Telugu Kaavyalakaara Sangraham ( Narsabhoopaliyamu) noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

Analysis: Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/kaaavayaaalamkaaara-samgarahamau-narasabhaupaaalaiyamau
Date: 2026-08-04 10:06
Chunks: 74

Book Overview

Book: Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)
Source: https://sundarayya.org/kaaavayaaalamkaaara-samgarahamau-narasabhaupaaalaiyamau
Total OCR chunks analysed: 74

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 95%

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

  • శ్రీ
  • గొన్ని
  • గాని
  • సిద్ధాంత
  • రసము
  • నేమి
  • ఇట్టి
  • వివరణము
  • అట్టి
  • కొన్ని
  • సాహిత్య
  • మేమి
  • దాని
  • కావ్య
  • గలవు
  • నినన
  • వారి
  • వీరి
  • యాలంకారిక
  • వారు
  • కావ్యాలంకార
  • వాసి
  • బట్టుమూర్తి
  • విమర్శ
  • రెండు
  • విజ్ఞాన
  • నిరా
  • ప్తి
  • మొదలగు
  • కలదు

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0001-0010.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 10526

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [12, 19, 20, 21, 22]...

Key Terms:

  • శ్రీ
  • గొన్ని
  • గాని
  • సిద్ధాంత
  • రసము
  • నేమి
  • ఇట్టి
  • వివరణము
  • అట్టి
  • కొన్ని
  • సాహిత్య
  • మేమి
  • దాని
  • కావ్య
  • గలవు
  • నినన
  • వారి
  • వీరి
  • యాలంకారిక
  • వారు
  • కావ్యాలంకార
  • వాసి
  • బట్టుమూర్తి
  • విమర్శ
  • రెండు
  • విజ్ఞాన
  • నిరా
  • ప్తి
  • మొదలగు
  • కలదు

Extractive Summary:

, 69 పై/టి 440%, ౮0 6 ఎగీబవోీయు వును ౧లలాలి క “గ/ట్లి న్నా పో సం న ల 4 (/ నా నినన నకు ననా తననన కతన ననా నిత భననననననననననినన ననన నినన ననన నినననననినిననానానననననన ననన. గ న్న బా స ॥ త పే! (గమ[కమముగా శాస్త్రము పెరుగును ఈ (కిమమున మన సాహిత్య _గంథములలో.

Chunk 2 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15313

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [31, 144, 312]

Key Terms:

  • కాని
  • సాహిత్య
  • సంస్కృత
  • గంథమును
  • కావున
  • గంథములను
  • వారు
  • లేదు
  • గంథములలో
  • వారి
  • వానిని
  • వివరణము
  • కావ్యాలంకార
  • గలవు
  • సారస్వత
  • క్రీ
  • విషయములను
  • శతాబ్ది
  • నందలి
  • గంథక
  • సంగహ
  • బట్టుమూ
  • విధముగా
  • అందు
  • గంథము
  • అట్టి
  • విద్యార్థుల
  • గంథములు
  • వాని
  • పండితులు

Extractive Summary:

[(పతాపర్నుదీయము సం[గవహములలో సర్మగహము ఈ కావ్యాలంకారసం్థగవా మా *(వతాప రుదీయమునకు సం్యగవహరూపమగు నకువాదమని చెప్పవచ్చును ఏలన, నందలి నాటకప్రకరణమిందు లేదు శృంగారేతర రనపనంగములేదు. గీ, నరసభూభర్త మత్స్యయం(త్రయు నేయ (ద్వి ఆ ౧౧౬ ప) 16 మ నలిలచ్భాయగుటించి యర్యతకృత మత్స్యం వీ నృసింహ తమా తలనాథా[గణి డయ... (6 ఆ.

Chunk 3 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0021-0030.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 9189

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [58, 60, 69, 70, 107]...
  • Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

  • గంథమును
  • పరిషత్తు
  • చర్చ
  • గాంగ
  • గల్లి
  • డును
  • బకటించి
  • విమర్శ
  • గంథము
  • మనవి
  • నాంది
  • కుకవినింద
  • క్తి
  • క్రి
  • భేదములు
  • భేదము
  • నిర్వచనము
  • బోవుతన్‌
  • క్కటి
  • వొళటి
  • గావించి
  • జేయు
  • గాంగం
  • కర్చురగో
  • ధసారన్వత
  • పరిషత్తువారు
  • మొట్ట
  • మొదట
  • సాహిత్య
  • జిజ్టానువుల

Extractive Summary:

ఈ [గంథమును నల్లగొండలో జరుగుచున్న పరిషత్తు తృతీయ వార్షికోత్సవ సందర్భమున సమాత్తిన పూర్వకముగా బహి ఠరంగపణచు గౌరవము పరిమత్తున కొదవుట యెంతయుః [బళంననీ యము ఇ(క ముంది యుద్గ్శింథము విశ్వవిద్యాలయములలో/గూడ జాఠ్య[గంథమై (పకుత్వ విద్యావిధానమునందును దన కర్ష స్థానమును గల్పించుకొని పరిషత్తు కఠంకారపాయము కాంగలదనియు, నీ (గంథమును లోతుగా. ఈ వా (గంథ పీఠళలో “దృష్టం కిమపి లో 'శే2స్ఫిన్‌ న నిర్జోపంన నిర్గుణం” అనికచా యఖభియుక్తి. 400 రసదోవములు ఉం ఆ 07 ప్రరస్నరవిరుర్డరనములు ల ఆ క90 యనగా.

Chunk 4 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0031-0040.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9276

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • గాంచె
  • గనియె
  • డతనికి
  • నతండు
  • గహము
  • డతని
  • కావ్యాలంకార
  • మానె
  • పోచిరాజు
  • కావ్యాలంకారసంగ
  • కావున
  • వారి
  • కారము
  • యందు
  • ర్తి
  • కావ్యాలంకారసం
  • అతనికి
  • యతండు
  • గనియెన్‌
  • నతనికి
  • నాతనికి
  • నతడు
  • గనియెం
  • డాతండు
  • నేరాజు
  • అతడు
  • రాజు
  • సాతీ
  • విలసిల్లు
  • యందును

Extractive Summary:

ఈ కావ్యలతణంబి ల వేకు దొల్లి టీ వెద్ద లేర్పజిచిన ను శ్లోకనృపచరితనతి దీ. జెనగామి కతనితో సరిపొత్తు మను కర్మసొఉ సాతీ "శే, గాంగ విలసిల్లు ననువమతా త్త౦ిభరై పరత నృపప_జ్హ్కీ కిత( డొజ్జబంతి యన/గ 'రాజమృగరాజు వై థభవరాజరాజు భూరిసొందర్యర తిరాజు పోచిరాజు, 8౮ "శ, ఆ పోచిరాజు వంశసు భఛాపాళావారమునకు( దారాపతి మ్‌ యేసొందుం దిరుమలతో ణీపొలు6 డనంతకీ ర్రినిత్యోజ్జ్వలుం డై, 9౬ “నీ, రతించినాండు హిరణ్యథా రావృష్టి. అరయంగ నమ్మహీవరుల కగజుండై తగు తిమ్మరాజు ని రృరతరధాటికాతురగపాటన మూర్చితయౌ ధరాతలో దరికి నిరామయాపధవిధానము నిర్జర వైద్యు 'ేండంగా నరిగెడులీల నద్భుతసమ[గరజో | వజ మేంగు నింగికిన్‌ ౪8 క, ధర నతడు రామన్ఫపసో దరి యగు కొండాంబయందు( దనయుని.

Chunk 5 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0041-0050.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9114

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • గాంగ
  • గహము
  • యెంత
  • యందు
  • శారి
  • వాని
  • కావ్యాలంకారసం
  • వచ్చు
  • గరిమ
  • చల్లి
  • గట్టి
  • వొల్చు
  • రుచి
  • రాజగో
  • జేరాజు
  • పతాపు
  • వల్ల
  • గాంచెం
  • భోగి
  • మృగము
  • గొండ
  • ర్తి
  • గవాము
  • శౌరి
  • ననుచు
  • డగుచు
  • జెంద
  • రాజు
  • నవని
  • తండి

Extractive Summary:

16 శావ్యాలంకారసం[గహము వీ అవనీనభోంతరం జాస్యరం[థ్రము గాంగ ఘనపం క్రి మోమువై కన్పగాంగ హిమ లనింధ్య శ అములు కొమ్ములు గాంగ బూర్జ చందుండు మూఃపురము గాంగ శరధులు నాలుగు గొరి జెపట్టులు గాంగ వై లింపనది గంగడోలు గాంగ చానుకి యాభీలవాలదండము గాంగ. ఈ వంశకర్శ్న యగుతి ప్పొవనిపాలునకు6 శూర్మియను జన్ముండు చా వై వెలయున్‌ వల్లళళా (శ్రీవల్లి గ డఖిలకాజ తేటోనిధి యై. తనభుజాదండకోదండమఖండ మై యను వేలళరవృష్టి నొచరింప దన పహేతిశతకోటిఘనధాళధళ్య మై (వతివవ/రభిచాపటిమ నెణపం దనవి(గ్రహంబు సజ్జనమనోవోరి మొ మంజుఘోషాశ్రేషమహిమః “టెలంగం ధనవై భనంబు సంళాననమ(గ మై నురభినంభృతగుణస్క్ఫురణ.

Chunk 6 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0051-0060.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13257

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నుండియు
  • గుణములు
  • కావున
  • నాయకుని
  • నేర్చి
  • నడుగు
  • వానిని
  • అనంగా
  • నాయకుండు
  • ఇందు
  • సాహిత్యళాస్త్ర
  • సాహిత్య
  • కావ్యాలంకార
  • నిలువ
  • కులము
  • మవోభాగ్యము
  • రామరాజభూషణు
  • డును
  • నాయక
  • గ్రంథమును
  • తెలిపెను
  • రామరాజ
  • పబంధ్ధల
  • గావ్యం
  • లగుటచేతనే
  • విధమున
  • కావ్యములు
  • గాదు
  • కావ్యము
  • ర్రివర్ణనముచే

Extractive Summary:

ఈ కుమారనారాయణుం గాంచిన రాజన్యపుంగవునకు ఎ నాళ క ఏళాదృళగుణమణికి ధ రాతలపరిపూర్ణ కీర్తిగమణికి జలధి వేదములుగూడ6 బర బహ్మవర్శవాత్మకము లగుటచేతనే నిత్యములైనవి ఈ విధమున వేదళాస్తాొదులకును మవోపురుషవర్ష్సనముననే గణ్యత సంభవించుచున్నది. ఈ [,గంథమునకు( గావ్యాలంకారసం్థగహ మనిపేరు ఇది (ప్రతాప రుద్రీ మమున 'కనువాదము గాదు కాని [పతిబింబరూపము అందుం (బఠాప రుదుండు నాయకుండు ఇందు నరసభూపాలుండు నాయకుండు రామరాజ భూవణుండు (ప్రతాపరు దీయమునే యొజ్జబంతిగొ నిడుకొని కావ్యాలంకారసం[గ వహమును.

Chunk 7 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13283

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నన్నను
  • వారి
  • సేయును
  • కాని
  • గుణములు
  • లక్షణము
  • మును
  • గలవాడు
  • ఇందు
  • నరసభూపాలుండు
  • బయలు
  • నరసభూపాలుని
  • పద్యము
  • భూమిని
  • ధార్మి
  • భావము
  • శ్రీ
  • గలిగి
  • నాయకుండు
  • వలయును
  • ధీరోదాత్త
  • పతాపరుదీయమున
  • చెప్పంబడినది
  • గువలయ
  • క్తికి
  • భాంతిచే
  • వైరము
  • స్థిరమైన
  • సారాంశము
  • తేజము

Extractive Summary:

చ వలుకుట సత్యవాసన, కపారవిరోధిజ యోచత్సవంబు ళా నలఘుయళోధనంబుకొ ఆ, కంబుధి వేష్టితభూపరి[గవాం బలరు నగణ్యపుణ్యచరిళాచరణంబున కాతగ్ణజీవనం, లలసుజనావనంబుకొఅశొర ! కౌసల్యాసీ _తృథమజననీ దేవకీచ ద్వితీయా విషస్టోర్మాతా తదను మహితా ముమ్మడాంబా తృతీయా య స్తేతాయాం రఘుపతిరభూత్‌ ద్వాపరే కౌర్సిరాసీత్‌ (కాతుంవోణీం న జయతి కలౌ వీరరు దానతారః తా శ్రీ మహావిష్ణువు [శేతాయగమునం గౌనల్యయందు శ్రీరాముండై పుద్లిను ద్వాపరమున దేవక్రియందు శౌరియై పుదైను. ఇందు గావ్యప్రియత్వమును గీత (వియత్వమును బేర్కొన(బడినవి ఇట గూడ నీ గుణములు కార్యరూపమున వర్ణింపంబడ వలయును నరసభూపాలీయ సాహిత్యదర్పణ దళరూపకాది [గంథము లందలి యకలక్షణములను బరిశీలింపంగా వవహారాబే నాయకండుగా నుండవలెనన్న నియమము కానరాదు సామాన్యుండై న మానవుండుగూడ నా యా గుణములు గలిగి పబంధనాయకుండు గొవచ్చును మొత్తముమీద నాయకచరిత మప దేశాత్మకముగా నుండవలెను కానం దత్త ధుణములు గలిగి యుండవలెను | ఆశ్వాసాంతము మ, అమర జ్మూధర ధీర ధీరచితకా ర్యారంభ 1!

Chunk 8 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0071-0080.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15022

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • కాని
  • ధీరత్వ
  • అనగా
  • గనుండు
  • ధీరలలితుండు
  • గలిగి
  • పద్యమున
  • కావున
  • శృంగార
  • అనుకూల
  • లక్షణము
  • సమానముగా
  • గలవా
  • అమాత్య
  • ల్లో
  • నీవు
  • బడవలెను
  • విని
  • గలరు
  • నాయకులు
  • ధీరళాంత
  • ద్విజుండు
  • ధీరత్వమును
  • యుండును
  • గూడిన
  • గలిగిన
  • మగును
  • కులము
  • సచివ
  • అంతేకాని

Extractive Summary:

ఈ పద్యమున శాంతత్వమే కొని ధీరత్వము మృగ్యము ధీరలలితుండు ఉ. జూపరాదు ఏలన, దానిచే (ఐధానరసమునకు భంగము గలుగును గీ మజియు శృంగార లీిలాసమ(గ యోగ్య శానిళవిచవణులు దఉణానుకూఅ ధృష్టళకు లన గాంతు లభీస్టమతులు గలరు, తల్లి తణంబులు దెలివినటతు దక్షిణు(డు, అనుకూలుండు, ధృష్టుండు, శరుండు అను సేగదల శృంగార నాయకులు నలుకిజ(గులుగా నుందురు, దకిణాదుల లక్షణములు చ, చెలంగు బవా పియానదృళశీలుండు దఉిణు( డొళక్కకాంతనే వలచి గుణాభిరాము6 డగు చాండనుకూలుండు; సావరాధుండ్రై యళుకనివాండు ధృస్టుండు, (పియాశయమా। తని వేద్యవి[పియుం డళి కళకు. కశ కావ్యాలంకారసం[ గ్రహము తా ఓ నరభూపాలా పరన్తి సంభోగమున నంటిన నీ యరమునం గల కుంకుమ మే మని యడుంగగా నా రోషారుణ న్మేతకాంతులని బొంకితివి న్మిదలేమిచే నేర్పడిన నీ కంటి కెంపేమని యడుగ(గా భాగ్యరేఖలని కల్పలాడితివి; కానీ పరిమళించు నీ ళరీరము నెట్టు దా(చెదవు?

Chunk 9 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14380

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • ఇతండు
  • గలదు
  • స్వీయ
  • గలది
  • గలరు
  • సాహిత్యదర్పణమున
  • త్తసిద్ధి
  • యుండును
  • సామాన్య
  • కన్య
  • మధ్య
  • గలదియు
  • విటాదుల
  • అనంగా
  • డును
  • నుండును
  • గొంచెము
  • లతణము
  • వ్యవహరింప
  • వీరు
  • మధ్యా
  • తాంబూలిక
  • స్వాయ
  • అన్య
  • పరకీయ
  • మిక్కిలి
  • నిన్ను
  • రాజ్యలక్ష్మి
  • నగునది
  • ముగ్ధ

Extractive Summary:

కేనలము ధనమునుజూచి పైకనురాగముం జూపును అట్టుప్రేమతో( జూచియును నతండు ధనహీనుడు కా(గానే తనమీ,ది (పేమతో నెచ్చటనేని( దిరిగి మజల ధనమును గొనివచ్చునని తన మాతచే నిల్లు వెడలించును, దొంగలు, పండకులు (వాయ్యగ్ని దోవమువలన నెవని వృషణములు నళించునో వాండు పండకుండు), మూర్చలు సుఖపా9 పథనులు, (విహ్మచారులు ఛన్నకాములును (రహఫ్యముగొం గామించువార్చు నీ సామాన్యకు( (ీయులు ఈ వేశ్యయు మదనాయతురా అె కానొకచో సత్యానురాగము (బకటించును, ఈ పె రక్తురాలై నను అపరకు ఇటీ చ, నవనవ కామయౌొవనననాథయు, నల్పరతంబు గల్లు న య్యువతియె ముగ్ధ, మధ్య సదృళోదితయావనకామయెై రళాం తవివవయౌ లతాంగి, సతత పథితో ల్బణకానుయౌొవనో తవ, సురతాది మోహమునుచాల్చు తలోదరి * పొఢనానగున్‌. [వథమావతీర్ణయౌవనము గల శ్రీ చ నెంంతనితంబముల్‌ నడిమినిండుతనంబు హరించె , శతొమ్ములం గల [కశిమంబు లాంగుక్షొనెం గౌను (గహించెను రోమవల్లి క న్నుల బుజువ ర్వనంబును; మనోజుండు గద్దెకురాంగం (గొత్తగా బలిమిని దోంచుకొన్నటుల వర్తిలె నొండొరులం దదంగముల్‌ లిం (పథమావకీర్ణ మదనవికారముగఆ త్రీ చ ఆడుగిడు మెల్ల మెల్ప భువి నంతిపురంబును వీకిడా దెటుల్‌; దుడుకున నవ్వ(బోదు మదిలో నిముసంబునం గొన్న సిగ్గునం గడబిడంబొందు!

Chunk 10 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13537

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [31]

Key Terms:

  • మధ్యా
  • గలదియు
  • ఇందు
  • యొకచో
  • మధ్య
  • యువతి
  • వివళత్వము
  • రతియందు
  • నాకు
  • వాని
  • గలదు
  • మధ్యమ
  • ద్వితీయాళ్వాసము
  • యౌవనము
  • మధ్యానాయిక
  • వివళత్వమును
  • దగినది
  • లతణము
  • కోపమును
  • మణితమం
  • సేసి
  • సాహిత్య
  • మును
  • వాక్కులు
  • యనగా
  • కింది
  • రతాంత
  • మాత్రమే
  • రతాదియందే
  • గొనును

Extractive Summary:

కాప్యాలంకారసం గ్రహము అను లక్షణభేదము య క్రవైనది సాహిత్యదర్పణ వ్యాఖ్యాన మగు “రుచిర' దీ కశోళమున్‌కీ |కింది వ్యాఖ్య [వాయ(బడియున్నది దం “లత మధ్యగా ఎస్‌ వకోక్య్యావా కోపం వ్యన క్రి అతపఏవ ఆస్యాః న పరుషోక్తి ర్నవా రుదితత్వం అధీరామధో] రుష్టాసతీ పరు షోక్యా శోపంవ్యన క్తి అత ఏవ ఆస్యాః అధీరత్వం _ ధీరాధీరాతు మధ్యా రుష్టా సతీ గుదితప్రధానై ర్వచోఖీః కోపంవ్యన క్రి ఆత వవ అస్యాః తదుభయాంతరాళా వస్థాత్వం” ఇట మధ్యధీర వక్రో క్రిచే/గాని పరిహాసముచేంగాని కోపమును జూపును ఈమెక( బరుషోక్తులుగాని రుదితములుగాని యండవు. బలుకుచుంటివి- తప్పులు మాయందుండును కొని నీ యెడ( దప్పులుండునే?” అని యాపె తెలి గమ్నల నీరు నించెను ఇట బాష్పకుటిల వచనములు గలవు పొఢా ధీర చ. ద్వి పీయా శ్వా నము [ర్‌ (ప్రౌథా ద్రీరాధీరా చ, బొమముడిపొటు, జంశెనయు.బూని పురం (ధులుసావరాధు లౌ రమణులు వేండుకొన్న ననురాగము చాల్చుదు రట్లుగాదు మ అ[త్క-మ, మపళాధలేళశమును దాల్చని నీ విపుణెంతమొక్కినం 'చిమలదు, శాంతిబొందదుమదీయమనంలి(5 (జాలు.

Chunk 11 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0101-0110.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14661

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నాయిక
  • గాని
  • భేదములు
  • తెల్లని
  • వాసక
  • సంకేత
  • భర్త
  • యువతి
  • స్వాధీనపతిక
  • కలహాంతరిత
  • బియుని
  • నీవును
  • మాయలు
  • ధరించి
  • స్వీయా
  • నంతర్భవింపదు
  • ధీరా
  • విటపము
  • సీవు
  • మును
  • పలికి
  • విధమున
  • గలదు
  • ద్వి
  • తీయా
  • శ్వా
  • స్వాధీనభ
  • ఖండిత
  • భర్భక
  • అనియు

Extractive Summary:

దన యొద్దకు రప్పించుకొనునదియు నగు యువతి యిభిసారిక (అభిసరతి అభిసార యతీ త్యభిసారికా) కం, ఈ రీతి. ఓ మన్మథా; నీవును నిర్ణయుడవై పువృబాణములతో నన్ను బాధించు చున్నావు, నా కటాక్షము లను జయాస్త్రములు నీ కొసంగెదను నా వీయుని జయించుకొని వచ్చి నాకు గూర్పుము ఈ నాయిక విరహోత్కంకిత. _ ఇట నాయిక (వీయునింగూర్చి యభిసరించుచున్నది కాన నభిసారిక ఈ యభిసారిక జ్యోత్స్నాఖినె రిక తమోఒభిసారిక, దివసాభిసారిక యని ముత్తెఆ(గుల నుండును.

Chunk 12 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0111-0120.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 15440

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [352, 353, 354, 355, 356]...

Key Terms:

  • వానితో
  • గలదు
  • కావ్యం
  • కావ్య
  • కావ్యము
  • కవులు
  • కావుననే
  • కర్మ
  • వివేకి
  • భరతుడు
  • దండి
  • పద్మ
  • ములు
  • వర్ణ్యములు
  • వర్ష్యములు
  • ముందు
  • వచించెను
  • కేవలము
  • కవిః
  • లోకమును
  • కావున
  • లోకోత్తర
  • లేదు
  • రసము
  • గలుగునని
  • సిద్ధాంతమును
  • సౌందర్యమును
  • నాతని
  • భృంగావళి
  • దండము

Extractive Summary:

దోషరహితనులును గుణసహితములును అలంకారయు క్రములును నగు ళద్దార్థములు కావ్యశరీరము కావ్యలక్షణము చెప్పంబడినది ఈ లక్ష్షణవివేచనము విపులముగా ముందుం జేయదుము ఇట ముందు "క్లవి యన నెవండు? ఠి కావ్యాలంకారసం[గహము వరనము నను నీ రెంటివలనను గవి యని _ప్రసిద్ధివహించును వాల్మీకి మొదట టీన్షయెనను వర్ణనము(రామాయణరచనము) చేయవజకుం గవిగా గణింపం బా ఇ ల ఈ బడ డయ్యెను దీనివలన ,[దష్టయై వర్థనానిపుణుండు గావలయును యలిప్రాయమునే భామహు' డిట్లు తెలిపెను పజ్తా నవనవోన్మేషకాలినీ బతిభామతా అ వె గురువలఘువుజేసి కుంచించి కుంచించి అభఘువుగురువుంకేసి లా(గిలాంగి కవితంజెప్పునట్టీ క విగులామునుబట్టి ముక్కు/గోయవలయు/(దొక్కిపట్టి ఇద్టివారు కవులుగారు మజీియు-- నన ళట్టో నసన్యాయోన సా విద్యాన సౌ కళా జాయతే య న్న కావ్యాంగమసో భారో మహాన్‌కవే॥ కొ కావ్యాంగము గాని శబ్బముగాని న్యాయముగాని విద్యగాని కళ

Chunk 13 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0121-0130.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17158

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [62, 284]

Key Terms:

  • మతము
  • కావ్యం”
  • ధ్వని
  • దండి
  • రీతి
  • కావ్యం
  • లేదు
  • కాని
  • సిద్ధాంతమును
  • పునః
  • మమ్మట
  • కావ్యాలంకార
  • కావ్య
  • అనగా
  • గుణములు
  • వామన
  • భరతుని
  • కావున
  • గూర్చి
  • విశ్వనాథ
  • సిద్ధాంతము
  • మును
  • ములు
  • లేకున్నచో
  • యలంకార
  • దానిని
  • దాని
  • జీవితము
  • అదియే
  • మతమున

Extractive Summary:

నాలకారికుడు సౌహిత్యశ్నే తమునకు వచ్చెన ఆయన ధ్వన్యాలోకమను (గ్రంథమును రచించెను ఆయన యొక కొత్త సిద్ధాతముకు లేవందీనెను ఆయన సిద్ధాంత మిది కావ్యశరీరమి నకాత్మ ధ్వని ఆది వస్వ్వృలంకార రసరూపము అనగా వస్తుధ్వని అలంకారధ్యని రిసధ్వని అని మువ్విధములు ఈ మూటిలో వ స్త్రలంకారధ్వనులకన్న రనరధ్వని సర్వ(శ్రేష్రము ఆయినను వస్వ్రృలంకారధ్వనులధమములుగావు కాచ్యమునకలంకారములు ముఖ్యాంగ ములుగావు ఏలన _శరీరమువందాత్మ యున్నచో నలంారములు శోభా హేఎువులగును, అట్లే కావ్యశరీరమున కాత్మయగు ధ్వనియున్నచో నలంకార ములు గూడా శోభాహేతువులగును ఆ ధ్వని లేకున్నచో నా యలంకారములు కోభా షాతువులు కాణాలవు కాన నట్టీయలంకారములే (గౌవ్యూములు అనగా ధ్యమ్యపస్కారకములగు నలంకారములే మలంకారములు అప్పుడే యలంకార శబ్దము సార్థక మగును. వ్యంగ్యము నని చెప్పగా మహిమభట్టు--- అర్ధోఒపి _ ద్వివిధో వాచ్యోనుమేయళ్చ త తళబ్దవ్యాపారవిషయో' వాచ్యః సఏవ ముఖ్య ఉచ్యతే తత ఏవ తదనుమితాద్వా లింగభూతా ద్యదర్ధాంతర మనుమీయతే సోఒనుమేయః న చ త్రివిధః వస్తమ్మాత మరగాగా రసాద యశ్చేతి త్యత ఆద్యౌ వాచ్యావవిసుభవతః అన న్వనుమేయ ఎవేతివత్య తే (అర్థము - వాచ్యము, అనుమేయము నని ద్వివిధము శద్దవ్యాపార నిష యము వాచ్యము అదియే ముఖ్యార్థము దానినుండియే లేక లింగభూత మగు దాని యనుమానమునుండి యేయర్జాంతరమనుమానింపంబడునో యది యను మేయము. ఆ యనుమేయము వ స్త్వ్వలంకారరసములు లని మూడు విధములు అందు వస్వలంకారములు వాచ్యములు గూడ నగును రసాదిలుమ్మాత మను మేయమే) అని తెలిపెను ఈ మతము ,(క్రొత్తదికాదు ధ్వన్యాలోకక ర “అస్య భిసంధానావసరే వ్యంజకత్వం శబ్ధానాం గమకత్వం ₹ చృలింగత్వం అతళ్చ వ్యంగ్య పకీకిర్పింగి (పళీతిరేవేతి లింగలింగి బావ ఏఏ తేషాం వ్యంగ్యవ్యంజకభావో నాపరఃకళ్ళిత్‌ ” అని యుద్దాటించి దానికి ' న పునరయం పరమార్భః యత్‌ వ్యంజకత్వం లింగత్వ మేన సర్వత వ్యంగ్యపతీతిళ్చలింగి పతీతిరేవేతి...తస్మాత్‌ లింగి ప్రతీతిరేవ సర్వత వ్యంగ్య పతీతిరితినళక్యశే వక్తుం అని సమాధానము చెవ్పీయే యున్నాడు మహిమభట్టావాదమునే మిక్కి లియు6 బెంచి వ్యంజ నావృత్తి నన మానములోనే యంతర్భవింపంజేసెను,

Chunk 14 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0131-0140.txt

OCR Score: 90% Telugu coverage
Characters: 18096

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [119, 257, 258, 260, 262]...

Key Terms:

  • కావున
  • కావ్యం
  • యర్థము
  • కావ్య
  • కవిత్వము
  • రసాత్మకం
  • కావ్యము
  • గలదు
  • పదము
  • గాదు
  • మనియు
  • లక్షణమును
  • నర్థము
  • మనంగా
  • కావ్యమని
  • వ్యర్థమే
  • గుణములు
  • గావు
  • “వాక్యం
  • కావ్యం”
  • శబ్దము
  • బట్టి
  • వాక్యము
  • లోకములో
  • యవమానము
  • దోషము
  • మును
  • మగును
  • శ్లోకము
  • మజియు

Extractive Summary:

అని పశ్నించు కొని, పైలభణములకన్న _ భిన్నమగు దృక్పథముతో “మూ ర్రీభవించిన యావేశము గల పదములను అర్థములును కావ్యము” అనెను ఇట మన రససి ద్ధాంతమత్యల్పముగా వీజభూతముగా( దెలుపంబడెను ఈ వాజ్మయమున శబ్దమున కే [ప్రాధాన్యము కొవున వేదములు శబ్మృపధానములు ఏలన“ ఈషత్చాళలాన్యధా పారే పత్యవాయ పదర్శనాత్‌ "ఈషత్చారమువలనను అన్యధాపాఠమునలనను గూడం (బత్యవాయము గలుగును అని కలదు ఇంక మితసమ్మిత మన మ్మితునివలె నుపదేశించునడి లోకములో- మాకా మితం వితాచేతి స్వథావా త్తితయం హితం కార్యకారణతళ్చాన్సే భవంతి హితబుద్ధయః అన్నవిధమున మన మేలుగోరువారు తలిదం(డులును, మ్యితుండును నను మువ్వురే. (దిప్పును అయుత్తమయువతి తనభర్తకు వాచృరూపముగా నుపదేశ?ంపక తన గు, (వవ ర్తనలదే వ్యంగ్యరూపమున నుపదేశము సేయను ఆమెయే స్వాధీనపతిక యనంఐడును క ర్తవృధర్మాచరణమునకు భర్తను స్వాధీసుని.. జేసికొనునది అంతేగాని కేవలము తక కామశంతృప్తి కాతశని స్వాధీనం జేఫకొన్నది కాదు అట్టియెడ( (నియుండు కాంతావాకు డగుబలో దొసంగు కదు కాన్సునం గావ్యవాజ్మయము కాంతాసమ్మిత మముటకంన వేవ పుూవూశ రాన్మ్ననయముం కన్న వైలక్షష్య మేక్చడినది ఇందు దానియంగు లేని చిత్తకవంజకమును రవ్యంగ్యరూపమగు నుపదేశమును గలవు ఇఏయే వె లకణ్యము ఈ వాజ్య్మ్యయకు వ్యని పధానము ఇఎ నొక విషయమును శృృతియ దుందుకౌన వంయుకు, వై దికవాజ్మయ మేక రవృథధర్మమును నివంపశము శ కాశరహూపముగా టోధింయ మచున్నదో యా కర్తవ్యధర్మముకే పుూాూ౫ణవావృయము నహేశమకముగా,

Chunk 15 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0141-0150.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17774

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [28, 34, 87, 166, 167]...

Key Terms:

  • కావున
  • కావ్య
  • కావ్యము
  • కాని
  • దాని
  • పతిభ
  • గహము
  • కామహతస్య
  • వారు
  • మును
  • కొత్త
  • దీనికి
  • విధమున
  • వ్యుత్పత్తి
  • ద్వితీయాశ్వాసము
  • వర్ణయేత్‌
  • తేయే
  • దీని
  • గలిగించు
  • కవులు
  • కావుననే
  • మహాకవులు
  • గలిగిన
  • మూండును
  • అనియు
  • అనంగా
  • లేకున్న
  • రెండును
  • వాయంగా
  • గాని

Extractive Summary:

వేదము సత్యంవద అని కాసించెను పురాణము సత్యహరిశ్చం[ద తథను దెలిపెను ఆ కఠథయే దృళ్య[ళవ్య కావ్యములం దంతకన్న మనో రంజకముగా' (బిదర్శింపంబడి యా ధర్మమును మటింత లెస్సగా నాటుకొనునట్టు బోధించుచున్నది ఈ [కిమమునుబట్టి చూడ(గా గావ్యము తప్పక ధర్మోప దేశకమై యుండవలెను దీనినే భామహుండు -- (గుంకెనృపా ఈ వీంబమునకు కం తరుణుం డగు శీతలకరు మరిగి వియల్లక్ష్మి తన్నుమాని ముదుకండున్‌ ఖరకరు(డు న్నని (దొబ్బిన కరణిన్‌ ర విపళ్చిమాదిళడ+ (గుంకెన్సపా ఇది _సతిబింబము ఈ వపతిబింబాకారసంవాదము గల కావ్యవస్తువు నర్వధా పరిత్యాజ్యము వీలన దీనికి శరీరము భిన్నముగాలేదు దాని కిది నకలు ఇదే (గంథచౌర్యము ౨. మ.డలో వెన్నలు దొంగలి దర్చింవి బొక్కిశదా(/వరీండు ఫీ, డ౧టే యలయించి (వేంతల మాపంబు సూటిలాడినలో క సుందరుండు గీ వీండు లేకున్న పురమటవీస్థలంబు వీనిబొందని జన్మంబు విగతఫలము వీనింయలు కనివచ నంబువిహగరుతము వీనింజూడనిచూడు్క్కు లువృథలువృథలు ఈ పద్యమున కీ [క్రిందిపద్యము ఛాయారూపముగా నున్ఫది సీ అతడంటే । సుకృళాత్మయైన మాయాదేవి కడుపారంగన్న బంగారుతండడి ఆలువీడ్డలును రాజ్యము దృణమ్ముగ6 గాన కే గినట్టి విర క్తుండీతఈ డటచె వీడెయౌనే ః కన్నవిడ్డలవలె మమ్ము రక్షించు ననుకొన్న రాసుతుండు మనటబోటిపాపులకును మోడమునాస6గ నరుదెంచుపుణ్యాతుండ(టవెయిత.డ్తు గీ ఎంతభాగ్యమొ ?

Chunk 16 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0151-0160.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17543

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [42, 62, 63, 64, 236]

Key Terms:

  • నియమించును
  • పదమునకు
  • నభిధను
  • అనగా
  • గోవు
  • సంకేతము
  • వచ్చును
  • క్రి
  • బోధించు
  • నర్థమును
  • పదములు
  • గలవు
  • టోధింప
  • బోధింప
  • గలదు
  • యర్థము
  • బోధించును
  • గోవును
  • దెమ్ము
  • పదము
  • విధముగా
  • కాని
  • యొక్క
  • జాతి
  • శబ్దమునకు
  • ఇందుండు
  • యుండును
  • గాదు
  • అన్నచో
  • అనియు

Extractive Summary:

“తస్మిన్‌ పరాః తత్పరా _లేషాంభావః తాత్పర్యం” అని ఛ్యుత్పతి ఇట దచ్చబ్దమునకు వక్త తన బుద్ధిచే సహృదయహృదయానుభవ[మునకు( దెచ్చిన రసాదులు 'తత్పరాః అన(గా నా రసాసక్తములగు విషయములు వాని భావము తాత్పర్యము కేవల పదార్థాన్వయమును మ్మాతమే తెల్టీపుట కవి యొక్క పనిగాదు ఆ వాక్యార్థములకించి రమణీయమగు వాక్యార్థ, మును దెలుపుట యతని పని అదియే యాలంకారికుల తాత్పర్యము. ఈ పత్రమునకు మొద్దు శివుండు నను రెండర్భములు గలవు ఇట నేమర్ధమన్నచో సంసారచ్భేదనరూపమగు [ప్రయోజనమునక్రై భజింపందగినవా(డు శివుండు గాని వట్టి మొద్దు గాదు. కొలము --గ”చ్యితభానువు పకాశించుచున్నా(డు” చిత్రభానువనంగా నగ్నియు సూర్యుడు నవి యర్శము ఈ వదమును ఐగట((బయోగించినచో “నూర్యు(డు అనియు రాతి ప్రయోగించినచో “నగ్ని యనియు నర్థమగునుం ఇట గొలము (పగలు-ర్యాతి) ఆయా యర్థ్యములను బోధింప _నఖిధను నయమించును న్‌ వ్యక్తి (లింగమ్మ -- “మిత మొప్పుచుండెను” మిత శబ్దమునకు సఖండు' సూర్యుడు నేని యర్దద్వయము గలదు ఇట నపుంసకలింగముగా మ్మితళబ్బముపయోగింపంబడినది కాన స్నేహితుండనియేయర్ణము ఇట నపుంసక 0ంగము స్నేహితుండను నర్ధమును బోధింప నభిధను నియీమించును.

Chunk 17 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0161-0170.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15544

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • లక్షణ
  • కాని
  • పదము
  • లేదు
  • యనియు
  • అనుచోట
  • బట్టి
  • అనగా
  • త్రి
  • యర్థమును
  • బోధించు
  • నర్థమును
  • క్రి
  • యోగరూఢము
  • శబ్దము
  • మొదలగు
  • బోధించును
  • యున్నది
  • త్తి
  • గొల్పపల్లె
  • గంగాయాం
  • “గంగలో
  • “గంగాయాం
  • ప్రయోజనము
  • విడిచి
  • వాచ్యార్థమునకు
  • గలదు
  • కావ్యాలంకారసం
  • యర్థము
  • భేదములు

Extractive Summary:

ఇట నభినయము “ప్ప శ్రావన్మాత” పదము యొక్క యాయా యర్థము లను టోధింప నభిధను నియమించును ఈ విధముగా సంయోగాదులు వాచకమునక నేకార్థములు సంకేతము లైనపు డొక్క యర్థమును మృాతమే బోథింస నభిధను నియమించును. “రోడ్డు పక్కనే యున్నది" అని వాచ్యార్థసంబంధము గల వేజొకయర్భమును జెప్పుకొనుచున్నాము ఇట కోమా యిళ్లు వినృష్టముగా నెల్బరకును గోచరించును" అనునది (పయోజనము. ఇట 'ఒనంగు' అన(గా “సమర్పించుట అనునది వాచ్యారమయు ఈయర్భ మిటం బౌసగదు ఏలన _శృతురాజు స్వయముగా( దన సంపదలను సమ ర్చింవండు.

Chunk 18 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0171-0180.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15458

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [42, 113, 313, 314]

Key Terms:

  • వాచ్యార్థము
  • వ్యంగ్యార్థము
  • బోధించును
  • అనునది
  • శబ్దము
  • యొక్క
  • క్రి
  • పదము
  • కాని
  • వ్యంగ్యార్థమును
  • రెండు
  • త్తి
  • దీనిని
  • మును
  • వ్యంజన
  • ధ్వని
  • ఎట్టన
  • నుండును
  • గూర్చియు
  • వ్యక్తము
  • గాదు
  • అనగా
  • దీని
  • వ్యంగ్యార్థ
  • కావ్యాలంకారసం
  • గలది
  • కావున
  • పదమును
  • యర్థము
  • బోధించుచున్నది

Extractive Summary:

అపుడీ ద్విరేఫ పదము రూఢినింబట్టి రెండు రేఫావమరములు గల “భమరి పదమును బోధించును *భమర పదమునకు 'దుమ్మెద' యని యర్థము ఇట “ద్విరేథ పదము (భమర పదమును బోధించును (మర పదము తుమ్మెదను జోధించును కాన ద్విరేభమన(గా “దుమ్మెద యని యర్థము “గంగాయాం ఘోషః” అన్తూబోట గంగాపదము తనతో సాఇ్షాతర్సంబంధము గల తీర" శబ్దమును బోధించుచున్నది ఇట ద్విరేథవ పదము పరంపరాసందిం ఛముచే( దుమ్మెదను బోధించుచున్నది ఇన్హే రోదర” శబ్దము (ఈ ఉదరే యన్యసః రోదరః) చ [కళబ్దమును టోధించును చ(కశబ్దను చ్యకవాకమును బోధించును కాంబట్టి రోదర శబ్దము నకు. ఇట(గూడ(బై నివలెనే వాభ్యార్థమునకు( ఐరంపరా సంబంధము గలదుగదా ; ఇట్టి లక్షితలవణాళబ్బములు లోకములో నతి(ప్రయు క్రములుగా (సుప్రసిద్ధ ముగా కున్నవానినే (వయోగింపవలెను కాని యనత్మిపయు క్తములను [జయో గింవరాదు ఎట్లన “ద్వికము (రండు క వర్ణములు గలది ద్వికము) కాకపద మున రెండు కవర్దములు గలవు కొన “ద్విక్‌ పదము 'కాక' పదమును, “కాక * వదము కాకిని టోధించునని చెప్పరాదు. “వీండు బృహస్పతి” (బృవాసృతి రయం) ఇది యొక పామరునింగూర్చి చేయంబడిన పయోగము ఇట వాబ్యార్థానుపప త్తి యేర్చ్పడినది _ ఆ వాభ్యార్థమునకు విరుద్ధముగా “మూర్జుడు' అన్సీ నర్థము స్ఫురించును కొందలు దీనిని జహలక్షణ యందురు.

Chunk 19 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0181-0190.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17045

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [177]

Key Terms:

  • వ్యంగ్యార్థము
  • వ్యంగ్యార్థ
  • క్రి
  • వ్యంగ్యము
  • లేదు
  • శీతత్వ
  • మును
  • అనంగా
  • వాచ్యార్థము
  • అనునది
  • లింగి
  • శబ్దమును
  • యనియు
  • శబ్దళ
  • దాని
  • పావనత్వాదులు
  • అనుచోట
  • బట్టి
  • కాని
  • వ్యంజనావృత్తి
  • క్తి
  • ములు
  • బోధించు
  • వ్యంజనావృ
  • యర్థమును
  • వ్యంజనాళ
  • త్రి
  • యర్థము
  • గలవు
  • ధ్వని

Extractive Summary:

బో మీ6ది (ప్రేమకు దగినవిధమున వ ర్తి ంపలేదు) అనుచో “రామ శ బ్ధమునకు “దుష్కార్యకారిత్వము లఖ్యుర్థము” (పర్రామోఒసొ భువనేవు వ్యికమగుణై ॥ పాపః ప్రఫిద్ధింపరాం” (ఈ రాముడు తన వ్మికమగుణములచే. “పూర్వ పూర్వవర్ణానుభవాపహాత సరీస్కారసళవేన అంత్యవర్థానుభవేన అభివ్యజ్యతే స్ఫోటః” (మూండవ వర్ణము నుచ్చకించునపుడు మొదటి వర్ష... నశించుచున్నను దాని సంస్కారము చితమున నిలుచును ఆ సంస్కారశపాళతమగు నంత్యవర్ణాముభవముచే స్ఫోట్స మభివ్య క్రమగును) ఆ స్ఫోటమే శబ్దము 'స్ఫుటత్యర్టోఒస్మాదితిస్సోటః" (దీనివలన నర్ధము స్ఫుటమగును కాన స్ఫోటము) అనియు స్ఫ్సోటయత్యర్థం (అర్థమును వ్య క్రపఅచునది) యనియను వ్యుక్పత్తులు గలవు అప్పుడా ళబ్దిము వలన వర్ణము బోధ్యమగును ఈ సిద్ధాంతు =కు స్సోట (బహ్మవాదులనియు, లేక య. ఈ నానార్థబోధళక్తియే యిట శబ్దళ క్తి యని పేర్కొనం బడినది ఇది కారణముగా(గల వ్యంజనావృత్తి ఇట నరనభూపాలుని వర్టనము (స్తుత పకరణము.

Chunk 20 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0191-0200.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15076

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [69, 78, 85, 139, 141]...

Key Terms:

  • రీతులు
  • వృత్తులు
  • యొక్క
  • వృత్తులను
  • రీతి
  • కావున
  • భారతీవృత్తి
  • వర్ణనము
  • క్రి
  • యర్థము
  • గూర్చి
  • గలదు
  • మూలవ్యంజన
  • పద్యమున
  • పదములు
  • రచనా
  • వైదర్శి
  • వృత్తుల
  • కానీ
  • మూడు
  • మూండు
  • మార్చి
  • క్తి
  • వాని
  • భారతి
  • నాలుగు
  • శిక్యాది
  • వ్యక్తము
  • అట్టి
  • వచ్చును

Extractive Summary:

కోమలమైన యక్థమును వర్ణించుట కై శికీవృ త్రీ మిక్కిలి యదత మైన యర్థమును వర్ణించుట యారభటి ఈ ష్యత్పాఢమేన యర్హమును వర్తించుట భారతీవృత్తి ఈషత్కోమలమైన యర్ధమును వర్ణించుట సోత్త్వతి _ (ఇట రచనా, సందర్భ పదములకు "వర్ణనము" అని యర్థము మజీయ “కమా చలితాడంబరమూ రి అన్న సమాసము క్లిష్టమగానున్నది). కూర్చు గదా అదియేకదా భారతీవృత్తి కావున నీ భారతీవృ త్రియే మూడు రీతులయ్యెను _ భారతీవృత్తి యన( గావ్యమందలి వఐాగ్వ్యవవోరము లేక వా[గగచన లేక శబ్దరచన ఈ శబ్దరచన మువ్విధమలు. గీ, అతిమ్భుదులబంధయుత, యనాయతసమాస దనరు వై దర్శి; రూతబంధయును, ఖరస మాసనయగు గౌడి; యుభయాత్మమహిమ గలిగి యలరు( జాంచఛచాలి; వీని లమ్య్గముళొనర్తు, ౮ాం ళా మిక్కిలి మృదుపదములును అల్పసమాసము గాని లేక యసమా నముగాని కల రచన వైదర్శి పరుషావరములతో,గూడిన పదములును, దీర సమానములును గల రచన గౌడి, కొంత మృదుపదరచనయుం గొంత పరుషపదరచనయు, గలది పాంచాలి వీనీ లక్షణములను జూపుదును వైదర్శి శా, ఆ లావణ్య మగణ్య; మా గుణగణం జవ్యాజ; మాళశేజము జ్వేలం; వావినయంబ మేయతర; మావీర్యంబనిర్వాచ్య; మా యాలావనం బతిసత్య మావీత“ణం వాఫాంతవి శాంత; మా శీలంజార్టవమూల మెన్న దర మే (1 (శ్రీనారనిం హేందునిన్‌ ం ఇందన్నియు మృదుపదములే నమానము లేదు "ఆళాంత విశాంత' నునుచోట “అల్బసమాసము గలదు ఇది వైదర్భీ రీతి

Chunk 21 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0201-0210.txt

OCR Score: 88% Telugu coverage
Characters: 17098

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [124, 125, 139, 140, 141]...

Key Terms:

  • రీతి
  • వృత్తి
  • కావున
  • శయ్య
  • వ్యాపారము
  • యనియు
  • రుచి
  • కాని
  • రీతులు
  • విధమున
  • గలదు
  • గూర్చి
  • రెండు
  • చెప్పెను
  • తెలిపెను
  • గౌఢీ
  • నాలుగు
  • యొక్క
  • దాని
  • పాఠము
  • ననంగా
  • పాంచాలీ
  • దండి
  • పాకము
  • లేదు
  • ముగా
  • కావ్యము
  • మూండు
  • విషయమును
  • త్రి

Extractive Summary:

గావ్యవస్తువు అనగా నితినృ త్తమనియుం రసములనియు దెలిపితిమి వృత్తియన నభినవగప్తుడు “రసోచిత ఏవ చేష్టావిశేషో వృత్తిః” (ఆ యితివృ త్తరసానుకూలమగు చేష్టావిశేషమే వృత్తి) అని వచించెను. బురుషులను బట్టి నూటయిదు రీతులు గలవనియు సంత్మేవించి నాలుగు రీశులు మాతమే యంగిక ర్రవ్యములనియు-దెలి పెను కారదాతనయుండు రీతులు (గగ్రంథక ర్తలను బట్టి యేర్చడుచున్నట్లు తెలిపెను వాస్తవమేమన నాయా రసానుకూలముగా రీతు లుండవలయును కాని క వినింబట్టి కాదు (ప్రతాప రుదీయకర్త వామనమతానుసారముగా మూడు రీతులనే [గహించెను ఈ రీతి [తయ సిద్ధాంతమే ధ్వనికారసమ్మతము నరసభూపాలీయకర్తయు నా మూండు రీతులనే స్వీకరించెను. కేళవమి[కుండు--- “*త తృదసోవకారిణ్య స్రతదైళ సముదృవాః పద్యేమ రీతయో గౌడీ వై దర్భీమాగధీ తథా” రితులు రసోపకారకము అనియే తెలిపెను [ప్రతాపరు[ద్రీయ నరసభూపా లీయ క రలీ విషయమును దెలుపర్తైరి “రీతులు సందర్భమాత సంగతములు అని నరసభూపాలీయమున( గలదు.

Chunk 22 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0211-0220.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15287

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [242, 309]

Key Terms:

  • వాచ్యార్థము
  • ధ్వని
  • వాచ్యధ్వని
  • వ్యంగ్యము
  • వ్యంగ్యార్థము
  • వ్యంగ్య
  • అనునది
  • లేదు
  • విధమున
  • వాబ్యార్థము
  • ముగా
  • వ్యంగ్యార్థమును
  • విధముగా
  • ద్వివిధము
  • గోచరించును
  • గలదు
  • మనమున
  • కమవ్యంగ్య
  • మును
  • నాలుగు
  • విధములు
  • వాచ్యము
  • యొక్క
  • ముందు
  • గోచరింపదు
  • యగును
  • దీసి
  • యనియు
  • గోచరించిన
  • శబ్దము

Extractive Summary:

ధ్వనియశంగా నెచ్చట శబ్దము తన యర్థమును ఆర్థము దన్నును, అృపధానముగాం జేసి యర్థాంతరమును బోధించునో యది ధ్వని ఎట్టన, కం ఆయందం బా చందం బా యాలాప్మకమంబు నా సమయమునం వీయూాషధారయె యిడె వోయిని న న్నిపు డలంచె నది పెనుజ్వర మై ఇట అ ఆ ఆను వర్షవ.లు స్వార్భమును నప్రధానముగా (జేసి 'లోకోత్త రము అను నర్థాంతరమును వ్యక్తము సేయుచున్నవి గీ *'ఇచట మా యత్త వండు నే నిట ఎరుందు" అను పద్యమునందలి వాచ్యార్థము తన్నపధానముగా. ఇట విపరీతలక్షణడే “నాకు, జాలం గీజ్ళ సేసితివి ఈ విధమున నీ [ముక్కండి తనమును దెలివితివి. ఈ వాక్యము సంతృ వ్రీకరముగా సమాధానమిచ్చుటలేదు ఆకాండు పూరి కొలేదు ముఖ్యార్థబాధ యుండవలె/గగదా ఇట *కరములుకరములు” అనుచోటీ యందువలె మె.భ్యార్థవాధ యేమి గలదు?

Chunk 23 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0221-0230.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14671

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [287]

Key Terms:

  • వస్తుధ్వని
  • ధ్వని
  • వ్యక్తము
  • భేదములు
  • రసము
  • అలంకార
  • వాక్యగత
  • క్తి
  • కమవ్యంగ్యము
  • వస్తుకృతాలంకారధ్వని
  • క్రి
  • నాలుగు
  • విధములు
  • కృతాలంకారధ్వని
  • వీని
  • విధమున
  • గోచరింపదు
  • కావున
  • వ్యభిచారి
  • సంకరము
  • క్రిమూల
  • మూలధ్వని
  • భావములు
  • స్థాయి
  • లజ్జ
  • వ్యంగ్యము
  • మిగిలిన
  • వాలు
  • వస్తుకృత
  • గహము

Extractive Summary:

“ఆ త్రిలోచనుండు (వణయిపియుండగుటవలనం నన(గాం దన పరిచితు లందు [బీతిగలవాండగుటవలన నామె తెచ్చిన పూలదండను (గహింపణలోయెను ఆ సందు చూచి పువ్విల్తుండును సమ్మోవోనాస్త్రమును వింటం దొడిగెను”. సంభోగళ్ళంగార మే (ప్రధానము శావున నీ వాచ్యార్థమంతయు న్యపధానమై నంభోగశ్ళంగారమును వ్యక్తము సేయుచున్నది ఈ వాబ్యార్దము తరువాతనే వ్యెంగ్యార్థము గోచరించుచుగ్నను, వాచ్యార్థముతోడనే యా వ్యంగ్యము గోచ రించుచున్నట్టుండు.ను ఇట వాబ్యార్థవ్యంగ్యార్థములకు( (గమము గోచరింపదు "కావున నిది యసంలత్యుక్రమ సంభోగశ్ళంగార వ్యంగ్యము బూర్జఘటంబుల నలరుదండ తోరణ, నయత్నమంగళాచార మింతి ఇట “గుబ్బలజంట అను “పూర్ణఘటములు", *'వాలు(జూపులు అను “ఆలరుదండతోరణ” అను రూపకము ధ్వసెంచుచున్నది ఈ వ్యంగ్యరూపకా స్పదములకు గుబ్బలజంట వాలు(జూపువే నాయకరతి కుద్దీపకములు కాన శృంగారరనము వ్యంగ్యము _ ఆ రూపకర్వని రసధ్వనులు రెండును నొకే వ్యంజకపదమగు గుబ్బలజంట “వాల(జూపు ఆనునెడ( (వి వేశించియున్నవి.

Chunk 24 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0231-0240.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14303

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [96, 346, 347]

Key Terms:

  • వస్తువు
  • వ్యంగ్యము
  • క్రి
  • వస్తువుచే
  • కావున
  • అనునది
  • వస్తుధ్వని
  • కాని
  • క్తి
  • లోకమున
  • నర్థము
  • మత్స్య
  • వ్యంగ్య
  • వ్యంగ్యముగా
  • స్వత
  • యర్థము
  • యూరనున్న
  • మూలవస్తుకృత
  • యథార్థముగా
  • యగును
  • వ్యంగ్యమగుచున్నది
  • వ్యంగ్యమగు
  • పద్యమున
  • గాదు
  • కావ్యాలంకార
  • సంగ్రహము
  • వాచ్యధ్వని
  • ఖరఖురకుట్టన
  • ధూళిచే
  • సూర్యాశ్వములను

Extractive Summary:

దానిని మధించువాండు) చ(కధరం (చక్రమును ధరించినవాండు) నగువానికి నమస్కరింపుండు ఇట సర్ల్వైకళశరణం - అతయం * అధీళం - ధియామీశం ; ఇత్యాద్యర్థ ములు పరస్పరవిరద్ధములు, ఈ విరోధాలంకారము వాచ్యార్థము ముగిసినపిమ్మటి లేచుచున్నది కానీ నిట విరోధాలంకారము వ్యళగ్యము ఇక్తు వ్యతిరేకాలంకా రము శ్రేషాలంకారము మొదలగు నితరాలంకారములును శబ్లళ క్రి మూలధ్వనిలో వ్యంగ్యములుగా భాసింపవచ్చును. ౭10 కావ్యాలంకొారసంగ9హము ఇట “కలేకరాలు' అను పదము మొదట “మూర్జుడు" ఆనునర్థాంతర మును వ్యక్తము సేయుచున్నది ఆ యర్థాంతరము “ని విట నివసించినను నిచ్చటివా రెవ్వరును శంకింప(జాలరు” అను మటొక యర్థాంతరమును వ్యక్తము సేయు చున్నది ఈ రెండు వ్యంగ్యములచే. నీ చారుయళోవధూమణికి సారపవై 6 ముఖంబు ; ఆారకల్‌ సారనఖాంకురంబు ; లల శంకర ౨ లహిమ్మాదు లాత్మవ టోరుహాముల్‌ ; సిళాబ్టములుసాంపగులో చన పంకజాతముల్‌ న ఓ నరసభూపాలా । నీ కీ ర్తొంతకు( జం్యదుండు ముఖము; నత(త్రములు గోట్ట, కై లాసహిమవత్పర్వతములు స్తనములు; తెల్లతామరపూలు కన్నులు (పంకజాతపదము అనవసరము, ఆధిక ముగానున్నది),

Chunk 25 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0241-0250.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12449

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [299]

Key Terms:

  • నక్క
  • సిద్ధార్ధళ
  • క్రి
  • వస్తుధ్వని
  • ధ్వని
  • నిన్ను
  • వ్యంగ్యము
  • మంతయు
  • కవినిబద్ధవ
  • పద్యమున
  • స్పష్టము
  • గానీ
  • గలదు
  • మూలాలంకారకృత
  • నరసభూపాలుని
  • బట్టి
  • నరసరాజు
  • కత్తి
  • కానీ
  • గలిగిన
  • మేఘముల
  • వర్షాశర
  • కీర్తి
  • గలిగెను
  • రెండును
  • ననెడి
  • వ్యంగ్యమై
  • భాంతిమదలంకారము
  • దూతి
  • నున్న

Extractive Summary:

దానే చెప్పక దూత్యాదులచేం జెప్పించి నట్టు తెలుపు పొఢోక్షి ఈ కింది పద్యమున దూతి కవినిఐద్ధవక్రి కవినిఐద్ధ వక్షృపొఢో క కవ్మిపొఢోక్తి గాదా? _ఎయత్నమునం బొదువ దైవబలమున మీకుం (బీయమెసంగ (బదుకు; (బదుకం డీయినను మజిపోవరాదె ?” యని చెప్పుటయున్‌ వ (గడ్డ యిట్టనియెం ఆ. ఈ గూఢత చాలదు “ఓ నరసభూపాలా నీ యరిపట్టణములు

Chunk 26 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0251-0260.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13996

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • వ్యంగ్యార్థము
  • రెండును
  • వ్యంగ్యము
  • కాని
  • యగును
  • వర్ష్యములు
  • వర్ణ్యములు
  • కావ్యాలంకార
  • మొదలగునవి
  • రూపక
  • శ్రీ
  • నరసభూపాలుని
  • నర్థము
  • వాచ్యార్థము
  • నున్నది
  • నేది
  • పధానమో
  • దానిని
  • లేదు
  • అయినను
  • మునకు
  • నారోపింపంబడినవి
  • యచ్చట
  • వాచ్యసిద్ధ్థ్యంగము
  • అనంగా
  • నిది
  • దెల్పుచున్‌
  • అనునది
  • వ్యంగ్యార్థమును
  • వెనుక

Extractive Summary:

౧౫౪ ఇట వాచ్యార్థమున “శరధార' యనగ వాణధారయే (ప్రకరణము నరస భూపాలవర్జనము కాంబట్టి యా యక్షమే ముఖ్యార్థము ఈ యర్ధమును జెప్పు కొన్నచో నీరం్య్యధధ మర్వినీలనీరదము అను రూపకము కుదురదు రూపక ము తర పదార్థ పధానమగుట మేఘమునుండి బాజధార వెలువడదుగదా : కాన *“శరధారా పదము వాచ్యార్థసిద్ధికై జలధార అను నర్థాంతరమును స్వీకరించి నది ఆదియే వ్యంగ్యార్థము ఈ వ్యంగ్యార్థము రూపకసిద్ధికి దోడ్పడుచున్నది. ౧౬౨ పై పద్యమున ఒసంగదు అను వ్యంగ్యార్థము “జఒస(గ(నేర్చునెః” అను వాచ్యార్థముతోడనే యన(గా సమకాలమందే భాసిల్లును అన(గా. అనుచో నిట్టివి యు త్తమధ్వనికావ్యములే యగును ఏలన, నేయర్థము వలన జమత్కారాతిశయము గలుగునో యది యుత్తమము.

Chunk 27 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0261-0270.txt

OCR Score: 89% Telugu coverage
Characters: 17522

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [79, 83, 84, 85, 86]...

Key Terms:

  • కావ్యము
  • వర్ష్యములు
  • వర్జ్యములు
  • వలెనే
  • వర్ణ్యములు
  • మొదలగునవి
  • కానీ
  • కావున
  • గావ్యమునకును
  • “జయతి
  • గలదు
  • కాని
  • కావ్యవస్తువు
  • ననంగా
  • అనంగా
  • విధముగా
  • గొన్ని
  • ముగా
  • యును
  • గొంత
  • కవుల
  • లేదు
  • త్తమును
  • పిమ్మట
  • నేది
  • మొదలగు
  • మును
  • వలయునో
  • వచించెను
  • కవులు

Extractive Summary:

వి2రై6 23, కంం[4016 45, ఈ విధముగా 6 పెక్కు చోట్ల దెలిపైిను అభినవగు ప్రపాదాచార్యుల వారును దమ లోచనమున “*నాట్యాత్‌ సముదాయరూపాత్‌ రసః శా వ్యేచ నాట్యాయమాన ఇవ రసః కావాళ్ణః” అని తెతిసిరి ఈ యుల్లేఖములను బట్టి ధ్వనికారుని కాలమునుండియే యాలంకారికులు [శ వ్యకావ్యమునందును, నాట శమునందు వలెనే రస్మప్రాధాశ్యమంగీకరించిరి ధ్వకారునికి బూర్వులయిన భాఎహ దండి వామనులు [గమముగా అలంకార గుణ రీతి (పాధాన్యముల నంగీకరించి రసము న పధానముగా నిరూవించిరి ధ్వనికారడట్ల్టుగాక భరతుని , రూపకరససిద్ధాంతమును (శవ్యకావ్యమునకు(గూడ సమన్వయించెను. ఆరస మెట్లాస్వాదృమానమగునో చక్క+గా నభినవగప్తుండు నిర్వచించెను ఆ విమ యము రస్మృపకరణమున చర్చింపంబడును ఇట( గావ్యవస్తువును గులించి ధ్వనికారుండేమి వచించెనో చూతము “*విభావ భావానుభావ సంచార్యౌచిత్యబారుణః విధిః కథాళరీరస్య వృత్త స్యోక్సేక్షితన్య వా ఇతివృత్తవళాయాతాం త్యక్షాాఒననుగుణాం స్థితిం ఉర్చేశ్యోఒప్యంతరాభీష్ట రసోచితక థోన్నయః సంధిసంధ్యంగఘటళం రసాభివ్యకృ్యపేక్షయా నతు కేవలయా శాస్త్రస్థితిసంపాదనేచ్చయా ఉద్దీపన్మపళవనే యథాఒవసరమంతరా రసస్యాఒరస్ధవి కాంతే రనుసంధానమంగినః అలంకృతీనాం శ కావప్యానురూ ప్యేఐ యోజనం [పబంధస్య రసాదీనాం వ్యంజకత్వే నిబంధనం విభావ భావ, అనుభావ సంబారుల యిెచిత్యము గలిగి రమణీయ ముగానున్న కఠథాళరీరమును (పభ్యాతముగాని ఉత్పాద్యముగాని మిశ ముగాని) (గ్రహింపవలయును ఇతివృ త్తగతమగు ననౌచిత్యములున్న వానిని6 దొల౭గించి రసోచితము? ఈ శిల్పదృష్షితో మనము చంచినచో మన కవులలో ముప్పాతిక మువ్వీసము కావ్యవస్తువును గుజఠించి శద్ధ వహింపలేదనవల యును మహాకవి గాళిదాసకావ్యములగు రఘువంశకు మార సంభవములు గూడ నేతద్ద్రోషదూషీతము లగును అందలి వస్తువులు పె లతణములకు లకృములుగామి రసవ్యంజక ములు గా(జాలవు ఆంధ [ప్రబంధములలో( గళాపూర్ణ్జోదయము.

Chunk 28 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0271-0280.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14147

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • గలవు
  • గలదు
  • పాదాంతమున
  • పాదములు
  • యొక్క
  • దీనిని
  • తాళము
  • నిది
  • దీనికి
  • పాదమునకు
  • నెనిమిది
  • సగము
  • హెచ్చించి
  • నాలుగు
  • మాత్రమే
  • అంత్య
  • కావ్యము
  • యెనిమిది
  • రచింపవలెను
  • ఇందు
  • ఉత్కళిక
  • ఖండగతి
  • ములు
  • హెచ్చించిన
  • అప్పకవి
  • కానీ
  • ఎనిమిదవ
  • పాదము
  • పద్యము
  • మాత్రలు

Extractive Summary:

(నరసభూపాలీయలకణము వలన నింత యర్థము రాదు, దీర్ణసమాసములుగల గద్య ముత్కశిక ఈ విషయము గద్యకావ్య అతణములలో( దెలియును-. సంగీతళాస్త్రమున త ౪ ౫ ౭ ౯ మాతల గతులు గల పంచతాళములుండును. (ఇచ్రైనిమిటీ పాదములు గలవు, పై కళికలో నిది సగము మాత్రమే అన(గా( బదిమాతలు మాతమే గల పాదము.

Chunk 29 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0281-0290.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13670

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [132, 133, 134, 135, 250]...

Key Terms:

  • కావ్యము
  • గద్య
  • సముదాయము
  • ప్రబంధము
  • నామాంతరము
  • బట్టి
  • గలది
  • లేదు
  • మజియు
  • గలదు
  • కాని
  • గద్యము
  • సర్గము
  • కావున
  • మొదట
  • పద్యము
  • నుండవలెను
  • మనియు
  • గూర్చి
  • కావ్యమును
  • అనియే
  • దింటి
  • భేదమును
  • దెలుపలేదు
  • మొదలగునవి
  • పద్యముల
  • మొత్తమునకు
  • వ్యవహరించుచున్నారు
  • దండకము
  • దీనిని

Extractive Summary:

ముక్తకము (కియాసమా వ్రికె పద్యాంతరముతో నెట్టి సంబంధమును లేక రన భ్రావాగులు గల యేకపద్యము (ముక్తం అన్యేన నాలింగితం; స్వార్థే కళ) ఆమరుకము ఆర్యాస ప్తశతి మొదలగునవి ఈ ముక్త్రకములందు ఆ కారాది హ” కారాంత వర్ణము లాద్యష్షరము లుగొంగల పద్యసంగవామునకు *వజ్య" అని నామము ఆర్యాసప్లళ తిలో సీ వ్రజ్యలు గలవు. ఈ 'చాటుపద్యము' అను పదమును నీ కాలమున “అనిబద్ధకావ్యము" ఆనునర్థమున వ్యవహరించుచున్నారు ఆంగ్గమున 5612౪ ₹6186 అను నర్థ మున వ్యవహరించుచున్నారు బాటుః = 1628108 0౯ 2862016 ఇం9489 83666 0౯ ౧08౫ - 198 ₹07౯6ే8, 126297 (91612117 08 210769 €0 118 87666 న. ఈ మూఃడింటి లక్షణములను విష్ణుపురాణటీకాకారుండై న థీధరరస్వామి యిచ్భెనని కె వి లక్ష్మణరావుగారు “ఆంధవిజ్ఞాన సర్వన్వమున వ్రాసిరి.

Chunk 30 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0291-0300.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11348

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [123, 131, 134, 136, 174]...

Key Terms:

  • యొక్క
  • విషయము
  • దెలుపు
  • అనేన
  • లెస్సగా
  • విషయములను
  • కావ్యాలంకార
  • స్కంధము
  • కావున
  • భాగము
  • యర్థము
  • ఖండము
  • అనంగా
  • గలవు
  • వలెను
  • త్తి
  • వ్యాఖ్య
  • భాష్యము
  • శాస్త్రము
  • దర్శనము
  • మనంబడును
  • నర్థమును
  • వనము
  • వివరణమే
  • పెక్కుసర్గల
  • భాగవత
  • వెలు
  • మొదలగువాని
  • దాని
  • ద్వితీయాళ్వాసము

Extractive Summary:

తెప్పుదురు “= ఆగతం పంచవక్తా)తు గతం చ గిరిజొముఖే మఠంచ వాసుదేవస్య తస్మాదాగమ ఉచ్యతే.” శివునినుండి వచ్చినడియు బార్వతీముఖమును జొచ్చినదియు వాసుదేవు నికీ సమ్మత మయినదియు నగునది యాగమ మనంబడును ఇందు ఆ, గ,మ, యను వర్జ్మ్యతయమునకును నీ విధముగా నిర్వచనము చేయంబడినది. శిష వర్ణములయొక్క (అక్షరముల) ఉచ్భారణరీతి, ఉత్ప ్రిస్టాన, ప్రయత్న, స్వర, కాలభేదములను గూర్చి కాసించు [గంథము క్‌ ల్పము వేదములలో నట నటం లరింపంబడిన కర్మబోధకమం[తముల యొక్క వినియోగమును దెలుపు సూ(త(గంథము కల్పము. “ అస్వీవక్యాత్మ విద్యా స్యాదీకణాత్సుఖదుఃఖయోః ఈకమాణ స్తయా తత్త్వం హర్షశోకా వ్యుదన్యతి ” సుఖదుఃఖములను లెస్సగా విచారించి త తత్వమును దెలిసికొని యా శాస్త్రమువలన నా సుఖదుఃఖములను విడుచుచున్నాండు (మానవుండు ) కౌంబట్టి అన్వీకకి యన నాత్మవిద్య ఆయా కాస్త్రకారులు తమతమ శాస్త్రములవలననే మోక్షము లభించునని చెవదురు శాన నన్వీవకియు నా శాస్త్రకారులమతమున నాత్మవిద్యయే

Chunk 31 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0301-0310.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16061

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [104, 340, 341, 342]

Key Terms:

  • రసము
  • స్థాయి
  • భావము
  • గలుగును
  • అనగా
  • రత్యాదులు
  • యర్థము
  • మతమున
  • రసాస్వాదము
  • స్థాయిభావము
  • నున్న
  • విభావానుభావ
  • గలవు
  • కావున
  • నటునియందు
  • విభావాదులు
  • వ్యాపారము
  • తీయా
  • జలము
  • అనుభావ
  • లేకున్నను
  • సామాజికు
  • కాని
  • విభావ
  • గలదు
  • మించనీక
  • స్థిరముగా
  • నిలుచునది
  • మును
  • సంచారిభావములు

Extractive Summary:

స్థాయిఖభావము రస మగునని చెప్పితిమికదా ఇట ముందు రసపదముగూర్చి చర్చింతము. ఆ రస మీవిధముగా ముఖ్యముగా రామాద్యనుకార్యనిష్టము. అతడు దీని నంగీక రింపలేదు ఈ మతమున నది లేకున్న రసాస్వాదము గలుగచు దీనినే యభి వ్య క్తి వాద మందురు అభివ్యక్రి యనగా నున్నదానిని వెలువజఅచుట సహృద యని హృదయమున వాసనారూ పముగానున్న రత్యాదిస్థాయి భావములను విభావా దులు వ్యక్తముసేయను ఆ వ్యక్తమైన స్థాయిభావమే రసమగును,

Chunk 32 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0311-0320.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16531

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [66, 85, 86, 87, 148]...

Key Terms:

  • శాంతము
  • రసము
  • కావున
  • కాని
  • దానికి
  • గలదు
  • కలుగును
  • గాదు
  • శాంతరసము
  • నెనిమిది
  • కాంతమును
  • శాంత
  • దాని
  • విధమున
  • భరతుడు
  • బొంది
  • నుడివెను
  • శృంగార
  • కరుణ
  • యొకరు
  • మజియు
  • దెలిపెను
  • నాట్యమున
  • అనియును
  • భావము
  • రసమని
  • రసాస్వాదము
  • శవ్యకావ్యమున
  • ఇందు
  • కాంతము

Extractive Summary:

ఆ చర్వణము ముగియం గానే యా యానందమును ముగియును ఈ యానందమును రసానందమని పేరు ఇది విభావాదిజీవితావధికము ఈ రసానందము (బహ్మానంద సవోదరము (బ్రహ్మానందము కేవలానందము ఈ రసానందము విభావాదియు క్తము కావున నిడి (బ్రహ్మానంద సహోదరము [బవ్మానంద మననేమో యిదివజకు( దెలుప బడినది న యత దుఃఖం న సుఖం న చింతాన ద్వేషరాగానచ కాచిదిచ్చా రనస్తు శాంత: కథతో మునీందై 9 న్సర్వేష భావే శమ పధానః ఇత్యేవంలతణః-* తదా తస్య మోవావస్థాయామేవ ఆత్యనస్వరూపాపత్తి లక్ష్షణాయాం (ప్రాదుర్భావాత్‌ తస్య న్వరూపేణ అనిర్వచ నీయతా తథాహి (శుతరవి స ఏవ నేతి నేతి అన్యాపోహరూపేణ ఆహ (శాంత మనగా నే దళలో దుఃఖము గానీ (ప్రపంచనుఖముగానీ రాగద్వేషములుగా నీ యిచ్చ్ళగానీ. శ విశ్వనాథు( డీ పైనున్న “* అట్టి స్వరూపముచే నిర్వచింపం బడని శాంతము మోశావస్థ యందే కలుగును దానికి సంచార్యాదులు లేవు శాంత మును నూద”( జేప్పంజాలము నిత్యసంతుష్ట్యాదుల మోలముననే దాని ననుళవింపవలెను అను నభిపాయము నీ విధమున ఖండించెను “యు క్రవియ క్రదశాయా మవస్థితో య శమ స్స ఏవ యతః రసకామేతి తదస్మిన్‌ సంచార్యాదేః స్టీతిశ్చ న విరుద్ధా మోగా వస్థయందున్న శమమే కక యు క్త్రవియుక్త్రదళశయందు ననగా నాత్మ సాషాత్కార దశయందును తదసాక్షాత్కారదశయందును సాధారణముగా" నుండు శమము రనత్వమును బొందున.

Chunk 33 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0321-0330.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17769

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [189, 226, 227, 228, 229]...

Key Terms:

  • కావున
  • స్థాయిభావము
  • కాని
  • స్థాయి
  • భక్తి
  • దీనికి
  • శాంతము
  • రసములు
  • కాంతమునకు
  • భరతుండు
  • వ్యభిచారిభావములు
  • మజియు
  • శమము
  • భావము
  • స్థాయిభావముగా
  • చున్నది
  • నిర్వేదము
  • దీనిని
  • శాంత
  • భావములే
  • రసములని
  • భావమే
  • రతియు
  • భరతుడు
  • శాంతరసము
  • కొందలు
  • నిది
  • నుడివెను
  • వీరు
  • నిర్వేదమును

Extractive Summary:

అని ప్రళ్న విచ్చుచున్నడి ఈ విషయమునం బెక్కు మతభేదములు గలవు కొందలు “శమము దీనికి స్థాయిభావమందురు (అథ శాంతో నామ శమ స్థాయిభావాత్మకో మోక్ష ప్రవర్తకః) భరతుడు నలువదితొమ్మిది భావములనే చూపెను. (శాంతశ్చ తృష్టాక్షయసుఖన్య యఃపరిపోష సల్లితణో రసః _పతీయత ఏవ) ఈ తృష్టామయ సుఖమన(గా శమమనియే యీతన యభిపాయము ఏలన నితండు దయావీరము నుండి కాంతమును వేటుపజచుచు “అస్యచ శాంతన్య అహంకార పళమైక రూపతయా స్థితే. ఈ నిర్వేదము దారక్నిద్య వ్యాధి, అవమాన, అధిన్నేప కోర ఇష్టజనవియోగ తత్త ఏక్ష్‌ నౌదివిభావముల వలన( కలుగును కానీ త త్ర్వజ్ఞానమువలన( గలిగిన నిర్వేదమే శాంతమునకు స్థాయిభావము

Chunk 34 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0331-0340.txt

OCR Score: 90% Telugu coverage
Characters: 17446

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [186, 216, 217, 224, 225]...

Key Terms:

  • రసము
  • శృంగార
  • మిగిలిన
  • కావున
  • గలుగును
  • శృంగారము
  • కరుణ
  • మొక్కటియే
  • ధర్మము
  • మతము
  • రనము
  • గహము
  • మజియు
  • కానీ
  • శృంగారమే
  • గలదు
  • రత్యాదులకు
  • మిగిలినవి
  • ఎట్టన
  • యానందము
  • అదియే
  • విధమున
  • స్థాయి
  • మును
  • భావములే
  • సంయోగమువలన
  • కాని
  • బుద్ధి
  • నతిశయము
  • మనస్సు

Extractive Summary:

దానిని నివారించుటకే మా యత్నము అనియును నత౦డు దెలిపెను ఈయన సిద్ధాంతమిది - పండిళు లెనిమిది స్థాయిభావములను ఎనిమిది సా త్తి ్యకభావము లను, ముప్పదిమూండు వ్యభిచారిభావములను బేర్కొనిరి ఈ నామకరణ మయుక్తము ఇవన్నియును భావములే ఆవస్థావళమున నొక్కొ క్కటి యొకానాకప్పుడు స్థాయియు మజొకపుడు వ్యభిచారియు, నింకొకపుడు సాత్తి్వికమును నగును ఇవన్నియు మనస్సున, బుట్టినవే కావున ఖావములే “భ్రవంతి మనసీతి భావా” అని వ్వుతృత్తి స్టాయ్యాదిభేదమనుచితము విభావానుభావవ్యభిచా[సంయోగమువలన స్థాయిభావము (రత్యాదులు) రనత్వ మును బొందుననుటయు( జింత్యము హర్షాది వ్యభిబారులును విభావాద నంయోగమువలన రసత్వకు ను బొందును కావున నెల్లభావములకును రసత్వము కలుగుచుండ(గా( బర్మపకర్షను బొండు రత్యాదులకు శృంగా రాదివ్యపదేళ మనుపపన్నము ఆ వార్షాదివ్యభిచారులే కాదు ఆనందము, స్వాతంతరస్యము, (ఐళమము పారవళ్యము సాధ్వసము అనురాగము సంగమము మొదలగున వన్నియును రనములు గావచ్చును కావున రత్యాదులే రసములగును మిగిలినవి కావు అని చెప్పందగదు రత్యాదులన్నియును భావములే, శృంగారమే రనము ఆది రత్యాదులచే (బ్రకాశించుచు విశేషముగా నాస్వాదింపంబడును కొందలు “రతి పభవః శృంగారఃొ (రతివలన శృంగారము పుట్టును) అని చెప్పుదురు కానీ యీళ్ళంగార మే రత్యాదులకు జన్మకారణమని చెప్పుదుము శృంగారికే రత్యాదులు గలుగును కాని యశృంగారికిగాదు శృంగారి యగు నతండు రమించును , విస్మయపడును ఉత్సపాంచును ఇవి (రతి విన్మ్నియ ఉత్సావములు) భావ్యమానములు గాన భావము లన(బడును. ఒకపే రసము కవికర్ణపూరగోస్వామి యలంకారకౌసుభమున నిట్లు నుడివెను ఆస్వాదాంకురకందోఒ స్తీ ధర్మఃకళ్చన చేతసః రజ న్తమోళ్యాం హీనస్య వద్ధ నత్త్వతయా సతః న స్థాయీ కథ్యతే విజ్ఞైర్విభావస్య పృథ కయా పృథగ్విధత్వం యాత్యేష సామాజికతయా సతాం రజ స్రమోగుణముల స్పర్శయులేని శుద్ధసత్త ్వన్వరూపము గల మనస్సు నకు ఆస్వ్యాదాంకురకందము లేక యానందము ఆను ధర్మము గలదు, అదియే స్థాయి ఒక్కటే రస మనియు దానికానందము స్థాయిభావమనియు నతని 4 ఉ త్త్రరదామచర్శిత వ్యాభ్యాతయగు వీరరాఘవపండితు డిట్లు వాసెను ఇద మత కవేర్మతం -ాయద్యవీ శృంగార ఏక ఏవ రస ఇతి శృంగార _పకాళ శారాదిమతం తభావీ (1పాచుర్యాత్‌ రాగివిరాగి సాభారణ్యాత్‌ కరుణ ఏక వన రసః అఆన్యేతు తద్వికృతయ ఇతి ఈ రసము అన్నియును దద్విశేషములే, కావున నెల్లరసములకును స్వాదాత్మ యొక బాటే ఈ మతము నభినవగుప్తుడు దెలుపలేదు కాని యిది యితని సిద్ధాంత మునకు విరుద్దము గాదు రస సమీకరణ (3౧416818) వాదము మవోమహోపాధ్యాయ 5 0006972017 51867 4 4,125 గారు ఆళ్చ్నర్యచూడామజీనాటకో పోద్దాతములో నీ థఠససమీకరణవాదము ల

Chunk 35 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0341-0350.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15017

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [303]

Key Terms:

  • గలుగు
  • భయము
  • జుగుప్స
  • నెట్లన్నన్‌
  • త్తవృ
  • కలదు
  • శృంగార
  • యర్థము
  • కింది
  • వారి
  • గలుగును
  • కోధము
  • కావున
  • లక్షణము
  • ఇందు
  • నరసభూపాలుని
  • కొక్క
  • బుట్టిన
  • శోకము
  • దర్శనమువలన
  • నెతు
  • నరబలి
  • కాని
  • శకుంతలను
  • నాతని
  • దానిని
  • కలుగునో
  • వానికి
  • ధర్మానుబంధము
  • గలిగి

Extractive Summary:

818 కావ్యాలంకారసంగ9హము ఛాకుంతలమున దుష్యంతుండు శకుంతలను దిరస్కరించిన ఘట్టమును జొడ.ండు, మహర్షియగు కణ్వునిదేంబంపంబడి పూ జ్యురాలగు గౌతమిచేతను శిష్యులచేతను గొనిరాబడి స్వయముగా సౌందర్యాధిచేవతవలె నున్న శకుంతలను బైంగా నేను నీ భార్యనని చెప్పుచున్నను దుష్పంతుడు దికప్పరిఎ వెను వలన, వివాహము సేనికొన్నట్టాతనికి స్మృృతిలేదు పరస్త్రీ ర్శపాంసులుండ నగుదు నేమోయని యాతనిక భయము ఇట నాతని ధర్మబుద్ధి మెచ్చుకొనందగినది గదా । దొరకుటయే తడవుగా దానిని. కొని రంగంగాధరకారు(డు “తత త్రీ పుంనయోరన్యోన్యా లంబనః (పేమాఖ్యశ్చి త్తవృ త్తివిశేషో రతిః స్థాయిభావః ' (స్రీపరుషమలయొక్క యన్యోశ్యాలంబనము గల (పేమమను చి త్తవృ త్రివిశేషమైన రతి స్టాయిభావము) అని వచించెను ఇట సంభోగేచ్చ యసక ,(పేమరూపమగు చి తవృత్తి విశేషమే రతియని నిర్వచింపంబడినది ఈ లవణమే సముచితము, రసము లును భావములును నివ్వన్నియు జి త్తవృత్తివిశేషములే యని గుర్తుంచుకొన వలెను విభావాదులడే లెప్సగా! ఈ రెండు లతణ ముఎను నమగములు కాన [గావ్యములు మజియు లక్ష్షణపద్యమున “దుః ఖంబతిభూమి వహింస శోకమగు” నని యున్నది “ళోకన్య పరిపోషః కరుణః” (శోకమయొక్క పరిపుష్టావస్థయే కరు ణము) ఆని కలదు ఆకిళూమిని వహించిన శోకము కరుణమే యగునుగదా కాన నది శోకస్ట్థాయిభావలక్షణముగాక కరుణరకలక్షణమగుచున్నది “ఇష్ట జనవిరవహాదినా ఆత్మని దుఃఖాతిభూవి శోక ః” అను పకాపర్నుదీయ శోకస్థాయి భావలమణము గూడనీ దోషగస్త మగుచున్నది చ.

Chunk 36 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0351-0360.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14610

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • బడినది
  • కాని
  • అనియు
  • గహము
  • నరసభూపాలుని
  • భావము
  • విస్మయము
  • వారి
  • కావున
  • త్రిక
  • నాయికా
  • విభావము
  • నాయకుని
  • వర్ణింప
  • కావ్యాలంకారసం
  • భావః
  • భావములు
  • వికారములు
  • బుట్టిన
  • లక్షణము
  • చేష్ట
  • మనస్సు
  • శమము
  • తీయా
  • శ్వాసము
  • నిది
  • యథార్థమైన
  • వారు
  • విభావమన
  • లోకే

Extractive Summary:

కున్న రత్యాదిభావములు వేనిచే నంకురళూపమున నాస్వాద్య మానములగునో యెవి దికావకులు, అని వ్యుత్పత్యగ్థము ఆ విభావమాలంబన విభావ”.నియు నుద్దీపనవిభావమనియు నిరుదెణంగులు, ఈ [గంథమున నొక్కు న్‌ గారమునే కవి (పదర్శింపందలంచుటచే శృంగారవిభావములను మాతమే విభావ స్వరూపము ళం. దటస్థమనియు ద్వివిధము ఈ శృంగాగమున నాయికానాయికుల యౌవన, భూషణచేష్టలు మూడును సహజములగు ననగా నాలంబనముయెొక్క గుణము లగు నుద్దీపనవిభావములు నాల్లవ ఎభావమగు మదనాదులు త౬స్థరూపమగు నుద్దీపనవిభావము సహజముగానిది, అటస్థము 'మలయానిల చందాద్యా సటస్టాః పరికీర్తితాః అని పతాపగుదీయమున నుండంగా నిటం వైపద్య్మమన మద నాడు” లుద్దీపన విభావములని చెప్ప(బడినది ఉద్దీపన వస్తుకోటిలో మన్మథుని నాలంకారికు లెన్వరును జేర్చలేచు కాని కవులు తమ పబంధములలో నాయికా విరహవర్జన _(పకరణమునం దుద్దీపకవస్తువులగు మలయానిల చందాది దూవ ఇములతోపాటు మన్మథదూషణమును గూడ జేసిరి అందుచే నీ గంథకదర్త మన్మథుని గూడ నుర్దీిపనవిభావమునుగా( బేర్కొ నెను. ఇట నాయకరతికుద్దీపకమయిన నాయికాచేష్ట వర్ణీంప(బడినది తటస్థప్‌భావము చ.

Chunk 37 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0361-0370.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13897

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [313]

Key Terms:

  • నరసభూపాలుని
  • గలిగిన
  • గలుగు
  • భావములు
  • జాడ్యము
  • వీనిచే
  • చిత్తవృత్తి
  • నాయిక
  • శ్రమము
  • వ్యభిచారిభావములు
  • వ్యక్త
  • వర్ణింపంబడినది
  • దుఃఖము
  • యువతి
  • స్వేదము
  • గహము
  • మదము
  • బాండురుచి
  • పొరపాటు
  • భావము
  • వ్యభిచారిభావము
  • లెస్సగా
  • రసము
  • గ్లాని
  • నిర్వేదము
  • వ్యాధి
  • మగుచున్నది
  • లతణము
  • విభావములు
  • మల్పముగా

Extractive Summary:

ఏలన, నా తరుణి యిప్ప డచేతన వృత్తిలో నున్నది ఇట నచేతన వృ త్రిరూపమగు (ప్రళయము వర్ణింపంబడినది, నరసభూపాలుని భావించుటచే గలిగిన సుఖముచే నజేతనత్వము గలిగెను ఆ శు వు “ఆకు నేతోదృవం వారి కోధదుఃఖపహర్షజం” (శోధము, దుఃఖము హర్షము అనువానివలన( గన్నులంబుట్టిన సీర కవు ) ట్‌ న చ మగువకు నంగజానలనమ([గము లౌ నులి వేండియూరుపుం బొగలెగయం జనించుగతి ము _త్తెపుంజిస్పలంబోలు ెప్పలన్‌ నెగడునుదశు పూరములు 'నేతనరోరుహూానాళ చాతురిం డిగియె నృసింవా ! గర(గిన చర్మదకాంతశిలాకృతమగు బొమ్మ వలె నుండెను లవ్షణపద్యములోని “నరసస్వేదాంబులహరి” దుష్టమని తెలివితిమి ఏ లమణ (గంథమునందు శమమన “స్వేదము అని చెవ్పంటడలేదు [పతాపరుదీయమున జెప్పంఐడిన “| శమఃభఖేదోఒరైరత్యాదేర్జాతః స్వేదాతిభూమికృత్‌ ” (మార్గ గమనము సురతము మొదలగువానివలన6 గలిగిన భేదము (ఐడలి౩ ) శమము, అది మిక్కిలి స్వేదమును గలిగించును) అనునది యుక్తమే, ఏలన శ్రమ క ధ్వరత్యాదులు విభావములు స్వేదమషథావమును నగును ఈ రింటిదే [శమ వ్య క్రమ “ను అయితే రఫగంగాదరలక్షణమున(గాని మజాక లక్షణ మునంగాని 'స్వేదమనుభావముగా( జెవ్పంబడలేదు “నర సేందు-జూడ రయమున* అను పద్యము. క “*అరుదెంచుటొ విభా వము స్వేదమనుభావము ఈ గెంటిచే కమ న్యక్తమగును సురత్మశమకీ (కింది దుదాహరణమగును చ ““చెదరిన ముంగురుల్‌ సరిగ6 జేర్పుము చెల్వండ టౌట్టు దిద్దుమీ £ నుదుటవిలాసి । కూర్చుము చనుంగవం [దెస్సిన ము త్రెపున్‌సరుల్‌ హృదయసభఖుండ * యంచు వచియించి రతాంతమునందు వానితాః కుదలకొడల్‌ గగుర్శొడువ( గోమలి [కమ్మజంబొందె మూవమున్‌ ఖ్‌ సురత క్రీడ పవిభావము ఆవలింతలు నిట్టూర్పులు అంగసమ్మర్దము మొదలగు ననుభావము లాక్షేష్యములు వీనిచే[ శమ న్యక్తమగును (“చెదరిన ౨4 === ఎ పవృుదయసఖుండ” 1 అన్నంతవజకే శమ) _ ఠి, దె న్యలతణము కం.

Chunk 38 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0371-0380.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11342

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [67, 157]

Key Terms:

  • విభావము
  • వీనిచే
  • గలిగిన
  • లతణము
  • బుట్టిన
  • త్తవృ
  • క్తమగుచున్నది
  • చిత్తవృత్తి
  • ధృతి
  • మొదలగునవి
  • వ్యాధి
  • విభావములు
  • నరసభూపాలుని
  • గ్లాని
  • బడలిక
  • యదాహరణము
  • రసగంగాధర
  • చెంతకు
  • విళావము
  • భావములు
  • క్రమగుచున్నది
  • జిత్తము
  • దగునెట్లన్నన్‌
  • చిత్తవృ
  • మొదలగువానిని
  • త్రివిశేషము
  • రోమాంచ
  • గలుగును
  • భేదము
  • కింది

Extractive Summary:

లాక్షేవ్యములు ఇట ననుభావము లాక్షేష్యము లగుటవలన( [దానము లెన్సగా వ్యక్త మగుటలేదు ఈ (కింది రసగంగాధర లత్య ముచితముగా నున్నది “మాకురు కళాం కరాబ్టే కరుణావతి । కంసతే మమ స్వాంతం ఖల న్నజాతు గోవై రంబ: విలంబం కరిష్యామి" “అమ్మా ః నాచేతిలో, గొరడా దెబ్బలు గొట్టకుము నా వృదయము- వడ(కు చున్నది గోపబాలురతో నాడుచు నింకముందాలస్యము సేయను” ఇటి బాలక ఎవ్లుని వచనము ఇట గొరడా విభావము. 1 ఇట నరసభూపాలుని రామిచే/గలిగెడు నుప్ట్రదవము నామె రై ర్యముతో నీవారించుకొన్నది ఇట వివేకము విభావము చాసల్యముచే మన్మథుని దేబిరింప నతి చేప్పుట యనుభావము వీనిచే ధృతి వ్య క్తమగుచున్నది ౧8 సృ్రతి లవణము కం స్మ్యృతియగు పూశ్వానుళవ వతి అ భళి 96 ౨ ర విద లి లి ల ఉద తిధి దిలి ౬౮ పూర్వానుళభవమును దలయట స్మ లతి ఈ లక్షణము సరియైనదికాదు పూర్వానుభవము వలన(గలిగిన సంస్కారమువలనః గలిగిన ఖ్‌నము స్మ అతి యని చిప్పవలెను “నంస్కారజన్యం క్రానం స్మృతిః” సంస్కారమువలన( గలిగిన జ్ఞానము న్మృతి. వి “అమర్ష పాతికూల్యేర్చ్యా రాగ ద్వేషాళ్చ మత్సరః ఇతి యత విభావాస్సు 1రనుభావాను భళర్తృనం వాళ్ళా రువ్యం (ప్రవారళ్చ తాడనం దధబంధనే తచ్చ్భాపలమనాలోచ్య కార్యకారిత్వమివ్యతే ” అమర్షము పాతికూల్యము ఈర్ష్య రాగము ద్వేషము మాత్సర్యము అనునవి విభావములు భర్తృనము, వాళ్చారుష్యము (వహారము తాడనము వధ బంధనము లెస్సగా నాలోచింపక వనులుసేయుట అనునవి యమభావములు, వీనిచే/ జాపలము వ్యజ్యమానమగును చావలో దావారణము కం.

Chunk 39 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0381-0390.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11435

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • విభావము
  • వీనిచే
  • గలిగిన
  • మదము
  • లతణము
  • ఇష్టము
  • నృసింహుని
  • నరసభూపాలుని
  • చింత
  • నెట్లన్నన్‌
  • విషాదము
  • గురు
  • కలయిక
  • న్మిద
  • క్తమగుచున్నది
  • యౌత్సుక్యము
  • ననుభావములు
  • బుట్టినట్టియు
  • భావము
  • గాంకల్‌
  • గలిగించునట్టియు
  • బుట్టిన
  • యనుభావము
  • లెగుర
  • మొదలగువానిచే
  • లనుభావములు
  • కింది
  • డరుదెంచునొ
  • ములు
  • మొదలగునవి

Extractive Summary:

ఇట నరసభూపాల నామోచ్చ్బారణము విఖభావవు. 2౪ ఇట నృసింహుని యలుక (ఇష్టాసిద్ధి) విభావము ““ఎట్లుమాను నతివకు( గాంకల్‌ ? ఆగణితమృతియత్న మంతమగు వెట్లన్నన్‌.. మరణయత్న మంతము, “రోగాదిజన్యా మూర్చారూపా మరణప్రాగవస్థా మరణం” రోగాదులవలన' బుట్టినట్టియు, మూర్భారూపమగునట్టిదియు నగు మరి ణమునకుం బూర్వావస్థ లేక మరణయత్నము మరణము ఇట మరణమనణగొం (బాఐవియోగమని యర్థమును జెప్పరాదు ఏలన భావమనంగా.

Chunk 40 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0391-0400.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13688

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [23, 170]

Key Terms:

  • వికారము
  • విభావము
  • లతణము
  • లక్షణము
  • నిది
  • కాని
  • త్తవృ
  • వీని
  • మాధుర్యము
  • యనుభావము
  • మిగిలిన
  • ముగా
  • కావ్యాలంకారసం
  • గలుగును
  • వ్యభిచారి
  • కావున
  • నగును
  • నుండును
  • శృంగార
  • భావః
  • విచ్చిత్తి
  • విలాసము
  • యువతి
  • యిది
  • మొదలగు
  • చెక్కిటం
  • నాయిక
  • దాని
  • యున్మాదము
  • పలంభము

Extractive Summary:

గలిసీ యామె కేశికారంతరమునకు (ఆ బౌమ్మల సంయోగ (సంభోగ రూపక్రీడకు) పోదయ్యెను ఒకవేళ వెళ్ళినచో( దన్నతని (వియాంగనగా (నిజమునకుగాకున్నను) భావించుకొనుచు నిగ్గున నుండును, ఇట శిరము వాంచుటకేత మనోవికారమలంతిగొం దెలియుచున్నది ఈ లశ్యము సరిగాదు. ఏలన నీవికారముయొక్క యనుభావము శరీర మున గానంబడంగూడదు ఇట శిరస్సువంచుటయను ననుభావము శరీరమున( గన(బడు ఇట మనో వికారమత్యంతము వ్య క్తముగా నున్నది కాన నిది హేల ఈ భావ, హావ హేలల లక్షణములు జూ[గత్తగాం దెలిసికొనవలెను, ఛావమలశ్యవికారము (వైకెట్టి వికారమును గానరానిది.)

Chunk 41 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0401-0410.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11787

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 148]

Key Terms:

  • యువతి
  • గలిగిన
  • నిది
  • క్రింది
  • నెట్లన్నన్‌
  • వడిన్‌
  • కింది
  • జాలు
  • లలితము
  • విచ్చి
  • సిగ్గుచేం
  • కుట్టమితము
  • కావ్యాలంకార
  • వానిపై
  • ధరించుట
  • విన్యాసో
  • భూషణా
  • వచ్చిన
  • నుదతి
  • క్రమమయ్యె
  • కాని
  • పద్యము
  • తృతీయాళ్వానము
  • లతణము
  • జయించెను
  • గలదు
  • క్రోధ
  • కిలికించితము
  • లతణమున
  • “మతకరి

Extractive Summary:

మన్మ థుండు వానిపై నా వృదయమును దగిలించినాండు ఇట( దన సౌందర్యశీలాద్యాత్కళ్ళామనములేదు మన్మథుండు , దన హృదయమాతని పై6 దగిల్చినను దలితండులచాటున నుంటచే సాహసించి యతసి నభిసరించుట కిష్పపడకున్నది ఈ యువతి తాను వితృవాచాపర ఈంతురాల' నని చెప్పుటచే నచంచల కగు మనోవృత్తి వ్య క్తమగుచున్నది. ఇట లతణమున “ఇష్టక థాదుల నింగిత మెజింగించుట” అని చెప్పియ (గంథకర్త నాయిక తన యింగితమును దెలుపకుండ ,నేరో కల్పలాడుచున్నట్టు వర్డించినాండు. ఈ [క్రింది వద్య ముదాహర జీయము ఆ వె.

Chunk 42 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0411-0420.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11944

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [252]

Key Terms:

  • నాయిక
  • నాయకుని
  • కావ్యాలంకారసం
  • గలిగిన
  • దళావస్థలు
  • గలుగును
  • గుణవినుతి
  • గహము
  • యువతి
  • వానిని
  • శృంగార
  • యౌవనము
  • కింది
  • చూచుట
  • బొందును
  • యరతి
  • ధన్యత
  • కృళత
  • ఇదియే
  • ఐడును
  • నున్న
  • చాపలము
  • పద్య
  • కాంతి
  • మన్మథోన్మేషము
  • దీవి
  • మటింత
  • దమ్ము
  • ఇందు
  • మదము

Extractive Summary:

ఇట ళ్ళృంగారమన వి[పలంభ శృంగారము ఈ వి[పలంభము సంభోగా వస్థకు ముందును బిమ్మటను గూడ నంభవించును. అనురాగసము[ద మ.బ్బినవిధమునం జెమటలు శరీరమునుండి దిగ ఉొం(గా మన్మథుని పురః ప వేశసమయమున€ గట్టిన తామరపువ్వులదండ లై న చూపులతో నా యువతి నరనభూపాలా నిన్ను(జూచెను ఇట నాయికయాదరముతో నాయకుని. అజ ళు బ్‌ ణు ఇట గుణములేమియు నుతింపంవిడలేదు గ.ణకథనము చేసినగాని గుణవినుతి కాదుగదా ఈ [కింది దుదాహరణీయము.

Chunk 43 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0421-0430.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12913

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [102]

Key Terms:

  • నాయిక
  • కాని
  • ఇందు
  • నాయకుని
  • ఈర్ష్యా
  • అప్పుడది
  • నుండును
  • ధన్యత
  • గానిమ్ము
  • మరణమును
  • మరణము
  • సంభోగ
  • అభిలాష
  • రాగము
  • గాని
  • గహము
  • శరణు
  • యరతి
  • చెప్పితిమి
  • నిది
  • క్రింది
  • తాపము
  • నరసభూపాలా
  • ములు
  • వర్ణింప
  • దానిని
  • గనుండు
  • మజియు
  • యగును
  • గమనము

Extractive Summary:

ఇట( దాపసముయొక్కు కార్యములు వర్జింప(బడినవి రిం లజ్ఞాళ్యాగము జ మ చెలి నీమూ ర్తి లిఖించి చి తఫలకం 'ఇన్నొాందు బాస్పాంబుపి చ్భిలమౌవ య్యొదమీంద౦ కేర్చుకొన నాచిత్రం బలతంబుగా బళి లే! భృంగమును గుటించి యిట్టి వ యున్మాదకృతముగొక కింకృతము 1 ౬ మూర్భ మ బలితంబై న యన.గ వేదనలచే. క్‌ ఇట నాయిక నరసభూపాలుని కూటమి నఖిలషించుచున్నది కాన నభిలావ ఈ పూర్వరాగము మువ్విధములని సాహిత్యదర, ణకారు.

Chunk 44 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0431-0440.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15954

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • సంభోగము
  • శృంగారము
  • గలిగిన
  • కావున
  • రతియు
  • రసాభాసము
  • కరుణవి
  • గలుగును
  • కరుణ
  • గరుణమే
  • కాని
  • విపలంభము
  • వలంభము
  • ముందు
  • విధముగా
  • రసమే
  • పలంభమును
  • పలంభము
  • నాయిక
  • అందు
  • సంగమ
  • యున్నది
  • గలవు
  • నాటకమున
  • శృంగార
  • సిద్ధాంతము
  • వత్సరాజునకు
  • పడుచున్నవి
  • దెలిపెను
  • బిమ్మట

Extractive Summary:

గరుణమే యనియును మహావిద్వాంసులు వచింతురు సాపాత్యదర్పణ వ్యాఖ్యయగు రుచిరలో నిట్టుగలదు “ఇదమవధేయం ఏక ఏవేత్యభిధాన ముత్కర్షాధానాయ శృంగారో పీర ఏవేతి పునః వన్య భీభత్సభయానక రౌౌదమా[త వ్యవచ్చేదాయ తేన (వటోధ, చందోదయే కాంతస్య ఉత్తరచరితే కరణస్య చ _పాధాన్యం నంగచ్చతే” (ఈ విషయము దెలియవలెను ఒక్కటే యని చెప్పుట యత్క-ర్షముకొజకే. కావున దీనిచే _ఐబటోధ చందోదయమున శాంతమును ఉ త్తరచరితమునం గరుణమును బధానత్వము వహించుట పొనంగును ) ఇస్షే దుర్గాపసాద వండితు(డును “క్సృంగారో వీర ఏవేతి కథనం సమువితరససూచకం తేన ఉత్రరరామచరితే కరుణస్య (వటోధ చం[దోదయే కాంతస్య చ ఆంగిత్వ మవ్యాహతం” (శ్చంగారముగానీ వీరముగానీ యని నొడువుట సముచితరసనూచకము కాన నుత్తరరామచర్శితమునం గరు జమును [ప్రబోధ చందోదయమున శాంతమ.ను ఆంగిరసములన.టలో విపతిప త్తి లేదు) అవి కరుణరసమునే స్వీకరించెను. మజియు, రామాయణము ననుసరించి యుత్తరరామచరి తము [వాయంబడుట వలన రామాయణమునందలి కరుణరసమే యుత్తరరామచర్శితమున నుండ వలెను ఏలన( గవి రసాననుకూలఘట్టములను రసానుకూలముగా మార్చుకొన వలెను కాని రసమునే మార్చుకొనరాదు ధ్వన్వ్యాలోకమున "సంతి సిద్ధరనపప్రథ్యా యే చ రొమయణాదయః కథ్మాశయా న తైర్యోజ్యా స్వేచ్భా రసవిరోధినీ” (సిద్ధరస్మపభ్యాతములగు రామాయణాదులు గలవు వానిలో రనవిరోధి యగు స్వేచ్చను జూపరాదు) అని కలదు కాన రామాయణరసమే య త్తర రామచరి[తమునను నుండవలెను.

Chunk 45 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0441-0450.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14106

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • భావమునకు
  • భావము
  • భావసంధి
  • నాయిక
  • హర్షమును
  • మంగము
  • వచించెను
  • రసమునకు
  • కావున
  • పదముచే
  • కాని
  • రసాభాసము
  • భావళాంతి
  • నాయికకు
  • అనుచో
  • ఖడ్గము
  • కరుణ
  • తిర్యగాదులకు
  • వాని
  • శృంగా
  • యగును
  • రసము
  • అన్నచో
  • తమున
  • మును
  • పరకీయ
  • ఇదియు
  • పెట్టీ
  • భావాభాసము
  • గహింపవలెను

Extractive Summary:

ఇట( గార్శ్యవార్షముల సంధి ఈ రెండును నిచట నొక్కనాయికకే కలిగినవి, వై పద్యమున నట్లు గొనరాదు. ఇట( గరుణమునకు శ ంగారమంగము (రనదోష (పకరణమున దీనిని( జూచునది ) అనంగా నొకరసమునకు వేతొకరస మంగము ఈ రెంటను రస వదగలంకారము. ఓ భూటేవీ నీపైమిక్కిలి యెత్తైన పర్వతములంతటనువ్యాపించియున్నవి, విళాలమైన సము[దములు నిండియున్నవి వీని నన్నింటిని వపాంచుచు నెంత మ్మూతమును నలసట వహింపకున్నావు నీకు నమస్కారము” అని యాళ్చ ర్యముతో తిరిగి తిరిగి భూమిని స్తోతము చేయుచుండగా నో రాజా । ఆ భూమిని వపాంచు నీ భుజను నా స్మృతికి వచ్చినది అంతటితో నామాటలుకట్టువడినవి * ఇట గవిసేయు _పభువర్దనము వకృతము కాన (బభువిషయకక విరతీరూప భావమునకు భూవిషయకరతిరూపథావ మంగము అన(గా నొక భావమునకు వేజొక భానమంగమయ్యెను

Chunk 46 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0451-0460.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13811

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [173]

Key Terms:

  • స్థాయిభావము
  • దీని
  • అతని
  • వర్ణము
  • రసము
  • వికృతమైన
  • అనునవి
  • జేయును
  • ఆతని
  • భావము
  • కాని
  • గూడి
  • వాని
  • గలుగును
  • మొదలగునవి
  • ఆవేగము
  • నవ్విన
  • నవ్వుచున్న
  • శోకము
  • సిద్ధాంతము
  • కావ్యాలంకార
  • శాంతి
  • ఇందు
  • శృంగార
  • రసాధిదేవత
  • గరుణ
  • అనగా
  • రత్యాది
  • విభావాదులను
  • రసముగా

Extractive Summary:

ఈ వోస్యరస మనుభావమునుబట్టి యాజువిధముళు, ఎట్టన ద్యేష్టానాం స్మితహసితే మధ్యాశాం విహసితావవసికే చ నీచానా మవవాసితం తథాతివాసితం తదేష షడ్చేదః ఉత్తములకు స్మితహసితములు మధ్యములకు విహాసిత, అవవాసి శములు, నీచులకు అపహసిత, అతివాసితములు అనునవి గలుగును, ఈషత్కుల్లకపోలాభ్యాం కటాక్షైరవ్యనుల్బణై ః అద్భృశ్యదళనో వాసో మధురఃస్మిత ముచ్యతే వక్త న్మేత కపోలై శ్చే దుత్చుల్లెరుపలక్షితః కించిల్లక్షేతదంతశ్చ తదా హసిత మిష్యతే సిళబ్దం మధురం కంఠగతం వదనరాగవత్‌. దానికి దగినట్లు పాండురంగ మాహాత్మ్యములోని నిగమళర్మోపాఖ్యానమున సీ (క్రింది పద్యమున “ధృతి యను వ్యభిచారము గన్పట్టుచున్నది ఉ _ ఎర్టిరు నెల్లచో ధనము లిచ్చి మృగాక్షుల( గొందుగాన్సియో పబ్రవపాణి యే( ఐరమపావనవంళము నిచ్చికొంటి నీ నల్లనిరూపు నిక్కమని నమ్మి , ధువంబదిగాక నేండు వి ద్యుల్ఫతిక ధికాభినయధూర్యహ మౌట యెటుంగ నింతయన్‌, *నల్లనిరూపు నిక్కమని నమ్ముట _ ధృతిచేతనేకదా (ధైర్యముచేతనే) కరుణజరసమునకును గరుణవిప్రలంభమునకును గల భేదమేమి ? శౌ దరపము ర్మౌదః [కోధస్థాయిభావో రకో రక్తాధిదై వతః ఆలంబనమరి స త తచ్చేష్టోద్దీపరం మతం ముష్టి పవారపాతన వికృత చ్చేదాచదారచై శ్చెవం సం[గామసంభమా .ద్యెరస్మోర్దీ విరృవే త్పాఢా [ళూవిభంగౌష్టనిర్దంళ బాహుస్ఫోటనతర్థనాః ఆత్మావదానకి థనమాయుధోత్షేపణా9 చ ఉ[గకావేగరోమాంచ స్వేద వేపథవో మదః అను భావా సథా షేప[కూరసందర్శ నాదయః మోవామర్షాదయ స్తతీ భావాఃస్యుర్వ్యలిబారిణ3 ర్మౌదమునకు(, (గోథము స్టాయిభానము ర క్రివర్ణము, ర క్తమధిదేవత (నరసభూపాలీయమున ఫాలాక్షుండనెను ) ఆలంబనవిభావము శృతువు వాని యపకారాదిచేష్ట లుద్దీపనవిభావములు విడికిట(బొడుచుట నేలమీద.

Chunk 47 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0461-0470.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13336

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • మొదలగునవి
  • విభావము
  • దోషములు
  • స్థాయిభావము
  • యగును
  • పుష్టమై
  • దోషములను
  • వాని
  • ములు
  • ఇందు
  • నరసభూపాలీయము
  • యాలంబన
  • స్వేదము
  • ఆవేగము
  • లాక్షేష్యములు
  • వీనిచే
  • దోషమును
  • దోషము
  • కావ్యాలంకార
  • పునః
  • దీనికి
  • లీయము
  • యనుభావములు
  • కోధము
  • వీరము
  • దయావీరము
  • నేను
  • ముని
  • గోసి
  • గ్రహము

Extractive Summary:

"శౌ దాళానము *ర్రాద్రే గుర్వాదిగతకోపే' గురువులగు పితృ భాతృ, మున్మి సుర, ఆచార్యాదులపై గోపమును జూవించినచో రౌదాభాసమగును మ, కనులన్‌ నిప్పులు రార, గ్మాతము వడంకన్‌ దద్దయన్‌, వీడి క ర్జని, సంకోచము(బాసి వింట ములికిన్‌ మోవెట్టి, వీక్షించు కృ వని లెక్కింపక వాని _పల్లదములన్‌ రోషంచి పెన్సన్నం జం పనిగో । కవ్వడి కాలరుదునిగతిం బై వెకి నేతెంచెడిన్‌ వీరరవము ఉ తృమ।ప్రకృతిర్వీర ఉత్సాహస్తాయిభావకః మహేందదైవతో హేమవర్జోఒయిం సముదావృతః పతినేత్స తదుత క్రాలంబనోద్దీపవాన్విత ॥ స్‌ ల్ర శా చది బాతుర్యామం తణనైర్య [ప ఫొదాద్యనుభొవభూః (కోధాభిమానవోన _పముఖవ్యలిచారిఖిః పునః నచ దానధర్మయుద్రేరయయా త సమన్వితశ్చృతుర్థా స్యాత్‌. కంపము మొదలగు ననుభావము లాక్షేష్యములు సంత్రాసము, కంక, (ాంతి, ఆవేగము మొదలగునవి వ్యభిచారులు వీనిచే భయానకము పుష్టమై రస మయినది భయానళాభాసము “ఉ త్తమపాశగతత్వే భయాన కే థయానకమునకు స్త్రీలును నీచప్యాతులును నాయకులని తెలివితిమి. ఈ (గంథకర్త [ప పథమమున దోషమననేమో తెలుపలేదు సాహిత్య దర్పణమున “రసాపకర్ష కా దోషాః (రసమును దగ్గించునని దోషములు) అని దోషలక్షణముగలదు గుడ్డితనము కుంటితనము మొదలగునవి శరీరమును వికృతముగా(జేసి దానిమూలమున సౌందర్య్శమున కపకర్పము గలిగించువిధమున నెల్పవిధములగు దోషములును గావ్యశరీరమును వికృతముగాంకేసి దాని ద్వార మున నాత్మభూతమగు రసమును న్యూనపఅచును

Chunk 48 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0471-0480.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15122

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [34]

Key Terms:

  • పదము
  • కావున
  • గాదు
  • నిది
  • శబ్దములు
  • యగును
  • దోషము
  • పదమునకు
  • డనంగన్‌
  • ఎట్టన
  • రెండును
  • దీనిని
  • అనిరి
  • ఇట్లే
  • నర్థమున
  • యనిత్యదోషము
  • గన్‌
  • నేయార్థము
  • దన్ను
  • గలుగును
  • ఎట్లన
  • దోషముగాదు
  • పదములు
  • చన్నులు
  • గుణమే
  • లేదు
  • గాని
  • శబ్దము
  • కదోషము
  • ములు

Extractive Summary:

ఈ య పయుక్త్రదోవములు “ఆముక్తమాల్యద యందు బెక్కుగలవు కావుననే యా (గంథమితర్మగంథములవలె, ద్వరగా బోధపడదు ఈ పర్యమఃన ఐలబీల దుళ్ళ్యవన ఖేట శబ్దము ల్యపయ కదోషము లుగా( జెప్ప(ఐడినవి ఇట్లే “లజ్యు మను నర్థమున లత ళబ్బమ[సయుక్ర్తమే. యానమువంటి యానముగల,స్త్రీ) “సా గరకర్ట” శబ్దమునకు గవి “గజ” మని సంకేతము గల్పించుకౌనెను ఇది సుప్రసిద్ధముగాదు కావున నేయా రృకమని (గ్రంథకర్త యుద్దేశము తేనెదిండిగమి-తుమ్మెదల మొత్తము ఇట లక్ష్య లమణములు రెండును సరిగావు ఏలన నేయార్థమన “రూడి (వయోజనములు లేకయు( గవి స్వేచ్చగా: గల్పించుకొన్న లక్యార్థము” రూఢియో [పయోజనమో యున్నంగాని లక్షణ వర్తిలదని మున్ను దెలిపితిని అట్టీ రూఢి పయోజనములను లెక్కింపక కవి స్వతం తముగా( గల్చించుకొన్న లక్షా రము నేయార్థము ఎట్టన “చ-వమామ దన్ను సతిమొగంబో అనునెడ€ దన్ను నన జముంచునని లష్యార్థము మొగమెట్లు తన్నును? క్షీర్‌శీ కావ్యాలంళారసం[గసౌము నొక యర్థ్ధమసభ్యముగా నుండినను సభ్యార్థవాచకమైనను నేక దేశద్వారము.న నసభ్యార్థమును స్మరింపంజేయుచున్నను నట్టిదోష మళశ్లీలమనెను “అ,శీః అస్య ఆప్త" (దీనిని ననగా దీనిని వినటచే అశీ) లేక యళోభనము గలుగును) ఆను వ్యుతృత్యర్థమ.న “కండూరస్య అ స్తీతి కండూలః” అన్న చోటనువలె మత్వర్థీయ “ల” (పత్యయమును బృషోదరాది పారముచే “శీ యొక్క కేభమునకు “ల కారమును వచ్చి అశ్లీల పద మేర్చడినది “వర్చః' అను పదమునకు “దేజము విష్ణ (మలము) అనియు నర్ధద్వయము.

Chunk 49 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0481-0490.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14469

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [238]

Key Terms:

  • కాని
  • దోషము
  • విసంధి
  • సంధి
  • అనుచో
  • కావున
  • నిది
  • దోషముగాదు
  • సమాసగతమే
  • ఎట్టన
  • విధేయాంశము
  • యర్థము
  • శూరులు
  • దోషములు
  • బునరు
  • యొక్క
  • పదము
  • అన్నచో
  • విధేయము
  • శబ్దము
  • లేదు
  • పదాంళ
  • గుణమే
  • యగును
  • నున్నది
  • పదదోషము
  • డనంగా
  • సందేహము
  • సందిగ్ధము
  • రూపకమా

Extractive Summary:

జం దికవగు నివును (శోచనీయ లగుచున్నారు ) ఇట క్లొకమున “కలా చ త్వంచ” అని “త్యం నీమ్మటనే యంత వలసిన “చ కారము "లోకస్య విమ్మట నుండుట య్యక్రమదోషము, అకమ డోవమన నిట్టిదియే. “కౌర్యాణి ఈ దృశాన్యాసన్‌ ఇట సంధిచేయ ఐడలేదు “పృథ్రేశ్వర్యం క్వృవా గతం” ఇట పృథ్ర్వేశ్వర్య మనుచోటః గర్జకథోరమగు సంధి చే.ష/ంబడినది డన(గన్‌, ౨౬ శబ్దమును అర్థమును మజల నదేవిధమున( (పయోగింపం బడినచోః బునరుక్తిదోషము దీనిని దర్పణకారాదులు కధితపదము అనిరి *చ[కాం చలమున( జ్మకధిరుండు దనుజావళినిం [దుంచును” అన్నచోట “చ[కి పదమదే యర్థమునం బునరు క్తమైనది ఒకానొకచో నీ పునరుక్తి దోషము గుణమే యగును, ఎట్టన,

Chunk 50 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0491-0500.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14223

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • దోషము
  • నున్నది
  • యగును
  • దీనిని
  • మిగిలిన
  • ఎట్టన
  • మొదటి
  • గుణమే
  • గన్‌
  • అన్నచో
  • ననంగన్‌
  • ఇందు
  • మధికము
  • ఎట్లన
  • పద్యమున
  • గాదు
  • ఇట్టి
  • దీర్చ
  • వాక్యము
  • విశేషణాంతరము
  • సమాసమును
  • నాల్గవపాదమున
  • కొన్నియెడల
  • రమ్ము
  • పాపము
  • దోషముగాదు
  • వాక్య
  • దెలుపలేదు
  • మమ్ము
  • విధి

Extractive Summary:

ఇట వ్నిపఫలంభమున విరహివాక్యమున దీర్ణ సమాసమనుచితము కొని శానడిగిన దానిని దెలిసీ ము జెప్పక యారక్తాశోకము తల నాడించుచున్నదని విరహి కుపీతుండై నాండు కావున నా కోపమును వ్య క్రముసేయటకు టీర్ణసమా సత్వమును గష్టత్వమును గుణములే యగును ఈ దీర్ష నమాసముతే వ్యకమైన యంగభూతమగు కోప్యపకర్షముచే నంగియగు వ్మిపలంభమునకుత్కర్ష మే కలుగును. ఈ పరశువుచేత హరుండు లోకములలో *“ఖండఫరశు(డు అను పేరు వహించెను (వారుండు తన పరళువు యొక్క ఇండమును (అవయవమును) దనశిష్యండగు పరశురాముని కిచ్చెనని పురాణ (పసిక్ధి, ఇట గుపితుండగు పరశురాముని వచనమున దీర్చ సమాసమును బరుష వర్జాడంబరత్వమును దగియున్నవి ఇందు మొదటి మూండు పొదములందును మొదటి యెత్తుగడకు భంగమురాలేదు నాల్లవపాదమున నా దీర్చ సమాస పరుష వర్థాడంబరత్వములు లేమిని ఐత్మత్పకర్షము సంభవించినది. ఈ విధము దోషముగాక గుణమే యగును ఇట నాల్గవపాదమున సమా_ప్రపునరా త్త్రరూపమగు దోషములేదా ॥ యని శంకింప( ఐనిలేదు.

Chunk 51 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0501-0510.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13988

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • నవ్వుట
  • దోషము
  • ధ్వనికి
  • వాక్యమున
  • వాడిరి
  • వ్యర్థము
  • గహము
  • లేదు
  • ప్రసిద్ధి
  • యర్థము
  • సంబంధము
  • సంగతి
  • గుణమే
  • వాక్యము
  • నిది
  • కాని
  • అనుచో
  • ఎట్లన
  • చెడిరి
  • మనియు
  • బోల్చిన
  • యును
  • విశేషణము
  • దీనిని
  • అనిరి
  • గరులు
  • రాదు
  • వెడమతులతోడి
  • వాక్యమధ్యమున
  • దర్పణకార

Extractive Summary:

ఒకరాజు మరణింప(గా నాతసి బఐబంధుజాలము దుఃఖించుచున్నఘట్టము ఇట( గరుణరనము ఈ దోధకవృత్తము వోస్యరిస వ్యంజకము, కరుణముకు+ దగిన వృత్తములు వియోగినీమందా కాంతా పువ్చితాగా9మలు శృంగారమునకు€ జంపక, మత్తేభ కంద గీతాడులు రౌద వీఠరమలకు శార్ధూలములు మొ / రుణాదులలో హాస్యాదివిరుద్ధ రశంవ్గంఖక ములగు వృత్త ములను వాడి రనదోషమను జేయిలేడు ఏలన 7 వులెల్లరును గ్వాచిత్మముగా భుజంగ (వయాతము, పృథ్వీవృ త్తము మొదలగువానిని వాడినను నత్యధిక్షముగా ఉత్పలమాల చంపకమాల మ త్రేభము శార్థూలము కందము గీతము, ఇట వెలంది సీవము అను నీ యెనిమిది వృత్తములనే వాడిది ఏయే రనముల కేయే వృత్తములను వాడవలెనో క్షేమేందుని సువృ త్రితిలకము నూచించును. కన్తూరి భుగభుగలు బంగారు నిగనిగలు, ,మెలుపుల శతళతళలు గర్వపు మిటమిటలు , మేని చకచకలు , మొ 6, అనుతప రార్టము (ప్రకృతవిరుద్ధమగు పరార్థము గల దోషము, రామమన్మథళరేణ తొడితా దుస్సహేన వృదయే నిశాచరీ గంధవ(దుధిరచందనోక్షితా జీవితేశవసతిం జగామ సా ఆ నిశాచరి (తాటక) దుస్సహమైన శ్రీరాము( డను మన్మథుని యొక్క బాణము చే హృదయమున గొట్టంబడినదై వా “నగల రక్తము వంటి చందనముబే దడిసినదై జీవితేశవ“తికి (యమసద నమునకు-(పియుని గృహమునకు) వెళ్ళెను.

Chunk 52 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0511-0520.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15676

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [349]

Key Terms:

  • వర్ణింపవచ్చును
  • ములు
  • నుండును
  • వారి
  • బుతువున
  • వర్ణింపవలెను
  • కాని
  • లేకున్నను
  • అనియును
  • సేయుదురు
  • నగము
  • మించు
  • దోషము
  • ధైర్యము
  • ధర్మమును
  • వర్జింపవచ్చును
  • వర్జింపవలెను
  • విశేషించి
  • విద్యలు
  • చెట్టు
  • గాని
  • సంఖ్యాకములు
  • జఘనకాంచీ
  • ఇత్యాది
  • సంశయము
  • “ధరణీవరు
  • దీనిని
  • కర్మ
  • ప్రసిద్ధము
  • గవిసమయ

Extractive Summary:

చకుర్ణాశ్వాసము శరి9 ళ్‌ అప్మ క్రమము వాక్యదోషములలో అ[కమ' దోషము ళబ్దార్థభేదముచే ద్వివిధమని చెవి యర్థ్మాకమమును నుదొహరించియుంటిమి “తురంగ మథ మాతంగం (పయచ్చాస్కే మదాలసం” అనుదానిని, జూ చుకొనవలెను ఈ యవ్యకమ 'పోషము కాస్త్రవిరుద్ధరూపముగా గోడ నుండును ఎట్లన ణి “కారయిత్వా క్షౌరం (గామవృద్ధో మంక్తా భుక్త్వా చ నత్ముతం తిథివారా జ్యౌతిషికం (పష్దం చలితః” (గౌమవృద్ధుడు క్షారమును' జేయించుకౌని స్నానమాడి భుజించి తిళివార నత(క్రములు దెలిసికౌనుటకై జ్యౌతిషికునికడకు బయలువెడలెను, " ఇట దిథి వారౌదులు దెలిసికొని కారమును తేలుంచుకొనుట శాస్త్ర నం దాయము విపరీతముగా. ఆశ్వయుజ కార్తిక మాసములు శరదృతువు ఈ బుతువులో అలకుముకీి పిట్టలకు-తుమ్మెదలకు -కన్నెలేళ్ళకు- వాంసలకు కాటుక పిట్టలకు- చ[కవాకము లకు- బెగ్గురువిట్టలకు - కొక్కెరలకు - వృషభములకు - ఏన్గులకు- తాంబేళ్ళకు కొంగలకు - బేడినచే/పలకును (గొవ్వువట్టును తామరలు - తెల్పకలువలు - నల్పి కలువలు -_ ఎజ్జి కలువలు _- మంకెనలు = కుంకుమవృత ములు = వావిలి = వ(డాకులరంటి = రెల్లు - మాలతీలతలును బుష్పించును. సప్రసంభ్యాకములు -- సప్రషాతాళములు సప్తభువనములు, నవ మునులు న ప్రద్వీపములు-వప్తాశ్వములు (నూర్యునిమి స ప్రవారములుు, సప్త స్వరములు సప్తరాజ్యములు సప్రజిహ్వలు (అగ్నివి) స ప్రకులపర్వతవులు,

Chunk 53 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0521-0530.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14291

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [158]

Key Terms:

  • లేదు
  • నర్థము
  • కాని
  • దోషము
  • హేతువు
  • స్వభావో
  • యర్థము
  • ప్రసిద్ధము
  • విశేషణము
  • కొకవింత
  • త్తము
  • జెప్పుట
  • నియమము
  • సరసము
  • భృంగపం
  • కింది
  • నున్నది
  • దర్పణకార
  • క్తి
  • చతుర్థాశ్వాసము
  • పద్మము
  • చెప్పబడలేదు
  • వచ్చును
  • జాతిమా
  • నిరలంకృతి
  • వాము
  • అన్నచో
  • యగును
  • క్రిగాదు
  • పద్యమును

Extractive Summary:

నాలుగు కాళ్ళును, మూంపురమును (వేలాడు చున్న గంగడోలును గల యావుబిడ్డ యగు నెద్దు మూంతితో గడ్డి తినుచున్నది.” ఇ(క క్లామఘ్యమగు విశేషణమున కీ [క్రింది పద్యమును గను;డు. చతుర్థాశ్వాసము 501 ఆకాళము చందునిచే కోభిల్లువిధమువ ఫేనముచే సముుదుండు శోలిల్లండు ఇట నీ వాక్యద్వయమునకు సాహచర్యము బాగుగా లేదు ౧8 లఖిన్నము కం భఖభిన్నంబగు నంబంధవి భిన్నం ; బీతని విరోధి పృథివీశ్వరు( డా సన్నుండ్రై తన నుదురున నన్నలినజు వాత శూన్యమని పల్కుననన్‌. చ ... తన్మయయోగ్యమైన మా నుషదళయే కృతార్థమ యనున్‌ ఇట “కృతార్థమ” అను నెధారణవాచకపయు క్తమగు నియమము గూడదు ఇది కవిభూషణ రాయ పోలు సుబ్బారావుగారి పద్యము ౬.

Chunk 54 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0531-0540.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16041

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [71, 178]

Key Terms:

  • దోషము
  • గాంచి
  • కావున
  • గాని
  • వాని
  • కాని
  • దోషముగాదు
  • వ్యభిచారి
  • వ్యక్తము
  • రసము
  • శృంగార
  • సిగ్గు
  • శృంగారమున
  • బడినవి
  • బాధ్యము
  • బాధకము
  • రసమును
  • యొక్క
  • కరుణ
  • ననుభావముచే
  • గాదు
  • దాని
  • పునః
  • స్వళబ్దముతో
  • విభావాదులను
  • ఈర్ష్యా
  • ఎట్టన
  • వాచ్యమైనది
  • స్వళబ్దముచేత
  • వంచుకొన్నది

Extractive Summary:

దీనిని స్వశబ్దవాచ్యదోష -మందురు ఇట బెక్కు విధములైన రసదోషములను జూపుదుము వ్యభిచారి రస స్థాయి భావానాం, శబ్దవాచ్యతా, కష్టకల్పనయా వ్యకి రన ఖావవిభావయోః, (వతికూలవిభావాచ్యిగహో, దీప్తిః పునః; పునః, అకాండే [పథనచ్చేదా వంగస్యాప్యతివి స్పృతిః అంగినోఒననుసంధానం, [పకృతీనాం విపర్యయః ఆనంగస్యాభిధానం చ, రసే దోషాన్స్యురీదృకాః. ఇట “రతి యను స్థాయిభావము స్వళబ్దోపా త్రమైనది ఈ విధముగా వ్యభిచారి రస స్థాయిభావములను స్వళబ్దోపా త్తములు సేయుట స్వళ బ్దివాచ్య మను దోషము ౪ అనుఖావ విభావములు కష్టముగా గు ర్రింపంబడుటయు దోషము. శళికాంతి యుద్దీపన విభావము ఈ ళ్లోకమున యువకనిష్టమైన శృంగారమే కవి కుద్దిష్టమైనది ఏలన “తస్య యూనః నయనావనౌ సా అభూత్‌”ఆ యువకుని న్మేతభూమి యందామె గోచరించెను అని యున్నది ఆమె యతనికి.

Chunk 55 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0541-0550.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16966

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • శృంగార
  • సామ్యము
  • వానిని
  • కాని
  • శృంగారము
  • దోషము
  • కావున
  • విరుద్ధములు
  • బడినది
  • గుణములు
  • వర్ణించుట
  • ఇందు
  • వర్ణనము
  • పరస్పర
  • గాని
  • గాంచి
  • వివక్షింప
  • పకృతి
  • గలదు
  • యున్నవి
  • ఎట్లన
  • నడుమ
  • రెండును
  • నాయకుడు
  • రసము
  • నిది
  • ఎట్టన
  • వచ్చును
  • ఇళ్లే
  • గలవు

Extractive Summary:

ఇట వీభత్స శృంగారరసములు గలవు ఇవి రెండును విరుద్ధరసములు కొని నడుమ “వీరాస్స్రదేవోన్‌” అని వీరరసమును గవి [ప్రవేశ పెట్టినాండు “వీరాః” ఆను పదముళచేతనే యట వీరరస మెట్లు సమావిష్టమైనదని యడుగ వచ్చును. భశ్షించుచుండెను దానిని, గాంచి యా బుద్ధ్దుండు కరుణాపవు గాన భవింపంబడుచున్న యా శిళువును లాగి తన దేవాము నా పులికి సమర్పించి మరణించెను ఈ కథను బోధించుచున్న దీ శ్లోకము (ఈకథను నేను వ్యా[ఘజాతక మను వేరితో. ఆ రాషసి (తాటక) మన్మథునినంటి రామునియొక్క వాణముదే హృదయమున గొట్టంబడినదై గంధముగల చందనముపంటీి ర కమున దోంగుచు యముని యింటికి.

Chunk 56 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0551-0560.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12204

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [224, 230, 267]

Key Terms:

  • గలదు
  • పద్యము
  • బంధము
  • నుండును
  • దీని
  • వికటత్వము
  • కాంతి
  • కావ్యాలంకారసం
  • మగును
  • వర్ణములు
  • పద్యమున
  • పసాదము
  • యొక్క
  • సమాసములు
  • డిలన్‌
  • ఇందు
  • బిందుపూర్వక
  • గవాము
  • వలెనే
  • గూడి
  • గేవలము
  • గోచరించును
  • క్రింది
  • చతుర్థాళ్వానము
  • మగుచున్నది
  • వామను
  • లవణము
  • కలయిక
  • మాధుర్యము
  • సరసములగు

Extractive Summary:

అని (పారంభింప(ఐడినమార్గ మే నాలుగు పాదములందును గలదు ఈ సమత యొక పద్యమునందును (అబంధమునందును గూడ నుండవలయును ఇది పలువిధములుగా నుండును. ఈ వికటత్వము గల కూర్చు జౌదార్యము ఈ పద్యము. తనరుచుల లోకములునిండ6 దనరుచుండు లాటక రవోటలలనాలలాటఫలక మలయజములై న నీదు నిర్మలయళంబు లమితగుణసొాం (ద | నారసింవాతలీం ద | ౬ఒలి ఇట నాలుగుపాదములందును వర్దావృత్తులు స్పష్టము.

Chunk 57 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0561-0570.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15443

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • కాని
  • గుణములు
  • మాధుర్యము
  • నుండవలెను
  • గుణము
  • ప్రసాదము
  • కొన్ని
  • యగును
  • ఎట్టన
  • వాచ్య
  • విషయము
  • ఇందలి
  • మాధుర్య
  • డును
  • మూడు
  • గూడిన
  • కావున
  • గహము
  • గలుగును
  • గుణములును
  • రెండు
  • వర్ణములు
  • మజియు
  • రచనయు
  • నుండును
  • బట్టియే
  • దీర్చ
  • సమాసభూయిష్టమగు
  • లతణము
  • నుడివెను

Extractive Summary:

ఈ గుణములు రనధర్మములనియు నన(గా “రన మెచ్చటనుండునో గుణము లచ్చటనుండును గుణము లెచ్చటనుండునో రనమచ్చట నుండు కో అనియును స్పష్టముగా నింతకుముందే నిర్వచింప బడియున్నది ఇదియే సిద్ధాం ఈము ఈ సిద్ధాంతమునే యానందవర్ధన, అభినవ ప్త, మమ్మట జగన్నా థాదులగు నాలంకారికసార ఏఖౌము లందలును సమ్మతించిరి లా ఈ నాయకుండేరస్తాశయు?జై న రచన తదనుకూలముగా నుండవలెను ఈత(డు శృంగార రస్మాశయుడగుచో వైదర్భిరీతి యు ర్మౌదాశయం డగుచో గౌడీరీతియ నుండవలెను. నాకాశమునుండి కుంభకర్జుని భయఎకిరమైన శిరస్సు నేలమీందం బడుచున్నది, ఇట విషయము భయంకరమగు దృశ్యము (కుంభకర్ణ శిరము), కాన దీర్చ సమాస రచన సేయంబడినది_ ఒక్కెడ వత్తృవాచ్యములనుబట్టి గార కేవల (పబంధమును బట్టియే రచన సాగును ఎట్టన, న్యాఖ్యాయికయందు కృంగార రసమున౯ గూడ నాయకు.

Chunk 58 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0571-0580.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13493

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • యమకము
  • రెండు
  • యావృ
  • గానీ
  • కన్నులు
  • చన్నులు
  • త్రి
  • పునరు
  • వారిన్‌
  • గురున్‌
  • అనుచో
  • జున్నులు
  • చెన్నులు
  • పదమే
  • వారున్‌
  • గిరిన్‌
  • ఎట్టన
  • పవనః
  • నాలుగు
  • లావృ
  • గలదు
  • ఇందు
  • ఎట్లన
  • వర్ణ
  • మూండు
  • గూడదు
  • దుల్యముగా
  • పాదమును
  • గూర్చినచో
  • యందును

Extractive Summary:

చ, ఘనత నృసింవా(జూడంగల కన్నులు కన్నులు; వానీకౌంగిటం జనువున నేపునూవ(గల చన్నులు చన్నులు; వానిమోవికిం బొనిపిన పొాటలాధరము జున్నులు జున్నులు; వానిమేనం కే ర్చిన సరసొంగవల్లి కల చెన్నులు చెన్నులు వో! ౧ (పథమపాద ద్యితీయపాదములు తుల్యములయిన ముఖయనుకము ౨ (పపథమతృతీయ పొదములు తుల్యములయిన స్తం స్త తి [పథమ చతుర్భపాదమ.లు న వ నావు ష్హిణో మ్‌కము ఇ ద్ర యములు తుల్యములైన కటల షం ల ఖ్‌ సె ఎం లాడ టీ కాన( బాదభాగయమక భేదములు పదిమా(తమే ఈ పదిభేదములును రెండు ఖాగములలో నుండును గాన నిరువది భేదము లగును ) పాదమును మూండు భాగములుగా భాగించినచోం బై విధమున యమకములు గూర్చినచో ముప్పఠి భేదములగును పాదమును నాలుగు అండములుగాం వేసినచో నలువది భేదములు వచ్చును మజియాను [పథమ పాదాదులయొక్క యంత భాగమును ద్వితీయాది పాదాదులయొక ట్రా యాచియందు( గూర్చినచో నంతాదికయమకము [పథమపాదాదుల యాదిభాగమును ద్వితీయాది పాదాదుల యంతమందుః గూర్చినచో నాద్యంతికయమకము ఇద్లే మధ్యాదిక యమకము.

Chunk 59 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0581-0590.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 12402

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [47, 48, 49, 50, 51]...

Key Terms:

  • అన్నచో
  • వచ్చును
  • విషమ
  • ఊర్జస్విత్‌
  • క్రి
  • గోచరించును
  • ములు
  • ముఖము
  • “ముఖము
  • కావ్యాలంకారసం
  • మొదటి
  • చదివినచో
  • లును
  • దత్తావరా
  • రూపక
  • అన్యోన్య
  • అనుమాన
  • వికల్ప
  • పరిణామ
  • వీనిలో
  • రసవత్‌
  • క్తి
  • నిదర్శన
  • చందు
  • నందలి
  • పాదాంతమందలి
  • కుకా
  • గలవు
  • గొన్ని
  • వానిని

Extractive Summary:

ఈ సీసపద్యమున నాల్లు పాదములందలి [పథమ వర్ణములును బాదాంతము చండలి మూ+డువర్జమ.లును దౌలగించి చదివినచో మ త్రేభవృత్తము వచ్చును మరియు గీతపద్యమున నాల్లవపాదమునంద లి “గుణనిధీ :” అన్నంత దనుక గందము వచ్చును. కడమ, ఉ_క్తనిమి_త్తవిశేషో క్రి సహితంబులగు నుపషణా ద్యలంకారం బులు (ఆనంగా ఉపమా - వినోక్సి - అర్థాంతరన్యాన య విరోధ - విభావనా-ఉ క్తనిమి_త్తవిశేషో క్తి - విషమ - సమ - చిత్ర అధిక = అన్యోన్య ఎకారణమాలా -- పకావళీ - వ్యాఘాత - మాలా దీపక - కావ్యలింగ - అనుమాన - సార-యథాసంఖ్య - అర్థాప్తి - పర్యాయ-పరివృ త్తి -పరిపంఖ్యా అ వికల్ప జు నముచ్చయ _- నమాధి పత్యనీక = (వతీప-విశేష ఎమీలన -సామాన్య _ ఆసంగతి -తద్దుణ - అతద్దుణ -వ్యాజోకకి -వ్యకోకక్రి = న్వభావో క్తి - లావిక -ఉదాలత్త - సారములు-) నలువదియు నన్ఫుటపతీయమా సౌపమ్యర సభావంలు లగు, (అనంగా వీనియం దేదియు' [బ్రతీయమానముగాదు) “ఉపమైకా శై లూషీ ఫంప్రాప్తా చితభూమికాభేదాన్‌ రంజయతి కావ్యరంగే నృత్యంతీ తధ్విదాంచేతః “ఉపమ” /ఆలంకారము) ఒక నటీ అది చితవిచ్శితములయిన వేష లేదములను దరించి కావ్యరంగమున లాన్యమాడుచు నా కావ్యవే త్రల మనస్సును రంజిల్లంజేయుచున్నది.

Chunk 60 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0591-0600.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13275

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1]

Key Terms:

  • వాక్యగత
  • అనుచో
  • యగును
  • పూర్ణ
  • సాధారణధర్మము
  • సాటి
  • కావున
  • అందు
  • భేదములచే
  • తద్ధితగత
  • సంస్కృతమున
  • లేదు
  • సాధారణ
  • సామ్య
  • ఉపమాలంకారమున
  • నుపమాన
  • గలవు
  • యుండును
  • ఉపమేయము
  • ఉపమానము
  • బూర్జ
  • శౌతీ
  • వలెన్‌
  • శౌతి
  • నిచ్చి
  • ఆర్థి
  • సమాసగత
  • యాంధమున
  • హరివత్‌
  • కాని

Extractive Summary:

జస్పి ఉత్చేంకవలె నసిద్ధోవమకా, కన న్వయము కై వడి నభిన్నంబు గాక, హీనోపమయు.జోలె నిల నహాద్యమ గాక యువమానమనఘమై యుండెనేని, "శీవంబువలెం బట్లో ష్టమా(త్రము గాక, యం గాలు సారమె యల రూపకాదుల [కియ థటా వ్యంగం బుగాక సామ్యమగు నేని, నావమ్యము (వతీపమట్లు తలంప6 [ననన శకున కక “ఇట _పతాపర్నుద్రీయలక్షణ మున కనువాదము ఆ లక్షణ మిది ““ంతస్సిద్ధేక భిన్నేని నమ్మతేన చ ధర్మతః సామ్మమశ్యేన వర్ష్య్శశ్య వాచ్యం చేదేకదోపమా” వర్ష్యమునకు ((ప్రకృతమగు కుపమేయమునకు) స్వతస్సిద్ధమైనట్టీయ నన(గాం (బసిద్ధమైనట్టియు నుపమేయముకన్న భిన్నమైనట్టియ సమ్మళమై నట్టియు ననగా హృద్య మైనట్టియు న పకృతిముతో ధర్మమునుబట్టి సాదృశ్యము వాచ్యముగా( జెప్పినచో నుపమాలంకారమగును స్వతస్సిద్ధేన అను దానికే హీనోపమావ్యావృ త్తియ “ధర్మతః” ఆనుటచే శ్రేష వ్యావృ తియ “వాచ్యం అనుటచే రూవకాదివ్యావృ త్రియ “ఏకదా' అనుటచే నుపమేయోపమౌ వ్యావ్యే శ్రియం జేయ(బడినది ఈ ళ్లోకమునకు! వీవరణముగా నున్నది, ఆ ఈ విద్యానాథ లక్షణమును అప్పయ్యదీక్షితులవారు. _పతిబింబ-_పత్యనీక- పతి ద్వంద్వి- (వళతివృందపదములు - పతి రూపపదం బనురూపపదంబు-న స్పూనార్థక పద సమాహం-దేళ్య కల్ప -దేశీయాదక (పతయంబులు- నబ్దాననాదిళ బ్లాశియందు వెలయుచుండిడి బహువీహి్‌ నమానంబు- నృర్థ(బూనె-జయించె-వై రమూనె (బోహ మొనర్చె-న్మాకోశించె- నెదిరించె- గర్జించె.- బీడించె-గర్హ సలిపె నవ్వె-నసూయం గ నంబఅ వెను-సంధి సేసె-నీసువహించె.-జిన్న చూపు చూచె-విడం బించె-శోళగొల్ల గొంయె- దాని సౌళాగ్యసంతతి వారించె గీ దానిచో విరోధించెను దానితోడ దులను నరితూంగెం దతృృదముల(బదమిడె( దదనుబంధి తబ్బీలంబు దానిననక రించె నను నిట్టి నుడులు సద్శళత( దెల్పు కొవ్యాదర్శమున (శౌతీ అర్థీభేదములేమి “బలె పోలె అనునవిగూడా నీ జాబితాలో గలవు ఈ రెంటిని.

Chunk 61 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0601-0610.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13132

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [179]

Key Terms:

  • నున్నది
  • గలవు
  • గహము
  • వస్తు
  • కావ్యాలంకారసం
  • జూచినాండ
  • కాని
  • న్యూనత్వము
  • నుపమానమున
  • పంచమాళ్వాసము
  • బడును
  • మబ్బును
  • దానము
  • వంటిది
  • వరుసగా
  • లుప్తము
  • ఉపమాన
  • మొదటి
  • వ్యాకరణ
  • యున్నది
  • ఇందు
  • నలరు
  • రెండవ
  • విధము
  • వీంబ
  • భిన్న
  • ముపమేయము
  • బడినది
  • యుండును
  • భేదము

Extractive Summary:

శౌర్యయుతము ఆయకకరవాలమును నగు నృసింహుని హన్తము వీణా మణికాంతియుతమును, దీర్చజిహ్వాయుతమును నగు సర్పమువలె నున్నది* ఇట నుపమేయమునకు గురశార్యయుతత్వము ఆయతకరవాలత్వము అను ధర్మములును, ఉపమానమునకు ఫణామణికిరణస్పురణము జిహ్వాలత్వము అను ధర్మములును ఖిన్నళబ్దమ.లచే భిన్నార్ధరముల గాగ్రహింప(బడినవి శౌర్యమునకును ఫణామణికిరణములకును గరవాలమునకును జిహ్వకును సాదృశ్యము గలదు బద్మాసనమున నాసీనమైయున్న చృకవాకము విరాజిల్లెన ఇట( జ కవాక' ముపమేయము “బహ్మదేవు( డుపమానము ఆల్బ మగు నొక పశ&కి జగత్క ర్తయగు [ఐహ్క నుపమానముగా( జేయుట యను చితమగు నాధికన్యము (బ్రహ్మ బాతివాచంము ఇది జాతిగతాధ"్యము తిం (వమాణగతన్య్యూనత్వము “వహ్నిస్సులింగ ఇవ భానురయం చకాస్తోొ ఈ సూర్ముండు నిప్పుకణమువలె వెలుగుంచున్నా(డు వమాణమనంగా 6 బరిమాణము. ఇట సాదృశ్య ముచితముగాలేదు దోష్యపకరణములో ననుచితమను దోషముగలదు ఈ న్యూనత్వాధిక్యదోషమునందే చేరును సృష్ట పతీతిక్తై యిటంజూపితిని కవిసమయ పసిద్ధియున్నచో వాతి, _పమాణగత న్యూనత్వాధిశ్యములు దోషములు గావు ఎట్టన "తవాననసమశం[ద శ్చృం[దతుల్యం త్వదాననం ద్వ్య్మణుకం మధ్యనదృశం మధ్యం ద్వ్యాణుః సన్నిభం చందుండు నీ ముఖపద్భశుడు.

Chunk 62 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0611-0620.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13353

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [83, 179, 321]

Key Terms:

  • రూపకము
  • గలదు
  • రూపకమున
  • ఖడ్గము
  • గలవాండు
  • కరములు
  • కాని
  • ఎట్లన
  • అనగా
  • నిరవయవము
  • పరంపరితము
  • రూపక
  • నవయవి
  • ర్తి
  • రూపకమునకు
  • గారణము
  • శబ్ద
  • పౌనరు
  • వచ్చును
  • మటియు
  • యగును
  • లేదని
  • సాటి
  • గాంచి
  • నరసభూపాలుని
  • స్పష్టము
  • చందుండు
  • కావ్యాలంకార
  • అనుచో
  • ముఖము

Extractive Summary:

కాని యుద్దేళ్య పతినిర్దేశ్యములందైకరూప్యము లేకున్నచో( _బృకమదోవ భంగము వచ్చును కాన శబ్దపౌనరు క్యమానుషంగిక మే లాటాన్నుపాసమన శబ్దార్లోభయ పౌనరు క మవశ్యము చ అ జాతీ కా 8 ఉపమేయోవమ శం, నిపుణస్థితి నువమేయం బుపమానము(/బోల, మటియు నుపమానంజా యుపమేయము. కలు ఈ రూపకము సావయవము (అవయవములు గలది) నిరవయవము (అవ యవములు లేనిది) పరంపరితము అవి మువ్విధములు చ అరయ సమదస్తవస్తువిషయంబును, నేకతల | పఫవర్తీయె యరుదు(గబొల్బుసావయవ; మవ్వలం గేవల౧, మాలికాఖ్యమౌ నిరరయవంబు న్లీష్టమును, నేర్చున న్లేపవిహీనమౌం బగం పరితము, శత్చ్ప* భేదమ ల ఇబాయక "శేవలమాలికాఖ్యయాౌన్‌ 92 సావవయరూపకమ. ఇట నువమేయమగు ఖడ్గము మొదట నిచ్చెనగా నారోవింపంబడినది ఆ యారోప్యమాణమగు నిచ్చెన స్వతంతముగా స్వర్గారోహణ సాధనము కా(జాలదు, ఏలన, స్వర్గమునకు నిచ్చెనతో వెళ్ళుటెట్టు ?

Chunk 63 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0621-0630.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12607

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 153]

Key Terms:

  • భేదములు
  • విధములు
  • నిమి
  • వాచ్యో
  • కావ్యాలంకారసం
  • గహము
  • సందేహము
  • మొదట
  • ఇందు
  • వాచ్య
  • కియానిమి
  • కియా
  • నిమిత్త
  • ఉపాత్త
  • త్తనిమి
  • నిమిత్తము
  • దుండొ
  • బెద్ది
  • లెట్లు
  • బడినది
  • కాని
  • భాంతి
  • బట్టి
  • భేదము
  • యెనిమిది
  • భేదములగును
  • జాతి
  • నరసభూపాలా
  • రసాభరణ
  • సందేహింప

Extractive Summary:

ఇట నుత్తరోత్తీర భాంతి నీబద్ధము, ఈ రెంటనుగూడ భాంతిచేం గలిగిన యనుభవము నిఐద్ధమైయున్నది. లం- ఒకే నరసభూపాలు( డిటం వెక్కండచేం బెక్కువిధముఎ [గ్రహింప బడెను ఓ గహీతృభేదాభావేఒపి విషయా [శయభేదతః ఏక్‌స్యా నే భల్లేం మప్యుల్లేఖం (వచక్షతే” (గహీతృభేదము లేకున్నను విషయభేవమున బట్టి యొకవస్తువనేక్ష విధములుగా వర్టింప(బడినను నుల్లేఖమే మ, ' రవిబింబం బువమింపం బ్యాతమగు ఛతంబె శిరోరత్నమై శవణాలంకృతియై గళాభరణమై సౌవర్జకేయూరమై ఛవిమత్కంకణమై, కటిస్థలి నుదంచద్ద ౦టయై నూపుర ప్రవరంబై పదవీరమై వటుండు దా [బహ్మాండమున్‌ నిండుచోన్‌] ఇట (గహీతృభేనము లేదు ఒకే రవిబింబము వటుడు క్రమ[క్రమముగా బిరుగుచుండగా. _బకృఠ్మాపకృతములకు నభేదజ్ఞానము కా/బట్టి యిట (బకృతమునక। పకృత తాదాత్మ్య్యనంభావన ( ఊహ | సేయంబడును ఆనగాః (బకృత మ వకృతము గానే తర్కింపంబడును ఉఊత్పేక్షయందు( [బకృతమున క _పకృతతాదాత్మ్యసంభావనయుండునన్న మాట న్మృృతియం దు ంచకొనవలెను తాదాత్మ్యమన్నను నధ్యవసాయమన్న నొకటియే.

Chunk 64 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0631-0640.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11915

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 34]

Key Terms:

  • హేతువుగా
  • హేతువుగాని
  • బడినది
  • ఫలముగాని
  • నరసభూపాలుని
  • నిమి
  • ఫలము
  • ఫలముగా
  • కీర్తి
  • త్తము
  • పోలెన్‌
  • క్పేత
  • నిమిత్తము
  • ఉపమానము
  • వలెన్‌
  • అనునది
  • హేతూ
  • పాతూ
  • నరనభూపాలుని
  • రంగస్థలము
  • కాంటోలు
  • వనవీధి
  • వహింపలేమి
  • వాని
  • కావ్యాలంకార
  • ఆసము
  • జాతివాచకము
  • నున్నది
  • అనుచోటను
  • యేనేవ

Extractive Summary:

గా(టోలు విష్ణుదేవుని గౌరవ మును (వైల్యము) దెగడి సత్పథము (ఆకాశము = సన్మార్గము) నతిికమించి తిరుగును, ఇట గీర్తి హరిగరిమను దెగడుటకును, సతృృథలంఘనమునకును క్రాత్రవుగాని *“అవినయము హేతువుగా న్ముత్చేక్షింపంబడినది “అవినయమూు అన వినయాళావము. బోలవలయునని తన మచ్చొను దెలుపుజేసీకొను టకు సుమీ పడమటి సముద్రమున మును౯గుచున్నాండు చందుండు పడమటి సమ్ముదమున ఐడుటకు ఫలముగాని *తన మచ్చను దెలపు( జేసికొనుటి ఫలముగా ను.క్పేక్షింపంబడినది ఇట “తెలుపు గుణము. ఇట శ(తురాజులకు( దృణవృ తితో జీవనమిచ్చుటకు భలముగాని లోఖళ గుణాళావము ఫలముగా న్యుత్చేషీంప(బడినది ౨౧.

Chunk 65 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0641-0650.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13925

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [232, 258, 297]

Key Terms:

  • నిమిత్తము
  • నతిశయో
  • ఎట్టన
  • క్రి
  • కార్యము
  • సంభావన
  • క్తి
  • భేదము
  • కారణము
  • దాదాత్మ్య
  • దానిని
  • ఎట్లన
  • నిమిత్త
  • రెండును
  • కావున
  • నుండవచ్చును
  • మును
  • విషయమును
  • ముఖమునకు
  • న్యూనత్వము
  • విషయము
  • నధ్యవసాయము
  • భేదమున్నను
  • చెప్పబడినది
  • కావ్యాలంకార
  • కాని
  • హేతువుగా
  • అనంగా
  • భుజమధ్యము
  • విశాలమగుట

Extractive Summary:

గూడ(దాదాత్మ్య సంభావన మే యుండవలెశు ఎట్టన సరసభూపాలుని కీర్రిచే నడంగిన కళంకమును (డిలోకీమందస్మి కముచే నడి(గిన కళంకముగా( దాదాత్మ్య్యంనంభావన చేయవలెను ఇను స్వభావసీద్ధముగా విశాలతను టొందిన భుజమధ్యమును జయలక్ష్మీరంగస్థలార్థముగా విళశాలతను బొండిన భుజమధ్యమ.గా( దాదాత్మ్య సంభావన సేయవలెను ఈ హేతుఫలా[క్పేతోదా హరణములలో( గూడం బైవిధముగా ననంగా వ్వరూప్కేశ్చేక్షలోవలె రెండు విధములగు శళంకములకును రెండు విధములగు విశాలతలకును దప్పక తాదాత్మ్యము చెప్పుకొనవలెను ఇందపకృతమాక్షేపస్యము లింపతీవ తమో౭౬ంగాని వర్షతీవాంజనం నభః _ (తమస్సు శరీర ములను బూయుచున్నట్టున్నది + ఆకాశము చీకటిని వర్షించుచున్నట్టున్నది ) &ఇట( దమోవ్యాపనరూపమగు ధర్మము తమోలేపనమగా నుశ్పేక్షీయ బడుచున్నది ఇస్తే పినష్టివ తరంగా గై స్సృముదః 'భఛేనచఠదనం తదాదాయ కరైరిందు ర్లింపతీవ దిగంగనాః నము[దుండు ఫేనతందనమును డరంగా గముళదే నూజచున్నట్టున్నాండు. శం, ధర వాచ్యోక్పేవ కుదా వారణము లివి గొన్ని కడమ యన్యకృతులయం దరయః/గ6దగు; గమ్యోక్పే త రచింప6(గ లేదు నేర్చుచాలమి నిందున్‌. సంబంభాసంబంధాతిశ యో క్రి ళ్ళ మ, అలఘు (పౌఢిమ్త నీదు చానవిభవం జాలించి యాలించిని చృలు చానన్ఫురణంబడం గ నురథూజ శేణికిం; గల్లెనా బలి ద్వారణగండళాషకలన పత్య (గలగ్నాధికో జ్ఞ్రలచానంబొక వేళంగల్లు, నరసజాపాల చూడామణీ ౯౮ నీ దానవై భవమును విని కల్పవృతములకు డానవై భవ మడంగెను ఓక వేళ గలిగినను నై రావతము దన గండస్థలమును దాచుకొనుటచే నంటుకొన్న “చానమే (మదము) కలుగును కల్పవృతము-కు దానసంబంధమున్నను (దానముగలిగి యున్నను) నసం బంధము వర్ణింప(బడినది కం సుదతీ ; అనువణంబును నెదుగుకొనుచువచ్చు నీదునీ చన్గవ న్‌!

Chunk 66 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0651-0660.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12871

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [353, 355]

Key Terms:

  • క్రి
  • కావ్యాలంకారసం
  • సమాసో
  • క్తి
  • నాయిక
  • గలిగిన
  • దిరోధానము
  • కలకంరరుతుల
  • బిలుచును
  • వచ్చును
  • గవాము
  • శబ్దముచే
  • స్వభావో
  • కావున
  • వర్ణనము
  • స్వభావోక్తి
  • వ్యాజో
  • యెట్లన్నన్‌
  • విడిచి
  • మొదలగునవి
  • కీర్తి
  • జవింజూడుండనుచు
  • జూచి
  • బడినది
  • రూపకమున
  • ఎట్టన
  • పద్యమున
  • యూరోపింప
  • లేదు
  • నౌపమ్యమును

Extractive Summary:

ఈ సమాసో క్రిలో నప్రస్తుత వృత్తాంత (వ్యవవిర) సమారోపముండును అడియే జీవితము అన(గాం జారుతా హేతువు అఆదిలేకున్న సమాసో క్రియేలేదు. నాయకుడు [పవానమునకు( జనుచుండ నాయికయొక్కయు దాని సఖి యొక్కయు వచన పతివచనములు నాయిక యీ పద్యమున “రాడు"(నై ష్యతి) అను నర్థమును దెలుప(గా సఖి “రాండు 1” అను కాకుస్వరముచే రాడా అనగా "వచ్చును" అను నర్థమును యోజించుచున్నది ఇట 'నైైవ్యతి అను నాకే పదము నాయి.క యొక యర్థమునం (యోగింప సఖి యన్యార్థమున దానినే ప్రయోగించెను ఈ లోకమే నాయికావచనముకు సభీపతివచనము నగును (వకాశకారు( డీ వ(కోక్రిని శబ్దాలంకారముగా( బరిగణించెను ౧౭. గరమందు గపాల మొప్పంగా శళధర శే ఖరు(డగు వృషధ్వజుం డిదె యరుణస్ని గ్ధజటల, జెలువై పొడగభ్రైన్‌ ఇట వృషభళర్వజ రూప (దవ్య స్వభావవర్జనము చేయంబడినది ఈ నాల్లింటిలో/ (గియాస్వభావోక్తి వర్ణనమే హృదరయపంగమము* మిగిలినవి తరువాతివి ఇతరాలంకారికులు (కియా రూవ వర్ణనము స్వభా -వోక్షి యనరిరని తెలివితిమి.

Chunk 67 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0661-0670.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12908

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [167, 318, 319]

Key Terms:

  • విరోధము
  • కాని
  • గుణము
  • గార్యము
  • విశేషోక్తి
  • కారణమున్నను
  • లేని
  • నతద్గుణము
  • కీర్తి
  • జాతి
  • దవ్య
  • లెస్సగా
  • విరోధమును
  • లోకమున
  • పరిహరణీయము
  • అన్నచో
  • నర్థముచే
  • అనంగా
  • విశేషము
  • నితరవస్తువుయొక్క
  • గుణమును
  • వ్యుత్పత్తి
  • మాతము
  • జగతి
  • వైకి
  • దీనికి
  • కియా
  • విరోధమన
  • రెండు
  • యలంకారము

Extractive Summary:

ఇట బేశలత్వగుణమునకును దహనరూప_కియకును విరోధము ల మృదవైనను నది ఖలవచనముగాన జనులకు సంతాపముగూర్చును. చే నా యువతి స్తంభరూపసా త్రికళావమును బొందిన దనియు న్తనభారమును వహింపలేకున్నదనియు వర్ధముతే విరోధపరివారము ఇట గుణ (దవ్య విరోధము (అచల దవ్యవాచకము భారము గుణము ) ఇట్టిదే సా వసతి తవ హృదయైమే సైవాషిమ సా చ వచనేవు అస్మాదృశీనాం సుందర అవకాళః కుత పాపానాం & ఆ యువతియే నీ హృదయమున సీ నేతములయందు నీ వచనము లందును వసించుచున్నది పాపొత్ములగు మావంటివారి కశవకాళశమెక్కడ శి 8.

Chunk 68 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0671-0680.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11952

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [17, 121]

Key Terms:

  • బడినది
  • దృష్టాంతము
  • నెట్లన్నన్‌
  • రెండు
  • సమానధర్మము
  • నిదర్శన
  • యెట్లన్నన్‌
  • త్తి
  • కావ్యాలంకారసం
  • కానీ
  • దుల్యయోగిత
  • రెంటికిని
  • గొండలు
  • గమ్యము
  • యుండును
  • భేదమును
  • ద్వివిధము
  • ధర్మము
  • సాధర్మ్య
  • నీవే
  • బింబ
  • కత్తి
  • వాక్యార్థవృ
  • విరోధమూలకము
  • నీదు
  • జెందుదురు
  • నరసింవా
  • నిబద్ధమైనది
  • అన్యోన్యము
  • దాని

Extractive Summary:

ఇది విరుద్ధ కార్యోత్చ త్తి శ చ. కం లింబ పతిలింబత్వను నం బరగిన వాఠక్యయుగమునం గల సాధ ర్ష్యంబు చెలంగిన దృష్టాం తంబగు నది కృతులయందు ధర నెట్లన్నన్‌ . కృతం చ గర్వాభిముఖం మన స్వయ్యా కిమన్యదేవం నిహతాళ్ళ్చ నో ద్విషః తిమాంసి తిష్థంతి హి తావదంకమాన్‌] న యావదాయాత్యుదయా(ధ్ధిమౌళిలాం,

Chunk 69 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0681-0690.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13042

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [320]

Key Terms:

  • శ్లేష
  • రెండును
  • విశేషణములు
  • గానీ
  • తేజము
  • నిది
  • యెట్లన్నన్‌
  • శేష్యములు
  • శ్రేషించును
  • నిర్ని
  • దములై
  • యున్నవి
  • శ్రే
  • మిక్కిలి
  • నరసభూపాలు
  • శబ్దములు
  • పాయక
  • నుపమేయమగు
  • “రాజవిరోధి
  • దమస్సు
  • వలము
  • ఫలము
  • నుండును
  • యెచ్చట
  • నుపమానముకన్న
  • సామ్యము
  • చెప్పంబడినది
  • రెండు
  • గలవు
  • పంచమాళ్వానము

Extractive Summary:

ఓ యశోకమా నీ వశోకమవు నేను సళోక(డను ఇట నుపమేయ మగు. ఈ స౦కృతాప౦కృత శ్రేషకును శబ్దళ క్రి మూలవ్యంగ్యమునకును గల భేద మేమి ? పార్వతి“ అస్వాపవలలు బ్టేపొత[వదాయనం దేలికగా( బొందరాని ఫలము; అన(౧/గా మోకము దానియందు లుబ్ధుండగు వానియందు ఈ హితపిదా జ హితమును నిచ్చునడి అన(గా దుర్గభమైన మోకము నొసంగునది.

Chunk 70 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0691-0700.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13498

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [58, 173]

Key Terms:

  • దానిని
  • కారణము
  • శంఖచ
  • సామాన్యము
  • ప్రస్తుత
  • దాని
  • వర్ణించుట
  • వారి
  • భంగ్యంతర
  • క్తము
  • నాయిక
  • గహము
  • కార్యము
  • కార్యమును
  • వర్జింప
  • బడినది
  • దీనిని
  • లేదు
  • జెప్పుట
  • విడిచి
  • క్తం
  • పర్యాయో
  • గాకున్న
  • ననుమానము
  • కావ్యాలంకార
  • నిషేధము
  • నీకు
  • విధ్యాభాసము
  • వాని
  • ఇందలి

Extractive Summary:

ఇట “మీ మనసువచ్చినచోటి కేంగుడు' అని తన కిష్టములేని దానిని విధిరూసమున నాయిక పలుకుచున్నది. ఈ విధి విధ్యాభాసము ఏఅన, నాయిక తన నాయకుని నిచ్చవచ్చినచోటికింబొమ్మనదు.ఈ విధ్యాభాసము నీవు పరాంగనల వద్దకు: బోవలదను వి'శేషార్ధమును టోధించుచున్నది.ఇట్టిదే యీకిందిపద్యమును గూండ గనుండు ఆ. ఐలుక(గా లజ్జదే న్మిష్క్మియమైన కనీనికలు గల కన్నులతో వచ్చుచున్న కన్నీటి నాంపుళొనుచు నన్ను(జూచి నవ్వుచు భావిమరణోత్సాహమును నూచించినదిం నాయకుడు తన ప్రయాజఇసమయమున జరిగిన నాయికయొక్క ముచ్చటను దన మితు్రునితోందెలుపుచున్నాడు.

Chunk 71 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0701-0710.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 12703

OCR Issues:

  • No notable OCR issues detected

Key Terms:

  • కీర్తి
  • అనునది
  • నదియెట్లన్నన్‌
  • గాదు
  • మేలొ
  • హేతువుగా
  • విశేషము
  • గలదు
  • పరిసంఖ్య
  • వికల్పము
  • బడినచో
  • హేతుకము
  • యన్న
  • నరుల్‌
  • బడినది
  • యేను
  • సింవాములు
  • కావ్య
  • లేదు
  • సామాన్యమును
  • మును
  • ముగా
  • సమర్థింపంబడుట
  • వినుము
  • విమలు
  • జరించినను
  • విమలుండే
  • “విమలు
  • సామాన్యము
  • అనగానే

Extractive Summary:

తన్ను శరణు జొచ్చిన వుదునియందును మహోన్నతులకు మమత్వ ముండునుగదా । ఇట నచేతనమగు చీంకటి నూర్యునివలన భయపడినట్లు త్పేక్షింపంజిడినది, అచేతనపదార్థమునకు భయముండదుగదా : కవిప్రాఢోక్రిచే నట్టు క్పేక్షింప వచ్చును. 602 కావ్యాల ంకొరసం (గ హము ఇట “అపరగిరులమాట చాటనేల” అనిన జాలు “ఆపరగిరులు సౌటీరావని* అనునది యసుందరము. ఇట “కిం భూషణం సుదృఢ మత” అనునది (పళ్న సమాథానముగా, (బితిపాడితమైనది.“యళః న రత్నం"అనునది ఇది.

Chunk 72 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0711-0720.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11962

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [66, 269]

Key Terms:

  • కార్యమును
  • కార్యము
  • వేళ్ళు
  • వర్ణింప
  • బడినది
  • యెట్లన్నన్‌
  • గారణము
  • కారణము
  • నేర్చి
  • పంచమాశ్వాసము
  • వ్యక్తము
  • సముచ్చయము
  • కారణములు
  • ఇదియు
  • దీనికి
  • విధమున
  • కింది
  • గాదు
  • కావ్యాలంకారసం
  • దాల్చు
  • ధరించిన
  • శ్రీ
  • మితుని
  • వారు
  • వ్యాఘాతము
  • దాని
  • కావ్యాలంకార
  • వస్తువు
  • పద్యము
  • మును

Extractive Summary:

కౌవ్యాలంకార సంగ హము ఇట గాలువ్యరూపగుణము. పాయక “*ఖలేకపోత ఇ్యూయము”న ననేకకారణము లొకకార్యం 'బీయెడ సొధింపంగ మత మై యపరసముచ్చయాఖ్యమగు 'నెట్లన్నన్‌ . మం వరవల్లావిభవంబు దుష్టభుజగ వాతంబుగా, సింగిణుల్‌ గురుపతద్విశయంబుగా/(గ నరసతోణీశ్వరారూఢమౌ తురగో త్త ౦:ము, నింది రావ్భాదయనాథుం దాల్చు వత్యవబం ధురపతీం ద్రునిలీలంజూచు నహితసోమంబు ఖీమంబుగన్‌ క శ్లైమును ధనుస్సులను ధరించిన నరసళూపాలు(డధిష్టించిన, గుజ్జిమును నోట సర్ప్‌ములును, నియవంకలను _ రెక్కలనుదాల్చిన, (శ్రీమవోవిష్ణువును వహించిన గరుత్మంతునిగా( (ఐత్యతముగా ళ్మతువులు చూతురు.

Chunk 73 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0721-0730.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14063

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [1, 53, 266]

Key Terms:

  • సంకరము
  • అనుచో
  • సంసృష్టి
  • సారము
  • గాదు
  • రెండును
  • వహించెను
  • చక్కని
  • పరస్పర
  • గలవు
  • రూపక
  • విశ్వామ్మిత
  • నేకవాచకాను
  • కాని
  • రాజా
  • శబ్దము
  • రెంటికిని
  • సందేహము
  • వచ్చును
  • కావ్యాలంకారసం
  • యుద్ధమున
  • పంచమా
  • శ్వా
  • అయితే
  • విధమున
  • సౌందర్యాతిశయమును
  • రెండు
  • ఒకటి
  • బరస్పర
  • ఎట్టన

Extractive Summary:

శ౨౯ ఇట నుతరో త్కర్షము హృద్యముగాలేమ కాన నిది యదాహరణార్హము గాదు ఈ [క్రింది కోక ముధావోర్యము. గానీ బాధించుటకుం గానీ (వమాణములు లభించినచో సందేహ సంకరము గాదు ఎటన ణ్‌ (వ ్రేందౌ తీవ నత్యయం యదపరళ్శీకాంపరుజ్ఞంభతే”) నీ వ_క్ష్రేందువుండ(గా నీ యపరచం[( దు డుదయించుచున్నాండనుట లది గలదో” ఇట “వ_క్రేందుః” ఆనుచో *వక్త౦మేవ ఇందుః” అని రూపకమా 1 “వ క్రిమిందు రివ” అవి యపమయా ? రాజనారాయ2ం అక్ష్మీస్తామాలింగతి నిర్భరం' రొజనారాయణు,డవగు నిన్ను లక్ష్మి లెస్సగా6 గౌంగిలించుకొన్నది ఇట “రాజరారాయణ” అనుచో వెనుకవలె *రాజా ఏవ నారాయణః" అని రూపకమును “రాజా నారాయణ ఇవ' అవని యపమయును జెప్ప కొవవచ్చును.

Chunk 74 — Kaavyalakaara-Sangraham-(-Narsabhoopaliyamu)_pages0731-0736.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 8821

OCR Issues:

  • ASCII junk on lines: [67, 68, 69, 70]

Key Terms:

  • క్రి
  • గుణములు
  • కావ్యాలంకారసం
  • గానీ
  • సంకర
  • వానిని
  • దండి
  • లేని
  • విధముగా
  • గవాము
  • పళ్న
  • మగును
  • గానే
  • సందేవా
  • నంకరము
  • నేకవాచకాను
  • సంకరము
  • దానిచే
  • అపుడు
  • వాచకమన
  • ర్తి
  • నిదర్శనము
  • ఉపమా
  • నలంకారములు
  • అలంకారమన
  • సౌందర్యము
  • వచించెను
  • కముగా
  • కావున
  • యలంకారములలో

Extractive Summary:

కార్యముగూడ వర్ణనీయము గానే యనంగాం (బస్తుతముగానే తల(చినచోం బ౦స్తుతాంకురాలంకార మగును ఈ యవ్రస్తుత _పశంసా, [పస్తుతాంకురములలో విశేషించి యొకదాని నిట నీరూ పించుటకు సాధకవాధకములు లేమి సందేవా నంకరము. ఈ సంకరము గారణము(గాగల యపస్తుత[పశళంసకు. వ[కముగా నన(గా వికటముగా స్వభావవిరుద్ధముగా( జెప్పిన యుక్తి కావున స్వభావో క్రి నాత( డంగీకరింపలేదు.