Telugu Gundejabbulu Gundepotu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ల అ " " 1 1984505 - డు చగీలకు ఐజీ ఇ,

• యు లం రం ను ం ను | యయ ము ల యం ర లు ఖః. స తుం [సలా డాక్టర్‌ జొసఫ్‌ ః | టి న. యం.బి.బి.యస్‌.. యం.డి., పె.హెచ్‌డి.. యం.ఎ.యం.యయస్‌., చ్‌ లో జ్‌ హో ఎమెరిటస్‌ ప్రాఫెసర్‌, , తథ 4 ॥ = ఉస్మానియా వైద్య కళాశాల, | | 2 న్‌ా ప్తె గ్‌ ఇ ఇ శ్‌ బి

గుండెజబ్బులు - గుండెపోటు (గ5487 01384863 - గక481 477465) రచయిత: డాక్ట్ర 5 జోసఫ్‌ గుమ్మడి యం.బి;బి.యన్‌; యం.6,; పిహెచ్‌.డి. యం,.ఎ,ఆయం.యన్‌, ఎమెరిటన్‌ (పౌఫెసర్‌ శరీర ధర్మశాస్త్ర విభాగము, ఉస్మానియా వైద్య కళాకాల, హైదరాబాద్‌ సతారా గ శశ యనా శత సట ఉత ఈటల యట టల? అట్‌ అర్య గుమ్మడి పబ్లికేషన్స్‌ 258 |, వెస్ట్‌ మారేడ్‌పల్లి; సికింద్రాబాద్‌ - 600 096.

(పథమ మ్యృదణ : 1989 (వకులు : గ్రా న్యు ౨000 తం స్‌ (ల గ్య వెల; రూ; త5లి-00 సర శ్రహక్కు-లు (గ్రంథకర్త వేయక న్‌ శి స. గ్గ యే. హ్నం హ్‌ లో ॥ సాథి శ బా ముఖచిితం వ / గ తా ల్‌ ణీ శుళే్నా శ ఇ రు 0 (దం ్‌ (శీ జశ్వంత్‌ శువెేం ము[దణ ; సు (5 (1/ అనువమ (పింటర్సో, హైదాబాద్‌, ౧ ఫోన్‌ : 220106 జై వళతులకు ; శుమ్యశి నల్దికేషన్నా 258/4, వెస్ట్‌ మారేక్‌పల్లి, సికిం్యదాబాద్‌ = 26, అం(ధ్యవదేళ్‌

కపుచలచు తిచాచి అ చాచా భి తెచిచ ఉతచు అంచి చిం తిచిశతాం ఎం ఉఅతళిళచ అచ శి అశచింఅచిచిశళ అ౦కితం నవ్యతతోనం మీ జీవితాలు నైవేద్యంగా నూరడ్చి నా (అతుకుతొత వైవిద్యం బోకూల్చున * మీ జీవిత నోవద్యం నేను నిత్యం వపొడే జీవనగీతం నావ జన్మనిచ్చి నా భవిష్యత్తు కోశం నిరంతరం (శ్రమించి, ఆ (శ్రమలో తమ అనందాన్ని వెతుక్కుని, అలనట మరీబి ఎ(శ్రమించిన అమ, నాన్నలు శ్రీమతి నాగరత్నం, శ్రీ జాకబ్‌ గుమ్మడి గాళ్ల దివ్వ న్య్రతికి ... ... నువు పురు పవత అతి గార తతర తిం అతఉ తం తతతు పు పటుకు ల పళ ఆచాశాలి 6 అశ చాచాశా శ అంఅళతో

విషయ సూచిక అభిప్రాయ వేదిక జ్తశ్ర

1. (వమిక |
2. గుండె ఉనికి - నిర్మాణం ర 8, హృదయ (పచోదనాలు 20 (గుండెలోని విద్యుత్‌ పరిణామాలు, వోర్టిక చకం, గుండె రేటు, హృదయ ధ్వనులు) శీ గుండె జబ్బులు 29
3. కార్యాత్మక గుండె జబ్బులు 90 6, కరొనరీ (తాంబోసీస్‌-మయోకార్ణ్డియల్‌ ఇన్‌ పార్‌క్షన్‌ 108 7, ఇస్కీమిక్‌ హార్డ్‌ డిసీజన్‌ 117
4. హార్ట్‌ ఎటాక్‌ . 183 9, రోగ నిర్ధారణ పరీక్షలు 175
5. హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చూచుకోవడం ఎలా? 189
6. గుండెపోటు చికిళ్సా విధానం 199 12, వార్డ్‌ ఎటాక్‌ - శస్త్ర చికిత్స 218 18, నేనూ -నా జబ్బు -నా వైద్యులు 940
7. గుండెపోటు వచ్చిన వాళ్ళ తీసుకోవలసిన జాగత్తలు 260

తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అదార్యూ న, నారాయణరెడ్డీ కళాభవనం। ఎం,ఎఏ,, పిహెచ్‌.డి., డి.లిట్‌. మెఫావాద్‌, హైదరాబుదు-4. ఉపాధ్యతులు తేది: 21-9-1989 ఆ=అఖినందశన

(పజలు తమ ఆరోగ్య పరిరక్షణపట్ట (శద్ధాసక్తులు చూ పేందుకు వ్యతికలూ, [పసౌర సాధనాలూ ఈనాడు ఎంతో దోహదం చేస్తున్నాయి. విద్యాధికులే కాకుండా సామాన్య 1పజానీకం కూడా ఆరోగ్యం గురించీ, వివిధ వ్యాధులను గురించీ (పాఠమిక విజ్ఞానాన్ని సముపార్ణించుకుంటున్నారు, వాాధుఎు రాకుండా తీసుకో వలసిన ముందు జ్యాగతలకూ, చికిత్సా విధానాలకూ సంబంధించిన వివరాలు తెలుసుకోవాలన్న ఆకాంక్ష (పజల్లో నానాటికి పెరుగుతోంది.

(సముఖ వైద్యులు డా జోసెఫ్‌ గుమ్మడిగారు రాసిన “గుండె జబ్బులు = గుండెపోటు). అటు వైద్య నిపుణులకూ, ఇటు జనబాహుళ్శానికీ ఉపకరించే గంథం. ఆందరికీ అర్థమయ్యే విధంగా గుండెకు సంబంధించిన అన్ని వివరాలను ఇందులో పొందుపరిచారు ఇది గుండె జబ్బులను గురించి కొందరికుండే ఆపో హలను తొలగిస్తుంది, గుండెజబ్బులు రాకుండా ఎలాంటి జ్యాగ తలు వహించాలో ఒకవేళ గుండెజబ్బులు వస్తే ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలో కూడా ఈ గంథం సూచిస్తోంది. డా గుమ్మడి గుండెజబ్బుకు లోన్వై స్వానుభవంతో రాసిన ఈ (గంథం మరింత [పత్యేకతను సంతరించుకుంది. అనుభవాన్ని మించిన అఆధ్యయనమేముంది? ఎంతో (సయోజనకరమైన పుస్తకాన్ని అందించిన డా జోసెఫ్‌ గుమ్మడి గారిని అభినందిస్తున్నాను

డా// నిం నారాయణరెడ్డి

కళ్ళావపూర్ణ డౌశ రొన్హూరి భరధ్వాజ 159/2 ఆర్‌,టి,. విజయనగర్‌ కాలనీ, హైదరాబాద్‌ = ర00 457.

నేనూ _ వారూ _- మూ గుండెలు

విశ్యుకని రవీం[చుడు ఒకొనొక సందర్భంలో ఇలా అంటాడు -

“కవిత = ఒక కవి యొక్క సంపూర్ణ భావ (ప్రపంచాన్ని మన ముందుం చదు; ఆ (పపంచపు ఛ్రాయను మతమే మన ముందుంచుతుంది” అని

దీనిని విశదీకరిస్తూ ఆవతోష్‌ ముఖర్జీ గారిలా అంటారు. “భావ = ఒక (పతీక. ఒక చిహ్నం. కొన్ని సందర్భాలలో, బంహీనమైన వొక చిన్న సాధనం మనం అనుకున్నదాన్ని, మరొక 68 తెలియజేయడానికి, మన కింతకన్నా మరో మార్గమేమీ లేదు. పరిమితమైన పరికరాల సాయంతో, *“అపరిమితం'ను అభి వ్యక్తం చేయడానికి మనం (పయత్నించాలి" అంటారాయన.

“ఈ అభివ్యక్తం చేయడం” - అన్నదగ్గరే రచయితకూ, రచయిత కానివారికీ రేడా కనబకుతుంది.

అనుభవాలు అందరికీ ఉంటాయి కష్టాల, సుఖాలు కన్నీరు, పన్నీరు .. అందరూ రుచి చూసే ఉంటారు. రచయిత ఆయినవాడు తను అనుభవించిన *కృచి”ని, మరొకరికి కూడా రుచి చూపించుకాడు - ఎంతోకొంత. మిగిలిన వారు, ఆ రుచిని పొడి పొడి మాటల్లో. చెబుకారు. ఏడి సమ్మగం కాదు. ఏదీ నంపూర్ణం కాదు.

“ఫలానాదాన్ని గురించి తెలుసుకొన్నాను. ఇంక దాన్ని గురించి తెలుసు కోవడానికి ఏమీ లేదు” అన్న ధోరణిలో, ఏ చిన్న అంకాన్సి గురించి మాట్టా శేందుకు లేదు, లోతుకు బోయినకొద్ధీ, పరిశోధనలు చేస్తున్నకొద్దీ, అనుభవం

విస్తృతమైన కొద్దీ, మనం తెలుసుకోవలసింది; ఇంకా, ఇంకా మిగిలిపోతూనే ఉంటుంది. ఎంతదూరం వెళ్లు ఆ నువ్వింకా వెళ్ళవలసిన దూరం, అనంతంగా నీ ముందు పరచుకొనే ఉంటుంది. అందుకని _ కార్యశీలి, నిరాశపడడు, చేతులు ముడుచుకు కూచోడు. తన వెళ్ళగలిగినంత దూరం వెడతాడు, తన (పయాణంలో, తను విన్నదీ, తను కన్నదీ అక్షరబద్ధం చేసాడు. ఆ తరువాతి _పయాణీకుడు ఈ గతం నేపధ్యంగా, తన (ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తాడు.

“ఆణువు”ను గురించి ఆర్జశతాబ్ధం కిందట మనకు తెలిసీన దానికీ, ఈనాడు మనకు తెలిసిన దానికీ చాలా తేడా ఉంది. ఈనాడు మనకు “తెలిసింది” - ఓకప్పుడు మనకు తెలిసిన దానినుండే వచ్చింది, అది - ఆనాడు లేకపోతే; ఇది ఈనాడు ఉండే అవకాశమే లేదు. కొద్దిపాటి చేర్చులు, మార్చులతో, ఇది అన్నింటికీ వర్తిస్తుందను కొంటాను,

“మనకు తెలిసినంతవరకూ, ఒక్క భూగోళం మీదనే “జీవం' ఉన్నది. ఇతర గోళాలలో కూడ “జీవం' ఉన్నదా? లేదా? ఆ *జీవం' మనం కనుగొన గలిగే రూవంలోనే ఉన్నదా? లేక ఆ జీవిని గుర్తించడానికి, _పస్తుతం మనకున్న సాధనాలు సరిపోవా ? ఆనంతమైన ఈ (బ్రహ్మాండంలో, ఒక్క భూగోళం మీద మాతమే జీవం ఉన్నదనీ, ఇంకెక్క డా లేదనీ, మనం ఖచ్చితంగా చెప్పలేము. ఎందుకంటే - మన చూపులు ఆంతదూరం దాకా వళ్ళాలేవు గనక,” అంటాడు (పథ్యాత ఖగోళ కాస్త్రవేత్త రిచర్డ్‌సన్‌.

“భూమి - ఇదో చిన్న నలుసు, ఈ నలుసు మీద ఉన్న (ప్రాణుల్లో తెలివైన (పాణి మనిషి. భూమి చరిిత వేరూ, మనిషి చర్మిత వేరూ కాదు. ఈ రెండింటిలో, దేన్ని గురించి తెలునుకున్నా, రెండవదాన్ని గురించి అంతో, ఇంతో తెలుస్తుంది” అంటాడు, జీవ రసాయన శాస్రవేత్త వాసిలి అెజెదేవ్‌.

నిజమే 1 చర్మితకు మనిషి ముఖ్యమే! మరి మనిషికి ఏది ముఖ్యం? బాలా ముఖ్యమైనవే ఉన్నాయి గానీ, అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది గుండె. మన చుట్టూ ఉన్న చాలా వాటిని గురించి మనం పట్టించుకోము. మనం తెలుసుకోము, మనలో ఉన్న ఛాలా వాటిని గురించి కూడా, మనం పట్టించుకోము. తెలుసుకోము.

మనం విధిగా పట్టించుకొనవలసిన, తెలుసుకొనవలసిన ఆవసరం ఉన్నదని జోసఫ్‌ గారంటున్నారు.

వృత్తిరీత్యా = మొన్న మొన్నటిదాక ఆయన వైద్యుడు, ఆ తరువాత అధ్యాపకుడు. వృత్తిరీత్యా వైద్యుడు గనుక, శరీరాన్ని గుంంచి “కుబ్ణంగా” తెలుసుకోక తప్పదు. ఈ జెలుసుకోవడం మంచిదే అయింది. తను తెలుసుకున్న దేదో, తనవర కే దాచుకోలేదాయనగారు. ఆ తెలుసుకొన్నదాన్ని, మరో పది మందికి తెలియజేయడానికి ఆయన ఆచాద్యడయ్యాడు. విజ్ఞానార్జ నా తృష్టతో, తన ముందుకొచ్చిన వారందరికీ తనకున్నదంతా వంచిపెట్టాడు. ఆలా పంచి పెట్టడానికి తనదగ్గర కొరత ఏర్చడగలదన్న అనుమానం తోచినపుడు, తన కవ్నా సుసంపన్నులైన వారి నుండి, విజ్ఞాన సంపదను సేకరించి, తన వద్దకు వచ్చిన వారికి అందజేశాడు. “బావగారూ ! నేనో చిన్న వాహికను మాతమే” అన్నారాయన, నేనీ విషయాన్ని (పస్తావించినపుడు.

“నా అనుభవం, నాతోనే వుండిపోకూడదు. నాలోనేలయించి పోకూడదు, నేను, నా కన్నా పూర్వుల నుండి చాలా నేర్చుకున్నాను, ఇదంతా, నా సమకాలీ నులకు, నా తరువాతీ తరం వారికీ అందించుదామన్న చిన్న [1పయత్నమిది” అన్నారాయన = “మీరీ పుస్తకం ఎందుకు రాళారు ?” అని, నేనడిగి నప్పుడు, ఇదో చచ్చు _పశ్న, పిచ్చి పశ్న - అని తెలిశ్సే అడిగా గుమ్మడి గారిని+ వారిచ్చిన జవాబు = అదీ 1

గుమ్మడిగారు; నాకు నచ్చడానికి కారణాలు చాలా ఉన్నాయి. అవన్నీ = ఇక్కడ కుష్పపోయడం లేదు. ఈ పుస్తకం నచ్చడానికి, నాకున్న కారణాలేవో, నేను చెప్పడానికి మాతమే [(పయత్నిస్తాను. “సుగము విజ్ఞానకాస్త్రం” ఆంటే నాకు వల్లమాలిన ఇస్టం. ఆ ఇష్టం - నాచేత చాలా పుస్తకాలు చదివించింది. ఎంతో కొంత రాయించింది, చదువుతున్నకొద్దీ, ఇంకా చదవ్వలసినది, నా ముందు పేరకుపోతూనే ఉన్నాయి. రాస్తున్న కొద్దీ, ఇంకా, ఇంకా రాయవలసిన అంశాలు,

గుట్టలు వడుతూనే ఉన్నాయి నాకున్న పరిమితమైన చదువు-మరీ సపెద్దపుస్తుకాలు కిష్టమైన అంకాలున్న పుస్తకాలూ చదివేందుకు ఆక్కరకురాదు, ఆ పనేదో దషత కలిగినవారు చేస్తే బావుండు ననుకొనే వాడిని. అనుకోవడం వరకూ బాగానే ఉంది గానీ, ఎవరు చేస్తారు ? ఎవరు పట్టించు కొంటారు ?

రెండుసార్హు “గుండెపోటు వచ్చి ఆసుష్యతిలో ఉన్నపుడు, ఈ గుండె గారిని గురించీ, వారికొచ్చిన జబ్బును గురించీ కొంత చదివాను. నేను చదివిన పుస్తకాలు "విషయరీత్యా పరమ జటిలం” గా ఉన్న కారణం చేత, అలా ఆలా ఆర్థమయ్యాయేగాని, ఫర్వాలేదు అన్నస్థాయి దాకా కూడా బోధపడలేదు, నా మీది దయతో, అప్పుడు నాకు వైద్యం చేసిన డాక్టర్హు కొంతకు కొంత వివరించారుం వారు వివరించిన దానిలోంచి, ఆవసరమైన మేరకు నా “సశేషం” లో పొందు పరచాననుకోండి,

నా గుండె గురంచి వాకు తెలియదు. దాని రూపురేఖలూ తెలియవు ; అది చేసే పనులూ తెలియవు-ఏమీ తెలింపవు. ఇంత శరీరం ఉండంగా; ఈ శరీరం లోంచీ ఏ అవయం పోయినా (బతుకుతున్న మనిషి ఓ చిన్ని గుండె కాస్తలయ తప్పితే ఎందుకు చనిపోతాడు అంతకన్నా తెలియదు, ఇవన్నీ ఈ పుస్తకం నాకు తెలియ జేసింది. అందుకూ ఈ పృ్పస్తకం నాకు నచ్చింది.

ఇలాంటి పుస్తకాలు రాయడం లో ఉన్న ఇబ్బందులు, ఆలా రాస్తున్న వారికి గొనీ తెలియవు. ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్ర(గంఠథాలన్నీ ఇతర థాషల్టో ముఖ్యంగా ఇంగ్లీషులో ఉన్నాయి. వాటి నుండి తెఎగు చెయ్యాలి. ఒక్కోసారి ఒక్కో. ఆంగ్లపదానికి, తుల్యమైన పదం తెలుగులో దొరకడం కష్టం. కొన్ని సందర్భాలలో దొరకదు కూడా. అలాంటప్పుడు ఇంగ్రీషు పదమిచ్చే అర్ధానికి, సమీపంగా ఉండే ఆర్ధమివ్వగల మరోపదాన్ని వెదుక్కోంవాలి. లేదా-కొత్త పదాలను రూపొందించుకౌవాలి. ఈ కొత్త పదాల అర్థాన్ని; అవసరాన్ని అధో జ్ఞాపికలలో వివరించాలి, గుమ్మడిగారు, ఈ జాధలన్ని పడ్డారు.

ఆయన వైద్యుడూ, ఆచార్యుడూ అని చెప్పుకున్నా, ఒక విషయాన్ని ఆలియజేయడానికి, ఈ రెండు యోగ్యతలూ చాలు, కానీ-ఆయాన గుండెగారికి సుస్తీ చేసి. మరికొంత ఆనుభవసంపదను ఆయనకు అంద చేసింది. ఈ ముద్దినుసు రంగుల ఫలితమే ఈ పుస్తకం.

“* ఇంకా చెప్పవలసింది చాలా ఉంది బావగారు ! అన్నారు గుమ్మడి గారు నసుగుతూ. “ఎప్పుడూ ఉంటుంఏ. దాన్ని మరోమారు చెబుదురుగాని. లేదా*మరొకరు. చెబుతారు. వస్తుకానికి, దీన్ని అచ్చుకిచ్చే యండి” అన్నాను,

మా బావగారు మంచివారు, అందుకే నా మాట విన్నారు, హైదరాబాదు కళ్యాపపూర్ణ రావురి భరధ్వాజు 1=రి=89

5/౧. 6, గఉ57౮[|| !.0.. 011. 7065505 05 (౫4101087,

౮౭96401 34641021 601166

6171 54860౧ 6౭౫6101080, 620401 [10501121 566436622016.

| రంజు 102 81౭41 ౧౪11886 10 [౧8౪76 0660 2564 10 0162 గళ 1౧02౭551005 0% 06 కెంం!% 6౧60164 “6624 01962969 - ౧౭22 తలం ఆం 10 612840 09౪ 1000౪064 ౨౦885508 00 గెశంర1081 50120665 వల లంకల 64గగ861.

౧6 కెంంట [౭8 13 0[406219 101 6 ఉ0డేల902064108 ౦ 001౧౧001 ౧౧౫౧. 1616 ౧0€ 80 6299 689% 60 గ68 "6641621 2506065 10 & 831004! 12080486 108 2 12౪ ౧౧౭౧. 1 061 ౧౧౪ 1626511896 ౧0౧8౬౫౬01460౧9 10 5౨101. లం569% 64౧౫౧౫4౮ 107 801౧16౪108 1015 €29% 50 2019.

06 1016081 0040149 64! అమ ఉంజ6ంగ౪ 28 2[0౪510108164! 506015 0 06 [620 ఇగిం 116 4165010601 15 ౪1౪164 108 2 00౫౫౦౧ ౧౧౭౧5 2166790206106. ౧1616 19 2180 34066 6501606180 20020200 10 6 0801890606. 06 ర్ర6౭! 0120198 0౧ “*నే62€ 6196828659” 16 01 0060౧96 1౭10 [0% 60౧౧౧౮౧4 శం ౧0౪౫ 20006 రం 60494126 111౧6055, కటల 06 “కతంంటంగ2! 16254 6156౭565” 00140068 ౪111 1006016 1006- 850 11 02 040110 10 06 2౪212 0 ౪24069 04264146 21100625 254 115 ౭601 01 ౧౦౧౧౧౫6౧16.

[6 0౧80165 41108 ౪10 “90[8గ10 [6201 01522569” రేం5- 6109 10 6౭811 116 3౪ ౧00620001601080, ౧46000[౪910108౪, ౧91 +20105 2041 01101041 ౧6820146107 01 080 2640].

6568 యు౭ం196 [376 50097 2రేరేం4 3010౧01106 ౧౭92121 12 ౧0౦రే౭- 21100 50 41 112 ౭౧౭81 ౨౬0110 15 22818 0 ౪271009 &క506603 5 6 “ోర౭2641౪ 6156296” ఇయ ౪111 [ల రం ౧౦౧మలం16/ 00 0268 116 92006 ౦౧ ౪౬100106. .

2౯౭౪6౧1100 02 ౧64 261801 [29 0620 260127 ౦6216 ౪100, *౧10% 604164 06 19264 09 ం౦గాగలం16/ 101 “64100 5440401000” 10 2011676 6 00)66 0% “112210 10౯ 1 09౪ 2000 4.”

68 19 2 120164 808253 10 ఈ6 10౪65618460/ ౧౧౦౧౬౭6౮౭5 2౧6 1౧8౧2్ర్రటు6ం€ - ౧౧6616౭1 & 54581641 0 [626 20801. ౧౧౯ ౧౦గాగాంం10/ 93104164 06 ఇ౪216 0 006 31620 267౭౧0లల0ఓ 0 00[10గ0౫10206 6 52002 10 16 000000 ౧౧౧ 18 & 51%0]16 14086366 16 ర11001ఓ 01656017 ౮05600 64000261 129 ౭ ర1ంళగం[0౧ 00 20012౪7108 1019 211 0% 16 ౧0290662 0౪ 91683 04611108 6 ౪2045 2906066 ౪161 ౪61184 90100666 0264820004 90 2800౧000) గా౧ 004164 అం66056206 226119.

గరం సం! 01000186 60 06 1010౪84 9 “రేంజ6 200201 9266019” ౧29 06౭0 1౧00644064 180011౪ 80 0046 6 ౧210065 60౪16 2001౪ 16 54006 [07 16౧) 1౧64౪ 10 62౪7 గ౭౦ంటం8. కరీ4షం86106 16 ౭౪6౧6 4200041 ౧6 1110659 19 69520641 €0 ౭౧౭016 ౧1% 10 60-౦౧౯1846 [07 చం 1009 16800 ౧౭౧8860060

06 0౧2916 0% “5101 ౨0610” 9062889 200 106 ౧౭/60౧4! ఇసంం[0102 01 2 12004౧64 స46641021 లక౦౧౭110/ 060. [200864 ౪1001 ౬ ర౭౭613/ 6150256 2౧4 కం 0018 ఇగ64 6185001064 20౧0౦౭౦) 1౧ 9501 8116260056.

06 6౧18 000% 15 0 1006096 ౪4148 €0 106 00౧౪4౬౧0 "06 [6210 2620ల 16 ౧౦౪ 29600106 60146016 ౧౭౦౧౦౧౦౧. 2౧6 “500180” [29 10 08 [401124 0% 2 1/27 10068. 2౧౭ ంంణుగాలు1౪/ 8001]6 02 24218 06 ౭ 4624619 6156252 16600౧910]12 [01 66260 26 01౭ వరణం 01 106.

జీ 0001 10 2 12084286 “గ0౪0 2౧64 5001860" 09 2 12186 ర౦064-

12000 15 6959601121 [07 “162]10 క4బ0ం4జ60ంగో 10 (ంస16 &౬ 0౦0౧౫౧౫౧6౧119

“06 వ90% లేంం600 640౧౩61 665ల769 ౭1] 006 6౭61 2౧6 ౧121596 01 121108 06 0838 05 ౪౫608 500% 42 000% 108 “6606181 9౬01ల 1౧ కౌలేంం4. 1151264664 2 00010 10 0 00100గట107 540% ఇ 0001 15 ౧౧2646 2౪72118016.

వాటం | 61 6 0001 ౪000 ౧89 940; 2 9016౧680 0201-

క0004 ౪8ల) 99 2 2020౪40664 10169501 00 ]4661081 120410/ 15 2160

01 00౭౧96 166 10 6 6206121 [2060006౯ [05 4001102600 1% 642౪ 10 ఓ29 20802 [01 గ2౧2్ర్ర6060€ 01 6251 22015. 0౬ 1. 8: గశ52 ౮11 సికిం[దావాద్‌, హృ్యదోగ వై ద్యశిఖామణి ల1-8-19089. గాంధీ వైద్యశాల, సికింద్రాబాద్‌

డౌా4 గి. రాజగోవాలరాజు ఎడివనల్‌ [పొఫెసర్‌ - కార్డియాలజీ; యం.గి,, &యం., ఎఫ్‌ ఐ,సి.ఎ., హృ్యదోగ వైద్య శిఖామణి, నిజామ్స్‌ ఇన్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ సైన్సెస్‌, హైదరాదాద్‌, “దేశభాషలందు తెలుగులెస్స” అని నానుడి, ఆయితే తెలుగుభావలో విజ్ఞాన కాస్తానికి సంబంధించిన పు స్తకాఎ ఎక్టువగారావడంలేదు. వైద్య విద్యా శాపా'నికి సంబంధించినపు స్తకాలు ఇంకాఅరుదు. వై ద్యళాస్త్రములకు సంబంధించిన హృదో గాలతో బొధపడేవారికి డా గుమ్మడిగారు రచించిన ఈ పుస్తకం తప్పకటపశమనం కలిగిస్తుందనే నా [పగాఢ విశ్వాసం, అందునా వ్యావహారిక భావలో [(వాయబడిన ఈ పుస్తకం చదువుతుంటే, రచయిత భావ విషయంలో తీసుకున్న (శ్రద్ద నన్ను మగ్గి చేసింది. నేటి భారతంలో వైద్య సహాయం సరియైన పద్ధతుల్లో, సకాలంలో ఆందని బాధా సరృదృష్టులను, మృత్యు కరాళ దష్టాల నుండి తప్పించడానికా అన్నట్టు, గుండెపోటు రాకుండా తీసికోవలసిన ముందు జాగ తలను గృరించి విపులంగా ఈ పుస్తకంలో చర్చించారు. ఇటివలి కాలంలో గుండెను గూర్చిన ఎన్నో [(పామాణిక (గంధాలు, పరిశోధనా వ్యాసాలు, ఇతర భాషలలో వెలువడినాయి. మరి తెలుగు భావలో ఆటువంటి సాహసం ఎవ్వరూ చేయలేదు. ఇన్నాళ్ళకు, ఇన్నేళ్ళకు, గురుతుల్యులు ఆచార్య డాక్టర్‌ జోసఫ్‌ గుమ్మడిగారు ఆ సాహసం చేయడమే కాకుండా పూర్తిగా కృతకృత్యులు కాగలిగారు. అసలు డాక్టర్‌ శృమ్మడి గారు నాకు తెలిసినప్పటి నుండి తాను ఎన్నుకున్న (పతి రంగంలోనూ విజయలక్ష్మిని వరిస్తూనే వున్నారు. కాదు = గుమ్మడి గారినే విజయలక్ష్మి వరి స్తుంది. ఉపాధ్యాయుడుగా, ఆచాప్యముగా, డాకరొగా, అం(ధ్యప్రదేశ్‌ సర్వీసు కమీషన్‌ మెంబరుగా అన్ని పదవులకు వన్ని “తెచ్చారు తరగని కోళను ఆ పదవులకు ఆపాదింపచేకారు. ఒక వ్యక్తిగా ఆతి సామాన్యమైన సున్నిత మనస్కుడు. అచార్యుడుగా ఆరాధ్యుడు. అధ్యాపకులుగా అనన్య సామాన్య స్థానాన్ని పొందగలిగిన డా! గుమ్మడి గారు రచయితగా తన విశ్వరూపాన్ని [వదర్శించారు, విషయ పరిజ్ఞానం పండిత, పామరులకు సైతం అర్థమయ్యే శైలిలో (గ్రంథస్థం చెయ్యడ

మంటే నిజంగా క శ్తిమీద సాము చేయడమే, గుండెకు సంబంధించిన విషయా అన్నీ సులభ శైలిలో వర్ణించిన డా గుమ్మడి గారిని అభినందిస్తున్నా.

1982 లో వీరికి చికిత్సచేసే ఆవకాశం నాకు లభించడం నిజంగా నా అదృష్టంగా భావిస్తున్నా. వైద్యశాస్త్రం ఏమీ తెలియని సామానుణనికి చికిత్స చేయడం సుశువైన పని, కానీ డా గుమ్మగిగారు ఆచార్యులుగా కొన్ని వందలు- కాదు కొన్నివేల మందికి గుండె (ప్మక్రియలకు సంబంధించిన విజ్ఞానాన్ని బటోధిం చారు. తను స్వయంగా ఆరుద్దై న, ఆత్యంత విలువైన విషయాలను పరిశోధించి [పపంచానికి ఎరుక పరచిన మేధాసంపన్నుడు. పైగా కా08/౧6౧121 4౪0- 62876181 1౧12101100 (గుండెపోటు = (పయోగాలు) పై అవ్మిశాంతిగా పరి శోధనలు జరిపి, అనితరసాధ్యమైన విజ్ఞానాన్ని సముపార్షించుకొన్న వైద్య శిథామణికి చికిత్స చేయడం అంటే పామాన్యమైన విషయంగా. భావించలేము ఆయినా వారి పూర్తి సహకారంతో చికిత్సకు విజయవంతంగా పూరి చేయ గలిగాము. ఆ సమయంలో, వారితో కొంత సమయం గడపగలిగాను. కానీ, డా 1 గమ్మతి గారిలో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధాన్ని అర్థం చేసుకోలేకపోయాను.

సాధారణంగా గుండెపోటు వళ్చి కోలుకొంటున్న వ్యక్తి, వీలైనంతగా తన జీవితకాలాన్ని పొడిగించుకోవడం కోసం తహ తహ లాగటం నా అము భవంలో చూళాను. కాని డా గుమ్మడి గారు, తను రోగిగాగడిపిన _పతి కణాన్ని, గమనించిన (పతీ విషయాన్నీ, అనుభవించిన (పత్యక్ష నరకాన్ని అక్షరబద్ధం చేస్తూ, “మరొకరు నాలా కాకూడదు” ఆనే పపస్నితాశయంతో, నిర్విరామంగా (శ్రమించి రచించిన ఈ “గుండెజబ్బులు - గుండెపోటు” ఆనే పుస్తకం మాన్యు లకు; సామాన్యులకే కాక, వృత్తిరీత్యా వైద్యులైన అందరికి ఉపయుక్తంగా ఉంటుందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. ఈ (గంథ రచనలోనూ విజయలక్ష్మిని వరించిన గురుతుల్యులు మాన్యులై న డా గుమ్మడి గారిని మనస్సూ క్రిగా అఖి నందిస్తూ, మరిన్ని వైద్యశాస్త్ర విషయాలను తెలుగుభాషలో గంథ స్తం చేయమని కోడకుంటూ, ఆందుకు భగవంతుడు వారికి ఆయురారోగ్యాలు (ససాడించాలని (ప్రార్థిస్తూ సెలవు తీసుకుంటున్నాను. హైదరాబాద్‌ భవదీయుడు 26-8-1989 డౌ// ఎ. రొజిణోవాలరాజు

డా*/ భి. నోమరాజు యం. డి; డి యం,

1పొఫెసర్‌-=కార్టీయాలజీ విభాగము హృ్మదోగ నైద్యశిథామణి నిజామ్స్‌ ఇస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ సైన్సన్‌ హైదరాబాదు,

అది 1888వ సంవత్సరం. విద్యార్థిగా వైద్య కళాశాలలో (ప్రవేశించిన (కొత్త రోజులు ఖెరుకూ, భయం, లోల్టోపల చెప్పలేని దిగులు, అనాడు. ఫిజి యాలజీ క్లాన్‌, వచ్చిపోయే వారందర్నీ గమనిస్తూ కూర్చున్నా. ఇంతలో ఎవరో అన్నారు లేక్చరర్‌ వచ్చారని. నిళ్శబ్దం దానంతటదే పేరుకుపోయింది. వచ్చిన ఆధ్యాపకుడు ఎవరా ? అనిచూస్తే డా గుమ్మడిగారు. నా మట్టుకు నేను ఓ సీనియర్‌ మెడికో రాగింగ్‌ కోసం వచ్చారనుకున్నా. తన చిరుదరహాస చంద్రికలు క్లొన్‌ రూములో వెదజల్లుతూ, మెల్లగా కంఠాన్ని సవరించుకొని లెక్చర్‌ మొద లెట్టారు. నయాగరా జలపాతంలా దూకుతున్న ఆ విజ్ఞాన (ప్రవాహంలో మైమరచి ఓలలాడాను, ఆప్పటికి నిర్ధారణ చేసుకున్నా వీరు నిజంగా ఆధ్యాపకులేనని,

నేను వై ద్యవృలత్తి స్వీకరించాలని మొదటినుండీ ఆభిలషిస్తూ ఉండేవాజ్జే. గురువుగారి మొదటిపాఠం వీజ్ఞపాయంగా నాలోవున్న అభిలాషకు గొప్పపేరణ అయింది. ఆ (పేరణా ఫలితమే ఇప్పటి ఈ నా వృత్తి. అధ్యాపకులుగాః ఆచార్యులగా, ఆంధ్యపదేశ్‌ వబ్లిక్‌ సర్వీస్‌ కమీషన్‌ సభ్యులుగా వివిధ ఉన్నత పదవులు నిర్వహించి, పదవీ విరమణ గావించిన డా గుమ్మడిగారు; రచయితగా దర్శన మివ్వడం నాలో కౌంత ఆశ్చర్యం కలిగించిన మాట వాస్తవం, రచ యితగా మారడానికి వెనుకవున్న కారణం “గుండెజబ్బు” కావడం మరీ ఆళ్చర్యం. అందులోనూ తెలుగు వ్యావహారిక భాషలో (వాయడం ఇంకొక అద్భుతం. మొదట ఈ ప్ప స్తక్రం తీసుకున్నప్పుడు నేననుకున్నది వేరు = చదవడం ఆరంభించిన తరవాత అందులో పూ లిగా లీనమైపోయాను. గుండె

జబ్బులకు, గుండెపోటుకు సంబంధించిన (పతి చిన్న విషయాన్నీ మణ్ణంగా

వివరిస్తూ, తన స్వీయ అనుభవాల్ని మనకు పంచుతూ, గుండెపోటు రాకుండా

తీసికోవాల్సిన ముందు జ్యాగ్రతలను గురించి హెచ్చరిస్తూ, నివారణోపాయ

ములను సూచిస్తూ ముగించిన తీరు ఎంతయినా అభినందనీయం.

ముఖ్యంగా ఈ పుస్తకంలోని “నేను -నా జబ్బు నా వైద్యులు” అనే

అధ్యాయంలో డా1॥ గుమ్మడి గారి అంతరంగపు లోతులు దర్శించవచ్చు. ఆసలు

డా॥ గుమ్మడి గారికి గుండెజబ్బు రావడం ఒక పీడకల. కానీ అది వాస్తవం.

వాస్తవం పీడకల అయినప్పుడు, వాస్తవికత ఒక భయానక అనుభవమని తెలుసు

కున్నప్పుడు, సృజనాత్మకతకు అక్షర రూపం ఇవ్వగలిగిన మనిష్ని కాబట్టి;

తాను చేయబోయే కార్యంలో సామజిక |పయోజనం ఇమిడి ఉందని తెలుసుకొని, వీటలువారిన తన గుండెను గురించి కించిత్‌ అయినా అధైర్యపడక, ఇతరుల జీవితాలు గుండె పోటుకుగురియై మోడువారకూడదనే సఠ్‌ సంకల్పంతో, అంకిత భావంతో ఈ ప్పస్తకరచనకు పూనుకోవడం ముదావహం. అందుకే. వారిని " మహామనీషి” అంటున్నాను, ఒక్క మూటళలో చెప్పాలంటే, ఉఆలుగులో గుండె జబ్బులక్కు. సంబంధించిన పూర్తి వివరాలతో కూడిన ఏకైపుస్తకం-ఈ”గుండె పోటు”

గుండెపోటు పొపమూకాదు, కాపమూకాదు, అది మనకు తెలియక మనం చేతులారా కొని తెచ్చుకుంటున్న మృత్యువు, ఆమృత్యువుతో పోరాడి జయించిన డా॥ గుమ్మడిగారు, నిరాశ. నిసృహలకు లోను కాకుండా, తనవలే బాధితులైన రోగులకే కాకుండా, జన భాహుళాంని కూడ ఇస్తున్న జనరల్‌ టానిక్‌ ఈ “గుండె జబ్బులు-గుండెపోటు” పుస్తకఎ. అంతే కాకుండా ఈ (గంథం వృ త్తిరీత్యావై ద్యు లైన అందరికీ ఉపయుక్తంగా వుంటుందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. ఒక శిచ్యనిగా గురువరేణ్యులై న డా॥ జోసఫ్‌గుమ్మడి గారి పుస్తకానికి యోగ్యతా పత్రాన్ని ఇవ్వగలిగేటంత సెద్దవాజ్జీ కానుగానీ ఈ ప్ప స్తకంగురించి ఆభ్మిపాయం తెలియజేసే చిన్న (సయత్నం మ్యాతం చేశాను. ఈ పుస్తకం గురించి ఇంత కంటే ఎక్కువ చెప్పడంకంటే, చవివి విషయాలు తెలుసుకోవడం ఉతమం - ఇకలోపలి పుట్టల్లోకి వళదాంపదండి, మనస్సులతో భవదీయుడు, డా// బి, నోమరాజు

నావూట ఆఖిలాం[ధ పాఠకలోకానికి నమస్నుమాంజలి, పరిశోధకునిగా రచనా వ్యాసాంగం నాకు (కొత్తకాకపోయినా, ఈ [గంధ రచనా సమయంలో, పరిచయం లేని సరికొత్త (ప్రపంచంలోనికి ఆడుగు పెట్టినట్లు అనుభూతి పెందాను. నర్వసాధారణంగా రచయితకు వదో ఒక ఊత్తేజథావం లేక దివ్యావేశం (1౧9017210౧) కావాలి. [పతినిత్యం నా వృత్తి సంబంధమైన బాధ్యతలతో సతమతమవుతూ ఉండే నేను, ఈనాడు రచయితగా మీ ముందుకు రాగలిగానూ అంటే కారణం = నిశ్చయంగా నా “గుండెపోటు” అనే చష్పాలి. ఆధునిక సాంకేతిక రంగాలకు ఆవగతంకాని సమస్యగా, శేష్యపశ్నలా నిలిచి, రెండు దళాద్ధాలుగా మానవజాతిని పొట్టన పెట్టుకున్న “హార్ట్‌ ఎటాక్‌ ”, ఈ నాడు మరింతగా విజ్బభించి సర్యమానవాళినీ కజళించడానికి సన్నద్ధమెంది. మరి ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఒక జటిలమైన సమస్యగా పరిణమించిన ఈ హార్ట్‌ ఎటాక్‌ మనదేశం లోనూ కరాళ నృత్యం చేస్తోందీ అనే విషయం నన్ను త్మీన మనస్తాపానికి గురిచేసింది. ఎంతో కొంత గుండెకు సంబంధించిన పరిజ్ఞానం ఉన్న నేను గుండెపోటుకు గురియై విలవిల లాడాను, మరి వై ద్యవిజ్ఞానం కొరవడిన సామాన్యుడో ?ఇదినన్ను ఎన్నాళ్ళనుండో వెంటాడు తున్న (వళ్న. ఈ (పళ్నా [ పేరణవ్వే పీ చేతుల్లోనున్న ఈ పుస్తకరూపం. నా లాంటి విధివంచిళులకు [పత్యత్షంగా వైద్యసహాయం అందించ లేకపోయి , నప్పటికీ, సంబంధిత వై ద్యపరిజ్ఞానం కలిగిన నేను, ఆరోగ్యజ్య(గ త్తలు వివ రించడం నా విద్యు కధర్మంగా భావించి, తెలుగు వ్యావహారిక భాషలో ఈపుస్త కాన్ని రాయడానికి ఉప్మకమించా. ఈ (గంథరచనా సమయంలో వివిధ భాషలలో వున్న (గంథాలను, పరిశోధనా ప్యతాలను పతశీలించి, పరిశోధించి, వృత్తిరీత్యా

వై ద్యులందరికి ఉపయుక్తంగా ఉండేలా కొన్ని సర్మిక్రాత్త విషయాలను విశ్తే షించీడం జరిగింది. ఇది పశంసల కోసం రాస్తున్న పుస్తకం కాదు. గుండెకు సంబంధించినంతవరకు, సామాన్యుని కున్న సంశయాలు తీర్చడం కోసం నేను చేస్తున్న చిన్ని [పయత్నం మ్మాతమే. మరి ఈ కార్యసాధనలో ఎంతవరకు సఫలీ కృతుణ్జే కాగలిగానో చెప్పవలసింది విజ్ఞాల్లెన హెఠకులే. ఈ (చంధరచనలో, .... ఆధునికాం[ధ్ర సారస్వతరంగంలో, తనకంటూ ఒక సుస్థిరమైన స్థానాన్ని సముపార్దించుకొని, సాహిత్య త్మేతములో నిత్య ్కపయోగశీలిగా పేరుగాంచి, నిత్యసత్యాన్వేషణలో అనువైన సత్పధాన్ని అన్వేషిస్తున్న మహామనీషి మా బావగారు డా॥ రావూరి భరద్వాజ నేను పుస్తకరచనకు పూను పన్నానని తెలిసికొని, నాకు (పోత్సాహాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, ఈ పుస్తకానికి “ముందు మాట” కూడ రాసి ఇచ్చారు. బహశాః మా ఇద్దరి గుండెలు ఒకే శృతిలో ఒకే లయతో స్పదించడం వల్దనేమో ఈ ముందుమూటకు “నేను- వారు*మూ గుండెలు” అనే శీర్షిక రాళారు. వారికి నా శత సహ్మసవందనాలు తెలుపు కుంటున్నా.

ఈ కృతజ్ఞతలు రాస్తున్న సు్కుపధాత సమయంలో ఓ శుభవార్త విన్నా. అది పద్మథ్రీ డా॥ సి. నారాయణరెడ్డిగారి జ్ఞానపీఠ అవార్డ్‌ బహుకరించారని, వారికి నా హర్థికాభివందనాలు అందజేస్తున్నా. నేనడగటంతోనే, ఆప్యాయతతో నా కోరికను మన్నించి, ఆమితానందంతో తమ అమూల్యాభి[ప్రాయాన్ని (వాసిఇచ్చి, ఈ పుస్తకానికో నిండుదనాన్ని తెచ్చిన సరస్వతీ న్స్‌గళోని నాగమశళ్రి "రిమ్మ: సాహితీ (నస్ట, నవ్యకవితా దివ్యస్వరూపులై న పద్మథ్రీడా॥ సి, నా, రె. గారికి

నిండు మనుస్నుతో నమస్కరిస్తున్నా. నేను మృత్యువుకు అతి సమీపంగా వెళ్ళిన సమయంలో [పతిక్షణం నాతో నుండి, నాకు పునర్జన్మనిచ్చిన డా॥ పి, ఎన్‌. రావుగారు, వారి బృదం డా॥ మురళీకృష్ణ, డా॥ శాంతారాం, డా॥ కుమార్‌ గార్లకు, (ప్రముఖ హృ్న్యదోగ నిపుణులు డా! (బఐవ్మోజీ, డా॥ సుధీర్‌నాయక్‌, డా॥ నరసింగరావుగార్జ్ల కు, పో ళీ లే నా కృతజ్ఞతా కుసుమాలు సమర్శించు కుంటున్నా.

గుండెపోటు వచ్చి మరణశయ్యపై వున్నపుడు, నాలో అత్మ పైర్యాన్ని కలిగించి, ఏదో తెలియని మొండిధైర్యాన్ని నాలో నింపి, ఈ రోజు మీతో నా అను భూళులను పంచుకునేందుకు కారణ భూతులై న పూజ్యులు డా॥ జయనరసింహులు గారికి ఎంతగా కృతజ్ఞతలు తెలుపుకున్నా ఆజన్మాంతం బుణపడే వుంటా,

అస్వస్థులుగా వుండికూడ, అహర్నిశలు (శ్రమించి ఈ (గంధాన్ని అచ్చు వేయించడంలో ఎంతో సహాయపడిన మా బావగారు ట్రీ అమ్ములయ్య (ఆమూళల్యత్రీ) గారికి డా॥ జాన్‌ డేవిడ్‌ దంపళులకు, ఫ్రీ మల్లెల బాబూరావు శ్రీ ”- జేసుదానం, శ్రీ 9౧. తులసీరావు, శ్రీ 9 జేసుపాదం, థ్రీ మిలాంతక్‌ గార్జకు, థ్రీ కె. శేఖర్‌ దంపతులకు ముకుళిత హస్తాలు జోడిస్తున్నా.

ఈ [(గంథర చనా సమయంలో నాకు తమపూర్తి సహాయసహకారాలు అందిం చిన డా॥ 4. కరుణాకర్‌ దంపతులకు, (శీమతి జెస్సీ, [8 భూవయ్య, [శీ పరదానం థ్రీ కృష్ణమూర్తి గార్జ్హకూ, ఈ పుస్తకానికి రూపురేఖలు దిద్దిన శ్రీ శరత్‌ గుమ్మడి, ఫ్రీ కాంతమూలర్తి బార్నబాన్‌ గార్హకూ, నేను కోరిన మీదట అతి స్వల్చశాల వ్యవధిలో ఆందంగా ఈ పుస్తకంలో ముదించబడిన రేఖా చిితాలను గీసి ఇచ్చిన భ్రీమతి లతామనోహర్‌ గారికీ నా (పత్యేక కృతజ్ఞతలు అందజేస్తున్నా.

ఈ పుస్తకాన్ని సకాలంలో ఆకర్షణీయంగా మదించి యిచ్చిన అనుపమా (పింటర్స్‌ వారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నా. ఈ పుస్తక రచనా సమయంలో నా వెన్నంటి వున్న హితులు, స్నేహితులు, సన్నిహితులందరికీ హృదయ పూర్వక నమస్కారాలు తెలుపుకుంటున్నా. శేలవ్‌ హెదాబాద్‌ భవదీయుడు 22-9=1888 డొః జోనన్‌ గుముడి

ఏల లం చిలి వచచ చి చచిళచిరి చచ ంం ఉచింతచచిం తత ంల వం అచంచిచంిచింశంచంఎళింంళి అద నవు స్పువూ౦జలి

నేను గుండె ప్మకియలకు సంబంధించిన ఎన్నో పరిశోధనలు చేసినా, హృ్మోదోగ చికిత్సా విధానాల అవగాహన చాల అవసరం. అందుచేత (ప్రముఖ హృ్మదోగ వైద్య శిఖామణుల సహాయ సహకారాలు కోరినప్పుడు, వారు తమ అమూల్య సలహా లివ్వడమే కాకుండా ఎంతో అభిమానంతో తమ తమ అఖి పాయ కూడ (వాసి యిచ్చిన ౯ 8. 5014481400, 4054. ౭864 0% 06 0౭౧౩06౧ 0 ౮214101039, 12221 0501646 01 కినం41021. 5016౧069, 364. గారికి ౬ శ. గెతలఉ 605414 400, 440 0.4౬4604 డిరర?[0081 ₹60123305, 0౭84101039, 220 [0660069 0 క[ండ1041 50162069, ౪4618046 గా౭ంకి, 9 గ. గతకిగ0౮గ!, 4.0.. 0.4.. ౨201050501 01 0474101089, 6206401 సో౭4102! 0౦11886, 01౪11 5006600 04౫641010315 4౧6401 గ౦901621, 5606663026 గారికి నా వృాదయ పూర్వక క బశేజ్జితలు తెలుపుకుంటున్నా.

ఈ [గంథావిమృృ్యరణ సందర్భంగా తమ పూర్తి సహాయ సహకొరాలు ఆందించిన [పముఖ 'పారిిశామికవే త్త, సెం్మటల్‌ ఫిల్మ్‌ సెన్స్ఫార్‌బోర్జు మెంబరు, మానవతావాది, డాక్టర్‌ క సుబ్బిరామిరెడ్డి గారికి నా ముకుళిత హస్తాలు జోడిస్తున్నా.

భవదీయుడు డా జోనథ్‌ గుమ్యూజి చపల తనల అచ లర6 లత ఆ ం66 చచ 6366 ఏవప వచం అల 6666 506 త ఉతిం తతి

అద (ప వేశిక

మనిష్‌ మొత్తం ఒక ఎత్తు, గుండె ఒక్కటే ఒక ఎత్తు; బెట్టంత మనిష కైనా గుండె మాతం పిశశెడంతే ఉంటుంది. క

“గండె"ను ధైర్యానికి పర్యాయపదంగా వాడతాం, మనిషి పొడవూః లావును బట్టి గుండె పరిమాణం మారదు. గుండె ఎప్పుడూ నహజమైన స్థితిలో పిికెడు పరిమాణం లోనే ఉంటుంది మనిషి సహజ స్వరూపం 'పెనుగొండ కావచ్చు. అతనిలో కాగడా పెట్టి వెతికినా గుండె కనిపించక పోనూవచ్చు? గుండె పీలగా వున్న మనిషిలో సైతం కొండంత చోటు చేసుకోనూవచ్చు.

మానవుని జీవిత (ప్రమాణం డెబ్బై సంవత్సరాలు(10796 506016 ₹80) అధిక బలమున్న యెడల ఎనుబది సంవత్సరాలు అని బైబిల్‌ (గ్రంథంలో [(వాయబడి వుంది. ఈనాడు ఎంతో మంది సునాయాసంగా ఎనబై సంవత్సరాలు బతకడం మనమందరం చూస్తూనే ఉన్నాం,

/ గుండె సగటున నిమిషానికి 70 సౌర్దు స్పందిస్తుంది. ఆంటే. గంటకు 4,200 సార, రోజుకు 100,800 సార్ద, సంవత్సరానికి సుమారు ముప్పది ఆరు మిలియన్ల సార్లు స్పందిస్తుంది, మానవుని జీవిత (పమాణంలో దాదాపు ౨500 మిలియన్లు సార్దు నిరవధికంగా, నిరంతరాయంగా స్పందిస్తుందని అంచనా నేయబడింది.

మీరు పవీణుడైన ఒక ఇంజనీరును పిలిచి మాకు క లీటర్జ నీళ్ళను,

ఒక మసెకండుకూడ ఆగకుండా, నిర్విరామంగా, నిరవధికంగా & ఎనబై ఏళ్ళ

పాటు పంపుచేసే ఒక యం్థతాన్ని తయారు చేసి పెటిండని అడిగితే, మీ మాట ట్‌

పూర్తికాకముందే “ఇంపోసివిల్‌” అని జవాబీసాడు. నిలువెత్తు డబ్బుపోసినా ఇలాంటి పంపును తయారుఖేయడం సాధ్యంకాదు ఘరిం

2

అయితే ఆశ్చర్యకరమైన విషయమేమంటే భగవంతుడు యింత కంటే మహత్తరమైన పంపును మానవ యంథత్రాంగంలోనే అమర్చి ఉంచాడు అదే మన గుండె.

గుండె ఒక పంపు వంటిది. గుండెలో ఉన్న రెండు జఠరికల ద్వారా శీ00ల మిలియన్‌ లీటర్డ రకాన్ని పంపిస్తుంది. ఇలా పంపబడిన రక్తం మన దేహంలో ఉన్న రక్త నాళాల ద్వారా కొన్ని టిలియన్లు జీవకణాలకు ఆహారాస్ని, (పాణవాయువును, ఖనిజ లవణాలనూ అందచేస్తూ ఉంటుంది.

పిండోత్నత్తి అయిన నాలుగోవారం స్పందించడం మొదలు పెట్టి జీవుడు శాళ్యతంగా కన్ను మూసే వరకూ అయిదు లీటక్లే కాదు గాలుగు వందల మిలియన్‌ లీటర్హ రకాన్ని సుమారు నూటఇరవై (టిలియస్ల జ్రీవకణాలకు అంద జేస్తూనే ఉంటుంది. అంటే గుండె పిడికెడే అయినా, దాని పసితనం, సామర్ధ్యాలు అనంతమన్న మాట. అంతేకాదు. పిండోత్చత్తి జరిగిన నాలుగో వారంలో స్పండించడం (ప్రారంభించిన గుండె జీవితాంతం రన విధ్యుక్త ధర్మాన్ని తు. చ తప్పకుండా నిర్వహించుతూనే ఉంటుంది. ఈ విధంగా ఒక్క క్షణం కూడా వి[శమించకుండా మృత్యుదేవత వడిలో వాలిపోయే వరకూ (బహ్మండ ముగా పని చేయడానికి పది టన్నుల బరువును పది మైళ్ళ ఎత్తుకు పంపడానికి ఎంత శక్తి అవసరమో అంత శక్తినీ ఆది ఉపయోగిస్తుంది. -

నిజంగా ఈ పిడికెడు గుండెకు ఎంత గుండె ! ఎంత బలం 11

శ00 [గాముల బరువు కలిగి కండర నిర్మితమైన ఈ చిన్న అవయవం ఇంతటి బృహత్త కారో ఫ[కమా న్ని ఇంత (బహ్మాండమయిన స్దాయిలో నిర్వహి సోండీ అంటే ఆది భగవంతుని లీల ఆనే పష్నాలి.

జీవరాసులన్నీ సజీవమైన జీవకణాలతో నిర్మితమయి. ఉంటాయి. మన దేహం సుమారు నూటఃర వై(ట్రిలియన్‌ జీవకణాలతో నిర్మింపబడి ఊంది. ఒక జీవ కణం జీవి శరీరంలో (సొధమిక (వమాణం (₹6౧6&006౧181 ౮౧1౬ ) అని చెప్పాలి. జీవకణంలో ఉండే పదార్థాన్ని జీవపదార్థం ( £/0[001250 ఎ

న్‌!

అంటారు. ఈ జీవపదార్థమే జీవికి ఆధారం. కి౯౦[0౧189గ) 15 €16 0455 ౦0+ 6 అంటే జీవకణంలో ఉన్న ఈ ' జీవపదార్థమే జీన [పమాణమని నిరూ పించారు. అత్యంత విలక్షణమైన ఒకే రక్షమైన జీవ కణాలు కలసి కణవాలాలి (11559663 ) గా ఏర్పడతాయి" కొన్ని కణజాలాలు కలసి "అవయవాలు (019805) గా ఏర్పడతాయి. అయితే ఈ అవయవ నిర్మాణంలో ఓకే” రక మైన కణజాలాలు (11356085 )ఉండనక్కర లేదు. ఒక విధమైన జీవ వ్యాపా రాన్ని నిర్వర్తించే అవయవాల కలియక వల్ల ఒక విధానం (5516౧) ఏర్పడుతుంది. ఇటువంటి వేరువేరు విధానాల కలియికతో జీవి దేహం ఏర్పడు: తుంది, ఈ విధంగా ఒక్కొక్క విధానం తన విధ్యుక్న ధర్మాన్ని పాటిస్తూ అన్ని కలిసి సమన్వయంగా పని చేస్తూ మన ఆరోగ్యాన్నీ పదిలంగా ఉంచుతాయి.

గుండె మన దేహంలో ఉన్న ఆవయవాలన్నింటిలోకి ఆతి మ.ఖ్యమైన అవయవం, మన దేహంలో ఉన్న ఏ అవయవమైనా కొంపెం వి[శాంతి తీసుకో వచ్చునేమో గాని గుండె మారం క్షణం కూడా విశాంతి కోరదు. ఒక చేళ విిశాంతి కోరిందా - అది మన శాశ్వత వ్మిశాంతికే దారితీస్తుంది.

అలుపురాని అంటుధి కేరటాలు అలనట వఇెందని హృదయ. సంచలనాన్నీ గుర్తు చేస్తూ వుంటాయి. ఈ విధంగా క్షణం కూడా వి(శమించకుండా: ఈ మహత్తరమైన ఈ మానవ యం్యకాంగాన్ని నిపుణంగా, నిశ్శబ్దంగా, నిర్వీరా మంగా, నడిపిస్తోంది.

ఈ పీశికెడు గుండెకు ఇంతటి శక్తి ఎక్కడ నుండి వస్తున్నది! ఇంత చిన్న అవయవం ఇంతటి బృహత్తర కార్య కమాన్ని ఎలా నిర్వహించ కలుగు తున్నది!

బ్యాంక్‌ క్యాషాియరు (పతిరోజు కొన్ని లక్షల రూపాయలను తన చేతుల మీదుగా మారుస్తూ వుంటాడు. అత్షలాది రూపాయట చూడడమే గాని చివరికి అతని [బళుకు తెరువు అతనికి వచ్చే నెల జీతం మీదనే ఆధారపడి ఉంటుంది. గుండె కొన్ని లక్షల లీటర్ద రక్తాన్ని దేహంలో ఉన్న కొన్ని (టిలియన్స ఖీ

టీ కణాలకు అంద జేస్తుందేకాని, మహత్తరమైన ఈ మానవ యంకాంగాన్ని, నడపడానికి కానలసిన శక్తి ఆంతా దానికి సరఫరా అయ్యే రక్తం మీదనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుచేతనే గుండ్రెక్ష దాని వంతు రక్తం ఎప్పటికప్పుడు నిరవధికంగా నరిపడినంతగా అందటం అనేవ వాల ముఖ్యమైన విషయం. జీవితం జీననది వంటిది. అద్ద నిరవధికంగా (ప్రవహిస్తూనే ఉంటుంది. మన శరీరంలో ఉన్న రక్తం కూడ ఆంతే, ఈ రక్తం నిరవధికంగా (పవహిస్తూ మన శరీరంలో ఉన్న కొన్ని [టైిలియను జీవకణాలకు [పాణవాయువును, ఆహారాన్ని, ఖనిజ లవణాలను అంద జేస్తూ ఉంటుంది. ఈ రక్త [వసరణకు ఆవరోధం కలిగిశే చాలా(ప్రమాదం. ఆండులో గుండెకు జరిగే రక్త [(వసర ణకు ఆవరోధం ఏకృడ్షితే “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” వస్తుంది, మనం తినే ఆపహిరం, మన ఆలవాట్టు, మనం జీవితంలో ఎదుర్కొనే అనుడిన సమస్యలు, ఈ సమ స్యలను పరివ్కరించుకొనే విధానాలు, యివన్నీ సహృదయ కండరానికి వచ్చే రక్ష్యపసరణ మీద బాలా (ప్రభావం చూపుతూ ఉంటాయి. మధువేహం; ఆధిక రక్తపోటు, మధుపానం, ధూమపానం, స్థూలకాయం, యివన్నీ కరొనరి రక్క్యపసరణకు అవరోధాన్ని కలిగించి గుండె యొక్క శక్తి సామర్ధ్యాలను తగ్గించి “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” వచ్చేటట్టు చేసాయి. “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” గుండేజబ్బుల్లో ఉకటి. ఆది 'అతీ (వమాదకరమైనవు; [(సమాదకరమైనదే కాకుండా [ప్రాణాపాయ కరమైన జబ్బు కూడా. అయినా, [ప్రపంచంలో అనేక వైద్య కేర్యద్రాల్లో జరుగు తున్న పరిశోధనల ద్వారా యిది ఎలా వసోందో, దీని విషయమై తీసుకోవలసి జాగ_త్స లేమిటో, యీ జబ్బు రాకుండా ప విధంగా నిరోధించవచ్చునన్న వివ యాలను కూలంకషంగా తెలుసుకోగలిగార్ర, దీనికి బలీకాకుండా నివారించుకునే అవకాళాలున్నాయి.

(వతి వ్యక్రికీ (ప్యవధమంగా తన ఆరోగ్యాన్ని పరిరక్షించు కోవడం తెలియాలి. దాన్ని నిలకడగా ఉంచుకొని ఆ వ్యాధిని నిరోధించుకోవడం తెలుసు కోవాలి. వ్యక్తిగత సరిష్మభతను గురించి ఖచ్చితమైన నియమాలను పాటించాలి, మన ద్రైనందన జీవితపు ఆరివాట్టు, ఆహార నియమాఎి, నిష్మళం [మైన అలో చనలు ఇవన్నీ ఆరోగ్యానికి పూలబాటలు.

ర్‌

ఆరోగ్య సమస్యలు దేశ ఆర్థిక సమస్యలతో ముడిపడి వృంటాయి. [సజా రోగ్య సౌకర్యాలు, మంచినీటి వనరులు, చికిత్సకు కానలసిన ఆధునిక పరికరాలు అమర్చుకోవడం అన్ని దేశాలకు సమస్యలు కావు. వెనుకబడి ఉన్న దేకాలకే సమస్యలు, ఆరోగ్యం వ్యక్తిగత సమస్యకాదు, (ప్రభుత్వానికీ చెందిన సమస కాదు; ఇదొక సాంఘిక సమస్య అనుకొని స్వచ్చంద సేవాసంస్థలూ, వ్యక్తులూ కలిసి కట్టుగా పోరాడవలసి వుంటుంది. ఆరోగ్యాన్ని పరిరక్నించుకునే విధావాలను పామర జనానికి ఆందించవలసిన బాధ్యత ఆరోగ్య కార్యకర్తలమీద ఆధారపడి ఉంది. నేను ఈ [గంథ రూపేణా అ బాధ్యతనూ నెర వేర్చుకోవాలను కొంటున్నాను. ”

హఠాత్తుగా మరణించడానికి “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ” “ముఖ్యమైన కాగణం అనే విషయం యీ శతాబ్దం మొదటిభాగం వరకూ నైద్యులకే అంతు పట్టలేదు. సంపన్న దేశమైన అమెరికాలో యిప్పుడు ఏడాదికి 1.5 మిలియన్‌ (పజలు యి “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ”కి బలియైపోతున్నారని అంచనా. మన దేశంలో కూడ ఈ జబ్బుతో మృత్యుదేవత వొడిలో వాలిపోయేవారి సంఖ్య "పెరుగుతూనే ఉంది.

“హార్ట్‌ ఎటాక్‌” మానసిక్కళమ చేసే వారిలో ఎక్కువశాతం వుంటుం దని, (శ్రామికుల్లో తక్కువని అంచనా. శ్రీల కంటే పురువుల్లోనూ, పల్లెవాసుల కంటే పట్ట ణవాసుల్లోనూ ఎక్కువ వస్తుందని భావిస్తున్నారు. చాలకాలం వయసు మళ్ళిన వారిలో ఈ జబ్బు వస్తుందని (భ్రవ్స పడ్డారు. ఇది వయస్నుకు సంబం ధించిన జబ్బు కాదని, యుక్త వయస్సులోనే ఎధిరోస్ట్కిరోసిన్‌ ఆరంభమై హరాన్మరణానికి దారితీస్తుందని అనేక పరిళకోధనల ద్వారా నిర్ధారణ ఆయింది. ఆందుచేత యువకులు తమ యవ్వన దశలోనే దీని విషయమై జా్యగత్త పడటం ఎంతైనా అవసరం,

మరో విషయం. జీవితంలో వున్న వై విధ్యాన్ని ఒక్కొక్కరు ఒక్కో విధంగా చూస్తూ ఉంటారు. చావు పుట్టుకలకు, మంచి చెడ్డలకు, కలిమి లేములకు, కష్టసుఖాలకు, ఆరోగ్య అనారోగ్యాలకు [పతీ మనిషి ఒకే విధంగా (పతిసన్మం దించడు. మామూలు మనిషి యీ ద్య్యంద్వాలను తన ఆదృష్షంగానో, దురదృష్టం గానో భావించి మౌనంగా అనుభవిస్తాడు, కొంతమంది జీవితంలో ఓడిపోయా

6 మని'దిగజారిపోకారు. మరికొంతమంది అననుకూల పరిస్థితులు ఎదురైనా జీవి తాన్ని ఒక సవాలుగా తీసికొని థైర్యంగా ఎదుర్కోవడానికి [పయత్నిస్తారు. ఆలోచనాపరులు దీనికి కార్కికమైన కారణాలేమిటని వెతుకుతారు. ఆ వెతుకులాటలో తాను పొందిన అనుభవాన్ని, జ్ఞానాన్ని, యితరులతో పంచుకోవడానికి (సయత్నం చేస్తారు. . ఈలాంటి ఆనుభవాలు, ఆనుభూతులు కొంతమంది పాఠకులకు (పభావితం చేస్తాయి. మానవాళికి సేవ చేసేటందుకు అహర్నిశం (శమించే కాస్త్రజ్ఞులు తమ పరిశోధనా ఫలితాలను నిరూపించుకోవడం కోసం ఒక్కోసారి తమ ఆరోగ్యాన్ని, తమ విడ్ధల ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెడుతూ ఉంటారు. ఎడ్వర్దు జెన్నర్‌, జె.బి, యేీన్‌.” హాల్డేన్‌, డేనియల్‌ జగూరీ వంటి శాస్త్రజ్ఞులు ఈ కోవకు షెందినవారే. మరోకోవకు చెందిన వైద్య శ8ిథామణులున్నారు. వీడు తమకు వచ్చిన జబ్బు ల్తతో బాధపడుతూ, అననుకూల పరిస్థితుల్లో ఈ జబ్బులు తను శరీరాల మీద ఎలా తమ (ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయో ఆశే విషయాలు వివరిస్తూ రోగుల్లో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని పెంచడానికి కృషి చేస్తున్నవాడు, వైద్యుడు రోగిగా [56% 00610౧ ఆ జబ్బును గురించి, తమ అనుభవాలను, బాధలను, ఆవేదనలను, ఈ బాధలను నివారించుకునే సూ(తాలను వినరించడంచో “ప్రావీణ్యత చూపించ గలడు” ఆనడంలో అతిశయో_క్రి యేమీ లేదనుకుంటాను. " నేనూ వ్యాధిపీడిత వైద్యుణ్ని. 1982వ సంవత్సరం ఆగఘ్ట 8వ కారిఖున హార్డ్‌ ఎటాక్‌ నాకు మృత్యుచుంబనం యిచ్చింది. మరువలేని మర ణప్క ముద్దు. ఇప్పటికి ఆరు సంవత్సరాలయింది. ఆంటే నా వ్రైద్యుని సలహాలను తు.చ, తప్పకుండా పాటిస్తూ, నా జబ్బుతో రాజీపడి, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచు కొని, నా జీవితాన్ని సుఖమయం చేసుకోవడానికి ఎంతగా (పయత్నిస్తున్నానో "తెలుసుకోవచ్చు. అయినా ఈ ఆరు సంవత్సరాలు సాఫీగా గడపలేదని మనవి చేస్తున్నా. సంసార సొగరంలోని ఆటుపోట్టు నాకు ఎదురైన హోరు గాలులు, "జోరు వానలూ అప్పుడవృడూ నన్ను వై ద్యశాలకు పంపుతూనే వచ్చాయి.

7 వీటన్నింటితో కొన్నాళ్ళపాటు సమమతమవుతూ వున్నా, ఈనాడు, ఓ నూతన జీవన సరళిని ఆలవరచుకొని సాఫీగా ముందుకు సాగిపోతున్నా.

అందుచేత, ఈ జబ్బును గురించి నా వ్య క్రిగతఅనుభూతులను పాఠకుల హృదయాల్లో ముదించాలనే యయత్నంతో “నేనూ - నా జబ్బు - నా వైద్యుడు అనే థాగాన్ని ఈ (గంధంలో పొందుపరుస్తున్నా. సము్యదంలోని శిలలు ఆలల తాకిడికి అరిగి ఆందంగా కనిపిస్తాయట. నేను జీవితంలో తిన్న దెబ్బల నుండి నా సోదర సోదరీమణులు గుణపాఠాలు నేర్చుకోవాలి. “౦౧6 8౧666018 01 ౩ ౧౧8౧ 9 ౪0510 ౭౩ ౪014006 01 81007200” అన్నాడు విలియమ్‌ వి. జాన్మింగ్‌, నేను 'పెంచుకొన్న ఆత్మ విశ్వాసాన్ని యితరులతో పంచుకోవాలి అనేదే నా ఆశ, గుంజెపోటు జబ్బుకు చికిత్స పొంది, గుండె జారి, ఎండిపోతున్న అనేక మందికి “ధైర్యం” “ఆత్మ విశ్వాసం” అనే పదాల్ని రంగరించి, మేళ వించి, నూరిపోసి వారి హృదయాలను మళ్ళీ చిగురింప చేయాలనే తపనతో ఈ థాగాన్ని పొందుపరుస్తున్నా.

ఈ [గంధంలో “గుండె జబ్బులు - గుండెపోటు”ను గురించి వివరించడం జరిగింది. దీనిలో “హార్డ్‌ ఎటాక్‌”, “*సండెపోటు” అనే రెండు పదాలూ వాడాను. హార్డ్‌ ఎటాక్‌ అన్నది ఇంగ్బీషు పదం. గుండెపోటు అనే పదం దానికి తెలుగు ఆనువాదం, ఆయితే కొన్ని కొన్ని ఆంగ్ల పదాలకు నిత్య జీవితంలో మనం ఆలవాటుపడ్డాం. ఆవే ఎక్కువగా వాడుకలో వుండడం చూస్తున్నాం, వాటిలో “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” ఆనే పదం ఒకటి. అందుచేత పాఠకులకు సుళువుగా ఆర్థమయ్యేటట్టు వుండాలని ఈ రెండు పదాలూ ఉపయోగించినా; “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ” అన్న పదాన్నే విరివిగా వాడటం జరిగింది. ఆది (“పాపులర్‌) = బహుళ (పచా రంలో వున్న పదం కనుక గుండెజబ్బులు అనేకం వున్నాయి. వీటన్నింటిని గురించి విపులంగా (వాయాలీ ఆంటే పెద్ద (గంథం అవుతుంది. అయినా చాలా జబ్బులు అకస్మాత్తుగా వచ్చినా (పాణాపాయాన్ని కలిగించేవీ కావు. “విర్ట్‌ ఎటాక్‌” అకస్మాత్తుగా రావడమే కాకుండా కొన్ని క్షణాల్లో (పాణాన్ని బలి గొంటుంది. (పపంచంళో ఉన్న జబ్బులన్నింటిలో కణాల్లో మనిషిని మాయం చేసే జబ్బు హార్డ్‌ ఎటాక్‌, (ప్రపంచ జనాభాలో (పతి ఏటా 80 = 40 కాతం

8 ఈ జబ్బుకే ఐలీయైపోతున్నారు. అందుచేత దీని విషయం సమ్యగంగా వివ రించడం జరిగింది.

“హార్ట్‌ ఎటాక్‌” అంటే ఏమిటి? ఎవరికి వస్తుంది. ఏ ఏ పరిస్థితుల్లో వస్తుంది * ఈ జబ్బు రాకుండా మనం తీసుకోవలసిన జాగ_తీలు ఏమిటి ? అనే విషయాలు ఆందరికీ తెలియాలి. ౧౪౪౪౧౧0౧ 19 06461 118౧ 0౮768 అన్నారు పెద్దలు, అందుచేత ఈ జా[గత్తలను గురించి విపులంగా వివరించడం జరిగింది.

ఈనాడు చాలమంది 'బ్లైపాన్‌' ఆపరేషన్‌ చేయించుకొంటున్నారు, ఈ వై పాన్‌ ఆపరేషన్‌ అంటే ఏమిటి? ఆ శస్త్రచికిత్స ఎలా చేస్తారు? వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన వారందరికీ చేస్తారా *? ఈ శస్త్రచికిత్న చేయించుకున్న తరువాత తీసుకో వలసిన జ్యాగ ర్తలేమిటి ? అనే విషయాలు వివరించడమయింది.

ఈ మధ్య యింకా అధునాతనమైన పద్ధరుల్లో ఈ “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” క్ర చికిత్స జరుగుతోంది. ఆపరేషన్‌ లేకుండా ఇంజక్షన్‌ యిచ్చి “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” రాకుండా చేయగలుగుతున్నారు. “లేసకుి. కిరణాలు పంపి “హార్ట్‌ ఎటాక్‌కి చికిత్స చేస్తున్నారు.

కొన్ని పరీక్షల ద్యారా ఒక ద్యక్తికి “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” వస్తుంది అని ముందు గానే నిర్ణయించగలుగుతున్నారు. “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” విషయంలో పరిశోధనలు, చికిత్సా విధానాలు ఎంతో ఉన్నత శిఖరాలను అందుకున్నాయి.

అందుచేత గుండె నిర్మాణం, అదిచేసే పనితీరు, గుండె జబ్బుల విషయం చూచాయిగా వివరిస్తూ “హార్ట్‌ ఎటాక్‌ "ను గురించి అందుబాటులో ఉన్న అన్ని విషయాలు సేకరించి, సుళువుగా అర్హమయ్యేటట్టు, సామాన్య (ప్రజానీకానికి అందుబాటులో వుండే రీతిగా, సాధ్యమైనంత సమ్మగంగా వివరించే (పయత్నం చేశాను,

గుండె జబ్బులు -గుండెపోటును గురించి అనేక సాంకేతిక విషయాలను ఆధునాతన వైద్య విజ్ఞానాన్ని తెలుగు భాషలో అందించాలనే ఆశతో రచించిన ఈ 1గంథం మీ అందరి అభినూనాలు పొందగలిగితే ఆదే పదివేలు.

గుండ ఉనికి = నిర్మాణం ఛాతీలో ఎడమ వైపుగా గుండె అమర్చబడి ఉంటుంది. దాని కిందిఖాగం ఎడమవైపుకు తిరిగి ఉంటుంది పైభాగం మ్యాతం ఛాతీ మధ్యనే వుంటుంది. కొంతమందిలో ఛాతీ కుడివైపుగా గుండె ఆమర్చబడి ఉంటుంది. దీన్ని డెక్‌స్టో కొర్జీయా అంటారు, పటము 1 గుండె ఉనికి అ (1 గుండె 1-5 పర్ముకాంతర స్థం (1౧16700918! 908069) అధ అ (పతి మానవుని గుండె తన పిగకెడు పరిమాణంలో సుమారు 800 (గాములు బరువు కలిగి ఉంటుంది. పురుషుల గుండె కంటే స్త్రీల గుండె 50 (గాములు తక్కువగా అంపే 250 (గాములు బరువు ఉంటుంది, మన శరీరంలో

10

ఇచ్చా కండరాలు (౪/016౧+8౧౧ అనిచ్భాకండరాలు (10౪014౧12౧ అని ఉన్నాయి. ఇచ్భాకండరాలు అంటే మనం ఏ పనినై చా చేయాలనుకున్నప్పుడు మన ఇష్టం వచ్చినట్టు ఈ కండరాలను ఉపయోగించి ఆ పనిని చేసుకోవచ్చు, గుండె కండరం అలా కాదు. ఇవి అనిబ్బా కండరాంతో నిర్మింపబడి ఉన్నది. ఆది మనం కాసించినట్టు మన కట్టుబాప్టలో నడవదు. రనంతట తానే సాఫీగా, లయబద్ధంగా స్పందిస్తూ వుంటుంది.

మన శరీరంలో ఉన్న ఇతర కండరాలతో పోల్చిచూస్తే గుండె కండరంలో ఒక గొప్ప విశ్రేషముంది, మన శరీరంలో ఉన్న కండరాల కొంతకాలం పని జేస్తే అలసట చెంచుకాయి. కానీ, గుండెగా అమర్చబడిన ఈ హృదయ కండ రము శివవు గర్భములో ఉన్న మొదటినెల నుంచి స్పందించడం మొదలుపెట్టి చీవరికి శాశ్వతంగా కన్నుమూసే వరకూ అలా స్పందిస్తూనే ఉంటుంది. మన దేహంలో వున్న చాలా అవయవాలు పని రాపిగికి తమ సామర్థ్యాన్ని పోగొట్టు కుంటాయి గానీ గుండెమాాతం అంత సుళువుగా వాగపోదు.

గుండె కండరాన్ని “మయోకార్ణియం” అంటారు, ఈ మయోకార్ణియాను అంటి వెలుపల ఉన్న కవచాన్ని “పెరికార్డియం "అంటారు. ఈ పెరికార్డియం ఒక సంచిగా ఉంటుంది. ఈ సంచిలో గుండె గుప్తంగా అమర్చబడి ఊంటుంది. ఈ 'పెరికార్డియంనకు మయోకార్షియంనకు మధ్య ఆ సంచిలో కొంవెం చెమ్మగిల్లేటంత నీరు ఊంటుంది. ఈ సంచిలో వుండి రాపికి లేకుండా నిర్భయంగా రేయింబవళ్ళు పనిచేస్తూనే వుంటుంది. ఒక్కొక్కసారి కొన్ని కారణాల వలన ఈ సంచిలో ఎక్కువ నీరు చేరడం జరుగుతుంది. ఆలాంటప్పుడు సండె కొట్టుకోవడంలోను: తన విద్యుక్త ధర్మాన్ని నెర వేర్చడంలోను అంతరాయం కలుగుతుంది. ఇలా ఈ సంచిలో ఎక్కువనీరు చేరడాన్ని “వెరికార్డియల్‌ ఎవ్యూజన్‌ ” అంటారు. మరి కొన్ని కారణాల వలన పెరికార్టీయం దెబ్బతినడం జరుగుతుంది. దీనిని “పెరికార్టి టిస్‌” అంటారు. మయె+కార్దియం లోపలి ఆంతర్వేష్టాన్ని “ ఎండోకార్డియం ”* అంటారు.

గుండె నాలుగు గదులుగా విభజింపబడి ఉంటుంది. రెండు పైభాగంలోను, మిగిలిన రెండు (కింది భాగంలోను వుంటాయి. పైభాగంలో వున్న రెండుగదులు

శ

కుడి కర్టిక ఎడమ కర్ణికలని, (కింది భాగంలో రెండు గదులను కుడి జరిరిక ఎడమ జఠిరిక అని ఆంటారు. కర్ణికా జరిరిక పటలం [46416610 ౪66౧140618 5601౪4౧0] పై రెండు థాగాల్ని (కించి రెండు భాగాల్ని విభజిస్తుంది. పైభాగంలో ఉన్న రెండు గదులు పలుచని గోడలు కలిగి ఉంటాయి, ఎందుచేతనంటే వీటి పని రకాన్ని స్వీకరించి నిలువ చేయడమే. కర్ణికాంతర పటలం [10161 త౮71006187 5900౧0)) ఉండి మై భాగాన్ని కుడికర్దిక, ఎడమ కర్ణికలుగా. విభ జిస్తుంది. ఇవే విధంగా [కింది భాగంలో జరిరికాంతర పటలం ౧16! ౪6౧౬౧1- 06 2? 560067౫] నిలువుగా ఉండి కుడిజరిరిక, ఎడమ జలిరికలను ఏర ఎరుస్తుంది.

జఠరికలకు బలమైన గోడలుంటాయి. ఎందుచేతనంటే కుడిజఠరిక నుండి ఊపిరితిత్తులకు, ఎడమ జఠరిక నుండి దేహంలోనున్న వివిధ భాగాలకు రక్త నాళాల ద్వారా రక్తాన్ని పంపవలసి ఉంటుంది. ఎడమ జఠరిక దేహమంతటికి రక్తం పంపవలసి ఉంటుంది. కాబట్టీ ఎడమ జఠరిక గోడలు ఇంకా బలంగా ఉంటాయి.

రెండు కవాటాలు [౪21౪95] క్షక్తికర్ణిక్క కుడిజఠరిక మధ్య ఒకటి, ఎడమ కర్ణిక ఎడమ టఉఠరిక మధ్య మరొకటి ఉంటాయి, ఈ కవాటాలు కర్టికల నుండి జళరికలలోనికి వచ్చిన రక్తం తిరిగి కర్షికలలోనికి పోకుండా రత్నిస్తూ ఉంటాయి. కుడివైపున ఉన్న కవాటాన్ని అ(గ్మతయ కవాటాం [11065016 ౪81౪79] అంటారు. ఎడమవైపున ఉన్న కవాటాన్ని అ(గద్వయ కవాటం [5065016 ౪8 ౪6] అంటారు. ఈ ఆ([గద్వయ కవాటాన్ని “మైటిక్‌ వాల్వ్‌” అనికూడా ఆంటారు. ఈ కవాటాలు ముఖ్యంగా మైైటలో కవాటం క్రీళ్ళ వాతం మొదలగు జబ్బులు వచ్చినపుడు దెబ్బతినడం జరుగుతుంది. పిన్నవయసు లోనే కీళ్ళజ్వరం వచ్చిన వాళ్ళకి పెద్దవారయిన తర్వాత గుండెజబ్బు (౧౧9౮- ౧౧౭11౦ [1681 0136856] రావడం జరుగుతుంది.

గుండె కుడిఅంచు కుడికర్ణికలోను [కింది ఆంచు కుడి జరిరికలోను ఎడమ ఆంచు ఎడమ జఠిరిళతోను చేయబడి ఉంటుంది. విభాజిక పటలం [012049౧0]

12 ఉన్న వైపున్న గుండె (శ్రింద కుడి కర్ణిక, అందులోని కలసి అధోగి బృహత్సిర, ఊంటాయి. గుండె వెనుక వైపంతా ఎడమ కర్ణిక ఉంటుంది. ఇందుతో పుపుస సిరలు కలుసాయి. గుండెస్థానం అవి సంకోచించినపుడు [6౪751016 , వ్యాకో చించినపుడు [012910 6] కొంచెం మారవచ్చును, మహాధమని [40/12] పుపుస ధమని [౯౪1౧౦౧౩౧ 16౧౧ ఆధో, ఊర్థ్వ బృహత్నిరలు [5009617107 1౧16గ౧0? ౪6౧0౪716] పృపుస సిరలు [౧6 ౧౧౦౧౭ ౪61౧9) పె వైపు గుండెను కదలకుండా ఉంచుతాయి. [కిందివై పున్న జఠరికలు గుండె సంకోచ వ్యాకోచాలలో కదులుతాయి. గుండె సంకోచంలో ఎలిరికలు కుంచించి కొంచెం తిరుగుతాయి. సంపూర్ణ ఉచ్బాాసం [1030-2100 లో విభాజక పటలం [01301- [207] క్రిందికి దిగినప్పుడు గుండె కొంచెం నిలువుగా వుంటుంది. సంపూర్ణ నిశ్వాసం [౯౮1 0౯260౧) లో విభాజక పటలం మైకి వెళ్ళినప్పుకు గుండె కౌంపం అడ్డంగా తిరుగుతుంది. రెండు కర్షికలు, రెండు జఠరికలు ఒక జత కలసి అంగుశి ఆకారంలో ఉన్న తంతుయుత కణాలతో “5 ఆకారంలో ఉంటాయి. కుణీ కోర్ణీలో _ కుణి జఠరిక: కుడి కర్ణిక పొడవైన గచి. ఇది అధొ, ఊర్హ్వ బృహత్చిరల మధ్య గుండ కుడి అంచున ఉంటుంది. దాని [కింద అంచు అంతా అధోబ్బృహత్సిరల ద్వారంతో ఆ(కమించుకొని ఉంటుంది. కరొనరీ మైసన్‌ ద్వారం ర్రైకస్‌ స్పిడ్‌ రేకు వద్ద "ఉంటుంది. ఇది చిటికిన (వేలంత ఉంటుంది. కుడి కర్ణిక, కుడి జఠరికల మధ్య ద్వారానికి బ్రైకన్‌ స్పీడ్‌ కవాటం ఉంటుంది, ఇందులో $ య ను సులువుగా దూర్చవచ్చు. ఈ మూడు రేకుల మొదట్ల పై చెప్పిన తంతు కణాలు ఆంగు లీయకాలకు అతకజడి ఉంటాయి. వాటి చివరఎ “కార్డ చెండినీ ” ఆనే కార్డ్‌ ఎద్వారా “ సేపిల్లితీ కండరాలకు” అతకబఐడి ఉంటాయి. ఇవి గుండె కండరాలతో చేయబడి లోపలి భాగములో ఎత్తు పల్లాలుగా పొడుచుకొని వస్తుంటాయి. కుడి జఠరిక [మై భాగం పుషుస ధమని ద్వారా కురుచగా వుంటుంది, పుఫపుస ధమని ద్వారంచుట్టూ తంతు కణాల అంగు? ఉంటుంది,

13 కుడి కర్డిక నుండి అథుద్ధ రక్తం కుడి జఠరికలోనికి వచ్చి కురి జఠరిక నుండి పువుస ధమనుల ద్వారా ఊపిరితిత్తుల లోనికి పంపబడుతుంది. ఎ౨ఎణమ తీలిఠ: ది ఇది ఇరు కర్టికల మధ్య గోడకు అంటుకొని, కుడి కర్ణికకు వెనుక ఉంటుంది. ఫువుస సిరలు ఇందుళలోనికి వరుసగా తెరచుకొని ఉంటాయి. రెండు. రేకుల కవాటము [/410721౪/81౪76] రెండు (వేళ్ళు చివరలు పష్టేటంత ద్వారం ఉంటుంది. రేకుల మొదవ్శ జఠరికల మధ్య ద్వారానికి ఆతకబడి ఉంటాయి. ఊపిరితిత్తులలో చ్యభ్రపరచబడిన రక్తం ఎడమ కవాటం ద్వారా ఎడమ జఠరిక లోనికి పంపబడుతుంది, . ఎడమ జతర్‌కః ' కీని గోడలు (04/23) ఎడ్డమ కర్ణిక గోఢడలకంటే మూడింతలు లావుగా, బలిష్టంగా వుంటాయి. పువున, మహాధమనుల కవాటాలు ఓకేవిధంగా వుంటాయి, ఎడమ కర్ణిక నుండి పంపబడిన శుద్ధ రక్తం ఎడమ జఠరికలోనికి. వచ్చి, ఆ రక్తము మహాధమని తేక బృహద్ధమని [40118] ద్వారా మన శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు పంపబడుతుంది. , | గుండెలోని కవాటాలు (1/81౪795 01 16 [93/0 .: " గుండెలోని ఈ కవాటాల విశిష్టక ఏమంటే, అవి రక్త (ప్రసరణను ఒకే దిశకు జరిగేటట్లు చేస్తాయి. ఈ కవాటాలు మూసుకోవడం: తెరచుకోవడం కర్ణిక, 'టఠరికల మధ్య పీడన మార్పులు పైన ఆధారపడి ఊంటాయి. ఈ కవాటాలు ౩ రకాలు, 1) కర్ణిక, జఠరిక కవాటాలు, ౨) ఆర్ధచం[ద్రాకార కవాటాలు కర్టికా, జఠరికా కవాటాలు కుడి కర్దిక కుడి జఠరిక మధ్య ఒకటి: ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరిక మధ్య మరొకటి ఉంటాయి. కుడి కరిక, కుడి జఠరిక మధ్య ఉన్న ః || ణ | ం కవాటాన్ని వ్రైకస్‌స్పిడ్‌. [11665016] క్రవాటమని ఆంటారు: ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరిక మధ్య ఉన్న కవాటాన్ని బైకస్పిడ్‌ (81608016] క్రవాటమని

4 ఆంటారు. దీనినే “మ్మైటల్‌” కవాటమని కూడా అంటారు. ఈ కవాటం పోప్‌ (౯౦౧౭) తలమీద ఉండే మకుటం రూపంలో ఉంటది. పోపు తలమీద ఉండే మకుటాన్ని “*మెటర్‌” అంటారు. ఆందుబేత దీనిని మ్మైటల్‌ కవాటమని కూడా ఆంటారు, ఆరచం(దాకార కవాటొలు (56011604 ౪౭1౪69) : | ఈ కవాటాలు ధమనుల గహ్యరం [ఓ.౪[౧౧8౧] లోనికి తెరచుకొని ఊంటాయ, బృహధ్వమని (40/18) పువుస ధమనులలో [౧౪ ౧౧౦౧8|౧/ గి?[6- 169] వుండే ఈ ఆర్థచం[దాకార కవాటాలు మూడు భాగాలుగా వుంటాయి. ఇవి కూడా పీడన జేధం.పై ఆధారపడి ముడుచుకుంటాయి. లేదా తెరుచుకుంటాయి. ఆరోగ్యవంళతుని గుండె బలమైన కండరాలతో చేయబడి ఉంటుంద్‌. ఆవి (వతి మానవుడిలోను అడ్డంగా ఉదరఫలకం [కింద నుం3 ఎడము చూచుకం వరకు సన్నగా నాజూకుగా ఉన్న మానవులలో 2న (పక్కటెముక నుం [కించెకి పురములలో కవ (పక్కటెముక వరకూ విస్తరించుతుంది. గుండె వాం వారి పిడికెడు [ప్రమాణంలో వుంటుంది. సగటున 6 సెంటిమీటర్జు పొడ్లవ్య, వెడల్చు ఎక్కువగా ఉన్నచోట 12.5 సెంటీమీటర్లు, 8.5 సెంటీమీటర్హు మందం గాను 10 జొన్నుల బరువు వలిగి ఉంటుంది. గుండె స్పందనము మిడ్‌స్మర ష్‌ నుండి (శశ) ఆంగుకాల దూరంగా ఎడమవైపున రవ ఇంటర్‌ కోస్టం స్పేనతో కనిపిస్తుంది. దీనినే ఎ పెక్స్‌బీట్‌ [40630981] ఆంటారు, గుండొ బోసేనని విమిటి? మనం సాధారణంగా థైర్యం గలవాడిని గుండెకలవాడనీ, పిరికివాడిని గుండెలేనివాడనీ, అంటూ వుంటాం, నిజం చెప్పాలంటే ధైర్యానికి, గుండెకు (వత్యక్షంగా నంబంధం. లేదు. కానీ, మన మెదడులో హైపోథేలమన్‌ (గ/00008120౮69 ) లింబిక్‌ సిస్టమ్స్‌ (1006 వ. అనే భాగాలు మన ఉద్వేగాలకు, డ్రైర్యస్తైర్యాలకు సంబంధించిన విషయాలను నియయ్యతణ

15

చేస్తాయి. వీటి ద్వారా మ్యాతం గుండె స్పందన, రేటు, గుండె దడదడలు వస్తుంటాయి. ముక్త సరిగా ఎప్పాలంటే గుండెకు ముఖ్యంగా రెండు పనులు ఉన్నాయి. ఒకటి శరీరంలో వున్న మలిన రక్తాన్ని స్వీకరించి దానిని ఊపిరి తిత్తులకు పంపించడం. రెండు ఊపిరితిత్తులలో శుభమైన రక్తాన్ని స్వీకరించి దేహం నలుమూలలో ఉన్న అన్ని కణజాలాలకు అందజేయడం. గుండె ఒక యాౌం(తికమైన పంప్‌ వంటిది. మలిన రక్త్మ్యపసరణ దేహంలో వివిధ థాగాల నుండి ఊర్థ్వ; బృహత్సిర్మ, అధోబ్బహత్సిరల ద్వారా కుడి కర్డికలోనికి తేబడు తుండి. దీనిలో ప్రాణవాయువు తక్కువగా వుంటుంది. ఎందుచేతనంటే మంచి రక్తం వివిధ రకాల కాణాలకు సరఫరా చేయబడుళున్నవ్వుడు [సతి ఆవయ వమూ తనకు కావలసిన (ప్రాణవాయువును తీసుకొంటూ ఉంటుంది. అక్బిజన్‌ వివిధ ఆవయవాలకు వారి ఆవసరం కొద్ది ఇచ్చే వాటిలో ఉన్న మాలిన్యాలను రక్షం (గహిస్తుంది. ఈ మలిన రక్తం కుడి కర్ణికకు చేరుకుంటుంది. అక్కడి నుండి కుడి జఠరికలోలికి వస్తుంది, కుడి జరరిక నుండి పుపుస ధమని ద్వారా ఊపిరితిత్తులలోచేరి పరిన్మభ పరచబడుతుంది. ఈ విధంగా చ్మభపరచండిన రక్తం అంటే ఆక్సిజన్‌తో కూడిఉన్న రక్తం ఊపిరితిత్తుల నుండి పువుస సిరల ద్వారా ఎడమ జీర్జికలోకి వస్తుంది. ఎడమ కర్షికనుండి ఎడమ జఠరికలోకి వచ్చి మహాధమని ద్వారా దేహంలో ఉన్న కొన్ని వేల మిలియన్ల కణాలకు ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుంది. ఈ విధంగా గుండె; రక్తప్రసరణ చేస్తూ; (పతిజీవ కణానికి (పాణధారమైన ఆక్సిజన్‌ అందచేస్తూ ఉంటుంది, గుండె ఇంతపని చేసోదంటే అదంతా దాని కండఎలం అనే చెప్పాలి, అయితే గుండె, కండరానికి కూడా ఆక్సిజన్‌ అవసరం, ఆడి గుండెకండరాలను సరఫరా చేసేరక్త్యనాకాల ద్వారా వస్తుంది. గుండెకు రక్తం ఎక్కడనుండి వస్తుంది గుండెకు, గుండె కండరాలకు బృహద్ధమని నుండ హృదయ ధమనుల [0080081/ తగ97199] దారా రక్తం పంపబడుతూ ఉంటుంది. వీటి ద్వారానే గుండెకు కండర బలం దొరుకుతుంది.

16 గుండె రక్తాన్ని పవహింపచేసే ఒక పంప్‌వలి పనిచేస్తుంది కాబట్టి. అందులోని కొన్ని భాగాలు రక్తాన్ని నిలువచేసే రక్తాశయాల వలె పనిచేస్తాయి. ఇఏ రెండు కర్షికలు, గుండెపూర్వూ భాగంలో ఉంటాయి. ఊపిరితిత్తుల నుండి వచ్చే రక్తం, ఎడమ కర్షికలోనికి పువుససిరలు [06 గొంగ౭౧/ ౪61౧) దాప్చరా వస్తుంది. అది ఎడమ జరరికలోకి వచ్చినప్పుడు బృహద్ధమని [40/02] దా్యారా 120/80 మిల్లీ లీటర్ల పీడనంతో శరీరానికి అందజేస్తుంది. దీనినే రక్త పీడనం [81006 [1859418] అని అంటాగ, బృహద్ధమని కాఖలై, చిన్న చిన్న రక్త ధమనులై , ఇంకా విభజనచెంది కేశనాశికలై, వాటి ద్వారా జీవకణాలకు ఆక్సిజన్‌ అంటే ప్రాణవాయువును రక్తంలోనుండి అందచేస్తుంది. ఈ కేశనాళ కలు మళ్ళీ కలసీ చిన్న సిరలై, చిన్న సిరలు కలసి పెద్దసిరలై, చివరకు శరీరంలో క్రింది భాగంలోని వన్నీ కలిసి అధోబ్బహత్సిరగాను, శరీరంలోని పె భాగంలో వన్నీ కలిసి ఊర్జ్య బృహత్సిరగాను ఏర్పడిన మలిన రక్తాన్ఫి కుడి కర్టికలోకి తీసుకుని వహ్తోాయి. కు& కర్టికలో నుండి రక్తం కుడి జరరికలో॥ వచ్చి అది సంకోచించినప్పుడు పుపుస ధమని ద్వారా ఊపిరితిత్తులలోకి వెద తుంది, ముందు చెప్పినట్టు మళ్ళీ ఊపిరితిత్తులలోనుండి పుపుస సిరలు ద్వారా కద్దరక్తం ఎడమ కర్షికలోకి వస్తుంది. అక్కడనుండి ఎడమ జఠరికలోకి వచ్చి, ఆది సంకోచించినపుడు బృహద్ధమని ద్యారా శరీరంలోని (సతి మూలకు (పవహిస్తుంది. ఆంటే గుండెతో ఎడమవైపు శడ్దరక్తం, కుడివైపు మలిన రక్తం ఉంటాయి. అవి రెండూ కలవవు. ఎడమ వైపు నుండి బయర్వేడలే “వహథమని” చిన్న ధమనులు, శేళనాళికలు అక గ్రాడనుండి వెలువడే సిరలు, అధో, ఊర్జ /1 బృహత్చిరలలో కలిసిన విభాగాన్ని “రై హిక (పసరణ వ్యవస్థ” [5౪818110 610౪ 440౧ 0? 619446 61/0౪ 4౯0౧] అంటారు. కుడి జఠరికలో నుండ వెలువడే పుపున ధమని ఊపిరి తిత్తులకు రక్ష్య్మపసారం చేస్తుంది. తిరిగి పుపుస సిరల ద్వారా రక్తం ఎడమ కర్ణికరోనికి వస్తుంది. దీనిని పుపుస (పసరణ వ్యవస్థ [5610౧80 0104148100 0 6556౯ 0 [06140100] అంటారు,

17 "గ్టో | గ రా పటము లి రక్తృ్యపసరణ జరిగే పద్ధతి

1. వైవాహిక (ప్రసరణ, 2. పుపష్పుస (పసరబ, లి. కొాలేయధమని
2. జఠర -ఆం(త నాళానికి, ప్లీహానికి పోయే ధమని, 5. నిర్వాహకసిర,
3. కాలేయ్యపసరణ, "7. వృక్క. [పసరణ, ఈ. చరమాంగాలలోని -కేళశనాశికల పానుపు [0801114%/ 0664 01 1046 10109] 9. శిరస్సు: మెడలోని కేళనాళికల పానుపు [0801 18౧/ 066 0౦+ ౧6౭64 42౧64 ౧౭౦ గొతీ-కుడి కర్ణిక ఓగీ-ఎడమ కర్టిక్క గిళ-కుడి జఠరికః క౪-ఎడమ జఠరిక,

18 హృదయ కండరాలకు, కుడి, ఎడమ కరొనరీ ధమనులు రక్షాన్ని ఆందజేస్తాయి. రక్తం కండరాల మధ్య(పసరించి పెద్ద, చిన్న, మధ్య, హార్ధిక సిరల ద్వారా [087416 ౪61౧9) (గ్రహించబడి హృదయకోటరం[0070౧4౧/- 91౧౪9] ద్వారా కుడి కర్ణికను చేరుళుంది. ఇవికాకుండా రెండు పూరా కంత హార్ధిక సిరలు కూడా ఈ రక్తాన్ని కుడికర్ణికకు చేరుస్తాయి. కఠరొనరీ ధమనులు [0070[౧8/ 4 గ87169) బృహద్ధమనిలో ధమనిక [40110 ౪౬1౪799] వైనుకనుండి పారంభమవుతాలు. హృదయ కండరములో 'శేళనాళికలు ఎక్కువగా వుంటాయి. శరీరంలో వివిధ భాగాలను గుండె సంకో చించెటప్పుడు, రక్తం పసరిస్తుంది. గుండెకు అలాకాదు. గుండెకండరాలకు ఎక్కున రక్తం గుండె వ్యాకోచించేటప్పుడు [01851079] (ప్రసరిస్తుంది. ఈ (ప్రసరణకు హార్ధిక చ్యకంలోని [08766666] సగటు రకపీడనం (1162౧ 81006 గ?6554/9] చాలా ముఖ్యమైన అంశం. కరొనరీ రక్తనాళాలు సంకోచించినపుడు హృదయకండరానికి రక్షృపసరణ తగ్గుతుంది. అవి నిస్బా రం చెందినప్పుడు (011831210౧] [60౧9140౯0౧] రక్ష్మపసరణ ఎక్కువ అపుళుంది. ఈ కరొనరీరక్కనాళిక సంకోచ నిస్సారంలో అనేక కారకాలు [58010] పనిచేసాయి.

1. నాడితంతువులు:- వేగస్‌ [1/29౪43(నాడీతంతువు ఆపేరణ [51 ౧౪1860౧] ద్వారా నాళికా సంకోచం, సింపథటిక్‌ [57౧00[౧610) నాగితంతు (పేర ణద్వారా నాళికా నిస్పారం జరుగుతుంది. ల) సగటు రక పీడనం:- [1468౧ 810064 ౧|౭590/9) (సిహైలిక్‌ (మెజర్‌ తాజాత ట్‌ “ పన్‌ డయా్టాలిక్‌ 2). ఈ (పెజర్‌ ఎక్కువై నప్పును హృదయ కండరానికి ఎక్కువ రక్క్యపసరణ జరుగుతుంది. శ) మహా ధమనిలో రకృపీడనం ఎక్కువై నప్పుడు కూడా గుండెకు రక్తం ఎక్కువగా వస్తుంది. శ్రి గుండెరేటు తగ్గినపుడు గుండెకు రక్క్యపసరణ ఎక్కువ అవుతుంది. కొన్ని హార్మోనులు రసాయనాలు, మందులు కరొనరీరక్తపసర ణను ఎక్కువ చేరాయి.

19

5. నై ప్రట్‌మందులు - ఇని త్వరితగతిని వృదయకండరానికి రక్ష్యపసరణ ఎక్కువచేస్తాయి. అందుచేతనే. గుండెపోటు [649811 గీ8610 అని అనుమానంరాగానే ఈ బిళ్ళ నాలుక్యక్రింద పెట్టగానే గుండెకురక్ష్మవనరణ ఎక్కువచేసి గుండెకు (ప్రమాదం జరగకుండా అంటే గుండెపోటు రాకుండాచేస్తాయి. దీనినే “ఎమక్డైన్సీ బేబ్‌లెట్న్‌” అంటారు.

6. ఎడ్రినలిన్‌ అనే హార్మోను కానీకో ఉండె శెఫీన్‌, హిస్టమిన్‌ , వ్మిటోపిన్‌ అనేవి కూడా గుండెకు రక్తప్రసరణ ఎక్కువచేస్తాయి.

7% మరో ముఖ్యమైన వీశేషం ఏమంటే - ఏదైనా కారణం వల్ల హృదయ కండరానికి రక్త్మృవసరణ తగ్గినప్పుడు, [పాణవాయవు తగ్గళుంది. దీనినే ఎనోక్సియా [400౫412]. ఆంటారు, గుండెకు ఈలాంటి పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు మనకు తెలియకుండానే ఈ ఎకోక్సియా కరొనరీకి రకనాశాలిను నిస్సార 0 చెందేటట్టువేస్తుంది తద్వారా హృదయకండరానికి రక్తప్రసరణ _ ఎక్కువవుతుంది. దీన్నే ఆటోమేటిక్‌ రెగ్యులేషన్‌ [న ం1ంగాతళం ౧68౮18000౧) ఆంటారు.

ఈ (పయత్నం కూడా విఫలమైనప్పుడే గుండెపోటు వస్తుంది. అంటే పెద్ద గక్తనాకాలలో రక్తం స్కంథనం [0160400]. జరగి కరొనరి [త్రాటోనిన్‌ పర్నడి గుండెకు రక్త్యపసరణ ఆగిపోవడం వల్లి పృాదయకండరం మృతి చెందడం జరుగుతుంది. దీనినే “మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫెగ్‌క్షన్‌ ” [4700216141 1౧+4౧0[0౧] అంటారు. డీన్నే మనం “*గుండెపోటు” లేక “ హార్ట్‌ ఎటాక్‌ ” ఆంటాం. -

హృదయ (ప చోదనాలు (64గ్‌ 01406 1౧౧౮౬5౬5) గుండె ఎలా న్వందిన్తుంది? గుండెకు నాడులతో సంబంధం లేకుండా స్వతంగరంగా తనంతట తనే పనిచేయగలిగే శక్తీ ఉంటుంది. కాబట్టే గుండె కండరాలకు స్థిరమైన “తన్యత” ఉంటుంది. దీనినే హార్ధిక టోనస్‌ [0806410 70౧49] అంటారు, గుండె యాదృచ్చికంగాను; అయబద్ధంగాను స్పందింస్తుంది. హృదయ కండరాల్లో ఒక బాగాన్ని ఉత్జీపిస్తే [5110061269] కండరం అంతా క్షే విధంగా ఉద్రిక్త మవుతుంది, ఈ గుణం హృదయ కండరాల ముఖ్య లక్షణం. గుండెలో ఏర్పడే సంకోచతరంగాన్ని [౧/౪6 0 6౦౧౪౭6610౧] “హృదయ స్పందనం” అంటారు. హృదయ స్పందనం పుట్టుకగురించి కొందరు శాస్త్రజ్ఞులు కండర జనితమని [14౪7006౧10] మరికొందరు నాడిజనితమ [[160/086౧010] అంటారు. గుండెలో కొన్ని (పత్యేకమైన కణజాలాలు ఉంటాయి. ఇవి హృదయ స్పందన ఉత్నత్తి క్రి దానివ్యాష్తికి, తోడ్పడతాయి, కర్ణికలనుండి జఠరికలకు జరిగే ఈ (సచోదన (ప్రసారాన్ని ప్రత్యేకమైన కణ జాంవ్యవస్థ నిర గహిస్తుంది. వీటిని హృదయవాహక కణజాలాలు అనిగాని, హృదయ సంగమ కణజాలాలు అనిగాని ఆంటారు, అవి మొత్తం ఐదు, ఈ (కిందిపటంలో వాటిని చూడవచ్చు,

21 క... ప ర న న వ. నా న న క. మ . మందరం యాటుల.. స యన య స న. ను. నం సై ర . వ న త స న్‌ మనన య న ్‌ మ గో నే ఏళ సయ! మ య. మ . స న య ల ప ర స స యన సన వ.

సు సట స టర న ల. వ సే న ననన టి | య. న న ప. నం నట పు బత న స వ న. ] న. య త య పటము 3 ల్‌, కళ ఈ జ్‌ అటే శ ళ్‌

1. సిరా కర్ణిక కణుపు [531౧00 - షీం/10012/ [౦68 - 5.గ 1069] లై లో లో ఆట్‌ జ ణ్‌ ౨. కర్టికా జఠరిక కణుపు [&0/10410 ౪6౧1/106137౧066-5.4 ౦66) ౯ క ణ్‌ ణ్‌
2. కర్ణికా జఠరిక పుంజం [4౮గ౦౮10 ౪6౧౪106187 8౮౧616)
3. హిజ్‌ పుంజం. ళాఖలు [580౧616 06 19]
4. పర్‌కింజీ వ్యవస్థ [6౧%1౧]6 53660) వీటన్నింటిని. కలిపి సంగమ కణజాలాలు [6౧06100౧41 1196669] అని అంటారు. నారా కరత *-(5. గీ, ౧౦6౮9) ర కిక, స్టాక్‌ అనే శాస్త్రజ్ఞుల ఆ సులలో సా. కర కణుపును 'క క యా ” భి కణుపు కనుక్కొన్నారు. ఇది సద్యో టీనియ్యాటైల్టిాలిన్‌ ఆన్షే స్థలం . ్ర ఓల ( జ భో షి (9,8 ఈ ౫ం.చెవుగదిలల) | గ ఓ |

22 లే ఉ&ంటుంవి, గుండె కండరాలే ఒక (పత్యేక కండరాలు అయితే, ఇది అతి సున్నితమై, అత్యంత ప్రత్యేకమైన హృదయకండర తంతువుతో నిర్మింపబడి ఉంటుంది. ఇక్కడ సింపతిటిక్‌, పారా సింపతిటిక్‌ నాడే తంతువులు కూడా ఉంటాయి. గుండె కొట్టుకొంటుంది. కాని గుండెలో మొట్టమొదటిగా స్పందనం పుపే స్థం ఇదే. దీనినే లయారంభకం ఆంటారు [0809 గ౧౭6] కర్ణికా జఠరిక కణువ్లు *-(షీ. ౪. గ౦ర6) ఇది కుషి కర్షీకలో కరొనరీ పైనస్‌కు ముందు ఊంటుంది. సిరా కర్టిక కణుపు పనిచేయలేక పోయినప్పుడు ఈ “ఆరిక్యులో వెటిక్యులర్‌ నోడ్‌” లయారంభకంగా పనిచేస్తుంది. కర్జిదా జఠరిక వుంబముు, సాజ్‌ వుంజకాఖలు వర్కింజీ వ్యవస్థ: హిజ్‌ పుంజం [680౧616 ౦0 ౧19] కర్ణికా జరరికలను కలిపే కండర జాలాల సముదాయం - ఇవి కర్ణికా జఠరిక కణుపులలో (ప్రారంభమైన ఒక కుడి కాఖగాను, ఎడమళాఖగాను విడిపోయి వరసగా కుడి, ఎడమ జఠరికలను చేరతాయి. చివరకు అనేక చీలికలై _పర్కింజీ తంఠువులను చేరతాయి. పర్కింజీ తంతువులతో నాడీ పదార్థంకూడా ఉంటుంచి. ఈ పర్కొంజీ పుంజ భాగాలు [06/140]6 5౪919౧] క్రర్జికలలో పుళ్లు పచోదనాలను జఠరికంకు [పసారం చేయడంలోనూ, సిరాకర్టిక, కర్ణిక జఠరిక, కణుపులు పనిచేయలేక పోయినప్పుడు హార్ధిక (ప్రచోదనాలను (పారంభించడంలోను పొల్లొంటాయి. ఈ విధంగా కార్డియాక్‌ (పచోదనాలు, అయారంభకమైన సిరా కర్ణిక కణుప్పు [5 గ. ౫౦066] లో పుట్టి ఈ తరంగం కర్ణికా జఠరికొ కణుపులోకి చేరుతుంది. తర్వాత హిజ్‌ పుంజం [860616 01 1119] వాటి కాథోపళాఖల మూలంగా పర్కింజీ తంతువుల [5611106 5516౧0) ద్యారా జఠరికల అన్ని భాగాలకు చేరుతాయి. గుండెలోని ఈ సంధికణుపుల కణజాలాన్ని రేడియోతో పోల్బవచ్చును, డీనిలో సిరాకర్జిక కణుపు (పసార కేంద్రంగా ఉంటుంది. కర్ణిక జఠరిక కణుపు

23 (గాహక కేయ్యదంగా పనిచేస్తూ ఈ సమాచారాన్ని తంతి పద్ధతిన (పసారం జేస్తుంది. పర్కింజీ వ్యవస్థను తంతితీగలతో పోల్చవచ్చు.

ఈ సంగమకణజాలాలు [ల6౧౦6౦౧౭| 135065] ఆంపే ఈ ఐదు భాగాల్లో ఏ భాగానికి రక్త్యపసరణ లీక పోయినా వార్టిక (పచోధనాలు [0276186 [10౪41569] గుండె కండరాలకు అందవు. ఏఏ [ప్రదేశానికి రక్త [పసరణ ఉండదో దానిని బట్టై హార్ట్‌ద్రాక్‌ [6871 81061] వస్తుంది.

గుండె [పచోదనాలకు సంబంధించిన జబ్బులు వ్యీటియో వెం/టిక్యులాల్‌ ద్దాల్‌ గూ

కర్ణిక నుండి జఠరికలకు (పచోదనాలు టె. వి, బండిల్‌ ద్వారా వస్తాయి. ఈ ఎ. వి. ఐండిలను *బండల్‌ ఆఫ్‌ హిజ్‌ ఆంటారు. ఈ (పచోదనాలు రేటు లగ్గించడంకాని, పూర్తిగా ఆపుచేయడంగాని ఈ [కింది కారణాలవల్ల జరగవచ్చు, హిజ్‌ పుంజానికి రక్త్మపసరణ తగ్గినప్పుడు, హిజ్‌ పుంజం వేరే కణజాలం వల్లి నొక్కూబగినప్పుడు, (కిములవల్లి దెబ్బతిన్నప్పుడు, లేదా వేగస్‌ [0/8669] అనే నాడి త్యీవంగా ఉద్దీపనం చెందినప్పుడు ఈ క్ఞాక్‌ [81001] జరగవచ్చు. డీనిని వ్యృాదయ ఆవరోదం (1198 510010

ఇది సంపూర్ణంగాను, కొన్ని సమయాలలో ఆసంపూర్ణంగాను ఉండవచ్చు, స్శందన (వసారం సమంగా లేనప్పుడు గుండెలయ తప్పుతుంది, దీనివల్ల హార్ట్‌ బ్రాక్‌ ఏర్చడుతుంది. కర్ణికా జఠరికా కణుపులో (వలతిఒంధకం వర్నడి నప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. ఇవి జరిగేటప్పుడు పి, ఆర్‌ వ్యవధి 0.2 'సెశెండ్దు, కన్న ఎక్కువవుతుంది. ఈ బ్లాక్‌ను _ప్రధమదళ, చ్వితీయదళ; తృతీయదశ, హృదయ అవరోధము ఆంటారు, వాతజ్యరం, చి వ్రీరియాలలో హృదయ అవ రోథం ఏర్భథుతులది.

24 గుండెలోని విద్యుత్‌ పరిణానూలు (5166010841) 0౧8౧89౩ 1౧ ౧6 గంగ)

1858లో కొల్లెకర్‌, ముల్లర్‌ అనేకాస్త్రజ్జులు గుండెలో విద్యుత్‌ (పవాహం ఉంటుందని కనుగొన్నారు 1879లో వాలర్‌ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు ఈ విద్యుత్‌ (ప్రవాహాన్ని రికార్డుచేసే పద్ధతిని మొట్టమొదటగా కనిపెట్టాడు. జంతువులలో ఎలక్ట్రోడ్‌లను గుండెమీద పెట్టి వాటిని తీగల ద్వారా ఒక గాల్వనో మీటరుకు కలిపి రికార్డు చేస్తారు. కాని మనుషులలో ఈ విధంగా ఎలక్ట్రిక్‌ పొటెన్షియల్‌ కొలవడం వీఎకాదు. మనిషిలో సృంచిస్తో ఉండే. ఈ గుండెను ఒక విద్యుత్‌ ఉత్పాదకం [౬60౯10 66౧64100 గా పరిగణించి శతీరంలో ఏదైనా రెండు స్టలూలను ఒక గొల్వనో పుటరుకు కలిపి గుండెలో ఏర్పడే విద్యుత్‌ (పవాహక చర్యలను [5160616 ౯012౧181] కనుక్కొాంటారు. ఈ ఉపకర ణాన్ని “ఎలక్ట్రో కార్డియోగఫ్‌” అంటారు. దీనిలో ఒక ఫోటో గాఫిక్‌ ఇెమెరాన్సు ఉంచి ఈ చలనాలను పటంరూపంలో కూడా తీసారు. దీనిని “ ఎలక్టోంకార్డియా

1గామ్‌ అంటారు” [5 0, ౪,] దం 0

ఇ, న జి. (6,0.0.)

దీనిని మొదటి సారి ఐంతోవెన్‌ [501౧0౪6౧] అనే డచ్‌దేశప్ప శ్ఞరిర ధర్మ శాస్త్రజ్ఞుడు కనిపెట్టాడు. ఇది ఒక సున్నితమైన గౌల్యనామీటరు. ఇది (పధాన (ప్రామాణిక ఉపకరణంగా పరిగణించబడింది. ఈ ఉసకరణాన్ని అనేక రకాలుగా వృద్ధిచేసి “కేథోడ్‌ రే ఆసిలోగాఫ్‌ “ను కనుగొన్నారు. దీని సహాయంతో మనిషి గుండెలో జరిగే విద్యుక్‌ మార్పులను కనుగొని రికార్డుచేపైారు. ఐంతో వెన్‌ ముఖ్యంగాలీ “లీడు”లను కనుగొన్నాడు. (ప్రస్తుతం *లీడలను ఉపయోగిస్తున్నారు. గుండెలోని వివిధ గదుంలో ఉత్పత్తి అయ్యేవిద్యుత్‌ (సవాహము అన్ని దిశలలోను ఒకేరకంగా (పసారం కాదు. ఈ విద్యుత్‌ (పవాహం శరీరంలోని వివిధ్ర థాగాలకు దారితియడాన్ని బట్టి [6646 011] ఈ రికార్డు మారుతుంది. అందు చేత శరీరంలోని వివిధ భాగాలలో ఇది రికార్డు చేయబడుతుంది. రెండు ఎలక్టోడ్‌లు [ఓ16000669) ఒక [పత్యేకమైన అమరికలో ఉండటాన్ని. లీడ్‌ (౬6ర్న

265

అంటారు. ఈ ఎలక్ట్రోడ్‌లు లోహంతో నిర్మితమైనవి. మణికట్టు చీలమండలంలోని చర్మంతో సమంగా అతుకుకొని ఉండడానికి ఇవి కొద్దిగా పుటాకారంగా [00002౪6] ఉంటాయి, దేహంపై ఈ లీడ్‌ను ఎక్కడ పెడకారో అక్కడ వెంటుకలు తీకుండా శ[భపరచి అక్కడ మెత్తటి [౮911 00౧8134100 క 00170019] పదార్థాన్ని పూసిన తరువాత ఈ లీడులను రెండుచేతులను గాని, కుడిచేయి, ఎడమకాలునుగాని, ఎడమచేయి -ఎడమకాలును_ గాని ఉపయోగించి ఇ. సి. జి. [506.6] 8కార్టుచేస్తారు. వీటిని “ద్వాదువ లీడ్‌ "లని [810012 ౬1౫0 ౬9269] అంటారు. మొదటి మూడు (ప్రమాణిక లీడ్‌లు" (చమాణిక లిజ్శాః_ లీడ్‌-1 :- దీనిలో ఎలక్హోొకార్డియ్యాగాఫ్‌ బుణాంతాన్ని [0199846 767౧21౧8] కుడి ముంజేతికి ధనాంతాన్ని [509111౪6 67౧01081] ఎడమచేయి ముంజేతికి "కలుపుతారు. లీడ్‌-2 ;- ఈ పద్ధతిలో బుణాంకాన్ని కుడి ముంజేతికి, ధనాంకాన్ని ఎడమ కొలుకు కలుపుతారు. లీడ్ష్‌ఎతి = ఈ పద్ధతిలో బుణాంతాన్ని ఎడమ ముంజేతికి, ధనాంతాన్ని ఎడమ కాలుకు కలుపుతారు. -

ఇవి శరీరంలో ఫండెకు దూరంగా ఊండేకాలు, చేయివంటి [పదేశాల ద్వారా గుండెలోని విద్యుత్‌ మార్పులు రికార్రేయడం వల్లి వీటిని పరోష లీడ్స్‌ [1౧617666 అనికూడా అంటారు.

ఇదికొకుండా “రొమ్ములీడ్స్‌ "లేక “ఛాతీలీడ్స్‌” [006991 ఓ6869], ఏకధృవ లీడ్స్‌ [4౮౧60౧0864 ౮౧౧౦11౯ [౬6869] కూడా ఉన్నాయి, ఛాతీలీడ్న్‌ ఏక ధృవలీడ్స్‌ వి [౪4] అనే అక్షరంతో వి1, వి౭ వికి, విజ, వి5, విరి అని రికార్డుచేారు. దీన్ని వెక్ట్‌ ఎలక్టోోకార్డి యో[గామ్‌ ” ౧/60107 5160౯0 041- 6108౧48౧] అంటారు కాబట్టి *వి ఆవ్షరాన్ని ఉపయోగిస్తారు

ఏకధృవలించ్‌ లీడ్స్‌ [౮౧1౧౦1౩ 1౧016269). 2౪ ఇఓ, ౪|| అని మూడు ఉంటాయి. మొత్తం 19 లీడ్స్‌ ఉపయోగిస్తారు.

26 ళ్‌ గుం మ ఏకధృవలింట్‌ లిక్స్‌, ఈ ఛాకీలీడ్‌, ం దా గం ఎంతవరకూ మృతిచెందిండో (0 న్స (1 రణ ఎంతవరకూ తగ్గిందో ఆ0409) ఏలా (| గ్గి తెలుసుకోవచ్చుం గానా రక్త వ ఎల్లో 9కొర్డి యో/గామ్‌ న్‌ (5160౪0 6041410812 రిక చ్యకం [0816160 6౪౮16 స విద్యుత్‌ మారు స ల సక కం /1 ౦ందు గుండెలో ఎడమపెపు నుండి సా రంగాలను చూపు ఎర న్‌ న్‌ య పుఠకాయి. ఈ తర ఎ తరంగం కూరి ఆర్‌. ఎన్‌ ఖలంటారు. పఏీటిని సాధారణం ఉరంగాలిను అ జ స గ్‌ ॥ అంటారు. సంక్సివ్లం మ 9. సంక్సిష్టం [(6॥9). టి" ప అపి మూడు తరంగాలు క ్య న [౧) తరంగ; . ర్న గా న గం, ఎన్‌ [5] తరంగ, న నాలు [08761 ంగం - ఈ మార మ 0130 1౧౧౮1595] దిక్‌ స అం ర రాలు జరరికలకు వ్యాపించి (పసారించేటప [పచోద తరంగాలు మాన్య ఎలక్తో కొరియో డు గక అంతముఖ్యమైన సా వో క కరంగాల లి $మైనవికావు. ఒక్కొ-కడ్రాసారి అవి కనిపి ర్ట ఎన్‌ ననన సమైనమాన కనిపించనే కనిపి , పటంలో వీటి సంక్లిష్టం లేదా తరంగం జు సి ర అంటారు. ఈ | + [కింది వ న ను పు మ. వ. ప మ. వ య

27

వ. ఆల్‌, వ్యవధి *_(. ౬ 1౧66౧౧40

ఇది 'పి తరంగ (పారంభంనుండ 9గి5 సమ్మేళనం [(పారంభం వరకు ఉన్న సమయంగా పరిగణిస్రారు, చాలా సమయాలలో “కూ ఉండదు కాబట్టే డీనిని పి. ఆర్‌, వ్యవధి అనే అంటారు. ఇది [వచోదనం [100౮6156] నైనో ఆరిక్యూలార్‌ నోడ్‌ నుండి బయలుదేరి వ్మడ్రియో వెంథటైకులార్‌నోడ్‌ వరకు ఉండే సమయం ఈ సమయం గుండెరేటుకు విలోమంగా మారుతూ ఉంటుంది. గుండెరేటు తగ్గినపుడు ఇది అధికమవుతుంది. గుండెరేటు ఎక్కువై నపుడు ఈ సమయం తగ్గుతుంది.

ఇది సాధారణంగా 0.12 = 0.1 'సెకండ్డ మధ్య ఉంటుంది. షష్టి పూర్తులు చేసుకున్న వారు, ఆపైఐడినవారిలో 0,164 - 0,2. సెశెండ్డ మధ్య ఉంటుంది. యువకులలో ౮0.2 'సెకెండ్డు మించిజే నిదాన (వసారం (కింద భావించాలి. [06 ౭6 ౦౦౧౮౪౦110౧] త్రూ. ఆల్‌, ఎన్‌, టి, (0 గ్‌5.7) నమిగం +

ఇది జఠరికలలో వీర్చడే అన్ని విద్యుత్‌ చర్యల ఫలితము సూచిస్తుంది. ఉఊదిక్షరంగం జఠరికలకు వ్యాపించి, (ప్రసారం చెందేటప్పుడు “6గి5 * తరంగాలు ఏర్పడతాయి, ఊదిక్క తరంగం వెనుకకు మరలేటప్పుడు “7 ” తరంగం ఏర్పడుతుంది. “0గ8 సనమ్మిశం, ఆయామం ఒక మిల్లీ వోల్చ్‌ 65 స్యమ్మిశకాలం గుండె రేటుకు వితోమంగా వుంటుంది.

ఆరోగ్యంగా వున్నవారిలో 6గెకొ్‌గ్‌ క్రాాన్స్టు రమారమి 0. 'సెకండ్దు, ఎన్‌. టి, (57) వ్యవధి

ఇది 0.15 సెకెండ్లు ఉంటుంది. ఇది ఆధార రేఖకు సమంగా ఉంటుంది. త్యూ. టి వ్యవధి(067 1౧4650/1)_

ఇది క్యూ. ఆర్‌, ఎస్‌, సమ్మేశనం నుండి టి, తరంగం అంతం వరకు ఉన్న నధ్యకాలం. ఈ వ్యవధి గుండెరేటుకు నిలోమంగా ఉంటుంది. సాధారణంగా

28 గుండె నిమహానికి 72 సార్దు కొట్టుకొనేటప్పుడు ఈ వ్యవధి 0.868 సెకెండ్డు ఉంటుంది. గుండెలోని అసహజ పరిస్థితులను ఇ,సి,జి. సహాయంతో కనుక్కో వచ్చు. హా ర్దిక చ్మృకం (0464120 6౦19 గుండె ఒక పంపువలి పనిచేస్తూ మలిన రక్తాన్ని ఊపిరితిత్తులకు పంపు తుంది;- అక్కడ శ్యుభపడి తిరిగివచ్చిన మంచి రక్తాన్ని శరీరంలో ఉన్న అవయ వాలన్నిటికీ పంపుతుంది. ఈ పని చేయడంలో అంటే హృదయ సృందనంలో రెండు ముఖ్యమైన దశలున్నాయి.

1. గుండె సంకోచం చెందడం [5731016]
2. గుండె నిస్నారం చెందడం [01851016] కొంచెం విపులంగా చెప్పాలంటే గుండె సృందిస్తూన్నప్పుడు ఈ రెండు దశలు ఒకదాని వెంబడి మరొకటి పునరావృతం అవుతూనే వుంటాయి.

_ గుండెలో రెండు కర్ణికలు, రెండు జరరికలు వుంటాయి. అవి కుడికర్ణిక కుడి జఠరిక్క ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరికలు దేహంలోని మలిన రక్తం మంద కుడ్డికర్ణిక లోనికి వస్తుంది. అది కుడికర్ణికలో నుండి కుడి జఠరిక లోనికి పోతుంది. కుడి జఠరిక నుండి మలిన రక్తం ఊపిరితిత్తులలోనికి వెళ్ళి అక్కడ మనం పీల్చుకొన్న (ప్రాణవాయువును (గహించి వ్యభ్రపడి ఎడమ కర్షికలోనికి వచ్చి ఆక్కడ నుండి ఎడమ జఠరిక లోనికి పోతుంది. ఎడమ జఠరిక చాలా బలమైన గోడలతో నిర్మింపబడివుంది. ఆందుచేత ఎడమ జఠరిక సంకోచం చెందినపుడు చ్యభపడిన ఈ ర _క్తం దేహంలోవున్న వివిధ అవయవాలకు సరఫరా జేయబడుతుంది.

మానవుని గుండె సహజస్థితిలో వున్నప్పుడు నిముషానికి 70 సార్హ స్పందించేటప్పుడు; ఈ హార్దిక చ్మకకాలం 80/70 సెకండ్లు లేదా 0.8 "సెకండ్లు వుంటుంది, హర్దికచర్యలో ఈ రెండు దశలలో జరిగే సంఘటనలు [579265] ఒక చ్మకమువలి (ప్రతిస్సృందనలో జరుగుకాయి. హృదయ స్పందనలోని (ప్రతి

29

సంఘటన [5900 0.8 సెకెండ్డుకు ఒకసారి పునరావృతం అవుతుంది. ఆంటే గుండె స్పందించడం యే దశనుండి (ప్రారంభించినా అన్ని దశలు (కమ (ప్రకారం ఆనుసరించి మీ (పారంభదశకు పునరావృతం అవుతూ ఉంటుంది. ఈ హార్దిక చర్యలో ఏర్పడే సంఘటనలు (వతిస్పందనలో పునరావృతం కావ డాన్ని “హర్టిక చృకం” అని అంటారు,

అయితే హర్ష్దిక చకంలో సంభవాలు (కమం ఎలా జరుగుతాయో సూక్ష్మంగా తెలుసుకొందాం. సాధారణంగా దీనిని జఠరికా సంకోచ అంత్యదశ నుండి (ప్రారంభిస్తారు.

మొదటి దళలో రెండు కర్ణికలు రక్తంతో నిండివుంటాయి. కుడికర్షిక మలిన ర_క్తంతోనూ ఎడమ కర్టిక వ్యభ్రపరచిన ర_క్తంతోనూ నిండివుంటాయి* ఈ దళలో జఠరికలు సంకోచం చెంది ముడుచుకోవడంవల్ల పూర్తిగా మూసుకొని ఊంటాయి. కుడి ఎడమ, కర్ణికా, జఠరికలు కవాటాలు మూసికొని ఉంటాయి.

రెండవదశళలో కర్ణిక జఠరికల కవాటాము తెరచుకోవడం వల్ప కర్టికల నుండి జఠరికలోనికి రక్తం వేగంగా (వవహిస్తుంది. ఈ సమయంలో కర్టికల లోనికి రక్త్రపీడన ఎక్కువై జఠరికలో దాదాపు అసలు పీడన లేనంతగా ఉండడంవల్ల్దా ఈ కర్టిక జఠరికల పీడన నిన్నత్తి; చాలా ఎక్కువగా ఉండడం వల్లా కర్టికల నుండి జఠరికలలోకి " కం సూనాయాసంగానూ వేగంగానూ (పవే శిస్తుంది.

మూడవ దశలో కర్ణీకలు జఠరికలు కూడా పూర్తిగా రక్తంతో నిండి ఊంటాయి. సామాన్యంగా ఎటువంటి ర క్రచలనం ఉండదు. దీనినే పీరిడ్‌ -ఆఫ్‌ డయాప్లేసిన్‌ [067106 0 0145143519] ఆంటారు. ॥

_ నొల్లివ దళలో కర్ణికలు 0.1 సెకెండ్డు సంకోచం [46106121 8/31816] చెందడంతో కర్షికలలో మిగిలిన రక్తం జఠరికలలోనికి వస్తుంది. అంటే రెండో దశలో చెప్పినట్లు కర్ణికలలో నుండి జఠరికలలోనికి 70 నుండి 80 శాతం ఈ రెండో దళలోనే వచ్చేస్తుంది. ఇప్పుడు కర్జికల సంకోచంవళ్లి మిగిలిన రక్తం కర్ణికల నుండి జరరికలోనికి వస్తుంది,

2౩30

అయిదో దశలో ఈ దళ ఆంతమయ్యేటప్పుడు జఠరికా సంకోచం (పారంభమవుతుంది. ఇది రెండు అంచెలుగా ఏర్పడుతుంది. కర్పికల జఠరికల కవాటాల మూయబడతాయి. పుపుసధమని మహాధమనిలోను జఠరికలలోని కంటే పీడనం ఎక్కువ వుండడం వలన వాటి కవాటాలు మూనుకొనే వుంటాయి. ఈ లోపుగా జఠరికలలోని పీడన అధికమవుతూ వుంటుంది.

ఆరవదళలో జఠరికలలోని పీడన అధికమైనప్పుడు కర్షిక జఠరికలి కవాటాలు మూసుకొని పుపుసధమని, మహాధమని సెమీలూనార్‌ [360011604౧] కవాటాలు మాతం తెరచుకొని ఉంట యి. అప్పుడు కుడి జఠరికలో నుండి పుపుసధమని [061గ0౧2గ/ 4౯16౧౧] ద్వారా ఊపిరితిత్తుల లోనిక్కి ఎడమ జళరికలో నుండి బృహర్ధమని ద్యారా దేహమంతటికి రక [వసరణ జరుగు తుంది, హార్ధిక చక్రంలో జరిగే ఈ సంభవాలన్నీ 0.8 'సెకెండ్దలో జరుగుతూ (పతీ హృదయస్పందనలో పునరావృతమౌతూ వుంటాయి.

(ప్రతి హార్ధిక చ్యకంలోను (0.8 'సెళెండ్దతో), కర్ణికా సంకోచం [టి4/1- 0012759106] 0.1 సెశెండు. జరిగిన వెంటనే జరరిక సంకోచం (౪6౧౯106417 5910196) 0.9 సెకెండ్లలో జరుగుతుంది. రరువాత 0.4 సెకెంద్దలో కర్ణికలు, జఠరికలు కూడ విష్కారస్థితిలోనే ఊ&ంటాయి.,

గుండె రేటు (1% 246) :

గుండె పిండోత్నత్తి అయిన నాళ్లో వారంలో స్పందించడం (పారంభ మౌతుంది, చిన్ఫపిల్లలలో బారి గుండె వారి వయస్సునుబట్టి నిముషానికి 100- 1ేల్తి0 సార వరకూ స్పందిస్తుంది. గుండె యవకులలో సుమారు 70 సార్ద నృందిస్తుంది. వ్యాయామం చేస్తున్న వారి గుండె నిముషానికి 60 = 65 సార్ట్‌ సృందిస్తుంది. ఆంటే వారి వేగల్‌టోన్‌ [౪288 70౧6) ఎక్కువగా వుండడం వల్లి గుండె బాలా ఆరోగ్యంగా వుందని భావించవచ్చు.

(పతి మనిషి గుండె నిమషానికి ౧ పార్టు స్పందిస్తూ ఉంటుంది. హృదయ స్పందన ఎక్కువసార్లు జరుగుతోంది అంటే గుండె ఒక నిర్ణీత సమయంలో

31

ఎక్కువ పని చేస్తుంది. ఎక్కువళ క్రిని వ్యయం చేస్తుంది అని ఆర్ధం. సాధార ణంగా దుడుకుతనంగా కంగారుగా పనిచేసే వ్యక్తులు ఈ శ్రేజికి చెందుతారు.

గుండె స్పందన రెండు ముఖ్యమైన నాడులద్వారా నియంతితమౌతుంది. (1) సింపాథిటిక్‌ [5702106400]. నాడులు, (2) పేరా సింపాథిటిక్‌ (౧218 37౧0860660] నాడులు, సింపాథిటిక్‌ నాడులు ఊల్రేజితమైనపుడు మన శరీరంలో ఎడ్రిఫరిన్‌, నార్‌ ఎడిఫరిన్‌ అనే హార్మోనులు (సవించి గుండె స్నందనను ఎక్కువ చేపాయి. మనం భయపడినపుడు, కోపపడినపుడు, ఆవేశ పడినపుడు రక్తంలో ఈ హార్మోనుల స్థాయి ఎక్కువై హృదయ సృందనాన్ని ఎక్కువ చేస్తాయి.

కొంతమంది తొందరగా కోపపడడం, భయసడడం హడావిడిగా వుండడం చూస్తూ ఉంటాము. ఇని ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. వీటివల్ప గుండె మీద దువ్చ్రభావాలు కలగడ మేగాకుండా ఆధిక రక్తపోటు [11/06 76౧౩౪1౦౧] ఎక్కువకానడం కూడా జరుగుతుంది పేరాసింపాథిటిక్‌ నాడి ఉత్తేజితమైనప్పుడు హృదయస్పందన తగ్గుతుంది. మరీ ఎక్కువగా ఈనాడులు పనిచేస్తే గుండె అగి పోతుంది. మానవుడు మానసికంగా బాధపడ్తూవుంటే శరీరంలో ఎడ్రినలిన్‌ [40676౧8110] అనే ఒక రకమైన హార్మోను (స్రవించ బడ్తూ వుంటుంది. దీని వల్లకూఢా రక్తపోటు అధికమొతుంది.

గుండెరేటు దాని నృందనమీద మూడు రకాలైన కారకాలు (౧౭౦1079) వాది (వథావాన్ని చూపిస్తూ వుంటాయి. (1). నాడులు, (2). రరాయన్ల పదార్థాల (౮). యాం్యతిక - (ప్రభావాలు, (0466020 081 [౬101015] నాజీ నియం/తణా (సగింగ/0౪5 గిం్ర్ర4184100)

నాడీ మండలంలోని మెడల్దా అధ్దాంగేటా అనే భాగంలో కొన్ని నాడీకణ సమూహాలుంటాయి. ఇక్కడ గుండెరేటును, (_పౌూరాన్ని కం్మటోలుచేసే శేం్యదముంటుంది. డిన్ని క్యాయాం.. సెంటర్‌ [08764121 68౧/6) అంటారు? శరీరం రోని వివధ భాగాలనుఐడి (స్రబోదనాలు [1గ౫౧41565) ఈ కేందానికి చేరతాయి. గుండె చర్యలను ఆటోనోమిక్‌ నాడీమండలం అదుపులో వుంచుకుంది వీటిని సింపథిటిక్‌ పేరాసింపథిటిక్‌ నాడులు ఆంటారు

32

మెదడులో లింబిక్‌ సిస్టిమ్‌ [1100010 5568౧] అనే భాగం హైపోథేల మన్‌ అనే ఛాగాన్ని కం[టోల్‌ చేస్తుంది. హైపోథేలమన్‌ ఈ కార్డియల్‌ సెంటర్‌ సింపథిటిక్‌, 'పేరాసింపథిటిక్‌ నాడుల ద్యారా గుండెరేటును నియం[తణ చేస్తుంది.

హైపోథేలమన్‌ నుండి (స్రవించే అనేక రకాలైన రిలీజింగ్‌ కారకాలు (౧616891౧0 [801019] ద్వారా అతిముఖ్యమైన పిట్యూటరీ అనే వినాళ (గ్రంధిని ఉఊదేకం చేసుంది. ఈ పిట్యూటరీ (గంధి ఇతర వినాళ్యగంధులను ఉఊ[దేకపరచి వాటినుండి అనేక రకాలైన హార్మోనులను (సవింవచేస్తుంది. ఈ విధంగా ఎ(్రినల్‌ అనే వినాళ్ళగంధి ఎ|డినల్‌ నాన్‌ ఎడ్రినల్‌ ఆనే హార్మోనులను, ద్లైలాయిడ్‌ వినాళ్యగంధి “తైరాక్సిన్‌' “ చఐడోతెరొనిన్‌ ” అనే హార్మోనులను, 'సవింపచేస్తాయి. ఈ హార్మోనులు గుండెరేటును ఎక్కువ చేస్తాయి. సింపథిటిక్‌ నాడులు? వ్యాయామం, మానసిక ఉఊదేకం, గుండెరేటును ఎక్కువ అయ్యేటట్టు చేస్తాయి. “వేగన్‌” నాడులను ఉదే కగపరచి నప్పుడు ఆవి నుండెరేటును తగ్గిపాయి. ఒక్కోసారి గుండె ఆగిపోయేటట్టు కూడా చేస్తాయి. రనాయన నియం్యతణః- (0069010819 [౧6౩61210౧)

ఎడ్రినల్‌ హార్మోను, థైరాయిడ్‌ హార్మోను గుండెరేటును ఎలా ఎక్కువ చేసాయో తెలుసుకొన్నాం. కొన్ని ఖనిజలవణాలు ఉదా:- కాల్షియం, పోటాషియం: సోడియం గుండెరేటును, లయను, మారుస్తాయి, కాల్షీయం ఎక్కువగా ఉన్న ఎడల గుండె సంకోచించే కాలాన్ని (538016) తగ్గించి, గుండెను “సిస్టలీ” కాలమ్‌ లోనే ఆపేస్తుంది. పోటాషియం గుండె (పభావాన్ని తగ్గించి “డ్రయాస్టలీ” కాలమ్‌ను పొడిగిస్తూ చివరకు 'డయాస్టలీ' లోనే గుండెను ఆపివేస్తుంది. సోడియం (క్రమేపి గుండెను బలహీన పర్చి “డయాస్టలోలోనే ఆపివేస్తుంది: కార్బన్‌ డయాక్షైడ్‌,. లాక్టిక్‌. ఆసిడ్‌, గుండెరేటును మార్చు చెందేటట్లు చేప్తాయి. కార్మన్‌ డయాక్సైడ్‌ ఎక్కువై రక్తంలో పిహెచ్‌. [౯౧] తగ్గినప్పుడు గుండెరేటు తగ్గుతుంది. అది ఎక్కువై నప్పుడు హార్ట్‌ బ్ఞాక్‌ (168/1 8100103 ఏర్పడుతుంది. స్పందన, ఐయ తప్పడం కూడా. జరుగుతుంది

33 యాం్యతిక కొారణొలు (౧16002౧108! ౯4౦105)

గుండెలో సిర రక్తం [౪9॥౧0౦౪9 గిం€11౧) ఎక్కువైనపుడు గుండె శేటు ఎక్కువఅవుతుంది.

ఈ విధంగా మానసిక ఉఊసదిక్త త[౬£౧౦(10౧8| క౫0106016౧ మెదడు లోని లింబిక్‌ భాగం మహైపోథైలమన్‌ భాగాలలో మార్పులు తేవడం ద్వారా గుండె రేటులో మార్చులు రావడం జరుగుతుంది.

చృండెలో కొన్ని (పత్యేక కణజాలాలు ఉన్నాయి. ఇవి హృదయ స్పందన ఉత్పత్తికి దాని వ్యాప్తీకి తోడ్సడతాయి. వీటినే “పైనో ఆరిక్యులార్‌నోడ్‌” అని “* ఆరిక్కులో వెం[టిక్క్యులోర్‌ నోడ్‌” అ౨, “ఆరిక్యూలో వెం్యటెక్యులార్‌ బండిల్‌ ” “బండిల్‌ ఆఫ్‌ హిజ్‌” “పర్కంజీ వ్యవస్థ ” అని వున్నాయి. వీటిలో “సెనో ఆరిక్యులార్‌నోడ్‌” ఒక (పత్యేకమైన పహృదయకండరంలో నిర్మింపబడి "గుండెలో మొట్టమొదటగా స్పందన పుట్టించే స్థలమైవుంది. అందుచేత దీనిని “ సేన్‌ మేక్రర్‌” (౯266 [421627] అంటారు, ఇక్కడ సింపథిటిక్‌, పేరా సింపథిటిక్‌ నాడులు కూడా చేరి వుంటాయి, కాబట్టి ఈ (పత్యేకమైన హృదయకండరంలో జబ్బుల వలన మార్చు వచ్చినా లేక సింపథిటిక్‌ పేరాసింపథిటిక్‌ తంతువులద్వారా మార్చువచ్చిన గుండెరేటులో తప్పక మార్చువస్తుంది. ఇలా గుండెరేటు ఎక్కువ కావడం, దానితో లయ తప్పడంతో “*పెరాక్సిజ్‌మల్‌ టేకి కార్డియా” [52070/- 9౧0081 800౪704761) “ఆరిక్యులార్‌ ఫ్మిబిలేషన్‌ ” [4411064121 [20/1 2- 10౧], ఆరిక్యులార్‌వ్టటర్‌ [461104 2? [510660,. నంపూర్ణంగా. లేక అసంపూర్ణంగా “హర్డ్‌ భ్దాక్‌ ” [00గ౧1618 01 1౧ ౧0౫0199) వంటి _సమాద కరమైన రోగాలు రావడానికి అవకాశాలున్నాయి.

ఉద్రేకంలో; కోపంలో, భయంలో ఉన్నప్పుడు, నార్‌ఎ|్రినల్‌ [001 తీర?6౧8 1౧] అనే మరొక రకమైన వార్మోన్‌ (పవించబడుతుంది. మెదడులో హైపోశేంమస్‌ [17/000081800069] అనే భాగంవుంది. మనం ఉద్వేగాలకు లోనయినపుడు దీనిపని ఎక్కువ అవుతుంది. గుండెరేటు ఎక్కువవుతుంది. (పేమ, విారం, భాధ, భయం ఇటువంటి విషయాల్లో ఈ ఠాగం సింపాథిటిక్‌,

34

హెరాసింపథిటిక్‌ నాడులద్వారా ఆ పరిస్థితుల కనుగుణంగా కావలసిన హార్యోనులను విడుదల చేసి ఆ కొత్త సందర్భాన్ని వారిస్తుంది. ఈ హైపోథాలమస్‌ కాక మెదడులో మరో ముఖ్యభాగం “లింబిక్‌ వ్యవస్థ” వుంది. ఉద్వేగాలు అన్నీ దీని దార్షరా జరుగుతూ ఉంటాయి. మనిషికి ఒక అననుకూల పరిస్థితి ఏర ఏడునపుడు తొందర పడడం సహజం. ఆయితే ఈ తొందర పడటం కంగారు పడడం అందర్లో ఒకే విధంగా ఉండదు, కొంతమంది ఎంతటి వివత్తు వచ్చిన సావధా నంగా తీసుకొని నిశ్చలంగా ఉంటారు. ఆఅంటేవారు ఆ విషయాన్ని గురించి అసలు పట్టించుకోరనికాదు ఆ విషయాన్ని సావధానంగా తీసుకుని సమయాను కూలంగా దానికి ఏవిధంగా (ప్రతిచర్య జరపాలో ఆవిధంగా చేసారు. కొంతమంది చిన్న విషయానికి కూడా గోరంతలు కొండంతలు చేసి గజిబిజి అవుతారు. ఇతరులను కంగారుపెట్టి ఒకవిధమైన అవాంచనీయ పరిస్థితిని సృవ్షిస్తారు. చిన్న విషయాలను గురించి కొట్టుకోవడానికి కూడా వనకాడరు. ఈ విధంగా కొంత మంది విశాలధావంతో తొణకకుండా పనులు చేసుకుంటున్నపుడు మరికొంత మంది చిన్న విషయాలకు దెబ్బలాడడం రక్తపుపోటు పెంచుకోవడం గుండె జబ్బు తెచ్చుకోవడం ఎందుకు జరుగుతుంది ?

సాధారంగా “* హైపోథేలమన్‌” ఇటువంటి ఉదే ౩గ పరిస్థితులలో 'లింవిక్‌' వ్యవస్థ [కిందపనిచేస్తూ, అవసరాన్ని బబ్టి కావలసిన హర్మోనులను తగిన వినాళ (గ్రంధులనుండి విడుదలచేసి సరిచేస్తుంది. ఈ “లిందిక్‌' వ్యవస్థకి కనక హైపో థాలమన్‌ మీద నియం[తణ పోయి హైపోథాలమస్‌ తనంతటతానే పనిచేస్తే ఆవ్యక్తి (పతిదానికి చ్మిరుబురు మంటుః తనజీవినాన్ని : ఇతరుల జీవితాలను ఒక నరకంగా తయారుచేసాడు. అయితే ఈ లించిక్‌ వ్యవస్థ జాగా అభివృద్ధి చెందిన వ్యక్తులలో మైపోథాలమన్‌ మీద డిని నియం[తణ ఎక్కువగా ఉంటుంది, కనక వాటిని నిరోధించి _పళశాంతంగా ఉండేటట్లు చేస్తుంది. ఈ లింబిక్‌ (౬౧10) వ్యవస్థ బాగా అభివృద్ధికాని వ్యక్తులలో హైపోళ్రాలమన్‌ ఎక్కువ పనిచేస్తూ మనిషికి శాంతి లేకుండా చేస్తుంది. హృదయ స్పందన ఎక్కువవుతుంది.

చిన్న చిన్న విషయాలకే [పాణాలు పోగొట్టుకొనేటంత దెబ్బ లాటలు, ఖానీలు జరుపుకునే పరిస్థితుల తటస్థవడుకూ ఉంటాయి. ఆందుజేరనే నాగంక ఇనులలో ఏ విషయంలో న్లైనా బేదాఖ్మిపాయం వచ్చినప్పడు గౌరవంగా వారి

35 భావ అసమైక్యతను తెలియజేస్తారు. కాని అదే విధంగా అవిద్య, అంధకారంలో ఉన్న వ్యక్తులలో బేదాభిపాయాలు వస్తే ఎవరిదో ఒకరి తల పగలడమో, [పాణాలు పోవడమో జరుగుతుంది,

ఈ గుండె స్పందన ఈ విధంగా “హైపోథాలమన్‌' మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ “ హైపోఖాలమస్‌” మై దేహంలో కలిగే అనేక పరిస్థితులు అనేక మార్చులు తీసుకొని వస్తాయి |సియుడు (పియరాలిని అకస్మాత్తుగా కలుసు కున్నప్పుడు వారి హృదయ స్పందన ఎక్కువవుతుంది. వారు దగ్గరకు రాగానే [కమేపీ సాధారణ స్థితికి వస్తుంది. వారి ఉద్వేగస్థితిని బట్టి మళ్ళీ మారుతూ ఉంటుంది. ఈ విధంగా హృదయ సృందనలో తొందరగా మార్చులు తీసుకొని వస్తాయి. ఉదా : తృప్తిగా భోజనం చేసిన తరువాత అనుకోనిరీతిగా పరుగత్రాల్సిన పరిస్థితి వచ్చిందనుకోండి సహజంగా భోజనంచేసిన తరువాత గుండె ఎక్కువగా పనిచేస్తూ ఆహారం జీర్ణింపచేయడానికి ఉదర భాగాసికి ఎక్కువ రక్తొన్ని పంప డానికి [పయత్నం చేస్తుంది. నిండుగా ఉన్న ఉదర (పాంతంనుండి (పచోదనాలు గుండెకు పోతూ ఉంటాయి. ఈ పరిస్థితులలో ఒక్కొక్క సారి గుండె ఆగి పోవచ్చు. తృప్తిగా భోజనంచేసిన తరువాత ఏవిధమైన అదనపు చర్య గుండె మీద పెట్టినట్టయితే [(వమాదం వాటిల్లే అవకాళాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. అందులో గుండెజబ్బు ఉన్న వాళ్ల విషయంలో మరీ ఎక్కున జా(గత్తగా ఉండాలి.

హృదయ ధ్వనులు [౬౯ 800109)

వైధ్యులు స్టెతస్కోప్‌ [5166౧090009] అనే ఉపకరణంతో రొమ్ము; మీద ఎడమ వైపున హృదయధ్యనులను వినడం చూస్తూవుంటాం. ఈ ఉపకరణం గుండెలో జనించిన ధ్యనులనువద్ధి [ఉ౧0 [ష౧ చేసి అవి బాగా వినిపించేటట్టు చేస్తుంది.

36

ఈ హృదయ ధ్యనులలో రెండు ముఖ్యమైన ధ్వనులు ఉంటాయి. వీటిని “మొదటిధ్యని”, “రెండవధ్వని” ఆని అంటాడు. ఈ ధ్వనులను మె కోఫోన్‌ సహాయంతో కాగితంమీద రికార్టు కూడా చేయవచ్చు. ఈ గెండు ముఖ్యమైన ధ్వ్యనులలో “మొదటిధ్వని” దీర్చంగాను, మెల్లగాను ఉంటుంది. దీనిని “లబ్‌” [65] అని అంటారు. రెండవధ్వని చిన్నడిగాను, స్పష్టంగాను వినబడుతుంది దీనిని డప్‌ [069] అని ఆంటారు. ఈ మొదటి ధ్వని, రెండవ ధ్వని కాకుండా మూడు, నాలుగవ ధ్వనులు కూడా ఉంటాయి. గుండెలో ఈ ధ్వనులు ఎలా జనిస్తాయి * ఈ విషయం పూర్తిగా తెనుసుకోవాలి అంటే ముందు గుండెలోనికి రక్తం ఎలా వస్తుంది * ఈ రక్తం గుండెకోని వివిధ గదులలోనికి ఎలా (పస రిస్తుంది ఆనేవిషయం తెలుసుకోవాలి.

మన శరీరంలో వివిధభాగాలనుండి మలినరక్తం “సుపీరియర్‌ వీనాకేవో, “* ఇన్‌ ఫీరియర్‌ పీనాకేవా” లఅద్వారా కుడికర్ణికలోకి తేబడుతుంది. తరవాత ఈ రక్తం కుడి జరరికలోకి వచ్చి అక్కడినుండి ఊపిరితిత్తులకి వెళ్ళి శ్యభపరచబడి ఎడమ కర్ణికలోకి వస్తుంది. కర్ణికలు రక్తం నింపబడే సమయంలో రెండు జరరి కలు అప్పుడే సంకోచించబడి, అంటే కుగి జఠరికలో వున్న మలిల రక్తాన్ని ఊపిరితిత్తులకు, ఎడమ జఠరికలోనుండి మంచి రకాన్ని బృహద్ధమనిలోకి పంపి కర్ణికలో పీడన ఎక్కువ అయ్యే ముందు రెండు జఠరికలు విస్సారుతూ ఉంటాయి, రక్తం కర్ణికలనుండి జరరికలలోనికి వస్తుంది. రక్తం కర్ణికలలో నుండి జఠరిక లోకి రావడంలో ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంచే, కర్ణికలలో ఉన్న మూడు వంతుల రక్తం జఠరికలోకి కర్ణికా జఠరిక పీడన తేడాలను బట్టి పంపబడుతూ ఉంటుంది, ఆంటే జఠరికలు రక్తంతో నింపబడి ఉంటాయి. కాబట్టి కర్దికలలో పీడన ఎక్కువగా ఉంటుంది. అప్పుడే జఠరికలు సంకోచంనుండి విస్చారుతూ ఉండడం వల్ల జలరికలో పీడన చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అప్పుడు కర్ణికలు ముడుచుకోకుండానే ఈ పీడన తేడాలను బట్టి జరరికలు రక్తంతో

37

నింపబడతాయి.. చివరిదశలో కృర్టికలు 0,1 సెకెండ్రపాటు ముడుచుకొని మిగిలిన రక్తాన్ని జఠరికలోనికి పంపుతాయి ఇది పూర్తి కాగానే కర్ణికా జఠరికల మధ్యఉన్న కవాటాలు మూసుకొనిపోతాయి. అంటే ఇప్పుడు కర్టికల కఠరికల మధ్య రకం (పవహించే అవకాశం ఎమీలేదు. ఈ సమయంలో “ఎడ్జీన్‌” అనే రక్తపారుదల ఈ కవాటాలను కర్ణికలవైపుకు తోసి గట్టిగా మూసుకు పోయేటట్లు చేహ్లాయి. ఇలా గట్టిగా కుడి, ఎడమ కర్లికాజఠరికల మధ్యఉన్న ఈ కవాటాలు ఒక్కసారిగా మూసుకోవడంలో ధ్వని జనిస్తుంది. ఇదిమొదటి ధ్వని కుడి జఠరిక నుండి ఊపిరితిత్తులలో రక్తం తోయబడిన వెంటనే పువుస ధమని లోని అర్ధచం్యదాకార కవాటాలు, ఎడమ జఠరికనుండి బృహద్ధమనిలోకి తోయబడిన వెంటనే బృహద్ధమనిలో ఉన్న అర్ధచం(ద్రాకార కవాటాలు, ఒక్కసారే మూసుకోవడంతో “రెండవ ధ్వని” వినిపిస్తుంది. అయితే. కుడి ఎడమ కర్టికా జఠరికలు మధ్య ఉన్న “ బ్రకస్పిడ్‌” “మెటల్‌”. కవాటాబు ఒక్కుసారిగా కాకుండా ఏ మాతం తేడాలో మూసుకున్నా మొదటి ధ్వనిలో మార్చులు వస్తాయి. ఆలాగే బృహద్ధమని, పువుస ధమనులలో ఉన్న ఆర్థచంద్రాకార కవాటాలు ఒక్కసారిగా మూసుకోవపోతే “రెండవ ధ్యనిొతో మార్చులు

ఇలా కాకుండా కవాటాలు బలహీనమైనపుడు జరరికల ముడుచుకునే టప్పుడు కొంత రక్తం కర్ణికలలోకి తిరిగివెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. అదేవిధంగా వర్జికా, జరరికల కవాటాలు కాని, ఆర్ధచం[దాకార కవాటా-)గాని కొన్ని సూక్ష్మ జీవులద్వారా దెబ్బతిన్నప్పుడు ఆవి పూర్తిగా ముడుచుకోలేవు. దీనివల్ల మొదటి, రెండవ, ధ్వనులలో కొంత మార్చు వస్తుంది. అంతే గొకుండా ఈ కవాటాలు పూర్తిగా ముడుచుకోనందువల్ల కవాటాలు దెబ్బతిన్నందువల్ల ఒక సన్నబడిన మార్గం వలె ఏర్పడుతుంది ఉదాహరణకు ఓళ్ళ కర్టికొ జరరికలమధ్య ఉన్న మ్మైటల్‌ కవాటం దెబ్బలిన్నదనుకొండ. ఎడమ కర్ణికా జఠరికల మధ్య మార్గం సన్నబడుతుంది. దీన్నే మెటల్‌ స్టినోసిస్‌ ౧144! 51900519) అంటారు, కవాటాలు ఈ విఖంగా మూసుకోవడం వల్ల ఒక అసంపూర్ణమైన మెదటి ధ్వని వస్తుంది. కొని కర్ణికలలో కంశ జఠరికలోకి రక ౦ రావాలంటే ఈ సన్బసి మార్గం వలి కష్టం. అప్పుడు కర్ణిక బలవంతంగా ముడుచుకొని రకాన్ని జఠరిళల రోకి సంపుతుంది. ఆ సమయంలో రక్తం ఈ సన్నని మార్గం ద్వారా (ప్రవ

38 హిస్తున్నపుడు మొదటి ధ్వనితో పాటు ఒక కొత్త ధ్వనికూడ పినిపిస్తుంది. ఈ ధ్యనులను మర్‌మర్శొ [[00[006/59] అంటారు. ఈ కవాటాల బలహీనతను బట్టి గట్టితనాన్ని బట్టి ఈ “మర్‌మర్చ్‌” గుండె సంకోచం వందే సమయంలో కావచ్చు లేక గుండె విస్పారం చెందే సమయంలో వినిపించవచ్చు. ఈ “మర్‌మర్‌”లకు హార్ధిక చృకంలో అ విన్నించే సమచాన్ని బప్టి “సిస్టాలిక్‌ మర్‌మర్‌” “డయాస్టాలిక్‌ మరొమరొ” ఆని ఆంటారు. ఈ మర్‌మర్‌ అను బట్టి ఏ కవాటము దెబ్బతిన్నది, ఇది ఏ జబ్బుకు కారణ భూతమైనదో తెలుసుకో గలుగుతారు. గుండెజబ్బుల (ప్రావీణ్యం సంపాదించిన వైద్యులు ఇంకా యెన్నో ఆధునిక ఉపకరణాలను ఉపయోగించి రకరకాల గుండెజబ్బులను కనుగొని సుభవుగా నిర్ధారణ చేయగలుగు తున్నారు,

ఈ విధంగా యేనాడై తే మనం వివిధ రోగాల కారణాలు కనుక్కోగలమో ఆనాడే ఆ రోగాలను వాగుచేసుగలుగుతాం. ఎందుచేతనంటే మనకు రోగకారణం తెలియకపోతే దానికి వైద్యం చేయడం కష్టం. ఈడు పొడైనా మెటల్‌ కవాటాన్ని తీసి కృతిమ కవాబాన్ని శస్త్రచికిత్స ద్వారా ఆమర్నగలుగు తున్నాదు, కాబట్టి ప్రభుత్వం వారు ఎన్నో కోట్ట రూపాయలు హెచ్చించి పభుత్వ జనరల్‌ ఆసుష్మతుల అన్నింటిలోను గుండె జబ్బులలో (సావీణ్యం పొందిన వైద్యులను నీయమించారు. వారికి కావలసిన పరికరాలను (ప్రభుత్యం పెద్దఎత్తున విదేశాల నుంచి తెప్పించి [పజల ఆరోగ్యం కోసం పాటుపడ్తుంది.

గుండెజబ్బులు (క 0158కవకవ)

[పపంచంలో ఏ దేశమైనా అభివృద్ధి సాధించింది అంటే ఆ దేశం సహజ వనరులను స్మ్యకమంగా వినియోగించుకొనినదన్న మాట, సవజ వనరులలో అత్యంత (వధానమైనది = మనువ్య సంపద. ఈ మానవ [శమను మిగిలిన సహజ వనరులతో సమన్వయ పరచుకుంటే త్వరితగతిని అభివృద్ధి సాధించ వచ్చు. ఈ [శమకు పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవాలంటే, ఆ దేశ జనావా ఆరో గ్యంగా ఉందాలి. “ ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం” అనే ఆరో కి మనం ఈ సందర్భంలో జ్ఞాపకం చేసుకోవాల్ని ఉంది, కాబట్టి వ్యక్రిగతంగా సంపూర్త

షా , ట్‌ న! ణ ఆరోగ్యసిద్ధి కొరకు [పయత్నించాలి, మనిషిని శారీరకంగా; నూనసికంగా పీల్చి పిప్పిచేసి, నిర్విర్యులుగా మార్నేవి-వివిధ రకములయిన జబ్బులు, ఈ జబ్బులలో 1పాణాంతకమైన, [పమాదకరమైన “గుండె జబ్బులు” [౧64/౬ ద1568869] ఈ గుండె జబ్బులు సావాత్తూ మృత్యు గహ్వ్యరాలు మరణ మందిరాలు.

“వ దేశంలో చూసినా, ఏ వయస్సులో చూసినా మృత్యువు కౌగిట్లో మూసపోసుకొనే ముఖ్యమైన గుండెజబ్బు “హార్డ్‌ ఎటాక్‌,” అభివృద్ధి చెందిన

టబ ఇ దేశాల్లో అలవాట్లు మార్చుకోలేకొ, అభివృద్ధి చెందుతూవున్న దేశాల్లో ఆవిద్య, ఆకలి, అమాయకత్వం, ఆధునిక సాంకేతిక పరికరాల లోటు, గుండె జబ్బులను గురించిన అవగాహనాలోపం వల్ద, అసంఖ్యాక (ప్రజలను మృత్యువలయం లోనికి నిర్ణయగా లాక్కొస్తున్నాయ్‌. ఫలితంగా అనేకులు తమ విలువైన (పాణాలు పోగొట్టుకొంటున్నారు.

ష0

ఈ మధ్యకాలంలో అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఒక సంప్రదాయం మొద లైంది. (పపంచ ఆరోగ్య సంస్థ [4/- ౪. ౦.] ప్రతి సంవత్సరం ఏదో ఒక సమస్యా నిర్మూలనం ధ్యేయంగా (పకటిస్తూ ఆ సంవత్నరాన్ని అదే పేరుతో వ్యవహరిస్తూ, (ప్రజలను ఎడ్యుకేట్‌ చేస్తుంది. తద్వారా ఆ సమస్యా నిర్మూలనా కార్య్మకమంలో (పజలను విశ్వవ్యాప్తగా భాగస్వాములను గావిస్తుంది. సరిగ్గా పదేళ్ళ [క్రితం అంటే 1978 సం॥ ములో రష్యాలోని “ఆల్మా ఆటోసిటీ”తో జరిగిన ఒక ఆంతర్జాతీయ సమావేళంలో విశ్వమానవ (శ్రేయస్సే ధ్యేయంగా, [పపంచ (సజారోగ్యమే పరమావధిగా ఒక చారిత్రాత్మకమైన నినాదాన్ని ఇవ్వడం జరిగింది. ఆ నినాదమే - “రెండువేల సం॥ ము నాటికి అందరకి ఆరోగ్యం” దీని ఫలితంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేళాల్లో కొన్ని వ్యాధులను ఇంచుమించు కనబడకుండా చేయగలిగారు. ఇప్పటికీ ఈ కృష్‌ నిర్విరామంగా కొనసాగుతునే వుంది.

ఏ దేళంలోనై నా ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆదేశ ఆర్థిక స్థితిగతులపై ఆధార పడి ఉంటాయి. (సజారోగ్య సౌకర్యాలు, మంచినీటి వనరులు, చికిత్సకు కావలసిన ఆధునిక పరికరాలు అన్ని దేశాలకు సమస్యలుకావు. కేవలం ఆర్థికంగా వెనుకబడిన దేశాలకు మ్మాతమే పరిమితమైన సమస్యలు. ఆరోగ్యం కేవలం ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన సమస్యా కాదు. ఈ సమస్యా పరిష్కారం కేవలం ఒక (పళభుత్వానికి సంబంధించిందీ కాదు. అన్ని రాజకీయ పాలు, వివిధ సాంస్కృతిక సంఘాలు, స్వచృంద సేవాసంస్థలు అందరూ కలసికట్టుగా పోరాడతేనేగాని ఈ సమస్యలను అధిగమించడం సాధ్యంకాదు. ఒక ఉద్యమాన్ని నడపాలన్న ప్పుడు, ఆ థావాన్ని పజల దగ్గరకు చేర్చడానికి కృష్‌ చేయాలి. (పజలను ఊద్యమంలో భాగస్వాములను చేయాలి,

జబ్బులు, అనారో గ్యం, అంటువ్యాధులు [ప్రబలకుండా ఉండాలంటే పరి సరాల పరిష్యభత, వ్యక్తిగత శుద్ధి దాలా అవసరం. కానీ దురదృష్షవళాత్తూ మన దేశ జనాభాలో యాఖ్లై కాతం మంది (ప్రజలు నిరక్షరాస్యులు అయినందు

టీ]

వలననూ, డెభ్నె శాతం మంది (ప్రజలు (గామీణ (పాంకాలలో నివసిస్తూ ఉండటం వలననూ, వీరిలో అనేకులు దారి.ద్యరేఖకు దిగువనే . ఉండటం..చేత, అమాయకత్వంతో, అజ్ఞానంతో అనాదిగా వస్తున్న ఆచార సాంప్రదాయాలను పట్టుకు (వేళ్ళాడుతూ ఆధునిక విజ్ఞానళాస్త్ర (పగతిని అందుకోలీక పోతున్నారు. అఆందుచేక వారిని చైతన్యవంతుల్ని చేయవలసిన (బాధ్యత) అవసరం ఎంతయినా వుంది. అందుకే ఇది ఒక ఉద్యమం .కావాలి. ఇది (పతి ఒక్కరి బాధ్యతగా /ఏర్తింపబడాలి, ఈ ఉద్యమం ద్యారా ఆధునిక చికిత్సొ విధానాలు దుర్భర జీవనం సాగిస్తున్న పౌరులందరకూ అందుబాటులోనికి వచ్చేటట్లు చేయవలసిన బాధ్యత మన ఆందరిపై వుంది. ముఖ్యంగా యువతరం భుజస్కంధాల. పై ఉంది. ఆయితే యువతకు వైద్య విషయాలను గురించిన మంచి తర్చీదు నిచ్చి; సామాన్యమైన జబ్బులకు (పథమ చికిత్స చేయగలిగే స్థితిలో ఉంచవలసిన గురు తరమైన వాధ్యత (పభుత్వం మీద, విశ్వవిద్యాలయాల మీద ఉంది అంటే నేటి విద్యావిధానంలో విష్ణవాత్మకమైన మార్చులు రావాల్సిన అవసరం ఉంది, మేధావి వర్గం ఈ విషయాన్ని గూర్చి తీ్యీవంగా ఆలోచించి “నూత్న విద్యా విధాన రూపకల్చన” గావించాలి, ఇంటర్మీడియట్‌, డ్మిగీ, పోస్టు (గాడ్యుయేట్‌ స్థాయి లలో “హ్యూమన్‌ సైన్స్‌స్‌” (16/2౧ 50190669] సబ్జెక్ట్‌ను (ప్రవేశ పెట్టి, . జోధించినట్టయితే, _సతివారు వైద్యవృ త్రిలో చేరలేకపోయినప్పటికీ, (ప్రజలకు ఆరోగ్య సూతాలు వివరించి, సామాన్య వ్యాధులకు (పథమ చికిత్స చేయగలిగే స్థితిలోనూ ఉండగలుగుతారు. నేడు వివిధ (గామాలలో వైద్యం. చేస్తున్న వాటు వై ద్యుం [0642015] క్రన్నా వీరు కొన్ని లక్షలరెట్టు మెరుగైన 'వైద్య సహాయం (గామీణ (ప్రాంత (ప్రజలకు అందజేయగలుగుతారు. తద్వారా దేళ్ళపజల ఆరోగ్య స్థితిగతులను మెరుగు పరచడమే కాకుండా జ్రీవన [పమాజస్థాయి గణనీయంగా పెంచవచ్చు. దీనివలన యువళ శ్రీని స్మకమంగా వినియోగించుకోవడ మే కాకుండా

నిరుద్యోగ సమస్యను కూడ కొంతవరకు పరిష్కరించిన వార మవుతాము. ధూమపానం ఆరోగ్యానికి త్మీవహాని కలిగిస్తుంది. మన దేశంలో ప్రతి సంవత్సర ము "ఎనిమిది లక్షల మంది -పొగాకు . సంబంధమైన వ్యాధుల వలన

జీ2

మరణిస్తున్నారని ఆంచనా. (పతి మూడవ భారరియుడు ఇదే కారణంగా మృత్యు కౌగిలిలోనికి వెళుతున్నాడు. అంతేకాకుండా మద్యం సేవించే అలవాటు ఉన్నవారికి కూడ గుండెజబ్బులు, గుండెపోటు. [162/1 ౩1201.) ఎక్కువగా వస్తాయని వై ద్యశాస్తజ్ఞులు నిర్ధారణ చేశాప. కాబబ్బి వ్యక్తులు ఈ విధమైన చెడు అలవాట్టకు బానిసలు కాకుండ, వివిధ దుర్వ్యుసనాలకు లోను కాకుండ, వారికి ఆరోగ్య సూతాలు తెలియజేయగలిగే ఒక బృహత్తర కార్య [కమం చేపట్టాలి. దేశకాల పరిస్థితులను దృష్టినందు ఉంచుకొని, (ప్రణాళికా ఐద్ధ మైన కృషితో ముందుకు సాగినట్టయితే తప్పక విజయం సాధ్యమవుతుంది.

మనం ఆరోగ్యాన్ని గురించి ఆలోచించేటప్పుడు మూడు విషయాలు గమ నించాలి, ఒకటి-|పతివ్యక్తీ తన ఆరోగ్యాన్ని పరిర షంచుకొని దానిని నిలకడగా ఉంచుకొని, వృద్ధి చేసుకోవడాన్ని గురించి తెలుసుకోవాలి. ఇది జీవన స్వాథావిక లక్షణల, సక్రమంగా ఆరోగ్య సూసతాంను పొటిస్తూ ఉంటేనే మన ఆరోగ్యాన్ని పరిర తించుకోగలం. ఎందుచేశనం టే సాధారణంగా వ్యాధి అనేది కొద్దికాలం మ్మాతమే మనల్ని బాధిస్తుంది. ఆంచే మానవుడు జీవితకాలంలో “రోగిగా గడిపే సమయం” చాలా తక్కువ. అందుచేత స్వాథావికమైన స్థితి ఏమిటో తెలుసుకొని ఆ స్థితిని నిలపుకోగలిగితే చాలామట్టుకు మనం ఆరోగ్యస్థితిని కాపాడు కోగలం,. రెండవది - వ్యాధిని నిరోధించడం. వ్యాధి లక్షణాలను గురించీ, దాని నివారశోపాయములను గురించీ తెలుసుకొని వాఖధిని నిరోధించుకోగలిగితే రో గిగా వాధలుపడే ఈ స్వల్పకాలం ఇంకా ఆతి స్వ్రల్చంగా చేసుకోవచ్చు. మూడవది - చికిత్స. వ్యాధిగస్తులమైనపుడు కలత చెందక సంబంధిత వ్యాధికి అవసరమైన చికిత్స సకాలంలో అందుకోవాలి. నూతన వైద్యశాస్త్ర (వృకియలను అనుసరించి చికిత్స జరిపించుకొనినట్టయితే అనతి కాలంలోనే పూర్తి ఆరోగ్య స్థితిని పొంద గలం,

ఈనాడు వోర్ట్‌ ఎటాక్‌ [168/1 2౧౭౦1] [వపంచవా_ప్తంగా ఎంతోమందిని బలిగొంటున్నది. దీనిపై వైద్యులు యుద్ధాన్ని ప్రకటించి, మానవజాతిని మృత్యు

క!

కోరల నుండి కాపాడటానికి నిరంతరం కృష్‌ చేస్తూనే ఉన్నారు. [ప్రమాదకరమైన ఈ హార్ట్‌ఎటాక్‌ పై కిలకమైన వరిశోధనా ఫలితాలు రోజు రోజూ వస్తూనే ఉన్నాయి. దీనిని గురించి దీని తరవాత అధ్యాయాల్లో విపులంగా వివరించడం జరిగింది. ముందు సాధారణంగా వచ్చే గుండె జబ్బులు ఏమిటి ? ఏ వయస్సులో ఏఏ జబ్బులు వస్తాయి ? పిన్న పయసులో, యవ్వనంలో, మధ్యవయస్సులో వయసు మళ్ళిన వారిలో వచ్చే ఈ గుండె జబ్బుల్లో సాధారణంగా కన్నించే చిహ్నాలు; వాటి లక్షణాలు రోగిని పఠీతృచేసే విధానం గురించి తెలుమకుందాం. గుండెజబ్బు బివళ్సిల్పు అక్షణొలు : (519౧9 86 5౧౧10౧18 01 గ68%4 01568563)

సాధారణంగా ఆరోగ్యంగా, బలంగా, చురుకుగా ఉన్న ప్పుడు ఆరోగ్యంలో కొంత వెలితి కనబడిజే అనారోగ్యం వచ్చిందనే అనుకోవాలి.

శరీరంలోని (ప్రతి ఆవయవం మెదడులోకి ఆపదను సూచించే సంకే తాలను పంపగలదు. అన్నింటిలోకి గుండె ఇటువంటి చివ్నాలు పంపడంలో చాలా చురుక్షై నది. దెబ్బతిన్న గుండె ఆ చిహ్నాలను తప్పకుండా పంపుతుంది, మాతృ గర్భంలోని రెండవ నెల నుండి చనిపోయే వరకు ఆగకుండా స్పందిస్తున్న గుండె తన బలహీనతను జాటిస్తుందంటే నమ్మటానికి ఆశక్యం కాదు. .

ఒక మానవునిలో ఒక్కుమ్మడిగా గుండెజబ్బు రావచ్చు గాని అతన్ని సూక్ష్మంగా (శ్నిస్తే అపాయం రానున్నదని సూచించిన సూచనలను ఆతను పెడకెవినపెస్టి తగినంత [శద్ధ తీసుకోక, నిర్ణక్ష్యం చేశాడని తెలుస్తుంది. అతనికి సన్నిహితంగా ఉన్నవారు ఆతని ఆరోగ్యం తగ్గుతున్నదని కనిపెట్టి ఉండవచ్చు. కొని ఆరోగి తన దినచర్యలలో సమయం చిక్కక వైద్య సవాయం పొంది ఉండకపోవచ్చు. ఆ చిహ్నాలు ఇంకే ఆవయవమైన నూచించాయని అనుకొని' సాధారణంగా గుండె నొప్పిని అజీర్ణంగా గాని, క్రిజ్ళై వ్యాధిగా గాని పొర బడవచ్చు. ,

తత

గుండెజబ్బు సడ్డప్పుడు, ముందు సూచనలివ్వకుండా ఒక్కుమ్యడిగా రాదు, ఆపదను సూచించే చిహ్నాలకు భయపడకుండా ఆపదను నివా"ంచే (పయత్నాలు చేచూలి.

(క్రింద పేర్కొన్న కొన్ని చిహ్నాలు, లక్షణాలు కనిపిస్తే సాధ్యమైనంత త్వరలో డాక్టరు వద్దకు వెళ్ళి చూపించుకోనటం మంచిది.

వేగంగా, గట్టిగా గుండెస్పందన జరగటం, త్వరగా ఆలసిపోవటం, ఆయాసం, గుండెదడ, గుండె అయతప్పి అప్పుడప్పుడూ స్పందించటం ఛాతీ మీద నొక్కినట్టు ఉండటం, గుండెను వాయువులు ఒత్తిడి చేయటం, భుజంలో, వీపులో ఎడమ చేతిలో, ఉదరంలో నొప్పీ, (శమ చేయలేవు పోవటం, ఈల దిమ్ముగా బరువుగా (1162౪10655) ఉండటం, మందమతిగా ఉండటం, కళ్ళా తిరగటం, మూర్చుపోవటం, మడమవాపు, పెదవులు, ముఖం నీలిరంగు రక్తి మారిపోవడం ఒళ్ళంకా వాపు,

ఆయాసం వల్లి కూర్చోవటం (పడుకుంటే ఉక్కిరి బిక్కిరిగా అనిపించ టము వల వీరు కూర్చునే ఉంటారు) కూర్చున్నప్పుడు ఆయాసం తగ్గడం మరలా పండుకున్నప్పుడు ఆయాసం ఎక్కువ కావడం [01౧00౧9౭] జరుగుళుంది.

*“ఆయానం' అనేక కారణాలవల్ల రావచ్చు. అవన్నీ గుండెపోటుకు సంబంధించినవి కాకపోవచ్చు. ఈ పై వెప్పిన విధంగా ఉన్న ఆయాసం గుండె ఊపిరితిత్తులకు సంఐంధించినదైై ఉంటుంది, గుండెజబ్బు వల్లి కలిగే అలసట వి(శాంతితో తగ్గిపోతుంది. త్వరగా అలనత దౌందరుం :

ఏదైనా మూలవ్యాధి వున్నవారు, రేదా సోమరిపోతులు త్వరగా అలసి పోతారు. శరీర [శమకు తగినట్టు రక్ష్మపసారం ఎక్కువ చేయలేక గుండె

జేక్‌

తేలికగా అలసిపోవచ్చు. శరీరంలోని ఒక భాగానికి చందిన కండఠాలలో మ్యాతమే అలసట కలిగితే ఏద్పై నా దోవంవల్ల కావచ్చుగాని గుండె జబ్బులకు. చెందినది కాదు. త్వరగా అలసట చెందటం అనేది ఆఅహియం సూచించే చాల విలువైన చిహ్నం. వేరే ఏ కారణాలవల్ల ఆయినా కూడా కావచ్చు, ముఖ్యంగా . భోజనం పడకపోవడం, అతిగా భోజనం చేయడం, లావుగా ఉండేవారిలోను, బట్టలు వీగువుగా ఉన్నా, ఆతృత ఎక్కువగా వున్నా, కోపిష్టులలోను, మానసికాందోళన కలవారిలోను, హిస్టీరియా వల్లగానీ రావచ్చు. ఇవి కాకపోతే అది గుండెకు సంబంధించినది కావచ్చు.

కొద్దిమందిలో మూసి వున్న ఉష్ట గదులలో వున్నాగాని, పొగవాసనకు

కి జ్యే

గాని ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతారు. ఇటువంటి వారు ఎక్కువగా నిట్ట రుస్తూ వుంటారు. వీరిలో గుండెజబ్బు లేకపోయినా చూసేవారు పౌరబడవచ్చు. పీకు ఏదైనా _పేరేపించే పరిస్టితులు వస్తేనే నిట్లూరుస్తారు. ఈ నిట్టూడ్చులకు మానసి కో[దేకాలకు, భానో _త్తేజాలకు ఏ సంబంధం వుండకపోవచ్చు. శరీరం అలసట నొందదు.

గుండెనల్ల వచ్చిన శ్వాసావరోధం సాధారణంగా (శమ ఎక్కువైతే వెంటనే అగపడుతుంది. శరీరంలో నీరసం వస్తుంది. ఎక్కువ పాళ్ళలో క్వాసా వరోధం అయితే; ఆవేరకమైన (శమ చేసినప్పుడల్లా ఆగపడుతుంది. (కమేణా శార్ర్రావరోధ (నమాణం ఎక్కువవుతుంది.

అసలే దిబ్బతిన్న గుండె. మెద్దిక్కటం వలగాని, బరువులు మోయటం

రా గవ. ॥

వల్లగాని (సేరేపించబడి క్యాసొవరోధానికి కారకం కావచ్చు. ఈ సంగఠి తర్వాత హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చాక గాని గుండెజబ్బు హెచ్చరికగా గుర్తించక పోవచ్చు.

గుండెదడ, (గుండె కొట్టుకోవటం తెలిసేటట్లు వుండడం ౧౭01140౧) మానసికో లేజొలు కలిగినప్పుడు సంభవించే గుండె స్పందనాన్ని గుండె దడగు భానించకహూడదు. గుండె జబ్బున్న వారు. గుండె దడను చేర్వేటగా వర్దించ వచ్చు.

46

గుండె [పేరేపణ ఏ కారణం వల్టినైనా ఎక్కువైతే లయలో కాక అప్పు డప్పుడు, ఇంకొకసారి గుండె స్పందిస్తుంది సిగరెట్‌, బీడీలుగాని, కాఫీ మరి ఎక్కువసార్హు తాగినా కూడ ఇడి రావచ్చు. మొదటిహారి వచ్చినప్పుడు రోగి చాల భయపడవచ్చు, కానీ అంత (ప్రాణహాని కలుగదు. దీనికి చికిత్స చేయించాలి.

గుండెమీద ఒత్తిడి, తేనుపు వచ్చినపుడల్లాగౌని, ఆహారనాళం కింది భాగంకుండి గాలిపొయినప్పుడుల్లా గాలి తగ్గితే ఆది అజీర్ణం వల్లనే ఆని అను కోకూడదు ముఖ్యంగా దీనితోపాటు వెంటనే శరీరం నీరసించి రుంగిపోయినట్లు గావున్నట్టయితే ఇది గుండెకు సంబంధించిందే అనుకోవాలి, నిజానికి హార్డ్‌ ఎటాక్‌ తో వైద్యశాలల్లో చేరిన వారిలో ఎక్కువ శాతం ఈ జీర్ణాశ యానికి సంబంధించిన నొప్పి ఆని అశ్రద్ద చేసినవారే.

కొవ్వు పదార్థం ఎక్కువగా వున్న భోజనంగాని, పడని వస్తువులనుగాని, అతిగాలయ తప్పినప్పుడు, (కమ చేస్తున్నప్పుడు తినడం. గాని చేస్తే, జీర్ణభార మెక్కువై గుండెమీద దెబ్బతీస్తుంది.

జీర్ణం సరిగా కావాలంపే రగినంర జీర్ణ రశాలుండాలి. 4చి సంగా (సవించాలంటే రక్ష్మ్యపసరణ ఆహారనాకానికి సరిగ్గా అందాలి. గుండె దాని పని జేయలేకపోవటం వల్లి రక్త్యప్రసరణ తగ్గితే జీర్ణరసాల (స్రావం తగ్గి భోజనం అరగక కడుపులో పురిసిపోయి అంచులోన్సండి దుర్గంధం పుట్టి వాయవుగా వెడలి (తేన్సుగా వస్తుంది. (తేన్చినప్పుడల్లా గుండ పైన ఒత్తిడి తగ్గి నొప్పి తగ్గవచ్చును, కని గుండె బలం పుంజుకోదు, వయసెక్కువైనవారిలో గుండె పోటు. జబ్బు అజీర్ణంపలె బయట పడుతుంది. అందుచేత అ(ప్రమత్తగా వుంటాలి, భాతీ నొన్సు (0౧౬57 ౯41)

ఛాతీలో వచ్చే (పతీతొప్పి గుండెపోటు అనుకోవలసిన పనిలేదు. భాత్రీ నొప్పితో బాధ పడుతూ వచ్చే (పతిరోగినీ గుండెజబ్బుగా మ్యుదవేసే ముందు

ట్స

వైద్యులు బాల జాగ్రత్తగా వుండాలి. రోగ నిర్ధారణలో పొరపాట్లు జరిగితే రోగి జీవితమే కాకుండా ఆతని కుటుంబ సభ్యులు జీవితాలు చాల నష్టపోవాల్సి ఉంటుంది. గుండె పోటుకు పోలిన నొప్పి అనేక జబ్బులలో వస్తుంది. ఉదాహరణ : సర్‌వైకల్‌ స్పాండి లోసిన్‌, నర్వకల్‌రిబ్‌, హ్లూరసీ,. కడపులో పుండువంటి అనేక రకములైన జబ్బుల్లో ఛాతీ నొప్పి వస్తుంది. అయినా గుండె జబ్బులన్నీ గుండె పోటు [116878 &68610 క్రు దారి శీస్సేవి కావు..

ఛాతీ చుట్టూ ఏదో ఇనపకళ్డీ పెట్టి గట్టిగా నొక్కేసినట్టు ' వుండవచ్చు. ఇది ఊపిరితిత్తులకుగాని, గుండెకుగాని సంబంధించింద కొవచ్చు. గుండె బలం తగ్గినపుడు (శ్రమించి నవ్పుడల్లా ఈ చిహ్నం ంనబడవచ్చు. వి(శ్రమించగానే తగ్గి పోవచ్చు. ఊపిరితిత్తుల వల్లనై తే [శ్రమకు వి(కాంతికి సంబంధం ఉండదు.

(వతిసారి వచ్చిన ఛాతీ నొప్పి గుండెకు సంబంధించినది కాకపోవచ్చు. నాడులవల్ల [1180701010] కొండ్రరాలలో జెజబుకు 01490618 508/0] వల్లగాని, ఉదరంలో ఉండే ఏ అవయప రిఫర్డ్‌ నొప్పి [[818796 5౭1౧] వల్లగాని కావచ్చు. ఇన్‌ మ్హాయంజా జ్వరం" జలుబు వచ్చినపుడుగాని, చల్లగాలిలో విహరించినా, ఛాతీకి చల్లని గాలి సోనా, వైన పేర్కొన్న నొప్పులు ఏవైనా రావచ్చు. ఇవి తక్షణంగా వస్తాయి. [శచు ఎక్కువైనపుడు రావు. విశ్రాంతితో తగ్గవు, కొంచెం కదలి విరుచుకున్నా ఇంకా ఎక్కువ కావచ్చు. గుండెలోని నొప్పిగాని, అజీర్ణంగాని వీటితో కలసిరాదు, కాని ఇవి రెండూ ముందే కలిసి వున్నట్టయితే ఛాతీనొప్పితో కలిసి రావచ్చు.

గుండెకు సంబంధించిన ఛాతినొప్పి, సాధారణంగా [శమవల్హ మానసిక ఉత్తేజంవల్ల హృదయాందోళన వల్ల ఎక్కువవుతుంది. ఇది ఛాతీ లోపలగాను, త్మీవంగాను పోటు వలఠెవస్తుంది. కొంత. 'సేపయ్యాక తగ్గుతుంది. ఏదో ఒక రక మైన శమవర్హి _పతిసారి 'రావచ్చుం

ఓరి

“* రండెపోటు” [806851 80%) లో నొప్పి ఒక్కో క్యాప్పుడు వేర్వేరుగా వర్ణించవచ్చు ఏండెను పిండినట్టు, గుండెమీద భారమున్నట్టు, గుండెను చితక కొప్టనట్టు, ఆణగ దొక్కినట్లు ఉండవచ్చును. ఉదర ఫలానికి కింద అంటే ఛాతీలో మధ్యగా వచ్చి కొంచెం కిందికి చిగవచ్చు. ౨5 శాతంలో ఎడమ చేతిలోపలికి దిగవచ్చు. కొందరిలో కింద దవడలోకిగాని, వన్నెముకలోకి గాని ఉదరం కింది భాగంలోకి గాని పొకవచ్చు. మరి కొందరిలో నొప్పి మెడలో, ఎడమ భథుజంలో, గొంతులోగాని, ఉదరంలో గాని రావచ్చు. రోగికి (పక్క కుద రదు. అంటే ఎటు తిరిగి పడుకున్నా తగ్గక పోవడంవల్ల రోగి ఇటునుండి అటు తిరుగుతూ ఉండవచ్చు. రిఫర్డ్‌ నొప్పి వన్తుంచి. అంటే ఒకనాడి, దూరంలో వున్న రెండు అవయవాలను సరాథరా చేస్తుంటే ఒక దానిలో నొప్పి వస్తే రెండవ దాని నుండి వస్తున్నట్టు అనిపిస్తుంది. ఈ విధమైన నొప్పి మయోకార్థియల్‌ ఇన్‌ ఫార్కొవన్‌లో (1470687614 1౧1870610౧] లో వస్తుంది.

“*ఎంజైనా పెక్టోరన్‌” (౧01౧2 ౧6౦10119) లో గుండెకు రక్తప్రసరణ అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. ఈ జబ్బులో రోగి ఆసలు అటు నుండి ఇటు తిరగ కుండ పడుకుంటాడు, కదిలితే ఎక్కువ అవుతుందేమోనని భయపడ్డాడు. వయస్సు ఎక్కువైన వారిలోను, మధు మేహం [01306169] వృన్నవారిలోను భాతి నొప్పిలేకుండానే హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావచ్చు. రెండవసారి హార్డ్‌ ఎటాక్‌లో ఇ.సి.జి. వగ్రేరా తీసినప్పుడు ఆ మార్పుల మొదటిసారిగా తెలియవచ్చును, ఒక్కొక్కప్పుడు మనస్సు ఆయోమయం కావనడంగాని మూర్భుపోవడం వల్లగాని, రక్తపీడనం ఒక్కుమ్మడిగా తగ్గటం వల్లగాని రోగి డాక్టర్‌ వద్దకు వెళ్ళవచ్చు,

ఎంజైనా పెక్షో రిన్‌లో నొప్పిని వేరేగా వర్షించవచ్చు. మూడువంతుల మంది దానిని నొప్పి అని వర్తించకపోవచ్చు. నొప్పి పిసికినట్టు, గుచ్చినట్టు, పొడిచినట్టు, గుద్థినట్టు; కోసినట్లు, పిండినట్టు, బరువుగా బిగువుగా ఉండవచ్చు. కోపాదేకం రత్సికీడ, భయం, తొందరపాటు శారీరక మానసిక _శమవల్లి మయోకార్ణియల్‌ ఇస్‌ఫార్కొషన్‌ [10/0027612 103/010౧0) లో వలెనే రావచ్చును. ఎక్కువగా [శమ చేస్తే వస్తుంవి ఈ నొప్పి ఒక్కొక్కప్పుడు అరచేతి వద్దగాని, చేతిమీదగాని తిమ్మిరెక్కినట్టుండవచ్చు,

త్రి

నొప్పి న్మిదలో రావచ్చు [4౧91౧4 ర6064011౪5) . న్మిదలో వచ్చి త్మీవమైన నొప్పిగా గాని, లేదా కొంచెం ఇబ్బందిగాను, చికాకుగాను. మ్మాతమే వుండవచ్చు, ఈ జబ్బులో ఛాతిలో విపరితమైన నొప్పితోపాటు - గుండెదడ ఎక్కువగా ఉంటుంది,

సాధారణంగా వీరకమైన గుండె నొప్పిలోన్తైనా, చెమట పట్టటం, నాడి ఎక్కువ కావటం, రోగి ముఖం ఆందోళనగా భయపడుతూ ఉండటం జరుగు తుంది, ఆలవాటున్న పనిచేయలేక పోవటం, రోజు ఎక్కేమెట్టు ఎక్కలేక పోవడం జరుగుతుంది. రోజూ ఆడే ఆట ఆడలేక పోవచ్చు. ఇంట్లో పనులు చేసుకునే ఇల్లాలు తనకు బాగా అలవాటయిన బట్టలుతకటం, ఇల్లూడ్చడం వంటి పనులు చేసుకునే ళ క్తిలేక పోవచ్చు, వయ సెక్కువై నవారు గాలికెదురుగా నడిస్తే

• ఉక్కిరి బిక్కిరి ఆవ్వవచ్చు. కొన్ని పరిస్థితులు దీని త్యీవతను ఎక్కువచేయ

వచ్చు ఉదా : శరీర ఉద్వేగం, వ్యాయామం, కడుపునిండా తినడం, ఎక్కువ చలిలో

తిరగడం మొదలైనవి. వీటి విషయమై జ్యాగత్తగా వుండాలి,

ఇటువంటి చిన్న చిహ్నాలు అర్థంకాక నిర్హక్ష్యం చేస్తే హర్ట్‌ ఫెయిల్యూర్‌. [11681 [811018] లోకి దింపవచ్చు. గృంఢెపని పూర్తిగా. తగ్గేలోవల వేరే ' చిహ్నలు కూడా కనబడవచ్చు. కొంత దూరం నడిచిన తరువాత విపరీతమైన కాళ్ళ నొప్పులు వచ్చి నడవలేక పోవడం, కొంతసేపు సేద తీర్చుకున్నాక నడవ గలగటం వంటివి కూడా కనపడవచ్చు,

, మంచి ని[దలో ఉన్నపుడు ఇట్టాటివి వసే సాధారణంగా గుండెకు సంబంధించినవే అని అనుకోవాలి. ఈలాంటివి గుండెలో కొద్దిగా ఐలం తగ్గి నపుడు వస్తాయి. ఇవి నిర్ణక్ష్యుం చేస్తే. గుండ ఎక్కువగా దెబ్బతినవచ్చు

_ హృదయ సంబంధమైన ఆస్త్మా [044180 గం॥[౧౫2) వస్తుంది

50

దడ్గు (60౮61)

ఎన్నో కొరణాలవల్ల దగ్గు రావచ్చు. గుండెకు సంబంధించిన దగ్గు ఊపిరి తిత్తులలో రక్తం నిలువ ఉండటం వల్లి వస్తుంది. శమ ఎక్కువైతే ఎక్కువవు తుంది. ఊపిరితిత్తులలో రక్తం నిలువ ఉండిపోవడం [0008651010౧] వల్ల రక్త [ప్రాణవాయువు తక్కువగా వుంటుంది. అసలే గుండెకు రక్తప్రసరణ తక్టువగా వున్న కారణం వల్లి రక్తంలో (ప్రాణవాయువు తగ్గినపుడు గుండె దు తిని “గుండెపోటు” వచ్చేటట్టు చేస్తుంది. గుండె దెబ్బతిన్నప్పుడు చలిలో తిరిగితే గుండె ఉరవడి ఎక్కువవుతుంది. రక్క్శ్యపసారం తగ్గి యిరుకు ([060౧065610౧) ఎక్కువై దగ్గువస్తుంది. శుండె ఆయతన్సడం +

ఒక్కోసారి గుండె లయతోకాక మధ్యలో ఇంకొకసారి స్పంధించవచ్చు. దానిని అదనపు సిస్టోల్‌ [53172 591016] అని అంటారు. ఈ ఆదనప్ప హృదయ స్పందనకు కారణం కనిపెట్టాలి. మూర్చనోవణం

మూర్చపోవడం గుండె జబ్బువారిలో చాలా తక్కువగా కన్నిస్తుంది. ఏదైనా మనస్సుకు అందోళన కలిగించే సంఘటన చూసినప్పుడుగాని (రక్తం చూస్తే కొందరికి) మూర్భరోగులు, హిస్టీరియా ఉన్నవారు మూర్శపోతే నాడీలయ నెమ్మదిగాను ఉచ్చ్వాస నిళ్వాసాలు తక్కువగా ఊండి, [కమేణా ఎక్కువై మళ్ళీ తక్కువవుతాయి.

లావుగా ఉన్నవారిలో గుండె రక్కనాకాలు [కుంగటం వల్ల, నేలకి వంగి నప్పుడు ఉదరంలో ఉండే మహి ధమనిమీద వత్తిగి వల్లగాని, ముక్కటం వల్ఞ గాని రక్త(పసారం మెదడుకు తగ్గి మూర్శపోవచ్చు. గుండె నీరసంగా ఉన్న వారు, విరేచనాలకు మందు తీసుకుంటే, ఎక్టువగా నీరునీరుగా విలేచనాలయిపోయి మరుగుదొడ్డిలోనే మూర్చపోవచ్చు. మెదడులో ప్రసరణ తగ్గిపోతే మూర్చవలినే

51 చుట్టుపట్ట ఊన్న పరిసరాలు అర్థం కాకపోవచ్చు. ఏదో లోకంలో ఉన్నట్లో బబ ౦౧ థి య

కలలో ఉన్నట్టో ఉంటుంది. ఇది అతిగా (శమచేసినపుడు రావచ్చు. చిన్న వారిలో రక్తనాళాలను (పేరేపించే నాడులు సరిగ్గా పనిచేయక పోవటంవల్లి [౪/250గ040! 110814౧669) పెద్ద వయస్స్నులలో రక్తపోటు తగ్గటం వల్ల మెదడుకు రక్ష్మపసారం తగ్గి ఇలా రావచ్చు. ఇడి సామాన్యంగా మయో కార్జియల్‌ ఇన్‌ ఫార్క్‌షన్‌ తర్వాతగాని, రక్తపోటు చికిత్న తీసుకొనటం వల్లి గాని జరగవచ్చు. కదిలి నపుడల్లా దగ్గు రావచ్చు ఇది ఊపిరితిత్తులనుండి కడుపులో _పేరణ వల్లి కావచ్చు (౯౧౭౮౧౧౦౬౭౩ గ16౫). సాధారణంగా గుండెపోటు జబ్బు ఉన్నవారికి మలబద్ధకం ఊండి, గట్టిగా ముక్కడం వల్ల “వాల్‌ సాల్వామెనోవర్‌” జరిగి దానివల్ల ఆ సమయంలో గుండెకు రక్క[సనరణ తగ్గటం జరుగుతుంది. ఇందుచేత గుండెజబ్బు ఉన్నవారికి మరుగుదొడ్డిలో (పాణా (పాయాలు జరగడం కద్దు. కాళ్య్ళవావ్సు ఉఊవిలితిత్తుల్లోనీడ న్‌

రక్ష్మపసారం సరిగ్గా జరగక పోవటంవల్లి రక్తం, నీరు, నిల్చిపోతే దానిని ఇరుకు [00౧8990౧] ఆంటారు. గుండె బలం తగ్గిపోయి రక్తాన్ని పంపుచేయ లేకపోతే రకం, నీరు వివిధ భాగాలలో ఉండిపోయి. ముఖ్యంగా ఊపిరితిళ్తుల్లో ఇరుకువల్ద (౯61౧౦౧౩౧ 600౧౦6910౧) గుండె పనిచేసే కక్తి తగ్గిపోతుంది.

కాళ్ళువాపు, భారంగొను దీర్హం గాను శాాసపీల్చడం, 'పెదిమలు, ముఖము నీలిరంగు పొందటం, వివిధ భాగాలలో వాపు, సిరలు లావై రక్తంతో నిండి ఉండటం, రోగి పడుకోలేక కూర్చొని ఆయాసపడుతూ ఉండటం ఈ చివ్నో లన్నీ గుండె పనిచేయలేక పోతున్నదని తెలుపుతాయి. దీసిని విషమ పరిస్థితిగా పరిగణించకూడదు. తగిన చికిత్స, వికాంతి శ్రద్ధ వహిస్తే ఆరోగ్యం పుంజు

[న అవాజలీ

కుంటుంది,

గుండెజబ్బు వచ్చిన రోగిలో “మ్రైటీమొదత్తగా ' సండలోనికళప్యోరాలకు రక్త (పసారం తక్కువ కావడం వ్టోశేన్మ గ్థండె స్పందన;సరిగా కోవటం వల్టిగాని సృందన లయతసృటం వని గుండే “వక్షువసాళ్లు--లేద్యా వ

ల

652 సెర్ట కొట్టుకోవడం వల్చిగాని కాన్ని చిహ్చాలు వస్తాయి. గుండె కండరానికి రక్ష్మపసారం తగ్గటం వల్ది ముందుగా గుండెలో “పోటు”, లేక నొప్పి వస్తుంది, గుండె స్పందన సరిగ్గా లేనప్పుడు అలసట; నీరసం వసాయి. ఆదే ఎక్టువ! పాళ్ళలో వస్తే మూర్చపోవడం, నీలిరంగు కనబడటం [0/2౧0515] రక్తపోటు తగ్గిపోవటం వంటిచిహ్నాలు కనబడతాయి. రక్త్యపసరణ తగ్గిపోవటంవల్ల రక్త్ర్కణ జాలాలలోను;సిరలలోను సీరు నిలబడి [00౧96591'0౧]పోయి వాపులు[06646౧08] కూడరావచ్చు. ఈ నీరు ఎక్కువగా ఊపిరితిత్తులలో ఉండిపోతే పుపుసనీరుడు [241%0021/ 00౧9650౧ వస్తుంది. ఇది బాలా అపాయకరం. ఇలా వేరువేరు అవయవాల్లో నీరుండిపోతే రోగికి శ్వాసతీయడం కష్టంగా[0/50౧06] ఉంటుంది* పండుకొని క్వాసతీసుకోలేరు. అటువంటప్పుడు కూర్చుంటే కొంత సౌకర్యంగా [07100౧63] ఉంటుంది. అందువల్హ ఇటువంటి వారిని పడుకోకుండా వెనకకి ఎత్తుపెట్టి [840% గ691] కూర్చోబెడతారు. గుండె ఒక్కుమ్మడిగా లయతప్పుతుంది. అటువంటి సమయంలో గుండె దడ [0810108100], క్వాసకష్టంగా ఉండటం [0౪50౧068], ఎంజైనా [4091౧2], రక్తపోటు తగ్గుదల, కళ తిరగటం [5౪౧0009] లేదా మూర్చ పోవడం వంటి చిహ్నాలు కూడా ఒకేమారుగా వచ్చి లయ్యకమం తిరిగి సరిగా రాగానే, చివ్నాలు కూడా పోతాయి. గుండె జబ్బు అవునో కాదో తెలుసుకోవాలంతే గుండెలో నొప్పి, క 3న పీల్చుకోవటానికి కన్టపడటం (ఈ రెండుగాని, రెంటిలో ఒకటిగాని) (శమతో ఎక్కువై విశ్రాంతిలో తగ్గిపోతే గుండె సంబంధమేననుకోవాలి. వ్మిశాంతి సమ యంలో వచ్చి (శ్రమలో తగ్గిపోతే గుండె జబ్బు కాదు, రక్తప్రసరణ వ్యవస్థ దెబ్బతిని గుండెజబ్బు వున్నా కొందరిలో ఏ చిహ్నం కనపడక పోవచ్చు [శ్రమచేస్తున్న ప్పుడు డాక్టరు పరీక్ష చేసున్నప్పుడు “మర్‌మర్‌” [47706015] (మామూలు గుండె ధ్వనులు కాక వేరే ధ్వనులు) వినిపిస్తాయి. మామూలుగా గుండె సృందనలో శెండు వ్వనులు మ్మాతమే విని పిస్తాయి. గుండెజబ్బులో వేరే శబ్ధాలు గుసగుసవథి వినిపిస్టాయి. ఒక్కోసారి

53 రక్తపోటు ఎక్కువవుతుంది. లేదా గుండె స్పందిస్తున్నప్పుడు మించే విద్యుత్‌ (పవావాంలో మార్చులు కనిపించవచ్చు. ఇ.సి.జి. లేదా ఎక్‌. ్సరేలో తెలియవచ్చు. గుండెజబ్బులు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వీటిని నిర్ణయించడంలో వేరే జబ్బులులతో పొరపడటం మామూతే, గుండె జబ్బును గురించిన భయంవల్లి (పతి చిహ్నం గుండె జబ్బు వల్లనేనని (పజలు అపోహపడతారు.. వీరిలో ఇది గుండె జబ్బు కాదని గట్టిగా తెలుసుకొని, రోగికి నచ్చచెప్పటం క్హిష్ట సమస్య.

కష్టంగా క్యాసతీయటం గుండె రక్త్యపసరణ వ్యవస్థకు సంబంధించిన జబ్బులలోనేకాక, ఊపిరితిత్తులలోని జబ్బులలోను, శలీరభాగం ఎక్కువైన వారిలో (లావు పాటి వారిలో) ను, తేలికగా ఆందోళన చెందే మనస్తత్వము గల వారిలోను కూడా రావచ్చు.

ఛాతిలో “నొప్పి"కూడ ఎన్నో కారణాలవల్ల రావచ్చు. రోగిని సరిగ్గా పరిషచేసి, ఇ.సి.జి., ఎక్సరెే వంటి పరిశోధనలు చేస్తే అసలు విషయం బయట పడుతుంచి.

ఏ జబ్బో సరిగ్గా తెలుసుకొని, దాని [కమం అర్థం చేసుకొని దానికి సరైన పద్ధతిరో చికిత్స చేయాలి కండె జబ్బులను గురంచి అమెరికా దేశములో న్యూయార్క్‌. వార్డ్‌ ఆసోసియేపన్‌ వారు ఈ [శ్రంద పేర్కొన్న విధంగా (సశ్నించు కొని తెలుసుకోవాలని ఆందరికీ తెలియ చేసారు.

(1) గుండె జబ్బుకు కారణం ఏమిటి * ఆజన్మ సిద్ధమా * కీళ్ళవాతం

(౧9౮౧49౧౧) జబ్బు వల్లినా €! లేదా రక్తనాళాలు దళసరి ఎక్టువ

కావటం (కొవ్వు పదార్థం పొర) వలనా, [4067050 8౯0519]

(2) నిర్మాణంలోని లోటుపాట్లు గుండెలోని ఏగదులు 'పెద్ధవెపోయాయి

[50137996] జబ్బు ఫలితం పరిణామం వీ కవాటాలపై కనిపిస్తుంది ?

54 గుండె పె పొరమీద కూడ జబ్బు పరిణామం పరిణామం వచ్చిందా? గుండెకండరంలతో ఒక భాగం రక్ష్కంతేక మృతిపందిందా 1 [[47/002476181 1౧1470110౧) (8) శరీర ధర్మం ఏ విధంగా తప్పిపోయింది ? స్పందన లయ తప్పిందా ? గుండె బలం తగ్గటం వల్లి స్పందన తగ్గి రక్త్మృపసరణ తగ్గిపోయి: అక్కడక్కడ నిలిచిపోవటం, అందువల్చి కణజాలంతో నీరు మిగిలి పోవటం గాని, గుండె కండరాలకు అసంపూర్తిగా రక్కం సరఫరా కావడం [(గ4/008/6018 13006౧0) 2) జరిగిందా (4) గుండెమీద దెబ్బ ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నది? ఎంత [శమచేస్తే గుండెజబ్బు చిహ్నలు కనిపిస్తున్నాయి ణి ఉదాహరణకు ఛాతిలో “పోటు” గుండి కండరాలకు రక_ససర ణతగ్గడం వల్లనై తే-ఆది ఏ కారణం వల్లి వచ్చిందో కని పెట్టాలి,

అది గుండె రక్రధమనులు సన్నంకావటం [40067080 6/05 9] వల్టగాని ఆయార్టిక్‌ స్టినోసీన్‌ [40/46 516౧0515] లేదా ఎడమ జఠరిక మహాధమనుల మధ్యద్యారం సన్నం కావటంవల్ల గాని, ఖ్రైరాయిడ్‌ ఆనే వినాశ (గంథి హార్మోన్‌ల వల్లగాని [0౫77010౫1003515] కర్జికల స్పందన ఎక్కువ కావడం వల్లగాని, ఏ కారణంచేత వచ్చిందో కనిపెట్టి తగినట్టుగా చికిత్స చేయాలి. అలాగే జన్మ సిద్ధమైన గుండె జబ్బలలో జబ్బు ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నదో, గుండె (క్రియ ఎంత తగ్గిందో, శస్త్రచికిత్స చేస్తే లాభముంటుందో. లేదో నిర్ణయించి. చికిత్సా రంథం చేయాలి. రోబిని శరీక్షంచుట (6801084100 0" 6 ౧1016౧0 :

జబ్బు ఏదో తెలుసుకోవాలంటే రోగిని బాగా పఠీక్షచేసి, కొన్ని డయా గ్నాస్టిక్‌ పరీక్షలు చేయించాలి వీటిని పేర్కొనాలంటే,

క్‌ర్‌

1. జబ్బు ఎలా మొదలై ఎక్కువయిందో వైద్యుడు తాపీగా, రోగికి తనడై విశ్వాసం కలిగించేటట్టుగా ఆడిగి తెలుసుకోవాలి. రోగి తన రోగం విషయం ఏమీ దాచకుండా వివరంగా చెప్పాలి. కుటుంబములో యింకా ఎవరిక్షైనా ర క్రపోటు, గుండెజబ్బులు వగైరా ఉన్నవా లేదా అని కను క్కోవడం [11510౧ రోగం యొక్క- లక్షణాలు, రోగి వెప్పే విష యాలు వీటిని సమన్వయం చేసుకౌని పూర్తి పరిక్ష చేయాలి. త్రి రోగిని పరిక్ష చేయడం: . ఇన్స్‌ పెక్షన్‌, పాల్‌ పేషన్‌, పర్కవన్‌,

• ఆస్కల్‌ చేషన్‌ (స్కెతస్కోపుతో పరీష చేయడం) ఈ పద్ధతులద్యారా రోగిని పరిక్షించాలీ.

8. గుండెలోని విద్యుత్‌ మార్చులను ఇ,సి. జి. ద్వారా పరీశ్షించడం.
9. ఛాతీ, ఎక్స్‌రే ఫోటోతీసి చూడడం; గుండె స్పందనలో కలిగే శబ్దాల రికార్డ్‌ చేయడం (ఫోనోకార్జియోగామ్‌ ద్వారా).
10. గుండె వనిచేసేవిధానాన్ని ముఖాముఖిగా చూడడం [5050 6౭1410972గ]
11. స్కేనింగ్‌ [508౧01౧0] చేయించడం.
12. ఏంజియో కార్డియో[గఫీ (ఉ౧8106816106/80[7)
13. రక్తపరీక్షలు [81006 76965] ఇవి కాక్క, కొన్నిసార్దు మోచేత సిరద్వారా సన్నటి నాకాన్ని గుండెలోనికి జొనిపి గుండెలో వివిధ భాగాలలోని ర కృంతీసి రక్తంలో ఆక్సిజన్‌, కొర్బ్భన్‌ డయాక్షైడ్‌లు ఏ పాళ్ళలో ఉన్నవో తెలుసుకొని దానివల్లి ఎంత శుద్ధ, అకుద్ధ రక్తాలన్నాయో కనుక్కోవచ్చు [460110 ౧4౪౧6712810౧) ఎంజియోకార్డియో[గఫీ [ఉ౧0106876410972007] గుండెలోని ర న! నాకాలలోకి ఒక రకమైన పదార్థం ఎక్కించి ఎక్సరే తీస్తే ఆ రక్తనాశాల ద్వారా

56 గుండెకు సరిగ్గా ర క్త్యపసారం జరుగుతుందో లేదో ఎక్కడైనా కుంగినాయో లేదో ఇెలుస్తుంది.

కుటుంబం గురించి కనుక్కోవాలి. మార్చాన్స్‌ సిండోమ్‌ [01212౧5 9౪౧67006) అనే జబ్బు హైపర్టోఫిక్‌ సబ్‌ ఆయౌర్చిక్‌ స్టినోసిస్‌ (1౪99770010 9౪0 గం110 518౧0915) ఆనే జబ్బు తల్లిదండ్రుల కుంటే పిల్లలకు రావచ్చు. రకపుపోటు [53560681 ౧1౪/0676605610౧] గుండెలోని ర క్త ధమనులు సన్నం కావడం (౧౬౧670801670913] వల్ల వస్తుంది. ఈ విధమైన జబ్బులు ఉన్న కుటుంబాలలోని పిల్లలకు కూడా జబ్బులు రావచ్చు. కొన్ని కుటుంబాలలో జన్మ సిద్ధంగా గుండె నీరసంగా ఉండే ఆవకాశముంది అలా ఉన్న కుటుంబాలలోని వారికి గుండె వీరసం వస్తుంది. భోజనాదుల వల్ల అలవాట్లు వల్హి (ప్రవర్తన; నడవడికల వల్సి కొన్ని రకాల గుండెజబ్బులు ఎక్కువగా రావచ్చు. గుండె జబ్బులు క్ట్రప్తంగా ఎన్నెన్ని రకాలున్నాయో చూద్దాం,

ఆ జన్మ సిద్ధంగా కొన్ని జబ్బులు వస్తాయి అవి పిండదశలో గుండె అభివృద్ధి సంపూర్ణముగా జరగక పోవడం వల్లి వస్తాయి. జన్యువుత్చరివర్తన [6806 [1461280౧) వల్ల కొందరు కొన్ని రకాల రోగాలకు లోనవుతారు. వారిలో గుండె దానికి సంబంధించిన రక్త్యపసరణ వ్యవస్థ కూడ సరిగ్గా వృద్ధి కాక పోవచ్చు. వీటిని గురించి సంగ్రహంగా చిన్న పిల్పల గుండే జబ్బులలో తెలుసుకొందాం.

మిగతా గుండె జబ్బులు సాధారణంగా నలక్రైయవ పడిలో వస్తాయి. ఇవి ఎన్నో కోవలకు చెంది ఉంటాయి.

కొన్ని వినాళ్యగంధుల (స్రావాలు తగ్గడం వల్లి జీవ్యక్రియలలో జరిగే మార్నులవల్లి ; గుండె రక్త (పసారం తగ్గటంవల్లి, ఇంకాఇతర కారణాల వల్సగాని గుండెజబ్బు రావచ్చుః ఉదా : (1) ఖైరోటాక్సి కోసిన్‌ [7010310059] మిళ్చెడీమ [41409660౧2],

జ్రేరాయిడ్‌ (గంధ్యిసావం ఎక్కువకారడం వల్లి థైరోటాక్సి కోసిన్‌ తక్కువ కొవడం వల్లి మిక్చిగీమా జబ్బులు వస్తాయి.

5/7 (2) డయబెటిస్‌ - (0806185) లేక “మధుమేహం”. ఈ జబ్బులో క్టోమం (౧౭౧౦౯౭౭5) లోని కొన్ని కణాల (సావం (ఇన్సులిన్‌ అనే హార్మోన్స్‌ తగ్గిపోవడం వల్ల వస్తుంది దీనినే షుగరుజబ్బు ఆంటారు. (శీ గుండెజల్బుల్లో కొన్ని గుండె న్పందనను ,పేరేపించే నరాలకు రక్ష్మవసారం తగ్గడంవల్ల కార్డియక్‌ ఎరిత్మియాన్‌ (041680 21౧1001129) వస్తాయి. గుండె కండరానికి ఏ కారణంచేతనై నా రక్త్మవసారం తగ్గిలే కొన్ని ఉబ్బులు వస్తాయి. రక్ష్మ్రపసారం తక్కువ పొళ్ళల్లోవస్తే “మయోకార్ణియల్‌ ఇస్కీమీయా”” ఆంటారు. గుండెనొప్పి ఎక్కు వగావస్తుంది. ఎక్కువ పాళ్ళలో వస్తే = “మయోకార్ణియల్‌ ఇన్‌పఫార్కాషన్‌” ఆంటారు. గుండె కండరంలో కొంతభాగం మృతిచెందుతుంది. ఎక్కువభాగం కండరం మృతిచెందితే గండె స్పందించలేక “రోగివెంటనే చనిపోవడం జరుగుతుంది. వీటిని గురించి ముందు విపులంగా తెఎసుకందాం. రొమేటిక్‌ హార్ట్‌డి సీజ్‌ _ (కీళ్ళవాతం) ఇళర కారణాలవల్ల వచ్చేవాటిలో మొదటిది. 5-15 ఏండ్ల మధ్యలో వసుంది. సైంప్టోకొకల్‌ గొంతునొప్పి (౨౯6౧[0006021 9016 [0820 అంటారు. జ్వరంవసే మందులు వాడికే తగ్గిపోతుంది. కాని అ తరువాత కొన్ని నంవత్సరాలకు గుండెజబ్బు రావచ్చు ముఖ్యముగా దీనినల్ద “మెటల్‌ స్టినోసిస్‌ అనే జబ్బు వస్తుంది ఎలాగం టే, ఈ న్లైప్టోకన్‌ అనే కొన్ని నూష్మకిములు గుండెలోని ఏ థాగొనైనా ఆశి యిస్తాయి. ముఖ్యంగా మెటల్‌ కవాటాలను అశయిస్తాయి. ఇది సాధారణ ముగా ఆ జన్మ సిద్ధమైన గుండెజబ్బుతో అసలే బలం తక్కువగా ఉన్న గుండెను మరి ఎక్కువగా ఆ్మశయిసాయి. వీటివల్ద మ్మైటల్‌ కవాటమ దెబ్బ తిని సన్నంకావటం జరిగి ఎడమ కర్రికనుండి నుండి ఎడమ జకఠరికలోనికి వెంటనే రక్తం (పవహించదు. అప్పుడు ఎడమ కరిక ర కంతో నిండి బల హీ్‌నమై గుండెజబ్బు వస్తుంది, ఇ

58

గుండె పె పొరకు నంబంధించిన జబ్బులు= 'పెరికార్డెటిస్‌ (6౧౦౭౧6౮115) వంటివి. సాధారణంగా గుండె ఏ కారణంవల్లనై నా జబ్బువడితే ఈ పౌర కూడ జబ్బువడవచ్చు ఉదా: క్షయవ్యాధిలో రెండుపొరల మధ్య సీరుఎక్కువై కొన్నాళ్ళకు అని ఆంటుకుని పోవచ్చు. అప్పుడు గుండెన్సందనకు అవాంతరం కలుగుతుంది,

కొన్ని గుండెజబ్బులు పీన్నవయసులో ఎక్కువగా చూస్తాం. కొన్ని, వయస్సు మళ్ళిన వాథిలో చూస్తాం, కాబట్టి పిన్నవయన్స్నులో, యవ్వనంలో, మధ్యవయన్సులో, వయస్సు మళ్షిన వారిలో సాధారణంగా వచ్చే గుండెజబ్బులను గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

బాల్య దశలో గుండె జబ్బులు

చలాకీగా చురుకుగా, చైతన్యవంతంగా తిరిగే చిన్నవి బ్రలలోని గుండె శ క్రివంతంగాను, బలంగాను ఉంటుంది. కొంతళ క్రి అందులో నిలవగా ఉండి అత్యవనర పరిస్థితులలో వాడబడుతుంది.

“ఆనువ౦శికం” ; తల్టితంటడులు గుండెజబ్బుతో బాధపడి చని పోయినా, పిల్ణలగుండె మామూలుగా ఆఅరోగ్యముగానే ఉండవచ్చు. కాని కొన్ని కుటుంబాలలోని వారు పొడవుగాను మరికొన్ని కుటుంబాలవారు పొట్టిగా ఉన్న స్టే, గుండెశ క్రి కొందరిలో పుట్టుకతో ఎక్కువగాను, మరికొందరిలో తక్కువగాను ఉండవచ్చు. తల్టిగుండెబలహీనతతో బాధవడి చనిపోయినాం ఆమెకు పుట్టినపిల్లలలో కొందరు పుట్టినపుడు బాగానే అగుపించినా వారు నుకవుగా గుండెజబ్బులకు గురికావచ్చు. ఇటువంటి పిలలను చాలా

స! జా(గత్తగా పెంచాలి. ఏ కొద్ది జ్వరం, గొంతునొప్పి కీళ్ళ నొప్పులు వచ్చినా కూడ డాక్టరు వద్దకు తీసి కెల్లి నరైనవై ద్యం, వడకమీద వ్శ్‌కాంతి ల్‌్దగా ఇవ్వాలి. వీరికి తేలికగా రోమాటిక్‌ ఆ౯డిసిజ్‌ (౧౧౦౨౫౭౪౦ ౧62గ1- చ్‌ 0159256) రావచ్చు. అందువల్ల 5.1 ఏండ్లమధ్య "పెంపకంలో చాలా జ్మాగత్త ఇఆవనరం,

ర్‌ం

ఒక విషయం మన నంఘంలో వివాహాలు చేసుకునే విషయాల్లో ఒకే కుటుంబంలో కొన్నితరాలుగా అక్క బిడ్డల్ని, చెల్లెలు బిడ్డల్ని, కుండమార్చిడి, చేసుకోవడం చూస్తుంటాం. ఈ అలవాటు మనలో సాం్యవదాయనిద్ధంగా వస్తున్నా, ఆరోగ్యానికి ఏ మ్మాతం మంచిదికాదు, ఈలాంటి వారిలో తమ బిడ్డ లకు జన్మసిద్ధమైన జబ్బులు ఎక్కువగా వస్తూవుంటాయి.

మరో విషయం, గర్భవతియెన మొదటి మూడుమాసాలు మందులువాడే విషయంలో చాలా జాగత్తగా వుండాలి. ఈ నమయంలో కొన్నిరకములై న మందులు వాడకూడదు. తరచుగా ౫-౯౪ తీయించుకోకూడదు. స్కానింగ్‌ చేయించుకో వచ్చు. పొంగు స్కార్‌లెట్‌ జ్వరం, అమ్మవారు పోనినప్పుడు (9%811903 వీటికి మందులు వాడేటప్పుడు వైద్యుని నలహామీదనే వాడాలి. అవసరమైతే గర్భిణీ తీయించుకో వాలి. లేకపోతే పునేబిడ్డ వికలాంగుడుగా, జన్మసిద్ధమైన జబ్బులతో అన్ని అవలక్షణాలతో పుట్టడం జరుగుతుంది. జన్మసిద్ధమైన గుండె జబ్బులు :- (60౧86౧1 )

పిండ దళలో గుండె నిర్మాణంలో లోటు ఉండటంవల్ల కొందరు జన్మ సిద్ధమైన గుండెజబ్బుతో పుడతారు, మాతృ గర్భంలో 20 రోజుల దళనుండి 50 రోజుల దశమధ్య గుండె నాలుగు గదులుగా ఏర్పడుతుంది ఈ దళ గుండెనంపూర్తాభివృద్దికి బాలా ముఖ్యం. ఈ రోజుల్లో తల్లికి ఏదైనా వైరన్‌

ణు భె యు లు ఒం "జబ్బు ఉదా :- జర్మన్‌ మీసిల్స్‌, కొన్ని (టాంక్విలై జర్స్‌ 2౧౧౪6 56815 ధేలిడోమైడ్‌ వంటి మందులు వాడినా, జన్యువు ఉత్పరివర్తన వల్లగాని, పరమాణులేదా ఎక్సరే వికిరణం (౧86 ౭౯౦౧) [వమా దాలవల్రగాని గుండె కూర్చులో తేడాలువచ్చి అది సరిగ్గా పూర్తికాక లోటుగా మిగిలిపోవచ్చు, ఇవికాక ఇంకా వేరే ఏదైనా కారణాలవల్ల కూడ లోట్టు రావచ్చు. య్తా గుండె అభివృద్ధిలో శ గదుల విభజన చాలా సంకి వమెనదిం అందువల్ల, అంట *ా

ఏ ఒక చిన్న పొరపాపైనా, రెండు జరరికల మధ్యగాని, రెండుకర్ణికల మధ్య గాని ఉండేగోడ పూర్తిగా మూసుకోక రం్మధం ఉండిపోవచ్చు. జన్మసిద్ధమైన

60

గువిడెజబ్బులో అన్నిటికంచె ఈ రకంలోట్టు ఎక్కువగా. కనిపిస్తాయి. ఇందులోనూ ర0డు జఠరికల మధ్యగోడ పూర్తిగా కలసిపోకుండా రంధం ఉండిపోవడం చాలా ఎక్కువగా నంథవిస్తుందిః

తల్లి గర్భంలో ఉన్న శకన్నలో ధమనులనుండి [కమేణా (ఫొడదళలోని మహాధమనిగా రూపొందటంలో హైరపాట్టవల్ల కొన్ని లోట్లు కనపడవచ్చు.

మాతృగర్భంలోని శిశవులోని ఊపిరితిత్తులు అ్యకియాత్మకమైనవి. శిశువుర క్షం బొడ్డుద్వారా జరాయువులోకి వెడుతుంది. అక్కడ తల్టిగర్బంలో ఉన్న ర_క్తనాశాలలోనుండి ఆక్సిజన్‌ పీల్చుకొని కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌, అమ్హాలు వగైరాలను వదలివేస్తుంది, అందువల్ల రక్ష్మపనరణ వ్యవస్థ గర్భస్థ శిపవులో వేరుగా ఉంటుంది, పాప పుట్టగానే ఊపిరితిత్తులనుండి గాలి పీల్చు కుంటుంది. ఆక్షణంలో ఎన్నో మార్పులు జరుగుతాయి. కొద్దిరోజులలో ఇంకా కొన్ని మార్పులు జరిగి (ప్రొాఢదళలోని రక్త్మపనరణ వ్యవస్ధ యేర్చడుతుందిం పుట్టుకలో వచ్చే మార్చులు రాకపోవడం వల్ల రెండుకర్ణికలమధ్య రం్యధం (71/6౧ ౯018౧6౧0౪416) లేదా మషిథమని పుపునధమని మధ్యద్వారం (౧౭160౧64646109 41670౦50౮5) మూసుకొని పోకుండా తెరుచుకొని ఉందటం జరుగుతుందిం

ఇవికాక శరీర కుహరం వృద్ధిలో జరిగే పొరపాట్ల వల్ల గుండె రొమ్ము లోపలి భాగాలలో ఉండిపోవచ్చు (5010018 862%) సాధారణంగా గుండె రొమ్ములౌ ఎడమవైపు ఉంటుంది. కొంతమందిలో ఆది రొమ్ములో కుడివైపు ఉంటుంది. దీనినే ఇెక్‌స్టో కార్డియా (౧౭౧౧౧ 681642) అంటారు. "సేపెంట్‌ ఫోరామిన్‌ వొవేల్‌:. (౧౭(6౧+ [0/౧6౧ 0౪౭19)

గర్భాశయంలో శిశువు పెరుగుతూ ఉన్నప్పుడు గుండె కూడా వివిధ దళలలో అభివృద్ధి చెందుతూ. ఉంటుంది. మొదట కుడి ఎడమ కర్షికల మధ్య ద్వారం ఉంటుంది. తరువాత మూసుకుపోతుంది. ఒక్కాక్య్రవుడు రండు కర్ణికల మధ్య ద్వారం పుట్టుకతో మూనుకొని పోకుండా రంధ్రం ఉండి పోతుంది. దీన్నే “పేటెంట్‌ ఫొరామిన్‌ వొవెల్‌” అంటారు,

61

అంటే కుడి ఎడమ కర్షికల మధ్య గోడలోని ద్వారం మూసుకొని పోక రంధము ఉండిపోతుంది. అన్నిరకాల జన్మసిద్ధమైన గుండె జబ్బులలోకి ఈ రకమైన జబ్బు ఎక్కువ కాతంలో చూధవచ్చుం ఆ0ండు కర్టికల మధ్య గోడ నరిగ్గా పూర్తిగా ఏర్పడదు, ఈ లెండు రకాలలో కూడా చిన్న పిల్లి లప్పుడు జబ్బు బయటపడకపోవచ్చు. ఈ పిల్లలు సామాన్యముగా "పెరగక పోవచ్చు. మాటి మాటికి క్వానలిత్తులలో జబ్బు వస్తూ ఉండవచ్చు. నలవ్రైయవ పడిలో పడ్డ తర్వాత చాలా మందిలో గుండె జబ్బు (684761౬6 181109) ఏర్పడుతుంది. అప్పుడు చేతి వేళ్ళలో చివరలు లావుగా గుం్యడంగాను, గోళ్ళు ఉబ్బెత్తుగాను అవవచ్చు. నీలిరంగు (0౪4౧0519) ఏర్పడవచ్చు. రోగి ఆయానపడుతూ ముందుకు వంగికూర్చుని ఉంటాడు, 'వెంటిక్యులార్‌ 'సెష్టల్‌ డిఫెక్ట్‌ ఫ్‌ (౧/90౧౮౯10౮618! 560181 061600

ఇది కూడా జన్మసిద్ధమైన గుండె జబ్బులలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది కొందరిలో కీవ ఏట దానంతటనే మూనుకొనిపోవచ్చు. ఇది మూణనుకో కుండా ఉన్నప్పుడు రం్యధం యొక్క _పమాణంపైన ఈ రోగుల జీవితం ఆధారవడి ఉంటుంది. చాలా మందిలో 20 ఏ్‌ండ్డ తర్వాత సైనోసిస్‌ ముక్కూ చెప్పులు వేళ్ళపై సీలిరంగు ఏర్పడవచ్చు కార్ణియక్‌ "ఫెయిల్యూర్‌ కూడా కనబడ వచ్చు. వీరికి గుండె బలం లేకపోవటం వర్ద బాక్టీరియల్‌ ఎండోకార్డెటిన్‌ (32016721 కగ6003164 ౪9) కూడా రావచ్చు, అంటే గుండె కండరాలలో నూత్మ్యకిములు వ్యాపించినవన్న మాట, అప్పుడు చికిత్స చాలా (శద్ధతో ఆన్పతిలో చేయించకపోతే రోగి (బతకటం కష్టం. అయితే రోగి అప్పు డప్పుడు పరీక్ష చేయించుకుంటే ఈ జబ్బుల విషయమై తొందరగా జెలుసు కోవడానికి అవకాశము ఉంటుంది. అట్టాంటప్పుడు పెన చెప్పిన రెండు లోట్టు శస్త్ర చికిత్సతో బాగుచేసుకో వచ్చు.

కడ ఫెల్లోట్స్‌ "ప్మెటాలజి :- (౭1106 6101009)

ఇందులో నాలుగు రకాల లోట్టుంటాయి. పుపునధమని స్టినోన్‌స్‌ (31805 9), జఠరికల మధ్య గోడలో లోటు, మహధమని అఆవిగమీించడం కుడి జరరికకు పని ఎక్కువై ముతకపడటం (1*)06110/0[%). ఈః రకమైన జబ్బు లన్నిజన్మసిద్ధమైన గుండె జబ్బులరోను 10 కాతం ఉండచ్చు. ల్‌ సంవత్సరాలు పైబడ్డ పిల్లలలో సైనోసిన్‌ (0౪2౧05 5) ఉంటే అది సాధార ణంగా ఈ లోటువల్దనే ఈ పిల్లలు పనచేసినా, పరిగ త్రినా ఆయానం ఉంటుంది, "పెరుగుదల తక్కువ వేలి చిపద్డ లావుగా గుండంగా గోష్ట కుంధాకారంగా ఉంటాయి (61600 ౧9). శరీర కణాలకు (పాణవాయప్ప సరిగా అందక పోవడం వల్ల ఎరర క్రకణాలు ఎక్కువ అవుతాయి (0 ౪౮౪౬౧6౧౧1౪) గుండె పెద్దదిగా అవుతుంది. వీరిలో గుండెబలం లేకపోవటం వల్ల గుండె కండరా లలో (కిములు పెరిగి ఇంకా రోగమెక్కువ కావచ్చు. దీని చికిత్స చాలా (శద్ధగా చేయాలి. శస్త్ర చికిత్స తప్పదు, పేటెంట్‌ డక్టన్‌ ఆర్టీరియోసిన్‌ :.

(౧416౧ 060149 ఉిగం/0369)

పుట్టుకతో మూసుకుపోవలనిన మహాధమం మధ్య ద్వారం మూసుకొని పోడు. వీరిలో నయనోనిస్‌, గుండె పనిచేయకపోవడం సంభవించవచ్చు. శుద్ధ, అశుద్ధ ర క్రాలు కలిసిపోవడం వల్ల కణజాలానికి సరిపోయినంత [పాణ వాయువు దొరకదు. వీరిలో కూడా “బాక్టీరియల్‌ ఎండోకార్డయిటిస్‌ ” (8940161181 5060046109) రావచ్చు. శస్త్ర చికిత్సలో శెంటినీ కలిపే రక్తనాకాన్ని కట్టిమూసివే స్తే లన్ని బాధలు వెంటనే పోతాము.

ఈ జబ్బులో మహధమని కడి జఠరిక నుండి పుపునధమని ఎడమ జరరిక నుండి అసొథధారణముగా వెలువడతాయి. ఇటువంటి జబ్బుగల వారిలో పుట్టుకతో ఉండే రెండు కర్ణీకల మధ్యలోటుగాని మహాధమని పుపునధమని మధ్య ద్వారం మూయబదకళకుండా గాని ఉంటేనే పీరు కొద్దిరోజుల్లై నా జీవించ గలరు,

63

మహాధమని పపుసధమనులలతో ఒకటి ెద్దగాను, రెండవది నన్నగో ఉంటాయి కో అశ్టేషన్‌ ఆఫ్‌ అయోర్హ :- (002704400౧ 01 4ంగ8)

ట్‌

ఈ జబ్బులో మహాధమని, పుపునధమని, ద్వారం దగ్గర కిందగాని, మెనగాని మహాధమని సన్నగా ఉంటుంది అందువల్ల మహాధమని నుండి ఉదృవించి మామూలుగా ర క్రవసారం చేసే రక్తనాళాల ద్వారా నరిపోయి నంత రక్ష్మపసారం జరగదు, కనక శ్లేష [వసారం ఎక్కువవుతుంది.

ఆందువలన రక్ష్మపసారం కొన్ని చోట్ల ఎక్కువగాను కొన్ని చోట్ల తక్కువగాను ఉంటుంది. కాళ్ళకు వెళ్ళే రక్ష్మపసారం తక్కువైతే రోగులు కొంతదూరం నడచిన తరవాత కొంత సేపు 'సేదదిర్చుకో నిదే మరికొంత దూరం నడవలేరు, శలనొప్పి, ముక్కునుండి ర్క్తం పడటం, కాన చల్లగా ఉండటం, చేతులలో రక్తపీడనం ఎక్కువగాను, కాళ్ళలో తక్కువగాను ఉండటం నంభవించవచ్చు. వీరు రెం డేళ్ళ వరకు బతకగలిగితే మళ్ళీ ఇరవై ఏళ్ళ వరకూ ఏ బాధ లేకుండా ఉండవచ్చు. కానీ కీ-10 నంవత్స రాల వయస్సులో శస్త్ర చికిత్స చేయించడం మంచిది, పల్మనరీ స్టినోసిన్‌ ఏ= ("౮|౧౦౧౩౧౫/ 519౧0515)

ఈ జబ్బులో పపునధమని కవాటం కేకులన్నీ కలిసి మధ్య నన్నటి ద్వారం మాతం ఉంటుంది. ఈ ద్వారమెంత నన్నగా ఉంచే కుడి జరరిక ఆంత వృద్ధి చెందుతుంది. తక్కువగా ఉన్న వారిలో బయటవడకపో వచ్చు. మరికొందరిలో వయన్ను ఎక్కువయిన కొర్ర ద్వారం ఇంకొ నన్నమవుతూ

చి వస్తుంది. వీరు తేలిగ్గా అలసిపోతారు. పసిచేసినా చేయకపోయినా ఆయానపడుతూ ఉంటారు. చటుక్కున నహ తప్పివడిపోవచ్చు.

64 హోల్వులాన్‌ అయోర్చిక్‌ స్టినోసిస్‌ వం (1/41/0614 &ంగ116 516౧055)

మహాధమని కవాటపు రేకలు కలిసి మద్య సన్నటి ద్వారం మిగులు తుంది. సాధారణంగా రెండు రేకుల మాతం కలుస్తాం... ఈ జబ్బు ఉన్న పిల్లలు బయటకు మామూలుగానే ఉండవచ్చు. ఎప్పుడైనా మామూయఎి ఆరోగ్య పరీక్షలో ఈ జబ్బు బయటపడవచ్చు. మకి సన్నటి ద్వారముంటే త్వరలో ఆలనట చెందటం, ఆయానవడటం ఉంటాంఎ. గుండె ఆగిపోవడం కూడ రావచ్చు. వీరిలో కూడ “బాక్టీ రియల్‌ ఎండో కార్టెటిస్‌” రావచ్చు. ఈ రోగులు ఆకస్మాత్తుగా చనిపోవచ్చు. ద్వారం చాల సన్నగా ఉంటే శస్త్ర చికిత్సతో పెద్దది చేయవచ్చు.

శస్త్ర చికిత్స విషయంలో “సమయం” చాల ముఖ్యమైనదిం ఆంటే చిన్న పిల్లల్లో ఏ వయన్సులో శస్త్ర చికిత్స చేయించాలి? ఎవ్వుడు మనకు ఏీలుంటుందో అప్పుడు ఆవ రేషన్‌ చేయిద్ధామన. కోగూ డదు గుండెలో రంయ్యధం పెద్దదిగా ఉంటే వెంటనే ఆపరేషన్‌ చేయించాలి. లేని యెడల పల్మనరీ ఆర్టీరియల్‌ అధిక ర క్రపోటు వచ్చి ప్రాణాపాయం జరుగవచ్చు. అందుచేత తరచుగా వైద్యుని నలహా తీసుకొంటూ పండాలి. వైద్యుని నలహాపై వెంటనే శస్త్ర చికిత్స చేయించాలి. రొమేటిక్‌ గుండె జబ్బు : (గ౧64౧౧840 1645 0166౭56)

ఈ జబ్బు రీం1ేక్‌ ఏండ్ల పిల్లలకు రావచ్చు. మొదట తక్కువ స్థాయిలో జ్వరం, గొంతునొప్పి, ఒక కీలు తర్వాత మరొక కీలు నొప్పి రావటం జరుగు తుంది, ఇద్రి గొంతులో _సోప్టో కోకయి (341010 6060 )-670౪0 “% ద్వారా వచ్చే నం్యకమణ (౧19610౧) వల వనుంది. సాధారణంగా కనబడే రోగచిస్నోలతో పాటు కొన్ని సార్ల చరం కింద గు?కల వల ఏర్పడ

ర్నా వచ్చు. లేదా జ్వరం, మిగతా చిహ్నాలు తగిన తర్వాత (కమేణా “*సిడ్రిన్‌ ఖై హామ్‌ కొరియా”. (568౭002౧09 01068) ఆగపడవచ్చుం అంటేరోగి

6క్‌

ఆధై ర్యముగా ఉంటూ (వాయడానికి బొమ్మలు గీయడానిక్కి చేతితో ఏదైనా వనులు చేయడానికి చాల కష్టపడతాడు, నడుస్తున్న మనిషి వడిపోవచ్చు. వస్తువులు చేతి నుండి జారవిడవచ్చు. కండరాలలో నీరనం వల్ల ఒక్కొక్క ప్పుడు పక్షవాతం వలె ఆగపడవచ్చు.. చేతులు కాస్మ వాటంతట అవే కదులుతూ ఉండటం వల్ల రోగి పడకకు చుట్టూ మెత్తలు పెట్టాలి. లేకపోతే అవి తగిలి దెబ్బలు తగులుతాయి. నిదలో కదలికలు తగ్గిపోతాయి. మాట్లాడటంలో కూడా లోట్టు రావచ్చు, మానసికతత్వం (116౧121! 56219)లో కూడా లోటు మార్పురావచ్చు, ఇవికాక చర్మం మీద గులావిరంగులో దద్దురు వలె రావచ్చు ఈ జబ్బు £ నెలల వరకు ఉంటుండి. గుండె మొదటి వారంలోనే దెబ్బతింటుంది. గుండెలోని కవాటాలు కండరాలు ఈ జబ్బు వల్ల దెబ్బ తింటాయి, ముఖ్యంగా మెటిల్‌ కవాటం దెబ్బతిని “మ టిల్‌ స్టినోసిన్‌*” జబ్బు వస్తుంది. కీళ్ళ నొవ్పులు సోయి కొందరిలో గుండె కండరం ఎక్కువగా రోగం ఆవరించడం వల్ల అఆయానం, నీరనం వస్తాయి. అందుకే ఈ రొమేటిక్‌ జ్వరాన్ని “111649 16 ౮౦౧౪ ౭౧|| 01605 2౧6 గ౧687” అంటారు, ఈ విధంగా గుండె జబ్బువల్ల్ద రక్త (వనరణ దెబ్బ తిని శరీరంలో సీరు నిలిచిపోయి రోగి (కమేణ చనిపోవచ్చు.

ఒకసారి జబ్బు వచ్చి తగ్గినవారికి మళీ రాకుండా కాపాడుకోవాలి. గొంతులో సైైఫ్టోకోకన్‌ (56010 00649) అనే [క్రిముల ద్వారా వచ్చే టాన్సిలై టిన్‌ (0౧8 19) దగ్గ, జలుబు గొంతునొప్పి, జ్వరం వచ్చినవ్వు డల్లా పిల్చలకు వెంటనే సరైన చికిత్స "పెన్సిలిన్‌ ఇంజక్షన్‌ ఇచ్చి; యాస్పిరిన్‌ వాడి బాగా విళా0తి ఇవ్వాలి. రోమెటిక్‌ జ్వరం వస్తే శ నెలల వికాంతి అఆవనరం. లేకపోతే గుండెకాయ తప్పక దెబ్బ తింటుంది.

చిన్నతనంలో డి ఫ్రీరియాక్కు స్కారెట్‌ జ్వరానికి ఇమ్యూనై జేషన్‌ ఇంజక్షన్‌ (౧౧౮౧1241౦౧ 1౧)661 0౧) చేయించాలి. గుండె జబ్బులు పిల్లల్లో నివారించాలంపే వారికి ఏ జబ్బు చేసీనా వెంటనే చికిత్స చేయించాలి, జన్మసిద్ధమైన జబ్బులను కూడా మానవ [ప్రయత్నంలో పూర్తిగా బాగుచేసుకో వచ్చు. వీటికి చాలమట్టుకు శస్త్రచికిత్స అనవసరం.

ఆల అంవ్న యౌవన దశలో గుండె జబ్బులు యవ్వన రాగంలో వృాదయం కొత్త న్వరాలతో స్పందిస్తుంది. గుండె ఒకవైపు థావో. దేకము, మానసో త్తేజము, పరిసరాల (పేరణకు అనుగుణంగా స్పందిస్తూ రెండవవైపు శరీరాభివృద్ధికీ నరిపోయేటంత ర కాన్ని సరఫరా చేస్తూ, మరొక (వక్క పరిపక్వం చెందుతూ ఉంటుంది. ఇవి చాలవన్నట్లు వినాళ (గంధులు (౯౧64౦౦౧౯౧9 6 ౭౧౮9) వృద్ధి అయి వాటి అంతర్‌ (సావా లకు ([10/0౧00659 అనుకూలంగా గుండె స్పందన "హెచ్చుతగ్గులు చూప్పతూ ఉంటుంది. ఈ దళలోనే గుండె శరీరంలోని పతి అవయవానికి, (పతి వినాళ్యగంధి _సావానిక్కి (పతి నాడీ పేరణకు, అనుగుణంగా, అనుకూలంగా స్పందిస్తూ ర క్రాన్ని పంపుతుంది యౌవ్వన (ప్రాంగణంలో ఇన్ని కార్య (కమాలు ఒకేసారిగా నిర్వలర్తి అలీ న . బ్‌ స్తున్న గుండె ఒక్కొక్కప్పుడు వేగంగా కొట్టుకో వడం గాన, గట్టిగా స్పందిం చటం గాని జరుగుతుంది. అందువలన ఉచ్చ్వాస నిశ్య్వాసాలు కూడా వేగంగా జరుగుతూ ఉన్నప్పుడు చాతిలో కొంచెం నొప్పి కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. దీనికి భయపడనవసరం లేదు. శరీరచ్భాయలో పిరిపిగా మార్చులు రావచ్చుం నాడిలయ 'హెచ్చుతగ్గ లవవచ్చు, కొందరిలో న్మిదపోతున్నా ౭ిలియని రీతిలో హెచ్చుతగ్గులవ వచ్చు. ఉచ్చ్యానంలో ఎక్కువ, సిశ్వాసంలో తక్కువ ఉంటుంది. అట్టాం టప్పుడు తల్ది చూసి భయవడవచ్చు.. ఒకవేళ తల్పిదండులు గమనించక క. పోయినా సాధారణ వైద్య పరీక్షలో, లయలో ఈ విధమెన మార్చులు బయట పడవచ్చు. దీనినే *-సెనన్‌ వ్యరిత్మియా” (3౧606 &ిగ౪/0000125) అంటారు. ఇదె జబ్బు కాదు, దీనిని గురించి భయపడనక్కరలేదు, దీనికి సంబంధించిన రోగాల. తెలుసుకుందాం. ఇంతవరకు సాధార ఇంగా పెరుగుతున్న యువకులలోని గుండె నిర్వర్తిస్తున్న కార్య కమాలను

రి

గురించి తెలుసుకున్నాం. ఇంక మీదట శరీరం "పెరుగుదలతో గుండే కార్య (కమం నరితూగకపోతే ఏమౌతుందో చూద్దాం.

కొందరి శరీర సౌష్టవం చాలా త్వరగా వృద్ధి అవుతుంది. అటువంటి నమయంలో గుండె నిర్వహణ తక్కువై తే దాని నిర్మాణంలో మార్చు వచ్చిందేమో, అనిపించవచ్చు. పొడవుగా ధృథంగా మంచి సౌష్టవం గల యువజనులు, అచేతనులుగ్భా మందమతులుగా, తేలికగా అలనట పొందుతూ పరిసరాలకు ఆనక్ర్తి లేకుండా అ(ళగాద్ధ ఉండవచ్చు, వీరిని సోనురి హోతులుగా పరిగణించవచ్చు. పీరిని డాక్టరు వద్దకు పంపి పరీక్షింపచేస్తే గుండె పెద్దదై, ర_క్తపీశనము తక్కువై, నాడి కూడా తక్కువగా (7792647 4136) ఉండవచ్చు. గుండెలో కొన్ని కవాటాలు దెబ్బతినడం వల్ల మర్‌మర్స్‌ (1464/౧౧619) కూడా వినిపించవచ్చు,

గుండె సాధారణంగా శరీరక వృద్ధికి (గంధిసా9వాలకు అనుగుణంగా పనిచేస్తుంది. కాని అర్థంకాని, మంచిచెడు తెలియని ఈ వయనులోని వారు భౌతికంగాను, మానసికంగాను ఆతిశయించటం ప్రి ఉద్వేగాలవల్ల గుండె దాని పనుఐ చేయలేక పోవచ్చు, మానసికమైన పోంద్చలాలు గుండెను ఎన్నో విధాల ఒత్తిడి చేస్తుంటాయి. ప్షూస్టలులో చదువుకొనేవారు వివరీతంగా బెంగ పెట్టుకున్నప్పుడు గుండె ఒ త్రిడి ఎక్కువయ్యే _పమాదంవుంది, అందు వలన వారికి అనునయంగా ఉన్న పరినరాలలో ఉద్వేగాలు తగ్గేటట్టుచూ స్తే వారు మామూలుగా జీవనం సాగించవచ్చు. వయస్సు తెచ్చిన వీరావేళముటతో వారికుండే శక్తి సామర్జ్యాలతో విచక్షణ లేని వివరీత [వవర్తనలో ర్మాతనక్క పగలనక సాహసోద్యవ్యూలు చేస్తూ వినోదాలకు శక్తినంతా వెచ్చిస్తూ, వి్మిశమించకపోతే గుండెలోని నిలవఉన్న శక్తి ఆంకా వ్యయమైపోయి, దాని భవివ్యత్తు పాడై పోవచ్చు,

గుండెజబ్బులు వయస్సు మళ్ళిన వారిలో వస్తాయికే. అప్పుడు చూచుకో వచ్చుననుకుంటారు, అనలు యవ్వన దళలో 20-24 నంవత్సర

ర్‌ప్రీ

ములమధ్య గుండెలో మార్పులు మొదలు పెడఠాయ్‌, కాబట్టి ఈ వయన్సులోనే జాగత్తవడి పరీక్షలు చేయించుకుంటే గుండెజబ్బు రాకుండా చూడవచ్చు. వీరిలో చాలామంది నరైన భోజనం చేయరు. (కమబద్ధంగా తినకుండా, ఎక్కడపడితే అక్కడ ఇష్ట మొచ్చినప్పుడు తింటూ నంతు€ళిత ఆహారం తినక, మలబద్ధకం, అజీర్ణంతో కూడా బాధపడవచ్చు. నరైన అహారం సేవించక, పోవడంవల్ల ఒ్మనొప్పులు కీళ్ళనొప్పులు కూడా రావచ్చు,

పైన పేర్కొన్న కారణాలవల్ల వయన్సులోని వారికి తగిన వ్మికాంతి లభించేటట్లు నరైన నంతులిత ఆహారం లఅయతప్పకుండా తినేటట్టు కాలకృత్యాలు తీర్చుక నేటట్ల్టు చూడాలి, జలకాలాటలు టెన్నిస్‌, కుస్తీలు వగైరా ఆటలలో విపరీతంగా పాల్గొనటంవల్రగాని, ఇంకే కారణాల వల్లగాని విపరీతమైన భౌతిక (శమవల్ల గుండెఒ త్తిడి ఎక్కువైతే అడి దెబ్బతినవచ్చు. ఆ దెబ్బతిన్న గుండెతో మళశ్టీ మళ్ళీ శమవడితే, గుండెబలము తక్కువై, మధ్య వయస్సులో గుండెజబ్బు రావచ్చు. ఏ ఆటలుగానీ, వ్యాయామంగాని మితిమీరకుండా రోజుచేస్తూ తగినంత నంతులిత ఆహారం విిళాంతి కూడ్రా ఉంటే గుండెబలంగా ఊండి శరీరసొష్టవం "పెరిగి ఆరోగ్యవంతులుగా అవుతారు,

వళ్ళనొప్పులు (100/0 53౧9) గాన, టాన్సిల్స్‌గాని ఉంపే ఈ వయస్సులోని గుండెదెబ్బతిని వీటి ఒత్తిడివల్ల గుండె జబ్బులువచ్చే అవకాళాలు బాలా ఎక్కువ.

యవ్యనంలోని గుండె శరీరంయొక్క "పెరుగుదలకు, మానసో త్తేజాలకు పొంగుతున్న (గంథిసా్రవాలకు తగినట్టుగా పనిచేస్తున్న ప్పుడు, వ్మిశాంతి లేకుండా పనిచేస్తే గుండె చేయగలిగిన పనికి ముష్పురావచ్చు, టాన్సిల్స్‌ తోని నం్రకమణవల్ల కూడా ఈ వయస్సులో గుండెలోని బలం తగ్గించ వచ్చు,

వుధ్యవయస్సులో గుండె జబ్బులు యవ్వనంలో ఉన్న ఉత్సాహం, ఉత్పాదకత తగ్గిపోయి శరీరంలోని శక్రికుడా కొంతతగ్గి, నిజానిజాల విచకణా జ్జానం ఎక్కు-వవుతుందిం ర్త (వనరణ వ్యవస్థ, గుండెలలోకూడా నూక్మమైన మార్చులు కలగటం మొదలై ఈ మార్పులు వయన్సు ఎదిగిన కొట్టీ ఎక్కువవుతాయి. నంవత్సరంలో వేర్వేరు బుతువులు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వచ్చినట్లే, గుండె ఒకదశలో ఉండిపోక యౌవ్వనం నుండి మధ్యవయన్సులోకి అడుగిడు తుందిం యవవయస్సులో తారాపధాన్నంపే ఆశలు అరులుచావీ కోర్కెలు విపరీతమైన వినోదా పేక్షలు ఈ వయస్సులో ఉండవు, అయితే నూనవుడు ఈ దశను గుర్తించి దానికి అనుకూలంగా (పవర్తించక సదా యవ్వనమను కొని విిరవీగితే గుండెసోమత లేక గుండెజబ్బు రావచ్చు. యౌవ్వనంలో ఉబుకుతూ. పారిన వినాళ (గ్రంధుల సవాలు (110/౫0౧99) ఇప్పుడు తక్కువై సోతాయిం స్రీలలో సుమారు శీ$వన ఏట పిండాలలో ఉం డేగుడ్డు రావటం ఆగిపోయి ఆందులోనుండి వచ్చే స్రిత్వాన్నిచ్చే సారవాలు (₹69216- (4101౧౧0౧69) తగ్గిపోవటం వల్ల, తల్చిలయ్యే యోగ్యత కోల్పోతుంది. మగవారిలో ఇంతఎక్కువ మార్చులు కలగకపోయిన్సా వయన్సు ఎదగినకొద్దీ శరీరం నిలవళ క్రి కోల్పోతారు. ఈ వయస్సులో ఒకరోజు పుంజుకున్న బలం ఆరోజే ఖర్చయిపోయి, ఎక్కున (శమచేస్తే గుండె తట్టుకో లేకపోవచ్చు. యౌవ్వనంలో (పతి అవయవంతో వలగా ఉన్న శేశనాళికలు అత్యవసర పరిస్థితులలో ఎక్కువై, రక్తం పారుదలను హెచ్చించిపోతాయి. మధ్యవయస్సులో ఇవి క్షీణించటం వల్డ శరీరంలోని _పతిభాగంలో రక్తసా్యావం అందువల్ల ఆక్సిజన్‌ సరఫరా తగ్గుతాయి, గుండెలోని ర క్షపసారం కూడా ఈ విధంగానే తగ్గిపోతుంది. గుండె కండరాలకు అందే అహారం ఈ పిధంగా తగ్గటంవల్ల దాని పనితనం కూడా తగ్గిపోతుంది, పనితనం తగ్గద లతో

70

(పనరణ తగ్గిపోతుంది. అందువలన మధ్యవయస్సులో (పతి ఆవయవము తేలికగా అలసిపోతుంది. _శమకొంచెం ఎక్కువైతే కొంచెం నొప్పికూడా రావచ్చు, జీవ్యకియవల్ల జనించే పదార్ధాలు (11612001 189) బహిష్కారం చెందకపోనడం వల్హ ఈ నొప్పి, బాధ కలుగుఠాయి,

శరీర ధర్మం ఈ వయస్సులో చాలా మార్చులు పొందుతుంది. [వకృతి యౌవ్వనంలోని ఆహ్హాదాలన్నీ తీసివేసినా ఈ వయస్సులో కార్య సాధనాల వచ్చేదే బహుమానం , మనోబలం కనక ఉద్యోగ, వ్యాపార, కుటుంబరీత్యా వచ్చే బాధ్యతల వల్ల గుండెకు [శమ ఎక్కువై తే గుండె తట్టుకో లేక పోవచ్చు,

వరసగా ఎన్నో రోజులు భౌతిక [శమ ఎక్కువకావచ్చు. ఉదాహర ణకు ఒకపెద్ద ఉద్యోగి పొద్దున్నంతా తన ఉద్యోగరీత్యా తిరిగి తిరిగి మధ్యాహ్నం ఎక్కువగా వేరే వనులమీడ తిరుగుతూ సాయంకాలం శరీర వ్యాయామంచేసి, ఆహ్హాదానికని ర్యాతిళ్ళ పార్టీలకు, సాంఘీక కార్య కమాలకు వెట్త, తనభోజన, వ్మిశాంతి, నిిదలగురించి నిర్లక్ష్యం చేస్తే గుండె బలహీన మవవచ్చు.

వేలలోను, లకలలోను జరిగే వ్యవహారాలను గురించి ధనవ్యయాల గురించి వ్యధలు, చీటికి మాటికి వచ్చే పోటీల తట్టుకుంటూ, ఉత్ప త్తిలో అగవడే అడ్డాలు దాటుకుంటూ, చేతకింద పనిచే సేవారిలో వచ్చే కలతలలోను కలతవడ్డ మనస్సువల్ల ఎంతమనోబలమున్న మానవుని గుండెయైనా దెబ్బతినక మానదు ఇవి చాలవన్నట్టు, పిల్లల చదువులు, అభివృద్ధిని గురించిన ఆలోచనలు, వినోదాలకో నం చే సేవ్యయం వారి పద్ధతులు మనస్సుని మరింత వాధ పెట్టుతూ ఉంటాయి, ఇవికాక భార్యభర్తల మధ్య విరుద్దతలవల్ల మానసిక వేదనతో బాధపడటంవల్ల కూడా గుండె దెబ్బతినవచ్చు. వీటన్నిటికి తోడు, దగ్గరైన వారెవరైనా చనిపోయినా, అకస్మాత్తుగా (వమాడం వాటిల్లిన వార్త వినగానే కొంతమందికి గుండెపోటు రావచ్చు, వెంటనే చని ఫోవచ్చు కూడ్లా,

"గ

కనక శతీరరీత్యా కలిగే మార్పులకు తోడు మనోవ్యధ, భౌతికథమ రెండూకలిని గుండెమీద దెబ్బ తీయవచ్చు.

సాధారణంగా నలభ్హైయవ పడిలో పడ్డవారు, వారి దినచర్యల మధ్య చాలా తక్కువకాలం వారిభోజనం గురించి ఆలోచిస్తారు ఎవ్వుడో ఒకప్పుడు ఏదోభోజనం, అరుగుతుందా అనే విచషణలేకండా, వయన్సులో అరిగినవి ఇప్పుడు అరగకపోవచ్చు అనేధ్యాన లేకుండా తినవచ్చు. లేదా (పొద్దన్నే ఒక కప్పు కాఫీగాని టీగానీ సేవించి నరె నవలహారం తినకపోయినా కడువులో వ్‌భ తప్పక రావచ్చు, వ్యాపారరీత్యా వెళ్ళి విందులలో తిని ఎక్కువ కొవ్వు పదార్థాలు మసాశాతోను కారంగాను ఉన్న వదార్జాలు తిని దాని తర్వాత మధ్యపానీయాలు కూడా 'సేవిన్తే అది కలగజేసే మానసో త్తేజంనల్ర ఆతిగా శీర (శమచే స్తే వెంటనే గుండెపోటురావచ్చు.

(కమ్మకమంగా వచ్చే అజీర్ణంవల్ల కడుపుతో ఉన్న భోజనం పులిని అందులోనుండి వాయువులు వెలువడి అ వాయువు పీడనంవల్ల గుండెకు ఒత్తిడి రావచ్చు. గుండెకు కడుపుకు మధ్య ఒక పల్చటి (సుమారు క సెంమీ మందం) విభాజక పటలం మ్మాతమే ఉంటుంది. గనక్క మధ్యవయస్కులు యుక్తవయస్సు దాటిపోయిందని, వయస్సు ఉన్న వారివలె తినకూడదని (గహించి, తగుమ్మాతంగా లయతవ్పకుండా భోజనంచేసి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడు కోవాలి, లేకపోతే అప్పుడప్పుడువచ్చే లజీర్ణంవల్ల వచ్చేవాయవు ఒత్తిడి వైన వడటంవల్ల గుండెయొక్క ర_క్ర్మపసారం మరింత తగ్గవచ్చు. ముఖ్యముగా విందు భోజనం తర్వాత వెంటనే పడుకుంపే ఈ వత్తిడి గుండెమీద యింకా ఎక్కువవుతుంది. పడుకున్నప్పుడు ఉదరంలో ఉండే అవయవాలు (ఆహార నాళం, కాలేయం, ప్రీహం వగైరా విభాజక వటలం పెకి నొక్కుకో వటం వల్లి అవీ ఇంకా రెండు అంగుళాలు పెకివెళ్లి గుండెను కరూడా పెకి నెట్టబడు తుంది, అందువల్ల గుండెలోని రక్ష (పసారం మరింత తక్కువై గుండెబలం [కమంగా క్షీణించవచ్చు. అజీర్ణంవల్ద మలబద్దకం కూడా ఎక్కువైతే ముక్కడం కూడా గుండెరు ఒత్తిడిని కలుగజేస్తందిం పదేవదే అజీర్ణంవల్ల గుండెబలం తగ్గి తర్వాత తేలికగా గుండెజబ్బు రావచ్చు. ఈ దళలో అజీర్ణం ఎక్కువగా ఉంటే నమయానుకూలంగా చికిత్స చేయించిలి. (పమాద

72

కరమైన గుండెపోటుతో వచ్చే నొప్పి, గుండె ఉండేటటువంటి రొమ్ములో రాకుండా పొ త్రికడుపులో వస్తుంది దీనిని కడుపునొప్పి అని ఆ్మశద్ధ చేసి (ప్రాణాలు హోగొట్టుకున్నవారు ఆనేకమందిం

ఈ మధ్యవయస్సులో చిన్న చిన్న రోగాలు గుండె భారాన్ని అధిక్ట చేస్తాయి. ఇన్‌ప్పయంజా చిన్న వయస్సులో చిన్న రోగమైనా ఈ దళలో గుండెను దెబ్బతీయవచ్చు. మాయూలుగా చేసే జలుబు కూడా గుండెను సీరనంగా చేయవచ్చు. మాంసాహరం ఎక్కువగా తీనుకుంటే మూ_తపిండం తట్టుకో లేకపోవచ్చు. ఆలనటవల్ల మెదడులోని రక్ష్రవసారం తక్కువై మెదడునరిగ్గా పనిచేయకపోవచ్చు. రక్తహీనత - గుండెజబ్బు ౩-

వయన్స్నులో రక్తం తక్కువగా ఉన్నా కూడా ఆందువల్ల శరీరంలో ఏ బుగ్మత కనబడకపోవచ్చు. కానీ ఈదళలోని నిలవళక్తులన్నీ తగ్గిపోతాయి, కనక్క కేళనాళికలు (కుంగడంవల్ట (పతీ అవయవానికి ముఖ్యముగా గుండె లోని రక్తపారుదల తగ్గుతుంది. ఈ రక్తలేమి దీనికి తోడ్పడటంవల్ల గుండె కణాలకు సరిపోయినంత అక్సిజన్‌ ఆందకపోవచ్చు. సాధారణంగా ఒక క్యూబిక్‌ మిల్లి మీటరు (660 0) నెత్తురుతో 5,000,000ల వ్మర రక్త కణాలు ఉంటాయి. రక్తం తగ్గటంవల్ల 8,000,000 గాని ఇంకా తక్కువ కాని కావచ్చు ముఖ్యంగా న్ర్రీలలో జరుగుతుంది. అందువలన గుండెర్క నర్లైన ఆహారం అందక, కేలికగా ఆలసిపోవటం, స్పందన ఎర్కుడకావటం గుండె తేలికగా అలసిపోవటం, నందన ఎక్కువకావటం గుండె తేలికగా (పేరేపించబడి, ఎక్కువగా స్పందించటం కలగవచ్చు. అందువల్ల మద్య వయస్సులో గుండెజబ్బువ స్తే నెత్తురు పరీక్షకూడ్రా చేయించాలి. ర్క్తం తగ్గడానికి ముఖ్యమైన కారణాలు భోజనంలో రక్తాన్ని ఎక్మువచేసే పదార్థాలు నరిగ్గా -సేవించకసోవటమే, తగినంత (పోటిన్‌లు, విటమిన్‌ బి 12, ఫోలిక్‌ ఏసిడ్‌, ఇనుము ( 08) ఎక్కువగా సేవించాలి. ఇది ఆకుకూరలలోను, కాలేయంలోను, ప్టేహంలోను ఎక్కువగా ఉంటుంద్ది బంగాళాదుంపలు,

73 నపోటా, ఆరటి పండ్రలో కూడా కొద్దిగా ఉంటుంది రక్తలేమి ఈ కారణం వల్ట కూడా జరగవచ్చు - పేగులలో పాములు (1౧16511021 ర౭/851165) ముఖ$ముగా కొం3 పురుగుల (1100[ /0౧౧౧౨) వల్ల కొంచెంగా. నెత్తురు హోళ్ళుంది, ఆడవారిలో గర్భసా9ివాలవల్ల; ఎక్కువమంది విల్లలను కనటంవల్ల బుతు కమంలో ఎక్కువనెత్తురు కోల్పోవటం వల్ల ర క్షలేమి కలగవచ్చు. కనక సరిగ్గా పరీక్షచేయించుకొని చికిత్స చేయించుకోకపోతే గుండెకురక్త [(పసరణ తక్కువై దాని బలం కోల్పోవచ్చు.

• పంటి జబ్బు - గుండె జబ్బు : పళ్ళ బాధలన్నీ ఇప్పుడే బయటవడ్డాయి. వళ్ల పె త్ద తీసుకోక పోతే చిగుళ్లు మధ్యనుండి పోయిన (కిములు వృద్ధిఆయి రక్తంలోనికి చొచ్చు కొనిపోయి గుండెలోకి వెళ్లి గుండె బలాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఈ వయస్సులో గుండె జబ్బు వస్తే తప్పక పళ్త పరీక్ష చేయించుకోవాలి. పళ్లలో సూకత్మకిములు పోయి, కొద్ది కొద్దిగా అప్పుడప్పుడు రక్తంలోకి వెళుతూ గుండెను |కమంగా తీణింవచేస్తాయి. పట్ట తీయించుకోవలసివస్తే ముందు ఆక్కడ ఉన్న నూడ్మ [కిములను అరికట్టి తర్వాతే తీయించుకోవాలి. లేకపోతే పళ్ల పికినపుడు అక్కడ గుప్తంగా దాగిఉన్న కిములు ర క్తంలోకి వెళ్ళిపోయి వ్యాధినంకమణ కలగచేస్తాయి. గుండెకు దెబ్బతీసేదిి పంటి వ్యాధులు, కురుపులు, పిప్పివస్హ, టాన్సిల్‌, సైనస్‌ జబ్బులు, 'సైనన్‌ జబ్బులోగాని టాన్సిల్స్‌లోగాని ఇ్యాథి సంకమణ (౧160110౧) ఉంటే పష్టరోగాలవలెనే నూక్క్మ్య్యకిములు (కమంగా రక్తంలోకి చొచ్చుకొనిపోయి గుండెలోగాని, ఇంకే భాగంలోగాని పాతుకుని పోయి వ్యాధి నం్యకమణ కలగచేయవచ్చు. డయాజెటిన్‌ ఉన్నవాళ్లు యింకా జ్యాగ త్తగా ఉండాలి, కళ్ల నొప్పి = గుండె జబ్బు : కళ్ళనొప్పి, కళ్ళమనక్క చదువుతుంటే తేలికగా అలనటపొందటం కూడా రక్త్మ్య్రపనరణ తక్కువ కావటంవల్ల కావచ్చు. కంటిలోని రక్తనాళాలు పరీకచే'సే ఆఫ్‌థల్‌ మోస్కోప్‌తో చూడవచ్చు. శరీరంలో ఏ భాగముళో

74 కూడ రక్తనాళాల కుంగుదలగాని ఇంకేదైనా జబ్బుకూడ కనిపెట్టవచ్చు. ఉదా వహరణకు మధుమేహం, రక్తపుపోటులలో రోగం ఎంత ముదిరిందో ఈ పరీక్ష వల్ప రక్రనాకాలను చూచి చెన్నవచ్చు, ఈ రెండు రోగాలలోకూడా చికిత్స పన్నిచేస్తుంగో, రోగం శగ్గుముఖం పట్టిందో లేదోకూడ్లా కని షెట్టనచ్చు, దీన్ని బట్టీ మధుమేహం జబ్బు కనుక్కోవచ్చు, దానిని వెంటనే అదుష్పలో పెట్టుకో వచ్చు. మధుమేహం జబ్బును అదుపులో పెట్టుకో లేని యెడల తెలియకుండానే గుండెజబ్బు ఆకస్మాత్తుగా వస్తుందిం స్థూలకాయం _ఎగుండె జబ్బు : ఈ వయన్సులో సాధారణంగా (పతివారు లావు అవుతారు. ఉదేకాలు, అళలు, వినోదాలు శరీర (ళమతగ్గి నంతృప్తి సంతోషాలు కలుగుతాయి, " ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు కొంచెం ఐరువెక్కువై తే భయపడనవనరంలేదు, కాని బరువు తగ్గితే మధుమేహంగాని, ఇంకేదన్నా మనస్సులోని ఆందోళనగాని కాన్సర్‌నంటి రోగాలేమైనా ఉన్నాయేమోనని, పరీషచేయించి చికిత్స చేయించాలి. బరువు చాలా ఎక్కువ ఆయితే ఏీరు కొంచెం నడిచినా, వరుగిడినా, మెస్టైక్కినా ఆఅయానపడవచ్చు, ఇట్టాంటి వారు జ్యాగత్తగా భోజనం తగ్గించి వ్యాయామం చెయ్యకపోతే ర_క్రపీడనము ఎక్కు వకావచ్చు. కొద్దిరోజుల్లో బరువెక్కిత్కే [శమ ఎక్కువైకే అనలే బలహీనమైపోయిన గుండె దెబ్బతిన వచ్చు, సాధారణంగా నీరుడు జబ్బువల్టిగాని, కొవ్వు ఎక్కువ కావడంవల్టగాని ఇలా జరుగవచ్చు, గుండె పనిచేయటం ఆగవచ్చు. అంటే రకాన్ని పంపు చేయలేని గుండె కండరాలు పెద్దవవుతాయి, అప్పుడు కూడా రక్రాన్ని పంపు జేయలేకపోతే ఆనయవాలలో నీరు నిలిచిపోయి గండెక్రు వని ఎక్కువచేయడం వళి గుండె బలహీనమై పోతుంది. గుండెలో కొవ్వు పదార్ధం ఎక్కువైనా (ప్రమాదమే. శరీర (శమ ఎక్కు వైతే కొప్వువల్ద గుండె చురుకుదనం తగ్గిపోయి, గుండె పనిచేయక పోవచ్చు. విపరీతంగా లావుగాఉన్న వారిలో ఇది కనిపిస్తుంది. అందువల్ల వయస్సుకు,

75 పొడవుకు, దేహానిర్మాణానికి తగ్గబరువు ఉండాలి. అప్పుడప్పుడు _పలివారు బరువు చూసుకుంటూ ఎక్కువైతే భోజనం తగ్గించి, వ్యాయామంచేసి బరువు తగ్గించుకోవాలి. బరువు _కమంగా ఎక్కువ కావడంకన్న త్వరలో ఎక్కువైతే ఎక్కువ (సమాచకరము, అధిక ర క్రపీడనము (4౪/06/16౧9100) పిన్నవయస్సునుండి వయ స్సెక్కువై నకొద్దీ ఎక్కువవ్వతుంది.కానీ వయన్సులో కూడా 140/90/౫ 119. కంటె ఎక్కువ ఉండకూడదు. ఎక్కువైతే నరైన చికిత్స తీసుకోవాలి.

గుండె జబ్బులలో రిక్‌ కాతం నలవై యవ వడిలో ఎక్కువగా రతి నల్చ్బడం (59630) వల్ల వస్తాయి. అరవై నంవత్సరాల తరువాత వచ్చే గుండె జబ్బులు (శమ ఎక్కువ చేయటంవల్ద చస్తాయి, అందువల నలభ్హైయవ పడిలో పడ్డవారు వారి వయస్సుకు మించిన వకులు చేయకూడదు. ఆది వయస్సులో ఉన్నవారి శరీరం కాదని గుర్తించి రతి కీడలు ముందుకన్న తగ్గించాలి,

ఇంతకుముందు అండంనుండి, పిట్యూటరి గంధినుండి వచ్చే గంధు (సావాలు తగ్గిపోవటంవల్ల బహిమ్లు ఆగిపోతుంది. ఈ ఆగిపోయే కాలంలో ఆడ వారు మానసికంగాను, కారీరకంగాను, భాధలకు గురికావచ్చు. కీళ్ళనొవ్వులు వగ్రైరాకూడ రావచ్చు, (116౧౦౧౭౪౩౭| 5౪7౧60౧౧89) అప్పుడు గుండెదడ, స్పందన హెచ్చుతగ్గులు, చర్మంమీద అరుణివంటివికూడా రావచ్చు. కొంత కాలానికి వాటంతటవే నర్జుకుంటాయి.

ఈ నమయంలో గుండెదడ వగై రావస్తే టాన్సిల్‌లు, పిప్పివష్ట్రఅజీ ర్తి మలబద్దకము వగైరా ఏమైనాకూడ్లా ఉన్నాయో లేదో పరీక్షచేయించి తగు చికిత్స చేయాలి.

ఛాతీతో నొప్బి గుండె కండరాలకు [వనరించే రక్తం తక్కువైతే గుండెను ఇనుపకడ్డీతో నొక్కివేసినట్టు విపరీతమెన నొప్పి: చెమటపట్టటం

76

వస్తాయి. ఆ రోగి కదలకుండా అచేతనువై పడిపోవచ్చు. కాని సాధారణంగా కొద్దికణాలలో ఇది తగ్గిపోవచ్చు,

మధ్యవయస్కు-బలోని శరీధం, శరీరధర్శరీత్యా (గంధుల (సావాలు తగ్గటంవల్ల, ర క్త కేశ నాళికలు (కంగటంవల్ల ఇాలమార్చులు చెందుతుంది, కాని ఈ మార్చులేవీ గుండెలాభాన్ని ఎక్కువ చేయవు. మానసికో త్తేజాలకు భౌతిక (శమవల్ల గురిడె బలహీనం కావచ్చు ర క్త్మపసారం తగ్గుదల ఆన్ని అవ యవాలలోను ఉంటంది, కనుక అవి జేలికగా జబ్బుపదవచ్చు. జబ్బుకు గుండెమీద (వభావముంటుంది,

అందువల్ల పరుగెట్టి పాల్ముకాగడం కంటె నిలబడి నీరుతాగటం మంచిదని గుర్తుపెట్టుకొని, భానో దేకాలను, భౌతిక శమలను అధిగమించ కుండా, నిశ్నల మనస్సుతో, వయన్సు తెచ్చిన పహుందాతనంతో, గౌరవంగా (బతకటం నేర్చుకో వాలి.

అదర భాద వయస్సుమళ్షిన వారిలో గుండె జబ్బులు

ప్రాణాపాయకరమైన నలభ్రైయవ పడి దాటాక్క [పళాంతమైన మునలి వయస్సు వస్తుంది. 80.70 నంవత్సరాల వయస్సులో ఇంతకుముందు గుండె దెబ్బతిన్నా తినకపోయినా రక్త్మపనరణత తక్కువై గుండెజబ్బులు ఎక్టువగా వస్తాయి. వీటిని “"ఇస్కీమిక్‌ హార్ట్‌డిసీజస్‌” అంటారు. ఇప్పుడు మధ్య వయన్సులో వచ్చే మార్చులే ఎక్కువగా ఉన్నట్టు ఫీలవుతారు. మానవుడు ఆ మార్పులకు అలవాటువడి, తనంతట కానే శరీర చలనం తగ్గించుకొని నెమ్మ దిగా ఆలోచించి వనులు చేసుకోవటం మొదలుపెటాలి. శరీర (శమ ఎక్కువ

టబ

చెయ్యకపోవటమేకాక వికాంతీ ఎక్కువ తీనుకో వాలి. విహారయా[తలు, వన భోజనాలు, వినోదాలలో పాల్గొనటంవల్ల గుండె దెబ్బతినవచ్చు. అందువలన ఏ కారణంచేతనై నా (శమ ఎక్కువైతే తర్వాత కొద్దిరోజులణో వడుకొని వ్విశాంతి తీసుకోవాలి,

77

చిన్నవయస్సులో రోగాలువచ్చి దెబ్బతిన్న గుండెకు ఆధిక రక్రపోటు రావచ్చు. అప్పుడప్పుడు ఈ అధికర_క్తపోటువ'స్తే ఒకటి రెండువారాలు బాగా పడుకొని వి్యిళాంతి తీసుకుంటేగాని గుండెబలం పూర్తిగా పుంజుకోడు.. కాని ఈ వయస్సులో గుండెపోటు ఎక్కువగా వస్తుంది, దీన్నే “మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌పాల్‌ క్షన్‌” అంటారు,

(శమించీ, (శమించీ అలసిపోయిన వృద్ధుని గుండెకు శరీరంలో నహ జంగా కలిగే మార్చులనుబట్టి ర క్ష్యవనరణ తగ్గిపోతూ ఊంటుంది,ర క్రనాళాలు గట్టివడి ఆధిక రక్తపోటు వస్తుంది. జీవితంతో ఆటుపోటులకు దెబ్బతిన్న ఈ గుండె చివరికి “హార్ట్‌ ఎటాక్‌”తో సీరనించిపోవడమో లేక కాశ్వతంగా కన్ను మూయడమో జరుగుతుంది, “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” విషయం తరవాత వివరంగా తెలుసుకుందాం,

ఇతర రకాల గుండె జబ్బులు గుండె లయలో పెచ్చు తగ్గులు, మార్పులు:

గుండె సాధారణంగా నిమిషానికి సార్ష కొట్టుకుంటుంది. ముందు

కర్షికలు తరువాత జఠరికలు నంకోచిస్తాయి. అంటే ఒక్కసారి గుండె కొట్టు కుంటుంది ఆంటే, కర్ణికలు జఠశికలు రెండూ ఒక్కొక్కసారి నంకో చించి, ఒకసారి విన్తరిసామి. ఇది గుండెయొక్క లయ్మ కమం, (వతి గుండె న్పందన వల్ద ,పతిసారి రక్ష్తల మహాదమని, పుపున ధమనులలోకి వంపబడుతుందిం ఆప్పుడు ఒక కెరటంవలె రక్తంతోయబడి మహాధమనిలోకి అక్కడి నుండి (వతి చిన్నధమనిలోకి చొచ్చుకొనిపోతుంది. ఈ కెరటమే “నాడి”. నంకోచం వల్ల జఠరీకలో నుండి రక్తం మహాథమనిలోకి వచ్చినపుడు అడి ఎరత పీడ నంతో ధమను గోడకు తగులుతుందో దానిని “నిస్టాలిక్‌ రక్తపోటు” (5౪510110 8 006 [?699076) అంటారు, ర కం కెరటఠ6వలె ముందుకు చొచ్చుకొనిపోతుంది కనక గుండె వి నరించే నమయంలో రక్తం తక్కువ పీడ నములో ధమనుల గోడకు తగులుతుంది. దీవిని “డయస్టోలిక్‌” రక్తపోటు (04510 68006 ౧౪95౪16) అంటారు.

త్ర గుండే లయ కమం ఏ విధంగా తప్పినా, (వతినృందనతో పంపబథే రక్తం తగ్గవచ్చు. నాడిలో పొరపొట్టు రావచ్చు. రక్తపోటుతో హెచ్చు తగ్గులు కలగవచ్చు. కారణాలు ;-_ గుండె కండరంలో ఏ జబ్బు లేకపోయినా లయ తప్పవచ్చు. ఉదా పారణకు సైనస్‌ ఎరిత్మియా (51౧68 జిగా 2), 'సెనన్‌ (కొడి కార్డియా, (510069 57264౪ 04/6412) సైనన్‌ టాకీ కార్డియా (39౧6౮9 74007 0౭౯6412) ఏ్మటియల్‌ ,వెంటిక్యూలార్‌ వీట్‌లు (4౮ ౬ ౪6౧౪106 2౧ 86815) వ్మ్‌టియో వెం్యటిక్యూలార్‌ అవరోధము (ష1/ 0 ౪8౧1౯౦౮618 8100) లలో కారణం కనబడకపోవచ్చు. పొగాకు కాఫీ సారాయి అతిగా వాడడంవల్ట ఇవి రావచ్చుకూడ. గుండెలయలో మార్చులు రావచ్చు. మిగతావి గుండెలోని జబ్బులవల్ల వచ్చేవి. ఏ గుండె జబ్బువభ్ఞనైనా గుండె లయ్మ్యకమం ఎన్నో విధాలుగా తప్పవచ్చు. కాని కొన్నిరకాల జబ్బులు ఎక్కువగా ఒక రకమైన పొరపాటు కలగచేయవచ్చు. ఉదాహరణకు ఆరి క్యులర్‌ ఫిబిలేషన్‌లో (&/౦4 8 07 ౭100) కర్ణికలోని కండరం మామూలుగా పూర్తిగా సంకోచించి విన్తరించే బదులు కొద్ది కొద్దిగా ఎన్నోమార్డు కొట్టుకోవడంకల్ల రక్తం అందులో నుండి జతఠరికలలోకి సరిగ్గా పంవబడదు, ఇది సాధారణంగా రక్తపోటు ఎక్కువవ్వటంవల్లగాని, ఎడమ కర్ణిక విస్తరించ డం (51 22౧౧6౧౮ వల్పగాని, జరరిక లయ ఎక్కువ కావటంవల్ల (/6గ౧౪1- 00121 7800౪7 08164 2) గాని కావచ్చు. లయలో వేరే విధాలైన పొరపాట్లు ఉంటే ఏదైనా మందులవల్ల కావచ్చు. గుండె జబ్బుల చికిత్సలో వాడే మందులు కొన్ని ఉదా డిజీటాలిన్‌, (పోకైన్‌ ఎమైడ్‌, క్వినిడీస్‌గాన్హి గుండెజబ్బులో మూతమెక్కువ చేయడాని కిచ్చే మందులవల్ట, శరీరంలోని లవణం ముఖ్యంగా పొట్రషయం తగ్గటంవల్ద కూడ లయలో మార్చు రావచ్చు, జీవ్యకియ (14912001 5౧) లో తారుమారువల్టగాని, రక్రవ్యవన్థకు చెందిన జబ్బులవల్లగాని లయతప్పి [(పాణాపాయం నంభవించవచ్చు. అందు వల్ల లయలో మార్చుకలి గినపుడల్లా ఏ కారణంవల్టనా? అని ఆలోచించాలి.

76్ర

కోగిలో కనబడే చిహ్నాలు క్‌

గుండె నిముషానికి తక్కువసార్లు నృందించటంవలన శరీరానికి నరి పోయినంత రక్తం ఆందకపోవచ్చు. ఒకవేళ మామూలుగా అందినా, [శమ చేసినపుడు అందకపోవడంవల్ల రోగికి ఉక్కిరి విక్కిరిగాను ఆఅయానంగాను ఉండవచ్చు, లేదా నీలిరంగు కనఐడవచ్చు.

గుండె ఎక్కువ సార్టు నృందించితే దాని రక్ష్యవనరణ తగ్గి అనతే దెబ్బతిన్న గుండె ఇంకొంత శీణించవచ్చుం

గుండెబలం ఏ కారణంవల్లనై నా తగ్గినపుడు జఠరిక నరిగ్గా నంపూ ర్దంగా స్పందించకపోతే (పతినృ్నందనతో మహాధమని పుపున ధమనులటోకి పంపబడే ర క్తంతగ్గి శరీరంలోని ర క్త్రపనరణ తగ్గవచ్చు. ఆందువల్ద రోగులు అచేతనులుగాను, (శమకు ఓర్వలేని వారుగాను ఉంటారు. నీలిరంగుగా కూడ కనబడకారు.

ఒకవేశ న్పందన బొత్తిగా తక్కువగా వుంటే కృతిమ "పేన్‌ మేకర్‌ (౬68 118180 పెట్టవలసి వస్తుంది. మామూలుగా గుండెలోని నరాలు గుండెను పేరేపిస్తాయి. అది నరిగ్గా లేనందువల్ల వెలువలినుండి ఒక రకం బాటరీతో (సేరేవణ సాగించాలి. తరువాత కొద్దిరోజులలో గుండె దానంతటదే మామూలుగా న్పందించవచ్చు. అప్పుడు ఈ సాధనం తీసివేయవచ్చు. లేక హోతీ ఆజన్మాంతం అది ఉంచుకోవాలి. ఇది 'పెట్టటంవల్ల రోగి బతుకుతాడు. మిగకా చికిత్స అన్ని గుండెజబ్బులలో వలెనే ఆనలు కారణాన్ని అరికట్టడానికి లయ్మకమం నరికావడానికి గుండెబలం పుంజుకోవడానికి, మ్మూతవినర్జన ఎక్కువ చేయడానికి విడి విడిగా మందులిచ్చి, పూర్తివిళాంతి అల్పాహారంలో చాల (శద్ధగా చికిత్స చేయకపోతే (పాణాపాయము నంభవించవచ్చుం

చికిత్స చేసేటప్పుడు శరీరంలోని లవణాలు (6160101)/189) హెచ్చు తగ్గులు కాకుండా చూచుకో వాలి.

1. గుండే రేటు, లయ, (పచోదక (ప్రసారం మార్ప్చువల్ల

వచ్చే జబ్బులు :-=

(01906673 6 6౭76140 గ, గగ4౧01 6౧64 60౧64౮౦10౧)

80

1. "సేనన్‌ రిథిమ్స్‌ ॥ (3510069 ౧౧౪౧౧9)

2. సెనన్‌ ఎరిత్మియా (51065 తీగాగగ0గ|2)

3. సెనస్‌ [బాడి కార్జియా (5 ౧౮9 8౯26౪7 02౯6 ౭)

తీ. సెనో వ్మటియల్‌ జబ్బు (9౧0 4౧1141 0 56296)

4 సైనస్‌ పేకీ కార్డియా (51005 7౩౦007 08/6 2)

(1) సనెనన్‌ ఎరిత్మియా : ఈ జబ్బులో గుండె రేటు ఉభ్వానంలో ఎక్కువ కావడం నిళ్వాసంలో తక్కువ కావడం జరుగుతుంది.చిన్న పిల్లలలో సాధారణంగా యిలా జరుగుతూ ఉంటుంది.

(8) నైనన్‌ (బాడీ కార్డియా : దీనిలో నైనను రేటు నిమిషానికి 60 కంటే తక్కువ ఉంటుంది. ఎక్కువ వ్యాయామం చేసేవారిలో యిలా గుండె కేటు తక్కువగానే ఉంటుంది. నిదలోకూడా గుండెరేటు తక్కువగా ఉం టుంది. కామెర్డు, మిక్సెడీమా (వైరోయిడ్‌ _గంథి తక్కువగా పనిచేసినపుడు వచ్చే జబ్బు)లో కూడా గుండెరేటు తక్కువగా ఉంటుండి.

(8) 'సైనో ఏ[టియల్‌ జబ్బు: ఇది వయసుమళ్చిన వారిలో ఎక్కు వగా వస్తుంది, వైనో అరిక్యులర్‌ నోడ్‌ (5.గ. 10606) దెబ్బతినడంవల్ల గుండెరేటు తగ్గిపోవడం, ఇంసింజి.లో 'విి తరంగం లేకపోవడం, 'పేరోక్సిజ్‌ మల్‌ టేకీ అరిత్మియాలు రావడం, అకస్మాత్తుగా నహ తప్పిపోవడం జరుగుతుంది

శ, పైనన్‌ టికీ కార్జియా : నైనను రేటు నిమిషానికి 100 పెగా ఉంటుంది. జ్వరం, తై రోయిడ్‌ (గంధి ఎక్కువగా పనిచేయడం యిలాంటి పరి

స్టితులలో సైననురేటు యీ విధంగా ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. 1 ఎక్టోపిక్‌ రిథిమ్స్‌ (501006 ౧౪1౧౧౧౩)

రు

మామూలుగా గుండె కొట్టుకుంటూ మధ్య మధ్య గుండెలో ఆదనంగా ౧ఫెంపూరి నృందన జరుగుతుంది. వీటిని రెండుగా విభజించవచ్చు.

84

(1) జఠరిక పై భాగంలో వచ్చే మార్పులవల్ల (39602 ౪6౧1060140 ఇలా జరగడం. (కర్షికలు, వ్మటియో వెంటిక్యులానోడ్‌, జంక్షనక

ణు మె

(2) జఠరికలో వచ్చే మార్పులవల్ల (/9౧౪౭614) ఇలా జరగడం.

(1) జఠరిక పై భాగానికి సంబంధించినవి:-

(50072 ౪6౧110612౧

(89 ఆదనపు పీట్స్‌ (౬118 57560169, న/౪౧౧౭౧6 86315) ఇది ఒక జబ్బుగా చిహ్నా లేమీ కనిపించవు. గుండె నూమూలుగా న్పందిస్తున్నపుడు అకస్మాత్తుగా అఆదనపు వీట్‌ వచ్చినట్టు మనకు తెలుస్తుంది.గుండలయ లో ఏమీ మార్పుండదుగాని మధ్య మధ్య ఇలా ఆదనపు వీట్స్‌ (కమంగా గాని, ఆప్పుడప్పుడూగాని వస్తూఉంటాయి. పీటివల్ట ఏమీ వమాదం ఉండదు.

(9) నుఫొవెం్యటిక్యులార్‌ టాకీ కార్డియా ; దీనిలో అకస్మాత్తుగా గుండె నిమిషానికి 140.200 సార్ద కొట్టుకుంటుంది. గుండెజబ్బు లేకుండానే ఇలా జరుగుతుంది. కొన్ని "సెకండ్లు మాత్రమే ఇలా ఉంటుంది ఎక్కువ సేపు ఇలావస్తే దీనితోపాటు అతిమ్మూతం కూడా జరుగుతుంది. సాధారణంగా మెడ్మవక్క కెరొటిడ్‌ సైనస్‌ (61/04 5౧4%) వుండే (పదేళంలో ఒకవైపు కొంచెం సేపు రుద్దితే తగ్గిపోతుంది. ఇంకా అలానే ఉంటే నిదదిళ్ళ వేసుకొని పడుకుంటే పోతుంది, ఇంకా తగ్గకపోతే వెంటనే వైద్యుని నలహా తీసుకో వాలి,

(9) వుల్చ్‌-పార్కిన్‌నన్‌-.హ్యయిట్‌ (|.౯.1/) సిండోంమ్‌ : మామూలుగా ఆరిక్యులో రెం టిక్కులార్‌ నోడ్‌ద్వారా కర్షి కనుండి జఠరికకు [పచోద నాలు పోవాలి. ఇలా పోవలసిన (పచోదనాలు అదనంగా ఆసౌధారణ పరిస్థితుల్జో వేరే ఒక బేండ్‌ ఉండడంవల్ద దీనిద్వారా పోవడం (8[01 6176౮౪ జరిగి జఠరికలు ఎక్కువరేటులో న్పందించేటట్టు చేస్తుంది,

రిలే ఒకోసారి. కర్ణిక్క జరరికలు రేటు ఎక్కువై; దడదడకొట్టుకుంటూ [పాణాపాయాన్నికూడా కలిగిస్తాయి. వెంటనే వైద్యుని నలహా తీను తీసుకో వాలి.

(6) వ్మటియల్‌ శేక్తి కార్డియా = ఏటియో వెంటిక్యూలార్‌ బ్దాక్‌ ; య. ౭007 01/68 - (౦ ౪69౧౪4 0౪418 8 0019 దీనిలో కర్ణి కలు నిమి షానికి 140.280 సార్దు న్పందిస్తాయి. దీనితోపాటు కర్ణికా జరరికల బ్లాకు లర నిష్ప త్తిలో ఉంటాయి,

(9 వ్మటియల్‌ వ్టటర్‌ (౯8 5 ౮46౧) దీనిలో కర్టికలు నిమిషానికి 800 సర్దు స్పందిస్తూ లమ తీవికే ఉః1 నిష్ప త్తిలో కర్ణికా జతఠరికల బాక్‌ వన్తుంది.

(4 ఏటియల్‌ ఫబిలేషన్‌ (41౯౭| ౯౦ 1210౧) ; కర్టీకలు లయతప్పి "వేగంగా, ఒక సీయమబద్ధంగా కాకుండా, అనంపూర్తిగా నృందిస్తాయి. ఆందుచే నాడి “*!768664141/1)/ 17౯6896187”) గా ఉంటుంది.

గుండె కవాటానికి సంబంధించిన కోగాలు

మైటల్‌ కవాటం చిన్నది కావటం :

సాధారణంగా ఈ జబ్బు రొమేటిక్‌ జ్వరంవల్ల వస్తుంది కవాటప్తు రేకు నారవంటి కణజాలం చేరడంవల్ద ముతకబారుతుంది. ఒక్కొాక్కప్పుడు కాలియంకూడ చేరుకొని ఎముకలవలె గట్టిపడిపోతాయి,మై(టల్‌ సంధాయకాలు కార్డియా టెండినా కలసిపోయి కురచబడిపోయి, కవాటప్ప రేకలు గట్టిపడిపోవ డం నల్ల కవాటద్వారం నన్నబడిపోతుంది. స్త్రీలో ఈ రోగం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది,

మామూలుగా కవాటడ్వారం శీర చదరపు సెంటీమీటర్లు. ఈ ద్వారం చదరపు సెంటీమీటరు ఆయితే ఎడమ కర్టికనుఎడి జఠరికలోకి రక్తం వెళ్ళ టానికి అడ్డు ఏర్పడి, ఎడమ కర్ణికలో పీడనం ఎక్కువై అందువల పుపున

కక

సిరలతోను, కేళనా?కలలోను పీడనం ఎక్కువ కావటంవల్ద-(శమచేస్తే ఆయా నం వస్తుంది. దీనితోపాటు మై[టల్‌ కవాటం నరిగ్గా మూసుకోక పోవడంవల్ల కొంత రక్తం జఠరికలో నుండి వెనుదిరిగి కర్షికలోకి వెళ్ళిపోవడం జరుగు తుంది. మహాధమని కవాటపు రోగం, రొమెటిక్‌ రోగంవల్ల గుండె కండరం కూడా దెబ్బతినడంగాని కలిసివ-స్తే ఎడమ జఠరిక కియకూడా తగ్గిపోతుంది. రోగ్మకనముం = చిహ్నాలు వ

రొమెటిక్‌ జ్వరం సాధారణంగా చిన్న పిల్లలలో వస్తుంది. ఇది గొంతులో టాన్సిల్స్‌ 'పెరిగినదానితో జ్వరంకూడా వస్తుందిం [కమేపీ ఈ జ్వరం ఎక్కువ రావడం గొంతునొప్పి ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. తరువాత కళ్ళ నొప్పులు వస్తాయి. కీళ్ళలో వివరీతమైన నొప్పి రోగి మంచంమీద నుండగా మంచం కదవగానే విపరీతమైన బాధపడడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ఈ జబ్బు రొమెటిక్‌ కీస్ట జ్వరం అని తెలునుకోవచ్చు. రోగికి తెలియకుండా మంచం దగ్గరకువెళ్లి తెలియనట్టుగా మంచం కదవపగానే రోగి విపరీతమైన నొప్పి అని ఏడుస్తూ చెపాడు, ఈ జబ్బు సాలి స్టేట్స్‌ (541:0౪714169) మందు వాడగానే తగ్గిపోతుంది.

మొట్టమొదటి చిహ్నాలు కనపడ్డ తర్వాత ౨0 నంవత్సరాలపాటు రోగం పూర్తిగా ముదరకపోవచ్చు. 40 సంవత్సరాల పడిలో రోగం ఎక్కువ వస్తుంది. కానీ మనదేశంలో 20 ఏళ్ళ లోపుకూడా ముదరవచ్చు. రోగం ముదురుతూ పుంజుకొన్న తర్వాత రోగి తక్కువ పాళ్ళులో వున్నప్పుడు [శమ చేస్తే ఆయానం, క్వాసతీయడంలో కస్టం కనబడ్డుంది. మై్యటల్‌ ద్వారం ఎక్కువ నన్న బడ్డవారిలో కూడా ఎక్కువ (శమ మానసికో త్తే రక్తం తగ్గుదల (ష0౧%611 ౭) రతి కీడ, గర్భధారణ అతిస్రావం, మొదలై నవి నంభ వించినపుడు క్యాసకీయడంలో కఫం, దగ్గు వస్తాయి, వడుకోగానే రక్తం శరీరం (కింది భాగాలలో నుండి ఊపిరితిత్తులలోనికి వెళ్ళడం మూలంగా వడు కుంటే ఉక్కిరి బిక్కిరిగా ఆసిపించడంవల్ల రోగి కూర్చుని శ్వాన పీల్చు కొంటాడు. కొన్నాళ్ళకు ఊపిరితిత్తులలో సీరు చేరుతుంది. (₹4 ౧౦0౧౭౧/ 0946౧02). కొన్ని సంవత్సరాలు బాధవడిన తరువాత కర్ణికలు, జఠరికలు

ర్రీ4

అతీకేగంగా కొట్టుకోవచ్చు. దగ్గితే రక్తం వడ్తుంది. రక్తం గడ్డకట్టి, పుపున ధమసి ఎంబోలిజమ్‌ (౧౮ ౧౦౧4౧” 5౧00 "50)) వచ్చి పుపున ధమనులు పూడుకొని పోవడంవల్ట ఊపిరితిత్తులలో కొంతభాగం చచ్చుబడిపోయి అక మాత్మకమై చిట్టచివరకు _పాణాపాయం కలుగవచ్చు. ఊపిరితిత్తులలో సూచ్ము జీవులవల్ల చీటికిమాటికీ రోగం రావచ్చు, గుండె రోగిష్టిది కావడంవల్హ సూక్క (క్రిములు వ్యాపించి సులువుగా వ్యాధి సంభచించేటట్టు చేయవచ్చు. కొందరిలో ఛాతిలో పోటు, నొప్పికూడా కలుగవచ్చు. రోగియొక్క వేళ్ళలో నీలిరంగు (0౪౭౧099) కనబడవచ్చు.

ఇవిగాక గుండె సరిగ్గా పనిచేయకపోయే చిష్నిలుకూడా కనబడవచ్చు. ఆంబే కాళ్ళవాపు, కడుపు ఉబ్బ రంకూడా వుండవచ్చు. (ళమవబ్ర ఆయానం, శ్వానరీయడంలో కష్టపడడం, తేలికగా అలనటవడడం, వడుకొనలేక కూర్చో డం, ర్మాతులు క్వాసతీయడానికి కష్టపడడం, నీరనం, శరీరం బరువు తగ్గి పోవడం వివరితంగా చిక్కిపోవడం మొదలైన చిహ్నాలు వుంటాయి

వీటితోపాటు కుడివైపు గుండెబలం తగ్గడంవల్ర కాలేయంలో రక్తం

యలు అట నిండిపోయి (190280 060౧96910౧) మణికట్టులో సీరు నిండడంవల వాపులు, న!

మెడలో సిరలు నిండిపోవడం, కడుపు నీటితో ఉబ్బడం మొదలై న చిహ్నాలు కూడా వస్తాయి. ల

ఉమ్మిలో రక్తం పడడం, శ్వానతిత్తులలో రక్తం కూడుకోవడం, ఛాతిలో పోట్టు రక్తం అక్కడకూడా గద్డకట్టుకొని రక్ష్రపనరణ తగ్గిపోవ డం జరుగుతుంది. ల ల ౧ మై(టటల్‌ ద్వారంలోనుండి రక్తం వెనుకవై పుకు వెళ్ళడం:

కారణాలు : మెటల్‌ ద్వారంనుండి రకం వెనుకవె పుకు వళ్ళడం సౌధారణంగా పెన పేర్కొన్న కవాటపు రేకుల నన్నగిల్లడంతోపాటు ఏర్పడు తుంది, కవాటప్పురేకులు గట్టిపడి ముడుచు కౌన్సిప్రోత్రాయి, శెండూ కలి సేబోట మరింళ నంధిన్తుందిం కార్డె టెండినై కూడా కురచబడి సంకోచితమె నంధిసాయిం

85 ఈ రౌమెటిక్‌ కీళ్ళజ్వరం చిన్నపిల్లలలో కీళ్ళజ్వరంవచ్చి కాన్ని నంవత్స రాలు గుండెజబ్బు వచ్చేటట్లు చేస్తుంది. అందువేతనే ఈ కిళ్ళజ్వరాన్ని (1085 ఆ ఆలి!౧1 841 81195 1౧0 14920 అని అంటారు.మ్మైటల్‌ ద్వారం నుండి రక్తం వెనుక వైపుకు వెళ్ళడం జన్మసిద్ధంగా కూడ రావచ్చు. గుండె కండరపు రక్తపసారం తగ్గి కొంతభాగం చచ్చుబడినప్పుడు వేపిల్లరి కండ రాలు కూడా శక్తిహీనం కావడంగానీ తెగిపోవడంగాని జరుగవచ్చు. దీనివల్ల రక్తం ఎడమ కర్టికలో నుండి ఎడమ జఠరికలోనికి వెళ్లేబదులు కవాటద్వారం నరిగ్గా మూసుకోకషోవడంవల్ర వెనుకకు తిరిగి కర్టికబలోనికి వెళ్తుంది. అందు వల్ల కర్ణిక నంకోచిస్తేనే కొంత రక్తం ముందుకు వెళ్ళగల్గుతుంది. (కమంగా కర్ణిక విస్సారమై వెనుకవైపున్న మై[టిల్‌ రేకువైకి ఈడ్వుబడి ద్వారానికి దూరమైపోయి. మరింత ఎక్కువగా ర_క్తము వెనుకకు మరలుతుంది. ఎడమ జఠరికకూడా విస్పారమై కొంత రక్తం వెనుకకు వెశుంది. అందుచేత ళరీ రానికి నరియైన రక్త్ష్మవసారం జరుగదు. చిహ్నాలు ; (_శమవల్హ ఆయానం, క్యానతీయడంలో కష్టవడడం, తేలి కగా అలనట పొందడం, పడుకో లేక కూర్చొవడం, రా(తులు క్వానతీయ డానికి కష్టపడడం మొదలైన చిహ్నాలు ఉంటాయి. వీటితోపాటు కుడివైపు నుండి బలం తగ్గడంవలన కాలేయంలో రకం నిలిచి వుంటుంది, ణా మైటల్‌ స్టినోనిన్‌ చికిత్సా విధానము ;- ఈ రోగం ఉన్నవారు [శళమలేని ఉద్యోగాల్లోకి మార్ప్చించుకో వాలి. ళా

గుండె బలానికి మందులు వాడడం జరగాలి. ఉప్పు తగ్గించాని. వ్మికాంతి తగిన (శద్ధతో వెంటనే చికిత్స తీసుకో వాలి. ఎంబోలిజమ్‌ ఉన్నవారికి రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉఊండడానికి తగిన మందులు ఇవ్వడం జరుగుతుందిం పూర్వం ఈ జబ్బుతో వాధపడ్డున వారికి ఈ విధమెనటువంటి చికిత్సచేయడం రోగి రెండు మూడు నంవత్పరాలలోొ కాలంచేయడం, జరిగేడి ఇప్పుడు అధునాతన పద్ధతులలో శస్త్రచికిత్సద్వారా పూర్తిగా బాగుపడే అవకాళాలు చాలాఉన్నాయి.

86

శస్త్రచికిత్స ; ద్వారం 1.5 చ సెంమీ కంటె తక్కువ వుండి వేరే రోగాలేమి తేకుంటే శస్త్రచికిత్స బాగా పనిచేస్తుంది. చెడిపోయిన ఈ మెటల్‌ వాల్‌స్షను తిసి కృతిమంగా తయారుచేసిన వాల్వును శస్త్రచికిత్సచేసి అతికిం చడం ద్వారా గుండెను మామూలుగా పనిచేయించపచ్చు.

కుడికర్షి క జఠరికల మధ్య ద్వారం నన్నపడటం :- ఈ రోగం తక్ష్త పే మందిలో కన్చిస్తుంది.అది మ్మైటల్‌ స్టినోసిస్‌తో కలిపిగాని లేదా మహధమవ స్టినోసిన్‌ మైటల్‌స్టినోసిన్‌తోగాని ఏర్పడుతుంది. మైటల్‌ కవాటం నన్నమై రోగం ముదిరినవ్పుడు ఈ రోగం కన్పిస్తుంది.

చిహ్నాలు ; ఊవపిగితిత్తులు రక్తంతో నిండడంవల్ల దగ్గ, ఉమ్మిలో రక్తం, కాలేయం రక్తంలో నిండిపోయి. వాచి నొప్పిగా వుండడం, ఉదరం ఉబ్బటము, నీరువల్ద కాషృవాపులు రావడం, కొద్దిగా ఆయానం కనబడ తాయి రోగం ముదిరిపోతే కాలేయ | వ। కియ దెబ్బతిని కామెర్లు రావచ్చు.

(ట్‌ బ్ర స్త చె

చికిత్స : ఉప్పు సేవించడం పూర్తిగా మానివేయాలి. గుండెబలం పుంజుకోవడానికి, మూ[తం ఎక్కువ కావడానిక్కి కాలేయం (కియ తిరిగి పొందడానికి జ్మాగత్తగా మందులివ్వాలి. కొందరిలో శస్త్రచికిత్స కూడా చేయవచ్చు,

(టెకస్పిడ్‌ రిగర్జి పేషన్‌ (7౦౮950 6 ౧68౪౧0 (310౧) : ఇదికూడ జఠరిక విస్సారంవల్ల ద్వితీయంగా ఏర్పడుతుంది. చికిత్స పె మూడింటివలెనే చెయ్యాలి. ఎక్లోపిక్‌ రిథిమ్స్‌ :

థి

జరరికలో వచ్చే మార్పులు : వెర్మటిక్యులార్‌ ఎక్తోడిక్‌ రిథిమ్స్‌

న. బ్‌ (0/6౧ 046 8 5010016 [౧700౧50 (2) ఎక్టోపిక్‌ బిట్స్‌: కర్టి కల్లో వచ్చినప్లే, జరరికల్లో వస్తూ ఉంటాయి, గుండెజబ్బు లేకుండానే వస్తూ ఉంటాయి. ఒకోసారి టీ, కాఫీ, సారాయి తీను కున్నవ్వుడు వస్తాయి. గుండెజబ్బు లేనివారిలో ఇలా వచ్చే అదనపు సృంద

67

నలు వి_ళాంతిగా ఉన్నప్పుడు వచ్చి వ్యాయామం చేయగానే పోవడం జరుగు తుందిం

వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చినవారిలో కనిపిస్తాయి.

డిజిటాలిస్‌ మందువల్ల, రక్తంలో పొటాషియం తగ్గినందువల్ట్ల కూడా వస్తూ వుంటాయి. గుండెపోటుకు మందు వాడుతున్నవారు వెంటనే గుండె జబ్బుల నిపుణులైన వైద్యుని నం్యవదిందాలి. (0) వెం్మటిక్కులార్‌ టేకి కార్జియా : (/2౧౯106121 72007 6476412) ఇది గుండెదడ, తల తిరగడం, బైర్ధుకమ్ముడం, ఆయానం రావడం వీటితోపాటు గుండె నిమిషానికి 140.220 సారు న్పండిన్తుంది. ఇది (వమాదకరమైన గుండె జబ్బుకు దారితీస్తుంది. వెంటనే వైద్యుని నలప తీసుకో వాలి. గుండె సరిగ్గా పనిచేయ లేకపోవడం (14681 8811416):

పెన చెప్పిన ఎన్నో కారణాలవల్ల గుండెబలం కీణించవచ్చు, అలా క్షీణించి నపుడుగుండె దానిలో ఉన్న ర క్రాన్ని నరిగ్గా వంపుచేయలేకపోతుందిం ఇది రక్తపోటువల్లగాని మవోధమని కవాటం'పై రోగం ఆవరించటంవల్లగాని జరిగితే ఎడమ జరరిక పంపుచేయలేక ఎడమ కర్ణిక ర క్తంతో నిండిపోయి ఈ రెండు గదులు నెమ్మదిగా సాగడంవల్ల పెద్దవవుతాయి. ఇందువల్ల రక్ష (వసారం తగ్గి క్వానతీయడం కష్టమవుతుంది, ఆ తర్వాత అనుదిన జీవితంలో చేసుకునే పనుల్లోకూడ క్వానతీయడంలో కష్టమవుతుంది. ఎడమ కర్టికలోని

౬ మ! రక్తమంతా ఇంకెటూదారిలేక ఊపిరితిత్తుల సిరల్లోకి చేరడంవల్ల రక్తం నిలవ అనా టా

ఉండిపోయి దగ్గరావచ్చు, కణజాలంతోకూడ్రా నీరు నిలిచిపోవచ్చు. ఇదంతా ఎక్స్‌రేలో నృష్టంగా కనిపిస్తుంది దీనిని ఎడమవెపు గుండెబలం శ్షీణీంచదడం అంటారు, (9/1 ౪6౧౪100187 గ్‌ 10/6),

పుపున సిరలలో రక్తపోటు లేదా పృపున ధమని కవాటంలో రోగం వస్తే, కడి జఠరిక వంపుచేయక పోవటంవల్ల ర_క్ష్మవసారం తగ్గి ఆలనట, సిరలలో రక్తపోటు హెచ్చడం, కాలేయంవాపు రక్తం నిలిచిపోవదంవల్ల శరీర

8% భాగాలలో వావులు నీరు నిలిచిపోవడంవల్ల కనిపిసౌయి. ఊపిరితిత్తులు ఎక్స్‌రే తీసే సాధారణంగానే ఉంటాయి. డీనిని కుడివైపు గుండెబలం శ్షీణించడం అంటారు, (| 9౧8 ౧6414 ౧2 16/6).

ఈ ఫైన చెప్పినట్లు ముందు కారణాలవల్ట వచ్చిన గుండె బలహీనత మొట్టమొదట గుండెలో ఒకవైపు మ్మాతం ఎక్కువగా శ్షీణింపచేయవచ్చు. కాని రోగం ముదిరి రెండువైపుల గుండెబలం శ్షీణించవచ్చు, (60౧0 ౧66 00౧8956౪68 116210 58 1416) ఆంటే ఒళ్ళంతా వాప్పలు కాలేయం "పెద్దదై మెడలోని సిరలు రక్తంలో నిండిపోతాయి. సిరలలో రక్తం నిలిచిపోయి వీటితో రక్తపోటు ఎక్కువవుతుంది. శరీరంలోని ఏ అవయవంలోనై నా కాళ్ళలోకూడా నీరు నిండిపోవచ్చు. ఇందువల్ల రక్ష్మవపనరణ తగ్గిపోయి కు జాలానికి ఆక్సిజన్‌ ఆందదు, అందువల్ల నీలిరంగు కనబడవచ్చు.

గుండెబలం పూర్తిగా తగ్గకపోతే, (పతివిధానంగా (00౯౧౭౧౩౭౦౧) కొంతవరకు రక్తాన్ని పంపుజ్చయగలగ డంవల్ల ర క్ర్త్మపసారం నరిగ్గానే జరుగు శుంది. గుండెబలం శ్షీణానికి పరిహారంగా పనిచేయ లేకపోతే రక్ష్మపసారం నరిగ్గాకాదుం

గుండెబలం ఎక్కువ కావడానికి నపానుభూత నాడుల (5౪00086 70౧6) [పేరణ ఎక్కువ కావటంవల్ల గుండె బాగా శ క్రివంతంగా స్పంది స్తుంది. సహానుభూతనాడులను | పేరేపిస్తే గుండె స్పందనలో ఎక్కువర క్రం (51016 ౪0 6౫9) పంపగలుగుతుంది. హృదయ నంకో చకాలం తగ్గ తుంది. (8౪/51016 500/16%9 హృదయ వ్యాకో చం ఎక్కువవుతుంది, ఇందువల్ద రక్తం ఎక్కవగా కర్టికలలో జరరికలలో నిండటమే కాకండా గుండె కండరాలకు రక్త్మపసారం ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ఇది గుండెలో మొదటగా పేర్కొనవలసిన నిలువళక్తి, గుండె కండరాల జీవ్మకియ (1464300 18గ౧) న ఏ విధంగా మార్చినా గుండె నిలువ శ క్తికూడా మార్చు

ళుంగం

89 గుండె కండరము పెద్దది కావటం :- (1709140007 01 [౧68౧1 గుండె పైన చెప్పిన కారణాలవల్ల బలం క్షీణించినప్పుడు కండరాలు పౌడవులోను, లావులోను, ఎక్కువవుతాయి. కానీ ఐాటి రక్త్మపసారం కొంత మాతమే ఎక్కువవుతుంది. కనక మరీ పరిమాణ మెక్కువైతే దానికి నరి పోయినంత ఆహారము రక్తంతో లభించదు. కాని వెలుపలినుండి గుండె వరి మాణ మెక్కువైందని తెలుసుకోవచ్చు. ఎపెక్స్‌ బీట్‌ మరింతాఎడమవై పుకు జరుగుతుంది. ఎక్స్‌రేలో కూడా గుండె ెద్ధదెనట్లు కనబడుతుంది ఇలా ఎక్కువైన కండరం మిగిలిపోతున్న ర కాన్ని పంపుచేయడానికి ,వయత్నం చేస్తూ ఉంటుందిం గుండె బలక్షీణం ఒక్కుమ్మడిగా వచ్చే రోగికి [ప్రాణాపాయం నంభ విస్తుంది. [కమేపీ వస్తే వైద్యం చేయిస్తే తగ్గిపోతుంది, గుండె బలహీనత చివ్నిలు తక్కువపాళ్లలో ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా (శ్రమచేయునప్పుడు ఏ మార్చు ఉండకపోవచ్చు. కొన్ని నిమిషాలు పడుకునే కంచే కూర్చుంటే హాయిగా ఉంటుంది అనవచ్చు. ౨... గోళ్ళ చివరలు, పెదిమలు నీలిరంగుగా కనబడవచ్చు. దైహిక నీరల లోం రక్తపోటు, ఎక్కువగా ఉండటంవల్ల మెడలోని సిరలు కనబడవచ్చు. ఓ ప న నాడి లయలో తక్కువ ఎక్కువలు ఉండటంవల్ల గుండె [పతిన్నంద ఒకేరకంగా లేదని జెలుస్తుంది. ఊపిరితిత్తులలో సీరు నిలిచిపోయి (ముఖ్యముగా (కిందివైపు) గురు మని శబ్ధం రావచ్చు. (కమేణా ఊపిరితితులు పూ రిగా నిండిపోవచ్చు. ఒక్కు. మ్మడిగా ఆయితే ఆక్సిజన్‌ అందక (పాణాపాయం కలుగుతుందిం శరీరంలోని పతిభాగంలో నీరు నిలిచిపోవచ్చు. ఈ సీరు ఎక్కువగా శరీరం (కింది భాగంలో ఉంటుంది, అందువల నొక్కితే గుంటప డే వాపులు వసాయిం ణ

తి0 ఊపిరితిత్తుల పె వుండే పొరలమద్య నీరు నిండినట్టు ఎక్స్‌రేలో తెలు స్తుంది. పైఠస్కోప్‌తో శ్వానవల్ల కలిగే శబ్దాలు ఈ పొరలలో నీరు అడ్డంగా ఉండటంవల్ల వినబడవు. ఉదరంలోకూడ నీరు నిలవవచ్చు,

_.. కాలేభుం పేద్దది కావడంవల్ల వైద్యుడు చేతితో నొక్కితే నొప్పి కలుగుతుంది. అందువల్ల సిరలు కాలేయం నుంచి పెకి వె శ్రేది రక్తంలో నిండి మెడలో కని పిస్తాయిం

• కాలేయర రక్తంతో నిండి దెబ్బతింటే కామెర్లుకూడా రావచ్చు. ఎన్నో రోజులుండిపోతే బరువు తగ్గవచ్చు. బాగా చిక్కిపోవడం, చేతులు, కాళ్ళు చల్లగా ఉండడం, మ్మూతం తక్కువ [ప్రమాణంలో ఉండడం జరగవచ్చు, వ్యాధి కమం ఏ ఇది గుండెజబ్బు కారణాన్ని బట్టి ఉంటుంది, తక్తువగా ఉంటే ” పూర్తిగా తగ్గి అరోగ్యం వస్తుంది. ఒక్కుమ్మడిగా వసే (పాణాపాయం. ఆసలు కారణానికి చికిత్స చేస్తే ఎన్ని నంవత్పరాలై నా బతకవచ్చు,

చికిత్సా విధానం ః గుండె కండరానికి బలం ఎక్కువ చేయటానికి డిజిటాలిస్‌ మందు ఇస్తారు. ఇది జ్మాగత్తగా డాక్టరు నిరంతరం చూస్తూ ఉన్నప్పుడు కూడదు. శరీరంలోని నీరు తగ్గించే మందులు := భోజనంలో ఉపు తగ్గిస్తే శరీరంలోని నీరు [కమంగా మూతం ద్వారా బహిష్కరింపబడుతుందిం. కొని ఇది కొంత కాలం పడుతుంది. అందమువల్ట కొన్ని మందులు నీరు తగ్గడానికి ఇస్రారు, భోజనంలో ఉప్పు బాగా తగ్గించి ఈ లవణం ఎక్షువగా ఉండే కాయగూరలు కూడ్రా తగ్గించాలి. రోజుకు 8500.1000 మి,గా, ఉప్పుకంటే ఎక్కువ వీసుకో కూడదు. లావుగా ఉన్నవారిలో చిక్క_డ్లాన్సిక్రి తగుమ్మాతం కొలతగా భోజనం చేయాలి. ఇవ్వన్నీ ఒక్కుమ్మడిగా వస్తే క్షుక్ష్యల్రో నుండి ఆక్సిజన్‌ పంపి, మందులన్నీ ఇంజక్షన్‌గా ఇస్తారు. ఇవి క్షార్ర క్వానతితుల నాకాలు పెదవిచేసి

ఆహా చ ఎక్కువగా గారి ఊపిరితిత్తులలోనికి వెళ్ళటానికి మందులిస్తారు.

91 గుండెను చుట్టుకొని ఉండే రెండు పొరలలోని జబ్బు :- (౯67 ౮౭౧61119) ఈ పొరలజబ్బువల్ల ఒక్కుమ్మడిగా గుండె వ్యాకోచించలేదు. ఇవి ట్రా మె చుట్టుపట్ల శ్వాసనాళాలలో ఊపిరితిత్తులలో ఏవైనా నూక్మ్యకిములు వ్యాపిస్తే అవి గుండెలోకి రాకుండా కాపాడుతాయి. గుండెకు పరినరాలకు మధ్య రాపిడి లేకుండా కాపాడుతాయి. గుండె ఇటుఅటు కదిలి పోకుండా కాపాడుతాయి. అ ౯. ఒక్కుమ్మడిగా వచ్చే పెరికార్డిటిన ; (జిం1౬6 గన61/102816115) చిహ్నాలు :- విపరీతమైన బాధ చేతులలోకి పాకుతూగాన్క్సి ఆక్కడే ఉండి మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ఫార్క్‌్షన్‌వలె ఉండవచ్చు. గుండె కొట్టుకుంటున్నవ్పు డల్డా ఈ రెండు పొరలు ఒకదానికొకటి తగలడంవల్ల శబ్దం వస్తుంది సైత స్కోప్‌ సహాయంతో దీనిని వినవచ్చు. ఇంసింబి.లో '*ఎస్‌.టి ఖండితం 'పెకిలేచి ఉంటంది ఎక్స్‌ రేళోకూడా కెలుస్తుంది. గుండె స్పందించటంలో బలం తగ్గిపోయి రక్తపీడనం తగ్గిపోయి రోగి మరణించవచ్చు. ఇది సాధారణంగా గుండెపై ఆపరేషన్‌ తర్వాతగాని, గుండెపై గాయం తర్వాతగానె రావచ్చు. ఇవన్నీ రెండుపొరల మథ్య సీరుండి సూక్ష్మ కిముల వల్లగాని: శస్త్రచికిత్స గాయంవల్లగాని ఇంకేదైనా కారణంవల్లగాని రావచ్చు. రొమాటిక్‌ జ్వరంవల్లి, క్షయవల్లకూడా వస్తుంది. ఈ నొప్పి మొదలైన చిహ్నాలన్నీ రెండుపొరల మధ్య నీరు నిండి గుండెను అదమటంవల్ల గుండె న్పందించటం కషమవ్పతుంది. మ! చికిత్స = కారణాన్ని అరికట్టాలి. (దగా రోగిని గమనిస్తూ ఉండి, రక్త .అకతాతమునతణాలాలాడాాం. జ్‌ వనాని పీడనం తగ్గితే సూదితో రెండింటి మధ్య సీరు తీసివేయాలి. లేకపోతే పాణా పాయం,

92

దీర్దకాల కంచన పెరికార్దెటిన్‌ :- (0110716 6౧0౧51106476 ౯61108161119)

పెన చెప్పిన రోగం కొద్ది కొద్దిగా వచ్చినప్పడు రెండుపొరల మధ్య సీరు [కమేణా తగ్గిపోయి (కొత్తకణాలు (32౧60121 0౧ 7 55665) ఉద వించి ర0డు పొరలు అతుక్కుపోయి. అవి కమంగా లాక్కుని పోవడంవల్ల లోపలఉన్న ఈ పొరలలో కాల్షియం ఉండిపోయి. ఇంకా గట్టివడిపోవచ్చు. గుండె స్పందనకు అడ్డువస్తాయి. పెన పేర్కొన్న కోగంలోవతి ఏ కారణం చేతనైనా రావచ్చు. జఠరికలు పూర్తిగా విన్సరించలేవు కనక రక్తం చాటిలో నంపూర్ణంగా నిండలేదు (పతిసారి న్పందనతో వెలువడే రక్తం (0౭14126 04149) తగ్గి ర క్త్మపసారం నరిగా జరగతము,

ష్‌ గి చిహ్నాలు :ంక్టొకమడేస్‌ నప్పుడు క్వానపీల్చడంలో కష్ట వడడం, పడుకుంటే కష్టం కనుక కూర్చోవడం, ముఖ్యమైన చిహ్నాలు మెడలోని సిరలు, నిండుగా కన్చి స్తాయి. కాలేయం రక్తంతో నిండిపోయి. దాని [కియ తగ్గి కామెర్లు రావచ్చు. | (| రే

ఎక్స్‌రేలో. కాల్షియం పొరలలో నిండిపోయి గుండె స్పందన సరిగ్గా జరగకపోవడం కని పస్తుందిం గుండెజబ్బు అని చికిత్సచే స్తే తగ్గకపోతే ఇదే జబ్బు అని నిర్ధారణ చేసుకోవాలి. చికిత్స ;- శస్త్రచికిత్స అదిగాక రోగకి కారణం కనిపెట్టి వాటి మందులు వానరా య! గుండెబలం శ్షీణిస్తే వాటి మందులు పాడాలి. గుండె కండరానికి వచ్చే జబ్బులు , (0816416 [4౪/00210169) కారణాలు: ఇది జన్మనీద్ధంగాను, మద్యం సేవించే గర్భిణి శ్రీలలో ను, కొన్ని నాడుల కండరాలలోని జబ్బులవల్ల (1260966114 0౪517000) కొన్ని జీవ కయప నంబంధించిన జబ్బులలోను (1001409 5, 6[/00890 9101399 21368565), లేదా వేరే అవయవాల కేన్సర్‌ వ్యాధిలో ఆ కణాలు ఇక్కడకు [వవేశించటంవల్లనూ, రావచ్చు. ఏ కారణంవలన గుండె కండరం జబ్బు వచ్చినా, రోగిలో ఈ (కింది "పేర్కొన్న చిహ్నాలు కనిపిస్తాయి.

త్రిప్పి

గండెబలం క్షీణించటంవల్ల (00॥3696౪76 గేం4గ ₹811079) శమ చే-స్తే ఊపిరి పీల్చుకోవటానికి కష్టపడతారు. పడుకుంపే ఆయానం వుండటం వల్ల రోగి ఎప్పుడూ కూర్చోనే ఉంటాడు. తేలికగా అలసిపోవుట, నిదలో ఉన్నట్టుండి ఆయానం క్వ్యానతీయడంలో కష్టమై లేచిపోవటం, ఒళ్ళు వాపులు, గుండెదడ వస్తుంది. కొందరిలో గుండ లయతప్పవచ్చు. వీరిలో రక్తం కొన్ని ధమనులలో గడ్డకట్టిపోవటంవల్ట (ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తులలోను, వేరే అవ యవాలలోను), ఆ అవయవంళోని భాగం మృతిచెందవచ్చు. ఇటువంటివి ఎక్కువగా ఒక్కుమ్మడిగా వస్తే [పాణ్యాపాయం నంభవించవచ్చు.

కొన్ని కుటుంబాలలో ఈ జబ్బు ఉండవచ్చు. ఇది ఆటోసోమళల్‌ బహిర్గత లక్షణం (4౮10500081 50౧110౧4౧4 7810గా వస్తుందిం ఇటువంటి వారు జాగ త్తగా (శమలేని ఉద్యోగాలుచేస్తూ గుండెబబ్బు చిహ్నాలను గురించ్చి అతిమళకువగా ఉండాలి.

ఎథనాల్‌ (5116౧00 జఠరికయొక్క [కియను తక్కువ చేస్తుందిం గుండె కండరము జీన్యకియలలో కొన్ని మార్పులు కలగజేస్తుంది. గండె కండరంలోని కణజాలము దెబ్బతింటుంది. సొరా నుండి శరీరంలో అసిటాల్టి హెడ్‌ (40612166 ౧౪66) వస్తుంది. ఇది గుండెలో (పోటీన్‌ నంశ్తేషణకు (౧౯౦161౧ 5౪/1(165159) అడ్డుపడుతుంది. ఎక్కువగా సారా కాగినప్పుడల్లా గుండె ఈ విధంగా బలహీనమై వస్తుంది రోగి ఆయానం, వావులు వగైరా చిహ్నాలతో ఆన్పతికి రావచ్చు. ఇలా పదే పదే అవుతూ ఉంటే _కమంగా గుండెబలం పుంజుకోలేని స్టితికి రావచ్చు. రోగి మొదటిసారి ఆన్నతికి వచ్చి నపుడు ముందు జ్యాగ త్త ఆతనికి నచ్చచెప్పి తాగుడు మాన్పించాలిః దీనికి తోడు వీరిలో 'థయమిన్‌* అనే విటమిను లోవం (01201109 0౪6 66౧౦) కూడ ఉంటుంది. ఇవికూడ ఆహారంలోగాని, మందులతో గొని పూరించాలి.

కొందరు గర్భిణీ స్రీలలోకూడ ఆఖరి నెలలోగాని, 5వ నెలలోపు బాలింతలలోగాని ఈ గుండెజబ్బు (౧4౪0024) రావచ్చు. - ఏరిలో కూడ పెన చెప్పిన చిహ్నాలు కనబడుతాయి. వీరిలో ఇతర కారణాలేవైనా ఉండ

ర్ర్య

వచ్చు, ఇతర కారణాలు లేనివారిలో సాధారణంగా ఆ స్రీ చాలామంది పిల్లలను కనిఉండవచ్చు. మొదటిసారి గుండె బలహీనప్పు చిహ్నాలతో వచ్చినపుడు చికిత్సతో, విషళాంతితో, గుండెబలం పూర్తిగా పుంజుకుంటే ఆమె జబ్బు తిరుగుముఖం పట్టగలదు. లేకపోతే, పతిసారి జబ్బు వేసిన వడు మరింత ఆపాయకరమై చివరకు ప్రాణాపాయం కలగవచ్చు.

నాడులలో గాని కండరాలలోగాని (కియలణో ఏదైనా పొరపాటుఉం టే కూడ ఈ రకమైన గుండెజబ్బు వచ్చి, ఉన్నట్లుండి చని పోవచ్చు. చికిత్స ;- పైన చెప్పిన అన్ని కోవలమ చెందినవారిలో కూడ గుండె బల హీనపు చిహ్నాలుంటాయి. అందువల్ల గుండెబలం పుంజ కోవడానికి మందులు, భోజనంలో ఉప్పు తర్మవ వాడుతూ మందులు, [శద్దగా ఇచ్చి, విిశాంతిఇస్తే

గో క

ఈ రోగులు తిరిగి బాగుపడవచ్చు. కాని మిగతా వారిలోవంర బీరి గుండె మామూలు బలమైన గుండెకాదని గుర్తుపెట్టుకొని వీరు శమలేని పనులు చేసు కుంటూ జాగ త్తగా ఉంటేనే బతుకుతారని నచ్చవెప్పాలి, రక్తపోటు తగ్గిస్తూ* మూ(తవినర్దన ఎక్కువచేసి గుండెమీద ఒత్తిడి తగ్గించే మందులు వాడాలి.

పైన చెప్పిన కారణాలవల్ల వచ్చే గుండె బలహీనత చికిత్స చేసినా, రాను రాను గుండె కండరాలలో నాడీ కణజాలాలు పెరగటంవల అది సరిగ్గా

ర.

విసారణ పొందలేక పూర్తిగా రక్తంతో నిండి తర్కువర కాన్ని పంపు చేస్తుంది. చివరికి (వమాదానికి దారితీనుంది. వ అతివృద్ధికి సంబంధించిన హృదయ కండర వ్యాధులు న (౧౫/౧౦౧1700[010 041610 గ%/008107)

వీరిలో ఎడమ జరరిక, ముఖ్యముగా రెండు జఠరికలమధ్య గోడ పెద్ద దవృతుండి. కండరపు కణాలుకూడ సరిగ్గా అమర్చబడి ఊందవు. వంకర టింకరగా అమర్చబడి ఉంటాము. ద్ర కొన్ని కుటుంబాలలో ఉంటుంది, ఆటోసోమల్‌ బహిర్గత జన్యువువల్ట వస్తుంది,

సాధారణంగా మూర్చపోవడం, ఆయాళం కళ్ళ తిరగడం, గుండెలో హోటు లేదా గుండె బలహీనపు చిహ్నాలతో రోగులు ఆన్బతికి వెళారుం

త్రిక

వ్యాధి కమం (వతిరోగిలో వేరుగా ఉండవచ్చు. జన్మసిద్ధంగా, గుండే కండరపు వృద్ధితో ఎంత పొరపాటున్నదో, రోగి ఎంత జ్యాగ త్తలో ఉంటాడో దానినిబట్టి ఆధారవడి ఉండవచ్చు. గుండెబలం పుంజుకునే మందులుకాక పరికి నవినుభూత నాడీ_పేరణను ఆపుచే సే మందులు ఇస్తారు. శస్త్రచికిత్సతో ఎక్కువగా ఉన్న జఠరిక గోడను తగ్గించవచ్చు. మయోకార్ణెటిన్‌ ;- గుండె పరిసరాలలో ఏదైన సూక్మకిములవల్ల వచ్చే వ్యాధి గుండెకండరంలోకి కూడా పాకవచ్చు. గుండె కండరాలలో ఆ నూక జీవులు వృద్ధిచెంది కండరాలలో చీముపుట్టి కండరాల మామూలు కూర్చు నిర్మాణము పా డైపోయి, గుండెబలహీనం కావచ్చు. సాధారణంగా వచ్చే నూష్మజీవులను పేర్కొనాలంటే ఎ, వి వైరస్‌ వ్రైయిన్‌లు, పోలియో, ఇన్‌ ప్రయంజా మొదలైన వైరన్‌లు - దీనితోపాటు వెరికార్డెటిన్‌ కూడ రావచ్చు. గుండె బలహినమైతే దానికి ముందు చెప్పినట్టు చికిత్స ఇవ్వాలి, అంటే

1. బలం పుంజుకునే మందుల్కు 2. ఉప్పు తగ్గించటం, రిం మూత మెక్కువ కావటానికి మందులు ఇవ్వాలి. మ్మిశాంతి, నరైన ఆహారం, గుండె లయ తప్పితే వాటి కనుగుణంగా చికిత్స, వ్మిశాంతి ఇవ్వాలిం గుండెను గురించి తీసుకోవలసిన జాగత్తలు :

గుండె. నాలుగు విధాలుగా దెబ్బతినవచ్చు. మొదటిది చిన్నతనంలో వచ్చే జబ్బులవల్ద్ల. ఇదికాక జన్మసిద్ధమైన జబ్బులు- యవ్వనంలో సూక్మ (క్రిముల ఆలోచనలేని ఊ్మదేకములు, అతిగా పనిచేయటంవల్ల గుండె దెబ్బతిని ఆది ఇప్పుడు మరుగునపడినా వయస్సు మళ్ళిన తర్వాత బయటపడ వచ్చు. మధ్యవయన్సులో ఆంటే ఒక లిక్‌ సంపత్సరాల తరువాత (కమంగ్నా వచ్చే జబ్బులవల్ల (పస్తుతం నివురు కప్పుకునిపోయినా తర్వాత ఎప్పుదయినా జీవి తంలో మానసికంగ్గాగాని, భౌతికంగాగాని శమ ఎక్కువైతే గుండెజబ్బు రావచ్చు, ఇంతకుముందు ఎప్పుడూ గుండెజబ్బు లేకపోతే చెడ్డ అలవాట్లవల్ద గానీ అనుదిన కార్య కమాల్లో నరైన వద్ధతి లేకపోవటం, భోజనం అతిగాని, _నరైన సమపాళ్ళలో చెయ్యక, నెయ్యి నూనెలు, సేట్పురే టెడ్‌ కొవ్వు ఆవ్హాల్లు ఎక్కువగా ఉన్న (కొవ్వు పదార్థాలు ఎక్కువగా తినటం, లేదా తక్కువ

86 భోజనంచేయటం, శరీరానికి నరిపోయినంత 1శమచేయక సోమరిగా ఉండటం లేదా ఆతిచురుకుగా ఉండటం, సరైన వి్మళాంతి తీనుకోకపోవడం, భయపడే మన_స్టత్వము మొదలై నవి ఎక్కువగా ఉంటే గుండెజబ్బులు రావచ్చు. అతిగా పొగ్యళాగటం, సారా, కాఫీ టీ, మనన్నుకి అహ్హాదాష్నచ్చే మందులు, హెరా యిన్‌, మార్చియా మొదలై నవి 'సేవించట -వల్టకూడ గుండెజబ్బులు రావచ్చు. అతికామము వగై రాకూడా గుండెజబ్బులకు దారితీయవచ్చు.

నాఎగవ రకం - వయన్సు మళ్ళినవారిలో మానవ యం[కాంగం (మించి, (శళమించి ఆలసి సొలసి పోయినప్పుడు గుండెకు రక్ర్త్యవనరణతగ్లి హార్ట్‌ఎటాక్‌ తో నతమతమవడమో దానితో శాశ్వతంగా కన్ను మూయడమో జరుగుతుంది. వీటిని “ఇస్కీమిక్‌ హార్ట్‌డిసీజెన్‌'*” అంటారు.

మన శరీరంలో ఎన్నో జీవకణాలతో కూడిన ఒక యంతం వంటిది ఒక యం[తం పనిచేయకపోతే దుమ్ము, బూజుపట్టి పాడ్డైపోయి, దాని శకి తగ్గినట్టే మన శరీరంకుకూడ వ్యాయామం ఆవసరం. పనిచేయకపోతే [వతి కండరానికి రక్త్మపసారం తగ్గి కొంచెం వనిచేసినా కండరాలలో నొప్పి వస్తుంది. ఆయానం అలనట వస్తుంది, అదికాక (పతి ఆవయవంలో నిలవ ఉన్న శక్తివాడక ఊడిగిపోతుంది. ఈ నిలవళ క్రియే మనకు శ్రీరామరక్ష,

ఏ ఆవయవనంలోనై నా ఈ నిలవ ఆవనరం ఉన్నప్పుడు మూడొంతుల భాగం పాడైపోయినా ఈ శరీరం అనే యం, తాన్ని నడుపుతుంది. గుండెలో కూద కొంత నిలవళక్తి ఉంది. చురుకుగా ఉండె (శమకల వారిలో ఆది వాడ బడుతుంది. ఇటువంటి వారు గుండెజబ్బు తట్టుకొని ఒడ్డు చేరుకో గలరు. సోమరిగా తక్కువ (మకు అలవాటుపడిన వారిలో నిలవళ క్రి తక్కువ కనక గుండెజబ్బు వీరిని పూర్తిగా అచేతనులుగా చేస్తుంది.

చురుకుగా ఉం డేవారికి కొంత వ్మికాంతి ఆవనరం, అప్పుడవ్వుడు కాక పోయినా వీతై నంతవరకు. మనం, చురుకుగా మెళిక్షవతో మెలుగుతున్నప్పుడు అంటే (పొద్దున్ననుండి సాయంకాలంవరకు కొద్ది కొద్దిగా ర క్రపీడనం (వతి వారిలోను ఎక్కువవుతుంది. ఇది తగ్గించాలం పే ఒకటే మార్గం, సాయంకాలం 80 నిమషాలు లేదా ఒకగంట విశాంతి తీసుకోజాలి.

శ్రీశ

చిన్నబిడ్డలు 20 గంటలు నిిదపోవచ్చు. పెరిగినకొలదీ రాను రాను నిద తక్కువనవుతుంది. చిన్నవారు 8 ఏండ్ర్దవరకు 10 గంటలు న్మిద పోవచ్చు. ఈ పిల్లలు చురుకుగా ఉంటారు. కనక వారు ని్యదలోనే పెరుగు తారు. అలాగే వయన్సులోని వారు కనీనం 6 గంటలు నిదపోవాలి. ఆ నిద కనీనం 4-5 గంటలు అవిచ్చన్నంగా ఉండాలి, ఎందుకంటే నిద పోయిన 2 గంటల తరువాత నిద గాఢంగా వస్తుంది. ఆది రీరానికి అత్య వనరం, అప్పుడు శరీరంలోని పతికణము, కండరము ((గుండెతప్ప) నిద పోతాయి. శీ-5్‌ గంటల న్మిద తర్వాతలేస్తే శరీరం బడలికతీరి చురుకుగా వనిచేయగలుగుతుంది. గుండెజబ్బు వచ్చిన వారిలో వి్మిశాంతి మరింత ఆవనరం౦,

-ర-

కార్యాత్మక గుండి జబ్బులు ((౮స౧౮|౦|గ౫|4౬. ౧౬౯౧ 01864585) హార్ట్‌ ఎపేక్‌* విషయం తెలుసుకునే ముందు గుండెజబ్బు లేకుండనే దాని చిహ్నాలు కనిపించే జబ్బుల విషయం తెలునుకుందాం.చాలమంది రోగులు గుండెజబ్బుల్లో కన్పించే చిహ్నాలు లక్షణాలతో (33౧9 2౧6 57౧0:0౧18) వైద్యుని నలహాక్రై వెళళూ ఉంటారు. సాధారణంగా గుండె జబ్బుల్లో కన్పించే చిహ్నాలు లక్షణ్లాలు ఉందవచ్చునుగాని ఆలా వున్నవారందరూ గుండెజబ్బుతో బాధపడుతున్నట్టు భావించకూడడు. వారితో 20 కాతం వ్యక్తులకు గుండె జబ్బు చిహ్నాలు లక్షణాలు కన్చించవచ్చునుగాని వారికి గుండెజబ్బు ఉండదు ఒక వ్యక్తి మానసికంగాను శారీరకంగాను ఆరోగ్యంగా ఉండి, జీవి తంలో ఏదో ఒక మానసిక ఆందోళన కలిగించే సంఘటన జరిగినపుడు మాన సికంగా దెబ్బతిని తాను రోగిగా ఉన్నట్లు భావిస్తాడు. గుండెజబ్బుకు సంబం దించిన చిపన్నిలు లక్షణాలు కల్పిస్తాం, ఎన్ని పరీకలుచేసినా, ఇంసి.టీ= తీసినా గుండెజబ్బులేదని తేయస్తాయి. తాను మాతం రోగిగానే భావిస్తూ ఉంటాడు, ఇలాంటి జబ్బులను '“కార్యాత్మక గుండె జబ్బులు” ([0001 0౧8 162/1 0 982565) అంటారు. శారీరకంగా ఆరోగ్యవంతు ఎగా ఉన్నా గుండెజబ్బుల చిహ్నాలు లక్షణాలతో వచ్చే శ్ర కార్యాత్మక గుండె జబ్బులు అనేక పేర్లతో పిలువబడుతూ వున్నాయి. అవి ఎఫర్ట్‌ సిండో9మ్‌, డకాస్టా సిండో9మ్‌. న్యూరోనర్కులేటరీ ఏ స్తినియా, కార్డియోఫోబియా, ఎంగ్‌జైటీ న్యూరోసిస్‌, వాసోమోటార్‌ న్యూరోసిస్‌, కార్డియక్‌ న్యూరోసిస్‌, పీబితో మానసిక వ త్తిడివల్ట అనేక “సౌ మేటిక్రా చిహ్నాలు లక్షణాలు కని పిసాయి.

ర్రిర్రి ఈ జబ్బులతో వున్నవారు, వారికి కన్పించే చిహ్నాలు, లక్షణాలు ఉదో హరణకు చాతినొప్పి, గుండెదద, క్వాన రేటు ఎక్కువ కావదం, చేతులు వణ కడం - వీటి విషయమే ఆలోచిస్తాడు, వీటి విషయమే వైద్యునికి చెవ్వతూ ఉంటారు. దీనికి మూలకారణమైన ““మానసిక ఉద్వేగాన్ని” గురించిగాని, మానసిక ఆందోళన గురించిగాని వైద్యునికి చెప్పరు, చురుకుదనంగల వైద్యుడు ఈ విషయాన్ని గమనించి దాని విషయమై తెలునుకోవడానికి పవయత్నించి చికిత్స మొదలు'పెడతాడు. ల " మాననిక రుగ్మతలు మనిషియొక్క మనను - |[పవర్తనలో కలిగే ఆనహజ మార్చులనుబట్టి వసాయి, వైద్యశాస్త్రంలో ఈ విభాగాన్ని “*సైకి యా టీ అంటారు. అంటే ఆలోచనలు, భావాలు, అభీష్టం ముప్చిరినిగొని మనిషిలో అంతర్సాగమై ఉండడం, ఇవి సహజంగా [పతి మనిషిలో ఉంటాయి. సహజంగా ఉండాల్సిన వీటిలో మార్చులు వచ్చినపుడు మానసిక రుగ్మ తులకు గురికావడం జరుగుతుఎది. రోగికి మానసిక రుగ్మత ఒకటే ఉండవచ్చు లేదా కారీరక రుగ్మత మా్యతమే ఉండవచ్చు. ఒక్కోసారి ఈ రెండు కలిసి వుంద వచ్చు. సాధారణంగా మానసిక రుగ్మత ఉన్నవారు నరానరి మానసిక రుగ్మతల నిపుణుల దగ్గరకు వెళ్ళరు, తమకు చనువుగా బాగా తెలినిన వైద్యులు దగ్గరకు వెళ్ళడం జరుగుతుంది. అందుచేత [వతి వైద్యునికి మానసిక రుగ్మతలను గురించి తప్పక తెలిసి ఉండాలి. సమయం వ్యర్థం కాకుండా సరియైన నలహా ఇవ్వాలి. మానసిక రుగ్మతలు నిజంగా మెదడు దెబ్బతినడంవల్లగాని లేక ఇతర కారణాలుపల్లకాని వచ్చేవి ఉన్నాయి. అలాకాకుండా ఒక వ్యక్తి మానసికంగా బాగానే ఉంటూ, ఏడో అనుకూల వరిసితులకు గురియె, మనోవ్యధవల్ల అక స్మాత్తుగా భయాందోళనతో మనిషి ఉక్కిరివిక్కిరి కావడం జరుగుతుంది. పరీక్షచే స్తే ఏమీ జబ్బు ఉడదు. కాని ఆవ్యక్తి జబ్బు ఉన్నట్లుగా “ఫీల్‌” అవుతూనే ఉంటాడు. ఇలా చాలామందిలో జరుగుతూ ఉంటంది. ఒకోసారి వ్యక్తులమధ్య వచ్చే నిభేదాలవల్లకూడా జరగుతుంది. వీరిని సైకోనూ రోటిక్స్‌ (౯9010 16610109) అంటారు.

100 కొన్నాట్ల (కితం ఒక విపత్తుజరిగి మానసికంగా దెబ్బతినిఉన్న వ్యక్తికి మరో త్మీవమైన మానసిక ఆందోశన కలిగించే పరిస్థితి ఎదురైనప్పుడు తాను మానసిక రుగ్మతకు గురియయ్యే అవకాళాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఉదా హరణకు భార్య భ ర్తలున్నారు, ఆమె తండి కొన్నాళ్ల (క్రితం కాలంచేసారు. మానసికంగా దెబ్బతిన్న ఆమె కొంతకాలానికి ఆ విషయం మరిచిపో ముందిం తరు త ఖొార్యాభర్తలమధ్య మనస్పర్ధలు వచ్చి కుటుంబ:లో తుఫాను చెల రేగింది. తనభ ర్త తనకంటే అందంగా ఉన్నాడనే ఇన్‌ ఫీరియారిటీ కాంప్రెక్సుతో పాటుతనభర్త వేరె స్త్రీవైపు ఆకర్షింపబడ్డాడు అనే మనోవ్యధతో కృంగి పోతుంది. కొంతకాలం [కితం తండిపోయి మనస్సు చెదిరిన ఈస్త్రీ ఈ నంఘటనవల్ట మానసిక రుగ్మతకు గురికావదం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ఒక వ్యక్తికి మరో వ్యక్తి మధ్య వచ్చే విఖేదాలువల్ల (1091 జ. గాన్మి లేదా ఒక వ్యక్తి మనన్స్ఫులో జరిగే ఆంతః పోరాటంవల్లగాని (10/2 ర6190౧4) ఈ మానసిక రుగ్మతలు వసాయి. నైకొన్యూరోనిస్‌ (గ౯00౪ 1166410919) ఎక్కు వగా ఏంగ్‌జైటీ న్యూరోసిస్‌ (&౧6౫169€/ ౫94౧0919) రూపంలో వస్తూ ఉంటుంది. ఏంగ్‌జైటి న్యూరోసిస్‌లో, మనోవ్యధ (1460121 76౧9100), దీనితో పొటు సౌమాటిక్‌ (60౧1266) చిష్నిలు, అంటే హృదయన్పందన ఎక్కవ కావటం, ఆందోళన, చేతులు వణకటం, చెమటలుపట్టడం లాంటివి కన్ని స్తాయి. ఏమీ జబ్బు ఉండదు.కాని మనిషి మ్యాతం ఎప్పుడూ హెైటెన్‌షన్‌లో ఉంటూ ఉంటాడు, ఇది సాధారణంగా జన్యు పదార్దంలో మార్చు లనుబట్టి అనువంశకంగా వస్తూ ఉంటుంది. చిన్నతనంలో. దాలురు పెరుగుతూ వృద్ధిచెందుతున్న జయన్సులో నంభవించిన కొన్ని నంఘటనలవల్ల దెబ్బతినిఉన్న వీరు? యవ్వన . దశలో ఏదో మరోరకమైన మనోవ్యధవల్ల ఈలాంటి మానసిక రుగ్మతలకు గురిఅవుతూ ఉంటారు. ఒకవీధమైన భయం- పయాణం. చేయాలన్నా: ఏదైనా. 1[పమాదం జరుగుతుందేమో అన్న భయం. ఏదో (వమాదకర మైన జబ్బు న్నట్లు ఊహించుకొంటారు. సౌమేటిక్‌ చిహ్నాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తూ ఉం

101 టాయి అర చేతుల్లో చెమటలుపట్టడం, గుండెరేటు ఎక్కువకావడం, అధిక రక్తపోటు చేతులు వణకటం, ఇలాంటివి కన్పిస్తాయి. రోగి వీటి నంగతే వైద్యునికి చెవ్పుతాడుగాని తన హృదయంలో చెలరేగే మంటలు విషయం చెప్పడు. నిపుణుడైన వైద్యుడు అ వ్య కిలో జబ్బు లేదని నిర్ణయానికి నచ్చిన తరువాత, రోగి ఈ కన్ప్చిందే లక్షణాలను గురించే చెప్పుతున్నా, వీటన్నింటికి వెనక దాగిఉన్న మనోవ్యధే వీటికి కారణమని తెలుసుకుంటాడు. ఆందుచేత వైద్యుడు సౌమ్యంగా, తాపీగా అన్నివింటూ రోగికి తన మీద నమ్మకం కుదిరేటట్టు చేసుకొని చికిత్స మొదలుపెట్టాలి. రోగి తన ట్‌ విషయం చెప్పుతున్నప్పుడు మద్యలో మాట్టాడకూడదు. ఒకవేళ రోగి తన విషయం చెప్పుతూ మధ్య ఆగిపోతీ మళ్ళీ అదే విషయమే రోగికి గుర్తుచేసి అతనికి అనుకూలంగా (వళ్నలు వేస్తూ ఉండాలి. ఆలా చేయడంచ్వారా రోగికి వై ద్యునిమిద నమ్మకం కుదురుతుంది. ఈలాంటి వాళ్లకి చికిత్సృచేయడం చాలా కష్టం. ఎందుచేతనంటే వీరిలో జబ్బు ఉండదు" జబ్బు లేదంటే నమ్మరు, చిహ్నాలు ఆ కన్పించే లక్షణాలకు మందు ఇవ్వాలి. అలా ఇస్తే ఒకోసారి (వమాదం వస్తుంది. మందులు తప్పక ఇవ్వాలి. అందుచేత (వమా దం లేని మందులు ఇవ్వాలి. నిజంగా వైద్యుడు వీరికి చికిత్స ఇవ్వడంలో నతమతమవ్వతాడనుకోండి, ఆయినా అల్రాన్సే చికిత్సచేస్తూ ఉంటారు. అదే నిపుణుడైన వైద్యులలో ఉన్న విశిష్తత, స న. ఆటా లబ మనోవ్యధకు గరియై మానసికంగా దెబ్బతిన్న వ్యక్తలు గుండెనొప్పి, గుండెదడ ఆయానం అంటే గుండెజబ్బులో కన్నించే చివ్నిలు లక్షణాలతో వస్తారు. అన్ని పరీక్షలుచేసి చూస్తే జబ్బ టండ్రదు, వీరు మానసికంగా కారీ రకంగా బాగానే ఉంటారు. కాని జీవితంతో అకస్మాత్తుగా ఏదో మనోవ్యధతో దెబ్బ తీంటారు. గుండెలో జబ్బులేకషోయినా మనోవ్యధ మెదడులో కొన్ని ముఖ్యమైన భాగాల దెబ్బతినేటట్లు చేస్తిర్తుళశ్థ్ట రా వర్ల ఆయానం మొదలగునవి వచ్చేటట్టు చేస్తాయి, | ప్రో న్‌ చేవి వదాళ్య్నిట్హైడ్యునికి చెప్పే విషయాలూ ఇవే, వెద్యునిశటోనీపెంచేవి జేసే రోగి నివి ఎ త్‌ నగ స్టవ్‌ వో . కూడా నిపణుడెన ప ద్యుడు వెం పేస్టేసాడు: శ కా ఘూ క బ్‌ జ్‌ ఇ వట ము...

102

-గుండె జబ్బు లేకుండా నిబ్బరంగా ఉండి గుండెకు నంబంధించిన ఈలాంటి చిహ్నాలు లక్షణాలతో వచ్చే జబ్బుల్ని కార్యాత్మక గుండెజబ్బులు (6౧610౧81 169811 0 568595) అంటారు, నిజంగా ఉండే గుండెజబ్బు లను సానయన గుండె జబ్బులని (098010 గ౫6౭| 0 562565) అంటారు, గుండెజబ్బులేకుండా, ఆ జబ్బు చిహ్నాలు ఎలాకన్నిస్తాయి? మన మెదడుతో “హైపోధేలమన్‌”, ““లిందిక్‌ సిస్టమ్‌”, అనే భాగా లున్నాయి. “ హైపోథేలమన్‌” అభిమానానిక్కి అనురాగానికి కోపానిక్రి (కోధా లకి ఆలవాలమైన భాగం. ఇక్కడనుండె సింపాధిదిక్‌, పేరాసింపథిటిక్‌ నాడులు మెడుల్లా భాగంలోవున్న కార్డియక్‌ సెంటరుకు పచోదనాలు వెళ్ళి వీటిని ఉన్టీపసన (511గ618219) చేస్తాయి. సింపొథిటిక్‌ నాడులు ఉద్దీ ప్రమైతే గుండెరేటు ఎక్కువ కావడం, పారాసింవథిటిక్‌ , నాడులు ఊద్జీపమైతే గుండె

కిటు తగ్గిపోవడం జరుగుతుంది.

ఈ ““హపోథేలమన్‌” మెదళలోఉన్న *రిందిక్‌ సిస్టమ్‌” యొక్క అదుపులో ఉంటుంది. హేపోథేలమన్‌ పె ఈ లింబిక్‌ సిసమ్‌ యొక్క అదుపు తప్పినట్టయితే మనిషి కోపం, ర్మౌదంతో ఉండడం జరుగుతుంది... 'లింభిక్‌ సిస్టమ్‌? హైపోవేలమన్‌ను అదుప్తలో ఉంచగల గితే జీవితంలో ఎన్ని ఆటు పోట్టు వచ్చినా, ఎన్ని కోపాలకు దారితీసే నంఘటనలు జరిగినా ఎన్ని వివత్తులు నంభపించినా మసిషి సౌమ్యంగా, సమాధానంగా హుందాతనంగా, ఉండగలుగుతాడు.

“లింబిక్‌ సిస్టమ్‌”లో కూడ కోవక్రాపాలక్కు ఆవేదన ఆవేకాలకు, రతికి నంబంధించిన సెంటర్బు ఉన్నాయి. సౌమ్యం, ఉన్నతమైన ఆశయాల, కలవారి మెదడులో ఈ ''లింబిక్‌* భాగం ఎక్కువగా వృద్దిచెంది ఉంటుంది.

ఈ లింబిక్‌ సిస్టం - హైపోఖేలమన్‌ మధ్య జరిగే (10[9/30[0౧) (వ్మకియలనుబట్టి మనిషి మన_స్సత్వం ఉంటుంది.

అంతేకాదు. ఈ ఉ్యదేకాలు (కగుం[0౧9) వల వినాళ (గంధులు (1౧6061౧6 314౧69) ఎక్కువగా ఫని చేస్తాయి. ముఖ్యంగా వ్యడినల్‌

103

(గంధి తై రోయిడ్‌ [గంధి వాటి హార్మోన్లుద్వారా హృదయనందన ఎక్కువ చేస్తాయి. అందుచేతనే కోపం వచ్చినప్పుడు హృదయనందన యెక్క-వై గుండెదడ, చేతులు వణకడం, కాన రేటు ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది.

ఆందుచేత గుండెజబ్బు లేకపోయినా, ““మనోవ్యద వల్ల లింబక్‌ సిస్టమ్‌ - హైపోథేలమన్‌ = వినాళ (గంధులు ఏక్సిన్‌ (ఓ౧౧010 5౪51600- 17/౧౦ 2౧69-50౧6007౧6 (1 తగ65-గింక) ద్వారా గుండెపోటు జబ్బులో వచ్చే చిహ్నాలు లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

భయానికి సూచనగా “సెనన్‌ టేకీ కార్జియా” వస్తుంది. దీనిలో ఒక్కోసారి గుండె రేటు నిమిషానికి 90 క్ష పెగా ఉన్నవ్సుడు, ఆలా అప్పు డప్పుడూ ఎక్కువవుతున్నప్పుడు, ఇతర కారణాలు గు ర్తుంచుకో వాలి, సింపధిటికోటోనిక్‌ ఎపిసోడ్స్‌ (02/0౫/3౧1౭! 5౪7౧౧౧41౧6 0౯౦10౧16 క] - 50669) లో హృదయన్పందన నిమిషానికి 160 సార్ద 82 220/140[1౧౧- గర. ఉంటాయి. దీనితోపాటు తాటుపాటు, భయం, ఆందోళన కూడా ఉంటాయి,

““పెరాక్సిజ్‌ మల్‌ సుప వెంటిక్క్యులార్‌ 'టేకీకాకార్డియా”లో(౯270౫0/5- ౧౧౭| 560018 ౪6౧౮1౦౮ ౭౯ 780607 ౧౭౪6 త్రి గుండెరేటు ఎక్కువఉంటు౧డి కాని యింత ఎక్కువ ఉండదు. గుండెరేటు నిమిషానికి 150, 8.5. చాలతక్తు వగా ఉంటుంది. భయాందోశనలతోకూగ్రిన చిహ్నాలు ఉండవు.

ఒకోసారి బాడి ఎరిత్మియాలు వస్తాయి. దీసివల్ట “వేగన్‌ మృత్యువు (/2645 0౭౭౪0) అకస్మాత్తుగా రావచ్చు, దీన్నే “వూడూి (౪/00600) మృత్యువు అంటారు.

ఈలాంటి కార్యాత్మక గుండె జబ్బులతో బండిల్‌ [వాంచ్‌ ద్దాక్‌

ఒ

(86౧6 6 8౧౦౧ 810010 [వమాదాలురావు" ఇలా కార్యాత్మక గుండె జబ్బులు ఉన్నవారు జబ్బులేకపోయినా గుండె ఏ నమయంలో ఏమైపోతుందో అనే భయంతోనే ఉంటారు. వైద్యుడు జబ్బులేదని చెప్పినా నమ్మరు.

ఈ కార్యాత్మక గుండెజబ్బుకు కోవలకుచెంది సాధారణంగా రోగి వైద్యుని నలహాకొరక్ష వచ్చే జబ్బులను గురించి తెలునుకుందాం.

104 కార్యాత్మక గుండెజబ్బుల్లో ముఖ్యమైనజబ్బులు :- ఎన్నో ' సైకొలోజికల్‌” వరికలుడేస్తే తప్ప, ““ సైకో ఫిజియలాజిక్‌ ”గా ఈ జబ్బుల మూలకారణం తెలుసుకో లేము, వేర్వేరు చిహ్నాలు, లక్షణాలతో అగుపించే. ఈ జబ్బులు సైకో పేఠలాజికల్‌ (గ౧90౧౦౧౭1౦01080౭1) కోవకుజెందినవిగా భావిస్తారు సాధారణంగా కనిపించే జబ్బులు :- ం కార్ణియక్‌ న్యూరోసిస్‌ 2. హైవర్‌ కైనెటిక్‌ హార్ట్‌ సిండోంమ్‌ కి "పెరాక్సిజ్‌ మల్‌ న్ముపా వె్యటిక్కులార్‌ 'చేకీకార్డియాన్‌ (1 కార్జియక్‌ న్యూరోసిస్‌ (0.164 20 16610919) : 1969లో రిచ్‌టర్‌ (01001606 బెక్‌ మేన్‌ (9601020౧) అనే జర్మన్‌ వైద్యనిపుణులు, కారీర కంగా గుండెజబ్బు లేకుండా గుండెజబ్బుల్లో కనిపించే లక్షణాలతో వైద్యుని నం్రవదించడానికి వచ్చిన రోగుల్లోవున్న విలక్షణాలన్నింటినీ ““కార్డియక్‌ నూరోసిస్‌* ఆని నామకరణంచేసారు, ఒక విషయం గమనించాలి. “గుండె జబ్బులేదు” అన్నప్పుడు వైద్యుడు కనుగొనగలిగిన శారీరక మార్పులు గుండెలో కన్పించలేదు అని ఆర్థం.

ఈ ““కార్డియక్‌ న్యూరోసిన్‌”లో రెండు కోవలకు చెందిన వారున్నట్టు భావించారు. వారిని టైప్‌ *ఎి (1/06 “4 ), పైప్‌ *వి ((౪0౦9 “8% అని అన్నారు, వారుచేసిన పరిశోధనలనుబట్టి ఈ “కార్డియక్‌ న్యూరోసిస్‌” తో బాధవడేవారితో శీరికాతం టైప్‌ 'ఎికి చెందినవారనీ, $ికి కాతం పెప్‌ 'దికి చెందినవారసీ నిర్ధారణచేసారు. పైప్‌ “వి (7౪708 “తగి రోగులు ఎప్పుడూ భయంతోనే ఉంటారు. (₹681 0 [68 ) “భయంవల్ల భయం”. భయం అనే వలయములో చుట్టుకుపోతాడు, చనిపోతానేమో ఆనే భయంతో దిన దినం చనిపోతూనే ఉంటాడు. ఈ భయం, ఇంకా కొన్ని చదయాందోళన వరి స్థితులతో కలిని అతనిలో చివరికి “తపృక చనిపోతాను” అనే రూపాన్ని

105 బైవ్‌ *ది (౮౪7౧9 “3%, రోగులు నిర్భయంగా ఉన్నామనే ఫీలింగ్‌తో ఉంటారు అంతే. ఆ అవేళంలో ఒక్కోసారి ఆ నిర్బయాన్ని చూపించడానికి [యత్నిస్తారు కూడా. వీరిలో రకరకాల విజాతీయ నమూహం (1161(6/086- ౧౦౪5 67064౧) ఉంటారు. వీరిలో ఏదో ఒకరకమైన కళారీరక రుగ్మత ఎక్సడో దాగిఉండవచ్చు, మానసిక ఆందోళనతో ఇది బయటవడవచ్చు. (2 హైపర్‌ కైనిటిక్‌ హార్డ్‌ సిండోమ్‌ (11/06? న1౧840 [162/15౪726/0006) వీరిలో కన్పించే చిహ్నాలక్కు లక్షణాలకు గుండెకు నంబంధించిన ఏదో ఒక కారణం ఉంటుంది. అందుచేత తరచుగా గుండెకు నంబ్వధించిన చిహ్నాలు కన్పించడం, మనిషి నీరనంగా ఉండడము ల.౦కా కౌన్ని మాన సికంగా కృంగిపోయినప్పుడూ వచ్చే చిష్నోలు కన్పిస్తాయి. వీరిలో ఆందోశనగాని, మృత్యువును గురించిన భయంగాని ఉండదు, నిర్భయంగా ఉంటారుకాని సీరనంగా ఉంటారు. వీరు చిన్నతనములో చురు కుగా ఉండి యొావనంలో మానసిక ఆందోళనకి గురియై యిలా ఉండడం జరుగుతుంది. ఏరిని పరీషెంచునప్పుడు, హృదయ న్పందన ఎక్కువ కావడం, అధిక రక్తపోటు ( [1/09/1609 0౧ ) వార్థిక నిర్గమము (0640180 0౪౬ ౧40) ఎక్కువ కావడం నూస్తాం. వీరితో *పీటా బ్లాక్‌ ర్స్‌” అనే మందులు రోగానికి చాలా బాగా పనిచేస్తాయి. త్వరగా వాగుపడతారు. అయితే, ఈ రోగుల్లో “హైపర్‌ థై రోయిడి జమ్‌” (౪7౧6౧౧౩౧7౦ 65౧౧) అనే జబ్బులేదు అనీ నిర్ధారణచేసిన తరువాత *ీబిటా బ్ఞాకర్స్‌ (88 009/9) అనే మందులు నాడవచ్చు. (8) 'పెరాక్సిజ్‌ మల్‌ స్మువ వెం్యటిక్యులార్‌ టేకీకార్డియా : (౧౭౧౦౫౧/5౧౧ 540/8 ౪6౧1 6418 7200౧70466 ౬) దీనిలో హృదయన్సందన ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. ఇది సాధార ణంగా. కర్షొకా జఠరిక (వఛోదనాల నిర్మాణం, [పసారాలలో మార్పుల (54600141 01200969 10 4, ౪. 00౧6౮4౮10౧) వల్ల వస్తుందని భావిస్తు ఛా

106 న్నారు. రోగి గుండెపోటు జబ్బులో వచ్చే చిహ్నాలు, లవణాలతో వైద్యుని నర్యవడించడానికి వచ్చినప్పుడు, వైద్యుడు వెంటనే పరీకచేసి ఇది కార్యాత్మక గుండెజబ్బా, నిజంగా గుండెపోటుకు నంజంధించిన జబ్బా అని వెంటనే తెలునుకో వాలి. రోగి ఎక్కువగా, చాతీలో గుద్దినట్లు నొప్పి, బయర్జు కమ్ముఆ, గుండెదడ వీటిని గురించి చెప్పుతూ ఉంటాడు. గుండెపోటును, కాద్యాత్మక గుండెపోటులోనూ ఇవి కన్పిస్తాయి. ఈ రెండు రకములైన జబ్బులలో ఏది ఏదో అని ఈ (కింది విష యాలను బట్టి సుళువుగా అతి త్వరలో తెలుసుకో వచ్చు, కార్యాత్మఠ గుండెజబ్బులో కనిపించే చిహ్నాలు, లతణాలు: 1 ఒక వ్యక్తి మానసికంగా కారీరకంగా ఆరోగ్యంగా ఉండి, ఆతనికి జీవి తంలో మానసిక ఆందోళన కలిగించే ఒక నంఘటన జరిగినప్పుడు గుండెజబ్బుకు నంబంధించిన చిహ్నాలు, లక్షణాలు కనిపించడం జరుగు తుంది, ఆప్పటినుండి తాను రోగిగా భావిస్తాడు. రీ చాతీపై కొంచెం ఒత్రిడి, గుండె మంట వస్తుంది సాధారణంగా కొన్ని గంటలు లేదా రోజాలు ఇలా వస్తూనే ఉంటుంది. (శమచేస్తే ఎక్కువ కావడం ఉండదు. _శమకు నొప్పికి ఏమీ సంబంధంలేదు. శి. సర్‌ వైకల్‌, వెన్నెముకల జబ్బులున్న వారిలో పడకలో యిటూ అటూ తిరగడంలో జరిగే మార్పులవల్ల ఈ చిహ్నాలు, లక్షణాలు కన్పిస్తాయి. వా అనాటి క. దాతీలో ఎడమ చనుమొన (౫1౧౧ 6) [కింద నూదులతో (గుచ్చినట్టు నొప్పి వస్తుంది. ఈ నొప్పి కొన్ని 'సెకెండ్లు మా్యతమే ఉంటుందిం జూన లు [శళమకు నొప్పికి ఏమీ సంబంధంలేదు. నూరుమంది గుండెపోటు జబ్బు రోగున్ని (038౧6 ౧9౭౪౬ 0159629689) 3 నూరుమంది కొర్యాత్మక రోగుల్ని (₹౮౧0[0-21 [16౭11 05625965) ఈ (కింద చూపబడిన వివిధ రకములైన ”ళమ” పరిస్థితులలో వరిశ్నిస్తే వాటి

107 వల్ల వచ్చే “నొప్పిని బట్టి రోగి ఈ రెండు రకములైన జబ్బులో ఏరకానికి చెందినవాడో సుళువుగా తెలు శుకో వచ్చు. 100 'గుండెపోటుో రోగులు 100 కార్యాత్మక గుండె జబ్బుల రోగులు (1696251 4€46%-- 0792౧6 (౯౮౧౦౪౦౧౭! [62471 01562569) 0 562565) న న న కేం వ్యాయామం చేనిన ర్ర[% మందిలో లి నొప్పివస్తుంది. తరువాత భరించలేని నొప్పి వస్తుంది. 2. ఉఊ్యదేకంలో రశ ౩ 45% 8. భోజనం తరువాత లేరట ౩౩ 10%, ఉ. చలిలో ఉన్నప్పుడు 28% _,, క 5. అకారణంగా త్రి 66% కం గ. రతి తరువాత 1కి ల్‌ ః దీనినిబట్టి రోగి ఏ కోవకు చెందినవాడో కనిపెట్టి వెంటనే చికిత్స (పారంభించాలి. --౦0-

రాం కరొనరీతాంంబోసిన్‌-వుయోకార్షియల్‌ ఇన్‌ పా ర్‌క్షన్‌ ““హర్ట్‌ఎటాక్‌*” విషయమై వివరించేటప్పుడు కొన్ని మాటలను తర చుగా వాడటం జరుగుతుంది. ఆవి “కరొనరి (తాంబోసిన్‌*” ““'మయోకార్ణియల్‌ ఇన్‌పార్క్‌ షన్‌”, అందుచేత “శాంబన్‌ ఆంటే ఏమిటి?' *ఇన్‌ఫార్క్‌,షన్‌” అంటే ఏమిటో తెలుసుకోవడం చాల అవసరం, రక్తనాకాల గోడలపై కొలెస్టాల్‌ "పేరుకో వడంవల్త, ర క్రనాకాలు గట్టి ల్దిరక్త్‌ పడి (త[16/05616709'9) నన్నగిరి చివరికి ర _క్మవనరణ జరగడానికి వీలు లేకుండా పూడిపోవడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా గుండెకు నరవరాచేసే రక్తనాళాల్లో ఎక్కువ జరుగుతుంది. కరొనరి రక్తనాళాలు పూడిపోవడం 4లి కాతం (శాంబోసిస్‌ వబ జరుగుతుంది. (శాంబన్‌ అంక ఏమిటి? రక్తం గడ్డకటి ఒక్కముడగా ఏర్పడ ర కపముదను ““తాంబన్‌” నా 6 ఇ రే టం గ నా ద అంటారు, (1[/000469 ఈ “శాంబన్‌” రక్తనాళాల్లో చేరి రక్ష్మపన రణకు అడ్డుగా ఉండి రక్త్యవనరణ పూదర్రిగాగాని, అనంపూ ర్తిగాగాని ఆగి ఫోయేటటు జరిగే (వ్యకియను “శాంబోసీన్‌” అంటారు. (శాంబోన్‌న్‌ వల్ల గో ళా హృదయ కండరం ఎలా నృుతిచెందుతుందో (పక్క పటంలో చూపబడింది.

109 మ మ న

1. ఏంటీరియర్‌ డిసేండింగ్‌ కరొనరీ ర కనాళము. ఎ (గుర్యడముగా చూపబడిన భాగము (తాంబోసిస్‌ వల్ల రక్తనాళం పూడిపోయిన భాగము),
2. కుడి కరొనరీ రక్తనాళము 8, ఊపిరితితులు తానాటీ ౬ గ (తాంబన ఎలా ఎర్పడుతుంది ? ఏధిరోస్కిరోసిస్‌ వల ర క తిని ర కనాళాల గోడల లోపలి న్‌ా ల్ల రక్తనాళం దెబ్బ ర్త్‌నాళా భాగంలో పుండులాగా ఏర్పడుతుంది. ఈ విధంగా ఏర్పడిన పుండు రక్తంలో ఉన్న 'ప్రేట్‌లేట్స్‌ ఆనే కజూులను ఆకర్షిసాయి. అవి అక్కడ చేరుకొన్నప్పుడు, యాం ఒకదాని వెంట మరొకటి గుంపులు గుంప్పలుగాచేరి ఆ పుండును పూడ్చివేయాలని శీ (పయత్నిస్తూ ఉండడంలో ఆది ఒకముదగా ఏర్పడుతుంది. దాన్నే “తాంబస్‌” చి అంటాం, అర్య అచ్చ ర క్షపసరణ ఆగిపోయినప్పుడు గుండె కండరం ఎలా మృుతిచెందుతుంది ? 'పెన వివరించి ః బ్‌ + గా ప బె ంచినట్టు ర క్రములో కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు

110 మరి ఎక్కువగా “ఫేట్‌ లేట్స్‌ (7 ౭6165) అనేక రక్తకణాలు ముద్దలు ముద్ర లుగా ఏర్పడడం జరుగుతుంది. తరువాత ఈ రక్తపు ముద్దలు గట్టిపడి కరొనరీ రక్తనా?ల గోడలకు అంటుకుపోతాయి. ఈ విధంగా (కమేపీ రక్తనాళాలు పూడి పోవడంవల్ల గుండెకు రక్త పసరణ ఆగిపోయి ఆ కండర భాగం మృతి చెందడం జరుగుతుంది. దీనినే “మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ఫార్‌ క్షన్‌ అంటారు. గుండె కండరానికి రక్ష్యవసరణ ఆగిపోవడంవలన మృతిచెందిన భాగం (10౧12౧00 యొక్క పరిమాణం ఈ రక్తపుముద్ద ఎక్కడ రక్త్ష్మపస రణను ఆపుచేస్తుందో దాన్నిబట్టి వుంటుంది. రక్రనాశములు చీలిన వెంటనే శ రక్తపు ముద్ద రక్ష్మపనరణను ఆప్పచేసిన బ్రైతే మృతిచెందిన కండర పరి మాణం పెద్దదిగా ఉండడం, ఒకచేక దూరం జరిగినట్లయితే తక్కువగా ఉండటం జరుగుతుంది. సాధారణంగా ఒక కరొనరీ ర క్తనాళశము పూడిపోయినపుడు వెంటనే గుండె కండరభాగము మృతిచెందడం జరగదు. ఎందుచేతనంటే మిగిలిన పెద్ద కరొనరి ర క్రనాశాలనుండి సహపార్య్యక (పనరణ ఏర్పడడం జరుగు తుంది. అలాకాకుండా రెండవ కరొనరీ ర క్తనాళంకూడా దెబ్బతిన్నప్పుడు గుండెకండరము మృతిచెందడం తప్పక జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ఎడమ జఠరికలో కొంతభాగము, ఇంటర్‌ వెం[టిక్యులర్‌ 'సెప్టమ్‌ కొంతథాగము తరచుగా మృతిచెందడం జరుగుతుంది. ఈ మృతిచెందిన భాగము 1.2 సెంటీ మీటర్ల వ్యానం కలిగివుంటుంది, (4018/0960121) ఈ విధమైన ఇన్‌ఫార్‌ క్షన్‌ కుడి జఠరికలో జరగడం అరుదు, ఇన్‌ ఫార్క్‌ (101200 ఎలా ఈన్చిస్తుంది ? యర అది 68.12 గంటలలో ఏర్పడిన ఇన్‌ఫార్డ్‌ మామూలుగా కన్పించదు, కొంచెం పాలిపోయి ఉంటుఎది. 18-24 గంటలలో అది బాగా పొలిపోయి బూడిద రంగులో ఉంటుంది. మూడు నాలుగు రోజుల్లో గుంజెకందరంయొక్క_ భాగం మృతిచెంది దాని అంచులు ఎరగా ఉంటాయి, మధ్యభాగం పనుపు బూడిద రంగులో ఉండి బాగా కన్పిస్తుంది. శ నుండి 10 రోజాల్లో బాగా

41+ వనుపు బూడిద రంగులో ఉండి మధ్యభాగం మృతిచెండ పనిచేయలేని కండీర తంతువులతో (1405016 51085) రక్తం గూడుకట్టి మెత్తగా వుంటుందిం దేనిచుట్టూ వున్న హృదయకండరములో ఎక్కువ రక్తనాళాలు చేరుకొని ఎ్యారగా కన్పిస్తుంది. ఆ తరువాత వెెబన్‌ టిష్యూ (51070063 115906) గా అయిపోయి. ర_క్తవాశాలతో కూడిన స్కార్‌ టిమ్యా (5087 7135606) గా ఏర్పడుతుంది. 6 వారాలలో అంతా మానిపోయి ర లో ఎత్తుగా కన్చిస్తుంది, గుండెకు రక్తం నరఫరాచేసే రక్తనాళం పూడిపోగాశే ఏమి జరుగుతుంది ? అనేక _వయోగాలనుబట్టి చూస్తే, కరొనరీ రక్తనాశము పూడిపోయిన

ఒక్క నిముషములో కరొనరీ ర_క్తనా?కలోఉన్న రక్రపీడనము తగ్గిపోతుందిం దీనివల గుండె కండరాలు బలహీనమై గుండెలోని ఆ భాగము పనిచేయదు. ఈ పూడిపోయిన ర క్రనాశము చిపరిభాగము నుండి రక్తము కారిపోతున్న ప్పుడు నహపార్శ్వపు (పనరణ (001 218781 0170601210 )ద్వారా గుండెకు రక్త [పసరణ కొంత జరుగుతుంది. ఆది నిముషానికి తి 60 ల చొవృ్చన షుమారు 80 (గాములు మృతిచెంది, పనిచేయలేని గుండె కండరభాగానికి నరఫరా చేస్తుంది, ఈ నమయంళలో మందుల వల్లగాని, మరేవద్దతుల వల్దగాని రక్ష నాళం పూడిపోయిన క.10 గం అ లోపల మృతిచెందిన ఈ థాగానికి రక్త [వనరణ ఇరిగేటట్టు చేయలేము. ఎందుచేతనంటే ఈ నహహపార్శ్వపు _వనరణ ఈ తోపుగా జరుగదు. కేళశనాళకల కలయికద్వారా రక్తము ఎందుకు (పనరణ జరగడో పూడిపోకుండా ఉన్న వేరే కరొనరి రక్తనాశము విస్పారము చెంది యెక్కూవ రకాన్ని ఎందుకు వంపదో తెలియదు. కాని గుండె కండరాలు పొడవై చాలహినమైనందునగాని, పూడిపోకుండా ఉన్న రక్రనాశము చుట్టూ జరిగిన హైవరీమియా (1/09160) 2) వల్పగాని ఈ విధంగా జరుగవచ్చునని వై ద్యకాస్త్రజ్ఞులు ఆభ్మిపాయనడుకున్నారు.

• మృతిచెందిన గుండె కండరభాగము ఎలాగూ పనిచేయలేదు. గాని, ఈ పరిస్థితులలో ఇచ్చే మందులు మృతిచెందకుండా మామూలుగా వనిచేస్తున్న

11 గుండె కండరాలు చురుకుగా పనిచేయడంవల్ల నహపార్శ్వ [వనరణ యెక్టువ కావడం జరుగుతుంది. రోగి |పాణాపాయము నుండి బయటపడ్డాడు అంటే ఈ సహపార్శ్వ (పనరణ అతన్ని ఆ మృత్యువాత నుండి బయటకు లాగింది అని ఆర్థం. ఈ సహపార్శ్వ _పనరణ ఎంత సేపట్లో జరుగుతుంది ? సాధారణంగా కరొనరీ రక్తనాళం పూడిపోయి గుండెకు రక్త్మపన రణ ఆగిపోయినపుడు గుండె కండరము పనిజచేయలేకపోతూ కొన్ని నిముష ములలో లేక గంటలలో మృతిచెందడం జరుగుతుంది. కొంతమంది అదృష్ట వంతుల్లో నహపార్శ్వ (పనరణ ఆ దుకొనడంవల్ల మొదట కొన్ని గంటలు తట్టుకోగలిగితే తెలియని రీతిగా 1ళిగం లలో నహపొర్శ్య [వనరణ జరగడం, గుండెకు మరల రక్ష్మ్రపనరణ ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది, ర0డు రోజుల్లో (84 గంటలు) రెండింతలు రక్ష్మవనరణము కావడము, మరి మూడు, నాలుగు వారాలలో 40.106 ళాతమువరకూ ఈ సహపొర్శ్వ [పన రణ ద్వారా మళ్లీ పూర్తి రక్త్ష్మవసరణ జరుగుతుంది. అందుచేతనే హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగి వినయం బంధుమి[తులందరు ఎంతో ఆతృతతో ఎలావుంది ? ఏమౌతుంది? అని డాక్షరుగారిని అడిగితే ఆయన “24 గం[। వరకు ఏమీ చెప్పలేము” అని అంటారు. అంటే క గంటల తరువాత ఆ వైద్యునికి ధైర్యం వస్తుంది. అవ్వుడు వైద్యుడు బంధు మి్మితులకు ధైర్యం చెప్పగలుగుతాడు. గుండెపోటు వచ్చి కోలుకున్నవారికి వైద్యశాలలో. 8, ఓ వారాలు తవ్పక ఉంచుతారు, అప్పటికి గుండెలో మృత్యువాతకు గురిఅయిన కండరభాగం / ౧౭/60 నయమౌతుంది. నహ పార్శ్వ [(పనరణ పూర్తిగా రావడంతో రోగి 1పాణాపాయమైన (ప్రమా దము నుండి బయటవడినట్టు వైద్యులు భావించి రోగిని ఇంటికి పంపడం జరుగుతుంది. గుండెలో మృతిచెందిన కండరభాగం పనిచేయలేదు, వైద్యులు యిచ్చే మందులుకూడా ఈ భాగంమీద ఏమీ పశిచేయలేవు. కాబట్టి వై ద్యులు యిచ్చే

శ 1ప్ర

మందులన్నీ మృతిచెందిన ఈ భాగం కాకుండా మామూలుగా వనిచేస్తున్న భాగంపై వనిచేస్తి హృదయకండరం అనహజంగా చలింపబడకుండా (1౧67925103 1౧6 ౧8690 %016 01 ₹0/11240౧) హృదయ కండరము యొక్క [పేరణశక్రిని (6౫01201100 తగ్గించడం ద్వారా (వమాదస్తితి నుండి తప్పీసాయి

గుండెకండరంలోని కొంతభాగం మృతిచెందినపుడు దానివలన ఎడమ జఠరింలో రక్తపీడిన తగ్గి కండరం పనిచేయలేదు. తద్వారా రక్తాన్ని బృహద్ధమని లోనికి వంపించలేదు. దీనివల్ల జకరిక ళక్రివహినం కావడం, ఎడమ జరఠరికలో సిస్టాలిక్‌ రక్తపీడన తగ్గిపోవడం, బృహద్ధమనిలో సిస్టాలిక్‌ = డయాస్టాలిక్‌ “పీడనల తేడా తగ్గిపోవడం (04196 ర/95506/90, ఆనలు ఉండవలసిన సిస్టాలిక్‌ డయాస్టాలిక్‌ పీడనలు తగ్గి పోవడంవల్ల సిస్టాలిక్‌ పీడన నమయం తగ్గిపోయి చివరికి జఠంకనుండి (పతీస్పందనలో వంవబడే ర క్తవరిమాణం '(54018 ౪014%6)తగ్గిపో తుంది. ఈ వరిస్టి తుల్లో “పెరిఫవరల్‌ వేస్యుకలర్‌ జెడ్‌ ఏరియా (₹౭7/10 16181 ౪250612! 8661 తీత) తగ్గి ఎడమ కర్టికకు రక్తం, రక్ష్యపనరణ తగ్గిపోతుంది. ఈ అనుకూల పరిస్థితులను తట్టుకో గలిగితే, మరికొద్ది నిముషాలల్లో రక్త్మపనరణ మామూలుగా జరిగి దెబ్బతినకుండా వున్న హృదయకండరం వనిచేయడానికి పుంజుకునేటట్టు చేస్తుంది.

ఇలా తిరిగి మామూలు స్థితికి రక్త్యపనరణ జర గాలం పే మామూలుగా ఉన్న హృడయకండరం బాగా వనిచేయాలి. ఎడమ జఠరిక నుండి బృహ ద్రమనిలోకి పోయే రక్తం తక్కువ కావడంవల్ల ఎడమజలఠరికలో రక్తం మిగిలి సోయి వుంటుంది. ఇలా మిగిలిపోయివున్న ర క్రంవల్ల ఎడమ జఠరిక కండర తంతువుల బిగువు (519100) చెందటంవల్ల గుండి విస్పారం చెందే చివరి దళలో (5౧6 01851019) పీడన ఎక్కువపుతుంది. ఈ మార్పులవల్ల ఎడమ జఠరికలో పీడన ఎక్కువకావడం, ఎడమ జఠరిక పరిమాణం ఎక్కువకావడం జరుగుళుంది. దీనివల్ల కండర తంతువులు (1౮5016 510769) బాగా విగువు 5610) చెంచుతాయి, అపుడు ఎడమ జఠరిక బలంగా రకాన్ని బృహద్ధమని

11

లోకి పంపుతుంది. ఈ ఏవిదంగా జరగడంవల్ల గుండె బలంగా కొట్టుకోవడం, కరానరీ రక్తనాళాల్లో మామూలుదా ర క్త్మ్యపనరణ జరుగుతుంది. ఈ రక్తం ద్వారా గుండె కండరాలకు కావలసిన (పాణవాయువు సరఫరా అవుతు౨దిం

ఇంతలో నహపార్వ్యక (పసరణ పుంజువనే [వయత్నం జరుగుతూ ఉ-టుందిం హార్ట్‌ఎటాక్‌ వల్ల దెబ్బతినకుండా మామూలుగా ఉన్న హృదయ కండరం బాగా పనిచే సే స్టితిలో ఉంటే ఈ ఫ్రైచెప్పిన మార్పులు జరగడంతో (పాణవాయువు సరవరా శ0 నుండి 100 కళాతంవరకూ పెరుగుతుంది. హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వల్ల దెబ్బతిని పనిచేయలేని స్టితిలోఉన్న కండరం అలానే వున్నా, ఈ పెన ఉదహరించిన మార్చులు జరగడంవల్ల ఆ ఇబ్బందిని అధిగమించి 1పాణవాయువు (0౫%/660) సరఫరా జరుగుతుంది. ఈ మార్చులు [పాణ రక్షణ కలిగిస్తాయి.

దీనిలో గమనించవలసిన ముఖ్యమైన విషయం ఎమిటంటే ఈ విధ మైన మార్చులు జరిగి మన్చీ మామూలు స్థితిలోనికి రావడం అందర్లో జరగదు ఒకచేశ వెంటనే కొంతమేలుకలిగినా తిరిగి ఆపాయకరమెన సితిలోకి పోవచ్చు.

బు థై అంతా భగవదేచ్చ. భగవంతుని దయా సంకల్చము. తరువాత వైద్యుడు మందులు వాడడంలోకూడా ఈ మామూలుగా పని జేసే కండరానికి రక్త్ష్యపనరణ ఎష్కువచేయడం, కరొనరీ రక్తనాళాలకు విస్సారంచెంది రక్తనాశ (ప్రకాహం బాగా ఉండేటట్టు చేయడం, గుండె కండరం తపష్కవగా నరఫరా అవుతున్న (పాణవాయువుతో సరిపెట్టుకొనేటట్టు న!

చేయడం గుండె అదనంగా అనవసరంగా పగిచేసి ఆలసిపోళటండా దానికి ఎంత రక్ష్మ్రపసరణద్వారా _పాణవాయువు పస్తుందో దానితోనే తృప్తిపడి తగినట్టుగా తన విద్యు కధర్మాన్ని నిర్వహించేటటు చేయడం జరుగుతుంది.

ట్‌ వాని లం గుండెకు అకస్మాత్తుగా రక్ష్రపసరణ ఆగిపోయినప్పుడు తిరిగి మామూలు (పసరణ జరగడానికి గుండెలో జరిగే సహజమెన మార్పులు :-

ఒక కరొనరీ రక్తనాళం పూడిపోయి గుండెకు ఎప్పుడైతే రక్ష్యవసరణ

4115

తగ్గుతుందో వెంటనే మిగిలిన కరొనరీ రక్తనాళాలు విస్పారం (0112120౧) చెంది వినృతమై తగ్గిపోయిన రక్త్మపనరణను మామూలు స్టితికి తీసికొని రావడానికి విశ్వ్శపయత్నాలు చేస్తూనే ఉంటాయి.

అయిడక్తే గుండెకు రక్ష్మవనరణ అఆగిపోగానే వెంటనే నహపార్శ్వ (పసరణ (6౦ 216/8 6౦౮ 20౧) జరుగదు. దీనికి కొన్ని గంటలు వడు తుంది. కాబట్టి యిది జరిగేముందు శ్మీఘగతిని (ప్రాణాన్ని రజషించడానికి మనకు తెలియకుండానే కొన్ని నహజమైన మార్చులు జరుగుతాయి. కొన్ని రసాయన పదార్దాలు జనిస్తాయి. ఈ రసాయన పదార్థాలు,

1, ఎడినోసిన్‌ చైంఫౌ'స్పేట్‌ (&ఉ6'౧౦9109 1710[0500819-4.7.0)

2, ఎడినోసిన్‌ కైఫోస్ప్ఫేట్‌ (ఉ641౧05'౧6 0000900818 + 4.0.6)

$. ఎడినోనిన్‌ మోనోఫా స్పేట్‌ (46౧౦91౧6 [10౧00[౧050[816 -

తింగిగీ. లం)

క. ఎడినోసిన్‌ (ఉర'గ౧౦9 ౧6) ఈ రసాయన పదార్థాలన్నీ కరొనరీ రక్తనా--లను విస్పారం (01213) చెందే టట్టు చేస్తాయి జీ], &.0.5లు &॥1౧., కంపే అయిదురెట్టు ఎక్కువ విస్పారం చెందేటట్లు చేస్తారు. అయితే ఈ రసాయన పదార్థాలు, జీవకణ౦ కవచం (౧67982౧6) దాటి బయటికిరావు. కాన్సి వీటికి నంబంధించిన నూక్సి యో సెడ్‌ -'ఎడినోసిన్‌” (గిర'౧౦ ౧6) జీవకణం కవచంద్వారా బయటకు వచ్చి మిగిలిన రక్తనాశములను, (పికేపిలరీ స్పింక్ట్‌ర్లను విస్పారం చెందేటట్టు చేసి రక్ష్యప్రసరణ తిరిగి మామూలు స్థితికి తీసికొనిరావడానికి _వయత్నం చేస్తుంది.

గుండెకు ప్రాణవాయువు తగ్గినప్పుడు ఈ “ఎడినోసిన్‌' వృదయకండ రాలనుండి (నవిస్తుంది. కాని, దీనిని *ఎడినోనిస్‌ రైఎమైనేజ్‌” (జిర'౧౦951169 02౧1౧౭56) అనే ఎంట్లైమ్‌ నాశనం చేస్తుంది అయితే. ' డైపీరిడమాల్‌” (0౧0౪764౧౧౦!) అనే మందువాడితే ఈ 'ఎడినోసిన్‌ డైఎమైనేజ్‌”

416 (%61౧05106 5180010456) అనే ఎఎవైమును అది తిరిగి నాశనం చేస్తుందని వై ద్యళాస్తజ్ఞులు కనుగొన్నారు,

అంటే, “డై పిరిడమాల్‌” (010౪168001) అనే మందు ఇవ్వడం ద్వారా, 'ఎడినోసిక్‌ డై ఎమైనేజ్‌”అనే ఎంజైమును నాశనంచేసి 'ఎడినోసిక్‌ *ను ఎక్కువ (ప్రమాణంలో రక్తంలో ఊఉంచేటట్లు చేస్తే ఈ 'ఎడినోసిస్‌” తిరిగి కరొనరీ రక్తనాళాలను విస్పారం చెందేటట్లు చేస్తుంది. గుండెకు రక్త పనరణ ఎక్కువవుతుంది.

“* డైెపిరడమాల్‌ *”” (010౪7164గ016) మరో విధంగాకూడా కరొనరీ రక్త్మ్య పసరణకు ఎక్కువ చేస్తుంది. సాధారణంగా హార్ట్‌ ఎటాక్‌లో, రక్తంతో ఉండే “.ఫేట్‌లెట్‌” కణాలు ఒకదానికొకటి అంటుకొని ముద్దగా ఏర్పడి (070౧1008) రక్త్మవనరణ అగిపోయేటట్టు చేయడం జరుగుతుంది. ఈ [ప్యకియ కరొనరీ రక్తనాళంలో జరిగితే గుండెకు రక్త్మపనరణ ఆగి పోతుంది. **డై పిండమాల్‌”” అనే మందు సేట్‌లెట్స్‌ ఈ విధంగా రక్తపు ముద్దకట్టుకో కుండాచేసి రక్త్యపసరణ సాఫీగా జరిగేటట్లు చేస్తుంది. అందుకనే హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగులకు తప్పక ఈ మందు వాడుతూ ఉంటారు.

“హార్ట్‌ ఎటాక్‌ ”లో హృదయ కండరానికి రక్ర్ష్మవసరణ తగ్గిపోతుంది. ఈ మందు హృదయ కండరానికి ర కాన్ని సరఫరాచే సే కరొనరీ ర కనాళాలు విస్పారం చెందేటట్టుచేసి తద్వారా హృదయ కండరంలో వున్న కణజాలాలకి [ప్రాణవాయువును అధిక రక్తాన్ని వనరింపజేస్తుంది.

ఈ మందు సహపార్శ _పనరణసు (0011213141 0106414400) కూడా ఎక్కువ చేస్తుంది.

కాఫీ టీలు ఈ మండుయొక్క పళిష్టాన్ని తగ్గిస్తాయి. కాబట్టి ఈ మందు కాష్టీ టీలతో సేవించకూడదు.

న న

రి అడ నధ ఇస్కిమిక్‌ హార్ట్‌ డిఐజని (1506181410 ౪౬4౧7? 0|56౬45౬5) గుండెకు రక్త్మ్రవనరణ ఆనంపూర్తిగా గాని, నంపూర్తిగా గాని ఆగి హోవడంవల్ల “హార్ట్‌ఎటాక్‌” వస్తుంది. రక్త్ష్మ్రవనరణలోని అవరోధం వివిద దళలుగా ఉంటుంది. రక్త్షవనరణ తగ్గటాన్ని “ఇస్కీమియా” అంటారు. ఈ విధంగా గుండెకు రక్త్యపనరణ తగ్గటంవల్ల వచ్చే గుండె ఐబ్బులను “ఇస్కీా మిక్‌ విర్‌ డిసీజన్‌) ( 9006016 116811 0॥568569 -- 1.౧.) ఆంటారు. న! గుండెకు అనంపూర్తిగా రక్త్మపనరణ జరగటం సాధారణంగా “ఏథి రోన్‌ రోసిన్‌ వల్లనే ముందు ఏంజై నా” జబ్బు వస్తుంది, దీనితో చాలా రకా లున్నాయి. రక్త్ష్మవనరణకు అవరోధం ఏర్పడి, చివరకు రక్త'పనరణ ఆగి పోవడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా రక్త్మపనరణ పూర్తిగా ఆగిపోవడంవల్ల హృదయకందరం మృతిచెందుతుంది. ఇలా మృతిచెందిన భాగాన్ని “ఇన్‌ షార్‌క్ట్‌” అంటారు, ఈ జబ్బును 'మయోకార్షియల్‌ ఇన్‌పార్‌క్షన్‌ (1/౪6 6౧ 0816181 1౧18/0/0౧) తేక “గుండెపోటు” లేక మామూలుగా “హార్ట్‌ఎటాక్‌” అంటారు. 'గుండెపోటుి చాల అకస్మాత్తుగా రావడమే కాకుండా కొన్ని క్షణాలో నిండు (పాణాల్ని బలిగొంటుంది. లు ఫీటి విషయమై వివరంగా తెలుసుకొందాం. ఎంజైనా 'పెళ్లోరిన్‌ (4౧01౧2 ౦010719) గుండెకు రక్త్యవసరణ అనంపూరిగా ఉన్నప్పుడు హృదయకండ రానికి ప్రాణవాయ తక్కువై ఛాతీలో పోటు, గుండెలో వివరీతమైన భరించ లేని నొప్పి వస్తుంది. ఈ జబ్బును 'ఎంజెనా పెకోరిస్‌' అంటారు. 'ఎంజైనా గ్గు శ న్‌ పెక్టారిన్‌* (4౧91౧౫ గ6౦107'5) అనే మాటకు అర్థ౦ి “ఎంజైనా” అంటే స్ట్రాంగులేషన్‌ (ఉరి. “పెక్టోరిస్‌” అంటే గుండెకు ఎమరు భాగంలోనున్న

118 ఛాతీ. ఈ ఛాతీ భాగమును “పెక్టొరల్‌” భాగమంటారు. అంటే ఉరిపోనుకున్న వ్యక్తి ఏ విధంగా ఉక్కిరి బిక్కిరి అవుతాడో అలాగే గుండెకు అసంపూర్తిగా రక్త్మ్యపనరణ జరిగినపుడు భరించలేనట.వంటి నొప్పి ఎడమవైపు భాగంలో రావడం జరుగుతుంది, లందుచేత దీన్ని “ఎంజైనా పెక్టారిన్‌' అన్నారు ఈ నొప్పి ఛాతీలో ఎదురుగా మధ్యగావున్న సైర్‌నమ్‌ (548౧౮౧౧) అనే ఎముక లోపలి భాగలలో వస్తుంది. ఇది సాధారణంగా 40-50 యేళ్ళ వారిలో కన్పిస్తుంది. కొందరిలో ఇభాకీలో కొంచెం బాధగా ఉండవచ్చు. కొందరిలో అలవాటున శమచేసినప్పుడు ఈ నొప్పి వన్తుంది. అందుకే ఈ జబ్బును “ఎంజైనా ఆఫ్‌ ఎఫర్ట్‌ (4౧0 ౧4 01 5101) అంటారు. ఈనొప్పి గుండెను పిండినట్టు, ఛాతీని అదిమినట్లు, లేదా వెన్నులో పోటు, అజీ ర్తివల్ల కడుపులో వచ్చే నొస్బవలె రావచ్చు. సాధారణంగా మానసికాందోశన, శరీర (శమచేసినపుడు వచ్చి, తగినంత మ్మిశాంతితో తగ్గవచ్చు. కోవమ్ము భయం; “తొందరపాటు, రతి కీడలవల్లకూడ రావచ్చు. నొప్పి వేరు వేరుచోట్ల రావచ్చు. మెడలో, దవడలో, గొంతులో, వెన్నులో, భుజంలో, ముఖ్యంగా ఎడమ భుజంలో, ఉదరంలోకూడ రావచ్చు, ఈ ఛాతీలో వచ్చిన నొక్చి సైరొనమ్‌ నుండి గుండెవైపు తరువాత ఎడమ భుజమువైపు పోవచ్చు. ఒకదారిలో, ఒక (కమములో, పోతుందని చెప్పలేము ఇది ఒకేసారి అన్ని భాగాలలో రావచ్చు. లేదా 'స్టైర్‌నమ్‌” ఎడమ భుజంలో ఒకేసారి గావచ్చు. లేదా సైర్‌నమ్‌ ఎముకనుండి ఒకేసారి ఎడమ ముంజేతి లోకి పోవచ్చు. ఈ జబ్బు త్మీవంగా ఉన్నప్పుడు రెండు భుజములకు ఒకే సారి రావచ్చు. ఎడమ భుజంకు నొప్పి వచ్చినప్పుడు సాధారణంగా చేయి లోపలివైపునుండి ముంజేతికి పారుళూ వస్తుంది ఇంకా ల్మీవంగా ఉన్న వుడు రెండు భుజములకు్కు, రండు కాలర్‌ బోన్స్‌, మెడ, గొంతు, దవడ, పళ్ళు అన్నిటిలో కూడ నొప్పి ఉండవచ్చు. చేతులకు నొప్పి వచ్చినపుడు నొప్పీ, తిమ్మిర్లు, న్పర్శ లేనట్టు బలహీనంగా ఉన్నట్లు ఉంటుంది. ఈ నొప్పి కొన్ని నిమిషాలు మాతమే ఉండి వ్మిశాంతి రీసుకోగానే తగ్గిపోతుంది.

113

ఈ రకమైన గుండె జబ్బుల్లో ఈ నొప్పి తరచుగా వస్తూ ఉంటుంది, రోగి దీనిని కని పెట్ట్టలడు. ఏదైనా వనిచేస్తున్నవ్పుడు నొప్పి వన్తుంది. కాబట్టి జాగ త్తవడాలి, నొప్పితోపాటు అఆయానం, గుండెదడ్క తేన్పులు వస్తాయి. నొప్పి తగ్గిన వెంటనే మల మ్మూత వినర్జనాలు చేయాలనివిన్తుంది. సాధారణంగా ఈ ఎంజైనావలన వచ్చే నొప్పి వ్యాయామము చేస్తున్నప్పుడు గాని బన్సుకోనంగాని, రెలకోనంగాని హడావుడిగా పరుగె త్తినప్పుడుగాని, ఎత్తు పదేశాలకు ఎక్కినవ్పుడుగాని వస్తుంది. అందుచే “ఎంజైనా ఆఫ్‌ ఎవర్జ్‌ (4౧0౧౭ 0 ౬01) అంటారు. చలిగాలి, మనోవ్యధ, కోపం, భయం యిలాంటివికూడ నొప్పి వచ్చేటట్లు భేసాయిం

ళా అవనీ

ఈ నొప్పికి కారణం ఏమిటి ?

గుండెకు ఆనంపూ ర్తిగా రక్త్మ్రవనరణ జరిగినపుడు తక్కువ [పాణ వాయువు గుండెకు చేరుకుంటుంది. [పాణవాయువు తక్కువగా యుండుటవలన ఆక్సిడై జ్‌ కాని మెటబోలిక్‌ పదార్థాలు (౮౧౦౫ 61566 16600110 ౯7౦6౮- 615) హృదయకండరాలమీద వనిచేసి కరొనరీ ర_క్తనాకాల చుట్టావున్న నరాలద్వారా ఈ నొప్పిని పై చెప్పిన భాగాలకు వెళ్ళేటట్లు చేస్తాయి, దీనివల్ల బాధ కలుగుతుంది

ఏదైనా పనిచేసినపుడే ఈ నొప్పి రావడం, ఆచి యెక్కువగా ఉండ డానికి కారణం యేమంటే, గుండె యెక్కువగా పనిచేస్తున్నవ్వుడు హృదయ కండరానికి ఎక్కువ _పాణవాయపు అవనరం. అలా ఎకుగ్రావ (ళమచేస్తున్న నమయములో తక్కవ రక్ష్వవనరణ జరగటంవల్ల తక్కువ [పాణవాయువు ఉండడం జరిగి విపరీతమైన నొప్పి వస్తుంది. అందుచేతనే దీనిని “€ 9 106 6౯ 0 116 0464126 ౧౧౮5౦ 6 01 ౧౦/6 0౫౪960“ అని అంటారు. హృదయ కండరము “నాకు యింకా కొంత (ప్రాణవాయువు కావాలి” అని ఎలుగెత్తి ఏడ్వడమే ఈ నొప్పి.

సాధారణంగా మితిమీరి భోజనంచేసిన తరువాత, భోజనంచేసి వెంటనే

120 గుండె యెక్కువగా పనిచేయడం జరిగి ఈ విదంగా ఎంజైనల్‌ ఎటాక్స్‌ వస్తాయి. వృికాంతి తీసుకో గానే తగ్గిపోతుందిం రోగ నిర్థారణ ఎలాచేయాలి ?

1. ఈ నొప్పి ఛాతీ మధ్యగావున్న నైర్‌నమ్‌ (319౧6౫) అనే ఎముక లోపలి భాగంలో వస్తుంది ర్డి అప్పుడప్పుడు తరచుగా వస్తూ వుంటుంది, శి. ఒకటి రెండు నిముషాలు మ్మాతమే ఈ నొప్పి వుంటుందిం శ, నొప్పి ఎడమ భుజం, మెదవైపు, ఎడమచేయి లోపలి భాగంద్వారా ఎడమ ముంజేతికి పోతుంది. ఈ నొప్పి ([ళమచేసినపుడు వస్తుంది. ఈ జబ్బు నిర్ధారణ చేసుకోవాలంటే రోగిని వ్యాయమము [చేయిం చడం ద్వారా కనిపెట్టవచ్చు, తొమ్మిది అంగుళాలు ఉన్న రెండుమెట్టు 25-285 సార్ద్క 11/2 నిమిషములు, ఎక్కి దిగికే ఈ నొప్పి వస్తుంది. వి్మకాంతితో తగ్గిపోతుంది. “గుండెపోటు'కు 'ఎంజె నాకు లేడా (పక్క వటంలో చూడవచ్చు.

121 శుండెావోడుకు ౨ంట్రై నా 'ెక్టూలిన్‌ క తోడా విమిటి 2 గుండెపోటు ఎంకైనా పెక్టొరిన్‌

1. కరొనరి రక్తనాళం పూర్తిగా 1. రక్తనాళం సన్నగీలి ఉంటుంది. . పూడి పోతుంది. 9, రక్తప్రసరణ పూర్తిగా 2. రక్త (పసరణ ఆసంపూర్రిగా ఆగి పోతుంది. వుంటుందచి.
2. రక్త (ప్రసరణ లేని హృదయ _ 8. హృదయ కండరం మృతి చెందదు. కండరం మృతి చెందుతుంది. ఉ. భాతీలో నొప్పి ఆరగంట ఫైగా *ఉ. నొప్పి వ్మిశాంతితో, నైటొో గ్లిజరీన్‌ వుంటుంది. వ్మిశాంతితో గాని, మందుతో తగ్గుతుంది. నైైటో గ్లీజరీన్‌ మందుతో గాని తగ్గదు. ఎంజైనాలో 5౮06 మాద్చులు కనిపించక పోయినంత మా(తాన గుండె పోటు లేదనడానికి వీలులేదు. £06 మామూలుగా వున్నా (పమాదకరమైన గుండెజబ్బు ఉండవచ్చు. నొప్పి బాగా వచ్చినప్పుడు క06 పరీక్షలో ఈ మార్పులు కన్పిస్తాయి. -
3. "51 ఖండస్థాన (భంశం = డ్కిపెవన్‌ వ, “₹" తరంగం పొట్టి కావడం, విలోమము (06౦7889866 తగ911- 066, 1౧౪69౧110౧] 8, 57 తరంగంపైకి పోవడం [516౪2110౧0] *ఎంట్రౌ నా ఎటాక్‌ యొక్క వర్యవనానందచిమిటి ఇ (౧౦౫౧౦515) రక్తనాళముల గోడలు మందమై గచ్చిగా ఉండడాన్ని “ఎథిరో స్హ్కిరో సిన్‌' ఆంటాము.- ఇది ఒకసారి మొదలుపెశితే దీనిలో -జరిగే.మార్చులు. (క్రమేపి

122

యెక్కువ కావడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల రక్త నాకాలు, కుంచించుకు పోవడిం, రక్త (ప్రసరణ తగ్గిపోవడం జరుగుతుంది. ఈ “ఏంకైనా” గుండెజబ్బు వచ్చిన వారికి “హార్ట్‌ ఎటాక్‌" సాధారణంగా వస్తుంది. హార్డ్‌ ఎటాక్‌ మాాతమే కాకుండా దేహములో అనేక రక్తనాళాలు కూడ ఈ విధమైన మార్సులకు గురికావడం జరుగుతుంది ముఖ్యంగా మెదడులో ఉన్న రక్తనాళాలు మన తల వెంటుకలంత సన్నంగా ఉండడంతో ఈ “ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌” మార్పులు వచ్చి మెదడుకు రక (ప్రసరణ తగ్గుతుంది. ఇలాంటి పంస్థితులలో తలతిరిగి వవిపోవడం, మెదడు దె్బాతిని పక్షవాతం రావడం యింకా (పమాదకరఠమైన పంస్థితులు జరగవచ్చు. ఎంజైనా వచ్చిన వారికి వెంటనే (ప్రాణాపాయం జర *కపోవచ్చు. 5, 10, £0 సంనత్నరము వరకూ (బతికిన వాళ్ళు ఉన్నారు. ఐతే వీరు వెంటనే గుండెజబ్బు లలో నిపుణులైన వైద్యుల నలహాను తీసుకోవాలి. వెంటనే తగిన చికిత్సను పొందాలి. కుటుంబ నభ్యుూలు తీనుకోవలనిన జాగత్తలు +

ఎంబైనా జబ్బు వచ్చి తరువాత హార్డ్‌ ఎటాక్‌కు కూడ గురియైన కుటుం బాలలోనిబిడ్ద్ణలు ఆరోగ్యం విషయం చాల జ్మాగత్తగా ఉండాలి. సాధారణంగా యౌొవ్వనంలో “ఎంజైనా” జబ్బువస్తే యావ్వన దళలోనే హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడం, గుండె పెద్దద్దై గుండె బలహీనత రావడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా గుండెపోటు వచ్చి మధుమేహం జబ్బు కూడా వున్నయెడల, రోగి ఈ వ్యాధితో మృత్యువాత బడే అవకాళాలు ఎక్కువగా వుంటాయి,

కొందరు రోగుల్లో “*ఎంజై నా” వచ్చిన కొన్నాళ్ళకు, కొన్ఫి నెలలకు ఒకోసారి కొన్ని సంవత్సరాల వరకూ పృండి, దానంతట అడే పోయినట్టు ఉంటుంది నొప్పిరావడం అలాంటి బాధలు ఉండవు కారణం = కొంత మందిలో కొన్ని రక్తనాళాలకు ఎథిరో స్టికోసిన్స్‌ వచ్చినప్పుడు దాని చుట్టూ ఉన్న రక్తనాళాల విస్పారం చెంది, గుండెకు కావలసిన రక్తాన్ని అందజేస్తు ఉంటాయి. పీటినే 'సహపార్శ్యక (పసరణి అంటారు. ఇవి అందరిలో అవసరానికి సరిపడే టంతగా ఏర్పడవు. ఇలాంటి వారికి (పాణాపాయం జరుగుతూ వుంటుంది,

123 ఎంత్రానా డౌక్కుఖిటన్‌ (4౧0౫౬ 5060601145)

ఈ రకమైనా ఎంజైనా ఆ రోగి వెళికిలా పడుకొన్నప్పుడు నొప్పి వస్తుంది. పై చెప్పిన రోగ చిహ్నాలు రోగిని న్మిదపోకుండా చేస్తాయి. అకస్మా త్తుగా ఛాతిలో నొప్పి, ఆయాసం వచ్చి వెంటనే న్నిదనుండి మేల్కాన వలసి వస్తుంది. దీనికి కారణము పూర్తిగా తెలియదు గాని ఎడమ జరరిక బలహీనమైన ఛాతిలో రక్తపరిమాణము [౪016౧06] ఎక్కువై గుండెకు (ప్రాణవాయవు తక్కువ కావడంతో వస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ జబ్బురావడానికి ముందు కలలు రావడం, సిస్టాలిక్‌ రక్త పీడన ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది.

(నిన్ట్‌ మెటల్‌ ఎంంచైైనా(రిగగ20061819 ఉగ౧౮ం౧౭-౪/2/6౧1 4ఉగ్ర్ర౧8)

ఈ మధ్య ఈ జబ్బును గుండె జబ్బుల్లో ఒక వేరే రకమైన జబ్బుగా భావిస్తున్నారు. విశాంతిగా ఉన్నప్పుడే ఛాతిలో నొప్పి వస్తుంది. ఒకోసారి జఠరిక స్పందన (క్రమం తప్పుకుంది, ఇనీ,జిలో,

ఎంకైనా జబ్బులో “ఎన్‌.టి రేఖ డి(వెన్‌ [57 0807699100] అయి ఉంటుంది. కొని, ఈ పిన్ట్‌ మెటల్‌ ఎంకై నాలో “ఎన్‌ టి. రేఖ పైకి [516౪460౧] వెళ్ళటం జరుగుతుంది. ఈ జబ్బులో వచ్చే నొప్పి ఎథిరోస్టిరోసిన్‌ వల్లి గుండె కండరానికి ఆసంపూర్ణగా రక్క్యపసరణ, తగినంత [ప్రాణవాయువు లేకపోవడం వల్ల వస్తుంది. సాధారణంగా గుండెకు ర కాస్నా సరఫరా చేసే పెద్ద రక్తనాళము అకస్మాత్తుగా గుడ్డ పిండినట్టు ముడుచుకు పోవడంవల్ల [5023 - [72౧57 16021 15006గ)18] వస్తుందని భావిస్తున్నారు. రోది తీశుళతోవలనీన జొ(గతలు +

“ఎంకైనా" నొప్పి వచ్చిన రోగి విశ్రాంతి వీసుకోవాలి. అంటే మంచం మీద పండుకొని, పూర్చి వ్యికాంతి తీసుకోవాలి. నొప్పితగ్గిందని విశాంతి విషయం అశ్రద్ధ చేస్తే గుండెపోటు తప్పక వస్తుంది, విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నా

124

నొప్పివస్తే ఎమర్దెన్సీ బిళ్ళ “నై టోగ్లిజరిన్‌” బిళ్ళ [2016 నాలుక [కింద పెట్టుకుంటే తగ్గిపోతుంది ఒకవేళ నొప్పి 15 నిమిషాలకంటే ఎక్కువసేపు వస్తూఉంటే వెంటనే గుండెజబ్బుల వైద్యనిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.

“ఎంజైనా' వచ్చిన రోగి బాల జ్యాగత్తగా వుండాలి, వ్యాయామం మాని చేయాలి. ఏఏ పరిస్థికుల్లో ఆ నొప్పివస్తుందో అవన్నీ మానివేయాలి, సాధారణంగా “ఎంకైనా' వచ్చిన రోగి ఏఏ్‌ పరిస్థితుల్లో ఈలాంటి చిహ్నలు కనిపిస్తాయో ఎప్పుడు వసాయో తెలుసుకోగలడు. కాబట్టి బస్సులకోసం, కైళ్ళకోసం పరు గెత్తడం, భోజనం చేయగానే [శమచేయడం, నడవడం, హడావుడిగా పనులు చెయ్యడం మానేయాలి. మితిమీరి భుజించడం మానివేయాలి. ర్మౌదం, కోపం పీటిని మరచిపోవాలి. కారీరక, మానసిక ఉద్యేగం తదితరక్షణిక ఆనందాల వలన కలిగే ఉద్వేగాలకు స్వస్తి చపప్పాలి. గ్మురపు స్వారీలకు వెళ్ళడం మానెయ్యాలి. వైద్యుడు వీరికి గుండెపోటును గురించి భయపడకుండా నచ్చ చెప్పడం బాలా అవుసరం జబ్బు చుదరడానిక్తి అకస్మాత్తుగా ఈ జబ్బు రావ డాచికి కారణాలు వెప్పి వీటిని పాటిస్తే జీవితం సుఖమయం చేసుకోవచ్చునని చెప్పాలి. ఇడి చికిత్సలో మొదటిమెట్టు అపాయం జరగకుండా ముందు చెప్పినట్టు రక్తపోటు, కౌలెస్టరాల్‌ ఎక్కువకాకుండా చూచుకోవాలి. పొగతాగడం, స్థూల వాయత తగ్గించాలి. మానసికాందోళన, కోపం, రత్మికీడలు తగ్గించాలి, ఉద్యోగం లోగాని బయటకాని (శమ తగ్గించాలి వైద్యుని సలహాంయ తు. చ. తప్పకుండా పాటించాలి. వైద్యుడు శస్త్రచికిత్స ఆవసరం అంటే శస్త్రచికిత్స చేయించు కోవాలి. నొవ్విరాగానే విమినోయాలి :

కొప్పిరాగానే వెంటనే “5 టో గ్రిజరీన్‌ "” దిళ్శ నాలుకకింద అంగిట్లో పెట్టి చష్నరించాలి.. వీటిని మామూలుగా ఎమర్జైన్సీ బిళ్ళలు [120 61] అంటారు.

ఈ ఎమర్డెన్‌ సీ బిళ్ళల్ని బాం జ్య్మాగత్యగావాడాలి. ఈ న్వై_టైట్‌ బిళ్ళలు హృదయకండరానికి రక్త్మ్యపసణ చేసే కరొనరి రక్తనాళాలను విస్పారం

125

[011819] చెందేటట్లు చేసి గుండెకు రక్ష్య్వవపసరణ ఎక్కువ. చేస్తాయి. అలా ఎక్కువ రక్ష్యపసరణ అవుతుందని ఎక్కు వ బిళ్ళలు వాడితే చాలా పమాదం,

ఈ “నై టోగ్టిజరిన్‌ ” బిళ్ళలు 1/100, 1/200, 1/400 (గాముల పాళ్ళలో సరఫరా చేయబడతాయి, 1/100 బిళ్ళలు వాడితే చాలు, అంటే 10 మిల్లిగాముల బిళ్ళ. కాని మొదట మాాతం 1/200 (గా. బిళ్ళతో చికిత్స మొదలు పెట్టాలి. ఒకటి రెండు నిమిషాల్లో నొప్పితగ్గటం (ప్రారంభించి 15 నిమిషాల్లో చాలా మట్టుకు తగ్గిపోతుంది. ఒక గంటవరకూ ఈ బిళ్ళ పనిచేస్తుంది నొప్పి ఏంత హఠాత్తుగా వస్తుందో ఆంత తొందరగా తగ్గుతుంది వీటిలో 1/2900 1గా, అంటేల్‌ మిల్టీగాముల బిళ్ళ నాలక [కింద ఉంచి చప్పరించ డానికి 1/100 (గా. అంటే 10 మిల్లీగ్రాముల బిళ్ళ (మింగడానికి వాడతారు,

ఈ విళ్శ వాడినపుడు కొందరిలో తలబరువు తలనొప్పి వస్తుంది. వారు 1/400 (గా! బిళ్ళ వాడడం మంచిది మొదట ఇలాంటి చిహ్నాలు కనిపించినా మందు వాడుతున్న కొద్దీ ఇవి తగ్గిపోతాయి. ఈ బిళ్ళలు కరొనరీ రక్తనాళాలనే కాకుండా మెదడు రక్తనాళాలకు కూడా విస్పారం చెందేటట్లు చేసాయి అందు చేతనే తలనొప్పిరావడానికి తలతిరగడం జరుగుతుంది. కాబట్టి ఈ బిళ్ళ వేసు కున్న వెంటనే మ్మాతం కొంత సేపు వ్మికాంతి తీసుకోవాలి,

ఛాతి నొప్పి విశ్రాంతితో పోయేపక్షంలో ఈ బిళ్ళలు ఎక్కువగా వాడకూడదు. “ఎంజైనా” ఉన్న రోగి ఈ బిళ్ళలు ఎప్పుడూ తప్పక జేబులో ఉంచుకోవాలి. మెట్టు ఎక్కవలసివచ్చినపుడు ఎత్తుపదేశం పైకి వెళ్ళాల్సినప్పుడు? రతిసల్చేటప్పుడు ముందుగా ఒక బిళ్ళ అంగిట్లో పెట్టుకోవడం మంచిది. కొని ఎప్పుడూ ఇలా వాడుతుంటే నొప్పిరాదని మాతం చెప్పలేము. కాని ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో తప్పక ముందు ఈ బిళ్శ వాడడం అవుసరం.

ఈ బిళ్ళ వాడినపుడు నొప్పి తగ్గకపోతే రెండోసారి? మూడోసారి వాడ్‌ వచ్చును గాని; ఒకటి రెండుసార్హు వాడినప్పుడు నొప్పి తగ్గనిచో వెంటనే ఆ మందు వాడడం మానేయాలి. ఇలా నొప్పి తగ్గనియెడల అది (ప్రమాద స్థితికి

126 పోతుందని తెలుసుకొని వెంటనే వైద్యుని సలహా తీసికొని హాస్పిటల్లో చేరాలి. ఆ్యథద్ద్ధ చేస్తే హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చే (ప్రమాదం ఉంది.

ఈ నైలై?ట్‌ బిళ్ళల్లో, ఎమైల్‌ నైట్రైట్‌ [ఉగ 1046. బిళ్ళలు ఇంకా తొందరగా 10-15 'సెకెంద్రలో నొప్పిని తగ్గిస్తాయి. ఈ ఎమైల్‌ నై చై $ట్‌ పెర్ట్‌ (౧౪౭౧౫) లేక ఏంప్యూల్‌ [ఉగం౮ 6) రూపంతో ఉంటాయి, నొప్పిరాగానే వీటిని చేతిరుమారులో పెట్టి పగుల గొట్టి ముక్కుద్వారా. పీల్చితేదాలు. కాని ఏటికి భరించలేనంత వాసన ముంకా తదితర ఇబ్బందులు వస్తాయి.

ఇప్పుడు ఎక్కువసేపు వనిచేసే (౬0౧0 గిం1౧0 [11171165] నై ప్రోట్స్‌ వాడడం మొదలు పెట్టారు, కాని ఇవి “వైటో3న్టిజరిన్‌” అంత శక్తివంతంగా పనిచేయలేవు. “నైటో 9ల్ధిజరిన్‌*” బిళ్ళంతో తోందరగా కాప్పి తగ్గిపోతుంది. ఈ “గ్లిజరైల్‌ చ్రనై[పేట్‌” బిళ్ళలు 0.5 గ9 మోఠాదులో దొరుకు తున్నాయి. ఒక బిళ్ళ నాలుక (కింద పెట్టుకొని చప్పరిస్తే వెంటనే ఉపశమనం దొరుకుతుంది.

ఈ మధ్య “నె టోగ్జిజరీన్‌ ఆయింట్‌ మెంట్‌” వాడడం మొదలు పెటారు. ఈ ఆయింట్‌ మెంట్‌ “ఎంజైనా డెకుబిటన్‌లో బాగా పనిచేసుంద. ఇది “భాతి మీద రాయాలి. దీనితోపాటు ని(దపటే బిళ్ళలు, (టాన్‌క్విలై జర్‌ వాడడం ద్వారా రోగి భయాందోళనను తగ్గిస్తారు.

ఈ మధ్య బీటా ఎ|డినర్జిక్‌ క్లాకర్‌ [౧ డిర?6౧6?'6 8'001669] అనే కొత్త మందులు వచ్చాయి. ఎంజైనా పెక్టొరిస్‌లో ఇవి చాంా ఉపయోగపడతాయి. ఎప్పుడైతే గుండె ఎక్కువ పనిచేయాల్సి ఉంటుందో అప్పుడు గుండెనుండి పంపుచేయబడే రక్తపరిమాణం [08౯64 0 06(061-00.8] కృండెరేటు ఎక్కువవు తుంచి. ఈ మందు గుండె [9 0 గొ]ను, రేటున్స తగ్గించి గుండెకు (ప్రమాదం నుండి తప్పిస్తుంది. అందుచేత ఈ మందు గృండెకు కావలసిన (పాణవాయువు యొక్క ఆవసరతనూ కూడా తగ్గిస్తుంది. ఒక్కొక్కప్పుడు రోగి చాల నీరసించి బలహీనంగా ఉన్నట్లు చెబుతాడు, రోగి ఈ విషయాలన్నీ గమనిస్తూ గుండెరేటు

127 45/02€ లేక ఇంకా తగ్గినా, ఎడమ జఠరిక బలహీనమవుతుంది. మందు వెంటనే మానివేయాలి. తరువాత వెంటనే వైద్యుని సంప్రదించాలి.

ఈ మధ్య ఇంకా అధునాతనమైన మందులు వచ్చాయి. గుండెకండరం పనిచేయడానికి కాల్షియమ్‌ [081016౧] జాలా అవృసరం. దీనిని ఆధారంచేసుకొని కాల్సియమ్‌ ఛానల్‌ దాక్సర్‌[081016౧00 0౧4౧౧61 810016౧3 - [166410166, ౪82౧201). ౦ రల౭౭6౧౧] ను వాడుతున్నారు. ఈ మందులు కరొనరీనాకా లను విస్పారం చెందేటట్లు కూడా చేసాయి, అందుచేత [౯/1020066215 ిగ౫్ర|- ౧౭) యింకా ఇతర కారణాలవల్ల కరొనరీ రక్తనాళాలు స్పాజమ్‌ [5085గ)వల్ల రక్ష్మ్యపసరణ తగ్గినపుడు ఈ మందులు వాడతారు.

నై చ్రైట్స్‌తోపాటు ఈ మందులు కూడా వాడినప్పుడు ఒకదానికొకటి ఇంకొ సహాయపడి పనిచేపాయి అధిక రక్తపోటు గుండె బలహీనమై పోవడం (116876 581 ౪౮౪] రాకుండా చూస్తూ ఉండాలి, అవోరం _ ఇతరి జొగంత్తలు +

మాంసాహారం, వేపుళ్ళు మానివేయాలి, కూరగాయలు ముఖ్యంగా వైబర్‌ [౯౦6౧] వున్న కూరగాయలు, బీరకాయలు, చిక్కుడుకాయలు వగైరా వాడాలి. కూరల్లో సఫోలా నూనె వాడాలి స్థూలకాయులు బరువు తగ్గాలి. ఒకేసారి ఎక్కు వగా భుజించకుండా తక్కువ తక్కువగా ఎక్కువ సార్టు తినాలి, పొగ్యతాగడం మారివేయాలి. కాఫీ, టీ లు మానివేయాలి, లేదా తగ్గించాలి. సారాత్రాగే. వాళ్ళ ముతే ఒక చిన్న పెగ్‌ తీసుకోవచ్చు. మధుమేహం జబ్బు ఉంటే దాన్ని అదుపులో ఉంచుకోవాలి. ఈ ఏవయంలో మధుచేహానికి వాడే మందులు గాని ఇన్సులిబ్‌ ఇంజక్షన్‌ వాడేవాళ్ళ ఎక్కువ మోతాదు తీసికోకూడదు. అలా తీసు కుంటే రక్తంలో చక్కెర తగ్గిపోయి “*ఎంజై నా” వచ్చే అవకొళాలు ఉన్నాయి. ఆయితే పాఠకులు ఒక ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి. మందు విషయం ఏదో చూచాయగా చెప్పా, మీ వైద్యుడు ఇలాంటి మందులను మీ మీద వాడు తున్నప్పుడు వాటివల్లి ఒక్కోసారి కలిగే అనర్థాకాలు (ప్రమాదాలు తెలుసుకొని మీరు వెంటనే మీ వైద్యుని సలహా పొందాలనే గాని, ఈ మందులు మీ ఆంతట

128 మీరు మీ మీద వాడాలని కాదు. మీ అంతట మీరు ఈ మందుల వైద్యుని సలహా లేకుండా ఎప్పుడూ వాడకూడదు. నొప్పి రాగానే గుండెజబ్బుల నిపుణులను వెంటనే సంప్రదించి వారి వద్ద చికిత్స పొందాలి. ఇంటర్కీడియట్‌ సిండోమ్‌ (1౧19౧౧౧661466 5౪౧6707౧06 0 ఆ౫౩18016 ఉీగ౧ం|౧౭) గుండెకు రక్త |పసరణ తగ్గిపోవడం వల్ల (ప్రాణవాయువు తక్కువై

భరించలేనంత నొప్పి వస్తుంది. అయితే ఈ రక్త [పసరణ తగ్గటం అశేడి అనేక స్థాయిల్లో ఉంటుంది కొందరిలో అసంపూర్తిగా తగ్గినందువలన విపరీతమైన నొప్పి వస్తుంది. వికాంతి తీసుకుని, దానితో పాటు కొన్ని మందులు సేవిస్తే తగ్గిపోతుంది. కొందరిలో రక్త పసరణ సంపూర్తిగా లేకపోవడం వల్ల హృదయ కండరం మృతి చెంది _పాణాపాయానికి దారితీస్తుంది. దీనినే “మయె= కార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌ క్షన్‌” అంటారు. ఈ జబ్బులో రొప్పి విశాంతితో గాని, మందులతో గాని తగ్గదు, ఈ రెండింటి మధ్య విపరీతమైన ఛాతీ నొప్పి వస్తూ, విిశాంజితో మందులతో తగ్గిపోతూ, మళ్ళీ తరచుగా భరించలేని నొప్పి వస్తూ, రోగి కొంతదూరం నడవగానే ఆయాసం వస్తూ ఉంటే ఈ జబ్బును అన్‌ స్టేబిల్‌ ఎంచ్రైనా [6౧513016 తీగం1౧8] అంటారు. ఈలాంటి రోగంతో బాధపడే వారిలో కరొనరీ ఏంజియ్యోగఫీ [0010౧80/ ఓ౧2108'30%0) చేసిచూ సే కొంతమందిలో కరొనరీ రక్తనాళాలు మామూలు గానే ఉంటాయి, మరికాందరిలో మూడు ముఖ్యమైన రక్తనాళాలు చాలవరకూ ప్పూడిపోయి ర క్ష్మ్వపసరణ కొంచెం కొంచెంగా జరుగుతున్నట్టు తెలియవస్తుంది, ఆందుజేతనే దీనిని ౮౧౩1౭9 6 తీగి్ర్ర1%౧8 అంటున్నారు. ఫలానా రకమైన మెడికల్‌ చికిత్స గాని, కస్త చికిత్న గొని యిస్తే రోగి పూరి స్వస్థత పొందుకాడు ఆని చెప్పలేము. కరొనరీ బైపాస్‌ ఆపరేషన్‌ చేస్తే వెంటనే కొంత ఉపశమనం జరిగినా తిరిగి కొద్దికాలంలో మళ్ళీ నొప్పి రావడం జరుగుతుంది. ఈలాంటి రోగుల్ని ఇంటెన్‌ సివ్‌కరొనరీకేర్‌ యూనిట్‌ [1086091౪76 6౧౦౧౦౧8 ౮౧10 లో ఉంచి, వ్మిశాంతి, కరొనరీ

129

రక్తనాళాలను విస్ఫారం చెందేటట్లు చేసే మందులు వాడాలి. (ప్రాణవాయువు నిద పట్టడానికి మందులు, నై(టైట్స్‌, మందులు వాడుతూ ఉండాలి. బీటా బ్ఞాకర్నొ [0 కి 061:6/5] లాంటి మందుల ద్వారా బాలమట్టుకు ఉపశమనం జరుగుతుంది. కాని ఈమందులు వాడేటప్పుడు చాలా జాాగత్తగా ఉండాలి, ఈ మందులు పృదయకండరానికి (సాణజవాయువును తగ్గించి ఆ తగ్గిన [ప్రాణ వాయువుతోనే గుండె మామూలుగా పనిచేసేటట్లు చూస్తాయి. గుండె రేటును తగ్గి స్తాయి. గుండెరేటు నిమిషానికి 60 వచ్చే వరకూ ఈ మందులు వాడొచ్చు. తరు వాత వాడకూడదు. ఇ,.సి.జి. నిరవధికంగా [0006౧60009 40౧1107109] చేస్తూ ఉండాలి.

శస్త్ర చికిత్స కొంత మేలు నిచ్చినా, శస్త్ర చికిత్సృకుముందు తసృక మందు లతో చికిత్స చేయాలి, మందులతో మేలు దొరకనప్పుడు శస్త్ర చికిత్స చేయాలి, శస్త్ర చికిత్స అయిన తరువాత కూడ మందులు వాడుతూనే ఉండాలి. ఈ పరి స్థితుల్లో వ్యాయామ పరీక్ష [50699 7090 చేయించకూడదు. గుండెపోటు వచ్చిన మొదటి రెండు మూడు వారాల్లో కూడ ఈ పరీక్ష చేయకూడదు. అంనీ.జా. తీయిస్తే న

(1) “ఎస్‌.టి” సెగ్మ్‌ంట్‌లో మార్చు లుంటాయి, (8) “టొ” తరంగము (౧ లో మార్చు లుంటాయి). (8) ఈలాంటి ఆ౧918016 &ీగ౮|౧౭ లో 0౧5 మాప్పలు ఉండవు. (4) రక్తంలో (సీరమ్‌ భాగంలో) ఎంజ్లైమ్‌ మార్పులు ఉండవు. వీటిని బట్టి ఇది మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ఫార్‌ష్షన్‌ కాదని నిర్ధారణ చేసుకోవచ్చు.

ఈ _ఇస్కీమిక్‌ హార్ట్‌ డిసీజస్‌ లో (ప్రమాదకరమైనది వోర్డ్‌ ఎటాక్‌ [1470688618 1౧18/00౧.] ఛండెకు రక్త వసరణ ప్పూర్తిగా ఆగిోోయి నప్పుడు హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వస్తుంది, గుండెపోటు చిహ్నాలు, లవణాలు ఆందరిలో అన్నిచివ్నాలు కనిపించక పోవచ్చు. నాధారణంగా కనివిందో బివళ్లులు :

(1) ఛాతీ నొప్పి (2) ఛాతీ నొప్పితో పాటు ఎడమ చేయి నొప్పి (5) ఛాక్టీ నొప్పితోపాటు మెడ నొప్పి (4) ఆకారణంగా అలసట, బలహీనత

130

(5) కళ్ళ తిరగటం - కళ్ళు బైర్లు కమ్ముటం (6) ఆజీర్ణం (7) ఆకార ణంగా. వళ్ళంతా చెమట్లు పట్టడం (8) ఊపిరాడక పోవడం. గుండెపోటు త్మీవతను బట్టి వీటిలో ఎన్ని ఆయినా కనిపించవచ్చు - వీటిలో “నొప్పి” అనేది ముఖ్యమైన విషయం

నొప్పి సాధారణంగా ఛాతి మధ్య, రొమ్ము ఎపుక లోపలి భాగములో వస్తుంది. %ండె మీద బరువు మోపినట్లు తడిగుడ్డ పిండినట్టుగా ఉంటుంది రోగి ఈ నొప్పితో పాటు వళ్ళంతా చమటలు పట్టి నీరసించి పోకాడు, వాంతి వచ్చి నట్టు ఉంటుంది. భయ కంపితుడ్లై పోతాడు ఒకోసారి తల తిరిగినట్టు దిమ్ముగా ఉన్నట్లు ఉంటుంది, ఈ నొప్పి ఎక్కువ శాతటు విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడే వస్తుంది. అందుచేత కడుపులో వాయువు వల్లగాని, అజీర్తి వలన గాని వచ్చినదని పౌరబడవచ్చు. “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” తో హాస్పిటల్‌లో చేరే వారిలో ఎక్కువ శాతం కడుపులో వాయువు వల్లనో లేక అజీర్ణం వల్లనో రేదా యూసోఫేకైటిన్‌ [09300801165] వలనో నొప్పివచ్చిందనుకునే వాళ్లే ఇలా కడుపు నొప్పి అనుకొని అమూల్యమైన సమయాన్ని పాడుచేసుకొని (ప్రాణాలు పోగొట్టు కున్న అభాగ్యులు ఎంత మందో!

అందుచేత, భోజనం తరువాత ఏ మాతం ఇబ్బందిగా వున్నా, నొప్పిగా వున్నా ఆ ఇబ్బంది లేక నొప్పి వి(శాంతితో తగ్గిపోయినట్టయితే అడి అజీర్ట జబ్బు కాదు. హార్డ్‌ ఎటాక్‌కి నాండ పలుకుతుందని (గహించి వెంటనే రోగిని వైద్యశాలకు తరలించాలి. ఒక్కోసారి గొంతులో నొప్పి వచ్చి వ్యిళాంతితో తగ్గి పోయినా అది హార్ట్‌ ఎటాక్‌ కి సంబంధించిందని జా్యగత్త పడాలి. వెన్నులో: మెడ, దవడలో కూడా రావచ్చు ఎడమ ముంజేయి, చిటికెన (వేలు వైపు వరకు వస్తుంది. నొప్పి కొంత మంచిలో ఒక గంటపాటు, మరికొంత మందిలో మరికొన్ని గంటలపాటు కొంతమందిలో రెండు మూడురోజులు ఉంటుంది. ఎంజై నాలో నొప్పి విిశాంతిలో తగ్గినట్టు న తగ్గదు,

అయితే ఎనీ రోగులలో నొప్పిలేకపోవచ్చు ముఖ్యంగా మధుమేహం జబ్బు వున్న వారిలో వయస్సు మళ్ళిన వారిలో ఇలాజరుగుతుంది.

131

కొందరిలో నొప్పి లేకుండా ఒక్కుమ్మడిగా ఊపిరితిత్తులలోనికి నీరు చేరు కోవం వల్ల విపరీతమైన ఆయాసం వస్తుంది. గుండె రేటు ఎక్కువై రక్తపీడన తగ్గుతుంది. మానసికంగా కృంగి పోయి, భయాందోళనతో ఆయోమయ స్థితిలో ఉండిపోతాడు, ముఖ్యంగా మధుమేహం జబ్బుఉన్నవాళ్టు చాలా జొ్యగత్తగా ఉండాలి. ఏదో ఒక దశలో మధుమేహం ఉన్నవాళ్ళకి *“హ్టోర్‌ఎటాక్‌' తప్పక వస్తుంది. కాబట్టి ఏమ్యాతము చిన్ననొప్పి వచ్చినా, అనుమానంగా ఉన్నా, గుండెజబ్బు నిపుణుడైన వైద్యుని సలహా వెంటనే తప్పక తీసుకోవడం అవసరం.

హార్ట్‌ ఎటాక్‌ లో నూటికి తొంభై పాళ్లు నొప్పివస్తుంది. అయినా, వీరిలో కొంతమందికి నొప్పిరాకుండానే ఒకేసారి షాక్‌తో (ప్రారంభం కావచ్చు. మఖ్య మైన పెద్ద కరొనరి రక్తనాళాలు ఒకేసారే పూడిపోవడం జరిగినప్పుడు ఈ [(పమాదం జరుగుతుంది. ఆలాంటి సమయంలో రోగి ఆకస్మాత్తుగా ఎంతో సీర్సం వచ్చినట్టు, వళ్ళంతా చెమటలు పట్టి చీకట్లు కమ్మినట్ట్లు ఆనించి, అక స్మాత్తుగా స్మారకం తప్పి పగిపోవచ్చు. మెదడుకు రక్ష్మపసరణ లేక స్మార కము తప్పడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల మనిషి యింకా కంగారుపడి భయం ఎక్కువ కావడం వలన ఇంకా (పమాదస్థితి యేర్చడడం జరుగుళుంది, ఈ [పమాదమైన స్థితిలో వళ్ళంతా చెమటలతో పాటు కాప చేతులు ముక్కు చివరి భాగం చల్లబడిపోయి.. నీలిరంగువచ్చి [5౪30055] శరీరం. నీలిరంగుగా మారడ౨ జరుగుతుంది. ఊపిరి తీసుకోవడం చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. శరీరానికి రక్త్క([పసరణ తగ్గుతుంది. అంటే గుండె కండరాల బలహీనమై రక్తాన్ని వివిధ భాగాలకు పంపఠేని స్థితిలో ఉందం ఆర్ధము. దీనికి కావససిన మందులు వెంటనే వాడితే గుండె మరల పనిచేయడం [పారంభిస్తుంది, ఈ పరిస్థితి సెలకొల్చడం ఎంత తొందరగా చేయగలిగితే రోగికి అంత మంచిది. అనంకేత బివ్నూలు (4&€/0102] 510౧9)

ఈ “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ” ఒక్కోసారి మామూలు చివ్నాలతో రాకుండా వేరే వేరే రూపంలో తలయెక్తి రోగిని మరుక్షణంలోనే మాయం చేస్తుంది. ఒకోచారి పంటినొప్పి విపరీరవంగా రావడం జరుగుళుంది. కొందరిలో రెండు ముంజేతులలో

132 నొప్పిగాను, తిమ్మిద్ద గాని రావడం జరిగి “వార్‌ ఎటాక్‌” తో చనిపోవడం జరుగుతుంది. మధ్య వయసుగల మనిషిలో అకస్మాత్తుగా అకారణంగా వళ్ళంతా చెమటలు పట్టడం జరగగానే (ప్రమాదస్థితి అని (గహించాలి,

“హార్ట్‌ ఎటాక్‌ ” ఈ మధ్య 40 సం॥లోపు ఉన్నవారికి ఎక్కువ రావడం జరుగుతుంది. మధుపానం, పొగ్మకాగడం, మికిమీరి భుజించడం, వ్యాయాయము లేక పోవడం ఇలాంటివి దీనికి ముఖ్యకారణాలు. ఒక కుటుంబంలో గుండె జబ్బులు; మధుమేహం జబ్బు వున్నయెడల ఆకుటుంబంలో జన్మించిన బిడ్డలు చాలా జ్యూగత్తగా ఉండాలి, ఎందుకంటే ఇలాంటి వారిలో యౌవ్వన దళలోనే ఈ (ప్రమాదానికి గురి అయ్యే ఆవకాళాలు ఎక్కువ వుంటాయి. ఈ హార్డ్‌ ఎటాక్‌ చాల (ప్రమాదకరమైన జబ్బు. దీనిని గురించి విపులంగా తెలుసుకొందాం,

యే ల హార్ట్‌ ఎటాక్‌ (౧౬4గ? ఇ? 74ఉ౦గ) తాడ్‌ ఎటాక్‌ ళు

ఈమాట వినగానే వళ్లు జబ్దిరిస్తుంది, కాళ్లు నీరసిస్తాయి, వళ్ళంతా చిరుచెమట్లు కమ్ముతాయి, గుండె దడదడా కొట్టుకుంటుంది. తొలణాం ₹

వోర్ట్‌ ఎటాక్‌ అనగానే మృత్యుదేవత కబం ధహస్తాలలో చిక్కుకు పోయినట్లే భావిస్తాం. అవును. అది నిజంగా [పమాదకరమైనదే కాక (ప్రాణాపాయ

శో అ మైన జబ్బు. ఆకస్మాత్తుగా వస్తుంది, అకస్మాత్తుగా కొన్ని క్షణాల్లో (ప్రాణాన్ని నిలువునో బలిగొంటుంది.

వానరాకడ గాలిపోకడ తెలుసుకోవడం కష్టమంటారు -- హార్ట్‌ ఎటాక్‌ కూడా అంతే. ఆయితే ఈనాడు మానవుడు విజ్ఞానళాస్త్ర వినువీధుల్లో విహరిస్తు న్నాడు, వానరాకడ, గాలిపోకడను గురించి పూర్తిగా అవగాహన చేసుకున్నాడు, అలాగే హోర్ట్‌ ఎటాక్‌ను గురించి. అధునాతన సాంకేతికవిషయాల్లో ఉన్నత శిఖరాలను అందుకున్నాడు. హార్ట్‌ ఎటాక్‌ _హైణాపాయకరమైన జబ్బు అయినా దాని విషయమై తీసుకోవలసిన జ్యాగత్తలు పాటిస్తే ఈ జబ్బు రాకుండా చూచుకో గలమని నిరూపించాడు.

[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థవారు ఇటీవల విడుదల చేసిన సమాచారాన్ని బట్టి చూస్తుంటే, వర్థమాన దేశాల్లో “వార్డ్‌ ఎటాక్‌ "తో మృతి చెందేవారి సంఖ్య నానాటికీ ఎక్కువ అవుతుందని, 2000 సంవత్సరాల నాటికి పపంచం మొత్తం మీద “వార్డ్‌ ఎటాక్‌” వల్ల మృతి చెందే వారి సంఖ్యతో 15 నుండి £5 శాళం

134 ఈ దేశాల వారే వుంటారని తెలియ వసోంది. [పపంచ జనాభాలో 380 ళాతం “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ కే బలితై పోళున్నారని అంచనా.

ఈ నాటి జీవితం పరుగులూ - పందాలుగా ప్పంది, ఒకరిని చూచి ఒకరు పులినిచూచి నక్క వాత పెట్టుకున్నట్టు, ఒకరిని మించి మరొకరు ధనాన్ని ఆర్డించాలని మేడలు మిద్దెలు కట్టాలని రకరకాలవాహనాలు సంషాదించాలని, విధములైన ఆశలు పెంచుకొని, వాటిని ఆందుకోలేనపుడు ఆశలు నిరాళలై. +ఎన్నెన్నో నిరొళా నిస్మ్సృహనాకు లోనై, మానసిక ఒత్తిడులకు గురియై పోతున్నారు. పట్టణాలలో వున్నవారు మరీ ఎక్కువగా ఈ ఇబ్బందులకు గురియై పోతున్నారని “చెప్పవచ్చు. ఇలాంటి మానసిక ఒత్తిడుల వలన అధికర క్తపోటు [[7/067- 10౧510౧) సువువుగా వస్తుంది. ఇది టోర్ట్‌ ఎటాక్‌కు దారి తీస్తుంది. (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వారి అంచనాలను బట్టి చూస్తుంటే గుండె, రక్తనాళాల జబ్బులు “ఎపిడమిక్‌” (€01647010] స్థాయికి చేరుకున్నాయనే చెప్పవచ్చు.

ఇన్నాళ్ళూ ఆంటు వ్యాధులను, గురించి భయవడుతూ వచ్చాం, ఇక నుందు ' రోజుల్లో ఆంటు వ్యాధులు. తగ్గి “అధికరక పోటు”, “బండెపోటు” మొద లయిన జబ్బులు ఎక్కువ అయ్యే అవకాళాలు కసిపిస్తున్నాయట. దీనినిబట్టి రాబోయ్యే రోజుల్లో అంటువ్యాధుల కంపే గుండె జబ్బుల నివారణ విషయంలో ఎక్కువ కద్ధ తీస్పకోవలస్సీ వుంటుంది, " - జు ఈ మధ్య (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ [౪ |. 0.) వారు 48 దేఠాలలో సకరించిన విషయాలను కూలంకుషంగా పరిశీలించి, పరిశోధనలుచేసి ఇది నిజమేనని నిర్ధారణ చేళారు, ఉదా : సింగపూరొల్రో సగటు జీవన [ప్రమాణం 1948 సం॥లో 40 సం॥లు, వుంటే 1970 స్వం నాటికి 0 సం॥లు అయింది. అంబే 80 సం॥లో సగటు జీవన్నపమాణం ముప్ఫై సం॥లు. పెరిగింది. అదే సమయంలో అంటువ్యాధులు 40 కాతం నుండ 12 శాతానికి తగ్గితే, గుండె రక్త నాళాలకు సంబంధించీన జబ్బులు ర్‌ నుండి 32 శాతానికి 'పెరిగింధి. దక్షిణ ఆసియా. దేశార్ము. లాటేన్‌. అమెరికా ద్వల, వెస్టిండిస్‌లో కూడ ఇలాగే ఉంటుందిట. ట్‌

135

ఈనాడు అభివృద్ధి చెందుతూవున్న దేశాలు త్వ్పరితగతిని ఆ(గదేశాలుగా రూపొందే (సయత్నంలో భాగంగా పార్మిశామికీకరణమును అవలంబిస్తున్నాయి. ఆంటే (పతి రంగంలోనూ మానవ [శమను తగ్గించి యం[తీకరణము చేయడం జరుగుతుందన్నమాట. తదాం్చరా కేవలం ఒకే ఒక మీట నొక్కితే యంగతాలు ఉత్పత్తిని పారంభిస్తాయి. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఆధునిక మానవుడు (శ్రమజీవితానికి దూరమై, సుఖవంతమైన జీవితానికి ఆలవాటు పడ్డాడు, [శమ చేయడం లేదు. (శమించడం తగ్గింది అంటే 5663౧127 జీవితానికి ఆలవాటు పడినస్ల్రే. ఏ యం[తమైనా వాడకుండా ఉన్నట్లయితే ఎలా (తుప్పుపడుతుందో ఆలాగే మానవ శరిరం కూడ వ్యాయామం లేకుంటే నిర్వీర్య మైపోతుంది.

నేటి ఆధునిక మానవుడు నాగరికత పెరిగిన కొద్దీ నూతన జీవన సరళికి, అందులోనూ గ85€ 116 క ఆలవాటుపడి పొగ (కాగడం, మద్యపానం చేయడం, మత్తు పదార్థాలను "సేవించడంవంటివి (పాఠంభించి చీనిని ఒక స్టేటన్‌ సింబల్‌గా రూపొందించుకుంటున్నాడు, వీటితో పాటు ఆహారంవిషయంలో సరిఆయిన త తీసుకోకపోవడం, వ్యాయామం బేకపోవడం, మానసికాందోళన ఇవన్నీ చండె + రక్తనాళాల జబ్బులు ఎక్కువగా వచ్చేటట్లు చేస్తుయి. కాబట్టి రాబోయే రోజుల్లో ఎక్కువ జనాభా మృత్యుదేవతకు మరో రూపమైన “హార్డ్‌ ఎటాక్‌ "కు ఐలియై పోతారనడం సత్యదూరం కాబోదు.

హఠాత్తుగా మరణించడానికి “పార్ట్‌ ఎటాక్‌” ముఖ్య కారణం అనే విషయం ఈ శతాబ్దంలో మొదటి. భాగంవరకూ వైద్యులకే తెలియదు, అప్ఫటి నుండి ఇప్పటి వరకూ చూస్తోంటే, సంపన్న దేశమైన ఆమెరికా దేశంలో (ప్రతిఏటా పెరుగుతూ వస్తూ, ఈనాడు ఏడాదికి 1 క మిలియన్ల [పజలు ఈ గుండెపోటు జబ్బుకు బలి అవుతున్నారని ఆంచనా,

మనదేశంలో కూడా గుండెపోటు జబ్బుతో చనిపోయే వారి సంఖ్య (పతి సంవత్సరం పెరుగుతూనే ఉంది. ఈ జబ్బు వయస్సుకు సంబంధించినది కాదు, యుక్త వయస్సులోనే ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ [ఉి[[6/056101/0519] ఆరంభమై హఠా న్మరణానికి దాంతీస్తుందని (ప్రయోగాల ద్వారా నిరూపించడం జరిగింది, హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ఎక్కువగా ఆలోచనా శక్తిని ఉపయోగించి పనిచేసే వారిలో వస్తుందని

136 (శామికుల్లో తక్కువ అని అంచనా, సన్ర్రీల కంటె పురుషులలో ఎక్కువకాతం ఈ జబ్బుకు బఐలియై పోతున్నారు. పురుషులు కుటుంబ యజమానులుగా అనేక మానసిక ఒత్తిడులకు, ఇబ్బందులకు గురికావడం, మరియు ధూమపానం, మద్య పానం సేవించే చెడ్డ అలవాట్టు కలిగివుండటంవల్ల వీరిలో ఈ జబ్బు ఎక్కువగా రావడం జరుగుతుండి [480౧౪7 ౧6౭715 8/6 108110 6౪69 ౭౧౮6 ౧18౧7 16610 1౧ 10౪76 225 అని ఒక ప్రతీతి. గుండెకు రక్త (ప్రసరణ చేసే కరొనరీ రక్త నాళాలలో కొలెస్టరాల్‌ "పేరుకొని ఆ రక్త నాళాలు గట్టి పడడం యౌవన దళలోనే మొదలుపెట్టి, (పతీ సంవత్సరం ఆలా పెరుగుతూ ఒకరోజు సండెకు రక్త్మపసరణ పూర్తిగా ఆగిపోయి హఠాత్తుగా మరణించడం జరుగుతుంది. ఈ విషయం చాలమందికి తలియక ఈ జబ్బుకు బలిమైపోరున్నారు, యౌొవనులు తమ యౌవన దశలోనే జ్యాగ త్త తీసుకోవాలి, ఆహారం విషయం జ్మ్నాగత్త తీసుకోవాలి. బద్ధ అలవాట్లకు దూరంగా ఉండాలి. ఈ వయస్సునుండే జ్యూగత్త తీసుకుంచే హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చూసుకోవచ్చు. అంటే “జృాగత్త పడటం” అనేదే ముఖ్యమైన విషయం. వర్డ్‌ ఎటొక్‌ ఆఅంటో నిమిటా ? గుండె మన దేహంళలో వున్న ఆవయవాలన్నింటిలో చాల ముఖ్యమైనది. ఈ గుండె ఒక్క క్షణం కూడా వ్మిశమీంచకుండా మహ _తరమైన ఈ మానవ యంతాంగాన్ని నిశ్శబ్దంగా, నిపుణంగా నిరి న్రరొమంగా నడిపిస్తుంది, ఈ పినికెడు గుండెకు ఇంతటి శ ఎక్కడనుండి వస్తోంది? ఈ చిన్న అవయవం ఇంతటి బృహత్తర కార్య[కమాన్ని ఎలా ని వ్రహించగలుగుతోంది? బ్యాంక్‌ కాావీయర్‌ (పతిరోజు కొన్ని లక్షల రూపాయలను తన చేతుల మీదుగా మారుస్తూ ఉంటాడు. ఈ లక్షం రూపాయలు చూడడచే కాని తన (బళుకు తెరువంతా తన నెల జీతంపైనే ఆధారప ఉంటుంది. గుండె కొన్ని లక్షల లీటర్ల రకాన్ని, కొౌన్ని.టెలియన్ల శ్రీవకణాలకు పంపుతూవుంటుంది గానీ, ఈబ్బహత్తరకార్య,కమం నిర వ్రహొంచడానికి కావలసినళ క్తి తనకు సరఫరా అయ్యే రక్తం మీదనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుజేతనే గుండెకు తనవంతు రక్తం ఎప్పటి కప్పుడు నిరవధికంగా, సరిపడినంతగా ఆందటం అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం.

137

గుండెకు రక్తం సరథరాచేసే రక్త నాళాలను “కరొనరి రక్తనాళాలు” [0470[87/ 4&గ6గ65) అని అంటారు. ఈ రక్త _పసరణను “కరొనరి రక్త [వసరణ” అని ఆంటారు. గుండెకు ర శ్రాన్ని సరథరా చేసే ఈ కరొనరీ రక్త నాళాలు ఏ కారణం వల్లనై నా పూడిపోయి, గుండెకు రక్త (పసరణ పూర్తిగా ఆగిపోయినప్పుడు, గుండెలోని ఆ భాగం మృతి చెందడం జరుగుతుంది. ఈ మృతి చెందిన భాగాన్ని ఇన్‌ ఫార్ట్క్‌. [101300 అంటారు. ఈ జబ్బును మయో కార్టియల్‌ ఇన్‌ ఫార్కొ న్‌ [ష13/0087612! 1౧1870610౧) లేళ హర్ట్‌ ఎటాక్‌ (10851 ఉళ8ంగ్లు అని అంటారు

ఈ జబ్బు రావడానికి ముఖ్యమైన కారణం, గుండెకురక్త [(వనరణలో లోపం జరగడమే. ఈ రక్త (పసరణ అసంపూర్తిగా [17౧801/1016౧0] జర గొచ్చు లేక పూర్తిగా ఆగిపోవచ్చు రక్త _వసరణ అసంపూర్తిగా జరగడంవల్ల వచ్చేజబ్భును “ఎంకైనా” అంటారు. గుండెకు ర క్ష్మపసరణ పూర్తిగా ఆగిపోయి నప్పుడే. "హార్డ్‌ ఎటాక్‌” వస్తుంది. దీన్నే “మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ * అంటారు ఈ విధంగా గుండెకు ఆసంపూర్తిగా గాని, సంప్పూర్తిగా గాని; రక్త (వసరణ ఆగిపోవడం వచ్చే యా గుండెజబ్బులన్నింటిని కలిపి “ఇస్కీమిక్‌ హర్ట్‌ ిసీజస్‌” [1390060010 ౫84/1 01568369] అంటారు. వీటి విషయం చూబాయగా _ వివరించడం జరిగింది. హార్ట్‌ఎటాక్‌ విషయం విపులంగా తెలుసుకుందాం.

“హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ” విషయం పూర్తిగా తెలుసుకునే ముందు, కరొనరీ రక్త నాకాలను గురించి, అవి సరఫరా చేస్తే శ్రీరును గురించి, రక్ష్మపసరణ ఆగి పోవడానికి కారణాలు ఏమై ఉంటాయి ; “త్రాంబోసిస్‌” ఆంటే ఏమిటి ౪ “ఎథి రోస్ట్కిరోసిన్‌” అంటే ఏమిటి * అనేవిషయాలు ముందుగా తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. వీటిని గురించి కూడా వివరించడం జరిగింది. ఇక కరోనరీర క్త [ప్రసరణ ఎలా జరుగుతుందో, కరొనరీ రక్తనాళాలు ఏవీ పరిస్థితుల్లో కుంచించుకు పోతాయో, ఎథీరోస్ట్కిరోసిన్‌ ఎలా ఏర్పడుతుందో, వార్డ్‌ ఎటాక్‌ ఎలా వస్తుందో తలుసుకుందాం,

138 మన గుండె మన బరువులో 1/200 వంతు వుంటుంది. కాని దాని రక్త 1పసరణ చూస్తే దేహమంతటికి జరిగే రక్కపసరణలో 1/20 వంతు గుండెకే (ప్రవహిస్తుంది. ఈ కరౌనరీ రక్తనాళాల గోడలు మనము గోల్డ్‌ స్పాట్‌, లిమ్కా; మొదలైన చల్లని పానీయాలు కాగవానికి. వాడే. స్ట్రా [50/24 గోడలంత మందంగా ఉంటాయి. ఇక్కడ చూపబడిన పటాన్ని ఒకసారి చూస్తే కరొనరి రక్తనాళాల శేర్ద, రక్త(పసరణ విషయం జెలుసుకోవచ్చు. కరొనరీ ర క్త్మవనరణ | ళా శ వై తాగ వంం (న

1. ఎడమ కరొనరీ రక్కనాళము త, కుడి కరొనరీ రక్తనాళము
2. సర్‌కంఫైక్స్‌ (బాంచ్‌ ఉ. ఏంటీరియర్‌ డిసెండింగ్‌ (బాంచ్‌ 5, బృహద్ధమని [4౦01౧18]
3. పవుస ధమని [£561౧0085/ గం క్‌ సహపార్శ్మృపసరణ [0011416141 01061800)

139 తరొనరీ రతక్తోనాళభములు _ నశవావార్శవనరణు (0010౧8౧7 ఉగ9/65 - ౦001164818! 01౦61800) హృదయ కండరానికి రక్తాన్ని సరఫరాచేసే రక్షనాళాలు రెండు, (1) కుడి కరౌనరీ ధమని (28) ఎడమ కరొనరీ ధమని

(1) కుడి కరొనరీ ధమని :- ఇది బృహద్ధమని నుండి కుడి “మైనన్‌వాల్‌ సాలా దగ్గర బయలుదేరి, కర్టికా జఠరిక గాడి ద్వారా (ప్రవహిస్తూ కుడి కర్జికకు, ఇంటర్‌ వెంటిక్యులార్‌ సగం భాగానికి, ఎడమ జఠరిక (కించి ఖొగా నికి, అరుక్యులో వెం(టిక్యులారొ నోడ్‌ [4 ౪. 06౮6) క్ర, రక్తాన్ని నరథరా చేస్తుంది.

(2) ఎడమ కరొనరీ ధమని :- ఇది కుడి రకృనాళము కంటె పెద్దది. ఇది ఎడమ సైనసు నుండి బయలు దేరి కొంతదూరంరాగానే రెండు పెద్ద రక్త నాళాలుగా విభజింపబడుళుండి.

(ఎ) వంటీరియర్‌ డిసెండింగ్‌ (దొంచి :- ఈ రక్తనాళము ఎడమ జకఠరిక _ ఏడమ థాగము, ఇంటర్‌ వెంటిక్క్యులార్‌ సెప్టమ్‌ 2/9 వంతు థాగానికి రక్తం సరఫరా చేస్తుంది.

(బి) నర్‌కం ఫ్రైక్స్‌ _బాంచి :- ఇది ఎడమ కర్టికా జఠరిక గాడి ద్వారా వెళ్ళి గుండె వెలువల, వెనుక థాగానికి సరఫరా చేస్తుంది. ఎడమ కరొనరీ కాఖలైన ఈ రెండు రక్త్మనాకాలూ చిన్న చిన్న రక్కనాళాలుగా విభజింపబడి, గుండె ఎదుటి భాగం, గుండె వెజపల, వెనుకు ఎడమ, భాగానికి రక్ష్క్యప్రసరణ జరిగేటట్లు చేన్తాయి.

ఏదైనా ఓక ర_క్తనాళము పూడుకు పోయినప్పుడు? మిగిలిన రక్త నాళాలు వాటి చిన్న చిన్న రక్తనాళాల కలయిక ద్వారా ఈ పూడిపోయిన ర్వక్త నాళము సరఫరా చేయవలసిన భాగానికి రక్ష్యపసరణ చేస్తూ (ప్రాణాపాయము

140

నుండి తప్పిస్తాయి. దీనినే సహపార్శ్య[పసరణ [00 81631 0170612640౧] అంటారు. ఇలాంటి సహపార్శ్య్యవసరణ, వయస్సు మశ్శిన కొద్దీ ఎక్కువగా ఏర్పడం జరుగుతుంది. హార్ట్‌ ఎటాక్‌లో ఎక్కువ సహపార్శ్యవసరణ జరిగితే ఎక్కువ హృదయకండరం మృతి చెందకుండా రక్షింపబడుతుంది కాని గుండె కండరములో కొంత భాగము మృతివెందిన తరువాత సహపార్శ్య_పసరణ ఎక్కువగా జరిగినా, ఆ ఇన్‌ ఫాక్షన్‌ వల్లి గుండె సామర్థ్యం తగ్గిపోయే ఉంటుంది 1928లో వార్నా అనే శాస్త్రజ్ఞుడు గుండెలో 5000070 శేకనా?ికలు ఉన్నట్లు కనిపెట్టాడు, గుండె కొన్నివేల కండరతంతువులతో (465616 [9/85] నిర్మింపబడి ఉంది. ఒక్కొక్క కండర తంతువుకు ఒక్కొక్క కేశనాళిక ర క్త (ప్రసరణ చేస్తుంది.

ఎడమ ఏంటిరియర్‌ శసెండింగ్‌ రకృనాళము గుండెకు 40 నుండ 50 శాతం వరకూ రక్తాన్ని సరఫరా చేస్తుంది. సర్‌క6 ఫ్రెక్స్‌ రక్తనాశము 19 నుండి 80 శాతం గుండెకు రక్తాన్ని అందజేస్తుంది. కుడి కరొనరీ రక్తనాళము 80 నుండి 40 కాతం రకొన్ని సరఫరా చేస్తుంది. ఈ కరొనక రక్తనాళాలు కాఖోపళాఖలుగా చీలిపోయి చిన్న చిన్న కేశవారికల ద్వారా గుండె కండరాలకు వివిధ భాగాలకు రక్త పసరణ చేస్తాయి.

ఈ రెండు పెద్ద (కుడి, ఎడమ) కరొనరీ ధమనులు వాటివాటి. శో నాళికల ద్యారా గుండె మైభాగములో మయోకార్ణియల్‌ వీనన్‌బ్రడ్‌, కుడ్తి కర్టిక ద్వారా తిరిగి కలుసుకోవడం జరుగుళుంది. ఈ కరొనరి రక్తనాళాల మైభాగాన, ఎపికార్థియల్‌ కాఖలకి కరోనరి సిరలతో (/91౧5) కలయిక వుంది, ఈ విధంగా ఆర్థిరియో వీనస్‌ కలయికలు [డ716710 ౪6౧౦౮౪5 5[6౧5) అనేకం ఉన్నాయి. ఇవి కాకుండా, లంకా ధమనికలు [4518710169] , 'కేశినాళికలు [0401118/169), సిరలు 6 గక, రెండు జఠరికలతో కలసిపోతూ ఊంటాయి. ఇవి సరాసు జఠంకిలతో మరియ లోపలి భాగములో ఆర్హీరియో లూమినార్‌ (ష6/10 ౪౧౧1౧81), ఆరక్షీరియో సైనుసొౌయిడల్‌ [4119/10 5106901640, థీజేసియన్‌ [6౨౬5120౧] నాళముద్వారా ఒక వలయం యేర్శడుతుంది. ఈ విధంగా కుడి కరోనరీ ర క్త

141 నాళము ఎడమ కరొనరీ రక్తనాశము 'కేశనాళికల ద్వారా తిరిగి కలుసు కొంటాయి. దీనికే సహపార్శ్టవసరణ అనిఅంటారు, వార్ట్‌ ఎటాక్‌తో, గుండెకు రక్తం సరవరాచేసే మూడు రక్తనాళాలలో ఎక్కువగా ఏంటిరియర్‌. డిసెంగింగ్‌ (బాంచి పూశిపోవడం జరుగుతుంది" తరువాత కుడి కరొనరి ధమని, తరువాత ఎడమ సర్‌కం ఫ్లెక్స్‌ రక్తనాళాలు పూడిపోవడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా మనుషుల్లో ఎంత శాతము ఏఏ రక్ష నాశం పూడిపోయి గుండెలో ఏఏ భాగం మృతి చెందుతుందో ఈ (కింద చూపబడిన పట్టికను బట్టి తెలుసుకోవచ్చును. పూశడ్రిపోయిన రక్తనాళం పేరు గుండెలో మృతిచెందే భాగం

1. ఏడమ కరొనరీధమని 8] ఎడమ జఠరిక ఎదుటి భాగం

5. 2/9 నంతుఇంటర్‌క్యులార్‌ సెప్టం 6] ఎడమ జఠరిక గోడల వెలుపలి భాగం ల, ఎడమ ఏంటిరియర్‌ డిపెండిగ్‌ 8] ఎడమ జఠరిక ఎదుటి భాగం కరొనరీధమని (40-50%% ) £] ఇంటర్‌ వెంట్రిక్యులార్‌ సెప్టం ౨/8 వంతు 8 ఎడమ సర్‌కం ఫ్లెక్స్‌ రక్త _ 8] ఎడమ జఠరిక గోడల వలుపలి నాళం థాగం శ, కుడి కరొనరీధమని 2] ఎడమ జళరిక వెనుక భాగం (80-40%) 0] ఇంటర్‌ వెంటిక్యులార్‌ సెప్టం 1/8 వెనుక థాగం మానవుల్లో నూటికి యాభై మందిలో కుడి కరొనరీ రక్తనాళం ద్వారా రక (ససరణ ఎక్కువగా ఉంటుంది, తిరిక్ణో మనుషుల్లో రెండు రక్తనాళాలు సమానంగా ర కొన్ని (పసారం చేహైయి 20% మనుషుల్లో ఎడమ కరొనరి (వసరణ ఎక్కువగా ఉంటుంది,

142 గుండెపోటు కరొనరీ రక్త నాళాలు పూడిపోవడం వల్ల వస్తుందని తెలుసు కొచ్నాం. ఈ హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన వ్యక్తుల్లో ఒక వ్యక్తి వెంటనే మృతిచెందడం మరోవ్యకి త్వరలో కోలుకోవడం దేన్నిఐట్టి జరుగుతుందో మనము ఊహించ వచ్చు. ఒకవ్యక్తి కుడికరొనరీ రక్ష్మపసరణ శాఖకు వెందినవాడై అతనికి ఎడమ కరొనరీ వీంటిరియర్‌ (బాంచి పూటిపోయినప్పుడు, ఆ వ్యక్తికి [పాణాపాయం కలిగేటంత ఉధృతంతో హార్ట్‌ ఎటాక్‌ రాదు ఆ వ్యక్తి కోలుకొనడానికి ఎక్కువ అవకాళాలు ఉంటాయి. అదే విధముగా ఒకవ్య కి ఎడమ కరొనరీ రక్తప్రసరణ ఎక్కువ ఉన్న శాఖకు చెంది, కుడి కరొనరి రక్తనాళము పూపోవడం వల్లి హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వస్తే అతనికి "అంత (ప్రమాదం ఉండదు. అందుచేత పూర్వ జన్మసుకృతమును బట్టీ ఆనండ, ఆ ఇల్లాలి నల్లపూసల సౌర గట్టి తనాన్ని బట్టి ఆనండి ఈ విధంగా కొందరు పురుషులు వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చినా [పాణా పాయాన్నుశిచి తప్పించుకోవడం జరుగుతుంది. గుండెకు సరిపడనంత రక్ష్త్మ్మపసరణ లేనప్పుడు ఆంటే రక్త్క్మవసరణ అసంపూర్తిగా ఉన్నప్పుడు దీనిని కరానరీ ఇన్‌ సఫిషియన్‌సి [0070౧21/ 1౧901019౧౦) ఆంటారు గుండెకు రక్త(పసరణ సంపూర్తిగ్గా ఆగిపోయి ఆ భాగము , మృతిచెందినప్పుడు _ దానిని మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ [[07/008760181 [౧187060౧] అంటారు, దీనిని ఈ పటంలో చూడవచ్చు. చుయోకార్ణియల్‌ ఇఅన్‌ఫార్కొాతన్‌ . | న గ 1. పూశడివోయినర _కనాళం గ ౨. మృతిచెందిన హృదయ నాజల్‌ టీ! త ల, కండర భాగం

143 ఎభిలోన్హడరోనిన్‌ ఎ తరలొనటీ్‌ రత్తనాలాలు (4109[05016/0515 - 00|[0౧2౧/ తిగం॥/69)

కరొనరి రక్తనాళాలు గుండెయొక్క కండరానికి రక్తాన్ని సరవరా చేస్తాయి. కొన్ని అనివార్య కారణాలవల్ల ఈ రక్తనాళాలగోడలు మందమై, గట్టిపడి, రక్తనాళాలు కుంచించుకు పోయి, గుండెకు రక్తప్రసరణ తగ్గడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా రక్తనాళాల గోడలలోపలి భాగంలో కొలెస్ట్రాల్‌, పేరు కొని రక్తనాకాల గోడలు గట్టిపడి పోవడాన్ని ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ [డీ4[67050616/0313] అంటారు.

“ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌' ఆనే మాట (గ్రీకు భాషకు చెంచినది. 4౧68 అంటే గ07/1606 = ఆంటే గంజబిలాంటి పదార్థం, 5016709159 అంటే గట్టిపడడం చిక్కటి. గంజిలాంటి వదార్థం రక్తనాళాల గోడలపై పేరుకోవడం. ఈ చిక్కటి గంజెలాంటి. పదార్థం 'పేరుకొనడం వల్ద రక్తనాళం గట్టిపడి పూ్కపోయి, రక్త్యపనరణ తగ్గేటట్టు చేస్తుంది. ఈ గంజి లాంటి పధార్థం ఎక్కు వగా పేరుకొనినట్టయితే, రక్తనాళాలు కుంచింకుపోవడం జరుగుతుంది. ఎక్కువగా 'పేరుకున్నట్టయితే రక్తనాళాల గోడలు గట్టిపడడం జరిగి రక్త (ప్రసరణ హ్తూరిగా ఆగిపోయేటట్లు చేస్తుంది. ఇలా రక్తనాళాల గోడల లోపలి భాగంలో తెలపు, పసువు రంగు కలిసిన ఒక 'విధమైన విళ్ళలుగా అంటుకు పోయే పదార్థాల్లో ముఖ్యమైనది కొలెస్ట్రాల్‌” [000165167013, ఇది ర క్త నాళంలో ఎలా పేరుకొంటుందో ఈ పటంలో చూడవచ్చు. -

ర కనాళాలగోడలు ఈ విధంగా గట్టిపడడానికి కారణం ఇలాంటి తెలుపు వసుపు రంగు బిళ్ళలు ర క్రనాళాలకు అంటుకొనిపోయి ఉండడమే వీటిని ఎథి

144 కోమేటస్‌ ఫేక్స్‌ (ఉ1161000410645 ని[864౮89]) అంటారు. ఈ ఎధిరోమేటస్‌ న!

ఫ్రేక్స్‌ 0.8 - 1.59 గా వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి. కాని ఈలాంటి. బిళ్ళలు నం. బాలా ఒకదాంి కొకటి అంటుకొనిపోయి పెద్ద బిళ్ళలుగా ఏర్పగి, రక్తనాళాలను పూడ్చి వేస్తాయి. ఈ విధమైన మార్పులు ఛరీరములోవున్న అనేక ర కనాళాలతో జరగవచ్చు. కాని ముఖ్యంగా గుండెకు ర కాన్ని సరఫరాచేసే కరొనరీ రక్త నాళాల మొదటి అరు 'సెంటీమీటర్జ పొడవు వరకూ ఎక్కువగా అంటుకౌనిపోయి ఉంటాయి. ఇంకా కరొనరీ ర_క్తనాశాలు బయలుదేరే బృహద్దమని (4౦0118] అయోర్ణిక్‌ ఓపినింగ్‌ దగ్గరగా వున్న ద్వారం, గుండె కండరాల లతోవల వుండే రక్తనాకాలలోనే కాకుండా గుండెను అంటుకొని వుండే పైభాగంలో వున్న రక్త నాళాల్లో ఈ ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ ఎక్కువగా జరుగుతుంది. ఈ ఎథిరోమేటన్‌ప్హుక్స్‌ ని విధంగా విర్ణుడతాయి ?

రక్తనాళాల లోపలి గోడలు దెబ్బతిన్నప్పుడు, మొదట, రక్తములో ఉన న్‌ “లైపో ప్రోటీను”, “ప్లేట్‌లెట్స్‌ ఆక్కడ అంటుకుపోయి ఉంటాయి. శ్రవే.పీ వీటి నుండి జనించే పదార్థాల పభావం ద్వారా ఇని ఇంకా ఎక్కువగా. చేరుకొని పెద్ద పెద్ద వీళ్ళలుగా [01366065] ఏర్పడడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ర క్త నాళాలు పూశిపోయే పరిస్థితి ఏర డుతుంది, కరొనరీ రక్తనాలాలు వూడివోవడానికి కారణాలు :

1. రక్తంలో ఎక్కువగా [కొవ్వు పదార్థాలు, కొలెస్టరాల్‌ ఉండడం.

జబ్బులో మరీ ఎక్కువగా జరుగుతాయి. 8. అధిక ర_క్తవు పోటు-ఈ జబ్బులో కూడ రక్తంలో కొలెస్టరాల్‌ ఎక్కువ అయ్యే సూచనలు ఉన్నాయి.

4. _స్థూలకాయాలని దారి తీసే పరిస్థితులు. ఈ యూరిక్‌ ఏసిడ్‌ [0/10 8618] రక్తనాళాల గోడల్లో పేరుకుని ఉండడం.

145 6. పొగ్యతాగడం, ఇంకా ఇతర కారణాలు : వ్యాయామం లేకపోవడం, మనోవ్యధ; మొదలైన వివిధ పరిస్థితులు.

అయితే పై ఉదహరించిన ఈ పరిస్థితుల్లో కరొనరీ రక్తనాళాల్లో, ఏఏ మారులు ఎలా వస్తాయో రక్తనాళాలు ఎలా పూడిపోయి గుండె కండరం మృతి చెంది (పాణపాయకర మైన జబ్బు హార్డ్‌ ఎటాక్‌ ఎలా వస్తుందో విపులంగా తెలుసు కుందాం.

4. రక్తంలో (తొవ్వూ వదార్హాలు కొలెన్రరాల్‌ వి వరిన్హితుల్లో ళు ఠు థు కం! ఎక్కువగా ఉంటాయి ?

మనం తినే ఆవారంలో పిండి పదార్థం [08గ00[6412625] మాంస కృతులు, [౯0091౧9] (క్రొవ్వు పదార్థాలు [8191 ఉంటాయి. నెజిటబుల్‌ నూనెలు అంటే వేరుశెనగలు, కుసుమ, నువ్వుల నూనెలు మనం కూరల్లో వాడుతూ ఉంటావు. వీటిల్లో కొవ్వుపదార్థం వుంటుంది. అంతేకాకుండా మనం తినే ఆహా రంలో అంటే పిండి పదార్థం, మాంసకృత్తులలో కూడ కొంత (కొవ్వు పదార్థం ఉఊంటుంచి. మనం తినే ఆహారంలో పిండి పదార్థాలు, మాంసకృత్తులు మన శరీరంలో జరిగే కొన్ని _స్మకియల ద్వారా చివరికి రక్తంలో చక్కెరగా మారటం జరుగుతుంది. ఇవి ఎక్కువగా వాడినట్టయితే ఈ చక్కెర తిరిగి చివరకు (కొవ్వు వదార్థంగా మారి మనిషి లావు అయ్యేటట్టు చేహ్తాయి. పాలు, మాంసం, (గుడ్డు, పప్పు దినుసుల్లో కూడ కొంత కొవ్వు ఉంటుంది.

(ొవ్వు వదార్థం అంటే వమిటి ?

“*కొవుక" అనేక రకాలు అయిన ఫేటే ఏసిడ్స్‌, [200 20169, గ్లిజ రాల్‌ [0 ౪06701] తో కూడి వున్న పదార్థం. వీటిలో కార్శన్‌ ఏటిమ్స్‌ [047001 210౧15], హైడొజెన్‌ ఏటమ్స్‌ [1176069౧ శీ[0[౧9), ఉంటాయి. కొన్ని ఫేటీఏసిడ్స్‌లో అన్ని కార్బన్‌ ఏటమ్స్‌, హైడొజన్‌ ఏటమ్స్‌తో పూర్తిగా బంధింపబడి ఉంటాయి. అలాంటి ఫేటిఏసిడ్స్‌సి జు 'సేట్యురే టెడ్‌ ఫేటిఏ సిడ్స్‌ (5310731486 5860/ తం169] అంటారు. కొన్నిట్లో కార్భన్‌ ఏటమ్స్‌ అన్నీ

146

హై(డొజన్‌ ఏటమ్స్‌తో కలిసి ఉండవు, అవి విడిగా ఉంటాయి. వీటిని అన్‌ సేట్యురేచెడ్‌ ఫేటిఏసిడ్స్‌ 1౮౧980674096 [860 &ీం169) అంటారు" సాధారణంగా అన్ని (కొవ్వు పదార్థలల్లో 'సేట్యురే టెడ్‌ 'ఫేటిఏసిడ్స్‌, ఆన్‌ సేట్యు రేటెడ్‌ ఫేటిఏసిడ్స్‌, కొంతో గొప్పో కలిసి ఉంటాయి. సేట్యురేవెడ్‌. పేటి ఏసిడ్స్‌లో వున్న (కొవ్వు పదార్థాలు శరీరానికి బాలా విని కలిగిస్తున్నాయి" కాబట్టి మనం కూరల్లో ఆన్‌ సేట్యురేటెడ్‌ ఫేటీ ఏసిడ్సీతో కూడిన నూనెలు వాడాలి" సామాన్య (పజలకు ఏ నూనెలో 'సేట్యుకేటెడ్‌ వేటి ఏసిడ్స్‌ ఎక్కుద ఉంటాయో ఏ నూనెలలో అన్‌ సేట్యురేటెడ్‌. పేటి ఏసిడ్స్‌ ఉంటాయో తెలియదు. దీన్ని తెలుసుకోవడానికి సుకవైన వద్ధతి ఏమిటి? మనం వాడే నూనె వేశి చేసిన తరువాత దానిని ఒక ప్యాతలో పోసివుంచినప్పుడు కొంతసేవటికి గడ్డ కరితే ఆది సేట్యురేవెడ్‌ 'ఫెటి ఏసిడ్స్‌, వున్న నూనె ఆని, ఏ నూనె అయితే కాచి చల్దార్చిన తరువాత యింకా (దవ పవార్థంగానే వుంటుందో అది అన్‌ సేట్యు రేెడ్‌ పేటి ఏసిడ్స్‌తో కూడిన నూనె అని తెలుసుకొనవచ్చు,

ఉదా ;- నెయ్యి, కొబ్బరినూచె, డొళ్జా వీటిని వేడిచేసి చల్లార్చగానే గడ్డ

కడుతాయి. అంటే వీటిలో సేట్యురేచెడ్‌ సే ఏసిడ్స్‌ ఎక్కు వగా వున్నాయి అని ఆర్థం,

కుసుమ నూనె, సఫోలా నూనె ఇవి కాచి చల్లార్చినా |దవపదార్థం గానే ఊంటాయి. ఇవి శరీరానికి మంచివి.

ఈ (కొవ్వు పదార్థాలను గురించి ఇంకా వివులంగా తెలుసుకోవడం అవసరం. ఎందుచేతనంటే, ఈ (కొవ్వు పదార్థాలు కొలెస్టరాల్‌ రూపంలో రక్తనాళాల గోడల లోవలి భాగంలో పేరుకొన్సి వాటిని గట్టిపరచడం ద్వారా రక్త (ససరణ ఆగిపోయినట్లు చేయడం, తద్వారా హర్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడం జరుగు తుంది గనక,

మనం తీనే (కొవ్వు పదార్థాలు, పాం[కియన్‌ నుండి, చిన్న 1 పేవుల నుండి స్రవించే ఎంజైమ్స్‌, పిత్తరసం (519) లో వున్న బైల్‌సాల్ట్స్‌ సవి

147 యంతో చిన్నచిన్న అణువులుగా రక్తంలో విడదీయబడతాయి. ఈ చిన్న అణువులు _పోటీన్సొతో కలిసి రక్తంలో వివిధ అవయవాబుకు పంపబడతాయి. ఇలా జరుగక ముందు కొన్ని మార్పులు జరుగుతాయి. మొదట ఈ చిన్న చిన్న (కొవ్వు పదార్థాలను, న్య్యూటల్‌ ఫేట్స్‌ (౫1664౯౭! ౯819]. “| బెగ్లిజ రైడ్స్‌ [౧9|/06/665] అణువులు అని అంటారు. ఇవి ఆతి సూక్ష్మమైన ఒక్క మైకాన్‌ పరిమాణంలో ఉంటాయి. వీటిని లైలోమ్మెకాన్స్‌ [00/10- [410౧0౧5] ఆనికూడా ఆంటారు. ఒక్కొక్క ఖెలోమ్మెకాన్‌ ఒక్క వర కణంలో 1/7 వంతు వుంటుంది ఈ [కొవ్వు పదార్థాలలో కొంతభాగం [పోటిన్స్‌తో కలిసి ఖై లోమై,కాన్స్‌ కంటె, ఇంకా చిన్నవిగా, అతి సూక్ష్మమైన అణువులుగా ఏర్పడతాయి. వాటిని “లై పోోపోటిన్స్‌' [౬100 గ౯౦61౧9)] అని ఆంటారు. ఈ 'లై పోపోటిన్సను రకరకాలుగా విభజించారు.

1. అతి తక్కువ సాం్యదత కలిగిన లైపో పోటీన్స్‌ (6౧ ఓ0౪ 56౧914/ ఓ1౧౦౧౧౦౪61౧9) ఏ. తక్కువ సాందత కలిగిన లై పోోపోటిన్స్‌ (ఓ0౪4/ 09౧910/ ఓ1000/0191౧5-ఓ. 9. ఓ] వీటిని ఇదివరకు బీటా [8 ఓ[00 గ౧౦౪౭1౧9) అనేవారు.
2. ఎక్కువ సాంద్రత కలిగిన లై పోపోటీన్స్‌ (1130 06౧9107 ఓ(౧౦౧?౦16109-]. 9. ఓ.) వీటిని ఆల్ఫా (£ ఓ100070/61౧9) అనేవారు. ఒక్క- “లే పో (పోటిన్‌* గ్హాబ్యూల్‌ లేక అణువును తీసి పరీక్షిస్తే దీని తోపలి భాగంలో “*|కొవ్వుః;” “*కోల్‌స్రరాల్‌ ఉంటాయి. దానిచుట్టూ “ఫోన్ఫోలై పిడి" [€%05000110149] అంచే (కొవ్వుతోపాటు ఫోస్ఫోంక్‌ ఏసిడ్‌ కొంత మందములో చుట్టుకొని ఉంటుంది. దీనినంతటిని చుట్టుకొని ఒక [పోటిన్‌ పూతగా [00౪9/109) ఉంటుంది,

148 ౯4౬౩ + 6౧౦165౯౦] ఫట్సు+ కొతెస్టరాల్‌ నగం80101016 ర్వ్యలగ ఆ ప్యో2ైవక్‌ పోటీక కొలెస్టరాల్‌ రక్తంలో మొదట కరిగి ఉండదు. ఈ గ్లాజ్యాల్‌లో వున్న [క్రావ్వు పదార్థం, కొలెస్టరాల్‌ని కరిగిపోయేటట్లు చేస్తుంది. కొలెస్టరాల్‌ మన దేహంలో కొన్ని హర్మోనులను (సవింప చేయడానికి, కండరములు పనిచేయ డాసికి జాలా అవసరం. అందుచేత కొలెస్టరాల్‌ రక్తంలో కరిగివుండే పదార్థంగా జీవకణాలకు సరఫరా కావాలంపే, కొవ్వు పదార్థం సహాయంతో కరిగింపబడి ఉండాలి,

ఈ గ్ధాబ్యూల్చ్‌ [3 000 69] వట్టి (కొవ్వు పదార్థంగానే ఉంటే, అవి ఒకదానికి ఒకటి అంటుకొనిపోయి రక్తంలో సుళవుగా స్రవహించలేవు, కాబట్టి ఈ కొవ్వు, కొలెస్టరాల్‌తో కలిసినదానిపైన ఫోస్కోల్తెపిడ్చ, ఈ రెండు పదార్థాలూ ఒకదానిపై ఒకటి చుట్టుకొని ఉండడం వల్ల (కొవ్వు గ్దాజ్యూల్‌ (6 00816] ఒకదానికి ఒకటి అంటుకోకుండా రక్తంలో _ప్రవహించడం జరుగు తుంది. ఆందుచేత (కొవ్వు కొలెస్టరాల , రక్తంలో [పవహిస్తూ వుండాలి అంటే, అవి ఎప్పుడూ ఈ ఫోస్ఫోల్తెపిడ్స్‌ ,పోటిన్నాతో కలిసి వుండవలసిందే. అయిడే. ఈ పొరలలో “ఫోస్ఫోలైపిడ్‌' [౯౧౦౩౧౧౦ 016] పౌర ఎక్కువ మందగావున్న కొద్దీ ఆ (కొవ్వు గ్లాబ్యూర్‌ [610006] చాలా స్థిరంగా

ఈ “లైపో _పోటిన్స్‌ లో అశ సూవ్మమైన గ్లాబ్యూల్‌కు 'ఫోస్ఫోలై పిడో పౌర బాలా మందంగా వుండడం వలననే పాచ్‌, & ఎల్‌. [4 0. ౬] బ్లాబ్యూల్‌ చాలా స్థిరంగా [518019] వుంటుంది అధునిక పరిశోధనాల ద్వారా

149

పౌచ్‌ &. ఎల్‌. [౫ 0.) రక్రంలో ఎక్కువగా వున్నయెడల ఎల్‌.డి.ఎల్‌, [౬ 0 ఓ] తక్కువగా వుంటుందని కనుగొన్నారు. ఇటీవల చేసిన, (పయో గాలను బట్టి [[ 0- ఓ) రక్తంతో ఎక్కువగా వున్నప్పుడు ఎథిరోస్కిరోసిస్‌ వల్హి రక్తనాళం గట్టిపడటం తక్కువగా వృంటుందని, తద్వారా హార్ట్‌ఎటాక్‌ రావడం జరుగదు ఆని నిరూపించారు. అందుచేతనే ఈ మధ్య రక్త పరీక్ష చేస్తున్నప్పుడు, కొలెస్టరాల్‌తో పాటు గ. 9. ఓ. కొలెస్టరాల్‌, ఓ.0..1 కొలెస్టరాల్‌ కూడా వేరుగా పరితిస్తున్నారు. అవోరంలో ల్క్తంలో తొలౌన్జా9ల్‌ ళం

గుండెజబ్బు అనగానే “కొలెస్ట్రాల్‌” గుర్తుకొస్తుంది. (పతి వైద్యుడు కొలెస్ట్రాల్‌ విషయం చెపుతూవుంటాడు. అనలు “కొలెస్ట్రాల్‌ *” అంటే ఏమిటి? దీనివల్ల ఉపయోగాలు (సమాదాలు ఏమిటో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

“కొలెస్టాల్‌” అనే పదార్థం ఒక రకమైన (కొవ్వు పదార్థం. ఇది జంతు వుల నుండి వచ్చే పదార్థాభ్రో ఎక్కువగా ఉంటుంది. పాలు, మాంసం, మెదడు, (గుడ్డు; వీవ్రీతో ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాయగూరలతో చేసిన పదార్థాల్లో వుండదు. కొలెస్ట్రాల్‌ రక్తంలో కరిగి వుండదు కనుక అది, వివిధ లైపో [పోటీన్స్‌తో కలిసి కరిగి రక్తంలో (ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది.

కొలెస్ట్రాల్‌ను గురించి మనం ఎంతో భయపడుతూ వుంటాం. కాని, ఇది మన దేహంలో ఎన్నెన్నో ఆతి ముఖ్యమైన (ష్మకియలకు అత్యవసరం. శరీరము యొక్క చుకుకుదనానిక్కి మెదడు నరాలకోపోయే నాడీ (పచోదనాలకు; (ప్రసా రానికి ఇదిచాలా అవసరం. అందుచేతనే మెదడులో కొలెస్టైల్‌ ఎక్కువగా వుంటుంది. పురుమల్లో, స్ర్రీలలో, వారికి కావలసిన "సెక్సు హర్మోనులు ఉత్పత్తి కావడానికి “కొలెస్ట్రాల్‌” చాల అవసరం. ఇది మనం తినే ఆహారంలో ఉంటుంది,

యువకుల్లో రోజుకు 200 - 800 మి. (గొం వరకూ ఆహారంతో కీసి కోవడం జరుగుతుంది. ఇది మైన ఉదహరింపబడిన ఆహారం మార్చును బట్టి

150 వుంటుంది. ఇదిగాకుండా మనం తినే పిండిపదార్థం, [కొవ్వు పదార్థం, మాంస ః జం డా ళు వ కృత్తుల నుండి కాలేయం [1/60 క్రాల్‌స్టాల్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇది దాదాపు

“1500 - 2000 మ్‌. (గా. వుంటుంది. కొలెస్ట్రాల్‌, (కొవ్వు, పిిత్రరసము [9119] సహాయంతో దేహంలో చిన్న

సా ల (పేవుల ద్వారా రదక్తంలోనికి తీసికొనబడుతుంది, కొలెస్ట్రాల్‌ మనదేహంలో వున్న లింేటిక్‌ [ఓ/00%4610] నాళాల ద్వారా రక్తములో (పవేశిస్తుంది. కొలెస్ట్రాల్‌ కాలేయంలో యింకా ఇతర అవయవాల్లో బొగ్గపులుసు వాయువు (కార్బన్‌ డయాక్షైడ్‌) గా మార్చబడుతుంది. దీనిలో కొంత స్టీరోయిడ్‌ [597016] హర్మోనులుగాను, చాలమట్టుకు “బై ఏసిడ్స్‌” గాను మార్చుచంది ఐహిష్కరింప బడుతుంది. కొలెస్ట్రాల్లో ఎక్కువ భాగము “వై ఏసిడ్స్‌” గా మార్చు చెందుతాయి. మన దేహంలో కాలేయము [11౪8౧ కొలెస్ట్రాల్‌ మెటటోలిజమ్‌లో బాలా ముఖ్య మైన ప్యాతఠ వహిస్తుంది. కౌలెస్ట్రాలో ఉతృత్తి, దాన్ని పదిలంగా దాచడం, దాన్ని వేరేరూపంలో మార్చి బహిర్గతం చేయడంలో చాలా ముఖ్యమైన పాత వహిస్తుంది ఈ మధ్య (కొవ్వులో ౬1016 ౧౦౪16 అంటే, ర కంలో లైపో 1న టీన్స్‌, మోగ్గిజరైట్స్‌ 6౧.౦౬. ౬౦.౬ మొదలైన “లైపో (పోటీన్స్‌" పక్ష ద్వారా హార్ట్‌ఎటాక్‌. విషయము పూర్తిగా _ తెలుసుకోవచ్చునని కనుగొన్నారు. ఏది ఏమైనా, ర కంలోని కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తిలో గుండె అబ్బు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ నూతనంగా కనిపైటనడిన న!

10, ట్స ఓ ౦.౬, లైపో (పోటీనులను బట్టి ఇప్పుడు కొలెస్ట్రాక్‌ను ౪00 ౬. కొలెస్ట్రోలి “ఓ, 0, ౬ కొలెస్ట్రాల్‌”. ఆన్లి అంటున్నాడు. ఈ క్రాలిస్ట్రిల్‌ ఓ ౦.౬ తో కలిసి వున్నయెడల ఇది అస్థిరతగా ఉంటుంది గనుక, ఎక్కువ కొలెస్ట్రాల్‌ ర_క్షపు గోడలలో పేరుకొని, ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ జరగడం వల్ద వోర్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చేటట్టు చేస్తుంది. రకంలో 4.0౬ కొలెస్టరాల్‌ ఎక్కువగా

151 రక్తనాళాల గోడలో వేర్కొనదు. కాబట్టి వోర్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చే ఆవకాళం తక్కువ సాధారణంగా రక్తములో గీర ఓ కొలెస్టరాల్‌ ఎక్కువగా వున్నప్పుడు ఓ 0.౬. కొలెస్ట్రాల్‌ తక్కువగా వుంటుంది. ఓ 9 ఓ కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు గే 0, ఓ క్రాలెస్ట్రాల్‌ తక్కువగా వుంటుంది. ఓ ఓ కొలెస్ట రాల్‌ ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా వుంటాలు, ఓ. 0. ౬. కొలెస్టరాల్‌ కలోనరీ రిక్తనాభాల గోడల్ని ఎఐఎలొ మందమయ్యేయట్టు చోన్తుంది ? కరొనరీ రక్తనాళాల గోడల్ని సూక్ష్మదర్శిని [1107050008] ద్వారా పరీక్షించి లోపలినుండి బయటకు చూస్తే దానిలో మూడు భాగాలు కనిపిసాయి

1. లోపలి భాగం - ఒక్క కణం [6611] మందంతో వున్న ఎండోతీలియల్‌ పొర వుంటుంది. 5, డీని తరవాత = సబ్‌ ఎండో తీరియల్‌ [540 6౧60106112! 50806] స్థం వుంటుంది,
2. దీని వపలుపలి భాగం పల్చన కండరం (11812 [169016] తో చుట్టబడి వుంటుంది. రక్తంలో (ప్రవహిస్తున్న ఓ 0. ఓ, కొలెస్టరాల్‌, రక్తనాళాల గోడల లోపలి ఎండో తీలియల్‌ కణముల మధ్య వున్న సన్నని ద్వారం ద్వారా సబ్‌ ఎండో తీలియల్‌ స్థలంలోకి పోతాయి. ఇలా (పవేశించిన ఓ. 0. ఓ కొలెస్టరాల్‌ “ఆక్సిడేషన్‌ ” ఆనే రసాయనిక మార్చు చెంది రక్తంలో పున్న “మోనో సైట్స్‌” అనే ఒకరకం తెల్పి కణాల్ని ఆకర్షించి సట్‌ ఎండో.తీతిళటతాళణంలోకి లాక్కుం వేలాది వేలుగా ఆకర్షింపబడి ఆ స్థలాన్ని గ్‌! వేసాయ్యిత్రర్లు ఈ్మానో సైట్స్‌” కణాల కవచం [0611 [46౧6కు తె భక్న..యున్షుర్స్‌దిక తస శతన

152

కొలెస్టరాల్‌ను “మోనో సైట్స్‌” లోపలికి పుంపుతాయి.. దీనివల్స మోనోసైట్స్‌ ఉబ్బి పెద్దవి అవుతాయ. ఇప్పుడు ఓ 9 ఓ కొలెస్టరాల్‌ కలిగివున్న మోనో 'సైట్స్‌ను “మైకోఫేజన్‌” 148010 5౧౭౩౮౪5] అంటారు ఇవి వేల నంఖ్యలో సబ్‌ ఎండో తీలియల్‌ స్థలంలో చేరి ఈ స్థలాన్ని పెద్దదిగా చేయడం వల్ల రక్తనాళం గోడలోపలి భాగమైన ఎండో తీళలియల్‌ పొర పైకి లేపబడుతుందిం ఈ విఫంగా రక్తనాళం రెండువైపుల గోడలూ [4/8119] ఉబ్బి, మందమై, రక్త 'పసరణ జరిగేదారి సన్నగిల్లి; చివరకు రక్తనాళంలో ర క (వసరణను పూర్తిగా ఆగిపోవడం వల్ల, హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వస్తుందని పరిశోధనల దారా నిరూపించారు.

ఈ (ప్రయోగాలను బట్టీ చూసోంటే ఓ0 ౬ కొలెస్టరాల్‌లో జరిగే "ఆక్సిడేషన్‌ ” స్యకియయే కరోనరీ రక్తనాళాలు పూశిపోవడానికి ముఖ్యమైన కారణమని తెలుసోంది.

ఈ కీలకమైన “ఆక్సిడేషన్‌ ” ్నప్మకియను అరికట్ట గలిగితే అనతి కాలం లోనే “హార్ట్‌ఎటాక్‌” ను అంతం చేయడానికి అవకాశాలున్నట్లు శాస్త్రజ్ఞులు భావిస్తున్నారు.

మనం ఆహారంలో తీసుకునే శొవ్వు పదార్జాలు చిన్న (ేవులలో చిన్న చిన్న [కొవ్వు పదార్థాలుగా మార్చబడతాయి. వీటిని" న్య్యూటల్‌ ఫేట్స్‌ (06౮0౭1 586] టై 9గ్రిజరైడ్స్‌ గగం1౪06గ1669] అని అంటారు. ఇవి అతి సూక్ష్మమైన ఒక మై కాన్‌ పరిమాణంలో వుంటాయి. వీటిని ఖై లోమ్మెకోన్స్‌ [0[౪[0౧11070౧9] అని కూడా ఆంటారు. ఈ ఖై లోమైకోన్సొను ఎప్పుడూ (ప్రవర్తిస్తూ వుండేటట్టు చేయాలి. లేకపోతే అవి రక్తనాళాల గోడలపై పేరుకొని వాటిని గట్టిపడేటట్లు చేస్తాయి. అందుకే మనము అన్‌సేట్సు రేటెడ్‌ ఫేట్‌ యాసిడ్స్‌ వున్న నూనెనే వాడాలి. “సాట్యురేజెడ్‌ ఫేటియాసిడ్స్‌” నూనెలో అయితే వాటిలో వున్న కార్నన్‌ అటమ్స్‌ మైడోజన్‌ ఆటమ్స్‌ అన్నీ ఒకదాని కొకటి పూర్తిగా సంధింపబడి వృంటాయి కాబట్టి, ఈ ఖైలో మై(శాన్స్‌ వాటితో కలసి _పవహించడానికి వీలుండదు, ఆందుచేత ఈ విడిదిగావున్న ఖె రోమ్మైకాన్స్‌ రక్తనాళాల గోడలపై పేర్కొని వాటిని పూడిపోయేటట్టు చేసి రక్త (ప్రసరణను

153

నిలిపివేస్తాయి. ఆందుకే మనం "సేట్యురే టెడ్‌ ఫేట్స్‌ కాకుండా అన్‌ సేట్యురేటెడ్‌ ఫేట్రి ఏసిడ్స్‌ ఎక్కువగా వున్న నూనెనే కూరల్లో వాడడం మంచిది.

రక్తంలో వుండే కొలెస్ట్రాల్‌ (సమాణాన్ని కాలేయం అందుపు చేస్తుంది. ఆంటే కొలెస్టాల్‌ లిం ఫేటిక్స్‌ ద్వారా రక్తంలోకి (గహించబడడం, ఉత్పత్తి కావడం ఒకఎళ్తు, రక్తంలో ఉన్న కొలెస్ట్రాల్‌ని దేహానికి ఉపయోగపడేటట్టు చేయడం, దాన్ని బహిర్గతం చేయడిం మరోయెత్తు. రక్తంలో వున్న కొలెస్ట్రాల్‌ (వమాణం, పీటిమీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఆముతే మనదేహ్యులో లివర్‌, స్రీన్‌ [1/6 50166౧) మొదనైన అవ యవాలల్లో రెటిక్యులో ఎండోథీలియల్‌ కణాలు [56010010 క౧6౮౦116118106119] అని ఒకరకమైన కణాలు ఉంటాయి. ఇవి ఖ్లైలో మైకాన్స్‌ను తమలో లీనము చేసుకొని రక్తనాకాల గోలడపై పేరుకోకుండా చేసి ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ను రాకుండా చేస్తాయి, తొలెన్హా9ల్‌ వలిమాణం ఎంత ఉండనచ్చు :_

వివిధ (గ్రంధాలు పరికించి చూచినట్లయితే రక్తంలో కౌలెస్ట్రోల్‌ 150 = 250 ౫౫9 క్క వుండవచ్చునని తెలుస్తుంది. మనంతినే ఆహారాన్ని బట్టి మనం చేసే పనులను బట్టి, వివిధ దేశ పరిస్థితులను బట్టి, రక్తంలో వుండవలసిన కొలెస్ట్రాల్‌ వేరు వేరుగా ఉంటుందని _పయోగాల ద్వారా తెలుస్తోంది. ౮ 5.4.లో ౨988 = ౨60 ౧౪ ర్య సహజం, వోలెండ్‌ దేశములో ఈ మధ్య 188 ౧.6. నుండి తి*45్‌ గ ర్రుర్యకు పెరిగినట్టు తెలుస్తోంది. ఇంగ్రాండుదేళంలో 50 సం (రాల (క్రితం 150 - ౨88 ౧౫. 8. క్లో వరకు వుండవచ్చునని నిర్ధారణ చేశారు. ఇప్పుడు 5 4ఉీలో ఇక్కడ వున్నంతగా లేకపోయినా దాదాపు అలానే వున్నట్టు అంచనా : ఇప్పటి పయోగాంను బట్టి కొలె్ట్ట్రోల్‌ ప మాణము 160- 180 ౧౧ ౮ % వుండడం ఆరోగ్యానికి మంచిదని వైద్య కాస్త్రజ్ఞుల అంటున్నారు. ఈ మధ్య “"లైపిడ్‌ [పోఫయిల్‌” విషయమై తెలుసుకున్న తర్వాత ఓ 0 ఓ, 10౬. కొలెస్ట్రాల్‌కు ఎక్కువ _పాముఖ్యం యిస్తున్నారు. మామూలుగా రశక్షంలో ౬.0౬ కాలహ్రైాల్‌ 180 ౧.౪ /£ ౬, కంటే తక్కువగాన్ను

154 ౧౦1౬. కాలస్ట్రోల్‌ 60 ౧ ౪ /9.6. కంటే యెక్కువగాను వుండాలి అని అంటున్నారు. ఆలా కాకుండా 6 రె. 1. క్రాలిస్టాల్‌ ఎక్కువగాఉండి, 1-0 ఓ కొలెస్ట్రాల్‌ తక్కుదగా వుంటే హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని కాస్త్రజ్ఞులు చెబుతున్నారు, కొ లెస్టాల్‌ = హాక్‌ ఎటాక్‌ లు ళు రక్తంలో నవాజంగా వుండాల్సిన లై విశ్‌ (పొథయిల్‌ (6౦164 ౧౧౦1116) :

లైపిడ్స్‌ మొత్తం [70621 €10169) 400 నుండి 1000 గ౪/౮| సీరమ్‌ టైగిజరైడ్స్‌ [5613౧ 7₹1091౪0611669] ఉర్‌ నుండి 145 గాం/6! సీరమ్‌ కొలెస్ట్రాల్‌ (560౧ 6౧౦ ౩1610 ] 150 నుండి 250 గాం/61 యల్‌,.డియల్‌,. కొలెస్ట్రార్‌ [0౬ 0౧01651601] 180 గొం/6! కు తక్కువగా వుండాలి, హెచ్‌.డి.యల్‌, కొలెస్ట్రాల్‌ [410౬ 0%016919101] 40 ౧౪+ 6౮|| కంటే ఎక్కువగా వుండాలి, రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువ కావడం, ఆది కరొనరి ర కృనాళముల గోడల్లో పేరుకుపోయి ఆ గోడలను గచ్దపడేటట్టు (41670506 60919) చేసి తద్వారా గుండెకు ర క్ష్మపసరణ తక్కువ చేయడం వల్ల హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వస్తుందనే భావన అనేక (పయోగాల ద్వాలా వైద్య కాస్త్రజ్జులు ముందు [పచురించారు. అయితే (ససంచంలో అనేక వైద్య కేందాలలో డీ విషయమై పరిశోధనలుచేసి రక్తములో ఉండే కొలెస్ట్రాల్‌ వల్ల గుండెపోటుకు అనుకున్నంత [పమాదము లేదని తరువాత (ప్రచుంంచారు. కొలెట్టాల్‌ కంచే రక్తములో వుండే “లైపో (పోటీన్ఫు' పరిమాణం ఎక్కువైతే హార్ట్‌ ఎట్రాక్స్‌ చచ్చే సూచనలు ఉన్నాయని కొన్నాష్ట ఆభ్మిపాయపడ్డారు. కొన్నాళ్ళ తరువాత మళ్ళీ రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్‌

155 పరిమాణానికి వార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడానికి చాల సంబంధం వుందని, రకంలో ఎక్కువ కొలెస్ట్రాల్‌ వున్న వ్యక్తులు ఆంటే 200 ౧9% కు పైగా ఎంత ఎక్కువగా వుంటే ఆంత ఎక్కువగా వార్డ్‌ఎటాక్‌ రావడానికి అవకాశం వుండ దని భావించారు, ఇటివల (ప్రచురించిన పరిశోధనా ఫలితాలను బట్టి ఓల 1 కొలెస్టరాల్‌ ఎక్కువగా వుండి, [౨౬ కొలెస్టరాల్‌ తక్కువగా వుంటే వార్డ్‌ ఎటాక్‌ ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశాలుంటాయని నిర్దారణ చేశారు. “గుండొవోటు శ్రీల కంటౌ వురుతులో ఎక్కువగా వశుందా ₹ ంది అక

అయితే ఎందువఅన వనశ్తుంది ?

మనం “0౬ క్రాలిస్ట్రాల్‌” “౬౦౬ కాలిస్ట్రాల్‌” అని చదువుకొన్నాం, రక్తంలో 1101 కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువగా ఉండి ఓ9౬ క్రాలెస్ట్రాల్‌ తక్కువగా వుంటే హార్ట్‌ ఎటాక్‌ రావడానికి అవకాశాలు వుండవు. ఓ60౬ కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కు వగా వుండి [9౬ కొలెస్ట్రాల్‌ తక్కువగా వ్వంటే హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడానికి ఎక్కువ ఆవకాశాలుంటాయి. అందుచేతనే 9౬ క్రాల్రస్ట్రాల్‌ను మంచి కొలెస్ట రాల్‌ను [9006 0౧01691601] అస, ఓ901 కొలెస్ట్రాలును చెడ్డ కొలెస్టరాల్‌ [8406 0౧౦1691601] ఆని అంటారు, శ్రీంలో 101 కొలెస్ట్రాల్‌ పరిమాణం పురుషుల కంటె 25 కాతం ఎక్కువగా ఊంటు ఎది. కాబట్టి శ్రీలలో హార్ట్‌ ఎటాక్‌ తక్కువ శాతంలో వుంటుంది. పురుషుల్లో ఎక్కువగా వస్తుంది.

మరో కారణం, న్ర్రీలలో “* ఈస్త్రోజన్‌ ” [౬860669౧] అనే హార్మోను పిండాశయం [0౪8/౧ నుండి (సవిస్తూ ఉంటుంది. ఈ పార్మోను రక్తంలో వున్న కొలెస్టాల్ని తగ్గిస్తుంది. పురుషుల్లో ఏం[డోజన్స్‌ గగిగిర[096౧5), బెన్‌ ఇెస్టిరోన్‌ (65681610౧9) అనే హార్మోనులు ర కంలో వున్న కొలెస్ట్రాల్‌ను ఎక్కువ చేస్తాయి. అందుచేత పురుషుల్లో శ్రీం కంటె ఎక్కువ శాతం హార్ట్‌ ఎటాక్‌ రావడం జరుగుతుంది,

“ఈస్టోజన్‌ ' విర్మోను కొలెస్ట్రాల్‌న్ని తగ్గించడ మేగాకుండా గలిఓ ౪ లస్ట్రా ను ఎక్కువ అయ్యేటట్టు కూడా చేస్తుంది. పురుషుల్లో వున్న సెక్సు వార్మోన్ను 1106 ను తగ్గిపోయేటట్టు చేస్తాయి. ఆయితే స్త్రీలలో తక్కువ 11896 కొలెస్ట్రాల్‌

156 వుండి, దీనితో పాటు మధుమేహం, స్థూలకాయత, వుంటే అలాంటి వారిలో “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” వచ్చే అవకాళాలు ఎక్కువగానే వుంటాయి, ఆరోగ్యంగా వున్న వారిలో కాలెస్ట్రార్‌ పరిమాణం 150 - 200 గాం క్య వరకూ ఉండవచ్చునని నిర్ధారణ చేసారు. ఆనేక వైద్య పరిశోధన కేంద్రాలలో చేసిన (ప్రయె+గాలను బట్టి చూస్తే కొలెస్ట్రాల్‌ 200 గ9% లేళ ప్రెగ్రిజరెంట్స్‌ 200 ౫9 క కన్నా ఎక్కువ వున్న వారిలో “హార్డ్‌ ఎటాక్‌' ఎక్కువగా రావడానికి అవకాశం ఉంటుందని తెలియవస్తుంది. ఆధునాతన (ప్రయోగాలను బట్టి చూస్తోంటే రక్తంలో వున్న కొలెస్టరాల్‌ 160 - 180 గాం ఆ మధ్య ఉండడం ఆరోగ్యానికి మంచిదని ఆంటున్నారు. ౬ క్‌ ముఖ్యమైన విషయం. “మధుమేహం” మొదలైన జబ్బుల్లో. కొలె స్టైల్‌ మామూలుగానే ఎక్కువగా ఉంటుంది. వారు కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువ అయ్యే ఆహారం తీసుకుంటే ర కృంలో కౌతిస్ట్రార్‌ పరిమాణం మరి యెక్కువగా. పెరగ డానికి అవకాశం వృంవి, ఆదే పరిస్థితుల్లో ఆరో గ్యవంతుల్లో ఆలాంటి ఆహారాన్ని తీసుకున్నా కొలెస్టైల్‌ పరిమాణం యెక్కువ పెరగడం జరగదు. కాబట్టి మధు వొలెన్టా9ల్‌ విషయములో నునం తీనుకోవలనిన వార త్తలు : ఈనాడు అనేక (పయోగాలనుబట్టి చూస్తోంటే ర క్తంలో కొలస్ట్రాల్‌ యెక్కు వైతే “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” యెక్కువగా రావడానికి అవకాశము వుందని నిస్పంకోచంగా కేలిపోయింది. కాబట్టి మనం రకంలో కొలెస్ట్రాల్‌ పరిమాణం పెరగకుండా చూనుకోవాలి. మనం తీసుకోవలసిన జ్మాగ తలు ఏమిథ? (1) మనం తినే ఆహారగ్రం కొలెస్ట్రాల్‌ తక్కువ ఉన్న ఆహారంగా ఉండాలి (2) మన వంటలో వాడే నూనె “అన్‌ సేచ్యురేజడ్‌ ఫేపే ఏసిడ్స్‌ వున్న నూనెగా వుండాలి (8) 'సేచ్యురేట్రివ్‌ ఫేత్రి ఏసిడ్న్‌ ఉన్న నూనెల. వాడకూడదు. (నెయ్యి;

157 కొబ్బరినూనె, డాల్హి మొ:) (4) వ్యాయామం చేయడం వల్ల కొలెస్ట్రాల్‌ మన శరీరంలో తక్కుచగా వుంటుంది. కాబట్టి (ప్రతిరోజు వ్యాయామం చేయాలి. వి మధుమేవాం (01206199) దీనినే చక్కెర వ్యాధి అంటారు. అంటే మన రక్తంలో చక్కెర అంటే ద్దూకోజ్‌ ఉండవలసిన దానికంటే ఎక్కువగా వుంటుంది. మామూలగా మన రక్తంలో పరగడపున [5236109] 80 - 120౧౫ 6 జ వరకూ ఉంటుంది. మనదేహంలో “ఇన్నులిన్‌ ” [1౧5611౧] అనే హార్మోను తగ్గినప్పుడు రక్తంలో చక్కెర ఎక్కువగా ఉండడం జరుగుతుంది. ఈ హార్మోన్ను వృక్వకము [02౧07988] అనే (గ్రంధిలో ఐలెట్స్‌ ఆఫ్‌ లేంగర్‌వోన్న్‌ [151963 01 [4౧0608౧5] లో వుండే “బీటా” కణాల (సవింప చేస్తాయి. మనం తినే ఆహారంలో పిండి పదార్థం, (కొవ్వు: మాంసకృత్తులు, లవణాలు ఉంటాయి. మనం సేవిస్తున్న ఆహారము ఏ రూపములో ఉన్నా అది చివరకు చక్కైరగా మారిమనకు శ క్తినిసౌయి. ఈ పనిలో అనేక (ప్యకియలు జరుగుతాయి. మధుమేహంలో “ఇన్నులిన్‌ ” అనే హార్మోను తక్కువ కావడంవల్లి ఈ (ప్రశ్రియలన్నీ పూర్తిగా దెబ్బతిని రక్తంలో చక్కెర యెక్కువ కావడం జరుగుతుండి. రక్తంలో వున్న చక్కెర (ప్రతి జీవకణం పనిచేయడానికి అఆవసరము- అంటే శరీరం ఆరోగ్యంగా వుండాలీ అంటే (వతి జీవకణం ఆరోగ్యంగా ఉండాలి. శక్తి కావాలంటే చక్కెర అవసరం. చక్కెర శక్తి నిస్తుంవి గనక. “మధుమేహం” జబ్బులో “ఇన్సులిన్‌ ” తక్కువ కావడంవల్ల చక్కెర జీవకణాలలోనికి పోలేదు. మనదేహంలో కొన్ని [ట్రిలియన్ల జీవకణాలు ఉన్నాయి, పీటి అన్నిటికి చక్కెర ఆవసరం. “ఇన్సులిన్‌ తక్కువ అయినపుడు చక్కెర జీవకణాల లోనికిపోలేదు కాబట్టీ చక్కెర ర క్తంఠో ఉండిపోతుంది. తద్వారా రక్తంతో ఉన్న చక్కెర పరిమాణం ఎక్కువైపోతుందె, దీనినే “హైపర్‌ గ్నైసిమియా” [[70670170660012) అంటారు.

156 సాధారణంగా రక్తంలో చక్కెర ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఆవసరానికి వాడుకోవడానికిగాను కాలేయంలో [11/6౧ గ్రైకోజ్‌న్‌ [61/0086౧] గ మార్చబడి నిలవచేయబడుతుంది. ఈ (స్మక్రియకు కూడ “ఇన్సులిన్‌ హార్మోను అవసరం. మధుమేహంలో ఇన్సులిన్‌ తక్కువగా ఉండడం వల్ల గ్గూకోన్‌, గ్హైకొజన్‌ గా మార్చుబడే బదులు ఖ్రెకోజ్‌న్‌ స్హూకోజ్‌గా మార్చబడి రక్తంలో చక్కెర ఎక్కువగా ఉండడం జరుగుతుంది.

మన శరీకంలో మూత పిండములు [11640673] మూూతంలో చక్కెర పోకుండా పూర్తిగా ఈ చక్కెరను మన శరీరంలోనికి తిరిగి పీల్చుకొంటాయి. కాని దీనికి కూడ కొంత పరిమితి అంటూ ఉంచి మామూలుగా మన రక్తంలో వుండవలసిన చక్కెర పరిమాణం 60 - 190 గ9 గ్య మ్యూత పిండాల రక్తంలో శ్ర చక్కెర. పరిమాణం 180 ౧౧9 % ఉన్నంత వరకూ ఈ చక్కెరను తిరగి శరీరములోనికి పీల్చుకొంటూనే వుంటాయి. ఒక మో , ర కంలో ఇంతకన్నా చక్కెర ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉన్నట్లయితే గార మూూతంఠలో విసర్జించబడుతుంది. దీన్ని గ్లైకోమూరియా [6 ౪౦05064718)

ఆంటారు. లా

కి ఖ ఎక్కవ చట మైన చక్కెర, ఈ విధంగా విసర్జించఐబడడంతో జనః ఎక్కువ అకలి, ఎక్కువదాహం, సీరసం, ఇంకా అనేకమైన (ప్రమాదాలకు గురకావలసి ఉంటుంది. క ఈక కో న్య తీవకణం తాను పనిచేయడానికి భక్రి కావాలి చక్కెరకావాలి. మధువేషై రో వున్న చక్కెరనుండి (గహిస్తుంది. ఆం

చళ్యె ర. ఎక్కుడగ ౨ల్‌ ఇన్సులిన్‌ తక్కువ కావడంవల్స రక్తంలో పరిస్గితులో జర్‌. న్నా ఈ చక్కెర జీవకణాల్లోనికి పోలేదు. అలాంటి థలుల దిచికణాలకు శక్తి అందజేయడానికి శరీరంలో వేరే ఏర్పాట్లు జరుగు క. చక్కెదనుండి కాకుండా ఫేట్భొ [6819] నుండి శక్తి జనింపచేసి జీవ రంల గంిసుంది. నో (పర్రియల్లో. కొలెస్టరాల్‌. ఎద్కవగా. ఉత్పత్తి = ల్డ థిరో స్ట్కీరోస్పక్ల రావడం కరోనరీ రక్త నాళాలు కుంచిం

159 చుకుపోయి [000916110%]. గుండెకు రక్త _పసరణ తగ్గిపోవడం లేదా పూర్తిగా ఆగిపోవడం జరుగుతుంది. అందుకే మధుమేహం వున్నవారిలో కొతి స్టాల్‌ ఎక్కువగా వుంటుంది.

మధుమేహం ఉన్నవారిలో 'హార్ట్‌ఎక్‌' రావడం సర్వసామాన్యమైన విషయంగా భావించాలి.

ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమంటే, మధుమేహం జబ్బు ఉన్నవారిలో “హార్ట్‌ఎటాక్‌” వచ్చినపుడు మామూలుగా వుండే భాతి నొప్పి వుండదు. ఈ విషయం ఎప్పుడూ గ్నుర్తుంచుకోవాలి.

“బోర్డ్‌ ఎటాక్‌” లో ఛాతినొప్పి గుడ్డ పిండినట్టుగా, ఛాతిపై బరువుగా, గుద్దినట్టుగా విపరీతమైన భరించలేని నౌొప్పిరావడం, అది ఎడమ భుజంవైవు ఎడ్రమ చేతిలోపలి భాగము ద్వారా ముంజేతిగా చిటికిన (వేలివైపు పోతుంది. కాని మధుమేహం జబ్బు ఉన్నవారిలో ఏమీ నొప్పిలేకుండా సరాసరి గుండె పనిచేయలేనంత స్థితికి వెళ్ళడం జరుగుతుంది. ఈ “"మధుమేహం”లో నరాలు దెబ్బతిని అపాయసూచక నినాదం [41277 518౧81] పోతుంది. అందుచేత నొప్పి౭ెలియదు, వారికి అకస్మాత్తుగా గుండెపోటువచ్చి (పాణం పోవడం కూడా జరుగుతుంది కాబట్టి, మధుమేహం ఉన్నవారు ఈ విషయమై చాలా జ్యాగ త్త్‌గా ఉండాలి. ఛాతీలో ఏమ్మాతం ఇబ్బందిగా వున్నా వెంటనే హృద్రోగ నిపుణుల సలవి తీసుకోవాలి,

“మధుమేహం” జబ్బు వున్నయెడల పిన్న వయసులోనే వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చే అవకాశాలు చాలా ఉన్నాయి. అందుచేత స్రీలు, స్థూలకాయులుగా ఉండి వారికి మధుమేహవాంధి వున్నయెడల, వారిలో మరి ఎక్కువ శాతం ఈ హార్ట్‌ ఎటాక్‌కి గురకావడం జరుగుతుంది. “మధుమేహం” జబ్బును అది చాలా ముదిరే వరకూ తెఎసుకోలేరు. ఒక్కొక్కప్పుడు మామూలుగా రక్తపరీక్ష చేసుకుంటున్న ప్పుడు ఆది బయటపడుతుంది. కాబట్టి ఏ కుటుంబంలోనై తే ఈ వ్యాధి ఉంటుందో వారి బిడ్డలు (ప్రతివారు తొందరపడి రక్తపరీక్ష బేయించుకోనడం ఎంతైనా అవసరం.

160 మధుమేహం జబ్బులో జరిగే వివిధ మార్కులు 90 - 94 సంవత్సరాల లోపునే మొదలవుతుంది. కాని ఈ జబ్బు వున్న కుటుంబంలోని బిడ్డలు యౌవ్వన కాలంలోనే పరీక్షలు చేయించుకొని శ్రద్ధ తీసుకున్నట్టయితే “మధుమేహం” జబ్బు రాకుండా చూచుకోవచ్చు, తొ ఆధికర కవువోటు (1౪706గ16[09100) వ్‌ మన శరీరంలో రక్ష్మపసరణర క్తనాళాల ద్వారా జరుగుతుంది. ర క్తం రక్తనాళాల ద్వారా [వసరిస్తున్న ప్పుడు ఆ రక్తం రక్తనాళాల గోడలపై కొంత బడన [పయోగించి (పవహిస్తూ ఉంటుంది. ఈ విధంగా ర క్రనాళాలలో (నవ హిసున్న రకం రక్తనాశాల గోడలమీద (నయోగించే పీడనను ర క్రపీడన [810006 ౯765569) అని అంటారు. సాధారణంగా ఈ విధమైన రక్ష (పసరణలో ఏమైనా మార్చులు వచ్చి పీడనశకక్తి ఎక్కువై నపుడు ర కనాకాల స్థితి స్థాపకళ కి [6125010౧ ఆనే- సహజస్థితినిబద్ది సడ్డుకుపోతూ రక్ష్మవసరణ మామూలుగా జరుగుతుంది. కొ పరి వో రన రి పరిస్థితుల్లో 6 కనాకాల గోడ్రలు మందమై ఎలాస్టిసిటి వలం స్త్‌ డలు గట్టి పడినవ్పుడు వాటి స్థితిస్టాపక శక్తి నశించడం ల్ల ౦ కం5ళ600 క కం ఎక్కువ పిడనముతో _వవహిస్తుంది. దీనినే ఆధిక రక్షపోట్స, [063౧910౧] అని అంటారు, "ర కనాళాలలో సహజంగా వుండే పీడనను రక్తపీడన [8006 ౧7655479] అంటాము. ఆది అసహజంగా ఎక్కువ వున్నప్పుడు “రకపోటు” లేదా “అధిక ర కపుపోటు"” అని రెండు మాటలూ వాడుతున్నారు, న్హ్వ “ర_కపోటు” అనే మాట వాడటం [10919౧5100 అనే ఆర్థంల్రోన్సే వాడుతున్నా, మనం సాధారణంగా చాలామంది బ్లడ్‌పెజర్‌ [581006 ౧69566] జబ్బు వుంది ఆని అంటూ ఉండడం వింటాం, అలా అనడం తప్పు.. ది[006 /. వ | 956076 పతి వారికి ఊంటుంది. అద్ది ఉండాలి, అదె సహజ పీడనాని కన్నా క్కు-వై (ప్రమాదాలకు దారి తీసినవ్పుడ్తే “రకపు పోటు” అవుతుంది, దానినే మనం “హైపర్‌ టెన్‌షన్‌” అంటాషి.

161

గుండె సంకోచం చెందినపుడు [5౪318014], రక్తం బృహద్ధమని [40/12] ద్యారారక్త నాళాల్డోనికి (పసరించడం జరుగుతుంది. ఈ సమయంలో ర క్షం [ప్రవహిస్తూ రక్తనాకాల గోడలపై (ప్రయోగించే ఈ పీడన శ్నక్రీని “సిప్టాలిక్‌” (5510110 గ/౦956౧౪] పీడన ళ కి ఆంటాగు అదే విధంగా గుండె విస్నారం చెందినప్పుడు [01351016] క్రూడా కొంత పీడనళక్సి రక్తనాళాల గోడలపై వుంటుంది. దీనిని “డయాస్టాలిక్‌' పీడన ఆంటారు. మనకు బ్లడ్‌ (పెజర్‌ ఇంత వుంది అని చెప్పడానికి ఈ రెండూ కొలిచి చూపించడం జరుగుతుంది, రక్త పీడనం ఆనే పదము సాధారణంగా ధమని రక్త పీడనాన్ని [4167181] సూచిస్తుంది. గుండె సంకోచం, విస్నారం చెందిన ఈ రెండు దళశలలోనూ రక్త నాళాల్లో రకృం ధారావాహికంగా [వవహిస్తూనే వుంటుంది.

మామూలుగా యౌవ్వన దశలో రక్తపీడన 120/80 ౧౫౧ గర ఉంటుంది. 190 గాణ [6 సిస్టాలిక్‌, 80 9౧ ౪9 డయాస్టాలిక్‌ పీడన అంటారు. ఈ రెండు పీడనలలో, సిస్టాలిక్‌ పీడన, ఊది క్తత, భయం, రౌద్రం, కోపం, ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అకస్మాత్తుగా ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంటుంది, గాని కొంత సేపటికి తగ్గిపోతుంది. ఆలాంటప్పుడు ఏమీ భయపడవలసిన పనిలేదు, అయితే ఈ సిస్టాలిక పీడన ఎవ్ప్‌డూ 140 గ౧౫ [68 పైగా ఉంటే, వైద్యునితో పరీక్ష చేయించుకోవాలి. దీనికంటే ముఖ్యంగా డయాస్టాలిక్‌ పీడన 90 గగా గ (90 మీమీ మెర్‌క్యురి) క ఎక్కువగా వుంటే దినిని గురించి వెంటనే శ్రద్ధ కిసు కొన్సి వైద్యుని సలహా తస్పక తీసుకోవాలి. వయసుమలళ్లిన వారిలో 140/90 గాణ గర ఉండడం సహజం, ఎందుచేతనంటే వయస్సు మళ్ళిన వారిలో వయస్సుమళ్శిన కొద్దీ, రక్తనాళాలు సహజంగా గట్టిపడడం జరుగుతుంది,

సిస్టాలిక్‌, డయాస్తాలిక్‌ పీడనల విషయం ఆలోచిస్తే, “డయాస్టాలిక్‌ పీడన” చాలా ముఖ్యమైనది, ఇది రక్తనాళాల గోడల పతిస్థితి మీద ఆధారపడి వుంటుంకీ. యౌవ్వనదళలో ఈ “*డయాస్టాలిక్‌ పీడన” ఎక్కువగా _ఉంది అంబే, ఈర క్రనాళర గోడలు తప్పక దొబ్బతిని ఉంటాయని తెలుసుకోవచ్చు.

162

సిసాలిక్‌ పీడన 160 ౧౫ గేం 8 మైగాఉండి, డయాస్తాలిక్‌ పీడన 80 మి.మీ. (80 గాగ [60 వున్నా ఆది గుండె జబ్బుకు దారిశీసే ఆవకాశం ఉంది.

యౌవనస్తుల్లో 160/90 గాగా గం రక్తపీడనవుంటే, అది రక్తపోటు జబ్బు అని భావించాలి. కాని కళ్‌ ఏళ్ళలోపు వయస్సున్న వ్యక్తుల్లో 180/90 మి.మీ. మెరిక్కురి పీడన ఎప్పుడూ అలానే ఉంటూంటే వారంలో అధికర కృపోటు [11706716౧0810౧] రావడానికి ఎక్కవ అవకొకాలుంటాయి,

కొంతమందిలో ఒక్కొక్కప్పుడు రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉండి ఇతర సమయాలలో మామూలుగా ఉండడం జరుగుతుంది. దీనిని “ఇబైల్‌ హైపర్‌ బెన్షన్‌” అని అంటాడు, కలాంటి వ్యక్తులకు రక్తపోటు వళ్ల వచ్చే చిహ్నాలు కనబడక పోవచ్చుగాని కొన్నాళ్ళకు స్థిరంగా అధిక ర క్రపోటు వచ్చే ఆవకాకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

చాలా మందిలో అధిక ర క్తపుపోటు వున్నా, దాని లక్షణాలు కనిపించవు. ఏదో ఇన్నూూరెన్సును గురించో, రొమేన్‌ పరీక్ష చేస్తున్నప్పుడో రక్తపుపోటు ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.

సాధారణంగా ర క్తపోటు ఉన్నవాళ్ళకి తలనొప్పి, తలవెనుక నొప్పి, నిద్రనుండి లేవగానే వస్తుంది. తరువాత కొన్ని గంటలకు తగ్గిపోతుంది. ఒక్కో సారి కట్ట జిగేఎమన్నట్లు చీ ట్లు కమ్మినట్టు ఉండవచ్చు. కొందరిలో గుండె దడరావడం, నీరసంగా ఉండడం జరుగుతుంది. రకపోటు మరి ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు రక్తనాళాంఎ దెబ్మతినడం వల్ల ముక్కునుండి రక్తం కారడం, మూ(తంలో రక్తము కన్చించటం, అకస్మాత్తుగా చూపు కనిపించకపోదడం, సృహ తప్పడం, గుండెనొప్పి, ఆయాసం, ఇలాంటి లక్షణాలతో వైద్యుని దగ్గరకు వెళ్ళడం జరుగుతుంది, అధిక ర కవు వోటువర్దు విమి జరుగుతంది

సాధారణంగా ర క్తనాళాల గోడలు మెత్తగా ఉండి రక్తపిడన ఎక్కువై నప్పటికీ రక్రవాళాలు విస్నారం చెంది, ర క్రపోటును తగ్గించడం జరుగుతుంది.

163

ఏదైన జబ్బువల్లగాని, వృద్ధాప్యంలోగాని రక్తనాళాల గొడలు గట్టిపడితే రక్త పీడన ఎక్కువైనప్పుడు ఆవి విస్పారం చెందలేవు. అలాంటప్పుడు రక్తపోటు మరీ ఎక్కువై సూక్క్మమైన రక్తనాళాలు మెలికలు తిరగడంవలన (5089౧) రక్త్మపసరణ ఆగిపోతుంది. ఈ రదక్తపీడన తగ్గినవెంటనే ర కనాళకాలు మామూబుస్థితికి వహ్హోయి. ఒకోసారి ఆ విధంగా తడిగుద్డపిండినట్టుగా ఎక్కువ మెలికలు తిరిగినప్పుడు [100105035౧] రక్తనాళాలు పగిలి ర్కక్ష్యృసావం [136౧0గ7౭86] జరిగి, పూర్తిగా రక్తపసరణ ఆగిపోయేటట్టు చేస్తాయి. ఈ విధంగా మదడుళో జరిగితే స్పృహ తప్పిపోవడం, పక్షవాతం రావడం జరుగుతుంది. ఆదే గుండెకు రక్తము సనరథరాచేసే రక్రనాళాలలో జరిగితే గుండెపోటు వచ్చి మృతి చెందడం జరుగుతుంది.

ఈ విధంగా రక్తపుపోటు ఎక్కువైనప్పుడు, ఎడమ జఠరిక చాలా కష్టంతో ర కొన్ని వివిధ భాగాలకు పంపవలసివ స్తుంది. ఇలా కొన్నాళ్లు జరిగితే (కమేపీ గుండె బలహీనత చెందడం, చివరకు పనిచేయలేక_ పోవడం జరుగు తుంది, (192/1 ౯8| ౪679).

(పస్తుతం మన కందుబాటులోవున్న భోగట్టాను బది చూస్తే స్త్రీలు పురు షల కంటేర క్తపుపోటు జబ్బకు బాగా తట్టుకోగలరని భావిస్తున్నారు,

ర కనాకాల్లో కొలెస్ట్రాల్‌ పేరుకొన్న మూలంగా రకనాశాలు పూడుకు పోయి రక్తపుపోటు ఎక్కువ కావడం జరుగుతుందని తెలుసుకొన్నాం. కాని, రక్తపుపోటు ఎక్కుచ అయినందువల్ల కూడా రక్తనాళాల గోడలు. గట్టిపడే అవకాశాలున్నాయని (పయోగాల ద్యారా చూపించారు. ఎలా అంటే, ర కృపోటు ఎక్కు_వెనందున రక్తనాళాల లోపల భాగం గరుకుగా అవుతుంది. ఆ గరుకుగా ఊన్న (పదేళశంలో కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కు వగా పేరుకునే అవకాశం వుంది. ఇదిరదకృ (సవాహానికి అడ్డుతగులుతుంది. కాబట్టి రక్తం ఇంకా ఎక్కువ పీడనతో (సవా హిస్తుంది. తిరిగి రక్తపుపోటు ఏక్కువ అవుతుంది. అంతేగాకుండా రక్తపుపోటు

164 ఎక్కువ అవడంవల్ల “లెపో (పోటిన్స్‌” ఆనే పదార్థాలు రక్త నాళాల గోడల రక్తపోటు ఇంకా ఎక్కువ అవడం జరుగుతుంది. అంటే ఒకవైపు కొలెస్టైల్‌ రక్తనాళాల గోడలలో పేడకొని వాటిని గట్టి పర్చడంద్వ్యారా ర కృపుపోటును ఎక్కువ చేస్తుంది. ఆలాగే రక్తపుపోటు ఎక్కువ ఉన్నవారిలో కొలెస్ట్రాల్‌, లైపో (పోటిన్స్‌ రక్తనాళాల గోడల్లో చేరి, వాటిని గట్టి పడేటట్టు చేసి మరి యెక్కువగా రక్తపుపోటు వచ్చేటట్లు చేస్తాయి. చివరికి గుండె బలహీనం కావడం హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడం జరుగుతుంది. స్ధూ ల కాయం స్టూలకాయం (00611) ల గుండె జట్ములు రావడానికి ఆనేకమైన కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిలో స్థూలకాయం ఒకటి. మనం వంశపారంపర్యంగా ఆస్థిని ఏలా పంచుకొంటామో ఆలాగే కొన్నిరకాల గుండె జబ్బులు కూడ పంచుకొంటాం. దీనికి మనం ఏమీ యము అంటే ఆ జబ్బు రాకుండా చూచుకోలేము. కొని ఆధునిక వైద్య నాగ “లో ఉన్నత శిఖరాలను అందుకొని అత్యున్నత స్థాయిలో జరగతుం రన్‌ చాలామట్టుకు ఈ జబ్బులకు చికిత గ మనదేశంలోనే చాలమటుకు మన వలో మాతం విదేశాలకు పోయి. చికిత్స పొందుతున్నారు, గుండె జబ్బులకు లొ మనకున్న కొన్ని అలవాట్లు అనేక రీతులుగా “ఆని చెడ. అంటే ఎ ర్రున్నాయి. అవి చెడ్దఆలవ్లాట్లు అని చెప్పడమా + ఇతరులకు చెడవా? మి ఒప్పుకొంటారు ? అవినాకు చెడ్డవి అయితే పాఠకులు అవిచెడవో మ ని వయం ర చ్పదినాన. డ్డ 0చివో మీకే తెలుసుకోవాలి. కొంతమందికి ఎక్కువగా

165 ఆహారం సేవించడం ఆలవాటు. వారు భోజన (పియులు - శృభంగా భోజనం జ్రేయాలి - మంచిదే. అముతే అది “మితంగా” ఉండాలి గాని అమితంగా ఉంటే శరీరాన్ని ఆధికంగా పెంచుకోవడమే ఆవుతుంది. సాధారణంగా 25 సం! దాటిన తరువాత స్థూలకాయం రావడం ప్రారంభిస్తుంది, అదిస్త్రీలల్లో ఎక్కువగా జరుగుతుంది. అలా లావుకాకుండా చూచుకోవాలంటే, వయస్సు వస్తోంది అనగాశే, ఆహార విషయంలో (శద్ధతీసుకోవాలి. [ప్రతిదినము వ్యాయామం చేస్తూ ఉండాలి. ఈ వయస్సు వరకు మంచి అవయవ నిర్మాణంతో చలాకీగా ఉండడం జరుగుతుంది. ఈ వయస్సు వాటగానే శరీరంలో జరిగే ([వ్మ్యకియలు తగ్గడం [పారంభిస్తాయి అందుచేత దానికి తగినంత ఆహారంవుం టే చాలు. కాబబ్బ ఈ వయస్సు నుండి ఆహారాన్ని తగ్గించవలసిన ఆవసరం ఎంతైనా వుంది. దీని పకారం అంచనా వేసే 25 సం దాటాక, రోజుకు 10 క్యాలరీలుబొప్పున అలా సం పెరుగుతూ ఉన్న కొలదీ తగ్గిస్తూ వుండాలి. ఆలాచేయని పక్షంలో సంవత్పరం పెబడుతున్న కొలదీ సంవత్సరానికి అరకిలో బరువు పెరుగుతూనే వుంటారు. అలా సంవత్సరానికి ఆరకిలో చొప్పున వతి సంవత్సరం జశెరుగు తూనే వుంటే ఎంతలావుగా ఉంటారో మీరే ఊహించవచ్చు. వైద్యరంగంలో (ప్రస్తుతం “స్థూలకాయం” మీద జరుగుతున్న (ప్రయోగాలను బట్టే చూస్తుంటే వ్యక్తికి ఎక్కువ జబ్బులు రావడం అందులో (పాణాపాయకరమైన “గుండె పోటు” జబ్బు రావడానికి ముఖ్యకారణం స్థూలకాయమని తెలుసోంది. ఎందుచేత నంటే, స్థూలకాయం అంటే వట్టినే లావెక్కడము మ్యాతంకాదు. దానితోపాటు దేహంలో ఎన్నో ఆసహజములై న, ఆందోళన కరమైన (_వ్మకియలు జరుగుతు ఉంటాయి. రక్తనాళాల గోడలలో కొలెస్ట్రాల్‌ 'పీరుకొనడం మూలంగా గట్టి పడడం జరుగుతుం [4[06709016709 9], ఇలా ర క్తనాళాలి గోడల్లో (కొవ్వు పదార్థం పేరుకొనడం వల్ల “అధిక రక్తపోటు" రావడం జరుగుతుంది. ఆలా గుండె నీరసించి “గుండెపోటు” జబ్బుకు దారితీస్తుంది వయస్సు మళ్ళ్శినకొర్దీ ఆహారంయెక్క ఆవసరం తగ్గుతుంది. అలా ఆహారం తగ్గించకుండా ఎక్కువ తీసుకొంటూవుంటే రక్తములో చక్కెర ఎక్కువ కావడం: మధుమేహం జబ్బు రావడం, దానితో శరీరం ఆంతా గుల్ల అయిపోవడం జరుగుతుంది. నిజుసికి ధ క్రనాళ్లాల గోడలు మందమై గట్టిపడడం 50 సం। లోపునే జరిగిపోతుంది,

166 అందుచేతనే మనిషి లావుగా ఉండడంవల్ట అనేక జబ్బులకు గురికావడం జరుగు తుంది, రక్తపుపోటు, మధుమేహం, గుండెపోటు, రొమ్ముకు సంబం ధించిన జబ్బులు, ఈ సఘ్థ్టూలకాయత వలన వనాయని శాస్త్రజ్తులు కనుగొన్నారు" అయితే మనిషి ఎక్కు.నలావుగా ఉన్నారని ఎలా పప్పగలుగుతాం + ఏంతబరువువుంపే తనకు మించిన బరువున్న వక్తి అని చెప్పగలం. సాధార ణంగా ఎక్కువ బరువుగలవా:కి పొట్టమీద, మక్కెలమీద, మడమీద, గడ్డం (క్రింది, ముఖంమీద ఎక్కువ [కొవ్వుచేరిపుంటుంది. కాస్త్రరీత్యా ఒకవ్యక్తి తాను ఉండవలసిస బరువుకన్నా [0% ఎక్కువవుంటే దానిని “స్టూలకాయత” [0069100 అంటారు. ఒకవేళ 20% ఎక్కువవుంటే “అ్యగాహ్యమైన స్థూల కాయత” [16093 0085 (౧) ఇంటారు

అయితే ఒకవ్యక్తి, ఇది ఇతని సాధారణ బరువు. అనిఎలా చెప్పగలం ? .. ఒక వ్యక్తియొక్క. ఎత్తును అంగుకాలలో కౌలిచి దానిని రెండుచేత హెచ్చించితే వచ్చిన అద్దాన్ని హనులలో వ్యక్తం చేస్తే అది ఆతని సామాన్యమైన బరువు ఆని చెప్పవచ్చు [51806816 ౪€/6'6౧0. ఉదాహరణకు, ఒకవ్యి క్కి! 70 అంగుళాల ఎత్తువున్నాడు దీనిని రెండుచేత హె చ్చించినట్టయితే 70 ౫6౨ 140 అంటే అతడు ఉండవలసిన బరువు 140 పౌనులు. దీనిని మెటిక్‌ సిస్టమ్‌లో తెయసుకావారి అంటే ఒకవ్యక్తి ఎత్తు సెంటిమీటర్లలో కొలిచి, దీని నండి 100 సంఖ్యను తీసివేయగా వచ్చిన సంఖ్య కిలో[గాములలో వ్యక్తం ౫౨: అత వాధారణ బదవు అని తెలుస్తోంది. ఉదాహరణకు ఒక వ్యక్తి ఎత్తు 170 సెంటిమీటర్దు దీ. కుండి 100 తీసివేయగా 170-100 = 70

వస్తుంది. అంటే ఎతను 70 కిల్యోగాముల బరువు ఉండాలి. ఓక వ్యక్తి ఉండవలసిన బరువు కంటె ఎక్కువ ఉంటే [ప్రాణాపాయకర మైన జబ్బులకు గురకావలసి వస్తుందని తె.సుకొన్నాం. ఆయితే ఎంత కాతం బరువు ఎక్కువగా ఉంటే ఎంతశాతం వరకూ [పాణాపాయకరమైన జబ్బులకు గురి కావడం జరుగుళుందో తెలుసుకుందాం. ఒక వ్య కి తాను ఉండవలసిన

167 బరువు కంఠె 10% బరువు ఎక్కువ ఉంటే, అది 15ళ్టు (ప్రమాదానికి దారి తీస్తుంది. అలానే 20% బరువు ఎక్కువ వుంటే, ఆది 26% 8, 80కో బరువు ఎక్కువ వుంటే ఉ2%్టో ప్రమాదాలకు దారితీస్తుంది. కాబట్టి సాధారణ బరువుపైన 10% ఎక్కువ ఉంటే ఆ వ్యక్తి ఎక్కువ బరువు ఉన్నట్లు గుర్తించి, తగిన జాగత్తలు వెంటనే తీసుకోవాలి. ఒక వ్యక్తిలో జొవ్వు ఎక్కువగా ఉండడం వళ్ల ఎక్కువ లావు, ఎక్కువ బరువు, ఉండడం జరుగుతుంది. ఇలా ఉండడం వల్లి నష్టమేమిటి ? అని _పశ్నించేవారు చాలామంది ఉంటారు. గుండె ఒక పంపు వంటిది. ఆది దేహములో వున్న కొన్ని _టిలియన్ష్స కణాలకు రక్షాన్ని, ఆహారాన్ని, (పాజవాయువును, అందిస్తుంది. ఒకవ్యక్తి లావుగా, బరువుగా, వున్నాడంటే, ఆతని శరీరంలో కొన్ని లక్షణ కణాలు అదనంగా ఉన్నాయన్న మాట. గుండె ఎక్కువగా పనిచేస్తూ ఈ ఆదనంగా ఉన్న కణాలకు కూడా రక్త (పసారాన్ని, సరిగా జరిగేటట్టు చూడాలి, మన శరీరంలో (ప్రతి అవయవానికి తాను పని చేయడానికి కొంత “పరిమితి” ఆంటు వుంది. ఏ యంత మైనా వాడవలసిన దానికంటే ఎక్కువగా వాడితే తొందరగా చెడిపోతుంది కదా! అదే విధంగా, స్థూలంకాయత ఉన్న వారిలో గుండె ఎక్కువగా పనిచేయడం వలన దానికి ఎక్కువ రాపిడి వుంటుంది: కాబట్టి ఆది పనిచేయవలసీనకాలం తగ్గి పోతుంది. అంటే ఎక్కువ శరీరం పెంచుకొంటే గుండె సామర్థ్యం రాను రానూ తగ్గిపోతుంది. కాబట్టి (పతి వారు తమ తమ బరువు విషయమై జాాగత్త ఉండాలి. (పఫోటీన్లు, తీపి పదార్థాలు తగ్గించాలి. చేపుడు కూరలు, నూనె పదార్థాలు, నెయ్యి మానివేయాలి. వ్యాయామము ఎక్కువ చేయాలి. బరువును తరచుగా కొలుచు కొంటూ జ్యాగ త్త తీసుకోవాలి. కొంతమంది భోజనం తగ్గిస్తున్నామని రోజుకు ఒక్కసారే తింటున్నామని చెప్తూ వుంటారు. రోజుకు ఒకసారే తినడం ఆరో

• గ్యానికి మంచిది కాదని వైద్య కాస్త్రజ్జులు కనుగొన్నారు. వీరిలో (కొవ్వు యెక్కువగా ఉండి రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్‌ను ఎక్కువ చేస్తుందట. కాబట్టి నిర్ణయించ బడిన ఆహారాన్ని కొద్ది కొద్దిగా ఎక్కువసార్దు తినడం (శ్రేయస్కరమని వైద్య శాస్త్రజ్ఞులు నిర్దారణ చేశారు,

168 భూమవొనం మద్యపానం (5140510116. 0౧10116 *4౬౦౦|40౬)

“పైగ [తాగడం హానికరం” అన్ని ప్రచారం చేస్తున్నా, ధూమపాన (సియం చరించడంలేదు. ఏ ఊళ్ళో చూచినా పొగతాగేవాశ్లే వందలు వంద లుగా ఉన్నారు. (సపంచములో 120 దేళాలు పొగాకును పండిస్తూ ఉన్నాయి. చ్రైనా దేశం (పథాన స్థానాన్ని ఆలంకరించింది. ఆమెరికా రెండవ స్థానము అయితే మనదేశం మూడవ స్థానంలో వుంది. కామన్‌చెల్లు స్మెకటేరియట్‌ లెక్కల (ప్రకారం (పళియేట దాదాపు ఏడు మిలియనుల టన్నులు పొగాకు ఉత్పత్తి అవు తున్నట్టు ఆంచనా. కొన్ని దేశాలలో, పజల ఆరోగ్యము దెబ్బ తినకుండా, పొగ (తాగడం తగ్గిస్తారని పన్నులు విపరీతంగా పెంచారు. అయినా పొగ(తాగేవారి సంఖ్య పెరుగుతూనే వుంది. (ప్రపంచంలో సిగరెట్టు తయారు చేయడంలో చైనాదే _పధమస్థానం. క్యాన్నర్‌తో చనిపోయేవారు కూడా చైనాలోనే ఎక్కువ. అభివృద్ధి పందిన దేశాలలో పొగ్మకాగడంలో స్రీలు పురుషలకేమీ తీసిపోలేదు, (బిటనులో ఊపిరితిత్తుల శేన్నరు వల్ల చనిపోయిన మహిళల సంఖ్య 19869 లో కన్నా 1981లో 10ళ పెరిగింది. 19089 సం ము లెక్కల [(పకారం త00% పెరీగింది, (పపంచ ఆరోగ్య సంస్థవారి లెక్కల 1పకారం [(పపంచంలో 18 'సెకెండ్తకు ఒక వ్య_క్రి చొప్పన ఈ ధూమపానానికి బలియై పోతున్నారని అంచనా. ఇదివరకటి కంటే ఈ ఏడాది ౨౨9 కాతం ఎక్కువ ధూమపానం జేసే వాళు రంగంలోకి దిగారని చెబుతున్నారు, మనదేశంలో సంవత్సరానికి ఆరులక్షల ముప్పయివేల మంది ఈ ధూమపానం కబంధ హస్తాలలో చిక్కుకొని దానికి ఐలియై పోతున్నారని ఈ సంవత్సరం (పపంచ ఆరోగ్య సంస్థ [0 1008000 రే (31-5-“89) నాడు వెల్లడి చేసింది. పొగతాగే వారి సంఖ్య ఇటలీ, స్పెయిన్‌, (గిసు దేశాలలో ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది. సరదాకి మొదలిడ్తారు పొగ్యకాగడం చిన్నతనంలో, పడతారు ఎన్నో ్వబ్బందులు. పెద్దవార య్యాక, ఈ పొగ్మత్రాగడం మానివేయాలి ఆనుకొంటారు కాని అప్పటికే దీనికి వారు దాసులే పోయు ఉంటారు. మానలేరు. ఎందుకంటే క్ర సిగరెట్టు, చుట్టలు, వీటిలో “నిక్షోబ్రిన్స్‌” అనే పదార్థం ఉంటుంది. దీనికి ఆలవాటు పడితే, దాస్‌ని వదలిలేడు:

169 ఈ “నికోటిన్‌ "తో సంబంధం పెట్టుకొనే వాతి బాధ ఇదే. పౌగాకులొో ౭ నికోటిన్‌; కొన్ని నూనెలు, “నికోటినియన్‌ ” అనే పదార్థం, కొన్ని ఎమైనో ఆమ్లాలు, పంచదార ఉంటాయి. చుప్టిగాని, సిగరెట్‌గాని కాలుస్తూ ఉన్న ప్పుడు వచ్చే బూడిదలో లైమ్‌ కార్భనేట్‌, అమ్మొనియా, స్మైటేట్‌లు ఉంటాయి. సిగ రెట్లు పీల్చుకొన్నప్పుడల్లా వెలుగుళూ ఉంటాయి. ఈ పొగాకులో ఉన్న పొట్రాష్‌ దీనికి కారణం. పౌగాకులో ఉన్న వివిధ పదార్థాలను పరిశీలించి చూచినపుడు పొగాకు వల్ల కలిగే అనర్థకాలన్నీ “నికోటిన్‌ ” అనే పదార్థం వల్లనే జరుగుతున్నా యని తేలింది. 0 8% నికొటిన్‌ కలిగిన ఒక సిగరెట్టు కాల్చినట్టు అయిత్తే, దాని నుండి వచ్చే పొగలో 85%్ట నికెటిన్‌ ఉంటుండిట. ఒక [గాము పొగాకు కలిగిన ఒక సిగరెట్టు కాల్చినట్టయితే, ఆ పొగలో 5,8 మిల్లీ _గాముల 'నికొటిన్‌” ఉంటుంది. ఒక చుట్టలో 15.40 మిల్లీగగాముల చోనికొటిన్‌” ఉంటుంది. ఈ “నికొటిన్‌ ” నిర్వచనం నిఘంటువులో చూచినట్టయితే ఆల్కలాయిడ్‌ జాతిక్ర చెందిన విషపూరిత పదార్థము (౬100616 ౧౦01౩౦౧౦౪9 41410164) అని ఉంది. ఫార్మకాలజీ [5[౧౭7౧౧౭౦౦[00%] లో చూచినట్టయితే. నికొటిన్‌, మైనయుడ్‌ [0౪2౧166] వంటి విషమని బెప్పబడుతూ ఉంది. దీనివల్ల ఎన్నో అనర్థకాలు ఉన్నాయి. మనం గుండె జబ్బుల విషయం తెలుసుకుంటున్నాం కాబట్టి గుండె మీద, రక్త నాళాల మీద “నికొటిన్‌' _ప్రభావం ఏమిటో తెలుసుకుందాం. “నికొటిన్‌ ”, గుండె రేటును ఎక్కువ చేస్తుంది. రక్తపీడన ఎక్కూవచేసి

అధికర కృపుపోటు వచ్చేటట్టు చేస్తుంది. జఠరికలో నుండి శరీరానికి (పతిస్పందనలో వంపబడే రక్తొన్ని (567019 ౪014౧౧6) ఎక్కువ చేస్తుంది. ఈ విధంగా చేయడం వల్ల గుండెకు పని ఎక్కువ అవుతుంది. ఒకవేళ గుండె బంహీనంగా ఉన్న ట్టయితే (ప్రాణాపాయం కూడ కలగవచ్చు. “నికోటిన్‌” మన గుండెకు రక్షాన్ని తీసికొని వచ్చే కరొనరీ ధమనులను కుంచించుకు పోయెటట్టు (00౧910610౧) చేసి “హర్డ్‌ ఎటాక్‌ కి దారితీస్తుంది. ఇది కాకుండా రకానాళాలు కుంచించుకు పోయిన అవయవాలకు ముఖ్యంగా కాళ్ళకు, రక్తం కొంచెం కొంచం పోతూ, ఆగిపోతూ ఉంటుంది. దీనినే “ృతాంబో ఎంటజెటిన్‌ ఆన్టీటరాన్స్‌” ౧/౦౧౨౦ శతీగర్ర!16159 0౦111672౧5) లేదా బర్‌జర్న్‌ (84/66/5) వ్యాధి. అంటారు, ఈ వ్యాధిలో భరింపరాని నొప్పితో ఒక అఢుగులేపి మరొక ఆడుగు వేయలేని

170

స్థితిలో ఉంటారు, ఆత్మహత్య చేసుకొందామా అన్నంత నొప్క్ఫి కలుగుతుంది “నికొటిన్‌” గుండెకు రక్తాన్ని సరథరా చేసే కరొనరీ ధమనులను కుంచించుకు పోయేటట్టు చేసి గుండెకు కావలసిన రక్తాన్ని పోనివ్వదు, అందుచేత హర్ట్‌ ఎటాక్‌ పొగతాగే వారిలో ఎక్షవకాతం వస్తుంది,

ధూమపానం, మధుపానంకో ఏదోఒకటితప్పదూ అంతే, ఈ సిగరెట్టు చుట్టలు కాగి హఠాత్మరణానికి గురి అయ్యే దొనికంపే మితంగా మద్యాన్ని (శాగడం మంచిదని నా అభ్మిపాయం. ఇవి రెండు చెడ్డ అలవాటులే- అయితే మధ్యపానం మితంగాసేవిస్తే తక్కువ అపకారం చేస్తుందంటారు. మధ్యపానం మితంగా 'సేవించినప్పుడు అది కరొనరి ర క్షనాళములు విస్పారం [0 824100) చేందేటట్టు చేసి గుండెకు ర క్షపసరణ ఎక్కువ చేస్తుంది. మద్యం సేవించడం మొదలు పెట్టినప్పుడు “మికానికో అమితానికి, తేడా తెలియదు. మద్యపానము మంచిదని, అపకారం చేయదని కాదు మధ్యం సేవించడం వలన ఇతర అనర్ధకొ లతో పాట ఆరోగ్యం చాలా దెబ్బతింటుంది. నరాలు దెబ్బతింటాయి కడుపు వోరగా కందిపోతుంది. కాలేయం (1౪9౧ చాల దెబ్బతింటుంది. ఈ కాలేయం దెబ్బతిన్నట్టయితే ఆరోగ్యము పూర్తిగా కుంటుబడిపోయినటే, అందుచేత కాలేయం విషయం (పళఠివారు జ్యాగతగా ఉండాలి, న

మా వైద్య విద్యార్థులకు చెప్తూ ఉంటాను. దేవుడు ఒకవరము అన్నుగ హించి నీకు మంచి మెదడు కావాలా? మంచి కాలేయం కావాలా? ఆని అడిగితే మంచి “కాలేయం” కావాలి అని ఆడగండిఅని ఎందుజేకనం టే, పనికేశ్సీ మెదడు లేకపోయినా (బతక వచ్చు. నేను రూపకాలంకారం (1419120000 లో చెబుతున్నా ఆసలు మంచి మెదడులేని వాడే (్రహ్మాండంగా (బతుకుతున్నాడు.! కాలేయం లేకపోతే ఆసలు (బరకలేం. కొబట్టీ కాలేయం కావాలని కోరుకోండి అని పబుతూ వుంటా.

ఒక్షొళ్త సారి అమీతంగా ౌగినట్టయితే హరాత్తుగా గుండ ఆగిపోవడం కూడ జరుగుతుంది, అందుచేత మద్యపానం మంచిదికాదు. అయితే పాఠక మహాకళయలకు మన చెడుఆలవాట్టు, ఏ వివంగా ఆరోగ్యానికి భంగకరమే గాకుండా (పాణవాని- కల్లిస్తాయోనని విన్నవించా. ఈ ఆలవాట్లు మంచివో

171 చెడ్డనో మీకే వదిలేస్తున్నా. ఎక్టువ పొగతాగడం వలన ఖర్చువాట అలానుంచి అనేక ఆనర్థకాలున్నాయి. అజీర్దం, కడపుమంట, కడుపులో పుండు రావడం జరుగుతుంది, జ్ఞాపకళక్తి తగ్గిపోతుంది. మళ్ళీ సిగరెట్టు కాగిలతేగాని ఆ విషయం జ్ఞాపకంరాదు. ముసలితనం త్వరగా రావడం జరుగుతుంది. మితిమీరి ఎకువ తాగడంవల్స ఊపిరితిత్తులు చెడిపోయి కేన్సర్‌వ్యాథి వస్తుంది. చుట్టలో కాలుతున్న థాగం లోపలికిపెట్టి చుట్టతాగే వారిలో “*నోటికేన్సర్‌” తప్పక వస్తుంది. వాత రౌండు విధములుగా వాని తల్లిన్తుంది.

1. వేడిపొగ వేడిచుట్ట - “వేష” (76గ౧౪7౭౬66) £, పొగాకులో ఉన్న రసాయనము - “నికోటిన్‌” [00901681]

మన నోటిలో అతి సున్నితమైన కణజాలాలతో కూర్చబడిన పొర [0112౧౧02౧6] ఉంటుంది. వేశిమి, రసాయన పదార్థం నికొటిన్‌ ఇవి రెండూ ఈ పొరను ఇంకా దాన్మికింద వున్న యితర కణాలను పూర్తిగా నాశనంచేస్తాయి ఏ కారణం లేకుండా, ఏమీ ఊమ్మికూడ లేకుండా మొదట దగ్గువస్తుంది. దీనిని “స్మోళర్ళొ కాఫ్‌” అని అంటారు. మితిమీరి (తాగడం వల్ల ముఖ్యంగా. నిప్పు వున్న భాగం లోపలికి పెట్టి (తాగడం వల్ర, నోటిరో ఉన్న కణజాలాలు నశించి కేన్సర్‌ వచ్చేటట్లు చేస్తుంది. “వేడివల్ల” దెబ్బతిన్న ఈ కణాలకు “నికోటిన్‌ ” ఆజ్యంపోసీ 'కేన్సర్‌వ్యాధి తొందరగా వచ్చేటట్టు చేస్తుంది. ఊపిరిశిత్తుల క్యాన్సర్‌ కూడ వస్తుంది. “నికోటిన్‌” కరొనరీ రక్తనాళాలను కుంచించుకు పోయేటట్టు [00౧961660౧] చేసి గుండెకు రక్త (పసరణ తగ్గిస్తుంది. ఇలా రక్త (పసరణ తగ్గడంవలన గుండెనొప్పి వస్తుంది. అందుకే పొగ్మతాగేవారు గుండెలో చురుకు చురుకుమని నొప్పివస్తున్నట్టు తరచుగా చెప్తూఉంటారు. మితిమీరి పొగ (తాగేవారిలో గుండెకు ఈ విధంగా (కమేపీ ర క్షపసరణ తగ్గిపోవడం చివరకు రక్యపసరణ ఆగిపోవడం “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” రావడం జరుగుతుంది.

దీనిని బట్టి వాళర్యతాగడం ఎంత (వమాదకతరమైన విత యమో తాలుశుకోవచ్యు. వాగ్యతాగడం మానతవోతో వాగనవీల్చే చునుతుల్చి బివరకు అనాగే మింగేన్తుంది.

172

[(వ్రపంచ ఆరోగ్యసంస్థ, పొగ్యతాగడం వోనికరం అనే ఉద్యమాన్ని 1880లో (ప్రారంభించి పతి చుట్టా, వీడి సిగరేట్‌ పేకెట్టమీద “పొగ [క్రాగడం హానికరం” అనే హెచ్చరిక చేయాలని నిర్ణయించింది ఆలా ఇప్పటికీ చేస్తూనే ఉన్నారు. అయినా ఎన్ని హెచ్చరికలు చేసినా పొగ్నతాగేవారి సంఖ్య పెరుగుతూనే వుంది. పభుత్వం నామమాతపు (ప్రకటనలు ఇవ డమే గాకుండా ధూమపానం వల్లి కలిగే నష్టాల్ని (ప్రమాదాలను, (పజలకు విశదీకరించాలి. యీ చెడ్డ అలవాటుతో ఆరోగ్యాన్ని నాశనం చేసుకొనే వారిని ఆదుకోవాలి వొగ్యతాగడం వలన గుండొబబ్బు ౨లా వన్తుంది వ్‌

1. “పౌగి కరొనరీ రక్తనాళాల గోడంలో వుందే ర క కణాలను పొడు చేస్తుది. ఆందువ్థ్ధ కొలెస్ట్రాక్‌ పేకకొని గుండెకు ర క్యపసరణ ఆగిపోతుంది.

£. నికొటిన్‌” కరొనరీ 6 కృనాకాలను కుంచించుకుపోయేటట్లు [00౧9౯000] జిస్తాయి. గుండెకు ర క్రపసరణ తగ్గిహోత్తుంది.

ర్‌ “*నికొటిన్‌” లో నుండి వచ్చే కార్మన్‌ మోనాక్సైడ్‌ [081000 - [00౧0౫166] ర క్రములోనికలేబడ. అ గుండె కండరాలు పనిచేయడానికి అత్యవసరమైన (ప్రాణవాయువును [01009] (త్రోసివేసి గుండె. కండరాలను శిధిలం చేస్తుంది. గుండె కండరాలు బలహీనమై పంచేయలేక పోవడం జరుగు తుంది అందుచేకనే గుండెజబ్బు ఉన్న వాళ్టు చుట్ట, సిగ రెట్టు (కాగితే భాతినొప్పి ఎక్టువరావడం జరుగుతుంది. గుండెజబ్బు ఉన్న వాళ్ళు వారుపొగ్యతాగక పోయినా: ఆగదిలో ఎవరైన ధూమపానము చేస్తున్న వాళ్శవుంటే, వీరికి మరలా గుండె జబ్బు చిహ్నాలు కనబడతాయి. ఛాతిలో విపరీతమయిన నొప్పివస్తుంది.. ఒక వ్యక్తి పొగ్యతాగక్రపోయినా ఎప్పుడూ ధూవమృష్ట్వాం చేస్తున్న వాళ్ళ నహవాసంలో చాలాకాలం ఉన్నట్టయితే [0059 5౧1011౧8) క సౌగ్మతాగని వ్యక్తికి కూడ పొగతాగడం వల్లి వచ్చే అనర్థకాలు తప్పకవస్తాలు.

4, “నికొటిన్‌ ” గుండెను అదనంగా స్పందించేటట్లు చేస్తుంది. సండరేటు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ విధంగా రేటు ఎక్కువ ఆయినందున గుండెదెబ్బతిని “వోర్ట్‌ఎట్రాక్‌” వస్తుంది.

173

కాబట్టి పొగ్యతాగడం వల్ల గుండెపోటు వస్తుందా ? అనే సంశయానికి ఆస్కా-ర మేలేదు.. పొగ్యతాగడం వల్ల గుండెపోటు వస్తుందని [(పయోగాల చ్వ్వారా బుజువు చేయడం జరిగింది. మరి పొగ్మతాగే [పతివారికి గుంజపోటు వస్తుందా ? అంటే దాశికి జవాబు “టౌను”. అయితే అది ఎప్పుడు వస్తుంది అనేది ఏప్పలేము. ఎన్నాళ్ళు నుండి పొగ్యతాగుతున్నారు? ఏ చయస్స్నులో మొదలు పెట్టారు? రోజుకు ఎన్ని సిగరెట్టు [తాగుతున్నారు ? ఎంతపొగ లోవ లికి పోతుంది ఈ విషయాఎ మీద ఆధారపడి వుంటుంది. ఈ ధూమపానము వల్చి 40 సం లోపు వారికి “వార్డ్‌ ఎటాక్‌” వచ్చే ఆవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ పొగ్యతాగడం వల్ల వచ్చే ఆనర్హకాంను -తెలసుకొని ఐదు సంవత్సరాలు మానివేస్తే వాం మామూలు స్థితికి రాగలరని నిర్ధారణ చేయబడింది

తొయ్‌ (60౮07)

మనళశరీరం పుష్టికరంగా, శక్తివంచమైనదిగా ఉండాలి అంటే మంచి పుష్టికరమైన ఆహారం తీసుకోవాలి. మనం లింటున్న ఆహారంలో పిండి పదార్థాలు, మాంసకృత్తులు, [కొవ్వు పదార్థాలు ఉంటాయి. ఇవి అనేక [ప్మక్రియల ద్వారా జీర్ణింపబడి మనకు శక్తినిస్తూవుంటాయి. ఈ (ప్మక్రియలలో అనేకమైన మలిన పదార్థాలు జనింపబడ్డాయి. వాదలో యూరిక్‌ ఏసిడ్‌ [0/16- తీం16] అనేన ఒకటి. ఇది మాంసకృత్తులు [5018109] జ్రీర్దింపబడడానికి జరిగే సృకియల్లో కొన్ని తొందరల వల్ల శరీరంలో ఎక్కువగా ఊండి రక్ష నాళాల గోడలలో పేరకొని ఉంటుంది. ఈ విధంగా గుండెకు నరఫరా చేసే కరొనరీ రక్తనాళాఎలో పేరుకొని వాటి గోడలను గప్జిపడేటట్టు చేసి, రక్త (పసరణ తగ్గించడం దాాారా “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” వచ్చేటట్లు చేస్తుంది మనం తినే ఆహారంలో మాంసకృత్తుల. జీక్ణంచుకోవడంలో జరిగే వివిధ దళలలో జరిగే మార్పుల్లో ప్యూరిన్స్‌ [5671౧89] అనే పదార్థాలు ఎర్పడికాయి.. వంశపారం పర్యంగా గాని, లేక జన్యుపదార్థాలలో ఉన్న తేడాలవల్లగాని మరి ఇతర కారణాలవల్ల గాని ఈ “ప్యూరిన్స్‌ "లో కొన్ని మార్చు. జ-గి “యూరిక్‌ ఆసీడ్‌ రక్తంలో ఎక్కువగా ఉండిపోవడం జరుగుకుంది. డి మూత పిండముల రక్తనాళాల్లో పేరుకొని, 'యూఎక్‌ ఏసిడ్‌ రాష్ట [016 గం16 5401౧65]

174

ఏర్పడడం కూడా జరుగుతుంది. ఈ జబ్బులో ముఖ్యంగా మోకాళ్లు, మడిమలు; ముంకేతికీన్న, చిన్న చిన్న (వేన్ళ దెబ్బతింటాయి. మోకాళ్ళనొవ్వులు అనేక కారణాల వల్ల వస్తాయి. ఆయితో అది “గౌట్‌ అని తొలుశుకోవడం ఎలా?

మోకాళ్ళ నొప్పులు రాగానే అన్ని రకృపరిక్షలతో పాటు “యూరిక్‌ ఏసిడ్‌* కూడా పరీక్ష బేయించుకోవాలి. ఈ “యూరిక్‌ ఏసిడొ” ఎక్కునగొ ఉన్నప్పుడు కోల్చిసిన్‌ [00 0016106] అనే మందు వాడగానే ఉపళమనం కలుగుతుంది. అంటే అది “గౌట్‌ జబ్బు” అని తేలిపోతుంది. మోకాళ్ళ శ్రీళ్ళలో నుండి “పై నోవియల్‌' [దవపదార్థాన్ని తీసి పరీక్ష చేస్తే దానిలో మార్పులను బట్టి అది “గౌట్‌ జబ్బు” అని అనుమానం లేకుండా చెప్పవచ్చు.

పైన వివరించినట్లు కొలెస్టరాల్‌, ఉంకాఇఖతర కారణల వల్ల కరొనరీ రకృనాకాలు కుంచించుకు పోతాయి. దీనివల్ల గుండెకు ర్యక్ష్యపసరణ ఆగిపోయి “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” రావడం జరుగుతుంది.

ఠరోగని ధర్ధారణ వ రీతులు (0128౧౦5640 7659)

“నం డెపోటు” తో బాధపడుకున్న రోగిని ఆ జబ్బు చిహ్నాలు, లక్షణా లను బట్టి వెంటనే కనుక్కోవచ్చు. కాని హృదయకండరం ఏ భాగంలో, ఎంతనదరకూ మృతిచెంచిందీ ఖచ్చితంగా ఇంతవరకత్తూ చెప్పలేకపోతున్నాం. “గుండెపోటు”. కరొనరి రక్తనాళాలు పూశిపోవడం వల్ల వస్తుందని తెలుసు. ఏ కరొనరి రక్తనాళం, ఎక్కడ, ఎంతవరళూ పూడిపోయింది అనేది కొన్నాళ్ళ (కితం వరకూ తెలుసుకోలేకవోయాం, ఇ,సి.జి. పరిత్షను రోగి వైద్యునివద్దకు వచ్చినప్పుడే చేయడం జరిగేది. అప్పుడు £ 0 6. మామూలుగా ఉండి తరువాత అసహజమైన మార్చులు కన్పించడం, రోగి ఇంటికి వెళ్ళాక (పమాదస్థితిలోకి పోవడం జరగొచ్చు. ఈనాడు ఇరవైనాలుగు గంటలూ, ఎన్ని రోజులు కావలిస్తే అన్నిరోజులూ నిరవధికంగా ఇ.సి.జి తీయగలుగుతున్నాం, గుండె స్పందనలో జరిగే సంభవాలు [576౧] రేడియో స్కోపీ, ఎక్రోకార్జియో (గఫీల ద్వారా కళ్శార చూడగలుగుతున్నాం. గుండెలో వచ్చే అసహజ ధ్వను లను రికార్డు చేయగలుగుతున్నాం. కార్డియక్‌ కతి మైంజేషన్‌ ద్వారా గుండెతో ఏ భాగాన్నించి అయినా రకాన్ని సేకరించి వివిధ జన్మసిద్ధమైన గుండె - జబ్బులు వకారణం వల్ల వస్తున్నాయో కనుక్కోగలు తున్నాం. “స్కానింగ్‌ దారా ఏ వ అవయవం ఎంతవరకూ దెబ్బతిన్నదీ తెలుసుకోగలగుతున్నాం. గుండె ప్రోటు జబ్బులో ఏ కరొనరి రక్తనాళం ఎక్కడ ఎంతవరకూ పూడిపోయిందీ కళ్ళారా చూచి చెప్పగఎిగుతున్నాం. ఈ ఆధునాతన పద్ధతులను గుంంచి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

న మయోకార్ణియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌ క్ల నాలో 5.0 6. మాడద్చులు -.. క.6 6. ద్వారా మయోకారియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ విషయం తెలుసుకోవచ్చు కొని ఇ-సి,జిలో మాద్చులు పూర్తిగా కనిపించడానికి పృవయ్శకండరం మృతి

176 చెందిన కొన్ని గంటలలో గాని తెలియదు. £ 066 లో మొదటి మార్చు ఎన్‌.టి [3.7.] భాగంపైకి వెళ్ళిపోవడం [5 7 £10/4/00), దీనినిబప్ట ఆకస్మాత్తుగా గుండె కండరానికి పమాదం జరిగినట్లు తెలుసుకోవచ్చు [40618 [4700276181 1౧06౧౧. కొంతసేపు చూస్తే ఆర్‌ గ) తరంగంయొక్క పరిమాణం తగ్గుతూ; క్యు ['0) తరంగం కనిపిస్తుంది. మామూలుగా ఈ "6 తరంగం చాలా చిన్నదిగా వుంటుంది. తరువాత 'టి' గ] తరంగం తిరగబడుతుంది. [10౪811100౧ 01 1" = 2౪6). “$ 7 శెగ్మెంట్‌ తిరిగి మామూలు స్థితికి వచ్చి 'టి' [7] తరంగం తిరగబడి అలానే ఉంటుంది, ఈ (కింది [66 మార్చులు చూడడం ద్వారొ హృదయకండరంలో జరిగే మార్చులు తెలుసుకోవచ్చు. కాబట్టి 606లో మార్పులు, మృతిచెందిన హృదయకండర భాగాన్ని బట్టి ఆ మార్చులుంటాయి, సాధారణంగా :- [4] హృదయ కండరం మృతి ఇందకముందు :- 5... పైకి పోవడం [5169౪81 0౧], “గె” పరిమాణం తగ్గడం, [8] హృదయ కండరం నృుతిచెందిన తరువాత ;- [2) కొన్ని గంటల్లో ౦ తరంగం కనిపించడం, చివరి *" తరంగం ననన నని. తిరగబడడం.

[0] కొన్ని రోజుల్లో ౦ తరంగం ఎక్కువకావడం। “7” తరంగం పూర్తిగొ తిరగబడడం.

[6] కాన్ని నెలల తరువాత ఇదివరకు హృదయ కండరం మృతిచెంది ఉండడం [0161012700 వల్ట 0 తరంగం (పముఖంగా కనిపించడం, ”" తరంగం మార్పు. కొంత తగ్గిపోవడం కన్నిస్తుంది.

177 వి. రతంలోని ఎంజొమ్సూ వలీక్షో

అయాజ య్‌నా

సాధారణంగా ఎంజైమ్స్‌ [5£0)గ65] గుండెకండర కణజాలాలలోపలనే ఉంటాయి. హృదయ కండరం దెబ్బతిన్నప్పుడు ఎంజైమ్స్‌ కణాల్లో నుండి బయటికి వచ్చి రక్తంలో కనిపిస్తాయి. అందుచేత, వీటిని రక్తంలో పరీక్షించడం చ్వారా హృదయ కండరం ఎంతవరకూ మృతిచెందిండో, ఎంత (ప్రమాదస్థితిలో ఉన్నదో తెలుసుకోవచ్చు ఈ ఎంజైమ్స్బ్‌లో ముఖ్యమైనవి.

కే 1కియాటిన్‌కై నేజ్‌ (01684౧6|౧౧౭౩6 0.6.2] దీన్ని ఇదివరకు [కియా టిన్‌ ఫోస్పోకై నేజ్‌ [0782106 5౧౦9౧౧౦|౧౧85౪ 6 గిన ] అనేవారు. 2. లేశేట్‌ డిహడోజినేజ్‌ [౬2018646 దింగైరగ086౧౭5౪-ఓ 9 ) ట్‌ కమా య దీనిలో వివిధ రకాయిన్నాయి. (౬6, ఓర, ఓర, ఓ, ఓర) తి వస్పార్లేట్‌ ఎమైనో[ట్రాన్స్‌ఫరేజ్‌ [69020216 4౧౧1౧౦ 1/8౧56/856- ట్‌ శ్వా

త& &ీ.].] దీనిని ఇదివరకు గ్గుటామిక్‌ అగ్జలో ఎసిటిక్‌ (టాన్స్‌మినేజ్‌

(61014౧0210 0౫410 గిం6110 1/2౧098౧0102586] అనేవారు,

౮6| ఎంజైమ్‌: పహృదయకండరం మృతిచెందిన ఉరి గంటల్లోర క్రంలో కనిపించి 18 గంటలవ్యధిలో ఎక్కువగా ఉండి, 48-72 గంటల్లో తగ్గిపోతుంది. రక్తంలో 6[ ఇతర కండరాలు దెబ్బతిన్నప్పుడు కూడ ఈ విధంగా ఎక్కువ కావచ్చు. కాబట్టి €.1. యొక్క మయోకొర్ణియల్‌ ఐసోఎంకైమ్‌ [0 గ -గ4.8.] పరీక్ష చేసినట్టయితే హృదయ కండరం మృతివెందిన విషయాన్ని మాతమే తెలియ జేస్తుంది.

..0. ఎంజైమ్‌ : హృదయ కండరం మృతిచెందిన 18 గంటల్లో రక్తంలో కనిపిస్తుంది. ఇది రెండుమూడు రోజుల్లో అత్యధిక పరిమాణంలో ఉండి తగ్గిపోతుంది. 9- ఎర రక్తకణాలు పగిరిపోయినప్పుడు కూడ రక్తంలో ఎక్కువవుతుంది. ఓం 4 0 కి (పత్యేకంగా హృదయ కండరం మృతిచెందడాన్ని గురించి తెలియజేస్తాయి.

178

గగ? ఎంజైమ్‌ :- హృదయ కండరం మృతిచెందిన 12 గంటల్లో రక్తంలో ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. ఒకటి రెండు రోజుల్లో ఆత్యధిక పరిమాణం ([1044%41060%0) లో వుండి తిరిగి తగ్గిపోతుంది తి. ఎంబులేటరీ ఓ 0. 6. గోోూల్టర్‌) మానిటరింగ్‌ :

మామూలుగా తీసే 506 8కార్టింగ్‌, కొన్నిసందర్భాలలో అకస్మాత్తుగొ

అగాత్రవా

గుండెలో జరిగే మార్పులను చూపించలేదు, అందుజేత ఇరవై నాలుగు గంటలూ నిరవధికంగా రికార్డుచేసే పద్దతి కనిపెట్టారు. ఇదిఒక చిన్న రేతయ్యోటాన్నిస్టర్‌ వలె ఉంటుంది. దీనిలో క్‌ 60 6 లీడ్చును ఒకచేసప్‌ రికార్డరుకు కలిపి ఉంచుకారు. ఈ చిన్న (ట్రాన్సిస్టరు వఠె ఉన్న ఈ పరికరాన్ని బెల్టుడ్వారా శరీరానికి కట్టీ కదలకుండా ఉండేటట్టు చూస్తారు. మామూలుగా మనం వస్థాలు ధరించుకోవచ్చు. మామూలుగానే దినచర్యులు జరిగించుకుంటూ ఉండవచ్చు. ఈ పరికరం దేనికీ అడ్డురాదు. ఈ విధంగా ఇరవ్నై నాలుగు గంటలూ మన డినచర్యల్లో గుండెలో జరిగే విద్యుత్‌ మార్చులు ౬606 (గాఫ్‌రూపంలో ఆ పేప్‌ రికార్డర్‌లో గియబడు తుంది. ఇరవైనాలుగు గంటలూ నిరవధికంగా తీయబడిన ఈ (గాపును గుండె వైద్య నిపుణులు తీసి, ఆ సమయంలో జంిగిన మాక్చ్నులను బట్టి చికిత్స చేస్తాడ. దీనిని “హోల్డా మీటరు” అని ఆంటారు. శ ౧౫ శ వరిక్ష (౮౮ గ)

గుండె యొక్క పరిమాణం. [5129), దాని ఆకృతి [50806] తెలును కోవాలీ అంటే ౫” గి8౫ వరీక్ష అససరం, సాధారణంగా పోస్టిరో ఎంటిరియర్‌ [ర్‌ గి భాగం ద్వారా పూర్తి ఉశ్వాసంలో [5౮ 1౧90126000) పటాన్ని తీస్తే ఎక్కువ విషయాలు తెస్తాయి, లొ, రలేడయోన్కొవ న్క9నిండ్‌. (౧6108000)

గుండె పరిమాణాన్ని, గుండె కొట్టుకోవడాన్ని ముఖా ముఖిగా చూడవచ్చు ఇమ్మేజ్ల్‌ ఇంటిన్సిఫయిర్‌ సహాయంతో గుండ కొట్టుకోవడం, గుండె కవాటాలు గట్టిపడడం చూడవచ్చు.

179

ముఖ్యంగా జబ్బువలన గుండె మామూలుగా కొట్టుకోకుండా లయ తప్పి నప్పుడు, దానిరేటు, అయ, నియమబద్ధంగా కొట్టుకౌనేటట్టు చేయడానికి ఒక కృ[తిమమైన పరికరం గుండెలో ఆమర్న్చడం జరుగుతుంది. ఈ పరికరాన్ని సేన్‌మేకర్‌ [0806012560 ఉంటారు. దీనిని గుండెలో రేడియో సో్కోప్‌ద్వారా చూస్తూ అమర్చడం జరుగుతుంది. మరో ముఖ్యమైన ఉపయోగం వమంచే, గుండె గదులలో [002౧065] నుండి రక్తంకీసి పరీక్షించడం జరుగుతుంది. దీన్ని కార్డియక్‌ కేతిటరైజేవన్‌ [08764126 046౧619610] అంటారు. ఇది చాలా కష్టమైన పరీక్ష, ఇది రేడియోస్కోపీ సహాయంతో చేస్తారు.

౮, ఎకో కొర్టియోగగథీ (౬010 04/6102/20%)౧

ఈ వద్ధతిలో అల్ట్రాసౌండ్‌ [౮1725906౧6] కిరణాలను ఛాతీ ద్వారా గుండెవైపు పంపిస్తే, గుండెయొక్క ఉనికి, దాని కదలిక, కవాటముల కదలిక, మొదలైనవి మనకళ్ళుకు కట్టినట్టుగా కనిపిస్తాయి. దీనిలో *గ4" మోడ్‌ ఎకో కార్డియ్యోగఫీ [4-[1066 ౬00౧0 68164109/0020. 74061006౧40౧81 [20] కంగ౧౦౦౭16100"200 ఆని ఉన్నాయి. గీ- గ|066 50౧0 0౭8౯641007౧౧౪, మెటల్‌ స్టినోసిన్‌, పెరికార్థియల్‌ ఎఫ్యూజన్‌ కనిపెట్టడంలో ఎక్కువగా ఉప యోగ వడుతుంది, ఈ సాధనం ద్వారా గుండెయొక్క_ పరిమాణాన్ని ఖచ్చితంగా [4047816] గా మనం తెలుసుకోగలం.

'0-01గ09గ౧40గ౧4| [2 0] గం|| 7106 క0%0 68161087౯8007 గుండె లోపలకణితలు [౮౧00679], (కాంబస్‌, రక్తపు ముద్దలు, జన్మసిద్ధంగా [00౧86౧13] గుండెలో వచ్చే అసహజ జబ్బులు కనుక్కోవడానికి చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

5 వభోనో తొరియోగగథీ (౧౧౦౧౦ 6416108120)

దీని ద్వారా అనేక రకములైన గుండె జబ్బులలో వినిపించే అసహజ హృదయ ధ్వనులను [4రగిం!గ2! 192/1 50౪4౧69] రికార్డు చేయవచ్చు. ఈ ఆసహజ పృాదయ ధ్యనులను బట్టి ఆది ఏ రకమైన గుండెజబ్బు అయినది తెలుసుకోవచ్చు

1680

5. వ్యాయామ వలీక్ష (567999 7650 ;

మామూలు పరిస్థితుల్లో కాకుండా (కమ చేస్తున్నప్పుడు గుండె సామర్థ్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఈ పరీక్ష చేస్తారు. రోలింగ్‌ యం(తం లాంటి యం[తం ఉంటుంది. దానిమై దట్టమైన బెల్ట్‌ తిరుగుతూ ఉంటుంది. రోగియొక్కి £ 0 6 రక్తపోటు, గుండెరేటు కంప్యూటర్‌ ద్వారా ర్‌కార్డ్‌ చేసేటట్లు చేసి, ఆతన్ని ఈ తిరుగుతున్న బెల్ట్‌ డై నవిచేటట్టు చేస్తారు. ఈ శమ చేస్తున్న పరిస్థితుల్లో 5.0 6, రక్తపోటు, గుండెరేటు మొదలై నవి రికార్డు అవుతూ వుంటాయి. ఈ యంతంలో బెల్ట్‌ వేగంగా తిరగడానికి, ఎత్తుగా పోవడానిక్తి (చయత్నాలు ఉంటాయి. అంబే 1 వేగంగా, ఎత్తు (ప్రదేశాల్లో ఎలా శ్రమ చేసాడో అదే విధంగా ఈ బెల్డ్‌పె నడవడం ద్వారా ఆంత (శమ చేస్తూ వుంటాడు ఆయనకు ఆలసట వచ్చినప్పుడు ఆపివేస్తారు. ఈ సమయమంతటిలో రికార్డు అయిన 606 క్రపోటు. గుండె కేటులను సమన్వయించి, పరీక్షించి, గుండె ఈ (శమచేస్తున్నవ్పుడు ఏ విధంగా పని చేస్తున్నది, ఆ వ్యక్తికి గుండెపోటు జబ్బ వచ్చే అవకాకాలున్నాయా అనే విషయం వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు. తి, కొర్ణియక్‌ కేతిటై 9వోతన్‌ _ వంబజియో కార్జియోగగథీ

దీనిని *కరొనరీ ఏంజియో[గపీ' [0010౧27/ తీ౧9'౦9?౭0౧౧ అని కూడ అంటారు.

మనకు రక్త పరీక్ష చేయాల్ని వచ్చినప్పుడు, రక్తాన్ని మన మోచేతుల్లో: ముంజేతుల్లో కనిపించే సిరలనుండి సూదిపెప్ట సిరెంజ్‌ [57౧9౦] ద్వారో తీయడం చూస్తుంటాం ఇది మామూలుగా జరిగే విషయం. అయితే కొన్ని జన్మ సిద్ధమైన (00౧86౧1181) గుండెజబ్బుల్లో సరాసరి గుండె గదుల్లోనుండి [002౧067 ౦0+ (౧68/0 రక్తాన్ని తీసి పరీక్ష చేస్తేతప్ప, ఆ జబ్బు విషయం తెలుసుకొని ఇది ఫలాన జబ్బు అని నిర్ణయించడం కష్టం. అయితే గుండెనుండి రక్తంతీయడ ఎలా? ఇది అసాధ్యమైన పని. ఈ'పరీక్ష చేయలేక. గుండే ఉబ్బును కనుక్కోలేక, వాటికి తగిన చికిత్స అందించలేని స్థితిలో అసువులు వాసిన పసికందుఠలిందరో !

181

అయితే 19298 సంవత్సరం నుండి వైద్యరంగంలో ఓ నూతన శకం (ప్రారంభమయింది.

1889 సంవత్సరల వెర్నర్‌ ఫోరొసన్‌ [4/67౧6! ౧0౧550౧) అనే రెసి డెంట్‌ శాస్త్రచికిత్స వైద్యుడు తన ఎడమహోతచేతిలోని సిర దా 3రా తనంతటతానే ఒక ఆతి సున్నితమైన సన్నని కేథిటర్‌ [02109107 పంపి ఫ్లోరోస్కోఫీ [౯ 60703600] అనేసాధనం ద్వారా తనగుండెలో కుడికర్ణీక నుండి రక్తాన్ని తాకే తీసికొని వైద్య పరిశోధనా రంగంలో ఒక సంచలనం సృష్టించాడు. దీన్నే కార్జియక్‌ కేథ్మిటయిజేవన్‌ అంటారు. దీనిద్వారా రక్తం సేకరించడమే కాకుండా ఈ 'కేథిటర్‌' కు చివర ఒక బలూన్‌ను తగిలించి గుండె గదులలోను, రక్త ధమ నులలోను ఉన్న పీడనాన్ని కూడ కనుగొంటారు. అప్పడినుండి ఈ ఫ్టోరోస్కోఫీ సాధనం ద్వారా కరొనరీ రక్తనాళాల్లోనికి ఒక విధమైన (దవపదార్థాన్ని -పంపి ఆరదక్త నాళాల ఎక్కడ, ఎంతవరకూ పూడిపోయాయో ముఖాముఖిగా చూచి తెలుసుకో గలుగుతున్నారు. దీన్ని కరొనరీ ఏంజియో[గఫీ అంటారు.

హ్లోరో స్కోఫీ కూడ గ గత వంటి సాధనమే. ఈ కరొనరీ ఏంజియో (గఖీ 3.0 [3 01%6౧910౧81) వివరాలన్నీ తింగి 2 0 [2 01%6౧910౧21] ౫ గత పటంలోనికి మార్చబడుతుంది. అయితే ఈ 2 6 పటంలో రక్తనాళం యొక్కవ్యాసం [018౧0918] మ్మాతం తెలుసుకోవచ్చు. దీనినుండి రక్తనాళం యొక్క (కాన్‌ సెక్షన్‌ స్థలం [07059 560610[౧81! గ?68) కనుక్కోవచ్చు. ఇది రకనాళం ఎంతవరకూ కుంచించుకు పోయింది [51800915] తెలియచేస్తుంది.

కరొనరి రక్తనాళ వ్యాసం ఏఖైళాతం తగ్గితే హృదయ కడరానికి రక్త [ప్రసరణ తగ్గి మయోకార్డియల్‌ ఇస్కీమియా వస్తుందనీ, అప్పుడు శస్త్ర చికిత్స అవసరమని, వై ద్యశాస్త్రజ్ఞులు నిర్ణయించారు.

ఈ పరిక ద్యారా ఎన్ని కరొనరీ రక్తనాళాలు పూడుకొని హోయాయో, ఎక్కడ; ఎంతవరకూ పూడుకు పోయాయో తెలుసుకోవచ్చు.

ఈ పరీక్షలో కరొనరీ ధషనులలోనికి “ప్టోరోస్కోఫీ” ద్వారా చూడ గలిగే ఒక (దవ పదార్థాన్ని పంపుతారు. ఈ ద్రవపదార్థం రక్తంలో కలిసి

182 ర కృనాళాల్లో వవహిస్తూ ఉంటుంది, రక్తనాళాల్లో ఏమీ (కాంబన్‌ లాంటి రక్తపు ముద్దలు అడ్డులేకుండా ఊంటే ఈ (దవ పదార్థం అన్ని రక్తనాళాల లోనికి, వాటి శాఖభోపళాఖల్లో వున్నట్టు “ఫ్లోరో స్కోపీ"లో కనిపిస్తుంది. కరొనరీ రక్తనాళాల్లో ఎక్కడైనా ర_క్తపుముద్దవంన గాని, ఎథిరోస్ట్కి రోసిన్‌ వళ్చిగాని పూడిపోయినప్పుడు ఈ (ద్రవం ఆక్కడే ఆగిపోతుంది. రక్త నాళం పూడిపోయిన ఆవలి భాగంలో ఈ (ద్రవం (పసరించే అవకాశం ఉండదు. 0 గజ లో ఈ సదవం కనిపించదు. ఒకవేళర క్యపసరణ ఆసంపూ ర్తిగా ఉంటే కొంచెం కొంచెం కనిపించవచ్చు. దీనిని బట్టి కరొనరీ రక్తనాళం ఎక్కడ? వెంతవరకు పూిపోయిండీ ఇెలుస్తుంది,

ఈ విధంగా ౫ గి8౪ లో కనిపించే ఈ [దవాన్ని కరొనరీ రక్త ధమను లోనికి పంపి వెంటనే “ గ0/ ప్రీయడం జరుగుతుంది. దీనిని కరొనరీ వంజియో (గఫీ” 0070౧80 త౧ం1001290/] అనికూడా అంటారు. ఇదిచాలా అధు నాతనమైన పరీక్ష, కరొనరి రక్రనాళాల పరిస్థితిని ముఖాముఖిగా చూడవచ్చు. దీనివల్డ ఉనయోగాల్లు

1. గుండె కండరం ఎంతవరకు మృతి చెందింది ?

2. రోనికి మందులు వాగితే సరిపోతుందా లేక శస్త్రచికిత్స చేయాలా ?

8* ఏంజియో ప్వౌస్టి చేయవచ్చునా 1

ఉ. హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగి తన శేష శ్రీవితంలో ఎంత (శ్రమను భరించ గలడు, ఆశే విషయాలు తెలుసాయి.

ఈ ప ఇ ర! నిర్ణయస్త షక చేసిన రరువాత శస్త్రచికిత్స అవసరమో లేదో వైద్యులు ఈ కరొనర్‌ ఎంజియోగగవీ నరీక్ష ఎవ్తూడు చౌయ్యాలి ?

ఈ పరీక్ష మామూలుగా చేస్తున్నప్పటికీ దీనివల్ల [సమాదాలు లేకపోలేదు. అయినా అన్ని గృండ్రె జబ్బుల్లోను ఈ పరీక్ష చేయనవసరంలేదు,

163 విని వరిస్టితుల్లో ఈ కరొనరీ వింజియోగగఖీ చాయ్యాలి ? ఈ (కింద సూచించబడిన పరిస్థితుల్లో తప్పక చెయ్యాలి ? క్షే దీర్హ్య కాలపు ఎంజైనా 8) నిలకడలేని ఎంజైైనాలో [౮౧౪౬4016] 0) నుందులకు తగ్గనవ్పుడు, 2. మయో కార్టియల్‌ ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ వచ్చిన తరువాత 8) ఎజ్లైనా నొప్పి వస్తున్నప్పుడు [4001౧8] 0) [శమ పరీక్ష సూచించినప్పుడు [51470౧001౫ గ05111/6-5178659 630 6) యొవ్వన వయస్సులో 8. కరొనరీ రక్తనాళంలో వున్న రక్తపు ముద్ద ((శాంబన్‌) కరిగించాలని వైద్యుడు నిర్ణయించినప్పుడు (1౧03200/౧0[౧8గ/ 010౧01001/110 - ₹[61207). 4. వేరియంట్‌ ఎంకజైనా [0/41/1801 శిగ౦01౧౭] 5. [శమ పరీక్ష జబ్బును సూచించినా, చిహ్నాలు కనిపించని గుండెజబ్బులో, (ఉక/గ౧60౧౧౭610 ౧8౪16౧ ౪11౧ గం౩1(1౪76 5౪658 990 6. జన్మసిద్ధమైన [60౧56౧1131] నృండె జబ్బుకు శస్త్రచికిత్స చేయకముందు 0. లేడయో న్యూూక్లైజ్‌ స్కేనిండ్‌ (౧4641౦ 10011646 50400100) ఈ రోజుల్లో మనం ఎక్కడ చూచిన “ఘ్కేనింగ్‌” అనే మాట ఎక్కు వగా వింటున్నాం. శరీరంలో వున్న ప్రతి అవయవం ఎలా పనిచేస్తున్నదీ ఈ స్కేనింగ్‌ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఈ రేడియో న్యూక్తైడ్న్‌ నుండి వళ్ళే

184

*గామా' కిరణాలను [68[0౧08 [89] ఒక అధునాతనమైన , సున్నితమైన కెమెరా సహాయంతో ఈ పరీక్ష చేయవచ్చు. దీనిలో రెండు రకములైన పద్ధతు లున్నాయి.

1. బ్లడ్‌ పూల్‌ స్కేనింగ్‌ [81006 ౧౦౦! 503౧౧1౧0] : ఈ పద్ధతిలో

వానా ననన = రేడియో ఐసోటోప్‌ [౭౮10 1901006], సూచి ద్యారా రక్తం లోనికి పంపఐడు తుంది, అది రక్తంతో కలిసిపోయి రక్తంలో (పసరిస్తూ ఉంటుండి. గామా" కెమేరా రక్తంలో ఉన్న ఈ ఐసౌటోప్‌ [1901009] (వసారం చేస్తున్న కిరణా లను కని పెట్టి, పటాన్ని తీస్తుంది. హోర్టీక చక్రము [0816180 6౪616) లో జరిగే (పతి దశలోనూ పటాలను తీస్తుంది. ఈ పరీక్షద్వారా గుండె గదుల పరిమాణం, ఆకారం, పూర్తిగా తెలుసుకోవచ్చు ఈ *గామా' శెమెరాను 5.0 6 యం(శొ నికి కలిపినట్టయితే ఆనేక హార్టిక చ్యక్రములలో జరిగే సంభవాలను [6643] తెలియజేస్తుంది, ఈ పద్ధతి ద్వారా ముఖ్యంగా ఎడము జరరిక పని జేసే విధానం తెలుసుకోవచ్చు. గుండెలోని గదుల గోడలు గావ, 6 కృనాశాల గోడలు గాని? పల్చ్బబడడం వల్ల; ఆక్కడ ఉబ్బిపోయి వుండడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగొ ఉబ్బిన భాగాన్ని ఎన్యూరిజమ్‌ [400౧66043౧] ఆని అంటారు. బడ్‌ పూల్‌ స్క్రీనింగ్‌ వీటిని తెలసుకోవడాని$ ఉపయోగవడుతుంది. ”

జి మయోకార్థియల్‌ స్కానింగ్‌ (04౪7002618! 502౧౧1౧6] : ఈ పరీక్షలో కూడ రేడియోన్యూక్షైడ్స్‌ నుండి వచ్చే “గామా”. కిరణాలు కే గామా కెమేరా వాడబడుకాయి, ఈ స్కేనింగ్‌లో “రియో ఏక్టివ్‌ తేలియం” [58610 ఉం([౪6 7౧౭] [0గ౫) సహాయంతో, గుండె కండరములో రక్త (పసరణ తక్కునై న థాగం 650౧6౧60 న్‌&70), తక్కువ కాకుండా మామూలుగా వున్న భాగం ([%0౧ 19016౧0210 గ౭/1) తెలుసుకోవచ్చు. మరో ఐసోటోప్‌ “*రేజయో వివ వైరోఫోస్ఫేట” (౧౭6౮10 206176 ని ౧౧౦9౦౦౧219] ను ఉపయోగించి కూడా గృండె కండరంలో ఏ భాగం మృతిచెందిందో [196060 6 క౭గ ఏ భాగము మామూలుగా ఉందో తెలుసుకోవచ్చు.

మరో ముఖ్యమైన ఉపయోగం ఏవుంటే, “పల్మనరీ ఎంబొలిజమి గ౬|గ౦౧౭౧/ 0011311] ను కూడా కనుక్కోవచ్చు. దీనిలో ఈ_ఐసోట్రో 'వ్‌తో

185 హి్‌టు తేశియోవఏ క్టివ్‌ గ్యాన్‌ ౧/8౧611860౧ ౯6704910౧0 508౧౧108] ను కూడా ఐబాడాలి.

మనం సాధారణంగా కేట్‌ స్కేనింగ్‌ (026 56౭౧౧1౧8] అని కూడా వింటాము. కేట్‌ స్కేనింగ్‌ ఆంటే [00గ౧౮12౧1566 గుగ8 1000088000] ఈ వాఖ్యంలోని ఒక్కొక్క పదంలో మొదటి అక్షరం తీసి దీన్ని 0౭౬- 502౧01౧9] “కేట్‌ స్కేనింగ్‌” ఆని అంటున్నారు.

ఈ పరీక్షల్లో, ఆధునాతనమైన “కార్టియక్‌ ఇమేజింగ్‌” పరీక్షలను గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం, తవ్యాబయ బింబం (6౭౯6120 11201౧9)

ఈ పద్ధతిలో “రేడియోఫార్మషూటికల్‌” పదార్థాన్ని రక్తంలోనికి పంపించి, దాని _పసర ణను స్కేనింగ్‌ ద్వారా కనిపెట్టి హృదయ కండరానికి జరిగే రక్త్ష్మపసరణ, రక్తహీనత [1500౧18] జఠరిక యొక్క. పనితనాన్ని తలసుకోవడం జరుగుతుంది. దీనిలో మూడు రకాలున్నాయి. | శ, త్యృూదయ నివేళనబింబం (౧4౪7008618! ౧౦౫౧౮౩10౦౧ 1౧861౧౮)

దీనిద్వారా కరోనరీ రక్మవసరణను గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవచ్చు. ఈ పరీక్షలో ముందు “ఐసోటోప్‌ థేలియమ్‌” [15010096 7081 16%] సిర ద్వారొ ర క్తంలోనికి పంపించడం జరుగుతుంది. ఈ థేలియమ్‌, పొటాసియంవఠె హృదయకండరంలో వున్న కణజాలాలన్నింటిలోనికీ చొరవు చేసుకొని లోపలికి పోతుంది. దీనిని రక్తంలోనికి పంపి; స్కేనింగ్‌ ద్వారా గుండెను వివిధకోణాల్లో పరీక్షచేసారు. కరొనరి రక్షపసరణను బట్టి ఈ పరీక్షను “ఎక్కువ”, “తక్కువ” అనే పదాలు వాడడం ద్వారా వ్యక్తం చేస్తారు.

మామూలుగా వ్యాయామ పరీక్ష [17664౧11 6911౧9] వల్ల కూడా గుండెపోటు జబ్బు నిర్ణయించలేనప్పుడు గాని; వ్యాయామ పరీక్ష ఆనంతరం 6 0.6. కూడ అనుమానంగా-ఉన్నప్పుడు,. ఈ-పరీక్ష చేయడం జరుగుతుంది.

186 వ్యాయామంచేస్తూ ఉధృతంగా వున్నదశలో ఈ “థేలియమ్‌ ” సిరద్వారా రక్తః లోనికి పంపడం జరుగుతుంది. స్కేనింగ్‌ ద్వారా చూస్తే హృదయ కండరంలో ఎక్కడ ర కృహీనత[150[6౧18] వృంటుందో స్పష్టంగా తెలుసుకోవచ్చు, వి, మృతి బొందిన వ్యృ్యదయకండర బింబం (ఏగ/004/6181 10+8/01 1౧801౮)

“థేలియమ్‌” అనే పదార్థం, సృదయకండరములో మృతి చెందిన థాగము [108700 ఎక్యడో, ఎంతవరకూ మృతిచెందిందో తెఎసుకొనడానికి కూడ ఉపయోగ పడుతుంది. ఈ పరీక్ష విశేషమేమంటే, గుండె కండరం మృతి చెందిన ఆరుగంటల్లోనే తెలుసుకొనవచ్చు. క్‌ 0 6లో మార్పులు కనఐడక ముందే కూడ్త తబసుకోవచ్చు. ఖేలియమ్‌ ఇమేజింగ్‌ ద్వారా మృతిచెందిన గుండే కండర భాగం చల్లనిస్టలం [00164 4168] లా కనిపిస్తుంది.

మృతి చెందిన హృదయ కండరం (1012104 498) 16 మీ.మీ వ్యానః కంటే ఎక్కువగా ఉన్నయెడల అది (పమాదకరమైన సూచనగా భావించాలి,

హృదయ కండరం మృళశివెందినపుడు హృదయ కండరకణాల నుండి బయటకు వచ్చిన కాల్షియం, ఇతర అర్గాన్సిక్‌ మాలిక్యూల్స్‌ను “పైరోఫో స్ఫేట్‌” అనే పదార్థం సంధించడం జరుగుతుంది. కరొనరి ర .క్యవసరణ ఆ మృతిచెందిన ధాగంవరకూ. వెళ్ళగలిగితే అక్కడ, “వెక్నిటియమ్‌ 99 గొ ఫ్రేనన్‌ పైరో పొస్ఫేట్‌” ల్షియమ్‌తో సంధిపబడి ఇదిహాట్‌ స్నాట్‌ [1109001] గా కన్పిస్తుంది. ఈ పద్ధతి ద్వారా మృతిచెందిన వృదయ కండర. భాగాన్ని 72 గంటల్లో కనుగొనవచ్చు,

ఈ పరీక్ష ద్వారా వీది తొజాగా ఏర్పడిన ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ ఏది కొన్ని

రోజుల [క్రితం ఏర్చడిన ఇన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ అనేది కూడ తెలుసుకోవచ్చు

1897 తి. ముల్దివులిగేటొడ్‌ ఎక్వాజాదన్‌ న్రజీన్‌ = (౧4౮10016 6౭1961 గిం1511100 546169 - గిీ౮ం8)

"ఈ పరీక్షలో “* ఇెక్నిటియమ్‌ 99 ౧౧ ” (గ౮0౧౧౦౪౮౧ 99 ౧) రోగ యొక్క వ్యారర కృ కణాలకుగాని, ' ఆల్బుమిన్‌” అనే (పోటీనుకు గాని అతికించి సిర ద్వారా శరీరంలోనికి పంపడం జరుగుతుంది. కొంతసేపటి తరువాత ఆంటే 15-20 నిమిషాల తరువాత స్క్రీనింగ్‌ చేసి చూస్తారు.

ఎలక్టో9 కార్ణియోగాములో వున్న ఒక “గి” తరంగం నుండి మరయొక [గ' తరంగం వరకూ ఒక వార్థిక చ్యకము [02764180 6౪౦16], ఈ భాగాన్ని 16, 82, 64 భాగాలుగా చేయడం జరుగుతుంది. కంప్యూటర్‌ మెమొరిలో కూడ ఆదే సంఖ్యగల థాగాలు [513601 [10169] చేస్తారు. అప్పుడు గామా కెమెరా ద్వారా హార్ధిక చృకంలో ఒళభాగం నుండి వచ్చిన సమాచారాన్ని, ఆథాగానికి సరిపడిన కంప్యూటర్‌ మెమొరిలో వున్న పీజియన్‌ పోలొకు పంపిస్తారు.

ఈ విధంగా 800 నుండి 400 హార్ధిక చ్మక్రాలలో జరిగే సమాచారాన్ని తీసి, దీనిని పటం రూపంలోనో, లేక గీతలు [06౧/89] రూపంలోనో వ్యక్తం

దీనిద్వారా, ఇజక్షన్‌ ఫే9క్షన్‌ [5160110౧ గ86610గ], ఇజెక్షన్‌ వలాసిటీ (660400 ౪6100190, డయాస్టాలిక్‌, సిస్టాలిక్‌ ర కపదిదూణం 8182510110 - 5౪560116 ౪01౮౧౧౯) క్రనుక్కుంటారు. వీటినిబట్టి, జఠరిక పనితనం తెలు స్తుంది. ఈ పరీక్ష కార్డియక్‌ కేథిటయిజేషన్‌ [02760180 041064198110౧] పరీక్షతో కలిపి చేస్తే, ఇంకా ఎన్నో గుండె పనితనాల్ని గూర్చిన అధునాతన విషయాలు తెలుసుకోవచ్చు.

సాధారణంగా ఆనుభవం, సూక్ష్మదృష్టి కలిగిన చురుకైన వైద్యుడు చాలమట్టుకు పరీక్షలు చేయకుండానే రోగ నిర్ణయం చేయగలుగుకాడు. అయితే కొన్నిరో గాల్టో పరీతృలు చేయించకతప్పదు. దానికి వైద్యులను నిందింంచహడదు,

188

అవి రోగి శ్రేయస్సు దృష్ట్యా చేయిస్తూ వుంటారు. కాని రోగ నిర్ణయ పరీక్షలు ఆత్యవసర పరిస్థితుల్లో, తప్పదు అనుకుంటేనే చేయించాలి,

ఈనాడు అనవసరపు ఎక్సరేలు, పరీక్షలు చేయించడం మామూల్లై పోయింది, పనిచేయని మందులు, ఇంజక్షన్‌ సరేసరే. ఆసలరోగికి రోగ భయ కన్నా ఫీజుభయం ఎక్కువయింది. ఇలా సామాన్యుడి ఆరోగ్యంతో వ్యాపారళ చేయడం ఆమానుషం. అంతేకాదు వైద్యుడు తాను నముషార్దించిన వైద్య విజ్జొ నాన్ని ఉపయోగించి తనంతటకానే రోగ నిర్ధారణచేసే విషయం అ(శద్ధ వహిం₹ ఇల్తా పరీక్షలమీదనే ఆధారపడి వుంటే, కౌన్నాళ్ళకు తనంతట కానే రోగ నిర్ణయం చేసేశక్తి [5206107 ని కోల్పోయే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు

హర్ట్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చూచుకోవడం ఎలా?

“6౪6౧౪10౧ [5 ౧66 ౧౭౧ ౧౮౭" అన్నారు మన పెద్దలు, వ్‌ జబ్బు అయినా ఆది వచ్చాక దానితో సతమతమవుతూ, దాని చికిత్సకోసం ఇల్టూ, వళ్ళూ గుల్ల చేసుకోవడం కంటే ఆ జబ్బు రాకుండా చూచుకోవడం ఎంతైనా (శేయస్కరం. అయితే ఏ జబ్బు అయినా ఈ జబ్బు ఫలానా కారణాల వల్లి వస్తుంది అని తెలిసి ఉండాలి దానిని నివారించుకోవాలంటే. క్యాన్సర్‌ జబ్బును చూడండి, ఎన్నో పరిశోధనలు జరుగుతూనే వున్నాయి... ఎన్నో విషయాలు తెలుసుకుంటూనే ఉన్నాం. కాని, ఇంతవరకూ ఇతిమిద్ధంగా ఈ కారణం వల్లి వసోంచి ఆని చెప్పలేక పోతున్నారు. హార్డ్‌ ఎటాక్‌ అలా కాదు. [పపంచంలో అనేక వైద్య 'కేం్యదాల్లో జరుగుతున్న పరిశోధనలను బట్టి ఇది ఎలా వస్తుందో దీని విషయమై తీసుకోవలసిన జ్మాగత్త లేమిటో అనే విషయాలను గురించి కరూలంకళంగా తెలుసుకోగలిగారు. ఈ జబ్బు రావడానికి ముఖ్యమైన కారణా భేమిటో యింతకు ముందుగానే వివరించడం జరిగింది. అయితే వీటి విషయమై తీసుకోవలసిన జ్మాగటత్త లేమిటి, ఈ హార్ట్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చూచుకోవడం ఎలా అనే విషయాలను గురించి తెలుసుకుందాం. ఆసలు ఏ జబ్బుక్రైనాా మన అలవాట్లు, మన ఆహార విహార ని_దాదులు - ముఖ్య కారణాలన్నది ఆందరికి తెలిసిందే. 7. ఆవారం వినశయంలో తీశుకోవలనిన జాగత్తలు ళ్‌

“హార్డ్‌ ఎటాక్‌” గుండెకు ర క్తాన్ని సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్తనాళాల గోడలు గట్టిపడి, అవి పూడిపోయి హృదయ కండరానికి రక్త (ప్రసరణ ఆగి పోవడం వల్లి వస్తుందని, ఇలా ర కృనాకాల గోడల గచ్బె పడటాన్ని ఎథిరోస్ట్కి రోసిన్‌ అంటారని తెలుసుకున్నాం. రక్తనాళాల ఈ విధంగా గట్టిపడడానికి అనేక కారణాలున్నారయి. ముఖ్యంగా రక్తంలో అధికంగా ఉండే కొలిస్థరాల్‌

190 అనే పదార్థం వళ్ల ఈ ఎథిరోస్ట్కిరోసిన్‌ రావడం జరుగుతుంది రక్తంలో ఉండే ఈ కాలిస్ట్రాల్‌ [ప్రమాణం మనం భుజించే ఆహార ౦లో ఉనై (క్రొవ్వు పదార్థాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మనం కూరల్లో వాడే నూనెలు? మనం ఆహారంతో పొటు సేవించే నెయ్యి మొదలైనవి రక్తంలో ఉన్న కొలె స్టాల్‌ (ప్రమాణంలో మార్పులు తెస్తాయి. మనం కూరల్లో వాడే నూనెలు ఎక్కువే. “ఆన్‌ సేట్యురేపెడ్‌ ఫేటీ ఏసిడ్స్‌” ఉండేవి వాడాలి, ఉదా :- సఫోలా? కుసుమ నూనె, 8ఫైండ్‌ ఆయిల్‌, ఆరోగ్యానికి మంచిది. నెయ్యి, డాల్డా కొలెస్టాల్‌ని ఎక్కువ చేస్తాయి. వీటిని వాడ కూడదు అమెరికాలో గుండే జబ్బుల్లో 1వవీణులైన వారందరు 1961 లో కూడు కొని రక్తంలో ఉండే కొలస్ట్రాల్‌ గురించి కొన్ని సూచనలు చేయడం జరిగింది

1. జంతువుల నుండి వచ్చే నూనెలు మానివేసి, వెజిటబుల్స్‌ నుండి వచ్చే నూనెను వాడాలి, వు. ఆహారంలో (శొవ్వు పదార్థాలను తగ్గించాలి, దీనిదా కరా (కొవ్వు పదార్థాల నుండి వచ్చే క్యాలరీలు తగ్గించాలి.
2. మితిమీరి భుజించకూడదు, మీగడలేని పాల వాడాలి, కోడి మాంసము: వేట మూంసము, చేపలు వీటిలో వేట మాంసం కన్నా కోడి మాంసం కొంత మేలు, చేపలు వీటన్నింటిలో మంచిది. వేపుడు కూరలు తిన కూడదు, మాంసములో లివరు, మ్యత సిండములు, మెదడు, కోడీ [గుడ్డులోని పసుపు వీటిలో కొ౭ిస్టాల్‌ ఎక్కువగా వుంటుంది, కాబట్టే ఇవి తినకూడదు. మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, వంశపారంపర్యంగా రక్తంలో ఎక్కువ కొలెస్ట్రాల్‌ వున్నవారు, స్థూలకాయులు కొభెస్టాల్‌ విషయమై ఇంకా జాగటల్తీగొ వుండాలి.

గుండెపోటు జబ్బు 50 - 60 సం తర్వాత గదా అది రావడమంటూ జరిగితే ఆని ఆరోగ్యవిషయం (శద్ధ తీసుకోకుండా ఈ చెప్పిన విధులు పాటించ

191 కుండా ఉన్నవారు వార్డ్‌ ఎటాక్‌ కు గురికావడం, మృతి చెందడం జరుగుతుంది. కారణం = కరొనరి రక్తనాళాలు గట్టి పడడం ౨0-80 సం; నుండే [పారంభ మవుతుంది. అసలు 40 సం రాలు దాటాక మాంసాహారులు కాఖాపారులుగా మారడం మంచిది. కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించడానికి కొన్ని మందులు ఉన్నాయి, గాని వాటిని వాడడం వలన వేరే జబ్బులు వచ్చే అవకాళం వుంది. అందుబేత ఖథోజనంలో మార్పులు చేసుకొంటూ వ్యాయామం చేస్తూ రక్తంలో ఉన్న కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించుకోవడం మంచిది. ౨. అధిక ర్క్తవోతు తద్షిందాలి వ్‌ రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో మామూలు వారి కంపే ఐదురెట్లు ఎక్కువగా హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడానికి అవకాశాలు ఉన్నాయని వైద్య శాస్త్రజ్ఞులు అంటున్నారు, వైద్యుని సలహాపై మందులు వాడాలి. రక్తపోటు రావడానికి , అనేక కారణా లున్నాయి. చాలామందిలో ఆది ఎందువలన వస్తుందీ చెప్పలేం, కారణాలు తెలియకుండానే వచ్చే ఈ రకమైన రక్తపోటును “ఎస్పన్‌షియల్‌ హైపర్‌టెన్షన్‌ ” అంటారు, శరీరంలో ఎక్కడో ఒక అవయవం ముఖ్యంగా మూ[తపిండములు దెబ్బ తిన్నప్పుడు దానివల్ల వచ్చే మార్నులను బట్టి రక్తపోటు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాళం వుంది. దీనినే “సెకండరీ హైపర్‌టెన్షన్‌ ” ఆంటారు. ఆహారంలో ఉప్పు ఎక్కువగా వాడడం వల్ల చాలమందికి రక్తపోటు వచ్చే అవకాశముంది. ఈ విషయం వైద్య శాస్త్రజ్ఞులు జంతువుల మీద, మను షల మీద చాలా (పయోగాలుచేసి నిర్ధారణ చేశారు, నిజానికి రక్తపోటు ఎక్కువ ఉన్నవారు మామూలు వారికంటే, ఉప్పు ఎక్కువగా వాడుతూ వుంటారు, ఉప్పు వాడటం రగ్గించాలి. ఉప్పు లేకుండా తింటే ఇంకా మంచిది. రుచి అనేది మనం ఆలవరచుకొనే విషయం. అలవాటు చేసుకుంటే తప్పక ఉప్పు లేకుండా మనం తినగలం. ఆరోగ్యం కాపాడుకోడానికి కొన్నింటిని తగ్గించుకోవాలి. రుచులు మార్చుకోవాలి. అందుచేత ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండే పదార్థాలు వాడకూడదు, నిజూనికి మనం భుజించే కాయగూరలలో చాలా ఊప్పు ఊంటుంది. అందుచేత వేరుగా ఉప్పు వాడవలసిన పనిలిదు. ఊరగాయ పచ్చళ్ళ, ఈమధ్య వస్తున్న

192 సూప్‌లు, సాసేజేన్‌, హట్‌డాగ్స్‌, హేమ్‌, ఈనాల్‌ (వూట్‌సాల్ట్‌ ఇవన్నీ మాని వేయాలి, సూక్ష్మంగా చెప్పాలి అంటే భోజనబల్లపైై ఉప్పు లేకుండా చేయాల్సి ఉప్పు ర_కపుపోటు ఎక్కువయ్యేటట్టు ఎలా చేస్తుంది ? ఎక్కువ ఉప్పు వాడడం వలన దానిలో వున్న సోడియం ఆయాన్సొ రక్తంలో నుండి ర క్తనాళాత్తీ గోడల లోనికి _పవేశిసైాయి. రక్తనాళాల గోడలలో వున్న సోడియం ఎక్కువ సీటిని దాని వైపుకు మళ్ళించుకొంటుంది. దీనివల్ల ర_క్తనాశాల గోడల మందం పెరుగుతుంది. ఈ విధంగా రెండు వైపులా రక్తనాళాల గోడల మందం పేరుగు తున్న కొలదీ రక్తం ప్రవహించే దారి సంకుచిత మవుతుంది. రక్తం (ప్రవహించే ఈ దారి సంకుచిత మైనప్పుడు దేహానికి ర కృ[పనసరణ చేయాలనే తపనతో, గుండె చాలా బలంగా రక్తాన్ని పంపడానికి [పయత్నిస్తుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో ర-కనాళపు ఇరుగోడలమై రక్తపీడన పెరుగుతుంది. దీనినే మనం అధిక ర క్తపు పోటు అంటాము, ఈ విధంగా గుండె నిరవధికంగా అదనపు శ_కిని వాడడం ద్వారా దెబ్బతిని చివరికి “గుండెపోటు” వస్తుంది. నిజంగా మనకు ఈ విషయాలు శెలిస్తే ఉప్పును వాడడానికి సాహసిస్తామా ? “ఉప్ప” తస్మాత్‌ జ్మాగత్త 11 లా మధువోకాం క హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడానికి ఇది ఆతి ముఖ్యమైన కొరణం. మధుమేహం

ఎన్నో విధాలుగా రోగిలో బయటపడుతుంది. ఈ జబ్బు వున్నదని తెలిస్పేలోపుగా చాలా (సమాదకరమైన మార్చులు అప్పుడే శరీరంలో జరిగి ఉంటాయి. వనుధు మేహం జబ్బుతో వున్నవారు యౌవ్వకులై నా గుండెపోటుకు తప్పక గురి అయ్యే అవకాశాలు చాలా ఎక్కున. మధుమేహం ఆంటే రక్తంలో చక్కెర పదార్థం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ విధంగా రక్తంలోని చక్కెర జీవకణాల్లోకి పోకుండా ఉన్నప్పుడు, జీవకణాలు, అవయవాలు, వాటికి కావలసిన శక్రిని వేరే విధంగా సంపాదించాలి ఆంటే మన శరీరంలో ఉన్న (కొవ్వు పదార్థాలు నుండి పొందేటట్టు చూచుకుంటాయి.. ఈ (ప్మక్రియలో. కొలెస్ట్రాల్‌ ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది, కొలెస్ట్రాల్‌ ర కష గోడలవై పేడకాని గట్టవ ర కపుహొచను వకవ చేస్తది గుండైకు స్తర్రఫ్యర్రా చేసే ర్యక్రనాళాలు గట్టివడి గుండెకు రక్తప్రసరణ కానప్పుడు

193 గుండెపోటు వస్తుంది. ఆందుచేత మధుమేహం జబ్బు ఉన్నవాళ్తు చాల శ్మాగత్తగా చికిత్సచేయించుకుంటూ దాన్ని అదుపులో ఉంచుకోవాలి, త్తే భూలకొయత :

స్థూలకాయం ఉన్న వాళ్ళల్లో మామూలు వారికంటే 0% ఎక్కువ “గుండెపోటు” వస్తుందని (పయోగాలు ద్వారా రుజువు చేయబడింది. స్థూల కాయులు ఎవరు ? (సతి వ్యక్తి తాను ఉండవలసిన బరువు కంపే 10 కాతం ఎక్కువ ఉంటే స్థూలకాయము అని నిర్ణయించారు. స్థూలకాయులు కావడానికి కారణాలు .

1. ఎక్కువగా ఆహారం భుజించడం
2. మనము విన దినం తీసుకునే ఆహారం ద్వారా వచ్చే శకిని పూదర్తిగా విశంయోగించుకోలేకపోవడం.

(పతి వ్యక్తి తనుచేసే పనిని బట్టి ఇన్ని క్యాలరీలు ఇచ్చేభోజనం తీసు కోవాలని ఉంది. ఎక్కువ క్యాలరీలు ఇచ్చే భోజనాన్ని తీసికొని దాన్ని వినియో గించని యెడల ఆ క్యాలరీలు చివరికి (కొవ్వుగా మారి మనిషిని స్టూలకాయులుగా చేస్తుంది. మనం సాధారణంగా లావుకావడం అనువంశికముగా వస్తుందని భావిస్తాము. ఆది సత్యదూరం కాదు. కొన్ని కుటుంబాలలో ఎక్కువ తినడం, “వరిశమ' అనే విషయాన్ని తలంచక పోవడం వల్చి లావు కావడం జరుగు తుంది. లావుగా ఉన్న వ్యక్తులకు రక్తపుపోటు, మధుమేహం, గుండెపోటు వచ్చే ఆవకాళాలు చాలా ఎక్కువ, వీరు చక్కెర పదార్థాలు మానివేయాలి, కంద మూలాలు వాడ కూడదు. మీగడలేని పాలు మజ్జి*, మీగడలేని పెరుగు, కూర గాయలు మొదలైనవి వాడాలి. భోజనం ఒక పూట మానివేయడం కఎటే కొంచెం కొంచెం రెండుసార్లు తినడం మంచిది. ఒకపూట మానగానే రెండో పూట ఎక్కువ తినడం జరుగుతుంది. తక్కువ తక్కువ తినాలి, ఎక్కువ శక్తిని ఉపయోగించాలి. తక్కువ తిని తరువాత మళ్ళీ ఎక్కువ తినకూడదు,

194

ఒక కీలో[గాము లావు తగ్గాలంటే ఒక వారం రోజుల్లో 8500 క్యాబిరీలు తగ్గించాలి. ఇంకా విపులంగా చెప్పాలంటే (పఠీరోజూ, 250 - 800 క్యాలరీలు తగ్గించి 150 + 250 క్యాలరీలను వ్యాయామం రూపంలో వ్యయం చేస్తూ ఉండాలి. (పతిరోజూ నడవడం, సైకిల్‌ (తొక్కడం, తోటపనిచేయడం; ఇలాంటి వ్యాయామ? చేయడం మంచిది. వీటితోపాటు మరికొన్ని నియమాలు కూడా పొటించడం మంచిది. నెమ్మదిగా, సావకాశంగా భోజనం చేయాలి, తొందర తొందరగా థోజనం చేయగూడదు. వారానికి అరకిలో ఐరువు కంటే ఎక్కువ తగ్గటం మంచిది కాదు. ఆకలి తగ్గిపోవాలంటే (బేక్‌ ఫాన్ట్‌3గాని: భోజ నానికి గాని ముందుగా గ్టానుడు మంచినీళ్ళు తాగడం మంచిది, లొ, మనోవ్యధ తగ్గించాలి *

మనోవ్యాధికి మందు లేదన్నారు పెద్దల. మనోవ్యధ, మానపుని శరీ చాన్ని ఎన్ని వ్యధల పాలు చెస్తుందో చెప్పలేము యొన్వన వయస్సులో కూడ అంటే 25 = 40 సంవత్సరాల వయస్సు వాళ్ళలో సండెపోటుకు దారితీసే కారణాల్లో 90 శాతం “మనోవ్యధ' ముఖ్యకారణం అని శాస్త్రజ్ఞుల రుజువు చేఠారు. ఆరాటం, కొష్యతయం , పోటి..గా వున్న జీవితంలో ఎన్ని అడ్డంకు అన్నా “ఈ అవధులను అధిరోహించి పోవాలని” విశర్న్వపయళ్నాలు చేస్తూ వుండే వారిలో గుండె జబ్బులు ఎక్కువగా చూస్తాం. ఒకరికంటే. మరొకరు ఎక్కువ సంపాదించాలని, మేడలు, మిద్దెలు కట్టాలని, రాజకీయాల్లో రాణించాలని: ఏదో రూపేణా ఆధికారం సంపాడించాలని, పందాలు పెట్టుకొని పరుగిడుతున్నారు- ఈలాంటి సమాజంలో “మనోవ్యధ” తప్ప మరేముంటుంది చెప్పండి, జీవితంలో తృప్తి, అనేది లేనప్పుడు మనశ్శాంతి ఎలా ఉంటుంది ? మానవుని “నిత్యావస రాలు” వేరు, అతని “కోరికలు” వేరు ఆవసరాలుతో తృప్తి పడవ కోరికలు గురాలైతే జీవితం సుఖమయం. ఏలా అవుతుంది ? (ప్రతి మానవుడు తన పరిధిలో ఉన్నదానితో తృప్పిపడక కొండమీద ఉన్నవారితో తన కోర్కెలను సమన్వయం చేసుకోవాలని తావ్యతయపడితే. “మనోవ్యధ” తప్ప మరేమి మిగులుతుంది? మనోవ్యధ అనేక రోగాలకు ఆంవాలమవుతుంది. మనోవ్యధ ఎక్కువగా వుండే సమయాలలో “కాలెస్టరాల్‌" అనే పదార్థం ఎక్కు

195

వగా ఉత్పతి. అవుతుందని శాస్త్రజ్ఞులు కనిపెట్టారు. కొలెస్టరాల్‌ ఎంత [ప్రమాద మైనదో ఎన్ని [సమాదకరమైన రోగాలను కలిగిస్తుందో తెలుసుకున్నాం,

అంతేకాదు, మనోవ్యధ మనదేవాంలో ఉన్న వినాళ్యగంధుల [(క5౧౮౦- 07106 14౧69) మీద పనిచేస్తుంది. ఎ్య్యశ్రినల్‌ (గంధిలో ఎ(డ్రినల్‌ కార్టెక్స్‌, మెడుల్లా అనే రెండు భాగాలున్నాయి. మెడుల్లా భాగాన్నుండి “ఎపీన్యఫ్‌న్‌, నార్‌ ఎపీన్మాఫిన్‌ అనే హర్మొనులు (సవిస్తాయి. ఇవి మన దేహంలో ఉన్న (కొవ్వు పదార్థం నుండి కొలెస్టరాల్‌ అనే (పమాదకరమైన పదార్థాలను ఏక్కువ ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మకోవ్యధలో ఇవి మరి ఎక్కువ కావడం జరుగుతుంది. ఇవ రక్తంలోకి సోయి రక్తనాళాలు గట్టి పడేటట్టు చేస్తాయి మనోవ్యధలో కార్దెక్స్‌ ఖాగం కూడ మరో విధంగా మార్పులు తెస్తుంది. గుండెపోటు రావడానికి అనేక కారణాలు వున్నా, మనోవ్యధతో దాధవడుతున్న వారిలో మరి ఎక్కువగా హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వస్తుందని శాస్త్రజ్జులు (పయోగాల ద్వారా రుజువు చేళారు. కొబట్టి “నిభానమే [పధానం” అన్నట్లు జీవితంలో వచ్చే ఆనేక సమస్యలను సాఫీగా తీర్చుకోవడం: చాలా ఆవుసరం. ఇవన్నీ తెలిసికూడ మనలో చాలమంది అలాఉండలేరు. వారి తత్వం అలాంటిది. దానివల్ల వచ్చే పమాదాలకు గురి అవుతూనే ఉంటారు. 6. న్యాయామం :

“గండెపోటు” రాకుండా ఉండాలి ఆంటే వ్యాయామం తప్పక ఆవసరం. మన శరీరంలో రక్తప్రసరణ సాఫీగా జరగాలంపే అన్ని ఆవయవాలు పని చేయాలి. వా్యాయామం చేయని వాళ్ళల్లో రక్క్మపసరణ మందంగా ఉంటుంది. ఇదిలా ఉంటే కొన్నాళ్ళకు “కాంబోసిస్‌' రావడం జరిగి రకృనాళాలను పూడ్చి శరీరంలో ముఖ్యమైన ఆనయవాలకు రక్క్మవసరణ తగ్గేట్టు చేస్తుంది. “గుండె పోటు” వ్యాయామం లేకుండా ఎప్పుడూ కూర్చునివుండి పనిచేయడానికి అలవాటు పడ్డవారిలో ఎక్కువ కాతంలో వస్తుంది. ఎక్కువగా వ్యాయామం చేస్తూ ఉన్నవారు ఆరోగ్యంగా ఉంటారు. అందుచేత (పకిరోజు నడవడం, మైకిల్‌ (తొక్కడం, పరుగెత్తడం, యోగాసనాలు ఏదో రకమైన వ్యాయామం చేయాలి,

196 ౯. వాగ్యతారగడం :_

పొగ్యకాగడం గుండెకు చాల హానికరం చుట్ట, సిగరెట్‌లో వున్నటువంటి “నికోటిన్‌ ' గుండెకు సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్కనాకాలు కుచించుకు పోయేటట్లు చేస్తుంది. దీసివల్ల వచ్చే అనర్భకాలను గురించి వివరించడం జరిగింది. అమెరికా ఇన్నూరెన్చు వారి లెక్కల (ప్రకారం ఫౌగ్మకాగని వారికంటే పొగ(తాగేవారిలో 60 శాతం ఎక్కువ గుండెపోటు వస్తున్నట్టు రుజువు చేళారు. అమెరికాలో చేస్తున్న సయోగాలనుఐట్టి చూస్తే అక్కడ (ప్రతి సంవత్సరం ఆరవై వేల మంది “గృండెపోటు" వచ్చిన వారిలో, " పొగ్మతాగేవారి సంఖ్య జాలా ఎక్కువ” అని నిర్ధారణ చేసారు. ఈ నికొటిన్‌ ద్వారా ఎడ్రినల్‌ అనే వినాళ్ళగంధి నుండి “ఎఫిన్మె ఫిన్‌” “నార్‌ ఎఫినె ఫిన్‌* అనే హార్మోనులు ఉత్పత్తి ఎక్కువ జరుగుతుంది ఇవీ మళ్ళీ కొవ్వు పదార్థాలనుండి “కొలెస్టరాల్‌ న్స జనించేటట్లు చేనాయి. ఇది రకనాళాల గోడల్ని మందం చేసి, రక్మ్యప్రసరణను తగ్గించి, తిరిగి గుండెపోటు వచ్చేటట్టు చేస్తుంది.

ఈ విషయాలు వ్రాసోంటే దాదాపు పాతికేళ్ళ [కితం (వపంచ [పథాతి గొంచిస హృ్మదోగ వైద్య నిపుణుడు 9. ౯8౮! ౦౮౦౬6౬4 /111756, తన అధ సహచరుడు ఆగిగి! ౬౯3 [1101515గ క్ర గుండెపోటును గురించి ఇచ్చిన సల వోలు గురుకొస్తున్నాయి. ఆయన ఇచ్చిన సలహాలు,

(1) ఒక కుటుంబంలో తండిగాన్తి సోదరులు గాని యౌవ్వన కాలంలోనే

ల! శ్‌

వోర్ట్‌ ఎటాక్‌'తో కాలం చేసి వుంచే, మిగిలిన కుటుంప సభ్యులు ఈ

జబ్బుకు బలియైపోయే ఆవకాళాలు బాల ఎక్కువ కొబట్లి, వారు ఈ జబ్బు

బ్‌

విషయమై పూ_ర్రిగా తెలుసుకొని చాల జాగత్త పడాలి,

(2) ఒక వ్యక్షికి “మధుమేహం” జబ్బు గాని “గౌట్‌” ఇబ్బుగాని వన్నయడల తాను ఏదో. ఒక రోజు హార్డ్‌ఎటాక్‌కు గురి కావాల్సి వుంటుందని తెలుసుకొని జ్యాగ_త పడాలి.

197

(8) మనిషి స్వరూపాన్ని బట్టి, శరీర దారుఢ్యాన్ని, మనస్తత్వాన్ని ఖట్టి మనల్ని తి రకాలుగా విభజించారు. అవి (ఎ) ఎండోమార్స్‌ [5౧640= ౧౧070౧) (వి మీసోమార్స్‌ [0980౧00700] (సి) ఎక్షోమార్చొ [5080-

ఇ ల్‌ ౧౦గ౧౧౧).

(ఎ) ఎండోమార్భ్‌ కోవకు చెందిన వారు లావు గాను, గుండ్రంగా వుంటారు. సుఖ జీవనం కోరుకుంటూ అన్ని హంగులు కలిగి ఉండాలని ఆశిస్తూ వుంటారు. భావావేళానికి ఆధీనమయ్యే ఐల హీనత వుంటుంది.

(వి) మీసోమార్స్‌ కు చెందినవారు బలంగా, కండరాలతో కూడిన శరీర దారఢ్యం కలిగి శక్తివంతంగా వుంటాము చురుకైన వ్యక్తులు నియమాలు అపే పటించుకోరు. ఊఉ లేజపూరితులె స్ట్‌ ట్‌ బి న మలు పుండడం, కార్యధీక్షత వీరి ముఖ్య లక్షణాలు.

(సి) ఎక్టోమార్స్‌ కోవకు పంపిన వారు సన్నగా, మృదువైన శరీరం కలిగి వుంటారు. సున్నిత మనస్కు లై, సాధారణంగా మేధాశక్తి కలిగి వుంటారు. నియమాలు నిష్టగా పాటిస్తారు. జీవితంలో వచ్చే ఆటూ పోటులతో రాజీ పడిపోతారు. సర్వ్యసామాన్యంగా ఈ కోవకు చెందిన వారికి గుండెపోటు నంభనించే అవకాకాలు తక్కువ, మీసోమార్స్‌ కోవకు చెందిన వారికి ఎక్కువ శాతంలో హార్ట్‌ ఎటాక్‌ రావడం జరుగుతుందని శాస్త్రజ్ఞుల అంచనా.

(4) ధూమహినం రోజుకు నాలుగు, ఐదు ప్యాకెట్ట సిగిరెట్టు తాగడం చుట్టలు [త్రాగడం “గుండెపోటు” (పమాదానికి తప్పక దారితీస్తుంది. ధూమపానం మానివేయాలి.

(5) అధిక రక్నపోటు వున్నవారికి హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చే అవకాళాలు చాలా ఎక్కువ దీనికి తగిన చికిత్స తీసుకోవాలి,

(6) స్థూలకాయం (0085100 హార్ట్‌ ఎటాక్‌కి దారితీస్తుంది ఒక ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి, ఏభై సంవతృరాలు దాటిన ఏ వ్యక్తియైనా

198

ఆ వయస్సుకు తాను వుండవలసిన బరువు కంటే తక్కున గా వుండడం

చాల అవృసరం. మరో విషయం = ఇన్నాట్లా బరువు విషయం ఆలోచించ

కుండా అకస్మాత్తుగా కొద్ది రోజుల్లోనే బరువు తగ్గాలని ఆతురతతో అధిక

వ్యాయామం చేయడం చాలా (పమాదకరం. (7) రక్తంలో “కొలెస్టరాల్‌ ' ఎక్కు వ వుండకుండా చూచుకోవాలి. (8) ఎప్పుడూ కూర్చొని వుండి పనిచెయ్యడం (56608౧137/ ఓ1/6) మంచిది

కాదు, వ్యాయామం చెయ్యడం జీవన (క్రమంలో ఒక భాగంగా భావించి

(సకి దినం వ్యాయామం చెయాలి.

అయితే ఎంత వ్యాయామం చేసిశా ఈ అప్టసూూతాలలో అపష్మశుతులు పలికితే హార్ట్‌ఎటాక్‌ రాక తప్పదు ఈపై ఉదహరించిన ఎఫిమిది స్యూశ్రాలల్లో మొదటి మూడింటి విషయం మనంచేయగలిగింది చాల తక్కువ. "“మధుమేహం' గౌట్‌ జబ్బులకు చికిత్స తీసుకుంటున్నా ఏదో ఒకరోజు హార్ట్‌ఎటాక్‌ బలి కావాల్సిందే. వ్యాయామం చేస్తే వందసంవత్పరాలు సునాయాసంగా (తక గల మంటూ వ్యాయామ సూథశ్రానికి నాంది పలికిన ౮౭౧౫౪5 [1015 (పతిచినం వ్యాయామం చేస్తూ తన ర532ి సంవత్సరంళోనే హార్‌ ఎటాక్‌ 8 బళిమై పోయాడు వ్యాయామం చేయకుండా వుంటే మృత్యుదేవత వొడిలో ఇంకా ముందుగానే వాలి పోయేవాడేమో 1! సోదరుడు ౮౭౧౧63 41006౧97 ఈ అమూల్యమైన సలహాలను పాటిస్తూ తనక హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన తరువాత ఇరవై వళ్ళ పాట సుఖంగా జీవించినట్టు ఒక వ్యాసంలో వివరించాడు --

గుండెపోటు _ చికిత్సా విధానం

గుండెపోటు వచ్చిన రోగిని చూడగానే రోగనిర్ధారణ బాలా మట్టుకు వెంటనే చేయవచ్చు. గుండెపోటు వచ్చినరోగి భరించలేని, విపరితమైన నొప్పితో బాధపడుతూ మెలికలు తిరిగిపోతూ ఉంటాడు. మొదట వెంటనే ఈ నొప్పిని తగ్గించాలి. ఈ నొప్పితో పాటు “షాక్‌”, ఆంటే, విపరీతమైన భయం, చెమట్లు కమ్మడం, ర_కృపుపోటు తగ్గిపోవడం, ఊపిరిలిత్తులతో నీరు చేరడం, గుండె తన లయను తప్పి [కమబద్ధంగా కాకుండా వేరు వేరు తరహాలుగా స్పందించడ జరుగుతుంది, దీన్ని వెంటనే అదుపుచేసి గుండె (కమబడ్డంగా స్పందించేటట్టు చూడాలి. గుండె దెబ్బలిన్నది కాబట్టి దానికి ఎక్కువపని ఇవ్వ కూడదు. ఇవన్నీ గుండెకు సరైన రక్ష్మ్పప్రసరణలేక వచ్చే చిహ్నాలు లక్షణాలు కాబట్టి, అనుమానం వున్న వెంటనే రోగి గుండెకు రక్షృపసరణ ఎక్కువ చేసే ముందు గ్లీసరైల్‌ ద్రైన్నైటేట్‌ [4001566] బిళ్ళ నాలుక [్రిందపెట్టి, వెంటనే చికిత్స మొదలుపెట్టాలి. | భాతి నొవ్వు *ః (060691 ౧౭1౧)

నొప్పి తగ్గించడానికి వెంటనే 15 గా$ మోర్శియా కండరములోనికి ఇన్‌ జక్షన్‌ రూపంలో ఇవ్వాలి బాగా వయస్సు మళ్ళినవారికి 10 ౫9 చాలు, భరించలేనంత నొప్పి ఉన్నప్పుడే మోర్చియా ఇంజక్షన్‌ ఇవ్వాలి. ఒక మోస్తరు నొప్పికి వేరే ముందులు వాడవచ్చు. మోర్భియా ఇంజక్షన్‌ ఇవ్వడంవల్హ ఒక్కో సారి జబ్బుల క్షణాలను మార్చివేస్తుంది. వైద్యునికి రోగం యొక్క లక్షణాలు, చిహ్నాలు మరుగ్హై రక్తపోటు తగ్గిపోవడం జరిగి (ప్రమాదస్థితిలోనికి పోయే అవక్షాశముంటుంది.

200

సాక్‌: (510010

అక్నిజన్‌ వెంటనే ఇవ్వాలి. వి(శాంతి అవుసరం, మంచం మీద నుండి కదలకూడదు. ర_కపుపోటు మామూలు స్థాయికి వచ్చేవరకూ సానీగా మంచం మీద పడుకోబెట్టాలి. ఊపిరితిత్తులలోకి నీరువస్తే వెనకదింద్దువేసి [880 గఆ0 కూర్చోబెట్టాల్సి వస్తుంది, ర క్తప్పపోటు తగ్గిపోతుంది. గనుక దీని విషయం తర తీసికొని మందులు వాడడం ద్వారా అతి (సమాదకరమైన సమయం దా టేవరకు ర క్రపుపోటు విషయం కనిపెట్టి ఉండాలి.

ఒకప్పుడు షాక్‌, ఊపిరితిత్తులలో నీరు, రెండూఉన్నప్పుడు “షక్‌ టీ" పై చెప్పినట్టు చికిత్స చేయవచ్చు. ర క్తపుపోటు మామూలు స్థితికి తీసుకురావ డానికి సెలైన్‌ సిరల ద్యారా యివ్వాల్సి వస్తుంది. ఈ విధంగొ సెలైన్‌ ఇవ్వడంలో జ్యూగత్తగా ఉండాలి ఎందుచేతనంటే అసకే ఊపిరితిత్తులలో నీరు చేరుకొని ఉంటుంది. రదక్తపుపోటు పెంచడానికి సెలైన్‌ ఇవ్వడంపల్లె మరివెక్కువగా ఊపిరితిత్తులలో సీరు ఉండిపోయి. గుండె దీనిని పంపుచేయలేకీ నుఠీ బంహీనమై (పమాదస్థితిలోనికి తిసికొని వెళ్లే అవకాశముంటుంది. అందుబేతీ జా(గత్తగా ఉండాలి, గుం డెజబ్బుల్లో (పావీబులైన వైద్యులు తమ (ప్రావీజ్య తను బట్టి చికిల్స చేస్తారు గుండెపోటు లయతప్పి, [కమబడద్ధంగొ లేనపుడు వెంటనే దాశికి మందులు వాడి దానిని కమబద్ధం చేయాలి.

గుండెపోటుళలో హృదయకడంరం మృతిశెందడం వల్లి సంజబలిపొనమై పోతుంది [80871 811019] గండి ఒక పంపువంటిది. " శరీరంలోని వివిధ భాగాలనుండి మలినర క్తం గుండెకు రాగానే, ఈ మలిన రక్తాన్ని శృభపరచడానికీ గుండె ఈ ర క్రాన్ని ఊపిరితిత్తులలోనికి పంపుతుండి. ఊపిరితిత్తులలో వృభపడిన రక్తం, తిరిగి గుండెలోని ఎడమ భాగమునకు తేబడి అక్కడ నుండి చ్మృభపరచ బడిన ఈ రక్తం శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు పంపబడుతుంది.

అయితే [11981 681 619] ఎలా వస్తుంది గుండె: రక్తాన్ని పంపు చేయడానికి హృదయ కండరం శక్తివంతంగా సంకోచించాలి. హృదయ కండరం అనేక కండరతంతువుల [[10765] తో కూర్చబడి వుంటుంది.

201

ఈ కండర తంతువులు అనేకవేల కండరతంతుకలతో [551119] , ఈ కండర తంతుకలు అనేక లక్షల ఏక్టోమైసిన్‌ [4010౧01౧] అనే (పోటిన్‌ పదార్థాలతో కూర్చబడి ఉంటాయి. హృదయ కండరం సంకోచిస్తోందీ [00౧801౪10౧] అంటే దానిశక్తి ఈ వక్షోమెసిన్‌ సంఖ్యమీద, వాటిఐలంమీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎందుచేతనంటే సంకోచించే ఈ సహజ లక్షణం ఈ ఒక్క “వక్షో -మైసిన్‌” పదార్థాలకే ఉంటుంది గనక. అందుచేత గుండె ఐంహీనమై పోవడానికి కారణం వీటిమీదనే ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనితోపాటు మూ(తపిండాల్లో [114౧6/5] జంగే రక్త్రపసరణ మార్పులవల్ల మరింత బలహీనమై పోతుంది. 4. గుండౌలో బరిగే మాడ్చులు :

1. ఆరోగ్యంగా ఉన్న హృదయ కండరంలో మమారు 25 లక్షల “వక్షో మైసిన్‌” పదార్థాలు వుంటాయని అంచనా. గుండె దెబ్బతిని బలహీనమై నప్పుడు వీటిసంఖ్య దాదాపు వీటిలో నాలుగోవంతు మ్యాతమే ఉంటాయి. కాబట్టే గుండెబలంగా సృందించలేదు,.

ల, ఒక్కో కండర తంతువుకు సంకోచించే శక్తి తగ్గిపోతుంది.

లి, ఒక్కో కండర తంతువులో ఉండే “ఎడ్రినలిన్‌” ఆనే హార్మోను తగ్గిపోతుంది. బలహీనత వల్లి కండరతంతువులు పొడవై గుండెపెద్దది కావటం (9118181100) జరిగి, డయాసలి చివరిభాగం (౬౧6 018910110- ౪014౧169) పరిమాణం తగ్గి జఠరికలు పటిష్టైన్ని కోల్పోకాయి.

బ్‌ వ. మూ/తవిండములలో జరిగే మూడ్చులు = గుండెళ క్తి తగ్గుతూ వున్నప్పుడు, మూత పిండములకు ర క్ష్మపసరణ మాణం తగ్గుతుంది. దీనివల్ల [1 ౪౭౪10౧ టన ర హహా హస నై | (౧.౧ వయ పళ్కాల ఇంకా ఇతర కారణాలు వీటికి ఆజ్యం పో. ఉ/గగి్‌ తళ గిన ప్పృడ్తు ప్లాక్షా / జ్‌ శ న. ల్‌ న వట

402

నీరు తగ్గుతుంది. దీనివల్ల కూడ పీడన ఎక్కువవుతుంది. ఎప్పుడైతే ఈ “కొల్లో

యుడ్‌” (దవాభిసరణ పీడన ఎక్ష్యవవుతోందో అది నీటిని పీల్చుకుంటుంది.

ఈ వీటితోపాటు మ్యూతపిండంలో “పోక్టి మల్‌ ట్యూబ్యూల్లో” స్రో్కోయంనుకూడ

పీల్చుకుంటుంది. వీటివల్స్‌ ర క్తపరిమాణం పెరుగుతుంది. (110067 ౪0160182).

దీనితో సిరలలో రక్తం నిలిచిపోతుంది. దీనివల్ల మెడ్యపక్కననుండే. “జూగు

లార్‌” సిర ఉబ్బుతుంది కాలేయం, స్పిన్‌లో నీరుచేరుతుంది, ఊపిరితిత్తుల్లో నీరచేరి, ఊపిరాడకుండ దగ్గువస్తుంది. రోగి కూర్చుంటేగాని ఊపిరాడదు,

ఈ చెప్పిన మార్పులతో పాటు మూత పిండములలో రక్షవసరణ తగ్గటం!

వల్లి, అక్కడ “ఏంజియోటెన్సిన్‌ ” [4౧9 01808 ౧) బన రసాయన పదార్థం

ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇది రక్తపోటును ఎక్కువ చేసుంద్రి. దీనివల్ల గుండే బలంగా రక్తాన్ని బయటకు పంపడానికి చేసే (పయత్నంలో ఇంకొ బలబొనమై పోతుంది,

హృదయ కండరం బలహీనమైనప్పుడు [06876 581616) ఈ విష యాల్ని మనస్నురో ఉంచుకొని చికిత్స చేయడానికి పూన్సక్రోవ్వా

ళ కార్యాచరణకు మార్గదర్శక మైన సూ(తమేమనగా _

1. గుండెకు చేరేర కృంయొక్క పరిమాణం [9 6౧౫] తగ్గేటట్టు చేయాలి. [౧/8 - ౬026] డినిక మ్యూళ విసర్జన ఎక్కువ జంగే మందులువాడొలి. ఉదా “లేసిక్నొ్‌” (ఓ8900_

లీ గుండె కుండి పంపబడిన రక్తం పరిమాణాన్ని తగ్గిచడం ద్వారా గుండే మీద ఒత్తిడి తగ్గించాలి. (4118-౬036) ఉదా రక్తఫీడన తగ్గించే మందులు - “న్న పిసాల్‌ ” మొదలై నవి.

ల్‌ గృండె కండరం బలంపుంజుకునే మందులు ఉదా '“ిజిహాలిన్‌” లేక ఒక్కోం సారి గుండెకండరం తాపీగా పనిజేయడానికి వీటాన్టాకర్స్‌ “బసాష్టిన్‌ "

“మొదలైన మందులు వాడుకారు.

203

వాల్ట్‌ బ్లాక్‌.

ఒక్కోసారి గుండె ఎక్కువసేపు ఆగిపోవడం, మళ్ళీవెంటనే స్పందించడం ఉరుగుళుంది. దీన్ని హార్ట్‌న్చాక్‌ అంటారు, అంటే గుండెలో (పచోదనాలు [కమ బద్ధంగా పేన్‌మేకర్‌నుండి జఠరికలకు రావడంలేదని తెలుస్తుంది. జఠరిక నిము షానికి 90-50 వరకే తనంతటతానే స్పందించడం వల్లి, రక్షపసరణ తగ్గి, గుండె బంహీనమై నీరసించిపోతుంది. ఇలా ఆకస్మాత్తుగా ఆగిపోవడం వల్ల స్పృహతప్పి చనిపోవడం కూడా జరుగుతుంది. దీనికి వెంటే కృతిమంగా గుండెకొట్టుకోవడానికి అనువుగా వుండే “ఎంక్టి9క్‌ పేన్‌మేకర్‌' ఛాతీలో ఆమ ర్భాలి. గుండె మామూలుగా నిమిషానికి 72 సార్హ కొట్టుకుంటుంది. “ఎలక్ట్రిక్‌ పేన్‌మేకర్‌” గుండలయబద్ధంగానూ, (కమంగానూ కొట్టుకునేటట్టు చేసే ఒకపద్ధతి,

గుండెలో, కుడికర్టిక పై భాగంగా, “మైనో అరిక్యులార్స్‌నోడ్‌ అనే ఒక విశిష్టమైన భాగంవుంది. దీనికిస్వతసిద్ధంగా గుండెను లయబద్ధంగానూ, [క్రమబద్ధం గానూ కొట్టుకునేటట్లు చేసే స్వథావం ఉంది. అందుకే దీన్ని “పేస్‌మేకరో అంటారు. ఈ భాగం నుండి ఎ.వి. నోడ్‌ [4౪ 10646) కు ఆ-(పచోదనాలు రాగా ఇక్కడ నుండి బండగిల్‌ ఆఫ్‌ హిస్‌ (864౧49 0 /119) ద్వారా జఠ రికలకు వెళ్ళి ఎన్‌.ఎ. నోడ్‌ నిమిషానికి ఎన్ని హెర్టు స్పందిస్తుందో జఠరికఠరూడ అన్నిసార్లు సృందించేటట్టు చేస్తుంది. ఒక్కోసారి, రక్త్యపసరణ తగ్గడంవల్లగాని; తదితర కారణాలవల్ల గాని ఈ వ్యవస్థ దెబ్బతిన్నప్పుడు ఎన్‌, ఎ. నోడ్‌ నిమిషానికి 72 సాట్ద స్పందిస్తే జఠరికలు 60 సార్ద మాతమే స్పందించడం జరుగవచ్చు. కొన్నిసార్ద 50, 86, 18 సార్ది మ్మాతమే స్పందించవచ్చు. గుండె 2 సార్ద సృందించవలసింది 86 సార్లు అయినట్టయితే దీన్ని 1:2 బాక్‌ అని, 18 వాజ్హ ఆయితే 1; 4 బ్ఞాక్‌ అని అంటారు, నాడిని జఠరికలు సంకోచం చెంది నపుడే స్పర్శించడానికి వీలుంటుంది, హార్ట్‌బ్దాక్‌లో గుండె నిమిషానికి ₹2సాద్ధ స్పందిస్తున్నట్లు సైతస్కోప్‌తో మనంవింటున్నా, నాడిని మాతం నిమిషానికి 60: 86, 18సాప్ట మ్మాతమే స్పర్శించడంజరుగుతుంది. ఇలా జరగడంవల్స (ప్రాణా పాయం జరిగే [పమాదముంది. మందులవల్డ రేటు పెంచగలంగాని ఇది కణికమే. కాబట్టి కృ్యతిమంగా తయారుచేసిన “ పేన్‌ మేకర్‌” ద్వారా గుండెరేటు ఎంత నరకు కావాలో అంతరేటు ఉండేటట్టు చేయవచ్చు.

204

ఈ “కున్‌మేకరొ మూడు రకాలు.

మొదటి రకములో : “పేన్‌ మేకర్‌” పూర్తగా బయట ఛాతీమీద వుంచి, ఎఖక్టోడ్స్‌ ద్వారా గుండెరేటును [క్రమబద్ధం చేయవచ్చు. రెండవరకం : ఈ పేస్‌మేకర్‌ను బ్యాటరీతో పనిచేయిస్తూ పూర్తిగా లోపల, అంటే, పొట్టలోపల అమర్చి. అక్కడ నుండి చినృతీగెల ద్వారా గుండెకు కలిపి, గుండెరేటును [(కమబడ్ధం చేయవచ్చు. మూడవ రకంలో: ఈ రెండు విధాలుగా పని జేసే తీరును కలిపి కూడ చేయవచ్చును. ఈ పేస్‌ మేకర్‌ ఛాతీమీద వుంచి, దీనినుండి కేథిటర్‌ ఎఎక్టోోడ్స్‌ను, ఎక్‌స్టర్‌నల్‌ జూగులర్‌ సిరద్వారా కుడి జళ రికలోనికి పంపించిగాని, లేక వైర్‌ ఎఎక్టోడ్స్‌ను జఠరికకు తగిలించిగాసీః గుండెరేటును (క్రమబద్ధం చేయవచ్చు.

పాధారణంగా “పేస్‌ మేళఠరొను గుండెపె ఉంచి, ఎలకోగ్‌ శథిటర్‌ను జూగులర్‌ సిర ద్వారా కుడి జరరికకు కలపడం జరుగుతుందీ కొంతకొలం మ్యాతమే అయితే ఈ “పేస్‌ మేకరోకు బయటనుండి విద్యుచ్శ _కి సరవరా బ్యాటరీ ద్వారా చేస్తారు, ఈ “పేన్‌ వ్పేళ్రర్‌” చాలాకాలం అలా గుండెలోనే

ఉన్నవి, నా? ఉండాల్సిన పరిస్థితులు వ్ర, విద్యుచ్చ కి సరఫరా చేశ్సే పరికరాన్ని చర్యం [కింది భాగంలో పెట్టి జ్యాగత్తగా ఆమర్శి, కుట్టి, అలానే ఉంచేయడం జరుగు తుంది, ఈ విధంగా హార్డ్‌ద్దాక్‌, గుండెపోటు వచ్చిన వారిలో నూూట్రిక్రి 10 మందిలో జరుగుతుంది. ఈ విధంగా పేస్‌ మేకర్‌ పెట్టడం ద్వారా (ప్రమాదం నుండి తప్పించవచ్చు. ఈమధ్య “హార్ట్‌ ఎటాక్‌” రాకపోయినా, దాలామంది ఆరోగ్యంగా వున్న యవ్వనస్తులలో గుండెరేటు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కూడ శ్చన్లమేకర్‌ వాడుతున్నారు. ఫుట్‌బాల్‌ ఆట ఆడే అ్మగగణ్యులు తమ గుండెరేటు (క్రమబద్ధంగా వుండటానికి కూడ దీన్ని వాడుతున్నారు. “ పేన్‌ వేకరొ” వాడడానికి ముసలి వా కానక్కరలేదు. (బిటన్‌ దేశములో (ప్రతిసంవత్సరం 7000 “పేన్‌ వృేజరు” ఆమర్నడం జరుగుతుంది. న్‌

అత్తల న్వశ్రది అనే నరితరం ఎలా ఉంటుంది:

దీనిలో అనేక వందల రకాలైన "పేన్‌ మేకర్లు వున్నాయి. సాధార ఇంగా వాడేది, అగ్గిపెట్టె అంతటి పరిమాణంలో వృంటుంది. దీనిలోపల బేటరీ

205

వుంటుంది. ఈ బేటరీ పది సంవత్సరాల వరకూ వస్తుంది. '“పేన్‌మేకరోలో యెన్నో ఎలక్ట్రాన్‌ సర్‌క్యూట్స్‌ వుంటాయి. వీటిద్వారా బ్యాటరీ నుండి గుండె లయబద్ధంగా స్పందించడానికి కావలసిన శక్తి వస్తుంది. ఈ శక్తి, ఎస్‌. ఎ. నోడ్‌ నుండి [క్రమబద్ధంగా 1పచోదనాలను పంపడం ద్వారా గుండె లయబద్ధం గానూ (_క్రమబద్ధంగానూ సృందిస్తూ వులటుంది.. దీనిని బట్టి “పేస్‌ మేకర్‌ పెట్టుకున్నవాళ్ళు సాధారణమైన జీవికాన్ని, ఒక్కాక్కప్పుడు యెక్కువగా పనిచేయాల్సి వచ్చినా ఏమీ ఇబ్బంది లేకుండా చేయవచ్చు. కాని, కొన్నిచోట్ట కొంతజ్యాగ త్త తీసికొనవలసిన అవసరం ఎంకైనా వుంది. ఎందుచేతనంటే పేస్‌ మేకర్‌ విదుత్‌తరంగాలు బయట విద్యుత్‌ తరంగాలు కలసినపుడు అదిికమబద్ధగా పనిచేయక పోవడమో, ఒక్కొక్కసారి అగిపోవడమో జరుగు జరుగుతుంది. సాధారణంగా విమాన్మాశయంలో విదేశాల నుండి వచ్చినపుడు, (నయాణికుల్ని కస్టమ్స్‌ గేటువద్ద ఆపి, వోడిసెర్నొ గేట్‌, మెటల్‌ సెర్న్‌ గేట్‌ ఆని రెండువిధారుగా పరీక్షించి, వారిని బయటకు పంపడం జరుగుతుంది. “పేన్‌ మేకర్‌” పెట్టుకున్నవాళ్ళు మెటల్‌ సెర్చ్‌ గేటు ద్వారా వెళ్ళుకూడదు. వావ బోడీసెర్‌ గేటుడ్వారా వెళ్ళితే ఈ [ప్రమాదం వుండదు.

“హార్ట్‌ఎటాక్‌ ” వల్లి పాణాపాయం జరగటం మెదటి కొద్ధి గంటల్లో జరుగుతుంది. రోగికి ఆలి ప్రమాంకరమైన సమయంలో వెంటనే చికిత్స దొరికితే (ప్రాణాన్ని రత్మించగలం. కాబట్టి ] ౧౧6 15 1౧6 1061 [గ౧౦౧౭౧1 [52000/ 1౧ 52౪7 ౧9 1౧9 1116 0 ₹6 నిరం పెద్ద హాస్పిటల్‌కు వెళ్ళడం: గుండె జబ్బుల్లో (ప్రావీణుల్లైన వారికి చూపించడం తప్పకుండా సమయం తీసుకుంటుంది. ఈ జబ్బు వచ్చినపుడు పాణాపాయం వున్నట్టు తెలుస్తుంది. అలాంటప్పుడు నౌధారణంగా దగ్గర్లో వున్న డాక్టరు దగ్గరకు హడావుడిగా వెళ్ళడం జరుగుతుంచి కొబట్టి గవర్నమెంటు వైద్యులకు గాని, (పయివేటు వైద్యులకుగాని ఇలాంటి ప్రమాదకరమైన జబ్బుకు (సాథమిక చికిత్స చేయగల [ప్రావీణ్యత తప్పత వుండాలి. (గామంలోనైనా. పట్టణంలోనైనా వున్న (పతివైద్యుని వద్ద, “గ్గిజ రైల్‌ మ్రెనై [టేట్‌' బిళ్ళలు [గీ గ౧91566]తప్పక ఉండాలి" దీని విషయమై పభుత్వం వారు శద్ధ తీసుకొని (పలి వైద్యుని వద్ద తప్పక ఊండేటట్లు చూడాలి ఎందుచేతనంటే వైద్యుడు పూర్తిగా ఈ వ్యాధిని బాగుచేయ

206 లేకపోయినా, ఇడి గుండెపోటు ఆని తెలుసుకోగలడు, తెలుసుకున్న తడవాత వెంటనే ఒక ఎదుర్జెన్సీ బిళ్ళ యిస్తే రోగి (ప్రాణాన్ని రక్షించగలడు.. తరువాత వెంటనే గుండె జబ్బుం నిపుణులు వున్న వైద్యశాలకు పంపనచ్చు

గుండెపోటు వచ్చిన రోగిని వైద్యశాలకు. తీసికొని రాగానే. వెంటనే ఇంటెన్సివ్‌ కరొనరీ యూనిట్‌లో. చేర్చాలి వంటనే గుండెపోటు వల్లి వచ్చే [ప్రాణాపాయ చిహ్నాలను గమనించి రోగి (ప్రాణాన్ని రక్షించడానికి 8! (008109 లో సెకెండ్ల మీద మందులు వాడాలి. రోగిలో ఈలాంటి. అపాయ కరమైన మార్పులు వచ్చాక వాటిని తగ్గించడానికి [పయత్నం చేయడంతోపొటుః ఇంకా రాబోయే అతి స్రమాదకరమైన చిహ్నాలకోసం ఎదురు మూస్తూ, అవిరాకుండా ఉండేటట్లు చేయడం నిపుణులైన వైద్యుని కర్తవ్యం రోగితో (పమాదకరమైన చివ్యోలను [66 ద్వారా నిమిష నిమిషానికి తెలుసుకుంటారు. సాధారణంగొ గుండెపోటు వచ్చిన వారితో మొదది బి4 గంటల్లో 80 నుండి 50 కఈం రోగులకు [ప్రాణాపాయం జరు పతుంది. 70 శాతం మొదటి మూడు రోడుల్లో జరుగవచ్చు. 80 శాతం మొదటి వారంలో (పాణాపొయాగికి గృరికావడం జరుగు తుంది. మొడటి వారం రోజులు బాలా గడ్డు రోజులు కాబబ్ట హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగి ఇంటెన్సివ్‌ కరొనరీ యూశిట్‌లో కనీసం దారం రోజులపాటు ఉండొలి. అవసరాన్ని విప్టై వ్తైద్య నిపుణులు ఎన్నాళ్ళు ఉంచాల్చింది నిర్ణయిస్తారు.

“హార్డ్‌ ఎటాక్‌” చికిత్సా విధానంలో ఎన్నో మార్చులు వచ్చాయి ఒకప్పుడు హార్ట్‌ఎటాక్‌ రాగానే విికాంతి ఇన్వడమే చికిత్స. ఈనాడు ఎంత తొందరగా చికిర్స మొదలుపెగితే ఆంత తొందరగా రోగిని 1పాణాపాయంనుండి రక్మించగలగుతున్నాం. ఈ విధంగా చేయడం వల్ల (1) మయోశార్డియల్‌ కిన్‌ ఫార్‌క్షన్‌ రాకుండా చేయగలం (2) ఒకవేళ ఆ స్థితికి వస్తే దాన్ని ఎంతవరకు తగ్గీంచగలమో ఆంతవరకూ తగ్గించగలుగుతాం.

ఇందులో ముఖ్యమైన విషయం “సమయం” 1045 0% 27౪81 9% ౧019౧0౧. వైద్యశావలు వచ్చిన వెంటనే “తాం[టోల్తైటిక్‌ " మందులవల్ల గొనిః వంజియోప్టాస్టి వలగాని వార్డ్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చేయగలం,

207 చికిత్సా విధానాన్ని గురించి ముక్తసరిగా చెప్పాలంటే =

1. రోగి రాగానే పెంటనే పాణవాయువు ఇవ్వాలి.

౨. పూర్తి వ్వికాంతి [866 గంట ఇవాంలి,

8. (పళాంతంగా న్మిదపోవడానికి మందులు [5౪681100] వాడాలి వెంటనే.

ఉ. “నై[టో గ్లిజరీన్‌” 'సిర ద్వారా రక్తం లోనికి-నిరవధికంగా పంపిస్తూ వుండడం.

5. “స్పెప్లోతెనేజ్‌” గాని, 7 గి గి ఇంజక్షన్‌, “యాూరోకై నేజ్‌” మందులు వాడటం. కాని ఈ మందులు అందరికి వాడకూడదు ర క్ష్మస్రావ రోగం వున్న వారికి, కడుపులో పుండు వున్నవా!కికి వాడకూడదు. ఈ మందులు

రోగికినొప్పి వచ్చిన ఆరుగంటల్లో వాడితే హృదయ కండరం మృతి వంద

కుండా ఆపగలం, ఈ మందుల్లో )| ౧. ఇంజషన్‌ రక్తపు ముద్దలను

[7౧70౧069 ౬ 6104] వెంటనే కరిగించి చేసుంది.

ఒక్కోసారి గండెపోటు వచ్చినపుడు, వైద్యశాలకు తీసికొని వెళ్ళేముందే గుండి ఆగిపోవడం జరుగుతుంది. దీనికి వెంటనే పథమ చికిత్స చేయాలి. ఈ (ప్రాథమిక వైద్యం 1/51 416] ప్రతి హిరునికి తెలియాలి, ఇలా గుండె ఆగి పోయినట్టయితే వంటనే గుండెవై బలంగా ఒక గుద్దు ఇవ్వాలి. గుండె కొట్టు కోవడం జరుగుతుంది. అలాజరుగని పక్షంళతో రోగిని నేలమీద వెల్లకిలా పండుకో పెట్టాలి. కాళ్ళు కొంచెం ఎత్తులో ఉంచాలి, మెడ వెనక్కి వంచాలి. దగ్గరఉన్న వ్యక్తి తస ఒక ముంజేతిని రోగి బోరఎముక [కింది థాగంమై పెట్టి గట్టిగా నొక్కాలి రెండవ పుంజేతిని మొదటి ముంజేతిపె పెట్టి భుజొలను నిలువునా ఎత్తి మోచేతులను నిటారుగా ఉంచి, తనశరీరం ఐరువునంతా భుజాలు, మోచేతులు పెట్టి రోగియొక్క బోర ,కిందిభాగాన్నె చఫచకా గట్టిగా (కిందికినొక్కి. సెకెండుకు ఒకసారి చొప్పున చేస్తూ ఉండాలి... తొందరగా చేయగలిగితే ఇంకా మంచిది.

208 దీనితోపాటు, రోగి నాలుక బయటకు లాగి, నోటిలో నోరుపెట్టి గాలి లోపలికి ఊదుతూ వుండాలి, [040౪410 10 [40600 898001౧09).రోగి వెంటనే ఊపిరి పీల్చక పోయినా, గుండెకొట్టుకోవడం జరుగకపోయినా, కనీసం 15 నిమి పాటు ఇలా చేయాలి. రోగి కోలుకున్న తరువాత కనీసం 2 గంటల పాటు రోగిని కనిపెద్ద వుండాలి, = మొదటి "2 గంటలు మల విసర్జన చేయడానికి (సయత్నించ కూడదు, సాధారణంగా మూడు రోజులవరకు మలబద్ధకంగానే ఉంటుంది. ఎందుకంటే రోగి రాగానే “మెర్భియా,” 'ఫెథిడిన్‌” వంటి మందులు తప్పక ఇవ్వడం జరుగుతుంది. రోగి ప్రమాదకరమైన గుండెపోటు నుండి తప్పించుకొని, ఒక్కో సౌరి ఈ మల పసర్జన సమయంలో (పాణాన్ని పోగొట్టుకోవడం జరుగవచ్చు కాబర్జ విరేచనం సాఫిగా వుండటానికి “లిక్షిడ్‌ పేరఫిన్‌” మందు *స్తో ఉండాలి. మల విసర్జన చేసేటప్పుడు గట్టిగా ముక్క కూడదు, రోగిగట్టిగా ముక్కినపుడు, వాల్‌ సల్యా మోనోవర్‌ [0/8 52172 12౧6960౪61) వల్లి గుండెకు రక్ష్మహసరణ తగ్గి మరోసా హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చే అవకాశముంది, రోడి ఎన్నాళ్ళు నరీకు నడక మీద ఉండాలి ? ఇదివరకు రెండు మూడు నెలలకు పైగా వైద్యశాలలో వుంచి రోగిని చాలారోజులు పడక మీదనే విశ్రాంతి తీసుకోవాలని వైద్యులు చెప్పేవారు. కొని? కన్పుడు రెండు మూడు వారాలకంచే ఎక్కువ పడకమీద ఉంచడం లేదు మొ తంమీద ఆరు వారాల్లో ఇం్రికి పంపివేస్తున్నారు, విశ్రాంతి అనగా అనలు పడకమీద నుండి కదలగూడదని కాదు అలా అసలు కదలకుండా ఉంటే కొన్ని | పమాదాలకు గురి అయ్యే అవకాశాలున్నాయి. ఒక్కోసారి ర క్ష్మపనరణ సరిగా లేక సిరంలో రక్రం గర్డకట్టడంవల్స పూ గ్రిగా రక్షవసరణ మెదడులో ఆగిపోతే శరీరంలో ఎదుటిభాగం చచ్చుపడి పోవడం, అదే ఊపిరితిత్తులలో జరిగేతే [పాణాపాయం జరుగుతుంది. ఈ రోజుల్లో ఎంత త్రాందరగా కదలిక కలిగిస్తే అంత మంచీదగి భావిస్తున్నారు. శెండో ము+డు వారాల్లో కాళ్ళు కదిలించడం, తనంతట కాశ్సే కూర్చోడం, భోజనం చేయడం, పడకమీద ఆటూ యిటూ తిరగడం ఇలా చేయాలని వైద్యులు (ప్రోత్సాహ ఉంటారు.

209

గుండెపోటు వల్ల కలిగే (పొణాపాయాలు చాల మట్టుకు, మొదటి వారం లోనే జరుగుతాయి. కొన్ని రెండో వారంలో, మరికొన్ని మూడవ వారంలో జరుగుతాయి. కాని చాలా తక్కువ శాతం అని ఆంటారు. కాబట్టి గుండెపోటు వచ్చిన రోగి మూడువారాలు తట్టుకున్నాడూ అంటే చారిమట్టుకు (పాణగండం తప్పినట్లే ఆని భావించాలి అంతేకాకుండా ఈ మూడు వారాల్లో సహపార్శ (పస రణ కూడా పూర్తిగా ఏర్పడడం జరుగుతుంది. మృతిచెందిన హృదయ కండరా భాగం ఆరువారాల్లో మానిపోయి గట్టిపడిపోతుంది. తరువాత నడవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. ఇలా చేయడం వల్లి రోగికి తాను తిరిగి మామూలు స్థితికి వస్తున్నా ననే ర్హైర్యం వస్తుంది. “

బాలా మంది హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చింది కనుక “*ఈవాళో - రేపో” అని దిగులుతో ఉంటారు, శేవ జీవితాన్ని వేళ్ళమీద లెక్క పెట్టుకొంటూ దిగులు భయంతో కృంగి కృషించిపోతూ ఉంటారు. నిజంగా చెప్పాలంటే జబ్బు కంచే ఈ భయం మనిషిని నిర్జీవం చేస్తుంది గుండెపోటువచ్చి బాగుపడినవారు 5, 10, 9౨0 సంవత్చరాల వరకూ ఢోకా లేకుండా (ఐతికినవాళ్ళ్శ చాలామంది ఉన్నారు, అందుచేత రోగి వైద్యుని సలహాలు జాగ్రత్తగా పాట్రిస్తూవుం టే భయపడాల్సిన పనిలేదు. ముఖ్యమైన విషయం ఏమంటే రోగి గుండెజబ్బు విషయం మరచి సోవాలి (16 1051 (0౫/80 6౧/ ౪10 10. అప్పుడే తాశుకోలుకో గలుగు కాడు. మధుమేహం, రక్తపోటు జబ్బులు ఉన్నవిచ్శ తగు జ్నాగత్త తీసికొని వీటిని ఆదుపులో ఉండేటట్లు చూచుకోవాలి. ధూమపానం పూర్తిగా మానివేయాలి, గుండెపోటు వచ్చి బాగుపడినవాళ్ళు, వారికి తిరిగి ఏంజైనా నొప్పి రాకుండా ఉండి, గుండె దెబ్బతిన్న చిహ్నాలు మళ్ళీ కనిపించకుండా ఉండి, మధుమేహం రక్తపోటు జబ్బుల లేనివారై, దూమపానం చేయనివారైతే, ఆ వ్యక్తులు సంపూ ర్జంగా కోలుకోవడం జరుగుతుంది. గుండొనోటు వబ్బినవాడ వనిలో ఎవ్చుడు (వవేకింబాలి ?

ఇది ఈ కింది పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

1. గుండె కండరం ఎంత _పమాదకరమైన స్థితిలో ఉంది,
2. గుండెపోటు నుండి ఎంత తొందరగా తిరిగి కోలుకున్నాడు ? €0౧౫9|1- 06౭110౧9 ఏ స్థాయిలో ఉన్నాయి!

210 8, గుండెపోటుతో పాటు, డయాబెటిన్‌ మొదల్లైన (పమాదకరమైన జబ్బులు ఉన్నాయా? శ. వ్యక్తి ఏ రకమైన ఉద్యోగం చేస్తూ ఉంటాడు

వీటినిఐట్టి గుండెజబ్బుల వైద్యనిపుణులు సలహాలు ఇవ కటిం జరుగుతుంది వీటిని తు. చ తప్పకుండా పాటించాలి. ఏమైనా ఒక్క విషయం గమనించాలి. శరీరంలో ముఖ్యమైన ఆవయవమైన “గుండె' దెబ్బతిన్నది. అవి పూర్తిగా కోలు కోవడం జరుగదు, ఈ నగ్న సకాాన్ని అంగీకరించి తీరాలి. రోగిని ఆదరించి ఇంకా పనిచేస్తున్న ఆ గుండెకు జ్యాగత్తగా ఉపయోగించుకోవాలి, జీవితంలో దీన్ని ఒక భాగంగా స్వీకరించి జీవిత నావలో సాగిపోవాలి,

“వార్డ్‌ ఎటాక్‌” వచ్చి కోలకుంటున్నవారు తీసికోవలసిన జాగ త్రలను గురించి వేరే అధ్యాయంలో విశదంగా వివరించడం జరిగింది. ఈ అధ్యాయంలో కొన్ని విషయాలను గురించీ తెలుసుకుందాం.

ల, మంధులు ;

1. వైద్యు? నంహా మేరక్ష అన్ని మందులు జాగ త్తగావాడాలి, కనీసం

నెలకొకసారి వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి

వ ఆవోారం,

జి గుండెపోటు. నుండి. కోలుకుంటూ ఉన్నవారికి ఆహారం ఎంత వాడాలి! ఏ ఏ దళలో ఎన్ని క్యాలరీలు కావాలి అనే విషయం వైద్య నిపుణుల సలహా మీదనే జరగాలి, ఈ మధ్య భోజన పదార్థాలలో ఎన్ని క్యాలరీలు ఉంటాయి. ఏ ఏ పదార్థాలు ఈ మొత్తం కాలరీలు ఇస్తాయి, ఏ ఏ భోజన పదార్ధాలు వాడకూడదు. ఏఏ జబ్బుల్లో ఏవ భోజన పదార్థాలు వాడాలి, అనే అంశాలపై దీర్చంగా చదివి పట్టాలు పొందిన నిపుణులు [వతి వైద్యశాలల్లో వున్నారు (18౪101208]. కాబట్టి వీరిని సం్యపవంచి, మీ వైద్యుని సలవోపై ఆవోరాన్ని వాడడం చాలా

211 అవసరం. మొదటివారం కొంచెం కౌంచెంగా పండ్రరసం, పాలు, నీళ్ళ ఇస్తూ ఉండాలి, కొందరికి పాలు పండ్రరసం వాడడంవల్ల పొట్ట ఉబ్బరం రావచ్చు. అలాంటప్పుడు అవి మానివేయడమో లేక తక్కువగా. వాడ డమో చేయాలి. గుండె బలహీనమైన ఊపిరితిత్తుల్లో నీరులేక కాళ్ళు ఉబ్బ రంగా ఉండడం జరిగినపుడు ఉప్పు మానివేయాలి, రక్తపుపోటు ఉన్న వాళ్ళు కూడా ఇలాగే చేయాలి. పాం, పండ్లరసం, ఏమీ తాందర చేయని యెడల [కమేపి బాగా ఉడికించిన వప్పు దినుసులు, పుర్గింగ్‌ కొచెం, కొంచెంగా రోజుకు మూడు, నాలుగుసార్లు ఇవ్వవచ్చు. ఏ ఆవారమైనా? పానీయమైనా, ఎప్పుడూ ఎక్కువగా ఇవ్వకూడదు, రోగ్మికమేపి కోలు కుంటూ లేచినడుస్తూ వుంటూ ఉన్నప్పుడు ఆహారం, కొంచెం ఎక్కువ చేయవచ్చు అరగని ఆహార పదార్థాలు, వచ్చికాయలు, వేపుడుకూరలు, మాంసం, లీజ్‌, ఎండు కొబ్బరి మొదలై నవి వాడకూడదు. చుట్ట, బీడి, సిగరెట్టు తాగకూడదు కాఫీ కూడా మానడం మంచిది. మద్యపానానికి ఆలవాటుపడి మద్యం ఎక్కువగా వాడుతు ఉన్నవాళ్ళ తగ్గించి కొంచెం వాడవచ్చు. ఏదైనా, వైద్యుడు, డయ్యటిషియన్‌ సలహాపై ఆహారం వాడాలి. వారాఎటాక్‌ వచ్చి కోలుకంటున్నవ్వుడు వాడవలనిన ఆవోరం = ర ఉదయం : 8 గం1లకు గ్రానుడు మీగడలేని పాలు రండు స్లెడుల రొటె నచ! బ రెండు (గుడ్డు (తెల్లని భాగం, మాతమే) (ఉడికించిన తరువాత పచ్చసోన భాగం తీసివేయాలి ) 11 గం[లకు గ్ధాసుడు పండ్రరసం లేక మజ్జిగ మధ్యాహ్నం : శీ_కౌన్నుల ఉడికించిన అన్నం - రెండు కప్పులు ఉనికించిన కూరగాయలు, చేపలు,

212

కోడ్రిమూంసం, (తక్కువగా) తాజాపండ్ధు.

(బత్తాయి; ఏపిల్చ్‌) రాతి; రెండు పుల్కాలుగాని, రెండు చపాతీలు,

ఎక్కువగా కూరగాయల కూర, మజ్జిగ! ఆవారం ఎప్పుడూ పూర్తిగా అంటే. ఎక్కువగా త్రీసికోగూడదు. తక్కువ భోజనం ఎక్కువసార్హు తీసికోవాలి. రాతి భోజనం ఎన్నడూ మాంసం, వేపుష్టః అరగని పదార్థాలు వాడకూడదు ఆహారం తినిన వెంటనే ఎప్పుడూ పండుకో కూడదు కనీసం 1-12 గంటలు కూర్చోవాలి. ఆహారం తినిన వెంటనే నడవకూడదు. ఏ [శమచేయకూడదు ఆహారం విషయంలో కొంత వయస్సు వచ్చాక చాలా జ్యాగతగా ఉండాలి నలభై ఏష్ట దాటాక తగ్గించడం మంచిది. కాయగూరలు వాడడం ఇంకా మంచిది. మధుమేహం ఆధిక రకపోటు, గుండె పోటు జబ్బులున్న వారు ఎక్కువగా కాయగూరలనే వాడాలి. కాయగూరల్లో ఎక్కువ ఫైబర్‌ ఉన్న వీరకాయలు, చిక్కుడు, పొట్ట మొదలై నవి (వతిరోజూ వాడాలి, ఈ వెబర్‌ ఎక్కువ ఉన్న ఆహారం కొలెస్టరాల్‌ని తగ్గిస్తుంది. కొలెస్టరాల్‌ తగ్గటానికి మందులు వాడడం అంత చుంచిది కాదు. మనం ఆహారం విషయం వ్యాయామం విషయం ద్ద తీసుకుంటే అదే తగ్గిపోతుంది.

ఈ మధ్య విటమిన్‌ £, 6ల్క గుండెపోటు, మధుమేహం వున్న వారు వాడడం చాలా మంచిదంటున్నారు, సాధారణంగా మధుమేహం వున్నవారిలో గుండెపోటు జబ్బువస్తుంది. మధుమేహం వున్న వారిలో విటమిన్‌ “సి తక్కువగో వుంటుందని శాస్త్రజ్ఞులు కనిపెట్టారు, కాబట్టి వీరు విటమిన్‌ 'సి" తప్పక వాడాలి, ఈ “సి' విటమిను మనదేహంలో ఉత్పత్తి కాదు, కాబట్టి తప్పక ఆహారంతోపాటు తీసుకోవాలి. తాజాపండ్రరసం లేక మాతలు గాని వాడవచ్చు. “ని. విటమిను ఉసిరికాయల్లో ఎక్కువగా వుంటుంది. విటమిన్ను 5, ౦౮ “పంటిరేడికల్‌” ఓడీిల గ86102) చికిత్సలో ఉపయోగపడతాయి. ఆంటే మన దేహంలో

• ఫీరేకల్ప్‌” ఉత్పత్తి కాకుండా చేసాయని పంశోధనల వలన తెలుసోందిం “ఫీకేడకల్స్‌” మన శరీరంలో వున్న కణజాలాల్ని నాశనం చేస్తాయి.

213

.శీరేజికల్శొ = ఆరోగ్యం

వీ పదార్థమైనా “అణువు” *వరమాణువ"ల సముదాయంతో నిర్మింప ఖరి వుంటుంది. ఒక ఆజణువులో [460౧౧] న్యూక్సియన్‌, దానిచుట్టూ “ఎలిక్ట్రా న్స్‌ వుంటాయి. నూక్సీయన్‌రో (పోటాన్స్‌, న్యూ(ట్రాన్న్‌ వుంటాయి. ఎలక్ట్రాన్స్‌ ఎప్పుడూ జతలు జతలుగా పర్శిభమిస్తూ వుంటాయి, ఎలక్ట్రానులు జే సంఖ్య [066 4౧09౧] లో వున్న మాలిక్యూలేను 066 1101866169 అని అంటారు. అంటే ఏ పదార్థం తనలో వున్న మాలిక్యూల్చ్‌ బేసంఖ్యగల ఎలక్ట్రాన్నుగా వుండి, జతలను కోల్పోతుందో దానిని “ఫీరేడికల్‌” అవి అంటారు. ఈ 1ఫేరేశకల్స్‌ శరీరంలో వున్న కణజాలాలను నాశనం చేసాయి.

మనం తీసుకున్న ఆహారం ఇంధనంగా మారేటప్పుడు, ఆ “మెటబోవిల్‌ * [పోసస్‌'” లో ఆక్సిజన్‌ రేడికల్స్‌ రూపుదిద్దుకుంటూ వుంటాయి. ఈ ఆక్సిజన్‌ (కమం తప్పినప్పుడు ఫీరేడికల్‌ గా మారుతుంది. ఇలా రూపొందిన (ఎలక్ట్రాన్‌ జంటను కోలుపోయిన) (ఫీరేషికల్‌ దాని (పక్కనవున్న రెండో మాలిక్యూల్‌లో వున్న ఎలక్ట్రాన్‌ను తనలోకి లాక్కునే _పయతృం చేయటంలో అ (వక్క మాలి కూల్‌ సమకను కోల్పోయి ఆదీ (ఫీరేడికల్‌ అయిపోతుంది. ఇలా గొలుసు కట్టుకీరులో వరసగా ఒక్కో మాలిక్యూల్‌ స్వరూపం మారిపోతూ ఎక్కువ (ఫీరేగకల్ప్‌ ఉత్పత్తి అయ్యి శరీరంలోని కణజాలాలను నాశనం చేస్తాయి.

హ్హా మొదలుకొని గుండెపోటు వరకు సుమారు అరవై. రకాల వ్యాధులు ఈ ఖీ రేడికల్స్‌ వళ్ల వస్తున్నాయని అంచనా. అందుచేత “ఏంటిరేడికల్‌” పద్ధతిలో రోగాల్ని నయః౭ చేసేందుకు పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. రక్తం గడ్డకట్టి శృండెపోటుకు గురైనవారికి ఈలాంటి చికిత్స త్వరలోనే ఆందుబాటులో వుండవచ్చునంటున్నారు, రకపు గడ్డను కరిగించేమందులతో పొటు “సూపర్‌ ఆక్సైడ్‌ తిస్మూ టేజ్‌ ” అనే ఎంజైమ్‌సు వాడితే (ఫీరేడికల్స్‌ వల్ల వచ్చే గుండె పోటును నిరోధించే అవకాశం వుందట.

ఈ ఫీలేషికల్స్‌ ఉత్పత్తిలో జే సంఖ్యలో వున్న; (జతబుగాలేని ) ఎల క్రానుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటుంది విటమిన్ను క్‌ 6లు ఏ మాలికూల్‌లో ఈలాంటి ఎలక్ట్రానులు వుంటాయో ఆ [కొవ్వు కణాల్లోనికి చొచ్చుకొనిపోయి కొన్ని

214

ఎలక్ట్రానులను విడుదల చేయడంతో, మళ్ళీ ఎలక్ట్రానులు జతలు జతలుగా వుండడం జరిగి ఆ మాలిక్యూల్‌ను (ఫీరేేకల్‌ కాకుండా చేహైయి ముఖ్యంగా విటమిను క్‌ ఈ సనిచేస్తుంది. విటమిను "0 శరిరంలో వున్న విటమిను క ని ఉపయోగ పడేటట్లు చేస్తుంది. ఆరోగ్యంగా వుండాలి ఆంటే ముసలితనం రాకుండా చూతు కోవాలంటే; శరీరంలో (ఫీకేశకల్స్‌ ఉత్చత్తి కాకుండా చూడాలి. విటమిన్‌ క 6 లు ఈ విధంగా ఉపయోగవడతాయి.

అందుచేత విటమిన్ను 8 00౧06, క6ట లీల వాడడం మంచిది. భుండొవోటు జబ్బుక్కు నోనకూరలు వాడశం మంబిదా ?

ఈ మధ్యకొన్ని (పయోగాలు ద్వారా చేవ నూనె గుండెపోటు రాకుండా చేస్తుందని హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగికి వేలుచేస్తుందని ఉనుగొన్నారు, త్వరలోనే గుండెపోటు వచ్చిన వారికి గుండెపోటు రాబోయే వారికి వైద్యులు మామూలుగా హార్ట్‌ఎటాక్‌ కు వాడే మందులతో పాటు, చేప నూనెను. బిళ్ళల రూపంలో గొని ఆహారరూపంలోగాని వాడడం జరుగుతుందని అమికాలో కార్నల్‌ విశ్వవిద్యా లియే శాస్త్రజ్ఞుడు తెలియజేస్తున్నాడు, ఒకవేళ ఈ (గ్రంధం మీ 'తేళుల్లోకి వచ్చే సరికి అగోళికలు మీ వద్దకు వచ్చే ఉంటాయేమో 1 చేపనుండి వచ్చే వివిధ రకాలైన నూశెలు [5150 0! 8) దాని (కొవ్వు ఇతర “సోలీఅన్‌ సేట్యురే టెడ్‌ వెజిటబుల్‌” ఆయిల్‌ పరీకిస్తే వాటి [040 6౦౪18 56466416)లోబాలా లేడొ

వున్నట్లు, కనుక్టున్నారు. చేపనుండి వచ్చే నూనెలు గుండెపోటు రాకుండా చేయ గలవని కూడ శాస్త్రజ్ఞులు ఇటీవం వకటించాడ, గుండెపోటు రాకుండా ఉండటానికి ఏ రకమైన నూనెలు వాడాలి ఆని [పయోగాలు చేస్తున్నారు. ఈ (ప్రయోగాల్లో “మోనో అనొసాట్యురేటెడ్‌.. ఫేటీ ఏసిడ్స్‌” వున్న నూనెలు, ఆలివ్‌ నూనెలు, సోయావీన్‌ నూనె 54+ 0౮? నూనె, ఇంకా ఇతర “పోలీ అన్‌ సేట్యురేటెడ్‌ ఫేటి ఏసిడ్స్‌" బాల మంచిదంటున్నారు, వీటికంటే చేపలో వున్న “మోనో అక్‌ సేట్యురేవెడ్‌ ఫేటి ఏసిడ్స్‌” ఎక్కువగా ఉపయోగవడి గుండెపోటు రాకుండా చేయగలనని కాస్త్రజ్ఞులు కనుగొన్నారు. ఈ నూనె “మంచి కొలెస్ట్రాల్‌[ 0 £ ల్ని కొన్ని సమయాళ్లో ఎక్కువ అయ్యేటట్లు

215 కూడా చేస్తుంది. గుండెపోటును తగ్గిస్తుంది. “పోలీ ఆన్‌ సేట్యురే పెడ్‌ "ఫేట్‌ ఏసిడ్స్‌” కూడా ఈ విధంగానే చేసాయి కాని “మోనో అన్‌ సేట్యురే బెడ్‌ "సీటీ ఏసిడ్స్‌” వీటి కంటె ఇంకా బలంగా వనిచేస్తాయని వైద్య శాస్త్రజ్ఞులు అధునాతన పద్ధతుల దారా కనిపెట్టారు. కాబట్టి, యిటివల చేస్తున్న ఈ [పయోగాలను ఐట్టే చూస్తోంటే, చేప నూనెలు వీటన్నిటిని మించి పనిచేస్తూ గుండెపోటు రాకుండా ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఎస్కిమోలు, జపాను దేశస్థుల్లో గుండెపోటు జబ్బులు చాలా తక్కువ శాతంలో ఉఎటాయి, ఎందుచేతనంటే వీరు ఎక్కువగా జేపల్ని ఆహారంగా వాడుతారు కాబట్టి. అందుచేత చేస నూనెలకు గుండెపోటు రావడానికి ఏమన్నా సంఐంధమున్నదా అని బాల [వయోగాలు చేసి, సిజంగానే చేవ నూనెలలో గుండెపోటు రాకుండా చేసే పదార్థాలు ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు. చివ నూనొౌలు గుండెవోటు జమ్యులో వీ విధంగా ఉఅఉవయోగచడతాయి *

(11 రక్తంలో వున్న కొలెస్ట్రాల్‌ని తగ్గిస్తాయి. (2) ట్రైగ్జిజరైడ్స్‌ను తగ్గి స్తాయి (8) ర_క్తం గధ్ధకట్టకుండా చేస్తాయి. రక్తం గడ్డకట్టడానికి ప్లేట్‌లెట్స్‌ ఒకదాని కొకటి అంటుకొని ఒక ముద్దగా ఏర్పడడం జరుగుతుంది. ఈ ప్దేటు లెట్స్‌ ఇలా ఆఎటుకొని ముద్దగా ఏర్పడడానికి (లొంబోక్సేన్‌ [₹౧౧0౧౧00౫4౧6] అనే పదార్థం మూలకారకం మనం సేవించిన చేపనూనెల్లో కొన్ని పదార్థాలు “పోస్టోసెక్సిన్‌” [5/054060/0 1౧8) లాంటి పదార్థాలుగా మారడం జరుగు తుంది. ఈ “పోస్టోసెక్రిన్‌” లాంటి పదార్థాలు రక్తాన్ని రక్తపు ముద్దలుగా ఏర్పడకుండా చేస్తాయి. ఆప్పుడు రక్త (పసరణ మామూలుగా ఉంటుంది, (4) (తాంబోక్సిన్‌ £1౧౯0గ౧౦౦౫౭౧6] జనింపజేయటానికి “ఆరక్‌డోనిక్‌ ఏసిడ్‌ [45800160౧6 శీంరీ అవసరం దీన్ని హరింపచేయగలిగితే (తాంబోక్సేన్‌ (070000౫8౧6) ఏర్పడదు. (తాంబోక్సిన్‌ లేకపోతే ప్రేట్‌లెట్సొ ముద్దలుగా ఏర్పడడం జరగదు. చేపనూనె “అరక్‌ డోనిక్‌ ఏసిడ్‌'ను హరింపచేస్తుండి. రక్త ప్రసరణ మామూలుగా వుంటుంది.

(5) చేప నూనెల్లో రెండు రకములైన “లాంగ్‌ చ్లైన్‌ పోలీ అన్‌ 'సేట్యురే చెడ్‌ ఫేబ్రీ ఏసిడ్స్‌” వున్నట్లును కనిపెట్టారు. ఈ రెండూ (తాంబోక్కేన్‌ని జనింవతేసే

216 “అరక్‌డోనిక్‌ ఏసిడొ”ని తదితరంగా ఉపయోగపడే “ఎంత్తైమ్స్‌"ని లేకుండా చేస్తాయి. తద్వారా స్టేట్‌ లెట్స్‌ ముద్దలు ముద్దలుగా ఏర్పడే అవకాశం, రక నాళాలు పూడిపోయే అవకాశం ఉండదు. ఈ విధంగా చేప నూనెలు గుండెపోటు రొకుంగా చేస్తాయి. కాబట్టే గుండెపోటు ఉన్నవారు చేపలు ఆహారంగా వాడడం బాలా మంచిది. " వెలులివాయలు + యణ స్పెయిన్‌ దేశ కాస్త్రవేత్ర డాక్టర్‌ డేవిడ్‌ గీన్‌ స్టాక్‌ ఆనేక [పయోగౌళా చేసి, వెల్లుల్లి నుండి వచ్చే రసము, మన దేహానికి అనేక విధాలుగా ఉపయోగపడు తుందని రుజువు చేసారు. మొదటిదిగా :; మన రక్తంలో ఉన్న [కొవ్వు పదార్థాలను, ముఖ్యంగా కొలెస్టరాల్‌ను తగ్గించి వేస్తుంది. దీనిద్వారా రక్తపోటు తగ్గిస్తుంది, రక్తపోటు తగ్గటం ద్వారా గుండెజబ్బు రాకుండా చేస్తుంది, రెండవదిగా ; మనదేహంలో జరిగే అనేక రసాయనిక (ష్మకియలకు తనో విటమినులు చాలా అవసరం, వెల్లుల్లి ఈ “బి” విటమిను కలిగి మనదేహంలో - పూర్తిగా జీర్ణమై అన్ని రసాయనిక [ష్మక్రియలకు ఏమీ అవాంతరం రొకుంతో ఉపయోగ పడుతుంది. మూడవదిగా : ఈ వెల్లుల్లి రసంలో, కనీసం రెండు “వంటిబయాటిక) ఉన్నట్లు కని పెట్టారు. ఈ ఏంటీబయాటిక్స్‌, పదిహేను రకాల 1పమాదకర మైన [క్రిములను చంపివేస్తూ మనదేహానికి వీటి బారినుండి పరిరక్షించుకోగల కీని ఇస్తుందట. నాలుగోదిగా ; మనదేహంలో కొన్ని (గ్రంధులు = వినాళ (గ్రంధులు ఉన్నాయి. అందులో అతి ముఖ్యమైనది “పిట్యూటరీ (గంధి, ఈ (గంధిని చాలొ కాలం 123849) 612౧6 01 106 2౧600? ౧౭1 010069౯4 అనేవారు. ఈ (్రంధినుండి వచ్చేహర్యోనుల ద్వారా మనదేహంలో ఉన్న ఇతర వినాళ్యగంధు -

217

లన్నిటి ష్సిద తన (వభావాన్ని చూపిస్తూ వాటిని (పథావితం చేస్తుందని శాస్త్ర జ్ఞులు కనిపెట్టారు. వెళ్లుల్లి ఈ పిట్యూటరీ (గంధి ఎక్కువగా పనిచేసేటట్లు చేస్తుంది. ఈ (గ్రంధి మిగిలిన వినాళ్ళోగధుల నన్నిటిని స్యకమంగా పనిచేసేటట్టు చూచి తద్వారా శరీరారో గ్యాన్ని పెంపొండిస్తుంది.

లొ. వ్యాయామం : హార్డ్‌ఎట్రాక్‌.. వచ్చిన తరువాత కోలుకుంటున్న రోగి త్వరగా మామూలు స్థితికి రావడానికి (పయత్నం చేయాలి. ఇలా చేయడం వల్ల తాను “రోగి' అనే విషయాన్ని మరిచిపోతాడు. తన పనిలో (ప్రవే శించి, పనిలో నిమగ్నుమదడం వల్ల, జబ్బు విషయం మరచిపోయి, నలుగురితో కలిసి తిరిగినప్పుడు శారీరకంగా, మానసికంగా తిరగి యధాస్థితికి వసాడు. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఇలా తిరుగుతూ, వ్యాయామం చేయడం వల్లి సహ పార్గ్శ (వసరణ బాగా ఏర్పడే అవకాశాలు ఎక్కు వగా ఉండి మళ్నీ మరో ఎటాక్‌ రాకుండా ఉంటుంది. అందుకే వైద్యులు వాష్ట్రయామం విషయం ఎక్కునచెబుతూ వుంటారు. వ్యాయానుం ఆంటే అతిగా ఎక్కువ [శమ చేయడం కాదు. ఏ రక మైన వ్యాయామం చేసినా, వ్యాయామం పూర్తి చేసిన తరువాత నాడి నిమిషానికి 10, 15 సార్దకంటే ఎక్కువ వుండగూడదు వ్యాయామం చేయడం, మెట్టు ఎక్కే విషయాలలో వైైద్యునిసలహా ఫీసికోవడం ఎంతయినా ఆవుసరం మొదటి సంవత్సరంలో ఒక్కోబమెట్టు ఎక్ష్కేముందు కొంచెం విశ్రాంతి తీసికొని ఎక్కాలి. అన్నిమెట్టు సరాసరి ఎక్కకూడదు. వేగంగా చాలాదూరం పరుగెత్తకూడదు, మామూలుగా నడిస్తేచాలు. అయితే ఒక విషయం. ఏ ఇద్దరి వ్యక్తుల హస్తము(ది కలు ఒకేలాగున వుండచో అదేవిధంగా, హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగులందరూ ఒకే లవణాలు కలిగివుండరు. అందుచేత ఎంతవకూ [శ్రమ చేయవచ్చు అనే విషయంలో వైద్యుని సంప్రదించాలి. పీటినిగురించి వేరే అధ్యాయంలో విశదంగా వివరించడం జరిగింది.

శీ. మాననక ఆందోళన 2 మానసిక ఒత్తిడులకు. గురికాకుండా

చూచుకోవాలి. లొ తగినంత ని(ద్రు వ్యిలాంత్సి క్రీసుకోవాలి. ఉదాన నననవవనాను

హార్ట్‌ఎటాక్‌ - శస్త్ర చికిత్స లు మానవ జీవితం ఓ నిత్యనూతన సంఘర్షణ, అద్వితీయమైన రెండు శ కుల మధ్య జరుగుతున్న సంకుల సమరం. (పకృతి జీవపంణామ (క్రమంలో అత్యున్నత శిఖర్యాగాన్ని చేన మానవుడు, (పకృతితో నిరంతరం పోరాటం సొగిస్తూ అసమాన (పతిభా సంపత్తులను [పదర్శిస్తూ వివిధ రంగాలలో జయభేరి [మోగిస్తున్నాడు (పకృతి రహస్యాలనుఛేఏస్తూ విజయపతాకం ఎగుర వేస్తున్నాడు. తద్వారా తన శీవితాన్ని సుఖమయం చేసుకునేందుకు (పయల్నిస్తూ, ఆ (పయ త్నంలో ఒక భాగంగానే నూతన విజ్ఞాన (ప్యకియలను ఆవిష్కృంస్తున్నాడు. సృష్టి హస్యాలను తెలుసుకుశేందుకు నిరంతరం వయోగాలు ఉరుపుతున్నాడుః (సతి పయెగం ఓ సరికొత్త ఘర్షణే, సాధించిన (పలివిజయం మానవ ఇతి హాసంలో ఓ మైలురాయిగా నిలిచిపోతారనే ఉంది. పయయోగాల ద్యారా సిద్ధించిన (ప్రయోజనాలు సమస్తమానవాళి (శ్రేయస్సు నిమిత్తం వినియోగి .చబడుతున్నాయి. ఎప్పటికప్పుడు సరికొత్తగా ఉతృన్నమపుతున్న సంక్షిష్ష నమస్యల సాధనకోనం అహరహం (శమ్‌స్తున్వాడు. అయినప?టికీ వివిధ రల న వె పరీతాాలు చికితృళందని వ్యాధుల మనవ నరా శ కన టైపరీత్యా

సు నే నవా [లో మానవుని సామర్థ్యానికి పరీక్షగా నిలిచి మానవ మేధ అభివృద్ధి నే ఉన్నాయి. ఈ శతాబ్ధంలో మానవ విజ్ఞానం మరింతగా అభివృద్ధిని స్‌ ఒదగొత సంబంధిత విషయాంలో గణనీయమైన కౌంటి ధించింది. ఆందుక్తే నూతన సృష్షి నిర్మాతగా నీరాజనాలు ఆందు న్నాడు ఈనాట్రి ఆధునిక మానవుడు (సయోగళాలల్లో పాపలకు నృ్చిస్తు ఇప వ్రమదకరమైన ప్రేగు మహచికాలవంది రోగాలను పూర్తిగా నిర్మూ మ త త (పాణాపాయకరమైన వ్యాధులకు కూడా. వ్రిక్షిత్స కనిప వారిని ఫి శివాతనుండి కాపాడుతున్నారు. కరీరంలో పాడైన అవయవాలను రీస్‌ (క్త అవయవాలను అమర్చుతున్నాడు. ఈనాడు “గుండెపోటు” [పపంచ బ్రీంగా ఎంతోమందిని బలిగొంటుంది. మానవజాతిని “గుండెపోటు” మృత్యు రల నుండి కాపాడడానికి అనేక వైద్య కేందాలలో పరిశోధనలు ముమ్మరంగా

219

“గుండెపోటు”లో గుండెకు రకొన్ని సరఖథరా బేసే కరోనరీ ర క్రనాళాల రక్త్మపనరనలో ఆటంకం ఏర్పడ “హార్ట్‌ ఎటాక్‌ ” రావడం జరుగుతుంది, కొందరు వ్య క్తులలో అసం పూర్ణంగానూ, మరికొందరి వ్యక్తుల్లో సంపూర్ణం గాను గుండెకు రక్త్యపసరణ తగ్గిందంటే, గుండెకు కావలసినంత (_ప్రాణవాయువ్ప దొరకడంలేదని ఆర్ధం, అందుచేత “హార్డ్‌ ఎటాక్‌”. చికిత్సలో గుండెకు సరిపడ్‌ నంత (ప్రాణవాయువును సరవరాచేయడమే చికిత్స్నయొక్క లక్ష్యం. కాబట్టే, ముందు మందులద్వారా చికిత్స ఇవ్వడం జరుగుతుంది. మొదటిగా హృదయ కండరాలకు రక్త్మ్యపసరణ ఎక్కువ చేయాలి. అందుచేత కరొనరీ రక్తనాళాలు విస్నారేటట్లు చేసే మందులు వాడతారు. రెండవదిగా గుండెకు సాధారణంగా సరఫరా అవ్వాల్సిన (ప్రాణవాయువు కరొనరీ ర క్ష్యపసరణ వలన “రానప్పుడు గుండె ఆ తక్కువ (పాణవాయువుతోనే పనిచేయ కలిగేటట్లు కొన్ని మందులు వాడడం కూడా జరుగుతుంది. అంటే ఒకవైపు రక్షపసరణను. వృద్ధిచేస్తూ రెండవవ్లైపు ఆ తగ్గిన [పాణవాయువుతోనే _గుండెయొక్క శక్తి 'సోమర్ధ్యాలను పెంచడానికి మందులు వాడడం జరుగుతుంది.

కరొనరీ రక్తనాళాలు కుంచించుకు పోవడానికి అనేకళారణాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా కొలెస్ట్రాల్‌ పేరుకొని, ర క్రనాకాలుగట్టేపడి ర క్ష్మపసరణ తగ్గిపోవడం కరొనరీ ర కనాళాలలో త్రాంబస్‌ ఆంటే ర క్తపుముద్ధ ఉండడంవల్చి కూడ రక్త [ప్రసరణ ఆగిపోతుంది, ఈ కరొనరీ రక్తనాళాలు విస్పారం చెందేటట్టు, ఈ రక్తపు ముద్ద కరిగిపోయేటట్లు మందులు వాడడం జరుగుతూనే వుండి కాని ఈ మందులు ఎంతవరకు పనిచేసాయి? అనే (పళ్న శస్త్రచికిత్స వైద్యుల్ని వేధిస్తూనే వుంది. అందుచేత రక్తం సరఫరా చేయలేని కరొనరి ర-క్తనాళాలకు బదులు వేరే రక్తనాళాల ఉపయోగి స్తే బాగుంటుందని భావించారు. ఈ శస్త్ర చికిత్స మనుషులపై (ప్రయోగించే ముందు జంతువులపై ఎన్నో (పయోగాలు జీయడం జరిగింది. ఈ [పయోగాలు ఏంతో విజయవంతంగా సొగాయి.

1967లో 09? గ1౧6 58౪4105 అనే సర్జన్‌ కాలునుండి సెఫనస్‌ సిరను [560060౧049 ౪61౧) బయటకుక్రీసి, ఈ నాళం ఒకవైపు బృహద్ధమనికి, రండవవైపు పూడిపోయిన కరొనరీ ర క్తనాశము ఆవలివైపు ఉన్న కరొనరీ రదక్తనాకానికి, కలిపివేసి, బృహద్ధమనినుండి గుండెకు ర క్మపసరణను కలిగించిన

220

ఘనతను సంపాదించాడు. గుండెపోటు వచ్చినవాంకి ఈ నూతన శస్త్రచికిత్స జేయడం ద్వారా వైద్య శస్త్రచికిత్స రంగలో అనన్య సామాన్యమైన ఒక నూతన అధ్యాయాన్ని సృష్టించాడు. అది మానవ మనుగడకు ఒక వర (పసాద మయింది

ఆ తరువాత 9? 9610% 000 6౪ మొదలైన శస్త్ర చికిత్స నిపుణులు మామూలుగా ఈ శస్త్రచికిత్స చేయడం (ప్రారంభించి, కొన్నివేల మండికి ఈ శస్త్ర చికిత్స చేసి పపంచంతో ఎంతో పేరు (పథ్యాతులు సంపాడించుకొన్నారు. ఈ సూతన శస్త్రచికిత్స యొక్క లక్ష్యం ఏమిటంటే :

1. ఎంజైనా నొప్పి తగ్గించాలి,

2. రక్తనాళాలు పూడిపోయిన గుండెకు మరో విధంగా వేరే రక్తనాళాల ద్వారా రక్ష్మపసరణ జరిగించాలి.

త్రి మయె*కార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫారొక్షన్‌ రాకుండా చేయాలి.

శ) ఈ కరొనరీ రక్తనాళాలు పూర్తిగా పూడిపోతున్నాయి అనుకొన్నపుడు ఈ శస్త్రచికిత్స ద్వారా జీవిత కాలాన్ని కొన్ని సంవత్సరాల పాటు పొడి గించాలి,

ఈ ఉద్ధేశ్యాలతో వారు గుండెపై మొదటగా ఈ సూరన శస్త్ర చికిత్స చేయడం జంగింది. ఈనాడు (పపంచులో అనేక వైద్య శేం్యదాలలో ఇది మామూలు శస్త్రచికిత్సగా జరుగుతుంది, ఈ శస్త్రచికిత్స ద్వారా గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్తనాశాలు పూడిపోవడం వల్ల, వాటికి బదులు ఆ రోగి కాళ్ళలో నుండి మరి వేరే రక్తనాళాల తీసి వీటిని ఒళవైపు బృహద్ధమనికి రెండవవైపు పూడిపోయిన ఆవలివైపు ఉన్న కరొనరి రక్తనాళాలకు అమర్చడం జరుగుతుంది. ఆంటే గుండెకు మామూలుగా సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్తనాళాలు పూశిపోవడం వల్లి ఈ కాలునుండి కొత్తగా తీసి అమర్చిన రక్తనాళాల ద్వారా బృహద్ధమని నుండి గుండెకు రక్షపసరణ జరుగుతుంది. ఈ (కొత్త రక్తనాళాలు సహజంగా ఉండి పూడిపోయిన కరొనరీ రక్తనాళాలను వైపాన్‌ [970889] చేసి

221 గుండెకు ర కాన్నిసర ఫరా చేస్తాయి. కాబట్టే ఈ శస్త్రచికిత్సను బైపాస్‌ [870855 ఆపరేషన్‌ అంటారు పనకు*బై పాన్‌ రోడ్డు” గురించి తెలుసు. మెయిన్‌ రోడ్డు రిపేరు చేయటానికి వీలులేనంతగా పాడై పోయినప్పుడో - రోడ్డుపె టాఫిక్‌ “జామ్‌” అయి [(పజలు - బాహనాల రాకపోకంకు చాలా యిబ్బంది. కలుగు తున్నప్పుడో - యి “బైపాస్‌” రోడ్డు వేస్తారు అలాశే గుండెకు రక్ష్మపసరణ సులభతరం చేయటానికి చేసేదే ఈ “జై పాస్‌ ఆపరేవన్‌.” బైవాన జఆతరేవన్‌ న విభంగా చోన్తాడ ?

మెదట రోగికి మత్తుమందు ఇవ్వడం జరుగుతుం. శస్త్ర చికిత్స చేసే నిపుణులు రెండు బృందాలుగా పంిచేసారు ఒకబ్బృందం కొలునుండి తొడవరకు “సెఫనస్‌ వెయిన్‌” తీసీ అది రక్షపసరణకు అనుకూలంగా ఉందా లేదా అని పరీక్షించి గుండె ర క్తనాఃముగా ఉపయోగించడానికి తయారుగా ఉంచు తారు. అడే సమయంలో, గుండెపై శస్త్రచికిత్స చేసే బృందం: రొమ్ముపెవున్న బోర [516/౧6గ౫] ఎముకను కోసి గుండెను ఆపరేషన్‌ చేయడానికి అనుకూ లంగా. చేప్పు. సృండ్రె నిముషానికి 72 సార్ద స్పందిస్తుంది. ఆంతవేగంగా స్పందిస్తున్న ప్పుడు ఆపరేషన్‌ చేయడం కష్టం. అందుచేత రోగిని వేరే పద్ధతి ద్వారా శరీర ఉష్టోగతను 28”6 తగ్గిస్తారు... “దీన్ని హైపో థర్మియా అంటారు. శరీర ఉహ్జోగత $8”0 వరకూ తగ్గించినట్లైతే గుండెరేటు తగ్గు తుండి. అయినా ఇలా నృంవస్తున్న గుండెపై కూడ అపరేషన్‌ చేయడం కష్టం కొబుట్టి శరీరాన్నుంచి చచ్చే మలినరక్తాన్ని “అక్సిజనేటర్‌ ఆనే యం[తం కోనికి పోనిచ్చి అక్కడ శ్యుభపరచబడిన మలిన ర కొన్ని తొడలో ఉన్న ఫేమోరల్‌ ర క్తనాళాము ద్వారా మళ్ళి తిరిగి మామూలుగా శరీరంలోకి వంపి ర_క్ష్మపసరణ జరిగేటట్లు చేస్తారు. అంటే, శరీరంనుండి వచ్చే మలిన రక్తం, గుండెకు, ఊపిరితిత్తులకు పోకుండా అక్సీజనేటర్‌ అనే యంతంలో శ్ముభపడి, మరల శరీరంలోనికి [పసరించడం జరుగుతుంది. దీనిని ఎక్స్‌ట్రా కొర్పోరియల్‌ రక్త (పసరణ [5౫1/2 00/౧0112 070౬14610౧) అంటారు,

తరువాత శస్త్రచికిత్స వైద్యుడు గుండెకు రెంతుఎలక్షోడ్స్‌ [6160606639] పెట్టి ఒక వ్యకి 9క్‌ షాక్‌ వంపడం జరుగుతుంది. దానితో గుండె మామూలుగా

222 కొట్టుకోకుండా నెమ్మదిగా స్పందిస్తూ ఉంటుంది. అప్పుడు గుండెపై ఆపరేషన్‌ చేయడానికి వీలుంటుంది.

ఈ సమయంలో అంటే ఆపరేషన్‌ జరిగే రెండుమూడు గంటల్లో శరీర ములో ఉన్న ముఖ్యమైన అవయవాలకు, మదడు మొదలైన వాటికి "ఈ పద్ధతి ద్వారా ర_క్కపసరణ జరుగుతూనే ఉంటుంది. రక్తం గుండెకు మాతం రాదు కొబట్టి గుండెపై శస్త్ర చికిత్స తాపీగా చేసుకోవచ్చు.

శస్త్రవై ద్యుడు గుండెపై ఉన్న పొరలన్నీ కోసుకుంటూ కరొనరీ రక్త నాళాలు ఎక్కడపూడిపోయి ఉన్నాయో చూస్తాడు. బృహద్ధమనికి ఒకశ్తేంప్‌ పెట్టే రక్ష్మవనరణ అవివేస్తాడు. గుండెపూర్తిగా ఆగిపోతుంది. ఈ సమయంలో కొలు తొడనుండి. తీసిన “సెళనస్‌ వెయిన్‌ "ను, ఒక చివరిభాగాన్ని బృహద్ధమనిలో చిన్న

శి రం్మధము చేసి అక్కడ కుట్టివేయబడుట జరుగుతుంది. ఆ “శ్పెఫనన్‌్‌ వెయిన్‌ రెండన చివరిభాగం ఆ కరొనరీ రక్షనాళాము ఎక్కడ పూశిపోయిందో. దాని శ్రీండి భాగానికి కుట్టవేస్తాడు. ఆపరేషన్‌ పూరర్తి ఆయిన తరువాత ఈ వటంలో చూపించిన విధంగా ఉంటుంది.

సీరొటైవాస్‌ గ్గ ళా నీరటైవాస్‌

ళ్‌ ॥ యా డీ పూడివాయిన-- క [షై సొడివాంయిన కఠోనరిరక్షనాతము (| స్‌ కగాణం రక్తనాథమ . గీ ్య నన్‌ ఖైవాన ఆవీత అంటే ఇప్పుడుర క్తం బృహద్ధమనినుండి పూడిపోయినకరొనరీర క్రనాళాన్ని దాటి దాని మాములుగా ఉన్న [కింది భాగముయొక్క- 'కరొనఠీ రక్తనాళము

223 ద్వారా పోయి, గుండెకు రక్ష్మపసరణ జరిగేటట్లు చూస్తుంది. ఈ మధ్య సెఫనన్‌ వెలున్‌ బదులుగా ఛాతిలోపల వున్న “ఇంటర్నల్‌ మేమరీ” రక్తనాళాలను [10667081 ౧౧2౧౧౧౧౦౧/ 4161165] _బెపాన్‌ శస్త్రచికిత్సతో వాడుతున్నారు, ఇదేవిధంగా రెండో రక్తనాళము, మూడో రక్తనాళఃము, ఎన్ని పూడితే అన్ని టికి కస్త్రచికిత్స చేయడం జరుగుతుంది.

ఈ శస్త్రచికిత్స ఆయిన వెంటనే వార్ట్డ్‌లంగ్‌. [068/1-ఓ609౧౭0౧1౧6] యంతం పనిచేయడం (సారంభిస్తుంది. గుండెకు ఊపిరితిత్తులకు రక్త్మ్యపసరణ తిరిగి మామూలుగా జరుగుకుంది. శస్త్రచికిత్స నిపుణులు: ఇది సవ్యంగా ' జరుగు తుందని తృ ప్తివెందిన తరువాత ఆ యంశతాన్ని తీసివేస్తారు. అప్పుడు ఆపరేషన్‌ చేసిన గురడె మామూలుగా పనిచేస్తుంది. బృహద్ధమని నుండి (కొత్తగా అమర్చిన “శృెషనస్‌ వెయిన్‌” ద్వారా గుండెకు రక్త్మ్య్వవసరణ మామూలుగా జరుగుతుంది. ఒకరో గిమీద ఒకేసారి 10 బ్రైపాన్‌ ఆపరేవన్టు చేయడానికి కూడ ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. బైనాన్‌ (58౪7085839) అవరేతన్‌ ఎన్వుడు నోయించుకోవాలి ?

గుండెపోటు ఎంతమందికో వస్తుందికదా, అందరూ ఆపరేషన్‌ చేయించు కోవాలా* ఏ ఏ పరిస్థితుల్లో తప్పక ఆపరేషన్‌ చేయించుకోవాలి ? ఈ ఆపరేవన్‌ చేబమించుకొనే ముందు ఏ ఏ పరీక్షలు చేయించుకోవాలో తెలుసుకుందాం. _

కరొనరీ రక్తనాళాలు కొద్దిగా డెబ్బతిని గుండెకు తక్కువ రకాన్ని పంపుతూ వున్నప్పుడు అప్పుడప్పుడు ఛాతినొప్పి వస్తుంది. అదీకూడ ఏదో ఎక్కువ పని చేసినపుడు వస్తుంది. దీన్ని ఎంజైనా ఆఫ్‌ ఎఫర్జ్ట్‌ అంటారు, ఇ.లాంటి రోగులకు అంటే గుండెపోటు వచ్చి, స్థిరపడి: మామూలు పరిస్థితుల్లో తన ద్రైనందిక చర్యలు సాఫీగా సాగించుకొంటున్న రోగులకు మందులలో చికిత్స చాలామట్టుకు తృప్రింస్తుంది. వీరికి ఆపరేషన్‌ అవసరంలేదు. _

గుండె చికిత్సచేసే వైద్య నిపుణుడు ఎప్పుడు ఆపరేషన్‌ సంగతి ఆలో చిస్తాడు * ఈ విషయం పూర్తిగా వైద్య నిపుణునికే వదలిపెట్టాలి వారి సలహా మీదనే ఆఫరేపన్‌ చేయించుకోవాలి. సాధారణంగా (1) ఛాతినొఫ్ని తరచుగా.

224 వస్తూ, రోజురోజుకి ఎక్కువ కావడం గమనించినప్పుడు (2) మందులకు తగ్గ నప్పుడు, కూర్చున్నా నాలుగడుగులు వేస్తూ నడిచినా, తలనొప్పి, బాధవల్ల ఏ పని చేయలేక పోతున్నా, ఆంటే ఇలాంటి ఎంకైనా నొప్పి వస్తున్నప్పుడు, వైద్యుడు ఆపరేషన్‌ విషయం ఆలోచిస్తాడు. అంటే కరొనరీ రక్తనాకాలు పూడిపోయి గుండెకు రక్ష్మపసరణ చేయలేనిస్టితి ఏర్పడినప్పుడు ఆపరేషన్‌ విషయం ఆలో చిస్తారు వైధ్యుడు. కాని ఆపరేషన్‌ అయిన తరువాత జరగబోయే. (ప్రమాద స్థితులు అన్నీకూడా ఆలోచించుకోవాలి. ఆందుబేత వైద్యుని సలహా లేకుండా ఆపరేషన్‌ విషయమై తొందరపడకూడదు. ఆపరేషన్‌ ముందు కరొనరీ రక్త నాశాలు ఎంతవరకు పూశిపోయాయి * “*కరొనరీ ఆర్జీంయో[గఖీ” లేక “కరొ నరీ ఏంజియోోగఫీ” అనే ఒక పరీక్ష చేయాలి. దీనీదా ౩రా కరొనరీ రక్త నాళాల్లో ఎన్ని రక్త నాళాల పూడిపోయి, అవిపూ ర్తిగా పూడిపోయాయనే అన్ని పివరాలు వైద్యుడు తెలుసుకోగలడు.

ఈ తిరొనర్ర అర్జీరియోగగవీ నరీక్ష ఎలా చేస్తాడ ? రోగి యొక్క మక్కియె గాని, చేతి పైకపోయే రక్తనాళం చుట్టో కొన్ని చోట్ట మత్తుమందు ఎక్కించి, ఒకచోట రక్తనాళం కనిపించేటటు చిన్న ఆప రేషను [0556060౧] చేసి, రక్తనాళం కనిపించేటట్లు చేస్తారు. 'కరవాత ర్త నాళం దారా పొడవాటి శేథిటర్‌ [02616607 దూర్చి ఇంకా లోపలికి వోనిచ్చి జ్‌ న. దగ్గరకు వెళ్ళాక ఈ శేథిటర్‌ దా కౌ ఎక్స్‌రేలో కనిపించే మన “డై”న్సి ఇంజక్ట్‌ చేరు. వెంటనే ఎక్సృరేతీస్తే కరొనారీ రక్త క కనిపిసుంది. దీనినిబద్ధ భరొనరీ రక్తనాళాల ఎక్కడ పూడి ౮ జెలుసుకుంటారు, దీం వివయం రోగ నిర్ధారణ అధ్యాయంలో

చివరించడం జరిగింది. ఈనాడు బై షాన్ల్‌ [80/0255] ఆపరేవనులను గురించి తరచూ వింటున్నాం. బ్లై పాస్‌ ఆపరేషన్‌ చేం..ంచుకు వస్తున్నారు, ఇవి రోగికి ఎంత వదకు ఉపమ్లోగ పడుశున్నాయి ?

225

వివిధ దేశాల్లో అనేక కేర్యదాలలో చేసిన ఈ ఆపరేషన్లు స్టాటీస్టిక్స్‌ చూస్తూంటే, అపరేషన్‌ చేస్తూ ఉన్నప్పుడు నూటికి ఇద్దరూ ముగ్గురూ చనిపోవడం జరుగుతుంది. కారణం ? ఉ॥ ఆపరేషన్‌ తరువాత ఇన్‌ఫార్‌క్షన్‌ రావడం వల్లి రక్తనాళం మరో ర_క్తనాళంతో కుట్టి అతికించినప్పుడు అది పూర్తిగా కలసి కోనప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. కాని “బై పాస్‌” అపరేషన్‌ వల్ల చాలమందికి మేలు జరుగుతుంది. భరించలేక విపరీతమైన ఛాతీ నొప్పి వెంటనే తగ్గిపోతుంది, గుండెను నుండి శరీరంలో వివిధ భాగాలకు రక్రొన్ని పంపించే ఎడమ జఠరిక మామూలుగా పనిచేస్తుంది. మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ఫార్‌డన్‌ రాకుండా, దీనివల్ల ఆకస్మాత్తుగా చనిపోకుండా ఈ ఆపరేవన్‌ తోడృడుతుంది. ఏమైనా, ఈనాడు బైపాస్‌ ఆపరేషన్లు ముమ్మరంగా సాగిపోతున్నాయి. కారణం ? ఆపరేవన్‌ సుళువుగా చాలచోట్ట చేయగలుగుతున్నారు. గుండెపోటు వచ్చిన వారు చాలా మంది చాలాకాలం (బతుకుతున్నారు ఉన్నవాష్ట విదేశాలకు వెళ్ళి ఆపరేషన్‌ చేయించుకుంటున్నారు. లేనివాళ్ళు (బతికి ఉంటే బలుసాకులు తిని (తకవచ్చని మందులతో సరిపుచ్చుకుంటున్నారు. మధ్యతరగతి కుటుంబాల "వారు అప్పోసప్పో చేసి ఇండియాలోనే ఆపరేషన్‌ చేయించుకుంటున్నారు. అయితే ఆపరేషన్‌ చేసు కున్నవాళ్టు నూటికి నూరుపొష్న పూర్తిగా నయం అయినట్టు అనుకోవడానికి వీలులేదు.

ఈమధ్య అంతర్జాతీయ (వముఖ శస్త్రచికిత్స నిపుణుడు డాక్టర్‌ డెంటల్‌ కూలీ అనుయాయుడ్తైన డాక్టరు రూయల్‌ [08 గిం61] బొంబాయిలో జరి గిన నథలో తన పదిహేను సంవత్సరాల గుండె శస్త్రచికిత్స అనుభవాలను వివరిస్తూ ఈ [కింది విషయాలు వివరించారు. 1869 నుండి 1888 వరకు అమెరికాలో పేక్నాస్‌ గుండె శస్త్రచికిత్స విభాగంలో ఈ బృందం చేసిన 85,000 ఆపరేషన్లలో 1000 మందికి తిరిగి వివిధ కారణాలవల్ల మళ్ళీ అపరేషన్‌ చేయాల్సి వచ్చింది. మొదట ఆపరేషన్‌ తరువాత 8-10 సంవత్సరాలకు రెండు, మూడు, నాలుగుసార్దే ఆపరేషన్‌ చేయించుకోవలసిన పరిస్థితులు వచ్చాయట. రెండోసారి అపరేషన్‌ అంటే పాణాపాయం 1.2% నుండి కగు వరకూ ఉంటుంది. కంప్యూటర్‌ ద్వారా శస్త్రచికిత్స ఫలితాలు పరిశీలిస్తే ఎనిమిది, పవి సంవత్సరాలలో వ్సైపాస్‌ ఆపరేషను చేసిన వాంలో నూటికి 50 మందికి (గాస్‌ చేసిన సిర పూడి

226

పోవడమో లేక సిర దేబ్బ తిన్నట్టయితే, ఆది శరీరానికి రక్తాన్ని పంపించే ఎడమ జఠరిక కరొనరీ రక్తనాళం పాడై పోవడమో జరుగుతుంది. ఇది (ప్రాణా పాయానికి దారితీస్తుంది. ఇది రోగి యొక్క వయస్సుమీద కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. వయస్సు మళ్ళిన వారిలో తొందరగా ఇలాంటి పరిస్థితులు జరగడానికి ఎక్కువ అవకాశాలున్నాయి. ఆందుచేత ఆపరేషన్‌ చేసినంత మ్యాతాన కాశ తంగా గుండె పనిచేస్తుందనుకోవడానికి వీలులేదు, ఆపరేషను. చేసిన తరువాత కూడా ఆహారం, వ్యాయామం విషయం జ్యాగత్తగా వుండాలి, అప్పుడప్పుడూ 618060 చేయించుకుంటూ వుండాలి.

ఏమైనా, (ప్రాణాపాయ పరిస్థితుల్లోవున్న రోగికి ఈ శస్త్రచికిత్స, 8 - య సంవత్సరాల వరకు శ్రీవితయ్యాత సాగించడానికి అవకాశాలు. కల్పిస్తుందంటేః అది వైద్య విజ్ఞాన రంగంలో గణనీయమైన విషయంగా భావించాలి. మరో విషయం. ఈ బైపాస్‌ ఆపరేషనులో ఎక్కువ రక్తనాళాలు ఉపయోగించి ఎక్కువ రక్తనాళాలు బై పాన్‌చేస్తే గుండెకు ఎక్కువ ర క్యవసరణ జరగడంద్వారా గొడే బాగా పనిచేస్తూ ఎక్కవ కాలం పనిచేసే అవకాశం ఉంటుంది.

బెలూన్‌ ఏంజియోప్టాస్టి (34౬001 416109.4500 చోట్‌ నుండి 'సెరనన్ల్‌ సిరిన్స తీసి బైపాస్‌ ఆపరేషను చేయడమే. కొకుందొ! మరో కొత్రరకపు ఆపరేషను కూడా చేస్తున్నారు. దీనిని ౯ 7 0 4 6౯౮” 12౧60069 72౧916౧1౧0! 6010౧81/ శీ౧91001280/) లై “బెలూన్‌ ఏంజబీ యోప్టాస్ట” (841100౧ త౧9100185/] ఆన్ని ఆంటారు. ఈ ఆపరేషను 99% విజయవంతం కావడం చాలా ముదావహమైన విషయం, ఈ అపరేషనులో పో పోయిన రక్రనాళంలోనికి అగి సూ శ్రమైన టుూ్గబును పంపి గాలి జలూనులొ దానిని నింపి పూశిపోయిన ర క్తనాకాన్ని విస్సారేటట్టు చేయడం జదగుతుంది? యు

తద్యారా రక్త్మపసరణ మామూలుగా జరుగుతుంది, ళటొ్‌త గుండాను అమద్చణం (౪|| ₹2౧9012063600౧0) :

గుండెజబ్బు అతి [పమాద స్థితిలో వండి పె చెప్పిన శస్త్రచికిత్స ద్వార కూడ ఉపశమనం దొరకదని అనుకొన్నప్పుడు, గుండెను మార్చి మరో (కొళ్దా

227

గుండెను ఆఅమర్శడం జరుగుతుంది. ఇప్పుడు దాదాపు శరీరంలో చెడిపోయిన (వతి ఆవయవాన్ని తీసి దానికి బదులు వేరే వ్యక్తి నుండి లేక కోతి నుండి తీసిన ఆ అవయవాన్ని అమర్చడం జరుగుతుంది. ఇలా అమర్శడం వైద్య శస్త్రచికిత్స రంగంలో ఉన్నత శిఖరాలను అందుకుంటుందనే చెప్పాలి. నమూఖ్యంగా “ఇమ్మునో స్మపెసివ్‌ మందుల” [ గగ౮౧౦9౪౧/9591/6] వచ్చాక (ఉదాహరణకు “6౪8 08007౧6” వంటి మందులు), ఈ ఆపరేషన్లు విజయవంతంగా. సాగు తున్నాయి ఈ విధంగా (కొత గుండె అమర్చబడిన యవకుల్లో 94% 2, త సంవత్సరాల వరకు [బతుకుతున్నారు అదే వయస్నుమళ్శిన వారిలో అయితే, 50 కాతం మ్యాతమే రెండు, మూడు సంవత్సరాలు (బలకవచ్చు. అయితే ఈ జఅపరేవను చాలా కష్టతర మైనదే కాకుండా, ఈ (కొత్తగా ఆమర్చబడిన గుండె విసర్జించబడడం (గిలంంళ0౧] కూడా జరుగుళుంది.

ఈమధ్య ఇంతకంటె అధునాతన పద్ధతి ఒకటి మొదలుపెట్టారు. ఈ ఆష రేషనులో ఇలా విసర్హించబడటం అనేవి జరుగదు ఈ ఆవరేషను ఇంకా (పయోగ దళలోనే ఉంది. రష్యా, (ఫాన్చు, అమెకికా ఇంగ్లాండ్‌ దేళాల్లో ఈ (ప్రయోగాలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి. వీరిలో రష్యా దేశస్థులదే మైచేయి అని చెప్పాలి.

మన శరీరంలో వెన్నెముకకు [పక్కగా లేటిన్‌ మన్‌డార్సె [20055045 60/5 ) అనే కండరం ఉంది. ఇది ఇచ్చా కండరాల 6/0180630/ [4౮5016] కోవకు ఇెందింది. అంటే ఇది మనం కావాలనుకున్నప్పుడే; సంకోచిస్తుంది, [00౧౯72640౧], హృదయ కండరం అలా కాదు. అడి అనిచ్చా కండరం [10౪70141627/ [105018], ఆది అనువంశికంగా తనంతట తాకే, నిరవధికంగా

| లయబద్ధంగా స్పందిస్తూ వుంటుంది.

అయితే ఈ అపరేషనులో వున్న గొప్పతనమేమంటే; ఈ ఇచ్చా కండ రాన్ని కొన్ని మార్చుల ద్యారా అనిచ్భా కండరంగా మార్చీః ఐలహీనంగా వున్న గుండె చుట్టూ అమర్చి, గుండెకు సహాయం చేస్తో దెబ్బతిన్న గుండె మామూలుగా పనిచేసేటట్లు చేస్తున్నారు. ఇది శరీర ధర్మశాస్త్ర (ప్రయోగాల్లో కనీ వినీ ఎరుగని [(పయోగం. ఇదే విజయవంతమైతే, మానవుడు పూర్ధించళేని చికిళ్సా సా నాలు ఇక ఉండవేమో అని అనిపిస్తుంది.

228

ఈ అనరేతన్‌ ఎలా చేస్తాడు ?

గుండెపై ఆపరేషను చేసే ముందు, ఈ లేటిస్‌మన్‌డార్సే కండరాన్ని విద్యుచ్శక్తి ద్వారా ఆయిదు వారాలపాటు (ప్రయోగాలు చేసి, హృదయ కండరం ఏ విధంగా స్పందిస్తుందో ఆ విధంగా తయారు చేస్తారు. ఈ కండర భాగంలో ఉండే రక్తనాళాల, ఒక ముఖ్యమైన నాడి [67/6] అలానే ఉంచి, ఈ కండర భాగాన్ని తీసి, ఐలహీనంగా వున్న గుండెచుట్టూ ఒక సంచిగా చుస కుబ్దవేస్తారు, ఈ నాడి ద్వారా హృదయ సృందన మామూలుగా వుండేటట్టు చేస్తారు. ఈ సంచిగా కుట్టఐబడిన కండరం హృదయ కండరంతోపాటు మామూలుగా స్పందిస్తూ గుండె మామూలుగా పనిచేసేటట్టు చేస్తుంద. ఈ విధంగా అమర్చబడిన గుండెను 1800261 [16811 ఆంటారు, ఇది విసర్దించబడటం (గ6)1660/10౧]) అనేది జరుగదు, ఆవరేనన్‌ లేకుండా ఇంజక్షన్‌తో (గుండెవొటు జబ్బు) బికిత్తు =

మన శరీరంలో ఉండే చిన్న రక్తనాళానికి దెబ్బ తగిలినపుడు రకం కారుతుంది, కాని వెంటనే రక్తం కారిపోకుండా గడ్డడుతుంది. ఈ విధంగా గడ్డీ కట్టనియెడల, (పతి చిన్నదెబ్బకీ శరీరంలో వున్న 6 _కృమంకా కారిపోయి, (సొణా పాయం కలిగే [ప్రమాదం ఉంది. అలా జరుగుతుందా అంటే నిజంగా కొన్ని జబ్బుల్లో అలా జరుగుతుంది. ఈ విధంగా రక్తం గడ్థకటడానికి ఉపయోగపడే

బ్‌

18 కారణాలు [౯801013] ఉన్నాయి. ముక్తసరిగా చెప్పాలంటే, మొదట, ర క్రంలోవున్న “పో(తాంబిన్‌” అనే పదార్థం “*రాంబీన్‌” అనే పదార్థంగొ మార్చబడుతుంది. ఈ *కాంబిన్‌ అనే పదార్థం, రక్తంలో ఉన్న వెబినోజన్‌ను “ ఫేవిన్‌” ఆనే గట్టి పదార్థంగా మార్చుతుంది ఈ వె బిన్‌ వ్మెరకణాలు, తెల్లకణాలు, న్రేట్‌లెట్స్‌ అన్నీ కలిసి ఒక ముద్దగా బ్లాట్‌ [0100 తయారయి రక్తం కారకుండా చేస్తుంది. మిగిలిన “కారకాల రక్ష స్కంధన వివిధ దశలలో ఉపయోగపడతాయి. రకం కారకుండా చేయడానికి ఏర డిన ఈ ముద్ద [6100 క్రాంతసేపటికి కుంచించుకుపోయి. [00 గ6౪౭౦410%), తరువాత దెబ్బ మానుతూ ఉండగా ఈ ర కృపుముద్ద కూడ కరిగిపోతుంది, దీనినే “ఫెీనో లైసిన్‌” అంటారు. ఇలా ర_కృపు ముద్ద కరిగిపోవడం 'న్నెబినోలై సిన్‌'

229 అనే [పోటియోలై టిక్‌ [౯[00/01/110] ఎంజైమ్‌ ద్వారా జరుగుతుంది. ఈ ఫ్రైటి నోలైసిన్‌ ఎంక్షైమును స్టాస్మిన్‌ [0125010] అనికూడ అంటారు. ఇలారదక్తం గడ్డకట్టడం, కరిగిపోవడం సహజంగా జరిగిపోతూ వుంటుంది. ఈ రక్తపు ముద్ద కరిగిపోవడాన్ని ఆసరాగా తీసికొని ఈ చికిత్స మొదలు పెట్టారు. ఈ మై/బినోలై ననా (౬1౦/1౧0 ౪9319). ఎలా ఎదుగుతుంది 2

రక్తం గడ్డకట్టడానికి అనేక కారకాలు [5801400 పనిచేయడం ద్వారా జరుగుతుందని చూళాం, రకృపుగడ్డ కరిగిపోవడానికి ర_క్తంలో ప్రాబ్మినోజన్‌ [0128౧౧౦86౧) అనే నిస్పత్తువైన పదార్థం ఉంటుంది. దీనిని ప్రాజ్మినోజన్‌ ఏక్సి వేటర్స్‌ [₹0183800"౧086౧ గీం[౪౪౭60175) అనే పదార్థాలు శక్తిగల ప్పాజ్మిన్‌ [0145౧౧10) గా మాద్చళతుంది. ఈ ప్టాజ్మిన్‌ ్మైబిన్‌ను కరిగిపోయేటట్లు

౮ టూ ళా చేస్తుంది. ఇన్‌ ట్రెన్సిక్‌ (రక్తంలో) “హైల ఇ స! | నక స్పాజ్మినోజన్‌ | ఎక్టైన్సిక్‌ (టిష్యూలలో) వుంటుంది

“ప్లాజ్మినోజన్‌ ” ను “ప్పాబ్మినోజన్‌ ఏక్టివేటర్‌” “ప్పాబ్మిన్‌” గా మార్చుతుంది.

“ప్రాజ్కిన్‌ ” “ఫెబిన్‌” “క్లాట్‌”తో వున్న కరిగిపోయేటట్టు చేస్తుంది.

(ఈ ప్రాబ్మినోజన్‌ రక్తంలో (1010510) టిష్యూలలో [5111౧910] కూడా ఉంటుంది.)

ఈ విధంగా రక్తం కారుతున్న ఆ గాయం మానుతూ వుండగా; రక్తపు గడ్డ(కమేపీ కరిగిపోతుంది, అయితే రక్తం గడ్డకట్టడం తొందరగా జరుగుతుంది. లొని, కరిగిపోవడం నెమ్మదిగా జరుగుతుంది.

ఇదే విధంగా ర_క్తనాళాలో సామాన్యమైన పరిస్థితుల్లో కూడా రక్తంలో వున్న నైబినోజన్‌ 'వైబిన్‌' గా మార్చబడి, ఈ ్వైబిన్‌ రక్తపుముద్దగా ఏర్చడి ర_క్తనాశముల గోడలకు అంటుకొని ఉండటం జరుగుతుంది. ఇలా ఏర్ప ఉన ఫైబిన్‌ను; ప్రాజ్మిన్‌ కరిగించివేస్తూ ఉంటుంది, మామూలుగా రక్తం కారు

230 తున్నప్పుడు, అదిగడ్డకబ్ది కారకుండా ఆసివేరుడం జరుగుతుంది. మరీ ఈ (ప్యకియ ఎక్కువైతే రక్తం అంతా గడ్డకట్టే అవకాశాలన్నాయి. ఈలాంటి (వ(శ్రియలతో పాటు ర_క్తపుగడ్డలను కరిగించే (ప్యకియ కూడా జరుగుతుంది. రక్తంలో ఈ విధంగా జరగనియెడల రక్తం గడ్జకట్టడం జరగటానికి ఎక్కువ ఆవకాశాలున్నామి. ఈలాంటి గద్ధను “(తాంబనస్‌” అంటారు. ఈ _ప్మకియను (కాంటోసిన్‌ ఆంటారు ఈ (తాంబస్‌ ఎలా ఏర్పడుతుందో ఇంతకు ముందే వివరించడం జరిగింది. పైన వివరించినట్టు రకం గడ్డకట్టడం [0101౧8], రక్షపుగడ్డ (క్రమేపీ కరిగిపోవడం [1011001755] సహజంగా జరుగుతూ ఉంటుంది, ఈ (ష్మకియ లను గమనించి ఇలా ఆకస్మాత్తుగా గుండెకు రకాన్ని సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్త నాళాలల్లో ఏర్పడే గొకాంబన్‌”ను కరిగించ గలిగితే, “గుండెపోటు” రాకుండా చేయవచ్చును గదా అనే ఆలోచన కలిగింది. ఎన్నో (ప్రయోగాలు చేశారు - చేస్తున్నారు. చివరికి “టిష్యూ ప్పాజ్మినోజన్‌ ఏక్టివేటర్‌” (1556- ౯ 38గ1౧౦96౧ గం[౪౭10! ౧ ౧ &] ఇంజక్షన్‌ పనిజేసుందని కనిపెటారు. జాతీ న!

ఈనాడు గుండెపోటు చికిత్స సాధనాల్లో ఈ టి, పి, ఎ, ఇంజక్షన్‌ ద్యారొ గుండెపోటు రాకుండా చేయడం అధునాతనమైన పద్ధతి అని చెప్పాలి. ఈ పద్ధతిలో ఆపరేషను చేయనవసరం లేదు.

౮54 లో మిచిగాన్‌కు చెందిన ఒక గుండెజబ్బుల _పవీణ్యుడు డాక్టరు ఎకొట్రోప్రాల్‌ [0౯ 8 670040) వృన్సష్యుంమీద (పయోగాలచేసి, రికో ఈ ఇంజక్షను ద్వారా రక్తపు గడ్డ కరిగిపోయినట్టుగా. [పకటించారు. ఒకసారి గృండెపోటు వచ్చిన రోగికి మరో ఎట్రాక్‌ వచ్చే అవకాకాలు. బాలా ఎక్కువ ఉంటాయి అలాంటప్పుడు ఈటి పి ఎ,, ఇంజక్షను ఇవ్వడంద్వారా మరోసాగ ప్రార్ట్‌ఎటంక్‌ రాకుండా చేయవచ్చునని నిరూపించారు. ఇది శస్త్రచికిత్స కాకపోర్చ్యా శస్త్రచికిత్సలో ఎంత (కద్ధ తీసుకోవాలో ఆంత (శ్రద్ధ తీసుకోవాల్సి ఉంద్ప అందుచేత అధునాతనమైన ఈ చికిత్సా విధానాన్ని ఇక్కాడ్‌ పొందు పరచడం జరిగింది.

231

ఈ .[] గి.) ఇంజక్షన్‌ మీద [పయోగాలు, అది మార్కెట్‌లోకి వ్‌ రూపంలో వచ్చింది, ఏ సమయంలో వాడాలి - వీటిని గురించి కొన్ని వివరాలు తెలుసుకోందాం. -

1878 వ సంవత్సరంలో బెల్టియమ్‌ దేశ శాస్త్రజ్టులు ఈ శ. క్‌. గ. ఇంజక్షను రక్తనాళాల్లో రక్తపు గడ్డలను కరిగించి రక్త్ష్మపసరణ ధారాశముగా కొనసాగించగలదని జంతువుల మీద చేసిన అనేక (పయోగాలను బట్టి నిర్ధారణ చేశారు.

అమరికా దేశంలోని కాలిఫోర్ని యాలో దక్షిణ (పాన్నిన్‌ టొనులో ఉన్న 36౧6160౧ ఆనే మందుల కంపెనీ వారు, 1991 నాటికి (తాంబోసిన్‌వల్లి గుండె పోటు వచ్చిన రోగులమీద చికిత్స రూపంలో ఈ 7 గిది ఇంజక్షను వాడ టానికి తగినంత మందును తయారు బేళారు. ఈ ఇంజషనుకు “వక్టివేజ్‌” [4011౪74256] అని నామకరణం చేళారు. ఈ మందు మన శరీరంలో సహజంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ఒక (పోటినుని ఆధారంగా చేసుకొని తయారు చేయబడింది. కానీ, మన శరీరంలోవున్న ఈ [పోటిను ఎక్కువ పరిమాణంలో తయారు చేయ డొనికి చాలదు. కాబట్టి జనిటిక్‌ ఇంజనీరింగ్‌ [06౧6116 5౧01౧661౧9] సవి యంతో "పెద్ద ఎత్తున తయారు చేయడం సాగించారు. ". గి. గి.ను కోడ్‌ చేసి ఉత్పత్తి చేయగలిగి మానవ శరీరంలో ఉన్న జన్యు పదార్థాన్ని, హేమ్‌స్టర్‌ అనే జంతువు శ్రీ బీజకోశము - ఒవరీస్‌ [0౪87165] కణములలోనికి పంపినపుడు, ఈ మందు పెద్ధఎత్తున ఉత్పత్తి అవుతుందని కనుగొన్నారు. ఈ విధంగా పెద్ద మొత్తంలో యీ మందును తయారు చేస్తున్నారు. "

ఇటీవలనే అమెరికా దేశంలో (౯౦౦౮ 48౧6 0/46 గరగ !- ౧9౯2110౧) వారు, జంిటిక్‌ ఇంజనీంంగ్‌ ద్వారా తయారు చేసిన ఈ మందును రోగులపై వాడవచ్చునని సిఫార్సు చేశారు. యీ ఎఫ్‌.డ.ఎ., సిఫాచ్చు లేనిదే అ5గి లో ఏ మందునూ వాడకూడదు. 6౯ ౯౭౧౧ ౪04౧09, కరిగి 6౦౧౧౫౧19310% యీ మందు సిఫార్సు చేస్తూ, గుంచెపోటు చికిత్సలో అధు నాతన పద్ధతులలో చాలా [(పాముఖ్యమైనదని, వెంటనే యీ చికిత్స మొదలు 'పెట్టన యెడల గుండెపోటు, రాకుండా చేయవచ్చునని బొప్పారు.

232

అమెరికాలో 1.5 మిలియస్ణ రోగులు గుండెపోటు ఎబ్బుకు గురిఅవు తున్నారని వీరిలో 80% కరొనరీర కృనాశాంలో రక్తం గడ్డవట్టిడం వల్లి ౧7౦౧౧౦౦౩15] గృండెపోటు వస్తుందని అంచనా ఈలాంటి రోగులకు గుండె పోటు చిహ్నాలు కనిపించిన 8.00 గంటలలోపల ఈ ఇంజక్షన్‌ (75 గ) ఇవ్వ ఇవ్వగలిగితే, 70% రోగుల్లో ర క్రపుగడ్డ కరిగిపోవడం జరుగుతుంది. 4.00 గంటలలోపుగానే ఇంజక్షన్‌ ఇచ్చినట్టు అయితే గుండె తిరిగి (సంపూర్ణంగా) మామూలుగా పనిచేస్తుంది. ఆంటే రక్రపుగత్ర ఎంత తొందరగా కరిగించగలిగితే అంత తొందరగా గుం డెకోలుకొని మామూలుగా వనిచేస్తుంది.

ఈ ఇంజక్షన్‌ను రోగులమై వాడకముందు, మరో మందు “స్టెట్టోకెనేజ్‌ " [5160101088] వాడేవారు. ఈ మందుకూవా రక్తపు గడ్డను కరిగిస్తుంది. ఈ రెండుమందులు కలిపి వాడినట్టు ఆయితే ఇంకా తొందరగా ర కృప్పగడ్డ కరిగి పోతుంది. గుంజెకండరం మృతి నెందకుండా ఆపవచ్చు.

“ఫ్రప్టోనైనేజ్‌” ఇంజన్‌ మొదటిగంటలో వాడితే, 47 % రోగులు (పాణొ పాయము నుండి తప్పించుకోవడం జరిగింది. మొదటి 8.00 గంటల్లో వాగిలే 26% రక్షించడం జరిగింది. 8 00 గంటల్లో వాడితే 17% రోగులకు మరణొ పాయం నుండి రత్మించవచ్చునని వైద్యుల అంచనా, కాబట్టి “సమయం” చొలొ ముఖ్యం _ ట

అయితే ఈ మధ్య “ఏస్పిన్‌"తో కలిపిన “స్టైస్టోక్తెనేజ్‌ 1. ఇంజతను ఇచ్చినట్టయితే గుండెలిరిగి సంపూర్ణంగా మామూలు స్థితికివచ్చి వార్డ్‌ ఎటొక్‌ రాకుండా చేస్తుందని కాస్ర్రజ్ఞాులు అంటున్నారు. ఇంజక్షన్‌ ౨4 గంటల వరకఠొ పనిచేస్తుందట, అంటే హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన 24 గంటలలో ఈ ఇంజక్షన్‌ ఇవన్సి గలిగితే, ఆదికరొనరీ రక్త (ప్రసరణకు ఆడ్డుగావున్న రక్తపు ముద్దను ౧7౦౧౨049) కరిగించి, గుండెకు రక్షపసరణ మామూలుగా అయ్యేట్లొ చేస్తుంది.

అయితే టి. పిఎ. ఇంజమన్‌ 100 గరి యిచ్చినయెడల శీళ్యో రోగుల్లో మెదడులో రక్తనాళాల నుండి రక్తం (సవించే అవకాశం ఉంది. 7౯ డి ఇంజక్షన్‌, ఇంతకు ముందు షాక్‌ వచ్చిన రోగులకు, పెద్ద ఆపరేషన్‌ చేయించు

233

కున్నవారికి, చికిత్సకు లౌంగని రక్తపుపోటు ఉన్నవారికి వాడకూడదు. ఇప్పుడు న గీ ఇంజక్షన్‌ పశ్చిమ జర్మనీ, (ఫ్రాన్స్‌, ఆసియా, న్యూజిలాండ్‌, (బెజిల్‌, దక్షిణ కొరియా, ఫిలివ్నెన్స్‌ దేశాలలో వాడుతున్నారు. అయితే “స్రెప్టోకెనేశ్‌” “యూరోక్తైనేజ్‌” టి.పి.ఎ, ఇంజకనుల్లో టి.పి.ఎ, ఇంజక్షన్‌ ర_కృపు ముద్దలు [01019) కరిగించడంలో బలంగా పనిచేస్తుంది. వీటివల్ల హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా చేయగలం, _పాణాపాయం నుండి తప్పించి, శేషజీవితాన్ని సుఖమయం చేయగలం.

లేసర్‌ కిరణములు - హార్ట్‌ ఎటాక్‌. చికిత్స

(ఓ4ఉ5క5 1 [౬4గ| 41406)

లేసర్‌ కిరణము యొక్క [పభావాన్ని (పథావితం చేసిన కాస్ర్రజ్ఞులందరికి మూల పురుషుడు ఆల్‌ బర్డ్‌ ఐయిన్‌ స్టన్‌. 1917 సంవత్సరంలో తీ!ీీ97ఓ = ౬61౧9691౧0 కాంతి [ఓ130ఏ ఆటమ్స్‌ లేక మాలిక్యూల్బ్‌చే (గ్రహించబడుతుంది; ఈ విధంగా [గహించబడిన కాంతి, కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఈ ఆటమ్మ్‌, మాలిక్యూల్‌ లను (పభావితంచేసి, అదే తరంగాల్లో [౪8౪616౧౯89] & నూతన రేడియేవన్ను నృష్టించగలుగుతుంది అని చెప్పారు. తరువాత ముప్ఫై సంవత్సరాల వరకూ డీనీ నిషయం వ్‌ శాస్త్రజ్ఞునికి ఆంతుపట్టలేదు,

1940 సం। నుండ 0? ౮6౧౬169 ౧ 70౪/౧99] అన్తేఅమెరికా దేశస్థుడు కాలిఫోర్ని యౌ విశ్వవిద్యాలయంలో గ6౧6౮8౧౧౪౧1౭| ?/౦2611199 01 (0[౧5- 6 [1016041695 మీద పరిశోధనలు చేస్తూ *1961 సంవత్సరము ఓ నూతన విషయాన్ని కనిపెట్టి దానికి "మేసర్‌” ఆని నామకరణం బేళారు..ఈ రంగంలో అనేక నూతన విషయాలు కనుగొంటూ దీనికి ఏపేరుపెట్టాలీ అని తర్జన భర్జనలు. పడుతూ, “ఇరేజర్‌' [ [2590] లేసర్‌ 'జ్లేసరో [౫8560] అనే పేరుల్లో చివరికి “తేసర్‌' [ఓ2360 అనే నామకరణాన్ని నిర్ధారణ చేశారు. అలా చివరికి 1957. సం। “లేసర్‌” అనేమాట పుట్టింది.

మే, 19860 సం డాక్టరు థిడోర్‌ [0 1౧606079] సింథటిక్‌ రూబే. (కిస్టల్‌ నుండి (పయోగశళాలలో మొదటి “లేసర్‌ొను సృష్టించారు. మళ్ళీ 15.

234

సంవత్నరాల వరకూ (పయోగళకాలలో కాకుండా, బయట సృష్టించే (పయత్నాలు సఫలీకృతం కాలేదు.

తరువాత డాక్టరు మైకల్‌ ఎస్‌. ఫీల్డ్‌ (01. ౧1100461 5. ౧1616] ఈ “లేసరో కిరణాలను (పయోగశాలల్లోనే కాకుండా బయట కూడా సృష్టించడం జరిగించి. అయితే ఆనాడు యిది చాలా ఖరీదుతో కూడిన విషయమయిపోయింది. ఈ కోవకు చెందిన మరో (ప్రముఖ భౌతిక కాస్త్రజ్ఞుల సర్‌. సి, వి. రామన్‌. ఈయన కాంతికి కిరణాలమై ఎన్నో పయోగాలుచేసి నోబెల్‌ బహుమతిని పొంది (ప్రపంచ విఖ్యాతి గొంచిన భారరీయడు. ఈ _పముఖ భౌతిక కాస్త్రజ్ఞుడు చేసిన పరిశోధనలు ఉరకలె త్తి, పరుగులెత్తి భౌతిక విజ్ఞాన కాస్త్రంలో ఈనాడు ఫలించి పరవష్ళ (తొక్కుతున్నాయి. ఈనాడు “లేసర్‌ గుండుసూది తలఆంత సూక్ష్మ మెన _సమాణంలో ఉండి “స్పెక్ట్రమ్‌'లో అన్ని భాగాలునుండ కాంతిని సృష్టీఎచ గల స్థాయికి చేదకుండి, అనేక రంగాల్లో ఆసమానమైన స్థాయిలో ఉపయోగ పడుతోంది. ముఖ్యంగా వైద్యరంగంలో దీని ఉపయోగం అనంతం. ఈనాడు విస్తృతమైన ఏర్పాట్టతో, అధునాతనమైన అనేక పరికరాలతో, చేసే శస్త్రచికిత్స రక్తం కారకుండా, ప్రక్కనున్న అవయవాలు దెబ్బతినకుండా, అతిసూత్మమైన రీతిలో ఆపరేషన్‌ చేయడానికి తోడ్పడుతుంది. హార్‌ ఎటాక్‌ మంయు శరీరంలో రక్తనాళాలు పూడిపోవడం చల్లవచ్చే యిళర జబ్బుల్లో, ఈ లేసర్‌ కరణాలదాలో సునాయసంగా చికిత్స చేస్తున్నారు,

గుండెకు సరథఫరాచేసే కరొనరి ర కనాకాలు, ర కపుముద్ద (౧౧౦౧౧౨౮5) వల్లి గాని కొలెస్టరాల్‌ పేరుకోవడం వల్లగాని పూడిపోయి, హృదయకండరానికీ ర.క్మపసరణ చేయలేని స్థితిలో “హార్డ్‌ ఎటాక్‌” వస్తుంది. దీనికి వై పాస్‌ ఆపరేషన్‌ చేస్తారు. రక్తనాళాల్లో ఉన్న ర_క్తపు ముద్దను, కొలెస్టరాల్‌ను బయటకు తీయలేక ఇంతటి విస్సృతమైన, ఎంతో పమాదకరమైన, ఎంతో ధనాన్ని వెచ్చించి, యౌ బై పాస్‌ ఆపరేషను చేస్తున్నారు. దీనికి ముందు పదేళ్ళ నుండి “బలూన్‌ ఏంజి యోప్టాస్టీ” [881100౧ 4౧౩1౦౧ ౩89౧ అనే ఆపరేషనుచేసి రక్తనాళాల్లో ఉన్న రక్తపు ముద్దను, కోలెస్టరాల్‌ని పగులగొట్ది, రక్త్మ్యపసరణ జరిగేటట్టు చూసేవారు. యీ ఇఫరేషనులో రకృప్ప మద్ద [000049] ను సునాయసంగా పగుల

235 గొట్టడం జరుగుతుంది. గొని, గస్జదై ఆతి కఠినంగా ఉండే కొలెస్టరాల్‌ 'ప్టేక్సిను పగులగొట్టడం చాల కష్టం. అయితే యూ “లేసర్‌ కిరణాల ద్వారా రక్తనాళాల్లో ఏ విధమైన పదార్హం అడ్డుగా ఉన్నా సునాయాసంగా కరిగించడానికి వీలుంటుంది బలూన్‌ ఏంజియోపాసీ ద్వారా చిన్న చిన్న ముద్దలు తీసివేయనచ్చును గాని లుబ లేసరు కిరణం ద్వారా 2౨0 సెంటీమీటర్ల పొడవు గల ఏ రకమైన అవరోథం రక్తనాళాల్లో ఉన్నా, అతి సూక్ష్మంగా, సునాయసంగా తీసివేయవచ్చు.

కాని, అతి శ_క్రివంతమైన లేసర్‌ కిరణాలవల్ల (సమాదాలు లేకపోలేదు యీ పద్ధతిలో రక్తపు గడ్డ, కొలెస్టరాల్‌ గడ్డలను పగులకొట్టినపుడు, రక్తనాకాలి గోడలు గరుకు గరుకుగా ఉండడంవల్సి మళ్ళీ రక్తం _ గడ్డకట్టే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఒక్కోసారి రక్తనాళాల గోడలు వేడికి కాలిపోవడం కూడా జరుగుతుంది.

(పస్తుతం లేసర్‌ కిరణము, కాలులో రక్తనాళాలు పూడిపోయినపుడు వచ్చే బర్హర్చ్‌ [58670679 1598909 01 [౧/0౧౦00 గగం1615001116/6౧09] జబ్బు చికిత్సలో వాడుతున్నారు. మీరు యీ పటాన్ని చూస్తే లేసరు కిరణాలు ఎలా ఉపయోగిస్తున్న ది తెలుస్తుంది,

తోనద తీరణమయులు యోనా

థో | డా స 1. లేసకు కిరణమును వంపు

లా వవ న్న ఫెబర్‌ ఆప్తిక్‌ కేబుల్‌

నా. ల, లీసరు కిరణము. (పోబ్‌

తా లాల మెటల్‌ కొనను వేశిచేయట

కన్నానా $ రక్త (పవాహానికి అడ్డుగా శ కిరణం,

236 రక్తనాళాలు పూడిపోయినప్పుడు "లేసర్‌ (పోట్‌' రక్తనాళంలో రక్తపు గడ్డ ఉన్నచోటికి పంపబడుతుంది. నీలిపచ్చరంగు ఆర్గాన్‌ [8 ౮ 6188 గ|90౧] లేసర్‌ వెలీగింబడుతుంది. దీనికి చివర 1/4 సెంటిమీటర్‌ వ్యాసం గల “మెటల్‌ టిప్‌' ఉంటుంది. రెండు 'సెకెండ్లులో ఇది 4006 వేడిని జనింప చేస్తుంది. దీనిని రక్తనాళంలో ఆడ్డుగా ఉన్న రక్తపు గడ్ధవెపు పోనిస్తున్నపుడు ఆ ర క్తపుగడ్ధ ఆరు సెకెండ్లలో కరిగిపోతుంది, వెంటనే లేసర్‌ కిరణాలను ఆపి వేయడం జరుగుతుంది ఆ మెటల్‌ టిప్‌ను అయి.దు సెకెండ్లు అక్కడే వంచి “చల్లార్చి బయటకు తీసివేస్తారు. యీ రకమైన లేసర్‌ (పోబ్‌ను [ఓ82597 ౧౦09] ఇంకా అధునాతన పద్ధతుల్లో అతి సూక్మమైనదిగా, (ప్రమాదం లేకుండా. ఊడే విధంగా తయారు చేస్తున్నారు. అయితే, కాఎలో జబ్బు కంటే హార్ట్‌ఎటాక్‌ అలి (ప్రమాదకరమైనది. యీ హార్ట్‌ఎటాక్‌ గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే కరొనరీ రక్తనాకాలు పై విధంగా పూడిపోవడం వలి వస్తుంది. యీ రక్తనాళాల సున్నితమైనవి. ఇంతవరకూ "బై పాస్‌ ఆపరేషను" చేసి కొన్సి లతలమంది “పాణాలను రషిస్తున్నారు. అమెరికా దేశంలో యీ ఆపరేవనుకు 20 వేల డాలట్సీ అంటే దాదాపు 8 లక్షల రూపాయలకు పైగా ఖర్చవుతుంది మనదేశంలో దొదొలే న. న. ఆపరేషను చేస్తున్నారు. ఇంతపెద్ద వ్యయంతో, వేక్‌ నా దినివల్టి వచ్చే యిబ్బందులు చాలా ఉన్నాయి.

యి*మధ్య, ఆపరేషను లేకుండా లేసర్‌ 8రణందా గరా హార్ష్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన వారికి చికిత్స చేస్తున్నారు. జూన్‌ 1086 నుండి ఇప్పటికి చేసిన శేసుల్లో ఏడుగలో పూర్తిగా దాగుపడ్డారని. చెబుతున్నారు ఇంకా (ప్రయోగదళలోనే వన్న ౫ చికిత్సా విధానం విజయభేరీ (మోగించి దిగ్యిజంగా ముందుకు సాగిపోగలద్‌ ఆశిద్దాం. యామధ్య మిలిటరీ లేసర్‌ (0 118౧/ 14860 అని వింటున్న దీన్నే “టి” లేసర్‌ (762 129670 ఆంటారు. మెడికల్‌ లేసర్చొతో, మదడు ఇంకా ఇతరచోట్ట వున్న “కణితి” గౌంగుంట?5) లను ర కృపుబొట్టు క్‌ డో కారకుండా శస్త్రచికిత్స చేసి తీసివేస్తున్నారు. ఒక గ సెకెండులో కొన్ని బిలియ్‌ వంతు సమయంలో, లేసరు “ఇన్ఫారెడ్‌” కిరణాలను పంపుతుంది. తద్యోల లేసరు కణితెలనుకోసివేస్తే కాంతిబాకుగా (19౧4 568 ౧౭!) ఉపయో"

పడుతుంది, -

237 రక్తనాళాల్లో పేరుకొన్న ర కృపుగడ్డని, కొలెస్టరాల్‌ని, ఇవ్చటి వరకూ “ఆర్గాన్‌ లేసర్‌ "ను ఉపయోగించి కరిగిపోయేటట్టు చేస్తున్నారు. ఇటీవల జరుగు తున్న పరిశోధనల ద్వారా మిలటరీ టాంక్స్‌ పంపే రాశెట్ప్‌యొక్క పోకడను కని పెట్టి నడిపించే మిలటకి లేనర్‌, [౧౩౧ 806007 00100060౫6 [856] యీ ఆర్గాన్‌ లేసర్‌కన్నా త్వరితంగా, సున్నితంగా ర క్తపుమద్దను, కొలెస్టరాల్‌ను కాల్చివేస్తున్నట్టు కనుగొన్నారు. దీన్నే “టొ “*లేనర్‌” అనికూడా ఆంటారు యీ కార్బన్‌ డయాక్సెడ్‌ లేనరు చాలా శక్తివంతమైనది. రక్తనాళాలకు _వమాదం కలుగకుండా చేస్తుంది. యీ “లేసర్‌” ద్వారా జనించే శక్తిని పూర్తిగా అదుపులో ఉంచగలిగారు ఎందుబేతనంటే 1615 ౯౮ 566 రక్తనాళాల్లో అడ్డుగావున్న ఏ వదార్థానెనా 1/25 మిలియన్హ సెళెండులో కాలి వేస్తుంది అందుచేత అనతికాలంలోనే కార్బన్‌డయాక్సైడ్‌ మిలటరీ లేసర్‌ (టీ “లేసర్‌”) యీ జ్రైపాన్‌ ఆపరేషన్‌ లేకుండా, కరొనరీ ర క్రనాకాల్లో ఉన్న రక్తపు ముద్దను, కొలిస్టరాల్‌ని కరిగించి, హర్ట్‌ ఎటాక్‌ రాకుండా రాబోవు తరా నీకి [పాణబిక్ష పెట్టగలవని ఆశిస్తూ వైద్య విజ్ఞాన శాస్త్రజ్ఞులు. వళ్ళంతా కళ్ళ చేసుకొని చూస్తున్నారు. జళవ్య 'క్రీక్‌ ఇన్ని నంవత్త్సృరాలలో గుండెవోటు రాఖోతుందని బౌవ్పుగలమా 2 అధిక ర_క్తపోటు ఉన్నవారికి గుండెపోటు జబ్బు తప్పుక వస్తుంది అయితే వీరిలో గుండెపోటు రాబోతుందని తెలుసుకోవడాని ఒకే ఒక పరీక్ష ఉంది. రక్తంలో 6188011109 ఆశే వదార్థపరమాణం ఎక్కునై నప్పుడు వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వస్తుందనివెప్పవచ్చు. వైద్యశాస్త్రంలో పరిశోధనలు ఎంతవరకు ఉన్నత శిఖరాలకు అందు కున్నాయి అంటే, ఒకచిన్న పరీత్షద్వారా ఒకవ్య క్షికి కళ్‌ సంవత్న్సరాలు ఆ మధ్య వచ్చేటప్పటికీ “గుండెపోటు” వస్తుందని చెప్పగలిగే స్థాయికి వెళ్లాయి. యీ మధ్య అమెరికా కోని కాలిఫోర్ని యా విశ్వవిద్యాలయంలో జరుగుతున్న పరి శోధనల్లో;, గుండెపోటు జబ్బురావడానికి ఒక ముఖ్యమైన “పదార్థం” మూల కారంగా [0181081 [20107] పని చేస్తుందని కని పెట్టారు. కొలెస్టరాల్‌ కరొనరి

238 రక్తనాళముల గోడలమై అంటుకొనడం వల్హి యి రక్తనాళాల గోడలు మందంగా తయారై గట్టిపడి, రక్తప్రసరణ ఆగిపోవడం. ద్వారా “గుండెపోటు” రావడం జరుగుతుంది. అయితే కొలెస్టరాల్‌ ఏర్పడడానికి ఒక (ప్రోటీన్‌ ముఖ్యం అని కని పెట్టారు. దానిపేరు “ఎపో = బి” (4౧౦0-98). రక్తంలో ఉన్నయి “ఎపోఎబి (పోటిన్‌ను యవ్వన కాలంలోనే పరీక్షించి. ఇది ఎంత ఎక్కువ వుంటే ఆంతే ఎక్కువ కొలెస్టరాల్‌, రక్తిపు గడ్డలు, తొందరగా ఏర్పడతాయని నిర్దారణ చేశారు. యూ కొలెస్టరాల్‌ రక్తపు గడ్డలవల్లి రక్తనాళాలు కుంచించుకు పోతాయి. “సండిపోటు” వస్తుంది. కాబట్టి యీ పరీక్ష చేయించుకొని, తగిన జ్యూగత్తీలు తీసుకుంటే గుండెపోటు రాకుండా చూచుకోవచ్చు. మన రక్తంలో “లై పోపోటిన్స్‌” అనే పదార్థాలు ఉంటాయి. యౌ ఖై పోపోటిన్స్‌ అనే పదార్థాలు రెండు రకాలుగా ఉంటాయి, హెచ్‌. డి- ఎల్‌, ఎక్కువగా ఉంటే రక్తనాకాలలో రక్తం గడ్డలు కట్టకుందా చేస్తూ గుండెపోటు చాకుండా చేస్తుంది. ఎత్‌, &ి. ఎల్‌. దీనికి వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది. ఎపొ = బి [400 - 8) అనే (పోటిన్‌ ఎల్‌, &. ఎల్‌, లో ఎక్కువగా ఉంటుంది. గుండెపోటు వళ్చేటట్లు చేసే ఈ ఎల్‌.8,ఎల్‌. లో అతి ముఖ్యమైన కారకం “ఎపో - బి” ోటిన్‌ కాబట్టి; ఈ “*ఎపోఎవి” (పోటీన్‌ రక్తంలో ఎంత ఉన్నదో పరీష్నించి? గుండెపోటు ఎప్పుడు వచ్చేడి చెప్పడానికి వీలుంటుందని కాస్త్రజ్ఞులు కనిపెట్టారు. ఈమధ్య మరో నూతన పద్ధతి ద్వారా ఒక వ్యక్తికి ఆనతి కాలంలోనే గుండెపోటు రాబోతుందని చెప్పడానికి (పయోగాలు జరుగుతూ ఉన్నాయి. ఆమి రికాలో 4118 విశ్వవిద్యాలయంలో (80510౧] 0౪0౧౬ 01 మిం్ర?1061068! గంం62/0% లో వని చేస్తున్న 0536 - గ10760౪85, 587౧656౮ 56 ౧66 ఎక్కువగా గుండెపోటు వచ్చే వారిలో వారి జన్యువదార్థంలో కొన్ని అసహజి మాప్పలు వుంటాయని కని పెట్టాడ. ఈ జన్యు పదార్థంలో ఉన్న అసహిజె మార్చులు, రక్తఎలో ఉన్న (106 పరిమాణములో మార్పులు తెచ్చి దాన్ని తగ్గిస్తుందని (ప్రయోగాల దారా నిరూపించారు. వారి (ప్రయోగాలకు బట్టి చూస్తే ఈ జన్యు వదార్థంలో అనహజస్థితి వున్న వారిలో 82 యవ్వన దశలోనే గుండెపోటు వస్తుందని భావిస్తున్నారు. వీరి రక్తంలో ఉన్న హెచ్‌.డి, ఎల్‌? తక్కువ కాబట్టి వీరిలో 68%్ణు మందికి గుండెపోటు వస్తుం దనికూడా కనిపెట్టారు

239

మామూలుగా 1 ౨-౬ ర క్తనాకాలల్లో, రక్తం గడ్డకట్టకుండా చేస్తూ గుండెపోటు రాకుండా చేస్తుంది. ఈ జన్యు పదార్థం మీద ఇంకా (పయోగాలు సాగుతూనే ఉన్నాయి. ఈ జన్యు పదార్థంలో ఉన్న అసహజస్థితిని కనుగొన్ననాడు, గుండె పోటు రాకుండా ఏఏ జ్యూగటత్తలు తీసుకోవాలో అవి తు,చ, తప్పకుండా పాటిస్తే “,ధఫండెపోటు” రాకుండా కూడ చూసుకోవచ్చు. వీరి (పయోగాలనుబట్టి రక్తంలో వున్న 10. ర క్తనాళాల్లో కొలెస్ట్రాల్‌ "పేరుకోకుండా చేస్తోంది. కాబట్టి [10౬ రకంలో తక్కువగా ఉన్న యెడల ఎక్కువ కొలెస్టరాల్‌ పేరుకుపోయి, రక్త నాళాలు పూడిపోయి, చివరికి గుండెపోటుకు దారితీస్తుంది. ౧౦౬ కొల్రిస్ట్రాల్‌లో ఎపోలైపో (ప్రోటిన్స్‌ - ఎ [4001100 [7౦161౧ - త్న] కూడ వుంటుంది.

అందుచేత రక్తంలో “10౬ కొలెస్ట్రాల్‌”, మరియు దీనిలో ముఖ్యమైన (పోటిన్‌ “ఎప్తోలైపో (పోటిన్‌ - ఎ 1”=ఇవి తక్కువగా వుండి, ఓఓ కాలిస్ట్రాల్‌, ఎపోళై పో (పోటిన్‌ -బి ఎక్కువగా వున్నవ్వుడు యన్వన దశలోనే గుండెపోటు రావడం జరుగుళుంది.

(వసుతం జరుగుతున్న (పయోగాల ఫలితాలు చూస్తోంపే, మరో సంవతృ రంలో ఈ జన్యు పదార్థంలో ఉన్న అసహజ స్థితి ఏ విధంగా రక్తంలో వున్న 91౬ కొలిస్ట్రాల్‌ (పరిమాణంలో మార్పులు తెస్తుందో కనుక్కోగలరని భావి స్తున్నారు. ఈ విధంగా జరిగితే, (ప్రపంచంలో లక్షలాది (పజలను, ఈ గుండె ఐబబ్బుకు బలికాకుండా చూచుకోగలం,

నేనూ *నా జబ్బు “నా వైద్యులు “0౧6 గీగ60ంగేం16 02 వెశీ20 1 ఫాం గ 701206 05 మెం్ర2ై00

• ఇ 2 0946 “ఒక వ్యక్తి యొక్క ఐతిహ్యం (గంథరూపంలో వున్న జీవిత చర్మితకు సమానం.” -- డబ్బు. ఇ. చాన్మింగ్‌. “కీవితచరిత రచనలు, విడివృత్తాంతాల్లు ఉన్నది వున్నట్టుగా వాయాలి జ వెలుగుతో పాటు నీడలను శూపిస్తూ, ఎత్తుతోపాటు పల్గాలను కనబరుస్తోః విజయాలతో పాటు పరాజయాలను వివరించాలి” అన్నారు నార్హ, ఈ విషయాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని, నా అనుభూతులను ఈ అధ్యాయంలో పొందుపరుస్తున్నా ఓ రోజు మా పెద్దమ్మాయి ఇంటికి వెళ్లా. అది వాళ్ళ వెర్టింగ్‌ డే. ఆ ఫంక్షన్‌కు వచ్చిన వాళ్ళందరూ డాక్టర్లే చాలాసేపు మెడికల్‌ డిహిర్డ్‌ మెంట్‌ కు సంబంధించిన విషయాలను -గురించి చూట్టాడుకున్నాం, ఫంక్షన్‌ అయ్యాక వచ్చిన అతిధులందరూ వెళ్ళిపోయారు, (డాయింగ్‌ రూమ్‌నుం జెడ్‌రూమ్‌లోనో వెళ్ళగానే మా మనుమడు కాపీరైటింగ్‌ పుస్తకం తెచ్చి, తనపేరు ఇంగ్సీ షులో బాసి, నన్ను - నాపేరు కూడ (వాయమన్నాడు, నేను సరేనని బొప్పి “| ౮౦5౬08 6౮141140 ఆని (వాకా, వెంటనే వాడు దానిశెదురుగో [801 ౧6 13 ౭ గ209౧0 అని (వాళాడు. వాగు నా పేరుకు ఎదురుగా (వాసిన దాన్ని గురించి నవ్వుకుంటూ తిరిగి ఇంటికి వచ్చేశా. ఆ ర్యాతి పడుకునే ముందు ఒక మెడికల్‌ పుస్తకం చదువుతూ వుంటే, “5101. 0066015” అనే (గ్రంథం వున్నట్లు (గహింబా. నేను మా్యతం ఆ (గ్రంథాన్ని చూడలేదు చదువనూ లేదు. నేనూ 518% రిం0107 న్నే, నేను (నాయాలని అనుకున్న (గ్రంథానికి విషయ సేకరణ చేస్తున్న రోజులవి, నేను కూడ నా ఆనుభవాలను, అనుభూతులను వివ రించి “వార్డ్‌ ఎటాక్‌” వచ్చి కోలుకుంటున్న వారిని వీటి ద్వారా (ప్రభావితం

241 చేయడం మంచిదేమో అనే అలోచన నాలో కలిగింది, వెంటనే ఓ తెల్లకాగితం తీసి *నేనూ - నా జబ్బు-నా వైద్యులు” అనే శీర్షిక (వాసి, ఆ పు స్తకంలోనే పెట్టి న్మిదపోయా. మరుసటి రోజునుండి నా జబ్బు విషయానికి సంబంధించిన వివరాలు హాస్పిటల్‌ నుండి సేకరించి, వాటితో నా అనుభవాలు కలిపి, వీటన్నింటినీ హెంటు పరచి, ఈ అధ్యాయంలో విశదీకరిస్తున్నా.

మానవాళికి సేవ చేసేందుకు అహర్నిశం (శ్రమించే కాస్త్రజ్ఞులు, తమపరి శోధనా ఫలితాలను నిరూపించుకోవడం కోసం, ఒక్కోసారి తమ ఆరోగ్యాన్ని, తమ భార్యా బిడ్డల యోగకేమాల్ని పణంగా పెడుతూ ఉంటారు. ఎడ్వర్డ్‌ జెన్నర్‌ అనేళాస్త్రజ్ఞుడు, తానురూపొందించిన మహాచికం టీకామందును తన కుమారుని.పై తొలిసారిగా' [పయోగించి చూకాడు, జె, బి, యన్‌" విల్టేన్‌ అనే ఒక ఆంగ్లేయ శరీర ధర్మకాస్త్రవేత్త, ఒక మందు యొక్క _వథావాన్ని నిరూపించే నిమిత్తం తనకైనే ఆ (సయోగాన్ని చేసుకున్నాడు.

“మె నయిడ్‌ [07801646] అనే రసాయనిక విషపదార్థం నాలుక మీద పెట్టగా = కణాల్లో యవాణం పోతుంది. అలాంటి రసాయనిక పదార్థం యొక్క రుచి మానవాళికి తెలియజేయాలనే సంకల్పంతో కాగితం, కలం చేతిలో ఉంచుకొని దాన్ని నాలుకమీద పెట్టుకొని దానిరుచి (వాయక ముందే ఆసువులు. జాసిన మహానీయులెందరో 1 ఈ మధ్య పారిస్‌లోని మేరిళ్పూ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన (పొఫెసర్‌ డేనియల్‌ జగుర, ఎయిడ్స్‌ [169] ను నిరోధించగల వేక్సిన్‌ను ఉత్ప త్రిచేసి, ఈ వేక్సిన్ను తనపైనే (పయోగించి పరిశోధనలు సాగిస్తున్నారు. వీరందరూ ఒక కోవకు బెండినవారు.

మరో కోవకు చెందిన వైద్య శిధామణులున్నారు. వీరు తమకు వచ్చిన జబ్బులతో సతమతమవుతూ, ఈ జబ్బుల (ప్రభావం శరీరాల మీద ఎలాఉంటుం దోనని తమ అనుభవాలను [ప్రచురించి (ప్రజానీకానికి సేవ చేస్తున్నవారు. వీరిలో చాలా మంది కలిసి "5161. దింం10/5' అనే (గంథాన్ని (ప్రచురించారు, ఇతరులకంటే వైద్యుడు రోగిగా, తనజబ్బును గురించి తన అనుభవాలను, ఒడు దుడుకులను క్షుజ్లింగా వివరించి చెప్పగలడనడంలో అతిశయోక్తి ఏమీ లేదనుకుంటాను.

242

నేనూ 5101 00010 న్నే. 1982 సంవళ్శరం సెఫ్రైంబర్‌ రివ తారీఖున హార్ట్‌ ఎటాక్‌ నాకు మృత్యుచుంబనం (06861 16195) ఇచ్చింది. ఇప్పటికి ఏడు సంవత్సరాలు అయింది. సంసార సొగరంలోని ఆటుపోట్లు, హోరుగాలులూ: అయినా ఈనాడు ఓ నూతన జ్రీవన సరళిని అలవరచుకొని ముందుకు సొగీ పోతున్నా.

జీవితంలోవున్న చై విధ్యాన్ని ఒక్కొక్కరు ఒక్కో విధంగా చూస్తారు. జీవితానుభవం కూడ వైవిధ్యాన్ని కలిగి వుంటుంది, బావు పుటుకలకు, కలిమి

ట లేములకు, కష్టసుభాంకు, (ప్రతీ మనిషే ఒకే విధంగా (పతిసృందించడు.. సొదొ సీదా మనిషి ఈ చ్వంద్వాలను తన ఆదృష్టంగానో, దురదృష్షంగానో భావించి ఆవి క మె న మౌనంగా అనుభవిహైడు. కొంతమం జీవితంలో ఓడిపోయామనుకుంటూ మౌన సికంగా కృంగిపోతారు. మరికొంతమంది అననుకూల పరసితులు ఎదురైనొ! ల ఆక అ కే

జీవితాన్ని ఓక సవాలుగా త్రీస్సు క్రొన్సి, ధైర్యంగా దాన్ని ఎదుర్కొంటారు. భావృకతీ కలిగిన మనుషులు, దీనికి తార్కికమైన కారణాలు ఏమిటా అని వెతుకుతూ వుంటారు. ఆ వెళుకులాటలో తాను పొందిన అనుభవాన్ని, జ్ఞానాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడానికి ప్రయత్నం చేస్తారు, ఇలాంటి అనుభవాలు, రనుభూతులూ సరి సాధారణంగా పాఠ్రక్రులను (వభావితం చేసాయి.

నేను ఏ కోవకు చెందిన వాడినో నాకు తెలియదు కానీ, ఇటువంటి సరీ స్థితుల్లో వాటికి తొర్కికమైన కారణాలు ఏమిటా అని వెరికే వారిలో నేనూ ఒకళ్తీ' నేను వైద్య వృత్తికి చెండిన వారిని, పరిశోనాధళ క్తి గంవాణ్ణి కూడ. నొ అన భవాలు = అవి విజయాలు కానీ, ఆపజయాలు కాని ఇతరులకు మేలుకరంగో వుండాలని ఈ ధాగాన్ని ఈ [(గంథంలో పొందుపరుసున్నా.

జం ఇ

ఈనాడు నన్ను మొట్టమొదటగా చూచ్చినవారు నేను. వార్ట్‌ఎటాక్‌. వచ్చె వ్యక్షినని అనుకోర్చు, గుండెజబ్బుల చికిత్సలో (పావీణ్యుడు, (పపంచ వో గాంచిన _వముఖ వెద్యశివామణి ఆయిన డా॥ పాల్‌చెట్‌ [01 ౧౭౪! 114 ఒక గారి మాట్టొడుతూ, డెబ్బది సంవర్నరాలకు ముందు హార్ట్‌ఎటాక్‌ వసే: ణి భగవంతుని తప్పుకాదు, (పకృతి తప్పుకాదు, నూటికి నూరుపాళ్ళు మన తగు

243

అని అన్నారు. ఇచి అక్షరాల నిజం, ఇప్పుడు, నన్ను నేను నిందించుకున్నందు వలన [పయెజనం లేకపోగా ఇంకా మానసికంగా కృంగిపోవడం జరుగుతుంది, హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన (పతివ్య క్రీ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవాలి. శేషజీవితాన్ని ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలి, సమ్మదంలోని శిలలు, అలలతాకికికి అరిగి, అందంగా కనిపిస్తాయట. కష్ట నష్టాలు మాసవ జీవితానికి నూతన మలుపు నిచ్చి రూపులు దిద్దుతాయి. అందుచేత; ఈ జబ్బును గురంచి నా వ్యక్రిగత అనుభవాలను, అను భూతులను పాఠకుల హృదయాల్లో ము(దించి, వారి ఆత్మ విశ్వాసాన్ని "పెంచాలనే తపనతో ఈ థాగాన్ని మీ ముందు ఉంచుకున్నా. నాకు వర్డ్‌ ఎటాల్‌ రాతమాంటు డన్న నమున్యలు

నాకు ఊహ తెలిసిన నాటి నుండి 1968 సంవత్సరం వరకు నేను ఎప్పుడూ హాస్పిటల్‌ ముఖం చూడలేదు. 1869 సంవత్సరం ఇంగ్లాండ్‌ వెళ్ళక ముందు గుంటూరు వై ద్యకళాశాలలో అధ్యాపకులకు = విద్యార్థులకు మధ్య జరిగిన (క్రికెట్‌ ఆటలో నా ఎడమ మోకొలుకు దెబ్బ తగిలింది, రెండు సంవత్సరాలపాటు ఒక మందు వాడాను. అ తర్వాత కూడ నొప్పి వస్తున్న ప్పుడల్లా ఆ మందు వాడుతూనే వున్నా. ఈ సంఘటన. గురించి తరువాత వివరంగా చర్చిస్తాను" 1978 సంవత్సరం జనవరిలో వెల్లూరు మెకికల్‌ కాలేజీకి పరీఇాధికొరిగా వెళ్ళడం జరిగింది. అక్కడకు వెళ్ళిన మరుసటి రోజున ర్యాతివేళ ఛాతి [కింది భాగంలో కొంచెం నొప్పి వచ్చినలట్లనిపించింది. ఆ మరుసటి రోజు ఉదయం అక్కడే కాన్లెయాలజిస్టును సం[వడించా. అన్ని పరిక్షలు చేశారు. ఇది గుండెకు సంబం ధించిన నొప్పి కాదు. ఆజ్షీర్తి వలన వచ్చింది అని నిర్ధారణ చేశారు. దీనితోపాటు రక్తంలో. ఏక్కెర ఉండ వలసినదాని కంటే 10 గొకొజ్ల ఎక్కువ ఉందని, ఆహారంలో మార్పులు చేస్తే సరిపోతుందని చెప్పారు. ఆ తరువాత మామూలుగానే ఉంది. అదే సంవత్సరము (1978) కిళంబర్‌ నెలలో మ్మదాసు వైద్యకళాకాలకు పరీక్షాధికారగొ వెళ్తా అక్కడకు వెళ్ళాక ఉదయం లేవగానే వళ్శంతా నొప్పులు వుంటేచ. రోజంతా పరీక్షలు ముంగించుకుని సాయం్యతం రూమ్‌కు వెళ్ళగొనే నొప్పులు వస్తూ ఉండేవి, మాములుగా నొప్పులు తగ్గడానికి వాడే మందులు నాలుగే దు రోజులు వాగినా తగ్గలేదు. అలానే వారం రోజులు బాధ పడుతూ తిరిగి హైదాబాద్‌. చేరుకున్నా. కొద్ది రోజుల్లో వళ్శనొప్పులు తగ్గి;

244 రెండు తొడల పైభాగము ఎదుటిభాగాలు పై [4019107 82౧౮ [216781 ౭9066149] మా్యతమే చురుకులు, మంటలూ [(పారంభమయ్యాయి. చూమూలుగా. నొప్పులు తగ్గటానికి వాడే మందులు సేవించా తగ్గలేదు. ఓ వారంరోజులు పాటు హోమియో వాడా, ఒకటి, రెండు రోజులు తగ్గాయి. మళ్ళ్శీఆలానే అనిపించింది.

(వవీణుడైన వైద్యుని సం్యపదించా, అన్ని పరీక్షలు చేయించాడు. అన్నీ

బాగానే ఉన్నాయి. కానీ రక్తంలో చక్కెర ఉండవలసిన దానికంటే 20 గొ ఎక్కువ ఉందని దానికి మందు యిచ్చారు. వాడుతున్నా. ఆ 72891965 వాడు తున్నా చురుకులూ, మంటలు తగ్గలేదు. గుద్దతగిలిజే చాలు విపరీతమైన మంటలు. గుడ్డతొడమీద పెట్టి నొక్కితే మంటలు ఉండవు. మామూలుగా చేశితోనొక్కినా, గట్టిగా చేతితోరాసినా నొప్పి ఉండదు. కౌంచెం పైన గుడ్డతగిలితే చాలు విపరీత మైన మంటలు [౪/౧69/65618918 ఇక నరాలకు సంబంధించిన వైద్యులు న 5817260౧ 3 చూపించా. ఇది “గీ౭6”8! - 5011805 అని దానికి మందు యిచ్చారు. ఈ మందులు వాడుతూ, ఈ బాధల తోనే మెడికల్‌ ఎంటన్స్‌ పరీక్షలకు రేయింబవహ్హ్‌ సన్నావోలు చేస్తూ, విద్యార్థ లకు ఓ60104198 యిస్తూనేవున్నా. నాకు ఈ మందులతో ఉపశమనం దొరక్క పోగా ఈ చురుకులు, మంటలు [కమంగా ఎక్కువవుతూ ఉన్నాయి. మ) న్యూరోఫిజీషెయన్‌ని చూశా. ఆవే మందులు వాడమన్నాడు. వాడుతూనే శన్నా-* ఆలానే పెయిన్‌ కిల్లర్స్‌ వాడుతూ లెక్చర్చొ ఇస్తూనే ఉన్నా. వీటికి నొప్పులు తగ్గలేదు సరిగదా యింకా ఎక్కువై. పోయాయి.

1980 సంవతృరం మార్చి నెలలో సముఖ వైద్య శిథానుణి _ ఫిజీషి' యన్‌ నేను సు స్త్రీగా ఉన్నట్లు విని పలుకరించడానికి వచ్చారు. నా జబ్బు - నొవొధ వీటన్నింటి గురించి విపులంగా వివరించి చెప్పా. ఆయన నవ్వి నేను వాడుకున్న మందులన్నీ వెంటనే మానెయ్యమని సలహా యిచ్చారు. నాతో విషయాలన్నీ చర్చించి నాకున్న ఈ లక్షణాలను గురించి విపులంగా నాకు చెప్పారు, పోతూ, పోతూవున్న (ప్రాణం తిరిగివచ్చింది. నా బాధలకు కారణమేమిటో తెలిసింది. నేను పూర్తిగా బాగుపడగలననే నమ్మకం కలిగింది. మందులు మానేశా. ఆయన ఇెప్పిన ఇంజెక్షన్‌ (ప్రతీరోజూ వారంరోజులపాటు వాడగానే చురుకులు, మంటలూ తగ్గటం (_పారంభించాయి. మొదట నుండి నా బాధంతా యీ చురుకులూ;

2465 మంటలే. మధ్యలో కొలు, చేయి బలహీనపడటం జరిగింది. మరో వారం రోజు లకే నాలుగింటిలో మూడోవంతు తగ్గిపోయాయి. . బలహీనంగా వున్న కాలు, చేయి మళ్ళీ యధాస్థితికి వచ్చాయి. మరో వారంలో అన్ని బాధలూ తగ్గి మామూలు మనిషినయ్యా,. అన్ని మందులూ మానేళా, ఆయన చెప్పిన ఇంజక్షన్‌ మ్యాతం వాడుతూనే ఉన్నా మళ్ళీ ఇదివరకులా కళాళాలలో అన్ని కార్యకలాపాలలో చలాకీగానే కాలం గడుపుతూ వచ్చా.

1980 జూలైలో వైద్యకళాశాల (పౌఫేసర్‌ పదవీ విరమణచేసి ఆంద (పదేక్‌ పబ్లిక్‌ సర్వీస్‌ కమీషన్‌ మెంబరుగా నూతన పదవీ స్వీకరణ చేయడం జరిగింది. రెండు సంవత్సరాల పాటు ఆడ్మిని స్టేషన్‌లో కొన్ని మార్చులు తీసి కొనిరావడం బయట నుండి వచ్చే ఆటు పోటులను ఎదుర్కొనడం, సమయానికి భోజనం తీసుకోకపోవడం, అవ్వికాంతిగా నూతన వదవీభాధ్యతలను నిర్వ ర్తించ డంతో మానసికంగా, శరీరకంగా ఎంతో ఆలసిపోయా, అయినా ఈ రెండు సంవత్సరాలు ఆరోగ్యం వాగానేవుంది. 1982 జూల్లైలో విజయవాడ రైల్వే స్టేషనొలోని హడావిడిగా (బిడ్డ్‌ మీద నడుస్తూ వుండగా రెండు పిక్కలు పట్టినట్టని పించింది. కొంచం వి్యశాంతి తీసుకోగానే తగ్గిపోయింది. నెమ్మదిగా [4/౧] ఎక్కా. ఇంకా కొంచెంసేపటికి పూర్తిగా తగ్గిపోయి ది, మరుసటి రోజు హైదరా బాద్‌ చేరుకున్నా. ఏమీ తొందరలేకుండా డ్యూటికి మామూలుగా వెళ్టా. మళ్లీ ఆ విధంగా నాకు అనిపించలేదు. ఆ నివషయర మరచిపోయా.

1982 సంవతృరం సెప్రెంబర్‌ నెల 6వ తారీఖు రాతి పడుకున్న తర్వాత కొంచెం [అ[౧౪85) అనీజీగా ఫీల్‌ ఆయ్యా. తరువాత మామూలుగానే నిదపట్టింది. మరుసటిరోజు మామూలుగానే డ్యూటికి వెళ్ళివచ్చా. నిద్రపోయే ముందు ఆదమరపున రెఫిజిరేటర్‌లో ఉన్న చల్చని పండ్దు తిన్నా. నాకుచల్లిని పదార్దాలు తిన్నా [తాగినా ఉబ్బసంలో వచ్చినట్లు సిల్లికూతలు వస్తాయి. నిజంగా ఆరాశతి పిల్లి కూతలు వచ్చాయి. వెల్లికిలా పడుకోవడం కష్టమయింది. లేచి కూర్చున్నా. ఛాతిలో నొప్పిలేదు. తెల్లవారగానే లేచి. కాలకృత్యాలు తీర్చుకొని, "షేవింగ్‌, స్నానం చేసికొని కారులో హాస్పిటల్‌కు వెళ్ళకుండా డాక్టరుగారింటికి వెళ్లా. ఆయన ఇంటికి కాంపౌండ్‌ గోడనుండి చాలా దూరం లోపలకు నడిచిపోవాలి నగిచివెళ్టా నా సుస్తీవవయం ఆయనకు తెలుసు. విషయాలన్నీ వివరంగాచెష్పా.

246 అప్పటికి నాకు ఆ యాసంలేదు. వెల్లికిలా పడుకున్నా. వరీతృచేశారు. ఇ.సి.జి, (౬౦. 6] శ్రిసాప. 506 వస్తున్నప్పుడు నాకు దానితో కొంపుం. మార్చు ఉన్నట్లు ఆ౨పించించి, భయంచేసింది. హాస్పిటతలో 100.౮. యూనిట్‌లో చేరాలన్నారు. ఇక ఆలస్య చేయకూడదని ఎంటనే తేచి మళ అంతర దూరంనడిచి కారులో ఆసుష్మలికి వెళ్తున్నా. కొంతదూరం వెళ్లేప్పటికి దస్గ, ఆయాసం మొదలు పెట్టింది. కన్లె రావడం [పారంభించిండి. ఆలానే తొందరగా విస్పిటళ్‌ కు చేరు కున్ఫాం, ఆక్కడ బయట డిగా, వీంళైర్‌ లేదు, మళీ నడచి లిస్ట్‌వరకు వెళ్ళాం లిస్ట్‌ నుండి దిగి మళ్ళీ నడిచి పళ్ళపోతూ బెంచిమీద ప్పిపోయా, నడవలేక పోయాను. ఆయాసం ఎక్కువైంది. అంతలో వీలటైర్‌. వచ్చింది... వార్డులో 866 దగ్గరకు వెళ్ళి నా జబ్బు విషయం పప్పీ ఆలాబెడ్‌మీద వారిపోయాౌ. ఆయన వెంటనే ఒకమాాత నాలుక (శిందపెట్ట చికిళ్చ (ప్రారంభించారు. అవ్వబటినరకు నోను వివరించిన వివిధ నంభుటనలలో నోను జోశిన తవ్వులు _ వొఠళులు తౌలినతోవలనీన వివమయాలు చెల్లూరు మెడ్డికల్‌ కాలేజీలో పరీక్షలు చేసినప్పుడు నా రక్తంలోని పక్కెర విషయం ఆంత (పమాదంగా ఉన్నట్లు చెప్పలేదు. చాలా 08366! గా అన్నాదీః థ్‌ న్‌ స్‌, అయినా ఆది వారి తప్పుకాదు. ముమ్మాటికీ నాతబ్బుః

అప్పుడే ఆహార విషయం [కద్ధ తీసుకోవడం [పారంభించి ఉంటే రక్తంలోని చక్కెర పూర్తిగా అదుపులో ఉండేవి, నేన్స అ(శద్ధ చేయడానికి కారణం = మౌ స్‌ నవల యూ జబ్బు లేదు, త్ర జబ్బు ప్రభావం కూడ నా మీద ఏమీ రణఎంచలదు. వైద్యుడు ర కంలో పశ లా ॥ పపనూ ఒత్తిప్స ఈనాడు నన్ను ఈ స్టిలిక త్రీస్పిక్రాన్స వచ్చాయని నా నమ్మకం. దీనితో పాటు ఇతర కారణాలు కూడ ఉండవచ్చు. పాఠకులు తెలిసికోవలసిన విషయం ఏమంటే, మధుమేహం జబ్బులో ఇతర జబ్బుల్దాగా మనల్ని తొందరచేసే లక్షణాలు వెంటనే కనిపించవు. ఏదో 08562! గా ప్రరిక్ష చేసినపుడు. తెలుస్తుంది. ఏ మ్మాతం రక్తంలో చక్కెర ఎక్కువగా ఉన స్నదని తెలిసినా వంటనే. చికితు మొదలు పెట్టాలి. మరో ముఖ్యమైన కారణం - నేను గుంటూరులో ఉండగొ

247

ఆధ్యాపకులకు = విద్యార్థులకు మధ్యజరిగిన [కిట్‌ ఆటలో నా ఎడమ మోకాలుకు దెట్బ తగిలి కిలులోపల నీరు చేరడం జరిగింది. దీనికై రండు సంవత్నరములు ఒక మందును వాడాను. ఇన రక్తంలో పక్కెర ఎక్కువ కావడానికి ముఖ్య కారణమని నా ఉద్దేశ్యం. శేను ఈ మందును, ముందు నా మీద, తర్వాత జంతు వుల మీద (పయోగాలు చేసీ నిర్ధారణ చేశా. దీని వివయం విపులంగా వ్రాభూ లంటే యింకా కొన్ని [ప్రయోగాల జేయాలి. ఆ సమయంలోనే మెడికల్‌ కాలేజి వదలి సర్వీస్‌ క్రమీవన్‌కు వెళ్ళడంతో ఆ పరిశోధనలకు అంతరాయం ఎర్బడింది, అందుజేవ ఈ మందుపేరు (వ్రాయడం లేదు. ఈ దుందుకు మ్యాతంర క్తంలో చక్కెరను ఎక్కుఏచేసే స్వభావం ఉంది. &ఇలొా వైద్యులు యిచ్చిన మందులవల్హ చాలా జబ్బులు వస్తూనే ఉంటాయి. వీదెని అయి[టోజెలిక్‌ జబ్బులు [1010985160 00592365] అంటారు. నా ఖర్మకాలి నేనూ ఈ జాబితాలో చేరా.

నేను మదాసు వెళ్ళినపుడు వచ్చిన వష్టనొప్పులు మామూలుగా నొప్పులు తగ్గటానికి వాడే మందులకు తగ్గలేదు అంటే వాటికి మామూలు కొరణం కాకుండా శరీరంలో ఏవో మార్పులవల్ల, వేరే కారణం వల్ల వచ్చి వుండాలి అనే విషయం నేను [గహించి ఉండాల్సింది నా సోదర వైద్యులు కూడ సలహా ఇవ్వలేదు అతి తొందరలోనే అవి చురుకులు, మంటలుగా మారాయి, అంటే మామూలుగొ జబ్బు ముదిరి మందులకు అఆలివికానప్పుడు యిలాంటి కాంప్పీ కేషన్స్‌ వసొయి. నా వవయంలో అలాకాదు. అంటే జబ్బు సరాసరి ఒక్కసారే కాంస్లీకేషన్స్‌తో [1పారంభం కానడం. అందుచేత నేనూ ఆ(శద్ధి చేభాను, నా వైద్య సోదరులూ ఇవి పక్కైరకు సంబంధించిన (ప్రమాదం ఆని గృర్తించలేదు. నాకు తొడలపై చురుకులూ, మంటలూ వచ్చినపుడు అవి ర_క్తంళో ఉన్న చక్కెరకు. సంబం ధించినది అని వైద్యలు తెలుసుకోలేకపోయాడ, కారణం అప్పుడువున్న చక్కెర వరిమాణం ఆలాంటి (ప్రమాదానికి. దారీ శ్రీసేటంత ఎక్కువ లేదు. అయినా నూటికీ, కోటెకీ ఒకరికి అలా జరుగుతుందనే. విషయం (గ్రహించలేకపో యాం, దానికి వాడే మాతలు కాకుండా ఇంజెక్షన్స్‌ వాడీ ఉన్నట్టయితే వెంటనే తగ్గ పోయేవి. అయితే చికిత్సలో ఎంర జ్యాగ్నల్‌ తీసుకున్నా ఇలాంటి అవాంఛనీయ మైన సంఘటనలు జరుగుకాయని, నా విషయంలో జరిగిన ఈ సంఘటనరి నుంది యితడు పాఠం నేర్చుకోవాలనీ ఈ వివరాలన్నీ తలా (వాస్తున్నా.. నేను తొడ

248 లమై చురుకు మంటలతో వెళ్ళినపుడు వైద్యులు గా రోగ్‌ నిర్ధారణ చేయడంలో సౌరపాటు చేశారు. అ పొరపాటుతో నాకు వేరే మందులు యివ్వడం జరిగింది. ఈ మందు వాడటం వల్లి మేలు జరగకటోగా చాలా (పమాదమైన స్థితి సంభ వించిండి ఈ మందువల్ల నా మెదడులో ఒక భాగమైన “సెంబెల్బ్లం” [098- 061147) దెబ్బతిన్నది. దీనివల్ట కుడికాలు, కుడిచేయి వణకడం, సుని తమైన పనులు చేయలేకపోవడం, చేతివేళ్ళు కలం పట్టుకోలేనంత బలహీన మవడం జరిగింది. ఈ బాధలన్నీ అధిగమించి, మళ్ళీ మామూలు మనిషిన్తై ఆరోగ్యం పూర్తిగా పుంజుకున్న తరువాత సర్వీస్‌ కమీషన్‌ మెంబర్‌ కావడం జరిగింది. సర్వీస్‌ కమీషన్‌ మంబరుగా వివిధ రకములైన మానసిక వ ల్తిడులవలన, సమ యానికి ఆహారం తీసుకోకపోవడం వంన తెలియని రీతిగా నాలోకొన్ని మార్చు అను తెచ్చి ఉండాలి. నా సమయమంతా ఇతరులకు వినియోగించడం వల్ల, ఉన్న కొద్ది సమయంలో. నా పనులు హడావిడిగా నిర్వహంచడం వల్ల ఈ విధమైన మానసిక వత్తిడి నాపై ఎక్కువ అయింది. అన్నిటికంటే ఈ రకమైన మానసిక వ_ఖిడి మనిషిని బోల్తా కొట్టిస్తుంది. పాఠకులు ఈ విషయాన్ని నిశితంగా గమ నింబాలి. మన జీవిత గమనాన్ని, జీవన (కమాన్ని హడావిడీ లేకుండా సాఫీగో జరిగించుకోవడానికి (ప్రయత్నించడం ఆరోగ్యానికి మంచిది.

నాకు హార్ట్‌ఎటాక్‌ రాకముందు నెలవ్యవధిలో రెండుసార్లు పిక్కల్లో నొప్పి

రావటం జరిగింది. దీని విషయం అ(శద్ధ చేశా. ఇస్కిమిన్‌ వార్ట్‌డిసీజన్‌లో నొప్పి ఎక్కడెక్కడ వస్తుందో, నొప్పి ఎలా ఉంటుందో, అనే విషయాలు పూర్తిగా వీవగించాను. అయితే వెయ్యిమందిలో ఒకరికి ఛాతిలో నొప్నిరాకుండా, సిక్కల్లో నొప్పిరావచ్చు. ఇదినేను గమనించక అడ్రోద్ధ చేయడం జరిగింది. నాకు నొర్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన రోజుగ సరాసరి జనరల్‌ పోస్పిటల్‌కు వెళ్ళి హార్ట్‌ స్పెష లిస్టుకు చూపించుకోకుండా వేరే వ్పెద్యుని దగ్గరకు వెళ్ళడం జరిగింది. జీను సరా సరి [0.60.6, క వెళ్ళివుంటే ఇంత (ప్రమాదం జరిగి ఉండేది కొదు, ఈ వివ యంలో (వతిసెకెండు చాలా (పళ స్తమైనది, పోనీ వేఠేవైద్యుని దగ్గరకు వెళ్ళినా, చాలా దూరం నడిచాను. అది వోర్ట్స్‌ ఎటాక్‌ అని తెలియక ముందు నడిచా, తెలిసిన తర్వాత కూడ నడవాల్సి వచ్చింది, షారకులు గమనించవలసిన విషయం వీమంటే అనుమానం వచ్చినపుడు _శ్రమ చేయకూడదు, నడన కూడదు,

249

హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన వారి (పాణ రషతణలో “సమయం” (పతి సెకెండు చాల (పశ స్తమయిందనే చెప్పాలి. ఖిన్షండు దేశంలో రోడ్డు ఎప్పుడూ ఎక్కవ మంచుతో నింపబడి [1పయాణానికి అనుకూలంగా వుండవు. ఆలాంటప్పుడు అక స్మాత్తుగా హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగిని వంటనే వైద్యశాలకు తరలించడం అసాధ్య మైనపని. అందుచేత మమారు 15 సం! రాల (క్రితమే ఒక అధునాతనమైన, ఆవాహ్యమైన టెలిఫోన్‌ ద్వారా పనిజేసే రిమోట్‌ కం[టోల్‌ ఎలక్ట్రో కార్డియో గామ్‌ తీసే యం(తాన్ని వాడుకలో పెట్టారు. దీనిద్వారా రోగి వైద్యశాలకు వెళ్ళకుండానే దీని సహాయంతో వైద్యుని సలహాతో మందులు వాడవచ్చు. రోగి విమానంలో 1వయాణం చేస్తున్నా, సమ్ముదంలో కొన్ని మైళ్ళ దూరంలోవున్నా, ఈ టెలిఫోన్‌ ద్వారా వైద్యులు జౌట్‌ పేషంట్‌ రూములో ఎలక్టోకార్లియో గామ్‌ చూచి చికిత్స చేసారు. హాలెండ్‌, బెల్లియం దేళాల్లో వీటిని వాడుతున్నారు - అనతి కాలంలో మన దేశంలో కూడ ఇలాంటి సదుపాయం కలుగుతుందనే నా ఆళ.

ఏ రోగి అయినా తనకు ఛాతిలో భరించలేని నొప్పి, చమటపట్టడం, నొప్పితో మెలికలు తిరిగిపోవడం ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపించడంతో భయపడి ఆతి దగ్గరలో వున్న వైద్యుని దగ్గరకు వెళ్ళడం జరుగుతుంది. వైద్యునికి ఇది హార్ట్‌ ఎటాక్‌ అని అనుమానం రావడంతోనే [పథమ చికిత్స ఇవ్వాలి, తరువాత వెంటనే గుండెజబ్బుల నిపుణుని దగ్గరకు పంపాలి. అందుచేత గుండెజబ్బుల నిపుణుల వద్ద, పెద్ద వైద్యశాలల్లోనే కాకుండా వైద్యుడు అనబడే (పతివారి దగ్గర ఈ ఎమర్హేన్నీ మాతలు [4౧01566 1201645] వుండాలి. (పభుత్వం ఈ విషయంలో [శద్ధతీసుకొని పతి [గామంలో, (పతి (ప్రాథమిక వైద్య ఆరోగ్య కేం[దాల్లో, (పతి సయివేటు వైద్యుని వద్ద ఈ మందు ఉండేటట్టు శాసించాలి, దాన్ని అమలుపరచి లక్షలాది అమాయక (ప్రజలకు (పాణఖిత పెట్టాలి. లం క య వోన్సటల్లో ఖ్‌

నేను వోస్పిటల్లో అడ్మిట్‌ అయ్యేసరికి ఊపిరితిత్తుల్లో. నీరు చేరుకొని ఉంది. సాధారణంగా హార్ట్‌ ఎటాక్‌లో విపరీతమైన, భరించలేని ఛాతీనొప్పితో హాస్పిటల్‌కు రావడం జరుగుతుంది. నాకు ఛాతీనొప్పి రాలేదు. అప్పటికే గుండె దెబ్బతిని, బలహీనమైన రక్తాన్ని పంపలేని (ప్రమాదకరమైన స్థితిలో ఉండటం

250

వల్ల ఊపిరితిత్తుల్లో నీరు చేరుకుంది, అంటే చాలా (ప్రాజాపాయకరమైన స్థితిలో వోస్పిటల్లో చేరడం జరిగింది. నా (ప్రాణమితులైన వైద్యులు ర్మాతింబవళ్ళు నాకు చికి చేసి మరుసటి రోజు ఉషోద యాన్ని మళ్ళినాకు చూపించారు, నా ఈ కేష జీవితమంతా కృతజ్ఞుజ్జి, నాకు మూ(తవిసర్జన ఎక్కువగా ఆయ్యేందుకు మందులు వాడారు. దీనివల్ల శరీరం వున్న నీరు, ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తుల్లో చేరిన నీరు తగ్గి పోయింది. నీరు తగ్గీనందువలన గుండెపై భారం తగ్గింది. ఊపిరితిత్తులు మళ్ళీ మామూయిగా పనిచేయడం జరిగి ఆయాసం చాలా మట్టుకు తగ్గింది. గుండెపోటు వచ్చిన వారికి వాడే మంచం (880% గ650 వాడటం వల్ల కూడ ఆయాసం తగ్గింది. గాఢమైనన్మిదపట్టే మందులు. వాడారు, నా బాధ, భయాందోళన నాకు తెలియలేదు. భయాందోళనలు ఈ పరిస్థితులలో మరి ఎక్కువగా. [పొగొ (పాయానికి దారి తీస్తాయి. ఆలాగే విశ గంటలు, 48 గంటల--?8 గంటలు దౌర్జిపోయాయి. నా (ప్రాణామ్మితులై న వైద్యులు మళ్ళీ నాకు ఊపిరిపోసి, [ఇకి కింబాలని అహర్నిశలు చికిత్స చేస్తూనే వున్నారు, ఈ సమయంలో గుండెలయ తప్పింది. దానిని (క్రమబద్ధం చేయడానికి సిరదారా ర కృంలోనికి మందులు నిరవధికంగా పంపిస్తూనే ఉన్నారు. రెండు రోజుల్లో మామూలు స్థితికి వచ్చింది తర్వాత మాతల (1801819) ద్వారా దాన్ని నిలకడ చేస్తూ వచ్చారు. అఆలొ ఆ మాతలను 8-4 వారాల వరకూ వాడుతూ వచ్చాను, గుండె లయబద్ధంగో స్పందించడం మామూలుగా పనిచేయడం మొదలు పెటాక్ర ఈ మందుల మని

వేయడం జరిగింది. బ్‌ మూడవ రోజు ఒక అవాంఛనీయమైన సంఘటన బంగింది. సోకొ రణంగా మొదటి మూడురోజులు మళబద్ధకంగా వుంటుంది. మూడ వరోజున 6641 68% యిచ్చారు, మల విసర్జన చాలా కష్టంగా వుంచింది. చాలా కష్ట పడాల్సి వచ్చి కొంచెం గట్టిగా ముక్కడం జరిగింది దాంతో ఛాతినొప్పీ వచ్చింది. అంటే గుండెకు రక్ష్మపసరణ తగ్గిందన్న మాట. “న్మీపాణానికి మౌ [పాణం” అని నాకు (ప్రాణదానం చేసిన వై ద్యబృందమంతా నా మంచం దగ్గరనే వుండి తీ౧9|56లే మ్మాత నా నాలుక (క్రిందపెద్టి దిగులుగా చూస్తోన్నారు. ఇలా జరగడం బాలా (ప్రమాదకరమైన స్థితికి దారి తీస్తుంది. వారిముఖాల్లోని ఆందో శనను నేను సృష్టంగా చూడగలిగాను. అయిదు నిమిషాల్లో నొప్పి తగ్గిందని

251 చెప్పా, మళ్ళీ వారిని చూచినప్పుడు వారు నా విషయమై ఎంతగా ఆందోళ వెందారో అంత గిం!18964 గా కనిపింబాద. £౪6౧/00౧100 15 || ౧౧౬ ౦010108 10 1/07)” అంటూ నాకు ధైర్యంచెప్పి, నాదగ్గర ఒక డాక్టరుగార్ని వుంచి రౌండ్స్‌ కు వెళ్ళిపోయారు. మల వినర్జన నమయంలో యిలా జరగడమశేది అవాంఛనీయమైనదే కాక, [పమాదకరమయిన సంగతి. గొంతులో వున్న గ్గాటీస్‌ (3104119) నుమూసి, పూర్తి నిక్వాసం (౯౭|| 5౫0172100౧) చేసినప్పుడు, ఛాతీలో కలిగే మార్చులను బట్టి గుండెకు రక్త _పసరణ తగ్గుతుంది. దీన్ని “వాల్‌ సాల్వమెనోవరో ఆంటారు. మూ[త విసర్జనలోగాని, మలవిసర్జనలో గాని, విపరితంగా నిరవధికంగా దగ్గవచ్చినప్పుడుగానీ ఈ “వాల్‌ సాల్యమెనోవర్‌ జరుగుతుంది. దీనివల్ల ఛాతీలోవల పీడన (1008 [౦8010 గ999676) ఎక్కువై గుండెకు వచ్చే మలిన ర క్రాన్ని (1/2౧0౧5 61006) తగ్గేటట్టు చేస్తుంది. కుడికరోనరీధమని కుడిసైనన్‌ వాల్‌ సాలా నుండి బయలు దేరుతుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో అది ఈ రక్త్మపసరణకు అవాంతరాన్ని కలిగిస్తుంది,- ఆసతే గుందెకు రక్ష్మ్మవసరణ తక్కువగావున్న ఈ సమయంలో, ఈ మార్చుల వలన గుండెకు మరింత రక్త్మ[పసరణ తక్కువ ఆయ్యేఅవకాళాలు వుంటాయి. కాబట్టి పాణాపాయం జరుగుతుంది. మనం ఆప్పుడప్పుడు వింటూవుంటాం. వయస్సు మళ్ళిన వారు. హార్ష్‌ ఎటాక్‌ వచ్చి కోలుకుంటున్న వారు మలవిసర్జనకు వెళ్ళీ మరుగుదొడ్డి లోనే (౮9160 అకస్మాతుగా మరణించినట్లు. దీనికి ఈ “వాల్‌ సాల్వామెనోవర్‌” యేశారణం. అందుచేత మలవిసర్షనలో ఎక్కు వగా ముక్కకూడదు. పూర్తిగా జీర్ణమయ్యే ఆవారాన్ని సేవించాలి. విరేచనం సాఫీ అయ్యే మందులు వాడుడూ వుండాలి. నాకు ఈ గండం గడిచింది. నాలులో రోజు: అన్నిముందులూ మళ్ళీ మమూలుగానే వాడుళున్నారు.! ౪ 6 ఆ నందున్న _వెద్య బృదమంతా, అయతప్పి స్పందిస్తున్న నా సరళత యేన. తిరిగి దానీని స్య్రమంగా, లయబద్ధంగా స గ దాను మావుతూ చికిత్స చేస్తూనే వున్నారు. చివర జ్‌ యి ఇసక వలో పెట్టారు. మళ్ళీ అవాంఛానీయమైన పరిస్థి ల్‌ (న్స జరగ్లలేదు, వారం గడి క్ర 'రె5రత్రంచ హో న్న తనా ంాతల్‌ న

252

రెండు వారాలయ్యాయి, 16060౮ వార్డుకి పోర్టబిల్‌ ఎక్స్‌రే యూనిట్‌ తెచ్చి బాలీ ఎక్స్‌రేతీస్తారు. మృతిచెందిన హృదయ కండర భాగం (1౧1300). ఉబ్భెతుగా కనిపిస్తుంది మొదటి నౌలరోజుల్లో ల్‌

15వ రోజున కాళ్ళు, చేతులు కదిరించడం (ప్రారంభించా, మంచం దిగి కుర్చీలో కూర్చోవడం, కొన్ని నిమిషాలు నిలబడటం జరిగింది. మూడోవారంలో మంచంచుట్టూ నడవడం, తరువాత వార్జులోనడవడం మొదలు పెటా, నాలుగో వారం

టి

కొంచెం ఎక్కువదూరం నడవడం జరిగింది తర్వాత (క్రమేపీ నడకదూరం ఎక్కువ చేశా ఆరవ వారంలో నాఅంతట నేనే బాగా నాడవగలిగా. బరువ ౨0 %9లు తగ్గా నేను మృత్యుదేవత కబంధహసాల నుండి తప్పించుకొని బయట పడి శారీరకంగా కొంత కోలుకున్నా మానసికంగా కృంగిపోయి ఉన్నా. నొక ఈ జబ్బను సరించి పూరి అవగాహన ఉండటం వలన, గతంలో ని పరిశోధ నానుభవాలు నన్ను వెంటాడుత్తూ ఉండటం వలన _వయోగాల నిమిత్తం వివిధ జంతువులపై పరీక్షలు జరుపుతున్నప్పుడు శేన్స కళ్ళారా చూచిన ఆ “కరోనరీ ర కృనాళాలూ” = మకీ నా కళ్ళముందే కదిలాడటం వరిన ఏ నిమిషంలో ఏ జరుగుతుందోనన్న శంక సన్ను నిత్యం కృంగడీస్తూనే ఉంది.

మొదటి సంవతృరంలో నా ఎడమ ముంజేయి, ఎడమ భుజం కదలిక

వల ఫా నవ్యా లు! “డమ భుజం 5 వరం వల్లి ఫిజియోతెరపీ తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. అప్పుడే హార్ట్‌ఎటాక్‌ నుండీ

క్ర షి సి లుకుంటున్నా. వీటిని తి౭గి మామూలు స్థితికి తీసికొని రావడానికి చేయవలసిన

వ్యాయామం, దాని వలన కలిగిన బాధ ఆలోచించుకుంటే అంతటి [శమ ఎలో చేయగలిగానా అని నాకే ఆశ్చర్యం వేసుంది. ఆ సమయంలో నాకు చొలొ శయానం వచ్చేది. నాకు మళ్ళి మరో ఎటాక్‌ వస్తుందేమోనన్న భయం. నాగి కలుగలేదు. ఆ.ప్రిజియోథెర ప్రస్తు నన్ను వదలనూ లేదు నివ్మర్షగా? నిర్మోగ మాటంగ్గా నన్ను వింతో వ్యాయామం చేయించారు. దాదాపు నెల రోజుల్లో ఫిజియో థెరపీతో కమేపి నా ఎడమ భుజం, ఎడవు ముంజేతి (వేబ్శ మామూలు స్థితికీ వచ్చాయి. ఈ ఫిజియె+థెరపీలో చేస్తూ వచ్చిన వ్యాయామ ఫలితంగా నొ సహా పార్గ్య (వసరణ [00124941 ౮10414110౧] ఎక్కువై నన్ను ఆదుకున్న

253

దేమోనని నా (ప్రగాఢ విశ్వాసం, “అంతా మన మంచికే' అని నాలో నేను తృప్తి వడుతున్నా, నేను డ్యూటీలో చేరిన రెండు, మూడు రోజులు మెట్లు ఎక్కకుండా [కింది థాగంలోనే ఉన్నా. తరువాత మొదటి అంతస్తులోవున్న నా గదికి వెళ్ళుడం। నా పని మామూలుగా చేసుకోవడం జరిగింది, తరువాత (క్రమేపీ రెండంతస్తులుః మూడంతస్తుల మేడ ఎక్కడం జరిగింది. ఈనాడు నేను రెండంతస్తుల. మేడ ఎక్కడా ఆగకుండా సునాయాసంగా ఎక్కగలను. ఆయినా ఆలా చేయకూడదు

ఒక ముఖ్య విషయం = నేను ఎప్పుడూ, సంతృప్తిగా కడుపునిండా భుజించను. నంతృప్రిగా భుజించడం ఆరో గ్యానికి మంచికాదు. “655 [6392066 ౧౧08 00౧౫01”! అహారం తీసుకున్న తరువాత ఆరగంటనుండి గంటవరకు విశ్రాంతి కీసుకుంటా. వ్మికాంతి అంచే మంచంమీద పడుకోవడం కాదు. కదల కుండా కుర్చీలో కూర్చోవాలి. శ్రమ చేయకూడదు ఇలా వోర్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చి కోలుకుంటున్న (పతివ్య కీ చేయాలి. ఒకసారి ఆహారం భుజించడం అంటే, రెండంతస్తుల మేడ ఎక్కినపుడు ఎంత [కమ చేసామో చానికి సమానం. మరి అహారం తీసుకున్న తర్వాత శ్రమచేస్తే గుండెకు ఇంకా ఎక్కువ (శమ ఇస్తున్నామని (గహించాలి. కాబట్టి కడుపునిండొ ఎప్పుడూ భుజించకూడదు, ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత తప్పక ఒక గంట వ్నిశాంతి తీసుకోవాలి. ఇది నొ స్వానుభవంతో ప్పీక్రస్తున్న ఆమూలమైన సలహా, నొ ఫిజియోథేరపీ అయ్యాక వైద్యుని సంహాక్షై వెళ్లా. ఆలా (ప్రతినెలా వె శునే వున్నా. ళయం నన్ను పం టాడుతూనే వంది. పరీక్షలే ఏమీ తొందరలేదు,. గ 11690 6120065 అంటూ చెప్పి నన్ను ్లైర్యపరుస్తూ ఉన్నారు. ఒక సంవత్సరం దొర్హిపోయింది. బరువు 20 9 లు తగ్గా. తేలిగ్గా వుంది ఆయాసం లేదు. సుళువుగా మొదటి అంతస్తు ఎక్కగలుగుతున్నా- ఇంటరూ్య్యూలు మామూలుగొనే సాగుతున్నాయ్‌, ౭ండో విట మొదటి భొరంలో +

నేను యింటికి వచ్చిన నాటినుండి ఉదయం 80 నుండి 40 నిమిషాలు (పఠిరోజు నడవడం అలవాటు చేసుకున్నా. ఒక్కోరోజు. గంట వరకూ. నడిదే వాణ్ణి, 91-19-88 ఉదయం నడవడొనికీ సమయం లేకబోయింది, సాయం్యతం

254

ఎక్కువ వేగంగా ఎక్కువసేపు నడిజా. ఆయాసం వచ్చింది. “0౧66 81180 4106 5[0/” అన్నట్టు ఎందుకైనా మంచిదని వెంటనే హాస్పిటల్‌కు పెళ్టొ. (పమాదం ఏమీ లేదుగాని అబ్‌ జర్‌వేషన్‌ [0056౧/8100] తో ఉంటే మంచిదని అడ్మిట్‌ చేసుకున్నారు. కొత్త సంవత్సరం (164 ౪88౧] హాస్పిటల్‌ లోనే గడిచిపోయింది. పూర్తి విశాంతితో మూడు రోజుల్లో మామూలు స్థితికి వద్చొ కార్డియాలజిస్ట్‌ ఇంటికి వెళ్ళిపోవచ్చునన్నారు.

నేను హాస్పిటల్లో చేరే వారం రోజులకు ముందు నా ఎడమ మక్కి మీద చిన్న గడ్డ [001] వచ్చింది అప్పటి నుండి మందులు వాడుతున్నా, అడి అజీగి పోకుండా సెరిగి పక్వానికి వచ్చింది. రార్జియాలజిస్టుకు చెప్పా. ఎలాగూ హాస్పిటల్‌ లోనే వున్నారుగదా, దీన్ని 100196 చేస్తే దాగంటుందేమోనన్నారు. సరే, ఆయేనొ! సర్జన్‌, ఎన స్తటిస్ట్‌ వీళ్ళందరూ కలిసి ఆ కాస్త పనీ పూర్తి చేశారు. ఆ రోజు బాగానే వుంది. రండు మూడు రోజుల్లో తంటికి వెళ్ళిపోవచ్చు నన్నారు. కానీ మరుసటి రోజు అమాంతంగా 102! జ్వరము వచ్చింది. జ్వరానికి తగిన మందులు వాడుత్తూ వున్నారు, ఎంత బలమైన ఇండెక్షన్లు వాశినా జర్టరం వాటీకీ లొంగడం లేదు, (ప్రతిరోజూ. 09! నం 109"ని వరకూ వసూనే ఉంది అక్కడ చేసిన పరీక్షల వల్ళ ఆది వైఫోలుడ్‌ జరం కాదు, మలేరియా కోడు! శయకు సంబంధించిన జ్వరంకాదు అని తేలిపోయింది, మిగిలిన వేరే రళపే జ్వరాలకు ముందులు వాడారు. ఇంకొ జ్వరం వస్తూనే వృంది. మరి ఈ జరీ కొరణం ఏమిటి ? ఆనే తేలలేదు. కందులు వాడుతూనే వున్నారు. వారం ఆయ్యాక ఎక్స్‌రే తీసారు. దీనితో నా బాధలు (ప్రారంభమయ్యాయి. ఎక్స్‌రే రిపోర్టులో కుడి ఊపిరితిత్రిలో [54604] “షాడ్రో". క్రన్సి సంది అన్నారో" ఆంతటితో ఊరుకోక ఆ రేశేయాలజిన్ట్‌ ఇది కాన్సరు కావచ్చునని ఒక అనుమానవీ ఆటంబాంబు వదిలేశారు. ఉిక్ళార్డి కొవలసిన రోగిత్రో హళఠాతుగా మీకు ఉఊోవీరి తిత్తుల కాన్సర్‌ అంటే ఆ రోగి! ఎలా ఉంటుందో ఆవి "అనుభవించిన వారికే తెలుస్తుంది, అసలీ హార్ట్‌ ఎటాక్‌ పేర్చిన తూటాలతో తూట్టుపడిపోయివున్న గుండె! రక్తపు మద్దలతో రగిలిపోతున్న పచ్చి గాయాలవై గుప్పెడు కారం జల్లినట్టి యింది. ఒక వైపు గుండెజబ్బు మరోవైపు పృాదయ వేదన, బాధ వ్యధ ఆళాంతి, అలజడి, ఆవేదనల అనంతంలో అంతం కాబోతున్న శేషజీవితం తలుచు కంటేనే ఇంకో హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చేట్టుగా ఊంది, నా లోపలికి తొంగి చూస్తే సగం

255

తెగి (వేలాడుతున్న గుండె, ఒంటిచేత్తో “లబ్‌ - డబ్‌” మని కొడుతూనే ఉంది. అయితే ఆ శబ్దం నాదా, కాదాఅనే ఆనుమానం, ఈ పీకులాటలో, నా ఆలోచనల వెనక ఈసురో మంటున్న శూన్యం.

ఒకవైపు నా అంతరాత్మ ఆచంచల విశ్వాసంతో ఇది కొన్నర్‌ కాడు అని అంటుంది. కాన్సర్‌ నెల రోజుల్లోనే ఇంత "పెద్దది అవుతుందా. నేను వోస్పిటల్‌లో చేరకముందు మామూలుగా వున్న ఊపిరితిత్తుల ఇంతలోనే ఇంతటి. స్థితికి వెళ్ళి వుంటాయా? అనే _పశ్నలతో సతమతమవుతున్న సందిగ్దావస్థ అది, సరిగ్గా అప్పుడే భారతదేశంలోనే పేరుగాంచిన (ప్రముఖ రేశియాలబిన్ట్‌ ఆయిన మా గురు వర్యులు నన్ను పరామర్శించడానికి వచ్చి ఎక్సొరే చూచి ఇది న్యూమనైటిన్‌ (౯౧69౪గ౫4౧||5) అయి వుంటుంది. భయసడవద్దని చెప్పడంతో ఇంకా మొండి లైర్యం నాలో (పవేశించించి. ఈ క్‌ పరీక్షలు చేస్తే అన్నీ మామూలుగానే ఉన్నాయి.

జ్వరానికి ఎంతో ఖరీదయిన, ఐలమైన ఇంజెక్షన్స్‌: ఇతర మందులూ వాడుతూనే వున్నాడు, నొ వాధ అంతా జర్పరమే. ఆయినా నాకు అకలిలోగానీ, బరువు లో గొని మార్చులు లేవు. ఆహారం మామూలుగానే. తీసుకుంటున్నా. ఈ నెలరోజులూ నేను నా జ్వర ౦తో, నా వైద్యులు దాని చికిత్సా విధానంతో సత మత మవుతూనే వున్నాం. ఒక రోజు ఉదయం డాక్టరుగారు నన్నుచూడటానికి వచ్చి: ఒక మ్యాత (80160 , మంచినీళ్ళు చేతికి ఇచ్చి నన్ను మ్యాతే మింగ మన్నారు. తడవాత రోజుకు మూడు మాతలు బొపవున మూడురోజులు వాడి చూద్దాం అని చెప్పి వెళ్ళిపోయారు. ఒక్క మ్యాత ఖరీదు 25 పైసలు ఉండవచ్చు. ఆ రోజు మూడు మ్యాశలు వాశా, మరుసటి రోజుకు జ్వరం తగ్గుముఖం పట్టిది. మూడోరోజుకి మా మూలుగా వుంచి. అప్పటి నుండి ఆ మాతలు వాడుతూవున్నా. వారం రోజుల్లో మాములుస్థికికి వచ్చా. జ్వరం తగ్గింది. నాకు బాగొనే వుంది. కానీ ఓ వైపు నుండి “కాన్నర్‌ భయం' నన్ను పీల్చిపిప్పి చేస్తోనే వుంది. తడారి పోయిన నవనాడులను చురకత్తులతో కోసినట్టుగా వుంది. నాకు చికిల్స చేస్తున్న వైద్యనిపుణులు ఒకప్పుడు నా విదాణ్థలు, నన్ను ఎంతగొనో ఆందరించి, ఆప్యా యంగా చూసుకున్నారు. వారికీ నా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలుచెప్పుకుంటున్నా.

256

“ఇది కాన్నర్‌' వాాధి కాదు ఆని నిరూపించి చూపించ గలిగే పరీక్షలు చేయించు కోవడం ఎందుకయినా మంచిది. ”--అని సలవి నిచ్చారు. ఆలాగేనని న. కున్నా. హైదాబాద్‌ లో చేయగలిగిన పరీక్షలన్నీ చేకారు. ఇతర పరీషంర్య పాటు -1. చెన్ట్‌ టోమ్మోగ్రామ్‌ తీయించారు. (10౧౦౩౭౧) ౨, ప స్కోపిచేసి చూకారు. (80౧0009000) $ (బాంభో స్కోపిచేసి లో పంపను కశ్శిను తీసి దానిలో ఏమైనా కేన్నరు వ్యాధికి చెందిన కణాలు ఉన్నా కూ లేదా? అని నిపుణులైన పెథ్రాలజిన్ట్‌లచేత పరీక్ష చేయించా. (1) బోమో గారల అనుమానం అన్నారు. (£) (బాంఖో స్కోపిలో కేన్సరు లాంటిది వమీ క లేదన్నారు. (8) కళ్ళి పరీక్షలో కాన్నరుకు సంబధించిన కణాలు లేవన్నారు,

స్కేనింగ్‌ కోసం మద్రాసు వెళ్ళా. స్మేనింగ్‌ పటాలను ఇద్దరు (వమ రేడియాలజిస్ట్‌ చూశారు. ఏదో అనుమానంగా వుందన్నారు, మానిసికంగా ల్‌ పోయా. ఆహారం పై ధ్యాస లేదు, మందులు వాడుతూనే వున్నా. వ్‌ రాగానే ఒకప్పుడు నా విద్యార్థి, నేటి (సముఖవై ద్యునికి కబురు చేశా. వచ్చి న జేంచి మరికొన్ని మందులు వాడమని సలహానిచ్చారు, హ్మోదాబాద్‌ తిరిగి వి రెండు రోజులకు మా గృర్వవుగారిక్రి స్కేనింగ్‌ రిపోర్టు చూపించా. ఏమీ భయ వలసిన పని లేదు. దీని విషయం ఆలోచించడం మానివేసి, ఆహారం మామూళొ తీసుకోమన్ని సలహా ఇచ్చారు. ఆ మాటలు నాకు ఎంతో ఆదరణ నిబ్భాంా. ఆయనలో దేవుణ్ణిచూళా, దైర్యం తెచ్చుకున్నా. ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకుంటూ రెండు వారాలయ్యాయి. మా గృరువుగార్రి దగ్గరకు వళ్టొ, ఎక్స్‌రే తీశారు ఫిల్మ్‌ వాష్‌ చేస్ప వెట్‌ ఫిల్మ్‌ తీసుకొచ్చారు. దాన్ని చూడగానే (పక్కన క్‌ “081 502604 [౧23 00౧01616 ౪ గింక0!౪/66” ఆని ఎంతో సంతోషం ( నన్ను కౌగలించ్రుక్తొని ఆదరించారు వెయ్యిటన్నుల బరువు నా మీదనుండి ల పోయిన ఫీలింగ్‌ వచ్చింది. ఆ నాటి నుండి (కమేపీ కోలుకుంటూ వచ్చా. . రోజు (కమం తప్పకుండా నడవడం, మంచ్చి ఆహారం ఠీసుకోవడం (ప్రారంభిం దాదాపు ఒకనెల మ్మికాంతి తీసుకున్నా. (కమేపీనా ఆరోగ్యం మామూలు గ వచ్చింది. ఆఫీసుకు వెళ్ళిమామూలుగా పని చేయడం 1పారంభించా. నాలు కిలోల బరువు పెరిగా, లావా

257

శెండవ శంవత్సరమా బివలి ఖాదంలో =

కొన్నాళ్ళు గడిచాయి. 1984 ఏప్రిల్‌ 96 వ తారీఖున లంచ్‌ అయిన వంటనే ఇంటర్వ్యూలు ఉండటం వలన ఆదమరపున బిల్లింగ్‌ చివరి దగూములో నున్న వైర్మన్‌గారి దగ్గరకు రెండుసార్లు వెళ్టాల్సివచ్చింది, ఇంటర్వ్యూలు అయి పోయాయి. మళ్ళీ వారి వద్దకు వెళ్ళి వచ్చా. కొంచెం ఆయానంగా ఉండింది. ఆ సాయం[తం ఆఫీసునుండి ఇంటికి వెళ్లకుండా సరాసరి ! 6.౮.౮ వార్డుకువెళ్తి 5 0.6 క్రీయించుకున్నా. నాలుగురోజులు వ్యికాంతి తీసుకుంటే మంచిదని సలవి యిబ్బారు.

నాలుగు రోజుల తర్వాత ఇంటికి వచ్చి మరుసటి రోజు కుండి మామూలు గానే డ్యూటికి వెత్తూవున్నా. నా బరువు (క్రమేపీ పెరుగుళూవుంది, నేను 5 కఠల బరువు వుండాలి. నెల రోజుల్లో నా లక్ష్యాన్ని సాధించి, అక్కడి నుండి ఆహారం తీసుకునే విషయంలో జ్యాగటత్తగా వుండాలనుకున్నా. ఆహారం తీసుకున్న తరువాత (శ్రామ చేయడం నిషయంలో ఆతి జా[గత్తగా వుంటున్నా, మిగిలిన అన్ని విషయాలలో అన్ని జ్యోగ, “త్తలూ పొటిస్తున్నాను. అరు నెలల్లో 8 [9 బరువు సిరీగొ, ఆ విధంగా రెండు సంవత్సరాలూ ఏ విధమైన ఒడిదుడుకులు లేకుండా సాథీగా జరిగిపోయింది నాలుగు నంవత్పరాల తర్వాత =

సర్వీస్‌ కమీషన్‌. పదవి నుండి వీరమించడం జరిగింద. నేనప్పటికి మొదటి మెంబర్‌గా ఉండి వ్రైర్మన్‌ బాధ్యతలు చూస్తూ ఉన్నా. కొన్ని పరిస్థితుల వల్లి నాకు తీరని అన్యాయం జరిగింది. నూనసికంగా దెబ్బతీన్నా. సర్వశక్తులూ కుజగటుకొని ఆ బాధను మరచిపోవడానికి శతవిధాలా (పయత్నిస్తునే ఉన్నా కానీ జరీగిన అన్యాయం తాలూకు అగ్నికణాలు అగ్నిగో శంగా మారి నన్ను నిలువునా దహించివేస్తోనే వుంది.

ఒకరోజు మధ్యాహ్నం మామూలుగొ ఆహారం తీసుకున్న తర్యాత కూర్చొని విశంతి తీసుకుంటున్నా. అకస్మాత్తుగా ' గండెదడ వచ్చింది. గుండె లయతప్ని స్పందించడం మొదలు పెట్టింది. వెంటనే హాస్పిటల్‌కు వెళ్లా - అడ్మిట్‌ చేసుకున్నారు - ని(దిస్తున్నపుడు ఎవరైశా లేపినా; శళ్టొనికి లేచినా. గుండె దడ

258

వచ్చేది. న్మిద నుండి నా ఆంతట నేనే లేచినప్పుడు మామూలుగానే వుండేది వి్శికాంతితో నా సమస్య పచవ్మరించడానికి వైద్యులు రెండు, మూడు రోజులు (పయత్నించి చూశారు, లాభం లేకపోయింది. వెంటనే గుండి లయబద్ధంగా స్పందించడానికి వేరే మందులు వాడారు. ఈ మందుతో గుండె స్మకమంగా పని

చేయడం ప్రారంభించింది. మూడు వారాలు ఈ మందు వాడి తరువాత మానివేకా. ఈ సమయంలోనే ఇన్నాహ్మ్శ్‌ మామూలుగా వున్న రక్తంలోని పక్కెర పరి

మాణంలో కొన్ని మార్పులు కనిపించాయి. మానసికంగా దెబ్బతిన్న ప్పుడు గుండె

పనితనం లోనే కాదు రకంలో ఉన్న చెక్కెర పరివూణంలో కూడ మార్చులు

వస్తాయి. మానసిక అందోళన వలన మనళ్శాంతి కరువైనప్పుడు మందులు

వాడుతున్నా ర క్రంలోవున్న చెక్కెర అదుపులో వుండదు. దీని విషయం వైద్య

నిపుణులను సం(పదించా. వారం రోజుల్లో మళ్ళీ మామూలు స్థితికి వచ్చింది.

(గంథ రచన ముమ్మరంగా సాగిపోతోంది. అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకూ ఏ

విధమైన యిబ్బందులూ లేకుండా జరిగిపోయింది. ఉద్యోగ విషయంలో జరిగిన

ఆన్యాయంతో సంసార సాగరంలో తరచూ వస్తూ పోతూ వుండే ఆటుపోటులను

ధైర్యంగా ఎదుర్కొంటు? ఓ నూతనజీవనసరళిని అలవరచుకొని జీవిస్తూవున్నా.

దాదాపు ఏడు సంవత్సరాలక్రితం నాకు హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడంజరిగింది. ఆది

ఎన్ని రూపాలలో తన ఉనికిని (ప్రత్యక్ష పరుచుకోవడానికి (పయత్నించిందో, నేను వీటిని గమనించకేక చీకటిలో తారాడుతూ. దానితో ఏలా కాటు వేయించు 'కున్నానో వివరించాను. ఈ ఏడు సంవత్సరాలలో నా ఆరోగ్యంలో వచ్చిన "తొందరలు నన్ను నాలుగుసార్లు యిబ్బందిపెబ్టి నాకు హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చినంత పనిచేసినా, మరో వోర్డ్‌ఎటాక్‌మా[తం రాలేదు. 5.0 6. లో మార్పులు మొదట్లో ఎలా వున్నాయో యిప్పుడూ అలానే వున్నాయి. ఈ (గంధం యొక్క ముఖ చ్మితంలో చూపించబడిన క ౮6 ఈనాడు నా గుండెయొక్క పరిస్థితిని తెలియ జేస్తుంది. ఇన్ని తొందరలు రావడానికి కారణాలను పారకులు సునాయాసంగా తెలుసుకోవచ్చు. మానసికాందోళన, వ్మిశాంతి లేకపోవడం, మనశ్శాంతి కరు వవ్వడం, అహారం తీసుకున్న వెంటనే [శమ చేయడ- మొదలగు కారణాలన్నీ కలిసి నన్ను తొందర చేశాయి. అందుచేత హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చిన రోగులకు కొవా ల్ఫించె పూర్తి మ్మిశాంచి ధైర్యం, ఆక్మవిశ్వాసం. ఈ ఆధ్యాయంలో ఈ హోర్ట్‌

259

ఎటాక్‌కు సంబంధించిన అన్ని వివరాలను, నా చేదు అనుభవాలను, అనుభూతు లను సోదాహరణముగా విశ్రేషించడం జరిగింది, కారణం నా పరాజయాలు మీకు అవజయాలు కాకూడదని, నా అనుభవం లోనికి వచ్చిన అశాంతి, అలజడి, ఆవేదన, అనుక్షణం నేననుభవించిన నరకయాతన మరొకరి దరి చేరకుండా దూరం చెయ్యాలనే నా ఆకాంక్ష, అనుభూతిలో నృందించిన ఆత్షరాలివి. మనో నిగ్రహంతో ఈ జ్యాగత్తలన్నీ పాటించి, మీ జీవితాల్ని సుఖమయం జేసుకుంటా రని ఆిస్తున్నా

గుండెపోటు వచ్చిన వాళ్ళు తీసుకోవలసిన జాగ త్తలు సిద్ధాంత రీత్యాపరిశీలిస్తే, ఈ పకృతిలోవున్న సమస్తం “రజస్త త్వృమో గుణాత్మకమైనది.” వీటి సమన్వయతే మన అస్పిత్వానికి మూలాధారాం. వీటి సమన్వయ లోపంవల్ల (ప్రకృతిలో (పళయం సంభవిస్తుంది. ఆలాగే (పకృతి జన్యులమైన, మనలోనూ వృుళ్యువు సంభవిస్తుంది. ఇలాంటి సమన్వయత మన కారీరిక. మానసిక (పవృత్తుళోకూడా (పభవిసాయి. దీనిని సరిగా సాధిస్తే మనం మన లక్యాలను అందుకోగలం, ఇట్టి దాసిని సాధించడానికే మన దార్శినికులు (146౧ 0౪/19100) హరయోగ-రాజయోగ మార్గాలను సూచించారు. స్థూలం7౫ చెప్పాలంటే, హఠయోగమంపే (క్రమబద్ధమైన శారీరిక వ్యాయామం, కేవలం శారీ రిక వ్యాయామంతో సంపూర్ణ తరం సిద్ధించదు. రాజయోగం ద్వారా మానసిక (పకృత్తులను నిరోధించిన తరువాతశే సంపూర్ణత సిద్ధిస్తుంది. “యోగోళ్ళ్చిక్త వృ్త్తి నిరోధః (00౧401 1౧9 16 ౧౧౧6 8౧౮6 113 1800 669) అని పేర్కొనిన విషయం _విజ్ఞులందరికీ తెలిసినదే, ఈ సిద్ధాంతాన్నే "హెగెల్‌" మొదలైన పాళ్ళాత్యదార్శినికులు కూడా “భిన్నత్వంలో ఏకత్వంగా" (పకృతి (పభవిస్తుందని [పవచించారు. తాత్విక సిద్ధాంతాలు దూరంగా ఉంచి, (వస్తుతాంశమైన ఏండె జబ్బుల నివారణాపద్ధతులు ఫలవంతం కావాలంటే, మనం, మన ఆపహిర విహార పద్ధతులూ, దైహిక (ప్యకియలను, మానసిక శక్తులను తనుగుణంగా మలచుకోవాలి. పై రెండు దృక్చథాలను దృవ్షిలో ఉంచుకొని, నా స్వానుభవంతో జోడించి ఈ కింది ముఖ్య విషయాలు, తీసికోవలసిన జ్మాగత్తలు అనే అంకాన్ని (ప్రత్యేకంగా ఈ (గంథంలో పోందుపరుస్తున్నా. గుండెపోటు గండాన్ని ంచి రప్పించుకొని చికిత్స పొందుచున్న రోగులు, (ప్రాణభికపెట్టిన వైద్యుని సలహాలు పొటిస్తూ, ఈ [కింది సూచించిన జాగత్తలు

261 తీసుకుం టే, వారి శేషజీవితాన్ని పొడిగించుకోవడానికి, వారిజీవితాన్ని సుఖమయం చేసుకోవడానికి ఎంతో వీలుంటుంది.

గుండెకు రక్త్ర([పసరణ తక్కువై గుండె కండరంలో కొంతభాగం మృతి

చెండి వనిచేయకేకపోవడం చాలా (పమాదకరమైన వివయం. ఎందుచేత నంటే,

మనదేహంలో ఉన్న యితర కండరాలతో పోల్చి చూస్తే గుండె కండరం వేరుగా వుంటుంఏ. గుండెకండరంలో ఎన్నో కొన్ని వేల చిన్న చిన్న వైఐర్స్‌ -(కండర తంతువులు) వున్నప్పటికీ అవి అన్నీ కలిసి ఒక్కసారిగా సంకోచంకావడం జరుగుతుంది. అలాంటప్పుడు ఏ ఒక్క థాగం దెబ్బతిని పూర్తిగా పనీచేయ లేనిస్థితిలో వున్నా మిగితా గుండెకండరం మొత్తం లయబద్దంగా, సంపూ ర్జమైన బలంతో, సమపాళ్ళలో, పనిచేయడం కష్టం. మరో ముఖ్యమైన విషయం- గుండెకండరం పుట్టిందిమొదల చనిపోయేవరకు నిర్విరామంగా, నియమబద్ధంగా నృందిస్తూనే ఉంటుంది. గుండెపోటు వచ్చి గుండెకండరంలో ఒకథాగం మృతిచెంది పూర్తి గా వనిచేయలేకపోవడం అనేది బాలా (ప్రమాదకరమైన సంగతి. ఆభాగం పుండుగానే ఉంటుంది. ఆది మానడానికి చాలా నమయం వడుతుంది వైదశిశాలలో ఉన్నప్పుడు గుండెకు ఎంత విశాంతియిస్తే ఆంత తొందరగా మానిపోవడం జరుగుతుంది. ఆ పుండు మానిపోయినా, గుండె ఐల హీనమైన దనేవిషయం మ్మాతం గుర్తుంచుకోవాలి. కొన్ని రోజులు గడిచాక, ర్లోగి లాను సొంతంగా చేసుకోగలిగిన పనులు ఇంపే ముఖం కడుక్కోవడం, పప్ట తోముకోవడం, థోజనం తీనుకోవడం; నెమ్మదిగా చేసుకోవడం మంచిది, కాని కొట్టే వేప్ల కదల్బడం మడమ పైకి కిందికి కదల్చడం ద్వారా శరీరం [క్రింది భ్రాగం నుండి రక్ష్మ్యపసరణ బాగా జరుగుతుంది. ఈ విధంగా జరిగితే, గుండెకు క్రొాంత విిశాలితి దొరుకుతుంది, తరువాత మంచం మీద కూర్చోబెట్టడం ,కవేపీ మంచం దిగి కుర్చీలో కూర్చోవడం; తరువాత నెమ్మదిగా నడవడం ఇలా మామూలుపనులన్నీ చేసుకోవడం ద్వారా రోగితిరిగి మామూలుస్థితికి రావడం జరుగుతుంది. గుండెపోటు వచ్చిన వ్యక్తి ఆమాయకంగా భయాందోళనతో రోజులు లెక్క పెట్టుకోవడం జరుగుతుంచి. మానసికంగా దెబ్బతింటాడు. ఇది చాలా ఆఅపాయకరం, ఈ సమయంలో గుండెకు కావలసింది*-మానసిక, శారీరిక వ్మిశాంతి. కొన్ని కొన్ని పరిస్థితుల్లో మనకు తెలియకుండా గుండె (ప్రమాదస్థితికి

262

పోవడం జరుగుతుంది. కాబజ్బ తగిన శద్ధ తీసికొని కౌన్ని నియమాలను పాసస్తే మామూలు మనిషిగా నిర్మయంగా జీవించవచ్చు.

₹. మనక్యాంతి (౧16౧18 ౯6206) : “మానవుడు సంఘజీవి" అని నిర్వచించాడు [పముఖ (గీకు కాస్త్రవే త “ఆరిస్టోటిల్‌ ". అంటే నేటి అధునిక మానవుడు సమాజము సందున్న భిన్న (వవృత్తుఎ కలిగిన వ్యక్తులతో సన్నిహిత సంబంథం కలిగియుంటాడని అర్థం, కాటా, మానవ జీవితం, జీవనం, జీవిత [కమం చాలమట్టుకు పరిసరాల _వభావానికి లోనవుతూ వుంటుందనేది నిర్విదాంశ మైన విషయంగా మనం గమనించవచ్చు. కుటుంబం మానవ జీవన వికొనానికి తొలిమెట్టు. ఆటువంటి కుటుంఐ జీవనంలో ఎలాంటి అఆపసృళులు వినిపించినా మానసిక అకాంతి, కారీరక బలహీనతలు చోటు చేసుకొని అవి మనిషి యొక్క ఆరోగ్యంపై త్మీన సభావాన్ని చూపెడతాయి. అనురాగరహితమైన దాంపత్యం? ఆననుకూల దాంపత్యం జీవితానికి దారితీస్తుంది అననుకూల దాంపత్య జీవితం భార్య భ_ర్షలిరువురికీ నరక్యప్రాయమవుతుంది. అటువంటప్పుడు కుటుంబ పరి స్థితులు తీరని మానసిక షోభని కలిగిస్తాయి. ఫలితంగా రక్తపోటు అధికమై “గుండెపోటు” రావడానికి దోహదం చేస్తుంది. అనుకూల దాంపత్యం, ఒకరి నొకరు ఆర్థం చేసుకొని సర్దుకుపోయే మనస్తత్యాల 3లిగిన కుటుంబంలో ఈ జబ్బు రావడానికి అవకాకాలు చాల తక్కువ, దురదృష్టవశాత్తూ “నండెపోటు” వచ్చిన వ్యక్తుల జీవితాలలోనికి యెవరికై వా పైసమస్యలు ఉత్పన్న మయినట్టయితే వాటికి వీలున్నంత దూరంగా వుండాలి, మనస్సు నిబ్బరం చేసుకొని సుఖ్యపద మైన జీవనానికి సోఫానాలు వేసుకోవాలి.

ఈ రోజుల్లో జీవితం పరుగులు పందాలతో కూడిన బంధమై పోయింది అవకొళాలు కొద్దిగా ఉన్నప్పుడు, ఆళల్ని గ్కురాలుగా చేసుకొని పరుగులు 'పెక్రితే ముందుకు వడటం తప్ప మరేమీ జరుగదు, తనంతట తానే ఒకడుగా ఒక ఆశయాన్ని అందుకోవాలని పరుగిడితే, కిందపడినా, వెనక్కి తిరిగి తన తప్పు తెలునుకొని సర్జుకుపోతాడు. మరి తనచుట్టూ ఉన్న వాళ్ళని చూచి ఆలనే ఈ గృురాలను రేసు గ్యరాలుగా మార్చితే; తాను సాధించలేనప్పుడు; జీవితమే దుర్శరమైనదిగా భావించడం వల్ల మనోవ్యధ ఎక్కువై ఏనాడో ఒకనాడు గుండె

263

పోటుకు బలియైపోఎడం జరుగుతుంది. ఉన్నదానితో త్చ్ప్తిపడటం నేర్చుకోవాలి. అలా నేర్చుకోలేనివారు ఆందనిపండ్రకు ఆరులుదాచి జీవితాన్ని చేదుచేసుకోవడం, ఆరోగ్యాన్ని పాడుచేసుకోవడం తప్ప మరేమీ పొందలేరు. అందుచేత, గుండెపోటు వచ్చి కోలుకుంటున్న వారు ఇలాంటి సంఘటనలు, వీటికి దారితీసే పళిస్థితుంకు ఎంతదూరంగా ఉంటే అంత మంచిది. మనస్సుకు బాధ కలిగించే వివయాలు చర్చించేటప్పుడు వాఢు అటువంటి చోటుకు దూరంగా వుండాలి. వ పరి స్థితుళ్లో కూడ కోపం తెల్చుకోకూడదు. కోపం, రౌదంవల్ల గుండెకు [పమాదం కలుగుతుంది ఆందుకే "[4౫7 116 "5 "౧ 1౧6 ౧౫౧౮౩ 01 8 800౪౧6/81 ౪౧౦ 71965 గ $8౧౧09” అవి అన్నాడు (పముఖ వైద్యుడు, డాక్టర్‌ హంటర్‌ అతనికి గుండెపోటు వచ్చాక తన సా్వ్వానుభవంలో అన్న మాటలివి. కాబట్టే జీవి తాన్ని మనోనిబ్బరంతో సాఫీగా జరుపుకోవడానికి 1పయత్నించాలి మరో మఖ్య విషయం-హాస్పిటల్‌ నుండి ఇంటికి వచ్చాక హార్డ్‌ ఎటాక్‌ విషయమై అదే పనిగా అలోచించకూడదు.

వా. (కాంతి * (పతిర్మాతి ఏడు లేక ఎనిమిది గంటలు న్మిదపోవాలి, మూడుపూటలా ఆహారం తీసు* న్న తరువాత అంటే (బేక్‌ ఫాస్ట్‌, లంచ్‌, డిన్నర్‌ తరువాత ఎటూ కదలకూడదు కనీసం అరగంటా గంట వరకూ కదలకుండా చి(శాంతి తీసికోవాలి. ఒక గంటవరకు నడవకూడదు మధ్యాహ్నం 820-800 నిమిషాలు కుర్చీలో కూర్చోవడమో లేక న్మిదపోవడమో చేస్తే దానివల్ల తగిన వి[శొాంతి కలుగుతుంది. ఈ వ్మికాంతి చాల ఆవసరం. ప్రతిదినం మనం చేసుకొనే పపలు జొగ_త్తగా హడావుడీ లేకండా ఒక్కొక్క పనిని విభజించి సమయాను. కూఎంగా మార్చుకొని సాధారణంగా పనులు చేసుకోవాలి, ఏదైనా పనిచేస్తున్నపుడు అయాళంవస్తే వెంటనే ఆ పని ఆపి విశాంలి తీసుకోవాలి. ఇంకా ఆయాసంగా ఉంటే ఎమర్జెన్సీ బిళ్ళలు - “ఏంజిసిడ్‌”. గాని, “సార్‌విపేట్‌”. బిళ్ళగాని వంటనే ఒకటి నాలుక్యకంద పెట్టుకోవాలి పెద్ద [శమకల్లించే పనులు ఒకదాని వంట మరొకటి చేయకూడదు. ఉదయం, మధ్యాహ్నం - సాయంతం ఈ పనులు విభజించుకొని చేసుకోవాలి. బాగున్నాముగదా అని పెద్దగా (శమక్షలిగించే పనులు ఒకదాని ఏంట ఒకటి వృికాంతి లేకుండాచేస్తే చాలా ప్రమాదం. సమయం లేదని ఈ సమయంలోవున్న ఈ పనంతా పూ్రిచేసుకోవాలనిగాని, హడావుడిగా ఏ పనీ

264

ఎప్పుడు చేయకూడదు. “సమయం మనకోసం ఆగుతుంది. హడావుడిగా చేయడం

వల్ల గుండె దెబ్బతింటుంది. సమయం కంటే గుండె మఖ్యం గదా ” లొ. ఆవోారం : భోజనం ఒక్కసారిగా ఎక్కువ తినకూడదు ఆలా చేయడంవల్ల గుండెకు ఎక్కువ [శమ అవుతుంది. వైద్యుల సలహా మేరకు రోజుకు ఎంత ఆహారం తీసుకోవాలో చూచి దాన్ని నాటుగ్లైదు భాగాలుగా చేసి నాలుగై దుసార్దు అంత ఆహారాన్ని భుజించడం మంచివి. భోజనం తీసుకునేటప్పుడు నెమ్మదిగా సావకాశంగా భుజించాలి. హడావుడిగా, ఎప్పుడు? తినకూడదు. భోజనం తీసుకున్న తరుజాత అటు ఇటూ తిరగడంగాని ఏ విధమైన పని చేయ కూడదు ఒక్కసారి భోజనం చేయడం అంటే రెండంతస్తుల మేడ ఎక్కినపుడు ఎంత [శమ తీసుకుంటామో అంత [శమ గుండెకు ఇచ్చినట్టు. ఆలాంటి సమయంలో ఏ పని చేసినా ఇంకా (శమ ఎక్కువై (పమాదానికి దారితీస్తుంది. కాబట్టి భోజనం తీసుకున్న వెంటనే కనీసం ఒక గంటవరకూ కూర్చుని వి్యిశాంతి తీసుకోవాలి. ఎంత అవసరమైన పనిఉన్నా ఈ గంట సమయంమా[తం విశాంతి తప్పక తీసుకోవాలి. భోజనం ఆయిన వెంటనే వండుకోవడం మంచిది కాదు కుర్చీలో కండు మూసుకొని కూర్చోవడం మంచిది. వ్యకి స్థూలకాయడైరే వారానికి ఆరపొను నుండి బరువు తగ్గడం మంచిది. ఆహారంలో వేపుళ్ళు, అరగని పదార్థాలు, మాంపాహారం వాడకూడదు. ముఖ్యంగా ర్యాతిపూట ఈలాంటి ఆహారం ఎప్పుడూ తినకూడదు, మితంగా భుజించాలి. ఎందుచేతనంటే, మన శరీరంలో ఎవ్పుడైనా ఏ ఆవయవం ఎక్కువగా పనిచేస్తుందో ఆ అవయవానికి ఎక్కువ రక్త్ష్యపసరణ జరుగుతుంది, మనం భోజనం చేసినతరువాత ఆ భోజనం ఆరగడానికి, ఆహారాన్ని శక్తిగా మార్చడానికి జీర్ణకోళ భాగానికి ఎక్కువ రక్త (పసరణ జరుగుతుంది. ఆ సమయంలో మెదడుకు, గుండెకు తక్కువ రక్తం పోవడం జరుగుతుంది. అందుకే ఎక్కువగా భుజించగానే భుకొయాసంవచ్చి వెంటనే నిద రావడం జరుగుతుంది. గుండెజబ్బు ఉన్న వారిలో ఆసలే గుండెకు రక్ష్మపసరణ తక్కువగా వుంటుంది. మరిఎక్కువ ఆహారాన్ని భుజించడంవల్ది రక్త్ష్మపసరణ జీర్ణకోశానికి ఎక్కువగా పోతుంది కాబట్టి, గుండెకు మరింత రక్తం తగ్గడఢంవల్ల ఆయాసం, ఒక్కోసారి (ప్రాణాపాయం జరుగుతుంది. అందుచేత గుండెజబ్బు ఉన్నవాళ్ళు తక్కువ తక్కువగా ఎక్కువసౌర్హు భుజించడం మంచిది,

265

విటమినులు * హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చినవాడు అన్ని విటమినులతోపాటు ఎక్కువగా 6౬. 6 విటమినులు వాడడం మంచిది. ఇవి పండ్లు, ఆకుకూరలు, మొలకెత్తిన శనగలు, బొబ్బర్లు వీటిల్లో ఎక్కువగా వుంటాయి.

ఈ విటమిన్‌ క్‌ ఏ విధంగా ఉపయోగపడుతుంది ?

మన దేహంలో అనేక రకములైన “పోస్టారేంిన్స్‌”. (గ౦518- 91౭౧61౧౩] అనే రసాయన పదార్థాలు ఉతృత్తి ఆవుతాయి. వీటన్నింటిని కలిపి మూడు జట్టులు [6805] గా విభజించారు. మొదటి, మూడో, జట్లు శరీరానికీ చాల ఉపయోగపడతాయి. రెందోజట్టులోని శరీరానికి వోని కలిగించి అనారోగ్యానికి దారితీస్తాయి, వీటివల్ల రక్తం గధ్ధకట్టడం, రక్తనాళాలు కుంచించుకు పోవడం, తద్వారా హార్డ్‌ ఎటాక్‌ రావడం కూడ జరుగుతుంది. ఆయితే వీటిని (రెండోజట్టు) అదుపులో ఉంచడానికి మరో రకమైన రసాయన పడార్థాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. వీటిని “పోన్టెమమెక్టిన్న్‌” (₹705180701106) అంటారు. ఇవి ర క్తం గడ్డకట్ట కుండా చేయడమే కాక కరొనరీ రక్తనాళాలు విస్నారం [5911213100] వందే

కరొనరీ రక్తనాళాలు, బృహద్ధమని [40118] నుం పుబ్ది గుండెకు రక్త (ప్రసరణ చేసొయి. బృహరద్ధమని గోడల నుండి కూడ ఈ “ పోస్టాయక్రిన్స్‌” ఉఊత్న_త్రి అవుతాయి. విటమిన్‌ క్‌ బృహద్ధమని నుండి ఈ (పోస్టాసె్టిన్స్‌ జనింప చేసే కక్రిని అధికం చేస్తుంది. ఈ విధంగా విటమిన్‌ క గుండెపోటు వచ్చినవారిలో మళ్ళి ఎటాక్‌ రాకుండా కాపాడ వచ్చునని శాస్త్రజ్ఞులు భావిస్తున్నారు,

శీ. వ్యాయామం ? [ప్రతిరోజూ నడవడం మంచిది. మీరు 'నడకి అనండీ లేక 'వ్యాయామ'మనండి, వ్యాయామం అంటే పరుగెత్తడం, చాలాదూరం తొందర తొందరగా నడవడమనీ కాదు. గుండెజబ్బు నుండి కోఎకుంటున్న వారు మామూలు నడక అరగంట, గంట కంటే ఎక్కువగా నడవవలసిన ఆవసరం లేదు. ఈ నడక యొక్క ఉచ్చేశ్యల రక్తప్రసరణ మామూలుగా జరిగేటట్లు చూడడానికే. నడిచేటప్పుడు ఏ మ్మాతం ఆయాసంగా వున్నా, వెంటనే వ్మిశాంతీ తీసుకోవాలి. ఆలుదు పది నిముషాల్లో నూమూలుగా ఉంటుంది. తరువాత మళ్ళీ

266 నడువవచ్చు. అలాకాకుండా గుండెలో నొప్పిగా, కాళ్ళల్లో ముఖ్యంగా. పిక్కలు పట్టుకుపోయినట్టు నొప్పి వస్తోంటే, నడక ఆపుచేసి ఒం ఏమర్థైన్నీ బిళ్ళ “వీంజి సిడ్‌” గాని, “సార్శ్మిపేట్‌” గాని వేసుకోవాలి. ఒక్క ముఖ్యమైన విషయం, _సృండెజబ్బు నుండి కోలకుంటున్న వారు ఎప్పుడూ తమతో ఈ ఎమర్జెన్సీ బిళ్ళలను ఎక్కడికి వెళ్తున్నా మరిచిపోకుండా తమ దగ్గర ఉంచుకోవాలి. నడిచే టప్పుడు సాఫీగాఉన్న నేలమై నడవడం మంచిది. గుట్టలు, మిట్ట, ఎత్తుపదేశాల్లో నడవకూడదు. మరో విషయం, ఎక్కువ చలి ఎక్కువ వేశమిఉన్న సమయాల్లో ఈ వ్యాయామం చేయకూడదు మరోసారి గుర్తుచేస్తున్నాను - ఆహారం తీసుకున్న వెంటనే ఎప్పుడూ నడవకూడదు. అహారం తీసుకున్నామంటే రెండు అంతస్తుల మేడ ఎక్కినపుడు వెంత శక్తిని ఉపయోగిస్తుర్నా మో ఎంత (శమ తీసుకుంటామె , ఆ పరిస్థితుల్లో ఉంటాం కాబట్టి అలాంటి క్షిష్టపరిస్థితులలో గుండెను మరింత కష పెటకూడదు. మెట్టు ఎక్కే వీషయం జ్యాగత్తగ్గా వుండాలి, అన్ని మెట్లు సరాసరి ఏక్కకూడదు" ఈ విషయమై తప్పక వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి, హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చినవారు వ్యాయాసుం విషయం చాలా జ్యాగ త్తగా వుండాలి ఈమధ్య చేసిన పరిశోధనలను బల్హే చూస్తోంటే, పర్‌ ఎటాక్‌ వచ్చిన. వారిలో లై పిడ్‌ పెరాక్సిడేవన్‌ [1016 గ౭/౦౫1646౦౧] ఆకోగ్యంగా పన్న వారి కంచే 80 కాతం ఎక్కువ ఉఎటుందని తెలిసింవి, ఎక్కువ వ్యా యామంచేస్తే శరీరంలో ఈ లైపిడ్‌ పెరాక్సిడేషన్‌ ఎక్కువవుతుందని కనుగొన్నారు. మరి హార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చినవాడు ఎక్కువ వ్యాయామం చేస్తే మరియెక్కువగా ఈ (ప్మకియ జరిగి రక్తంలో డై జీన్‌ కాంజుగేట్స్‌ [019606 60౧]664669] ఎక్కువ (పమాణంలో వుంటాయి. “లై పిడ్‌ పెరాక్సిడేషన్‌” (వ్మకియ ఎక్కువ తక్కువలు ర క్తంలో వున్న యీ “డై జీన్స్‌ కొంజుగేట్స్‌” (వమాణాన్ని బట్టి తెలుసుకోవచ్చు. సాధారణంగా ఈ (ప్మ్యక్రియవల్ల వచ్చే 'పెరాక్సిడేషన్‌ శరీరంలోని రక్త నాళాలలు కుంచించుకుపోయేటట్లు చేస్తాయి. కరొనరీ ర కృనాశాలు కూడ కుంచిం చుకుపోతే (60౧54101100౧] గుండెకు ర కృపసరణ తగ్గి [ప్రమాదం జరిగే ఆవ

267 కాశం వుంది వ్యాయామం లనసరమే కాని, వ్యాయామం మరింత ఎక్కువ కాకుండా జ్యూగదత్తగా ఉండాలి.

కొందరు దారఢ్యంగా ఆరోగ్యంగా కనిపించినా వారు ఎక్కువమంది వార్డ్‌ ఎటాక్‌తో మరశించిన కుటుంబానికి చెందినవారై తే, ఎక్కున వ్యాయా మంచేసిన వెంటనే అకస్మాత్తుగా కాలంచేసిన ఉదంతాయి చాలావున్నాయి, దీనికి కారణంతెలియదు. వీరు హార్డ్‌ ఎటాక్‌తో చనిపోయిన కుటుంబానికి చెందినవారు కాబట్టి గిం16౧08 గా హార్ట్‌ ఎటాక్‌ వచ్చే వ్యక్తులుగా వుంటారు. వ్యాయా మంచేసిన తరువాత వీరిరో బహుశః మై ఉదహరించిన (స[కియలు జరిగి వార్డ్‌ ఎటాక్‌ వచ్చేటట్టు చేయవచ్చు. కాబట్టి ఈలాంటి కుటుంబాలకు పెంచిన వ్యక్తులు వ్యాయామం విషయం చాలా జ్యాగత్తగా వుండాలి.

హార్ట్‌ఎటాక్‌ వచ్చి? వ్యాయామం ఎక్కువ చేయడంవల్లి జరిగే ఈ (టమాదంలో కాల్షియం ఎంటోగొనిన్ట్స్‌ [08 60౧) &ీ౧10800() చాల ఉప యోగవపడతాయని పరిశోధనల ద్వారొ తెలుస్తోంది. ఇని యింకొ (పయోగదళ లోనే వున్నాయి

ల్‌, చేతులు భుజముమి పెకెత్తి జేయవలసీన ఏ పనులు చేయకూడదు. గటిగా మూసిన తలుపులు లోపలనుండి గొని? ఖయటనుండి. గాని తెరవడం

టబ టా! ర, మంచిదికాదు. బకెట్‌తో నీళ్ళు ఎత్తడం చిన్నపిల్లిల్ని అమాంతంగా పకి. లేపి ఎతుకోవడం చేయకూడదు. ఇవి గుండెకు (ప్రమాదం జరిగే. పరిస్థితులను. కలి గిసొయి.

6. (ప్రయాణాలు చేసేముందు షీ వైద్యుని సలివో తీసికోవడం చాలా ఆవుసరం. కారులో గాని: కై లుబండిలో గొని, నిమాన (పయాణంగొని ముందు వైద్యుని సలహా తీసికోవాలి. ఆంటే (ప్రయాణాలు శ్రేయకూడదని కాదు. రాస (ప్రయాణమైతే. (ప్రతి రెండు గంటలకు దిగి ఆటు కట వయ ల

ఉరీ అట [పయాణం సాగించడం మంచిది, దీనిద్వారా ర.క్ష[పసర గొజ (స వీలు ఏర్పడుతుంది. వేసవిలో కొండలకు [111 51811005). ఎక్కుం

ే , వదుని సలహా తీసుకోవారి. ఉక్యృబెట్టే (ప్రదేశాలకు, వెళ్ళేముందు కూడా వమ్యో

268 విమాన ప్రయాణానికి ముందు తప్పక వైద్యుని సలహా తీసుకోవాలి. అంటే ఉద్యోగం, పయాణాలు, వ్యాయామం మామూలుగా చేయవచ్చు. కాని వైద్యుని సలహా మేరకు చేయడం మంచిది.

7. కొవఖ్సీ టీలు: కాఫీ, టీ, తీసుకోవచ్చా? “కాఫీ, *టి'లు తీసు కోవడం మన నమాజంలో "సామాజిక మర్యాదలకు గుర్తుగా ఉండటం పరిపాటి అయిపోయింది. అసలు "కాఫీ", “టీ' శరీరానికి ఆవసరమా ? మశ శరీరం, బయట నుండ ఈలాంటి ఊఉ త్తేవాన్ని కలిగించే పానియాలు లేకుండానే సహజంగా ఊత్తేజంగా ఉంటుంది ఎప్పుడో ఆలసిపోయినపుడు “కాఫీ గాని, 'టి' గాని తీసుకుంటే ఆలనట తగ్గుతుంది. ఇలా ఈ "కాఫీ గాని, 'టి గాని తీసుకోక పోయినా కొంత'సేవటికి అలసట తనంతట తానే తగ్గుతుంది. చాలమంది తమ శరీరాన్ని కాఫీ, టి పభావాలకు అప్పగించుకొని ఆడిలేనిచో అలసట తగ్గదనే స్థితికి చేరుకొని తమ ఆరో గ్యాన్ని పాడుచేసుకుంటున్నారు. మీరు కాఫీ సేవించే వార్ని ఆడగండి - నిజం చెప్పాలంటే వారు మొదలు పెట్టినపుడు ఒక కప్పు కాఫీ తో అలసట తగ్గిపోతుంది, (కమేపి రెండు, మూడు, నాలుగు అలా ఆరడజను కప్పులు తీసుకొంటేశే కాని అలసట తగ్గదు అలా రోజుకు డజనుసార్ద కాగే వాష్యన్నారు. దానిద్వారా ఆకలి మందం కావడం, కడుపులో పుండ్లు, (పేవుల్లో పుండ్ల రావడం చివరకి ఆపరేవను చేయించుకోవలసిన వరిస్థితులు వస్తాయి. కాఫీ, టీలు గుండెరేటును ఎక్కువచేసే గుణముంది. మరి గుండెజబ్బు ఉన్న వాళ్ల వీటిని చేవిస్తే తప్పక _పమాదం ఉంటుంది కాబట్టి గుండెజబ్బు నుండి కోలు కుంటున్న వారు కాఫీ, టీలు మానివేయడం మంచివి.

ఠా. ధూనమువొనం : ఆసలు మామూలు మశుషులకే ఈ ధూమపానం వల్ల “గుండెపోటు” వచ్చే ఆవకాళాలు చాలారెట్టు ఎక్కువ-దీనివల్ల ఊపిరి

"తిత్తులు దెబ్బతింటాయి. పొగాకులో “నికొటిన్‌” (11601౧) అనేపదార్థం ఉంది, దీనికి అలవాటు వశినవారు మానడం కష్టం. దానికి దాసులే పోతారు. ఈ నికొటిన్‌ గుండెళకండరాలకు రకొన్ని సరఫరా చేసే కరానరీ ర కనాళాలను కుచించుకు (60౧810010౧ పోయేటట్టు చేస్తుంది. తదా ౩రా గుండెకు రక్మ్యపసరణ తక్కువై “గుండెపోటు' వస్తుంది. అయితే గుండెపోటు వచ్చి కోలుకుంటున్న వారు ధూమపానం చేస్తే మరీ పమాదం. కాబట్టి పూర్తిగా మానివేయాలి,

269

9. మద్యనవొనం : మరి 0౧86 20001 4|60[౧0] 7” ఆంటారు కదూ 1! ధూమపానం, మద్యపానం ఈ రెండింటి మధ్య ఏదో ఒకటి తప్పదు అంటే మద్యపానం తీసికోమని నలవి ఇస్తా, అయిజే ఎంత? చిన్న చిన్న మోకాదుతో రోజుకు ఒక కౌన్సుకంటే ఎక్కువ వద్దు, ఆల్కవిల్‌ కరొనరీ రక్త నాళాలను విస్పారేటట్టు [011818410౧] చేస్తుంది. గుండె కండరానికి ర కససరణ కొంచెం ఎక్కువ అవుతుంది, (తాగవచ్చు అన్నారు గదా అని ఎక్కువ (కాగితే [ప్రమాదానికి గురి అయ్యే అవకొళాలు ఉన్నాయి.

శీలి, మనం ఇతరులతో మాట్టాడేటప్పుడు కాళ్ళమీద కొళ్ళువేసి [07055109 ఓ605) ఎడమకాలుమీద కుడికాలు వేసికొని మాట్టాడతాం. ఆలా చేయకూడదు. అలా చేయడం వల్ల రక్ష్మపసరణకు ఆటంకం జరుగుతుంది. ఈ అలవాటు మానుకోవడం మంచిది.

శ. అ్యపయత్నంగా బరువులు ఎత్తడం, మల విసర్జనలో ముక్క డం చేయకూడదు. (4౪016 అగ౮9ట8! 56౮21౧౩] మలబద్ధకం లేకుండా చూచు క్రోవాలి. గుండెపోటు వచ్చి కోలుకుంటున్న చాలామంది [011618 వెళ్ళి ఆక్కడ చనిపోవడం జరుగుతుంది ఎక్కువగా ముక్కినపుడు బృహద్ధమని దగ్గర వాల్‌ సౌల్యా మెనొవర్‌ ౪721581౪78 గీగీంగింల9” జరిగి గుండెకు ర క్ష్య్వపసరణ తగ్గు తుంది. అందుచేత గట్టిగా ముక్కగూడదు. ఆసలే రక్తప్రసరణ తగ్గి" దెబ్బతిని వున్న గుండె: ఈ సమయంలో మరింత రక్తం తగ్గడంవల్లి హఠాత్మించానికి మార్పు ఉండాలి. ఎక్కువ కాయగూరలు, రసం తీసుకోవాలి. అయినా యింకా యిబ్బందిగౌ ఉంటే విరేచనం సాఫీగా జరగటానికి మందులు [12%80౪65) శీసికోవాలి. వైద్యశాల నుండి డిశ్చార్జి ఆయి ఇంటికివెళ్ళిన కొన్ని వారాలవరకూ తోటపని గొని, కారు నడపడం; ెన్నీస్‌ ఆట ఆడటం, సైకిల్‌ (తొక్కడం ముదల్లైన పనుఎయ చేయరాదు. ఐరువైన సూటుకేసులు గాని, ఇంటి సామానులు నింపబడిన సంచులు గాని, చిన్నపిళ్ళల్ని పైకి ఎత్తుకోవడం గానీ చేయకూడదు, చుట్టూ వున్న కుర్చీలు కూడా అటూ యిటూ కదుపుతూ సర్దడం చేయకూడదు. తలుపులు గట్టిగా నొక్కుబడి ఉన్నప్పుడు తీయడానికి 'సయత్నం * చేయవద్దు,

270 జాడీ మూతలు గట్టిగా పట్టుకు పోయినప్పుడు బలవంతంగా దాన్ని తీయడానికి [ప్రయత్నం చేయకూడదు. ఇలాంటి పనులన్నీ గుండె కండరానికి అపకారం

• చేస్తాయి.

2వ. రతి వివయంలో వైద్యూని నలవో తప్పక తీసుకోవాలి, రతివిషయం పూర్తిగా మానివేయాల్చిన పనిలేదు. ఆలా చేయడంవల్ల మానసి కంగా దెబ్బ తినడం జరుగుతుంది, రతివిషయం అంతగా భయపడనక్కర లేదు. గుండెజబ్బు వచ్చిందిగదా! రతిలో పాళల్లోనలేననే భయం, జబ్బు కంటె ఎక్కువ (సమాదం, పురుషుడు రోగి అయినప్పుడు, రతిలో స్తీ చంళ/6 18/1 శ్రీసు కోవడం అవుసరం. ఎక్కువ 5%06118గ06౧౯ కిపోకుండా చూచుకోవాలి. రోగి మానసికంగా గాని; శారీరకంగా ఆలసి ఉన్నప్పుడు రతిసల్ప్బడం మంచిదికాదు. భోజనం డిసుకున్న వెంటనే రతిలో ఎప్పుడూ పాల్లొన కూడదు, గది ఎక్కువ వేడిగాగాని, ఎక్కువచల్లగాగాని ఉండకూడదు. రతిలో పాళ్లాంటున్న సమయంలో ఛాతీ నొప్పి వచ్చినయెడల వెంటనే మానివేయాలి, రతిలో పాట్లొనే ముందు ఒక ఏంజసిడ్‌ బిళ్ళగాని లేక సార్నిశ్రేట్‌ బిళ్ళగాని నాలుక్మకింద ఉంచుకోవడం

మంచిది. - | తుండొనోయు ఉజబ్యు యొక్క 'నర్యవనానం (01086౧౦౩) గుండెపోటు వచ్చిన రోగులకు చికిత్స వెంటనే హైరంభించే అవకాశాలు లేనప్పుడు కొద్దినిమిషాల్లోనే 25 శాతం మృత్యువాతకు గురియైపోతారు. 50 కాతం రెండు గంటలలోపల, 5 కాతం మొదటి లికీ గంటల్లో మృతి చెందడం జరుగుతుంది, మయోకార్డియల్‌ ఇన్‌ ఫార్కషన్‌ వచ్చి; దానితో సతమతమవూతువున్న వారు శీ0 శాతం మొదటి నెలలోనే చనిపోవడం జరుగుతుంది. వయస్సు మళ్ళిన వారిలో, వర్డ్‌ బ్లాక్‌, జఠిరికలు లయతపృడం, ఎరిత్మియాస్‌ వస్తున్న వారిలో మై చెప్పిన [ప్రమాదకరమైన పరిస్థితులు రావడం ఎక్కువగా జరుగుతుంది. హృదయ కండరం ఎదుటి, భాగం (419110 మృతి చెందిన రోగుల్లో గుండ్కెకింది భాగం (1౧167107 మృతిచెందిన వారికంచే ఎక్కువగా ప్రాణాపాయం కలుగుతుందిః అకస్మాత్తుగా గుండెపోటు వచ్చి, ఏ అనర్థకాలు కలిగించే పరిస్థితులు లేకుండా వుంటే, 80 భాతం ఒక సంవత్శరం వరకు, "5 కాతం అయిదు సంవత్సరాల

271 వరకూ, 50 కాతం పవ సంవత్సరాన వరకూ, 2ల్‌ శాతం 20 సంవతరాలవరకు జీవించడం జరుగుతుంది అని వైద్యశాస్ర్రజ్ఞుల అంచనాల వల్ల తెలుస్తోంది, ఏతి వమైనా, గుండెపోటువచ్చి కోలుకున్న వారు &పో ముఖ్యవివయాన్ని గమనించి తమ జీవితాలను సుఖమయం "చేసుకోవడానికి (సయత్నించాలి. వ286 18 ౬96; ౪౦ 020 ౧౦౬ ౧8౧89 ౭ 0457 , 04 70౬ 020 410 2 ౧64606౪ 6004 ౨[౬85౬/౫ 09 ౪ఇంగా128 20021 06 ౯౮170౮18 గతించిన గతాన్ని గురించి బాధవడుతూ, భవిష్యత్తుని ఊహించుకొని భయ పడుతూ: ఎంతోవిలువైన వర్తమానాన్ని పాడుచేసుకోవడం వివేకవంతుల అత్షణంకాదు. గతం గతః$= కానున్నది కాకమానదు. నేడన్నది నిజం, ఇది ముమ్మా టికి నిజం. అందుచేత ఓ నూతన జీవనసరళిని ఆలవరచుకొని ముందుకు సాగి స్రోవాలి. యేం రు గగ మ. వ 4 టి (శ్‌ న. ఇంచరేదీంయా.' స్యా కో స మా తానే మో ళీ

, (లీ పళ్ల! . గ సు డార్షర్‌ జోసఫ్‌ గుమ్మడిి,. |. జననం: డొంబర్‌ 6, 1928. జననీ జనకులు:. బాక్స్‌.

నాగరత్నమ్మ దంపతులు. జన్మస్థలం: గుడ్డవట్సేరు - కృష్ణా జిల్హ్యా'

|| అధ్యాపకులుగా, ఆచార్యులుగా 25 సం.పాటు అంగధృప్రదల

1. వివిధ వైద్య కళాశాలలందు నసుదీర్ణానుభవం; ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పబ్లిక్‌,

| సర్వీస్‌ కమీషన్‌ సభ్యులుగా 1980-86 ఉండి పదవీ విరమణ.

| కామన్‌వెల్త్‌ సీనియర్‌ ఘలోగా ఇంగ్రాండు దేశంలోని లండన్‌: 1 యూనివర్సిటీకి చెందిన చెల్‌సీ కళాశాల నందు = న్యూరో. || . ఎండోకైనాలజీ, కార్ణియాలజీలో పరిశోధనలు. 9

ఫ్‌ జర్మనీలోని మ్యూనిచ్‌ నగరములో 25వ అంతర్జాతీయ; శరీర

ఫ్ర ధర్మశాస్త్ర సమావేశములో కార్డియాల్నజీ - పరిశోధనల గురించ్చిస న్‌ వరిశోధనాపత్ర సమర్పణ. ౨. | మెదడు, గుండె, రక్తనాళలాలమై శస్త్ర చికిత్స. చేయదిక సాధనంగా ఉపయోగించే “"హైపోధర్మియా” అనే...ఆంశ్వం 5ద: | సమర్పించిన పిహెచ్‌డి ధీసిస్‌కు ప్రాఫునర్‌. గ్రీన్‌ఫీల్డ్‌ "బంగరు." || వతకాన్ని అందుకున్నారు. - శా | ॥| + ఆరోగ్య పరిరక్షణ- వివిధ జబ్బుల గురించి, దాదాపు 3ర్మి |

1. అంశాల మీద ఆకాశవాణి, హైద్రాబాద్‌ నుండి ప్రసంగించారు. ష్‌. || జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వివిధ పరిశోధనా పత్రాలు 1 సమర్పణ వీరి' జీవిత విశేషాలు (బయోడేటా) రాష్ట్ర, జాతీయ.. * 1 అంతర్జాతీయ గ్రంథాలలో ప్రచురించబడింది. " లే అంతేకాకుండా జాతీయస్థాయిలో వివిధ రాష్ట్రాలలో ఉన్న

| స వివిధ వైద్య కళాశాలలకు పేపర్‌ సెట్టర్‌గా. పరీక్షాధికారిగా తన

| స విశిష్ట సేవలను అందించారు. ఆంధ్ర ఆంగ్రభాషా నిష్టాతులు. | ః నంగీత, సాహిత్యాలతో ప్రవేశము ఉంది. లలితకళలందు్ను ॥| | అభిరుచి మెండు. 'నిరంతర పరిశోధనాసక్తి' వీరియందున్న " | మరియొక విశిష్ట లక్షణము. . / | .. _ ఆచార్య డాక్టర్‌ గుమ్మడి శరీర ధర్మళాస్త్రవేత్తగా. లబ్బ ప్రతిష్టులు. వైద్య శాస్త్రవేత్తలకు చిరపరిచితులు. "