Telugu Janapadham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| తస కంగా స "టో ఈ జ నన 1 య క గే . గట. సస. ల్ని. ( ఓ ( ఫ్లకథలుప నన్న ్‌ (| ఖే! ర ల (| .. ర. వ ౪. న వ్‌ , స. - శో ॥ 5110. / ఎ టు! చో (| గ 1 కుంట సె. న. గట్ల ఇ | / న్‌ 1? ల ( జే కీ రాళ శ న: ః టం “ రవ లా క స లో 1 | య్‌ . ర. ళు ( స! ష్టం గ రా న... ( క్‌ / /్న | ల్‌ స న య! స న్ని ల. న్‌... టీ ణే గ _ నా స

• య్టహానోటశుంటలి ్‌ న.

గగ 4౪00౧ 0౯ ౧౯9/౯ తీ జనవథీం ఒగ్గుకథలు, పల్లెసుద్దులు, యక్షగానం రీచస్‌ ; బంపి స్రైన్న కూర్చు పుజానాఖ్యరుందలి ప్రచురణ ప్రజాశక్తి బుక్‌హౌన్‌ శ-7-187/1/2 చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్‌-20, ఫోన్‌ : 27660013

ల శ | ఇన య ల శ భు 0౮ స్ట / అ ఆఅకింకి] ల ళ్‌ ళ్ళి ల్‌ ఎబధాలయ న్యా శా క వో ఖ్టం “న్టరడలా స యు / సాదర స్ట 9 ప్రచురణ : ఫిబ్రోరి, 2008 ప్రతులకు ప్రజానాట్యమండలి 1-7-1 39/46, ఎస్‌.ఆరీకె.నగర్‌, జమిస్తాన్‌పూర్‌, ముషీరాబాద్‌, హ్లైద్రాబాద్‌-20 ఫోన్‌:04027626246 1-1-187/1/2, చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్‌-20. ఫోన్‌ : 27660013 బ్రాంచీలు హైదరాబాద్‌, విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి, ఖమ్మం, హన్మకొండ, నల్గొందే, గుంటూరు ముద్రణ ప్రజాశక్తి డైలీ ప్రింటింగ్‌ ప్రెస్‌, హైదరాబాద్‌

ని ఓం? 0౯ ౧౯/౫ ఒక మనవ

ఫుజం గాటూజిక టప్బత్తిర్మోరూసీల్రిం థీ లర్సీడే సంబంధాలలో వుం సూజిమైం భారోద్బేనాం నుంపి ఉద్భరించిననే జాసీఫదీ కళారూపాలి, వుజుం గామాజిక జీరితంతో తాటి న్యాసం చాలా లువైనధి. అందుకో ఆ కలుంఠో ఉద్భీరించిననే ఈ సన్న కథల... సరైనది జాశీరదీ కళాలీతులతో పెకనేసుకుని సతిని జీ9తం. అందుకే అయనీ కంం సుంపి, గళం నుంది అంతోకనా జాసీఫదీం జొయరారుతుంది. సైన్హరోని ఆ సృజినార్మీమతనిి కఠితా ఇపుడు పుజానాజ్యతుందలితో ౨దదీయరేని చీ9తం సర్నది. పుజిం కట్లు పుజూ ఉద్యరూం ఏట్ల నిబద్ధిత కలిగిం గాంస్కృతికోట్యనీ కార్యీకర్తీ సై పుజా కళారీంగానిక్‌ ప్పుడు 5 అరీసరీమొచ్చినా నేసున్నామై అంటూ ముందుంటాడు. గత ఉశాబ్ద కాంంగా ఆయన పాటలేని పుజా ఉద్యమం రేదీందే అతిశయోక్తి కాదేమో... అలా ఫుజౌ ఉద్యతూర్లోంచి పుట్టుకొచ్చిన ఈ కథ్టానానాయి. ఇన్నీ వుజాపొరాబంలో నిస్తతేలినిచే.. ఫుజా కళాకారుల గళంలో తూరుచ్పూగుయున్షనై. రీటన్నిందనీ శుతింత రిస్పృతంగా ఫుజింక్కు కళకారుంకు అందుబాబురోకి

రీసుకురాాంలన్‌ పుయ్యును ఈ సంకలనం... అదికిగ్తైరీని లొశిస్తూ... ఆర్‌.శీచుష్‌ రొర్టు కౌర్ఫీదీర్మి వుజానాట్యరుంటలి

ఇందులో...

1. భూపోరాటం (యక్షగానం) శే
2. అంటరానోల్ల కథ (ఒగ్గుకథ) 80
3. రైతు బతుకు (ఒగ్గుకథ) శ్వరి 4 ఆడపిల్ల (ఒగ్గుకథ) 64 .ఈ కరువు కన్నీరు (ఒగ్గుకథ) 79
4. బలిపీఠం మీద బస్సు (పల్లెసుద్దులు) 104 ౧ లంచం వద్దు (పల్లెసుద్దులు) 129 & _ అప్పుల ఆంధ్ర (ఒగ్గుకథ) 140
5. పల్లెబాట (పల్లెసుద్దులు) 151

భూపొరాటం (యక్షగాన

ఈ కళారూపం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2007 భూపోరాటం జరిగిన సందర్భంలో తయారైంది. ఒకప్పుడు భూమి భూస్వాముల అధీనంలో వుండేది.నేడు భూసామ్య వ్యవస్థ బలహీన పడినందున పెట్టుబడిదారులు భూమిపై కన్నెసినారు.పాలకులు వారికి నహకరిస్తున్నారు.వలితంగా పేదోనికి నివసించడానికే గాదు చస్తె సమాది జేసేందుకు గూడా స్థలం దొరకని పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. భూమి లేకుంటె బువ్వలేదనేది అక్షరసత్యం. అందుకే వామపక్షపార్టీల పిలుపు మేరకు 195 ప్రజాసంఘాలు ఒక వేదిక మీదకు వచ్చి భూపొరాటం చేసి భూమిని దక్కించుకోవాలని నిర్ణయింంచాయి.రాష్ట్రంలో పేద ప్రజానీకమంతా పార్టీలతో నిమిత్తం లేకుండా ఈ పొరాటంలో పాల్గొన్నారు. సర్మారు ఈ ప్రజానీకం పై (ఉధ్యమంపై) దమనకాండ ప్రయోగించినా వెరువక పోరాడుతునేవున్నారు. సహనం కొల్పోయిన సర్కారు ఖమ్మం జిల్లా ముదిగొండలో శాంతియుతంగా ప్రదర్శన చేస్తున్న ప్రజలపై కాల్పులు జరిపించింది.అందులో 7 గురు పేదలు నేలకొరిగారు. రాష్ట్ర ప్రజలు నివ్వెరపోయారు. దేశ విదేశాలనుండి ఈ పోరాటాని వద్దుకు తెల్పి కాంగ్రెస్‌ సర్మారు దమన కాండను నిరసించారు. తెలంగాణ సాయాధ పోరాటం తర్వాత జరిగిన ఒక చారిత్రాత్మక సంఘటన ఇది.ఈ కళారూపాన్ని ఇప్పుడు మరియు భవిషత్తులో కూడా ఇలాగే ప్రదర్శించవచ్చు. ఫుజానాజ్యరుందిలి (6 ఉన౦థం

అమ్మలారా అక్కలారా అన్నలారా మీ అందరీకి వందనాలు అయ్యలారా

అందరీకి వందనాలూ అమ్మలారా మా ఆట మాట ఆలకించుడి అయ్యలారా

దరిద్రానికి మూలమేమిటో అమ్మలారా మేము దాయకుండ దెల్పెదాము అయ్యలారా

అరవయేండ్ల స్వరాజ్యమందున అమ్మలారా ఆకలి చావులైతే దప్పలేదు అయ్యలారా

రంగురంగుల జెండాలోల్లు అమ్మలారా రకరకాల పార్టీలోల్లూ అయ్యలారా

ఓట్లనాడు బగలబడిరీ అమ్మలారా సీటు ఎక్కినరిక చీదరించిరీ అయ్యలారా

మనిషిగ భూమ్మిదబుడితిమి అమ్మలారా ఈ భూమి మనకు దక్కదేలా అయ్యలారా సూత్రాధారి మాటలు

నాయనలార ఈ నాటి కథా కార్యక్రమం బెట్టిదనగా....

రక్తాసురరెడ్డి(తెరలో నుండి)-ఒరేయే సేవకా

సేవకుడు:-మవాప్రభో వచ్చినటువంటివారెవరోగానీ త్వరగా బైలెల్లండి తెరలో-పద్యం

శ్రీయుత దేశ నాయకుల చిత్తములో నెల్లపుడుదలచెదన్‌

పాయక ఇలపై నుండెటి పామరులను ప్రతి నిముషమందునన్‌

దోయగ జూచెవాడ నను దొారయని జనములు దోసిలొగ్గెదరు

సాయము జేతు ఎల్లపుడు శ్రమించె జనులను దోచెవారికిన్‌ తెరలో-దరువు

సేవక విను తెలిపెదాను తేజమలరగా-తేజమలరగా భూజనులు మెచ్చగా

లేరూ-నాతీరూ-భూమండలములొ దండి దొరగ పేరునొందితిన్‌

రాజకీయపు నాటకములొ రాటుదేలితిన్‌-రాటుదేలితిన్‌ నా సాటిలేరిలన్‌

చూడూ ఈనాడూ కొలిచెదాను దేశాలను దోచెవారినిన్‌

తాత తండ్రుల నాటి నుండీ తరతరాలుగా-తరతరాలుగా దొరతనము మాదెరా

వారీ వినరోరీ మీరి మాటలాడె వార్నీ ఏరి వేసెదన్‌

ఫుజానాజ్యమీందలి (2 ఉనపథం

మాటలు రక్తాః-ఒరేయే సేవకా సభాయా వన్మంది విచ్చేసినారా సేవ:-మహాప్రభో అందరు వేంచేసినారు తమరి రాకకై వేయికళ్ళతో చూస్తున్నారు తెరవెడలు-దరువు రక్తాసురరెడ్డిన్‌ భూబకాసురుని వంశంబున బుట్టిన 1రక్తా॥ భువిలో ప్రజలను నమ్మించెదరా మోసగించి సంపాదించెరా 1రక్తా॥ పెట్టుబడిదార్లకూ నా నీదవుంటె యే కీడులేదురా ॥ పెట్టు! అడ్డముగా యెవడన్న నీల్లితే నడ్డిర గొట్టి నరకము కంపెటి రక్తా॥ ఓట్ల పండుగాస్తే నేనోట్లు జల్లి మరి సీటు యెక్కెదను ॥1ఓట్ల॥ సీటు యెక్కగనె బూటు జూపెదను కోట్ల ధనము దిగమింగెటివాడను రక్తా। రక్తాసుర-ద్విపద వినరోరి సేవక విశదంబుగాను కవనరోరి మా వంశ కధవిన్నవింతూ భూబకాసురరెడ్డి మాతాతపేరు రాజాసురరెడ్డి మా తండ్రి వినరా రక్తాసురరెడ్డి నా నామధేయం రాష్ట్రాన మంత్రినై పాలించెవాడ కృత ్రేతా ద్వాపార యుగములో మమ్ము రాక్షసులన్నారు రయముతోడ కలియుగం ఆరంబమయ్యే సమయాన కాలకంఠని గూర్చి తపము చేసీ (ప్రజలను పీడించి ప్రాణాలు హరింయిచె హక్కు ఒక్కటిమ్మ నడిగినాము శంకరుడు దానికి వంకర మార్గంలో వరమొకటి గల్పించె వరుసతోడ భూమిని చెరబట్టి భూమ్మీద పేదల నిలువనీడివకుండ బాధించుమనెను అటుల భూబకాసుర వంశమందు నేను పుట్టిపెరిగితి రాష్ర్రాన మంత్రినైతి తోటి నా రాక్షసులు నేడు రౌడిలైరి కొందరేమొ రియలెస్టేటు రూపమైరీ......... దరువు నాడూ భూదేవిని చాపగ జుట్టిన వంశమురా ఫుజానాట్యమీందలి ఆ ఉరథీం

నేడూ భూమంతా చేతిలో పట్టగ దలచితిరా చూడ బహుసౌందర్యమున్నది సువర్ణ పంటలతో భూమి సిరియు సంపదలన్ని నా తర్వాతి తరముకు అందజేసెద 1నాడూ॥ రక్తాసురరెడ్ది-మాటలు ఒరేయ్‌ సేవకా నాయొక్క నమ్మిన భంటు యాద్దిరిగాన్ని రియలెస్టేట్‌ అధిపతి నాగరాజును తొందరగా బిలుచుక రావోయ్‌ సేవకుడు-మాటలు. మంచిది సారూ తమరి ఆజ్ఞానుసారమిరే వెల్తున్నాను. ఓ యాద్దిరిరన్నా యాడ తాగి పండుకున్నవో... జరజబ్టినరా... అయ్యగారు అగ్గిమీద గుగ్గిలమైతుండు. రౌడి యాదగిరి-రావటం-దరువ కిరాయి గూండాను నేనురా యొన్నా కిరాతకంబులు జేతురా పరమ భక్తుడను ప్రభువుల వారికి మరువకుండ వారి మాటదప్పని వాడ దొరవారు నమ్మిన భంటునూ ఎన్నో దుర్మార్గములు జేయుచుంటను నిరుపేదలందర్ని నిలువున పీడించి చెరసాల కంపింతుశెబ్బాష్‌ యనగను ॥కి॥ యాదగిరి నా నామమూ నేను దాదగిరి జేసెవాడను _ రాటు దేలినవాడ రంకు బొంకులలోన పెంకుటిల్లులేని పేదరౌడిగాన్ని _ 11 అయ్యగారికెదురు దిరిగితే వార్ని అణగదొక్కేసెద అక్కడే చెయ్యెత్తి మొక్కేద శ్రమ దెలియనోల్లకు-కష్టజీవులంటెకంట్ల నలుసు నాకు ॥కి॥ సేవకుడు-మాటలు యాద్దిరన్నా నిన్నుదొర యాజ్జేసిండు. తొందరగ రమ్మని సెప్పిందు రౌడి-మాటలు సరే పదరా శానాదినాలాయె పనిలేక నా చాకు చిలుంబట్టింది పుజానాఖ్యముందలి [0 జనపథం

పేవకుడు-మాటలు ఓ నాగరాజన్నా నడువ్‌ నడువ్‌ పెద్దదొర బిలుస్తున్నడు రియలర్‌ నాగరాజు రావటం దరువు

భూములు కొనుగోలు జేసేదరా భూరాబంధులు నా బలగంరా కారు చౌకగా పేదల భూములు కాజేసీ కొటీశుడనేతీ భూః పేదల భూములుగొంటనురా పెద్ద కంపెనీలకిస్తుంటనురా హద్దుమీరి యెవడన్న అడిగితే దేహశుద్ది జేయించెటివాడను భూ రాజకీయ నాయకులంటే నారక్తపోల్లకంటెక్కువరా గెలిసిన పార్టీఅండతోటి గెంటేసేద పేదల భూమిగుంజుకొని భూ! నాగరాజు నానామమురా విషనాగుకంటెనే దేంజరురా నాతో తగాద పడినవాళ్ళను నలిపివేతునా పలుకుబడితోటి భూ!

సేవకుడు-మాటలు అన్నా నాగరాజన్నా దొరగారు నిన్ను తొందరగా రమ్మండు

నాగరాజు-మాటలు సరేపదరా దొరగారు బిలిస్తే కాదంటనా (రౌడీ,నాగరాజు, సేవకుడు,కలిసి మంత్రిగారైన రక్తాసురరెడ్డి వద్దకు వస్తారు) రౌడి;-నమస్తేసార్‌, నీకాల్నోక్త పిలిసినపనేంటొ చెప్పండి నాగరాజు:-నమస్మారం సార్‌ యెందుకే రమ్మన్నారంట

రక్తాసురరెడ్డి-మాటలు

పనేంటని అడుగుతారేమోయ్‌ నన్ను మనం పదవిలోనికి రాకముందు పాదయాత్ర జేసినం యాదికుందా. నాగరాజు; -గదెట్ల మర్సిపోతంసార్‌ గప్పుదేగద తమరు పేదలకు పలువాగ్దానాలు జేసింది.పనులు పక్కకు బెట్టాంగాని మాటలు మరుస్తామా సార్‌ | ఫుజానాట్యరుంటలి ఆకు ఉనథం

రక్రాసుర: -నేననేది అదికాదోయ్‌ మనం పాదయాత్రజేసినపుడు అడుగుబెట్టిన అన్ని మండలాల్లోని అందమైన భూమి గురించి, అంతేగాదు రాష్టరాజధాని సుట్టు రంగారెడ్డి జిల్లాలో రమ్యమైన బెటర్‌ రింగురోడ్డు. రింగురోడ్డు చుట్టు రియలేస్టేట్‌, ఫ్యాబ్‌సిటి, పరిశ్రమలూ మన ప్లానేంటో ఇంకా అర్జంగాలేదా. సేవక్తుడు:-ఇంత తొందరగా ఈల్లకేమర్ధమైతది సార్‌, నేన్‌జెస్తాయినుంద్రి. గతంలో గడ్జిమేసినవాళ్ళను జూశాం. నకిలీ స్టాంపుపేపర్లు మింగినోల్లను జూశాం.పాస్‌పోర్టుదీసుకోని పక్కింటోని పెండ్లాన్ని పరాయిదేశాలకు పంపి లక్షలు మింగినోల్లను జూశాం.హవాళానుండి దివాళా కోరు నేతలందర్ని జూశాం. అవన్నీ ఒకటి అసలుది ఇంకొకటి అదే భూమి భూమిని మింగినోడే బుద్ధిమంతుడు. అంతే గద సార్‌. రక్షాసురం-శెహభాష్‌ । సేవక బుర్రఅంటే నీదేనోయ్‌ |; పంచభూతాల్లో (ప్రధానమైనది భూమి. ప్రజలకవసరమైన ప్రతీ వస్తువు భూమినుండే వస్తుంది. ప్రజల (ప్రాణవాయువు భూమి.భూమి లేకుంటె భుక్తిలేదు. ఈ భూమంతా మన చేతిలో మరియు మన బందువుల చేతిలో వున్నదనుకో భుక్తి కొరకు ఈ అమాయక భక్త జనమంతా మనసుట్టు భజనజేయాల్సిందేరా. రక్తాసురరెడి భూమిని వరగించుట దరువు చూడ సక్కంగున్నాదీ అన్నపూర్ణ ఆంధ్రదేశంలో భూమి తీరు తీరైన పేరు భూమి గైరాను బంజరు భూమి చెరువు శికెం భూమిలావుణిపట్టా భూమి సీలింగు చట్టం భూమి దేవుని మాన్యం భూమి 1 భళిరెభళి॥॥: మేలు మేలగు నవదాన్యాలు-పండించే రైతులు పచ్చన్ని పైరూలు పాడిని పెంచేటోల్లూ-ఫలములనిచ్చె చెట్లు నందన వనములు 1భళింభళి॥ రాల్లూరత్నాలూ ఖనిజాలూ వజంవైఢూర్యాలూ ముత్యాలూ పగడాలూ బంగారపు గనులు గ్యాసు నిక్షేపాలు-కలిగిన బలేవనరూలు 1భళజరెభలళి॥ రుజానాజ్యమీంటలి (3 జనీరథం

రకాసురండిమాటలు ఇంతటివిస్తారమైన వనరులు గల్ల విశాలమైన భూమిని అనుభవించని అధికారం మనకు వుండేమి లాభంరా. సేవకుదు-మాటలు అదిసరేకాని దొర మీ ఇష్టమున్నట్లు భూమినిలాక్కాని అనుభమిస్తే అడిగెవారే లేరంటారా రక్హాసురరెడ్డి సేవకుని వాదం దరువు రక్తా:-అడిగేదెన్వడురా వాన్నీ అణగదొక్కెదనురా అధికారం మా చేతిలొవున్నది అర్ధంగాలేదా సేవ:-ప్రజాస్వామ్యమండీ ప్రజలకు హక్కులు గలవండీ హక్కుల కొరకు సంఘం 'పేరున ఒక్కటౌతరండీ రక్తా:-ఎక్కడి సంఘంరా తెలివితొ భంగంజేసేదరా యెంగిలి మెతుకులు జల్లి జనాలను వేరు జేసెదనురా సేవ:-కమ్యూనిస్టు వాల్లూ జనాలను కలుపుకొస్తరండీ ఏది జేసినా యెనుక ముందు ఆలోచించండీ రక్తా:-ఆలోచించితిరా ఉపాయము అమలు జేసితినిరా చట్టం మార్చితి అసైన్స్‌ భూములు నస్వాహజేసెదరా 'సేవ:-సీలింగు పట్టాల్లో పేదలు గట్టిగ వున్నరుగా అనుకున్నంతా సులువుగాదు నీ అలోచన మానూ రక్తా:-కాస్తులొ వాల్లుం[డ్రూ కాని కాగితాలు లేవూ కలెక్టరూ ఆర్జీవోకు మేపి కబ్టా బట్టెదరా సేవ:-పాసుబుక్కులుంటే భూమిని తీసుకుంటవెట్లా కలలుగంటె నీ కార్యము జరుగదు కక్ష పెంచుకోకు రక్తా:-అరచేతిలో స్వర్గం వుందని ఆశలు బెంచెదరా పుజానాణ్యతుందలి ౮౮ ఉనరథం

అడ్జికి పొవుసేరు లెక్కన భూములు అమ్మిపించెదనురా సేవ:-అయ్యగారి మనసూ దెలియగ అసాధ్యమేనాకూ హైటెక్‌ మంత్రిని మించిన తీరుగ అగుపదుతున్నారూ రకాసురరెడి-మాటలు ఒరేయ్‌ తెలివి లేని వెధవ హైటెక్‌ మంత్రి అరిసిండు కరిసిండు “నేనలాగాదు" చెప్పనుగాని చేసి చూపిస్తాసరేగాని తొందరగా తూర్పు మండలం తహసీల్డార్‌ను వబిలుచుకొని రారా. సేవ:-మంచిది మహాప్రభో తమరి యాజ్ఞ, తహసీల్దారు రావటం దరువు మండలానికే తహసీల్దారును మంత్రి బంధువుడరా ఈ మండలంలొ అధికారులకూ నా మాటీవేదంరా కాదంటే గండంరా గల్లినుండియా డిల్లీ దాకా దండిగాను రెకమండు గలదురా 1మండలానకే॥ రెవెన్యు రికార్డు మార్చటంలో నే రికార్డుకెక్కితిరా భూతగాదలూ నిరుపేదల మధ్యన పుట్టించెద వినరా కోర్టుల చుట్టుదిప్పెదనురా బల్ల కిందచెయి చల్లగ వుంటెలొల్లి జేయక లొంగిపోయెటి మండలానికే॥ సేవకుడు-మాటలు అయ్యా తహసీల్దార్‌ సాబ్‌ మంత్రిగారు నిన్ను తొందరగా దీసుక రమ్మన్నడు ? తహసీల్దారమాటలు సరే పదసేవక (మం్రి వద్దకు వచ్చి) నమస్కారం సార్‌ మంత్రి:-ఆ నమస్కారం నమస్మారం మంతి కందార్థం ఏమయ తహసీల్దారూ ఎంతో పనిమీద నిన్ను రమ్మంటి నిటన్‌ పుజానాజ్యమీందలి జఇరథీం

(ద్ధగ వినుమిక దెల్పెద పెద్దపెద్ద కంపెనీల ॥దర్వు॥ పెట్టుబడిదార్లూ మన రాష్ల్రానికి వస్తామన్నారూ వేలకొలదెకరాల భూమి కంపెనీలకు ఇస్తనంటిని చిన్న కోర్కెను గాదనంటే చిన్నగా జూస్తారు మనలా ॥| పెట్టుబడిదారూ॥ తహసీలారు కందారగం మీరన్న మాట వింటిని కానీ నేనేమి జేయ వలవోోఎజెపుడీ రాజ్యాధినేత మీరూ రహస్యంగా వుంచుడేలా వయయ్‌డి 7 దర్వు॥ రక్తాసురవీరా మీ ఆదేశం పొటించలేనా పెద్దకంపెని -దొరలకూ ఏ భూములిస్తరా తెలియజేయు అట్టి భూములు గలిగినోల్లను నెట్టివేద్దాం డబ్బుజల్లి 11రక్తాసురవీరా॥ మంత్రికందారం అరవైడెబ్బెది యేండ్లకు ముందే మా దొరలు కొందరమ్మిరి భూముల్‌ ఆ భూమి గొన్న పేదల పేర్షనూ తొలగించవోయీ ॥దర్వు॥ తొందరగానీవూ మన బంధువులా పేర్లన్ని చేర్చూ పహాణి చౌపస్తాయందు పట్లదార్లం మేమేయంటు రాసి పెట్టురౌడియాదగిరి పేరగూడ కొంత భూమి తొందరగా నీవూ! తహసీలార్‌ కందారం కాస్తులొా మాత్రమె పేదలు కాగితాల్లో వారిపేరు కనబడకుండ చేసెద చూసుకోండి ఇక ఆర్టీవో కలెక్టరేటుకు ఆదేశాలిచ్చీ భూములు మొత్తం అనుభవించండీ భూమి నాదంటెవ్వడొచ్చిన ఏమి ఆధారంబు వుందని కేసులెన్నో బెట్టి జైలు, కూడు దినిపిద్దాము పేదల ॥ అదేశాలిచ్చే॥ రక్తాసురరెడ్డి-మాటలు శెహ భాష్‌ తహసీల్దార్‌ చాలా తెలివైనోడవు అందుకే తొందరగా నీకే ఆర్జీవోగా ఫుజానాణ్యమీంటలి (౪ ఉనరథం

ప్రమోషన్‌ ఇవ్వాలనుకుంటున్నా అయితే విను. రాజధాని మరియు రంగారెడ్డి జిల్లా శివార్లలో జెటర్‌ రింగురోడ్డు అలైన్‌మెంటు గీస్తున్నాం గదా.దానికి పేదరైతుల భూములు అడ్డమొస్తున్నాయి. గవర్నమెంటు ఆ భూములు దీసుకోవాలె గనుక భూములు వాదిలి పెట్టమని రైతులకు నోటీసులివ్వు. తహసీల్లార్‌ మంచిది సోర్‌! ఇదిగో నోటీసులు రాస్తున్నా! ఇందు మూలముగా సమస్త సన్నకారు రైతులకు తెలియజేయడ ఏమేమనగా బెటర్‌ రింగురోడ్డు అలైన్‌మెంటులో అడ్డంగా 'వున్నరైతులు భూములు స్పచ్భందంగా వాదిలి పెట్టాలి. ప్రభుత్వం ఇచ్చినంత పరిహారం తీసుకోవాలి. భాతరు జేయనివారు కరినంగా శిక్షింపబడు తరండహోయ్‌ (ఢేవకుని పంపుతాడు). నాగరాజు-దరువు

రియలెస్టేటూ నే జేస్తా రియల్‌గ కోటీశుడనౌతా

దొంగ మాటలూ జెప్పి రైతుల లొంగదీసుకొని భూములు గొనెద

పంట భూములే గొంటాను ఇంటి ప్లాట్లుగా జేస్తాను.

కూటికి గతిలేనోల్ల భూములూ నూటిలెక్క గొని కోటికమ్మెదను

పెద్దపెద్ద కంపెని వాల్లూ నాకు ప్రేమ గలిగిన బంధువులూ

ష్లాను వేసితీ ఫలించెనంటె బిల్‌గేటయినా చల్‌పో అంటను.

మాటలు అదిగో అక్కడెవడో అమాయకునిలా గనపడుతున్నాడు. ఇగనా పంట పండినట్లే పోయి కనుక్కుంటా (వెల్లాడు) బండి మల్లన్నయనె కూలి రావటం దర్వు

బండి మల్లన్న యందురు నాకు బండెదన్నీ బాధలూ

కండలను కరిగించీ కష్టం చేసి బతికే వాడనూ ॥బండి॥

చేతివృత్తులు సెదలు బట్టే చేతికే పని లేదుగా

రుజానాజ్యరుంటలి ఇసీ3థీం

పైస గలిగిన వానీ మిషను పనులు మొత్తం మేసెగా ॥ బండి! కూలి నాలీ బతుకు నాదీ చాలి చాలని మెతుకులూ నేతలెందరా మారిన నా రాతమారదు యెందుకో ॥ ఐండి! నాగరాజు పవేశిస్తూ మల్లన్సతోమాటలు నీ రాత మారదు “ముమ్మాటికి మారదు మల్లన్నా” ఎందుకంటే యెనుకటి మనిషోలె ఎద్దోలె కష్టంజేసుడేదప్ప ఇంకేమిదెలువదు నీకు, ఎందుకు పనికి రాని ఎకరం భూమి వుందిగద మల్లన్న నీకు. ఏమి జేసుకుంటవ్‌ దాన్ని .పదావు పెట్టి పదేండ్లయింది. ఎడ్లులేని వ్యవసాయం జేస్తే ఏమి మిగుల్తుంది నీకు.ష్లానొకటి చెప్తా విను. నాగరాజు మలన్న వాదం దరువు నాగ:-మల్లన్న నీ బతుకు మంచిగ వుండాలంటే నేడు-ఆ పాడు భూమి విదనాడు. మల్లన్న -బతుకుదెరువుకు భూముండాలని పెద్దలంత అన్నారూ-సాధించి పెట్టిరానాడు. నాగ:-చాలి చాలనీ భూమి వుంటె ఏ ఫలము గలుగునో చెప్పు-నీ ఆలోచనయే తప్పు మల్ల;- ఫలమివకున్నా పని బడ్డప్పుడు సెంటుకుంట గలిగుంటె సేటన్నవాడు అప్పిచ్చు నాగః- బతుకంతా నీకు అప్పుల బాదే ఎప్పుడు సుఖంగా వుంటవ్‌ ఎకరంతో ఏమీదింటవ్‌ మల్లన్న-నీవను మాట నిజమే కానీ పిల్లపెండ్లికున్నాదీ అపుడెట్లజేతును స్వామీ నాగు- ఎకరకు లక్షా ఇప్పిస్తను ఈ రేటురాదు ఇక ముందు నీ ఇంట్ల దరిద్రం బందు మల్లన్న ఇంటిదాన్ని ఒప్పించేదెట్లనా ఇరకాటంలో బడితి ఇబ్బంది ఇదే వుందంటి నాగ:- బంగరు నగలూ బలేదెస్తనని పచ్చనోట్లు జూయించు పట్నంలొ బంగ్ల గొంటనుము బంగారం బంగ్లాగొను కోంగ మిగిలిన డబ్బు వుంటె మిత్తీల కిచ్చి బతుకొచ్చు. పుజానాట్యముందలి ఆ ఉకపథం

మల్లన్నబలేగుంది మీరిచ్చిన సలహా బయాన ఇవ్వు సారూ+నిర్భయంగ అమ్మేదాను. మాటలు | నేనైతే కూలోన్ని రెక్కలు సల్లగుంటె ఏ రైతు పొలంలనైన పని జేసి బతుకుతా ఇదిగోసార్‌ ఈ కాగితాల్‌ జూస్మోని భయాన ఇవ్వు ఎల్లుండొచ్చి రిజిష్టర్‌ జేస్తా (ఇరువురు వెల్లిపోతారు) రంగన్నయనె రైతు-భార్వ బాలమణి-రావటం-దరువు రంగన్న్యరైతు రంగన్న నా పేరు రామిరెడ్డి గూడెంబు నా వూరూ వర్హిపండె తరిపొలము కలదు రెందెకరాలూ భార్య పిల్లలకంతా బతుకు దెరువే భూమి రైతు! బాల: బాలమణి నామమ్మా చాలా పేద సంసారమోయమ్మా నాప్రాణపతి నేను నమ్మి భూదేవిని దున్నుకుంటున్నామూ అన్నమోరామంటు బాలః కుప్పలోలె అప్పులన్నా అవి తీర్చలేక తిప్పలమ్మా కొడుకు సదువు ఫీజు బిడ్డ పెండ్లీ కరుసు తడిసీ మొపెడాయె తనువుకు సుఖమేది 1కుప్పలో॥ రంగ; సర్మారు సాయమన్నారూ మాకు కంటికైతె గానరాదూ పంట ఇంటికి రాంగ పలకదు ధర యెపుడు అమ్మిన మరునాడే ఆకాశమంటె ధర సర్మార్‌॥ ఎరువు పురుగు మందులాకు విత్తనాలు బోరు మోటర్లకు నిర్ణయించిన రేటు నే బెట్టి కొనుకొస్తి నాపంటకు రేటు నా చేతిలో లేదు ॥ఎరువు॥ బాల:-రామరాజ్యం సూడుమనిరీ రైతులాను రక్షించెద మనిరీ పెద్ద చేపలు చిన్న చేపలను దిన్నట్టు ఉన్నోల్ల కొరకు మా ఉసురు దీస్తున్నారు ॥రామ॥ రుజానాజ్యమందిలి ఆ జనపథం

రంగన్న-మాటలు బాయికాడ పొలం నాటు వెట్టాలె - ఒరాలు జెక్కి జంబుగొట్టాలె ఒక్కకూలి మనిషైతె బాగుండు - ఇయ్యాల రేపు ఎవ్వరు వంగి పనిజేయకుండయ్యిండ్రు - ఎవరొస్తరబ్బా. ॥' మల్లన్న మాటలు ఓ రంగన్న నాకున్న ఎకరం ఊడిపోయింది.పీడ బాసింది.నీ పొలంలో ఏదైనా పనుంటే చెప్పు. రంగన్న-మాటలు అయ్యో మల్లన్న పొలం అమ్మినవా? ఎంతపని జేసినవూ. ఇంతో అంతో వున్నకాడికమ్ముకుంటె ఇక ముందు మనకు బొందలకు గూడ సందు దొరుకదు. సరే ఏంజేస్తావు.నాపొలంలో ఒరంజెక్కే పనుంది వొస్తవా మరి. మల్లన్న సరే రంగన్న ఏ పనైనా సరే నాకు రాకనా? (ఇద్దరు వెల్లి పొలంలో పనిచేస్తుంటారు, సేవకుడు నోటీసులతో వస్తాడు) సేవ-ఇదిగో రంగన్నా నీకో నోటీసొచ్చింది రంగ:-(చదివి)సేవకాఈ నోటీసు నాకేనా ఇంకె వరికన్నా ఇవ్వుమన్నరా సేవ -అయ్యా నీలాంటి రైతులందరికి ఇవ్వమన్నారు. వాల్లుజెప్పినట్టు ఇస్తున్నా రంగ:-నా పొలంకంటె ముందన్న ఆరెడ్డి గారి కిచ్చినవా? 'సేవ:- అయ్యా ఆయన అధికార పార్టీ ఎం.ఎల్‌ ఎ గారంట.ఆయన భూమి బెటర్‌ రింగురోడ్డు అలైన్‌ మెంట్‌లో లేదంట. రంగ: -మరి నాపక్క పొలం రైతుకిచ్చినవా? సేవ:- ఆయన పచ్చ జెండా పార్టీలో పలుకుబడి గలిగిన నాయకుడంటా. పైగా పాత మినిష్టరంట. ఆయన భూమి గూడా బెటర్‌ రింగు రోడ్డు ఏరియలో లేదంట. పుజానాట్యరుందలి (౮్రూ ఉనవథీం

రంగః- అయితే పెద్దపెద్ద భూస్వాముల భూములన్ని భద్రంగున్నయన్నమాట ఈ సర్కారుకు మావంటి సిన్న సన్నకారు రైతు భూములే దొరికినయా నాప్రాణం బోయినా సరే ఈ భూమిని వదలను దమ్ముంటే ఎవన్నో ఈడికి రమ్మను. (నోటీసునుచించివేస్తాడు) నోటీసును చించిన సంగతి సేవకుడు తహసీల్దార్‌ గారికి చెప్పుగా మంత్రికి ఫోన్‌ చేస్తాడు)

తహసీల్దార్‌: - సార్‌ రింగురోడ్డు ఏరియాలో నున్న దళిత రైతులకు నోటీసులు బంపితే చించేసి ఎవన్నో ఈడికే రమ్మని అంటుండ్రు సార్‌.

మంత్రి;వఏమ్‌ తహసీల్దార్‌ నీకేమైనా 'బుద్ధివుందా?గా దరి[ద్రంనా కొడుకులకు భయపడవా, పొలీసోల్లను దీసుకపొయి భయపెట్టి డబ్బులాల్ల మొఖానగొట్టి

సంతకం జేయించుకొనిరా అంతే

తహసీల్‌:సరేసార్‌,(పోలీసుష్టేషన్‌కు ఫోన్‌చేస్తాడు) హలో ఎస్‌.ఐ గారా! నేనండి తహసీల్దార్‌ను మీరు వెంటనే కానిస్టేబుల్లను దీసుకోని గండి పేట వద్దకు రండి.

ఏస్‌.ఐ,కానిష్తేబులు,.రావటం దరువు

రక్షక భటులాము రాజ్యమేలెటోల్ల ప్రాణాలు రక్షించెటోల్లమురా

రక్తాలు గారంగ కొట్టుడె మాపని యమధూతలా మించినోల్లమురా

ఆలుమగలు జగడమాడిరంటే చాలు అక్కడ దర్శనమయ్యేమురా

ఇద్దరి తగాద పెద్దగ జేసి కేసు బెట్టి జైలు కంపేమురా

ధనము గల్లినోడు భూమి దోచుకుంటె చూసి చూడనట్టు వుంటామురా

లేనోడు యెవడన్న భూమి మీదికొస్తె' లాకపులో పెట్టి తంతామురా

ఎస్‌.ఐ: నమస్కారం తహసీల్దార్‌ సాబ్‌ పిలిసిన పనేంటో చెప్పండి ఎవడన్న గరీబోడు నక్రాల్‌ జేసిండా చెప్పండి. వాని చర్మమొలిచేస్తా.

వుజానాబ్యరుంటలి జనపథం

కానిస్టేబుల్‌ అటెమ్‌ టు మర్దర్‌ కేసు బుక్‌చేసి ఆర్నెల్ల దాకబెయిల్‌ రాకుండ జేస్తాంచెప్పండి. ఎవడన్న నీల్లుతుండా ఏంది. తహసీల్‌: కోకాపేటలో దళిత రైతులను భూమి మీటోనుంచి వెల్లగొట్టాలె. నోటీసులు బంపితే వాల్లు గడ్‌బడ్‌ జేస్తుంద్రు, ఆ భూములు సర్మారు స్వాధీనం చేయాలె. కానిస్టేబుల్‌: ఓస్‌గింతేనా,ఇంతచిన్నదానికి ఎస్‌.ఐ గారెందుకు సార్‌ నేనోక్కన్నిజాలనా సేవకుడు: అయ్యానీవొక్కడవెళ్తే నీలాఠీ గుంజుకొని లాగూడగొట్టి పంపుతరాల్లు కానిస్టేబుల్‌ ఏయ్‌ సేవకా ఎమన్నవ్‌ ఎస్‌.ఐ: ఏయ్‌ కానిస్టేబుల్‌ తొందరపడకు. వాడన్నది నిజమే ఇద్దరంపోదాంపద (వెళ్తారు) ఎస్‌.ఐ-దరువు ఎవ్వడురా రంగన్న ఇక్కడా ఎట్లుందిర ప్రాణం ఎమ్మార్వోకే ఎదురు జెప్పుటకు ఎక్కడిదిర ధైర్యం మార్యాదగ మేం జెప్పిన తీరుగ చేయాలే సంతకం లేదంటే మీ పక్కలిరుగ దన్నేసుడేర న్యాయం మాటలు ఒరేయ్‌ రంగన్నాా ఈ భూమి సర్మారుకు గావాలె మర్యాదగ వాళ్ళిచ్చిన కాడికి దీసుకొని సంతకంజెయ్యి. కాదంటె నీయిష్టం మా ఖాకి బట్టలోల్ల మార్యాదదెల్సుగా. _. రంగన్నమాటలు అయ్యా, నా ప్రాణంబోయినా సరే ఈ భూమిని వదలను సర్మారోల్లిచ్చే పరిహరమే మూలకు జాలదు.నేను సంతకం జేయను (పోలీసులు రైతును కిందపడేసి కొడ్డారు.రైతు ఆతని భార్యల బోదిబోమని మొత్తుకుంటారు. బలవంతంగా సంతకం జేయించుకొని వెళ్లారు) పుజానాణ్యమీంబలి (౮ ఉనింథం

_రంగన్న మాటలు భగవంతుడా నేనెట్ల బతకాలె నమ్ముకున్న భూతల్లి నాకు దూరమాయె ఐదేండ్ల కొకసారి అన్ని పార్టీలోల్లు నాదగ్గరికొచ్చి ఓటిమ్మంటరు. ఇప్పటి దాక వాల్లను నేనేమి పైసాఫలము అడగలేదు. అవకాశమొచ్చింది. ఆపదలోవున్నాను. నాభూమి నాకిప్పించుమని వేదుకుంట. రైతు, వివిధ పార్టీల నాయకులు (కాంగ్రెస్‌,టి.డి. పి,టి. ఆర్‌. ఎస్‌,బి, జే.పి) వాదం దర్వు రంగ: కాంగ్రేసు నాయక కలిగేయాపదవాకటే సారూ వినుమీనాడూ ఈ సర్మారూ నా భూమి గుంజుకున్నాదీ కాపాడూ మొక్కెదానూ కాంగైస్‌: అందరమూ అభివృద్ధిజెందాలెనా లేదా? అన్నా వినురంగన్నా అందూకె మనమంతా సహకరించాలె భూములిచ్చి మనసూమెచ్చి రంగ; తెలుగు దేశంనేత తెలుసుకో నా భాద చూడూ ఈ నాడూ ఉన్నరెండకరాలు వూడబీక్కుందీ సర్మారూ జలుమునేడూ టి.డి.పి; అధికారమూ మల్లీ మాకే వస్తుందీ అప్పుడూ రక్షించేమూ అందాక మావెంట జెందా బట్టుకోని నీవూ ముందూ నడువూ రంగు కారూ గుర్తు జెండ సారూ నాకష్టలూ మీరే తీర్చాలే నమ్ముకున్న నేలతల్లి నాకు దూరమాయే ఘెరమాయే టి.ఆర్‌. ఎస్‌:ఆంధ్రోల్లా నెలగొట్టి తెలంగాణా దెచ్చుకుందాం బాగుపడదాం అందాక నువు కొంత ఓపిక బట్టవలెనన్నా ఓ రంగన్నా రంగ: పువ్వు గుర్తు సారూ నువ్వయినా నామాట వినుమా అభయమిమ్మా నా భూమి గుంజుకోని బువ్వలేకుందాజేస్తుండ్రూ సర్కారోల్లూ బి.జె.పి; రాముని గుడిగడితే రాజ్యాన జనులంత సుఖమూ బొందుతారూ అందుకె హిందువులం అందరమూ ఏకంగుండాలే గుడి గట్టాలే ఫుజానాట్మరుంటలి జన$థం

రంగ: నాలుగు పార్టీలు నట్టేట నను ముంచబట్టె కొడుపుగొట్టె వీల్ల మాటనమ్మిన్నాల్లూ ఓటేసి పొరపాటు జేస్తే జరిగే శాస్త్రీ రంగన్న మాటలు చేతిలో నున్న భూమిబాయె చేద్దామంటె పనిలేదాయె ఇగ యెట్లా బతుకాలె పట్నంలో ఏదైనా పని జూసుకోవడమే మార్గం.బాలమణి బతుకుదెరువున్నవోటపోయి బతుకడం తప్పుగాదు. మూటమల్లె సర్జు పట్నంబోదాం. మల్లన్న మీరు పట్నంబోతె నాకు మాత్రం ఈ వూరిలో ఏముంది రంగన్నా! అడ్జికిపావుసేరు లెక్కన భూమి అమ్ముకుంటి. నేనమ్మిన భూమి ఇప్పుడు ఎకరానికి కోటి రూపాయిలంట. ఎకరానికి అక్ష అనంగానే ఎగిరిగంతేసిన అమ్మగా వచ్చినదాంటో సగం ఆడిబిడ్దల కిచ్చిన ఇపుడు పైసలుతో పనిలేదు. రంగన్న బాలమణి మల్లన్న దరువు రంగ: వూరు నాదిలీ పోవుచున్నా నేరమేమీ జేయకున్నా పల్లెనొదిలీ పట్టణంలో కాపురంబెటు జేయవలెనో బాల: కట్టె పిడుకలు దెచ్చుకోని కలోగంజో దాగెటోల్లం సాగుభూమిని సర్మారోల్లూ ఆక్రమించగ ఆగమైతిమి రంగ: తాత తండ్రూలిచ్చినట్టి తల్లి వంటీ భూమిబాయే తల్లడిల్లైను నాడుప్రాణం పోలీసోల్లూ తన్నినపుడు మల్లన్నుదైవమా నేనేమి సేతు దాపులేని వాడనైతే రక్తాసురునీ రాజ్యమందూ బతుకులేనీ వాడనైతీ (రంగన్న-మల్లన్న పట్నంలో ఒక అద్దె ఇంటిలో వుంటారు) రంగన్న-దరువ వలస వచ్చిన వాళ్ళమూ-పట్నంలోనా వసతి కరువైనోల్లమూ తల్లి పెళ్ళాం పిల్లలకు తలదాచుకొనుటకు నీడలేని 1వలసః॥। పుజానాఖ్యరుందలి ౪) ఉఇరథం

మూడు చక్రాలది బండి ఆటో రిక్షానండి అద్దెకు దెచ్చానండి దినమంత దిప్పితె నండి-ఘనమైన ఖర్చులండి పోలీసుచాలన్లండీ మా పొట్టగొట్టె నండీ-రౌడీల మామూల్లండి రాద్దాంత మెక్కువండీ మధ్య రాతిరి దాక ఆటో నడుపుకొని మల్లొచ్చెసరికి ఇంటి ఓనరు గేటు దీయక మంటలయ్య మండబట్టె 1వలస॥। కాళ్ళావేళ్ళాబతిమిలాడి కనికరము కలుగజేసి గడపల్లో అడుగుబెట్టి కాసేపు మాటలాడీ కాసింతదిందామంటె కండ్లూమండినట్టి కయ్యాల యజమాని కరెంటు బందుజేసే కాపురము చీకటి జేసె అద్దె డబ్బులు దీసుకోవా అట్ల యెందుకు జేస్తవంటె నీవు గాదు నీ యబ్బ ఇంకొగడోస్తదని బెదిరించబట్టై 1; వలస॥ రంగన్న-బాలమణి-కొడుకు కిరణ్‌కుమార్‌ వాదం దరువు కిరణ్‌:-నాన్న నాకీ రోజున ఐదెయిలు గావాలే ఐడెయిలు గావాలే కాలేజి ఫీజు గట్టాలే రంగః- యేమి సేతును కొడుక సేతిలో ఏమి లేవురా యేమిలేవురా ఎల్లుండిఇస్తనురా కిరణ్‌;- పరువుదీసే మాటలంటడు ప్రిన్సిపాల్‌ గారూ పిన్సిపాల్‌ గారూ అతని మాటబడలేనూ రంగః- ఇంటి ఓనర్‌ కద్దె డబ్బులు రెండు నెలలావీ-రెండు నెలలావీ రెండెయిలు ఇచ్చేస్తే కిరణ్‌: అయితెనే కాలేజికెల్లను డబ్బు లేదంటే-డబ్బు లేదంటే మానేసెదానంతే రంగ:- సదివినంత సాలుకొడుక కిరణ్‌కుమారా-కిరణ్‌కుమారా కూలి పనికి వెల్లుమురా కిరణ్‌: ఇంజనీరింగొదలి పెట్టి కూలికెల్టూనా -కూలికెల్టూనా చాల్‌ చాల్‌ పోనాన్న రంగ: అక్కపెండ్లికి వుందిరా నా ఒక్కని కష్టం ఒక్కని కష్టం సరిపోదు దురదృష్టం రుజానాట్యనుందలి ఉనపభీం

కిరణ్‌; రెండు జతలా బట్టలూ పెయింనిండగావాలే - పెయింనిండగావాలే దసరా పందుగకు దేవే రంగ: ఒక్క జత ఇప్పిస్తనంటిని ఓర్చుకో తండ్రీ తర్వాతదెస్తంటీ ' కిరణ్‌: ఏదిదెమ్మని అడిగినాగాని లేదనంటావే లేదనంటావే నేనెవరినడుగుదునే బాల: నాద ఇంటిలో సరుకులన్నీ నిండుకున్నాయి-నిండుకున్నాయీ మాపటి కొండవలెనేమీ రంగు సేతి బదులు దెచ్చి ఈ పుటెట్లనో గడపూ-ఎట్లనోగడుపూ రేపటికి జూదామూ బాల:- బియ్యమైతే సేతి బదులు దెచ్చివండెదనూ -దెచ్చి వండెదనూ మందెటి గ్యాసు లేదాయే రంగ: ఎండుపుల్లలు ఏరుకొచ్చి వంటజేయావే-వంటజేయావే నాతంట జూదవే బాల: కట్టెలపాయి అద్దె ఇంటిలొ కుదరదూనాదా-కుదరదూనాదాఓనరు ఓర్చుకుంటాడా, రంగ: ఇంత కష్టం జేసినా ఇంటద్దెకే బాయే-ఇంటద్దెకే బాయే ఇంకెట్ల బతకాలే రంగన్న మాటలు మల్లన్నా మనం ఈ పట్నంలో బతికేది మహా కష్టమనిపిస్తుంది. వూరిలో వున్న భూమి బాయె కాంగ్రెసోల్లకు కనికరం లేదాయె పార్టీలోల్లు పలుకరించరైరి పట్నంలో ఈ పరేషానాయె మల్లీ వూరికెళ్లేందుకు మనపొప్పదాయె ఎట్లజేయాలె ఈ రాజ్యంలో బతుకడం కంటె రైలు కిందబడిచావడం మేలు(అని పరుగెత్తుతుండగా అరుణ్‌కుమార్‌ అనే ప్రజా సంఘాలు నాయకుడు ప్రవేశిస్తూ) . దరువ ఆగుమా రంగన్న ప్రాణం దీసుకుంటావెందుకు అభయమిస్తుందెర జెండ పట్టినడువు ముందుకు దొంగ వేషాలేసి భూములు గుంజుకున్న కొడుకులన్‌ ఫుజానాబ్యమందిలి జనపథం

“సంఘటితమై ఎదుర్శొని సాధించుకుందము భూములన్‌ ప్రజాసంఘలండతో ఈ పాలకుల మెడలొంచుదాం ఉద్యమం చేపట్టి పేదల ఊపిరి నిలబెట్టుదాం =అరుణ్‌-మాటలు- రంగన్నా పంటదీసి ప్రజలకు పట్టెడన్నం బెట్టెటోడవు నీ శ్రమతో సమస్త వస్తువులు సృష్టించెటోడవు. ఆధైర్యపడి ఆత్మహత్య చేసుకోవడం తగదు ఎన్నికలప్పుడొచ్చి ఎన్నో ఆశలు బెట్టి వాటిని అమలుజేయక మాటదప్పిన పాలకులు చావాలెగాని మనమెందుకు జావాలె.ప్రజాబలంతో ఈ పాలకుల పాపాలను ఎదుర్కొందాం, అయిదేంద్రకోకసారి వచ్చె ఓటు అనే ఆయుధంతో ఈ దొంగలను జంపాలె.అందాక వూరూరదిరిగి

• ఉధ్యమాలు నడుపాలె నడువ్‌. నివాదాలు వర్టిల్లాలి ఎర్రజెండా... గద్దెదిగాలి పేదల భూములు లాక్కున్న ప్రభుత్వం. ఇవ్వాలి ఇంద్లులేని పేదలకు ఇళ్ళస్థలాలు..పంచాలి. దున్నె వానికి భూమి మంత్రి - రౌడీ - ప్రవేశం - మాటలు మంత్రి;-ఏందిరా యాదగిరి ఏవోకేకలు వినబడుతున్నాయ్‌ రౌడీ:- ఆ,ఏం లేదు దొర కమ్యూనిస్టోల్లు అలగా జనాన్ని వెంబదేసుకొని అల్లరి జేస్తుండ్రు అంతే మంత్రి:-అంటే వూరకనే అల్లరి జేస్తుండ్రంటవా ఏంది. రౌడీ:- _గరీబోల్లకు ఇండ్లులేవంట ఇల్ల స్థలాలు ఇవ్వాలనిలొల్లి జేస్తుండ్రు ఆ గుంపుల మా ఇంటీది గూడ జేరిందంట దొరానీ కాల్మొక్త. మంత్రి: -గట్లనా,మరినీకెట్ల నిదురొస్తుందిరా,నువు మన పార్టయితె నీ పెండ్లాంగా ఎర్ర జెండోల్లెంటదిరిగితె నీకు సిగ్గెతె లేదురా, రౌడీ:-దాని సంగతేందొ నేన్‌జూస్తగాని గంటసేపు నన్నాదిలిపెట్టు మంత్రి:-సరేరా ముందు నీ పెండ్లా నీ మాట వినేటట్లు జెస్కా-వెళ్ళు తొందరగా పుజానాట్యమీంటలి ఉఫీరథిం

రౌడీ: -వెల్తాగాని దొర,(తనలో తను గొణుక్కుంటూ గోల్లు గిల్లుకుంటాడు) మంత్రి:-ఏందిరా అనుమానం పక్షి పెండ్లాం అంటె భయమ్రైతున్నాదిరా మందుగావాల్నా ఏంది. రౌడీ:-అవును దౌరా,విఫ్‌ గొడితెగాని నాకు కిక్కివ్వదు. కిక్కించిందనుకో దాని ముక్కు చెవులుగోసి మూడు చెరువుల నీల్లు దాపిస్త. మంత్రి:-సరే ఇదిగో ఈ పూటకి ఓ వెయ్యి దీస్కో వెల్లు. సుజాత ప్రవేశం దర్వు సుందారాంగీ వినుమా సుజాతానోయమ్మా సుఖమింతైనా ఎపుడూ ఎరుగని దాననమ్మా రాజులు మారీ రాజ్యాలూ మారిన మన బతుకేమొ మారక పాయే వలసలు వెల్లుదాయే పలుచని బతుకూలాయే సరుకులు గొందామంటే ధరలే బెరిగిపాయే ॥సుందారాంగీ॥ కలిగిందేదో కడుపులొ దాచుక కంటీ నిండా కునుకును దీయగ జల్లెడ చిల్లూ తీరూ ఇల్లూ వున్నదమ్మా జానెడు ఇంటీ జాగ గొనలేని దీనురాల సుందారాంగీ॥ రౌడి-అతనిభార్య సుజాత-వాదన-దర్వు రౌడీ: ఏమిటీ పిల్లా సుజాతా ఏమి కూరొండినావే ఈ పూట మందుదాగొచ్చీన మటన్‌ చికన్‌ దేవే-మారు మాట్లాడితె పండ్లూడ గొట్టేద సుజా; సంపారమూ ద్యాస లేదూ నీకు సావన్న రాదేమిసేతూ వానొచ్చి ఇల్లంత కురిసే బురవయ్యింది పిల్లజెల్ల లేకున్న ఇల్లన్న బాగలేదు రౌడీ: పిల్లలేని ఫికరేలా-పిల్లజెల్లాలు వుంటె ఇల్లుగోలా ఇల్లూలేదంటు నీ లొల్లీందుజెయ్యు=ఇస్తుంది మాపార్టీ ఇందిరమ్మ పేరుతోటి రుజానాబ్యసుందలి /ళ్రసదర దష దర ధాలర్య్వా జఉసంథం “స లు ఖ/ తి శతదధికు సి. లజ

సుజా: నీకిస్తే నిండీ పోయేనా నిరుపేదలెందరో వుండ్రు చాలా ఆదర్శ గ్రామాల్లో అవినీతి అధికార్లు పెద్దపెద్దోల్లకు పేదలంటు ఇండ్లిచ్చె రౌడీ: నిరుపేదలా మరువలేదే నిన్న పేపర్లో జాడలేదానే నాలుగు లక్షాల మందీ లబ్బిబొంది - నవ్వకుంట ముర్చుకుంటు వున్న రంట దెల్చ్బుకొవె సుజా: పేపర్గొా జూసి మురువబోకు-పల్లెటూర్లకెల్తెదెలిసేను నీకూ పంచ పాండవులు మంచం కాల్లతీరు ముగ్గురంటు బల్మి రెండు వేల్లు జూపినట్టుంది. | రౌడీ: అర్ధంగానీ మాటలాడీ నాకు కోపం దెప్పించకె పోరీ నైటు జదువుకోని నాముందు హుషారు జూయించబోకె నీఆటంత గట్టిపెట్టు. సుజా: ఇండ్లూ మంజూరైన వాల్లూ సగం మందీ సేతులెతై సూడూ ఇందిరమ్మ ఇండ్లకు ఇచ్చేటి డబ్బులతో పునాది మట్టమైన పూర్తిగాలేదింద్లు రౌడీ: రాజీవు గృహకల్ప ఇండ్లూ మా రక్తాసురుండూ దెచ్చిండూ డబ్బుకొంత గడితె చాలూ డాబాయిల్లుడవలప్పుజేస్తుండు దారిద్ర కొంపలన్ని సుజా: రాజీవు గృహకల్ప ఇండ్లూ అవి సంక్రాంతీ బొమ్మరింద్లు అడ్డంబందామన్న పొడుగూ బందామన్నకాల్లు జాపు కోరాదు కంటీకి నిద్రరాదు రౌడీ: ఇచ్చిందె గొప్పగదపిల్లా ఇల్లు పెద్దగ లేదంట వేలా తిన్నింటి వాసాలులెక్కెడతవెందూకె తన్ని సంపుత నాకు తలదిరిగె నంటిజూడు సుజా;నకిలీ సిమెంటుతొగట్టీ-ఇంత నాణ్యత లేకుండజేసే కొత్తింటిలో వంట జూసీన గంటకె పై కప్పు నుంచి గోడ కిందదాక నెర్రెలిడిసె రౌడీ; జలయజ్ఞమ్లూ దెచ్చినాడూ జనులందరికి పనిజూపినాదూ ప్రాజెక్టులే గట్టి పంటల్ని బెంచుతుండు సాగుజేసుకోని బాగుపడుమన్నాడు. ఫుజానాఖ్యముందిలి (ఆ జనపథం

సుజా;తాగూ నీరేసరిగలేదూ సాగునీరేమిజేసుకోను మనకూ దళితుల గిరిజనుల దండించి భూములన్ని గుంజుకోని సర్మారు గంజీ కరువుజేసే రౌడీ: యెంతా హుషారైనవేమే నీ కిదంతా యెవ్వరు నేర్పినారే అవునంటె కాదంటవేమే ఆడదాన-కాంగిరేసు పార్టిపైన కసిబెంచుకున్న వేల సుజా:మనిషిని మనిషి దోచుకుంటె మానవత్వంబు గాదంటు జెప్పె లేనోల్ల పేరుజెప్పి ఉన్నోల్ల మేపేటి కుట్రలన్ని తెలియజెప్పె కూడగట్టి ఎ(ర్రజెండ రౌడీ: పేదోల్ల మీద .(పేమగాదే కమ్యూనిస్తోల్ల రాజకీయలే రాష్ట్రంలో పట్టణాల్లో రానున్న ఎన్నికల్లో రాజకీయలబ్టికొరకురాద్దాంతమే పిల్ల సుజా:పట్టణాల్లో ఓట్లుండవచ్చూ పల్లె జనం జెండ బట్టెందుకొచ్చూ ఇల్లూలేని ప్రతి పల్లె వాసు లంత - అందుకుండ్రు ఎర్రజెండ ఆపనెవరి తరముగాదు రౌడీ: కొంపలేక ఎవడు లేడూ కమ్యూనిస్ట్రోల్లై కంపూజేశారూ పచ్చిమోసం తోటి రెచ్చగొటి జనుల సర్మార్‌ మీదికి సైయంటు బంపుతుండ్రు నుజా:ఎం.వి.ఎం.ఎల్‌.ఎ కిండ్లులేవా బంజరాపొల్స్‌ బంగ్ల వారికేలా ఐ.ఏ.ఎస్‌,ఐ.పి. ఎస్‌అధికార్ల కిండ్లిచ్చి వూరిలొ వొక్క రూము ఉన్నోనికిస్తె తప్పా. రౌడీ-మాటలు ఇదిగో పోరీ యెంతజేసినా మాపార్టీని బదునాం జేస్తున్నవ్‌ కొంపదీసిగా కమ్యూనిస్టు పార్టీ నెంబరైనా ఏంది.ఇదిగో పోరీ నన్నేమైన అంటె బడతగాని నా పార్టీ నొక్క మాటన్నా నీపక్కలిరుగదంతా సుజా-మాటలు ఇదిగో మావా అవసరమైతే నిన్నాదులుకుంటాగాని గా యెగర్రజెండోల్లెంటనే వుంట పుజానాఖ్యరుంటలి లూ జఉనరథీం

రౌడీమాటలు ఒసేయ్‌ ఏమే హద్దు పద్దు లేకుండ మాట్లాడుతున్నావ్‌ నీ యవ్వ (కొడ్డాడు) (సుజాత కేకలు వేయగా రంగన్న మల్లన్న బాలమణి అరుణ్‌ వచ్చి రౌడీని కొడ్డారు) (రౌడి పడూతూలేస్తూ మంత్రి వద్దకు పరుగెత్తివస్తాడు) మంత్రి; ఏమైందిర యాదగిరి అట్లావురుకొస్తున్నావెందుకు రౌడీ: అయ్యానాపెండ్లాంగా ఎర్రజ్జెఓల్ల సంఘంలో జేరింది.రేపట్నుంచి ఇండ్లులేనోల్లందర్ని కూడగట్టి గవర్నమెంటు భూముల్లో జెండాలు పాతి ఆక్రమించుకుంటరంట నాక్కొసమొచ్చి ఒక దెబ్బగొట్టే సరికి సంఘపోల్లం తేకమై సావగొట్టిండ్రుదొరా మంత్రి:ఇగలాభం లేదురా యాదగిరి ఈ కమ్యూనిస్టోల్లను ఖతంజేయాల్సిందే లేకుంటే మనల నిద్రబోనియ్యరా. నువ్‌గా రౌడీ గ్యాంగునంతా జమజేయి నేను అధికారులను పోలీసోల్లను సిద్ధం జేస్తా గుడిపెల్లన్నీ కూలగొట్టాలె ఎక్కువ నీల్లినోన్ని తొక్కి సంపాలె.నాయకుల మీద కేసులు బెట్టి జైల్లబెట్టాలె.అప్పుడిగ భూపోరాటం ఎట్లజేస్తరో నేన్‌జూస్త (వెల్లిపోతారు) (నినాదాలుఅరుణ్‌ కుమార్‌ వస్తూ దరువు) తల్లిని అమ్మేస్తున్నరు తమ్ముడలేవేమిరో భూతల్లి లేకుంటే బువ్వలేదెచెల్లెలా తడాఖజూపెట్టుదాం తాడోపేడో తేల్చుదాం తల్లిని! చ-1. పంటల నిచ్చె భూమి పశువుల బతికించె భూమి రాల్లు రత్నాలో సగి ఇండ్లు మెడలిచ్చె భూమి 'ఖనిజాలిచ్చె. భూమి కట్టెలిచ్చె. భూమి వనమూలికలిచ్చె భూమి ధన సంపద లిచ్చె భూమి అన్నంపెట్టే తల్లి అన్నపూర్ణ పాయోరా కబ్దాదారుల నుండి కాపాడగరండిరో పుజానాజ్యలుంటలి ౮ జనవథీం

2. దేవుని మాన్యం భూములు మాయం చేస్తున్నరు చెరువు శకం భూములన్ని చేతిలో చిక్కించుకుందడ్రు పెదోళ్ళ భూములు పెద్దోలకి కట్టబెట్టరి చట్టాని చుట్టాలకు సవరించి పెట్టినారు అసైమెంట్‌ భూములను అమాంతంగమింగేరో రాజశేఖరుని మిత్రులు రౌడీలు రాబందులు

3. రింగు రోడ్డు రూటుమ్యూపు రింగు రింగు గా దిరిగె కలిగి నోళ్ళ భూములన్ని కరాబు కాకుండ మిగిలె దళిత జనం భూములన్ని ధబాయింజి గుంజుకున్నరు నష్టాపరిహరమంటే మా ఇష్టం చూస్తమనిరి మేకల గుంపుల కావలి తోడెలుంట్‌ ఎట్లరో రాజశేఖరుని మిత్రులు రౌడీలు రాబందులు

4 _రియలెస్టెట్‌ పేరుతోటి భయలెల్లిన వ్యాపారులు అన్నదాత రైతన్నకు ఆశల శిఖరం చూపి అడ్జికి పావుసెరు లెక్క అమ్మించిరి భూములన్ని కోట్లకు వ్యాపరులెదిగి రైతు నొట్ల మన్నుమిగిలె కరెంటు తీగలు తెగితె కాంతి మనకు రాదురో రైతు నిండమునిగిపోతె కూలికడుపు ఎండెరో

5. అమ్మ మనల కనిపెంచి అవసరాలు తీర్చినట్టు భూమాత జనులుతిని సరుకులని పుట్టించు కోట్లుకూడబెట్టుకుని కోరికగల్ల స్వార్ధపరులు పంట భూములన్నింటిని ఇంటిప్లాట్లే చేస్తున్నారు. నవదాన్యాలనె పంట నాశన మైపాయేరో

తిండి గింజ లెకరువైతిప్పలు భలువాయేరో

6. తనువులోన ఊపిరుంటే మనిషని పిలిచేరు జనం ఆ ఊపిరిపొయెనంటెపినుగని పిలుస్తారు

పుజానాబ్యరుంటలి లు ఉనీపథిం

పంచ భూతములలో భలె మంచిగుణం కలిగినది భూమెగదా భువ్వపెట్టి ప్రాణం కాపాడెది ప్రాణమస్సాంటి భూమిని పంచమని అడగరో పంచకుంటెదంచు తమని ప్రతిజ్ఞను చేయరో నూటినుబది సంఘాల మద్దతు మనకుందిరో కూటికి లెనోళ్ళం పోరాటము చెద్దాంరో.... గుడిసెల నిర్మాణం-మల్లన్న -దరువు కొట్టర కొట్టు కట్టెలు గొట్టు కట్టెలు గొట్టీ గుంతలు దీయర కట్టెలు గొట్టీ॥ కట్టెలు గొట్టీ గుంతులు దీయర గుంతలు దీసే గుంజలు పాతర గుంతలు! గుంతలు దీసి గుంజలు పాతర గుంజలు పాతీ గుడిసెలు వేయర 1గుంజలు॥ గుంజలు పాతీ గుడిసెలు వేయర గుడిసెలు వేసీ శుభ్రం జేయర 1గుడిపెలు! గుడిసెలు వేసే శుభ్రంజేయర శుభ్రం జేసీ దీపం బెట్టర శుభ్రం! శుభ్రంజేసే దీపం బెట్టర దీపం బెట్టీ వంటలు జేయర 1॥దీపం! నినాదాలు వర్దిల్లాలి ఎర్రజెండా, ఇవ్వాలి పేదలు ఆక్రమించుకున్న స్థలాలకు పట్టాలు, కావాలి దున్నేవానికే భూమి నశించాలి సర్కారు దౌర్జన్యం (మంత్రి-పోలీసు అధికార్లు-రౌడీలు వస్తారు) మంత్రి ఎస్‌.ఐ.తో-దరువు చూస్తవేంది ఎస్‌.ఐ నీ తడాఖేందొ చూపుమా చస్తిమంటు పేదలంత తలో దిక్కువురుకగా జె.సి.బి.లుదెచ్చి గుడిసెలన్ని గూల గొట్టుమా ఎదురు నిల్చినోల్లను ఎన్‌కౌంటరంటు గాల్చుమా (పోలీసులు గుడిసెలన్నీ కూల్చివేసి విరగబడి నవ్వకంట వెల్లిపోతారు) అరుణ్‌ కుమార్‌ మాటలు మహజనులారా గత ప్రభుత్వం ప్రజావ్యతిరేక చర్యలు చేపట్టి ప్రజలను కాల్చుక పుజానాజ్యతుంటలి జనపథం

తిన్నది. ఈనాటి మంత్రి ఆనాడు ప్రతిపక్షంలో వుండి పాదయాత్రలో ప్రజలకొరకే పని జేస్తానని పలువాగ్దానాలు జేసిండు అధికారంలోకి రాగానే వోమీలన్ని మరిసిందు. వామీలు నెలబెట్టుకొమ్మని ఆందోళన జేయగా కోనేరు రంగారావు కమిషనేసి రాష్టమంతాదిప్పండు ఆకమిషనే సర్వేజేసి ప్రతి కుటుంబానికి మూడెకరాల భూమి ఇవ్వొచ్చని తేల్చిచెప్పింది.పాలకులు ఇస్తమంటేనే ప్రజలు అడుగుతున్నారు. మాట దప్పిన ఈ మంత్రి అరవై గజాలు నేల అడిగితే అపరాధమంటున్నాదు. పట్టాలు ఇవ్వడం లేదు. గుడిసెలు కూల్చుతున్నారు.ఈ ప్రజావ్యతిరేక చర్యలకు నిరసనగా నూట తొంబైరైైదు ప్రజానంమాల దండు నిరాహరా దీక్షలు జేయాలని నిర్ణయించిందిరండి. నిరహాదీక్షలో -బాలమణి-దరువు

గుంటెడు జాగలో గట్టుకున్న మా గుడిసులన్ని కూల్చేసిరయా

సంటి పిల్లను దీసుకోని యెవరింటికి వెల్లీ పోదుమయా

కష్టపడీ కట్టెలు గొటుకొచ్చీకవరు గప్పి గుడిసేస్తినయా

అందమైన గుడిసేసె సరికి ఐదొందల కరుసూ ఆయెనయా

అలికి ముగ్గులే బెట్టి అందులో వంటజేసుకొనుచుంటినయా

ఖాకి బట్టలోల్ల కడుపుగాల నా కష్టమంత పాడుజేసిరయా

(నినిదాలతో వస్తూ-అరుణ్‌ కుమార్‌ పాట)

రాష్టమంతా రగులుకుంటుందో భూపొరాటం రండి రాస్తారోకో జేద్దామూ రస్తారోకో రైల్‌ రోకో రాష్ట్రమంతా బందుజేద్దాం.

రక్తాసురరెడ్డి దిమ్మదిరిగి రాజికి వచ్చేదాకా రాష్ట్రమంతా!

నినాదాలు

(ఎస్‌.ఐ పోలీసులతో ప్రవేశిస్తూ) ఒరేయ్‌ నా కొడకల్లార మర్యాదగ ఈ రోడ్డు పై నుంచి పక్కకు జరుగండి లేకుంటే మీ పూచ్చెలెగిరిపోతయ్‌రరేయ్‌. ఇదిగో జవాన్లు

పుజానాబ్యతుంటలి ళా జఇవథీం

మీరికృన్నే వుండండి.నేన్‌ పెద్ద సార్‌కు ఫోన్‌ జేసాస్త.

(ఎస్‌.ఐ.మంటతి గారితో ఫోనులో) మాటలు హలో సార్‌ మంత్రిగారా,ఎస్‌.ఐ.ని ఖమ్మం జిల్లా ముదిగొండ పొలీసుసేష్టన్‌ నుండి మాట్లాడుతున్న సార్‌ ఇక్కడ పరిస్థితి జాలా ప్రశాంతంగా వుంది సార్‌. ఇక్కడ రెండొందల మంది గూడ లేరు సార్‌ పరిస్థితి అదువులో వుంది సార్‌. సార్‌సార్‌ ఏమో తిడుతరేందిసార్‌,ఎప్పుడో కలెక్టరేట్‌ ముట్టడి చేయగ ఫెయిల్‌ అయ్యామని ఆకసి ఇప్పుడు దీర్చు కొమ్మంటె ఎట్ల సార్‌. సార్‌ సార్‌ మాదేముంది సార్‌, మీరెట్ల జెప్తె అట్లజేస్తం. ఏదేమైనా ఏసేయ్‌ మంటరా సార్‌. మంచిది సార్‌ ఓకే సార్‌. వయ్‌ కానిస్టేబుల్‌ ఆల్‌ ఆర్‌యూ అటెన్షన్‌, అండ్‌ టేక్‌ ద పోజీషన్‌ ఫైర్‌....(కాల్పులు జరిగి కొంత మంది చనిపోతారు).

శవాల దగర బాలమణి విలపించుట-దరువు అమరులార మీరూ గైకొనుడీ జోహార్లూ ఏ పాపమెరుగనోల్లూ అమరులారా... అన్యాయమైపోతిరా. పూటగడవని పేదరికమూలొ కుములుతూ జనమంతా గూడినేల అడిగితే పాలకులు (ప్రాణాలు పొట్టన బెట్టుకొనిర ....

॥అమరులార॥ తాత తండ్రుల నుండీ తరగనీ దారిద్యం-తలదాచుకుందామన్న నీడ లేక... తల్లడిల్లెన బతుకులూ రాజ్యమున భూరక్కసులు భూతల్లినీ చెరబట్టినందున నేటి కాలమునందు గుంటెడు నేల గొనలేని దీనులారా...... ॥అమరులార॥। నాన్న యేడని యంటే కొడుకుకేమని జెపుదు;పనికెల్లేనని జెపుదూన పసివానీకీ... పంద్లు దెస్తాడందునా ఏది జెప్పిన ఏడ్పు మానడు ఏమిసేయుదు ప్రాణనాదా చస్తనీ కడకొస్తనాదా వున్న దాంట్లో ఫలము లేదూ... |; అమరులారా॥ నీల్లూ అన్నముమానీ నిరహరదీక్షలో-ఎర్ర జెండను బడితీరీ అంతకు మించీ.. ఏమినేరము జేస్తిరీ పాలకుల నడిగేటి హక్కు ప్రజలకు రాజ్యాంగమిచ్చెను

ఫుజానాబ్యటంటలి ఉనవథం

ఇంటి స్థలమూ అడిగినందుకె కంట్లబెట్టీ కాల్చి చంపిరి... ॥అమరులారా॥ కార్యక్తర్హ-ఒరుయ్‌ రక్తపిశాచి,రక్తాసుర ఎంతమందిని చంపినా మా పోరాటం ఆగదురా ఒరేయ్‌ దరువ

రక్తాసురరెడ్డీ వినర రక్కసులే నీ కంటెమేలుర వామనుడింత నేల ఇమ్మంటే ప్రాణామే ఇచ్చె బలిచక్రవర్తి ముఖ్యమంత్రీ పదవి లేనప్పుడు ముద్దు ముద్దుగ మాట్లాడినపుడు నమ్మి ఓట్లేసి గెలిపించినోల్లనె నక్సలైటంటు దిడతావ కొడక నీ తాత తండ్రయాస్తి పంచి ఇమ్మని మేమడుగలేదూ పైసబెట్టి కొనలేని వాళ్ళం పంచునన్నాము ప్రభుత్వ భూమి గతంలోనా నీతీరు కొందరు నీల్లినట్టి నియంత లెందరా కాల గర్భంలొ గలిసిండ్రు కొడుక కాచుకో నీకు మూడింది కాలం లాఠీ దెబ్బలు పొలీసు కాల్పులు ఆపలేవుర మా ఉధ్యమాన్ని అరచేతిని అడ్డంగబెట్టి ఆపలేవుర ఆ సూర్యకాంతిని ఎందరో అమరవీరుల త్యాగం ఎర్రజెండకు పోరాడె బలం ఎ(ర్రజెండను ఆపగ నేడూ ఎవని తరమూ గాదుర చూడూ -8

"ఆలా రుజానాజ్యరుంటలి - జన5థం

అంటరానోల్ల కథ అగ్గుకధు ఈ కళారూపం కుల వివక్షత వున్నన్ని రోజులు ప్రదర్శించవచ్చు. మనం హైటెక్‌ యుగంలోకి అడుగుపెట్టినా, అంటరానితనం వెంటాడుతూనే వుంది. మనువాద సిద్ధాంతం మనసులోన నాటుకున్న అగ్రవరాణల వారు తోటి మనిషిని మనిషిగా చూడడంలేదు.కోతిని ఆంజనేయుని అవతారమని,కుక్కను మల్లన్న దేవుడని పూజిస్తాడు గాని దళాతులను మనుఘులగా చూడరు. అంటరాని వారుగా వుండటానికి గల మూలాన్ని గుర్తించక పోవడం అలాగే సరియైన పరిష్కార మార్దాన్ని చూపలేక పోవడం. దళితులతో పాటు ఈ నాడు బలహీన వర్షాల వారిని కూడా పెత్తందారులు అవమానాలకు గురిచేస్తు ప్రశించిన వారిని పతనాలు చేస్తున్నారు. కులవివక్షతకు వ్యతిరేకంగా దళితులు బి.సి వర్షాల వారిని కలుపుకొని పోరాటం చేయాలి. ముఖ్యంగా చాకిరి చేసి బతికే విధానం నుండి స్వతహాగ బతికే మార్గాన్ని వెదకాలి. అంటే భూమి అనేది కొంత వుంటే తన కాళ్ళపైతాను నిలబడి బాంచెన్‌ దొరా అనే బతుకు నుండి బంధ విముక్తుడౌతాడు. ఉత్పత్తి సాధనమైన భూమి లేకుండా కేవలం రిజర్వేషన్‌ పై ఆధారపడితే లాభం లేదు.దీనికి తోడు శాస్త్రీయ ఆలోచన పెంచుకోని ప్రవేశించే తత్వం అలవర్చుకోవాలనేది ఈ కళారూపంలో నున్న సారాంశం.

దేశంలో కుల వివక్షత వున్నంత కాలం ఈ కళారూపం ఇట్లాగే 'ప్రదర్శించుకోవచ్చు. కె.వి.పి.యస్‌ నేతృత్వంలో రాఘవులు గారి ఆధ్వర్యాన జరిగిన

సామాజిక వైతన్యపై యాత్ర 2007 ఏఫ్రిల్‌లో తయారైన కళారూపం ఇది. ఫుజానాబ్యలుందలి జనరథం

గంగా భవాని (ప్రారన

శరణు శరణూ గంగాభవానీ- మాయమ్మారావే

కరుణ జూడూ కన్న తల్లీవే

గంగనిన్నూ గొలిసేదామూ గండము లెడబాపుతల్లీ

దొంగలా దరిమేసి భక్త పుంగవుల గావారావే (శరణు) ధరణియందూ తెలుగూగడ్డా దాసులం నిను దలిచేదామూ

దారిద్ర్య రేఖలనూ మా దరికీ రానీయకమ్మా (శరణు)

వచనం కాళ్లల్లో గంగా వేళ్లల్లో గంగా గంగలేని చోటు మరిఎందులేదూ...ఓ శివునికి సిన్నభార్య గంగాభవాని ముందుగానే నీకు వందనంబంటీ.... ఆ సిన్న పెద్దల్లారా సిత్రమైన కథ సెప్పెద ఈపూట చెవులార వినుడీ..ఓ మనిషోలే మనసునా ఆలోచించురయ్యా మన్నించుడీ వాక్కు బల్మినందులకు...ఆ దరువు-2

ఏడుసముద్రాల గంగనడుమా-చూడసుందరమైన భూమిరన్నా

ఆయొక్క భూమండలంబులోనా-నూటికి పైగా రాజ్యాలురన్నా

భరతుడేలిన రాజ్యమదీ-భారత దేశమనుపేరుగల్లదీ

భహుబాషలుగల్ల భారతాన-తెలుగుగడ్డ ఆంధ్రావనిలో రాజధానిలో గోల్కోండఖిల్లా-ఆనుకొని రంగారెడ్డి జిల్లా రొంపల్లి పేరుగల్ల పల్లెరన్నా- ఆపల్లేదళితుల జాడరన్నా

వచనం

రామయ్య భార్య రమణి సీతమ్మ-సుతులు రాజ తేజ బిడ్డ సుజాత...ఓ ముగ్గురు పిల్లల్ని మురిపెంగజదివించ- తల్లిదండ్రి మనసులో తలచుకున్నారు...ఆ పలక బలమమిచ్చి పంతులు దగ్గరికి- పాఠాలు నేర్వంగ పంపినారన్నా...ఓ రుజానాట్యతుందలి లౌ

చదువుకోబోయిన చక్కనీ బాలలకు- సరియైన టీచరు దొరికిండురన్నా..ఆ ఉద్యోగమూ కొరకు ఊరిడిసి వచ్చిండు- దళిత టీచరైన సుందరంగారు... ఓ బదిలయ్యివచ్చిండు బడికి పంతులై- రొంపెల్లి గ్రామానికానాడు గనుక...ఆ అద్దె ఇంటికొరకు ఆఊళ్లో తిరగంగా- కులమేంటిదని కుచ్చికుచ్చి అడిగిండ్రు...ఓ దాచకుండా జెప్పె సుందరం మాస్టారు-దళజతకులము మాదిగోళ్లమనగా... ఆ ఈసడించుకుండ్ర హానకులంబంటు-ఇక్క నీకిల్లుదారకదన్నారు... ఓ ధైర్యంబు జెడనోడు సుందరం మాస్టారు-దళితవాడే నాకుదిక్కంటూవెళ్లే... ఆ దరువు-3: ఆపల్లె దళితుల జీవితాలూ-ఆధ్వానమై దిగజారినాయి కాళ్లకు బెప్పులు వేసుకుంటే -కాపులా కరణాల కళ్లుమండు మళల్లెలా బట్టలు తెల్లగుంటే -మనసంతా మస్పై మాడిపోవు దళితుల గుడిలోకి రానియ్యరూ-వారుదాజినా సొమ్మంతబోయినట్టు చకిరీ జేయించుకుంటరమ్మా-తర్వాత పెక్కున తంటరమ్మా మోకాళ్లకిందికి పంచెగడితే-మొనగాడివాయంటూ తిడుతరమ్మా

సైకిలెక్కీ ఊల్లే తిరుగుతుంటే-సలసలమని కడుపు కాగునమ్మా

రారాపోరా అంటూ మోగోళ్లను-అసేయ్‌ ఒసేయ్‌ అంటే ఆడోళ్లనూ

(ప్రేమగా తల్లిదండ్రి పెట్టుకున్న-పేరునే మార్చేసి పిలుతురమ్మా

ఆర్టీసీ బస్సులో కూర్చున్ననూ-ఆవూరి దొర వస్తే లేవలెనూ

దళితులూ రచ్చబండెక్కరాదు- పొరపాటున ఎక్కితే పొడుస్తారు

బంతి భోజనాల్లో రానియ్యరూ-బావిలో నీరు దోడుకోనియ్యరూ

చెరువు కుంటోల్లనా దిగరాదూఏ-బోరింగు నల్లాలు ముట్టరాదూ

జాతర్లు పండుగలయ్యేచోట-జనుకుతూ వణుకుతూ దళితన్నలు కొబ్బరీకాయలు గొట్టరాదూ-దూపధీపంబులూ బెట్టలేరూ

వుజానాట్యముంటలి €₹) ఉనవథం

పైసలిచ్చినా పాలుబోయరన్నా-పాడిబ(రైఎండి పోతదంటా

పెండ్లిచేసుకుని ఊరేగినా-కండ్రల్లకారమై మండురన్నా కాలమొడిసీ (ప్రాణమెల్లీ పోయినా -దళితపీనుగలంటూ దారియ్యరూ మాలమాదిగ ్రీల మానాలనూ-దొరలు దోచుకుని హక్కంటరూ ఎదిరిస్తే బెదిరించుడాయెనమ్మా-ఎముని బాధల మించి పాయెనమ్మా

వచనం: ఇంతసిన్నగున్న ఈ పల్లెలోనే ఇరవైరకాల కులహింసజూసి....ఓ మాస్టారు సుందరం మదిలో దలుసుకుంటు-మనపుషుల్లో మార్చు తెస్తానన్నాడు....ఆ చదువుకున్నోల్లకే సమస్యలున్నాయి -సదవని దళితులకు సకలబాధలంటూ... ఓ పగటిపూటబడిలో పారాలుజెప్పి దళితవాడలో నైటు బడినదుపుతుండూ... ఆ దరువు-4:; చాకలీ మంగలి మాలమాదిగోళ్ల గొల్లకుర్మగౌద్లపిల్లాలూ కుమ్మరీ కమ్మరీబాలాలూ దాసరీపూసలి దర్జీల జంగాల అవుసలి కరణాల పిల్లాలహాయిగాజదువుకుంటున్నారూ సుందరం మాస్టారు చుట్టుజేరంగా పాఠాలు బాగా జెబుతున్నాడూ పద్ధతులే నేర్పుతున్నాడూ తెలుగు హిందీ ఇంగ్లీషు లెక్కలూ సామాన్య సాంఘిక శాస్త్రాలూ చక్కంగా భోదించసాగేనూ మూడువాచకాలు ముద్దుగా భోదించి ఏడాది పరీక్ష బెట్టకుంటూ ఏడుదాక జదివించినాడూ పల్లెటూరి నుండి పట్టానికెళ్లే పెద్ద చదువుతోవచూపినాడూ పేదలకుతోడుగా నిలిసినాడూ మాటలు ఒకనాడు బడిలోన పాఠాలు జెప్పంగ (ప్రశ్చలడిగె సమయమొచ్చినాదీ...ఓ భుజంగరావు దొరకొడుకు బలేవంతును పద్యమొక్కటడిగె పంతులయ్య....ఆ మాస్టారు:- వయ్‌బాబూ బలవంతరావు బలవంతమైన సర్పం పద్యం చదువు బలవంతు: -బలవంతమైన... బలవంతమైన అని రెండుమూడుసార్లు పలికి వస్తలేదుసార్‌ అంటాడు వుజానాట్యతుందిలి €లు ఉనరథీం

మాస్టారు:-మరేమొస్తాదడి నీకు బలవంతు:-చిరంజీవిపాట వస్తాదిసార్‌ మాస్టారు:-షటప్‌ బుద్దిలేకపోతెసరి కూర్చో. బాబూ రాజా నీవాపద్యం చదువు రాజ-(పద్యం మొత్తం చదువుతాడు) మాస్టారు;-రాజా బలవంతురావు ముక్కుచెంపలు వాయించు రాజ:-(బలవంతురావు ముక్కు చెంపలు వాయిస్తాడు) వచనం అప్పుడు గనుక ఆదోర కొడుకు కోపంతో కొంపకెళ్లి మమ్మీడాడీ అంటూ...ఓ మమ్మిడాడీ జూడు మాదిగోడియ్యాల నాకు ముక్కుచెపంలేసినాడూ... ఆ మాస్టారు జెప్పంగ మాదిగోడు నన్ను మందిలో మర్యాద లేకుండా జేసే...ఓ సారునడుగకుంటే చదువుకోనూబోను వస్తవాలేదా లేకుంటే చస్తననగా... ఆ దరువు కొడుకూజెప్పంగ కోపం బెరిగింది-అగ్గెమందేనా దిగ్గున లేచేనా బుసగొట్టెపాముఓలే భుజంగరావు వచ్చి-సుందరు మాస్టారును చూసీ గద్దించె ఏమోయ్‌ మాస్టారు ఎట్టుంది నీకు-దోరోల్ల పిలగాడే దొరికిండానీకు నాతో బెటుకుంటే నలిగీ పోతావోయ్‌-మల్లీగనుక నాపిల్లోని తెరువాస్తే ఖతమూ జేసేను కాష్ట్రం పెట్టేను వచనం ఆఊరి దొరోడు సురసురమనుకుంటూ- మాస్తారును బెదిరించి మళ్లిపోయిండూ... ఓ ఇంటి వద్ద పెద్ద బంగ్ల కట్టదలచి పునాది నింపుటకు పనివాళ్లనుపిలిచే....ఆ ఎడ్ల బండిగొట్టె దచళితరామయ్యను పిలిపించి నిర్మాణ పనులప్పజెప్పే...ఓ ఇటుకరాయి ఇసుక కంకర బండలు-సామాగ్రి బండితో సప్లయిజేసే...ఆ (పనులు దీరినంగ ఒక దినమునందు.) రుజానాట్యమీంటలి జనపథం

దరువు-6 రారావోరి బండి రామా-రాయిగొట్టిన డబ్బులెన్నీ అడ్వాన్సు తీసుకున్నదెంత-బండికిరాయి బాకీ ఎంత రెక్కలా కష్టం జేసినావూ-లెక్కలూ సరిగ్గా చూసుకోవాలి రాసిపెట్టిన లెక్క జూసుకో-ఏసిపోరా ఏలిముద్దెరొక్కటి (అప్పుడు బండి రామయ్య వమంటున్నాడనగా) దరువు-7 దండీదొరలు వింటరా-దండంజేయూ చుంటిగా బంగ్లగట్టె పనిలోనా-బండికిరాయి లెక్కలూ నేనుగూడ రాసినా -ఈకాగితాన్ని జూడుమూ నీకు నాకూ లెక్కలో -తేడాచాలా ఉందిగా కష్టంజేసేనోల్లదీ-కలకల మంచిదిగాదయా నా తల్లీ పిల్లల సాక్షిగా-తక్కువజేసీ రాస్తిరీ (అప్పుడుగనుక దొరగారేమంటున్నారనగా) దరువు-8 ఏందిరా రామా ఎందుకీనీతి-ఎవ్వడు నేర్పిండి నీకు దుర్చిద్ది మాటదప్పని వాడవనుకుంటినీ-మమ్ములా మోసం జెయ్యజూస్తివీ నైటుపూట చదువుకుంటున్నవేమో-నాయకుడినంటూ మురుస్తున్నావు ఇల్లు అలకంగానే పండుగగాదు-ఒచ్చిరాని చదువు ఒరిగేదీ లేదు తల్లిపిల్లమీద ఒట్టుదిన్నావు-తప్పంత నామీద మోపుతున్నావు సరేనీవన్నట్టు నేనాప్పుకుంట -మల్లీనీతో పనిజేయిస్తై ఒట్టు మాల మాదిగోల్ల సంగేతేఇంత-మాసొమ్ము తినుకుంట మరిసేదరూ అంతా వచనం రామయ్య రాసిన లెక్క ప్రకారంగా పైసలన్నింటినీ రాబట్టుకుండూ...ఓ రుజానాట్యమందలి ఆకూ ఉఇనవటం

పంచాయతీ రాకుండా పైసముట్టినట్టు ఏలిముద్దెరేసి ఎల్లిపొమ్మనగా...ఆ బండిరామడంటూ రాస్తివేంది దొర-రామడుగాదు నాపేరు రామయ్య... ఓ ఏలిముద్దెరేసే ఎర్రివాడనుగాను-సంతకంజేసెదా సదువొచ్చునాకు....ఆ (అని సంతకం చేసి ఎల్లిపోయిండు) రామయ్య అక్కడినుండి వెల్లిపోగానే రాజుకుందిపగ దొారమనసునందూ... ఓ రామయ్య ఇంట్లనే రాజ్షేస్త కుంపటని ప్లానుమీద ప్లాను ఎయ్యసాగిండు... ఆ దరువు-9 రామయ్యతోడబుట్టినోడూ-రంగయ్యపేరుగ్గ తమ్ముడుండూ రంగయ్య దంపతుల గర్భమందు-ఒక్కడే కొడుకు వాని పేరు భీముడు పేరుకు తగినట్టి ఖీమబలుడు-వాడు పెరిగిపెద్దగాయే చూడరమ్మా రామయ్య కొకులు రాజ తేజ -రంగయ్య కొడుకు ఆ భీముడు కలిసి ముద్దుగ చదువుతున్నరమ్మా-కాపురాలూ బాగా సాగుతున్నాయీ కలిసున్న వీరి కాపురాన్ని జూసి-కరణం దొరగారి కంద్లు మండెనా అన్నదమ్ముల నడుమ భూమి ఉందీ-దున్నుకోనీ బతుకుతున్నరమ్మా గట్టు తగాదను దెచ్చినాడుదొర-అన్నదమ్ముల పేచీదెచ్చినాడూ గోటబొాయ్యేటి తాగాదనేమో-గొడ్డల్లదాకా తెచ్చుకుండ్రు కోపతాపాలు పెరిగిపోయినాయీ-కోర్టుకేసులూ పెట్టుకున్నరమ్మా రంగయ్యనూ దొరచేరదీసే-రాజీపడకుమంటూ జెప్పసాగే వచనం రామయ్యనూ దెబ్బతీయదలుచుకుని-రంగయ్యను చేరదీసె దొరగారూ...ఓ ఎన్ని డబ్బులైనా ఖర్చుబెడతాగాని వెనుకడుగూ వెయ్యకని జెప్పసాగిండూ...ఆ ఇటువంటి సమయాన రంగయ్య కౌడుకైనా భీమునికి బీమారి చుట్టుకుందీ...ఓ భూతవైద్యునికాడికి భీముని తోలుకునిపోంగ రోజుకింత రోగమెక్కువైపాయే...ఆ రోగమొక్కటుంటే మందొక్కటైపాయే మందిమాటలు పట్టుకుండూ రంగయ్య...ఓ ఫుజొనాట్యనుందలి ఉపపథీం

నీభూమికాజేయ్య భీమునికి చేతబడి జేసెనీయన్నంటూ చెప్పె దొరగారూ...ఆ దరువు-10 తంత్రాలూ మంత్రాలూ తాయెత్తులంటూ దొరమాటనమ్మిండు మూధనమ్మకాన్ని బెట్టుకున్నాడు తను మునిగీపోయినాడూ ఎద్దువంటి భీముడు ముద్దదినడాయే ఏడాది గిడిసెనా ఎండుపుల్ల తీరుగ ఎండిపోయినాడా తన గుండె ఆగిందా అన్న వదినెలుగిలిసి కన్న కొడుకును కసీదీర్చుకుండ్రంటూ కపట నాటకమాడె దొరగారీ మాట రంగయ్య విన్నాడు దాడిజెయ్యకపోతె దక్కదూనీకు నీ భాగం భూమంటూ అన్నదమ్ముల నడుమ అగ్గిరాజేసే ఆఊరి దొరగారూ వచనం కొడుకుజావంగానే కోపంబు బెరిగింది రంగయ్య తన యొక్క ఆస్తులను బిలిసీ...ఓ అన్న రామయ్య వదినె సీతమ్మల చావును కండ్లారజూడాలెనంటూ...ఆ దరువు-11

దొరగారి గుండాల దోడుకోని రంగయ్య-అర్ధమ్మ రాతిరీ నిద్దురా పొద్దూన కత్తులూ గొడ్డంద్లు గ్యాసునూనె పెట్రోలు-తీసుకుని వచ్చిండ్రు మోసకారి గూండాలు ఎండుగడ్డి దెచ్చీరి ఇంటిమీదికేసీరి- గ్యాసునూనె పోసీరి అగ్గిగీసీరి భగ్గుభగ్గు మంటిల్లు అగ్గిలోనజిక్కింది- లోపలున్న వారీకి తోచదాయె జరిగేది రామయ్య కొడుకులు రాజాతేజాలు- తలుపులే దన్వేసి తల్లిదండ్రి చెల్లితో బయటికే వొచ్చిండ్రు బతిమిలాడుతున్నారు-ఏమి నేరంమాది ఎందుకీ గోరంమని ఏదైనా మాటుంటే మాటాడుకుందమని-సెప్పినా మాటల్ని చెవినాబెట్టలేదు కన్న కొడుకుల్లిద్దరి కండ్లఎదురుంగానే -తల్లిదంద్రీకాళ్లు సేతులే కట్టేసి గొర్రగొర్రగుంజీరి గోసబెట్టసాగీరి-రచ్చబండదగ్గర రాయికేగట్టేసి తెల్లవారిందాక కీళ్లమీదగొట్టీరి- మందినీ జంపుటకుమంత్రాలుజేస్తారా

రుజానాబ్యముందలి ఠా ఇనవథీం

పొద్దటికి పెద్దలు వచ్చినంక జెప్తాము వచనం

తెల్లవారినంక ఊర్లపెద్దలంతా వచ్చిండ్రు తీర్పును జెప్పుతామంటూ...ఓ భూజంగరావు దొరబుద్ది జెప్పండంటూ వొచ్చినోళ్లంతా ఒక్కమాట బల్మిండ్రు...ఆ రామయ్య కొడుకులు రాజా తేజాలు సాటుంగ తప్పించుకునిపోయినారు....ఓ పోలీసుష్టేషనుకు పోయిండ్రు ఫిర్యాదు జెసింద్రు తల్లిదండ్రినిడిపించుమంటూ...ఆ

దరువు-12 " ఊరిజనమంతా బారులు తీరంగ-రచ్చబండకాడ రామయ్య సీతమ్మ మంత్రంరాదూ మాకూ ఏతంత్రంరాదంటూ-ఎంతవేడుకున్నా ఎవరికి దయరాదు భుజంగరావు దొర బుసగొట్టసాగినాడా-మీసం దువ్వేనా రోషంకక్కేనా సలసలకాగే నీటి కడవలు దెప్పించినాడూ-సల్లుకుంటూ చింతబరిగెలతో కొట్టుతున్నదమ్మో నాలుకగోసీ నోటి పండ్లను ఊడాగొట్టితే-పాటిదప్పిపోయి పారవు మంత్రాలంటుడో నోటిలోనా మలమూత్రంపు పోసికొట్టీతే-చేసిన తప్పుకూ ఇదె శిక్షంటూ కానియమంటు కావలోల్లకు ఆర్జరేసినాడూ- అంతలోనే కానిస్టేబుళ్లు రానేవచ్చిఅప్పుడూ

వచనం ఏమండి దొరగారు ఇటువంటి పనిజేసే హక్కుమీకులేదంటు జెప్పింద్రూ.. ఓ చట్టాన్ని చేతిలోకి తీసుకోవడమంటే తప్పిదం చేసినవాల్లవుతారంటూ.... ఆ పోలీసోల్లు తగిన సమయానికొచ్చి ప్రాణాలు పోకుంట కాపాడినారూ...ఓ దేవుని దయతోటి గండం గట్టిక్కి బతికి బయటబడ్డమంటూ రామయ్య....ఆ రామయ్య రంగయ్య కుటుంబాలమధ్య రాజీప్రయత్నాలు జేసినారన్నా...ఓ హారతీముట్టించి హనుమాండ్ల గుడిలోన కొబ్బరికాయ ఒకటి గొట్టిరమ్మంటూ... ఆ కొడుకులూ ఇద్దర్ని కోర్మెతోటి పంపగా పూజజేయగా రాజతేజాలు పోయిరీ...ఓ బయటికెళ్లీరాంగ ఆఊరి (బ్రాహ్మడు బయలుదేరబట్టే గుడిపూజకంటూ...ఆ

పుజానాబ్యరుంటలి జనపథం

దరువు-18 (బ్రాహ్మణ్నిరా నేను బ్రాహ్మణ్నిరా పరభ్రావ్మామెరిగిన పరమానందాన్నిరా సమ్మతితో మంచి నిమ్మకాయలతొక్కు కమ్మని నెయ్యితో కలయ భుజించేటి (బ్రాహ్మ) మాటలు స్నానమాచరించి సంధ్యావందనం జేసి ఆంజనేయ స్వామి దర్శనానికెళ్ళామంటే, పొద్దున్నే ఈ మాదిగ కొడుకులు గుడిలోకొచ్చింద్రేంది. రామరామ కృష్ణ కృష్ణ ఎంత ఘోరం ఎంతఘోరం ఆంజనేయస్వామికి ఆపచారమైపాయే (బాహ్మణ-రాజకేజల-సంవాదం అ (బ్రా:-హరెరామకృష్ణహరే ఈదినమందు ఎంతఘోరం జరిగెరో పరమ చండాలురు పొపాత్ములైనట్టి మాదిగోల్లు గుడిని తాకంగ మైలాయే రాజు:-మాలమాదిగ దాకితే దేవుని గుడి మైలెట్లబడిపోతదీ . మైలఅంటవేల మాదిగనిచ్చిన ఆతు చెప్పులే నీకు తోడూగున్నయి సూడూ (బ్రాః-ఇడిసీ పారేస్తున్నరా తోలూచెప్పులు ఈక్షణమునుందేనురా బాటాకంపెనీ బూటు బాగాఉన్నది చూడూ అవసరమేలేదు మాఅయ్యాగార్లకు నీవు రాజు:-నాకులం శ్రమలేనిదే నీపంట పొలమెట్ల పారేనుగా తోలు సాపుజేసితొండం గొట్టిస్తేనే బావిలున్న నీళ్లు బయటికొచ్చేగదా (బ్రా-మోటారు పంపుదెస్తీ ఈనాడు మోటాతో పనిలేదురా మోటగొట్టలేక మొత్తుక సచ్చేరు గంటలో నాపంట పొలమూ నీరు నిండే రాజు:-నీటిలోదాగుంటిగా నీయొక్క మోటారు నడిపిస్తిగా ఫుట్‌బాలు వాచర్లు నేనె పెట్టించాను నేను లేకుండా నీవ్యవసాయమేడుంది (బ్రాహ్మ: -సెరువూ నీరు బెడతరా నాయొక్క సేద్యాన్ని నడిపిస్తరా మోట మోటారు పంపు లేకుండ పంటొచ్చు నీతోటి పనియేలా నీల్గబోకురావారీ రాజు: -కమ్మరన్న కొలిమిలో తోలు తిత్తిగాలి ఊదీనప్పుడూ కొడవండ్లు గొడ్డంధ్లు కర్రుకత్తులు జేస్తే వాడుకుంటలేవా వ్యవసాయమందున రుజానాట్యమీంటలి జఉనరథం

బ్రాః- వ్యవసాయ అవసరమూ ఈనాడు లేకుండా బతికేదరా అమెరికా నుండి మాకన్నీ ధాన్యాలొచ్చు పంతమాడకురామా పంతుల్లతోటి నువ్వు రాజు:- క్షౌరం జేసేటప్పుడూ మంగలన్న కత్తీ వాడీప్పుడూ తొలుబెల్టుమీద రాసిపదునూ బెట్టి నీ కున్న గడ్డాన్ని గీసి శుభ్రంజేసే ('బ్రాః- పట్నంలో ఫ్యాక్టరీలో తయారైన పనిముట్టు కొనుకొస్తరా పరమ చండాలుడా పనియేమి నీతోటి ఆచార్యులం అద్దుదొలుగు అపశకునంబు రాజు:- అపశకునమని అంటివీ నీఇంట్ల శుభవకునమందుంటిగాసన్నాయి మేళతాళాలు తోలుడప్పు పెండ్లి కార్యమునందు ముందుండి వాయించి (బ్రాః-తోలు డోలుడప్పులూ ఇంకెన్నడూ గాలిదగలా నీయరా బ్యాండు మేళందెచ్చి పెండ్లీలు జరిపిస్తా బ్రాహ్మణులందలుచుకుంటే బతుకవురోరి రాజు; -బ్యాండూమోగించేటోళ్లే బడుగు వర్గం వారే బహుజనులందరూ పిండాకూటీికి నీకు కుండాజేసినప్పుడు మట్టిదెచ్చినోడు మాయన్న మాలోడు మాటలు ఏయే బ్రాహ్మణా పుట్టిన్నుండీ సచ్చిందాక నీవు వాదే సమస్త వస్తువులూ మాదళితుల (శ్రమతో పుట్టినవే నీదమ్ముంటే మమ్ములను గాదురా అంటరాని వారుగా జేసేది మాశ్రమతో తయారైన వస్తువులను బహిష్కరించి బుతుకుచూద్దాం (అని వెంటబడి తరుముతాడు) -అపుడు బ్రాహ్మణుడు ఊరిలోనున్న దొరద్గరికి ఏవిధంగా పోతున్నాడు ఏమిటీ దొరగారు ఎక్కువ తక్కువ లేదు మాలమాదిగోల్ల మదమెక్కువాయే...ఓ ఎన్నడే రానిది గుడిలోని కొచ్చిండ్రు ఆంజనేయస్వామికపచారమాయే...ఆ తగదు బిడ్డామీకు తప్పనిసెప్పంగ తరుముకొచ్చినారు ఇందాకనన్ను...ఓ దేవునికి పాలాభిషేకంబు జెయ్యాలే ఊరినుండి వారిని వెళ్లగొట్టాలె... ఆ దరువు-15 లేకుంటే మన ఊరికి మంచిదీగాదూ మాఊరి దొరగారూ రుజానాఖ్యమీంటలి - జనపథం

సిన్నాపెద్దా తేడాలేకుంటే ఎట్లా ఈ జగమూనడుసెట్ల మొక్కగా ఉండంగా మొదలూ బీకేసి ఈచెదలూ దీసేస్తే తర్వాత వఏతంటా రాదూ దొరగారూ వో భుజంగరావూ వచనం

బాపనయ్య జెప్పినటువంటి మాటలూ బలిసిన దొరకేమో నాటుకున్నాయీ..ఓ పంతులూగారు నాప్రతాపమూ జూడు చెప్పడం గాదు నేచేసి చూపిస్తా...ఆ ఊరి నుండి వాన్ని వెళ్లగొట్టకుంటే భూమ్మీద లేకుందా జేస్తేనే మేలు....ఓ ష్లాను వేసినగాని పాసేనో లేదో రామయ్య తమ్మునితో నడిపింతుకథను.... ఆ -అని ఒగనాడు రంగయ్యను పిలిపించుకుని వమంటున్నాడనగా

దరువు-16 రామయ్య రంగయ్య నీతోవాగమాట సెప్పెదీపూట-నీకునీయన్నకూఏనాటికైనా షాత్తుకుదరదు నీపాలు భూమి పదిలక్షలకు అమ్మిస్త నేను-ఆడబ్బులతోటి పట్నంలో బంగ్లా ఇప్పిస్తచూడూ అద్దెకిస్తే నీకు ఆదాయమొచ్చు వాయిగుండోచ్చు-కష్టపడకుండానే ఇష్టమయ్యిందీ అనుభవించొచ్చు

వచనం దొరగారుజెప్పింది బాగున్నవంటూ రంగయ్య తన భూమి అమ్ముకున్నాదూ...ఓ రామయ్య భూమిని కాజేయదొరగారు ఇంటికి పిలిపించి తీయగా బలికే...ఆ తమ్ముడూ రంగయ్య తన భూమి అమ్మేసి పట్నంలో బంగ్లాను గొంటుండు చూడూ...ఓ జరిగినదానికి చింతసేయవలదు భూమి అమ్ముకుంటే బాగుంటవనగా....ఆ

దరువు-17 దండమయ్యా దొర నీకు-మాదరికి నీవు రావలదూ ఉన్నదే రెండెకరాలూ-దాన్ని అమ్ముకుంటే బతుకలేనూ

వుజానాణ్యరుందలి ఉనీపథీం

"సెంటు భూమంటూ లీకుండా-మేమేంజేసుక బతకాలి మేమూ కొడుకులూ ఇద్దరున్నారు-వాల్లు పంచుకుంటే ఎంత రాదూ తమ్మునికి యెడబాపినావూ-ముందుగలిసేటి నమ్మకం లేదూ చేసినా మేలు జాలయ్యా-మాచెంతకు రాబోకుమయ్యా

• వచనం

తమ్ముని భాగమూ నేను గొంటిగనుక మాట వరుసకు అడుగుతున్నాను నేను...ఓ రెండు వైపుల రోడ్దు అవసరమున్నదీ నాపొలంబుకు దారిఇమ్మనగా....ఆ కుదరదు దొరగారు నీపొలంబుకు దారి అటువైపునుందిగది అడుగుటయేలా...ఓ ఊరిలో యెవ్వరూ దొరుకతలేదానీకు నాతోటి తగువేలజేస్తావుయనగా... ఆ

-మర్దర్‌జేయడమే మంచిదనుకున్నడు దొర కిరాయి గూండాలనుపంపించినాడూ..

ఆ దరువు-18 దొరగారి గూండాలు దౌడుదీసుకుంటూ-రామయ్య ఇంటికేమో రానేవొచ్చిరా వంటింట్లో ఉన్నట్టి తల్లీబిద్దలా-వంటి మీది బట్టలూ వాలిచీవేసేరా వొకనీ తర్వాత వొకడు వరుసబెట్టుకుంటూ-తల్లీబిడ్డల ఒల్లు తనివిదీరంగా అనుభవించిరయ్యే ఆసమయమందునా-లబోదిబో మొత్తుకున్నా లాభం లేదాయే సింహాల చేతుల్లో సిట్టెలుకాలోలే-తల్లీకూతుల్లు జిక్కి తల్లడిల్లినారా ఇరుగూ పొరుగోల్లంతా ఇండ్లకు తాళాలు-ఏసుకుని పారిపోయిరి భయంతోటివాల్లు వచనం

ఇరుగు పొరుగోల్లంతో ఇంట్ల గొడవదెలిసి రాజతేజాలు వచ్చి రౌడీలనుగాంచీ...ఓ మనసు బొందలేక మానవ మృగాలతో చావోరేవో దేల్చుకుందామన్నారు... ఆ

-అప్పుడు గూండాలు ఏమంటున్నారనగా..

దరువు-19 రాజా తేజా రండిరా కొడకా-అన్నదమ్ములు మీరు ఇద్దరూ కలిసి మీతల్లీచెల్లీ శీలాన్ని దోచి-బట్టలూ లేకుండ బజార్లోదిరిగీ వుజానాట్యముందలి జనం

నోరుమూసుకుని గూసోండికొడకా-లేకుంటే పాణాలు లేచిపోతాయి రౌడీలు జెప్పిన మాటలూ విన్న-రాజా తేజాలు రగిలిపోయిండ్రు -* పుట్టేది ఒకసారే సచ్చేది ఒకసారే-అన్నారు బాలూరు తన్నారు రౌడీల రామలక్ష్మణులయ్యి రణంజేసిండ్రు-రౌడీల చేతిలోచిక్కిపోయిండ్రు వచనం

రాజాతేజాల బట్టి రెక్కలిరిసి కట్టి వారి తల్లీచెల్లీ బట్టలిడిపించి...ఓ పెడబొబ్బలు పెడుతుంటే బజార్లవెంబడి చిత్రహింసలు బెట్టితిప్పినారన్న. ఆ దళితులూ రామయ్య తన పొలం నుండి ఇంటికొచ్చేసరికి ఈఘోరమాయే..ఓ తనువు దాచుకోంగ తలగుడ్డ వారిపై విసిరేసి రామయ్య వీరుడై నిలిచే...ఆ ఆలస్యమూ జేస్తే మొదటికే మొసమని అనుకోని రౌడీలు ఆయుదాలు దీసి...ఓ కండ్లల్లో కడుపులో కాళ్లల చేతుల్లో కస్సుకస్సున పొడిచి కసిదీసుకోంగ...ఆ ఐదుగురు తనువులు హావాకారాలతో తల్లడిల్లీనేల ఎరుపెక్కినాదీ...ఓ ఐదుగురు సచ్చిండ్రు వచ్చినపనిదీరే అనుకుంటూ రౌడీలు వెల్లిపోంగ...ఆ సచ్చినోనితీరు నేలమీద ఒరిగి తెలివిపరుడు సిన్నకొడుకు తేజా...ఓ తనువెల్ల గాయమై రక్తాలుగారంగ రక్షించమంటూ పోలీసులకు జెప్పే

దరువు-20 అయినాగానిగూడరా- ఆపోలీసోల్లు రారుగా బలిసిన పెత్తందార్లతో- కలిసి తిరుగుతున్నరా నట్టనడుమ ఊరిలో -నాలుగు పీనుగలున్నయా పంచనామా జెయ్యరూ-పాతీ పెట్టరెవ్వరూ బొందదొవ్వేటందుకు- ముందుకెవ్వడూ రాడురా రామయ్య బుట్టాలకు- ఈ రాక్షాతత్వం తెలిసెనా మానవత్వం గలిగిన- మనుషులంతా వచ్చిరా సంపిన వెదవ కొడుకులూ-సంతోషంగా ఉన్నరా

ఫుజానాట్యముంటలి జనథం

వచనం సుట్టు పక్కల నుండి సూడవచ్చిన జనం చురకత్తల ,తీరు దూసుకొనిపోయీ.....ఓ పోలీసు అధికార్ల పొలిబడుతమంటు .దుండగుల నరెస్టు డేయ రేందనగా.....ఆ బహా జనుల ఒత్తిడి బాగవుందని సెప్పి డి.జి.పి, ఎస్‌.పి.లు దిగి వచ్చినారూ......ఓ పంచనామా జరిపి శవాల పాలేనా. దోషులను అరెస్టు జేస్తమన్నారు......ఆ -అప్పడు దళితులంతా ఏ విధంగా ఏడుస్తున్నారనగా దరువు 21 దళిత కులమా యెవరుజేయని తప్పునీవూ జేస్తివా ఈఘోరమెందుకు జరుగుచున్నది. అ(గ్రకులజుల అహంకారము నిన్ను బలిగొన్న చున్నావా దళిత కులమా॥ -ఈ విధంగా వల వల మంటు వలపోసె సమయాన- వచనం తల్లి తండ్రి చెల్లి అన్నను గోల్పోయి ఒంటరైన తేజనోదార్చిపోనూ.....ఓ.......... సుందరం మాస్టారు సూద్దమని రాగానె-జనమంత అతని సుట్టు జేరిందడ్రు....ఆ..... దళిత జాతి మీద దాడులకు మూలంబు పరిషారంబున జెప్పుమనియడుగా......ఓ& అడిగిన వారికి అర్దమయ్యెతీరు సుందరం మాస్టారు జెప్ప సాగిండూ......ఆ......... మాటలు నాయనలారా ఈనాటి దళితులందరం ఏరకంగా బాధలు పడుతున్నామో మనదేశానికి రాజ్యంగం రాసిపెట్టిన మహాశయుడు అంబేద్మరకే ఈ బాధలు దప్పలేదు. ఆయన సేవానుభవ పోరాటం మనం తెలుసుకోవాలి. దరువు 22 దళితుల దైవంబు అంబేద్మరవతారం. దండిపబడుతున్న దళితులను జుసిండు తనుబడ్డ కష్టాలూ నెమరెసుకున్నాడు ॥ బయటి దేశాలన్ని బాగా దిరిగొచ్చిండు ఉన్నతమైనట్టీ సదువులు సదివిండు ఊడిగం జేసేటీ బతుకులోద్దన్నాడ్డూ 1 పుజానాట్యరుంటలి ఉవి5థిం

రాజ్యాంగమూరాసీ దేశానికిచ్చిండు. హక్కులుకొన్నింటిని దళితులకిచ్చిండు అనుభవించండంటూ అన్నమే బెట్టిండూ ॥ " హక్కులను తొక్కేసే శక్తులున్నాయంటూ. అడిగె బిచ్చంగాదూ హక్కునాసొత్తంటు పోరాడి సాధించే పొందాలి ఫలమండు ॥ నాలుగు వర్దాలా సిద్ధాంత మొద్దండు-మనుధర్మ శాస్త్రాన్నీ మంటళల్లా దోసిండు మనిషిని మనిషాలే జూడుమని సెప్పిండూ ॥ . తెలియ కుండనేను హిందువుగ బుట్టితి - తెలుసుకున్న పిదపి హిందువుగ జావనని బుద్దని మతమందు బుద్దిగ జేరిందు ॥ మను ధర్మ శాస్త్రంలో మనువు జెప్టినతీరు. హిందువు హిందువుకులుందువుగాడన్నాడు అవాచబడ్డొాలంతి ఐక్యమవ్వాలండు.॥ వచనం ? అంబేద్కర్‌గారు రిజర్వేషన్లేన్నో కల్పించినా ఈదేశమందూ...ఓ దళితుల బతుకుల్లో చీకటి దొలగనికారణం మేమిటో చెప్పమనంగా...ఆ దరువు-283 జనం;:- రాజ్యాంగమందునా రిజర్వేషన్లను రాసిపెట్టినగాని మనమూ గురువా రాలేదు ముందుకెందుకో గురువా గురువు: -రిజర్వేషన్లింక ఎంతకాలంబంటూ రాంజెతల్మాని ఎంపీ జనులారా రాడ్డాంతమూ జేసేచూడూ జనులారా జనం;:- ఎవడూ మొత్తుకున్నా ఎక్కడా పోకుండా మనకొరకే ఉన్నాయిగాదా మాస్టారు మందికీ బోతలేవుగా మాస్టారు 'గురువు:-అ(గ్రకులస్తులు అధికార్ల వంచించి దొంగపత్రాలు బొౌందిరీ జనులారా దోసిండ్రు రిజర్వేషన్లూ జనులారా జనం:- రిజర్వేషన్లపై ఆధారపడకుండా బతికేటి మార్గమే లేదా గురువా బడుగు వర్ణాలకు నూడూ గురువా పుజానాణ్యలతుంటలి జనపథం

గురువు:- కూలి పెంచీ భూమి పంచడంతోపాటు ఉపాధి గ్యాంరటీ ఉంటే జనులార దళితుల్లో చీకటి దొలుగూ జనులారా జనం:- అందరోలే మేము హాయిగా బతికేటీ రోజులూ ఎప్పుడొచ్చేనో గురువా దాడులు ఎప్పుడాగేనూ గురువా గురువ:- ఎక్కువ తక్కువ అనే కులబేధం తోటి యెనకడుగూ వేయుచున్నారు దళితులు ఎదురుంగ నిలవడం లేదు జనులారా జనం:- కులబేధమెట్లా కూలిపోనున్నదో-కుదురుగా నీవుజెప్పరాదా గురువా ఆటంకమేమున్నదయ్యో గురువా గురువు:-నాలుగు వర్ణాల సిద్ధాంతమూ నేడు-నాశనం గావాలెనయ్యో జనులారా నడుంగట్టాలి మీరంతా జనులారా జనం:- నాలుగు వర్దాల ఎవ్వడూ బుట్టించె- నరక బాధలు మాకు యేలాగురువా నరికివేతుం వాడు ఎవ్వడు గురువా గురువు:-మనువు అనేటోడు మనుధర్మ శాస్త్రంలో- రాసిపెట్టినట్టి సూత్రం జనులారా రాజ్యమందున్నదీ సత్యం జనులారా జనం:- ఏమంటు రాసిండు ఎందుకు రాసిండు-రాసినోనికేమీ లాభం గురువా మనకు ఏమీ జరిగే లోపం గురువా గురువు;- (బ్రాహ్మణ్లు ముఖమున రాజులు భు జమున వైశ్యులు దురం నుండీ జనులారా పాదాల్లో మనుపుట్టుకంటా జనులారా దేహమంతిటిని పాదాలు యెప్పుడు మోసినట్టీతీరు గానూ జనులారా సేవజేసినట్టుగానూ జనులారా పాదాల్లో పుట్టినా శూద్రులూ అందరూ పైనున్న వర్జాల వారికి జనులారా 'సేవజేయాలంటూ జెప్పే జనులారా జనం:- దళితులందరికీ ఇన్ని దెలవాలంటే ఎట్ల సాధ్యంబవునయ్యో గురువా ఎరిగింపు ఈనాడు మాకు గురువా రుజానాణ్యరుందలి జనపథం

గురువు: -సదువుకున్నోడికీ సర్వంబు తెలిసేనూ-దళితజాతి అంతనేడూ జనులారా దండిగా చదివితీరాలి జనులారా

జనం:- నాడు జదవకున్నా నేదు సదువూతుండ్రు- అయినగానీ అంటరానీ తనమూ అడుగంటిపోతలేందీ గురువా

గురువు: - సదివేటి సదువుల్లో శాప్రీయతండాలి- మూఢనమ్మకాలముసుగూ జనులారా ముంచుతుందీ మన జాతిని జనులారా ॥

జనం:- శాప్రీయతైనట్టి సదువు ఎట్లుంటదో- ఈనాటి పాఠశాలల్లో గురువా ఈసదువు జెప్పుతాలేరా గురువా

గురువు:-భూమి గుండ్రమంటే కాదు బల్లపరుపు- అనుకుంట చదువుజెప్పీరి జనులారా అనుమానమందు బదేసిరి జనులారా ఎస్సీలు అందరూ ఏకంగా ఉందాలి- యెనకబడ్డకులపోల్లను జనులారా యేంటేసుకుని తిరగాలి జనులారా అల్లా వసూరామా అనుకుంటూ గూర్చుంటే అన్నమెట్లా దొరుకుతుందీ జనులారా ఆందోళనే మన డ్యూటీ జనులారా ఉన్న ఉద్యోగాలు ఊడిపోతున్నాయి-ప్రాపంచం బ్యాంకు సూత్రం జనులారా పాలకులు పాటించసాగిరి జనులారా తెలివి, కొలువు, భూమి మనకుదక్కకుండా - పెత్తందారీ వర్షమంతా జనులారా పెడుకుండ్రు అష్టకష్టాలు జనులారా విద్యావైద్యమూ ఉద్యోగమూ భూమి దళిత జాతి హక్కుగానూ జనులారా దండీగ గుర్తంచుకోండి జనులారా పైనజెప్పిన పనులు దేశంలో ఎవరైతే అమలుజేస్తున్నరో చూసీ జనులారా వారెంట మనమంతాబోవాలె జనులారా

"ఆ్షాలా రుజానాట్యతుందలి జనవథం

రైతుబతుకు

(ఒగ్గుకథు దేశాన్ని ప్రజలందరికి పట్టెడన్నం బెట్టేది రైతు.బురద మట్టిని బుక్కి చెమట చుక్కలు రాలంగ సేధ్యం చేసి ధాన్యాగారాలు నింపుతాడు రైతు. ఇంతటి మహౌొన్నత వ్యక్తి రైతుకు మన రాష్టంలో దేశంలో పాలకుల విధానాలు ఆత్మహత్యలకు పురిగొల్పుతున్నాయి. కూటికి బాధపడే పేదోడైనా కోట్లు కూడబెట్టే కుభేరుదైనా తినేది రైతు పండించే గింజలే.బలిసిన దేశాల నేతలు మన భారతదేశ మార్కెట్లో అడుగుబెట్టి ఆక్రమించుకుంటున్నారు. మానిశాంటో లాంటి కంపెనీల వారు రైతులు వాడేటి విత్తనాలు,పురుగు మందులు ఎరువులు అమ్మేటి వ్యాపారం చేస్తున్నారు.లాభాలను ఆర్జించే క్రమంలో ఆ కంపెనీలు నకిలీ సరుకులు అమ్ముకోని రైతులకు మరణశయ్యాను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. వ్యవసాయానికి 'ప్రాత్సాహటి కరువై కల్లీవిత్తనాలతో దిగుబడి రాక వచ్చిన దానికి మార్కెట్లో రేటు లేక అప్పుల షాలై నలుగురిలో తిరుగలేక ఆత్మహత్యలకు పాల్పడుళున్న తరుణంలో ఈ కళారూపం 1994లో తయారుచేయబడి రైతు రాష్టమహాసభలో ఖమ్మంలో ్రదర్శించబడింది.రైతాంగ సమస్యలపై నేడున్న పరిస్థితులకు

అన్యయించి ఇలాగే ప్రదర్శించుకోవచ్చు. ఫుజానాబ్యటుందలి జనిరథం

గంగా దేవి ప్రారన గంగా దేవి ప్రార్ధన దర్వు శరణూ మాయమ్మా గంగా రావమ్మా శరణూ జేసుకోని మమ్ము కరుణా జూడమ్మ శివమెత్తే శంకరూని శిరసూనందూనా సిందులు దొక్కుతున్నా గంగా రావమ్మా పాతాళ గంగలోన స్నానాలు జేసితే పాప దోషంబు లెడబాపె గంగమ్మా అమ్మా...............గంగా..........॥శరణు!॥ వచనం పల్లెల్లో గంగా పట్నాల్లో గంగా - గంగాలేని చోటుయెందులేదు.......ఓ...... శివుని సిన్న భార్య గంగా భవాని - ముందుగానే నిన్ను పార్టింతునమ్మ..ఆ.... సభకు వచ్చినట్టి సిన్న పెద్దలపై - తల్లిరో చల్లని దీవెనలుంచు............ఓ.... చెప్పేటి కధనంత (శ్రద్ధగా వినుడయ్యా - తప్పులున్నా దిద్దుడీ తండ్రులారా.ఆ.. దర్వు రామరామరామరామ రామరామా - సామి రామ రామరామ రామ రామ మహిషాపుర పట్న్నమందు రామరామా - మావురాల ఎల్లమ్మా రామ జగతిలోన పేరుగన్నా రామ రామా -జమాదగ్ని మహాముని రామ రామా..... పౌరుషాన గన్నా కొడుకూ రామ రామో - పరుశు రాముడందరమ్మా రామ రాములన్న వచనం అన్నా అన్నో అన్నా...............బీరన్నా.................ఓయ్‌ ఫుజానాట్యమీందలి జనిఫథం

మా మనసులోని మాట జెపుతున్న మాయన్నో.....బీరన్నా.....ఓయ్‌ వచనం మల్లన్న గాద మాపటికి బాధ - రేణుకమ్మ గాధ రేపటి బాధ.......ఓ.......... దైవ గాధలు జెప్పించి దానమిచ్చి - రాజుల కధలాదరించేటి రైతు......ఆ....... దర్వు కధలు జెప్పి బతికేటి మన పై - కరుణ జూపడేలా నాయన తోసిన కొద్ది సాయం జేసి - ఆదుకునే రైతు నాయన దానం జేసిన సేతులు దగ్గర - దాసుకున్నడేలా నాయన కారణమేదో తెలియకున్నదీ - తేట పరచరన్నో నాయన లచ్చుమన్న వచనం యెనకటి ఈ కధలు జెప్పెటోల్లు అంత - పల్లెటూరికి పంట సీజన్లబోతే ముం... శాట్ల కొద్ది గింజలు సంచులే నిండేది - వరి మళ్ళు కొందరూ వరమిచ్చిటోళ్ళు ఏ ఇంటి కెళ్ళినా మన పంట పండేది - రాను రాను మనకు రాబడి తగ్గే లలు బీరన్న వచనం మంచి ముచ్చట ననీకు మనసులో కలిగింది- ఈ పూట ఎల్లమ్మ కథ వద్దురన్నా కడుపు నిండనట్టి కారణమేమిటో-కధగాను జుపుతున్న ఆలకించన్నా .....ఆ.... ప్రపంచ మందు పాడిపంటలు గల్ల భారత దేశమందూ............ టం అన్నపూర్ణయని పిలిచె ఆంధ్రరాష్ట్రం నందూ...............ఆంంంంంంంంంలలులలలం ఏకశిలా నగరమెనలేని త్యాగం ఓరుగల్లు జిల్లా వోయన్నా లారా ....ఓంంంంంంంంం రజాకార్ల తోటి రణం జేసినట్టి - సాయుధం నైతాంగ పోరాట గడ్డ ....ఆ......... రుజానాట్యనుందిలి ఉనవథం

దర్వు

ఓరుగల్లు పొరాట గడ్డపై రామారం వూరు నాయన రామారం గ్రామంబు లోపలా-రంగయ్యనె రైతూ నాయనా రంగయ గారికి సతీరత్నమూ-లీలావతి గారు నాయన ఇద్దరు బిడ్డల కొడుకువొక్కడు-ముగ్గురు మూర్తులో నాయన ఐదుగురన్న కుటుంబానికై దెకరాలా భూమి నాయన నాయనా........ .........అన్నలారా..............

వచనం ముగ్గురు పిల్లలకు ముచ్చటగ చదువులు భార్య భర్తలాకు భావి సేద్యంబూ...ఓ...... కష్టపడ్డ గానీ కడుపు నిండుట లేదు పంట పండిన పస్తుదప్పదాయే.........ఆ........ ఏనుగు ఏలిగ పండు తింటె పండు పదిలం గుజ్జు మాయమైనట్టు..............ఓ...... పంట పండుతుంది ఇంటికొస్త లేదు కారణం దెలువక కష్టపగుతుండ్రు..........ఆ........

రామన్న మాటలు ఇందులో తెలియనిదేముంది బీరన్నా నే సెపుతావిను పూజ పురస్కారం లేకున్నా-బొట్టు బోణం లేకున్నా పండుగ పబ్బం లేకున్నా-మనకున్న ముక్కోటి దేవతలల్లి ఏ ఒక్కరికి కోపమొచ్చినా మన కష్టమంత వ్యర్థమే మనం రోజుదిన్నాగాని అమ్మవారికి యాడాది కొక్కసారైనా బెట్టాలెగా.

బీరన్న వచనం నీకు దోసినట్టు రైతు రంగన్నకూ అటువంటి ఆలోచన

పుజానాద్యతుందిలి గ్య్ర్తడ? చట్షారయ ఛ్‌ జనపథం “సా తిడరన, ష[ీ ౧0 ౧౫0.టి.. షా. ట్స

అందుకె రంగన్న ఏమిజేసినాడు సెబుతున్న నా మాట సెవున బెట్టన్న....ఆ........ దర్వు = ఆరుగాలం కష్టపడ్డగాని -మాకు

• ఆదాయమొస్తలేదెందుకని
• రైతు రంగన్నకూ మనసులోనా
• రగులుకున్నదొక్క ఆలోచనా = పంతులు దగ్గరకు చూయించుకుండూ = పంచాంగ ముందు చూయించుకుండూ
• పంతులయ్య జెప్పి పంపినాడు
• అప్పులైనా గాని పరువలేదూ
• ఈ తిప్పులు తప్పుతాయనుకున్నడూ
• షావుకారు దగ్గరెల్లినాడు-తనకు
• అప్పు ఇచ్చి ఆదుకొమ్మన్నడు
• (ఐదు) 5 రూ॥ల వడ్డీ లెక్క-ఐదు వేలా అప్పు తెచ్చినాడు రాగం:-నాయనా...... అన్నలారా.............. వచనం బాకీదెచ్చినాడు బందు మిత్రుల పిలసీ.......ఓ....... మేకపోతును దెచ్చి మంత్రగాన్ని బిలిసి పండుగ మురిపెములో పడిపోయెరన్నా......ఆ..... పండుగ సంబరం శిగంం-ఆహహాహాహాహా నా తండ్రి శంకరుడా - నా తల్లి పార్వతి వుజానాట్మముంటలి ఆ ఉనంథం

బండసారికెలున్నా - నా బావ నర్సిమ్మో పాద పాదాన - పదిలేయిల శరణూ

భక్తులు:-అమ్మా నీ వెవరు ఏంగావాలెనో చెప్పు తల్లి

పూనకం:-ఎన్నేండ్ల తరువాత ఏంగావాలెనని అదుగుతున్నావురా నేను నీ పొలం

గట్టున ఉన్న పోశమ్మ తల్లినిరో నా పండుగలు గొలువక ఎన్నేండ్లయ్యిందిరా.

భక్తులు:-అమ్మా మేం బతికేదే కష్టంఅయ్యింది తల్లి.పొయినేడు పంటలేస్తే ఒక్క విత్తు మొలవలేదు తల్లి.

పూనకం: -నాసెల్లి కట్టమైసిని మరచినారురా ఆ తల్లి మాయేరా

భక్తులు:-నిరుడు సేను పెరిగిందిగాని పొట్టలది పొట్టల్నే మాయమయ్యింది ఎందుకు తల్లి...?

పూనకం:-నాయక్క ఈదమ్మ భోణం ఎల్లలేదు ఆ తల్లి మాయెరా

భక్తులు:-అమ్మా ఈ సారి పంటకు పురుగు దగిలింది.ఏమందు గొట్టినా సస్తలేదెందుకని తల్లి...?

పునకం:-ఇదంతా నా మాయెనేరా బాలుడా,నిరుడు నాకుజేస్తనన్న పండుగ ఎందుకు జేయలేదురా,అందుకే మీ పంటలు నాశానమౌవుతున్నాయిరా

భక్తులు:-అమ్మా అందర్ని మరసినా,నిన్నే కొలవాలనుకొని ఒక పెద్ద మేకపోతును సాదినం.పండుగ రేపనంగా దాన్ని ఎవరో దొంగలు పట్టుకపొయికోసక తిన్నారమ్మా ఈ సారి తప్పక జేస్తం తల్లీ..శాంతించు..... శాంతించు.

దర్వు

పండుగలైతే దండిగ జేసిండా.....రంగన్న రైతూ.....

బందు మిత్రుల సాగనంపినాదడా

దరిద్రమంతా పోతుందనుకుండా.... రంగన్న రైతూ

ధన ధ్యానాలూ నిందేననుకుండా

పుజానాజ్యతుంటలి ఆ జఉనవటం

రాముడు భీముడు - ఎడ్లను బట్టి వలపలదాపట - నాగలి గట్టి ముల్గుగర్రనూ - సేతుల బట్టి మొకాలి పైకీ - పంచెను జెక్కి తలపై గుడ్డ - నడుముకు జుట్టె కడుపులో కసరు లేకున్నా గానీ - రంగన్న రైతూ కష్టం మరచి పనిజేస్తున్నోడు...... రంగన్న రైతూ బీడును మొత్తగ - దున్ని నాడురా బి.టి కాటన్‌ - పత్తి గింజలు సతీమణీ - లీలావతి గారూ సాలుసాలుకూ - నాటినాదిరా పైరు పచ్చగా - సెరిగినాదిరా ఫలితం బాగా - వొస్తుందను కొని పచ్చని పైరునుజూసి మురిసినాడా-రంగన్నా రైతూ పడుచు బిడ్డ పెండ్లైతా దనుకుండా పచ్చలడద్దె పురుగనేది బుట్టిందీ-రంగన్నా రైతూ వేసిన పైరును మేసి కూసుందీ పురుగు మందుల - కొట్టుకళ్ళిరా పరుగుపరుగునా - పట్టు కొచ్చెరా సక్కటి మందు - అనుకొన్నాడు మొక్క మొక్కకూ - కొట్టినాడురా మేలు చేసెడి పురుగులు సచ్చినయీ - రంగన్న రైతూ కీడు చేసెటి పురుగులు పెరిగినయా పాత అప్పులూదీరిపొక ముందే రంగన్న రైతూకూ పుజొనాట్యతీంటలి జనపథం

కొత్త అప్పులు పుట్టు కొచ్చినాయా నాయనా............ అన్నలారా...... రాములన్న వచనం ఇదేం సంగతి బీరన్న పంట పెరగాలని పండుగజేస్తే......ఓ..... అప్పు పెరిగింది ఆదాయం తగ్గింది-ఎందుకని రంగన్న ఏం తప్పుజేసే...ఆ... బీరన్న వచనం రైతు రంగన్నా తెలిసి ఏ తప్పుజేస్తలేడు...ఓ...... దునియ మీదన్నట్టి దుష్టశక్తులు కొన్ని రంగన్న ఆశలు భగంబుజేసే...ఆ..... రాములన్న మాటలు ఆదిశక్తా...?పరాశక్తా....?ఎటునుండి వస్తుంది....?ఎటునుండి పొతుంది...?

• వబీరన్నా వచనం తూర్పుదిక్కు నుండి ......పార్టీ శక్తి - పడమటి దిక్కునా ప్రపంచ బ్యాంకు..ఓ... ఉత్తరాది నుండి ....పార్టీ శక్తి - దక్షిణాది నుండి ధరలశక్తి....ఆ....... నాలుగు దిక్కులా నాలుగు శక్తులు - నట్ట నడుమ ఒక్కడే బక్క రైతూ రంగన్నా వ్యవసాయమిడువలేడు ఎక్కడకి బోలేడు - అప్పుల గుండంలో మునుగుతున్నాడు దర్వు స్వరాజ్య మొచ్చినా ఆరవైయేండ్లల్లో-భారతావనిలో నలుబదేండ్లూ పైగా రాజ్యమేలారు -కాం(గ్రేసువాళ్ళు కాంగ్రేసు కాలంలోల పేద రైతులకూ-భాదలెక్కనాయె ఏ కష్టమెరుగన ధనమున్న కొడుకుండ్రూ-దర్జాగా బతిక కాంగిరేపంటేనే కసి పెంచుకుండ్రూ -కష్టపడేటోల్లా కొత్తపరిపాలన కొవలెనంటు-కోరుకున్నారు. పుజానాజ్యముందలి ఆకా ఉనపథం

సందులోన మందంటు పుట్టుకొచ్చిండ్రు-బి.జె.పి వాళ్ళు

మంచి పరిపాలన అందిస్తమంటూ- మాయకజేసిండ్రు

పెద్ద వ్యాపారులా వద్దకెలిండ్రూ-వందనాలండ్రూ

కోట్ల డబ్బు దెచ్చి ఓట్లు బొందిండ్రూ-సీట్లు యెక్కిండ్రూ

సీటు ఎక్కినట్టి మరునాటి నుండి-బి.జె.పి వాళ్ళు

వ్యాపార వేత్తలకు వరమిచ్చినారు-పీటలేశారు

సరుకు రేటు బెంచ స్వాగతంబనిరీ-సదురుకోమనిరి

మీరుదిన్నదాంట్లో మాకింత సొమ్ము-ఇచ్చి పొమ్మండ్రూ

రాగం:-నాయనా.............. అన్నలారా............

ఎప్పుడైతే బి.జె.పి వాళ్ళు గద్దె మీదెక్కి కూసున్నారో...ఓ....

పెద్దపెట్టబడిదార్లకు-హద్దులు లేకుందడయినాయి నాయినా....ఆ....

నిత్యంబు వాడేటి ప్రతి ఒక్క - వస్తువు మీదా....ఓ.....

ధర బెంచి నిలువు దోపిడి జేసి...................ఆ.........

లాయీచీ సర్మారుతో లాభాలు-బొందిండడ్రూ........కు..........

సామాన్య (ప్రజలను సంపుకు తింటున్నారా...............ఆ......

వచనం

ఇటువంటి పాలకుల కాలంలో రైతు రంగన్న లీలావతమ్మ.....ఓ....

సంసార మీద లేక ఏ విధంగా సతమతమైతున్నరా....ఆ.......... (భార్యభర్తల సంవాదం)

రంగన్న-దసరా పండుగొచ్చినాదే లీలావతి-నీవు

దండిగ పండుగ జెయ్యే లీలావతి లీలవతి:-పిండి బియ్యం ధరజూస్తే బావగారు-అయ్యే మండిపాయె ఏమిసేతు బావగారు రంగన్న; -వడుకొక్క పందుగానె లీలావతి -నీవు వుజానాబ్యటంటిలి ఉనీపటథం

యేడనన్న అప్పుదేవే లీలావతి. లీలావతి: -మంచినూనె అరవయంటా బావగారూ-ఇక

మంచి వంటలొండ లేమూ బావగారూ రంగన్న-పరుల మొఖం జూడకుండా లీలావతి

పిల్లల కొరకన్న జెయ్యి లీలావతి లీలావతి; -అన్ని పంటలల్లో వేసే బావగారూ-కిలో

ఉల్లిగడ్డ యాబయంటా బావగారూ రంగన్న: -నిజమూ జెప్పుతున్నావా లీలావతి-ఇంత

ధరలు యొన్నడుండలేదే లీలావతి లీలావతి:-వాజ్‌పాయ్‌ పాలనలో బావగారూ-ధరలు

రాజుకోని మండబెట్టి బావాగారూ రంగన్న; -ఒక్కసారి జూతమని లీలావతి నేను

ఓటువేసి మోసపోతే లీలావతి లీలావతి: -కొరికిదీసుకోని తలకు బావగారూ - ఒక్క

సారి రాసుకుంటావా బావాగారూ

వచనం ఉత్తరాది నుండి బి.జె.పి శక్తి దక్షిణాది నుండి ధరల శక్తి...ఓ..... సామాన్య మానవుని రోజుకు ఇంతింత పీల్చి పిప్పిజేస్తున్నాయా...ఆ.... పడమటి.దిక్కునా ప్రపంచ బ్యాంకు తూర్పుదిక్కున హైటెక్కు శక్తి....ఓ.... ఊపిరాడకుండ పేదోళ్ళనందర్ని-ఉక్కరి బిక్కిరి జేస్తున్నాయి నాయనా....ఆ... దర్వు అన్నో పెద్దన్నలారో - అన్నో రైతన్నలారా తెలుగు దేశం నేడు - తెగులయ్యిసోకింది-అన్నో రైతన్నలారా ఆంధ్రదేశంబులో - సెంద్రబాబు జేడ-అన్నో పేదన్నలారా రుజానాట్యలటుంటలి ౪ ఉుంథం

(ప్రపంచ బ్యాంకోని పాదాలు మొక్కి-అన్నో రైతన్నలారా

రెండు వేల మూడు వందల కోట్లప్పు-అన్నో పేదన్నలారా

తెచ్చి పేదోళ్ళకూ ఉచ్చు బిగించిండు -అన్నో రైతన్నలారా

అమెరికా ఏజెంటు అయినట్టి బ్యాంకోడు-అన్నో పేదన్నలారా

అప్పుఇచ్చినవాడు ఆంక్షలేపెట్టిండు-అన్న్నో రైతన్నలారా

ఉత్పత్తి రంగన్నఖర్చు బెట్టొందంటే - అన్నో పేదన్నలారా

“ఒకోయన్నాడు ఒప్పుకొని వొచ్చిండు-అన్నో రైతన్నలారా

హై వేల రోడ్లన్ని పెద్దగా జేస్తనని-అన్నో పేదన్నలారా

అడ్డమొచ్చిన ఇండ్ల కట్టిస్తన్నన్నాడు-అన్నో రైతన్నలారా

ఐదులక్షల ఇండ్ల కట్టిస్తనన్నోడు-అన్నో పేదన్నలారా

పదిలక్షలా ఇండ్ల పడగొట్టినాడే-అన్నో రైతన్నలారా

నీటి సంఘాలనూ ఏర్పాటుజేసిండు -అన్నోపేదన్నలారా

మనజుట్టు మనకే ముడివేసి పెట్టుందు-అన్నో రైతన్నలారా

రాష్ట్రంలొ -....--పార్టీ........పార్టీలు వాల్లు.....ఓ......

బహుళజాతి సంస్థలను బహిరంగంగ పిలిసిండ్రు రన్నాా..ఆ...

ఎప్పుడైనా రావొచ్చు ఏమైనా జెయ్యేచ్చు ఎంతైనా దోసుకొందనీ...ఓ.... సాధించుకున్న స్వాతంత్ర్యాన్ని-సమాదిజేస్తున్నారన్నా......ఆ.......

వరిగొధుమ జొన్న సజ్జ ఆహర దాన్యాలోద్దంటూ...ఓ.......

మిర్చిపొగాకు పత్తి రొయ్యలు పండించుమంటున్నారా.......ఆ......

ఆశలెన్నో వున్న మన రైతు రంగన్న ఇటువంటి మొసాొన్సిదెలుసుకోలేకా....ఓ.....

టార్హా పేపర్సురేడియె- వబుర్లు-టీవిసిత్రాలల్లో మునిగెరనా............ఆ........

దర్వు

సర్మారు వాల్లా చలువతోటి - సంపాదనకు జాగ చర్షిగర్లోల్తూ

మెన్‌సాంట్‌ అనే కంపినోడు - మందిని ముంచుటాకు వచ్చినాడూ పుజానాణ్యముందలి జనఫథీం

బోర్‌గార్డ్‌ విత్తనాలు దెచ్చి - మనకు - బోడిగుందును గీయదలచినాడూ ఒక్కసారే పంట పండుతుందీ-దాని-విత్తు మరల మొలకెత్త బోదు నాయనా.................. అన్నల్లారా............ వచనం మేన్‌సాంటోని మాయదారి విత్తనం మహడెంజరయ్యింది.....ఓ......... పంటకని రైతు కొను కొచ్చిన పాపానికి పడరాని బాదలు పడుతున్నారన్నా.....ఆ..... దర్వు బి.టి.కాంటన్‌ పత్తి గింజలు నాటితే భూమిలోన విషమయ్యి నిండేకున్నదీ ఆకుపూత కాత ఏది ముట్టినా లేని రోగాలు పుట్టు కొచ్చెనా పచ్చలద్దె పురుగు పైరుకుదగిలేనా పచ్చని ఆకుల మీద మచ్చలు వచ్చేనా పురుగు మందులకని షాపుకు బోతేనురా కల్తీ మందుల కంపెనద్దు వచ్చేనా ఎంత జల్లిన గానీ పురుగు జావదూ ఏమి జెయ్యలేనూ దిక్కుదోచదూ వచనం చేసేది ఏమిలేక సేనంత గోసుకున్నంకా...............టిు ల మన రైతు రంగన్న మనసు సంపుకొని-మార్కెట్టుకేరీలేబోతుందో చూడు ....ఆ..... దర్వు బండ్ల మీదనే సరుకు బయలుదేరినాడన్న-మన రైతన్నా రంగన్న రుజానాట్యమీందలి ఉనఫథం

యమదారి మార్కెట్టులోనికీ అడుగే బెట్టిండన్న ఆశలు యెండగ గన్నాడున్నా కరువు మీదనీ సరుకు లేదనీ తరుగు తీసివేసి తల గోరిగినట్లుగాజెసిరి ఎజెంటుగాగూసున్నోడూ తూకందండూ కోట్టే రైతాశాకు గండికొట్టే దాన్యం కల్లంలో ఉండగా ధర బాగనిపించిండా-అరగంటలో దించిందా గేటులోపలికి బండిరిగానే రేటు మాయమైయిందా-ఆ దళారే మేక్కేసిండా నాయనా......................అయ్యలారా..........ంంలంటంలటలంలలలం వచనం నకిలి వాత్తనాలు నాసిరకం మందు-ధర బెరిగి ఎరువులు ధగాజెస్తుంటే...ఓ.... అప్పులు బెరుగంగా ఆత్మహత్యల తోటి-తెల్లారి బతుకులు తేలిసే రంగన్నకు.....ఆ........ భార్యా లీలావతికి బాద జెప్పకుండు- పిల్లల్ని భద్రంగా జూసుకోమండు.......ఓ....... కూటికి దూరమై కాటికెల్తున్న ఈ పూట నేనింక వుండలెనంటు రంగన్న....ఆ........ లీలావతి దర్వు వలదయ్యా ప్రాణనాదా - వొనాదో - నీవు నీ చావు మాటదలవ బోకు - నానాద నీ ఆత్మమోల్లిపాతే ప్రాణనాదా-నీయాలు పిల్లలెమిగాను-నానాధా దిక్కులేని పక్షలోలె వోనాదో-మా దినము ఎట్ల గడుసునయ్య-నానాధా లక్షలాస్తి మన వద్దు వోనాదో - మనం బిక్షమెత్తి బతుకుదాము-నానాధ పిల్లల బడి బందు జేసివోనిదో - పనికి బంపి బతుకుదాము -నానాధ తండ్రిలేని పిల్లలయ్యి ప్రాణనాదో-తల్లడిల్లె గోసవోద్దు-నానాధ ఇల్లు అమ్మి బతుకుదాము నానాదో-సాలకుంటే పుస్తేనమ్ము - ఓనాదో నువ్‌ సావకుంటే అంతే సాలు - నానాధ ఫుజానాజ్యతుందలి జనపథం

వచనం వొలదు నాదయంటు లీలావతిగారు-వోలవోల కన్నీరు వలకచోస్తుంది...ఆ.... 'ప్రాణమంటే విసుగు చెందిన రంగన్న - పురుగుమంద తాగ ఉరకసాగినాడు ఇల్లాలు లీలమ్మ ఇరుగుపోరుగోల్లను పిలుసుకోని వెనకాలె ఉరక సాగింది .:.ఆ.. ఈ సంగతి విన్న రైతు సంఘూ పెద్ద - ప్రాణాలుగాపడ ఉరక సాగినాదు .ఓ.. పరుగు పరుగున వెల్లి మన రైతు రంగన్న - ఆలుపిల్లన్ని దలుసుకోని వలపోసే. ఆ... దొర్లిన కన్నీరు దోంకలు నిండే - కారిన కన్నీరు కాల్వలై పారే .........ఓ....... దర్వు వ్యవసాయ మందు నేను అన్నలారా - ఏముని బాధజుసినాను తమ్ములారా నరుడు పెట్టే బాదలన్ని అయ్యలారా - నరకమందు వుండవెమొ అమ్మలారా కొడుకు పదిజదివినంక బిడ్డలారా - పట్నం బంపిస్తనంటి బిడ్డలారా కాలేజీ చదువులన్ని కొమరక్క - కల్లలయి పోలేమొ నా కొడుకా పండుగెల్లినంక ఏం అన్నలారా - బిడ్డ పెళ్ళిజెస్తనంటి అమ్మలారా మిమ్ములైతే కంటిగాని బిడ్డలారా - మీ రాత గనక పొలి బిడ్డలారా రైతు పేరు బోతదేమొ అమ్మలారా - నాకు రండు పేరు వొస్తదేమొ అమ్మలారా వచనం ఎప్పుడైతే రంగన్న బతికి లాభం లేదని బావించుకుండో....ఓ..... బాటిల్‌దీసుకోని బావి దగ్గరకు వెళ్ళి మూతవిప్పి ముతి దగ్గరేట్టుకోంగ....ఆ.... ఆగు రంగన్న అగమంటు వెనక నుండి పిలుపు విన్నాదు...ఓ....... ఆ ఊరి రైతు సంఘం పెద్ద పురికోచ్చి రంగన్న కాపుట జన్మ నిచ్చిండు ..ఆ..... దర్వు అన్న రంగన్న నామా అలకించుమన్న ఫుజానాఖ్యరీందలి ఉనీకథం

సచ్చి నీవు ఏమి సాదించు తానంటివో-నాకు తేల్చ్పమంటివో రైతు సంఘం నీకు అండగుంటదంటినో-జెండ బట్టమంటివో గొర్రే మేకలను మేపే గొరైలు కాపర్లగోడు తెలుసుకోని ధైర్యమొచ్చి దండు గట్టినాడురో -రైతు సంఘం జెండరో చేతి వృత్తులోల్లకు సంఘమై నిలిచేరో-రైతు సంఘం జెండరా చెరకు రైతులందరిని చేరదినట్టి జెండా గిట్టుబాటు ధరకోసం గట్టి పోరుజెసేరో-రైతు సంఘం జెండరో పాడి బగ్రేలాను పెంచి పాలుబోసి బతికేటోల్ల సంఘం ముందు జెరిపించి సంఘటతంజెసేరో-రైతు సంఘం జెండరా పంటలకు,నీరు పెట్టి (ప్రాజెక్టులు గట్టమంటు సర్మారుని ఎదిరించి సవాలు చెసిందో-రైతు సంఘం జెండరా కరెంటు చార్జిలు పెంచి కాసులని దండుకునే రాజ్యమెటోల్ల నేదిరించి నట్టి జెండరో-రైతు సంఘం జెండరో సహకాన రుణం కోరకు సబ్సిడి పెంపు కారకు సమర శంకముది సల్పినట్టి జెండరో-మన రైతు సంఘం జెంగరా వచనం ఎప్పుడైతే సంఘం నాయకుని మాటలు విన్నాడో రంగన్నా....ఓ..... లైతు సంఘమె నాకు దిక్కు అనుకున్నడు రణం జేయ కదిలాదా...ఆ.... = నేను ఒంటిగ లేదు నా తోటి వాల్లను కలుపుకొస్తానంటూ.......ఓ...... లైతు సంఘం జరిగేటి సభలకూ జై యంటూ జనంతో కదిలిపోతుండు....ఆ..... దర్వు రైతు భాదలు జెప్పె రైతు రక్షణయాత్ర నడిపినట్టి సంఘమందునా రాములన్నా రైతు రంగన్న జేరినా లచ్చుమన్న పుజానాణ్యతుంటలి ఉనీ5థం

పనికి రాని పురుగు మందు కల్లి విత్తనాలు జేసే

కంపెనీల కనుమతిచ్చినా సర్మారు వాల్ల

దుమ్ముదుళిపై జెండ భట్టినా రైతులకు

భీమ వసతికయ్యి భీమునోలె పోరుజేసే

రైతు సంఘము జెందడరో రాములన్న

రణం జేయ పిలుస్లుందిరో రాములన్న

రైతు సభలు జరుగు చున్న ఓ లచ్చుమన్న

మనం గూడ కలిసి పొదమో రాములన్న

రైతు బాట నడుద్దామురో లచ్చుమన్న ఇ్ష్య్ర్రాం

ఫుజానాట్యమీందలి జనపథం

ఆడపిల్ల ళం (గ్దుకథు సమాజాన సగ భాగం మహిళలు అయినప్పటికి పురుషాధిక్య సమాజంలోఅష్టకష్టాలు పడుతున్నారు. అన్న పనులు చేస్తారు.కాని అర్హతలేకుండొ వున్నారు.కొడుకు పుడితే వంశానుద్దరిస్తాడని ఆడపిల్లయితే పరాయి ఇంటికి పంపించే వస్తువని తల్లిదండ్రులు సైతం వివక్ష చూపుతున్నారు. వరకట్నాలు పెరిగిపోతున్న నేటి రోజుల్లో ఆడ పిల్ల పుడితే భారమని భావించి కొందరు గర్భంలోనే చంపేస్తున్నారు. అవకాశమిస్తే అనినటంటా తామేమి కొదువ కాదని నిరూపించిన సంఘటనలు వున్నాయి.కాని ఈనాడు అన్నికెలిసిన వాల్లుకూడా అక్కడక్కడ అతివలపై మూర్ధంగొ ప్రవర్తిస్తున్నారు. ఆడవాల్లను పిల్లల్ని కనే యంత్రాలుగా మాత్రమే చూస్తున్నారు. వారిలోని తెలివి,ధైర్యం,ఓపిక లాంటి సద్గుణాలు కనిపెట్టలేకపోతున్నారు. మూఢనమ్మకాల మునుగులో వున్న మహిళ చైతన్య పరిచి సమానత్వం కారకై చైతన్య పరిచే ఈ కళారూసం 1998లో జరిగిన బాలకార్మిక నిర్మూలనా కార్యక్రమంలో రూపుదిద్దుకొంది ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా ఎక్కటైనా ఎప్పుడైనా 'ప్రదర్శించుకోవచ్చు. ఫుజానాణ్యతుందలి ఉదపథం

ప్రార్ధన వందన మోయమ్మ వందనము మాయమ్మ భారతమ్మ వందనమొ ముక్కోటి దేవతల మొక్కేముందు నీకు ముందుగ మందనాంటున్నమో 1వందన॥ గంగ యమున బ్రహ్మపుత్ర నదులన్నీ పొంగి పారగ నీకానందమో..... తాగేనీళ్ళు లేక తల్లడిల్లూకుంట బాధలెల్లదీసె బాలలాయె 1వందన॥। రూన్సీలక్ష్మీబాయి రాణిరుద్రమ్మకూ జన్మనిచ్చిన వీర భూమాతవో కన్నకూతుళ్ళనూ కామాందులా నుండి కాపుడుమని కొరుకుంటున్నమో ॥వందన॥ నాయనా..........అన్నలారా..........2246 0222442222 గంగా భవాని (ప్రార్ధన

శరణూ శరణమ్మా రావే శాంభావీ రాణీ శాంభవీ రాణీ ధరణి యందు దీనకొండ గంగా రావమ్మ దేవీ రావమ్మా

ఊరుకు ఉత్తరాన-మందేటి మంటా-2

ఊరుకు ఉత్తరాన-మందేటిమంటా మండేటి మంటా

అవి మా పెద్దమ్మ దేవీ అగ్ని గుండాలూ-హోమగుండాలు శ

వచనం కాళ్ళల్లొ గంగ వేళ్ళల్లో గంగ - గంగలేని చోటు మరెందు లేదు.....ఓ....... శివునికి సిన్న భార్య గంగా భవాని - దేవి ముందుగా నిన్ను ప్రార్ధింతుమమ్ము ఆ... ఫుజానాట్యరుందలి 'ఉసటం

సభకు వచ్చిన సిన్నపెద్దలారా....ఓయ్‌ ముందుగ మీ అందరికి మా వందనాలన్నా........ దర్వు అన్నలారా ఓ అక్కలారా వందనాలు మీకు అయ్యా జెసెదాను నేను చెప్పెటి కధను (శ్రద్ధగ వినుడీ సిన్న పెద్దలారా అయ్యా ఆలకించరయ్యా తుంగభద్ర గొదావరి క్రిష్ణపొంగి పొర్లుచుండు పెన్నా కావేరి మంజీరాలూ అందమైన చిట్టడవుల తోటి సుందరమైనదిరా మనదీ ఆంధ్ర ప్రదేశంరా 1అన్నలారా!! వచనం ప్రపంచ మందు పాడి పంటలు గల భారత దేశమందూ....ఓ...... అన్నపూర్ణయని పిలిచే ఆంధ్రరాష్ట్రం నాయనా.....ఆ......... తొలి రాష్ట్ర రాజధాని “కర్నూలుకొండారెడ్డి బురుజు నాయనా...ఓ.... కర్నూలు జిల్లా సుట్టు 54 ముఖ్య మండలాలు నాయనా.....ఆ...... దర్వు

• కర్నూలు జిల్లాల్టోన “ఆదోని” ప్రాంతం నాయనా
• ఆదోని ప్రాంతంతోన “ఈరన్న?నే కూలీ నాయనా
• ఈరన్నకు ఇల్లాలుగ వుండీ తల్లి “లచ్చమ్మ నాయనా
• మొట్టమొదటగా పుట్టిన ఆడ బిడ్డ “పార్వతమ్మానాయనా
• తర్వాత జన్మించిన తనయుని పేరు'వెంకటేశళూ”నాయన
• సూడ ముచ్చటగ వున్నరు పిల్లలు సూర్య చంద్రులోలే నాయన నాయనా...................అయ్యలారా............... వచనం ఇద్దరు పిల్లలు ముద్దుగా పెంచే సమయమందూ....ఓ....... ఫుజానాబ్యమీందలి ఉనీరథం

కనుకున్న తల్లి తంద్రులే ఆడా మగా తేడా జూపుతున్నారు...ఆ.... తెలివి తేటల్లో రూపు రేఖల్లో తేడా లేని పిల్లలనూ...ఓ...... కొడుకును కొండెక్కించి బిడ్డ నెత్తిలో బండరాయేశారా.......ఆ...... దర్వు

• ఆలనపాలన జూసేటోల్లే-తల్లి దండ్రీ తమ మనసులోనా
• కొడుకును కొండంత (ప్రేమ జేసి-కోరినవన్ని దెచ్చి ఇచ్చినారా
• ముద్దు పప్పుకూరా బెట్టినారా-మూడుపూటలు బాగా మేపినారా
• గారాబముగా ముద్దు బెట్టినారా-కంటికి రెప్పలాగాజూసినారా రాగం:-నాయనా.................అయ్యలారా............౨. వచనం
• మోదుగు చెట్లున్న వనం జెడదు మగపిల్లలున్న ఇల్లు జెడదంటు....ఓ......
• అమవాస్యనాడు పట్టింది ఆడ పిల్ల అష్టదరిద్రం అంటున్నారా........ఆ.....
• పెంచి పెద్ద జేస్తే పరాయి వారింటికెల్లె దానవూ................. టీ...
• కలోగంజిదాగి కడుపు నింపుకుంటె చాలంటున్నారా..............ఆ....... దర్వు
• ఆడబిడ్డా పార్వతమ్మ అప్పుడు-అమ్మానాన్నల అడుగాబట్టేనా
• తమ్ముని కంటే నేను పెద్దాదానైతే-తక్కువ నన్నేందుకు చూస్తారేమీరా
• అడవీ కెల్లి పండ్లు కాయలు దెస్తీరీ-అన్నీ తమ్ముని కిచ్చి కొన్ని నాకిస్తిరీ
• ఉడుకు అన్నమూ కొడుకు కంటిరి-సల్లని బువ్వనే తల్లీ నాకంటిరి
• పాలు పెరుగ్ననంవానికి బెడితెరీ-పచ్చికారం ముద్ద నాకు బెడితెరి
• కారణమేందో మీరు నాకు జెప్పండి - కన్నతల్లిదంద్రీ మీరే జెప్పిండీ వచనం ఎప్పుడైతే తల్లిదండ్రులతో తగాదా జేసిందో పార్వతీ...........ఓ......... సమాధానం లేక ఈరన్న లచ్చమ్మ సతమత మౌతున్నారా..........ఆ... వుజానాబ్యమీందలి ఉఇనవథభీం

దర్వు

• తేముగన్న బిడ్డనే-మదిలో మాట జెప్పగా
• తల్లిదందడ్రులిద్దరూ-తడుము కానసాగిరి
• బిడ్డ చిన్నదైననూ-బుద్ది పెద్దగ వుందని = నలుగురితో నారాయణ-కాలం గడుపుదమన్నరూ

వచనం పాలుతాగే వయసుదాటీ - పరుగులాడీ వయసాచ్చిందీ...ఓ.... అదేపాడే వయసున గూడ - అడ్డుకాలేస్తున్నారా..........ఆ..... కొడుకు వెంకటెశూను కోరుకొని బడికి పంపుతున్నారు......ఓ.... ఐదేండ్ల నిండినవి అక్షరాబ్యాసం జేపిద్దామంటున్నారా.....ఆ......

. దర్వు

సదువూకోరా నా తండ్రీ సక్కటి వెంకటేశా....మా వంశానికే తేజ పలకాబలపం ఒట్టుకోని పాఠశాలకు బోరా....పాఠాలు నేర్చుకోర గురువు జెప్పిన విధ్యలన్ని గుర్తుబట్టుకోర... మదిలోదలచుకోర కన్నతల్లి తండ్రుల నేడు ఉద్దరించేటోడ...నాముద్దులయ్యరార విధ్యలన్ని నేర్చినంక ఉద్యోగంబేజెయ్య... బుద్దిమంతుడవయ్యి పెద్దలను గౌరవంచి పేరు దెచ్చుకోర నా ప్రేమ నిలుపు కోర. నాయనా........:............అన్నలారా............ం

వచనం ఎప్పుడైతే తమ్ముని బడికి పంపిందడ్రో,అప్పుడే అడిగింది పార్వతీ......ఓ....... తమ్ముని కంటే నేనేం తక్కువగాదు నేను గూడ బడికి ఎల్తానంటుందా....ఆ... సదునెందుకు పార్వతి ఇంటి చాకిరెవరు జేస్తారంటూ.................. ఓ... సదువొద్దు గిదువొద్దు సచ్చినట్టు పడివుండు మంటున్నార్రా..........ఆ........

ఫుజానాజ్యముందలి ఉనరథిం

తల్లీబిడ్దల సంవాదం బిడ్డ: -బంతెపూల జదలెయ్యవమ్మా - బడికి నన్ను పంపించవమ్మా తల్లి:-బడికి నీవుబోతె శారదాంబ - మన బగరైనెవరు మేపుకొస్తరే బిడ్డ:-కుచ్చలంగా నాకు తొడగరాదా - కూలికి పంపకుండ జూడరాదా. తల్లి:-కూలి జేస్తెగాని కూడులేదు - కుచ్చులంగాలు ఏడ దెత్తునమ్మా బిడ్డు-పలక బలపం గొని ఇవ్వరాదా - పాఠాలు నేర్చుకోని వత్తునమ్మా తల్లి: -పాఠాలు నేర్చుకొను నీవుబోతే - మనకున్న అప్పు ఎట్ల తీరునమ్మ బిడ్డ:-అమ్మానాన్నలు బతెకుండగానే - అప్పు నా పైనా వేయ తప్పుతల్లి తల్లి:-పూల తోటల్లో పూలు దెంపుటాకు - పసి బాలలేగావాలెనంటా బిడ్డ:-తమ్ముడు గూడా పసివాడెగాదా - అమ్మ వాడెందుకూ కూలి జెయ్యడదే తల్లి:-పురుఘడుగా వాడు పుట్టినపుడే - పుట్టుకతో కొన్ని హక్కులొచ్చెనే వచనం అన్నం బెట్టుకున్నా సరేగాని నాన్న నేను సదువుతానంటూ.....ఓ...... అలిగి కూర్చింది ఇంటిలో శారదాంబ నాయనా....ఆ...... రాద్దాంతానికేగలేక ఈరన్న లచ్చుమన్న లేమంటున్నారు.....ఓ.... అయిదారు వరకు సదివిద్దాము ఆడపిల్లే గద అంటున్నారా....ఆ..... దర్వు అమ్మల్లారా అక్కల్లారా ఓ చెల్లెల్లార శారదాంబ తెలివి ,జూడువో అక్కల్లార సదువుతున్న తీరూ జూడు మా చెల్లెల్లార పాఠశాలకెల్లిన నుండి వో అక్కల్లార - పదిహేను రోజుల్లోనే మా చెల్లెల్లార యాబయ్యారు అక్షరాలు వో అక్కల్లారా - యాదిజేసుకున్నాదంటు మా చెల్లెల్లార మాసమన్న గడవక ముందే వో అక్కల్లార - మాటలెన్నో నేర్చేనంటా మా చెల్లెల్లార పుజానాబ్యరుందటలి ఉన$థం

ఆరునెల్ల సమయంలోనే వో అక్కల్లారా - ఆటపాటలేన్నో నేర్చే మా చెల్లెల్లార _. పార్వతిట్ట సదువుతుండగా వాఅక్కల్లారా - తమ్ముడైనా వెంకటేశూ మా చెల్లెల్లార తల్లి ముందు అల్లరి జేసి వో అక్కల్లారా - కల్లబాల్లి మాటలు జెప్పి మా చెల్లెల్లార పైసల గుంజుకోని వో అక్కల్లార - పకోడీలుగొనుక్కోని మా చెల్లెల్లార బడికి వెల్లనంటూ జెప్పివో అక్కల్లార - బజార్లో గోళీలాడీ మా చెల్లెల్లార కోతి కొమ్మలాటకు బోయి వో అక్కల్లార - కొమ్మలెక్కిముకులాడీ ఓ చెల్లెల్లార పచ్చీ అబద్దాలాడీ వేంకటేశు - పాడుజేనుకుండూ సదువూ వెంకటేశూ ఆబ (బడిలో మాస్టారు పార్వతి,వెంకటేశులను కొన్నే (ప్రశ్నలు వేస్తాడు) (వెంకటేశు చెప్పలేకపోతాడు,పార్వతి జవాబు చెప్పి మాస్టారు మొచ్చుకుంటాడు) వచనం ఆటలపోటీ పాటలు పొటీ వ్యాస రచన పోటీలల్లో.....ఓ..... ఇందు గలదు అందు లేదంటు అన్నింటా ముందంది,పార్వతి....ఆ..... తెలుగు,హిందీ,ఇంగ్రీఘ,లెక్కలు,సామాన్య,సాంఘీక శాస్తాలలోను....ఓ.... తెలివిమంవురాలు పార్వతియని తెలుసుకున్నారు జనమంతా....ఆ........ దర్వు అమ్మలార అక్కలార మీరాలకించ రారండో అమ్మలార అక్కలార _ఏడుకొక్క తరగతి ఏదేండ్ల సదువు నేర్పిందా పన్నేండేంద్లప్రాయం - ఆ బాలకైతే నిండేనా ఏడో తరగతి యందు - ఏదాది పరీక్షలటైమూ వున్నమె చంద్రుని వంటి బాల పుష్పవతైనాదంటూ పెద్ద మనిషి ఆయెనంటు - పేరంటాల బిలిసిరంటూ నాయనా....................అన్నలారా,......... వచనం బడికి బందుజేసి పసుపు కుంకుమ బూసీ......ఓ....... రుజానాబ్యముందలి జనరథీం

తడిక చాటు బెట్టి పడక గూడు వేరు చేశారా.......ఆ..... పూజ చేసినట్టి పూటకో తీరు.......ఓ................. అన్ని రకాల వంటలు దెచ్చి ఆరగించమంటున్నార దర్వు ఇంట్లో మనుఘల గూడ అంటారాదంటు ఒంటిగ జేసీ ఇంట్ల - కూర్చీ బెట్టారా పసుపు బట్టల తోటి - పక్కావాల్లింటికి ఎల్లావద్దంటూ తల్లీ జెప్పిందా అమ్మా ఎందుకు ఈ పాడు పనులంటూ తల్లిని గట్టిగా మందలించిందా తప్పుడు ఆచారం ముప్పు అంటుందా పాడైనట్టేనా జీవితమంటుందా..... . నాయనా.......అన్నలారా.......... వచనం పక్కింటి పిల్లతో పంతుల్ని పిలిపించింది పార్వతీ.....ఓ..... నడుమంత్రేన తల నరుకుతున్నారంటు వొలవొలబోసె పార్వతీ....ఆ..... అప్పుడు సదువునేర్పిన పంతులొచ్చి తల్లిదందడ్రితొ ఏమంటున్నాడు...ఓ..... చెప్పిన చెవిన బెట్టిండి పసి బాలకు బతుకు నాడు జెయ్యకుంటున్నాదా...ఆ.... పంతులు మాటలు అమ్మా లచ్చుమ్మ తల్లి అయ్య వీరన్నగారు యుక్త వయస్సు ఆడామగ తేడా లేకుండా శరీరంలో అనేక మార్పులు జరుగుతుంటాయి మగవాల్లకు పదహారేల్లకు గడ్డం మీసం వచ్చినట్టే ఆడవాళ్ళకు పన్నెండేంద్లకు శరీరంలో ఈ మార్చు జరుగును రుజానాట్యరుందలి 6 జనపథం

సమాజంలో మార్చు శరీరంలో మార్పు జరుగును మగవాళ్ళకు మార్పు జరిగికే లేని పండుగ ఆడ వాళ్ళ శరీరంలో మార్పు జరిగితే దండగ ఖర్చుల తోటి పండగెందుకు....? దర్వు ఆలోచించుకోండి మీరు,అన్నా ఏరన్నా పిండి వంటలా పేరు తోటి ఈ దండిగ ఖర్చులేల సదువుల కొరకూ పిల్లలపైనా చాలా ఖర్చుపెట్టు పండుగ వద్దు లచ్చుమ్మ పరీక్షరాయించూ పరీక్ష రాసి ఏడో తరగతి పాసైవస్తది పార్వతి ఏడో తరగతె చదివినంక పై సదువులు సదివించు అప్పటిదాకే పెండ్లి మాటను అనవద్దు తల్లీ _ కొరుకోని సదివించితే కొడుకు కోతిలాగాఆ మారె ఆడపిల్ల అయినప్పటికి అన్నింటా ముందే వుందీ నాయనా...............అన్నలారా............ వచనం ఈ ('ప్రకారంగ పంతులుగారు జెప్పివెల్లి పోయిండు......ఓ...... పంతులు మాట పట్టుకోని పరీక్షరాస్తనంటుంది పార్వతి....ఆ.... ఇంటి వాల్ల కెరుక ఇబ్బందులు బయటి వాల్ల కేమెరుక బాదలంటు...ఓ.. సదువు సదువంటు మారు మట్టాడ వద్దంటున్నారా....ఆ........ దర్వు . మారూ మాటంటే మార్ధన జేసేదా " ఎక్కువ మాట్లాడితే తొక్కి సంపేద - ఎర్రని కనులాకు ఎతైను కొపము తెల్లని కనులాకు తెచ్చునూ రక్తంబూ _ పుజానాబ్యటుంటలి ళ్తూ ఉనీంథం

పటపటమంటూ పండ్లూగొరికిందా జుట్టు బట్టీడ్బీ కొట్ట సాగిరా తలుపు దగ్గర బెట్టి తన్న సాగిరా నాయనా......... అయ్యలారా......... వచనం తన్నులకు గుద్దులకు తేళలేక పార్వతమ్మ....ఓ...... తల్లితండ్రి మాట వినాలె తనమాట గెలవానుకుంటున్నారా.....ఆ.... పాఠశాలకు బోనుగానీ ప్రయివేటు పరీక్ష రాస్తానంటుందీ.....ఓ..... బడికి పోకుంటే చాలు బాధదీరినట్టేనంటున్నారా.........ఆ......... వచనం ఇటువంటీ ఆలోచన వీల్లు జేయంగా పార్వతి మేనత్త శాంతమ్మగారు...ఓ.... వీరన్న ఇంటికి రాయభారానికొచ్చి పార్వతి తన ఇంటి కోడలు గావాలంటున్నాద్రా ఆ... మంచి రోజులున్నవి ముహుర్తం బెట్టుకుందామంటూ....ఓ...... మాట్లాడే మాటలు మనసులోన తళుక్కమన్నాయి పార్వతికు.....ఆ...... నాయనా....... అన్నలారా......44240666606 2662022 అత్తా కోడలు సంవాదం

పల్లవి: -అల్లో నేరడల్లో...అల్లో నేరదల్లో అల్లల్ల నేరడి అల్లనేరడీ...అల్లో నేరడల్లో కొడలు:-మాయత్త శాంతమ్మ నా మాట వింటావ అల్లో నేరడల్లో

మాట మాటకూ పెండ్లి మాటెత్తద్దూ అల్లో నేరడల్లో అత్త:-ఎందుకే పార్వతి అంతే మాటంటావు అల్లో నేరదల్లో

పెండ్లిజేసుకోని సుఖపడరాదా అల్లోనేరడల్లో కోడలు:-అటువంటి ఆలోచనే లేదు నాకు అల్లో నేరడల్లో పుజానాణ్యరుందలి ఈ ఉనీవథం

అత్తమ్మ నీకంత తోందరెందుకు అల్లోనేరడల్లో అత్తః- నా కొడుకు నువ్వంటె ముర్సిసోతుంటే అల్లో నేరడల్లో కంటికి రెప్పోలె కాపాడుకుంటాడే అలో నేరడల్లో కొడలు:-ఉద్యాగ మేమన్నా జేస్సున్నాడేబావ అలోనేరడల్లో.. ఎంత సంపాదించి కూడ బెట్టిండూ అల్లో నేరడల్లో అత్త:- ఇంత సిన్న మయసులోన సంపాదన అల్లో నేరడల్లో యెందుకు వానికి కూడ బెట్టిండ్రూ అల్లో నేరదల్లో కొడలు:-పెండ్లి అయ్యినంక పిల్లజెల్లా బుడితే అల్లో నేరడల్లో సంపద లేకుంటే సంసారమెట్లేను అల్లో నేరడల్లో అత్త:-మా యొక్క పెద్దలూ మాకు ఇచ్చిన ఆస్తి అల్లో నేరదల్లో మర్సిపోయి నీవు మీట్లాడబోకే అల్లో నేరడల్లో కొడలు:- యెంత వరకు బావ సదువుకున్నాదో అల్లో నేరడల్లో ఇంత వరకు నీవు జెప్పలేదత్తా అల్లో నేరడల్లో

• అత్త-ఒక్కడే కొడకని యెక్కడ పంపలే అల్లో నేరడల్లో సక్కనీ నా కొడుకు సదువు కోలేదే అల్లో నేరడల్లో కొడలు: -పద్దెనిమిదీ ఏండ్లు పై బడ్డదాక అల్లో నేరడల్లో పెండ్లి మాట అంటే పండ్లూడ గొట్టేను అల్లో నేరడల్లో నాయనా............................అన్నలారా....... వచనం ఎపుడైతే పార్వతి పండ్లూడ గొడతేనంటు పలకిందీ.......ఓ....... ఆదబిడ్డ పార్వతి మాటలకు అలిగి కూర్చుంది శాంతమ్మ......ఆ..... ఇంత పెద్దమాటన్నది ఈ పిల్ల మా కొద్దంటున్నదీ.....ఓ........ తండ్రీ ఈరన్న తల్లి లచ్చుమ్మ తలబాదుకుంటున్నారా....ఆ..... పుజానాఖ్యరుంటలి జనీ5థీం

దర్వు తల్లి తండ్రి మనసులో - తట్టుకోని కోపాము కంద్లు ఎర్ర జేసిరి - కాల్ల తోటి దన్నిరి ఇంత సిన్న వయసులో - యెంత మాట బలికెను మూసి పెట్టుకుంటెను - పాసి పోయినట్టాయె పెండ్లి జరిపించితే - పీడ బోత దన్నారు

పెండ్లి సీను

తదేవలగ్ననం తారాబలం చెంద్రాబలం........౨౨౦౦౦౦ 2222వ టవటంవలలంలం*

వచనం బలవంతపు పెండ్లి జేసి బాట పట్టించిండ్రు పార్వతినీ.....ఓ...... ఎత్తుకున్న బరువు నెత్తి మీద నుండి కింద బడ్డదంటున్నారా....ఆ.... కాపురానికి వెల్లిన యాదాదికి కలిగింది సంతానమూ....ఓ........ సక్కని సుక్కలాంటి ఆడబిడ్డను గన్నది పార్వతీ....ఆ........

దర్వు ఆడపిల్ల తినగానే - ఆందరు మూతి విరిసిరా మూడు రోజులైననూ - సుడటానికి రారుగా పుణ్యవంతురాలికీ - పురుడుయెందుకన్నారా తొట్టెల పండుగ జెయ్యారు - తాలుక పోరు యెవ్వరు ఆడపిల్ల అయినందుకు - ఆదరణే కరువాయేనా నాయనా................అన్నలారా..........-

వచనం పుట్టింట్ల ఎప్పటిదాకుంటావు అత్తింటికెల్లక తప్పదంటూ....ఓ...... తల్లితండ్రికి గూడ,తల మీద బరువనిపించిందీ పార్వతీ.....ఆ.... తల్లివెంట బెట్టుకోని తన ఇంటి కొచ్చింది పార్వతీ....ఓ........ ఫుజానాణ్యలమంటలి 6 జఇనిఫథిం

మూతులు మూసుకోని మూగ జీవాలోలే కాలం గడుపుతున్నారు....ఆ...... మాటలు ఇట్లా కొంత కాలం గడిసినంక ఒకనాడ పార్వతి తన భర్తతో ఎముంటున్నదంటే బావా నా సదువు సగంలో ఆగిపొయింది.నీవు సదుకోలేదు గదా,నన్నైనా పూర్తిగా సదువుకోనియ్యి. ఆలుమగలు సంవాదం దర్వు భార్య: -పెద్ద సదువు సదువు కుంట బావాగారూ నేను బుద్దులేన్నో నేర్చుకుంట బావగారూ భర్త:-సదువు పేరు జెప్పుకోని పార్వతి నీకు రోడ్డుదిరగ సిగ్గులేదా పార్వతి భార్య:-పిల్ల పెంపకానికైనా బావగారు నేను ఖచ్చితంగా సదువుకుంట బావగారూ భర్ర:-ఆడదానివయ్యి పుట్టి నీవు పార్వతి మగనికెదురు బల్ముతావా భార్య:-ఆడపిల్లనైతేమీ,బావాగారు నేను,ఏడ వెనక బతినయ్యె బావగారు భర్త-సదువు మాట మూలకెట్టు పార్వతి లేద ముల్లుకట్టె ఇరుగుతాదే పార్వతి ఖార్య:-మంచి మాట జెప్పువెంటా బావగారు అదురు బెడితె బెదిరి పోను బావగారు భర్త:-దయ్యమోలె పోరుజేస్తై పార్వతి నీ దవడ పంద్లు రాల గొడతే పార్వతి భార్య:-అచ్చరాలు రాని నీకు బావగారు ఈ బతుకు వెలువగాన రాదు బావగారు (భర్త కొపంతో కాడతాదు) వచనం ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళు ఆలుమగలు పోరు అద్దంలో నీడన్నోరు...ఓ..... తన్నినా కొట్టినా మగవాడే దిక్కు అనే మాటలాన్నదా...ఆ....... సదువును కాపాడుకోలేని పార్వతి శరీరమైనా కాపాడుకుందామనీ....ఓ...... మనసులో నున్న మాట మగనితో సెప్పాలనుకుందా........ఆ................ ుజానాణ్యతుందలి ఉనథథం

సంవాదం దర్వు భార్య:-ఒక్క బిడ్డ చాలు ఓ బావగారు నా బావగారు,ఆపరేషన్‌ తోటి ఆపుకుందాము హాయిగుందామూ భర్త:-ఏమిటో నీ మాట ఓ పార్వతమ్మ శ్రీ పార్వతమ్మ,దీపము వెలిగించె దిక్కులేకుండ మొక్క లేకుండ భార్య:-ఉన్నాక్క బిడ్డను సదివించుకుంటూ ఓ బావగారు,ఆలనా పాలనా జూసుకోవచ్చు నా బావగారు భర్త:-పెద్దలన్న మాట పెరగన్నం మూట ఓ పార్వతమ్మ,సుతుల్లేనోల్లకూ గతుల్లేవంటూ ఓ పార్వతమ్మ భార్య:-మల్లి ఆడపిల్ల పుడితేమీ జెస్తవ్‌ ఓ బావగారు,పెళ్ళి జేయలేక తల్లడిల్లేమూ నా బావగారు భర్త:-ఆడపిల్ల అయితే ఆసుపత్రిలో ఉ పార్వతమ్మ,టి.విలో జూయించి తీసెయ్యేవచ్చు పార్వతమ్మ. వచనం మగ పెత్తనపు సమాజం ముందు మగువల మాట జెల్లదంటూ....ఓ...... సదువు సంధ్యలేని మగోళ్ళతో సంసారం కష్టమంటుందా......ఆ....... మా అమ్మనాన్న సదువుకోక నన్నీ బాధల గుండంలో ఏసిందడ్రంటూ....ఓ.... తల్లితండ్రి సదువుకోకుంటే తరతరాలుగా ఆడపిల్ల బతుకంతేనంటుంది....ఆ..... మాటలు ఆడ (బ్రతుకు బాగు పడేలంటే ప్రతీ ఇంటిలో ఆడ మనిషి చదవాలంటు పార్వతి తమ వాడలోనున్న ఇరుగు పొరుగు అమ్మలక్కల్ని చదువు నేర్చుకుందాము రమ్మంటుంది. పార్వతి: -పిల్లజెల్ల సల్లగుందాలెనంటె రాములమ్మా తల్లికి సదువు రావాలెనమ్మో రాములమ్మా ఫుజానాటణ్యరుందలి రూ జఇనంవథం

రాము:-సంసారముందూ సల్లదనానికి పార్వతి సదువుతో ఏమీ సంబందముంది పార్వతి పార్వతి: -పద్దెనిమిదెండ్లూపై బిడ్డదాక రాములమ్మా సదువుకున్న పిల్లపెండ్లి జేసుకోదు రాములమ్మా వెంకటమ్మ: -పన్నెండు ఏండ్లకు పెండ్లయితేనేమీ పార్వతి కన్నవాండ్ల బాధ కడతేరు గాదా పార్వతి పార్వతి: -పెండ్లయ్యినెంటనే నిండు మనిషైతే పార్వతి కడుపులో బిద్డనూ కనలేక బాధలు వెంకటమ్మ వెంకటమ్మ:-నీవన్న మాటలో నిజమనిపించెనూ పార్వతమ్మ పొయి నేడు మాసెల్లెపొయింది ఇట్లనే పార్వతమ్మ పార్వతి:-తొలుసూరు కాన్సుకు తర్వాత కాన్పుకు అంజిలమ్మా సదివినోళ్ళు కొంత టైము పొటించేరు అంజిలమ్మా శంకరమ్మ;-ఈ మాటదెలువక ఇప్పటికి వరదాక పార్వతమ్మ ఏదుకోక కాన్సుతో పాడాయె తనువూ పార్వతమా పార్వతి: -రక్రహీనత రోగమందుకే వచ్చేను అంజినమ్మ శక్తి చాలదమ్మ డాక్టరూ ఫీజుకు అంజినమ్మ శంకరమ్మ: -కొడుకుగావాలంటు కోర్కెతోటి వుంటే పార్వతమ్మ కొరివి తోటి తల గౌరుకున్నట్టాయె పార్వతమ్మ పార్వతి;-ఆదమగా తేదాలేక ఇద్దరితో శంకరమ్మా సదువుకున్నోలైతే సరిపెట్టుకుంటారు శంకరమ్మా అందరు; -ఓప్పుకున్నాము మేమంత నీ మాట పార్వతమ్మ తప్పక మేమంత సదువుకుంటాము పార్వతమ్మ “ఆల?

కరువు-కన్నీరు ఒగ్గుకథ)

1995 నుండి రాష్ట్రంలో ఎన్నడు లేనంత కరువొచ్చింది. పల్లె జనలు చేసేందుకు వనుల్లేక బతుకు దెరువు కొరకు వట్టణాలకు వలనలువెల్లసాగారు. ఆనాడున్న టి.డి.వి సర్కారు ప్రజలకు ఉపాది చూయించలేదు.ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి తెచ్చిన నిధులన్ని ప్లై ఓవర్‌ బ్రిడ్జ్‌లకు రెద్గుకు ఖర్చు పెట్టిన కొలది హూమి గలిగిన పేద రైతులు వ్యవసాయం చేయలేక పశువులను అమ్మి కూలి పనికి బొంబాయి లాంటి నగరాలకెల్లిండ్రు. అక్కడ కూడా బతుకు భారమనిపించి తిరిగి పల్లెలకొచ్చి బతక లేక బలమన్మరణాలకు పాల్పడ్డారు. పాలకుల నిర్లక్ష్య వైఖరికి నిరసగా,బతకదానికి ప్రత్యామ్నాయం పనులు చూపాలని ప్రజలంతా ఆందోళన బాట వైపు నడుస్తున్న సమయమది. కరువులో ప్రజలను తుఫాను బాదితులవలె ఆదుకోవాలని జనమంతా సంఘటితమై నాటి టి.డి.పి సర్మారు ప్రజావ్యతిరేక విధానాలను ఎండగట్ట సాగారు,ఆనాటి ప్రజాపారాటాలకు సంఘీభావంగా పి. ఎన్‌.ఎమ్‌ తయారు చేసిన కళారూపమిది ఈనాటి పాలకుల పని తీరును చూప్పించి మార్చుకొని 'ప్రదర్శించుకునే వీలుంది. ఫుజానాజబ్యతుంటలి ఉనవథం

గంగా భవాని-ప్రార్థన పల్లవి;- శరణు శరణు మాయమ్మారావే _ శాంభవీ రాణీ శాంభవీ రాణీ దరణియందూ దోనకొండ గంగా భవానీ దేవీ భవానీ (రాగం) గంగా.................ఎదేవీ........ంంంంంంంల 1 శరణు॥ వచనం కళ్ళల్లో గంగా వేళ్ళల్లో గంగా గంగలేని చోటు యెందునా లేదూ....ఓ...... శివునికి సిన్న భార్య గంగా భవాని ముందుగా నిన్ను ప్రార్ధింతునమ్మా.....ఆ.... పాట గంగమ్మ పారేటి రామరామో బంగారు దేశన మల్లియాలా అన్నపూర్ణ పేరు రామరామో ఆంధ్ర ప్రదేశము మల్లియాలా రాచకొండంచున రామరామో రంగారెడ్డి జిల్లా మల్లియాలా మంచి పేరున్నట్టి రామరామో మంచాల మండలం మల్లియాలా సుక్కపురి పట్నంబు రామరామో (దాని)పక్కనా వొక్కపల్లె మల్లియాలా రంగాపురంలోన రామరామో రైతు కుటుంబమూ మల్లియాలా వచనం రైతు రాజయ్యా భార్య భూలక్ష్మమ్మ - దయగల్ల దంపతుల గర్భరనందూ...ఓ.... కౌమరుండు రాముడు కుమార్తె వెన్నెలా - సంతానమీద్దరూ సదువుకుంటుండ్రూ అయిదు ఎకరాల భూమి ఆపేద రైతుకు - పాడి పసులా మేపె పాలేరు పేరూ మళ్లేశ యందురూ భార్య సుగుణమ్మ - సంతోష రవి బిడ్డ కొడుకులున్నారూ లం టి, పాట కాంభోజ రాజూ కథ గాదూ వినరమ్మా - కష్టం చేసే రైతు కూలి కథనమ్మా వుజానాబ్యముందలి “ఆ జఇనీపథీం

కలిగిన వాళ్ళకు పన్నీరు వొలుకంగా - కష్టంజేసేటోల్ల కన్నీరు గారంగ కారమేందో మీరు దేలుసూకుంటారా - మనసూ బెట్టి మా మాటను వింటారా కాకులు దూరని కారణపడివమ్మా - కాంట్రాక్టర్లా కన్నుబడ్డది మాయమ్మా కోట్లాది వృక్షాలు గొట్టుతున్నారూ - వాతరణంబూ సెడగొడతున్నారూ పొగలు జిమ్మే కంపెనీలూ గట్టంగా - పొగలు సెగలూ గాలిలోనా గలిసేనా మంచీ వాతవరణమంతా పాడాయే - వర్షాలురావాయే వరదలు రావాయే అడవీ నరికే అనుమతెవ్వడు ఇచ్చిండో - అటవీ శాఖా యాడ నిద్దుర బోయిందో వచనం ముందు చూపు మందగించిన వాళ్ళంతా - కరువు రావటాన్ని కనిపెట్టలేదూ కరువు ముంచుకొచ్చి కష్టాలు బెరిగి - కూలి రైతులంత కుముల సాగిండ్రూ ఎం ఆ..... కాలుష్యమూ బెరిగి కరువోస్తే వొకదిక్కు - రాజ్యమేలేటి మన పూజ్యులోరన్నా వాటారు షెడ్డంటు వగల మాటలు జెప్పి - ఊరి జనంను ఊరడించుతున్నారూ .. ఆ... పాట నేలమ్మ తల్లికి నెత్తిమాసిందీ అల్లో నేరడల్లో - సినుకు బడుతాదని కునుకు మురిసిందీ అల్లో నేరడల్లో పాతాళ గంగమ్మ పైకి రానంది అల్లో నేరడల్లో - సెలిమల్లొ వూటలూ అలిగిపోతున్నాయి అల్లో నేరడల్లో ం నాలుగు దిక్కులు నదులల్లో జలమూ అల్లో నేరడల్లో - మూడొంతులా నీల్లు ఉప్పు సంద్రం పాలు అల్లో నేరడల్లో ఒక్క భాగం సేల్లు వాడుకుంటున్నాము అల్లో నేరడల్లో - సక్కటి భూమి సాగైతే _ వుజానాజ్యముంటలి ఉనవథం

లేదు అల్లో నేరడల్లో నైరు కాలం నాటి నాగర్జునాసాగరే అల్లో నేరడల్లో - ప్రాజెక్టు వాక్కటే పంటలకు దిక్కాయో అల్లో నేరడల్లో అటువంటి ప్రాజెక్ట కట్టలేదెందుకని అల్లో నేరడల్లో - ఆలోచనా జేసే రైతు రాజయ్యా అల్లో నేరడల్లో వచనం

కరువు పెరిగిపోయి సెరువు కుంటలు యెొండి - తడి పాలం వరి పంట తరిగిపోతుంటే ....ఓ....

లైతు రాజయ్యా భార్య భూలక్ష్మమ్మ - వ్యవసాయ మెటలజేతామంటుదలచే ఆ...

ఆలుమగలిద్దరూ ఆలోచనా జేయంగా - అమ్మాగారిచ్చినా సొమ్ములను జూసీ ఆ... . అమ్ముకుందం నాద అప్పుకొంతదెచ్చి - బోరు వేద్దామంది భూలక్ష్మమ్మా ....ఆ..

=. పాట

అంజుమాను బ్యాంకులో అప్పుదెస్తంట్లూ రైతు రాజయ్య

పైరనీ పత్రాలు రాసిచ్చినాడు రైతు రాజయ్య

నలుబదీ వేలకూ నాలుగు వేలూ లంచాలు ఇచ్చే

ముష్పయారు వేలు మురిపెంగ దెచ్చే రైతు రాజయ్య

బోరింగు పాయింటు జూయించినట్టీ ఇంజనీరుకూ

ఆరువేలు ముట్ట జెప్పకున్నాడు రైతు రాజయ్య

పాయింటు జూసినా ప్రాదేశమందూ రైతు రాజయ్య

వంద ఫీట్టదాక బోరువేసిండూ రైతు రాజయ్య

బండరాయి దగిలి బరబర సప్పుడు ఎక్కువైంది

బండరాయుందని రెండవ దగ్గర రైతు రాజయ్య

ఫుజానాణ్యరుంటలి ఆ జనపథం

రెండొందలా ఫీట్ల బోరేసినాడు రైతు రాజయ్య రెండొందలా ఫీట్లలోతులో గూడా ఆగోతిలోనా రెండు సుక్కలు నీరు పైకి రాలేదు కానరాలేదు గుండె ధైర్యం జేసి దండివాదైనా రైతు రాజయ్య అఖరి ఆశగా అవతలికి జరిగి మల్లి బోరేసె వచనం ఒకటి రెండు మూడు మూడింటి ముడివడీ - మురిపెంబుదీర మూడించిలా భూతల్లి గర్భాన బుగబుగ మనకుంటు - పైకొచ్చి పొాలమంతా పారుతున్నది ఎం ఆం. పాట రైతన్నా రాజయ్య సేధ్యంబు జెయ్యా బట్టేనా అయిదేకరాలా భూమి - అచ్చుగట్టి దున్నేనా పచ్చగడ్డి బెంచిండూ - పాడి బర్ల దెచ్చిండూ జీతగాడు మల్లేశా - మేత సనులు చూస్తుండూ కన్న బిడ్డల తీరూ - కంటికి రెప్పలా జూసీ పెంచుకుంటు వున్నాడూ - ప్రేమ గల్ల మళల్లేశా రైతును నమ్మూకోని - రాత్రి పగలు మళల్లేశా కలిసిమొలిసి తిరుగంగ - ఆ కపురాలు సాగేనా వచనం రైతు రాజయ్య పాలేరు మళ్లేశ కలిసి మెలసి ఇటుల కాపురం జేయా....ఓ..... ఆవూర్లో అరవయ్యా ఎకరాల భూసామి - కన్నుబడ్డది వాళ్ళ కాపురం మీద ..ఆ.... తన పొలం పక్ళనే పచ్చ పైరును జూసి - పటపట పటమంటూ పండ్లు పుజానాట్యమీంబలి ఉంపథం

గొరికిండూ ...ఓ.... ఆరు నూరయ్యినా రాజయ్య పొలమునూ - కాజెయ్యా జూసిండు కపట భూస్వామి ...ఆ..... పాట

ఆవూరి భూస్వామి ఆర్జరు మీద ఆడ్డరిచ్చేన

బోరింగు మిషన్లు జోరుగోచ్చేనా భారిగొచ్చేనా

రాజయ్య బోరు బావి బావి పక్కన గజం దూరాన

పెద్ద భూస్వామి బోరు బడింది ఆ గంటలోన

ఏక దాటిగ ఏడు వందలు ఫీట్లు భుగ భుగ మంట

పాతాళ గంగమ్మ పైకి వచ్చిందీ పొలం బారిందీ

రాజయ్య బోరు యెండిపోయేన గండమొచ్చేనా

భూస్వామి పాలమంత నీరు నిండేన పంట పందేనా

వచనం

పైస గల్లవాని పనితనం ముందూ - రైతు రాజయ్యేమి గొరగాక పాయే...ఓ..... సేతి కొచ్చిన పంట మూతి కందకుండ - మురిపెమంత మూడు నెలల్లో వొదిసే ఎంట,

నలుబది వేలప్పు నగలమ్మి సొమ్ము - నట్టేట నను ముంచి సాయెననుకుంటూ

• యొదురైనా వాల్లకు జెప్పుకుంటుండూ - ఎక్కిల్లు ఐట్టంగ ఏడ్వసాగిండూ పాట

ఏమిసేతు భూలక్ష్మీ నేనెందు బోదూనె - యెవ్వడు జేసిన పాపమో మనకు దగులుకున్నదీ ల

నలబూవెయిలా అప్పేమోనన్ను ఎక్కిరింబిరచా - సొమ్ములమ్ము కుంటీమా నమ్మి

వుజానాజ్యమందలి జనపథం

బోరు వేస్తేమా నీరుబాగ వచ్చిదంటూ జోరుగ పొలముదున్నంగా - అయిదెకరాలా నాటుకు పదివేలూ కర్భాయేనా పైరు పచ్చగ బెరేగే నాపంటకు దగ్గరి కొచ్చేనా - గంగమ్మ తల్లీ సంసారం భంగం జేసి పొయేనా డబ్బున్నోడికి తలవంచీ దాసోహంబైపోయిందా - పేదలు బతికే రోజులుగావూ పెద్ద వారికే దినముందీ వచనం పాలేరు మళ్లేశ పనిలేదు నావద్ద - పసులనూ అంగట్లొ అమ్ముకొనిరా...ఓ..... ప్రకృతి మన మీద పగబట్టినట్టుంది - పని దొరికె - చోటునువుజుసుకోబిడ్దా...ఆ... రాజయ్య మాటలూ వినగగానె మళ్లేశ - బోరుమని ఏడ్వసాగిండు మయాన్న.. కన్న బిడ్డలోలె పెంచినా పసులనూ - కబేళకే పంపసొగింనాడన్నా...ఆ..... ముగుద్దాడు బట్టుకొని ముందుకునడువంగా - రానురానంటు మొర పెట్టి. జోదెడ్లూ ...ఓ... దారి దప్పి యోటో తీసుకెల్లున్నారని - మాటి మాటికి ఇంటి వైపు మల్లంగ ఎం ఆ...... ఆవులేగగలు రెండు అంబాయనుకుంటు - గంతులేయంగా తన గుండె కన్న బిడ్డలనెట్ల సంపుకుందునంటు - కన్నీరు గారంగ కాలువై........ఆ........ పాట నాముద్దు జోదెద్దులూ - నన్నెడబాసి పోతున్నరా పెంచిన ఈ సేతులే - మిమ్ముల కోతకు పంపుతున్నయా మీ రూపమేడజూతునే - నేను ఏమి పాపం జేస్తినే ఫుజానాట్యముంటలి జనపథం

రాముడు భీముని మిమ్ములా - పేరు పెట్టుకుంటినీ కట్టెబండి నింపిరో - ఆ పట్నంలమ్మొస్తుంటెరో అలసి నేను పంతెరో - ఇంటికి నన్ను తెస్తిరి నమ్ముకోని మీరుంటెరో - మిమ్ములమ్ముకుంటున్నానురా నా కడుపు ఎండినా గానిరా - మీ కడుపు నింపుతుంటిరా చెట్టుగుట్ట తిప్పిరో - మిమ్ము (ప్రేమతో పెంచుకుంటిరా కరువుతో మీ కడుపులు - కాటువేయ బట్టెరా అందుకే ఈ రోజురో - కబేళకంపుతున్నరా

వచనం ఏడేడు పద్నాలువేయిల జోడెద్లనూ - వడొందాలా కొకటి అమ్మె రాజయ్య ...ఓ.. పాడి బరైలు రెండు పదహారు వేయిలవీ - పదహారు వందలకె పట్టిచ్చినాడూ +... ముప్పదెయిలా సొమ్ము మూడెయిలరాంగా - అంగట్లో దళారికై దాదలాయే ఇరవయైవందలతొ ఇంటి సామానంటు - ఉప్పు పప్పునూనె సరుకులు దెబ్పీ =. ఆ.....

పాట భార్య సేతీకిచ్చెనా - రైతన్నా రాజయ్యరా పణతిరో భూలక్ష్మీ - పాలు పెరుగు మరువుమూ యొన్నెలన్మూ పెండ్లికి - వున్న పొలమూ అమ్మెదా పెండ్లి కార్యం జరుగునూ - గుండె బరువూ తరుగునూ ఆలోచన జేయంగరో - అంతలోనె రాముడూ పదవ తరగతి ఫైనలూ - పరీక్ష ఫీజు అడిగెనా అప్పుడూ రాజయ్యరో - రాజి జెప్ప సాగెనా పుజానాట్యలుంటలి జశవథం

నా కొడుకా వో రాముడా - నయాపైసా లేదురా పైసలు గలిగేనప్పుడు - ప్రవేటుగా రాయొచ్చురా సదువు మానుకొమ్మనీ - సలహాజెప్పి నాడురా రెక్కల కష్టం జేసుకా - బుక్కెడు దిందామన్నడు పాలేరు మల్లేశకూ - పనిజెప్ప లేనన్నడూ వచనం సిన్నతనం నుండి యొన్నా బుద్దులు జెప్పి - అన్నం బెట్టి నట్టి రైతు రాజయ్య...ఓ.... పనిలేదు నాకాడ అని పలికినంతనే - పాలేరు మళ్లేశ పడిపడి ఏద్బె...ఆ...... కూలి,పనిజేతమని తన భార్యతో గూడి - పల్లెలో పని కొరకు దిరుగుతున్నాడూ...ఓ... ఏడికి బోయినా పనిజాడ దారకదూ - ఎదురు చూసి కన్నులు కాయలు గాసే...ఆ.... పాట భూతాల్లాంటీ యంత్రాలొచ్చిన్నయి - ఆ పల్లెల్లోనికీ...బుక్కెడు బువ్వకు కరువేజేసినయి వ్యవసాయ పని-కూలికిబోతె - నాటుకోతనూ - మోటరు వచ్చే రాసులు తూర్పార - ఫొసేటందుకు - కరెంటు ప్యాను - కల్లంజేరే పల్లిజనులకూ రెండు నెల్లదాకా పని దొరికె దగ్గరా...పదిమందికి పది రోజుల పని లేదూ రోడ్డు పనూలనూ - జేయాబోతెరా - రోలరు జె.సి.బి. -మిష్టనొచ్చెరా పనికాహార - పథకమన్నరు - పల్లెలో పని - దొరుకునన్నరు కష్టజీవుల - కడుపు గొట్టెరా - కాంట్రాక్టర్ల - జేబూ నింపేరా ఆరునెల్లు పని దొరకె చోటరాన్నా - ఈ యంత్రాలోబ్చీ...రెండు రోజులకె రోడ్డు పుజానాట్యతుందలి ఉనఫథం

వేసరన్నా ఉప్పరి పనికీ - తట్టబట్టుకొని - పొట్టబోసుకొను - పట్నం బోతే కంకర సిమెంటు - కలిపే మిషను - ఆకాశానికి - అందించింది కూలి మెళుకులకు గాలమేసుకుంటూ కూసుంది యంత్రమూ కూటికి జంపీ కాటికి బంపిందీ. వచనం రెక్కలిరుసుకోని బతుకుదామనుకుంటే - కాకుల గొట్టి గద్దలకేసినట్లూ...ఓ.... డబ్బు గల్లవాని దండి మిషన్లెన్నా - కూలివానికి కూడు దొరకనియ్యవాయే..ఆ... కరువు రోజుల్లో పని కరువు గలిగి - పాలేరూ మల్లేష పస్తుంలుంటుండూ...ఓ... తన కుటుంభవాలె రైతు రాజయ్య - దండి భూస్వామిచే దండింపబడగా...ఆ.... బతుకు దెరువు కంటు బొంబాయి నగరంబు-జేరబోదామంటు జెప్పుతున్నడూ పది మందికీ పనులు జూయించునోడవూ - పస్తులుండే కాలమొచ్చెనా తండ్రీ పూలు అమ్మిన చోట కట్టెలమ్మలంటే - కష్టమనిపిస్తుంది ఎవరి మనసైనా ..ఓ.. ఎరుగని రాజ్యాన ఏ కష్టం జేసినా - ఎక్కిరించే వారు ఎవరుండరంటూ ..ఆ..... సచ్చుజెప్పి రైతు కొడుకు రామునితోటి - తన భార్య సుగుణతో తరలిపోవగా యొడ పిల్లగాన్నిడిసి యెటుల బోదునంటు - వలపోసె సుగుణమ్మ వరదబారంగ" పాట కరువులోన కడుపు బాధ అమ్మలారో కానరాని బాధనమ్మా అయ్యలారా సాగరమీదొచ్చు నేమో అమ్మలారా సంసారమీదలేమూ అయ్యలారా పనిలేని సేతులాకు అమ్మలారా పక్షవాత మొచ్చినాదీ అయ్యలారా ఫుజానాట్యతుంటలి జకవథిం'

ఆకలికి ఆగలేక అమ్మలారా నుకలన్న మొండుకోని అయ్యలారా కంటికింపుగాకున్న అమ్మలారా కడుపులింత నింపుకున్న అయ్యలారా కండ్లల్లదిరుగ వట్టి అమ్మలారా కక్కుడుమొ దన్నుకోచ్చె అయ్యలారా డబ్బులేని వాళ్ళను జూస్తే అమ్మలారా డాక్టరుకు దయరాదూ అయ్యలారా కాళ్ళు వేళ్ళు బటుకోని అమ్మలారా కనికరించమని అయ్యలారా మందులు అక్కర లేదు అమ్మలారా మంచితిండి దినుమానె అయ్యలారా రోజుకు రెండు సార్లు అమ్మలారా కిలో బియ్యమిచ్చునపుడు అయ్యలారా రెండుపూటలుదింటె అమ్మలారా కంద్లు మండి సెంద్రబాబు అయ్యలారా ఐదూ రూపాయళల్తేసే అమ్మలారా (మాకు)అందకుండ జేసినాడూ అయ్యలారా కూలోల్ల వుసురు దగిలి అమ్మలారా యేలెటోడు కూలిపోనూ అయ్యలారా వచనం వాలదు వొలదు సుగుణ వాలపోయ వద్దంటు తన భర్త మల్లేష్‌ కన్నీరు దుడిసె ధైర్యంగ వుండాలె జడుసుకోవద్దంటు - ఆరునెలల్లో తిరిగొస్త మనియనగా ...ఆ..... కొడుకు రవికుమార్‌ను వొడిలొ బెట్టుకోని - యెమని బుద్దులు జెప్పుతుందనగా ఆటల్లో యెవరితో అల్లరి జెయ్యకూ - పాటల్లొ ఎవరితో పొట్లాడబోకు. ...ఆ.. పాట సదూవుకోర నా తండ్రీ నాసక్కటి రవికోమార నా వంశానికి తేజ పలకా బలపం బట్టుకోని పారశాలకే బోరా పాఠాలు నేర్చుకోరా వచనం

సగం సంచి నుకలున్నాయి నా తండ్రీ తిరిగొచ్చి దాక ఇవి తినుమంటుజెప్పి

పుజానాట్యరుంపిలి జఉ£3థం

నాయినమ్మ అన్నమొండి పెడుతది గాని నీళ్ళకుందలు దెచ్చి గొళెంలో నింవూ...ఆ..... అక్క నేను నాన్న ఆరునెల్లలోపు' మల్లి మన యింటికి తిరిగొస్తమంటూ...ఓ..... " పూరి గుడిసె మాదిభ(ధ్రంగా జూడమని పక్కంటి వాళ్ళకు సక్కంగా జెప్పి....ఆ..... పాట రైతు కొడుకు - రాముడు బాయ్‌ పాలేరూ - మల్లేశ బాయ్‌ పణతీ - సుగుణమ్మ బాయ్‌ కూతురు - సంతోష బాయ్‌ బతుదెరువు- కొరకు బాయ్‌ బయలు దేర - సాగిరి బాయ్‌ అక్క నుంచి - బస్సు బాయ్‌ హైటెక్‌ బస్‌ - ఎక్కిరి బాయ జోరుగా ఆ బస్సు బాయ్‌ జైరాబాద్‌ జేరెను బాయ్‌ సోలపురం పట్నమూ బాయ్‌ సొంపుగానూ జేరెనూ బాయ్‌ ఎక్కిరాని - కొండలు బాయ్‌ ఎక్కిపోతా - వున్నది బాయ్‌ దిగారాని - కొండలు బాయ్‌ దిగిపోతా - వున్నది బాయ్‌ అంబటాళ్ళ వరకురా బొంబాయికి జేరెనా వచనం

ఆంధ్ర ప్రదేశంలోని అన్ని దిక్కుల నుంచి పొట్ట బోసుకోను వొచ్చినోల్లంతా .ఓ. తలదాసు కొనుటకు తగిన ఇల్గులేక - తారు రోడ్డు పక్క తెల్లరిందాక ....ఆ..... ఆడవాళ్ళను గుంపుగా పండుకోబెట్టి - అందరి మగవాళ్ళు కావలుండగా ...ఓ.. రోజుకోక్క యేడు గడిసినట్లనిపించె - క్షణ క్షణం భయం భయం బతుకాయే న.

పాట

1కడుపుసేతా బట్టుకోని - కాని రాజ్యం బతుకబోతె

గుత్తెదారు గాడురో - సుగుణ పైట కొంగులాగె

పుజానాణ్యతుందలి ఉనరథీం

2.తండ్రి వంటీ వాడవంటు - తగదు నాయినా వద్దనంటె దొంగ తనమూ మొపెరో - అంగడంగడి జేసెరా 3.మరాటోల్ల మాట దెలువదు - బతుకుబోతె బాధజూడు లారి మీదా ఇసుకరో - ఖాలిజేయ బోతెరా 4చాలి చాలని తిండిదింటూ - పార బట్టి గుంజుతుంటె కడుపులోనా పేగులూ - కక్కినట్లూ నోట్లకొచ్చె 5.లారి లోడూ ఖాలిజేసి - అడ్డమీదకి వచ్చె సరికి బిడ్డ మాయామాయెరో - రౌడి గాల్లా రాజ్యమాయె . 6.రోడ్డు పక్కన పండుకోని - కంటి మీద కునుకులేక కాలమెల్లాదీయగా - పోలీసోల్లా బాధారా - 7.అయిదు పదులూ సేతబెట్టి - అయ్య బాబని కాల్లుమొక్కి సాగనంపుదా మంటెరో - సైగ జేసే సుగుణకూ 8.బతుకలేక వాస్తమంటు - బాధలల్లో వున్నమంటు నచ్చజెప్పెబోతెరో - నడువు స్టేషనూ కన్నడూ 9.తప్పు యెమి జేస్తై మంటు - టౌను దాకా యెందుకంటె డొక్కలోనా దన్నెరో - పక్కటెముకా లిరిగెనా 10.మెతుకు లేకా బతుకబోతె - పోలీసోని దెబ్బలాకు పక్కటెముకా నొప్పిరో - ప్రాణమే బోతుందిరా 11.దమ్మిడీ సేతుల్లో లేక - దావభఖాన కెల్లలేక తల్లడిల్లై ప్రాణమూ - మల్ల ఇల్లూయాది రాంగ వచనం భార్య భర్తలిట్టి బాధ దిగమింగి - బోంబాయి నగరాన బతికె సమయానా . తనయింటి దగ్గరా యెనఖై ఎండ్ల' తల్లి - నీళ్ళు దొగి కడుపు నింపుకుంటుందీ ఫుజానాట్యలుందిలి జనీఫథీం

= అ... మధ్యాహ్న భోజనం బెడుతున్నరని సెప్పి - మనువన్ని బడికేమొ పంపుతునాదీ వారానికొక వాడ వెతుక్కుంటున్నది - అడుక తిని మనవన్ని జూసుకుంటుంది ప్రతిరోజు ఇంటింటి బిచ్చమడుగంగ - సిన్నోల్లు సెద్దోల్లు సీదరించంగ...ఓ..... ఆకలి ఆపుకోలేని ఆ ముసలమ్మ - మూల్లుతు మంచాన బడిపోయినాదీ ...ఆ... పాట మంచాన బడిన తల్లికి రామవారామా మదిలోనా కొడుకు మెరిసె రామావొరామా నా కొడుకు మల్లేశా రామవొరామా (నాగోస యెవడు జూసెటోడు రామవారామా అడుకుతినీ బతుకపోతె రామవారామా అదికుడా కరువాయె రామవొరామా దానం చేసె పేతులు రామవారామా దగ్గరకి ముడుసుకునే రామవొరామా ఏనుగుగంత కొడుకుండగ రామవొరామా ఎందుకు ఈ బతుకన్నరు రామవొరామా పాలివారి మాటలకూ రామవొరామా పండు జిల్లెడాకునైతి రామవొరామా (నీబిడ్డ పెండ్లి జూద్దమని రామవారామా మొండాగానే బతుకున్నరామవారామా నూసెయోగ ముందొలేదొ రామవారామా (నా) ఆశలు అడుగంట బట్టె రామవొరామా యెడ పిల్లగాన్నిడిసిపెట్టి రామవారామా యెరుగని రాజ్యంబోతిరి రామవారామా పోరుగానికి నాకని రామవారామా పోద్దుమాపుది నుండనీ రామవారామా షావుకారు దగ్గర దెచ్చిన రామవారామా సగం సంచి నూకలున్నయి రామవొరామా మనుమనికని దాసి పెట్టిన రామవొరామా (ఇక) మల్లి రాని లోకమెల్త వుజానాట్యతుంటలి జనపథం

రామవొరామా వచనం కడుపు జంపుకోంగ కాళ్ళు జేతులు గుంజి - డొక్కలెండి పక్కటెముకలు దేలీ కండ్లు గుంతలబడె కాళ్ళు కట్టెలాయె - నోటె మాట కంటిసూపు లేదాయె మనుమడు బడికెల్లి ఇంటికొచ్చే సరికి - మల్లి రాని లోకమెల్లే ముసలమ్మ పోరుగున వున్నాళ్ళు ఫోనులో బొంబాయికి - వరసుల దగ్గరికి వార్త బంపంగ పాట అమ్మా అమ్మా అమ్మో......మాయమ్మా.......ఓయ్‌ కడసారి కనుసూపు నోసుకోనైతినే మాయమ్మా....ఆ..... నా బిడ్డ పెండ్లి దాక బశుకుతానంటివె అమ్మొ..... మాయమ్మో.......ఓయ్‌ మాకు దెలువకుండ మనుమారాలెప్పుడొ మాయమైపోయిందే మాయమ్మో ....ఆ. కరువు పాడు గాను కాని రాజ్యం దాక - మమ్ముదరుము కొచ్చి మనలెడబాపె కడసారి నిన్ను జూసి పిడికెడంత మన్ను...నీ మ్లీద ఎయ్యలేనంత నోచున్ని .ఆ..:. పాట

కోడలు సుగుణను బంసూతున్న - కోర్కెను మన్నించూ తల్లి సాంపదించిన కాడికి సావూ - ఖర్చుకు ఇస్తున్నా తల్లి నా కోడుకేనీ పాడెముందరా - నడుస్తాడె తల్లి ఆఖరి మాటగ నాకేమి - జెపుదామనుకున్నావా తల్లి తద్దిన మందూ వాస్తానే - తనయుని మన్నించూ తల్లి

రుజానాబ్యతుందలి జఉనరథం

వచనం పట్నం బస్సెక్కిబి పంపించి వస్తనని - మళ్లేశ భార్యతో పయనరామై రాంగా రైతన్న కోడుకైన రాముడు అప్పటికి - ఎనకేసుకున్నట్టి వెయ్యి రూపాయలు తన రెక్కల సొమ్ము తల్లిదండ్రుకివ్వుమని - సుగుణమ్మాకు ఇచ్చి పంపుతున్నాడూ ఏడవకు మల్లేశ ఎటుల బతికెటోల్ల మలునే కాలాన్ని గడువు దామనగా..ఆ..... భద్రమని సెప్పింది బసెక్కి సుగుణమ్మ - రంగాపురం జేర వచ్చిందిరన్నా..ఓ.... ఆకలి రాచ్చాసి అత్తను మింగెనని - అంత్య క్రియలు జేయ కదిలిందిరన్నా పాట దగ్గరి బందువులు దండోలె రాంగా దహనమయ్యిందా ముసలమ్మ తనువేమొ కాలిపోయిందా బూడిదయ్యిందా కర్మ కాండ పని తీర్చుకున్నారు బందు వర్గాలు సీల్ల మునిగి నిండు శోకమెంతున్న నిలుపుకున్నారు రైతన్న కొడుకూ రాముడు పంపిన వెయ్యి రూపాయలు భూలక్ష్మి రాజయ్య కిచ్చి వచ్చింది కూలి సుగుణమ్మ బొంబాయి పట్నాన మల్లేశ రాముడు మంచిగున్నరని వారి మీదా మనసు పెట్టుకోవద్దని ఊరడించిందీ వచనం ఆపదొచ్చినప్పుడు ఒక్కరూ ఆదుకుందామని అనుకుంటు వాళ్ళు... ఓ.... కలోగంజోదాగి కరువు రోజుల్లోన దినమొక్క యేడగా గడుపుతున్నారూ...ఆ... అప్పుఇచ్చినట్టి అంజూమాను బ్యాంకొడు ఆస్తులను జప్తు జేస్తామంటు జెప్పి..ఓ... ఫుజానాజ్యముందలి జనపథం

పేపర్లో పెద్దచ్చరాలతో ప్రకటన జేసిండు కాపులూ కలవరం జెందా....ఆ.....

బ్యాంకులో భారిగా అప్పుదెచ్చిన వారి పేర్లలో మన రైతు రాజయ్య పేరూ

వ.

మొట్టమొదట వుంది యెట్ల జేతునంటు బతుకు మీద ఆశవాదలుకున్నాడూ

పేపర్లో నీ పేరు పెద్దగొచ్చిందనంటు పల్లె జనులందరూ పలకరించగా...ఓ....

పనికి రాని ప్రాణముండేమి లాభమని పణతి భూలక్ష్మితో పలికిండు యేదో

పాట

బ్యాంక్‌ మేనేజరూ బయలుదేరేన - ఆస్తూలూ హగ్రాసు పాడుతున్నాడ

తలె సెంబు బిందెలు ఖైటెయ్యమని - తన్ని ఖైటికి పంపి తాళమేయంటు

తలుపులూడ బీకి జాపులెయ్యమంటు - తనయెంట వున్నాల్లకార్దరిచ్చిండూ

యెవడబ్బ సొమ్మంటు ఇప్పటిదాక - చెల్లించలేదని బూతులాడెనా

రాజయ్య ఇంటికీ బ్యాంకొడు వచ్చె - రైడింగు ద్యూటియని తలుపులే దన్నె

దూలన యాలడె తాడు జూసిరీ - భార్య భర్తల శవాలు జూసీ

వచనం

పొగరుబోతు బ్యాంకు అధికారి వెంటనే - పోలీసువాళ్ళకూ కబురు జెసిండూ

లు...

పోస్టమార్దం జేస్తమని రెండు పీనుగల - తాలుక సెంటరుకు తరలించినారూ

కూల్లోల సుగుణమ్మ కుంపటోలెరగిలె - బోరుమని ఈ వార్త బొంబాయికి దెలిపి శ.

రాముడు మల్లేశ ఏద్వంగ అక్కడ - రాల్గుగూడ కరిగి పోతున్నాయన్నా ....ఆ..

నా కెవ్వరున్నరని యెట్ల బోదునందునంటు - బస్సు చార్జి లేక బాదుకుంటుండూ

ఫుజానాటబ్యముందలి ఉఇసకథం

వున్నక్షాడికి మొన్న పంపిస్తినన్నడూ - ఊరికి నేకింక వెల్ల నంటుండూ....ఆ..... తల్లి దండ్రి తనువులకు తలకొరివి బెట్టుటకు = అలవిగానటు వంటి ఆ రైతు తద్దినం అనుకుండు తలస్నానమాడిండు తనకు దొరికిన పనులు జేసుకుంటుండూ ౧... ఆ....... ॥ వురిబోసుకున్నట్టి కారణం ఆ వూరి - జనమందరికి యెరుక గావాలెనంటూ చనిపోయెముందర రాజయ్య భూలక్ష్మి - ఉతత( లొక మాట రాసినారంటా ఎ... పాట వొరిగీనా మాకనులూ ఊరిమీ చుస్తున్నాయి కారణమూయేమిటని కదులకుందున్నాయి తప్పెవ్వరిదంటూ రెప్పలే నిలిచీనయి వాటమాను వృక్షాలూ వారుగంగా నేలమ్మ వర్షాలు బడలేక కదులకుండున్నాయి నెర్రలిడిసిన మాట బెనా కాద యంటు కరువులో వ్యవసాయం కష్టమైపోతుంటే బ్యాంక్‌ అఇప్పుదెచ్చి బోరునే వేయంగ జోరూ యెండిన మాట జెనా కాదా యంటు మాకూ తిండిలేకా పసులా మేత లేక వుజానాట్యతుంటలి ఉనీపథం

ఆంగట్లో పశువులను అమ్ముకొని నేరాంగ ఆగమైపోయింది బెనా కాదా యంటు కరూవు భూతం బెరిగి పంట భూములు తరిగి అన్నదాత అన్నం అడుకోనీ తింటుంటె బతుకూ బరువయ్యిందీ బజెనా కాదా యంటు కోటీశ్వరులు వేలా కోట్లు ఎగొట్టినా మగాణి భూముల్లో మాసెమాట సుక్కలె 'ప్రజలా కడుపులు నింపీ ప్రాణాలు నిలిపినయి మేమూ పస్తున్నదీ బెనా కాదా యంటు కరెంటూ చార్జీలు ఎరువుల ధర బెంచీ కష్టపడె రైతన్నను కాల్చుక తినొన్ని కనికరమూ లేకుండా తరిమేటి రోజులకై ఎదిరి చూస్తుంటాయి - మా యెర్ర కనుగూడ్లూ తెరిచే చూస్తుంటాయి - మాలెల్లకనుగుడ్లూ వచనం చూద్దమని వచ్చినా అ&ఊరి జనమంత - ఇదియేమి ఘోరమని విలపించినారూ...ఓ... బలిసినోడూ బంగ్లమీద బంగ్లగడితె - పేదోల్లు ఇంట్లెందుకైతున్నరనీ........ఆ........ పుజానాబ్యతుందలి జఇనవథీం

పాట దేశానికే తిండి పెట్టెటొడూ - అన్నదాత ఆగమాయె నేడూ దుక్కిదున్ని బువ్వపంచి పెట్టినోడూ - దిక్కులేనీ సీవు సచ్చెసూడూ తలకొరివి బెట్టె తనయుడుండు లేక - బంధు జనులు ముందుకెవరురాక శవాల వారసులు యెవరురాక - సెడువాసనొచ్చి కుళ్ళి పాయెనమ్మా కుక్కలన్ని గలిసి గుంజుకెట్టినట్టు - పోలీసులోచ్చి పాతి పెట్టినారూ వచనం ఇక్కడ సంగతులు ఈ తీరుగుండంగ బొంబాయిలో రాముడు మళ్లేశ గలసీ అన్నమొండి పెట్టె ఆడవారు లేక హొటల్లో తిండి కలవాటు పడ్డారూ ..ఆ....... నిదుర సరిగా లేక నీళ్ళు బండిరాక హొటల్లో తిండితో ఒల్లు పాడయే....ఓ...... కూలి డబ్బులు వొచ్చినయి వచ్చినట్లనే సూది మందులకు సరిపోతున్నాయన్నా ఇంత పాటి బ్రతుకు మనమూల్లో బతుకమా ఇక్కడ,మనమింక వుండారాదంటూ కు... మళల్లేశ రాముడు మాట్లాడుకున్నారూ - మల్లి తమ వూరికే పయనమయ్యింద్రూ న. బొంబాయి నుండి తిరిగొచ్చి ఇంటిలోన కాలు మోపంగానే కన్న కొడుకైనా ప. | రవి కుమార్‌కు బడిలో మధ్యాహ్నా భోజనం తినగానె వాంతులై పడిపోయినాడు పాట మధ్యాహ్న భోజనంబు కొమరక అవి మసిలిపొయిన బియ్యమంట కౌమరక ఆకలి తాళ లేక కొమరక నీవు అన్నమని తింటివేమో కొమరక పుజానాజ్యలుంటలి ఉనరథం

కడుపు నింపురోను దింటె కొమరక _ నా కడుపు గాలె కాలమొచ్చె కొమరక గుట్టలోలె ధాన్యామంట కొమరక గోదామలున్న దంట కొమరక పల్లె జనం పస్తులుంటె కొమరక అవి ప్రజలకన్న పంచలేదు కొమరక ముక్కిపోయె దాక దాసి కొమరక అవి సకృనైన వంటుదెచ్చీ కొమరక పసి పిల్లలాకు బెడితె కొమరక మీ ప్రాణాల మీదికొచ్చె కొమరక వచనం ఈ పాపకారి దేవుడు పరిక్ష బెట్టినా నా తండ్రీ ..........ఆ....... కట్టు బట్టలతోటి వలసెట్ల బొయినామో - వట్టి 'ససేతులలోనె వస్తిరా కొడుకా ...నా తండ్రి....ఓయ్‌ తాతలు తంద్రులుయే పాపం జేసిరో మనకు ఈ గతి గలిగె నా తండ్రీ ...ఆ..... పాట దావఖూనకు బోదునా దమ్మిడీ లేదాయోనా ఎక్కుడా బోకుంటె సక్కటి నా కొడుకు దక్కెటట్టూ లేడుగా దానంబు జెయరమ్మో - దయగల్ల తల్లులారా కండ్లముందె కన్నకొడుకు ఇట్లాయె ప్రాణాలు గాపాడమ్మా అంబలీ గంజి బువ్వ - అడుకొచ్చి పెట్టుకున్న ఏడేండ్ల నా కొడుకు ఎగిరి పోతాట్టాయె ప్రాణాలు గా పాడరమ్మా బొంబాయికి బతుకు బోతి బాగయితననుకుంటీ పూరిడిసి పొయ్యిందె నేరమై పాయే ప్రాణాలు గపాడరమ్మా ఆకలి మంటలాకూ అమ్మనూ జంపుకున్న కన్నకొడుకూ కన్ను మూసె కాలమొచ్చె ప్రాణాలు గాపాడరమ్మా వచనం సుగుణమ్మా మల్లేశ రాముడు ముగ్గురు మూలమూలకు దిరిగి దానమడుకోచ్చీ పుజానాజ్యముందలి త్రూ జనపథం

టీ... వాదభఖానకు బోదమనుకునె సమయాన ధనధన మనుకుంటు దండోర మోగె “ఆ... దండోర పాట కరెంటు బిల్లోడు కారు మీదొచ్చె కన్నెర్ర జేసె కనెక్షనూ వైరు మొత్తుకుంటుంటే కత్తిరించేసే స్టాటరూ వైరంత సుట్టసుట్టిండూ సంకలెట్టిందూ త్రాపులోనోడొచ్చి కస్సుమన్నడూ కట్టుమన్నడూ సబ్సీడి కిందా సగం డీరిందీ బాకి యెంతంటె మాఫి రాలేదని మేక పిల్లలా పట్టుకున్నాడూ దప్పుగొట్టి మరీ సెప్పితమి గదా తప్పదన్నారు దయజూడు దొర అంటె ధమ్మున వానికి సెప్పుకోమన్నాడు వచనం

'ప్రకృతి కోపించి ప్రజలు నష్టపొతె ప్రభుత్వమే అదుకుంటుందటారూ...ఓ... తుఫాను భూతము తుడిసి పెట్టుక పోతే ఆశ్రయం గల్పించి ఆదుకొంటాడు తుఫాను వొకనాడె దిగమింగి పోతుంది.తెల్లారి నుంచి సహాయమందేనూ కరువన్న దోకనాడు కబలించుకపోదు దినదినం క్షణక్షణం సంపితింటుందీ కరువకు కారణం ప్రకృతియనెవారు కానలేరు ఇట్టి కరువు కష్టాలూ ...ఓ....... తుఫాను భాదితుల జూసినట్టుగానె కరువు బాధితుకై కదులరెందులకూ ...ఆ.... అధికారలందర్ని అడుగుదామనుకుంటు పాలేరు మల్లేశ పట్టుబట్టిండూ .ఓ..... రైతు బిడ్డ రాముడు రగిలెకోపంబుతో పాలేరు మళల్లేశ పట్టుదలజూసీ ...ఆ.......

ఫుజానాఖ్యతుంటలి (ఆ ఉనవథం

పాట రాముని మనసెమొ రగులూ కున్నాదా - రణమూ జేయటకు రంకెఎలువేసేనా తెల్లని కనులాకు తెచ్చెను కొపంబూ - ఎర్ర కనులాకు ఎత్తెను రక్తంబు పటపటపట మంటూ పండ్లు గొరికేనా - కూలీ జనులల్లో గలిసీ పోయేనా కలెక్టరుండేటి కార్యలయం ముందూ - అధికారుల మీదా ఆగ్గయి మండేనా ఆకలి కేకలు అకసమంటంగ - దండొర వేసిండా ధర్నాకు బలిసిండా కల్లబొల్లి మాటలొద్దని యన్నాడా - కడుపూనింపే దారి జూపుమన్నాడు ఎర్రని జెండా ఆను యొత్తుకున్నాడా - ఎవ్వడు నన్నూ అడ్డగించేదన్నాడా 1బెండా॥ వచనం కార్మికులు కర్షకులు కూలీలతో పొటు చేతి వృత్తి దార్లు చేయగలిపిండ్రూ...ఓ... అధికార యంత్రాంగ మణగదొక్కుతుంది - అష్టదిగ్భందనం జేయాలెనంటూ ..ఆ.... వూరురున వుద్యమాలు వుప్పెనయ్యి - ఉగ్ర నరసింహ అవతారంబులెక్తే ...ఓ... తాదొపేడో తేల్చుకుందామనంటూ _- కరువు బాధితులంతకదుల సొగిండ్రూ ఎఎ ఆొ,,, వావ పొట గుప్ప గుప్ప చప్పుడు - గుర్రాల గుంపులు కాకి బట్టలే సూక - కర్రలేమొ బట్టూక యొవ్వడ్రా మీరంటు - యెందుకొచ్చి నారంటు ళచస౮ంాలయ స్టై మల్లి పోకుంటేను - ముక్కెలిరగదంత మంట్లు పోస కదలకుండ వుంటేను - కాల్చి పారేస్తమం స్టో వతం]... పా (౧౦1 ఓ. గే అదుర గొట్ట జూసిరీ - చెదుర గొట్ట జూసి త్‌ే లో కడుపు మండె పేదోల్లు - కదుల కుండ నిలివీరి వానా శ్ర స్టర్ట సీ ఫుజానాట్యమందిలి ( 00థిం

సిర్రుమని సీటిగొట్టి - లాఠిచార్జినంగానె కసాయి పొలీసోల్లు - కర్రలేమొ లేపిరి పక్కుమంటు పుచ్చెలూ - పగిలి పోతున్నాయి దొక్కులోన దన్నత్రే - పట్టె ముకలిగిగేన జుట్టు బట్టి ఈడ్చీరి - పొట్టలోన దన్నరి వచనం వందమంది దాక వొచ్చినా పేదలను తలొక్కునా తరిమె పోలీసు.....ఓ.... ఊరికో లారిలో వురుములై జనమొస్తై దిక్కులేని కుక్కలై తొకముడి సిండ్రూ పాట దొంగలు మనియనుకున్నారా - దోసుక పోతం అనుకుండ్రా హంతకులం అనుకున్నారా - ఆయుధాలు మేందెచ్చినమా మనుఘలకూ మీరు పుట్టలేదురా - మమ్ముల నెందుకు గొడుతురురా ఆకలి మంటకు మేమొస్తే - మా హక్కులు బొందలు బెడకారా అధికారం మీకుండాలంటే అప్పులు మాఫీ జెయ్యాలే వడ్డీ ఇరవై శాతం మాఫీ - వగల బాటలూ మా కొద్దు కరెంటు బిల్లూ బకాయిలూ - కట్టలేరు మా పేదోల్లూ అన్నిరకాల అప్పులనూ - అపెయ్యాలె తక్షణమూ ఆకలి గొన్న పేదలకూ - అంబలి కేంద్రం బెట్టాలె పశువుల గాసం పంచాలీ - పాలరేటునూ పెంచాలీ కరెంటు పోరులో కాల్చినగానీ - ఖాతరుజెయ్యని వాళ్ళంరా " ఎర్ర జెండె మా దిక్కు - ఎదిరించేదే మా హక్కు ఫుజానాబ్యలుందలి ఉశ5థం

ఎన్నికలప్పుడు వొస్తరుగా మేం - ఏం జేస్తామా చూస్తరుగా మళ్లి వస్తామో యమ్మలారా - వెల్లి వస్తామో యమ్మలారా తప్పులేమైనా వున్నా గానీ - ఒప్పులుగా బావించరమ్మా "ఆ్షాణల? ఫుజానాబ్యరుందలి (0 ఉనవథం

బలిఫీఠం మీద బన్ను (ల్లెనుదులుు ఈ కళారూపం ఆర్‌.టి.సి ని ప్రయివేటీకరించే ప్రయత్నాలు

జరుగుతున్నపుడు తయారైంది.(పప్రయివేటీకరణ ప్రమాదం ప్రారంభంలో ప్రజలకు త్వరగా భోదపడదు. ప్రయివేటీకరణ అనేది అటు ఆర్‌.టి.సి సంస్థకు సంస్థలోని సిబ్బందికి ముఖ్యంగా రాష్ట్ర ప్రజానీకానికి పెద్ద నష్టం.బహుళ జొతి కంపెనీలవాల్లు ఆర్‌.టి.సి రూట్లనే వకంగా కోనేసి తమ బస్సులను నడుపుకొని లాభాలను దండుకోజూస్తున్నారు. ఆర్‌.టి.సి ప్రజారంగంలో వుంటే తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించవచ్చు. ప్రయివేటు వారు ఇష్టమొచ్చినట్లు (ప్రజల నుండి చార్జీలు వసూలు చేసి సామాన్య ప్రజల మూలుగులు పీల్చుతారు.గిన్నిస్‌ బుక్‌లో రికార్డుకెక్కి సంస్థ ఆర్‌.టి.సి ని పాలక వర్గాలు ఉద్దేశ పూర్వకంగా నాశనం చేయాలని తలచి నష్టాలొస్తున్నాయి.గనుక ప్రయివేటు వారి కప్పగించు దామని దుష్టచారం చేస్తున్నారు.సిబ్బందిని కుదిరించి డిపోలు మూసేసి ఏకంగా ఆర్‌.టి.సి లేకుండా చేయాలని కుటీలయత్నాలు చేస్తున్నారు.

ఇలాంటి తరుణంలో అన్నివర్గాలను ఆదరణంగా వారి గమ్మస్థానాలకు సురక్షితంగా చేరవేసే అమ్మలాంటి బస్సు నేడు బలిపీఠంపై బలభిగావడానికి " సిద్ధమైంది. ఈ ప్రమాదాన్ని ప్రజలకు తెలిపి చైతన్య పరచి సంస్థను కాపాడుకునే ప్రచారానికి ఉపయోగ పదుతుంది కళారూపం. వర్తమాన పరిస్థితులను చుప్పించి ఎప్పటికైనా ప్రదర్శించుకోవచ్చు.

ఫుజానాణ్యతుందలి (3 జఇకి5థం

కధకుడుపాట

కష్టాలువచ్చినా కడుపులే మాడినా ” కడదాక కార్మికుల కనురెప్పలౌతాము అరెరెరెరెహా అలుపు యెరుగని కళాకారులం ఓరన్న ప్రజానాట్యమండలోల్లం మాయన్న ం కోట్లాది మందిలో నోటిలో నాలుకై ఒక్కోక్క రూపాయి చక్కగ దాపెట్టి (పోగేసి) _ కోట్లతో ఆర్జీసికోటలే బెంచిన అరెరెరెహా... కండక్టరన్నను కాల్చుక తినెటోల్ల కుట్రలన్నీ దెలిపెటోల్లం మాయన్న ష్‌ (ప్రజల ప్రాణలన్ని తన ప్రాణమని తలచి ప్రజల ప్రయాణమే పరమార్ధమని యెంచి రవాణ సాగరం దాటించె వంతెనై అరెరరెహా... భారాన్ని మొసేటి డైవర్ల దండించె దోపిడోల్ల తీరు జెప్పెమురన్న మురికి బట్టలు గట్టి ఇరుకు ఇంజనులోన ఆయిలే కడుపులో ఆహరమై పొగ పాన జారి దెబ్బ దగిలి తల్లిడిల్లి అరెరెరెహా...గ్యారేజన్న కొలువు గరిడమై పొయిన్టీ కారణాలూ కథగ జెప్పె మారన్న

ఫుజానాభ్యమీంటలి (౪8 ఉనరథం

రంగన్న మాటలు కూలోల్లు రైతులు యువకులు ఆడోల్లు పిల్లలు ముసలోల్లు గనపడేది ఇయాల మన సుద్దులు ఇనేటందుకు అందరు ఆర్టీసోల్లొంచిండ్రు యెందుకో రాజన్న మాటలు వారి రంగన్న ఆర్టీసోల్లు మన దగ్గరికి రాలేదురా మనమే సుద్దులు జెపుదామని ఈ ఆర్టీసోల్ల దగ్గరి కొచ్చినంరా ఆ సంగతి మరువకు మల్లన్న మాటలు యెనుకటి వీనసొంటోడు మరిసి పోయి మామ పెళ్లాన్ని అత్త అన్నడంట రాజన్న మాటలు నువ్వుండురా!నడుమ నీదొగటి మామ పెళ్లాం అత్తగాక మరేమైతదిరా? రాజన్న మాటలు రంగన్నా! ......నెల.:....... తారీఖు నాడు ఆర్టీసిలో ఎన్నికలున్నయిరా కార్మికుల కొరకు నిజాయితీగా నికరంగా పోరాడే వాళ్ళకు ఓటెయ్యిమని సుద్దులు జెపుదామని ఒచ్చినంరా, రంగన్నమాటలు రాజన్నా నీకొక దండం నీ సుద్దుల కొక దండం. నేను బోత నాకు పనుంది. (పోబోతదడు. మల్లన్న పట్టుకుంటడ్దు) రాజన్న మాటలు వారి రంగన్నా[అట్లబోతున్న వెందుకు? ఈడున్నోల్లంతా నీ గొర్రెల గుంపనుకున్నవా? మమ్ములను జూసి మందకాడి కుక్కలనుకున్నవా?వీల్లంతా బుద్ది గ్యానం వున్నోల్లురా ఈల్ల దగ్గర నాలుగు మంచి మాటలు సుద్దులు జెప్పిపోదాము.లేకుంటె వీల్లంతా గలిసి మనకు శుద్దిజేస్తరు. మల్లన్న మాటలు రాజన్న సుద్దులు జెప్పేముందు మన మాంకాలమ్మా తల్లికి దండంబెట్టుకుందాం. పుజానాట్యముందలి జనపథం

ముగ్గురు అవును అందరం గలిసి దండం బెటుకుందాము. రంగన్నమాటలు మరిగీ కర్రలు అడ్డమొస్తున్నయగదరా మల్లన్న మాటలు కర్రలు కింద బెడ్డామురా! (మల్లన్న రాజన్న కిందబెడ్డరు) నీ కర్ర కింద బెట్టవేమిరా (కర్ర లాక్కోబోతె రంగన్న ఇవ్వడు) రంగన్న మాటలు అమ్మోనేనివ్వను మొన్నగ్గా పట్నం మీటంగుకు బొయినపుడు కర్ర కిందేసుకోని కూసున్న మీటింగయిపోయినంక సూసె సరికికిందిది కిందనే మాయయయ్యిందిరా! రాజన్స్నమాటలు వారి రంగన్నా! నీ కర్రబోతె నా గొర్రెను ఇస్తాగాని కింద బెట్టురా (కిందబెడ్డదు) పారన పాట నాయనాలారా.....ఆవోీ ఓయన్నలారా.... ఓయ్‌ వాజ్‌పాయి సంగతి సెంద్రబాబు కెరుక సెంద్రబాబు సంగతి వాజ్‌పాయి కెరుక వీల్లిద్దరి సంగతి-ఓయ్‌ ధరలు బెంచుతుంటె మొత్తుకుంటున్న జనాలకెరుకో.......ఎరుకా సుద్దులే! డైవర్ల సంగతి కందక్టర్ల కెరుక కండక్టర్ల సంగతి (డైవర్ల కెరుక వీల్లిద్దరి సంగతి -ఓయ్‌ ఫుజానాట్యముందలి (౮ జఇనఫథం

సస్పెండు జేసుట్ల సెంచరీలు గొట్టిన డి.యంలకెరుకో.... ఎరుకా ॥సుద్దులే॥ ఎంప్లాయిసోల్ల సంగతి ఎన్‌.ఎం.యు వారికెరుక ఎన్‌.ఎం.యు వారి సంగతి ఎంప్లాయిసోల్ల కెరుక వీల్లిద్దరి సంగతి -ఓయ్‌ అగ్రిమెంటునాడు అర్రలోనికి గుంజుక పొయిన హోంమంత్రి కెరుకో... 1సుద్దులే! _

రంగన్న మాటలు ఆ...ఇప్పుడొచ్చినవు దారికి మీద మిటమిట లోపల లొట లొట అన్నట్టు బయట బలే గట్టిగ మాట్లాడుతారు. లోపలికి బౌొయ్యి ఏం జేసుకుంటారో తెలువదు.బీరుదా పిచ్చి బిర్యాని దినిపిస్తే చాలు గీల్లంత మల్లి గాల్లకే ఓట్లేస్తరు అయినా గీ ఆర్టీసోల్ల తోటి నాకేంపని.నామంద సల్లగుంటె అంతేసాలు.

య రంగన్న పాట

మంద సల్లగుంటె సాలూ నాకు ఆర్టీసి అవసరం లేదూ కౌలువున్న మనుఘలూ వీల్లూ మన గోసి గొంగడి తీరు గాదు మూడు పూటలు బాగ మురిపెంగ తింటారు ఆర్టీసి వాళ్ళకూ ఆపదల్లేవన్న

రంగన్న మాటలు మా తాత మా అయ్య కొలువుజెయ్యలె. నాకు కొలువు లేదు-నా కొడుకు రేపు కౌడుకు కొలువు జేస్తడన్న నమ్మకం లేదు. ఈల్ల తోటి నాకేం పని

కాజన్న మాటలు వారి రంగన్న మనం ఇంటి కాన్నుంచి ఇక్కడిదాక ఎట్లోచ్చినంరా

రంగన్న మాటలు ఎట్లొచ్చిన మంట వేంది రాజన్న మందుగొట్టినావేంది ఎర్రబస్సెక్కిరాలే?

పుజానాబ్యతుంటలి జఉనీకథం

మల్లన్న మాటలు ఆ!గట్టరా దారికి.ఇందాక బస్సాల్ల తోటి నాకేం పని అన్నవు.ఇప్పుడే బస్సెక్కి వొచ్చిన అన్నవు. ఎవ్వరి తోటి నాకేం అవసరం అంటె ఎట్లరా[పంతులు మంత్రాలు జదువకుండ,బ్యాండు,డప్పుగొట్టకుండ 'పెంద్లెట్లయితదిరా రంగన్న మాటలు నువ్వుండురా మల్లన్న[అన్ని దెలిసినట్టు పోజు గొట్టకు. రాజన్న మాటలు రంగన్నా [మల్లన్న జెప్పింది కొంత నిజమే ! కాని మంత్రం జదువకుండ డప్పు గొట్ట కుండ ఏదీ లేకుండ కొన్ని సందర్భాలలో పెండ్లిజెయ్యోచ్చు పిల్లల గనొచ్చు సంసారం జెయొచ్చు కాని ఇయ్యాల రేపు కరెంటు లేకుండా,బొగ్గు గనులు తవ్వకుండ ఆర్టీసి బస్సులు నడువకుండ మాత్రం మనం బతుక లేమురా! రంగన్న మాటలు ఎట్లెట్లా! బోగ్గు,కరెంటు,ఆర్లీసి ఈ మూడు శానా ముఖ్యమైనవన్న మాట. మల్లన్న మాటలు ఆ గిప్పుడర్ణమైంది మనోనికి,విష్ణు, ఈశ్వర, బ్రహ్మ ట్రిమూర్తులెట్లనో గివిగూడ గట్లనే రంగన్నమాటలు అమ్మో నీకు శానదెలిసినట్టు ఏదేది ఎట్లెట్లనో జెర జెప్పురా (మల్లన్న) (తెల్లమొగం వేస్తాడు) రాజన్న మాటలు నేను జెప్తన్న యినురా! బొగ్గు దొవ్వకుంటె రైలు నడువవు. కరెంటు తయారుగాదు. కరెంటు లేకుంటె కంపినీలు నదువవు.మనకు అక్మేరొచ్చె వస్తువులు తయారుగావు. ఆర్టీసి లేకుంటే ఎక్కడేసిన గొంగడి అక్కడనే. పొరుగూరికి పయినంబోలేము. పట్నంబోలేము.తిరుపతి శ్రీశైలం యాత్రలు _ వుజానాణ్యరుందలి (9 . ఇఏథీం-

దిరుగలేము. రంగన్న మాటలు నిజమే మల్లన్నా నువ్వన్నది. ఈ రోజులల్లో త్రిమూర్తుల కంటె గూడ కరెంటు బొగ్గు ఆర్టీసి శానా ముఖ్యమైనవేరా! రాజన్న మాటలు రంగన్నా[ముగ్గురు మూర్తుల కంటె గూడ ముఖ్యమైన బొగ్గు కరెంటు రవాణా రంగాలకు నేడు ఎయిడ్స్‌ రోగం దగిలిందిరా. రంగన్న మాటలు ఎయిడ్సు రోగమా!అదెట్లొచ్చింది. మల్లన్న మాటలు ఎవ్వడో నీ యటువంటి వాడు దెచ్చిండట రంగన్న మాటలు అరేయ్‌ మల్లన్నా! 'మోపీలు మర్యాదగ రానియ రాజన్న మాటలు కొట్లాడు కోకుండిరా! నేను జెప్పేది ఇనుండ్రి. రాజన్న పాట ప్రపంచ బ్యాంకు రుణం దెచ్చిన పాలకులోరన్నా ఈ ప్రభుత్వ రంగం కంపెనీలు (ప్రయివేట్‌కిస్తరంటా సింగరేణి గనులల్లో నేడు లక్ష మంది కార్మికులున్నారూ కార్మికుల జీతాల కర్చును-క్రమంగ తగ్గించాలని చెప్పితె యంత్రాల్‌ దెచ్చి బౌగ్గు దొవ్వుమని మంత్రం జెప్పంగ వి.ఆర్‌.ఎస్‌ అనె దెబ్బతా ఇంటికి పంపిస్తుండ్రంటా 1॥/ప్రపంచ॥ కరెంటు తయారు జేసె కంపెనీలో -డెబ్బెడైదూవేల జనాలను ఫుజూనాబ్మతుందలి జనపథం

దబాయించి మరి దెబ్బదీయగా-దెబ్బకు మూడు ముక్కలాయెరా జెన్‌కో ట్రాన్స్‌కో డిస్కోలంటూ ముక్కల్లు జేసిరిగా (ప్రవేటు వాళ్ళకు ఇచ్చి కరెంటూ రేట్లనూ బెంచిరి లక్షా ఇరవై ఆరువేల వర్ముర్లు ఆర్టీసిలో వుండగా (ప్రవేయిట్‌ బస్సులు మిషన్లు దెచ్చి పనిజేసెటోల్ల పక్కకు బెట్టిరి బంగరు బాతు ఆర్టీసిని బడా బాబుల కమ్మేసి బతుకులొ నిప్పులు బోయ్‌ జూసె బలె జిమ్మిక్కులు జేసె ప్రపంచ! రాజన్న మాటలు

వారి మల్లన్నా రంగన్నా! మంచి లాభాల్లో నడుస్తున్న ఈ మూడురంగాలను (ప్రపంచ బ్యాంకోడు జెప్పినట్టు పరాయి దేశపు కంపెనీలకు మనదేశంలో బాగా బిలిసిన దొరలకు అమ్మెయ్యాలని చూస్తున్నారూరా. మంచిగ నడిచె - కంపెనీలనుయెందుకమ్ము తున్నరని జనం 'ప్రశ్చిస్తరని సెప్పి,నష్టాలొస్తున్నయని (ప్రచారం జేస్తున్నరురూ ఈ సర్మారోల్లు.

రంగన్న మాటలు రాజన్నా గిండ్ల గౌరుమెంటోల్ల తప్పేముంది. కార్మికులు దొ ంగలైతె కంపినెట్ల బాగుపడ్తది. నేన్‌ జూసిన సంగతి వాకటి జెప్త విను.

రంగన్న పాట కోటప్ప కొండకు నేను కొడుకు బుడితె వస్త నంటు కోర్మెగలిగి మొక్కు కుంటీనీ ఓ రాజన్న పయనమయ్యి బస్సు ఎక్సికీ ఓ మల్లన్నా బస్సు కందక్టరేమొ బలె హుషారున్నడన్న టిక్కెబివ్వుమని అడిగితె ఓ రాజన్న తిక్కలోనివా అన్నడూ ఓ మల్లన్నా

ఫుజానాజ్యముంటలి 6 ఉనవటం

రంగన్న మాటలు రాజన్న మనూరి నుండి కోటప్ప కొండకు పది రూపాయిలు చార్జికి నా దగ్గర ఏడరూపాయిలే దీస్మోని మూడు రూపాయిలు నాకు కమిషన్‌ ఇచ్చిండు.నేను గూడా మూడు రూపాయిలు లాభమేగదా అనుకోని గమ్మున గూసున్న కండక్టరు ఏడు రూపాయిలు జేబులేసుకున్నాడు. గిట్టజేస్తె నష్టం రాదామరి. రాజన్న మాటలు రంగన్నా! నువ్వన్నట్టు నూటికో కోటికో ఎవడన్న ఒగడు వుండొచ్చు.కాని నూటికి తొంబై తొమ్మిది మంది నువ్వనట్టు లేరురా. రాజన్న పాట రెండుడిపోలు ప్రారంభించీ - రెండొందంల పన్నెండుకు జేరే ఇరవయ్యేడు బస్సులు నాడూ-ఇరవైవేలు ఆయెను నేడూ ఎండ వాన చలి దట్టు కొనుటకు-ఏడొందల సై బప్టేషన్లూ గాంధీ నెహు పేరు మీద గల-ప్రాంగణాలు జూడో నాయనా నిజాము కాలంలో నిర్మించిన ఎన్‌. ఎస్‌. ఆర్‌.టీ.డీ.ని మార్చి అంచెలంచెలభివృద్ధి పథకంలో ఎ.పి.ఎస్‌.ఆర్టీసిగ వెలిగి లక్షా ఇరువది ఆరువేల కార్మికులకు వుద్యోగాలు దొరికెను దీనికంతటికి మూల కారణం కార్మికులేనండీ నాయనా దేశంలో వున్నట్టి సంస్థలలొ-ఆయిల్‌ పొదుపు టైరు మన్నిక భారత దేశం లెక్కడ లేదూ భధ్రత గలిగిన ప్రయాణమిక్కడ లక్షల మందికి రాయితిలిచ్చిన రక్షించిరి మన కార్మికులన్న గిన్నీస్‌ బుక్‌లో కెక్కించిందీ కార్మిక సోదరులే నాయనా ఫుజానాజ్యముందలి ( జనకం

ఇరవైయేడు వేల పల్లెలకు రాష్ట్రంలో రవాణ అవసరం పందొమ్మిదెయిలా బస్సుల వరకె పరిమిత మాయెను మన ఆర్టీసి పల్లిపల్లెకూ బస్సు నినాదం పకదృందిగా జరగాలంటె వున్న దాన్ని నిలబెట్టుకుంటెనే వూరివూరికో బస్సోస్తుందీ యువ జనులందరికుద్యోగాలై ఉపాది గలుగునురో నాయినా రాజన్న మాటలు రంగన్నా నువ్వనట్టు కండక్టర్లంతా దొంగలే అయితె ఈ ఆర్టీసి ఇంత పెద్దగ ఎట్లయితుండెరా. ఒక్కసారి ఆలోచించు. రంగన్న మాటలు ఒక్క కందక్టర్లేగాదు రాజన్నా డ్రైవర్లు తక్కువోల్లనుకుంటున్నవా.నేను చిసన్నగున్నంగ జూసిందొగటి జెప్తఇను.మనూరికి నైటాల్‌ బస్పొచ్చేదిగదా. ఒగనాడు నైటాల (డైవర్‌ సాబ్‌ పైపు దెచ్చిండు ట్యాంకుల నుండి డిజిల్‌ గుంజి మన ఊళ్ళేనే అమ్మిండు దానికే మంటవ్‌. మల్లన్న మాటలు బెను రాజన్నా రంగన్న జెప్పింది నిజమేననిపిస్తుంది. నేనొగటి జూసిన చెప్పనా ! మా సుట్టపాయన ఒకాయన ఆర్టీసిల్లో మెకానిక్‌ కొలువు చేస్తున్నాడు.ఆయన ఇంటికి ఒగనాడు పొయి చూస్తె ఏముందనుకున్నవ్‌. బస్సు సీట్ల కవురు తోటి కుట్టిన ఒక చెయిసంచి గనపడ్డది.యింకా కొన్ని పొనలు గనపడ్డయి.గీరకంగా యొత్తుకొస్తై నష్టం రాకుంటె ఏమొస్తది చెప్పు. రాజన్న మాటలు వారి మల్లన్న రంగన్నా! మీరింకా యెనుకటి జమాన మాట మాట్లాడితె ఎట్లరా! ఇప్పుడు బస్సు బయటికొచ్చెటపుడు కొలుత ప్రకారం డిజిల్‌ నింపుతరు. ఒక్క లీటరు ఆయిల్‌ తోటి 5 కిలో మీటర్లు దిరిగి రావాలని చెప్పి ద్యూటి అయిపోయినంక ఎన్ని కిలో మీటర్లు దిరిగింది. ఎంత ఆయిల్‌ గాలింది.లెక్క వుజానాణ్యముంటలి ([ ఉశలీభీం

జూస్తరురా,ఆయిల్‌అమ్ముకుంట అనేది పెద్ద అబద్దం ఆయిల్‌ పేరు మీద డ్రైవర్లు పడే బాధలు జెప్త ఇనుండ్రి. " రాజన్న పాట ఎర్రగా ఎండలు గ్లాసేనా కండక్టరన్నకు ఏడిసేటీ రోజులొచ్చెనా మన (దైవరన్నకు రోడ్డు పొడువున లోతు గుంతలు రోడ్డు కడ్డం స్పీడు (బ్రేకులు గొర్రె వచ్చిన బరై వచ్చిన గర్రుమంటూ గేరు లేయగ 1 బెనోయీబెనూ॥ ఆయిలెక్కువ కర్చు అయితుంటే మన డైవరన్నకు ఆపివేసిరి నెల జీతంరో వున్నవేయాఖై సీట్లు స్కూలు పిల్లల తోటి పాట్లూ ఎయ్యి జూపితె ఆపలేదని-స్టేజి వద్ద నిలుపలేదని కాంప్లెంటుతొ కలవరం-జెంది కందక్టరన్న కష్ట కాఖలి దాపురించేనా మన (దైవరన్నాకు. రాజన్న మాటలు మల్లన్న ఒక్క లీటరు ఆయిల్‌తో 5 కిలో మీటర్లు తిరుగవల్సిన బస్సు మన (డైవర్ల పనితనం వల్ల 6,7 కిలో మీటర్లు దూరం గూడా తిరుగుతున్నయిరా. మనమెకానిక్‌లు గూడా ఇంజన్లను ఎప్పటికప్పుడు రిపేరుజేసి ఎక్కువకాలం నడిసే విధంగా జేస్తున్నరురా. గతంలో మెకానిక్‌లు ఇద్దరికి ఆరు బస్సులిచ్చి బాగుజెయ్యమని చెప్పెవారు.నేదు ఒక్కరికి 12 బస్సులిచ్చి బాగ జెయ్యాలని బాధపెద్తున్నరూరా. అయినప్పటికి మన (డైవర్లు మెకానిక్‌లు ఎంతో ఓపికతోటి పనిజేసి ఆయిల్‌ పొదుపుజేసి బస్సులను కండీషన్‌లో బెదుతున్నందుకు, వారికి అవార్డులు దొరికినయిరా. రంగన్న మాటలు

వామ్మో! కండక్టర్లు, దైవర్లు,మెకానిక్‌లు ఈ ముగ్గురు ఆర్టీసికి శానా ముఖ్యంరో నాయనా నేనేమొ అనుకున్నా

వుజానాబ్యముందలి ఉజసంథం

మల్లన్న మాటలు అదేనా ఈల్లు ముగ్గురు ఆర్టీసికి విఫ్లు ఈశ్వర బ్రహ్మలాంటి వారన్న మాట. ఆర్టీసికి నష్టాలెందుకొస్తున్నయిరా.

రంగన్న మాటలు నువ్వుండురా నడుమ అడ్డం రాకు మరి గింత మంచి దేవునసోంటోల్లు పనిజేసే ఆర్టీసికి నష్టాల్లెందుకొస్తున్నయిరా.

రాజన్న మాటలు వారి రంగన్న మల్లన్న ఈ ఆర్టీసి మూడు రకాల నిఘూలో నడుప్తుందిరా ఒకురు కార్మికులు,రెండవది యాజమాన్యం మూడవది ప్రభుత్వం నష్టమొచ్చినా ఈ ముగ్గురే ప్రధాన కారణం.

మల్లన్న మాటలు అదేరా బ్రహ్మ విఘ్ల మహీశ్వరలన్న మాట.

రంగన్న మాటలు అరె మల్లన్నా! నీకే మూడు పేర్లు దప్ప ఇంకేమన్నా దెలుస్తాదిరా.నువ్వాగురా!

రాజన్న మాటలు రంగన్నా[మల్లన్న తెలసో తెలువకనో జెప్పిందాంట్లో గూడ నిజముందరా. ఎట్లంటె (బ్రహ్మడ్యూటి పుట్టించుట,మన కార్మికులు శ్రమ తోటి ఇవన్నీ సృష్టిస్తున్నరు. విష్ణువు డ్యూటి కాపాడుట ఆర్టీసిలా అధికార్లు కొందరు నిజయితీ వున్నందున ఈ ఆర్టీసి ఇంత కాలం కాపాడబడింది. శివుని డ్యూటి నాశనం జెయ్యడం. దుర్మార్గులకు వరాలివ్వడం, మన గవర్నమెంటు శివుడన్నమాట. కంపెనీలన్ని మూసేసి అమ్మేసి సమాదిజేస్తుండ్రు.పరాయి దేశపు కంపెనీలకు మన ఆస్తులు అమ్మివరాలిస్తున్నరు. ఇది మంచిగ అర్ధం జేసుకుంద్రి.

రంగన్న మాటలు మరి ఈ శివునికి ఎందుకు సిగ్గులేదో ఇవన్నియెందుకు నాశనం జేస్తుండో

రుజానాటబ్యతుందిలి (౪ ఉపటం ”

నాకర్ధమైత లేదు. . మల్లన్న మాటలు ఒరేయ్‌ రంగన్నా మల్లి అదే మాటంటివా పండ్లు రాల్తయ్‌ జాగ్రత్త. రంగన్న మాటలు నేనేం తప్పు మాట్లాడినరా! మల్లన్న మాటలు ఇందాక ఏమన్నవ్‌రా. శివునికి యెందుకు సిగ్గులేదో అని అంటవా, నేను శివ భక్తున్నిరా. నాపేరు మల్లిఖార్జునుడు. అంటే శివుడన్న మాట శివున్నేమన్నా అన్నావంటే చీరేస్తా, రాజన్న మాటలు అరేయ్‌ సిగ్గు శెరము లేనోడు శివుడు గాదురా.ఈ సర్కారుకు సిగ్గు లేదురా మీకు అర్ధంగావాలని గట్ల జెప్పిన. రంగన్న మాటలు సరే కొమురన్నాఈ సిగ్గులేని సర్కారోల్లు ఇప్పటి దాక ఏమేమి నాశనం జేసిండ్రు ఏమేమి అమ్మేసిండ్రు జెర వరుసతోటి జెప్పన్నా రాజన్న పాట కాకులగొట్టీ గద్దలకేసే హైటెక్స్‌ సర్మారోన్నా-బూటక మాడిందో దొంగలు దొంగలు వూర్లు బంచుకొని దోసుక తింటండ్రోరన్న దరిద్ర మొచ్చిందో హైదరబాదు నగరం లోపల సనత్‌నగర్‌ సమీపంలున్నా ఆల్విన్‌ కంపెని వుద్యోగులను అందరినింటింకి పంపించిండ్రు రూపాయి పావలకు గజం భూమి వోల్చాస్‌ కంపెనీకె సర్కారు వరమిచ్చిందన్నా అన్వాయంబని అడిగిన వాళ్ళను అణగదొక్కెరన్నా పోలీసు బలంతోటి రన్నా మౌలాలీ మార్గంలో నున్నా మరొక్క కంపెనిమాయెరా వుజానాట్బముందలి (౪ జఉనరథం

రైలు చక్రములు తయారుజేసే రిపబ్లిక్‌ పోర్టనేటి కంపెని తెలుగు దేశపు మంత్రి తమ్మునికి తెగ నిమ్మింద్రన్నో నలభై ఐదెకరాలన్నా దెబ్బెయైదూ కోట్ల ఆస్తులను పద్నాలుకోట్లకురో పలహరంబని ఇచ్చిండ్రో రోజూరొక్కం దెచ్చే రంగం రోడ్డు రవాణా కార్పోరేషన్‌ డబ్బున్నోనికి అమ్మేద్దామని దగాకోరు సర్మారు జేసెరా ప్రభుత్వ రంగం (ప్రవేటుకిస్తే పేదల బతుకులురో మలమల మాడిపోవున్న చీటికి మాటికి రేట్లు బెంచుతరు చిక్కులబడతంరో రెక్కల కష్టం మిగులదురో. మన్న మాటలు ఏరాయైతె నేమి నెత్తి బగులు గొట్టుకునేందుకు ఆర్టీసైతేనేమి ప్రవేటైతెనేమి ఎవ్వనికైనా పైసలిచ్చేదే గదా.అయినా ఈ సర్కారు కొలువు జేసెటోల్లకు శాన డిమాండు వుంటుంది.మనపొంటి గోసి గొంగడి గాళ్ళను జూస్తె లెక్కనే జెయ్యారు. మలన్న పాట ఆర్టీసి బస్సులు రాజన్నా ఓ రాజన్న అవి ఆలిసంగొస్తాయి రాజన్న ఓరాజన్నా ప్రయివేటు బస్సులు రాజన్న ఓ రాజన్న పరుగు పరుగున వస్తాయి రాజన్న ఓ రాజన్నా ఆర్టీసి బస్సులు రాజన్నా ఓ రాజన్న అవి ఆగితే కదులవు రాజన్నా ఓ రాజన్నా ఆగితే కదులవు రాజన్నా ఓ రాజన్నా మరి కదిలితే ఆగవు రాజన్నా ఓ రాజన్నా మాటలు బస్సుల సంగతి గీరకంగుంటే ఇగ బస్సుల పని జేసెటోల్లకు పాట నెలకు నాలుగేమొ ఆపులుంటాయంట పన్నెండు రోజులకు ఒగ పక్కలీ వంట టెంపరరి లీవులూ ఇంకొ పదిహేనంట ఫుజానాబ్యతుందలి (్రూ ఉనరథం

సిక్కులీవు లంట తిరిగె లీవులంట అరె...లీవు వాడకుండ కూడ బెట్టుకుంటె అమ్ముకున్నప్పుడూ పైసలిస్తారంట

మల్లన్న మాటలు బస్సుల కధగిట్లుంటె గీల్ల కధ గిట్లుంది అందుకనే ప్రయివేటు కియ్యాలని నా ఆలోచన ఏమంటవ్‌ రాజన్నా

రాజన్న మాట వారి మల్లన్న పేరుకే లీవుగాని అవసరమున్నప్రుడు ఒక్క లీవు గూడా ఇయ్యరురా. దగ్గరి సుట్టంయెవడన్న సచ్చిలీవు అడిగితె నో పోజీషన్‌ అంటారు.సచ్చిన మనిషి మల్లగానరాడు గదాయని డ్యూటికి రాకుంటె నావు డ్యూటికి రానందున ఈ రోజు బస్సు కలెక్షన్‌ మూడు వేలు నష్టపొయింది.సంస్థ నీ జాతంలో కోత బెడ్దానంటరు.ఇంకా జెపుతాదిను.

రాజన్న పాట చావు కబురువున్నా వొకలీవు దొరకదన్నా ఆర్టీసిలొ అధికారులు అరిగోస బెడదతరన్నా డబల్‌ డ్యూటీ జేయుమని దబాయింపుడెక్కువాయె-డాడీయని పిల్లీడంటె డిడీయన డిపో కెల్తరు చావు! సంటి పిల్లకేమ్‌ ఒంటిలొ బాగలేదని-సెలవడిగితె ఆ పూట చెవికెక్కదు ఆ మాట కనికరించనట్టే అధికారులచే కలంపోటు-కడుపు తీటి గైరాజరైతె చార్జీ షీటు పండగ పచ్చాలూ పొరుగూరి ప్రమాణాలూ ఇకమర్చి పోయిందడ్రన్న అవి మూనుకున్నరన్న క్యాజువల్‌ లీవులుబోలెడు వున్నాయని కలలుగంటె-జీతంలో కోసుడాయెమేనేజిమెంటు మేసుడాయె అవసరమున్నపుడు అక్కరకురాని సెలువులు అమ్ముకుందమంటె అదిగూడ

ఫుజానాబ్యముంటలి ఉవథం

జెల్లదంట సర్ములర్‌లు జారిజేసి సంపుక తింటుండ్రు మనల ఎన్‌క్యాష్‌మెంటెగిరిపాయె ఎక్స్‌[గ్రేషియ మురిగిపాయె పన్నెండు శాతమున్న బస్టాఫ్‌రేషియోను. ప్రతి అగ్రిమెంటులో నాకుదించె కుట్ర జరిగె నేడూ ప్రతి బస్సు వెనుక ఆరుకు నారమ్స్‌ తగ్గ గుర్తింపు పొందిన సంఘల పాపఫలంరన్నా

రంగన్న మాటలు రాజన్నా[మరి లీవు ఇయ్యకుండ అమ్ముకున్నా గాని పైసలియ్యకుండ ఈల్లను యెందుకు బాధపెడుతున్నట్టు

రాజన్నమాటలు వారి రంగన్న[పొమ్మన లేక పొగ బెట్టిన విధంగా! మన సర్మారోల్లు జెప్పినట్టు ఈ ఆర్జీసోల్లను సకల బాధలుపెడ్తున్నరురా ఈ ఆఫీసర్హుడ్యూటీకి గైరాజరైతె కొందర్ని కేసులయతె కొందర్ని పిర్యాదులొస్తే కొందర్ని ఇవి గాకుండ టిమ్స్‌ మిషన్లు దెచ్చి కండక్టర్లను,అద్దె బస్సులను దెచ్చి డ్రైవర్లను అవుట్‌ సోర్సింగ్‌ పేరు తోటి గ్యారేజి వాళ్ళను ఇంటికి పంపాలని వి.ఆర్‌.ఎస్‌ పధకం దెచ్చిండ్రూ ఈ యాడాదిలోపు 24 వేల మందిని ఇంటికి పంపిస్తరంట.

మల్లన్న మాటలు మరి గీల్లను గీరకంగా బాధలు బెడ్దుంటె ఈల్లకు యూనియన్లు లేవా?

రంగన్న మాటలు ఊనియన్లేంటేందిరా! మల్లన్నట

రాజన్నమాటలు ఊనియన్‌ గాదురా యూనియన్‌ అంటే సంఘమన్న మాట ఉన్నయ్‌ యూనియన్లెందుకు లేవు. ఒకటేమ్‌ నాదే అసలైన

వుజానాట్యరుందలి ఉవథం

౦ఘం తాతల నాటి నుంచి వున్నది.నా సంఘమే మంచిదంటడు. ఇంకొక యూనియన్‌ నాకే 20 వేల మెజార్టి వున్నది. నాదే పెద్ద సంఘం. ఇంకొకాయన కార్మికులను కొడితె వీపు మీద గొట్టు గాని కదుపు మీద గొట్టకంటడు. ఈ రకంగా యెవరికి వారు చెప్పుకునేవి గొప్పలు. కార్మికులకు ఇచ్చేవి మాత్రం చిప్పుటు,గాయూనియన్లు గుర్చిఇ జెర జెప్త ఇనుండ్రి.దాని కంటె ముందు 24 రోజుల సమ్మె గురించి చెబుతా అంతా మీకే అర్ధమౌతుంది. పాట

ఏం తమ్ముడో ఓటెవరికిస్తవూ-ఏంచెల్లో ఓ టెవరికేసవూ ఏండ్ల కొలది గుర్తింపు బొందినా-సంఘలూ నీ ముందుకొచ్చినయ్‌ ఏం తమ్ముడో॥ అన్నన్నో మాటెవరికివ్వను ఓరన్నో-మాటెవరికిత్తును ఎనభై రెండూ వెరిఫికేషనులా-పాత చింతకాయ పచ్చదొద్దనీ కొత్త సంఘమూ గావాలంటూ-మజ్టూరోల్లను ముందుకు దెస్తే బస్సుకిద్దరూ మంది ఎక్కువని-సాఫ్ట్‌ రేషియోకాదించి వేసిరి పనిభారం అనునిత్యమాయెరా-కొత్తమురిపెమూ బెడిసి కొట్టెరా 1 అన్నన్నో; పందొమ్మిదొందల ఎనఖై నాల్దులొ-బస్సు గుర్తుకూ పట్టం గడితె నాలుగు పెండ్లాఅ గ్రిమెంటునూ-ఐదుఏండ్లకూ 'పెంచినారయో పదిహేన్నెల్లా బకాయి డబ్బుకు పంగనామమూ బెట్టినారయో గొర్రెలు దినెవాడెల్లి పోయెరాబరైలు దినెవా డొచ్చినాడురా ॥ అన్నన్నోో!

ఫుజానాట్యలుందిలి (9 జనపథం

బర్రెలు దినెవాన్నాదులుకుందమని-భారీ గెలుపును కాగడకిస్తీ రన్నింగ్‌ కాస్టును తగ్గించెదనని-అడ్డగోలుగా భారం పెంచెర ఎస్సార్‌వేబిల్‌ పొరపాటులకు-రిమూవల్స్‌నూ జేస్తానంటె అ(గ్రిమెంట్లనూ జేసి నారయో-హుకుంజోరనూ జూపినారయో ॥అన్నన్నోో। ఏమిజేయుటకు దిక్కుదోచక-ఎంప్లాయిసోల్లకు ఓటును వేస్తి అధికారులను పెంచివేనెటీ-జోనల్‌ సెటప్‌ దెచ్చి నారయో కాంట్రాక్ట్‌ పసులను పెంచివేసిరీ.ప్రమూషన్లనూ దించివేసిరీ (గగేదుత్రీలనూ ప్రవేశపెట్టినా-ఉలకని పలకని బండలయ్యిరీ ॥ అన్నన్నో। తొంభైవడులోపన్నెంద్రోజులు -సమ్మెలోనికోక సంఘమెల్లరా దాసోహంబని డబుల్‌ డ్యూటీలు-చేసిమెప్పను పొందెనాక్కడు డబుల్‌ డ్యూటీలూ జేసినవాడు-పద్నాలు రోజులు సమ్మెనుజేస్తె నీ కంటే నేనెమి తక్కువని-త్రిబుల్‌ డ్యూటీలూ చేసెనొక్కడు ॥అన్నన్నో। - ఇప్పటిదాకా ఒక్కసంఘమే-కార్మికులను కష్టాలూ ఇరవై నాలుగు రోజులు సమ్మెలొ-విచిత్రమైనా సంగతి జరిగే జాయింట్‌ యాక్షన్‌ కమిటీ నుండీ-జారిపోయి జీ సర్కారనిరీ తోదుదొంగలూ గూడి నారమో-టోపి కార్మికుల కెట్టినారయో ॥ అన్నన్నోో।

రుజానాబ్యరుంబలి (2 ఉఇంథం

రంగన్న మాటలు రాజన్నా! కాగడ సంఘం గట్లుందంటివి. బస్సు గుర్తోలు గిట్లుండ్రంటివి. ఇగ ఈల్లకు ఎవ్వడు దికే లేడా!

రాజన్నా, మాటలు యెందుకు లేరు రంగన్నా చీకట్లో చిరుదీపం తీరు సుక్క గుర్తు సంఘపోల్లు బలె సక్కాంగ పని జేస్తుండ్రు.సిన్న సంఘమైనప్పటికి కార్మికులను కన్న బిడ్డలవలె జూసుకుంటున్నరురా.

మల్లన్న మాటలు ఏంది రాజన్న నీకు ఆసుక్క గుర్తోల్లు ఇంత సుక్క దాపిచ్చిండ్రాయేంది. ఆల్లను పొగుడుతున్నవు. పెద్ద పెద్ద సంఘలతోటే ఏం పనైతే లేదంటివి.మరి గీసిన్న సంఘపోల్ల తొటి ఏం పనైతది సెప్పు.

రంగన్న మాటలు ఊదుగాలదు పీరు లేవదు.

రాజన్న మాటలు వారి రంగన్న పొడుగు మిరపకాయ కన్న పొట్టి మిరపకాయ కారమెక్కవన్న సంగతి మరువకు.మిరప గింజజూస్తై చాలా చిన్నగా నల్లగా వుంటుంది. నోట్లేసి నమిలి సూడునీనషాల మంటుకుంటుంది.నాయకుడు ఎన్ని నిజాలు మాట్లాడిండు అన్నది. ముఖ్యం గాదు. ఎన్ని నిజాలు మాట్లాడిండు అన్నది ముఖ్యం. మొన్న జరిగిన 24 రోజుల సమ్మెలో ఎస్‌.డబ్యూ.ఎఫ్‌ అంటే సుక్క గుర్తు సంఘపోల్ల పోరాట పటిమను జూసి లోకమంత సిత్రపోయిండ్రుణ.

సమ్మె-పాట సక్కని జెండా సుక్క సంఘం జెండా-పోరులో సర్మారు పోగరు దించిన జెండా సమ్మెకు ముందే-సభలు బెటిరా మూడురోజులూ-దాటిఫోయెరా పుజానాబ్యముందలి (9 జనపథం

డిపోలన్ని-తిరిగి వచ్చిరా పరిష్కారమూ-గానరాదురా రాష్ట్రమంతటా-రణం నిప్పులూ సర్మారోల్లూ-సమ్మెమీదరా రగులు గొట్టిరా-రాజుకున్నయా దుర్మార్గంతో-జులుం జూపెరా కార్మికలోకం-కసనిబెంచెరా పోలీసోల్లరా-పోరులొదించె సంఘలన్నీ-సమైక్యంగరా కనికరమంటే-తెలియసోల్లరా సమరమందనా-ముందుకురికెనా కాకి బట్టలా-పోలీసోల్లురా డిపోలన్నిరా-బందుబెట్టిరా తూటాల్‌జూపి-లాఠీల్‌లేపి పట్టణాలురా-'ప్రజలుదిరుగకరా కార్మికన్నలా -కాల్లిరగొట్టీ వాడుమొఖంతో -వేడికెక్కిరా కసాయితనాన్ని-కండ్లజూ పెరా రాత్రిపూటరా-రైడింగంటూ విద్యార్థులతో-వీదులు దిప్పీ సి,ఐటోల్లనూ-సితక బాదిరా కూలిరైతులా-కూడగట్టెనా అరెస్టులంటూ-అణుగదొక్మిన యువకులు ప్రీలూ-ఉరికి వచ్చిరా అయిన గానిరా-సిఐటీయూల్లూరా జెండాల్‌ లేపీ-దండు నడిపెరా అదురలేదురా-బెదురలేదురా సర్మారుకురా-సవాలిసిరెరా ప్రజలు మద్దతూ - పోగజేసెనా. అప్పుడు జూడూ-హైటెక్‌ బాబు కమ్యూనిస్టులా - కలుపుకున్నరా _ దిమ్మదిరిగెనా-సొమ్ముసిల్లెనా ప్రతి పక్షంతో - పిడికిలియెత్తి ఏంజేతనీ-హోం మంత్రినీ రస్తారోకో - ర్యాలీల్‌ జరిపి చర్చకు బంసీ -సేతు లెత్రెనా ధర్నాల్‌జేస్తే - దద్దరిల్లైనా అ(గ్రిమెంటుకూ-అనుమతి ఇచ్చే ఫుజానాణ్యమంటలి (ఆ ఇకపథిం

చరిత్రలోనే-చెరిగిపోదురా ఎ(ర్రజెండల్లూ -ఏకమైతెరా ఏమైతుందో-లోకమెరిగెరా ఫెడరేషన్‌ రా-పెరుగ బట్టైరా మల్లన్న మాటలు రాజన్నా గింత మంచి సంఘం ఆర్టీసీలొ వుండగ మరి కార్మికులంతగా సంఘల్సనే ఎందుకు గెలిపిస్తున్నరు. రాజన్న మాటలు మల్లన్న పెద్ద సంఘల్లోల్లు ఇప్పటి దాక కొంత మందిని సార కల్లు బీరు బాంద్రి దాపించి బయటికి రానిస్తలేరురా.కొంత మందిని చిట్టీల కేరున స్కీములు పేరున బందుత్వం పేరున కొందర్ని బయటి వ్యాపారం పేరున మరి కొందర్నిఇవే గాకుండ కులం,మతం, ప్రాంతం రకరకాల పేరున ఏది వీలయితే దాన్ని అడ్డం బెట్టుకొని కాలం గడిపిండ్రురా.మొన్న 24 రోజుల సమ్మెలొ ఎవరు ఎటువంటివారో అందరు తెలుసుకున్నరు. ఇప్పుడు వారి మనసంతా ఫెడరేషన్‌ మీదుంది.కేవలం మనుఘలు మాత్రమే ఆ సంఘలల్లో వున్నరు. రంగన్న మాటలు అవును రాజన్నా[మొన్న ఏవో ఎలచ్చన్లయితె సుక్క గుర్తోలే శాన సీట్లు గెలిసిండ్రంటగా. రాజన్న మాటలు అవును రంగన్నా!గిదొక్కటి మంచిగ గుర్తు జేసినవు మొన్న జరిగిన సి.సి. ఎస్‌. ఎన్నికల్లో మజ్టూరోల్లు ఎంప్లాయిసోల్లు కలిసి సుక్క గుర్తోల్లను ఓడ గొట్టాలని మాట్లాడుకున్నరంట. ఫుజానాట్యనుందిలి (౪ జఫవథిం

మల్లన్న మాటలు ఎట్లెట్లాో మజ్టూరోల్లు ఎంప్లాయిసోల్ల కలిసిపోయిండ్రా![మొన్నటిదాక నువ్వు దొంగ అంటె నువ్వు దొంగ అనుకున్నోల్లు ఎట్ల గలిసిండ్రు ఈల్లకేం పోయెకాలమొచ్చిందో? రంగన్న మాటలు గీల్లను జూస్తుంటె నాకు వాజ్‌పాయి 'సెంద్రబాబు యాది కొస్తున్నరు. సెంద్రబాబు మొన్నటి దాక బీ.జె.పి వాల్లను ఈల్లంతా మసీదులు చర్చిలు కూలగొటోల్లు అని తిట్టి మల్ల గా బి.జె.పి వాళ్ళ సంకల్నే పడ్డదు. రాజన్నా మాటలు అవును రంగన్నా నువ్‌ జెప్పింది నిజం. అటువంటి అవకాశ వాదులు ఆర్టీసీలో గూడా వున్నరని తెలుసుకొని 183 సీట్లల్లో పోటీజేసిన ఫెడరేషన్‌ సంఘానికి 19 వేల ఓట్లు ఒచ్చినయ్‌రా. 32 సీట్లు గెల్బుకోని మూడో స్థానంలో నిలిసింద్రురా. ఈ సారి జూడు వమైతదో సాప కింద నీల్లలాగ సుక్క గుర్తు సంఘం బాగా పెరుగుతోంది. ఇప్పటికే శానా ట్రైముంది.పోయే ముందు గా సి.ఐ.టి.యు వాళ్ళు జెప్పిన కాలజ్ఞానం ఈల్లందరికి జెప్పి సెలవు దీసుకుందాంరా. మల్లన్న మాటలు కాలజ్ఞానమూ?బ్రహ్మంగారూ జెప్పింది.కాలజ్ఞాన మంటరుగాని సి.ఐ.టియు జెప్పింది.గూడా కాల జ్ఞానమేనా? రాజన్నా మాటలు వారి మల్లన్నా!పదుమూడేండ్ల కింద సి.ఐ.టి.యు వాల్లు ఇప్పుడు కార్మికులు పడుతున్న బాధలు ఆనాడే చెబితె ఎవరు పట్టించుకోలేదురా. ప్రయివేటీకరణ అంటె ఎవ్వరు నమ్మలేదు. గింత పెద్ద ఆర్టీసిని ఎన్వడుగొంటాడు అని అన్నరు. సేతులుగాలినంక ఆకులు పట్టుకుంటె లాభం లేదు. ఇప్పటికైనా సి.ఐ.టి.యు బిడ్డ ఎస్‌.డబ్యూ,ఎఫ్‌ కు ఓటేసేకత కార్మికులకు మేలు. పుజానాట్యటంటదలి (23 ఉనపథం

పాట

చెప్పలేదంటనక పొయ్యేరూ-కార్మికులు మీకు కష్ట కాలం దాపురించేనూ చెప్పలేదంటనక పాయ్యెరు-తప్పదూ ఎజ్రెండ వాక్యము తప్పు దోవలు దొక్కా కొడుకులు గద్దె మీదున్నంత కాలం గాటల ఒప్పందమే తప్పంది మన సంఘమపుడే సూటిగానిలదీసి అడిగిందీ అడ్డుకున్న కార్మికులనూ గొడ్డువలె బాదిండ్రు పోలీసు మూకలను మన మీది కొదిలో మురిసిరీ ఆనాటి నేతలు సరళీకరణ విధానమొచ్చిందీ మన చట్టములొ కార్మికుల హక్కులు వూడగొట్టిందీ పరాయి దేశపు పాలకులు మన సంపదంతో మింగెటందకు సంకలూ గొడుతుంటె వారికి సలామనె టిడిపి,వి. జెజపి ప్రవేయిటీకరణంటు బలికేరూ ప్రభుత్వరంగ పరిశ్రమలన్నింటి నమ్మేరూ విద్యవైద్యంబస్సు విద్యుత్‌ బహుళ జాతీ సంస్థలకు (కంపెనీలకు) కారు చౌకగ అమ్ముటకు కాషాయ నేతలు సిద్దమయ్యిరి. రెండవ లేబర్‌ కమిషన్‌ సఫార్సులొస్తే గండమయి పోవును వుద్యోగం

పెండ్లి చివుకు లీవు లేదు పన్టేసె గంటలు పెరిగి పోవును.

సంఘమును నిర్మించ జాలరు. సమ్మె హక్కులు సచ్చిపోవును తొంబయొకటి నుండి జెపుతుంది ఈ మాట కార్మికులోక మంతటి కెరక జేసిందీ మించిపోయిందేమిలేదు.ఇక నుంచి సి.ఐ.టి.యు జెండకు జైయనంటూ జేరి పోయి జన బలముతొ ముందుకెల్దాం

పుజానాబ్యరుందలి (ఆ జన3థీం

ఎన్నికలొ ఓటేసి గెలిపిద్దాం ఈ సుక్క గుర్తు సంఘమునకు సంపూర్ణ బలిమిద్దాం. 'ప్రారన పాట జెర జూసుకో తల్లి మాయమ్మ కాళిమాతా-జెర అరుసుకో తల్లి మాయ్యమ్మ దుర్గమాత మా యొక్క ముఖ్యమంత్రి మహా చాలుగాడె తల్లి అబద్దమాడుతాడు అతికినట్టు జెపుతాడు టివిలొ పేపర్గా టీకుటాకు గుంటాడు సెల్‌ఫోన్‌లో మాట్లాడుతని తెద్దు జూపుతున్నడూ పద్దెమింది గంటలేమొ పనిజేస్తానంటడూ పసుపు రంగు బట్టలోల్ల పైరవీలు జూస్తున్నడు ('ప్రజలుమొత్తుకుంటుంటే పట్టనంటు వుంటున్నడు పచ్చటి కామెర్ల రోగమందరికీ దెస్తున్నడు (ప్రపంచ బ్యాంకోనివి పాదాలు మొక్కుతుండు అమెరికోడు జెప్పినట్టు ఆటలాడుతున్నడు అప్పులు దెస్తినంటు గొప్పలు జెపుతున్నడు తప్పంత మాదేనని చిప్ప సేతి కిస్తున్నడదూ ఆర్టీసి కార్మికులు హక్కులకై సమ్మెజేసె ఎసానాసా ఎక్కుపెట్టి నాడె తల్లి పోలీసోల్లను దింపి పొట్ట మీద గొట్టేనే కార్మికులా కాల్లు విరగ గొట్టీ కసి దీర్చుకుండు

• పుజానాట్యరుందిలి (9 జనపథం

ఇరిగిన కాల్లు అన్ని ఇరుసులయ్యె బస్సుకు కారిన నెత్తురంత ఆయిలయ్యె బస్సుకు లారీల దెబ్బలన్ని రణం జెయ్య నేర్చేనే పొలికేక బెట్టుకుంటు పోరుకు తోడుండవె ఫుజానాజ్యమీందలి (జ జనపథం

లంచం వద్దు

అల్లి నుద్దులు పల్లెల్లో పంచాయితి ఎన్నికల సందార్భంగా తయారైన కళారూపం ఇది. గ్రామాల్లో భూస్వాములు పరిపాలన వ్యవస్థ తమ చేతుల్లో వుండాలని కోరుకుంటారు.రిజర్వేషన్‌ ప్రకారం-ఏ కులము వారికి సేటొచ్చినా ఆ వ్యక్తి తాము చెప్పినట్టు వినే వ్యక్తి వుండాలని కోరుకుంటారు. అలాంటి బలహీనమైన వ్యక్తి ఎన్నికల్లో పోటీ చేయిస్తున్నారు. అతని వైపు రంగంలోదిగి ప్రచారం చేస్తుంటారు. మధ్యం,డబ్బు విచ్చల విడిగా పంచుతారు.బట్టలు బ్యాండు మేళం సామాగ్రి యువకులకు ,ఇ౩ట్‌ కిట్లు లంచంగా ఇచ్చి ఓట్లు దండుకుంటారు. ఇలాంట్‌వి తక్షణ యోజనాలకు ఆశపడి ప్రజలు దూరంగా ఆలోచించలేక తమ ఓట్లను అమ్ముకోని అసమర్భులకు పటంటం

గట్టి తర్వాత అవస

పడతారు.లంచం తీసుకోని ఓటేసి గెలిపిస్తే ఆ వ్యక్తిని అభివృద్ధి గురించి అడిగే ధైర్యం వుండదు.లంచం- ఇచ్చి గెలిసినోడు తను ఖర్చుపెట్టిన దానికి పదిరెట్లు సంపాదించుకుంటాదు. పంచాయితీ అభివృద్ధి పట్టించుకోడు కనుక ఈ కళారూపం లంచగొండితనం కనిపించిన ప్రతీ ఎన్నికల సందర్భంలో పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్పులు చేసి ప్రదర్శించుకోవచ్చు-1995లో జరిగిన పంచాయితీ ఎన్నికల

సందర్భంగా ఈ కళారూపం తయూరు చేయబడింది. ఫుజానాట్యముందలి (౪ ఉనపభం

1. మల్లన్న - ప్రధాన కధకుడు
2. కొమరన్న :-1వ సహయకుడు 8 వీరన్న _.-2వ సహయకుడు మల్లన్న ప్రవేశం-పాట ఎక్కడ బోతివిరో కొమురన్నేంజేస్తున్నవురో తొందర గొస్తై మంద కాడికి పోదం రారన్న్నీ మంద కావలున్నా సినసిన పోరగాళ్ళురన్నో మనమొస్తామని యెదిరి చూసి ఏడుస్తరేమొరన్నా ॥ మాటలు అరె ఓరి కొమరన్నా ఎక్కడ బోతిర్రా కొమరన్నా పాట ఒస్తిని మల్లన్నో వొంటిలొ సుస్తుగు వున్నాదే నిన్నటి నుండీ అన్నం దినలో కాళ్ళు గుంజ సాగే మాటలు పానం ఉషారులేదే,మెలేమెలేగొబ్తనే వున్న మల్లన్న మాటలు" - ఏమైందిరా పానానికి బాగనే వున్నవుగా బడ్త కట్టె లెక్క కొామరన్నా-నాబాధ గాదు, నేను గాదు, నీకేమో బాగనే వున్నట్టు కనబడుతున్న నిన్నటి సంది బువ్వ దింటె అంత ఒట్టు మళలన్నః- మొన్నటి దాక బాగనే వుంటివి.ఏక్‌దమ్మున గట్లెట్లయ్యిందిరా సెడ్డది పడ్డదేమన్న తిని కాగి నావురా కొమరన్నా- నేనేమన్నా దాగినటైతె ఈ భూమి మన్నుగాని ॥ బీరన్న పాట దుస్‌ నీ యవ్వ కొమరన్నా బాతకాని మాటలేల నిన్న పొద్దు మూకంగా మీ యన్నా నువ్‌ గలిసి తొర్రసింత సెట్టు కింద కూసాొని తాగిందేందిర అదక్క తినీ బతుకుగాని రుజావాబ్బముంటలి (3 జనపథం

అబద్దం మాడొద్దురన్న మాటలు ఎలచ్చన్‌ మోఖ నీ కెరుక లేందే ముందే మల్లన్న గుట్ట గుట్ట గుడంబదాగితే పానం మంచిగుంటాదె మల్లన్న -ఆరి కొమరన్న గట్ల జెప్పక గవన్ని కధలెందుకురా సంటోనికి సలిజెరమొస్తె పైసలే లేవంటివి.మరి సార బొట్టు కేడకెల్లొచ్చినయిరా. కొమరన్న -మల్లన్న సల్లకొచ్చి ముంతదాస్తై బాగుండదు ఏమైందా జెర జెప్త వినే పాట మనవూరి అవతల మల్లన్నారో మసీదు ఓడికెల బీరన్నారో కొంగర తండాకెల్లి మల్లన్నారో దొంగ సారదెస్తుంటె బీరన్నారో కాంగిరేసు నాయకులు మల్లన్నారో కాపుగాసి పట్టుకుండ్రు బీరన్నారో లంబదోళ్ళ లచ్చిరాం మల్లన్నారో లబ్బో లబ్బో మొత్తుకోని బీరన్నారో కడుపులోన తలబెట్టి మల్లన్నారో కాళ్ళ మొక్కుతానంటె బీరన్నారో పోలీసుకిస్తమాని మల్లన్నారో పొట్ట మీద గొట్టిరంట బీరన్నారో మాటలు పోలీసోల్ల కిస్తమునలగనె వాడు భయపడి ఎంతో కొంత ఇచ్చి తాగుండ్రి అన్నడంట ఈల్లు '70/-రూ॥లు ఇచ్చి డబ్బు మొత్తం గుంజుకుంద్రంట. ఇగ ఇంటికి దీసుకొచ్చి గిలాసల- తోటి శెంబుల తోటి ముంచి పోసింద్రే.నేన్‌ గూడ ఒక గిలాస దాగిన తప్పెముందే. బీరన్న- వారి కొమరన్న కాసులు మనవి గాకున్నా కడుపు మనదనుకోని జెర కంట్రోల్‌గా వుండేటట్లు తాగాలెరా అడ్డ గోలుగా తాగితె గట్లనే అవుస్త బడుతారు కొమరన్న -అమ్మో నువ్‌ మాత్రం సొక్మమైన సోయికురవా బీరన్న బీరప్ప చెల్మల నువ్వు ఇంక నల్గురుగూసోని తాగలే మల్లన్న _ నీకేమైందిరా బీరన్నునువ్‌ జెర బుద్దిమంతుడవనుకున్న నువ్వుగూడ ఫుజావాబ్యతుందలి (3 ఉనథీం

నేర్సినావురా బీరన్నా. ఎట్రెందో సెప్త గాని జెర బదునాం జెయ్యకె మల్లన్న పాట బీరప్ప గూడ దాటి మల్లన్న మరి కాడ గొంగట్ల దాసుకొని గొల్లొల్ల పోరడు సార డబ్బా తోటి సాటుంగ వొస్తుంటె సందులొ మందని బి.జె.పి.పోరడు ఆఅరెరెరెరెరెరె.......................ఆహా. అరవయో డెబయ్యో వాని సేతుల బెట్టి అదిరించ్చి బెదిరించ్చి గుంజుకున్నా రంట | కొమరన్న మాటలు గట్ల గుంజుకొచ్చిన బీజేపోల్లు మనం దాగింది లెక్కగాదు.మన వూరోళ్ళకు పోదామనుకుంద్రేమొ. నన్ను పిలిసిండ్రు ఇంత పోసిండ్రు. పలుగడ్డకు కూసున్నం పసందుగ దాగినం.ఇక నీకు దాసుకునేదేముందే. ఆ బీజేపోల్ల కడుపు సల్లగుండ నాకైతె పొట్ట నిండ నింపింద్రే. మల్లన్న వారి బీరన్నా వాళ్ళు నీకు సార ఎందుకు దాపిచ్చిండ్రా తెలుసునార. కొమరన్నుయెందుకంటవేంది మల్లన్నా నామినేషాన్‌ గట్టిన్నాడు. లారెక్సాలె. ప్రచారంల దిరుగాలె ఓ టెయ్యాలె అని తాపిండ్రు. మల్లన్న మరి నువ్వేమొ కాంగిరేసోళ్ళ సారదాగి బీజెపోల్లు లారిలో పొతివి బీరన్నా గాడెమొ బీజెపోల్లు పొపిస్తే తాగి కాంగిరేసోలెంట తిరుగుతున్నాడు. మరి గిదేమ్‌ లెక్కరా..? కొమరన్నమల్లన్నా! కాంగ్రేసోల్లు కల్లు సారమాత్రమే పోస్తుంద్రు. బీజేపోల్లు బీరుబ్రండి పోపిస్తున్నరంటె ఆల్లెంటదిరుగుతున్న అయినా బీజేపి నుండి నిలవడ్డాయిన గూడ మంచి వ్యక్తే గదనే పుజానాబ్బమీందలి (౩ జరథం

బీరన్న మల్లన్నా! వీజెపోల్లు బీరు బరండి మాత్రమే తాపుతరు కాని కాంగ్రేసోల్లు కర్ణంకుంటలో కందూరుజేసి కడుపునిండ తినబెడ్డున్నరంటె, ఆశకు ఆల్లెంట దిరిగిన అయినా కాంగిరేసు నుండి నిలవడ్దాయన గూడా మంచి వ్యక్తే గదనే మల్లన్నా వ్యక్తులు మంచి వాళ్లే గాని, ఆలైనుకున్న కొన్ని శక్తులు మాత్రం సెడ్డగున్నయిరా పాట

1. వ్యక్తులు మంచీ వాళ్లే గాని శక్తులు కొన్ని సెడ్డగున్నయీ పచ్చని సంసారాలను జూస్తె. పరమాన్నం వలె దిగమింగొచ్చని అరెరెరెరెరెతె .. ౨౨ ౨౨౨4ల ఆల ఐజి ం- అహా పూట పూటకో పార్టిని మార్చీ పోటీకి దిగుతారో నాయనా. 2 _ వూరంతా నా యెనుక వున్నదని, వూదరగొట్టే భోధజేస్తరూ మనీ కట్టలూ పంచినమంటె మండల్‌ సీటూ మనదేనంటరు లేని పోని ఆశలు గలిపించీ కాసులు గుంజుతరో నాయనా 3 _ బగరైల గొర్రెల అమ్మిజెస్తరు బకాసురుని వలె గుటుక్కుమంటరు అన్ని కర్సుబెట్టోడిపోతెనూ అదృష్టం బాగాలేదంటరు. బహురూపుల వేషాలను వేసే బతుక నేర్సినారో నాయనా మల్లన్న-మాటలు వారి బీరన్న కొమరన్నాగీరకంగా మంచి మనుషులను ఇంట్ల కెల్లి దీసుకపాయి, బజార్ల బడేసి కొంత మంది నాయకులు పాడుజేస్తున్నరురా. అంతెందుకురా పొయిన సారి వీజె పి నుండి సర్పంచిని నిలబెట్టి సపోర్టు జేసినోల్లు ఈ సారి కాంగ్రేసుల దిగలేదుర ఫుజానాబ్యతుందలి (3 ఉనఫథం

బీరన్న మల్లన్నా నువ్వు నూరుజెప్పు. ఈ బీరిగాడు బీజేపోల్లయెంటనే వుంటడు. యెందుకంటె ఈ సారి సైకిల్‌ గుర్తోల్లు పువ్వు గుర్తోల్లు కలసిండ్రంట.శాన శానపనులు జేస్తరంట. మల్లన్న; వారి బీరన్న బీజేపోల్లు తెలుగుదేశపోల్లు గలిసి గేలిసినంక ఏమేమి ఘనకార్యాలు జేసేండ్రా సెప్త జెర ఇనురా. పాట

తెలుగు దేశమూ బి.జె.పి పరిపాలన జూడలె జనులారా

పరిషాను జేసిరే జనులారా....

ద్వాక్రా గ్రూపులు బెట్టిండ్రూ తమ డబ్బగొట్టుమని తిప్పండ్రూ

మీకు డబ్బు మిగులు ననీ సెప్పిండ్రూ బ్యాంకులోను అని ఆశలతొ. ఈ బస్సుచార్జీల బాధలతొ

ఈ ప్రజలను ముంచిరి భ్రమలల్లో

కట్టెల పోయ్యితో కష్టమని మన కండ్ల నీల్లు దూడుస్తమని

గ్యాసిచ్చి గంగల ముంచిండ్రే

తొలత సిలిండర్‌ నూటరవై-తర్వాత సిలిండరు కిన్నూరూ

మూడో సిలిండరుకు మున్నూరూ

జన్మభూమి సభ బెట్టిండూ-జనమంతా సదువాలన్నాడూ

సదివించకుంటె జైళన్నారూ

సిన్న పోరడూ సదువుకు బోతే షీటులేదనీ పంతులనే

(ప్రయివేటు బడిలొ సదివించు మనే.

ఫస్టు క్లాసులా పదిపాసై-ఆర్టీసి కొలువు ఆశకుబోతే -. టిక్కెటిచ్చె మిషన్లను దెచ్చింద్రే, " పాట

పానమసొంటీ సుట్టం రాంగ శెక్కర సేమియ జేద్దమని -

వుజానాట్యతుంటలి (౪ జనపథం

చేయి సంచితొ రేషన్‌ కెల్లంగ. గులాబి రంగూ కార్టున్నోల్లకు పంచదార ఇవ్వాదంటూ మన ప్రధానమంత్రన్నాడంటా రెండు రూకలా కిలో బియ్యమూ రెండుపూటలూదింటుంటే ధరబెంచి పొట్టపై గొట్టింద్రే. మాటలు గీరకంగా తెలుగుదేశం, బి.జె.పి,గలిసి ధరలు పెంచి బీదోల్లను బాధలు బెడుతుంటె నేను బి.జె పిలోనే వుంట అని అంటావు. నీకునోరెట్ల వొస్తుందిరా. బీరన్న-ఇదిగా మల్లన్నా నన్నేమన్నా అనుగాని బి.జె.పి ని ఒక్క మాట అన్నాగాని వూరుకోను మా నాయకుడు వాజేపాయి ఏంజేసిండొ తెలుసా. బీరన్న పాట 1 కడుపు నిండే పనులు జెయకున్నా బి జె పి వాల్లు తంర్‌ జి వి దరలు దించిండ్రూ రంగురంగుల సినిమాలురంజుగా వుంటాయి టి వి ఇంటిలొ నున్నంత సేపు కంటికైతే ఇంపు గుంటది 2 కాలినడక బాధలొద్దంటు కాషాయ నేతలు కారు ధరలూ దించి నారంటా ॥ కారు మీద ఎక్కినేను షికారు గొడితె ఎంత ఆందము బార్యపిల్లల తొటి కారులొ బయలు దేరత బతుకు ధన్యము 3.ఎండకూ కూలరు మిషిన్లూ తప్పకగొనుమని తక్కువ జేసిరి ఆ ధరలూ ఎర్రటి ఎండల్లొ దిరిగి కాళ్ళుగాలీ ఇంటికోస్తె కూడులేక పోతె బాయె,కూలుగా వుంటేను చాలు మాటలు కొన్ని వస్తువులు ధరలు పెంచింద్రేమొగాని కొన్ని వస్తువుల ధరలుదించిండ్రు పుజానాబ్యముందలి (8 ఇనపటథం

గదనె,మంచిని మంచే అనాలి

మల్లన్ను-వారి బీరన్నృకామరన్న మీ ఇంట్ల కలర్‌ టి విలున్నాయిర

ఇద్దరు. -లేవు

మల్లన్న: -ధరలుదక్కు వున్నయ్‌ కార్లు గొంటార్ర

ఇద్దరు. -అమ్మో అంత అదృష్టమా

మళల్లన్న-పోనీ కూలింగు మిషిన్లులయినా కొంటారురా. .?

కొమరన్న మాటలు మళల్లన్నా మింగెటందుకు మెతుకు లేదుగాని మీసాలకు సెంటు నూనె ఎందుకు? ఈ బి జె.పోల్లు జేసినవన్నీ బలిసినోళ్ళకే బాగున్నాయి. మనసొంటి బక్క పేదోళ్ళకేం లాభమే?మా కాంగ్రేసోళ్ళయితె గరీబోళ్ళకు శాన మంచి పనులు జేసింద్రు. పాట

కొంగిరేసు కధ జెబుతాను వింటార ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

పి వి నరిసిమ్మరావేలినప్పుడు జూడు ఓరిమల్లన్నో ఓరి వీరన్నా

మనదేశమందునా పైసపుట్టకపోతె ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

అమెరికా యెల్లిండు అప్పుదెచ్చిండూ ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

అప్పుదేక పోతె తిప్పలే వొస్తుందే ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

ఆనాడు దేశాన్ని ఆదుకున్నాడురా ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

అందుకే ఐదేండ్ల రాజ్యమేలిందూ ఓరిమల్లన్నో ఓరి బీరన్నా

మాటలు

గరీబోల్లకు మంచిగజేసిండు గనుకనే ఐదేండ్ల రాజ్యమేలిండు గీ బి.జెపోల్ల లెక్కనా? మల్లన్న = వారి కొమరన్నా! ఆనాడు వి వి.నరిసిమ్మరావు అవ్వుకొరకు పొయినప్పుడు,ప్రపంచ బ్యాంకు జెప్పినట్టు సంతకం జేసిండంట, పైసలు గరీబోళ్ళ కొరకు కర్సుపెట్టొద్దని సెప్పిండ్రంటరా!

రుజానాట్యటముందిలి (ఆ ఉనీంథం

పాట కాంగిరేసు నాయకుడు పి వి.నరిసిమ్మరావుగారు పరిపాలన కాలంలోనా ఓ కొమరన్నా ప్రపంచబ్యాంకు కెల్లితే ఓ బీరన్నా తీసుకున్న అప్పు అంత తీర్చేటి దారియని ణా సబ్సిడీలు దీసెయిమంటె ఓ కొమరన్నా-సరేనని ఒప్పుకున్నడూ ఓ బీరన్నా ప్రతియేటా పందోమ్మిది శాతం ఉద్యోగులనూ తగ్గించాలంటు జెప్పెతే ఓ కొమరన్నా-తప్పకుండ జేస్తనన్నడూ ఓ బీరన్నా వ్యవసాయదార్లు వాడె ఎరువుల ధర పెంచుమంటె బడ్జెట్‌లో కోత బెట్టితే మన బక్కరైతు-అప్పుల పాలయ్యి సచ్చెరోమన -అన్నదాత అప్పులిచ్చె వంక తోటి అడ్డమైన షరతుబెడితె అగ్రిమెంటు కుదిరిపాయెరో ఓ కొమరన్న-దాని ఫలితమే దారిద్రమే ఓ బీరన్న మాటలు గీరకంగా తప్పుడు ఒప్పందం జేసుకున్నందుకు పెద్దోడు పెరిగిపోయిండుపేదోడు .గోరికయ్యిండురా. బీరన్నమాటలు నేన్‌ జెప్పేది గదేనే మల్లన్నుకాంగ్రేసోల్లేమొ తప్పుజేసిండ్రు మా బి జె.పోల్లను, తెలుగుదేశపోల్లను బదునాంజేస్తున్నరు. మల్లన్న మాటలు బీరన్నా గాట్‌ ఒప్పందం మీద సంతకం జేసింన్నాడు, బి.జె పి,టి డి పి వాల్లు సప్పుడు జెయ్యలేదు తప్పుజేస్తున్నవని చెప్పనూలేదు. ఇటువంటి ఒప్పందం వలన మున్మందు కష్టాలాస్తయని సెప్పింది ఒకే ఒక్కపార్టీ ఆనాడు జరిగిన ఆగ్రిమెంటును ఖండించకుండా ఈనాడు గొడవ జేస్తె లాభమేంది.కాంగ్రేసు పాపంలో బి.జె.పి.టి.డి పికి గూడ భాగముంది. ఫుజానాట్యమీందలి (త్రూ జనపథం

వీరన్నపాట

బి.జె.పి,టి.డి.పి,కాంగేసు పార్టీలు మూడుమూడేనంటివీ మల్లన్న సేనుబీడేనంటివీ మల్లన్న పేదోళ్ళకూ ఇంత తిండిబెట్టాలనె

నాయకులెవరున్నరూ మల్లన్న-ఏజెండాకిందున్నరూ మల్లన్న మనసులొ దాసక మాకు జెప్పరన్న

ఈ పూట వింటామురో మల్లన్న-ఓటేసి గెలిపిస్తమో మల్లన్న

మల్లన్న పాట

ఎ(ర్రెని జెండా ఎరైరెని జెండా

పేదల బతుకుల్లో వెలుగు నింపెటి జెండా

సుత్తె కొడవలీ సుక్క గలిగిన జెండా

దోపిడి దుర్గాలు గూల గొట్టిన జెందా

పల్లె జనంరా - కూలిజాలకా

పస్తులుందెరా-వాల్లు చస్తువుంటేరా జనాన్నంతరా-కూడగట్టెరా

సంఘంబెట్టి సమరం జేసి

కూళ్ళ బెంచెరా బలం బెంచెరా ॥ఎ(ర్ర॥

దేశ ప్రజలకూ గాసమిచ్చేటీ

అన్నదాతరా అప్పుల తోటి

ఆత్మహత్యలు పెరుగుతుండెరా

రైతులగూడ్చీ రణంజేసెరా

పంటకు రేటు పలికెదాకరా

పోరుజేసెరా బలహోరు జేసురా 1 ఎర్ర!

వుజానాట్యటంటలి (39 ఉనరథీం

కరెంటు రేట్లు పెరిగినప్పుడూ కష్టజీవులను కదిలించెనురా రాజధానిలో ర్యాలి జరిపెరా కనికరించనీ ఖాకీ మూకలు లారీల్‌ లేపి తుటాల్‌దించీ నెత్తురోడిన వెరవని జెండా ॥ఎర్ర॥ గైరాన్‌ భూమి - పొరం బోకురా సీలింగ్‌ భూమి - సికెం భూమిరా పట్టాకొారకూ - పట్టుబట్టెరా సర్కారోల్లతో - సవాలు జేసి సాధించుటకూ - సాగిన జెండా ॥ఎ(ర్ర॥ “ఆ్హాభ్ర? రుజానాజ్యరీందలి (3 ఉఇనథం

అప్పుల ఆంధ్ర (ఒగ్గుకథు

రా్ష్రల్లో మరియు దేశంలో పాలకులు అభివృద్ధి పనుల పేరున ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి అప్పుదేవడం (ప్రారంభమైన నాటి నుండి పల్లెల్లో పట్బాల్లో సామాన్య ప్రజలు తల్లడిల్లుతున్నారు. అప్పుదెచ్చి అభివృద్ధి పరిస్తే అందరికీ సంతోషమే కాని షరతులతో కూడిన అప్పు ప్రజల (ప్రాణాలకు ముప్పుగా తయారౌతుంది.నెహ్రూగారు అనుసరించిన మిశ్రమ ఆర్ధిక విధానాలకు బదులు పి.వి నర్సింహరావు గారు నూతన ఆర్ధిక విధానాల పేరుతో ఐ.ఎం.ఎప్‌ సంస్థ నుంచి అప్పుదేవటంతో మొదలైంది ఈ ప్రమాదం ఆనీడు రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న టి.డి.పి ప్రభుత్వం మరో అడుబు ముందుకేసి కుప్పలుగా అప్పుదెచ్చి అసుత్సాదక రంగంలో గుమ్మర్చిఇ షరతుల ప్రకారం సామాన్య ప్రజలకిచ్చే సబ్సీడీలు తొలగించింది. 1991 నుండి ఈ నాటి వరకు కూడా రాష్ట్రంలో దేశంలో పాలకులు మారినా పద్దతులు మారడంలేదు. ఈ విధానాల వల్ల ధనవంతులు మరింత సంపన్నులుగా పేదలు మరింత నిరుపేదలుగా మారుతున్నారు. ఈ నేపధ్యంలో 1994 ప్రాంతంలో ఈ కళారూపం తయారు చేయబడింది. కనుక ఈ కళారూపాన్ని (అప్పుల ఆంధ్ర) ఇలాంటి ప్రజావ్యతిరేక ప్రభుత్వాలు ఉన్నంతా వర్తమాన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చులుజేసి ప్రదర్శించుకో వచ్చు.

వుజానాణ్యతందలి ఉనవటం

(ప్రార్ధన:

శరణూ శరణమ్మా రావే శాంభవీ రాణీ శాంభావిరాణీ ధరణి యందు దొన కొండ గంగా రావమ్మా దేవి మాయమ్మ భరతుడు యేలినట్టి భారతదేశం అతిపెద్ద దేశం పరాయి వాళ్ళు పాలనలోన నలిగిన దేశం కుమిలిన దేశం 1శరణూ॥

అతిపెద్ద భారతాన అందమైనట్టి

అతిపెద్ద భారతాన అందమైనట్టి ఆం(ధ్రప్రదేశం

అన్నపూర్ణ పేరేగాని అన్నమే కరువు ఆకలి చావులు 1శరణూ॥

వచనం సుందరమైనట్టి సుట్టిడు సముద్రాలు నట్టనడుమ ఉన్నది నరలోక భూమీ...ఓ... అటువంటి భూమికి అందమైనా పేరు ప్రపంచ మన్నారు ప్రజలార వినుడీ ..ఆ.. ఇటువంటి విశ్వంలో ఆసియా అనేటీ ఖండమొకటి వెలిసె దండిగానూ....ఓ..... ఆసియా ఖండంలో అతిపెద్ద జనసంఖ్య కలిగిన దేశాలు కలవు రెండు....ఆ.... మాటలు (ప్రపంచంలో అన్నింటికంటె పెద్ద దేశాలు రెండు ఒకటి చైనా దేశం, రెండవది భారత దేశం పాట చైనా దేశం ప్రజలకు చాలా సుఖాన్ని అందిస్తే నాయన భారత దేశం (ప్రజలకు యెన్నో భాదలు అందించే నాయన కారణమేందో చలుసుకోండి వో కష్టజీవులారో నాయన ఖర్మంగా చారంబు గాదూ మర్మం యేరగందడో నాయన వచనం

పుజానాణ్యరుంటలి ఇఓనీపథం

ఇంటీ పెద్ద మనిషి ఖర్చు ఆదాయం చూసుకొని లెక్కలు యేసుకున్నట్టే......ఓ.. దేశాన్నియేలేటి పాలకులెవరైన ష్లాను మీద ప్లాను రాసు కుంటారు.......ఆ..... నేటి భారతాన్ని యేలేటి .......పార్టీ తెలుగునాట ....... పార్టీ ....ఓ..... (ప్రపంచ బ్యాంకోని పాట బాడుతుండ్రు అమెరికా అడించినట్టాడు తుండు ...ఆ. పాట తెలుగునాట .......... కూలన్నలూ జోడు కట్టి తిరుగుతుండ్రు కూలన్నలూ-వాల్లు తోడు దొంగలు అయినారు-మాయన్నలో అభివృద్ధి కొరకంటు కూలన్నలూ-వాల్లు '" అప్పుదీసు కొచ్చి నారు మాయన్నలూ అప్పు ఇచ్చినయెరికోడు కూలన్నాలూ-వాడు అడ్డమైన షరతుబెట్టె మాయన్నలూ ఒప్పుకోని వచ్చినారూ కూలన్నలూ -పెద్ద ముప్పుదీసు కొచ్చినారూ మాయన్నలూ నాయనా............ఓ అన్నలారా........ ఒప్పుకోని! వంతరామన్న వచనం ఏమిటే రాజన్న ఎమికొంపమునిగె ఎందుకట్ల ఎదురు మాట్లాడుతావూ...ఓ... మోసెటోని కెరుక కావడి బరువు ఎలెటోని కెరుక దేశంలోని బాధలు....ఆ.... అన్నం పెట్టనమ్మ అడకృతినొద్దంటెకాలమెట్ల గడుసునో సెప్పరాదా....ఓ... అప్పుదెచ్చునపుడు ఆ మాత్రపు షరతులు ఒప్పుకోన్నందుకు తప్పెంటో సెప్పు...ఆ. కథకుడు మాటలు ఏమిటి రాములన్న నీవనే మాటలు నీవన్న మాట మీద ఫుజానాట్యముందలి (4 జనపథం

నిలబడతానంటె నీకె వొక షరతు బెడుత వమంటావ్‌ వంతరామన్నవచనం ఆనాటి రాముడు సీతమ్మ దేవికి షరతుబెట్టిండు పంతంతలసీ.............ఓ...... పతివ్రత సీతమ్మ పంతంలో నెగ్గితె రాముడు సీతముందోడి పొయ్యిందు...ఆ..... ఈనాటి రామునికి పరిక్షబెడితె నీవు గూడ ఒడిపొయేది ఖాయం....ఓ...... అవునోకాదో ఇపుడే తెల్చుకుందాము అటువంటి పరిక్ష ఏమిటోచెప్పు....ఆ.... కథకుడు మాటలు సరే రాములన్న మీ ఇద్దరికి షావు కారు దగ్గర అప్పు ఇప్పిస్తాను,నూటికి ఐదు రూపాయిల చొప్పున వడ్డీ కట్టాలి.లచ్చు మన్న దీసుకెల్లిన అప్పు వ్యవసాయ బావి దోడి కరెంటు మోటారు కొనుక్కోని పంట పండించాలి. బరైలను కొని పాడి పెంచాలి.ఇక రామన్న మాత్రం తీసుకెల్లిన అప్పుతో కలర్‌ టి.వి. సైకిల్‌ మోటారు కొనుక్కొని సినిమాలు జూస్తూ షికార్లు గొడుతూ బందు మిత్రులకు విందు వినోదాలు చేస్తు విలాసంగా తిరగాల్సి ఇదే మాట మీద వుండండి. వంత రామన్న పాట వాయమ్మొరాజన్నో ఇదియేమి షరతన్నో నామీద ఏమైనా పగ వున్నాదా మీకు పాలి వారికైనానూ పగవారికైనానూ ఇంట్లాంటి షరతుల్లో ఇరికించవద్దన్నా మన దేశం పాలకులు ఈ పనుతాజేస్తుంటే చెప్పెటోడే లేదా సెడి పోనీ అనుకుందడ్రురా అప్పెంత దెచ్చిండ్రో ఖర్చెంత బెట్టిండ్రో ఈ పూట మాకంతా వివరంగా సెప్పన్నా కథకుడు వచనం

అయిందేడ్ల కొకసారి అయినోడు కానోడు గడప,గడప దిరిగి కాళ్ళేల్లు మొక్కి .ఓ,

పుజానాట్యరుందలి (ఈ ఉనీపథం

ధరలు బెంచబోము బ్రతుకు బాగు అంటు విధ్య బుద్దులు వైద్య ఉద్యోగమనిరి బడా పెట్టుబడిదార్ల దగ్గర బ్లాకుమని దీసుకొచ్చిండ్రూ...ఓ....

కల్లు సారబోసి ఒల్లు మరిపించి ఓట్లు వేయించుకొని యేట్ల ముంచిందడ్రూ ..ఆ..

పాట

కష్టజీవి కండ్లు దెరిసి సూడు-కాంగ్రేసోళ్ళను మించినోదూ

ప్రపంచ బ్యాంకు అప్పు దెచ్చి-పాడు మాలిన పని జెసెరన్నా

వడ్డీ వసూళ్ళుకు దొడ్డి దారిన-నడ్డి విరుగ పన్ను లేసిరన్నా

సబ్సీడీలూ తగ్గించు మంటె-సరేనని ఒప్పుకున్నరన్నా

రెండు రూపాయిలకు కిలో బియ్యం-మూడున్నర జేసి ముంచి నారూ

నారిలోకం అంత ముందు కొచ్చి-బీరుబ్రాండి బందు జేసినారా

సర్మారుతో సమరంబుజేసి-సారానిషేదందెచ్చినారూ

ప్రభుత్వఆదాయం తగ్గెనంటూ-ప్రతి వస్తువుధర పెంచినారూ

దొంగ సర్వేలు జేయించినారూ-దోసుకునే దారి జూసినారూ

మహిళలెంత మొత్తుకున్నగాని-మద్య నిషేదం ఎత్తివేసిరీ

వచనం

సబ్సీడీలు తీసేస్తనని సంతకం జేసిండ్రు సర్కారోల్లూ........ఓ........ ('ప్రభుత్వకంపెనీలన్నీ ప్రయివేటోల్ల కిస్తనని మాటిచ్చింద్రూ....ఆ..... విద్యుత్తుబోర్డును విదేశి కంపెనీలకిస్తనన్నాడూ..........ఓ.........

ఆల్విన్‌ కంపెనీ మూసి కార్మికుల ఆలు పిల్లల ఉసురు బోసుకున్నారూ..ఆ.. మందుల కంపెని మూసి మంది కొంపలార్యిండ్రు నాయనా........

ఆర్టీసీ బస్సులుగూడ అగుపడకుండ జేస్తున్నారూ........ఆ..........

వంత లచ్చుమన్న మాటలు అన్నా రాజన్నా ఏరాయి అయితేనేమి నెత్తి పగులు గొట్టడానికి పైవేటు బస్సులకు వుజానాణ్యలుందలి (ఈ ఉనంథం

ప్రజలను మోయడం చేతగాదా?ప్రైవేటు బస్సయితేంది ప్రభుత్వ బస్సయితే ఏంది

రెండింటిలోనైనా జనులు ఎక్కడకైనా బయలు దేరవచ్చుకాదా. లచ్చుమన్న పాట

ఆర్టీసి బస్సులూ రాజన్నా ఓ రాజన్నా-అవి

ఆలస్యంగొస్తాయిరాజన్నా మా రాజన్నా

(ప్రయివేటు బస్సులూ రాజన్నా ఓ రాజన్నా పరుగు

పరుగునా వస్తాయి.రాజన్నా మారాజన్నా

సర్మారు కరెంటు రాజన్నా ఓ రాజన్నా

అది సచ్చిన రాదుగా రాజన్నా మా రాజన్నా

(ఫైవేట్‌ కరెంటు రాజన్నా ఓ రాజన్నా -పట్ట

పగలంత వచ్చెను రాజన్నా మా రాజన్నా

నాయనా..........ఓ అన్నలారా................. కథకుడు వచనం

ఇంట్లో ఎలుకలున్నాయని ఇల్లు కాలబెటుకుంటామా........&......

బిడ్డ తెలివిలేనిదని తల్లి పారేసు కుంటుందా.........ఆ...4..

పాట

గుడ్డి కన్ను కంటెరా-మొల్లకన్ను మేలురా

సర్మారు సంస్థలూ-సబ్సిడీలు ఇచ్చురా

లాభం లేకున్నననూ-రాయితీలు ఇచ్చురా

రిజర్వేషన్లురా-అమలు జరుగుతాయిరా

ప్రయివేటు కంపెనోల్లురా-పచ్చి మోసగాల్లురా

లాభాల వేటలో-సాగి పోతుంటరూ

వెనుక బడ్డ వాళ్ళకూ-ఏ కొలువులుండవూ

ఒక్క పేదాళ్ళనూ-పీక్క తింటారురా

ఫుజానాజ్యరుందటలి (క్ర ఇనీఫథీం

నాయనా...........ఓ అన్నలారా............ వచనం న. పార్టీ పాలన తెగులయ్యి సోకింది జనాలకూ.......ఓ....... హైటెక్కుపాలనంటు లోటెక్కు పనులు జేస్తున్నారూ........ఆ.......... కదకుదు పాట హైదరాబాదులో జూడరన్నా ఐ.డి.పి.ఎల్‌ మూత బడ్డదన్నా మందులా రేటు పెరిగినాదా మరణమయ్యే కాలమొచ్చినాదా ప్రయివేట్‌ మందులూ గొనలేకరా ప్రాణమిడిసే కాలమొచ్చినాదా కరెంటు బొర్జునూ కత్తిరించీ ముక్కలూ చెక్కలూ జేసినాడా (ప్రయివేట్‌ కరెంటు పాడుగాను పట్టు కొకుండనే షాకొచ్చురా అంగట్లో అన్నీ వున్న గానీ అల్లునీ నోటీలో శని వుందిరా నాయినా.......................ఓ అన్నలారా..........లంలంం వంత వచనం అంగట్లో అన్నీవున్నా అల్లుని నోటిలో శని వుందన్నదంటవూ...ఓ.... తెలుగు దేశ పొల్లు దెచ్చిన పధకాలు అందుకునే తెలివి వున్నదామనకు..ఆ.. సంవాదం 1వంతు: జన్మభూమినీ దీసు కొచ్చిండూ నాయుడు బాబు జనంలోన పేరు దెచ్చుకున్నాడు సర్కారుబాబు రాజన్నాః దున్నేటి వాల్లకు భూమిలేదన్నా ఓ రాములన్నా జన్మభూమి పని తన వాల్ల కిచ్చిండు ఓలచ్చుమన్నా 2వంతు; గౌడకులస్తుల దౌడు దీయమంటు నాయడుబాబు సైకిలెక్కి కల్లు గీసుకరమ్మండుసర్మారు బాబు రాజన్న; జనం బెరిగి పోయి వనం తరుగుతుంది ఓలచ్చుమన్న సైకిలెక్కెంగానే కల్లు దిగొస్తాద ఓలచ్చుమన్న ర్తుజానాణ్యతుందలి (8 జనపథం

1వంతు: కుమ్మరి కుండలు"చాలజెయ్యలని నాయుడుబాబు సక్కటి కరెంటు సారేలు ఇచ్చిండు సర్నారు బాబు రాజన్ను చేసిన కుండలె అమ్ముడు బోవాయె ఓ రాములన్న కరెంటు సారైతె కష్టాలు దీఠునా ఓ లచ్చుమన్నా 2వంతు: సుఖంగ బిడ్డలు పుట్టి పెరగాలని నాయుడు బాబు సుఖీభవ పధకాన్ని దెలేదా సర్కారు బాబు రాజన్న దవాఖానలొ కనుటకు బోతె ఓ రాములన్న డబ్బు గట్టాలంటు బాబు చెప్పిండు ఓలచ్చుమన్నా 1వంతు: పొగబారి కండ్లూ మండి పోతాయని నాయుడు దీపం పథకం గ్యాసు దీసుకొచ్చె సర్మారు బాబు రాజన్న బియ్యం చెక్కర నూనె గోదుమలు ఓ రాములన్నా గ్యాస్‌ పొయ్యాశతో గంగలొ గలిసేను ఓలచ్చుమన్నా 2వంతు ఇప్పుడే ఆ మాట సెప్పెడాయెగా నాయుడుబాబు అప్పుడే అంత తొందరెందుకు అన్న రాజన్న రాజన్న మళ్ళి ఎన్నికల్లో బాబు గెలిస్తే ఓ రాములన్నా తెల్లకార్జులన్ని చెల్లిపోతాయి ఓలచ్చుమన్నా వచనం ఆదరణ పథకాలు అదిగొ సూడన్నారు..... అందరికి అందించ లేదురోరన్నా........ తెలివి తోటి ................పాక్టీ లీడర్లు నాయకులంత వినాయకులు అయ్యిరి.....అ..... చాట్లతవుడుబోసి కుక్కలకు కొట్లాటబెట్టినట్లూ...... మనలోన మనకే తాకులాటబెట్టి తమాషజూస్తున్నారూ.....అ... రాష్టమేలె టొల్ల రంగులు ఇల్లుంటె ఫుజానాబ్యమీందలి (క్రూ ఇనరథం

దేశమేలే టోల్ల మోసాలు జూడు....ఓ...... ఒక్క సారేయని నెత్తినెత్తుకుంటె కొక్కి సంపు తుండు బి.జె.పి వాల్లు....ఆ..... భార్య భర్తల-సంవాదం భర్త :దసరా పండుగొచ్చినాదే లీలావతి-నీవు దండిగ పండుగజెయ్యె లీలావతి భార్య:పిండి బియ్యం ధర జూస్తే బివగారు-అయ్యొ మండి పాయె ఏమి సేతూ బావగారూ భర్త :ఏడుకొక్క పండుగానే లీలావతి-నీవు యాడనన్న అప్పు దేవే లీలావతి భార్య;షమంచి నూనె అరవయ్యంటా బావగారూ-ఇక మంచి వంట లొండలేమూ బావగారూ భర్త :పరుల ముఖం జూడకుండ లీలావతి-మన పిల్లల కొరకన్న జెయ్యె లీలావతి భార్య;అన్ని వంటలల్ల వేసే బావగారూ-కిలో వుల్లగడ్డ యాబయ్యంటా బావగారూ భర్త :నిజము జెప్పుతున్నావా లీలావతి-ఇంత ధరలు యెన్నడుండలేదే లీలావతి భార్య; వాజ్‌పాయి పాలనలొ బావగారూ-ధరలో రాజుకోని మండ బట్టె బావగారూ భర్త : ఒక్కసారి జూద్దామని లీలావతి-నేను ఓటువేసి మోసపోతీ లీలావతి భార్య: కొరివిదీసుకోని తలకు బావగారు-ఒక్క సారిరాసుకుంటావా బావాగారు

బి.జె.పి, తెలుగుదేశం,కాంగిరేసు-వీల్ల పాలనాలో పరేషాను బావాగారూ రామన్న వచనం కాంగ్రేసు,బి.జె.పి,తెలుగుదేశపోల్లు ఒక్కటే బాటలో నడిసి రంటీవీ....ఓ.... దేశానికీనాడు పట్టినటువంటి పీడ విరిగి పొయ్యె మార్గమే లేదా.....ఆ.... కధకుడు వచనం మార్గము లేకేమి మార్కిస్టు పార్టాల్లు చెప్పిన మాటలు చెవిన బెట్టిన్నా....... ముగ్గురెక్కిన బండి పొలియేర దిరగలే బి.జె.పి,టి.డి.పి,కాంగినోడించు....ఆ.... కూలి పోరాటము భూమిపొరాటము చేసినోల్లెవ్వరో తెలుసుకోరన్న...ఓ... మార్చ్విస్టూ పార్టీ గెలిసిన చోటల్ల మారేను పెదోల్ల బతుకులోరన్న....ఆ.... పాట అన్నలారావో అక్కలారా... అలకించుడి చిన్న పెద్దలారా... ప్రకృతిలో నున్న సంపదంతా-ప్రజలందరికి దక్కకుండా... అందినంతా దిగ మింగె నొక్కడూ... ఆకలితో మాడి సచ్చెనొక్కడూ దున్నెటోనికే భూమి దక్కినపుడే అన్ని తీరా అభివృద్ధిరన్నా రామన్న వచనం అన్ని మాటలు బాగ జెప్పితివి రాజన్న రుజానాబ్యరుందిలి ఉసిరీథీం

అనుమాన యొక్కటి గలిగెనూ నాకూ.....ఓ....... భూమి పంచిందాక బాగుపడదంటావూ పంచిన భూమిలో పంటెట్లు బెరుగు.....ఆ....... కథకుడు-పాట ఎర్రజెండ యేలె రాష్ర్రాన్నిజూడూ ఎన్నెలాల ఎలుగు రేఖలు విరజిమ్ము తున్నాయ్‌ ఎన్నెలాల పశ్చిమ బెంగాలు పద్దతి జూడు ఎన్నెలాల పన్నెండు లక్షల ఎకరాలు పంచిరి ఎన్నెలాల కష్టజీవికి భూమి పంచిస్తే ఎన్నెలాల ఇష్టమాగతాను దున్నుకుంటాడు ఎన్నెలాల ఇంటిల్లిపాది కష్టముజేసేరు ఎన్నెలాల ఇబ్బందులెన్నైన ఎదుర్ముంటారు ఎన్నాలాల పండినా పంటంత ఇంటికి వచ్చేను ఎన్నాలాల అమ్ముకుంటె కొంత ఆదాయమొచ్చేను ఎన్నైలాల పైకము చేతులో వున్నట్టి మనిషి ఎన్నెలాల ప్రతి వస్తువును కొనుక్కుంటాడు ఎన్నెలాల వ ఎటే వుజానాట్యలటందలి (హ్రూ జనవథీం

వల్లె బాట (ల్లి సుద్దులు మనకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 60సం॥రాలు దాటినా అభివృద్ధి అంతంత మాత్రమే కొన్ని రాష్ట్రాలో మినహా దేశమంతా కమ్యూనిష్టేతర శక్తుల చేతుల్లో అధికారం వుంది.ప్రజల్లో పాలకులపై విసుగుపుట్టి సరైన ప్రత్యామ్నాయం ఎంచుకోలేక వివిధ బూర్జువా పార్టీలకు అధికారం అప్పగిస్తున్నారు. ఈక్రమంలో వచ్చినవే టి.డి.పి,బి.జె.పిబి.ఎస్‌.పి లాంటి పార్టీలు.పార్టీ పేర్లు మారినా పాలకులు మారినా పై నున్న పార్టీల విదానాలన్ని మెజార్టిగా వున్న పేదలకు నష్టం కలిగించేవే. మనది వ్యవసాయిక దేశం. 70% మంది వ్యవసాయం పై ఆధారపడి బతికే వారే. అత్యధికులు కూలీలు రైతులు. ప్రపంచ బ్యాంకు సూత్రాలను తలకెత్తుకున్న టి.డి.పి, బి.జె.పి, కాంగ్రేసు, బి.ఎస్‌.పి ల్లాంటి పార్టీలు అధికారంలో వున్నచోట యంత్రీకరణతో పేదలకు పని లేకుండా చేస్తున్నాయి. వ్యవసాయానికి సబ్సీడీలు తగ్గించి విదేశాల నుంచి సరుకులు దిగుమతి చేసుకోని రైతాంగాన్ని చావు దెబ్బ దీస్తున్నాయి. ఇటువంటి దశలో రైతు కూలిలను ఏకంచేసి ప్రత్యామ్నాయ పాలన కావాలనే పిలుపును ఈ కళారూపం ద్వారా ప్రజానీకానికి ఇవ్వొచ్చు.రాష్ట్రంలో దేశంలో వున్నదివున్నట్టుగా ప్రదర్శించుకోవచ్చు. పుజానాబ్యమందలి (ఈ జఉనవథీం

(ప్రార్థన గేయం 1శరణూ శరణన్మూ రావే శాంభావీ రాణీ శాంభావీ రాణీ ధరజీ యందు దోనకొండా గంగారావమ్మా దేవీ రావమ్మా ॥శ॥ 2.చుట్టేడు కోటలాట నడుమోరుగల్లూ-నడుమోరుగల్లూ కలిసీ యుద్దం జేసే- కరెంలా రాజూగా గొల్లరాజా శ ౩.సింగంలా, భేతాళా శిరసుధరించీ శిరుసుధరించీ కాశీలోన కత్తి గడిగే కరైెంరాజు గాగొల్లరాజూ చ| *అట్లట్ల పొయ్యేటి ఆవూలెవ్వరియో ఆవూలెవ్వరియో గోవుల్ల పోతురాజూ ఘనుడోయిరన్నా ఘనుడోయిరన్నా శ॥ 5. ఊరుకు వుత్తరానా మండేటి మంటా మండేటి మంటా అవ్వి మా పెద్దమ దేవీ అగ్ని గుందాలూ హోమగుండాలూ హోమగుండాలూ చ| (మల్లన్న కధ చెప్పడానికి సిద్ధమవుతారు) 1శరణూ మళల్లేశా - శరణూ మల్లేశా శరణూ మల్లేశ శివ శైలా మల్లేశా 14 2.పాతాళ గంగలోన తానాలు జేసీతె పాపాదోషాలు యెడ బాపే మళల్లేశా 11శ॥ 8.గుగ్గిలం పొగల్లు నీకు గుమగుమ లేవంగ గుర్తున్న గానరావు గురుడా మల్లేశా శ " వచనం కాల్లల్లో గంగా వేల్లల్లో గంగా గంగలేని వుదకం మరియొక్కడ లేదూ....ఓ.... పుజానాజ్యతుంబలి (హూ జనపథం

శివునికీ సిన్న భార్య గంగా భవానీ దేవీ ముందుగా నిన్ను ప్రార్ధింతునమ్మా ..ఆ.. కాకులు కావు కావు మనని వేలా బసవన్న చొప్ప గొరకని వేళా....ఓ........ పసి పాపలు పాలు దాగని వేలా తొట్టెల్లో బాలులూగాని వేలా.....ఆ..... సభకు వచ్చిన సిన్న పెద్దలారా...ఓ... ముందుగా మీ అందరికీ మా వందనాలన్నా....ఆ..... -దర్వు- సామి రామ రామ రామా రామ రామా రాజుల వన్నె రణఖేరీ రామ రామా రేణుక యెల్లమ్మా రామరామా కన్న కొడుకులైదుగురూ రామరామా ఐదుగురి తోడబుట్టే రామ రామా ఆడ బిడ్డ నీలగౌరీ రామ రామా (జనంలోనుంచి ఒక (ప్రేక్షకుడు లేచి) 1వ వ్యక్తి: ఓ కథ జెప్పె పెద్ద మనిష్కిమల్లన్న కధ మొదలు పెట్టి యెల్లమ్మ కథ కెల్లా వేందయా!మల్లన్న కథ జెప్పు. 2వ వ్యక్తిః- నీయవ్వ వర్షలు లేక, పంటలు పండక, పనిబాట లేక ఊర్లల్లా ప్రజలు తిండి లేక కడుపు మాడిసస్తుంటె, మల్లన్న యెలమ్మ కథలు కడుపు నింపుతయా? యెందుకయా మాకు ఈ పనికిరాని కథలూ ఇటువంటి కధలు నా సిన్నప్పటి నుండి ఇంటనే వున్న నువ్వేదన్న కధ జెప్పదల్సు కుంటే మాకు అక్కరొచ్చె కథ జెప్పు. 1వ వ్యక్తి-ఆయన మాటలకెం గానీ,నువ్వు మల్లన్న కథ జెప్పవయ్యా 2వ వ్యక్తా: -మల్లన్నకథ,యెలమ్మ కథంట వేందయా! మన బతుకు దెరువు కథ జెప్పించుకుందామూ! 1వ వ్యక్తి:-నీకేమన్నా దిమాక్‌ కరాబయ్యిందా! ఐతుకు దెరువు గురించి ఆల్లేం పుజానాజ్యముంటలి (త్రూ జఉనవథం

కథ జెప్తరయా! ఇదిగో ఓ పెద్ద మనిషి మల్లన్న కథేకానియ్యి.

2వ వ్యక్తి:-ఇదిగో కథలాయనా చెప్తె మా బతుకు దెరువుకు సంబంధించిన కథ జెప్పు.లేదంటె మూట సర్దుకొని పో అంతే.

కధకుడు:-బాబూ మేం పొట్టకూటి కొరకు కధలు జెప్ప నేర్సుకున్నం. ఎల్లమ్మ కథ, మల్లన్న కథ, బారన్న కథ,కాటం రాజు కధ గిసొంటి కథలైతే జెప్తం గానీ, బతుకు దెరువు కథ మాకు రాదు.వొద్దంటే మా దారిన మేం బోతము నాయనా-

(మూట ముల్లె సదురు కొంటుంటారు)

2వ వ్యక్తి:-ఏందినయా గట్లెల్లి పోతరెందుకు.నేన్‌ జెప్పింది అర్ధం కాలేదా! అరే పొద్దు గాల్లేసిన్నుంచి కాలం గానందుకు కరువులో తిండి తిప్పులు లేక, పనుల్లేకృఎన్ని బాధలు పడుతున్నామో ! ఆ సర్కారోల్లు మన కొరకేమన్నా సాయం జేస్తుండ్రో లేదో గీ విషయలే ఒక కథలెక్క జెప్ప రాదయా |!

కధకుడు:-(కాస్త ఆలోచించి) సరే నాయనా మీరన్నట్లే మన బతుకు దెరువుకు సంబందించిన కథ జెప్తయినుండ్రి.

అన్నల్లార ఓ అక్కల్లారా వందనాలు మీకు అయ్యా జేసేదాను నేనూ సెప్పటి

కధనూ (్రద్ధగ మినుడీ సిన్న పెద్దలారా అయ్యా ఆలకించరయా

పాట

బంగరు పంటలు పండునట్టి ఈ

భారత దేశంనూ ఇలలో భాగ్యసీమయనిర్‌

గంగ్కాయమునా, బ్రహ్మపుత్రులను

జీవనదులు పారీ ఈ భూమి పావనమైనదిరా ॥ అన్నలారా॥

ఫుజానాజ్యముంటలి ఈ జనఫథీం

తుంగభద్ర గోదావరి కృష్టా

పొంగి పొర్లుచుండూ,పెన్న కావేరి మంజిరాలూ

అందమైన చిట్టడువులు తోటి సుందరమైనదిరా మనదీ ఆంధ్రప్రదేశం రా

వచనం: అన్నప్రూర్ణయని పేరుగాంచిన ఇటువంటీ ఆంధ్ర దేశమందూ...ఓ...

రాజధాని నగరం సుట్టముట్టున్న రంగరెడ్డి జిల్లా...ఆ...

-దర్వు-

రంగరెడ్డి జిల్లలోనూ రామ రామా-రామదాసు పల్లె కలదూ రామరామూ

పాడిపంటల తొటీ రామరామూ - విలసిల్లుతుందడెనయ్యా రామరామూ

సన్నక్షారుసిన్న కారూ రైతులాకూ -సేతినిండ పనులు ఉండే రామ రామా వచనం

ఇటువంటి ఊరు రాందాసు పల్లెలో వరుసగా

ఐదారేంద్ల నుండి వర్షాలు గురువలేదూ...ఓ.....

పాడి పంటలు తోట కలకల లాడిన ఆ పల్లెటూరు

పంటల్లేక పనుల్లేక మలమల మూడుతున్నరా....ఆ.....

సన్నక్రారు సిన్నకారు రైతులంతా తల్లడిల్లి పోయిండ్రన్నో..ఓ...

కూలినాలి జేసుకొని బతికెటోల్లకు బతుకు మీద ఆశ లేకుంటయ్యిందా.ఆ.

ఆవూరి ప్రజలంతా....ఓయ్‌

వల వల శోకం ఏ విధంగా వాలసోస్తున్నారు రన్నా అన్నలారా....ఆ..... -దర్వు-

నేను ఏమి సేతునమ్మా రామరామా

నేను యెందు బోదునమ్మా రామరామా

వున్న ఊరు నిడువలేకా రామరామా

కన్న వారి నిడువ లేకా రామరామా

ఫుజానాట్యముందలి (తొ జఇంపథిం

కడుపు నిండ తిండిలేకా రామరామా కుమిలిపాయె పేగులన్ని రామరామా కరువు గొంటి కాలమెచ్చె రామరామా కండ్ల జూడలే దెవుడూ రామరామా పంట లేమొ యెండి పాయె రామరామా పసుల మేత లేక పాయె రామరామా అడ్జికి పావు సేరూ రామరామా గొడ్డు గోదనమ్మకోనీ రామరామా వొచ్చి నట్టి పైసలాతో రామరామా పుచ్చిపొయిన బియ్యం దెచ్బ్చీ రామరామా వుడుక బెట్టి పిల్ల లాకూ రామరామా కడుపు బాధ తీర్చినాము రామరామా మొగులు దిక్కు జూస్తుంటె రామరామా బుగులు బుగులుగావట్టే రామరామా కాలమయ్యెటట్టు లేదు రామరామా కరువు బొయ్యిటట్టు లేదు రామరామా పని బాట లేక పోతె రామరామా పూట గడున దాయె మాకు రామరామా వచనం ఈ ప్రకారంగా రాందాస్‌ పల్లెలోని పేద సాద ప్రజలంతా...ఓ... కరువూ కరువని కన్నీలుదీస్తున్న సమయంలోనా... ఆ.... సక్కంగా సదువుకున్న వాడూ సత్తెమన్న పేరుగలవాడూ....ఓ ... సర్మారోల్లు జేస్తున్న మంచి మంచి పథకాలు గురించి తెలుసుకున్నాదా... ఆ... ప్రభుత్వం వారూ పేద జనానికి పనిలేని రోజుల్లో పని గల్పించిరనీ...ఓ.... (౮

పల్లెటూరి ప్రజలకు తెలియజెప్ప బైలెల్లినాడా... సత్తెమన్నా...ఆ.... -దర్వు- సదువు కున్న బాలుడూ సత్తేమన్న జూడరా తనతోటి వాల్లనూ తట్టి లేపు తున్నడా పుష్టి పెరిగినట్టియా పల్లె నాదులకన్నడా సదువుకున్న పిల్లలా జమగూద్సి నాడురా కొలువు మీకు లేదనీ కుమిలి పోకు మన్నడా సర్కారు దేచ్చిరీ సకృవైన పథకమూ మనం దెలుసుకోకనే మొస పోతి మన్నడా తెలుసుకోని మనలనూ కలిసి ఐబతుక మన్నడా వచనం సక్కని పిలగాడూ సత్తెమన్న ఊర్లో వున్న ప్రజలందరి ఒక్క చోటికి పిలిచి...ఓ.. పనిబాట లేని ప్రజలకు పనిదొరికె మార్గం జెపుతున్నాడా...ఆ.... పాట; అన్నలారా ఓ అన్నలారా- అలకించండి సిన్న పెద్దలారా సక్మనైన సర్కారు వాల్లూ- రెక్కలిరుగా పని జేసేటోరికి పంట పనులు అన్ని దీరినంకా-పని దొరుకని ఆ రోజులల్లో పూట గదువని పేదోల్ల కొరకూ-పెట్టినారూ ఉపాది పథకం

• వచనం ఉపాధి పథకం యొక్క ఉపయోగాలన్నింటిస్‌...ఓ.... వాక్కొక్క విషయాన్ని వారుసతో ప్రజలకు తెలుపుతున్నాడా...ఆ.....
• -దర్వు- వున్న ఊరీలోనె పని దొరుకునండూ-పని దొరుకునండూ పొరుగూరు కెల్లేటి అవసరం లేదూ-అవసరం లేదూ ఇంటిల్లిపాదినీ జూసుకోవచ్చూ-జూసుకోవచ్చూ పుజానాట్యనుందలి (త్రూ ఉనరీథం

ముసలోల్ల పసిపిల్లలిడిసి పోకుండా-ఇడిసి పోకుండా ఆలుమగలూ గూడి ఆనందం తోటి-ఆనందం తోటి అందట్లో పనిజేసి హయిగుండోచ్చు-హాయిగుండొచ్చు వచనం ఈ ప్రకారంగా సత్తెమన్న మీటింగ్‌ పెట్టి చెప్పిన సంగతులన్నీ..ఓ.... కూలినాలిజేసుకునే యువకుడూ అని అర్ధం జేసుకున్నాడో..ఆ... ఇంటిలో వున్న తన భార్యకూ ఇటువంటి ముచ్చటా గానీ..ఓ. అర్ధమయ్యి అర్ధంగాక తన భర్తను ఏవిధంగాను (ప్రశ్నిస్తుంది రన్నా..ఆ... -వాదం- భార్య:-పారగడ్డ పారబట్టి బావగారూ మనమిద్దరాము కష్టపడితె బావగారూ ఇచ్చె కూలి యెంతనంటా బావగారూ (నాకు) కచ్చితంగ జెష్టరాదా బావాగారూ భర్తః- వెట్టి చాకిరోలే గాదూ బాలామణీ (నీ) కష్టయెవడుదోసుకోడే బాలామణీ యెంత పని జేసుకుంటే బాలామణీ (మనకు)అంత లాభమొచ్చెనమ్మొ బాలామణీ భార్య:-బయట కూలి నీకు మూప్పై బావాగారూ (నీకు)ఇచ్చెదాంట్లో నాకు సగమూ బావగారూ నవ్వుకుంట మురుసుకుంటా బావాగారూ (మనకు)నలెబైఐదు చేతికొచ్చు బావాగారూ భర్త:- నలుబదైదు దొరుకగానే బాలమజీ " (నీకుననవ్వి మురుసు డెక్కువాయే బాలమణీ ఉపాధీ-హమి పథకం బాలమణీ పుజానాజ్యతంటలి (ఆ ఉనీవథం

(మనకుుఉపయోగకర ముందే బాలమణీ భార్య:-ఉపాధి-హామి పథకం బావాగారూ (దానివల్ల వుపయోగమేమ్‌ బావగారూ యొంత లాభముందొ నాకూ బావాగారూ (నీవు)ుయేగిరంగ దెల్బరాదా బావాగారూ భర్ర;- కూలి కాడ తేడ లేదే బాలమణీ (నాకు)దొరకినంత నీకు దొరుకూ బాలమణీ ఇరువురాము కష్టపడితె బాలమణీ (మనకు)అరువదైదు మిగులుతాయే బాలమజీ వచనం:ఇక్కడా భార్యా భర్తలిద్దరూ ఈ విధంగా మాట్లాడుతుండగా...ఓ... సత్తెమన్న జెప్పిన మాటలువిని ప్రజలంతా సర్బ్‌ంచ్‌ గారింటికి పయనమైతున్నారా...ఆ.... -దర్వు- మీటింగు బెట్టీతే మాటలు విన్నారా ఆటా పాటాలూ ఆలాకించారా సీమల దండోలే కదిలీ వచ్చారా . పేరూ పేరున పాసుబుక్కులు దీశారా పట్నం మీదన్న మొజు తీరీ పొయ్యిందా పల్లే గల్లీని బాగు జెయ్యాదలిచారా వచనం అందరికందరూ గూడీ అన్ని విషయాలూ మాట్లాడుకోనీ...ఓ.... కేపటి నుండే మన వూర్లో పని మొదలు పెడుదామన్నారా...ఆ... వొచ్చె వొచ్చె సూడారమ్మ-జై రామ రామ అందరీని వెలుగుబాట జై రామ రామ వుజానాజ్యముంటలి ఉసవథం

రామ దాసు పల్లెలోన జై రామ రామ _ రాటుదేలిన అన్నలు అంత జై రామ రామ అక్కలు చెల్లెండ్లుగూడి జై రామ రామ అందరొక్క గుపుగవెళ్ళి జై రామ రామ నెత్తి మీద సూట్టాగట్టి జై రామ రామ _ చేతిలోన తట్టా పట్టి జై రామ రామ గడ్డపార ఘూతలు వేసి జై రామ రామ గడ్డలన్ని పొరాబట్టి జై రామ రామ వంచిన నడుమెత్తాకుండ జై రామ రామ వరుసతోటి మట్టిని నింపి జై రామ సందుగొందులున్న బాట జై రామ రామ సాపు చేసి రోడ్డునువేసి జై రామ సుందరంగా వుండేటట్లు జై రామా నందనవనమోలే జేసి జై రామా కో:రామరామ సీతారామ జై రామా వచనం (ప్రక్కనున్న వూరికిపొదామంటే కాలినడకన పొయ్యేటి రాందాస్‌పల్లి ప్రజలూ...ఓ.. కాలుగదల కుండ ఎండదగుల కుండ వానకుదడవకుందు వివిధంగా తిరుగుతున్నారా ...ఆ... -దర్వు- కోటికేల్లార్టీసి బస్సురాబట్టే-బస్సురాబట్టే,కొండంత సంతోషమాళ్లకే గలిగే ఆళ్లకే గలిగే, మారుమూలకు ఉన్న మా పల్లెలోన-మా పల్లెలోన,కారులు-జీపులు కదులుతున్నాయి-మొదలుతున్నాయి, తాగే నీళ్ల కొరకు టాంకులేగట్టి బోరింగులేసి బుద్ది జ్ఞానం కొరకు బడిగట్టుకోని-బడిగట్టుకోని సక్కంగ పిల్లల్ని సదివించుకుంట-సరిదిద్దుకుంట,సంసార బాధల్ని తొలగించుకుంటూ-కలిసిపోతుండ్రు. రాగం;-హరియా.............రాగావే వుజానాబ్యతుంటలి (9) ఉశవథం

వచనం

ఉపాధి పధకం కింద ఊర్లవున్న పేదలంత పనిజేస్తున్నపుడూ... ఓ...

సంటి పిల్లల సంరక్షణజేసేందుకు గూడ ఒక మనిషిని పెట్టుకున్నారా...ఆ... మరి ఆ యమ్మ పిల్లల్ని ఏ విధంగా ఆడిస్తున్నదంటే..ఓయ్‌

జో అచ్చుతానందా-జోజోముకుందా-జో..

రారా పరమానంద రామగొవిందా-రా...

పాలఎట్టే రావే-పాలిచ్చి పోవే-పా....

ఊర పిచ్చుక రావే-ఊరించి పోవే - ఊ...

ఏద్వాకు పాపాయి వడ్వబోకమ్మా -ఏ...

ఏడిస్తే నీకళ్ళు నీలాలు కారూ- ఏ.....

నీలాలు కారితే నే చూడలేనూ-నీ.....

కాళ్లా గజ్జెలు మెరుపు కంఠంలో మెరుపు-

కన్నతల్లి కౌసల్య వచ్చే వూకుందూ-క.....

(హస్యం,)

నీవు పుట్టిన నాడు బుధవారమామే-నీ...

తెల్లారి నీ తండ్రి దినవార మాయే-తె...

వచనం; ఈ విధంగా చెట్ల కింద పసి పిల్లలాడించినందుకు కూడ...ఓ... పనిచేసే వారితో సమానంగా ఈ పథకం నుండి డబ్బులిస్తున్నారా...ఆ... సంటి పిల్లల్ని సంరక్షణజేసే పద్దతి బాగుంది.గాని...ఓ... పదిపన్నేండ్ల వయస్సున్న పిల్లలు బజార్లో దుమ్ముల్లో ఆదుకోకుందా...ఆ... మట్టిలో ఆడి ఆరోగ్యం పాడుజేసుకోకుండా...ఓయ్‌... ఈళ్లందర్ని గూడగట్టి ఒక సదువుకున్న బాలుడూ అనియత విద్యా కేంద్రాలోనా కు,

ఫుజానాబ్యలుందలి ఉంపథీం

సదువు రాని జనానికి గలిగే సకలబాధల గురించి ఏ విధంగా జేబుతున్నాడా న. -దర్వు- సదువు రాని బతుకు జూడు రామ రామో సవటలయ్యి పోయినాము రామ రామా బర్ల గొర్ల కాసిమేము రామ రామో బతుకుబండినీడ్చుకుంట రామా రామా హయిగాను నిద్రపోయి రామా రామో చదువు విలువ దెలుసుకోక రామా రామా చాప చుట్టి పెట్టినామూ రామా రామో వచనం ఆట పటల అనియత విద్యాకేంద్రంలోన సదువు జెపుతున్నందుకు..ఓ.. ఈ పధకం కిందనే ఆ బాలునికి నెలకు 450/-రూపాయిలు గౌరవ వేతనమిస్తున్నరు...ఆ.... ఇన్ని లాభాలున్నటువంటి ఈ యొక్క ఉపాధి పధకాని ప్రక్కనున్న గ్రామాల వారు కూడ (ప్రారంభం జేస్తమంటున్నారు. -దర్వు- రామదాసు పల్లెల్లేనరామవొరామ రాజుకున్న పథకమురాయవారామా ప్రక్కనున్న పల్లె కేమో రామవొరామ _ పాకుతుంది చూడరన్న రామవారామ అక్కడన్న వూరి ప్రజలు రామవారామ ఆలోచన జేసినారు రామవొరామ మనవూరి ప్రజల కొరకు రామవారామ పనిజూపే పథకాన్ని రామవొరామ అమలు జరపటానికేమో రామవొరామ అందరు ఒక్కటౌవుతుండ రామవొ వచనం రాందాస్‌ పల్లెకు పొరుగున వున్నా గ్రామంలో ఇలువంటి ప్రయత్నం పుజానాబ్యరుందలి (హై జఉంవథం

జరుగుతుండంగా...ఓ.... అవుల్లోనే ఒక యువకుడు ఏ విధంగా ప్రశ్నిస్తున్నాడురన్నా...ఆ..... ఉపాధి హామి పధకం క్రిందా బాట,బస్సు,బఐడిగుడి గలిగింది గానీ...ఓ... మన గ్రామంలో ఇవన్ని వున్నంక గూడా మరే కార్యక్రమానికి సహకరిస్తారంటున్నారా....ఆ... అప్పుడు సదువుకున్న బాలుడూ సత్తైమన్నా ఏ విధంగా వివరించి నీటిని నిలువజేసుకునే భూగర్భజలాలు అడుగంటి పోకుండా చెరువు కుంటల మరమ్మతుకు గుడా ఇస్తారంటున్నాడా...ఆ.... -దర్వు-

వానగొట్టి వరద బారి-గండ్లు పడి సెలకలల్లో సారవంతమైన మట్టిరో -రాములన్నకొట్టుకోని పోతవుందిరో-లచ్చు మన్న మట్టి దోవ్వి సెల్మలలో వరద కట్టాలేసుకుంటే మనం ఏసే మందు ఎరువులు-రాములన్న ,ఎక్కడేమి కోట్టుకపోవురో -లచ్చుమన్న వూరి సుట్టు ముట్టు వున్న-లొతు లోతు గుంటలల్లో ఆనకట్ట లేసుకుంటెరో-రాములన్నవరద బారి సెరువు నిండురో లచ్చుమన్న సెరువు కుంటలల్లో నీరు-సేతికిందినట్టు వుంటె భూమి లోన వూటలన్నిరో -రాములన్నుబుగ్గబుగ్గ మంటు పుట్టురో లచ్చుమన్న భూమిలోపల ఇటువంటి-నీటి వూటలు పెరిగితెను పాడుపడ్డ భూములన్నిరో రాములన్న-పంట భూములయ్యి వెలుగురో లచ్చుమన్న అందుకానె గర్నమెంటు-అందరికి జెప్పుతుంది సెప్పినట్టి మాటలన్నిరోరాములన్న-సేవునందు పెట్టు కోండిరో లచ్చుమన్న పల్లె బాట పారిశుద్ద్యం-పథకాల పేరుతోటిపనిలేని రోజులల్లో పని మనకు దొరుకుతుందిరో

ఫుజానాబ్యమీందలి జనపథం

పనిగలుగు పంట గలుగురో రాములన్న-పల్లెలల్లొ వెలుగు నిండురో లచ్చుమన్న అందుకేర మనమంత-తొందరగ మన ఊల్హొ,తెలియనట్లి ప్రజలకెల్ల-అన్ని తెలియజెప్పుదాము సర్మారు సాయమంతరో రాములన్న-సార్ధకము జేసుకోండిరో లచ్చుమన్న వచనం ఇటువంటి మహాభాగ్యాన్నీ అందుకోని అనుభవించండీ...ఓ... ఓపికతోకూసున్న అక్కలూసెల్లెండ్లూ అన్నలూ తమ్ములకూ...ఆ.... అమ్మలూ అయ్యాలూ సిన్నపెద్దలందరికీ వందనాలన్నా..దేవా..ఆ.. -దర్వు-

వెల్లివొస్తా మక్కాలారా-మల్లి వొస్తా మన్నాలారా తప్పులేమైనున్నా గానీ-ఒప్పులూగా భావించారయ్యా పల్లె బాటా పథకం యొక్క+పచ్చానైనా చెట్టులాగ వికసించీ విరబూయాలన్నా-వినరండీ మా యన్నాలారా హరియా......ంంుంంటంలంలలలలలలలదలలలలలల

కథకుదు:-(కాస్త ఆలోచించి) సరే నాయనా మీరన్నల్లే మన బతుకు దెరువుకు సంబందించిన కధ జెప్తయినుండ్రి.

-దర్వు-

అన్నల్లార ఓ అక్కల్లారా వందనాలు మీకు అయ్యా బెన్‌దాను నేనూ సెప్పటి కధనూ (శ్రద్ధగ మినుడీ సిన్న పెద్దలారా అయ్యా ఆలకించరయా

బంగరు పంటలు పండునట్టి ఈ

భారత దేశంనూ ఇలలో భాగ్యసీమయనిరీ గంగాయమునా, బ్రహ్మపుత్రులను జీవనదులు పారీ ఈ భూమి పావనమైనదిరా ॥ అన్నలారా॥

పుజానాట్యమీందలి (8 ఇనఫథం

తుంగభద్ర గోదావరి కృష్ణా పొంగి పొర్లు చుండూ,పెన్న కావేరి మంజిరాలూ అందమైన చిట్టడువులు తోటి సుందరమైైనదిరా మనదీ ఆంధ్రప్రదేశం రా వచనం

అన్నపూర్ణయని పేరుగాంచిన ఇటువంటీ ఆంధ్ర దేశమందూ... ఓరాజధాని నగరం సుట్టముట్టున్న రంగరెడ్డి జిల్లా...ఆ...

రంగరెడ్డి జిల్లలటోనూ రామ రామా -రామదాసు పల్లె కలదూ రామరామూ పాడిపంటల తొటీ ॥ విలసిల్లుతుందెనయ్యా ॥ సన్నక్రారుసిన్న కారూ రైతులాకూ-సేతినిండ పనులు ఉండే రామ రామా

వచనం

ఇటువంటి వూరు రాందాసు పల్లెలో వరుసగా ఇదారేండ్ల నుండి వర్షాలు గురువలేదూ...ఓ.....

పాడి పంటలు తోట కలకల లాడిన ఆ పల్లెటూరు

పంటల్లేక పనుల్లేక మలమల మూడుతున్నరా....ఆ.....

సన్నకారు సిన్నకారు రైతులంతా బెంగటిల్లి పోయింద్రన్నో..ఓ... కూలినాలి జేసుకొని ఐతికెటోల్లకు బతుకు మీద ఆశ లేకుంటయ్యిందా....ఆ....

ఆవూరి ప్రజలంతా....ఓయ్‌

వల వల శోకం ఏ విధంగా వాలసోస్తున్నారు రన్నాఅన్నలారా....ఆ.....

-దర్వు- నేను ఏమి సేతునమ్మా రామరామా నేను యెందు బోదునమ్మా రామరామా పుజానాట్యముంటలి (3 జఉనరథం

వున్న వూరు నిదువలేకా ॥॥

కన్న వారి నిడువ లేకా ॥1

కడుపు నిండ తిండిలేకా ॥॥

కుమిలిపాయె పేగులన్ని ॥

కరువు గొంటి కాలమెచ్చె ॥

కండ్ల జూడ లేదెవుడూ ॥

పంట లేమొ యెండి పాయె ॥

పసుల మేత లేక పాయె ॥॥

అడ్జికి పావు సేరూ ॥

గొడ్డు గోదనమ్మకోనీ ॥॥

వొచ్చి నట్టి పైసతాతో 1॥

పుచ్చిపొయిన బియ్యం డబ్చీ ॥॥

వుడుక బెట్టి పిల్లలాకూ ॥

కడుపు బొధ దీర్చినామా

మొగులు దిక్కు జూస్తుంటె

బుగులు బుగులుగావట్టే

కాలమయ్యెటట్టు లేదు

కరువు బొయ్యిటట్టు లేదు

వని బాట లేక పోతె

పూట గడువ దాయె మాకు

వచనం

ఈ ప్రకారంగా రాందాస్‌ పల్లెలోని పేద సాద ప్రజలంతా...ఓ... కరువూ కరువని కన్నీలుదీస్తున్న సమయంలోనా...ఆ.... సక్కంగా సదువుకున్న వాడూ సత్తెమన్న పేరుగలవాడూ....ఓ.... రుజానాట్యముంటలి (౪) జనకథీం

సర్కారోల్లు జేస్తున్న మంచి మంచి పధకాలు గురించి తెలుసుకున్నాగా...ఆ... ప్రభుత్వం వారూ పేద జనానికి పనిలేని రోజుల్లో పని గల్పించిరనీ...ఓ.... పల్లెటూరి ప్రజలకు తెల జెప్ట బైలెల్లినాడా... సత్తెమన్నా...ఆ.... -దర్వు- సదువు కున్న బాలుడూ - సత్తెమన్న జూడరా తనతోటి వాల్లనూ - తట్టి లేపు తున్నడా పుట్టి పెరిగినట్టియీ - పల్లె నాదులకన్నడా సదువుకున్న పిలలా - జమగూద్సి నాడురా కొలువు మీకు లేదనీ - కుమిలి పోకు మన్నడా సర్నారు దీసిరీ - సకృనైన పదకమూ మనం దెలుసుకోకనే - మొస పోతి మన్నడా తెలుసుకోని మనలనూ - కలిసి ఐతుక మన్నదా వచనం సక్కని పిలగాడూ సత్తెమన్న వూర్లో వున్న ప్రజలందర్ని ఒక్క చోటికి పిలిచి...ఓ.. పనిబాట లేని ప్రజలకు పనిదొరికె మార్గం జెపుతున్నాడా...ఆ.... అన్నలారా ఓ అన్నలారా- ఆలకించండి సిన్న పెద్దలారా సక్కనైన సర్కారు వాల్లూ- రెకృలిరుగా పని జేసేటోరికి. పంట పనులు అన్ని దీరినంకా-పని దొరుకని ఆ రోజులల్లో పూట గడువని పేదోల్ల కొరకూ-పెట్టినారూ ఉపాది పధకం వచనం:ఉపాధి పధకం యొక్క ఉపయోగాలన్నింటినీ...ఓ.... వాక్కొక్క విషయాన్ని వారుసతో ప్రజలకు తెలజెపుతున్నాదా...ఆ..... -దర్వు- వున్న వూరిలోనె పని దొరుకునండూ-పని దొరుకునండూ పొరుగూరు కెల్లేటి అవసరం లేదూ-అవసరం లేదూ అుజానాబ్యమీంటలి (ఆ ఉకథథిం

ఇంటిల్లిపాదినీ జూసుకోవచ్చూ-జూసుకోవచ్చూ ముసలోల్ల పసిపిల్లలిడిసి పోకుండా-ఇడిసి పోకుండా ఆలుమగలూ గూడి ఆనందం తోటి-ఆనందం తోటి అందట్లో పనిజేసి హయిగుండోచ్చు-హాయిగుండొచ్చు వచనం ఈ ప్రకారంగా సత్తెమన్న మీటింగ్‌ పెట్టి చెప్పిన సంగతులన్నీ...ఓ.... కూలినాలిజేసుకునే యువకుడూ అనే అర్ధం జేసుకున్నాదో..ఆ... ఇంటిలో వున్న తన భార్యకూ ఇటువంటి ముచ్చటా గానీ..ఓ. అర్ధమయ్యి అర్ధంగాక తన భర్తను ఏవిధంగాను ప్రశ్చిస్తుందిరన్నా...ఆ... -వాదం-

భార్య: -పారగడ్డ పారబట్టి బావగారూ

మనమిద్దరాము కష్టపడితె బావగారూ

ఇచ్చె కూలి యమెంతనంటా బావగారూ

(నాకు) కచ్చితంగ జెష్టరాదా బావాగారూ భర్త- వెట్టి చాకిరోలే గాదూ బాలామణీ

(స) కష్టయెవడుదోసుకోడే బాలామజీ

యెంత పని జేసుక్టుఏ బాలామణీ

(మనకు)అంత లాభమొచ్చెనమ్మూ బాలామణీ భార్య:-బయట కూలి నీకు మూప్పై బావాగారూ

(నీకు;ఇచ్చెదాంట్లో నాకు సగమూ బావగారూ

నవ్వుకుంట మురుసుకుంటా బావాగారూ

(మనకు)నలెబైఐదు చేతికొచ్చు బావాగారూ భర్త:- నలుబదైదు దొరుకగానే బాలమణీ

(నీకు)నవ్వి మురుసు దెక్కువాయే బాలమణీ పుజానాజ్యతుంటలి జనఏథీం

ఉపాధీ-హమి పధకం బాలమణీ (మనకు) ఉపయోగకర ముందే బాలమణీ భార్య: -ఉపాధి-హామి పధకం బావాగారూ (దానివల్ల వుసయోగమేమి బావగారూ యొంత లాభముందొ నాకూ బావాగారూ (నీవు్రుయేగిరంగ దెల్బరాదా బావాగారూ భర్త:- కూలి కాడ తేడ లేదే బాలమణీ (నాకు)దొరకూ బాలమణీ ఇరువురాము కష్టపడితె బాటమజీ (మనకుఅరువదైదు మిగులుతాయే బాలమణీ వచనం ఇక్కడా భార్యా భర్తలిద్దరూ ఈ విధంగా మాట్లాడుతుండగా...ఓ... సత్తెమన్న జెప్పిన మాటలువిని ప్రజలంతా సర్‌పంచ్‌గారింటికి పయనమైతున్నారా -దర్వు- మీటింగు బెట్టీతే మాటలు విన్నారా ఆటా పాటాలూ ఆలాకించారా సీమల దండోలే కదిలీ వచ్చారా పేరూ పేరున పాసుబుక్కులు దీశారా పట్నం మీదన్న మొజు తీరీ పొయ్యిందా పల్లే గల్లీని బాగు జెయ్యాదలిచారా వచనం అందరికందరూ గూడీ అన్ని విషయాలూ మాట్లాడుకోనీ...ఓ.... రేపటి నుండే మన వూర్లో పని మొదలు పెడుదామన్సారా...ఆ... వుజానాట్యమీందలి (్రూ ఉనవథం

-దర్వు- వొచ్చె వొచ్చె సూడారమ్మ-జై రామ రామ అందరీని వెలుగుబాట జై రామ దాసు పల్లెలోన ॥1 రాటుదేలిన అన్నలు అంత ॥ అక్కలు చెల్లెంద్లుగూడి ॥ అందరాక్క గుపుగువెళ్ళి. ॥ నెత్తి మీద సూట్టాగట్టె [1 చేతిలోన తట్టా పట్టి 1 గడ్డపార ఘూతలు వేసి ॥ గడ్డలన్ని పొర్లాబట్టి ॥ వంచిన నడుమెత్తాకుండ ॥1 వరుసతోటి మట్టిని నింపి ॥ సందుగొందులున్న బాట 1 సాపు చేసి రోడ్డునువేసి ॥ సుందరంగా వుండేటట్లు జై రామా నందనవనమోలే జేసి జై రామా కో:రామరాను సీతారామ జై రామా వచనం (ప్రక్కనున్న వూరికిపాదామంటే కాలినడకన పొయ్యేటి రాందాస్‌పల్లి ప్రజలూఓ... కాలుగదల కుండ ఎండదగుల కుండ వానకుండువ కుండ ఏవిధంగా తిరుగుతున్నారా...ఆ... -దర్వు-

కోటికిల్లార్టీసి బస్సురాబట్టే-బస్సురాబట్టే కొండంత సంతోషమాళ్లకే గలిగే ఆళ్లకే గలిగే మారుమూలకు ఉన్న మా పల్లెలోన-మా పల్లెలోన కారులు-జీపులు కదులుతున్నాయి-మొదలుతున్నాయి. తాగే నీళ్ల కొరకు టాంకులేగట్టి బోరింగులేసి బుద్ధి జ్ఞానం కొరకు బడిగట్టుకోని-బడిగట్టుకోని సక్కంగ పిల్లల్ని సదివించుకుంట-సరిదిద్దుకుంట-సంసార బాధల్ని తొలగించుకుంటూ-కలిసిపోతుండ్రు. రాగం:-హరియా.............

పుజానాట్యముందలి (౪ జనీ$థం

వచనం ఉపాధి పధకం కింద ఊర్లవున్న పేదలంత పనిజేస్తున్నపుడూ...ఓ.. సంటి పిల్లల సంరక్షణజేసేందుకు గూడ ఒక మనిషిని పెట్టుకున్నారా....ఆ.... మరి ఆయమ్మ పిల్లల్ని ఆడిస్తున్నదంపే..ఓయ్‌ జో అచ్చుతానందా-జోజోముకుందా-జో.. రారా పరమానంద రామగొవిందా-రా... పాలపిట్లే రావే-పాలిచ్చి పోతే - పా.... ఊర పిడ్డీ రావే-ఊరించి పోవే - ఊ... ఏడ్వాకు పాపాయి వడ్వబోకమ్మా -ఏ... ఏడిస్తే నీకళ్ళు నీలాలు కారూ- ఏ..... వీలాలు కాంతే నే చూడలేనూం-నీ..... కాళ్లా గజ్జెలు మెరుపు కంరంలో మెరుపు- కన్నతల్లి కౌసల్య వచ్చే వూకుండూ-క..... (హస్యం) నీవు పుట్టిన నాడు బుధవారమామే-నీ... తెల్లారి నీ తండ్రి దినవార మాయే-తె... వచనం ఈ విధంగా చెట్ల కింద పసి పిల్లలాడించినందుకు కూడ-ఓ... పనిచేసే వారితో సమానంగా ఈ 'పధకం నుండి డబ్బులిస్తున్నారా...ఆ... సంటి పిల్లల్ని సంరక్షణజేసే పద్దతి బాగుంది.గాని ఓ పదిపన్నేండ్ల వయస్సున్న పిల్లలు బజార్లో దుమ్ముల్లో ఆదుకోకుండా...ఆ... మట్టిలో ఆడి ఆరోగ్యం పాడుజేసుకోకుండా...ఓయ్‌... ఈళ్లందర్ని గూడగట్టి ఒక సదువుకున్న బాలుడూ అనియత విద్యా కేంద్రాలోనా పుజానాట్యరంటలి (౮) జనరటం

సదువు రాని జనానికి గలిగే సకలబాధల గురించి ఏ విధంగా జేబుతున్నాడా ఆ...

-దర్వు- సదువు రాని బతుకు జూడు రామ రామో సవటలయ్యి పోయినాము రామ రామో బర్ల గొర్ల కాసిమేము రామ రామా బతుకుబండినాడ్చుకుంట రామా రామూ హయిగాను నిద్రపోయి రామా రామా చదువు విలువ దెలుసుకోక రామా రామా చావ చుట్టి పెట్టినామూ ॥॥ ||

వచనం ఆట పటల అనియత విద్యాకేంద్రంలోన సదువు జెపుతున్నందుకు..ఓ.. ఈ పధకం కిందనే ఆ బాలునికి నెలకు 450/-రూపాయిలు గౌరవ వేతనమిస్తున్నరు...ఆ.... ఇన్ని లాభాలున్నటువంటి ఈ యొక్క ఉపాధి పధకాని ప్రక్కనున్న గ్రామాల వారు కూడ (ప్రారంభం జేప్తరంటన్నరు...ఆ... రామదాసు పల్లెల్లోన-రామవొరామ రాజుకున్న పధకము-రాయవొరామా (ప్రక్కనున్న పల్లె కేమా- (| పాకుతుంది చూడరన్న- ॥ అక్కడన్నవూరిప్రజలు ॥ ఆలోచన జేసినిరు - ॥ మనవూరి ప్రజల కొరకు- ॥ పనిజూపే పధకాన్ని (1 అమలు జరపటానికేమో ॥ అందరాన్నేటవుతుండి. ॥

ఫుజానాబ్యముంటలి (త్ర ఇసరథీం

వచనం రాందాస్‌ పల్లెకు పొరుగున వున్నా గ్రామంలో ఇలువంటి ప్రయత్నం జరుగుతుండంగా...ఓ.... ఆవుల్లోనే ఒక యువకుడు ఏ విధంగా ్రశ్చిస్తున్నాడురన్నా...ఆ.... ఉపాధి హామి పధకం (క్రిందా బాట,బస్సు,బడి,బుడి గలిగింది గానీ...ఓ... మన గ్రామంలో ఒవన్ని వున్నంక గూడా మరే కార్యక్రమానికి సహకరిన్తారంటున్నారా ....ఆ... అప్పుడు సదువుకున్న బాలుడూ సత్తెమన్నా ఏ విధంగా వివరించి నీటిని నిలువజేసుకునే భూగర్భజలాలు అడుగంటి పోకుండా చెరువు కుంటల మరమ్మతుకు గుండా ఇస్తారంటున్నాడా...ఆ.... -దర్వు- వానగొట్టి వరద బారి-గండ్లు పడి సెలకలల్లో సారవంతమైన మట్టిరో-రాములన్న కొట్లుకోని పోతవుందిరో-లచ్చు మన్న వూరి సుట్టు ముట్టు వున్న-లాతు లోతు గుంటలల్లో ఆనకట్ట లేసుకుంటెరో-రాములన& వరద బారి సెరువు నిందురో లచ్చుమన్న 'సెరువు కుంటలల్లో నీరు-సేతికిందినట్టు వుంటె భూమి లోపలిటు వంటి-నీటి వూట పెరిగితేను పాడుబిడ్డ భూములన్నిరో-రాములన్న పంట భూములయ్యి వెలుగురో లచ్చుమన్న అందుకానె గర్చ్నమెంటు-అందరికి జెప్పుతుంది సెప్పినట్టి మాటలన్నిరో-రాములన్న పుజానాబ్యముందలి (82 జనపథం

'సేవునందు చెట్టు కోండిరో-లచ్చుమన్న

పల్లె బాట పారిశుద్ద-పధకాల పేరుతోటి

పనిలేని రోజులల్లో - పని మనకు దొరుకుతుంది

పల్లెలల్లొ వెలుగు నిండురో లచ్చుమన్న

అందుకేర మనసుంత-తొందరగ మన వ్లూల్లొ

తెలియనట్టి ప్రజలకెల్లె-అన్ని తెలియజెప్పుదాము

సర్మారు సాయమంతరో-రాములన్న

సార్థకము జేసుకోండిరో-లచ్చుమన్న వచనం

ఇటువంటి మహాభాగ్యాన్నీ అందుకోని అనుభవించండీ...ఓ...

ఓపికతోకూసున్న అక్కలూసెళ్లెండూ అన్నలూ తములకూ...ఆ....

అమ్మలూ అయ్యాలూ సిన్నపెద్దలందరికీవందనాలన్నా...దేవా.. ఆ.. -దర్వు-

వెల్లివొస్తా మక్కాలారా-మల్లి వొస్తా మన్నాలారా

తప్పులేమైనున్నా గానీ-ఒప్పులూగా భావించారయ్యా

పల్లె బాటా పధకయొక్క-పచ్చానైనా చెట్టులాగ

వికసించీ విరబూయాలన్నా-వినరండీ మాయన్నా యన్నాలారా

గంధాల భట్ట ఖీ 6 ౧ఈతరటూ.ం న. ఖ్‌ లో “ మం. లో ఫుజానాజ్యమీందలి (2 ఉఇనరథీం

ే. న | ్ట గ గ న 1 . ఫీస్తాల /- ల వ్‌ | ప ర్‌ ష్‌ నే చ. ఫల సల్లే ( మ ట్టు టం వన ల | ఇ య కలక శి చ.

• ళ్‌ జే నె ॥ శ | ్గ్‌ | మే 1. (ర = టల. న స [ ల... వ్‌ న్‌ / నలో రు. ర. మా ఆడి సైన్స. . . గ్రామం ; పోచారం: . తో మండలం ; ఇబ్రహీంపట్నం లు. శవా బిల్లా : రంగారెడ్డి టై డ్‌ మ యస న్‌ స! ఫ్ర ప్రజాశక్తి బుక్‌హౌస్‌ ॥ ము లల శ. ల