Telugu Janapada Sahithyam Swaroopam - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

క | న! మ స్ట! త సే న. _ [ ళు నే సీ స్‌ ర గ మట... న నే నన సప సలు నాట సు పు ము! =! మగ్‌ న పం! గో కన 1? +స్టైునం ఖ్‌ తు మల న త సం! న వ స. గో | మ. శే . తలే ; ఈ క్ష. జ జ 4 | క నం 1 / న్‌ శ ం! / | | | స్‌ న |

జానపద సాహిత్య స్వరూపం డా. ఆర్వీయస్‌. నుందరం, శెయగు కఠ, మైనూరు విశ నివిద్యాలయం, మానన గంగో,తి. మైషూరు-కీ, జానపద విజ్ఞా న సమితి బెంగుళూరు.

ఆంగంంం42 వొంగి/టా6 బ్‌౪2ం/42277 (0180101698 286 మి6(1068 01 కౌంసి 11102000) 0 ౯ £. ౪7. 5. వ3%264220200: 18 బై610102 కం76. 9. ౪1492. వెగంం . 0141820 28. 200. 10820 5. 400. కె ₹7. 5, 5806448400 రద్తంంా ఖ్‌గీ క వాయ | ఘం త్రో స రి విరలకే ౬4; ని కంంరేంగు వ68, క138-4, ఈ. ₹. 036, “న గెళరేక 28-21. 4 ల్‌ 7. / ల్‌ లో శం” 607/౮ అ రై

1. 4. ₹. కెంంఓ ౨00060౯0, మ 0804మమీ కంర, 56030రేలాడలీడరే-3.
2. 1981280608 2001065, విం కంఠే, 0 కాటళాడ6ే2-2. వె. వడాంరేజ 4 0 101లణ. 135 కెంటే. స ా4%246ీ2-2 4 ఇర 3001 69౮౦, 88, లెంగిర? 32222౯, |. 2822. సేశీడరే[83-17. వ. 6. &ం౪101202513808, 1.4 శ 53, 11 31001 ాడై22) 298882 వే2ఠ్రి॥1096-26.

మంగళాశాసనం వర్టిస్ణ్రవు డాక్ట్ర ర్‌ రాళ్ళవల్లి మందరం (వ్రాసిన “జానపద సాహిత్య వ్వరూప'" మన్న ఈ చిన్నప్ప నకం శాస్త్రానికి (వకరణ (గంథం వంటిది. శా ప్రగంథాలకు షర్విధలింగ విచారం చేయడ మన్నది మన (ప్రాచీనుఆ వద్ధతి అందులో "అపూర్వశ' అనేదొకటి. ఏ యితర (గంథం వల్ల ము కెలియరాక (ప్రవక్త (గంథం వల్లనే ఒక విషయం తెలియవచ్చుట “ఆపూ ర్వథ' అవుతుంది. దావికి "వలము” కూడా ఉంటుంది. ఈ వుృన్తకంలో ఈ రెండూ ఉన్నాయి. మావపువి ముగ్ధవకృతి, నృష్టివలెనే, అనాది. దానికి జౌనవదుణు చగరవాసులన్న లేవం లేదు. నంప్కోరం పేరుతో కృషతిమకా వివళులై న వగరవానులకం పే జానవదులెక్కువగా ముగ్ధక మెజుస్తారు గనుకనే ముగ్ధకా (వ్రధానమైవ భాషా నంబంధి రదనలకు “జానపద” దళవిశష్టత యేర్చడిందిం ఈ రచనలు దోషహావ, గుణోపాదాన, అలంకారయు క్తతా = రపా వియో గత్వములవే సంస్కారాలు చాలమిని “పాహిత్య" మనరాక, లేఖన దూరము అగుటచేత "వాబ్బయ” మన రాక, “పారన్వత' మనఐడటమే లెన్స అవి వా కరలంపు జానవద సారన్వకం కూర్చులోను, తార్చులోను బాహాటంగా నమష్టి వరం. కలాదృష్టితో దాని అధ్యయనానికి ఫలిం వై చితిన్యూక్రం. సమాజ దృష్టితో దాని అధ్యయనానికి ఫలం విజ్ఞానం. ఈ విజ్ఞానం మానవళాత్త (ఉంయోం౧010బ) వరంగామ, నమాజళాస్ర (50010102) పరంగాను. మనన్తత్త రశౌత్ర గౌ౪ాంపం1020) వరంగామ పాయలౌొతుంది. ఈ విజ్ఞాన వివేకా లెవరికై నా జీవిత గాంభీర్యా న్నెజుకవరుస్తా యవనడంలో నందేహం లేదు.

టీ

ఇంక తెముగువాట జాననద సార న్వశాధ్యయనం ఇన్పుడిన్పుడే వుంణా- కొంటున్నది, ఈ శాలలో కృషిచేసిన ఆదార్యులు, పెద్దలు కొందవైనా మనకూ ఉన్నారు. కావి పొళ్చార్య దేశాల్లోమా. కర్నాటకంతాటి మన యిరుగు పొరుగు (ప్రాంతాల్లోను జరిగివంళ కృషి తెముగునాట జరగలేదన్న కొదన ఒకటుంది. ఇందునుగూర్చి మిక్కిలిగా కొదవవడుతున్న వాళ్ళలో ఈ (గంథక ర్త_.రాళ్ళపల్లి మందరం __ ఒకడు. జానపద సారన్వళ సరం గానే కృషిచేసి డాక్టరేట్‌ సట్టం పొందినవాడు. తెనుగుతోపాటు కన్నడం లోనూ ఎం,ఏ.. పట్టళ్యదుడు. (వన్తుతం మైసూరులోవి “కన్నడ అధ్యయన వంస్ట'లో. తెలుగు ఉపన్యాసకుడు. జిక్ఞానువు, ఈ (గ్రంథంలో జానపద గేయాలు, కథాగేయాలు, గద్యకథనాలు, సామెతలు, పొడుప్తు కథలు అనే విషయాల మీద శాస్త్రీయమైన చర్చ ఉంది. న్వతంశ్రాళిపాయాలూ ఉన్నాయి. అభిరుచి, అమభవం, వరిశను _ ఈ రచనలో న్పష్టంగా కవ బడతాయి. జొనపద విజ్ఞాన, సారస్వతాలకు సంబింధించిన అనేకాంళాల్లో తంథే?6౫/ 208 (ప్రతిపాదించిన ఇహుళోత్చ త్తి (00186219) వాదమే నమంజనంగా తోచుతుంది. జావవద సారన్వతానికి మేల్చడిన జీజ్ఞానుపులకు. విద్యార్థులకు ఈ (గంథం క్రై తోడుగా నిలవగలదవి వా నమ్మిక, చశాక్టర్‌ నుందరం ఇతోధికంగా (గ్రంథరచన చేవి తెనుగు నరన్వతి నారాధించి వెగడుటకు శ్రీవివాసుని కృపాకటాక్ష ముల్లసిల్లు గాక అవి నా మంగళా కానవము,

"ర్రీహా మవిశ్యవతు"

ర కట. పాళ్వ కృష్ణమూర్తి.

మున్నుడీ

జానపద పాహిత్యాన్ని అర్యయనం చేయడావికి, ఆర్థం చేసుకో డానికీ వై జ్ఞావికమైవ అవగాహన అవనరం. ఈ అవగాహన కొంతవరకు వాకు కలగడానికి మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంలో జావసద విజ్ఞానంలో ఎం.ఏ, చదివే విద్యార్థులకు టోధిస్తుండడం ఓక కారణం జావపద విజ్ఞానాన్ని (౧0111090 అధ్యయనం చేయడావికి మైమారుకంచె మంచిచోటు మన వేశంలో మరొకటి లేదు. జొనవడ విజ్ఞానంలో ఎం. ఏ, డిప్లొమా తరగ తులే కాక, ఇక్కడ గొప్ప వస్తువదర్శన ళాల కూడా ఉందిం

తెలుగులో జానపద పాహిత్యానికి నసందింధించిన ఉత్తమ (గంథాలు చాలా ఉన్నాయి, అయినా శానపదసాహిత్యాన్ని వై జ్ఞావికంగా అధ్యయనం చేయడానికి ఈ స్పస్తకం ఉపయుక్త మవుతుందవి నమ్ముతున్నాను. ఈ వున్తకం రచించడానికి ఇటీవలి వరకు ఆంగ్లంలో, కన్నడంలో, తెబగులో వెలువడిన అవేక (గంథాలను ఉపయోగించు కొన్నాను, ఆ విద్వాంసుల కందరికీ వా ధన్యవాదాలు.

ఈ పుస్తకాన్ని (పచురించడావికి ఆం్యధ(వటేశ్‌ పాహిత్య అకాడెమీ వారు ధననహాయం చేసినందుకు నా హృత్పూర్వక ధన్యవాదాలు నామీద వాత్సల్యంతో నాలుగు మంచి మాటలు వల్కి.న గురువర్యులు థ్రీసాశ్వ కృష్ణమూర్తి గారికి, (వ్రతి పుటా చదివి మంచి సలహాలు చెప్పన మిత్రులు డా. ఎప్‌. శ్రీరామచం[ద్రమూర్షిగారిక, అందంగా ముద్రించి ఇచ్చిన (ఫ్రీడమ్‌ (యెన్సు వారికి, ముఖన్మత రచన చేసిన (శ్రీపి. ఆర్‌. తిస్పేస్వామి గారికి వే నెంతో కృఠజ్ఞాడిని. మెసూరు

ఇందులో (వవేశశ/1 జానపద గేయాలు /0 శథాగేయాలు/24 గద్యకథ నాలు /41 సామెతలు /61 పొడుపు కథలు/7?

ప్రవేశిక

జానపద విజ్ఞానం = జానపద సాహిత్యం :

శజావవడ విజ్ఞావాన్ని [0110079 జ. జొనవద సాహిత్యాన్ని కం! హణ [మాం కు నమానార్జకాలుగా మనం తెలుగులో వాడుకున్నాం, కొందరు ఈ రెండు పదాలకు ఉండే భిన్నార్దాలను గమవింగకపోవడం కూడా అరుగుతున్నడి.. “20121006 అవే వదాన్ని 1848లో ₹/. 3. 2%100%9 రూపొందించాడు. అంతనరకు *౯011106'జీ బదులు శం00148 గింటా ఇ౫[6" అనే వదాన్ని ఉవయోగించేవారు. “ది అశపీయిం' అనే వ్యతికళు (వ్రావివ ఒక ఉత్తరంలో “20111070 అవ్న వడాన్ని మాచిన్తూ 1094 వావి అర్జాన్నికూడా కొంతవరకు మాచించాడు. క01%1076 లో చేరదడగినవిగా ఈకరినిటక్క ౧0840008, 0రీకిల 80009. $00691్ట094, లీకీవరికి భాం7620” మొదరై వవాటిని పేర్కొన్నాడు.

ఉనవదావికి వంబంధించిన విజ్ఞానం. లేక జననదులకు నంబంధిం లిన విజ్ఞానం జానవద విజ్ఞానమవి చెప్పడం దాలా తేలిక. కాని జానవదులు (01) అం'సే ఎవరు అన్నదే నమవ్య. జననదమంటే (గ్రామమని అర్థం ఉంది. జానవదులం పే వల్లెటూరివారు. కేవలం నల్లైటోరినారికి నంబింధించి. వదే జొనవడ విజ్ఞానం అన్నట్లయితే అడి నమ్యగ్ర నిర్వరగం కాజాలదు ఇంగ్లీమలోవి 018 అన్న వదావికి కూడా “తుం 1588011224 0£ [9 అంటంనా ఏ నిరవ88060 ఏ 0860” మొదలైన అర్థాలున్నాయి, గౌంర6 కూడా 018 అవే వదాన్ని వాడినప్పుడు కొంతవరకు ఆనాగరికుడు. అక్షర జ్ఞానం లేవివాడు అవే ఆర్థం వచ్చేట్లు చెప్పాడు. అయితే ౯01% అంజి

ఓ. “ళంలు 10008 666 001064 (00 జంకు షత రంపం 11 8 1ఏ0 1009

ఈం [05. 59 చం టి అయి 6 0400 ఏం అమీలళలింరే గ్రంంమనటంా మధాంటలంతుం బరంనింు, ౪01, 9, బి, 519,

॥ి జానసద సాహిత్య వ్వరూవం కేవలం (గ్రామీణులు అనే ఆర్థాన్ని (వన్తుతం జానవద విజ్ఞానులు అంగీక లించడం లేదు. నగరాలలో కూడా జాొనవదులు ఉంటారన్నది వీరి వాదం అదీ విజమే. (వన్తుతం (గామాలకు, నగరాలకు ఉండే భేవం చాలావరకు తక్కు.వపుతున్నది, నాగరికులు (గ్రామాలకు. (గ్రామీణుణు వగరాలకు రావడం అకగుతున్నది. అచ్చమైన నాగరికతగావి, అచ్భమైన (గ్రామీణకగాని లేదు. ఆంతే కాదు. నగరంలో నే పుట్టి పెరిగిన ఒక వ్య క్రి దైనండన జీవనంలో జాన వద విజ్ఞానావికి నందింధించిన అంకాలను మనం చూడగలుగుకున్నాం. జానపదుల సొమ్ము అనుకుంటున్న నమ్మకాలు, ఆవారాలు, పామెతలు, పణకుబళ్ళు వాగరికుల జీవితంలో కూడా భాగాలుగా ఉన్నాయి. ఆఅలాం టప్పుడు ఎవరు నాగరికులు ? ఎవరు జానవదులు ?

జొనపద్‌ విజ్ఞాన క్షేకంలో బంగారు సంటణ వండించిన మేధావి తీ189 06 ఆ్కా పం%110౯6 అంపే ఏమిటి అన్న (పళ్నకు నమాధానం చెవ్పడావికి (వ్రయత్నిందాడు. "018 అంటే కేవలం ౌవీణుఐణ కాదంటూ కంలిరేణి ఇలా అంటాడు. 0016 2౯6 81111 8000 [01102196 అరం గాట/266గగా (664/0 6 [018 11 ౧6౬3201 800167 07౯ క! ౩7006038. 1£ 006 6/6 10 80060 1613 ౧౫౯80ఇ 00000రా 40901 [015, ంం 0 6య1100% 096 ఇంట! స12౪6 10 60901466 2660 రళం100 ఇఅంగ6 లిం [18 2064 పం606 010 6జం1॥161 00౪16 ౨8౪6 20 £01110£6." నగరాలలో కూడా జొనవద విజ్ఞానం ఉలటుందవి చెప్పడమే కాకుండా 9668 జావవద విజ్ఞావం ఎప్పుడో (ప్రాచీనకాలంలో మ్యాతమే నృష్టించదిడినదవటం కూడా త ప్పేననీ, ఇస్పటికీ దావి వర్మాణం అరుగుతూనే ఉన్నదవీ అంటాడు,

తీ160 039654 అభిప్రాయం (వకారం ₹01£ అంపే వమావన ధర్మాలు కళల జనుల గుంపు "06160 [01 410 16/6౯ (౮ ఓం ్న్లో 87000 0 ౧6౧౧16 ఇ1ఏ€ 5౧ ఆలా ఇసిం 10806 2116886 ౧%6 0౧౧- చ వుంంవటంం యం ణమ రా

వవేశిక ఠి చఈ0ం9 [1640౯ 14 4065 ౨04 08166౯ ఇపీ&4 1106 110౬1088 (0101 18 శః 00౪16 06 2 00ఖ08 ౧౦౦౮౦౧8100, 2౯86 196, 6౯ ౯౯114108 ఫీ24 ఇని 13 1౧0౧౧౦1189 18 048 2 3 ౦౮౧1 )౯0664 [ఏ1 ౪0216762 శరితికంని ఇ1)1 88౪6 80006 1౯861౧1028 ఇరి100 11 68118 18 ౦%. నమాన నంవదాయాలు. ఆదారాలు తల జనవఫముదాయం 018 అవి కేలింది. కొవి ఇదే [011 శబ్దానికి అర్ధిమెతే £011 కొవి దెరరు? శిష్ట సంప్రదాయాలు కల్గిన జనవమువాయం కూడా జానపదులే కొవంవి వన్తుంది. అప్పుడు [0] కావి వారే ఉండరు. అది కూడా ఒక విధంగా చిజమే. (వతి మవిషీ ఏదో ఒక నందర్భఎలో జావపదుడు కౌనే అపుకాడు. విశ్వవివ్యాలయాలలో చదివే వివ్యార్డుణు కావివ్వండి, కార్టాశాలలో వని చేసే శొర్మికులు కొనివ్వండి_._.ఆందరూ ఎదో ఒకచోట, ఒక వంకర్భంలో జాన వదులలాగా (స్రవర్తిస్తారు. అంటే ౯01౬ లేక జానపదులు అవ్నవారు వేరుగా ఉన్నారనడం కంక “జానవదత్వం' ఉండేవారు జావవములనడం మేలు. జాననర విజ్ఞానంలో భాగంగా మవం అవ్యయనం చేసే నమ్మకాలుం ఆచారాలు, సామెకలు, పొడుపు కథలు, గేయాలు, కథలు. భంగినులు, రూన కాలు, ఆటలు, సంగీకం మొవల్తెవవన్నీ పరి!రిఎచినవ్పుడు మనషు ఒక విషయం నష్టం గాక మానమ. ఇవన్నీ ఒక మానపిక ప్టితలో నృష్టి అవు శాయి. మానవువి పుట్టుకనాట్‌నుంచి నేటివరకు జఏగిన మానసిక వరిణా మాన్ని మవ న్తక్వళాస్త్ర, మానవళాస్త్రాల సహాయంతో అధ్యయనం చేళా మంటే, మానసిక వరిణానుంలో అవేక దశలమ గుర్తించవచ్చు. (వతి మౌవవుడిలోనూ ఈ మానసిక స్టితులు ఉంటాయి. అవి ఒక్కొక్క కణంలో ఒక్కొక్క విధంగా న్య క్రమవుతుంటాయి.. ఆదిమ మానవుడి మనస్తత్వం పిల్ల ల మన స్తక్వం వంటివి, ఆ మానసిక సితిలో ఆఏమమాన వుడు జానపద విజ్ఞానంలో మనం ఆధ్యయనం చేపే అనేక విషయాలను 1, అద్కేప్పు మీ

శ జావవక సౌనాక్య న్వడూనం వృష్టిందాడు. అంపేమొ _త్తంమీద మనం జావవద విజ్ఞావాన్ని ఈ విధంగా విర్వచించవచ్చు. మావవువి మానసిక వరిణామంలోని ఒక దశవరకు వెలు వడే ఆలోచనల ఫలితంగా అవతరించింటే జానవద విజ్ఞానం. చేటాకే మానవుడు తను వేటాడిన జంతువుల్ని ఒకచోట నేవి దుట్టూ ఆడుతూ పాడు తుంపే ఆడీ జానపద విజ్ఞానమనే అనిపించుకుంటు౦ది. విశ్వవిద్యాలయంలో చదివే విద్యార్థి గోడలమీద అశ్లీల చిత్రాలు వేవే సం్యసదాయమూ (1801 బడి18-ఇగే0009 09 ఏం ఇ 0౯ ౧౦౦110 సేతిటి?00088) జానవద విజ్ఞా వమే అవుకుంది. అయితే ఓకానొక మానసిక స్థితిలో వెలువడినదంతా కొంటింణ కాదు, అది జానపద విజ్ఞానంలో ఒక కాగం కావాలంపే దావికి ఒక నం్యవదాయమంటూ (72611109) ఏర్పడాలి. అంటే ఆదిపమమానవువి చిిళ్తవృ త్రివి పోలిన మావసిక స్టీతిలో వెలువడి. ఒక సంప్రదాయాన్ని ఏర్పరుచుకున్న అంశాలు జానపద విజ్ఞానంలో భాగాలన్నమాటి.

తానవద విజ్ఞాన మన్నది చాలా విశాలక్షేకం, జానవద సాహిత్యం: అందులో ఒక భాగం మాత్రమే. జానవద విజ్ఞానాన్ని ముఖ్యంగా రెండు విభాగాలు చేయవచ్చు. 1. ౪6708] [0111019, 2. వ08-76041 [01210 (వాగూవమైనవి లేక మౌఖికాలు, వా[గూసం కావివి, గేయాలు, కథలు, పామెళణు మొదల్పైనవాటిని ౪6081 ఇ అవి పిలుస్తారు... వాగూన (ప్రచారాన్ని పొంటే కళలు మాశ్రమే జానవద విజ్ఞానం అనే తస్పు అథి (ప్రాయంకూడా ఉంది. కొని నమ్మకాలు, ఆదారాలు. దుస్తులు, అలంకారాలు, మఠం వగైరాలు కూడా జానపద విజ్ఞానంలో వే చేరుకాయి.

జానపద విజ్ఞానాన్ని [10026 4. 90808 అనే జానవద విద్వాం ముడు తన 12018076 ౬౨6 [011110 అవే పుస్తకంలో. నాలుగు శిర్షికల (క్రంద వరిశీలించాడు,. అవి: 1. 0:41 20111059 (కథా గేయాలు. సామె శలు, పొడుపు కథలు మొదలైనవి, 4, క5్‌ం00121 01 ౮౫8609 (వండు

(వమేశక గణ, వినోదాలు, వైద్యం. శాననద మఠం మొదర్సై చవి, 8. వ&(5గః! ఈం!10౯6. (చేతివమలు, నేషభూషణాలు, వంటా వార్చూ మొదలై నవ్సి, ఓ 01 శూణి (రూవకాలు, నంగీఠం, నృత్యం, ఈ విభజనలో కూడా శాొన్ని లోపాలు లేకపోలీదు. భంగిమణ మొదలైన వాటికి ఇందులో అన కొళం లేదు. కళగా మనం పరిగణించే కవిత్వం వాగూవమైన కళగా వకి గజీంచదిడింది. జానవద కళలలో నంగీఠం, నృత్యం, రూపకమేగావి చిత కళ చేరరేదు. ఆది వస్తువులలో చేర్చదిడింది. ఈవిధంగా ఆతివ్యాప్తులు అన్యాప్తులు, చిన్న లోపాలు ఉన్నాకూడా అది జొనవద విజ్ఞానంలో వి 'వై విద్యాన్ని తెలుప్పుకుందేగామి. వింగడించిన విక్ఞానిలోపం మాకం కాదు. జానవద విజ్ఞానాన్ని కాస్రీయంగా విశ్లేషించి ఆధ్యయనం చేయడావికి

అముకూలంగా వింగడించడానికి (వయత్నించినవారిలో 5. కెంఖ ముఖ్యుడు. కాభోసశాఅలగా వివ్తరించుకొవివున్న జానవద విజ్ఞానాన్ని, అందులోవి సూక్మెతినూమ్మెంకాల్ని పరిశేలించడావికి వ068 పర్గీకరణ ఉవయోగిమ్తంది. జానవద సాహిత్యంలోని వివిధ శాలలను అధ్యయనం చేసేటప్పుడు జ06ో వర్గీకరణను కూడా ఇవ్వడం తప్పవినరి కాబట్టీ ఆయనే వల్లీకరణ విధానాన్ని తెలుసుకోడం ముఖ్యం, జానవడ విజ్ఞానంలో మనం శియనుకోవలసిన ముఖ్యాంశాలను 6౯0608 అనే పేరుతో 30688 విభజిం ఛాడు. వీటికి గుర్తులుగా ఇంగ్లీవులోవి గతి ౮౦ వగ్హై రాలను ఉందాడు. అంపే ₹01110760 మ ఈ (కిందివిధంగా 380006 గా విరజీంచాడు

శీ ఆంజ! 01356.

తె. వెంం66 1181281176,

6 కెతటిిడి కణ శ806 60809 యేం 700౬

౨. ౯౧4౫8.

క. ౧302 యట?

ఈ. ఆంయణ0క

మ... పేనివెన్ట2లి కరు

జానవద పాహిత్య న్వరూవం వీ నగి 6౯1% శమ! ం0ం0006. ీీ. లింంఠడ 0గ9కా వె వెయ వ్‌. 500%. ౪ పెంం*ళల లి. ఇ 16616.

.... ళర్వాక పై 67౦1౫ లో ఒక్కొాక్కదాన్ని కొన్ని 0416014 గా విభజించాడు, అంతే కె అన్నది ౯056 1/151211+6 కదా. దావీలో మరో మూడు 0611620116 ఉన్నాయి. అవి..8 20 శల, 8400 ఓలక606, తె600 416. ఈ మూడు 6816807168 లో ఓక్కొక్కదాన్ని మళ్ళి శ్రైంంక గాను, 068 ము 0౧౫౩ గామ, [07౧08 మ 0017141098 గాము, వ1181008 ము 506-6171810%3 గామ 90888 విభజించాడు. ఆఅంపే ఈ వర్గీకరణనల్ల ఏ సూక్యెంశాన్నయినా, దివి స్థానంలో దానివి ఉంచి: వృష్టంగా చెవ్పడావికి వీలవుతుంది, ఉదాహరణకు 0 824 అవి చెస్తే చాలు అది నంతోష గీకం ఆని తెలుస్తుంది. €అంపే వంగ 321116 మొద లైనవి. ౯3800 ఆంపే జానవద గేయం. 06328 అంశే రసావికి నంబం ధించిన గేయాలు, 6821 అంటే నంతోషమనే భావాన్ని తెలిపే పాటలు.

పెంకి వర్గీ కరణవల్ల మవకు రెండు ప్రయోజనా లున్నవి. మొదటిది జానపద విజ్ఞానాన్ని వవంచంలో ఏమూలరెనా శాన్రీయంగా విశేషం

కో న. ల డానికి వవికివన్తుది. రెండవది జానవడ విజ్ఞావంలో ఏయే ఆంళాలు వస్తాయి అన్నది తెఓివ్‌ దావి న్వరూవం కొంతవరకు టోరవడుతుంది.

న! వర్గీ కరఅవీ, 0709 విభాగాన్నీ. ఇంకా ఇతర జావవడ విజ్ఞానమల రచనల్నీ చూచినవ్పుడు జానవద కాచంలో పాహాత్యగంధం ఉండే కొన్ని ఆంకాలు ఉన్నట్లు మవకు తెలునుంది. అవి వాాగూపమైనవి. జాననద పావాఠత్యం అనే పేరుతోగావి, వ్యాగూవమైన కళలు అనే పేరుతో

ఛవేశిక గవి మనం పిలవేదగినవాటిలో ముఖ్యంగా చేరేవి ఐకు. అవి 1. జొనవడ గేయాల, 8. జానవద కథాగేయాలు, 8. గద్యాకథనాలు, 4. సామెఠళలు, 6. పొడువు కథలు. తాననద విజ్ఞానమనే విశాలక్షేతంలో జానసద సాహిత్యం అన్నది ఒక భాగనువి చెప్పడంతోబాటు, జానవద విజ్ఞానంలో మనం గమవించ వలసిన అంళాలను గురించి 1067021110081 £20010986612 ౦€ 16 50012] 501600 లో ఉన్న ఈ [కింది మాటలను చూచి తెలుముకోవచ్చుం ఆహో] 1070 060399 *01 16496163; 18 ౦000౯౦0606 &11 [00% కేంర్యేల 081 18 1౯8980016106 509 ఇం౯64 0 031% 2064 811 0౧118 06 1601810061 ౧024 876 168౯666 6% 10164601 0? 6౫780016 ఉత ఇ611 28 ౧0 ౧౯౦6౮013 0 10686 0/4/09..... [20161078 18010669 01% 871, [01౬ 06౧214, 01% 10019, [01౬ 00800029, [01% 6031000, [011 0014 [018 96616106, 011 9601069, 01 ౧010, 10019 ర806, ₹0)% (30068, ₹0)% (60.3768, &06 [016 9066060 28 ఇం! 28 హం 670%81 ౧0౧08 0౦€ (౫౧౯6911382 ఇలి!0ం0 పీకళ6 పీటం 681166 016 11023006౧9 006 ఇల!ందీ ఇల $06110? రీజం?1066 8 ₹ం7 08) వైన ఉదహరించిన విజ్ఞాన నర్వన్వంలోనే వాాగూనమైన కళలు లేక ఉానవద పాహిత్యంలో “/018 (1ఆ 1686068, మ/1%+, ర707670, లోరర!8 264 ౧౦6౧” చేరుకాయన్న అభిపాయం వ్య క్తమయిందిి కథలు, ఐతిహ్యాలు, వురాణాలు...ఈ మూటినీ కలివి గవ్యకథనాలు (7౯066 ల1778117) అంటారు. పామెతలు, పొడుపు కఠథణ (వతక్యేకంగా ఫరి గణీంపదికదగిన వళష్ట్యం కలవి ఇక జావవడ క విత్వంలో జానపద గేయాలు, జానపద కథాగేయాలు అని రెండు భాగొలున్నాయి. [019 8. ర. 49049). న్‌ 2. బశ.

ఛి తొనవద పౌషాత్య న్వరూనం

క:ల30/9 అనే వదావికి నమానార్థకంగా తెలుగు వండితులు (వడా వాఖ్మ శమము, వద వాజ్య్మయము, అనానృత వాజ్నయము, మధుర కవితలు, గేశి పొరన్వకము మొదల్సై న సేర్లెన్నిటినో వాడారు. కాని వీటన్నిటికీ అతి వ్యా ప్ర, అవ్వా ప్తి దోషాలున్నాయి. జానవడ పాషాత్యమనే పేరే ఎక్కువగా (ప్రచారంలో ఉంది. అరే మెరుగైన వదం అవి చెన్పవడ్చు ౪620641 2712, 0111144109 అనే పదాల వననువరించి వ్యాగూవమైన కళణ లేక పాహిత్యమవి కూడా పిలవవచ్చు.

జానపద గేయాలు

జానవద విజ్ఞానావికి పాొమాన్యంగా అన్వయించే లక్షణాలతోవాటు, ళాన్ని విశ్ట్రజణాంను కలిగిన జానవక గేయాణ వా(గూవమైన కళలలో ఆత్యంఠ 1వధానమైన స్థానాన్ని అకమిస్తాయి.. జొనవద గేయాలకు గామి కఠా గేయాలకుగావి, మతఠే పాపాత్య ళాఅకుగాని అన్వయించే సొమాన్య గుణాలు కొన్ని ఉన్నాయి. 1, ఆదిమ మానవుని చి త్తవృ త్రిని (ప్రతినిందించే మానసిక స్టీతిలో వెలునడడం, £. వాాగూవమైన (ప్రసారం కలిగి వుండడం (0౫1 (౩౨4౦802), 8. ఒక నంనదాయు ఏర్పడడం, 8. అనేకరూపా అతో గోదరించడం (61500004 *జాం10094) మొదల్తైన లకనాలను జాన వడ పాహిత్యావికి మొ _త్తంమీవ అన్వయించి చెన్సవచ్చుం

ఉానవద పాహిత్యావికి ఉండనలవిన లతణాఅతోబాటు గీకరూవంగా. ఉండడం, భావ్యవధానమై ఉండడం, కఠారషాకంగా ఉండడమన్నవి జాతే వద గేయావికి విశిష్టంగా ఉండే లక్షణాలు. గేయకూవంలో భానవధానంగా వెలునడే ఆశురచన జానవదగేయం ఆవి నిర్వచించవచ్చు

జానవద గేయావికీ (౯0) 8088), జానవద కథాగేయావికీ (212౧౫ కేజి ౧౦6౦౫) ఉండే ఖేవాన్ని ఇంకా కొందరు గమనించడం లేమ. ఈ శెండింటినీ వేరువేరుగా చూడడమే మేలు. 418469 లేక 2180021179 కంల కూడా గేయాలే, అయితే 88004100806412 క14202108 లో చెప్పినట్లుగా “వరక షం & ₹8116%/ 0౯ [010% రిఆ6 లా న! తమింయ62419 6 88009 12 60ల0%0174 10 06 018606 094 ౯2100”. ఈ గేయాలకు, కళాగే మాలకు ఉండే ఖేవాన్ని న్పష్టంగా చెప్పా. అంటే ఈ రెంటినీ కలివి చెప్పేటవ్వుడు జానవద కవిత్వం (906ళూ) అవే

ఓ ౪౫. క్తి అ. 223.

శకి జానవక పాహిళ్య స్వరూసం వదాన్ని వాడడం మంచిదిం అప్పుడు జొనపదపాపాత్యాన్ని ఈ (క0ది విధంగా విభజించవచ్చు. జానపద పావాత్యం జానసద కవిత్వం గద్యంథనాలణ పామెకలు పొడుపుకథలు | | | | | గేయాలు కథా పరా అన్నయ బకిహ్యాలు గేదమూలు ణాయ 8థ:2ఐ

“ఆెట్టాత కల్తృత్వం, పామూవాక (వచారం, వాక్సర్యవవాయరి. జన్నవియత్వం, సారశ్యం, ఆవేకుల మవస్పుల నాకర్షించి నంపాదించిన జొాతీయతొ జానవదిగే య ఇఅక్షణాలవి ౧౫౭౧06౯౨ 8060/010080618 శెప్తన్నవి,.* జానవద గే మూలకు నియమిక లక్షణాల్ని చెవృడం కష్టమైనా, అవ్ని గేయాలనూ పరిశీరి స్తే కొన్ని సామాన్య లక్షణాల కవిపిస్తాయి. జావ వదత్వం కలిగి ఉండడమే జానవడిగే మం (వ్రధాన లక్షణం. వాడు!లో ఉండే అవ్ని గేయాలూ జానవదిగేయాలు కారేపు. అది ఒక్కరిచేత కల్పిత మైనిదై వా. సలువురి వృష్టి అయినా జానవదవిజ్ఞావావికి చెప్పిన పామ న్య న్య జా శు లే లక్షణాలు జూవసడిగేయాలకూ ఉంటాముం

జానపడిగేమం అవగానే మరొక లక్షణమూ న్ఫురిస్తుంది. ఇవి గేయ రూవంలో ఉంటాయి, అంటపే అవి పాడడావికి ఆవవై నవి. మాటల్ని లయబద్ధంగా కూర్చే శక్తి జానపదుల కుంది, మన నూటల్లో కవిపించవి లియ అనాగరికుల మాటల్లో కవిపిన్తుంది క

వ లంకంత 1131 ౩011౯౯66 ఉంరే ౪౧12761164 న6౦౧16 9876 శ01ఏ మం రణ షజ౧శ 06 ౧౩46 860 ఆళ౧౯058 60 ఏమ001464 ముటుశం! 0. కలాం లొపంలని కి1/43క064, ౪01. 9, ఖ. 447.

జొనసన గేయాలు 1 తానవద గే మావికి (వశ్యేశంగా కవి అంటూ ఒకచ్ళ లేకపోవడం మరొక లక్షఐం. జావవదిగేయం వై య కిక నృష్టి అవి కొందరూ నమస వృష్టి అవి మరికొందరూ ఆభ్విపాయసడ. తుర్వారుం ఆవి రెండు విధాలు గామా వెలువడడావికి అవకాశం ఉన్నా. జానం:గే మంగా రూపొంగేటప్పుడు పామూవాక పృవఃవృష్తి (60ఖర00081 76-2681108) జరుగుతుందన్నది మాథ్రం విజం, ఎందుకంకే నలుగురి వోళ్ళలో నాని, నలుగురి చేతులు వడికేనే అది జానవడిగే నుం అవ్పతుంది, (న్యాయంగా చేతులు వడుకాయి అవి చెన్పడం కూడా తప్పే. ఎందుకంటే జొవపద గేమూలను ఎవరూ (వావి ఉంచరు కాబట్టి. ఇంకొంకెం నరిగ్గా చెప్పాలంకే వజగుకి మాటలు శేరితేనే జనపద గేయం అవుతుంది అవవచ్చు.) జాననద గేమావికి కవి లేడు ఆవి చెప్తున్నాం కొ౭ట్రి. ఆది న్వ్యయంఠళవు అనవచ్చు. దీన్నే మరో విధంగా చెప్పాలంటే అవ అజ్ఞాత కర్తృకాలు, అంపే “(6011600676 ఆ౦111008 0 (౧6 [01% (0౯ ౯6-076. 118%) కావడం మూలంగా జాన వద గేమాలమ (వ్రాసినవారు ఆనవామ అవుకారు. నునన్తక్వ కొస్త్రవేత్త యూంగ్‌ ప్రతిపాడించిన "వవష్టి మప్త వజ" విద్దాంళం. (6011601176 ౪6+ ఇంఏి801068) వీటి కన్వయిన్తుంది. (పాదీ+ కాలంనాటీ సామాజికణీవనంలో ఓక భాగమైన కర్మకాండలలో పాటలు ఎక్కువ (_ప్రారాన్యం వహాంచేవి, మానవాతీత క కులకు ఈము భావోద్వేగాన్ని ఐహిర్యతం చేపేండుకు పానీన మాసవులు గీళాన్నాళయించే వారు. ఆనాడు సామూహిక గీకారే ఎక్కువ, ఆన 0(41+6 8094 *రి!00 18 00602 [0౧11 &౧ 6160060141 6౧46౧01616 లే6, 168 0000002181 661౪10. 122 ఇంగ౯|6 *%6/6 6700000168 లి70+136 8 812 100౪68 [01 క00141 11/6, 8096 11 ఉ౦యఎ08ై ల! 1600 (లగ, ఉగ 8 ౪66 0068 80 ౦0౧౫౪౦1046 ౫118 (86 80 067౯08'2121 తఇడే 10 6౫౧౯698 స09౪ 0౯ $£16% 0౯ 0106౯ 867008 శ001100%9. ౧80141 1096 18 180 61016 002128 [069 19 22064 లైగేగా1!176 90016064.” * కక వ పష స 1 60%. కెంచఃకు ౧1న వంతనై, ఫై శనం

44 తానవడ సాహిత్య శ్వరూవం

పై లవణం మూలంగా జానవద గేయాలకు మరొక లశతణ'మూ లలి మ్లన్నది. అవి అజ్ఞాత కర్తృకా లనబంపల్లి వాటి రచనాకాలం మనక శిలియదు. కాలం తెలియకపోవటంచేత జానవద గేయాలు పాళవీ కావు (శ్రొత్తవీ కావు. ఎందుకంటే అవి విత్యసూఠనాణ.* “శీ 1011 3098 1 మ611502 వింజు 20౯ 0164 అల0థ090 11 18 6081002]19 181 శై 00 ఇ క0, 11 1 1361716408 కంబం?108 08 8 ౦00౫002 9460 ”

అానవదగేయం ఎవ్ఫుడో, ఎక్కడో వుట్టి పలువురి నోళ్లలో వావి తశ వ్వరూపాన్ని నతఠం మార్చుకుంటూ ఉంటుందిం నోటిలో వాలుగు మాటలు తిరిగే ప్రతివాడూ, జానవద గేమూవికి తానూ ఒక పాదం చేరుముంటాడు అందువల్ల జానపద గేయావికి వియమిత న్వరూవం అంటూ ఉండరు. వియే ఘత న్వరూవం లేకపోవడమే జానసవగేనం యొక్క మరొక లకేనరు ఈ టి 07669 0 £00810 13/0260గా &లిడే గుం00[04016 10 లం ౧ంగమట21ట ఓ [0153006 20296 06 [000666 09 0౭7816 10- కిం31010 వ౯1261016 రజక 0008120119 8006006064 10 1661716032] ఇోంటింయో కొంత కాలం గడిచేసరికి గేయం న్వరూవమే మాఠి పోవచ్చు. ఒక్కొక్కసారి భాషే ఆర్థం కాదు. ఇలా నియమిక న్వరూవం లే$పోవడావికి కారణం సామూవాక కర్శృత్వమే. అంతేకాక ఎవ్పుడో ఠూనమెత్తిన జానపద గేయం వలువురి వోళ్ళలో వడడంవల్ల వివిధ పాఠొ లను కలిగి ఉంటుంది. దీవికి చివరి న్వరూవం అంబూ ఉండదు. ఆషం70 8౯9 16518 021 (లాం 1 20 161”

ఇవన్నీ చూచినపుడు మవకింకో లక్షణం న్పష్టమవురూ ఉండి జానవవగేయాణ వ్యాగూసమైన (వచారంవల్ల వే జీవిస్తాయి. అవి (వాత కూవంలో ఉండడం చాలా విరళం. జొనవదులకు [వామడం. చదవడం శెలియాల్పిన ఆవనరం కూడా లేదు. ఒక్క జావపదిగే యాలే కాదు, ప్రాచీతే క. బంంాంభజం పగటిని ౪ంట9్కి [ఈత

కె 184 9 523.

హీవవర గేయాల శ

కవిత్వం బాలావరకు (వాయబడింది కాదు. “ఫి 0౧1176 కొంంలా 20201 సెం 5106166 15 16 ఇ సే(జాడలుం%4 0 60 ౧884 రింయ096 కా శీడ 9800106 14 1 లంఇ10ల, ౯౦11160266, ౧౨ స అంల0గ10261 ఉంలిర111098 8 14 ఆళల ఇణ1100 రంజలి * అనే మాటల్లో ఎంతో నఠ్యం తంది.

ఆకురచన జానవదగేయాల మరొక లక్షణం. కలాలు, కాయిశాణ అవవర౦ లేకుండా ఏవైనా లానాలకు ఠతణ రూపాన్నివ్వడం అకురచనం ఆధా)ల్ర[్రా 19 196 8900120068 0౯6౯10౯ ౦ వ0ఇ6౯01 [0611088”” అన్న '/0760%ఇ071% మాట జానవద కవిత్వానికి దక్కగా నరిపోతుంది. బ్రానవిర్భరతవల్లు ఉదృవించినవి జానపదగేయాలు. జానవదులకు ఆకు కవిత్వం వెస్పే శక్తి నహజంగానే ఉంది. జానవరులకు నంతోషం కలిగి కప్పుడు, భయం కలిగినప్పుడు, దుఃఖం కలిగినప్పుడు భావావేళలన్ని వ్య కం చేయడానికి లయాత్మకమైన వదాలు వాటంకట అవే నస్తాయి. "తన మనో భావాన్ని ఎదుటివారితో చెన్పడం ఎవ్పుడై శే మానవుడు నేర్చుకున్నాడో, అప్పట్నుంచే కవిత్వం పుట్టుకొన్తుంది. మలనులమాడ్చే ఎండలు, హోరున కురిపే వర్షాలు, ముడుచుకుపోయే చలి, ఆనందంతో హృదయాన్ని ఉల్లూత లూగించే పంటపొలాలు, శరీరాన్నంతటినీ కడిలింపజేపే కష్టమైన పనులు, లావుఐ, పుట్టుకలు, పెళ్లిళ్లు. పేరంటములు, నండుగలు, వబ్బాలు, పూతలు ఒక్క-శేమిటి (ప్రతీ సంఘటన, (వ్రతీ సన్నివేశము, వల్లెటూరినారి కవితా వేళలనికి మూలకందాలవుతూ వచ్చాయి”

ఇలా తమ జీవితంలోవి పతి నన్నివేశాన్ని అమభవించి ఆకువుగా- కలికే ఈ గేయాల శైలి కృతక మైవది కాదవి వేరే చెన్సనక్కర లేదు. వాటిది వహజశ్రైలి. నరళక్వం, మగ్ధత్వం ఈ గేయాల (వధాన లక్షణాలు, ఈ

కీ, వేదుమారి గంగాధరం, జానవదగేయ వాబ్మయ వ్యాసావళి, పు, 8.8.

£4 తానవద పాహిత్య న్వరూనం చరళత్వంతోవాటు వాటిల్లో నవనవోవ్మేషళాలివియైన (వతిక కవవిడుకుంది, జొనపద కవిత్వావిడి విరాధకణ పౌందర్యం. న్వలొవోక్రి ఒక్కటే జాన వదణు మెచ్చిన అలంకారం. (పజల జీవికంలో ఒక భాగంగా ఉండే మడి శారాల సొగమలన్నీ మవకు జానవద గేయాల్లో కవిపిస్తాయి. నహఎళశెలి అ పయత్న శిల్పానికి నందింధించినది. జూొనవదులు (వయకళ్నపూక్వకంగా శబ్రాలంకారాలనుగావి, అర్హాలంకారాలముగావి వాడరు, ఆలాగే భానాలూ క్లీష్టమైనివి కౌవ్స. ఆతి షుకుమారాల్లై వహజ నువానవల్ని వెవజల్లే పువ్వు ల్లాఎటి ఊహలు జాొనఎద గేయాంలో మనకు కనిపిస్తాయి,

పై లక్షణాంతోబాటు జావపదగేయూంకు మరికొన్ని చిన్న లక్షణా లున్నాయి. వీటిలో (పతి చరణం చివరనో లేక కొన్ని చరణాల చివరనో ఓక పదమో, చరణమో మళ్లీ మళ్సీ రావడం కనిపన్తుంది. ఇడీ గేయ లక్షణాలలో ఒకపే. దీవినే ఇంగ్రీషమలో గండ అంటారు. ఇది (ప్రాచీవఠను సూచించేవనీ, పవాలి పునరుక్తి, భావాల పునరుక్తి, జావవర కవిత్వ ముఖ్యలక్షణమనీ భొవించేవారూ ఉన్నారు. ఏది ఏమైనా ఈ వదు భావప్పవరు కి మనకు గేయాలలో కవిపిస్తుంది. జానపవ గేయాలను కథా గేయాలమండి వేరుచేసే ముఖ్యమైన గుణఎ ఆత్మపరత్వం (56%661171).. పారమార్తిక గేయాలలో, కొన్ని పవిపాటంలో ఈ ఆత్మపరత్వం ఇంకా ఎష్కువగా కవిపిస్తుంది. ఈ పాటల్ని పాడేవారు జీఏతంలోవి పుఖదుఃభాలకు అకృతక మైన గే మిరూవం ఇవ్వడం మూలాన ఈ గీతాలు వారి జీఏతంలో ఒక భాగమె పోయాయి. ఇతర సాహిత్య (వ్యకియలకంటె వీటిలో భావ ప్రాధాన్య మెక్కువం

సమగ మావవజీవికంగావి, రసాలకు స్థామిత్వంగావి మనకు జాన పద గేయాలలో కనింంచకవపోవనమ్చు.. ఆంతిమాశ్రంచేత అవి అనందం కలిగింవకవోవుం జావవదగేయాలలో శృంగారావికే ఎక్కువ (ప్రాధాన్యం.

జానవడ గేయాలు [8 పామావ్యంగా జావవద గేయాణ వినోదంకోనం ఏర్పడినవి కావడంవల్ల వలప్పపాటణు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. కావి పాతకాలపు పాటంలో పని పాటలు, పారమార్థిక గీకాలే ఎక్కువ. ఇలా ఎవ్నిలక్షుణావు చెప్పినా జాన వద గేయం ఈ అక్షణాలన్నిటికీ లొంగదు. ఇవి, లక్షణాలను చదివి జాన వమలు (వ్రాసిన గేమాణు కౌవు. అక్సటికప్పుడు తమ నమ్మకాలకు, ఆచా రాలకు, భావాలకు తగినట్లుశా లయాత్మకంగా వ్య కీకరించినమాటరే గే మాలు, అందువల్ల లక్షణాలకు లొంగకుండా ఉండడమే జానవద గేయం అతి (వ్రవానమైన లక్షణనుని చెన్పవచ్చు. “నంగీత నే శయ్య. పావాత్యమా పోతపోసిన వెండిలాగా (వవసా స్తుంది, జావసకల గే మము హృదయోద్గ ఈమూ రనపుష్టమాను. ఇన్ని చెప్ప, అనళు విషనుము చెన్నడము తన్పయి పోతుంది. జానపద గేయాలన్నిటికీ ఈ లక్షడాలన్నీ ఉండనక్క5 లేమ.” జానపద గేయాల పుట్టుక = వికాసం :

జానపదిగే యం ఎలా పుట్టింది, వికానం డదెందిందిం ఇక్యాది విషయా ఛిను కాస్త్రీయంగా, న్పష్టంగా ఆవగాహన చేశుకోవాలు టే మనం మానవ శాస్తాంన్ని, జీవళాస్తాావ్ని, మన న్తక్వశాస్త్రాన్ని ఆశయించాల్సి ఉ టుఎదిం చార్విన్‌ _పకిపాదించిన పరిణామవాదం మొదల్రై వవాటిని ప3!లి ప్తే మాన వుడు మాటల్ని నేర్చుకోవడం. భాషను నేర్చుకోవడం, గేయాలల్లడం ఎలా జరిగిందన్నదాన్ని కొంతవరకైనా అర్థం చేనుకోగలు పకాం,

పరిణామవాదం (1060౧ 0 22౪0181108) జీవళాస్త్ర అవ్యయ చంలో ఒక నంచలనాన్నే లేవదీపింది. జీవపరిణామం ఉవన్నతదళలలో జరిగేగొద్దీ కర్మేం్యర్రియాలు, జ్ఞానేంద్రియాలు ఆలివృస్థి చెందాయి. ఇవి న్తన్యజంతువుల్లో ఇంకా వికాపావ్ని పొందుతూ వచ్చాయి. వాటిల్లో ను

1. శ్రీపాద గోపాలకృష్టమూ రి ఆంర్రవిజ్ఞావ వర్వస్నము, 6న వం, వు, $0ఓ

క్‌ చానవద పౌహ్‌రస్థ స్వరూవం శవయిమేల్స్‌ అనబడే వర్గంలో ఇంద్రియాలు వాగా ఆలివృద్ధివెందాయి. పొటి మెదడు చక్కగా పెంపొందింది. చిన్నచిన్నగా చేకులు (వధానీ కర్మేం[ద్రియాలుగా వరిణమి౦ిచాయిం (వయిమేట్సు మిగిలిన జంతువులకం షె ఎక్కువ తెలివితేటల్ని నంపాదించుకున్నాయి

మానవరర్క్యికలో మాటికి కిక వంతులు పాఠరాతియుగమే అవి శవ్రక్ఞాల అభిప్రాయం. తర్వాఠ తర్వాక నివ్చూ ఉపయోగం, వేటాడడం మొదలైనవి మానవుడు తెణనుకున్నారు. వేటాడడం ఒంటరిగాకొక పామూమా- కంగా జరిగేది. వారిలోవారికి నవాయ నహశారాలు, వ్యూహరచనా విధాన ఉండేవి. అతి [ప్రాచీన మానవ్వలకు భాషలేదు. రకరకాల వంజ్ఞలతో ఆకి (ప్రాయాలను న్య క్తం చేసేవారు. కాలం గడిచేకొద్దీ ఖాన ఆవళ్యకత పెరి గింది. దానికి తగ్గట్లుగా మనిషి కంకంకూడా రూపొందింది. వానరులకంపె కరురకు శబ్దాలను న్పష్టంగా ఉచ్చరించే నేర్చు వచ్చింది. పాఠరాతియగం తురిరళలో మనకు [క్రోమాన్యాన్‌ నూనవులు కవిపిస్తారు. వీరు దాదావు కువలాంటివారే. ఆ తర్వాళ భౌతికంగా కాక పాంప్కృతికంగా పరిణామం: జరీగింది.

పాఠకాళలపష మానవుడు మాంసాహారం తివితివి ఆళవి శరీరానికి, ముఖ్యంగా మెదడుకు. మాంపకృ త్తులద్వారా పుష్టిగల ఆహారం లలించింది. శాపాలు, నహ్మప్రాబ్దాణ గడవగా గడవగా మానవ్వడు అనుభవాన్ని గరీం చాడు. దృశ్యమాన (వనంచాన్ని చూచి ళనలో 'రేగే భావాలకు రూపాన్ని శల్పించడంకోవం ఈహతహలాడాడు. జంతువులకూ ఒకరకమైన వ్యక్తీ శరణ శక్తీ ఉంది. ఆయితే ఆది మానవురిభాష ఆంఠ న్పష్టమైంది కాదు, మూనవడి భాష వంట్దలతో (ప్రారంభమై చిన్నచిన్నగా భావాలకు తగిన శద్దా లమ వాడకోడం నరకు వచ్చింది. అతవి మెదడు కొద్దికొద్దిగా పెరిగేకొద్దీ ఆలోచనా ఎక్కువయింది. మానవుడు లయనిద్ధంగా మాటల్ని కూర్చడం.

జావవద గేయాలు క? కొన్నివేల ఏళ్ల(కిళ మే. (ప్రారంభమయింది. ఇలా లయబద్ధంగా మాటల్ని కూరుమ్తూ. మానవుడు తన భావాలను జోడించి జాననద గేయాలను రూపొం దించాడు. “హృదయంలోఉన్న ఆనందమో, అవేశమో, దుఃలమో, కష్టమో పైకి వెళ్ల మిచ్చుకుం పేనేగాని హృదయభారం తీరదు. ఇదే జానవడ కవిత్వంగా వెలువడింది. హృదయభారం తీర్చుళోనడమే మానవ న్వభా వము

గేయం వ్యష్టనృష్టి అవి కొందరు, వమస్టి వృష్టి అవి మరికొందరు ఆంటారు. రెండూ పాధ్యాతే అవి చెప్పవచ్చు. అయితే ఒక గేయం ఒక్కరి చేత నృష్టింసదిడినా. వలువురిచేత కల్పితమెనా ఆది నలుగురి నోటిలో పడ వలవనిందే. అందువల్ల సామూపాక పునఃనృష్టిమాకం తస్పదు. అంటే కొన్ని నందర్భాలలో జావపద గేచూల పట్టుక వైయ _క్రీకంగా ఆరిగినా, దాని వికానం మాతం సామూహికంగా జరగవలవిందే.

కొన్ని గీతాల వై య_క్రికంగా వెలువడ్డాయవి ఒప్పుకున్నా, అతి (ప్రాచీవకాలంలో మావపులేసవి చేపనా సామూపాకంగానే చేపేవారన్న విషమాన్ని మాత్రం మరిచిపోరాదు. మానవళాత్త్ర వేత్తల వై అభిపాయాన్ని కవిత్వ దర్శితకారులుకూడా అంగీకరించారు. ఒకవేళ ఒక్కవ్య శ్రే ఏదైనా ఇెప్పినా అది పామాజికపజ్జ తో వెయివడుకుంది. 806808 మాటలు ఈ అభి ప్రాయూన్నే ఐలసరుస్తున్నాయి.. “'[07680811068 1080 106 60618- వి1988 0110672076 ర8756 8ీంఇ3 (021 ౦60౮ ౦గ్వ108106 ఓ 100 ఈం8170 80 6176 0378764 ₹0700% €0 భం ం1౧88 ౨01 0 106

క. “10 ఓ 106౨664 00404 60 82026 1026 19 1ీం (214 ల21ఏల0110016

తం (30 000-- 15,000 8.0) ఇంటు బల 6లె80ంర 9 94100108 ఓంథ ఆగా108 మ0ఢ మంరం1088, లుల్లా రం1180106 2180 18 100 ఇటింతం00న ష?/న0క00651 0 ఇఅంంయి” 0. 1% కంకణ, లాసా/గాళ వంగన్రా, 9. 13.

శ, ఎన్‌, గంగాధరం, జావవదగేయ వాజ్మయ వ్యాపావళి, వు క,

2

జ జానవద సొహశ్య స్వరూవం అట+60041 ఏ8 01 కం ఉం౦డ 0౯ శై03ఫ.”* ఆదిమ మానవుడు పౌమూహిశంగా అరువతుండీవ కర్మకాండలలో గేయం (ప్రధాన స్థానాన్ని ఆక్రమించిందవి చెన్నవచ్చు.

పనికి - పాటకు సంబంధం ఉంది. ఈ రెంటికి ఉన్న వంబంధమే (వ్రద్రథనుంగా మావప్పవి నోట జానవదగేయం వెలువడడానికి కారణరూత మయుందని ఊసాంచవచ్చు, పొటు అయనవిద్ధమైన శదలికల కమగుణంగా పుట్టడం సహజం, అడిను మాసపువి (వధావమైన వృత్తి వేట. ఆతని తెలివి వంశట్నీ వేటపైనవే కేంద్రీకరిందాడు. అనాటి మానపుడు.. వేఐథోపాటు మానవాతీత (వ్రసంచంలో వమ్మకంకూడా ప్రారంభమైంది. వేటలో ఆదిను మానవ్వడు విమగ్నుడై ఉండినప్పుడు పాటలు పొడి ఉండడు. అకడు చీటాడి. వేటాడిన ఇంతుప్కల్ని ఒకచోట వేసి, ఆ సంతోషంతో శమ వేద కథను చెన్సకుంటూ. నృత్యాలు చేస్తూ ఆవేశంగా మాట్లాడేలవ్వుడు. వెలు వరిన భాష లయబద్ధంగా ఉందేదవి ఊపాంవవచ్చు. మరోవిధంగా కూడా జరిగి ఉండవచ్చు, తము సంతోషాలను. దుఃఖాలను మానవాతీఠళ క్రులకు విన్న వించుకొనేటన్పుడుకూడా. ఆదిమ మానవులు అలయాత్మక గీతాళవు సలికీ ఉంటారని చెవ్నవచ్చు. ఇలా వనిపాటలు, పారమార్థిక గీకాలు ఇంచుమించు ఒకే కాలంలో పుట్టాయనిసించినా మానవాతీఠక శక్తులపై నమ్మకం, వేవు డున్నాడనే భావం మానప్పరికీ కలగకముంటే మానప్పని ముఖరః జానపద గేయావికి ప్రాథమిక రూవమైనా తవ్పళ వెలువడి ఉంటుందని ఊసింద వచ్చు. వర్గీక రణ?

జానవదగేయాల వర్గీకరణలో అనేకవిధా లున్నాయి. స్థూలంగా ఈ గేయాలమ. విభజించాలనకుం'టే లౌకిక గీతాలు, పారమార్థిక గీతాలు

కై వడాంంంల!ంది (0 మం రు 0% 11010569, ఫం త్తి

జొనవడ గేయాలు 19 (3006161 8008 286 580౯06 60032) అవి రెండు విభాగాలు చేయవచ్చు మానవుడి జీవితాన్ని మనం వరిశీలి స్తే మనకు కనిపించేవి ముఖ్యంగా రెండు అంళాలు. ఒకటి అతని లౌకిక జీవితానికి నంబంధించింది, మరొకటి మానవాతీత ళ కులపై అరవికున్న నమ్మకావికి వంబంధించింది. దానికి తగ్గప్రే గేయాలమ వికజిప్తే రెండే విభాగాలు అవుకాయి. అయితే ఆది స్థూలమైన వర్గీకరణ మాత్రమే అవుతుంది,

ఆశ్రయావ్నిబట్టి గీళాలను వాలుగు రకాలుగా విభజించవచ్చు. 1. పురుషుల గీకాలు, 2. స్రీలపాటలు, 8, ఉభయుల గేయాలు, ఓ విల్లల పాటలు. ఎంతగా లెక్కవేసినా మానవులలో మనకు కవిపించే వర్గాలు మూడే. వ్వరువులు, స్త్రీలు, పిల్లలు అవే ఈ మూడు వర్గారికు నంబందించిన పాటలు, నీ పరువు లిరువురు చేరి పాడేపాటలు.__ఇలా నాలుగు భాగాలుగా చేపిన విభజసకూడా స్టూలమైందే. అంతేకాదు ఒక్కొక్కసారి స్రీలపాబలనే పురువులు పాడవచ్చు, వురువుల పాటలను స్రీలు పాడవచ్చు. అలాగే విల్లల కోనం లాలిపాటల్ని పెద్దవారు పాడుకారు. స్థూలమైన పై విభజనకంతె శొంత వివరంగా జావపద గేయాల న్వరూవంలోవి వైవిధ్యాన్ని తెలిసే విభజన అవనర0.

58068౯4 106098౧ 00 కౌం110/6, 240108 806 కల్యంగ6, రండవ నంపుటంలో 1906 అనే శీర్షిక కింద మ. 5. 3088 ఇచ్చిన వర్గీ కరణకూడా గమనించదగింది. అందులో బాగ్స్‌ జావపదగేయా లను భావోక్వేగం (2901109), దై వందిన జీవనం (101% 1), జీవిత చృక్రంలోవి ముఖ్య నన్నివేశాలు (0౧|| 2ంగుంం 18 2 6416), పిల్లి ల పాటలు (౮౨16౯028 80089), ధార్మిక గీతాలు (0101068 $80288) అనే ఐదు శిరి కల క్రింద ఇచ్చాడు. వలపు పాటణు, ళోక గీశాలు, వోన్య గీతాలు మొదల్లైనవి మొదటి విభాగంలో వస్తాయి. పవిపాటలు వగెళా రెండవ విభాగంలో చేరుతాయి. పుట్టుక వినాహం, దానవు మొదరై వవ

£ః జావవద సాహిత్య వ్యరూనం

మూడన విభాగం లోవివి. పిల్లల పాటలలో లాలిపాటలు, ధార్మిక గీఠాలలో మఠనంబంధగేయాలు చేరుకాయి. ఈ విభజన కొంతవరకు జానపద గేయా లలో చాలావాటివి విశ్లేషించడానికి వవికివన్తుంది.

జానపద గేయాలమ వ కరించేటస్పుడు ఎన్నో అంశాలను గమవిం దాల్సి ఉంటుంది. లావోద్వేగాన్ని లేక రసాన్ని ఆశయించి విభాగం చేపే వలపుపాటలు, హోన్యగీకాలు, శోకగీతాలు మొదలై నవి ఏర్పడతాయి. (కియా త్మక గుణాన్ని తీనుకుంటే పవిపాటలు, (క్రీడాగీఠాలు, వృత్యగేయాణ మొద లైనవి చెప్పవచ్చు. అలాగే ఛందస్సు, గాయకుడు, వాద్యాణ మొదలైన వాటిని కూడా పరిగణించి విభాగం చేయవచ్చు. కాని ఇందులో ఏ ఒక్క విరానమూ (ప్రత్యేకంగా నమ్యగం కాదు. అందునల్ల సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని గేయాలకు అన్వయించేలాగా, అన్నిటివీ ఇముడ్చుకు నేట్లుగా వర్షీ కరించ డానికి ప్రయత్నిందాలి. (ప్రాచీనకాలంమంచి శూడా పవికి, పాటకు ఉండే వహజవంబంధం

వల్లి (వపంచంలో అన్ని (వ్రదేళాలలోనూ పనిపాటణు అనంఖ్యాకంగా వెలు వడ్డాయి. వాటీ దాహుళ్యావ్నిబట్టి, వై +ష్ట్యాన్నిబట్టి పనిపాటల్ని (ప్రత్యేకంగా పరిగణించవలని ఉంటుంది. ఇంచుమించుగా వవిపొటలు వెలువడిన కాలం లోవే మానవుడికి నహాశాతీఠ శక్తులలో ఉన్న నమ్మకాల ఆధారంగా వెలు వడిన పారమార్డిక గీఠాయ మరొక ముఖ్య విభాగంగా పేర్కొవవమృు, ఇవి మ్తకులు లేక భక్రిగీఠాలు, కర్మమౌర్గ నంబంధమైన పాటలు, తత్వాలు అవి మూడు విధాలుగా ఉంటాయి. వని, పారమార్థిక చింతవ తర్వాత మానవుని జీవితంలో ముఖ్యమైనది కుటుందిం. కుటుంబంలో సమాజంలో ఇద్దరు వ్యక్తులనడుము మనం చూచే బాంధవ్యాలమ (పళినింబించేవి గృహనంబంద గీతాలు. అన్న-చెల్లెలు, అమ్మ-కూతురు, ఆ _త్తంకోడలు, స్నేపాతులు మొదలై నవారి మధ్య ఉంటే బాంధవ్యాన్ని తెలిపే ఈ గేయాలనే న్రీల పాటలనే. పేరులో పిలుస్తారు, పిల్ల లపాటలు (ప్రత్యేకవిభాగంగా వరిగణించ

జానవడ గేయాలు !

దగ్గమి. వీటిలో పిల్లలకోనం పెద్దలు పాడే లాలులు, జోలలు, పిల్లలకోనం పెద్దలు రచించి, పిల్లలు పాడే గేయాలు, పిల్లలే కల్పించుకొని పాడుకొనే పాటలు చేరుకాయి, కర్మమార్గానికి నంబంధించిన ఆచరణంలో కొన్ని కొంతకాలానికి తము ఆసలు న్వరూవం వదలి కేవలం వేడుకలుగా విలిచి పోయాయి. దవరా, దీపావళి నో మొదలైన పండుగలు, వివాహం, కోలాటం మొదలైన వినోదాలు వీటన్నిటివీ కలిపి వేడుకలని చెన్సుకోవచ్చుం ఈ నందర్భాలలో పాడేపాటణు వేడుక పాటలు, ఇక రసానికి నంబంధించి చంతవరకు వలపు పాటలు, హాన్యగీకాలు, ళోకగీతాలు అన్నవాటివి చేర్చుకో వచ్చు.

పై విరాగం కొంతవరకు నమ్యగంగా గోచరించినా దాపిలో అతివ్యా ప్తి ఇన్యా న్తి లేకపోలేదు, వవి పొటలలోనే వలప్పసాట లున్నాయి. పెళ్లి పాటంలోనే హాన్యగితాలు, ళోకగీరాలయు వున్నాయి. వనిపొటలలో నే గృహనంబంధ గేయాలు, పారమార్థిక గేయాలు ఉండవద్చు. సడవ పాటలలో కత్వాలున్నాయి. ఈ విధంగా చూ స్తే ఏ విభాగానిక్రైనా ఇలాంటీ అడ్డంకులు రానే వస్తాయి. అయితే ఒక పాటలో (ప్రధానంగా ఏం ఉందో దాన్నిబట్టి అఆ పాటను ఆ విభాగంలో చేర్చవలసిఉంది. ఉదాహరణకు ఒక వవిపాటలో శృంగారాంళం ఎక్కువగా ఉంటే వలపు పాటలలో పార మార్థికచింతన ఉంటే పారమార్డిక గేయాలలో చేర్చవచ్చు. లేక “*ఊడు పూడవం డమ్మల్దారా అవి పాడుకునే పాటల్ని వనిపాటలుగావే పరిగణించ వచ్చు. అమా (వదేశాలలో విశిష్టంగా ఉండే గేయాల న్వభావాన్నిదిట్టి వర్గీకరించడం సవిబుగా ఉంటుంది. జానవద గేయాల వైశిష్యం :

మూ €. జావవద గేయాలను సృష్టించినవాడు జీవితంలోని మఖదుఃభాలను

అమభవించినవారు. అనందప్త టంచల్నీ. దుఖపు లోతుల్నీ చూచినవారు.

వ శానవద పాహిఠ్య న్వరూనం నంసారనసులమే నర్వన్వమవి నమ్మినవాళ్ళు కాదు. అయినా నంపారంలో ఉండే సుఖాన్ని, దుఃఖాన్ని, గృహజీవనాన్ని తమ కవితల్లో [ప్రతిబింవింవ కేళారు. హృదయాంతరాళంలో ఎక్కడో దాగితండే భావాల్ని వినర్గ సుందరంగా వట్టిరూ పేశ క్రి జానవదులకుంది. జానపద గేయాలు మన జాతీయనంపద అనడంలో ఏమ్మాతం

నందేహం లేదు. ఆసేతుపామాచలం, ఆనూటకొ పే (వపందంలో ఉండే (వతి మానవుడిలో ఆణగిఉండే హృదయాన్ని, ఆ హృదయం పొందే సుఠా లను, దుఃఖాలను, అనుభవాలను, అన్నిటినీ మనం ఆనుఠవించేట్లు చేన్తు న్నాయి జానవద గేయాలు. జానవద గేయాలకు తెబగవీ, కన్నడమనీ భేద క్రానం లేదు. తెలుసనీ, నలుపనీ, ఈ జాతనీ, ఆ జాతీ నంకుచితదృష్టి లేదు. వర్వాన్నీ నమదృష్టితో చూచే యోగులు జానవద కవులు. రవీందుడు చెవ్చి వట్లు “జానవదుల గీతాలు మనస్పుమూ సృదయాన్నీ తెలుసుకోడానికి నహాయకారులై ఉన్నాయి. వేరువేరు (ప్రదేశాల వల్లెపాటల్లో కనిపించే నమావగుణాలవల్ల భారతాద్యంతమూ మానవ న్వలావంలోవి వై విధ్యంలో ఏకత్వాన్ని మనం చూడగలం. అన్ని వేళాల జానపద గీకాలను పేకరించి. ఒక దానితో మరొక దానివి పోల్చి చూస్తే నర్వమానవ కులావికీ సామాన్య మైన మనస్సు, హృదయం వాటిలో అణగిఉండడాన్ని చూడవచ్చు." (పమాణ (గంథాలు :-.

$. తెలుగు జానపద గేయ పాపాఠ్యము = డా. టి, రామరాజు.

శీ. జానవద గేయ వాజ్మయ నరిచయము = హరి ఆదిశేషువు.

శి. జానవద గేయ వాజ్మయ వ్యాసావళి - వేదుమూరి గంగారరం.

• జావపద కళానంవద - డా, టి. దొణస్పం

1. (ఆంగ్లమాలిం) సళ060గు 2ంరంజ్సు కంట 5కు గి. 256

ఉజానవడ గేయాలు నలి కన్నడం: -- $. కన్నడ జానపద గీఠరగళు = డా. వి. ఎప్‌, గద్దగి మళ. శి. జనపద పావాత్య సమీకి = డాం టీ. కం. వరమఃినయ్యం 7. జానపద గీతెగళు = డా. కె. శివరామ కారంత. శ జొనవద న్వరూన = డా. వోం మాం నాయకం 8. వొన్నలి శ్రేవు సొలకేల్ల * వ్యాన నంకలసం. క్యసలీ :-- 10. 5189644 10ట0388౧ 0౯ 01010౯69, కతు యం10టై/ &2డీ కైర్యంల6, కర. కిడీజ12 పేరిజం5. ౪01. 1, ముటీ 2 11. వేడీత?౫1800 2౨6 లింంలం--౮6౦౯౧8౦ శరి0మ80%2. 12 లిరయి!ల*ం 8008--6. ఓ వెంళిణి. 13. టెంిర్గాం100806018 911800108--+*01. 9, “ాశయాలాషిననాయుం

కథా గేయాలు జానవద సాషాత్యంలోవి (ప్రధానమైన అంగాలలో కభాగేయం కటి. జొనవద కథాగేయాలనే కొందరు సీరగాతలవి కూడా ఏలుస్తారు. ఆంగ్ల 0లో లె81186, ెమి]26 రాయల, తంతషత కండ, 2080021176 వంకల కౌంటు 6910 మొదలైన పదాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. వీటికి పలువురు విద్వాంమణు పలువిధాలుగా అర్థం చెప్పారు. కథాగేయాలమ గురించి చెప్పే టప్పుడు పై వదాలను గురించి, వాటికి విద్వాంసులు చేపిన ఆర్జవి వేచనాన్ని గురించి తెలుసుకోవలని ఉంది. పెటింథి అన్న ళబ్దిం వ21126 అనే లాటిన్‌ వదంమంచి పుట్టిందిం దీన్ని మొదట నృత్తగీకమనే అర్థ ౦లో వాడుతుండీనా. తరువాతి కాలంలో పామాన్యంగా కథాగేయనువే అర్థమే దీవికి స్టైరపడింది. 321126 అనే శ్దానికి వీరగాత "అన్నది అమవాదం. ఇది వీరరన (ప్రధావమైవ కథా గేయాలకు వర్తిన్తుంటే కావి మిగిలివ అన్నిటికి వర్తించదు. నరిమాణంలో పెద్దవైన కొన్ని పీరగాథల వమూహాన్ని 381186 రాం. (వీరగాలా చ(క్రం) అవీ, చిన్నవైన వీరగాథల్ని 321126 11086 (లఘు వీరగాథలు) అసీ అంటారు. అయితే ఇటీవలి కాలంలో 381126 అన్న వదానికంటపే 18118174 0669 అన్న వదంపైననే విద్వాంసులు మొగ్గు చూవ్వ శున్నారు. ఎందుకం పే 811264 కు విద్వాంనులిచ్చిన అర్థాంను మవం చూస్తే ఆది కొంతవరకు వరిమిఠమైన అర్థంతో కూడిందవి అనిపిస్తుంది. ఏ అర్థంతో మనం క£11%6 ను చూచినా అది కథాగేయం నూ్రం తప్పక ఆవతుంది, అందువల్ల కథనం ఉందే గేయం కాజట్టి శథాగేయం అవి ల వటర ప 23008 10 అమేయ 1012 ఈయ టు ఉం ౮% వయా అాలిన్రా గలా 083౦ల ఖంలయి 18 808140 ఏ88 0600 641166. ఓ 040ఉరా శంచయులిలి కసేం లోయల బిం/డుడ, ర. కెం

కఠాగేయాలు కక్‌ వై1821176 06౫ ను మనం సిలవవచ్చు, కొందరు డీవినే వద్యాభ్యానం లేక గేమాభ్యానం అవి కూడా అంటారు. నాగరిక సాపాత్యంలో మవం చూచే ఇలఠతిహాపాల లక్షజాలనము కొంతవరకు కలిగిఉండి, మదీర్హ మైన కతా ఇాగం కలిగిఉండే గేయాలను జానవద మహాకావ్యాలవి. జావవవ ఇతిహాసా శివి పిలవడం కద్దు. ఈ అవ్నిటివీ ]111741170 90603 లేక కథాగేయం అన్న పదం ఇముడ్చుకోగలదు. పై21864మ విర్వరించి, లక్షణాలను చెస్పడావికి (వయక్నించిన చారిలో [2280018 ౨. ౧4806౧౯, 41064 9. ౯౧౯1060082 మొదలైన వారిని పేర్కొనవలని ఉంది. 61%00676 “21146 మ క00011౯ వష!864 అనీ 7361610061 3+1]964 అవీ రెండు భాగాలుచేవి విజమెన జానపద కవితగా పేర్కొనదగిన లిం0012౯ 831186 మ ఈ క్రిందివిధంగా విర్వచిందాడు. “ల00018౯ 581136 168 ౦600 ౧06831 [0౯ 9108108 శ్వ౦116 10 ౧6౦౨84] 10 9డ006% 92626176 10 ౧4౬6121, ౧౯౦64019 అండ960ంట64 108 1 ౦గ108 ఇ1(0 106 6009006041 ర4806, 041 $00- మి!61606 10 & ౧800638 0౯0181 (661408 &10082 ౧౦0016 *ఇ%ం 156 కింం గంగు ఓ664/ 10840004 200 1౧ ఓం00్య0060౪46 16 00854016౯౬" కఠను కలిగి ఉండడంతోవాటు, కథాగేయాలు భావాత్మకాలు శూడా ఆయిఉంటాయి. ఆందునల్లనే ఇవి బాహ్యవ్వరూవంలో 19గ0మ, అంతర న్వరూపంలో 6౧1౦ మ పోలిఉంటాయని విమర్శకులు భాఏంచారు. క2186 మ 810211౪6 1/50 అని పేర్కొన్నవారూ ఉన్నారు. “వీరరన (వ్రధానమగు కథను చెవ్సుచు, నంచారగాయక ఖిశువుల (91061019) చే పాడదిడు నరళ కథాగేయమే వీరగాథ" అన్న విర్వదనం అన్ని కఠా ఎ టర కంంి రటటరు 2౩ క, అదే వ, 18. ఓ తంగిరాల మబ్బారావు జానవడ సాహిత్యము - వీరగాఠలు, వు. 11.

వ జావవడ సాహిర్య వ్వరూవం గేయాలకు నర్తించదు. వాగూవమైన నం్యవదాయం కలిగి, తరతరాలుగా అనేక పాఠాంతరాలతో (వచారం పొంది, పామూహెకమైన వికానం కలిగిన కళాగేయాన్ని జానపద కథాగేయమని విర్వచించనచ్చు.

జానపద గేయాలకు చెప్పుకున్న లకణాలనే బాలావరతు కథాగేయా లకు కూడా చెప్పుకోవచ్చు. జనపదీమంగా ఉండడం, గేయకూపం, వాగూపమైన (ప్రదారం, సహజశ్రైలి ఆకురదన మొదలైన లక్షణాల వీటికీ వర్షిస్తాయి.

శభాగేయాలకు (ప్రత్యేకంగా చెప్పదగిన లక్షణాలలో మొట్టమొదటిని తథనం కలిగిఉండడం (0/40/1176 ౧8౯౫౯6). జొవవద గద్యకథలలో ఉన్నళ్లే ఆద్భుక మైనవి, వీరరన (నధానమైనవి, కోకాత్మకమైనవి అయిన కథాభాగాలు కభాగేయాలలో కూడా ఉంటాయి. అయితే ఈ కథనం అన్నది కఠభాగేనూల ఆలతిముల్యలకణం కాదనేవారు కూడా ఉన్నారు. అనుకరణ షాధ్యమైన నన్ని వేళాలు (1091628016 1౧211003) కథాభాగంకం టె ముఖ్య మైనవవి వీరిలావన. కథకు కావలపిన నన్నివేశాలు ఉంయే కథనం ఎవరైనా చేయవచ్చు. జానపదుల భావనకు అందుబాటులోఉండే నన్ని వేశాలు కళాగేయా అలో ముల్యమని ౮402670 మొదలైన విద్వాంసులు అంటారు.

విర్దిష్టమైన కవి అంటూ ఎవరూ లేకపోవడం (౧౦99010) జాన వద గేయావికిలాగే కథాగేమావికిగూడా ఒకలక్షణం. మూలగేయాన్ని ఒక వేళ ఎవరో ఒకరు కూర్చిఉన్నా, కొన్నితరాల తర్వాత అడే గే మంలో ఎన్నో మార్పులు కవిఏప్తాయి. ఆది అందరి ఆస్తీ అవుతుంది. అందువల్ల వైయటక్రికంగా కథాగేమం ఈ రచయితది ఆవి చెవ్నడావికి వీలుకాదు. ఈవిధంగా ఎవరో ఒక్కరికిమాక మే చెందకపోవడాన్ని (1006580221417) వై లక్షణావికే ఉపలక్షణంగా చెప్పవచ్చు.

కథాగేయాలు లే మవోకాన్యాలలో మనకు కనిస్‌ంచే కవినముయాల లాగావే కఠా గేయాలలో జూడా కొన్ని సామాన్యగుణాలు ఉన్నవి. వీటిని కొందరు 0%1762110081 6041194 610408 అన్నారు. కొంతమంది 41186 6080208 [18068 అనే పేరు వాడారు. కొన్ని వడికట్టు వర్ణనలు ఒకే కథా గేయంలోగావి, కొన్ని కఠాగేయాలలోగాని మళ్లీమళ్లీ వస్తాయి. ఇలాంటిలే అయిన 1906096062! ౯696610108 (అభివర్టిక పునరుక్తి అన్నది కూడా మరో లక్షణంగా చెప్తారు. ఒక్క (వశ్నకు బదులు అనేక (సళ్నలు అడ గడం, ఒకే (ప్రళ్నను పలుమార్లు అడగడం ఇటువంటివి పెంపుదలగా కనిపిస్తాయి. ఆయినా విజాన్ని మనస్సుకు హత్తుకునేట్లు చెప్పడానికి ఇటు వంటి పృనరుక్తులు నహాయం చేస్తాయి ఓక నన్నివేశంనుంచి మరో వన్నివేకానికి వెళ్ళిపోవడం, మర్య ఏదో వెలితి ఉండడం ఇత్వాదులు కథాగేయాలలో నహజం. ఇది అనేకుల వల్లి కథాగేయం. (దారం బొందడంచేశత వచ్చిన గుణం. దీవినే పే680108్ర 8౨6 11086108 అంటారు. పువరావృ త్తి లేక పల్లవి కథాగే మాలలో కనిపించే మరొకలక్షణం (50102110). 87019 ఇం? అనే విద్వాంనుడు కం[802 లో మూడు రళాణన్నవని అన్నాడు. 1. [010౯981 (100810 1106 ఆమి 9429290, 2. 6౫160021 (౧00818 1186 [0110౯108 6 913222), 3.840106 (10810 10263 0౮10 *1(010 804 [0110ఇ106 లం 3౨౨4. *) గేయాలలో వల్లివికి అతిముఖ్యమైన స్దానం ఉందనేవారున్నారు. కథా గేయాలు అతి ప్రాచీనకాలంమంచి గేయాక్మకంగా ఉండేవని ఇది విరూ పిస్తుంది అంటారు. “8111861 ఇం6 2 1180 21 ఇాన తిని &వితీ క! నా8)3 సలిరే 2 0002100 6 26000210 18 10000198 204) 990౯298 శంటనింిః (196%, క కలి

న! జానవద సాహిత్య వ్వరూతం కంల 8108 0 అం 60010 ఇ రశిం6, 1%, ఇం, 10104 కంట్‌ 10 1381 090౯81 ౯900/1గ002 ఇర10డి ఏం 10 సం 0662 యం 9501091280 0811 ౨061.“ అన్న మాటలు గమవింగళగ్గవి. 5114 600 అనే పాళ్చాత్య విమర్శకుడు కథాగేయాలకు చెప్పిన

వది లతుణాలు ఛాలావరకు వాటి స్వరూపాన్ని తెలియజేస్తాయి గేయ రూవంలో ఉండడం కథాగేయాల మొదటి లక్షణం. నరళ ఛందస్సు. వల్లవి, గానయోగ్యత అన్నవి దీనికి ఉపలకృణాలు. కథాగేయాలు ఆఖ్యాన ఈూవంలో ఉంటాయన్నది రెండన లతణం, వియమిత వినూణం, యథార్థ నంఘటనా జన్యత్వం. దేశీయ ఇతివృత్తం, వాయకాలేదతం వీఠరరవ (ప్రాధాన్యం, కథాసారళ్యం, హఠాత్‌ _ప్రారంభత్వం, నంభాషణానవాతత్వం, గద్యరావాత్యం, విషాదాంత్యం. అఖినర్జిక పునరుక్తి రెండన లక్షకావికి ఉవలకణాలు, గాయక థితుపుల ఆకుకవితగా జవించడం కథాగేయాల మూడన లక్షణం, కవి అ్నపరానుడుగా ఉండడం దీవి ఉపలకణం, వాగూన మైన '(వచారం కలిగి ఉండడం, వ్యాగూప సంపవాయం లభించడం పీటి వాల్లన లక్షణం, దీవినల్ల నే జనవియత్వం అన్న ఉపలక్షణం కూడా లఖిస్తుంది. కథాగేయాలు వ న్తునిష్టమైన కవిక్వావికి (006612౪8 వం610/). ఉదాహరణాలు ఇదే కథాగేయాల ఐదవ లక్షణం.

జొనపద కథాగేయాలి భాష, భావాలు నరళంగా ఉంటాయి. కొన్ని వదాలు, వర్ణనలు వగైరా మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తాయి. వీటివి వాంనున ర్వవాణు (608801 014061) అంటారు. ఇది ఆరన లక్షణం. కథాగేయాలు ఓక్క కవి రచించినని కావు. ఇవి నజలలో సహజంగా పుర్తాయి. ఈఏధంగా

క రవం 8. 6యయకగాంలి, 744 గంట వొంగీండీ (1959 ౧. 3-74.

వ, డాణ తంగిరాల మల్చారాను ఉదహరించినడి ; జావవద పాహిత్యము-వీర గాథలు, వ్వ, 38.38,

కథాగేయాలు $ి

అవికర పాఠ్యంగా ఉండడం కథాగేయాల ఏడవ లక్షణం. (వనంచంలోవి వివిధ్యవదేశాలలో కవిపించే కథాగేయాలలో మనం ఏకసూ[కతను చూడ గలం. వసురైక కుటుంబాన్ని విరూపించే ఇట్టి అద్వితీయగుణం (౮091006 అ$87801ల౧ కథాగేదూల ఎనిమిదవ లక్షణం. కథాగేయాలు నీతిని వాచ్యంగా చెవ్పవుకావి వ్యంగ్యంగాచెప్తాయి. విధిఐవలీయమవి ఇవిటోధిస్తాయి. ఇలా వీతిని న్యంగ్యంగాచెన్చడం తొమ్మిదవలక్షణం, కథాగేయాలు (వతి జీవితావికీ చివర ఓటమి ఉన్నదనే విషాద విషయాల్ని (వ్రతిద్వనిస్తూ ఉంటాయి. ఇది వదవ లక్షణం.

ఇవికాక ఇంకా మగరికొన్ని లక్షణాలనుకూడా చెప్పవచ్చు. కథా గేయాలలో ఎక్కువగా వీరరన్యపధానాణు ఉన్నాయి. వీరం తర్వాళ శరణం, అద్భుతం పేర్కొనరగ్గవి. వీరంలోమ యుద్ధవీరమే ఎక్కువ, వాయకువి వీరావికి పోషకంగా రౌద్ర, ఫీభత్స, కరుణ, భయావక్క, హావ్య శృంగార, అద్భుకాలు కూడా ఉంటాయి,

వీరుడు తల్లి దం్యడులకు చాలాకాలానికి పుట్టడం, అతని ఆటపాట ల్లోనే శౌర్యం (వ్రదర్శితమవడం మొదలై నవి సానూన్యంగా కథాగేయా లన్నిటీలో కవిపిన్తుంటాయి. ఆలంకారాలలో నరళమైన ఉవమలు, భాషలో పారళ్యం కవిపిస్తాయి. నహజసుందర మైన దేశీయభాషను జాననదుణు వాడు కారు, వ్యాకరణాలంకారాఠ కట్టుబాట్లను వారు లెక్కచేయరు. సామెతలు, మడికారాలు కథాగేయాలలో పమృద్ధంగా దొరుకుతాయి. విఘంటువులలో ఇంకా (ప్రవేశించని బేళ్యవవాలు జానపద కథాగేయాలలో ఆనంఖ్యాకంగా కనిఏప్తాయి. వైరి నమాపాలు. అన్యదేశ్యాలు కరచు? కనిపిస్తాయి. కథా గేయాల భాషే ప్రత్యేకంగా పరిశీలవార్హ మైంది.

జావపద కథాగేయాల ఛందస్సు లక్షణ్మ గ్రంథాల నమనరించి ఉండదు, రాగాలు వంకీర్ణాలై ఉంటాయి. ఒక పాటను అందరూ ఒకేవిధంగా పాడా

న! జానవద పాహిళశ్య న్వరూవం లని లేదు, అనలు ఒక్క గాయకుడే ఒకే పాటను వేరు వేరు స్దలాలలో వేరు వేరు కాలాలలో, వేరునిధంగా పాడవచ్చు. మొత్తంమీద పాడడం అన్నది మాతం ముఖ్యం,

పైన చెప్పిన లక్షణాలలో కొన్ని చిన్నచిన్న మార్పులు ఉండవచ్చు. అయికే సార్వతికంగా మనకు కనిపించేవి ఐదు. లక్షణాలు: 1. ఇది కథా ఖ్యావమై ఉంటుంది. 2. పాటరూవంలో ఉంటుంది. 8. ఇది జనవదీయమై ఉంటుంది. 4. ఒక ముఖ్యమైన నసంఘటనమీద కజాణేయం కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. 5. ఇవి వ్య _కతీతమై ఉంటుంది (1006౯80581). పామా వ్యంగా ఆభ్యావాలలో కనిపించే [క్రియ (261100), ప్యాతలు (00840160) నంయోజనం (5011108), కథావస్తువు (౧౧౭౫౦) ఆనే నాలుగింటిలో (క్రియకు కథాగేయాలలో. ఎక్కువ (ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. [క్రియ చాలా వాటకీయంగా ఉంటుంది నంక్షి_ప్పగుణం అంతటా కనిపిస్తుంది, కథాగేయాల పుట్టుక:

జానపద గేయాల పుట్టుకమగురించి చెప్పిన విషయాలన్నీ కథా గేయాలకుకూడా బాలావరకు అన్వయిస్తాయి. (ప్రాథమిక రూపమైన శుద్ధ గీతావికి తర్వాతికాలంలో కథాకథనం చేరి కథాగేయాలు పుట్టి ఉండవచ్చు. ఏది ఏమైనా జానసదగేయాలు, కఖాగేయాలు శష్టసాపాత్యంకం చె (ప్రాచీన మైనవి అనడంలో ఏమాత్రం నందేహం లేదు. పీటిలో ఉండే నరళమైన ఛందస్సు, ఆతి ప్రాచీన మానవ భావనలు, సంప్రదాయాలు వీటి (పాలీవతను విరూపిస్తున్నాయి. క్రీన్తు పూర్వం కొన్నివేల నంవత్సరాలకు చెందిన వేదాల లోనే కథాగేయాలకు బీజాలున్నాయి.. వేదాలు (ప్రాచీన ఆర్యుల జానవద సాహిత్యమని అనేవారూ ఉన్నారు. రామాయణ, మహాభారతాల రచనకు

క. వేశం క50ళ4564 మంలల0, వంండంగడే 02050040 0 నొంటిలిగిల గీటాణందరా

శనిలో ఓళ్లలగిడ, ₹01. క 9 10%

కథాగేయాలు ! ఉనవద కఖాగేయాలు ఆదంారనునే అభిపాయంలో ఎంతవరకు నఠత్య మున్న చన్నది ఇంకా వరిశీలించవళని ఉంది. గ్రీక్‌, ల్యాటిన్‌. జర్మన్‌, పామూం చైనా మొదలైనవారి ప్రాచీన వంన్కృతులలోకూడా కఠాగేయాలు పుట్టి (ప్రచారం పొందాయి.

కథాగేయాలను, వాటి పుట్టుకను గురించి విద్వాంసులు ఎన్నో ఊహలు చేశారు. ఆతి [పానీసకాలంలో జానపవ వమాజంలో (_వచలితమై ఉండిన వృత్య నం(వవాయంలో కథాగేయాలు ఆపవుగా అవతరించాయని ఒక ఊహ. మధ్యయుగాలలో వీటివి కొందరు గాభాకారులు నృష్టించారన్నది మరొక మఠం, కథాగేయాలకు మూలం ప్రాచీన €ష్ణ పావాత్యమేనని కొందరి తలంప్క. (ప్రానీన మానవువి వృ త్తగీతాలు భావాత్మకాలై , చిన్నవిగా ఉంరిఉంటాయేగాని కథాకథనంతో కూడిన పెద్దద్దాటలు పుట్టడం న్వభాన విరుద్ధమనే అభ్నిప్రాయం ఉంది. అముతే కథాగేయాలకు వీజపాయమైనవి అతి (ప్రాచీనకాలంలో నే పుట్టిఊంటాయన్నది నమంజన మైన ఆభ్మిపాయం అవీ చెన్నవచ్చు.

4198008 అనే పేరుగల వృత్తిగాయకులు నధ్యయుగాలలో కథాగేయాలను రచించార వే బలమైన ఆభ్నిపాయం ఉంది. కావి ౮౪౦౫676 మొదలై వవారు దీన్ని తృీవంగా అండిందారు. 31081704 అన్నవాళ్లు రచిం చినవి శథాగేయాలకు శిన్నమెనవవి 0%. 20144౯6666 మున్నగువారు అలి ప్రాయసడ తున్నారు. పాంసదాయికంగా (ప్రజలలో (వ్రదారంలో ఉన్న కథాగేయాలు (ప్రజలు నృష్టించినవే అవి బహుంజనవమ్మతమైన అభ్మిపాయం. (వజలు వృష్టించివదాన్ని 211091౯618 వాడుకున్నా రేకొని, ఈ నృత్తిగాయ కుల రచనలమ (ప్రజలు ఆనుకరించలేదు. అంధునల్ల వృ త్తిగాయకులు

క. “"గిశ108 ల వలి 8 181 ౦గుడన! అగు, 881 00869 మలల ఏ ఫ6౯- కంణులా 0౨ [081021 1980 00లట, అళని గోంజా ౧౯ ఇసక 20” ౮ఇమ- అలం, ₹సల లెం0జ4 54/64, ఫి, రీ

న! జానవడ పాహిత్య వ్వరూవం రచించిన కథాగేయాలు సాంవ్రదాయిక కథాగేయాలు కావచ్చుగావి, జానపద కథాగేయాలు లేక జన్నవియ కఖాగేయాలు కాలేవని చెన్సవచ్చు కేనలనం(వ దాయానవికి (48611100), అవ్మపియ నంవడాయావికి (900018౯ €861- (100) భేదం ఉంది.

కథాగేయాలు వైయక్తిక రచవలా లేక పసామూపాక రచనలా అన్నది. శూడా వివాదాన్సదమే. కథాగేయాలలో కొన్ని వై యక్రిక రచనలే కావచ్చు. ఆది వైయక్రిక రదన అయినంతమ్మాకావికే, ఒక క8థాగేయాన్ని మనం జానపద కథాగేయం కాదని కొట్టి వేయడానికి వీలులేదు. ఒకరి రచన అయినా, నలువురి రచన అయినా జన్నపియక్వం, సం్యవదాయం ఏర్పడి కథాగేయం. పామూపాక నంపద అయిందంటే దావివి జావవద కఠాగేయం అవి చెప్ప వచ్చు.

ఆత్యంత సరళంగా. పామూహికంగా లేక వైయక్తికంగా రూవ మెటత్తిన కథాగేయం. వికానం చెందేటప్పుడు ఒక ఐతిహసిక విధానావికి (6016 106688) లోనపుతుంది. ఎవరో ఒకరు చిన్న కథను చెప్పారమ కుందాం. ఆది విన్నవారు ఆ కథను పూర్తిగా వినకపోయినా కథాసారాన్ని ఆర్థం చేసుకుంటారు. ఆ కథనే వాళ్లు జానపదులకు చిరసరిచితాలై వ మూలాంకాల (౫043) నహాయంతో పునర్నిర్మిస్తారు. ఎంతగా మధ్య మధ్యలో మార్చులు నంభవించినా ఒకవిధమైన [క్రమవికాపాన్ని మనం కథా గేయాల విర్మాణంలో గమనించవచ్చు. ఇలా కథ పెరిగి అనేక పన్నివేశా లతోకూడి కథాచ్మకంగా పరిణమిస్తుంది. ఇతిహాసాలతో దీనికి ఉండే పోలి కనుబట్టి కొందరు ఈ మదీర్షగే యాలను జావపద ఇతివోనం ([£01% 2910) అవీ జానపద మహాకావ్యం ఆవీ ఆవడం కద్దు,

శధాగేయాలు ఎక్కడ, ఎప్పుడు పుట్టాయని ఖచ్చితంగా చెన్పడం శష్టం. ఎందుకంటే వీటికి ఒక చర్మిత అన్నది లేదు. కథాగేయాలలో

కభాగేయాణ $ఫి మిగిలిఉన్న విషయాలను ఆధారంగా చేసుకొని ఊహించవలపిందేకొవి ఈ కథాగేయం. పుట్టిడావికి ఇదీ కారణం అని చెన్పలేము. (ప్రాచీనకాలంలో అరిగిన అనేక నంఘటనలు, నమ్మకాలు, జొనవదులలో (వ్రచారంలో ఉండిన అనేక మూలాంళాలు (0౪118) కళాగేయాల పుట్టుకకు కారణాలయ్యాయి. (ప్రాచీనకాలంలో వేట (వధాననృ ్రిగా ఉండిన మానవుడు, వేటను గురించిన వృ క్రాంతాన్ని తనవారికి లయబద్ధంగా చెప్పున్నవ్పుడే కథాగేయాలు పుట్టడం ప్రారంభమయింది. శర్వాతికొలంలో పాదేశశంగా జరిగిన చిన్నచిన్న పోట్లాటలు, యుద్దాలు కథాగేయాల అవతరణకు కారణమయ్యాయి. సుదీర్డ కథాగేయాలకు కూడా అంతగా (వధానమైనవి కానీ చిన్నచిన్న యుద్ధాలే యణ ఇచ్బాయన్నది .గమవించవలనిన ఆంళం.

'్రవంగంలోవి ఆన్నిభాగాలలోమ కథాగేయాలు కనిపిస్తాయి. పీబన్ని టికీ మూలం ఏదేళానికి చెందిన కథాగేయాలు అన్నది కూడా పరిశీలనార్హ మే జావపద విజ్ఞానం పుట్టుకమ గురించి ఆలోచించేటప్పుడు చాలా నిద్ధొంకాలు ఈ శాస్త్రానికి నంబంధించిన రెండు విషయాలకు ఎక్కున (ప్రాధాన్యం అస్తాయి. ఆవి జానవద విజ్ఞానంలో కనిపించే బఐహంప్రదేశ ఆన్తీిత్వం- (20160019 6531200), వివేకళూవ్యత (7201092110) జానపడ విజ్ఞానం అనేక (వ్రదేశాలలో కనిసిన్తుందన్నది మన మెరిగించే.. తెలుగు వేశంలో చంగద్రుణ్ని పిలుస్తూ మన కల్లు జోలపాటలు పాడితే. ఎక్కడో ఉండే 2080 [06% కూడా చందుణ్ని పలుస్తూ పాటలు పాడుకారు. విలిన్న (వ్రదేశాలలో కవిపించే ఈ ఏకత్వం ఏవిధంగా పాధ్యమవుతుంది అన్నది జానవద విజ్ఞానంలో ఒక ముఖ్య పళ్నం దీవికి ఏకమూల సీద్ధాంతం (3డం503206313), బహుమూల సిద్ధాంతం (01860413) రెండు వమాధా వాలు, ఏక్‌మూల వీద్ధాంతంర్యవకొరం. ఒక కథాగేయం గాని, సామెతగాని, మరేదై నాకావి ఎక్కడో ఒకచోట పుడ్తుంది. అది పాంన్క్యృతిక వ్యాపక గుణం (6౮1౧౧1 ౨1504102) వల్లి మిగిలిన స్థలాలకు వ్యాపిస్తుంది విహం

క్రి

4 జానవడ ఫౌహిత్య న్వరూనం మూల సిద్ధాంతం (ప్రకారం జానపద విజ్ఞానం విఖిన్న (వ్రదేశాలలో, విభిన్న కాలాలలో న్వతంతంగా అవతరిస్తుంది. మానవుని మనఃస్థితిలో ఏకత్వాన్ని (వ్రతివింబి స్తుండడంవల్ల విళిన్న (ప్రదేశాలలోవి కథలలో, కథాగేయాలలో. పాటంలో మవక పోఓకలు కనిపిస్తాయి. ఈ రెండువిదాలుగానూ కథా గేయాలు అవతరించే సాధ్యతఉంది, కథభాగేయాలలో కవిపించే మూలాంశా లన్నిట్నీ పేకరించి. ఆవి ఏఏ టేశాలలో ఎక్కువగా (వచారంలో ఉన్నవి మొడ లైన అంశాలను విశకంగా పరిశలించి, ఈ కఠాగేయం ఈ (వదేశంనుంచి వచ్చీ ఉండవచ్చునవి ఊహించడానికి కొంతవరకు పాధ్యమవ్పతుంది. ఈ విషయంలో 51168 00008098 *శళం8//-806ల0 0౧/ బంటి మోణగడ/నాళి చాలావరకు ఉపయోగిస్తుంది. కథాగేయాల విభజన :;

శథాగేయాలను ఛందస్సునునిట్టి, వస్తువుముబట్టి. కాల (వమాణాన్ని బట్టి, గాయకులనుబట్టి. వాద్యాంనువిట్టి ఆవేక విధాలుగా విభజించవచ్చు. స్థూలంగా కథాగేయాలము సాం్యపదాయిక కథాగేయాలు (1861110021 0811862). లేక జన్నపయ కథాగేయాలు (9000122 0811869) అవీ, పాపాత్య కఠాగేయాలు (1116020 0211469) అవీ. రెండు విధాలుగా వి ఉిస్తారు. పాహిత్య కథాగేయాలవే, కథాగేయామకరణలవి (3811368 0౯ శర141109) కూడా చెవ్పవచ్చు. కొందరు జనపియ కథాగేయాలకు, సౌం(వ్రదాయిక కథాగేయాలకు కొంత బేదావ్ని గుర్తిస్తారు. జన్నవియ కథా గేయాలన్నవి జనప్రియత్వం, సంప్రదాయం రెండూ ఉండేవి. ఇవే నిజమైన జొనవద కథాగేయాలు. ఇక రెండవరకం వృ త్తిగాయకులు రచించినవి. ఇవి జనప్రియ గేయాలలాగా కొకుండా వైయక్తిక రచనల్పై ఉండి, జవ్రయ కిథాగేయాల. ఆధారంగా రూపొందింవదిడినవి. వీటికి నం్యనదాయం ఉంటుంది. అన్మసియత్వం ఉంటే ఉండవచ్చు; లేకుంటే లేకపోవచ్చు. ఇని

కభాగేయాలు క్‌ పౌం్యసదాయిక కఖాగేయాలు. ఇక ఈ రెండిటికంచె వాగరిక పాహిత్యావికి చగ్గరగా, జానవద కథాగేయాలకు అమకరణలుగా రూపొందివ పాపాత్మ కథాగేయాలు మూడవరకం.

కథాగేయాలను పాడడావికి వన్లే కాల్వవమాడా న్నమనరించి వాటివి మూడు భాగాలు చేయవచ్చు. లఘుకథాగేయాలు (0811141108), కథా గేయాలు (9411869), గేయకథాద్నకాణు (811464 0౦౧1౫). తెలయగు 5ఠా గేయాల్ని. కన్నడ శథాగేయాల్ని, ఇతరదేశాల కథాగేయాల్ని పరిశీలించి వప్పుడు ఆయాభాషలలో విశిష్టంగా కనిపించే లక్షణాలమబిట్టి విలజవ జర వడం మెలవిపిస్తుంది. తెలుగు వీకగాథా చృకాలమి ఇతివృ శ్రాన్నిబట్టే

శక్రి కథా ద్యకము, వల్నాటి వీరకథా చృకము, కాటమరాజు కథా చ్మ్‌కము, 'వెలకంటి వీరువి కథా చృకము" అవి విభజింపనచ్చువని డా, సుబ్బారావు అభి పాయనడుతున్నారు.* శక్తి కథా చకంలో “ఎల్లమ్మ కథా చృకము, ఆంకమ్మ కథాచకము, చౌడమ్మ పాటలు, ఇఠర శక్తి కథలు ఉన్నాయి. అలాగే కథాగేయాలలో (13111263) బొబ్బిలి వరుసకథలు, పదాలు, జంగం శథలు మొదలై నవి భందస్పునుబట్టి యేర్చడే విభాగాలు, లఘుకథా గేయా లలో గుర్రాల గోపిరెడ్డి పాట, మావందిరడ్డి పాట, ధర్మాపురం వరపింహుంవి పౌట మొదలై నవి వస్తాయి.

“జానసదగేయ పాపాత్యము”ను వివేచించిన గా. రామరాజుగారు జానవద గేయాలమ, కథాగేయాలము వర్లీ కరించడావికి కొన్ని వద్ధతులము మాచించారు,* వస్తువుమబట్టి గేయాలను పొరాణ్‌కాలు, చార్మి తకాలు, అన్నష్ట పాహిళ్యమః....వీరగాథలు, పు, 18.

ఓ అదే. వు, 28. శ అదే వు, 18. ఓ తెలుగు జావవద నేయ సాహిళ్యము, వుట, 4...

శ6 తానవద పాపార్య న్వరూవం చార్మికకాలు, మఠసంబంధాలు, పాంఘకాలు మొదలై న భేంలుగా విభజించ వచ్చు. రసామగుణంగా విజి స్తే శృంగార గేయాలు, అద్భుక గేయాలు, కరుణరన గేయాలు మొదలైై నవి లభిస్తాయి. ఆలందినాన్నిబిట్టీ. స్రీలపాటలుం పరుషుల పాటలు, చ్తీ పురుషోభయ పంబంధాలు మొదలై సవాటివి కల్పించ వచ్చు. అయికే వీటిలో ఏదీ సమ్మగం కౌదు. డా. రానురాజాగారి విళభజవలో ఈ (కింది విభాగాలను కథాగేయాలకు అఆన్వయించవచ్చు. 1. పౌరాణికాలు, 2. చఛార్మికకాలు. $, మఠ సందింధ గేయాలు, 4. పారమార్డికాలు, శ్‌. శృంగార గేయాలు, క. అద్భుకరన గేయాలు, 7. కరుజరన గేయాలు, శి, హోన్యరస గేయాలు.

6౧౫ురలం “306 కెం0811 వెలితి" లో కథాగేమాలలోవి అనేక విభాగాలమ గురించి చర్చించాడు, 216616 8113419 అన్నవి ఆత్యంక (ప్రాలీన కభాగేయాలకు చెందుతాయి. (ప్రాలీన కాలంలో పొడువు శిథలప్నీ గేయరూవంలో ఉండేవి. ఈ నాటికి కూడా పొడుపకథలు చాలా వరకు గీఠ5రూవంలో ఉండడం మనం గమవించవచ్చు. పొడుష్ప, కథలే కథారూవంలో కూడా ఉంటాయి. ఆలాగే కథాగేయాలుగా కూడా రూవ్వదాల్చివ కొన్ని పొడుపు కథలు కనిపిస్తాయి. గృహనంబంధమైన కలకలు మొద లై నవి కొన్ని కఠాగేయాలకు వస్తుషులు కావచ్చు. అలాంటివి 00065110 బణ$[08609 అనే పేరును కలిగి ఉన్నాయి. రాక్షన వివాహంలాంటి కథను కల్గిన కథాగేయాలు మరొక రకం. "పెళ్ళి కూతుర్ని దిలనంతంగా: ఎత్తకుపోయి పెళ్లి చేసుకునే కథలు వీటిలో కవిపిస్తాయి.

కథాగేయాలలో మావవాతీత శక్తుల పాత (వమఖమైనది. ప్రాచీన మానపువికి నమ్మకాలు, ఆచారాలు ఎక్కువ. ఆవేక 8థాగేయాలలో ఈ మానవాతీత శక్తులకు నంబింధించిన కథలు కనిపిస్తాయి. రాజకుమారులకు వంబింధించిన కథాగేయాజ నరేనరి. కథాగేయాలలో చాలావరకు

కథాగేయాచు శ? ఇటువంటివే. మంతకం(్రాలతో కూడిన కథాగేయాలు కొన్నిటిని 0: 0ము4టం9 3211168 అనే పేరుతో పీలుస్తారు. చార్మికకప్రాధాన్యం ఉండే కథాగేయాలు కేల్టంలి610 9211269 అనే పేరుతో చలామణీ అవుతాయి. కాల్చవికాలైన పాశీన ఇతిన్న శ్లాలగల కొన్ని కథాగేయా శమ విడీ!108001 ౨211265 అవి ౮౪0ల6 పేర్కొన్నాడు. 2016ల వె211165 అనేవి (వ్రధావమైన కథాగేయాలలో ఒకటిగా 6౮౫౫66 పేర్కొ న్నాడు. అలాగే యుద్ధపంబంధ మైన కథాగేయాలు (వధాన విళాగాలలో చేరు శాయి ఇవి కాక 1100038088 211265, శేంటూ8811800 211269, 211265 0[1%6 662 మొదలైన కథాగేయాలను 640%ల6 ఈన “10 వెంంం13 124” అశేవు _వకంలో పేర్కొన్నాడు. ఈ అన్ని విభాగాలమ గమనించి, ప్రాదేశికంగా ఉండే విశష్ణగుణాలిమ గమవించి కథాగేయాలను వర్గీ కరించడం మంచిది.

జానపద మహాకావ్యాన్ని (01 £010) కొందరు నాలుగు విధాలుగా వర్గీకరిస్తారు. పౌం12 3. 010258 1. 5820201840 2. కలిం[10 3. ఇె0ంయ- మరం 4. [191040 అనే నాలుగువిదాల కావ్యాలను గుర్తించాడు. మంత్ర ఈంగక్రాలతో, ఆంళగా వీరోచికమైన నన్నివేశాలు లేవి మానవాతీత కథా గేయాలను 512002016110 60129. అనే పేరుతో పిలుస్తారు. వీరరవ (ప్రధా వాలు, కౌల్చవికాలు, చార్మికకాలు మిగిలిన మూడు విభాగాలు, నహజాతీత మైనళకక్రి పామర్థ్జ్యాలను (ప్రదర్శించే వీరుల కథలు 10౯010 60166 లో ఉంటాయి. వీరత్వం కాకుండా యేమ, పాహనం ఉండేవి £0920016 శ9109. చార్మితకమైన వన్నివేశాలకు. ప్యాశలకు (ప్రాధాన్యం ఉండేవి 1500210 6౧108. ఇలా ఆయా భాషా విశేషాలను బట్టి. మూలాంకాలను విట్టే కథాగేయాలము విభజించవచ్చు

క్ష కంటి 1054 206 0 119, కరు మరమిడ 34. ఏంణంల, 9. 101.

న! ఉనవద సాపార్య స్వరూవం "వేకరణ, అధ్యయనం, వైశిష్టం:

కథాగేయాలను వేకరించడం పాళ్చాత్యదేశాలలో 17-వ శతాద్దిం వూర్వార్థంలో నే (ప్రారంభమయింది. 18-వ ళఠాద్దిం వంచి (కమదిద్ధమైన 'జేకరణ, ఆధ్యయనం (ప్రారంభమయ్యాయి. 1785లో (ప్రచురితమైన కొలిం3 గింజల ౧/ శగం౧8 కొగాగంత్‌ నొంతగా గొన్న నంకలన౦, ఇది కాల్ళవిక కవిత్వ (ప్రాదుర్భావావికి చాలావరకు దోహదం చేసింది. ఇంగ్లండు, జర్మవీ, స్కాండీనేవియా మొదలైన దేశాల కథాగేయాలు అంద రివీ ఆకర్షించాయి, 517 ₹/216ల 56061 (వ్రచురించిన శ4/728౯60౮ 0/ 2గీళి చ్‌ంి/1/18 రొండీలా (1802-08) జానపద కవిత్వ అధ్యయనంలో కొత్త దారులను చూపింది, 18-వ శతాబ్దం మంచి యూరపులోవి అనేక దేశాలలో కథాగేయాల సేకరణ, అద్యయనం (ప్రారంభ మయ్యాయి. ౯2001 ]ములం య॥]64 అవే అమెరికన్‌ విద్వాంసుడు కథాగేమూల సేకరణకు. (వరు కలక తీసుకొన్న ,శద్ధగమనార్హ, మెంది. ఎనిమిది నంపుటాలలోఆయన (ప్రచరిం చిన 2081138 &064 500649% 214639 (1847-69) చిరవ్మరణీయమైన వంకలనం. 01116 దే మరొక బృహడ్గుంథం కం ౯081138 206 ఏంం01115% వెంిళ14 9211363 (1882-98) ఐదు వంపుటాలలో వెలు వడీంది. తర్వాత ఆంమిఖం?6 0౪156 పెంళవిరే, మొదలై వవారు ఈ మతంలో. కృషి చేవన మహనీయులు, ఫిన్లెండుకు చెందిన 51115 1028910 ఫిన్నిష్‌ వీరులను గురించిన కథాగేయాలను పేకరించి (వచురిం చిన 12116౬12 (ప్రవంచ (ప్రవిద్ధి చెందింది. క్రీ శ. 1842లోనే ఏ, పి. (టౌమ దొర ఒక జంగముణ్ని నెలరోజులపాటు తన ఇంటో ఉంచుొవి టొల్బిలి కళ, కొమార రాముడికథ, కాకమ్మ కథలను పొడించి, వాపి ళద వరచడం మనం న్మరించుకొవి తీరాలి. 1874లో ].4. 3016 దొర వర్వాయిపాసవి కథమ పేకరించాడు, డా, రామరాజు, డా. వాయని కృష్ణ కుమారి, డా. టి. వి. సుబ్బారావు (సలృతులు తెలుగులో జానవద కఖాగేయా

కఠభాగేయాలు జి లను గూర్చి కృషి నల్పారు. ఇంకా ఎంతోమంది పెద్దలు ఇందులో ఆనక్తిని చూపుతున్నారు. జానవద కథాగేయాలు ఇతిహాసాలకు మూలకందాలు. నహజర్వమే ప్రాణంగా అవతరించిన రనవాపానులు. ఇవి పాంఘిక (వయోజనాన్ని పాధించడంలోకూడా మహత్తర పాతను వహించే శక్రికూడా కలిగి ఉన్నవి. రష్యాలో విష్తవ పాధనకు జానపద కవిత్వ వద్ధతులను వాడ.కున్న విషయాన్ని మనం గమవించవద్భు. వర్వజనాకర్షణళ క్రి, సనంఘనంచాలక శక్తి, విచ్చికానుభూతివాయకళ క్రి కథాగేయాలకు ఉండే మూడు మహత్తర శక్తులు. అందువల్ల కథాగేయాల పేకరణ, అధ్యయనం, వాటివి పాంఘిక (ప్రయోజనానికి తగినట్లుగా ఉపయోగిందుకోడం చాలా అవనరం, వమాణ ఆంథాలు :--- ఇంగ్లీషు వలా వ1ం0ట09820 0 [౯011086 సీ+00108, &౨6 ఓీల్రింంతీ జెర స1:12 పండింది. 00 లెంం4188 వె21144 - ౯2963 ల. 6౩806౬ శ06 59231146 01 [8614608 - 601408 £%. ౮6౯౦౪16. శం 921124 300% = గడం 264ఇ8ారే 1620. 0 ౨211264 క06 - 8౪ల లరగంటి 018. కొంటు!0"6 206 [01101116 - 564. 100416 14. 00501. కం వలల 0౯ 01౬1016 - 864. శ1168 0160ల. ]9టాంరేంయమ్కి 010076 - పలంంటి *. ౧1416 206 తీగ ₹/. ౧1116. ఓ. డా. టి. వి. మబ్బారావు, జానవద పౌహిత్యము-వీరగాథలు. వు. 9,

48 తానపద పాహిత్య స్వరూనం తెలుగు తెలుగు జానవదగేయ సాహిత్యము...డా. వీ. రామరాజు. జానపద సాపాత్యం = వీరగాథలు....డా. టి. వి. మద్బారావు. కన్నడం గ జానపద గీతెగళు__డా, €వరామ కారంఠకు జానవద వ్వరూవ.__డా. హో. మూ. నాయక. జనవద కావ్య కఠథెగళు.._.డా, జీ. ఈం. వరమశవయ్య, జనవద గీతె.___డా. వి, ఏ. కె.

గద్యకథనాలు

క7056 2260769 అనే వదావికి నమానార్థకంగా మనం గద్య శథనాలు అవి తిలుగులో వాడవచ్చు. మానవువి (ప్రాచీన వంవ్కృతి. నరవ దాయాలవ గూర్చి ఆధ్యయనం చెయ్యడానికి చక్కగా ఉపకరించే పాధవాలలో గద్య కథనాలు ముఖ్యమైనవి కథనం అన్నది ఈనాటిది కాదు. కథ చెప్పా అవే ఆ్యకుత, వినాలనే కుతూహలం తరతరాలనుంచి మానవుల్లో గూడు కట్టుకొవి ఉంది. గద్య కథనాలన్నీ జానపవ సాహిత్యంలో చేరుకాయా అన్నది సందేహాన్సదమే, ఎందుకంటే గవ్యకథనాలలో భాగాలైన కొన్ని పురాణాలకు (090019), బతిహ్యాంకు (16096063) ఒక విర్షిష్టరూవం అంటూ ఉండదు. కొౌవి కథలు ఆలా కాదు, వాటికి ఎన్ని రూపాంతరాలున్నా,. ఒక రూవం అంటూ ఉంటుంది. పురాణాలకు, ఐతిహ్యాలకు కొన్ని నమ్మకాలు, వవ్నివేశాలే (వధానం కొని రూనం [వధానం కాదు. అందుచేత గద్యకత వాలలో ముఖ్యకాగాలై న వ్వరాణాలు, ఐతిహ్యాబు, కథలు అనే మూరిట్లో కథ లమ మ్మాకమే జొనపవ పావాత్యంగా, మిగిలిన రెండింటివి జానపద విక్ఞా చంలో ఒక భాగమైన గద్యకథనాలుగా పరిగణించేవా రున్నారు,. అయికే వురాణాలు, ఐకిహ్యాలు అనే రెండిటికీ, పురాణకథలు 10)౫//10100111- 9401169) ఇతిహోసిక కథలు (1660640 3601163) అవే కథారూపాలకు ఉండే భేవాన్ని గమవించడం చాలా కష్టం కావడంచేత సామాన్యంగా గద్య కథనాలను జానపద పావాఠ్యంలో ఒక భాగంగా చేర్చడం జరుగుతున్నది. జొనవద పాపాత్యమనే పేరుతో పిలిచిశా పిలవకున్నా గద్యకథనాలణు వాాగూవమైవ జానవష్‌ విజ్ఞానంలో ఒక భాగమన్నది మాం విజం. జాన నద కవిత్వం గేయరూవంలో ఉంటే, గద్యకథనాలు వదనరూవంలో ఉంటా యవి ఆ పేరే సూచిస్తున్నది. జానవన విజ్ఞానానికి అన్వయించే పామాన్య అక్షణాలతోవాటు గద్యరూవమైవ కథనం కలిగిఉండడం వీటి ముఖ్యలతణ

శి జానవద సాహిత్య ప్వరూనం మవి చెప్పవచ్చు. వ్యాగూవమైన (ప్రచారం, అనేక రూపాలు, జనపియత్వం- గద్యరూవం ఉండే జానపద రూపాలను గద్యకథనాలని పిలవవచ్చు.

గద్యకథనాల స్వరూపాన్ని గురించి చెప్పేటప్పుడు మూలాంశం (040, మాదిరి (0౪/౧౦ అనే రెండు విషయాలను గమవించవలసి. ఉంటుంది, జానపద సాహిత్య అధ్యయనంలో ఈ రెండిటి పాఠ అతి ముఖ్యమైనది, కథలు, కథాగేయాలు మొదలై వ వాటి న్వరూపాన్ని వరి! లించేటన్పుడు, వాటివి వర్గీకరించేటవ్చుడు ఈ మూలాంకాలను, మాదిరులను తస్పవీనరిగా వరికించాల్సి ఉంటుంది. మూలాంకాలు కథావ స్తువుకు నందిం ధించినవవి, మాడిరి కథా విర్మాణపద్ధతికి నంబంధించివదవి స్థూలంగా చెవ్ప వచ్చు. జానపద గిద్యకథనాలు, కథాగేయాలు మొదల్తె నవాటిలో కవిపించే కవిస్టాంశాలను మూలాంళాలు అంటారు. ఇవి మామూలుగా అసామాన్య మైనవ్లై ఉంటాయి. ఈ మూలాంకాలను మూడు విలాగాలు చేయవచ్చు. (విహ్మరాక్షవి, మాంత్రికుడు, పిశాచాలు, దేవతలు మొదలైనవి పాకలు; మంత్రదండం, ఆకాశంలో నివారించడానికి ఉనయోగించే బోవ మొదలై నవి వన్తువులు; మూడవ విభాగం కొన్ని సంఘటనలు. ఈ మూలాంకాల నవా యంతో కథ పెరుగుతుంది. (ప్రపంచ జొనపది సాహిత్యంలో వాడుకలో ఉన్న మూలాంళాలను ఒకచోట చేర్చి “గ4011£ 19605 01 కొం! 1106 2810ల అనే పేరుతో బృహతృ్సంపుటాలను తయారుచేపిన ఖ్యాతి. ఏళ ₹[0థఅ0300కు దక్కింది,

మాదిరి (4/6) అంపే స్వతంత్రమైన, న్వయం వంపూర్ణ మైన కథ. ఒక్క. మూలాంళంగాని, అనేక మూలాంళాలుగాని ఒక మాదిరిలో ఉండవచ్చు. మాదిరి చిన్నదైనా కావచ్చు లేక పెద్దదిగా ఉండవచ్చు. ఒక మాదిరిలో ఓక మూలాంశం ఉండవచ్చు అవి చెప్పవంతమా(క్రాన, అన్ని

గద్య కథనాలు 41 మూలాంకాలు ఒక్కొక్క మాదిరి అవుకాయనుకోవడం పొరపాటు, మూలాంళాల నూచివి తయారుచేవినశ్లే, విద్వాంసులు మాదిరి సూచివి కూడా తయారుచేశారు. జానపద కథల వర్గీకరణకు, కథల విర్మాణ వద్ధితివి తెలును కోడానికి దాలా ఉపయుక్తమైన “106 70063 01 16 ౯౮11 = 16” అనే ఉద్గుంథం శు 4806, 5011 ₹షంకుంం0ష అనే. ఇద్దరు విద్వాంసుల కృషి ఫలితంగా 1028 లో వెలువడింది. 34061₹- 1986ల క్లౌంం- 106402 జానపద కథల ఆధ్యయనంలో మహత్తరమైన పాత్రము వహిస్తున్నవి.

గద్య గథనా లవ్నిటికీ ఆన్వయించే విధంగా లక్షణాలను విర్హే!ంచడం చాలా కష్ట-తో కూడుకున్న పవి. ఇంతకు ముందే చెప్పివట్లు జొనపద పాహిత్యంలో మనం చేక్చృవచ్చా చేర్చకూడదా అని నందేవాంచడావికి ఆప్కారమిచ్చే పురాణం, ఐతిహ్యం, జానపదసఫాహత్యంలో (వదాన భాగ మైన కథ, కథలలో ముఖ్య విభాగాలైన 1120063, 5286 మొదలైన వాటిని వేరువేరుగా. విర్వచించి అక్షణారిమ విర్దేశిందడానికి జావపద విజ్ఞానులు చ్రయత్నించారు. వురాణం :

డేవతలు, రాక్షసులు ఇంకా ఇతర మానవాతీత శ కులు ప్వాతలుగా ఉండే కథన రూపాలు పురాణాలు, (పసంచం పుట్టుకను గురించి, మావవువి అన్మమ గురించి వీటిలో (ప్రపంచించడం జరుగుతుంది, కథవ రూవంలో ఉండే పురాణాలలో కవిపించే మత సంబంధమైన విషయాలు, నమ్మకాలు తక్కువ మోశాదుకు దిగి ఆవి జానపద కథలుగా మారే వీలుండి. కావి జాన. పద కధలకు, పురాణాలకు ఉండే భేదాన్ని షాూక్ష్య్మంగా గుర్తించడం ష్ణ పాధ్యం, మొత్తంమీద మతసంబంధమైన నమ్మకాలతో. కర్మకాండలతో కూడినవి పురాణాలవి చెప్పవచ్చు. విజ్ఞాన (ప్రపంచానికి అందవి ప్రాలీవ

జ జానవద సాహిత్య స్వరూవం కాలాన్ని నై జ్ఞావికంగా విశ్లేషించడానికి (నయత్నించేవే పురాణాలు, పురాణా లిలో దేవుళ్ళు, దయ్యాలు ఉన్నవన్న దానికంటే, “ఇవి జరిగాయి అనే నమ్మకం [వధానమవి మానపిక సాంన్కృళతిక దృశ్నథం (08010 €310228]1 &001020%) తో పురాణాలను పరిశీలించే వారంటారు* భాషా శాఫ్రదృష్టితో, మానవళాస్త్రదృష్టితో వురాణారిను ఆధ్యయనం చేపే ఆధువిక పురాణ విద్వాంచమలలో (వవిద్ధులై న క1లగం6 14212868 ఈ (క్రింది విధంగా వురాణాన్ని నిర్వచించారు “04043 ఈ15013 6౬6 5ర0011౯లీ, వైః6రేంయుమ4910/ 601/8765060)80, 296 502166, 50080010 530 మం ఇమింటే అ౦]6 లం మింయ0ల5 05 2 0౮11416 8162 60 ౪౧6ేలా- ౩3806 ౦ ౦9ల 26 10 ౦0౧౦ ఇ10 లయం ఉగబ00%5. కకం6 ౩210110, 9/39 226 8011310211 శంయ022016 1300066 1214 €॥రై£655 (16 $(0%8 ౧౦౧06౧3 0₹ 86020610 9౪946029." పురాణానికి మూఢవిశ్వాసావికి (58061361108) ఉన్న లేదం గమనించ దగింది. ప్వరాణంలో ఓక విశేషమైన నమ్మక౦ (ప్రధానం. మూఢ విశ్వానంలో వివేకళూన్యమైన నమ్మకం ఆధారంగా కలిగే భయం (ప్రధానంగా ఉంటుంది. వీటికీ నంవంధించి మత నంబంధమైవ నిషేవంకూడా (12000) మామూళలుగా ఉంటుంది. ఆయితే ప్కరాణాలే కర్వాత మూఢ విశ్వాసాలు శావచ్చు. లేక మూఢవిశ్వాసాణ పృరాజాణగా పరిణమించ ఎద్చు. పురాణాలకు, వమ్మకాలకు ఉంపే నంబంధం కూడా పరిశీలించ దగింది. ఒక తరానికి ఒక విషయం మీద ఉండే విశ్వానం. మరొక తరం

1. వివరాలకు [$27౯16 16080 (వ్రావన 106 ౧౮౦౫౧౭౧1 01 1 చూడ వచ్చు... [46 తిగటింలటాడో్‌ 846 వో గిశ్సు/* ౫4 04గాబాం 86. ఓరమంంటీ కలియ 1967, డె. ఉంారంటక్రా, వడ. 9, స4801064, ౯008010 వ ల! శ9?3, ఇ. 12-13,

గద్యకథనాలు న! వాళ్ళకు వ్వరాణం అప్పతుంది. అంపే నేడు కేవలం నమ్మకంగా ఉండేది, శొన్ని తరారి తర్వాశ ఒక ప్వరాజం కావచ్చు నన్నమాట, ఐతిహ్యం (125906) :

కొందరు వ్యక్తులు, నస్టాలు, వన్తువపులకు నందింధించిన కథనాలను. బతిహ్యాలని పిలుస్తారు. ఏనాడో జరిగిందని నమ్మే సన్నివేశాన్ని జానపదులు. బకిహ్యంగా రూపొందిస్తారు. పుళాణావికి, బతిహ్యావికి భేవాన్ని న్పష్టంగా చెప్పడం చాలాసార్లు కీష్ణమవుళుంది. పురాణంలో ముఖ్యమైన ప్యావలు 'బేవతలు, దెయ్యాలు. దావి ఉద్దేశం కొన్ని విషయాలమ వివరించడం. బతిహ్యాలలో కథ ముందెప్పుడో జరిగినట్టుగా చెప్పడం జరుగుతుంది, ఇతిహ్యాలే కొక మరికొన్ని రకాల కథలమ కూడా చేర్చుకొని జర్మన్‌ భాషలో “54236” అనే పవాన్ని వాడుతారు. జరిగినవే అని జావపదులు నమ్మిన నంఘటనలమ గూర్చిన కథ లివి, వీటి మభ్యోద్దేశం నత్య (వతి షాదవం. మారన్‌ లేక కటు కథ: ఇ బట శల్చవాత్మకాలై న కథ లన్నిటివీ కలిపి 2127006020 అనే పేరుతొ పిలుస్తారు. జగ్యన్‌ కబ్దిమైన ప!270002 కు సమా వార్జకమైనది ఇంగ్లీ గులో లేదు. ఈ కథఐలో అద్భుతమైన విషయాలు, అనహజ (సవందాలలో అపంభావ్యమైన ప్యాతలు ఉంటాయి. మంత్ర తంత్రాలు, పరకాయ (వ్రపే కొలు కవిపిస్తాయి. ఇది &క కాలానికిగాని, (వదేశావికీగావి నంబంధించినడి కొడు. రాజరికానికి నందింధించిన పాత్రలు ఉంటాయి. నాయిక మామూదణగా చిన్న కూతుర్తై ఉంటుంది. మూడుకు ఎక్కువ (ప్రాధాన్యం శవివిస్తుంది, ముగ్గురు కూతుళ్ళు ఉండడం, కోరికలు కోరినప్పుడు మూడిటివి కోరడం. వగె రొ కనిపిస్తాయి. మంచివాళ్ళకు ఎన్సుడూ విజయం లభిస్తుంది. రాజులు,

శ్ర$ి జానవదర పాహిత్య స్వరూవం రాజకుమారులు మామూలుగా నుంచివా్ళగా ఉంటారు. ఒకవేళ రాజు చెడ్డ చారైనా, రాజకుమారుడు మంచివారై ఉంటాడు, జానపద కథ (₹01%6210) :

గద్య కథనాలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది జానవద కథం జానపద పావాఠ్యంలో మనం (వ్రక్వేకంగా పరిశీలించవలపిన విభాగం కూడా ఇదే. పురాణ నందింధమైన కథలు, బఠివోపిక కథలు, మార్లైన్‌, *పాగె మొదలైన అనేక కఠథనరూపాలనము జొనవద కథ అనే పేరుతోనే పిలవడం వాడుక. జౌనవద కథలకు అన్వయించే విధంగా గ౫౦1 011 కొన్ని లక్షణాలను

జ!

చిక్తే!ంబాడు, అవి ఈ (కింది విఇంగా ఉన్నాయి.

క్షే ముఖ్యమైన (క్రీయతో (పారంభం కావు. ఉన్నట్టుండి ముగిని పోవు.

£. పునరావృత్రి సామాన్యంగా అన్నిచోట్లా కవివిన్తుంది.. అది శథకు వ్‌ండుదనాన్ని ఇస్తుంది. ఈ పునరావ్య త్రీ ఒక్కొక్కసారి మూడు పార్ల, కొన్ని దేశాలలోని ధార్మిక నంకేతాల కారణంగా నాలుగుసార్లు ఉండవచ్చు.

శ. మామూలుగా ఒక్కసారి ఇద్దరు వ్యక్తుజమ్మాతం ఒక దృశ్యంలో శనిపిస్తారు. ఇంకా ఎక్కువగా ఉన్నాం ఇద్దరుమ్శశం క్రీయాశీలురై ఉంటారు.

ఓ విశిన్నప్యాకల కలయిక కవిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు హాయకుడుం (వతినాయకుడు, శస్తుడు గ! దుష్టుడు,

న న శీ. వివరాలను . కం606 ౪7/7. అ4ల, సెకగా ₹/, ౧126ల 10లా -జేజంగి్హా కొంటా వ 21-23, 2. శత 30166 18 5/1 శసింయ08008 గంటింశ 9. 456.

గద్యశథనాలు 47

5. ఒకేరకమైన ప్యాకలు రెండు ఉంళే, వాళ్లు చిన్నవాళ్లుగా గావి లేక ఆశ ్తబగా గావి చ్చికింపదిడకారు. ఒకవేళ ళ_క్రిగలవాళ్లు అయితే విరోధులయ్యే అవకాశం ఉంది.

6 దుర్చలులుగా ఉండేవారు మంచివాళ్లుగా ఉంటారు. పోదరులలో చిన్నవాళ్లు మామూలుగా జయం పాధిస్తారు.

7. పాాఠచిిత్రణ సరళంగా ఉంటుంది. కథకు వేరుగా నంబంధించి పవి మాతం చిరితమవుకాయి. ప్యాఠలకు, కథకు ఆతీత మైన వేవీ కని పించవు.

8. కథావస్తువు సరళంగా ఉంటుంది. ఏకకాలంలో ఒక్క కథనే వివరించాలి. రెండుగాని, ఆంతకంటె ఎక్కువగావి కథలు ఏకకాలంలో చెన్చవలపివ స్తే అన్పుడు ఆది సాహిత్యకథను పోలుకుంది.

$. మామూణగా అన్నీ చాలా నరళంగా ఉంటాయి. వై విధ్య పూర్ణంగా చేయాలనే ప్రయత్నం కనిపించదు.

పై లక్షణాలనునిట్టి సాధ్యమైనంతవరకు క5థణు సరళంగా ఉంటా యని తేలింది. కథనమే కతంలో (ప్రధానం. ఆయితే ఈ లక్షణాలవల్ల జానపద శథల సమ్మగ న్వరూవం గోచరమపుతుందవి ఇనుకోవడావికి వీలులేదు. మొ త్తం మీద కథంళో మనకు కవిపించే విషయాలమ కొన్ని విభాగాలుగా చేముకొవి పరిశీలించవచ్చు.

కథలలో కనిపించే ప్మాకఠలమ గురించి మొదట చెన్పవలసిఉందిం మానవులేకాక జానవద కథలలో జంతువులు, దేవతలు, దయ్యాలు, (ద్రిహ్మ రాక్షనులు వగైరా ప్యాతలన్నీ కనిపిస్తాయి. నాయకుడు, నాయిక, (వతి నాయకుడు ఉంటారు. మామూలుగా చిన్న కొడుకు కథానాయకుడిగా ఉంటాడు. పెద్దడొడుకు ఇంటి విషయాలను చూచుకొంటూ ఉంటాడు, ఈక్కొక్క-పారి అప్రధాన పాథత్రలే (ప్రాముఖ్యాన్ని కలిగిఉంటాయి. నాయ

ఢీకీ తజావవద పాహితశ్య స్వరూనం కుడికి జంతువుల వనహాయం మామూలుగా లభిస్తూ ఉంటుంది. ప్మాతఠల తర్వాశ సవ్నివేశాలను పరి!లి స్తే ఇవ వ్వర్గమర్త్య పాఠాళాలు మూకిట్లోమా జరుగుతుంటాయి. నాయకులకు ఈ అవ్నిలోకాలతో సంబంధం ఉంటుంది. ఇవికాక కథలలో కొన్ని వన్తుపులకు చాలా (ప్రాముఖ్యం ఉంటుంది. మంత దండాలు, ఉంగరాలు, భూతద్దాలు మొదలైనవాటికి జానపదలు కథలలో (పాధాన్యావ్నిస్తారు. మొత్తంమీద ఎన్నో చ్విళవిచ్చిక మైన విషయాలు కథ అలో ఉంటాయి. చివరికి దన్టుఐకు శిక్ష, శిస్టుంకు రత, విజయము అన్నవి కథలో ముఖ్య ఉగ్దేశాలుగా ఉంటాయి. మామూలుగా కథలు నుఖాంతాలుగా ఉంటాయి. దుఃభాత కథలు బాలా తక్కువ, “అవగా అవగా” ఆంటూనో *"ఒకావొక కొలంలో' ఆనో కథ మొదలై. “కథ కంచికి వెళ్లింది మవం ఇంటీకి వెళ్లాం అనో (తెలుగు కథల్లై తే), “తర్వాత వాళ్లు సుఖంగా ఉన్నారు” అనో ముగుమ్తుంది, పెళ్ళి చినరి పన్నివేశంగా ఉండడం సామాన్యంగా అత లి కవిపిన్తుంది. గద్య కథనాల పుట్టుక : తొనపన విళ్ళానంలో పుట్టుకను గురించిన వివేచన చేపేటప్పుడు విద్వాంసులు ముఖ్యంగా కథలమ దృష్టిలో పెట్టుకోడం గమవించ దగింది, తఠలు అక్యంత (పాచీకకాలంనుంచి ఉన్నాయి. పిరమిడ్లు (ప్రాచీనమైన వైతే కథలు ఇంకా (పావీనమైనవి. పింమిడ్లు కట్టిన 60౧9 దగ్గర 85,000 వంవతృరాల (క్రితమే సృ క్తికథకులు ఉండేవారట, వై ఛిష్టందృష్ట్యామాత్రమే కాకుండా నంఖ్యదృష్ట్యా కూడా కథ9కు జానవద పాపాత్యంలో (నముఠమైన న! మోనా

శే చక 18 ౬0 2ం11౪10 5066 8001601 1680 (016 ఇఇ8య)రే8 2064 10 00 ఇం ఉం06ం0ర621 08 ఈం 6౫౬8 004౯ *ఈ£6౧8 641466 ౧8600౫, (00 కంటి! ౧౯ ఇిల!4 811664 5,000 96853 220 [౩6 013 ౧౯౦4810021 810౧-10), వ్‌ 7000098008, శ నాగం తలి నిండ. 26. 5 600 &06 కీశజంా ౧14|ట0 (1665), 9. 40.

గద్యకఠతనాలు శక్‌ స్టావం ఉంది. గద్య కథవాలలోని పురాణాల పుట్టుకను గురించి విద్వాంసులు (వశ్వేకంగా కృషి చేశారు. అగోళ వస్తువులను గురించిన కల్పనలు. ఇతర భౌతిక వస్తువులను గూర్చిన ఊహలు, (ప్రాచీన కర్మకాండలు మొదలె నవి పురాణాలకు, బలివ్యోలకు మూలకారణాలయ్యాయంటూ విద్వాంనులు' ఎన్నో పిద్ధాంతాలము (ప్రతిపాదించారు. జానపద కథలను, గద్య కథనాల నన్నిటివీ. ఆ మాటకొస్తే జానపదవిజ్ఞానంలోని ఇంకౌ అనేక అంశాలను. వాటి జన్మనంబంధమైన విషయాలను విశ్లేషిందాలం పే మనం జానవద విక్టా నులు (ప్రతిపాదించిన కొన్ని నిద్ధాంతాలను ఆ(కయించవలని ఉంటుంది. ముఖ్యంగా జాొనవద కథలకు ఆన్వయింద దగిన పిద్ధాంకాలలో ఇండో ం యురోపియన్‌ సిద్ధాంళం, పురాణ మూలనద్ధాంతం౦, భారత మూలసిద్ధాంతం, వ్వవ్న మూలపిద్ధాంతం మొదలై నవి చేరుతాయి.

3౭౦౦0 6కి, ఇలు 65౫99 అనే జర్మన్‌సోదరులు తాము (వచురించిన (1812=14, ఇం *01మ009) క106ేం? - ౪౨64 30309036 ల అనే కఠానంపుటాలలో ఇండో యూరోపియన్‌ విద్ధాంతాన్ని (పతి పాడించారు. (పవంచంలోవి కథ లన్నిటికీ ఇండో యురోపియన్‌ కథతే మూలమని ఈ పిద్ధాంతం చెప్పంది. నంస్కృతభాషకు (గీకు భాషకు ఉందే పోలికలను గురించి పరిశోధించిన విద్వాంసులు ఇండో = ఆర్యన్‌, ఇండో యురోపియన్‌ భాషలకు మూలం ఒకటే అవి చెప్పేసరికి, ఆదీ టిమ్‌ పోదరులత ఇండో యురోపియన్‌ పిద్ధాంతాన్ని (వతిపాదించే (పేరణను కళలగజేపింది.

టగీకు సోదరులే మరొక పద్ధాంతం (ప్రచారం కావడానికి కారకు లయ్యారు. ఆది వురాణ మూలపిద్ధాంకం, ఆర్యుల పురాణాలే ముక్కలై కథలకు మూల మయ్యాయవి ఈ పిద్ధాంతం ప్రళిపాదిస్తుంది. (లెగ౦కి6 ఈేం౪2 140/1 21600). బుగ్వేదంలో ఉన్న ప్లే ఇండో యురోసియన్లు

శీ

క్షి జొవసద పొహిత్య వ్వరూనం ఠమ దైవిక జీవనంలో రహప్యార్థాలమ ఉపయోగించే వారట. నూక్స్‌ ముల్లర్‌, కొక్స్‌ మొదర్లై నవారు ఈ సిద్ధాంతాన్ని బలసరివారు. బుగ్వేదంలో మనకు కవ్చించే బొరాజీకదృష్టి కథా సాహిత్యానికి మూలమని పరాజమూరి విద్ధాంతం ప్రధాన అభిప్రాయం, శీవిరేగలా సేమ్య ఈ పిద్ధాంశాన్ని కటు వుగా విమర్శించిన వారిలో (ప్రముఖుడు. పురాణమూరి సిద్ధాంతం శారణంగా విద్వాంనుల దృష్టి భారత వేశం వైపు (వ్రసరించింది.. మాక్స్‌ముల్లర్‌ వేదాలను అధ్యయనం చేస్తే, కలయ[0/ వంచతంశశ్రాన్ని విశ్లేషిందాడు. వంచతంథక్ర కథలను ఆంగ్లంలోకి అమనాదం చేపిన 362/7 (1850) ఆ (గ్రంథానికి ఆరువందల వృటల దీర్చ మైన పీతికమ (వ్రాశాడు. (ప్రపంచంలోని వివిధప్రాంతాలలో కన్పించే కథలలో పెక్కింటికి భారత దేశంలో వి కథలే మూలమని బెన్ఫె వాదం, ఇది భారత మూల పిద్ధాంతంగా కీరు గాంచింది. (ఏకం 6|18 108606/.) వెలు!ల భారత దేశంనుంచి కథలు బొద్ధులమూలంగా, ఆరబ్బుల మూలంగా ఇకర (ప్రదేశాలకు పాకాయవి ఊహించాడు. కంల, ౧౦౭౦౪1. మొద లైన వాళ్ళు శారతకథలే అన్ని కళలకు మూలనువి చెవ్పకున్నా, భారత దేశం కథల కాణాచి అవి, అనేక కథలకు భారతకథలే (పేరణ అని ఒప్పు కున్నాడు. 3056008 3064167 1808లో ఈ సిద్ధాంతాన్ని తీవ్రంగా గర్హిం 12 అమరి గలి! అ ఒం బంంణుిండే ఏ & కీఖు?2(*6 మిమంల బాం అంకుణుంతి 10 211 810406-కీక 16064 2 500 7000006058 గంట/4/0 ఫి. 369. 2 ఇ! రంత దిలూంంఠళ లకి రం శణ౦ 000004 1 59419 16 (16 అకిం॥ 08 పలళజం106 గరల౫ 10 ల కరం మరం, తిపలటంి మజ 118 ల20/ మిలయుత తీ 6 1006186 ఆయం 1880028 06 సికిం5801180 1728100 (8 పీం00ర ఘుగంగ1 0121! 1ట 1010 8142 కెంక09లొలాపి1064 లికి. రంగ/0ం6 శా లంటిటల కరం కందితింరి కశ. వం ఉంట, 0. 54,

గద్యకతనాలు శ ఇాడు.” తంరే?రళా 1208 ఈజిప్తు కళలు భారత కథలకంపే (ప్రాచీన మైన వంటూ, బిన్ఫె వాదాన్ని అండించాడు.

తీలిథి?లా/ 808 కథల మూలాన్ని తెలియజేయడానికి శనే ఒక వాదాన్ని ప్రతిపాదిందాడు. జావపద కథలలో కనిపించే ప్రాచీన భావాలను వరిశిలించినవుడు ఆవి పురాతన కాలంయొక్క అవశేషాలవి చెప్పవచ్చునవి ల! ఆళ్నిపాయవడ్డాడు. జానవద అంశాలు (వ్రపంచంలోని అనేక వ్రదేశా లలో కనిపించడానికి (24011016 ఆ౫౩[ల౫౦౦)) బహుమూల పిద్ధాంతాన్ని (౨012836919) వమాధానంగా చెస్పినవారిలో 1808 ఒకరు. కథలలో చమానాంళాలు కవిపిపస్తాయం పే దానికి కారణం ఆవి నంస్కృతీ వికాసంలో ఉకొనొక దశలో ఉదృవించడమే అవి ఈయన అల్మిపాయం. మానవ కాస్త దృష్టితో కథల మూలాన్ని కనుగొనడానికి [వ్రయత్నించినవారిలో 1.258 (వముఖడు. జానపద కథల మూలాన్ని కనుక్కోడావికి ఉపయోగించే పిద్ధాంకా శిలో మరొకటి న్వవన్నమూల విద్దాంళం. కళలలో మనం చూచే అనేక సంఘటనలకు కలబే కారణనువి ఈ వాదం వారి అభిప్రాయం. వ్వప్నాలను మనస్తత్వ కాఫ్రపరంగా విశ్లేషించినవ్వుడు కథల అర్జవివరణ సాధ్యమవు తందవి కొందరి అభ్మిపాయం, కఎలే*సైై సేడ180061 మొదలై నవాళ్ల ఈ సిద్దాంతాన్ని పతిపొదించారు. కోరికలను అణచి ఉంచితే అవి కలలు రానడావికి కారణమవుశాయని (ఫ్రాయిడ్‌ చెప్పాడు. దాలా కథలలో అజచి ఉంచిన కోరికలకు ఓక రూపం ఉండడాన్ని మనం చూడవచ్చు. అయితే అన్నీ కళల పుట్టుకకు న్వప్నవాదాన్ని అన్వయించడం పాధ్యంకాదు. ధార్మిక నందింధమైన (ప్రాచీన కర్య్మకాండలే జానసద కథలకు మూళలాలవే బలమైన అభ్మిపాయం ఒకటీ ఉంది. దీన్ని £102210800 నలం క కే. క కిడర1ఏం%.

82 జానవద సాహిఠ్య న్వరూవం 1000 అంటారు. కర్మకాండలు (ప్రాచీన మానవువి జీవితంలో ఆత్యంత (ప్రధాన స్థానాన్ని అృకమించేవన్నది విర్వివాదం. కథలను లోశుగా వరిశీలించినప్పుడు ఏదో ఒక కర్మకాండను పునర్నిర్మించవచ్చవి (౭009520609) కొన్నీ కథలను వరిశిలించి కొందరు విద్వాంనులు విరూపించారు రర్మకాండలను గురించిన ఈ పిద్ధాంతం ముఖ్యంగా పురా జారికు అన్వయిస్తుంది కావి అన్ని కథలకు ఆన్వయించదు. చెట్టు ముందా విత్తు ముందా అని మనం చేపే మీమాంన ఈ పద్ధాంతం విషయంలో కూడా ఉంది. “పురాణాలు కర్మకాండలనుంచి పడితే శర్మకాండలు ఎలా పుట్టినట్లు” అని కొందరు (పళ్నిస్తారు.* జానపద కథలకే కాక మిగిలిన జానవద అంళాలమను అధ్యయనం.

చేవేటస్పుడు గమనించదగిన ఇటీవలి వీద్దాంశాలను, విధానాలను మనం గమ వించవలసి ఉంది. చార్మితక = భౌగోళిక విధానం (21305021 - 66౦|1- క010211 ఇం[104ీ) అన్నది అటువంటివాటిలో ముఖ్యమైనది. దీనినే ఫిన్నిష్‌ విధానం అంటారు. 1128 109901 ఫిన్లెండులోవి కథాగేయాలను నంకల వంచేసి “12167211” అనే పేరుతో ఒక కథాచ్మక్రాన్ని (వకటీంచినతర్వాత ఈ దార్నితక భౌగో€క విధానం తలెత్తింది. ఇది జాసవద కథల, కథా గేయాలు మొదలైనవాటి చర్మితను పునర్నిర్మించడావికి ఉపయోగించే విధానం. ఇది ఒక విధానమయినా విద్ధాంతవరమైన అనేక ఆలోచనలకు. ఈ విధానం దోహదం చేపింది. వందలకొద్దీ పాఠాలతో అవేక (వదేశాలలో కనిపించే జొనవద కథలకు మూల కథ ఏదో ఒక (వదేశంలో, ఒక కాలంలో పుట్టి ఇతర (వదేశాలకు వ్యాపించి ఉంటుందవి ఈ వీద్ధాంతం

కే. “12 మి(లీ 004 00౧6 గంలు కమ! ఇలీలంం ల రంజు ల 002! ౧౦06 గంట? మంట తల! ఏ ట౭యంక 101మ10580 (11606. అజం 10 గణ2!, 946 006 3802119 9&+6 146 1 త168 10 387 ౬0061 ంంగ్య0 0 లుం గరుడ1:--త119 0060ఆ, 27౫4 వ్‌జడూ ౧౯ గింట్‌/0గిలి శీళరన్స్‌ ల, తశ

గద్యకతనాణు న! తెలియజేస్తుంది. వవంమూల నిద్దాంతావికి (౨01౫8౬6813) ఇది వ్యతి రేకంం ఈ చార్వికక భౌగోళిక విధానాన్ని ప్రతిపాదించిన వారిలో 331138 ౬00% (1835-1888), 2206 80మ0. (1863-1933, తంట శడ00 (1867-1925) మొదిలైన వారు ముఖ్యులు. ఒక కథనము అధ్యయనం చేయాలం'పే విభిన్నపాకాలను పేకరించి. కాలానుగుణంగా. (కమబద్ధంగా వింగడించి ఆయా కథల విశేషలకణాలకు అనుగుణంగా (వతి కథనూ లోతుగా వరిశీలిందాలి. కథ (ప్రచారం వి స్తీర్ణతమ, సులభంగా గుర్తు పెట్టుకోదగిన కథలోని విశేష గుణాలను, కథనంలో విశిష్టతను గమవించ్చి మూలాంకాలను పరిశీరించి, అవి ఏ [ప్రాంతాలకు నంబంధించినవో గమ వించాల్చి ఉంటుంది. జానవద కథల పుట్టాకమ. వికాపొన్ని అధ్యయనం చేయడంలో చార్మితక-భౌగో€క విధానం చాలా దోహదం చేసిందనడంలో నందేహం లేదు.

జానవద గద్య కథనాల పుట్టుకను, వికాసాన్ని తెలుసుకోడానికి ఉవయోగించే మరికొన్ని పిద్ధాంకాలు, విధానాణు ఉన్నాయి. వీటిలో ఏదీ వ్వయం నంపూర్ణం కాదు. ఇవన్నీ శానవద కథల, మిగిలిన కథనాల వైవిధ్యాన్ని. వైశాల్యాన్ని తెబువుకూ వాటి అధ్యయనంలో అనేక ముథాలము ఎరుకవరుస్తాయి. * జానపద గద్య కథనాల వర్గీకరణ :

ట్రీిటావికా విజ్ఞాన సర్వన్వం, ల1ల41082మ05/ 0౯ ₹01యం౯?6 మొద లైన (గ్రంథాలలో, గద్య కథనాలలో ముఖ్యమైన మూడువిభాగాలను గూర్చిన వివరణ ఉంది, ఆ విభాగాలు 1. పురాణం (1)10) ఓ ఐతిహ్యం (16ల64) 8. కఠ (1210). వురాణాలను, బతిహ్యాలమ (ప్రత్యేక గద్య

1, ఇంకా వివరాలకు, ౧0౫౫ 160౧ 6 £011ం9 మంమడి ఊఉ. రింణంల, 0460002 284 వంటతళు 09, 747.

క్‌ జాననద పాహిత్య న్వరూవం శథనాలుగా వరిగణించామం పే. జానపద సాపాత్యంలో (వధావాంగమైన కథలో అనేక విభాగాలమ మననం గుర్తించవచ్చు. కథలలో ముఖ్యమైన శెండు విభాగాలు మార్షైన్‌. పాగే. (314068, ఏ2ం). 5226 లో మళ్ళీ నల బతిహ్యాలు, వ్యక్తి బతిహ్యాలు, అద్భుత కథలు, వంఘటనా బతిహ్యాలు మొదలైన విభాగాలు ఉన్నాయి. 3427010 లో వళు వశ దులకు పంబింధించిన కథలు. అమానుష కథలు, వినోదకథలు మొదలైన కాల్చవిక కథలు చేరుతాయి. కొందరు గద్య కథనాలలో కట్టుకథ (9210008), అద్భుతకథ (7౭౩1౧ ౪111ల, వకిహ్యాం (1628ల06) నృృష్టి స్థితులకు నంబింధించిన కళలు (2610100168! 11210). వీతికళ (40౦16), పుంజం (141) అవే విభాగాలను చేణరు.* మొత్తంమీద కథలను (00%01ల 18108 (నంకీర్ణ కథలు,

5120016 116 (నరళ కథలు) ఆవి రెండు విభాగాలు చేయవచ్చు నంకీర్ష శధలలో కట్టుకథ లేక 24210100 ముఖ్యమైనది. ౫/౧౮ 966% లోవి 800-748 మాదిరులు ఈ రకం కథలకు ఉదాహరణలు. 4&06- కౌగంణుగంంమి9 00065 0 (16 01-216 లో మానవాతీత శ క్తి నమవరించి ఈ కట్టుకథల వర్గీకరణ జరిగింది. మానవాతీత శతుపులు - ఆఅభిమంత్రితులై న భార్యా _ర్తృలు, బంధువులు = మానవాతీత కార్యాలు = మానవాతీతులై న నహాయకులు * మౌాం్యతిక వమ్తువులు ఇ మానవాతీకళ క్ర. జ్ఞానం అనే శీర్షికలు పై మాచికలో ఉన్నాయి. నంకీర్ణ కథలలో రెండవ రకం ధార్మిక కథలు (1201081043 12163). గం+?ల12 అన్నది కాల్పవిక కథల ఒక రకం (10020010 (210). ఇవి కూడా 31280162 వంటిచే కాని వాటిలో ఉన్నంత అద్భుక గుణం ఉండను, ఇవి పాహసో పేత

క. కలింం ౩. యమికల కనటం 77. మయం. 70౯06407 గాల. ఇ, 9. 21-26.

2. [0/00 ౨24 గంతగ్సిణా 9. 62 కఠి.

గద్యకతనాణు శక

మైనవి, ళోకాత్మకమైనవి, రనవంతమైనవిగా ఉంటాయి. ఎక్కువగా మానవ న్వలావం వర్డి తమవుతుంది.

నరళ కథలలో ముఖ్యమైనవి (పాణి కథలు (421021 8163), వినోద కథలు (0163 206 గ౦ం౦గ016) ఇతర లాక్షజిక కథలు (ంుం14 12160). ఈ విధంగా వివిధ విద్వాంసుల అభిప్రాయాలను. వర్గీకరణలను వరిశీలించినపుడు మొత్తంమీద కథలలో ఈ శ్రీంది విభాగాలను గుర్తించవచ్చు. 1. పురా కథలు ()4)/(101021081 (211౮), 8. ఐతిహోపిక తథలు (1680906460 12163), $. వినోద కథలు (34600 (116), శీ అద్భుక కథలు (₹౯310/ 62163), 8. పాజీ కథలు (గ0108! €1165) క్‌ నమస్యాత్మక కథలు (16616 81051).

పురాకథలు కథావిభాగానికి చెందవవి అనేవా రున్నారు. కాని కేవలం వురాణాలు కౌకుండా కథాంశం ఎక్కువగా ఉందేవాటివి ఈ పేరుతో పిలిస్తే తప్పులేదు. నృష్టి, సిత, లయలను గురించిన ఈ పురాకథలు [ప్రపంచంలో వలుమూలలా కనివస్తాయి. (ప్రకృతిలో మనకు కవిపించే వస్తువులను ధార్మిక రీతిలో వివరించే (ప్రయత్నం ఈ కథలలో కనిపిస్తుంది, ఐతిహాసిక కథలకూ వీటికీ ఉండే భేదాన్ని సూక్ష్మంగా గుర్తించడం కష్టసాధ్యం. ప్వరాకథలలోని: వురాణాంశాలు తక్కువయ్యేకొద్దీ అవి ఐఠిహోవిక కథలుగామా, జనప్రియ అద్భుత కథలుగానూ పరిణమిస్తాయని విద్వాంనుల ఆభిపాయం, మనిషికి ఉండే నమ్మకాలను దృఢవరచడమే ఈ పురాకఠల ముఖ్యోద్దేశం. వృష్టి కర్తకు, ఇతర దేవుళ్లకు, విశ్వనృష్టికి సంబంధించినవి పురాకథలలో ఉంటాయిం మానవనృష్టి. జంతునృష్టి, వృషెదినృష్టి మొదలైనవి ఈ కథలలోవి మరికొన్ని రకాలు,

వతిహాపిక కథలు ఐతిహ్యాలకు కథారూపాలుం వీటిలో జరిగిన వంఘటు వల ఆఅనశేషాలు, ఆభాపాలు ఉంటాయి. ఇవి కొంతవరకు పురాకథలను.

శ్‌క జానవద సౌపొాత్య న్వరూనం పోలినవే. అయితే వీటిలో ధార్మికళింశ తక్కువగా ఉంటుంది. మనుష్యులు (వదాన ప్యాక్రలుగా ఉంటారు. స్థలాలకు, వ్యక్తులకు, (వకృతి వస్తువులకు వంబంధించి ఐతిహ్యాలు మూలంగా చారితక కథలు ఉదృవిస్తుంటాయి. మానవారీఠ క్రులకు నంబంధించిన బతిహాసికాలు, మానవ్వవికి నందబంధించి నవి, జంతు సంబంధాలు, దివ్యవస్తు నంబింధాలు, వంచభూతాలకు నందిం ధించినవి అవి బతిహాపిక కళలను విభజించవచ్చు.

వరళ కథలలో వినోద కథలు ముఖ్యమైనవి. ఇని సంక్షి ప్తంగాను, హాన్య,పధానంగాము ఉంటాయి. మానవాతీత ఆంళాలు ఎక్కువగా ఉండవు, ఆఅప్పుడవ్పుడూ సకువత్యెదులు కనిపిస్తుంటాయి. కొన్ని కఠలు అసభ్యంగా ఉండడం కద్దు, సోమరిపోతులు, మూర్జులు, మోనగాళ్లుు దొంగలు మొద లై నవాళ్లు ప్యాకలుగా ఉంటారు. వాస్తవ జీవిశావికి ఇవి దగ్గరగా ఉంటాయి. అప్పుడప్పుడూ హాస్యానికి తోడు ఈ కథలలో నీతికూడా మిళితమై ఉంటాంది.

కలాపాహిత్యంలో ఆత్యంత (ప్రదారం కలవి అద్భుళ కథలు. రాజ కుమారులు, మంతులు, మంటత్రతంథశ్రాలు వీటన్నిటికంచే ఎక్కువగా పొహన్నవవృ త్తి ఈ కథలను నడిపించేవిగా ఉంటాయి. "ఒకానొక కాలంలో, ఒకానొక (సదేశంలో” జరిగినట్లుగా చెప్పే కథలివి. ఎక్కడయినా హాన్యం కనివించవచ్చుమగావి మొత్తంమీద ఇవి గంఖలీరంగా ఉంటాయి. మానవా తీఠ కక్తులప్నాత _పధానంగా ఉంటుంది. యక్షులు, (గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాక్షసుణు, పశాచాలు నర్వపామాన్యంగా కవిపించే ప్యాతలు, జానపద కథల కల్పనకు (ప్రాజసమానంగా ఉండే మూలాంకాలు ఈ కథలలో మనకు వందలకొద్దీ కనిపిస్తాయి. ఇవి ఒక (స్రదేశంమంచి మరొక (ప్రదేశావికి చాలా వేగంగా వయవిస్తాయి.

గద్యకఠనాలు క

(ప్రాణీ కథలు ఆతి (ప్రాచీవనకాలంనుంచి (ప్రచారంలో ఉన్నాయని ఫెవ్చవచ్చు. ఇది మామూలుగా నంక న్తంగాను, సరళంగాను ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఈ కథలలో జంతుపుణ. సతులుమూ(త్రమే ఉండేవి, మానపు లతోనాటు పకుపత్యాదులుండేవి అనే రెండు రకాలను గుర్తించవచ్చు. ఇవి వంప్కృతిలోవి అన్ని దశలలోను ఉవృవించాయి. ఇవి పాహిఠత్య కథలు పెక్కింటికి _పేరణను కలుగజేశాయి.

ప్రాజి కథలే కొంఠకొలావికి సీతి కథలుగా వరిజమించాయంటారు. చీతి కథలలో కూడా చాలావరకు వళుపత్యాదులే పాత్రలుగా ఉండడమే ఇందుకు కౌరణం. (పాణులే పృాఠలై నా కథలో వీతి ముఖ్యంగా ఉంటుందిం ఇవి కూడా నంక్షవ్తంగా, నాటకీయంగా వీతివాక్యంతో అంతమవుతూ ఉంటాయి,

కిథారూపంలోఉండే పొడుపు కథలను వమస్యాత్మక కథలు అవి ఆంటారు. కఠానరిత్సాగరం, భేతాళ సంచవింశతి, (తిషష్టిశలాకపురుష చరిత మొదలైన (గ్రంథాలలో ఇలాంటి నమస్యాత్మక కథలు కవివిస్తాయి. ఇవి మొదట సాపాత్యకథలుగా ఉండి తర్వాత జానవదకథ లయ్యాయవి కొందరు అభిపాయపడుతున్నారు. వధువు బొడుపుకథను విస్పలేక వరువికి వశం కావడం. అక్రమ (పణయం మొదలై నవి ఈ కథలలో కనిపిస్తాయి. ఇలా జానవద కథలను పర్గీకరిందుకుంటూపోతే ఇంకా అనేక వర్గాలు కని పిస్తాయి. ఇటీవలి కాలంలో జానపద కథలలో కనిపించే మూలాంకాల నహాయంతో, కఠల మాదిరులను దృష్టిలో పెట్టుకొని విళజీంచడం నం దాయంగా ఉంది. ఆయా (ప్రదేశాలలో కవిపించే కథల వైశిష్ట్యాన్ని. మూలాంళాఅను, దృష్టిలో పెట్టుకొని ప్రాదేశిక కఠలను విభజించడం నది బుగా ఉంటుంది. అతి విశాలమైన కథ్యాపవందాన్ని వర్గీకరించడంలో పార్వజవీవాలై న మ్యాకాలను అనునరించడం సాధ్యంకాదు.

ప! ఉానవద పౌపాత్య వ్వరూనం కథల అధ్యయనం, వైళిష్టం:

జొనసద కథలను గురించి జరిగినంత కృషి జావవవ సాసాత్యంలోవి ఇంక ఏ స్రక్రీయను గురించీ జరగలేదవి చెన్సవచ్చు. విద్దాంతవర మైన ఆనేక వివాదాలు ఈ కథాక్షేతంలో తలెత్తాయి. వందొమ్మిదన శకాబ్దం ముంచే కథలను గురించిన అధ్యయనం (ప్రారంభమయింది. (గ్రిమ్‌ పోదరులు. 1817 లో వ్రచురిందిన కథానంకలవం కథావ్నేతంలో అనేక విద్వాంనులకు అన్నక్రి పుష్టేట్లు చేసంది. భారతదేశంలో వుట్టి వ్రసంచావికంతా వ్యాపించిన వంచతం[క కథలు, వారక కథరు అనేక వద్ధాంతాలు తలే_తశ్త్రడావిక కారణ- మమ్యాయి. (గమ్‌ పోదరుణ్క, లాంగ్‌ (40606౪ పేక), లేన్సె, సేలర్‌.. ప్లీల్‌ భాంనన్‌ మొదలై నవారు కళలను గురించిన అనేక నిద్దాంతాలను లేన చీశారు. ఈ విద్ధాంతాలు కథల పుట్టుక, వికాసాలను గురించి మాకఠ్రమేకాక చానవవ విజ్ఞానంలోవి అనేక శాఖలను గురించిన పెక్కు. విషయాలను ఆర్థం చేసుకోడానికి ఉపయోగసరళాయి.

జానపద కథలసు అధ్యయనం చేసేటివ్పుడు ఇతర జానపద జంకా శికు లాగానే పేకరణ, వరీస్కరణ, విశ్లేషణ అనే మూడు దశలు ఆవసరం. కథలను వేకరించేటప్పుడు కొన్ని విషయాలను గమవించవలవి ఉంటుందిం వివేదకులు (12000830) చెప్పింది చెప్పినట్లుగా [వానుకోవడం మవం చేయవలవిన మొదటేసవి. ఒకే వివేదకుడు రెండవపారి ఓకే కథను చెప్పినా దానిలో లేదం కవిపించవచ్చు. కథ పాఠం (16%0 మాత్రమేకాక వందర్భం (00౨16౫0 కూడా ముఖ్యమన్నది మరచిపోగూడడు. కళ చెప్పే శాలం, చెప్పేశాని వయస్సు, కులం. ఆతను ఎక్కడ వినింది వగ్లైరా విష రయూలను లిలవికం చేయాలి.

కథలను వేకరించిన శర్వాత వాటివి చక్కగా పరిష్కరిందాలి. శథలో వదాలు, వాక్యాలకం కే కథావస్తువు, మూలాంళాలు (వధానమైనవిం

గద్యకథహాలణు న! వీటి వహాయంతో మూలపాళాన్ని గుర్రించేందుకు (వయత్నించవచ్చు. వరిష్కరణ తర్వాత రచనాత్మకంగా, సాంస్కృతికంగా కథలను విశ్లే షించడం అవనరం, భాషాళావ్రంలో లాగానే కథలను కూడా వర్ణనాత్మకంగా (జం!0%1006౪ల), తులనాత్మకంగా (౧0%02521176), చార్మికకంగా (1191050620 వరిశీలించవచ్చు. ఒక కథ వ్య క్తంచేసే రచవాత్మకమైన లక్షణాలను ఆధ్యయనంచే స్తే ఆది వర్ణనాత్మక విశ్లేషణ. ఆ కథ మూలం, వికొనం, (వదారం మొదలై నవాటివి గురించి తెలుసుకొని ఆ కఠ చరితను విర్మించడానికి వయత్ని స్తే ఆది దార్మితక విశ్లేషణం అనేక (వదేశాలలో దొరికే వివిధ పాఠాంతరాలను తులనాత్మకంగా పరిశీలించి వరిళోధించడం తులనాత్మక విశ్లేషణ అవుతుంది, ఈ విధంగా కథలమ సేకరించి, వరిష్క రించి, విశ్లేషించినప్పుడు మనకు నకున్త మానవజాతికీ నమానమైన అనేక విషయాలు అనగతమవుతాయి. మానవసంన్కృృతిని అర్యయనం చేయ డంలో జానవద కథలు నహాయం చేస్తాయనడంలో వందేహం లేదు, ([పమాణ ఆగంథాలు ;- ఇంగ్లీషు :

౨1060925 05 కొంపరంల సెట్‌ యం108ై/ 2964 కలై6లనిరే--- కరే, కడా షీంంట.

01101016 2964 ఓం18/అాపి6. 2100406 శ, 0౯05.

46 06 0 6 01్టబగ21అాతం6ట తరుం 294 ఏంట ₹50మ?808.

06 ం0110210--5018 0080301.

వే0ట86%0164 8169-2000 286 ₹/118లట0 ౮:1

1006000 ₹ం100లాసంం80ంట4. 7 ట్‌ ₹/. 01106.

మశ/1%01083-ాప్‌6. ౨1ల౫6 కిశ202062.

శీ జొననద సాహిత్య న్వఢూవం శీ పింటం!6 ఇటుకల 6. క ంగ000 204 80 ౧111౬ 06 వరత 0 కొంగడంటారడి. 4113 పిురేల. వ4ం0006ల 0 ౯04 /0ట400రారటటు శరంరరంంలి. కకీంర0ిం0బ/ 0౯ ఉం కొండ! అ-*ంయల తి?9. కన్నడ 0: జాననద న్వరూన .__ డా, వో, మా, నాయక కర్ణాటక జాననద కథెగన __ రా, గా, ఇాసవర షాషాశ్యదర్శన ___ నం, కా, ఎం. ఎప్‌, ముంకొవుర న నాల.

సామెతలు

పొమెత అనే మాట పామ్యకనుంచి వచ్చింది. సామెతల ముఖ్య గుణాలలో సామ్యతమ చెవ్పడం కూడా ఒకటి. వాంగరీ భాషలో సామెతకు సేరై న ౧81602 062864 (13 బెగెడ్‌), అరబ్బీ భాషలోని 90810081 (మకఠరల్‌్‌కు కూడా దృష్టాంత మనే ఆర్జమే ఉంది. ఆంగ్లంలో పామెఠమ ఫ౯07ల0 అంటారు. వంన్కృృతంలో మభాషితమవీ, మూ క్రీ అవీ, తమి శంలో నళమొకి (పాఠ మాట) అనీ, కన్నడంలో గాదె (గౌశా ళద్ది భవం). లేక నొడ్డుడి (వామడీ) అనీ ఆంటారు. జవ జీవనం ఎంత వి _వృతమైందో, పామెత కూడా అంక వై విధ్యపూర్ణ మైంది. పామెతను విర్వచిందడం వుస్తకం ప్రారంభంలో ఉండకూడదని, చివర ఉండాలని చెవ్చడంలో* పా మెళలోని వై విద్యం తెలుస్తున్నది.

086? 9. ఉ&01?21405 సామెతను ఇలా విర్వచించాడు... “లాంళలాలీ5 26 5054 2864 ఇ జరీ! 0ంగ21 లం౩68:10%9 జిఓ 2136 25 1270 0 ఆలగారేజ౫ 61300౪8156 23 ఇల! 2 19 (10 మం6 180 5000064 046098 0 6640018028 296 య. ఫిగం0ఊఈరే1883.” ఇందులో పామెఠలు వివేకయుత మైన, సొంవ్రదాయక మైన్‌ నంక్షిప్త వ్యక్రీకరణాలనే నూట గమవించ తగ్గది. జాననద విజ్ఞానం లోని అవ్ని ఆంశాలలాగే పామెతలు కూడా పార్శివదాయిక మైనవి. వీటి (వ్రక్యేకత వి నేకపూర్ణ మైనవిగా ఉండడం, నంక్షి వంగా ఉండడం, పై రెండిం టిలో మొదటిది వీటి పుట్టుకను గురించి, రెండవది వీటి న్వరూపాన్ని గురించి చెప్పంది. పలువురి జ్ఞానం ఒక్కని వివేకంగా వెలువడడం

1. రామామజన్‌, ఎ. క. గాదెగజు (ఇన్నడం) పట

2. ౬100206 వేక్‌. నింణం0, గల 254 రొంత్‌గ్సళ క. 119, శ. లార్డ్‌ తాన్‌ రవెల్‌ విర్వచనం, రాగొ చే ఉదాహృరం, నమ్మ గాదెగక (కన్నడం) పుట, 1

8న జానవద పాపాత్య న్వరూనం పామెత పుట్టుకకు వనంబంధించివది, సొమెకలు నం వ్తంగా ఉంటాయి ఇరవై వదాలకం పె ఎక్కువ ఉంపే అవి సామెతలు కావవి కొందరు అన డాన్ని చూస్తే సామెతలకు నంక్షివ్తత అన్నది ముఖ్య గుణం అని కేలుతుందిం మామూలుగా సామెఠలలో ఒక్క వాక్యం మ్మాతం ఉంటుంది. కళాత్మకలగా ఉండే ప్రాచీన ఆభివ్య క్తులలో సామెతలు ముఖ్యమైనవి. ఇవీ “ఆల్పాక్షరాలలో అనల్పార్డ రచన” కలిగి ఉండేవి కావడంచేత వీటీ విలున మరింత ఎక్కున అవి చెన్స్పవర్చు. అవనరమైన వదాలము మితంగా న్యయం చెయ్యడ మన్నది సామెతలలో కనిపిస్తుంది. అయితే సామెతలు ఎప్పుడూ నండీవ్తంగావే ఉంటాయవి గావి బేక నంక్షి నంగా లేకుంటే దావివి సామెత ఆవి సిలననే రాదవి చెన్పకూడదు. నాతి దీర్హమై. గంఖీ రంగా, నూచ్యంగా. అమభవాన్ని అభిన్య క్రీకరించే ట్లయితే ఆలాంటి వాక్యాలను సామెతలని పిలవడంలో తప్పు లేదు. పామెళలో ఒకే వాక్యం ఉండవచ్చు. లేక నమతూకం కలిగిన రెండు వాక్యాలు గాని, ఒకే వాక్యంలో రెండు భాగాలు గావి ఉండవచ్చు. ఇలా విడగొట్టబడి ఉండడాన్ని ౧26౩2 అంటారు. గగ 4౧0౧౧౧౯ 4 64 646గూ 746 200/07 26% విల్లీతీ వెలంగాటిం టోలుతట (పాతి నంతవం, చివరికి అక్షరాల నంఖ్యలో కూడా బోలిక కనిపి న్తుంది. అంపే రెండు భాగాల అకరాణ నమానంగా ఉంటాయన్నమాట. ఒకవేళ రెండు సమాన భాగాలు లేకున్నా సామెతలలో ప్రాపామ (ప్రానలతో గూడిన లయ కనిపిస్తుంది. సామెకల్ని విడదీవి చూ ప్లే ద్వివద పాదాలూ, తేటగీతి పాదాలూ. ఆటవెలది పాదాలూ కవివిస్తాయి. ఇది ఒక్క తెలగుకే నంవిందించినది కాదు. ఇంగ్లీవమలో గావి, కన్నడంలోగావి, తమి

1. ఇలాంటి అభిప్రాయం ఉందని చప్పిషవాడు రాగా, పూర్వా క్ర వ.11.

పామెనలు న! ళంలోగావి మరే భాషలోనైనా ఈ ఛండోవద్ధక కనిపిన్తుంది, (ప్రతి పొమెతా అనుభవం రంగరించిన కనికా రవగుశిక అవి చెవ్పవచ్చు. అంటే కవిశా గుణాలు చాలావరకు పామెతలలో ఉన్నాయన్న మాటే లయ అనేది ('ప్రాలీవ కవికాగుణాలలో ఒకటి. (ప్రాక్తన మానవుని భాష సామాన్యంగా లియవిద్ధంగానే ఉండేదని మానవకాప్రం, భాషాళాస్త్రం చెప్తాయి: ఆందునల్లి (ప్రాచీన మావవ వంన్కృృతివి (ప్రతిబింబించే పామెతలలోము లయ ఉంటుం దవి చెవ్పవచ్చు. ఈ లయ సామెఠకలను చిక్కగా గుర్తు పెట్టుకోడానిక ఉపయోగిస్తుంది.

మాూవవువి వివేకాన్ని (వతివింవించేవిగా ఉండడం సామెతల మరో లక్షణంగా చెప్పుకోవచ్చు. (ప్రాచీవమానవుడు తన తరతరాల అనుభవసా రాన్ని పామెఠ రూవంలో వ్యక్తం చేశాడు. అయితే తమ జీవితంలో నంపాదిందుకొన్న అనుభవాన్ని ఎవర్రై నా అభివ్యక్తం చేపిన వెంటనే ఆది పామెత అనిపించుకోదు. అది అ తణంలో ఓక వలుకు (323హేిై) మ్మాఠమే. ఆ వలుకు జనులలో (పచారం బొంది తసనవ్టైన ఒక సంపదా యాన్ని ఏర్పరచుకొన్న తర్వాతనే అది సామళ అవుకుంది. దీన్ని నాణ్యా అతో పోల్చవచ్చు ఎవరైనా ఒక వాణ్యం మ్యద్రించగావే ఆది చలామణీ లోఓ. రాదు. (వభుక్వం ఆమోదం బొంది ముద్రించనలన్‌న నాణ్యం, (ప్రజల వాడుకలో ఉండి. (ప్రాచుర్యం పొందితేనే దావికి విలువ ఏర్పడేది. ఆలాగే వంవదాయం, (ప్రాచుర్యం లేవి పలుకులు సలుకులుగానే ఉండి పోతాయి; పామెకలు కావు. అందువల్ల ఒక వ్యక్తి వివేకవంఠంగా చెప్పిన మాట

కే లం కైం0ళాలారం 386 81! 00106 ఉంళండి ఇం 0009001) కఠకి00యక8 అ పంటగా టి 081283 మిలలా 91080౧ ౦0148౧06౦౬ కరడ 08140064 విమ) ౨8, 2్ర/యుల, ఇ9క0లిషవిలలి &ంరే 2110622002, 0001960699, 50601001, తివిరి 00281008] 1విాతోలరి ఇంండి ఈర మర 2009021! 00మ50ఎయంలి,” కెంథటా 0. శరి౯జ పయన వింటం 254 వ4//04, తట కె0ంలక[6ి 3క, 00౧00, అట్టు, 119

44 జానవద సాహిత్య వ్వరూనం నలుగురి నోళ్ళలో నావి (ప్రాచుర్యాన్ని నంపాదించి. పామెతగా రూపొందు. తుంది. వివేకవంఠమైన అంళాన్ని కలిగి ఉండడం, నంప్రదాయం. (ప్రాచు ర్యం కలిగి ఉండడం సామెతకు ఉండే కొన్ని లక్షణాలని ఇందువల్లి శేరింది.

వదునై నవిగా లేక తీక్షంగా ఉండడం పామెఠకు మరో లక్షణం. చెప్పే విషయాన్ని సామెతణ మాూటిగా చెప్తాయి. చన్నగా ఉంటే అవి పామెళలు కావు. మానవువి దీర్డా మళవం ఆదారంగా రూపుదాల్చిన నంక్షివ్త వాక్యాలు కావడంచేత సామెతలకు ఈ తీకత లభ్యమైందవి అనవచ్చు. చెస్పేవిషయాన్ని ఆలంకారికంగా. గూఢార్థద్యోతకంగా చెప్పడం పా మెతకు మరో లక్షణంగా. చెప్పుకోవచ్చు. చెప్పవలసిన దాన్ని వ్యంగ్యంగా చెప్తాయే గాని వాచ్యంగా చెప్పవు పామెకలు. సామెతలలోవి భాష నంకేకాత్మకంగా ఉంటుంది. రూవకాలు, ఉపమానాలు, దృష్టాంతాలు సామెతలలో తరచుగా కనిపిస్తుంటాయి. అయితే సామెతలలో న్వభావో క్తులు కూడా లేకపోలేదు.

పై లక్షణాలు మాతం ఉంపే అవి పామెక లవుకా యని గాని, పామెతలకు మరే లక్షణాలూ ఉండవవి గాని చెప్పడావికీ వీలులేదు. పామెత లలో కవిపించే వై విధ్యం అసాధారణ మైనది, విహంముఖవ్య క్రిత్వం ఉండే జానవద విజ్ఞానాంశాలలో సామెత ముఖ్యమైనది. మొత్తంమీద నంకివ్ల మైన, వి వేకయుత మైన, తీక్టమైన, పాంవదాయక మైన, (ప్రాచుర్యం కల్గిన, ఆఅనుభనం వృనాదిగా ఉండే ఆభివ్య క్రీ సామెత అవి విర్వచించవచ్చు. పుట్టుక =వికొసం:

పామెతలు పుట్టడావీకి విజమైన కారణాలేమిటి, సామెతలు ఎలాటీ వమౌజంలో, ఏ కాలంలో. ఏ విధంగా ఉద్భవించాయి మొదలై న ,పళ్నలకు నమారధానం చెవడం అంత మలభమేమీ కాదు. ఆదిమ మానవుడు తన

పామెశల శక్‌ మఖదుఃభాలిము అభివ్య క్రీకరిందడావికి అమభవాలమ ఎదుటివారికి తెలియ. జెన్సడావికి గీకాలను, కథలన మ పామెతలమ ఉవయోగించుకున్నాడు. మొలీక మైన (ప్రతిభాశ క్తి, కల్చనావ క్తి ఉండిన ఆతి ప్రాచీన మానవుడే పామెత లను నృష్టించాడనడంలో వందేహం లేదు. ఆయితే అవి ఎంత (ప్రాలీన మైనవి అని ఖచ్చితంగా చెవ్పడం మ్యూఠం పాద్యం కాదు. పామెకలి పెట్టుకవు గురించి ఆలోచించేటస్వుడు కూడా నునం మిగిలిన కానవద విజ్ఞాన విరాగాలప అన్వయించే పీద్దాంకాలనే అన్వయించ వచ్చు. గీతాలు, కథాగేయాలు మొదల్సైన వాటిని గురించి వివేచించేటప్పుడు అలాంటి కొన్ని పిద్దాంతాలను పేర్కొనడం౦ జరిగింది. ఏ విషయం పుట్టుకను గురించి ఆయినా ఆలోవిందేటన్సుడు అన్వయించదగిన నిద్దాంతాలను మూడు విభాగాలుడేస్‌. పరిశీలించవచ్చు. మనస్తత్వషకంగా పుట్టుకమగూర్చి వివే చించడం మొడటిది. బార్నికకంగా ఎంత (ప్రానీవమైన విషయమో సరికి లించడం రెండవది. భోగోళకంగా ఆ విషయం ఎక్కడ ఆపకరించిం వికానం. చెందిందో వరిశీలించడం మూడనది. నువోవిశ్లేషణ సిద్దాంతం (ంష/ంేం 20217313), వ్వష్నపిద్ధాతం మొదలైనవి పొమెతణ మొడ: లైవవి ఏ మాననిక స్టీతిటో ఉద్భవిస్తాయి, వాటిలో కవిషంచే వివేక రావా త్యావికి (1721100210) కారణ మేమిట్‌ మొదలైన విషయాలను పరిశీ లిస్తాయి. ఒక సామెత ఎక్రాలంలో వుట్టిండి ఆవి వరికోధించి విర్ణయింద చాని$ (వయత్ని స్తే ఆది చొార్మికకమైన ఆధ్యయనం ఆపుతుంది. ఉదాహరణకు “మిళ్యారాయ మెబ్చి లెక్వీీనమరి థత్త (బుక్కరాయడు మెచ్చి సిల్లికూనను ఇచ్చాడు ఆనే కన్నడ పామెత ఉంది. ఇది విజయనగర కాలంనాటి బుక్కరాయనికీ వందింధించిన సామెత అవి ఊవాంచవచ్చు ఆలాగే “శృన్చరాయ టొవ చువానువెగె టీని (కృష్ణరాయ భూపుడు ఇంటింటికి దీనం అనే కన్నడ షామెర కూడా రాయల కాలంనాటిదో. తర్వాతి కాలందో అయి ఉండనచ్చు. భౌగో+4కంగా సామెకలమ పరిశీలించడానికి భారి కక-లొగోశిక క్‌

! జానవద సాపాత్య స్వరూవం విధానం ఉపయోగిస్తుంది. ఫిన్నిష్‌ వద్దతి అని 'పేరు గాంచిన ఈ విధానం (ప్రకారం కఠ, సామెత మొదలైన జానపద సాహిక్య (స్మక్రియల వివిధ పాఠాలను పేకరించి వాటీ మూల పాఠాన్ని కనుగొనే (ప్రయత్నం జరుగు తుంది. ఈ విధానం ఏకమూల పిద్ధాంతాన్ని బలపరుస్తుంది. ఆంళే దీని (వ్రకొారం ఒక పొమెత కొని, కథకొవి ఏదై నా ఒక (వదేశంలో పుట్టి మిగిలిన చోట్లకు వ్యాపిస్తుంది. జానపద విషయాల దిహపదే* అ వ్తిత్వాన్ని మరోవిథంగా వివరించేది జహంమూల సిద్ధాంతం. దీని ప్రకారం పామెకలు మొదల్తై నవి వేరువేరు వ్రదేశాలలో న్వతర్యతంగా అవతరిస్తా యి. వేరు వేరు (వదేశాలలోవి సామెతలలో ఏవై వా పోలికలు కలిపంచాయి అంటే అది మానవ మనోధర్మంలోవి సామ్యతే కాని ఒక దావి మంచి మరొకటి పుట్టడం వల్లి కౌదు. ఈ విధంగా వివిధసిద్ధాంతాలు సామెతల పుట్టుక, వికాసాలను వివరించడావికి ప్రయత్నిస్తాయి.

పామెతలు కొన్ని కథలలో మంచి, లేక కథల ఆధారంగా పుడ్డా యని చెన్సృవచ్చు. కథాభాగాన్ని గావి. ప్పూర్ధి కథమ గాని సూచించే సామె ఈలు కొన్నీ ఉంటాము. ప్కరాణేతి హోసాలు కొన్ని సామెతల పృట్టుకకు కారణ మయ్యాయి. బైలీఐ, రామాయణ మహాభారతాలు, సంచతంతం మొదలై వని బాలా సామెతలను రూపొందించడావికి తోడ్పడ్డాయి ఉదాం రామాయవింలో విడకల వోట; టింబే ఖారతం బినాలి, తింఖే గాలెలే తినాలి; మజ్జీనిందో కౌలవకెప్టి పాల్డింందో రావణకెటి (మన్నువళ్లి కౌరపవుడు చెడ్డాడు, ఆడదావివల్ల రావణుడు చెడ్డాడు.._కన్నడం). కొన్ని సామెతలు ఏదో ఒక కథను ఘాచిస్తాయి, కోళి కన్టాయం నంబినోటుః తొంగో ఊవం చేన్‌ వోట్లు, అందని (దాక్షవన్ల శ్రల్ల న మొదల్లైన వాటి వెనుక కొన్ని కథలు ఉన్నాయి.

కొన్ని సామెతలు స్టలప్కరాణాలను, దేశ చరితలకు నంబంధించిన విషయాలను మాచించేవిగా ఉంటాయి. (పొన్సలాల్ల ఆశలే స్తే తాత వాడా

పామెళఠతలు 87 చదలడ ఆని ఒక ఆంగ్గసామెళ ఉంది. నెపోలియన్‌ రష్యామీడ దండె శ్రి చచ్చినవ్వుడు వేలమంది (పెంచి వై నికులు అన్నం వీళ్లు లేక కాకులనుకూడా చంపి తిన్నారని పతీతి ఈ విషయాన్ని నూచించేదే పై సామెక ౭ ౧27/౮ 274 48 అనే సామెత ఒకానొక కాలంలో నేపల్ప్‌ వ్యాపా రావికి, కళలకు 'కేంద్రస్థానంగా. ఉండిన విషయాన్ని తెలుపుతుంది. శీ// 7024 7624 /0 072౬ అన్న సామెత రోమనులు రహదారులను వేయడంలో నిపుణులన్న విషయాన్ని షూచి స్తుంది. “తదవతి శరం" అన్నది అక్కడి తురకుల తొందరపాటుకు పామెత రూవం., వాంవెగె వోగత చత్హీంత తన్న కొంపెడే నాన (కన్నడం) (హంపీకీ పోవడంకంటె తన కొంపే నయం) అన్నది విజయనగర రాజ్యవతనాన్ని తెలుపుతుం దంటారు. ఇలా ఎన్నో చార్మికక విషయాలు, నల వై4ష్వ్యాలు పామెకలు పుట్టిడానికి కారణ నువృకాయి.

(వతిదినం జీవితంలో మనం కన్నవీ, విన్నవీ అముభవించినవీ సామె ఈల రూవంలో వెలువడుతాయి. ఎన్నో పామెతలు నరళమైన ఉనమల రూవంలోమ, అనుభవసార మైన వాక్యాలుగాను, హోవ్య పూరితంగా ఉండే చెణుకులుగాను వెలునడుతుంటాయి. రాచూయశిమంతా ఎం లాముజీతీ నీత లేవవుతుందని ఆజీగివట్లు అన్నది ఏ రామాయణ కాలవేవం నందర్భంలో వెలు వడిందో । రోల్లో తల వెళ్టి రోకటో దౌల్బివ్‌ ఉడీనినళ్లు అన్నది ఏ దంపుడు పాటలు వింటూ అన్న అనుభవ వాక్యమో:। చిళ్ళ మరవవ తారం పెచ్చు అన్నది అనుభవం కొక మరేమవుతుందిః ఏ మూర్ధవితో వేగలేని వాడో ఎప్పుడో అన్నదే. *ఠాను వలోన వందోలోతీ మూడో తొళ్ల” అన్న సామెతగా వెలువడి ఉండవచ్చు. నీ; కొద్దీ తామరల అన్నది కేవలం (పకృతి పరిశీలనకు ఉదాహరణ మ్యాతమే కాక ఎంతో అనుభవంతో చెన్పన మాట, ఈ విధంగా పామెతలు మన జీననానుభవం ఆధారంగా ఆఅవతరిస్తాయి,

43 తొనవద పొౌపిఠ్య న్వరూవం

జానపద సాపిత్యంలోవి ఇళతర అంశాలలాగే సామెతలు కూడా పామూపాక వికాసాన్ని పొందేవే అయినా వాటి నృష్టి మాతం మొదట 'వైయక్రికంగానే జరుగుతుందని చెప్పవచ్చు, తరతరాలుగా మానవుడు వంపాడించి ఉంచుకున్న అమభనం ఎవరో ఒకరి వోటిలో వి వేకనంఠ మైన మాటగా వెలనడుతుంది. దాన్ని జనం (గహించి (ప్రాచుర్యాన్ని కలిగించిన నాడు ఆ మాట సామెత అవుతుంది. “వలువురి జ్ఞానం, ఒక్కని వివేకం" అన్నమాట పామెకల పుట్టుకను గురించి కూడా తెలుపుతున్నది, జ్డానం ఆనేది వైయక్రికంగా మాత్రమే లభించేవి కాదు. నలుగురితో మాట్లాడి, నలుగురి పున్తకాలు చదివి. నమాజంలో ఒకడిగా ఎంతో వేర్చుకుంటేనే జ్ఞానం లభిస్తుంది. వివేకం ఒక్కవికి సందింధించింది. ఇలా సమాజంలో తను నముపార్థించుకున్న జ్ఞానావికి తన వివేకం తోడు కాగా సామెతలు ఉద్భవిస్తాయి.

ఇంఠకు ముందే చెప్పినట్లు పామెకల వికాసాన్ని గురించి రెండు ఆభిపొయా లున్నాయి. సామెతలు ఒక [వడేశంలో పుట్టి మిగిలిన (వదేశా లకు వ్యాపిస్తాయి అన్నది ఒక అఫ్మిపాయం. వేరువేరు (ప్రదేశాలలో స్వతం (తంగా అవతరిస్తా యన్నది మరొక ఆల్మిపాయం. డా. దాంపియన్‌ ఈ విధంగా ఆంటాడు. *సామెతలను గురించిన ఖ్గ్‌నం (వవంచ మంతటా ఒక్క-'పే. భిన్నఠ్వం కన్పించేది సామెతల అభివ్య క్రిలో మా,తమే. మనుమ్యలంతా ఒకే పిండినుంచి చేయదడినవాశ్ళే. మూలభూతంగా ప్రాచ్యు లనీ పాళ్చాత్యులనీ భేవంగాని, తెలుప వలుపన్న ఖేదం గాని లేదు. మానవులంతా ఒక్కటే. మానవుడి మూలభూత (ప్రవృత్తలైన (సేమ, ఆకరి, భయం మొదలైనవి నంస్కారహీనలు, నంస్కారులని లేక అందరికీ నమాన గుణాలుగానే ఉంటాయి. మానవుల ఈ మూలభూత (ప్రవృత్తులను తరతరాల వాగరిగత లేవీ మార్చలేవు”

పామెతలు $$ ఆత్యంక [పాచీనమైన సామెతలు ఏ దేళంలో ఉద్భవించాయి అన్న విషయం కూడా విద్వాంనులను ఆకర్షించింది. బావిలోవియా, ఈజీస్ట్ర, ఇండియా దేశాల అతి ప్రాచీన (గంథాలలో కూడా సామెతలు కనిపిస్తాయి. ఏసు నువార్తలలో సామెకలను వాడుకున్నాడు. ముస్లిముల ఖురానులో పామెతణ, పామెకలను పోలిన వాక్యాలు దాలా ఉన్నాయి. వేదాలలో, ఉవవిషత్తులలో సుభాషితాలు, నుడికాాలణు కోకొల్లలుగా కనిపిస్తాయి. (ప్రాచీన కాలావికి చెందిన భారతీయ ముషులు. అరిస్టాటిల్‌, ప్లాటోలాంటి శాత్వికులు ఎన్నో పామెతల్ని వాడారు. వాళ్ళు చెప్పిన కొన్ని వాక్యాలు పామెకలు కావడం కూడా నంభవించింది. ఇలా ఓక్కొక్క. దేశంలో దార్శనికుల నుభాషకాలు సామెతలు కావచ్చు. పామాన్య జనుల అమభన వాక్యాలూ పామెతలు కావచ్చు. ఆచా శాణు, ఆదర్శాలు, (ప్రకృతి పరిశీలన, న్వభాన వరళోధన, దార్మితకస్టలాలుం (ప్రాచీవ పురాణాలు, నిత్య జీవతంలో చూచి మనం అమభవించే వతి విషయమూ పామెఠం పుట్టుకకు కారణం కొవద్చు. వరీకరణ : గ్‌ పామెతలంత వై విధ్యం ఉన్న విషయాంను వర్గీకరించడం చాలా కష్టమైన పవి. సామెఠల వర్గీకరణకు ఎందరో విద్వాంసులు ఎన్నో మార్గా శిను మూచింవారు కావి అందులో ఏదీ నమ్మగం కాదు. పసామెకలను విళ ఉంచడంలో ముఖ్యంగా రెండు మార్గాలను అమసరిస్తారు. అకారాదిగా విభజించడం ఒక మార్గం, దీన్ని రెండు విధాలుగా చేయవచ్చు. పామెకల మొదటి మాటను తీమకొని అకారాదిగా అమర్చడం లేక సామెతలో ముఖ్య మైనవవాన్ని తీసుకొవి అకారాదిగా కూర్చడం, రెండవ పద్ధతి సామెఠలలో వస్తువును ఆధారంగా చేసుకొని వర్గీకరించడం. ఈ రెండవ విధానమే మొదటి దానికం పి ఉత్తమమైందవి చెన్పవచ్చు. లేకుంటే ఏవైనా ఒక

?0 జానవద సాపాశ్య వ్వరూవం

విషయానికి సంబంధించిన పామెఠత కావాలంటే పు _న్తకమంతా వెతకనలవి వస్తుంది. మొదట వస్తువును బిట్టి వర్షీకరించి తర్వాత ఒక్కొక్క వస్తువుకు వంబింధించిన పామెళల్ని (అవి వంఖ్యలో ఈక్కువగా ఉంటాయి కాబట్ట) ఆకారాదిగా కూర్చవచ్చు.

రాల షెంంటటి. నాూచించిన వర్లీ కరణవిధానం గమనించ దగింది.* దళశమాంత పద్దతిని ఉపయోగించే ఈ వర్గీ కరణంలో మొదటి సంఖ్య (ప్రధాన విషయాన్ని మాచిస్తుంది. రెండవ నంఖ్య ఆ విషయంలోని ఉనవిభాగాలను కెలియజేన్తుంది, మూడవ నంఖ్య ఈ ఉపవిభాగంలో ఆ పామెళ స్టావాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఇంకా'ఏదైనా విశేషం చెవృవలసిన స్టే దాన్ని చివరి వంఖ్య ద్వారా సూచించవచ్చు. ఉదాహరణకు వయన్నుకు నందిం ధించిన వాటికి 7 అనే వంఖ్య ఇచ్చామంటే అందులో ముదునలులను గూర్చిన వాటిని 4 అంకెతో సూచించ దలచుకుంటే అస్పు డలాంటి సామె తలు 74 అనే ఆంకెల (కిందికి వస్తాయి. మళ్ళీ వీటిలోని విభాగాలమ ₹414-1 లేక 1-4*-18=8 ఇలా విభజిస్తూ పోవచ్చు. ఇందువల్ల సామె ఈలలో కనిపించే వై విధ్యాలతో కూడిన విషయాలను దాలావరకు ఈ వర్షీక రణలో ఇమడ్చడావికి వీలవుతుంది, పార్వజనీనంగా పామెతల్ని వర్గీకరించడం మ్యాతం సాధ్యం కావి

పవి. ఎందుకంటే ప్రతి సామెత కూడా ఏదో వివరంగా విశష్టమైనదై. ఉంటుంది, మొత్తంమీద (ప్రపంచంలోని వివిధ్మనదేశాలలో కవిపించే సామె ఈల కొన్ని రకాలను విద్వాంసులు తమతమ వర్ల్గీకరణాలలో ఉదహరించారు. జానపద విజ్ఞానాన్ని వైక్షావికంగా వింగడించడానికీ వయత్నించిన విద్వాంసు రైన £. 5. కెంళ్రఃం జానపద విజ్ఞానకోశంలో పామెతల్ని ఆరు విభాగాలు ఉగ, 5౯, 120.

పామెతలు య! చేశాడు,* అవి 1. ౨౯౦౪762014! స్‌ 6(20%07 (ఉపయోగాన్ని గురించి చెప్పేది. శీ వం 090008 $౪6609 01628) 2 0౪0121 తీగి0- న (నూటిగా. పాధారణీకరణం చేసి చేప్పివది. 506108 19 0011ల౧౮92). 3. 314508 ౧౦౧౦12౯6 (జనులను గూర్చి, స్టలలను గూర్చి చెప్పినది. 16 1263 2106 (2163 10 216 & 289 ) 4, ₹7011అ1500 (ఉదాహృత వాక్యం తమాషాగా ఆంతమయితే. “2+60- మడ 10 8113 866” 928164 6 [1690ల ఇ0ం9 16 1155864 13 6ంఇజ). 5. ౯0౪60141 ౧214256 ఇది పామెకలాంటిది,. ౧౦ 90162 అం 10౦0ల 6. ౯0761014! ౧0%0218098 (48 ₹స1106 &5 కమ0%ఇ; 136 జు 5010060)

బాగ్స్‌ పేర్కొవివ పై సామెతలతోవాటు మరికొన్ని రకాలను "పేర్కొంటూ శ?0మల గ౭105 (వాపిన వ్యావనం గమనార్హ్మ మైంది. పామె తలలో కొన్ని ఏదో ఒక నత్యాన్ని చెప్పేవిగా ఉండవచ్చు. /0గ6గ హో [46 667 ౧౦/౦. ఒక మ్మూశాన్నిగావి, ఆనుళవాన్నిగాని చెప్పేవి కొన్నిం మౌనం అంగీకార నూచతొం వ/6706 ప్రిగాలూ 004౮౭41. కొన్ని కథలను మాచించేవిగా, పొఠకాలపు నం్యవదాయాదను మసూచించేవిగా ఉంటాయి వం27 క740౧౮ ఈనపు కథకు నంబంధించింది.. 0౧౫ అరల గెంండూ గం రీబాగ మద్యం ఆమ్మే అంగడి ముందు ఒక తీగను (వేరాడ దీపేవారు. ఈ నంపదాయాన్ని తెలుపుతుం దీ సామెఠ. కొన్ని పామెళలకు అనుకరణలుగా మర8ికొన్ని సామెళలు పుట్టుకొప్తాయి. 226 ౧౮౧౯౬౯ 06 4/౧4, ౧౯ /27/467 “707 604 అన్న పామెకనుంచి 7/46 7౭27౯7 తింగాం /46 0590 ౧6/గాగ/27 అన్నది పుట్టిం దంటారు. ౪01406 56), ౯, 1147.

2. 1016.. ౧౧. 902-905.

78 జవవద సాహిఠ్య న్వరూవం

పోలికలను చెప్పే సామెతలను ఒకవర్గంగా విభజించవచ్చు. క10218 క డూ ర్రాం0డీ 6 (66౮. వైద్యానికి నందింధించిన పామెకలు కొన్ని ఉన్నాయి. శల్లి చేనిన వేలు తల్ల చేయడం. 44 ఉగ ౮ 44 గంంరూ తోంం0గ 6467 అలాంటివే. ఇవి ఆనుభవం ఆదారంగా రూస్త దాల్ఫినవిం ఆనభన గృహనవై ద్యాలు, ఆమళనై క నేద్యాలు ఇప, లాటిన్‌ సామెక అయిన తలి డా /46 అన్నదే హోమియోవతి. వై ద్యావికి (పేరణ నిచ్చింది. వాళావరణానికి నంబంధీంచిన సామెళలు కొన్ని ఉన్నాయి. ఆర్ష గమ శై శి 27 (ఆక్ముద్ర వాన చేతినిండా వంట) అనే కన్నడం సామెఠ, గగ ంగ్‌ంజంగా రీగగబ్రి గిటళగంణంగా ఆవే పామెకా ఇలాంటివి, కొన్ని వ్యాయళాస్తాానికి సంబంధించిన సామెఠకలు కూడా ఉన్నాయి. 7072౧642 అల [|6 /07 అఉంాలూ 20 గంగా మొదలై నవి ఓక విధమణయుతే కొన్ని జనసామా మ్యులకు వంబంధించిన వ్యాయాన్ని తెలుపుతాయి, 07౧” 4/04 త గాంగ గుణ్‌ంగి న్‌ ట్‌ డంళగి చచ్చిన వొమును ఎందుట చంత్తతాతుః మొద లైనవి ఇలాంటివి.

వశ 2 82261 లేశ, కరాజ! చేవవ విభాగం భాషాళాస్త వరమైనది. 1 ఓ. పూర్తి వాక్యాలు, 2. విద్యావంతుల నం్యగహ వాక్య రూపాలైన సామె తల, 5. అమ్మప్రానలు, 4. అనంపూర్ణ వాక్యాలు; [కీయాత్మకాలు., శ, (్రీయారపాతాలు, క. ఉపమలు, 7. ఉదాహృత వాక్యాలు. క, ఆధువిక వరపో ప్త.

పౌమెశలలో ముఖ్యంగా రెండు రకా లున్నాయి. జన్మపియమైన పామెకలు, (గంళస్థమైన పొమెఠతణు. కొందరు నాగరీకుల సామెత లవే మూడో విభాగాన్ని కూడా చేరుస్తారు. వాగరీకుల సామెకలు జానపదుల పామెకల ఆధారంగా పుట్టివనే, జానపదుల పామెకలు నహజంగా జన్మిం

క. రండంంో లింగంతడాాూ ల గొంటిదింి. కిలాగంటిల్తా. అకిల్‌ టళాలగికీ (ల96-ళ0206 విడ) ౧. 907.

షపామెతలు 78 చినవి. మిగిలినవి చాలావరకు కల్పితమైనవి. (ప్రాన, లయ, ఛందన్ను వగైరా (నయక్నపూర్వకంగా చేర్చి కవులు, విద్యావంతులు అటువంటి పామెళల్ని రూపొందిస్తారు. జొనవదుల సామెఠలది (గ్రామ్యభాష, వాగరీకుల పామెకలది, (గంథస్థ సామెతలది వ్యావహారిక భాష లేక (గ్రాంధిక భాష జానపదుల మడికారపు సౌంప్ప వీటిలో అంతగా శవిపించదు. ఒక్కొక్క పారి విద్యావంతుల పామెకలు, (గంఠస్థాలైన పామెకలు కూడా (పజలలో (ప్రామర్యాన్ని నంపాదించి జానపదుల సామెకలుగా పరిణమించవచ్చు. వేనున వద్యాలలో మూడవపాదా లనేకం సామెకలు? చలామణీ అవుతుండడం దీవికి ప్రత్యక్ష విదర్శనం.

మొత్తంమీవ పామెతల్ని గేయాలు మొదలైన వాటివి విభజించిన శ్లే వన్తుపును, భావాలను, రచనను ఆరారంగా చేసుకొని వర్గీకరించవచ్చు. వస్తు వుమబట్టి విభజిఎచేల్ల యితే వివిధరకాల సామెకల్ని ఉదహరించవచ్చు. కొన్ని పౌరాణికాలు, మరికొన్ని చారితకాలు ఉన్నాయి. కొన్ని సామెకలు స్టలపురా జాయ. అంపే ఆయా న్టలాల వై +ష్ట్యాన్ని తెలుపుతాయి. వస్తువును బి్దీ చేపే వర్షీకంణాలలో నే పళృతిలోవి వస్తువులను గురించిన పామెకలు, వాతా వరణాన్ని గురించిన సామెకల్ని చేర్చవచ్చు, జంతువులకు, పక్షులకు, నిర్జీవ వస్తువులకు సంబంధించిన సామెతలనుజూడా వీబిలోవే చేర్చవచ్చు. ఇవన్నీ వస్తువుకు నందింధించినవి. మరొక పెద్ద విభాగం మోవపువి ఆనుగవానికి, న్వలావావికి వంబంధించినవి. ఇంకొక విభాగం వేదాంకపం మైనవి. వల హాలు, చమక్కారాలు, విజ్జానావికి నంబంధించిన వాటివి (వత్యేక విభాగంగా వరిగణీంచవచ్చు. కథలకు తోకగా పుట్టుకువచ్చే సామెకలము మరొక విలా ంగా పరిగణించవచ్చు, శృంగారం, హోవ్యం మొదలైన వాటికి సంబంధిం చివ పామెకలు (సక్యేకంగా పరిగణించ దగ్గవి. ఇవికాక ఆలంకారిక మైన పామెకల వన్నిటికీ కలపి ఉనమలు, రూసకాలు వగ్హైరా ఉండేవి, శబ్దాలంకా

ఇ ఉనవద సాహిత్య స్వరూవం రాలుండేవికలిపి మరొక విభాగంగా పరిగణించవచ్చు. ఇలా ఆయా (ప్రదేశాలలో కన్పించే విశేషాలను గురించి వర్గీకరణ చేయవలసి ఉంది. అధ్యయనం. మైోష్ట్యం: సామెకణ జనులమీద మంచి (ప్రభావాన్ని చూవగలవని చాలా (ప్రాచీవకాలం నుంచే మేధావులు తెలునుకున్నారు, ఆందువల్లి నే వేదకాలవు బుషులమాటల్లో కూడా సామెఠలు చోటు చేసుకున్నాయి. ప్తాటో, అరిస్టాటిల్‌. ఏను[క్రీస్తునంటి వాళ్ళు తమ ఉపన్యాసాలలో, ధార్మిక (వనంగాలలో సామె తల్ని వాడుకున్నారు. (ప్రొలీన శిష్ణ్ట్రగంథాలలో వాటి రచయికలు అనాడు వాడుకలో ఉండిన సామెతల్ని సందర్భానికి తగినట్లుగా ఉపయోగించు కున్నారు సామెతలతో నే కావ్యాలల్లే పంసదాయాచికి మార్గదర్శకమయింది 3ంష9 షణాంంఠే 1548 లో రచించిన “శ ౨1110206 01 ౯0*ల౯65. పాళ్చాత్య దేశాలలో సామెతలను గురించి (వశంపార్హ మైన ఆధ్యయనం జరిగింది. లక్షలాది సామెళల్ని పాళ్చాత్యులు సేకరించారు. ఇలాంటి సంకో లన (గంథాలలో బాంపియన్‌ (స్రచురించిన “20111 9౯076౯05 అన్న పున్తకం ఛాలా (వళవ్తమైంది. వపంచంలోవి వేలకొలది సామెతల్ని సేకరించి, ఇంగ్లీ మకు అనువాదం చేపి విలువైన పీలికతో చాంపియన్‌ ఈ ఆంఠాన్ని (వచురించాడు. పామెతలను అధ్యయనం చేవేటప్పుడు కూడా మిగిలిన జానపద విజ్ఞాన విభాగాల లాగే సేకరణ, పరిష్కరణ, విశ్లేషణ జరపవలసిన ఆవళ ఏ కఠ ఉంది. ఆత్యంత శాస్త్రీయంగా జరుగవలసిన ఇలాంటి ఆధ్యయనంకోనం పాశ్చాత్య దేశాలలో కొన్ని సంస్థలే ఉన్నాయి. ఆలాంటి వాటలో 0౪760121 521099 60ఖణు186 ఒకటి. శఠుం1028 012160 5ం0160 కి అనుబంధంగా 1944 లో ఏర్పడిన ఈ నంస్థ సామెతల అధ్య యనావికి మహత్తర కృషి నల్బ్పుతున్నది. పామెకలలో ఎలాంటి వాటివి

పామెఠలు [6

"సేకరించాలి, ఎక్కడనుంచి సేకరించాలి, ఎలా పేకరించాలి మొదలైన విషయాలను గురించిన కొన్ని సూచనలను ఈ నంస్థ (వ్రచురించింది,ే వాగూవంగా కొని, (వ్రాత సతుల రూవంగా కొవి ఉన్న పామెకతలను యధా తధంగా ఏమీ మార్పు చేయకుండా లిఖితం చేయాలి. ఏమీ మెరుగులు దిద్ద కూడదు. పాఠాంఠరం ఉంటే గుర్తిందాలి. ఎక్కడ, ఎప్పుడు, ఎవరివల్ల వివింది, లేక ఏ (గంథం నుంచి పేకరించిండి వాయాలి. ఇలా వేకరించిన సామెతలను విశ్లేషించి ఆధ్యయనం చేపిన నాడు నంన్కృతిని గురించిన ఎన్నో విశేషాలు మనకు ఆవగత మవుకాయి.

పామెతల అధ్యయనంవల్ల _ప్రాక్తన మానవువి న్వభావం, జీవనం, ఆలోచనా విధానం మొదలై నవి మనం. తెలునుకో గలుగుతాం. ఇంకొ న్యాయశాస్త్రాల వెలుగు [క్రిందికి రావి నమాజాలలో అనుళవజ్ఞుడైన పెద్ద చెప్పిన ఒక్క సామెత (గ్రామంలోవి పమవ్యల్ని విడగొన్లే సందర్భాలు ' నేటికి కూడా కవిపిస్తాయి. ఆకారంలో చిన్నది కావచ్చు. కావి సామెకలో ఉండే అర్హ గాంభీర్యం గొప్పది కాదిట్టి ఆది చూపే వరిణామమూ విలువైనదే, కాని సామెతలను గురించి మనం తీనుకొవే శ్రద్ధ చాలా తక్కువ. వాక్సం (వదాయంలోని సామెతలు నరేసరి. (వాత (వతులలో ఉండే సామెతలమీద కూడా మనకు ళద్ధలేదు. గ విటిషు మ్యూజియం, అండన్‌ లై బరీ మొద లైన చోట్ల సామెతలను అన్వేషిస్తూ వెళ్ళినప్పుడు, నాకు సేనాఠరంకే దాకు అవసరమే ((వ్రాక (సతులను చూడడావికి ఎక్కువగా కవ్చించిందొ అవి డా. చాంపియన్‌ “20121 97076709” పీశికలో చెప్పిన మాటలు అన్ని పామెతల నంప్పటాలకు అన్వయించకముందే. జానవదుల నోళ్ళలో ఇంకొ విళిచి ఉండే సామెఠలు మరుగున సడకముంచే మనం వాటివి వేకరింది వాటివల్ల పొందగలిగిన లాభాన్ని పొందడం ఎంత శ్వరగా జరిగితే అంళ మేలు.

కే. 406. వ. 907.

గః శానవడ సాహిత్య వ్వరూనం 'వమాజ సగంథాలు :--- కల౭ంైంకి

1. వజిం64866 51066 01 ₹.1006, వీశుళుం10ళు 96 సటలురేలా ప
2. పిం1)30070 4886 ౯011100-- పత 210294 34.0050.
3. 20111 ₹107603 -- 56, ఏ. ౮. ౮%200122. శ. పడ001000611 0£ 26118109 బుతే కరం *701 ౫ 84 తే. శతకల[0పక. తెలుగు ర్క తెలుగు సామెతణు._._ఆం. (వ పాహిక్య అకారెమీ, ఓ తెబగు సామెతలు (ఆంగ్లామవాదంతో) ఎం. డన్లు, కౌర్‌. ?. వపిడి వలుకులు...... నేదునూరి గంగాధకరి, క, వ్యవసాయ సొమెళలు..... నేదునూరి గంగాధరం. కన్నడం: -.-
4. కన్నడ గాదెగళకు.....నం. హెచ్‌. ఎప్‌. అచ్చన్న. శల వమ్మ గాదెగళు....రాగొం
5. గాదెగళు.--ఎ. కె. రామానుజన్‌. శఓ కన్నడ గారెగళ నమీషె....సం. తవస్వీ కుసూర్‌- అలాలా నాక పిక్తప్తైనాల నలా.

పొడుపు కథలు

జానపడ్‌ విజ్ఞానంలో (వక్కేకమైన శాఖగా పరిగణించదగిన వైనం ఉండే వాటిలో పొడుపు కథల్ని కూడా చేర్చాలి ఉంది. పొడుపుకఠలు జాన పద విజ్ఞానంలో వి ఇతరళాఖలు చాలా వాటికం టె ఎక్కువ వై విధ్యం కలని, వీటివి జానవద పాహాత్యంలో ఒక భాగంగా మనం పేర్కొాంటున్నా, ఇతర పాహాఠ్య (ప్యక్రియలలా కేవలం వ్యాగూవమైనవి అవి పొడుపుకథర్ని గురించి చెప్పడావికి వీలులేదు. ఎందుకంపే పొడుపు కథల్ని బొమ్మలుగా వేవి దూపించవచ్చు. భంగిమఐబగా (పదర్శించవచ్చు. అంతే కాకుండా జానపద గేయాలలో పొడుపు కథలున్నాయి. కథాగేయాల రూపంలో పొడుపు కథ లున్నాయి. (1164416 32)1369), కొన్ని పొడుపు కథలు గద్య కథల రూపంలో ఉంటాయి (116416 12163). పామెతల రూపంలో ఉంటే వొడుపు కథలు కూడా ఉండవచ్చు.* అందువల్ల పొడుపు కథల్ని ఏ జానవద గేయాలలోనో ఒక భాగంగా వివేవించడం కంత (ప్రత్మేకవిభాగంగా గు ర్ధిచి ఆధ్యయనం చేయనలవీన అవనరం యెంతో ఉంది

పొడుపు కథవల్ల వినోదం, విజ్ఞానం రెండూ లభిస్తాయి. జావనదు లకు ఈ విధంగా ఉపయోగించే విశష్ట్రవ్మకియలణు కావడంచేత (ప్రపంచంలోని అన్ని జాతులవారూ ఈ పొడుపు కథల్ని తమ విత్య జీవికంలో ఒక భాగంగా చేనుకన్నారు. ఆదిమ మానవువి చిత్తవృ తివి, బుద్దివికొనం పొందుతున్న దశలో అళవి తహళహమ, అభివ్యక్రీ శ_క్రివి (పతీవింబి స్తున్నాయి పొడుపు కథలు.

జీవిక మే ఆకరంగా, జీవితంలో నమన్యల్ని విడగొట్టడావికి మనిషి చేపే[ వయక్నమే _పేరజగా, ఎదుటివాడి మిద్ధీ కుళలకకు ఒక పరీక్షగా దీన్ని చిన్న విల్లలు ఒక్కొక్కసారి పొడుపు కళగా ఉవయోగించుకోడం కూడా కద్దు,

ఇసి జానవద సాహిఠ్య స్వరూపం

ఆవతరించినవే పొడుపుకథలు, సామాన్య మానవునిలో ఉండే చాతుర్యం, హోసక్టపియత్వం, నమన్యల్ని పరిష్కరించాలనే కోరిక ఇవన్నీ పొడుప్త కథలను కళాత్మకంగా తీర్చి డిద్దడావికి తోడ్పడతాయి. 000౯ 0. 40[2- జమం, త118 ౪9౨665 పొడుపు కఠను ఇలా విర్వచించారు “ల్లా? గేరే! 60 226 రఎలంటంలం 6 226 కొజమురంర ౪19 6 ౧౪౦56 06 0090091288 0౯ (6691928 6 *ఇ16 ౦5 ం36 *₹%0 640 106 800% లం 209%] ఇంగ్లీసులోని “71640616 పొడుపుకథకు వమానార్డ్‌క మైంది. (516016 కు మూలమైన 1264188 అనే పాఠ ఇంగ్లీము పదానికి నలహా ఇవ్వడమనే అర్దం ఉంది) నంన్కృృతంలో వేదకాలం మందీ (ప్రహేశికలవే "సీరుతో పొడుపుకథలు పదారంలో ఉన్నాయి.

““పైడుచుటి, విష్టుటలో ఆనందముమ వెల్లి విరియించునవి పొడుపు కథలు” అన్నారు నేదునూరి గంగాధరంగారు,. పొడుపు కథలలో వస్తువు గూఢంగా ఉంటుంది, ఆది వినేవాళ్ళకు కుతూహలాన్ని రేకెల్తిస్తుందిం పొడుప్పకథ అన్నపేరు ఇలాంటి సమస్యాత్మక కథలకు (56616 540169) "పేరుగా ఉండీ తర్వాత అవ్ని సమన్యలకూ సేరు ఆయిందేమో అనిపిస్తుంది. ఎందుకం పే పొడుపుకత అనే అరం వచ్చే "ఒగటిన కథ కన్నడంలో కథా రూపంలో ఉండే నమన్యలకు పేర ఉంది, ఒగటు లేక ఒడప్ప 116616 అనే అర్థాన్నిన్తుంది. తెలుగులో కూడా పొడుష అంపేనే చాలేమో, కాని 16616 అనే అర్థంలో పొడుపుకథ అన్నటే _పదారంలో ఉంది.

పొడుపు కథల్ని విర్వచించడానికి జానపద విజ్ఞానులు చాలామంది వయత్నించారు. అయికే పొడుపు కథలలో ఉండే వై విధ్యా న్నంతటినీ ఒకే విర్వచనంలో ఇమడ్చడం కష్టమైన సవి. గంగ! .2౫10౯ పొడుపు వ 130.

శ. బొనవద గేయ వాబ్బయ వ్యాసావళి

పొడుపుకథళలు 7కి కథల్లో ముఖ్యంగా రెండు వివరణాత్మక గుణాలున్నా యంటాడు. వాటిలో ఉకటి రూఢము మరొకటి వ్యతిరేకను (086 ౧౦౩1176 226 2900261 18 ౨622076). రూఢంగా ఉండేది ఆలంకారికంగా ఉంటుంది. [౦6 క₹2310? విర్వదనం _వకారం “'& 1646416 00051363 0% 1౪0 తేయం010- 100139 0 28 06)601 026 పీ20!8(176 8864 096 1146421 296 00%00365 116 0681683 ఇ00 లురేలం01 10 18లగగ౧ 22 09%6064 రేయం1066ే 19 0088101982 ఇత8 అయికే ఈ విధంగా ఒకటి రూఢంగా మరొకటి వ్యతిరేకంగా ఉండే గుణం అన్ని పొడుప్త కథల్లోనూ కనిపించదు. పొడుపు కథలోని రహన్యగుణాన్ని తెలుపుతూ. దానిలోని 'వైై విధ్యాన్ని కొంతవరకు (పదర్శించే విర్వచనం ఈ [క్రిందిది __ “త ౬16616 22 6౧61 1276 20 20021086 96%56 ౪100 96౧768 28 2 61520136 10 61621086, 0[1[03)/ 0619 ౧ం నులు ౦£ 2 ౦368608, (16 +అయిం 0 ౪0102 60 206 61౯600 1964108168 ఓం ౨8096 0 ఇగ శేం 206 61601 10610866 110 98౧116 0 6 20096౯ 00011066 గంభీరంగా ఉండడం పొడుపుకథల (వధాన లక్షణాలలో ఒకటిగా పేర్కొనవచ్చు. ఇవి బుద్ధి _పధానమైనవి. ఊహాతీతంగా కన్పిన్తూ, గూఢంగా ఉండే వస్తువు తెలియగానే ఎదుటివావికి దిగ్భంను కలిగేట్లు చేయడం పొడుప కథల గంలీకకలో ఒక భాగం, మంచి పొడుపకథను చెప్పడం (వళ్నించేవాడి వంతు. (ప్రతిభావంతంగా దానిని విస్పడం విన్నవాడి వంతు. గంఖీరతకు సంబంధించిందే ఆర్థగోపనమవే లక్షణం. మిద్ధికి మంచి వ్యాయామం ఇస్తుంది పొడుపు కథ, ఈ ఆర్ధగోవనం అన్నడి (ప్రయత్న పూర్వక వృష్టికి సందింధించింది. ఇదే జానపదగేయం మొదలె న అపయ న్‌! ౧101619 సమ ౫. 7. 9206411120640948 0౫ నిండటా ౨ ఉటోం/0॥ ఉగిణ 2౧ ఉగం0౮న క్కి 1కే వై 06 ౨6౯ 000౮11౯ పంరాేంంక6618, 9, 112

కం ఉచవదడ పాహిత్య న్వరూవం త్నంగా వెలుపడే అంశాలకు పొడువు కథకు ఉండే ఖేదం, (యత్న పూర్వ శంగా మరొక వ్యక్తి బుద్ధి శక్తివి పరీక్ష ంచేందుకై పొడుప్పు కథలు కల్పింన చిడశాయి. రూవకమై ఉండడం పొడుప్తకథ (ధాన లక్షణాలలో ఒకటి. కేవలం వాగాడందిర మై ఉండకుండా ఫొడుపుకథ ఎదో ఓక వస్తువుకుగాని, న్య క్షికి గాప్‌ వంకేకంగా ఉంటుంది, ఈ గుణొన్నిబట్టి పొడుపు కథను వ్యాజో క్రీ అవి గావి, గూఢో క్తి అవి గాని అవవచ్చు. (పాలీన నంన్కృతాలంకా రికులు న్యాళో కిక, వ్యకో క్రికి గూద్తోక్తికి ఇచ్చిన ఉవాహరణలణు వేరు వేరు రకాల పొడుపు కథలే. చిన్నపిల్లలు మాట్లాడుకునే “కీ భాష కూడా ఈ కోవకు చెందిందే, (వతి ఆక్షరం ముందు *క' చేర్చి మాట్లాడితే “క భాష అంటారు. ఈ ఆలంకారిక గుణం పొడుపుకథలు చమక్కా.ర జనకా లుగా ఉండేట్లు చేస్తుంది. వదగూడత, భావగూఢక, వస్తుగూరత, ఆన్వయ గూఢక మొదలైనవి పొడువు కథలలో కనిపిస్తాయి. భానాది గూఢత గలది (వహేశిక (లొడుపు కథకు నంవ్క్బృతం పేరు) అనే ఆర్థం వచ్చే. విర్వశ నాలు పంస్కృృతంలో కనిపిస్తాయి! జేన్చ్‌, ఎ. కెల్నా ఆర్థవృష్టళ లేవి రూపకం లేక రూపక సముదాయం పొడుపుకథ అనడంి గూడా ఆలంకారిక మైన పొడుప్తకథ గుణాన్ని తెబిప్పుతున్నది, రూవకాపికీ పొడుపుకథకూ ఉండే వంవింధాన్ని గుర్తించిన వారిలో మొట్టమొదటి వాడు అరిస్టాటిల్‌. పొడుప్పు యగక్ర బాహ్యాభ్యంతరా వర్గొ కథ్యతే పా వహేంకా.”” “క్రీడా గోష్టీ వినోదేవు తడ్‌జ్టైరా కీర్ణ మంగశ్రణే వరవ్యామోవానే బాసి పోవయోగాః వహేశకాః

ఈ రెంటిని ఉదహరించినవారు. భ్రాన్యం విజయపారథి, వహేళికలు, (వ్రథమభాగము, వృ. ఈ

2 280౦066611 01 తెలంగ 206 కె04, 9. 765.

పొడుపవకతయలణ టి! కఠను రూపకాల మాలగా పేర్కొన్నాకు అరిస్టాటిల్‌. పొడుపు కథల్లో ముఖ్యంగా రెండు లాగా లుంటాయనవి చెన్సవచ్చు. జకటి ఉపమానం, మరొకటి ఉవమేయం, ఉపమానం వాఠ్యంగామ ఉపమేయం సూచ్యంగాము ఉంటుంది. ఉపనూనారం నహాయంతో ఉవమేయాన్ని తెలుసుకోవాలి. ఉవ మానాలవు శానవదులు విత్య జీవితంలో మనకు వంిచికాలై న వస్తువుల మంచే తీసుకుంటారు.

పొడుపు కథలు హోన్యగుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. కొన్ని ఆ శీలంగా

కూడా ఉంటాయి, వినోదం వీటి ముల్యోర్దేశం కొదిట్టి కొన్నిటికి ఆశ్రీల గుణం ఆలవడింది, కాని సామాన్యంగా వవాలు అశ్లీలంగా ఉన్నా అర్థం గంభీరంగా ఉంటుంది. హాస్యావికి తోడు ఒక్కొక్కసారి ఎత్తి పొడుపు కూడా కనిపిస్తుంది. మవిషలో సహజంగా ఉండే నవ్వే, నవ్వించే గుణం, హోన్యప్రవృ శ్రి పొడుపుకథణ రూపొంవడానికి కొవ్ని కారణాలు కౌదిట్టి ఈక గుణాలు వాటీలో కనిపిస్తాయి. “1646165 2౯6 9700201) (26 014656 676226 బయం 0౯84600472 ఆ న్నమాట గమవించ దగిందిం వోన్యమూ, గాంభీర్యమూ రెండూ విచ్చితంగా నంగమించిన గూడో కులు. పొడుపు కథలు.

(ప్రకృతితో నంబంధాన్ని కలిగి ఉండడం పొడుపు కథల మరొక లకజం. పొడుపు కథలలో (వకృకికి నంవింధించిన అనేక వస్తువులు ష్టానం నంపాదించుకున్నాయి. (ప్రానీనకాలంనాటీ మానపుడు తన జీవితంలో (వకృతికి ఇచ్చిన (ప్రాముఖ్యాన్ని ఈ గుణం తెలుప్పకుంది, జానవద విజ్ఞానం లోని అనేక అంకాల కున్నట్లు పొడుపు కథలకు సార్వజణవీనక మరొక లక్షణం, (వపంచంలో ఒక మూల కవ్చించే పొడుపు కథల్లాంటివి మరొక మూల కన్చించవచ్చు. (నవంచంలోని వివిధ్వవకేశాలలో దొరికే పొడుపు

[గ కిరిదాణంధకండ2 3020000, +01 ౫ 0 క్‌

1 చొనవద పొపాత్య న్వరూనం శథలను పేకరించి. వరిశీలి స్తే మమష్య నందింధమైన కొన్ని పార్వతిక గుణాలు కనిపిస్తాయి. పై వికరణవల్ల పొడుషకథ న్వరూవం కొంతవర క్రై వా టోధ వడు తుంది. దాతుర్యంతో కూడిన, కళాత్మకమైన, లయాక్మకమైన నండివ గూఢో_క్రి పొడుపుకథ, ఇది బుద్ధికి కనర త్తు కలిగిస్తుంది. ప్రా కవ మాన వువి బౌద్ధిక నృష్టి ఫొడుపు కథ. ఉత్ప త్తి వికాసం: పొడుపు కథలలో ముఖ్యంగా కవిపించేది ఆలోచన, ఇవి మిద్ది ఛక్రితో జానపదులు ('పయత్నపూర్వకంగా కల్పించినవి. పొడుపు కథలు ఎంఠ (ప్రాచీవమైవవి, మానవనంన్కృృతి చరితలో వీటిని ఏ దశకు చెంది వవిగా చెవ్పవచ్చు. ఇత్యాదులు విద్వాంసుల దృష్టి నాకర్షించాయి. ఈ విష యాలను గురించి జరిగిన పరిశోధనల లోతుల్లోకి వెళ్లకుండా స్థూలంగా చూచినప్పుడు గేయాలు, కథాగేయాలు మొదలైనవి మొదటి ఘట్టంలోను, గద్య కథభవాలు రెండవదశలోను. పొడుపు కథలు మూడవఘట్టంలోమ వెలు వడినాయని చెన్సవచ్చు. “తీ 1850 రేంంిజయలలు 0౯0121 ₹0011006 18 06 $0-0811664 ౦౧౦14౯ 6416] అన్న 12006 మాటల్లో నఠ్యం ఉందవిపిస్తుంది. వాాగూన కళలు దాలావాటికంపే పొడుపు కథలు (ప్రాలీవ మైనవనే అర్థం వక్చేట్లుగా (0.5౯. 0/6 చెప్పిన మాటలమి అంగీక రించడం కష్టం. ఆయన అభిపాయం (వకారం పొడువు కథలలో కవివించే ఆలంకారిక గుణం (ప్రాథమిక మనన్తత్వావికి విదర్శనం, అయితే పొడువు శథలలో మిగిలివవాటికం పె ఎక్కువగా కన్పించే (క్రమబద్ధత అవి గీఠాలు మొడలై న వాటికాలం తర్వాళ ఉద్భవించాయవి ఆలోచించడావికి ఆప్కారం శే. ఉిలంంరంం కరంంలు 714 వౌంరం అవండి, ౩. 201. 2 ఏ1061/4 04 02, 10/5, 5. 938.

పొడువుకథతల జ! కలిగి న్తున్నది. అంతమా(కంచేక పొడుపు కథలు ఇటీవలి కాలావికి చెందిన వవి అర్జంకాదు. మానన మనోవికాసం బాల్యావస్థలో ఉన్నవ్పుడే పొడుపు కథలు అవతరించాయి. “411 ౧౦0౧163 18 6 11 342865 0 ౧41086 ఇ616 10766 0 గర616”* అన్నమాట నఠక్యమననచ్చు.

సాహిత్యపరమైన పొడుపుకథలు కూడా చాలాకాలంమంచే కని పిన్తున్నాయి. అయికే అవి జాననదుల పొడుపు కథలకం కే గంభీర మైనవి. ఎక్కువగా. ధార్మిక వాతావరణం కలవి. భారతదేశంలో వేదకాలంనుంచి ఇవి _వచారంలో ఉన్నాయి. వేవాలలో, పురాణాలలో, బొద్ధకై నాది ధర్మ (గ్రంథాలలో పొడుపు కథలు అనంభ్యాకంగా కనిపిస్తామి, వేదాలలో అత్యంత ప్రానీనమైన లుగ్వేదంలోని మొదటి మండలంలోనే పొడుపు శథ లున్నాయి. “'ద్వా సుపర్జా సయుజా నవాయా నమానం వృక్షం పరిష న్వజాతే తయో రన్యః పిస్పలం ప్వాద్వ త్వ న శ్నన్నన్యోఒ€ చాకశీతి” అన్న ముగ్వేదంలోవి వహేలిక నుప్రపిద్ధమెవది. చెట్టుమీద రెండు నకుణున్నాయి. ఒకటి పండును తింటున్నది. మరొకటి తినడంలేదు, ఇక్కడ జీవాత్మ సరమాత్మలమ ధ్వవిరూపకంగా. చెప్పాడు వేదబుషి. జీవిత రహ: స్యాన్ని విగూఢంగా చెప్పే అభిలాష ఇందులో వ్య క్రమపుతున్నది. ఇలాంటి (వ్రహేలికలు ఇంకా ఉసవిషత్తులు. పాణివి అష్టాధ్యాయి, భారతం మొద లైన వాటిల్లో కవివిస్తాయి. యజ్ఞయాగాదులలో, పెళ్లిళ్లలో పొడుపు కథ లను అనాదికాలంనుంచి వాడేవారు,

భారత చేశంలోవి పొడుపు కథల వికాసాన్ని గురించి చెప్పేటప్పుడు వేదాల తర్వాత మహాభారకాన్ని పేర్కొనవలని ఉంది. (ప్రకృతికి, నీతికి నందంధించిన పొడుపు కథలు ఈ ఇతిహానంలో ఉన్నాయి. యక్షప్రశ్నలు (వళ్ళో త్తరరూవంలో ఉండే లొడుప్పు కథలు బాలా వెలువడడానికి (పరణ

1. కంండం010612 ౦ 2010100 206 81012. 9. 76&

ఈ ఉవవడ సాషొత్య వ్వరూవం ఇచ్చి ఉండవచ్చు. జాకక కథలలోఉండే పొడుప్పు కథలు వఏీతికి వంనింధించి వవి. రాణా చనిపోయిన కర్వాత మరొకర్ని ఎమ్నకోడావికి పొడుష్క కథల ద్వారా పరీ జరిపే కథచి జాతక కథల్లో ఉన్నాయి. భారత దేశంలో (ప్రాచీనకాలంలో పొడుపు కథలు దొరికినశ్లే ఇతర దేశాల సంస్కృతులలో కూడా ఈ వినోద సొధనం పొహిక్యవే త్తలలో 1వవారంలో ఉండేది, (గ్రీక్‌, వెమెటిక్‌, బాలిలోవియా నంవ్కృతులకు చెందిన కావ్యాలలో, (ప్రాచీన హ్నీబూ కొవ్యాలు, లైవిలు మొదలై నవాటిలో ఆధ్యాత్మిక చింకన కల్లిన పొడుపు కళలు కనిఏప్తాయి, మధ్యయుగాల తర్వాశ పొడుపు కఠలమీద సాపాళ్యవేత్తల ఆన క్రి తగ్గిందవి చెప్పాలి. కావి 'ప్రాక్ష్తవ కాలంమంచి నేవరకు బొడుపు కథబ జానపదులకు వినోవ సాధ వాలుగా. ఆలోచనము రేకెత్తించే శక్తులుగా విలిచితన్నాయిం పొడువు కథలు ఎలా పుట్టాయి అన్నని కూడా విచారణీయమే. 'పొచీనకాలప్పు పొడుప్త కథలు ఇప్పటివాటిలాగొ శీవలం వినోదం కొరకు కాకుండా వాటి వెనుక ఓక ధాగ్మిక చింతన ఉంటూఉండడం గమనించ వచ్చు. పొడుపు కథలు పృబ్దడావికి మానవుడి (పకృతి పరిశీలన, ధిక ఛింళన కారణాల్లై ఉండిఉండవచ్చు. (ప్రాచీన మానపవి జీనవం. ధార్మిక ఆచరణలతో, మానవాతీక శ క్తులవై వమ్మకాలతో విందిఉండిందని మానన శాస్ర ఆధ్యయవంవల్ల తెలునుకోవచ్చు. గవానమైన ప్రకృతి రహస్యాలను అస్పష్ట భాషలో చెప్పడావికి (వయత్నించిన ఆదిమ మానపువి ప్రయక్నాల ఫలితంగా. పొడుపు కథలు అవతరించాయవి ఊపొంరవచ్చు. (ప్రకృతిలో ఒకడుగా మావవుడు (_బతుకుతుండిన కాలంలో, (పకృతివి ఎర్ధం చేసుకోవా లనే కుకూహలం కలిగిన (ప్రాచీన మనస్సుచేపిన (పాథమిక అభ్యానం పొడుపు కథల వుట్టుకకు కారణనముయిందవి మరో విధంగా చెప్పవచ్చు పొడువు కథల విశఠ వరిశేలన ఆదివానుల జీవిశాలమ, అనుభవాలను, ఆలో చనలను గురించిన కుళూహలకరాలై న అనేక విషయాలమ తెలుపుతుంది

పొడుపుకథలు క్‌

జానపద విజ్ఞానంలో వి ఇళర విషయాలను గురించి చెప్పేటప్పుడు ఎదురయే (వళ్నలే పొడుప్తు కథలను భౌగోళికంగా వరిశీలించినస్పుడు కూడా ఎదురవుతాయి. ప్రాచీనమైన పొడుపు కఠలు అనేక దేళాల సాహిత్య శృతుల్లో లభ్యమవుకున్నవి. వీటికి ఒకే మూలం ఏమైనా ఉన్నదా లేక ఆవి వేరు వేరు స్థలాలలో న్వతం(తంగా వుట్టినవా అన్న (పళ్న ఉండనే తంది. (వ్రవందంలోవి ఏ నంన్క్య్బృతి (ప్రాచీనతమమైందో, ఆ వంన్కృతిలో ఉక యించిన పొడుపు కథలు మొవలైవవే మిగిలిన స్థలాలకు కూడా వ్యాప్తి చెందాయి అని చెన్పడం అపాధ్యమైన వని. ఆది ఏనాటికైనా పాధ్యమవ్వు తుందేమో కాని వమ్తుకం మనమింకా ఒక విర్ణయం తీసుకునే స్థితికి రాలేదు. ఐహ్ముపదేళ అ న్తత్వం పొడుపు కథలకు ఉండడం కూడా నిజమే కాని అవి ఆలా (పపంచంలోవి వివిధ పదేశాలలో ఉండడం, వాటిలో పోలికలు కనిపించడం ఒకే మూరలంమంచి పుట్టశంపల్లనా (ఎకమూల సిద్దాంతం) లేక మానవుల మనక్పులోనే ఉండే సమాన గుణంవల్లనా (బహుమూల విద్ధాంతం) అన్నది ఇంకా చర్చపీయాంళంగానే మిగిలిఉంది. పొడువు కథ ఈ రెండు విధాలలో ఏవిధంగా పుట్టా, వికొనం చెందిఉన్నా ఆది ఇంకా ఇంకొ బుద్ధీళ క్తీనవి సంపాదించాలనే కుతూహరం, ఉత్పాహం శలిగిన మనిష మనస్సువు _వతినింబీ వుందన్నది మాత్రం విజం, విభజన:

పొడుపు 8థలను వికజన చేయడానికి ఎన్నో విధానాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. పొడుపు కథలలో ముఖ్యమైన రెండు విభాగాణ 1. జానవదుల పొడుపు కథలు 2. పాహత్యవర మైన పొడుపు కథలు, జానవదుల పొడుపు శథలు ముఖ్యంగా వినోదంకోనం ఏర్పడినవి. సావాత్యంలో కనిఏంవేవి కాళ్విక మైనవిగా, ధార్మిక మైనవిగా ఉంటాయి.

॥4 ఉానవద సాహిత్య స్వరూవం పొడువు కథలలో మఠ వంబంధమైన ఆచరజలకు నంబంధించినవి కొన్ని ఉన్నాయి. కొందరు 001096౯099, 201801 అనే రెండురకాల పొడుపుకథలను పేర్కొంటారు. మొదటిదానిలోస వాడంబరం, లెండోదాంట్లో ఊహాత్మక వివరణ ముఖ్యంగా ఉంటుందని ష్టూలంగా చెన్పవచ్చు, పద నమన్య ఆనే పొడుపు కథలో ఒక వదంలోవి (వతి అక్షంన్ని లేక వదా న్నంతటినీ పొడుపుకథ రూనంలోవో, వటన మూలంగానో నూచించినవ్వుడు వదాన్నంతటివీ ఊహతో కవిపెట్టడం ఉంటుంది. నబవమూలంగా సూచించే దానిలో ఒక రకచే వేతావధానం. గణిత నందిందమైన బొడుపు కథణ ఒక విభాగం, బాలా (పాచుర్యాన్ని నంపాదించిన పొడుపు కథలలో (వళ్ళో త్త రూవంలో ఉండే పొడుపుకథల్ని సేర్కావవచ్చు. ఇవి పాటల రూసంలో ఉండవచ్చు. పెళ్ళిళ్ళలో ఇలాంటి వాటివి చూడవడ్చు. కొన్నిరకాల వంద్యా లలో న్పర్థారూపంగా ఉండే పొడుపు కథర్ని ఉవయోగిస్తారు. నేత్రావధానం మొదలై న వాటివి చేర్చుకొని, చి(శ్రాలద్వారా సూచించే పొడుప్ప కథలను దృళ్య నంబింధమైన పొడుపు కథలుగా (1/13౪821 1661ల) సేర్కొవవచ్చు. తర్కవందింధమైన 2216 బుద్ధికి పదును 'పెడ్తాయి. కిగ0టల 206 918160 సే2ళ6 1 ౨086, కం €469480)9 106 18 మ? 206౯9 308. 0013 6? వాట్‌ 8028 మొదలై నవి చాలా (వచారంలో ఉన్నాయి భాషాళా స్త్రవరంగా కూడా పొడువు కథలను వర్షీకరించ వచ్చు. అనేక వదాలు గొలును కట్టులాగా ఉండడం, సామాన్యవాక్యాలు, నంకీర్ష వాక్యారుం

1. £1ఏషః6 కక. 00౪08 (56.), లంటిలి &44 రంటగ4ళ 0 138.

బపొడువుకథలు న! వ్యతి రేకాన్ని సూచించే వాక్యాలు, వద్య రూపంగా ఉండే పొడుపు కఠలు, కథారూనంలో ఉండేవి, ఇళ్యాదుల్ని విభణన్మకమంలో తీసుకోవచ్చుం

నంవ్కృళ పాహత్యంలో (ప్రహేశికలను గురించి చెప్పిన వాళ్ళు చేసిన వర్శీకర ణాలను కూడా గమవించవచ్చు. దండి (వహేలికలలో 16 లేవాలు చెప్పాడు. విశ్వనాథుడు పాపాత్య దర్పణంలో చ్యుతద ర్తాక్షరాడి కము లన్నాడు కౌవి ఇన్ని అవి సంఖ్య చెప్పలేదు. భోజరాజు చ్యుకాక్షర, దశ్తాక్షర, చ్యుత దత్తాక్షర, ముష్టిక, విందుమతి, అర్థవతి అనే ఆరు విధా లను చెప్పాడుం

సామెతలకు సూచించిన దళమాంక పద్దతిలాంటి వర్గీ కరణనే పొడుపు కథలకు అన్వయించి శ?౦6౯ 4010౯ ఒక విధానాన్ని మాచించాడుే (వధానమైన ఐదు వర్గాలను పొడుపు కథలలో గు ర్రించవచ్చు. (0 మను మ్యుణు, జంతువులు ఆవి గుర్తించరావి జీవాలతో పోలిక, (2) జంతువు లతో పోలిక, (8) మనుష్యులతో పోలిక. (4 వృతినులతో పోలిక. (65) వన్తువులతో పోలిక, “నా బాతుల్లో ఒకటి నాలుగు ముక్కులది” (దిండు అనే 010/60913 బొడుప్పకథ పళుపక్ష్యుదులకు నంవిందించినది కావిట్టే అది శైవ వర్గానికి చెందుతుంది. ఇది (వక్యేకంగా వక్షికి సంబంధించింది కావడం చేత £2 అవి నూచించవచ్చు. పక్షులలో బాతు 4-వది కావడంచేత ఓ2-కం ఇంకా మాత్షాంశాలను సూచించడావికి కి-శింథం12 ఈ విధంగా అంకెళ ద్వారా మాచిస్తూ పోవచ్చు. ఇలాంటి వ్యకమవిధానాన్ని జానవద విజ్ఞానం లోని ఏ విషయావిక్రైనా అన్వయించి చెప్పవచ్చు. లై(బరీంలో ప్తవ్తకాలను విఠజించే పద్ధతివి పోలిన ఈ విధానం సరళంగానూ ఉంటుంది, అధ్యయ నావికి తోడ్చడుళుంది,

శ. లుం *. ౧490, సట స, ౧గడి 2గ044జ్హా గంటదగళి ఇ. 12.

జ జానవద సాహిత్య న్వరూవం (పయోజనం, ఆధ్యయనం :

బొడుప్పకథ కాలకేపావికి వవికి వమ్తుంది, కేవలం కాలయాననకు మాతం ఉపయోగపడకుండా పొడుపుకథ మానవజీవితంతో వికట సంబంధ ముండే వినోదపాధనంగా కూడా ఉన్నది. రాజకీయంగా, తాత్వికంగా, ధార్మికంగా బొడుపుకథ మావనవనంన్కృృతితో ముడివడి ఉంది. ఇది బుద్ధి వికొపొవికి తోడ్పడుతుంది. పొడుప్పకథను అడగడం. వినడం చిన్న పిల్లలకు వినోదాన్ని దావితోబాటు బుద్ధి కుళలతను కలిగిస్తాయి. పొడుపు శథలతో ఆదిమ మానవువికి సంబంధించిన అనేక ఆచారాలు, నందా యాలు ముడివడి ఉన్నాయి. వానమ రప్పించడం కోనం, పెళ్ళిళ్ళలో వినోదం కోనం. పంటల సమృర్ధికోనం పొడుపు కథలను వాడుతారు. పొడుపు కథలకు నందింధించిన కొన్ని నిషేధాలు కూడా ఉన్నాయి. కొన్ని సందర్భాలలో మ్యాఠమే పొడుపు కఠలను ఉవమోగించాలనే కట్టునా ట్రన్నాయి. అన్ని వేళలా వాడితే పొలం వనులు మొదలై న వాటికి అవి అడ్డ వస్తాయన్నది కారణం కావచ్చు.

పొడుపు కథలమ గురించిన అధ్యయనం కొంతవరకు చేవినవారిలో మొదటివాడు అరిస్టాటల్‌ కావచ్చు. 184వ శతాద్దింనుంచే జానపద విజ్ఞానం లోవి అన్ని శాఖలతోవాటు పొడుపు కథల ఆధ్యయనం కూడా (ప్రారంభ మయింది, [06 810% 4ఉ0(6 లల 9. ౨. కటిం 0. జలా కంల మొదలైన వారు పొడుపు కథలమ గురించి ఆధ్యయనం చేనిన విద్వాంనులలో కొందరు. ముగింపు;

జానవద సాపాత్యంలో (వధానంగా వరిగణించదగిన గేయాలు, కథా- గేయాలు, గద్య కథనాలు, సామెతలు, పొడుపుకథలు కాక జానపద భావ కీ 714 ననగ 3001 111, యజరి(ల 2 ఏరే 246 రొంలలయా 48.

పొడుపకతలు శి మొదలైన వ్యాగూవమైన ఆంశకాలు. ఇతర కళారూపాలై న రూవకాలు (0/08), నృత్యం, (08000), వంగీకం (140510), వ న్తు నంన్క్యృతికి చెందిన అంశాలు. సామూపాక జానపద ఆదారాలకు నంబంధించిన విష యాలు వేకరించి విశ్లేషించి. అద్యయనం చేసినట్లయితే మానవ నంన్క్భృతికి వంబంధించిన విశేషాలు అనంఖ్యాకంగా మనకు తెణస్తాయి, జాననద విజ్ఞాన ఆధ్యయనం వల్ల మవం వేర్చుకొనవలనింది చాలా ఉంది. *మంచి గతమువ కొంచెమేవోయ్‌' అన్నది విజమే అయినా అనణ గతంలో ఏమున్నదో తెలునుకొవి, మన భవిష్యత్తును నక్రమంగా రూపొందించు కోవాల్పిన ఆవ వరం ఎంతైనా ఉంది. పొడుప్ప కథ---(పమాణ గంథాలు :- కమాన్‌ ఏ

1. 5120642౯66 910౬ 0 ౯. 10౯6-26. సశ258 16803.
2. ₹016 5౧06 0౯ కం1101016-- పర. 412 ౨864టి.
3. కొంగంం?6 జర ౯010106-- 56. 108226 14. ౨౦౦8.
4. & పె101108౯220%0 0 £;646168--4900612 24310౯
5. 26 16616 10 126128 116 10౯6 రే ల200 శానేట!బ్రైడి వేషడక్టైళాన!. 6, ₹06 5016860 0 ౧0౦౧లాశ4. ₹. 20006. కన్నడం :--
6. వమ్మ ఒగటుగళు...రాగొ కి. కన్నడ ఒగటుగళు..._డా. జీ. ళం, వరమశివయ్య, క మవర్ష్మ వంచయ..... కన్నడ అధ్యయన వంస్దె మైమారుం

కొన్ని ఆధార (గ౦ంథాలు శా!0%.-- పెంళా8, 0. కశ. లాగ వంగా 1962, 6 011716 కలునం1 206 వీడడం అరే... 4 006/076 ద2240 కే965. వాడా శగ/గ0డో60ోబ్రా జింగ/0గంి 1963 వింణం9, 101214 వేడీ, 66. ౧0/06/607౯ 2౫4 తింగరి 1972. లంరేంం, 412%. 66, 746 బ్‌40 2/00/0076, 196%, 68%9గి61ల 220013 కె, 746 7004/07 తి2/444. 1907. 020, గెడ218, 66. న/074274 అిింంంగంంగా ఉత గింటా ఉ/గం/08, 206 ౬62696. 1975. కంకంకం9, 506, 714 04 64640, 1946. తెలుగు :_ ఆదిశేషువు, హరి. జావవదగేయ వాబ్మయ వరిచయము, 1987, గంగాధరం, వేదునూరి, జానవదగేయ వాబ్మయ వ్యాసావళి. 10861, రామరాజు, వి., తెలుగు జానవదగేయ సాహిత్యము, 1838. నవ్బారావు, తంగిరాల, జానపద పాహిత్యము-వీరగా లు, 1876. శన్నడం ;-- గద్దగిమళ, వి. ఎస్‌,. కన్నడ జానపద గీతగళు, 1082, వాయక, హో. మా,, జానపద వ్వరూవ, 1971. రామానుజన్‌, ఎ. కె., గాదెగళు, 1908. రామేగొడ (రాగా, కర్ణాటక జానవడ కథెగళు, 1980, వాలా నమ్మ ఒగటుగళు, 1070. జా వవ్మ గాదెగళు, 1875, చీ. పి, కె, (పి, పి, కృష్ణకుమార్‌ ), జనవద గీత, 187% జి చాలా నఫపప స్తా కససపన్తేసిమానాణ.

పారిభాషిక పదాలు

ఇ£[07000108 = మానవకాష్త్రం 91051761 =వృ త్తి గాయకుడు 21126 = కథాగేయం, వీరగాథ మింరిం్రం26818 = ఏకమూల ఎఖిం0012[-జన్యపియ కథాగేయం విద్ధాంతం ఆ (2610108281 = పాం్యపదాయిక మ011£ = మూలాంశం

కథాగేయం మిం0016 అా:ం[6006 ౨ బహు ఛ109108 = వ్యాపక గుణం (వదేశ అవ్రిత్వం కేజల16 = పీతి కథ మ = వరాణం శ01% 6010 = జానవద ఇతిహానం 18724076 వింలు = కళాగేయం 01 1116071200 ౨ జానవద 070118 - కాల్చవిక కథ

పాహిత్యం వైి0138606518 = ఐహుమూలఠఅ $01క10౯6 * జానపద విజ్ఞావం పిద్ధాంతం 01101198 = జొనపద విజ్ఞాని ౧7050 98086769-గద్య కథనాలు క18106081 *- 8602729012! ౧౯౦౪౯9 = పామెక

బం౦: = చార్మితక భౌగోళిక

పిదాంతం 7660083 301109 = వనర్నిర్మాణం శతం ౧ ఓం0గ౧ = భారత ₹657212. = వల్లవి

మూల పద్ధాంతం 116616 = పొడువు కథ 20070316 = వివేదకుడు 8102002 = సన్నివేశం 1౯72000210 = వివేక రాషాత్యం 5098 = గేయం, పాట శిలంరి6ే = ఐతిహ్యం ఎ ల౨]0ల8 = పిల్లల పాట ఈక3?0009. = కట్టుకథ ఎ, [0510176 = వేడుక పాట

డై

జా 106 = వనలవు పాట = 6లీ01081081 = వృష్టిస్టితి కథ పా, క0౯90%01 = కన్నీటీ పాట జా గ ఎ ఆద్భుత కథ “= ఇంగ = పవిపాట = 8606157 = బతీవోపిక కథ 8000606090 _ మూఢవిశ్వానం చా మి1%ం10బ1! = పురాకత 1816 = కథ శా 010008 = ధార్మిక కథ అ= 20000281! = ప్రాజీ కఠ = $10016 = నరళ కథ = 00%] = వంకీర్ణ కథ €ల6 = మాదిరి.

అనాను ఫపావకుననాలు.

న ననా. , మ“... ఇరవై యెవమిదేళ్ల క్రితం |. ంం . - ఇగదేవై శంలో కమ్నవిప్పిందీప్పష్పం ॥ మా (| | శక్కన కవిశాసొరలం సండిన చల్లని పెన్నగాలులు పీలుస్తూ. . , తెయగు కన్నడాలలో ఎం.ఏ డిగీలు .. ,! “ కెదగు కన్నడ జొననడగేయాలకు ఎ . పీహెచ్‌డీ డిగీ | *... మైనూరు విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యావకత్వం విద్యాగందాన్ని చృాయీప్కవ్వుకి. శీ | స ఈ పృవ్వు గుండెలోంచి ఉవికీన య

• కొన్ని తేనెగొట్లు ఇవి ; ల్‌ తే జ |. తెలుగు పాపాళ్యములో స్హేజ్షీ .

112. ఆకాశగంగ (కవ్పడ్డక్రక్షే న టే జనవడ సాహ్హాజ్టీ!. రర్వాగళు (కన్నడం) || / ఏటీల్పడై ల్ల శ లే వఠాలికవితకు కన్నడం) ( | స్‌ / కే నలు = ఆజీముక్యాలు (జానవదగేయాలు) - | ॥| 1 కొంహ్కారం (కన్నడంనుంచి 4.1 " ఎ నుందరం 1 1, ాిదదాడండానాదాడాతదాడడడడడానడన2నవనవుడిలున వ్‌

కనన శీ!

స

న ॥1 శ్‌: