాలను వట్టుకువి విడవక.

కవీరు అంటున్నాడు : మిఠాయితిన్న మూగవాడు రుచి ఏమని చెక్ప గలడు?

శకి

అములారా; మీరు బొ త్రిగా అమాయకుల. కలీరు మరజిందటిం

కోనం కాశీకిపోతే ఇక రాముని గొద్స ఏముంది *

కపీరు జ

(యేమ ఠక్రి తక్వమెరిగినవారికి సాలెవాడైన కనీరు రామువిలో శాదాళ్మ్య్యం పొందాలంపే వింతగా తోచదు, అలరిలో కలినిన జలం జలమే అవుతుంది.

కలీరు అంటున్నాడు : జమలారా, బొరవిడకండి. నత్యం చెబుకాను వినండి.

హృదయంలో రాముడున్నవ్వుడే కాశయైనా మఘర్‌ అయినా ఒక్క పే.

రమెనీలు మో &

(వతమంగా అనమ్యని ఆద్వితియువి న్మరిస్తాను =. ఎవరూ ఆయన లోతు కనుగొనలేరు. ఆయన ఆద్య౦ంఠము లెవరికీ తెలియవు. ఆయన సాకారుడా విరాకారుడా ఎనరూ చెవ్పలేరు.

అయన ఐిలువు మణవుణ ఎవరూ తూకం వేయలేరు.

ఆకలి దప్పికలకూ, రాయాతపాలకూ నుఅదుంకాంతడూ ఆతీకురై ఆయన అందరిలో వివసిస్తాడు.

ఆయన నర్వాంతర్యామి. అనంత (బనవ్మాన్వరూప్పుడు.

క్లానరూవమై ఆంతటా భాపిమ్తున్నాడు.

దీర్చంగా ఆలోచించినమీదట. రామువిపోలికవారే లేగలి చెవ్చగలను.

శి

(వళువుము నవాచరుని చేసుకుని నుఖదుఃకాలనుంది విము క్రీ బొండు.

క్‌ కవీరు ఆయన దరశరథకుమారుదై జన్మించలేదు, లంకాధివతివి నంవా రించనూ లేదు.

ఆయన దేవకిగర్భంలో జన్మించలేదు, యశోద ఆయనను సాకలేదు. గోపాలకులతో సంచరించలేదు, గోవర్ధవగిరివి పైకి ఎత్తలేదు, వామనరూపుడై బలిచ్యకవ ర్తివి వంచించలేదు.

భూమినీ వేదాలనూ రక్షించలేదు,

ఆయన గండక్‌లో సాల్యగామం కాదు.

ఆయన వరాహ మత్స్య కూర్మరూపాలు ధరించలేదు. బదరీదేవాలయంలో ఆయన తవస్ప్సు చేయలేదు,

ఆయన వరకురాముడై క్షతియులను హింషించలేదు.

ఆయన ద్వారకాపురిలో విర్యాణం చెందలేదు.

పూరీక్షేతంలో (పతిష్టించినది ఆయన వి(గహంకాదు. బాగాయోచించి కలీరు అంటున్నాడు : ఇదంకా అనక్యం. వీటన్నిటికీ అతీతుడైన (ప్రభువే ఈలోతాన్ని నడిపిస్తున్నారు.

$

కలియుగంలో ఆయన ళలామాను టోరించినవాడు.

అయన విజతత్వాన్ని ళోధించలేకపోయాడు

ఆయన కరుజణవల్ల నే అన్నీ కొనసాగుతున్నాయి. వేదాలూ కొరామా

కూడా శుష్క మైనవే, గర్భంమంచి జన్మించినది అనత్యం, నామం రరించినది అవత్యం. మన్దాళ్లూ, యజ్ఞోవవీతాలూ అనత్యాలే. ఆమన మర్మం హిందుపులకూ ముస్లిములకూ ఇరుప్పరికీ అంద విది,

కబీరు జ ఆయన విధానాలు ఇరువురికీ తెలియవు, ఇరువురూ తవ్పులలో కాలువేని అదే మఠం అంటున్నారు. గాలితో వీటితో ఆయన ఈలో కాన్ని నృజించాడు. ఈ జగత్తు శూన్యంలో అరృళ్యమై పోతుంది. అప్పుడు కులాల (దన క్రి ఎవరు ఎత్తుతారు? 4 వేదాలు వల్లించి (బ్రాహ్మణుడు దారితప్పాడు. ఈన ఆత్మస్వభానమే ఆయన తెలునుకోలేక పోయాడు. ఇంట్లో నంధ్టూం కర్చటాది షట్కర్మలూ పాగుకూ వేవుంటాయి. వాలుగుయుగాల్లోమా గాయ(ళీ మంత్రం నేర్చుతునేవున్నారు కావి అందునల్ల ఎవరికి దొరికింది మోక్షం ? ఇతరులు తాకితే స్నానంచేస్తాడు. ఆయనకం'పే తక్కువ వారెవరో అడగండి, ... ఈన సద్గుణాలను చూసుకువి మహా గర్వపడకాడు. అమితగర్వంవల్ల నత్సంయోజనాలు కలగవు. అన్నిదర్పాలనూ ఆణీచేవభువు వీళ్ల గర్వాన్ని నవాంచడు. ఈ ఆహంభావాన్ని వొదిలేసి విర్వాజస్థితిని చేరుకోవాలి. విత్తనం వశించినవ్వుడు, అంకురం అంతరించినన్పుడు రూవరహాత స్థితి కవిపిస్తుంది అవినాళ మెన రామనామాన్ని అకయించు. ఇంకెవరికోనమూ వారిని విడనాడకు.

జ కవీకు శ్‌ ముప్వు ఎక్కడికీ వెళ్ళినా శలభముపై బోకావు. నఠ్యం పాండు, కోరికలజ్వాలలో మాడి మసికాటోకు, సీ హృదయంలో రామనామం నెలకొన్నప్పుడు (శ్రమరకీవకాల ఖేదం ఆంతరి స్తుంది. ఈ భవపాగరం అపారం. తరజోపాయం ఆలోచిందుకో. మనస్సు కామ(్రోదాల చరంగముల్లో డోలలూగాలవి కోరుకుంది. తీరాన్నిచేరే ఉపాయం ఆలోచించదు. ఈ సాగరజలాలు అగాధమైనవి. బాటించే నాన రాము డొక్కడేం హూరివి శరజువేడుకో అంటున్నాడు కబీరు. ఈ నము[దం గోష్పాదమంత అయిపోతుంది. కబీరు దోహాలు (ద్విపదలు) 1, వేను ఇవ్వగలిగింది రామనామం ఒక్క టే. ఏ దతీజ ఆర్పి స్తే గురువు అనందిస్తాడో తెలియక తికమకవడుతున్నాను. ఓ గురుక్సపామహిను అనంతం. ఆయన నాకు చేసిన మహోవకారం ఆఫారం. అనంతువి దర్శించగల అనంఠవీతణం అనుగ్రహించాడు. శి. రాత్రి విడిపోయిన చ(క్రనాకవడులు ఉదయాన కలునుకుంటాయి. కాముని విడిచివవాడు ఆయనను నగలు కానీ ర్యాత్రి కావీ కలుసుకోలేడు. 4. వీడ్కో-లువల్ల కలిగే వాధనుగురించి మొర పెట్టకు. అనాధ రాజులకు వైఠం ఆవివార్యం. అజాధ తెలియవిహృదయం విర్ణీన మందిరరం

కవీరు శి॥ దార్‌ కాచికొచి కళ్లచుట్టూ నల్లటినలయాలు ఏర్పడ్డాయి. రామరాను అవిఅవి రనవపుండు పడిపోయింది.

ఓ అహర్నిశలూ కళ్ల వెంట రాలుతున్నాయి అక్రువులు. వవీనో వశ లాగా వీవీ ఆవి ఆకందిస్తున్నాము. (ప్రాయకమ రామా: ఇంకెన్నటికో కమ్నల కరువుతీరా విన్నుచూపే భాగ్యం ?

?. పాపాత్ముడూ మహాత్ముడూ రాల్చే కన్నీళ్లకు తేడాలు లేవు, (పేఘపూరితహృదయం ర క్తాళువులు రాలుస్తుంది.

శి. ఎందుకు విద్రిప్తావు? మేలుకో, నీవిదారాన్ని నలుగురికీ తెలుప్పుకో, మృత్యువే గమ్యమైనమవిషికి హాయిగా నిద్రపట్టదు.

$. నవ్వు నువ్వు అని న్మరిస్తూ నా అవేదాన్ని విన్మరించి వేను నీలో లీనమై పోయాను. ఇప్పుడు ఎల్లెడలా నువ్వే నువ్వే,

10. జ్ఞావి అమదినమూ మరణీస్తూవేవుంటాడు. అరగించటమే వరను లక్ష్యంగా ఎంచుకునే అజ్జానికి సదనద్వివేకం వుండదు. ఇంట్లో పెత్తనం చెలాయిస్తూ వుంటాడు.

11. మహావ్పరువుడు శెల్లటివిట్టవంటినాడు. కొంచెం మరకకూడా కొవటావికి వీణలేదు. దుర్మార్గుడు నల్లటి దుప్పటి. ఎక్కడ పరిచినా ఫరవాలేదు.

$2. మైశ్రీబంధం కల్పించుకోదగిన మనిషి నాకు ఒక్కడూ కవబడలేదు, అందరు ఎవరిచితిలో వారు దగ్గమైపోతూ కవిపిస్తారు.

18. యోధులందరూ తేమంగా వున్నారు. కతగ్యాతుడు ఓకడై నా కనదిడ లేదు. గాయవడినయోధుడు గాయపడిన ఇంకొకళూరువి చూసీనన్పుడే రామళ క్రీ గాఢఠరం అవుతుంది.

క4. కాగడావట్టుకువి నా ఇంటికి వీన్ను పెట్టుకున్నాను. ఇవ్పుడు నన్ను అనునరించడలచినవాడి ఇంటీవి అంటిస్తాను,

క్‌ా6

న! కవీరు

15. నాది ఆవేది ఏదీ లేదు. అన్నీ నీవే. నీవు వసాదించినవే నీకు విపే దించటంవల్ల నాకు తరిగిపోయేది లేదు.

16. నాభిలో కష్తారివున్న లేడి ఆ వరిమళం ఎక్కడిదని వనమంతా. వెదుకు తుంది రాముడు అందరి డెందాలలో కొలువున్నాడు. కౌని లోకం గుర్తించ లేదు.

$?. వెదుకుతూ వెదుకుతూ కవీరు చివరికి తనను తాను కోలుపోయాడు. పీంధువులో లీనమైపోయిన బిందువును ఎవరు గుర్తించగలరు ?

శశ. ఇస్పుడు మనస్సు వెలుపలికి రావాలని కోరటంలేదు. లోపల విలవిడి పోవటంలోనే తృప్తి కనుగొన్నది. అగ్ని చల్లారిపోయింది. జ్వాలలు జలధారలుగా మారిపోయాయి.

19. దేహమంతా నంగీఠంతో ముఖరిస్తున్నది. తీగలు లేకుండానే ౮౫ రాగాలావన చేస్తున్నది. ఇప్పుడు లోవలా వెలుపలా గంధర్వగానమే. (భ్రాంతులన్నీ పటాపంచలై పోయాయి.

20. గంగాయమునల మధ్య కొంత శూన్యప్రదేశం వుంది. మునులు ఇంకొ వేచిచూస్తుంకే కబీరు ఆక్కడ తన దేవాలయం నిర్మించాడు.

21. నేను కళ్లమూపేనసమయంలో నాకనులలో జొరబిడిపో, ఇక వేను ఇతరవస్తుపులను చూడను. ఇక విన్ను ఇతరులను చూడనీయను.

22. చేమ నరకాన్ని ఆలింగనం చేసుకుంటాను, నాకు భయంలేదు. (ప్రయతమా । నువ్వు తోడులేవి న్వర్గాన్ని నేను కోరను.

జి. భగవక్సేేమతో మత్తుడై నవాడికి ఆమైకం దిగిసోదు. శరీరాన్ని లక్ష్యం చెయ్యకుండా విచ్చలవిడిగా సంచరిస్తాడు.

కవీరు శ

24. (పేమ అనేది పొలంలో వండదు. బజారులో దొరకదు. కావాలనుకుంటే (పభువైనా దాసురైనా తన శరస్సును నమర్చించి దాన్ని పొందవచ్చు. .

25. కబీరు అంటాడు : పది దినాలపొటు డప్పు కొట్టుకుంటూ తిరుగుకావు. ఆటుతరవాత ఈ పురమూ ఈ వీనీ నీకు కనిపించవు.

£8. కవీరు అంటున్నాడు : ఈ కరీరం ధూళితో చేపినది- ఇది నాలుగుగంటల నాటకం, మూడునాళ్లీ ముచ్చట ఆ తరవాత ధూళిలో రూ కలిసిపోతుంది.

27. మానవజన్మ అసాధారణం, దుర్తిభం. మళ్లీమళ్నీ లభించదు. వృక్షం మంచి నేలరాలిన పరిపక్వఫలావికి ఇక పరిణామం వుండదు.

28. విరవీగటోకు. మృత్యువు నీ జుట్టు పట్టుకున్నది. ఇంట్లోనో ల్లైటనో ఎప్పుడు విన్ను చావుదెబ్బ కొడుతుందో ఎవరికీతెలుసు అంటున్నాడు కవీరు.

29. లక్షల విలువైన ఈ మందిరం మణిమౌ క్రిక సుందరం. అదీ మూడు నాళ్ళ్ల ముచ్చటే, దానికీ తప్పదు వినాశనం.

30. శథిలమైక(గ్రామంలో దొరికినవి పగిలిన కుండ పెంకులు, వాటివి చేసిన కుమ్మరివారు గతించిపోయారు. లంకాధేశ్వరుడు రావణుడుకూడా నిష్క్ర్వమించక తప్పలేదు,

31. నేడో రేపో కాక కొన్నాళ్ళతరవాతో నువ్వు మకుళూమిలో శయ నిస్తావు. అప్పుడు వళువులు వీమీదినుంచి మేఠకు నడీచివెళ్తాయి.

శ2. బబ్బ నేపే సాలెవాడు నేత ముగించినట్లు మృత్యువు వీ జీవికాన్ని నమ్హావ్హం చేస్తుంది. పారిపో వీకు చేతై తే.

శి8. సంచిఠబుద్ది కలవారిముందు వీ నోరు వివ్పకు. విశాలహృదయులముందు పీ మనసువిప్పి చెవ్వుకో అంటున్నాడు కవీరు.

న! కవీరు

4. సున్నం ఆడుసూ తెచ్చి ఇల్లు కట్టుకో వాలనుకుంటున్నావా ? ఏల లాం? అ నూయదారి మృత్యుషు వించే దాన్ని వడగొట్టీ వేస్తుంది.

5. వీణ ఇక మీటదు. తీగెలన్నీ తెగిపోయాయి అంటాడు కవీరు. కానీ పాపం ఎవని దూషించడ మెందుకు ?___ వాయించే వ్యక్తి వెళ్లి పోయినప్పుడు.

6. గిరగిరతిరిగే తిరుగలివిచూ స్తే కనీరు కన్నీరు మున్నీరు ఈ రాళ్ళమధ్య నలగని గింజ ఒకమైనా వుండవీరు.

7. ఓ వెరిచేపా ॥ జాలరి వల విసిరేశాడు విశాలంగా. చిన్నచిన్నచెజువుల్లో నీకు ముప్పు తవ్పదు, మహానము(దాన్ని చేరుకో.

8. ఇంత పెద్ద గోడలతో ఎందుకంత విశాలభవనం విర్మి స్తున్నావు 1 ఆరడుగులజాగో నీకు సరిపోతుంది కదా ।

9. ఒకరితరవాత ఒకరుగా నా పూర్వమి(తులంఠా నిష్క్రమించారు. ఓట హృదయమా ॥ ఇక నీకొాలం చేరువ అవుతున్నది. వస్తున్నది వీవంకతు, ॥

10. మానవజీవితం బుద్చుద్వపాయం. క్షణకాలంలో ఉదయాకాళశంలోని వక్షతంలాగా మటుమాయమైపోతాడు-

శీ!1. ఏర్చినవాళ్ళు చనిపోయారు. దహనం, చేసినవాళ్లు గతించారు. శోకాలు పెట్టినవాళ్లు పోయారు. ఇంకెపరివి సిలవాలి ?

48. వీపున బరువుమూట మోసుకుంటూ బాటసారి దారిలో నిలబడ్డాడు. ముందు మృత్యువు ఆపరిస్తూ విలబడిపుంది. ఇక టీవిశాన్నిగురించిన కబుర్లవ్నీ కల్లలే.

49. మనలను కన్నవారు కమమరుగై పోయారు, మనమూ తరలిపోవటావికి తయారుగా వున్నాము. మనం కనిపెంచిన విడ్డలుకూడా మూటా ముళ్లే నర్జుకుంటున్నారు.

కబీరు శిఫ్‌

44. కవీరు అంటున్నాడు! ఈ లోకం మిథ్య, ఒకతణంలో మధురంగా మరునటిక్షణంలో డెరంగా తో స్తుంది. విన్న రాజసౌధాలలో విహరించినవారు నేడు క్మృళానవాటికను వరిపా లిస్తున్నారు.

45. ప్యుతోదయం అయినందుకు భేరీనాదాలణచేపి ఉప్పొంగిపోవటం దేవికి? ఈ రాకపోకలు ఎడతెరిపిలేకుండా చీమలబారులాగా సాగుతూనే వుంటాయి.

48, రాముడనే రతనాలమూట దొరికినప్పుడు ముడి విప్పకు. అమ్మే విఫణిలేదు, ఖరీదుచెప్పే షరాబు లేడు, దాన్ని కొనేవాడు లేడు, దావివిలువన ఇంతని చెప్పేందుకు వీలుకాదు.

శ. వల్లెటూరినంతలో వజ్రాన్ని అమ్మటోకు, దాన్ని పదిలంగా మూట కట్టు కుని కడిలిపో అక్కడినుంచి.

శక. (వ్రపంచం మరణిస్తూనే వుంది అనావిమంచీ. ఆయినా ఎల్లా మరణీం చాలో ఎవరికీ తెలియద. మళ్ళీ చావటం అవనరంలేవివిధంగా చవి పోవటం వేర్చుకున్నాడు కలీరు,

49. వృాదరయం గంగాజలంలాగా పునీత మైనప్పుడు భగవంతుడే కలీరు వెంటవచ్చి పేరు పెట్టి ఎన్నోసార్లు పిలిచాడు

50. మరణించటం ఎల్లాగో తెలుసుకుంటే జీవికంకంపటే అదే నయం, మృత్యుపుముంచుకురాకమును సే మరణించగలవాడు జరామరణాలను అయించగలడు.

శ!. పచ్చటి పసుపూ, తెల్లటిసున్నమూ కలిపినప్పుడు రెంటి అసణురంగులూ మారిపోతాయి. అల్లాగే నేనూ నా (పియుడైన రాముడూ నంయోగం పొంది మా న్వరూవన్వభావాలను కోలుపోతాము అంటాడు కలీకు,

టు! కవీరు

62. పరిమితులను గౌరవించేవాడు సామాన్యుడు, వాటిని అత్మికమించేవాడు సాధు నత్పురువుడు. ద్వంద్వభావాలను అరిగమించినవాడు ఆగాధ్యపజ్ఞాన సంవన్నుడు.

63. రామరామ అంటూ (ప్రాణం విడుస్తారు హిందువులు. ఖుదా పేరు ఠలుస్తా తనువులు చాలిస్తారు ముప్తిములు. ఇరువురికీ దూరంగా వున్నవాడే జీవించగలడు అంటారు కలీరు,

64. కొబా మారిపోయి కాశీ అయింది. రహీము అయ్యాడు రాముడుగా. ఐరకరవ్వ మె త్తటిపిండి అయింది. విందును అనందంగా అరగిస్తు న్నాడు కవీరు.

65, ఓ షేక్‌ ; వీ హృదయంలో (పకొంతి లేకుండా హోజ్‌ యాతకు ఎందుకు వియలుదేరుతావు ? హృదయం నవ్యంగా శాంతంగా సంతోషంగా లేని వాడికి దైవం కనిపిస్తాడా ?

66, కాశీలో వివసించి విర్మల గంగాజలం పానం చేయవచ్చును* కాని భగవ న్నామన్మరణ లేకుండా విముక్తి దొరకదు అంటున్నాడు కనీరు.

57. ప్రభుపుపట్ల విశ్వానపాతుడవై , పాటిమానవులమెడల నిర్మలనర్తను డవై మనలుకోవాలి. అప్పుడు నువ్వు జుట్టుబారుగా పెంచుకోనూవచ్చు. అడుగంటా గొరగించుకోమా వచ్చు.

58. రుద్రాక్షమాలలు పేకరించి సాధువుగా చెలామణీ అవటంవల్ల లాభ మేమిటి? పెళ్లై పైన ఈళతళ మెరుస్తూవుంటుంది. కొవి లోపల వున్న దంతాచె త్తం

క్‌ి, జుట్ట, వీకు ఏమి అవకారం చేసింది? డాన్ని పావనం మాటీమాటికీ తీయించి వేస్తావేం? కామక్రోధాలతో విండిన మనస్సును పునీతం చేసుకోవేం? అండించవలవింది వీ తలమీది వెంట్రుకలు కాదు; ఈల లోవలి చెడు తలపులను ఇండించు.

కలీరు 8?

౪9. అవే అక్షరాలూ, ఆనే మాటలూ, వలువురు వలువిధాలుగా వళఠిస్తారు. వాటికి కొంచెం పోపు తగిలించు. అవ్పుడవి మధామధురమై అందరివీ అకర్షి స్తాయిం

81. పీళ్లకం'పే విక్క్మలమైనవాడు, రూనుం కంటే తేలిక్తైవవాడు. జోరు గాలికంపె విశ్ళంఖలమైనవాడు, ఆయనే నామ్మితుడు అంటాడు కవీరు.

శ8. అడుక్కుని తెచ్చుకున్న అన్నమే మిన్న. రకరకాలు అధరుపులు దొరుకుతాయి. అందులో భాగం కౌవాలనేవా రుండరు. అప్పుడు నువ్వు మకుటంలేవి మహీవతివి.

88. ఆదుర్దాలూ భయాలూ నూని హాయిగా బతుకు. ఆయనక క్రి మపామా వ్వితం. పశువులూ, పతులూ, కీటకాలూ ఎంత సౌభాగ్యం అనుఠవిమ్తు న్నాయో చూడు.

శ4, నా హృదయం రామార్చితం. నాకూ మరణావికీ నడుమ అగాధం. దై వంపట్ల నాకు అచంచల విశ్వాసం. కనక ఈ దాసునికి లేదు వరక వాపంం

65. ఆక్రందనంలోనే గానం, గానంలోనే ఆక్రోళం. నవ్యాసి నంసారీ అయాడు, నంసారి వైరాగ్యంతో జీవిస్తున్నాడు.

66. చదువులు కట్టిపెట్టు. పుస్తకాల గిరాటువెయ్యి, అక్షరమాలలో వున్న యాభై రెండు వర్ణాలలో రా-చూ-అవే. రెంటిమీదనే వీహృ్మదయం కేందీకరించు.

శి?. అన్నీ అంతరించాయి. విడ్డలు, నంవదలు, భార్య, వాంఛలు అంతా గతించారు. కపీరు నేడు రామునిలో నంపూర్ణంగా ఐక్యమైపోయాడు,

72727

న కింగ10రే 224) 820606 100౪9౯7121 60.. ఆః 9006111 1006

]

, ప. వుధ్యయుుగంలో "వున దేశంలో మతవరంగానూ నమాజ మ్‌ జీవనంలోనూ అవూర్వ వరివిర్తవం కలిగించిన పాధువుంగవులలో, _ నంస్కర్పలల్లోోవముఖుల కోవకు చెండిన మనషి కవీరు ఆయన మువో భక్తుడు. ఆడంబఒబరాలను, బజావ్యోచారాలను తరన్మురింది వాటిలో ఉన్న కవట వంచనలను బట్ట జయులం చేపిన నంన్కుర్త -

| కబీరు. పిొందూ మహామ్మదీయ మతన్నుల మధ్య గుతువుగా నంన్మరణలతో కూడిన ఆ కాలంలో ఆపాక కీర్తిని సంపాదించిన సాదునత్తముడు కబీరు డాక్టర్‌ వరన్‌నాధథ తివారీ కబీరు జీవితాన్నతత్యసంవతనూ బక్షి , (శద్ధలతో వరిశోధన చేసిన వ్యక్తి. ఈ వుస్తకములో కవరు జీవిత చర్మితనూ, కృషినీ నర్యగపాంగా నిరళంగా వివరించిరి / ల్సి , | , | ము రూ. 93,00 . (| . క లా ల్‌ + ? ణ్‌) నేషనల్‌ బుక్‌టస్ట్‌, ఇరడియా .