Telugu Geethakoumudi Vol 1 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

శ్రీ కాయ్యీపీక గంశమాటా మన్టకునుము ప గీతాకౌముది [పథవు భాగనంం బందరు, సొంగ జీద దిద్యాఅ ఈ. కంకరతుళ, శాయ్మర్రీకీళ వ్యవస్థాపక అను శ్రీ గాయత్రీ పీచాధినతులును అగ (గీ విద్యాశంకర భారతీ స్వావుఎలవారిచే విర చిగిము. మూల్యము " ధు 1-ఏ్‌ గ్ర వైనలు,

పశ్వపాన్యు వంక లితము న్‌్‌. . ల కు న. గి వ్‌ జబ రి ద్‌రు ( శృష్ణాజిల్లా, భల లంరాలలు సై దే లాలా లాలాన్ను గ్య జ గ , (ఉట | ష్‌. - లో మౌస్తర్‌నమన్‌ప్రింటడ కాకినాడ,

ఖే ఎరధిర

భగవద్దీతను గురించి నేను అనేః పిబేశములలో ఉపన్యసించు చుండగా పవ్‌నిన శ్రోతలు ఈవీధంగా:. గీతను విషయవా'ఠ్రీ విమరి ఖో అందరికి సులభముగా తేలియులాకున వెప్పుట వాలా బాగున్నదసిన్ని, ఈ వద్ధతిలో గంంథమును రి చించినయడల నంన్కల్భతలెజ్ఞానము లేని జిజ్ఞునువులకు ఎంతో ఉవయోగించి అధ్యాత్మిక చింతను వృద్ధి చేయుననిన్ని. నాతో చెవుటచేత నేనీ గంధమును రచించితిని, గీతలోని వివిధ విషయములను ఈ గ్రంథము విశదము చేయుచున్నది కనుక '“ఏనికి గీతాకొముది అని, జేరు పెట్టుట నంభవించినది, దీని లోని అధ్యాయములకు కిరణములని పేరు,

గీతకు శంకరులు రచించిన భావ్యమునున్ను, ఇతర నస్యాఖ్యానములున్ను చూచి అన్నింటి సారమును అందరికి 'కెలియులాగున, మూల్యంగా నంన్కృత భాహాజ్ఞానము లేన ట్సన్ని, అంగ్య విద్యాణ్థానము శ లిగిన ట్టిన్ని వారికి నులభముగ' 'తెలియులాగున పవమయవారీగా విభాగముభేసి “'యుక్తుల తోడను, అధునిక మైన్చు విజ్ఞానమా ననుసరించిన్ని నులభ శకి లిలో ఈ గీళాకొముదిని రచించివాను, కీ [౨ అందరికి లేలికగ అందుకాటులో నుండుటక్రై ఈ సీతాకౌముదిని మూడు భౌగవజలుగ విధాగము చేసినాను,

1,

ఈ గ౦ంథమం టీవిలో మొదటిఫాగము. దీనిలో ఉవో చ్హాలరూవముగ గ్‌ా అవశ్యకర్య గీతా విశిష్టత, గీతా ఆవ తరణము, సలౌత. త్వము అని నాలుగు కీరణములనువాసి, తరువాతే గీతలోని మొదటి మూడు అధ్యాయములను 8 కి5 ణములలో విశదీకరించినాను, , "

నేను 1905 నం।[లో కాకివాడలో గీఖోోవ వ్యాకము లిచ్చుచున్న కాలములో మొదటిభాగమగు నీగ%ింథధమును అచ్చు వేయుట౫ గాను వకడ30లాగు20 విరం58 యజ మానులగు స్రీ పోతాపిగడ కృష్ణమూ ర్షిగారితో ఇెవ్పగా వారు తమ సహజమైన జొదార్యముతో ఈ గం౦ంధమును ఉచితముగా నే అచ్చువేయించి యిచ్చెదని ఇె్పి వారికి ఎన్నో వర్తిడినల

• వనులున్నను ఈ గ్రింథరును త్వరలో నే ఆచ్చు వేయించి

యిచ్చినారు,

,. ఇంకను తవాళ్ళీల్‌ డదు ఉద్యోగమును బేసి రిమైరు

అయి శివోలయ ప్పతిస్థ, పురాణకాలచ్నేవ మందిరనిర్మా

.. ణము మున్నగు అనేక ఛగవత్కా ర్యనులను చేసిన చెడా రష్భవంతులగు శ్రీ య్‌చూి సీతాకామారావుగాకు ఈ గంధము అచ్చుకు కావలసిన కాగితముక్రిండ 6 రీముల

'తెల్లళాగితేమును ఇచ్చి తోడ్చ్సడినారు, .

.... . గిట్టు ఈ (గంధముదణప తోడ్పడిన శ్రీ పోత్యాపగడ ళృ్ణమూూరిగారికిని, లి మయేచూరి నీళా రామా లావ్సగారిక్షిని

ళా “నకల ్రేయస్సులు కలుగుగాక అని మా నొరాయణన్మరణ మరియు. ఈ గగంథమును చదివి చక్కీని పిశంస లను గావించివ శీ కుస్పా భి ఆంజ నేయ ళా (స్రీ గారు, జటా వల్లభుల పురుషోత్తం, ఎం. వీ, గారు, నీ బులుసు వెంళళు శ్వ్డు, ఎం,వ్‌ గారు, మల్లావజ్జల చెంకటసుబ్బ రామ శాస్ర గారు, భాగవతుల పటు=బరావు ఎం వీ గారు, లం సీతా రామజాస్ర్రిగారు, పుల్లెల రామచంద్యూడు ఎం,వీ. గారు, అనువారలకఘు నకల "ఖ్రేయన్సులు కలుగుగాక అని మా నా రాయణస్సృరణపూర్వక ఆశీస్పులు ఎరా

శ్రీ వీశాళామ శతి గాయతీ వీళాధివతులు (శ్రీ విద్యాశంకర భారతీస్వాములవారి “గీతాకొముది” యను గంధమును సావధానముగా జూచితినీ పదునెనిమిది యధ్యాయము లతో యా తలత్త్వలోధక గ౦-భమును న-మాన్యు లర్థము చేసిలొన జాలరు, ఎంతయో గురు=దైవకటాత్షముండి యెన్నియో వందల సర్యాయము లేకాగంచి త్తతతో మననము. వేసిన గాని యందలి" రవాశ్యనుః కరితలామలకముగాదు అట్టి యూ గ్రంథము శీ) స్వామివారికి క్రై వసమగుట లోకకల్యాణ చోయశగను, , | ఈతి స్వామివారు ఈ గ. థ మెందుప వుష్లునో బిట్లు పుక్లునో అను నుపోధ్ధాత మునుండి యామూలాగిము , నందర్భాప్రురన్నర ముగ వివరించినారు, ఈ గ9ంధమునందు రు-భ క్తి -జ్ఞానయోగముల త్వ మువ బేశఎపబడినదని మయందటు సఘూలదృష్టీతో నెలటుగుదురుగాని యా యోగ ఘఖుల సూత్ష్మదృష్టీ నో నిరూపించువారు మిక్కిలి తక్కువ కంఖ్యలో నుందురనుట నిర్వివాదము, 1 శాగాం(శ్రు (శ్రీ స్వామినాడీ ప్రత్యధ్యాయమునకు ఫంగలిని చక్కగా ప్పదర్శించుచు, నాయా యధ్యాయములం ) విషయమును వీవరిం దుటయేగాళ ప్రతిమట్క ముమయొక్క_

న! ముఖ్యభావమును తద్రహాన్యమును సుబోధముగా వివరించి నారు, కావున అత్షరజ్ఞునము, అధ్యార్మిక విషయ విపానగల వ్రతివ్య క్రికి గీతారహన్యమును ఈ గగంధము కరతలామలక మును చేయుననుట నిర్వివాదాంఛశమం, న్వరస్సిద్ధముగా ఆద్వైతతత్త్య (బోధ) వుచార బద్ధకంకణులై నను నాకుగల యత్యంతో త్భాహముతో నటులనే సూత) భాహ్యావనిమ ద్యాహ్యర బాన్యములనుగూడ పిపంచనమును విసాది.తురు గాకయని (శ్రీ(శ్రీ! స్వామివారికి విన్న వించుకొనుచున్నాను, ది 10-12-66 గ సర్వశం(క్ర విశారద

కుప్పా కీ) ఆంజ వేయా డ్రి.

9ళ/110 బొబ్జిల్లి ఓట, మచికీపట్టణకః,

అనాలే అలా

ఆర్ష విద్యాధూమగ;

• జటావల్ల భుల పురుషోత్తం, ఎం; వ్‌, మర్ల వాకివీధి, కాకినాడ, 5=1=67, శీత్రీత్రీ గాయక వీళాధ్ధిపతులు (శ్రుమక్పరమ మంస పరివా)బళాచార్యవర్య _(ప్రీ'త్రీ(త్ర' విద్యాశంకర ఛారతీస్వాములవారు 19650 వ, సంవత్సరములో ఇాకీవాడలో నొనగిన భగవద్దీశోవవ్యానములను విను భా” నము గల వారిలో నేనొళడను వందలగొలది వి ద్యాధికులనో గూడిన . యా నభలలో స్వాముల వారు నిశితవిమర్శశ క్తినో 'గీళా పగవచనమాు గావించి నక లనదన్య హృదయావర్జనము గావి:చిరి, . ఇట్టి యమూల్వవివమయమ లు గంంధస్థమొ లై. ముద) ణము పొందుచో నాంధి) పాఠ కావళికి ఇాశ్యతోవ కార మగు నని యానాడే శో)తలను భొనిరి. అది జీటికి నెర చేరినందు లకు సంతసించుచున్నాను. గీరపై విజలకుగల శంకలకు తృప్తికరమైన నమాధానము చివ్వటలో శ్రీవా రందెవేసిన చేయి. నూతన శంళలను శీకెత్తించుటయు. వానిని పుళ్యు _ర్తరించుటయుకూడ స్వాములవారికి నలానము, విషయ చాలననము సిద్దాంతస్థాపనమునకు ముఖ్యమైన పొోథనమగుట చే (శ్రీవా రవలంబిం చినవద్ధతి కడుంగడు _ శ్లాఘనీయనా, ఈ గిళాళానుది పిథమభాగము చదివినవారు ద్వితీయభాగ మునకై యుర్కంఠతో నిరీక్షింతు రనుటలో * సందియము శదు,. ఎ-జటొవల్లభుల వురషోత్తము;

బులుసు వెంక శుశ్వర్లు (రిమెక్ట ఎ.వీ ఇ యన్‌) తెలుగు జాతీయ బహుమానగ్భహీత,

. శ్రీ నీ శ విద్యాశంకర భారతీస్యాములవారి న్‌తోవ న్యారములు విను మహా భాగ్యము కలిగినందుకు నేనెతయు ధన్యుడనని భావించితిలి, వారి యావన్య్యానసా రాంశము (గ్రంథ రూవమువల బ్రికటింవయబూను టాంధు)ల _ అదృన్ష భాగ్య మనియు నానిశ్చయము,

భ్‌ గవద్దీి “వరీకష్‌ల పిటి విద్యాస్థలను పోత్సహించిన కీ శే (శ్రీ న్యావి సుబ్బారావివంతులుగా.. రొళవ్వూడు “నీ ్ఫ్స్‌ వరీశ కుం గూర్చుంటివాో యని నన్ను€ బాశ్నింపగా “నీ బ్రా ర్రీ క్ష (శ్రుకృష్టభగవాను నిదుట నీయంనోరుచున్నా నని జవాబు ఇెవ్పితిఏ, మిగిలినవన్నియు. నటుంచి ఒక్క భగ వన్లీశనుమాత) కు లోకమున కిచ్చియున్నచో, ఇారత "జీశము బుణమును లోగ మెప్పటికిని దీర్పుంజాలదు,

| గీత "పెక్కు జన్మములనుడి ముమునువై, శగద్ధాభ క్తు లతో నభ్యసించివారికింగాని. నిజముగా బోధపడదు, గ్‌త లోతు "దెలిసిన వ్య కులు ఫొలందిమందియే యుందురు, విన్నష్ట మైన అనుభ వజ్ఞాన మున్నుంగాని బోధించుశక్తి కలుగదు, (శ్రి గాయతీ) పీశాధివతులు గీతలోని పొతి వాళ్యత_త్త్యమాను నమగిముగా నెటింగి చాని, కీతర నర్వవాళ్యములతో నెట్టి సంబంధమున్నదో చూవుటలో వారి వినయసిఫాగసాము

శ . ర్ధము, భిశ్నాంశళమవగయకత్‌ "యు విరువమావ ములనీ యీ గా థపాఠకులకు. దెలియగ *రు వేయేల! ఇంతవజిప రచింవంబడిన నువఏసిద్ధగీ తా భావ్యము లో నెద్చటను లభిం పవి ("న్ని భౌనము-ను ని పార్లమినా గక్ము? ఏగజ్ఞా విభవ ముఖో నాకిష్కం. వి ఇ యాగ భామోంాడం బీ టింపంబకుచో విశగ్గన 'ద్యము శాలలదత వినముంండనై సూచించుచున్నాను చివ్ననాటినుండి వైదిక వాజ్బుయసాగరను వ నీదులాడి శీీమద్దీ తారబార్యము. నెజుంగుటక్రై శీ స్వామివారు నిక వధికకృమి చేసి, తమ అమూల్యభావములను లోక ముసకిచ్చు టం బూసిన యీ నహత్కౌర్య్యము సర్వా స్తిశలోకము నకు6 బూజ్యమైనది. " హిందూమతము అన-రశాఖభోపళశాఖానమన్నిశ మగు నయోనిర్ణ్దయ మసాధ్యమైన విశ్వవ్యాప్త మహో వటవృతీ ఛాజము, శ్రీమద్భగవద్గీత, దాని సారాంశము; శ్రీవిద్యా శంకరుల గీతావివవణము, హిందూమతసారాంశ సారాం: కను, అందుచే శీ) స్వామివారి గీతావివరణ ము పరించినచో. హిందూమళ సారాంశము సఃపూర్ణ్మమ.గాల. “జెలియంగలదు! | ముముమృువ్రలంద రీగరొంథ మను బఠి:చి ధన బ్రలయ్యెదరుగా! బులుసు వెంక 'చేశ్వర్లు, " - ఫఎ1-67,

ఈతీతీ గాయతీి కీఠాధివతులు, శ్‌ విద్యాశంకర భారతీస్వామినారు రచియించిన గగీతాకొముదో యను పొత్తమును అచ్చటచ్చట జూచితిని, గీతాళాస్ర్రమానందు స్వామివారొనర్చిన వరిశంము, లోగడ వారు గావించిన ఉప న్యానములను వినియున్న నాకు ఇళఃపూర్వమే విడిరచరము,; శ్రీ స్వామివారు రచించిన ఆవ శ్రాకొముదిో విథము భాగము, సశాద్ర్రీయముగను, సపిమాణముగనుు సోవపతి కముగను, నపిమర్శముగను, చమళ్కాచరజవకముగను, నులభావబోధకముగను, ఉన్నదనుటకు నందియము లేదు, పీరిందు విమగ్శించి చూపిప % తొర హన్యములను పలుతావుల న పవ్యాసరూవమి. న బోధించి శోతల నముంచానందనందో వాతు. దిలస్వాంతుల 'బేసి3 | . శాస్ర్రువరిశ )మ నన్నగిలిన యిశక్కాలమున, అధ్యా ర్నికవిషయములను అవగత మొనర్చుకొనుటకు నిట్టిగంథము లత్య 'తోప కారక ములు, . చు, వరంగలు, వ్‌. ల్లానరు ఎ చవెంళటనుబ్బరా మశౌత్రి 4119674 ౪ చాక జేదాడ్రశకోమణి, మోమూంపావికారద, అయయ ల శాణనాని.

211 వూజ్య శ్రీ విద్యాళం? ర భారతీస్వామి దరణుఐక అన్తవాసి - భాగవమెంల కుటుంబరావు భశ్రవార్వ్యకమన వమస్కరించి విన్నవించునడి శాము రచించిన శీమద్భగవద్దీతా తత్వ్వకొముది పిథమభాగమాను అఆనూలాగ)ము చదినితిని శీీమద్భిగ వద్లీ తకు లెనుగున అనేశ వివరణములు ఇంతకు పూర్వమే యున్నవి కాని సామౌన్యముగ సారశకూశ్యమని భావింపం బడుచున్న పధమాధ్యాయ॥ఏ)ంధము గభీర భావగర్భితమని నివరించుటలోను ఆయా యథ్యాయముల యందలి శ్లోకము లకు పూక్వాపరనంబంధనును నృృష్లయు చేసి వివయవిభాగ మును పిదర్శించుటలోను, శాస్రీయరుగు యా క్రుల$ో గీతొతత్ర్యముని నిరూవీంచుటలోను ఈవిషయముల నన్ని టిని అతి సుళోధముగ వుతిపాదించుటలోను అన్నర్థమగు ఈ గీళాతత్త్యకొముది యసనిచంపూర్వమనుట స్యభావో క్తియే పామరులకును పండితులకునుకరూ-డ్త నవశ్య మాదర ణీయమ*% ఈ గ౦ంథధయ, తెనుగు సారిన్వతిమున. గః యాభరణముగ నుండగలదు కాని యొకమనవి "ొమి గ$ంఫ శేవమునుగూడ అనతి కాలములో వుళటించుచో, 5 గంధమును చపీచూచిన పాఠరవల శేనలేని యానందఎ. కలుగును, అ_నేవాసి కటంబరావ ఆజ ాజం 71-67,

శీఫ పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు, ఎం, వీ, గారి (ప్ర శంస

శీీమన్ధాయతీ పీఠాధివతులగు శ విద్యాశంకర భారతీయత్రీందు9ంలు తమ పాొుపిదాయిళ మనన మంథా దండముచే గీత శ్రీరవారాశిని చిలుకగా నుద్భవించిన అమృ తాంఛుమ్యు౭ ఈ గీళ*కొముది ఇచట “సాంవిడా యిక మనునది సాభివొాయము, గీత ఉద్భవించినది మొదలు నేటివరకును డాని లౌల్చర్యము ననేఃష లనేళవిధనములుగా చెవ్వుచున్నాడు. కర్చృషధానమని కొందరు, జ్ఞావవ్రధానమని కొందరు, ఉభయపభానమని కొందరు, భ క్రివిధానమని కొందరు, యోగా భ్యాకపపధానమని కొందరు ఈవిధముగ అనేకు ల జేశరీతుల గీశనుగూర్చి' శౌప్పియున్నారు,. ఇవ్వ దున్నారు. ఈ మతము లన్నిటిలో ఎద్దయో ఒక్కటియే సత్యము శావలెను కాని అన్నియు సత్యము శాజాూలవుక దాం గీత ఉపనిమత్సాంరూవమగుటచే ఉపనిష్యత్పతిపాద్యవిమ యమే గీతా పతి పాద్యము శావలెననియు. అందుచే క్థ్‌న మార్షమే గీ తారహన్యమనియు శంకర ' భగవత్పాదుల సోజవద్తికముగ నిరూపించియన్నారు. ఇదియే నంపిదాయ సిద్ద విమయము. కాని ఈవిషయమును నరిగ మనస్సునక వట్టించుకొనసవలెనసిన ఎంతయో మనన, మూవశ్యళమూ వతద్గంధము లీనివారికిగూడ, అర్థమగునట్టు బోధించవలెనని

న... ఎంతే మననము చేయవలసియుండును 1! అది 'ఊహవామాశ? గమ్యుమ*, ఈవిధముగ నింప్రదాయసిద్ధ గంభీర విషయ మూన్న అతిసులభము, అహ్హాదకమునునగు రీతిలో నెల్లరకును అంద 'జేయు నీగగింధము కొముది అనుట ఎంతయా నమంజుకముగ ' ఉన్నది, ఎంతటి శులిషపిలిపాదితార్ధమైనను యా క్ర్యుపబ్బృంహి లే థ్‌టా వ. తము కానిచో అది సుదృఢము కాజాలదు కావుననే శంకర భగవత్పాదులు గనత్సుతు వేదాన్సవాక్యేషు జగ8ి! జన్శాది ళారణ వారిషు తదర్ధగఎవాణ దార్య్యాయ అనుమొన మవీవేడాన్తవాక్నా విరోధి విమాణం భవన్ననివార్యకే ం జీ శుగతవనవాయ ల్వేవ తర్క స్యాభ్యు ఓత త్వాత్‌ తధాహి | 0 త క శోతవోో మ న్త్వవ్యఃి * అని వ్రాయుచు యా_క్ష్యవష్టంభా వశ్యకతే నంగీకరించియున్నారు. శాని అట్టి యక్సులు శాల ఖీదముచే మారచుుడునని నా యశిపా్రాయము. పూర్వము . తార్కిక యుక్తులను= అనునూనాదులను- భూవిన నరిపోవు చుండెగిది, కాని నేడు వాటిశోపాటు, వి జానికె తిహాసికాదీ న చు

యుప్త్రలనుగూడ జూపినగాని సంపూర్ణ త్వము లభించుట లేగు

1 అట్టి నూతన యక్షులను జూవి అద్వైత సిద్ధాంతమున కవూర్వ సేవ చేయుచున్న నేటి అధ్యాత్మిక విడద్యావిచార కలలో (శ్రీ స్వామివారు అగ క్తేణి! చెందినవారు, వీరి ఈద్భ శకి ఈగంధమునం దంతటను, వధానముగా మొద!

ఠా మూడు కరణములందును సున్పష్టముగ గోచరించుచున్నది। భగ వద్లీశ యొక్క టియీ విశ్శజనీన మతగ 9౦ంధమగు నర్దత కలదనుటకు వీరిచ్చిన ఉవవత్తులు విజారనహాముగనువన్న ఏ, మిమాంనకోపజ్ఞ మగు ఉవకెిమోవరుహో రాది లింగమట్క మును సామాన్నులకుగూడ అర్ధమగుతీకువ వాల్లవ కీరణము న పితిపాదించుట విళశంననీయము. 'ఉపవనిషద్‌ “గీతా శబ్ద ముల ప్రిలిగ సామ్యుమున కొళ యువవ్తి కల్పించుట చమత్కా-ంమగ నున్నది, . గీతలోని వితియొళ్క క్లోకము అర్ధమగుచున్న శ్లు ఉండును కాని (వతివాద్య విషయ గాంభీ సము చేతనో లేశ అన్న దాదిబుద్ధిలోవముననో ఎచటినుండి ఎచటివరకు వఏీవిమ యము చెవ్ప్చబడినది, ఇచెవ్పినదంతయిు పరన్పరవ్యాబజాతము కాకుండనున్నదచా జఅన్నచో నంచేహము రాకమానదు. వా_న్రవమున గ“న్యామిశే)ణేవ వాశ్యేవ బుద్ధిం మోహయ "'సీవమేో అనుచు అర్జునడు కూడ భగపద్యాళ్యములు అన్న, ష్టార్ధముగ నున్నవవి పలికియున్నాడు॥ జా. ఇట్టి శంకలు తొలగునట్లు (శ్రీ స్వానులవారు నక నం ఖ్యా ఎన్టేశపూర్వ శముగా వీ శ్లోకమంనుండి వీన్లోకమువరికు వీవిమయము చెవ్చ బడినది? ఉఆందలి నూ మ్మాంశ భేదము లఫ్వి! అనునది , మొదటి మూడధ్యాయములకు నంబంధించినంతవరకు ఆరటి పం వొలచినట్లు ఆ 'దజేసియున్నారు. ఈధాగమును చదువు. న ఫ్పుకు వారి ఉవన్యారమును వినుచున్నట్లనిపిందును, న!

య? నం ఖ్యలనో పొటు ల్లోళమ లను గూడ 9 క. ఉన్నచో అలక లకు ఉవయు కముగా ఉ-జెడిది, ఎనిమిదవ కిరణమున అద్జుమడు బిహ్మ్మి విద్యకు అ, శారి యని సిర్ణయింపబడినది కాని 96 వ ఫుటలోని మొద! వాలు పంకు లును “అరునుకు జూననివకు అధికారి ళోడుీ గ కీ ద జా ౪ అని చెవ్రుచున్నవి మొదట చదివినపుడు ఈఘట్టములలో విగోధమున్నడా అని అనిపించివది కావి బ్రబ్య్భావిద్యా! శారమున్న దనినపుడు బిమవ్మావి ద్యాగ )వాణ మాత్రము కధికారమున్నదనియు జ్ఞానం నలో ఆధిళారిము? లేదనగా ఖి స్వవిహిలేకర్ణు త్యాగవ్లూ నళ క్లానై “మా త్యాధి కారము శే. నియు (శ్రీ స్వామి వా యభివాాయమై యుండునని ఆని టిని కావుననే “నిమి యను పదమును వాభిపోయమ! వాడియున్నారు మొదటి మూడధ్యాయములకువలెనే మిగిలిన అధా యములపైై గూడ (శ్రీ) స్వామివారు చేసిన వ్యాఖ్యను పుస్త రూపమున అ సికల కందజేకువలెంని వార్థించుచున్నాన థి మైదరా బామ వులైం (శ్రీ రామచంద్రుడు 80-1-1967 వేదాన్త శిరోవుణి జీదొన విళారద విద్వాన్‌ వ! మి. (వంప్కృత మ ఆంగ్గ్లవా పొంకీ) సంస్క్భృతోవ వ్యాసడడ డప్యావియా విశ్వవి ద్యాళయ వజ

ఓక్‌ విజ్ఞ ప్త శుతీత్రిప వ ఆజాక్యవర్య (శ్రీ గాకుతీ] వీళాధివతు లస (శ్రీ విజ్యాశంశర భారతీస్వాములవారి వకణకంజ ములకు వమస్కా రినబారగ0పూరగముగ నమర్చించుగొనిన వ్‌ప్పి పీ,

శ్రీ, కేవిశావకంపా

కా చంపిన “గ్‌ తొకొమ-దిని బమగిమగ వాలో కించితిని వవలయకము న కానందళరమైవ కొముదినే రుచి భూచి యానందింవకు “ రాధనందకర మే భగవద్దీరలప లోకమున బహుళ వొె్ట్థభ్యావములు గలవు విమర్శన లుత్ప న్నిమ_లెనవి వేయ)? (శ్రీను చృ-ళర భగవ త్పాదుల భామ్యము మొదలు ఆనిసిసెంట , &లక్‌ మొకల ప వారివటిష వారివారి యువజ్ఞానుపారము వ్యాఖ్యానముల వాసిరి ఈపె వాధు5ిపలలో నెవరు వాొపినను శ్లో ళార్థము వద స్వారన్యములపై (వాకులాకికే కాని యధార్థమునక మొత్త ముమిోది యర్థమునుగాని, (పకూంంజననంబంధము లాద్యను బంధములను చక్కగ తెలుంగున నిరూపించిన చారు తక్కు నగ నున్నారు తాలూ ఛి గవద్లీ తొతత్తము నొక లేజో రూవముగ ధ్యనింవంజేసీ ఆ తేజన్చులోని కరణనములను లో

2710 మునకు మో వాక్కులను దర్చణముపై బ్ర)నరిం వంజేసీ మూూలమూఎల చాగీన యజ్ఞానాంధ కారమును పారదోలి పరత త్యవను విపైూనమును గలిగించితిి ఇటి విమర్శవాత క కై జే క బ ఢ

గ౦ంధమ. లే జేటి పాశ్చాత్య నాగర॥ తా వ్యామోహితుల కవగరను తాము న్యాయవృ తిరుండి విరమించి త్య జిజ్ఞారయళీందు9) లై నందుల కిటి న్యాయబద్ధమైన విమర్శవ లొనరించి లోళమునకు మేలుజేయుట మాబోటివారి పుణ్య పరిపాఠ మనవచ్చుతు ఈగీతాకొముది అజ్ఞాశాంధ కార నిమగ్నుల%వారికి విజ్ఞా$ పిదీవమై వెలుతురు నిచ్చుగాక యని నామునవి

ఇతోధికతత్ర్యవిమర్శను వ్యానసూత్ర)ముల పై వను భగవంతుడు మిచే చేయించి మాబోటి జిజ్ఞాముజనము నుద్ధ రింతురని చార్థించుచు మి చరణకన్నిధికి నాయభిప్రొ యము విజ్జి రూవమున నమర్పించుకొనుచున్నాను నరన రావ షేంట | ఇట్టు భవదృరణ సే వాసక్తుడు

9267 లంక సీతా రామశా శ్రి,

జగద్దురువులై న శీ ఆదిశంకర భగవత్పూణ్య పాదులకు అ౦కితవుు “వ్యు పశేశాయచ* అని చేదరులో వర్మింపబడిన పగికారము అ పర మేశ్వరుని వ్య ప్త శేశరూవులు కలియుగ జూనావతారులు సె నటియు లా చ" ఊనబోడశవయః కాలములో ఛాష్యప)ళరణ స్తోళాది పాగిశ తాధక అమూల్య గం ధరాశిని జళదుదరణారయె ళు ౬ స్‌ యటం అనుగ )హించివ నరగిజ్ఞులై వటియు, చీన్లోంా లా అపొరుపీయమువె జూన జటిశ్రలనదగు ఉవనిషమతుల లోని ఆదై వలే సిద్దా త మును ఉద్ధరించి విచారముచేసి, రర్వదుర్శతములను ఖండించి అటె గలేవ నకు అధ్యాత్మిక సామా)జ్య పట్టాభిపేకమును గావించి భాంగబేశములో చళ్ళు శలందును వీగచతున్టయ మును అమర్చి, మణ లేను ల గూడ స్థావి చి *జగద్దుకువులు అను సార్థకబిరుదమూతో విరాజతులెనటియా, చాలు త్ర దయానను. దుల నటియు 9 8౬ (క్రీమచదాడిశంకర భగవత్పూజ్య వాదులకు వారి యనుగంహవికేషమముచే రచింపబడిన గీతాకౌవంంది అను ఈ[గంధమును బదాంజలినై అంకితము చేయాచువ్నాను, £ కకక క న శంకరమగ ర ] విద్యాశంకర భారతీస్వామి, బ౦దగు ఈ్రీ ఇాయరీ9ిపీఠరూ, లాలా టో అకా

గీతాకౌముది ప్ర ధమభాగ ము

విషయసూచిక కిరణనూఅం జీజ్లీఆ 1 నీతా ఆవశ్యకత 6 2 నీతా విశిష్టత 460 ॥ $ గీతా అవతరణము లం 6 లీ ధృత రానని విశ్న ఠం లి 6 సంజయుని నమాధానము తం శి 8 అస్టనుడు బిభ్మావిద్యకు అధి కారియేవా 60 9 ళృష్ణుని బోధయొక్కం న్య్వరూవము = 64 10 పాంఖ్యయోన సార ము ఇం 60 కేసే, సాంఖ్యయోగము ఈం 78 కవి శర్శయోగబోధి లం ర

నన లు

పనన ర న స సం. నటం స చున వమ సమన న నం . ల ॥ కై సే చ ణి ( ॥ అ స్తు. వే ॥ . న. య

1. ఇఇ చ షయ ౫ న చే... పట్ల నే | సస న న ఆలే గాత. [లాం యా! ౧ టి టి! సన్న. ర్న పేక స కనులా పాలతా్యాలల న ళా న క స సు స్టో మ న న ల ల క ల చను యుల పం య ము నట తత్ర విద్యాశంకర భారతి స్వామి ను శ గాయతీఏరం. మచిన్‌ నటం

గీితాకౌముది వలానా కే యాలాల. 1వ కిరణవుం - గీతా ఆవశ్యకత

“ వయోజన మనుద్దిశ్యన మందోనీ ప్రవర్తతే” ఆతను న్యాయము వంకారము వవ) యోజనము లేషండా ఎంత తెలివిగక్కుువవాడు అయిననూ వీపవిని చేయకు; అనగా ప్రివంచములో పసితి వూనుడును సదోవనిని చేయు చున్నాడు అఎకే, దానివలన వీదో పియోజవనము కలుగు ననే చేయుచున్నాడు, అటువంటి అవుకు మనము ఎపరినైనా గగ్రను చదువమంళు యీగీతను చదివితే వమిలాభము ? చదవ॥ళపో లే వీమినవ్వము ) అని సహజముగా వాడు టిడు కను, గీతను చదివితే యీలాభవు? ఉన్నది; చదవళపోతే మూ నష్టము ఉన్నది అని వానిని ఒవ్పించునే వాడు గీశను చదువుతాడు, కనుక గీతను చడువుతే వమిలాభమో, చద వళపాతే వీమినష్టమో మననుఃు తెలయనసుకొందమఘు,

వతి మానవ్చుకును దుఃఖము వోవలెనని, సుఖము రాపలెశని ళోరుకొనును కాస్‌ వాడు ఎల్నిపనులు కేసినను మశఖము పోవుట లేదు, నుఖము రావడనులేదు, మునకు వవంచ వినయములవల్ల వీడో నుఖము వద్చుచున్నదిగదా 3౦1, అనుఖన్లు తాళ్కాలికము, అనిగ్యము, పోపాధిశను ,వవగా అయా వన్తుశ్రలమోద ఆభధారవడినదై యున్నది, అట్టి

ల్జీ ఆనిష్యేమై సోపాధిక మైన సుఖమ వల చీమి పియోజనము లేదు అందుచేత పితివాకును నిజమ గా అజేన్నీంచేది ఇటి వివంచ విపషయములమిద *జధా5 వడిన అనిళ్యనుఖము శాదు పివంచ వస్తువులు అన్ని అనిత్వమ. లు కనుక వాటి వల్లవచ్చు సుఖరుు ఆఅవిత్వము కాగతవ్పగ కనుక విరి వాడును విజముగా లెజేక్షీంచేదీ వృపంచ వస్తువులమిోద ఆధారవడనటువ-టి నిళ్యసుఖమ _ అట్టి నిత్యసుఖము నే అత్మ్కానందము అంటా నితి మానవ్ఫంి ఆత్మ నిత్గుమై అసందమై ఉన్నది అని ఉపనిషత్‌ ఇెవ్రూదున్నది అంలే రై

గాఠ మనకందరికి నిద్రలో కలిగే ఆనందచు ఆ త్యానందమే నిద్రలో (వ్రపంచ వస్తువులు ఇం్టదియగః లు మనస్సు వీరూ నగోచరింపవుగ డా. నిదిలో ఉన్నది అత్ము ఒళ్ళు కనుళ నిద్రలో మనము అనుభవించు ఆనందము ఆత్మానందమే మన అశ అనగా మన న్వరూవ మే నిత్యమై ఆనందమై

లై మట రా ఉన్నది కాని మనక ఆవిమయము శెలియటళలేదు. శెలి యకపోగా యీ దుఃఖము ఆఅనుభవిు చుచున్నామనియు, ఈ దుఃఖము అనుభవించుచున్నామనియు వితివాడు నోల పెట్టను ఈ దఃఖము పోవాలని ఎత వంయక్నించినను దుఃఖము పోవడములేదు ఎందుగేకనంశు, దుశ$ఖము ఎం దుకు వవ్చినదో తెలియశపోవడమువల్ల ఆ దుఃఖమును పోకొట్టుకో లేపండా ఉన్నాడు కనుక దు ఖమును పోగొట్టు కొనవలెనంపు దమఃజకు ఎదను వచ్చినది, ేనివల్ల వచి?

క! వది తెలుసుకోవలయును ఈవిధముగా దుశ$ఖమునప కార ణము వీమి అని విచారణ వేస్తే శరీరమే దుఃఖము నరు శారణమని కేలతు.ది ఎ దుచేతనంకు మనము శరీరము ఉన్నవ్వుడే దుఃఖము ను అనుభవిస్తున్నామ3 శరీరమునకు రోగము వచ్చినా లేలకుటినా మనకు దుఃఖము వచ్చును కాని శరీ మునకు రోగము ఉన్నప్పటికి శరీరములో. 'లేలు కుట్టిన విషము ఉన్నప్పటికి మనకు న్నిదవట్టి;యెడల వదుఃఖ మనమును మనను అనుథివిిచుటలేకు ఎందు చేతనంజశే న్మిదలో మనకు శరీరము లేదు అనగా శరీకము ఉన్నదనే భావము లేను శరీరము అనగా స్థూంశరీంము సూతక్మశరీరము కూడా నూత్శు శరీరం మం మవస్సు పివానముగా గలది. ఇపుడు దీంవలన తేలినద వకుుచు శరీరమున్న జా్యగదవస్థలో దశఖము ఉన్న? ళరీ"ములే? నిద్రావస్థలో దుఃఖము లేదు కనుక శరీంమే ద శఖయునగు కారణము అని 'కేలినది దుఃఖము లేకండా వోవాలంకు శరీవపుం లేకుండా పోవాలి శరీకము బేకుండా పోవాలంటే శరీకము ఎందుకు వచ్చినదో వలా వచ్చినదో తెలుసుకోవాలి శరీరము ఎం దుకు వచ్చినడదంళు,. వెనుకటి జన్బలో వీతోర్ణు చేస్తే, ఆకర్శ పలాన్ని అనుఖఎ వంగు శరీరము వచ్చినది. శరీ రము లేకుండా పోవాలి అంజు ₹ర్టు లేకుడా చేసుకోవాలి కర్ణ లేకండా చేసుకోవాలి అం" కర్టు ఎందకు చేసినా వో తెలుసుకోవాలి వర్ష ఎందుక చేసినామంపే కాగ

'జ్వేషాలు, శామకోధాలు ఉండుటవల్ల కర్మ నేస్తున్నాము, మనము వీపనిచేసినా రాగమో, "జ్వేవమో, శామమో, కోధమోా మనలో ఉండి ఆపనిని చేయించుచున్నది కనుక ముసము వళర్శ చేయకుండా ఉండాలి ఆంహపే రాగ చ్వేష ములు శామళోధాలు లేక్వుడా ఉండాలి ఇవి లేకుండా ఉండాలి లంపే యివి ఎలా వచ్చినది తెలుసుకోవాలి, ఇవి ఎలా పచ్చినవంకే న్వవర బేధను వల్ల వచ్చినవి. నేను వేరు, చాడు వేరు అను జీధబుద్ధి ఉపటేనే యితరుని యందు శాగము, ద్వేషము, ఇ'మము్క చోధన3: పుట్టును ఈరాగా దులు పోవాలి అంజపే స్వపర భేదను పోవాలి. స్వవర భేదము పోవాలి ఆం కే, న్వవర భేదము వీలా వచ్చినదీ తెలునుగొంశు చానిని పోనొట్టుకొవచ్చును, న్వవక భేదము వలా వచ్చిన దంళు ఎవరి స్వరూవము వారికి 'తెలికుశ పోవుట వల్ల అనగా అళ్మశ్వరూపజ్ఞాసమూ లేనందువల్ల ఈ శరీరములో ఉన్న వాన్‌ని “నేను అనిన్నీ ఆ శరీంవణలో ఉన్నవానిని “వాడు అనిన్నీ అంటున్నాము, అందువేత నేనువేకు వాడు వేరు అను 'బేధబుద్ది; దానివల్ల రాగ బ్వేషాదులు; జానివల్ల కర్శ దాని వల్ల శరీరను?; దానినల్ల దుఃఖము వస్తున్నవి, ఈవిధముగా వీచాగణ చేస్తే దుఃఖానికి కారణను ఆత్మజ్ఞానము "లేశపోవ డము అసి శేలినది, ఇది అంతా మనము ఇపుడుయు॥! మాద విచారణచేసి 'కేల్చుకున్నాము, ఈ విషయమునే రతి హడా నొక్కి. చెప్పుచున్నది, “శాందోగ్యోపనిష

త్తలో నారదులవారికి ననత్‌ కమారులవారు *తరతీనోక

నూలర్మవిత్‌ * అని బోధించినార, అనగా ఆత్మజ్ఞానము

వల్ల నే దుఃఖమును దాటగల్లుతాడు అని సిద్దాంతము, నిద్రలో అత్శ ఒక్కకే ఉన్నఫవుడు దుఃఖము లేళ+పోవుట

వల్ల పై సిద్దాంతము _ అనుభవపూర్వళముగా కూడా తేలు చున్నది, నమాూధి స్ధితిలో యి విషయము న్పష్టముగా ఆను భవముల్లనికి వచ్చును,. ఇట్లు ఆత్మజ్ఞానము లేనందువల్ల దుఃఖము వచ్చినదనిన్నీ ఆత్మజ్ఞానము వల్ల దుఃఖముసోయి నిత్యానందము ఆనుభవములోనికి వచ్చుననిన్ని, యు క్తివిచా రణవల్న శ్రుతి విమాణమువల్ల అనుభవమువల్ల కూడా మనము నృష్టముగా తేల్చుళొన్నాము. -

౧... (వతి మానవుగ్సున్ను “నేను. * నేను అని వ్యవహరిన్తూ “ఉంటాడు, నేను అంటీ నమిటో తెలియడమం లేదు, నేను అనేది లేబేమో ఆం, నేను లేకపోవడము ఏమిటండీ అని వ)కివాడును రొమ్ముమాద చేయి వేసుగొని, నేను అనేది ఉన్నదని న్పష్టముగా ఉద్ధ్రోమిస్తాడు, కనుక నేను అనేది లేక పోవడము లేదు; ఉన్నది అనడము నిశ్చయను,. నేను అనేది ఉండుట ఆలా నిశృయమైతే నేనుయొక్క న్వరూ వను లెలియుచున్నదా అంప్‌, ఎవరికి తెలియుట లేదు,' జీను యొక్క న్వరూపాన్ని తెలుసుకొన్న జ్జానులు ఇాలొ అరుదు, జీన్సు న్వరూపాన్ని తెలుసుకొని అనుభవనులోనికి కచ్చు ళొనుట మోతము, నేను అనేది ఉన్నదని సామాన్యాశార

6

ముగా ఆందరికి తెలిసిననూ విశేసూళారముగ అందరికి శెలీ యడము లేదు; అనగా * నీను యొక్క న్వరావ న్వభావ ములు తెలియుటలేదు. దీనీకీ కారణ మేమనగా నేను అనుదానిని వీదో ఒకటి అపరించి కవ్పివేసినది, అందుచేతనే *శేను) యొక్క న్యరూప న్వభావనులు తెలియడము లేదు *జేను' న్వరూపాన్ని ఆవరించిన దానిని మాయ అని అం టారు అమాయను పోగొట్టుళోగలిగితే నేను యొక్క న్వయాపస్వభావములు తెలియును అదే ఆత్మజ్ఞానము, అడే మోత్షము,

అలా అయితే యీావమవాయను చాటుటప పొధన మేమి + అనగా అట్టి సాధనలను యీ భగ వన్లీక బోధించు చున్నది గనుక గీతాబోధపలన మాయరు దాటి మోవ మును పొంద టకు అవకాశమున్నది గ్‌ రాజ్ఞావము లేకపోతే సంసారదుఃఖను తప్పదు ళనుక గీతాబోధ అవనరము

రా

2 వ కిరణము - గీతావిశిష్టత - గీతయే ప్రపంచ వుతగ్రంథవుం (వవంచములో హిందూమతము కిష్టియనుమతము, *మ నల్‌ మాను మతము లను $ మతములు విధానముగా ఉన్నవి, హిందూమతము ఆనగా వేదమతము ఈ నుతము నష మణగ)ంధముః వేదసొరమైన భగవద్గీత (కిష్టియకా మత మునకు బైబిల్‌, ముకల్‌ మూను మతమునకు ఖురా౯ మత గంంధములై ఉన్నవి ఈ మూడింటిలో వివపంచమంతకును మరతగ9ంధముగా. "చెప్పతేగినది వీది + అను వివమయమును పరికీలిం చుదము క్రిస్టియను. మకము క్రీస్తులో యిప్పటికి సుమారు 8 వేలు నంకరనుల కిందట సాారంభము అయినది, మహామ్ముద్‌ మతము యిప్పటికి సుమారు [1400 నం। రముల కిందట మహమ్మదుతో పాారంభ మైనది, పపం చము వుట్టి యివ్పటికి మన భారతీయ వైదిళ వంచాంగము వప)ికారము 195 53 85 €66 కం[రములు అయినది; అనగా 195] కోట్ల నం[$రములకు పైగా అయినది, పాళ్ళాత్య వచార్థ విజ్ఞాప శాస్ర వే తృలున్ను, భూగర్భ శాశత్ర పరిశోధ పలున్ను. ఆయిన మహోానుహులు కూడా లయగా సృష్టి పుట్టి బుప్పటికి సుమారు 101 కోట్ల నం[రములు అయినడని నుడివి నున్నారు అవకారము ఈనృష్టి పుట్టి నునూరు. 18]

గ్ర కోట్ల సం[రములు పైగా అయినపుడు యిక్చటికి నుమూరు 2 వేల సం[రముల క్రిందట ఫుట్టిన క్రిష్టియరు మతగ్రం ధముగాని నుమవూరు 180) నం[$రనముల క్రిందట పుట్టిన మహమ్మదీయ మళగగంధముగాని సృష్టికి అంతకు మర గఫంధములు శానేరవు అవి సృష్టికి అంతవ ముతగ)ంధ ములు అయినచో ఆ ఆడు గం్పంధములు పుట్ట వూర్వమే కొన్నికోట నం[రముల క్రింకట నృష్టి పుట్టుట చేత అట్టి నృష్టిలోని పిజలందరకు మతమే లేళపోవలెను భగవం తుడు మతముకు మక్యగంధమును ప్రజలకు అనుగిహీంచ పండా వ)జలను నృష్టించుట అనం భావ్యము కనుక బైబి లున్ను ఖురాన్‌ యున్నూ అవి ఫట్టకముందు ఉన్న వారిని తరింవజేయ లే గనుక అవి నృష్టికంతకను చుళగ9ంధము లగుటప వీలులేదు ఇకను హీిందూమక గర్ప్రిధమైన వేద పారమగు భగవద్దీికను గురించి విచాకించుడము భగవద్లీ తను కృష్ణపరనూళ్ళ్మ అర్జునునకు రురు మేత) యుద్ధ ప్రారంభ ములో బోధించినల్టు అందరికి తెలిసిన విరయచు కరు త్మేతర్సి యాద్ధము. జరిగి" యిబ్బటికి సుమారు ఆయిదు వేల సం[రములకు పైగా అయినది తిట్లు అయినచో సుమారు 5 904 నంకరముల కిందట వుట్టిన భోగవద్దీత 105% న! నంశరముల క్రిందట పుట్టిన నృష్టికి ఆంతప మతగ్ర9ంధము ఎట్లు శాగలదు 1 అను ఆషేకణ టైబ్‌ల్‌ ఖరా౯ప పద్ఫి నట్లుగా నే గీతా వివశముళో కూడా వచ్చును. దీని!

రి జవాబు వీమనగా- భగవద్గీత కుగుతేత్య యుద్ధ ప్రారంభ మున అర్జునునకు (శ్రీకృష్ణుని చేత ఉవ దేశింపబడినట్లు కనబడి నప్పటికి, గీతాబోధయొక్క_ అవిర్భ్యావమునప అబే ప్రారం భను కాదు, గీత 41వ అధ్యాయము పిధమ శ్లోకములో గీ తానం చేశమును నృష్ట్యాదిని కృష్ణవరమాత్మ సూర్యునష లి అనుగ %హించినట్లు న్పష్టమగుచున్నదిః నృష్టి పుట్టిన తరు వాత యిప్పటికి సువూరు 6200 నంవత్పరములకు పూర్వము అవళతరించిన కృముడు నృష్ట్యాదిని అనగా యిప్పటికి సుమూరు ర్‌ం లల 195% కోట్ల నం[రముల వూర్వము సూఢ్య్యనికి ఎట్లు ఉపబదే శివగలడు? నృష్టీచేసిన భగవంతుడే నృష్ట్యాదిలో అట్టే ఉపదేశమును చేయుటకు సాధ్యము; అం 'ేశొని యితరులకు సాధ్యము కానేరదు, కనుక సృష్ట్య్యాదిని సూర్యునకు ఉవ'ే శించినది సామోత్తు భగవంతుడే అయి యుండవలయునుః అట్టి ఉప ేశమును కృష్ణుడు తౌను చేసినానని చెప్పుటచే, అద్దనునకు బోధచేసిన కృష్ణుడు 'దేపకీవసు చేవులకు సునూరు 5200 సం[రం క్రిందట పుట్రిన విగ్రహరూపుడు మాత్రమే కాదని లేలుచున్నది, ఆ కృష్ణుడు భగవంతునిరమొక్క ఆవ తారమ?', అటి అవతారమైన కృష్ణుడు తన తాత్కాలిక లై ర్‌ లి మైన అవతార రూసములోగాక వాన్తవమైన భగవత్‌ స్యరూపుడుగా నే అర్జునునకు గీతను _బోధించెను. అందుకనే అర్జునునకు కృష్ణుడు గీతను బోధించినను, గీతకు “ళృన్లగీత”. ణా న అని కృష్ణనామనుతో 'వీరురాక, సామోత్తు భగవంత్రుడే

10 బోధ వేయుటచేత, “భగవద్లీతి అను నామము వచ్చినది, రాముడు చెప్పీవగీత *రామగీతి అనియు, రుదుడు. చెప్పిన సీత *'డదిగీతి అనియు, గణపతి చెప్పిన గీత “గ బేశగీతి అనియు, శ్రుతులు చెప్పిన గీత “భుతిగ్‌తి అనియు. గోపీ కలు చెప్పిన గీత 'గోపికనీతరో అనియు యిట్లు బోధచేసిన వారినామములతో అయాగీఠలు విరాజిల్లుచుండగా, కృష్ణుడు చెప్పిన గీతకు “క్ళృష్ణనీతి అను జీరురాశ “భగవద్లీతి అను వీరువచ్చుటప శారణను యిదియే అందుశే గీగలో మధ్య మధ్యను *“భగవానువాచి అని యున్నదిగాని “థృష్ణోవాచి అని లేదు. ఇంకను భగవద్లీతలోని శ్లోకములను పట్టి చూచి నను నృష్టిక_ర్తఅయిన భగవంతుడే సామోత్తు గీతనుబోధించి యుండవలెను, గాని సుమారు $51000 గసం[కరముల క్రిందట అవతరించిన కృష్ణుడు మాతం బోధించియుండదని స్పష్ట్రముః గీతలోని “'మయాధ్యక్షీణప్రకృతి స్పూయలే స చరాచరం అను శ్లోకము నా అధ్యవ్షతక్రింద స్రళృ్ళతి నృష్టినంతేటను చేసినది, అను భావమును న్పష్టమ్హు వేయునపుడు అ ధ్యముడ నైన నేను అను శబ్దమునకు అర్ధము సాతాత్తు భగవంతుళే అని న్పషస్టమగుచున్నదిగదా.. ఇంకను గీతలో “అజః అవ్య యశ।ి అనగా పుట్టుక లేనివాడు నాశనములేనివాడు అను మున్నగు యిటువంటి నిదర్శనములు చాలా గలవు, కను! గీతను నృష్టిళర్త అగు సామోత్తు భగవంతుడే నృష్టిలో! ప్రిజలందరకు మళగ్రఏంథముగా అనుగ హించినాడని శేం చున్నది,

1

ఇంకను క్రిస్టియః మతముయొక్క_ వవ క్తయెన జీనస్‌ క్రీస్తుయును, మవామ్మదీయ మతముయొక్క_ ప్రవక్త మైన మహామ్మదుయును, భగవంతునియొ క్రకుమారులుగనో, దూతలుగనో వర్మింవబడినారుగాని, సామోత్తు భగవంతుడుగా వర్శింవబడి యుండలేదు. గాని మన భగవద్లీశను సామోత్తు భగవంలుజే. చెప్పియున్నాడు, ఈ కారణముచేత కూడా భగవద్గిత యే వివంచ మతగశింధము కాదగియున్నది, ఇంకను గీత శవ అధ్యాయము 11వ శ్లోకములో “మను ష్యాఃి అనిన్నీ, $వ అధ్యాయము 17వ శ్లోకములో “దూనవ1ి అనిన్నీ 9వ అధ్యాయము 22వ న్లోళములో. 'జనాఃి అన్నీ శబ్దముల వియోగములనల్లకూడా నీత ప)పంచము లోని మానవుల అందరికిని నంబంధించి అందరిని తరింప చేయుటసగాను అవతరించిన మకగ9ంథధము. అని శేలు చున్నది,

మరియు ఆయా మతగఏ)ంథముల బోధలను వరిశీలించి నను భగవద్దీత యే పిపంచ మతగ9ంథము కాతగినదని స్పష్ట పడుచున్నది. మానవుని మనస్సుకు 8 రళనుల వివృత్తులు కలవు, అవి వవి అనగా-- (1) వాంధిచుట (2) అనుభ వించుట (3) తెలిసిఫొనట ఈ మూటిలో *వాంధిచుటి అను మనఃపివృ్సి వొంభారూవములో శే పర్యపసానము శానేరదు, వాంఛ తీకవలెనన్న ఏదో తేగిన పికియ జరుగ వలెను, మామిడిపండును తినవలెనని కోరక కలిగినచో,

కే అ కోరక నెర వేడటక ఆవండును కొనుట, తినుట, కర్శు జరుగవలయాను, అపుడుకాని ఆకోరిక ఫ్య శాజీరదు, కనుక వాంఛ అను మనఃవపనృత్సి శర్మళ వర్యవసానమగును, వాంఛ అనునది ప్రవంచ విషయము నంబంధించినది అయినచో ప్రపంచ విషయములు వరిచ్చి ములు అనిత్సములు, దు!ఖప్రాదములు అగుట చేత వా యను మనఃవివృ తి పరిపూర్ణముగ నఫలను శ్రా జేకః లది వరిపూర్జము. నఫలము కావలెనన్న అవరిచ్చిన్న నిత్యమైన భగవంతునికి నంబంధించి యుండవలయును, ళ్ళ వంతుడు సర్వవ్యాపకుడును, నచ్చిదానంద స్వరూపుడు; అగుటచేత, వాంఛ భగవంతునికి నంబంధించినది అయినచ్‌ భగవంతునకు నంబంధించిన కర్ణులో నే పర్యవసానమై, ప పూర్ణము అనందదాయకము అగును; ఇదియే భగవంత నకు సంబంధించిన కర్మయోగము, అటులనే లెడన నున పవృ త్తిమైన ఆనుభవించుట్‌ అనునది కూడా ప్రపం విషయములప సంబంధించినది అయినచో, వరిపూర్షన అఆనందదాయకము కానేరదు కనుక అట్టి అనుభవముకూ? భగవంతునకు సంబంధించినది అయితేనే పరివూర్జ్మమ ఆనందదాయశము అగును, అట్టి భగవదనుభవము భ్‌ యోగమువలన నమకూడదును, మరియు $ివ మనఃప్రవృ అయిన ెలిసికొనుట అనునది కూడా పిపంచ వినయ; లప సంబంధించినది ఆయినచో, పరిపూర్ణ ము అనందదా:

13

శకము కానేరదు, కనుక అట్టిది "తెలుసుకొనుట భగవత్ప్చర మెనచో భగవత్‌ జ్ఞానములోనికి పర్యవసానమై సఫలత నొం దును, ఇదియే జ్ఞానయోగము, ఇట్లు వితిమూనవువికి నంబంధించిన ఈ మూడు మనఃపివృత్తులు భగవంతునికి నంబంధించిన కర్శయోగము, భక్తి యోగము, జ్ఞానయోగ ము అను 8 యూగములలోసికి పర్యవసానమై లేనే, మాన వుడు నంనస్కృృతుడై, పరిపూర్ణుడ్వై మోవము ఫపాందును. పితిమానవుడు మోశతమును అపేన్నీంచును గనుక యీ 8 ఊోగములను ఆవలంబెచి తీరవలయిను,

ఈ 8 యూగములలో మొదటిది అయిన కర్శుయో గమువలన మౌొనవుడు తేన విద్యు కృ ధర్మములను నిష్కామ ముగా అనగా ఫలాపేతు లేకండా నెరవేర్చినచో, చిత్త మాలిన్యమ: పోయి; చి త్తశుద్ధికల వాడు అగును. అంతట భక్తి యోగమును, చానికి నంబంధించిన యోగా భ్యాకమును చేసినచో చిత్తమునకు ఉన్న చాంచల్యము పోయి, వకాగ)త కుదిరి భగవదనుగ్శిహము కలుగును, అఆ తరువాత జ్ఞాన యోగమువల్ల భగవంతుజే తాను అను ఐక్యభావము, న ర్వార్మభావము కలిగి మోతను పొందిను, దీనినిబట్టి అత్భుజ్ఞానమువలన నే మోతమనియు, అట్టి జ్ఞానమునకు నిప్కామకర్మము భ కిసాధనములనియు స్పష్టమగుచున్నది, అందుక నే గీతలోని మొదటి 8 అధ్యాయములు కర్శషట్క

కేశ

ము అనియు, ? నుంచి 19 అధ్యాయనువరక భక్తిషట్కుము అసియు, 18నుంచి 18 అధ్యాయనువరకు జ్ఞానమట్కమనియు విభాగము కలదు, ఈ వీభాగము ననునరించిగూడా మోవ్ష సాధనములలో మొదటిది నిష్కామ కర్ణయోగమనియు, ౨ వది భక్తియోగమనియు, క వది జానయోగమనియు, జానమువలననే మోశమనియు తేల చున్నీది,

న ఇంకను గీరలోని 18 అధ్యాయములలో "మొదటి ఆర జీవతత్వమును గురించియు, ఆకె-డవ వట్ట ము ఈశ్వర తత్వ మును గురించియు, 8వ వట్కము జీ వేశ్వరుల నంబంధను గురించియు బోధ చేయును భగవద్దిశను యీరెండు విధ ములుగా 8 మట్కవులుగా విభజించుటవలన లేలినసారము వీమనగా, జీవుడు మొదటి షట్క ములో చెవ్చబడిన నిప్కా మ కర్ణ చేసినచో, నంగ్క ఖతుడైన జీవ్రడగును. అట్టిజీవుడు ఏవ మట్కములో చెవ్సబడిన భక్షి యోగమును అనుష్టించి నచోచిలత్త వీ కాగ 9తకల్లి భగవదనుగ ౦హసునకు పాతు9డు అగును,

ఆ పైని అట్టిజవడు శవ మట్కములో చెవ్చబడిన జ్ఞాన యోగమును అవలంబిచి జీవేశ్వరుల సంబంధము అఫేదమే అని గ్రహించి న ర్వాత్శభావముతో మోాశము పొందును, ఈ విధముగా భగవద్గీతలో మానవుకు తరించు టకు సాధనములు అన్నియు క90నుముగా బోధింపబడినవి, ఈ సాధనములను ప్రపంచములో మౌోనవులు అందరు అభ్య సించి తరింపనచ్చును, మిగతా మతగర౦ంథములు అగు

కర బైబిలు, ఖురాన్‌లలోగాని, నంన్కృృృత వాబ్బయములోని యితర గీతలలోగాని, యీ విధములగు సాధననులన్నియు యిట్లు శ 9మవద్ధతిలో బోధింపబడి యుండలేదు, ై బచిలులో భక్తి పొధానముగను, యిస్తాం మఠరములో పివి ప్రధా సముగను మాత్రమే పర్మించబడినవి. అంతేగాని నిష్కామ కర్మయోగము భక్తి, పివత్తి, డ్ఞైనము, యిీసాధనము లన్నియు యిట్లు కగమవద్ధతిలో భగవద్గీతలో తవ్ప వ యితర గంంథధములలోను చెప్పబడలేదు. ఇతర మతనులవారున్ను అయా మతగ్ర-థముల బోధల ననునరించినవో ఉత్తమ గతిని పొందుదురు: కాని మోతీ మనునది పునరావృత్తి రహ్‌ిత స ర్వాత్శ భావము కనుకను, అట్టిది జీవించి ఉండగా కలుగవలెను కనుకను, అట్టిది ఒక్క గీతాబోధవల్ల నే కలు గును, గీతలో జీవన్నుక్తి అనగా జీవించి యుండగానే ముకి చెప్పబడినది. ఇతర మతములలో చచిపోయిన తరువాత నే

• ముక్షిగాని జీవన్ను క్షి లేకు. జీవించి ఉండగానే నచ్చిచానంద న్వరూననుతో సర్యాత్శభావ రూవమోమతము పొందుట పర మోత్కృ్టముగచా 1! అట్టి మోశతము హీందూమలతము నకు మతగ9ంధను ఆయిన "వేదసార మైన యీా ఛగవద్దీత లోనే బోధింపబడినది, ఇందువల్ల ప్రావంచములోని మాన వులు అందరు ఉక్కృష్టరూవ మైన మోశషుమును పొందుటకు భగవద్లీత యే ఆధారము, కను॥ పవంచము అంతకు నుత గంంథము భగవద్గీతయే అని నృస్థమగుచున్నది. ఇదియే భగవద్దీతయొక్క_ విశిష్టత. అలా

16

8 వ కిరణవుం, గీతావతరణవు భగవంతుడు విజలను నృష్టించుటకు పూర్వమే వారికి ఆహారమును ఏర్పాటుచేసి తర్వాతనే ప్రజలను సృష్టించినాడు.. తల్లి గర్భములోనుంచి శిఘవు పుట్టగ నే ఆ శిశువునకు కావలసిన _స్తన్యము సిద్ధమై యున్నదిగచా 1! అటులనే పంచభూతశనులను ముందు నృష్టీంచి వానిలో ప్రజలకు శాపలసివ ఆహారము ఏర్పాటు వేసినత ర్వాత నే పజలను నృష్టించినాడు, స్థూల దేహమునకు అహార మెటు లవనర మో, నూత్న చేబామునకున్ను ఆపహోరము అవసర మే గడా? అట్టి సూక్ష్మ చేవహానున కాహారము తరింప చేయు విజ్ఞానమే ప్రజానృస్టికి పూర్వమే స్థూల చేహామునకు కావల సిన ఆవోరమును నుందుగా సృష్టించినట్టుగా నే, నూత్మ "జీహమునకు కావలసిన అహాంమైన విజ్ఞానమును కూడ ముందుగా నే భగవంతుడు వ ర్పాటుచేసినాడు, ఆ విజ్ఞానము వేవవిజ్ఞాన మే ఆ వేద విజ్ఞావముమొక్క సారమే భగ వద్గీతి గీళాత త్త్వము భగవత త్త్వమే గనుక భగవంతుని

వలె అనాదియును నిత్యమును ఆయ్యున్నది.

అట్టి గీతాతత్వమును సృష్ట్యాదిని భగవంతుడు సూర్యు నకు ఉపదేశము చేయగా, సూర్యుడు మనువునకు, మనువు

• ఇమ్యూకకున్ను ఉవ దేశం చేసీనాడు.. ఆ పరం వరలో కొంత శాలము వచ్చినతరువాత కాలము గడచినకొలది ప్రజలలో

1 శానుము ఎక్కువగుటవేత గీతాత_త్త్యము నష్ట్రప్రాయ మయ్యెను, డానిని తిరిగి ఉద్ధరించుటపగాను గత ద్యావర యుగములో కాలను ఆనన్నమాయెను, ఆ శాలములో ఉన్న ప్రజలలో అక్టునుడు అన్నివిధములను ఉ_త్తము డగుటచేశ ఆశరనిద్వారా గీతాత_త్తమును ఉద్ధరించి ప్రజలకు భగవం తుడు అందింవ నంకల్పించినొడు,

_ ఇట్లుండగా, కౌరవులకున్ను పాండవులకున్ను యుద్ధము నన్నద్ధముకాగా, ధర్మవత్షపాతియగు కృష్ణుడు ధర్మనూర్గము ననునరించు పాండవుల పతముచేరి అర్జునునకు రధసారధ్య మును అంగీకరించెను. ధర్మతేత్రమైన కురు చేతములో ఉభయ సేనలు చేరగా అర్జునుడు తన సారధిమైన కృష్ణునితో "తాను యుద్ధనన్నద్ధులయి వచ్చిన ఉభయ సేనలలో నివారలను దూడదలచినానని చెప్పి అందుకుగాను ఉభయ సేనలమధ్యను తన రధమును నిలుపుమని కోరెను,

గ్‌తను అక్జునునిద్వారా అఆవళరింపచేయుటప యిది మంచి తరుణమని కృష్ణుడు నిశ్చయించుకున్నాడు, కాన్ని అజ్జునుడు కృష్ణునితో నమాన వయస్కు_డై, మేననమాను కుమారుడు అగుటచేత, చిన్నప్పటినుండియు. మిక్కుటమైన 'స్నీహముతో "బావా, భావా, అనుచు, సనరననల్లావము లాడుచు ఉండు నస్వభావముగలనాడగుటచేత ఆతనికి గ్‌తను బోధించుట ఎట్లు సాధ్యంబగును? గీతను బోధించవ లెనన్న ళృష్ణునినధ్యను అర్జనునిమభ్యను గురుశిమ్య సంబంధ మేర్చడ

[8 , వలసీయున్నదిగదా !+ *“ఛావా యని అతికరుప్పునో కల అడ్జునుడు శిష్యుడగుటకు మార్గమేమి1 _ ,

అర్జనుడు శృష్ణు9 గురువుగా స్వీకరిం రి శార్ళు పట కొని నాకు బోధచేయముని ప్రొర్టించి లేనే కృష్ణుడు. లస్టున నరు బోధచేయుట కవళాళశము కలును, ౪4 పరిసిస్‌ అకు ళు వ! 6 య. నిక్తి వచ్చుహకెట్లు? ళో .. అర్హునునకు. యేదోవిధముగా వి;మనము య. చానిలోనుండి బయటవడుటకు కృష్ణుని పంచుట నజ వించదు. విషాదము కలుసటకు తగిన ములు. నా నకు వర్చడవలయును, " _ | -.. _ అద్దునునకు యుద్ధప రాక ర్సిమము అనద్భ వను రు. స ఎవరిని చూచినను భయము కలుగ నేరఓ. ఇంక వివాచ మెట్లు కలుగును ? భీవ్మదోణాదులను జేంలో తన వెదురు జూచినయొడల వారు తనళన్న గొవ్చవారల చు, ఒం పతన అగుటచేత భయము కలుగవచ్చునుకడా ? ఆని ౧. స, అట్లి భీవ్మదో9ణసహిత కొరవుుందరిని ఉత్తంనేగ పా పంల ఒక్కడే నిర్భయమః: గా, నిగ్దాక్షీ ణ్యముగ =, భీష్య హోసలులు గురువ్చలని ఆలోచించకుండా, అందరితోను రువ? నేస్తి అందరిని ఓజించినా డే, ఇపుడు యుద్ధముల " కట్టు? 1100ల మైనను ఉన్నది అవ్వడో, కృష్ణుని నప1యమొు మః అతి పిరకిపందఅయిన ఉ_త్తరకుమూరుని, నిత్యము 3 ల్‌ న్సులు. ననుశకక లాగుచ ఎడినవినదా ? ష్‌ంళను హస్తము

10 యుద్ధములో కళ్టుడు పాల్గొనుట లేదు, అవ్వడు భీమ్మదో)ణా

• దులేగాక కర్టుకు కూడా యద్ధములో పాల్లొనినాడు, ఇట్లు యివ్సటిళన్న అప్పుడు ఎన్నో వీధము ల విషమవరిస్థితులు ఉండి ._ యున్ననూ అర్జునుడు ఎట్టి భయమునుగాని, విషాదమును గాని పొందకుండా, ఒక్క జే ఎంతో ఛ్రిైర్యముతో యుద్ధసు జేసి, భీష్మ ద్రోణ ళర్తె దుఠ్యోధనాదుల నందరిని గూడ ఓడి చినా దే, అట్టె పరిస్థితులలో నే ఎట్టి విపాదమునుపొందని అడ్జునుడు కృష్ణుని నహాయముగూడ యున్న ఈ యంద్ధ నమ యములో ఎట్లు విపాదమును పొందగలుగును? మరియు పాశువ ఆశ్ర స్వీకారనమయమున_ వర మేళ్వరునితో కూడ యుద్ధము చేయటకు వీమాత్ర)మును వెనుదీయ లే దే ? నిర్దా ఖీణ్యముగా, ఖాండసవనమును దహించినాడే,' ఇంతకు పూర్వము ఎన్నో సాద్ద య ద్ధనులో నిర్భయముగా త్రత్ర్వియ పౌరుషముతోను, పా్రావీణ్యముతోను పాల్గొని ఆపజయ మనగా యొట్రిదో యెరుగని అనదృశప రాకిమ కాలి అయిన అర్జునునికి యీ కురువ్మేత) యుద్ధములో విషాదము. కలుగు టకు అవకాశ మేదియు కనబడుటలేబే? వనిపాదము కలీగిన గాని కృష్ణుని గుడువుగా స్వీశరించుటపగాని బోధ చేయమని స్యార్ధించుటపగాని అవకాశ ముండ నేరదుగదా 1! అట్లు అడి గిన గాని ఫృష్టుడు చెప్పకూడదుగ డా ? ఇవన్నియు కృ్ణుడు మనస్సులో నుంచుకొని ఉభయ సేనలమధ్యను_రధమును -. విలుపుమని అర్జనుడు కోరగా, కృష్ణుడు రథమును ఉభయ

20

శేనలమధ్యకు వోనిచ్చి సాగూల్‌ భీవ్మసద్రోలుల [

నిలిపి వారిద్దరిని చూడగానే అక్టననకు విషాదము రాళ ఇాధాఖ చపా ఇ ల 4 వట్లు, అష్టునుని మవస్సును తాను ఆంపళ న - శ మార్చివేసినాడుు అట్లు మొర్చుటచేత ఆరుకు "షల లను జూడగానే వువ్వులతో పూజింవవలసిశ వీకరైవన ఎట్ట చాగణములథవో కొట్టగలను ? ఇడి చాలా-హాం కా గరా ఈ యాద్ధములో వీరు అందకు చరణించుడుతే! ౨.9 చంవీన పొవము నాకు నమకూడునుగదా ? ఆను వ టవ వర పొంగి అష్టనుని విపాదములో ముంచివేసిసది, ౬. [తోవ తెన్ను గానక శైర్యము చెడి మూశత్వ 502... కంద; చే గ్‌ 6 య్‌ టంట... ఇలాళి “య్యర్భయస్యా న్నిశ్చితంబూసహిత న్నే కర్టసీ 3 టక శ కాట. ఎం టా మాంశ్వాం (వ్రపన్నం* అని కృష్ణుని వా భ్శు న నవి శరణు బొచ్చి తనకు "శృేయోమార్గమును న. ప్రొర్టించెను. ఆంతట కృష్ణుడు నీతను ఆకధనిి “వంచి

అర్జనుని ద్యారా నీరను అఆవతకింప జేసెర-,

దీనినిబట్టి దూడగా అర్జనునికి కలి*న విషా. ౧౩ ౮. జము కాదనిన్నీీ, కృష్ణుని ేరణచే కలిగిందగుట. ౪౫ తుకమ్వనిన్నీ విశదమగుచున్నది, అడ్టునుని విగాదను సం ము గనుకనే, ళృష్ణుని బోధవల్ల నిశించిమ్న్రంవలి వదిల, మరియునీత 1వ అధ్యాయము 28వ క్లిళములి “వలం వరయాఒవిష్టః విమీదన్‌ ” అనిన్నీ 2వ €ఖాష్టత ము వి పైన ములో “కృవయాచిష్టం విషీదం తం జవిస్నీ శపను వ

ల వాపు ననున కర్యగాయు -ర్హించుట వల్ల అష్టునునిలో కృప మన చేల వ వతపిన్నై =౩దించత అక్టనునికి పిపాదము కలిగిన వసస వు వ ఎటచేతపంాజడా కృపయు తద్ద్వారా ఏషపాద ప. షమంలని సృష్టమగుచున్నవి ఇట్లు ళృన్తుడు లి” వులోప (వంలందరినీ విజ్ఞానచితుద్వా రా, తరింపజేను చుసి బనమం నిమి_ల్లముగా పెట్టుకొని అతనిద్వారా ముమున ఇమి టంటే అవతరించినది. కైకకు తనగన్న సనం మైల కాసనికం3 సవతి కుమారుడైన రాముని మును వను ప బైవీమలఖన్నదని కై వెవుటయేగాక, కంల ల వాఫుడు హపడ అటులనే వక్కాాణించి లంంన్నానం చిట్ట నామునియందు మిష్క్టటమై, ఆసదృశ బన టైలనల వైన శాముని పట్టాభిపేశమును విఘ్నముకేసి బాపు వమన పళ్ళమనుట అనంభవముకదా |! రాముడు సీతని (లన అ “వికి విళ్ళినగాని రావణుడు నీతను ఆవహ వందు నంవల వదు, బొట్లు రావణుడు నీతను 'ఆపహరిం వని చ పవన వ నణుని కాముడు నంబారించుట సనంభవిం చవ నాటంంం పంవారించె దున్టశితమణ మొనరించి శి్షుల తసిం లం నాదా. రామునియొక. అవతారో ధ్టేశ్యము, అట్ట . పు ఇర మేర లెనన్న రావణుకు వధార్జ్ము డగ టస కీ*రు షంప్తైవహోవలసి యున్నది. నీతాశాములు తన మం ,[65

ల్లిల్లీ

దివ్యసౌధములలో నివశించు సత్షమున రావణుడు. సీత నప హరించుట నంభవించ నేరదు అందుకని సీతారాములు అరణ్యవానము చేయుట అవసర మైసది పట్లాభిపేశము సవ్య ముగా నెర వేరినచో రామునికి అరణ్యవాసము నంచవీంచ "రదు అందుకని బేవతలందరు ఇవన్నియు ఆలోచించుకొని రాముని పట్టాభిపే.కము విఘ్నము చేయుటకుగాను శైళ మన స్చులో సరన్వతీ చేవిని (వ వేశ పెట్టి అఆమెద్వారా రామునికి పట్టాభిేకము గాకుండా అరణ్యవానమగునట్లు (ేశేవించి నారు; దీనినిబట్టి శైళకు రామునియందు కనబడిన "జ్వేషము నహజముశాదనిన్నీ అఆగంతుకమనిన్నీ స్పపష్త్వమగుచున్నది భరతునికి పాదుకలిచ్చు సమయములో రాముడు కైకయొక్క పవ్మితభావమును న్పష్టముగా ఉద్దాటి చి యున్నాడుగదా లోశములో పిజలకందరికి ధర్మమార్ల మును బోధించుటకై కైకకు రామునియెడల జ్వేషమును కల్పించి రావాయణ మును అవతరింప జేసిసట్లుగ్హా లోళములోని (ప్రజలకందళిశీ క్ఞానమార్గమును బోధించుటకైై అర్జునునికి విపాదమును కల్పించి దానిద్వారా భగవన్లీతను (శ్రుళృష్ణుకు అవతరింవ 'జేసినాడు "

అదిదేం గీఠావతరణ రహస్యవుం

ఆందుకనే శంకరభగవళత్చాదలవారు తమ గీతా భామ్యములో గోనర్వలోక నంగరిబోర్థం అడ్జునం నిమి త్తీశ్ళోత్య

ల

• శవా వాసవీ! అశోచ్యాన్‌ ఇత్యాదిోో అనగా వ విన్‌ గీతాబోధవల్ల తరిందచేయుటకు ఇం ఎ సరన పుళా పెట్టుకొని కృష్ణుడు గీతాబోధను గ వం” వదిళంంచినారు, 3రియు శ్లో[ల లల చావ టోగ్ధా గోపాల నందనః ఎ లి ఖోక్రాః దుగ్ధం గీతామృతం మహత్‌ ॥ ఆ. వర ఆం ఒట్టిగూడా వ భావము విశదమగు = ఎ“ మనొంా ఉపనిమత్తులన్నియు అవు నిణభు [పా " గుకువాడు కృషమ్ణుడనియు అష్టనుడు దాడ ల అం బిలను డి వీతుళకబడిన పాలు గీతామృత మనిషే. 6 అ తమ ఏ పాలను తాగి అనుభవించు వామ * క. ంతోల జిజ్ఞాసువులు ముముయువులనియు నిశవ “ర్న, €వున.డి పాలు రావలెనన్న పాలు చేపు నద్చువ గా బాం అవ “రమై యున్న టేగాని పాలన్నింటిని దూడ ౧ ఎ ంాదు, దూడ (తాగెడిపాలు మూడు, నా "౮ చ ౮ తం మే మిగతా పాలు ఇతరుల ఆను థభవబస". ౯ ౭౬నే ఈగీ తామృతమును పొలలో దూడ వ" ఎ రవయోగించు ఫభెగము న్వల్పమే మిగతా ఇంతక ఎం ఒ” వ * (వజలందరి ఆనుభవముకొరశే అని జం ర్యని ఎన ఒబ్రగాడ గీతావతరణను (వధానముగా

ల్లీ లోకనయ్యగహాణార్థ మరిన్నీ, అట్టి అఆవతరణమునకు అర్జునుడు నిమి _త్రమాతు)డు ఆయినాడనిన్నీ స్పష్టమగుచున్నది,

ఇంకను గీతావతర ణము యుద్ధసమయనున నంభవిం

చుటలో జౌచిత్యమేమి ?) అను సంశయము కలుగవచ్చును, దీనికి జవా బేమనగా-.. అన్నమును ఎప్పుడు తినవలెను అమ విశ్నకు ఆకలి ఎప్పుడై లే అప్పుడే అన్నము తినవలెను అిను జవాబువలె, అధ్యార్మిః ఆకలి ఎప్పుడు కలిగిలే అప్పుడు అధ్యార్మిశాహార మైన గీతొమృతము అవుకరమగును, అట్టి అధ్యార్మిళ అకలి అర్జునునకు యుధ్ధారంభములో కలిగి కృష్ణు నితో అట్లీ పరిస్థితిని వ్యకృముచేయుటచేత, అప్పుడే గీతా మృతమును కృష్ణుడు అడ్డునునకు అందించినాడు.. దానితో అర్జునుని ఆధ్యార్మికః మున్నివారణ అయి. యుద్ధముచేయ సమస్థడైనాడు కనుక అఆనమయములో గీతను అవతరింప చేయుటలో. అనౌచిత్యము లేళపోగా కొచిత్యము. ఎంతో చక్కగా విరాజిల్లుచున్నది.

అవాల ధి ఎలా

4 న కిరణము గీతా త్తత్త్వవు “భగవద్గీతరు అను శబ్దమునకు (1) 'భగవతాగీళా అనగా భగవంతునిచే చెప్పబడినది అనిన్ని (8) *భగవళ్‌ తత్త్వం (పతిగీతా అనగా భగవళల్‌ తత్త్వమును గురించి చెప్పబడినది అనిన్నీ రెండు అర్ధము లుండియున్నవి, దీనిని బట్టి భగవద్గీత అను గ్రంధములో భగవంతుడు భగవతల్త్వ మును వ్య క్తము వేసినాడని న్పష్టమగుచున్నది, - భగ వద్దీతను ఇప్పటికి సుమూరు 5000 నం[1రములకు పూర్వము ద్వాపర యుగములో (శ్రుళ్ళష్ణ పరమాత్మ అర్జును నికి భారతయుద్దారంభమున ఇెవ్పినట్లు కనబడినప్పటికి “భగవళాగీతా' అన్నట్లుగా సామోత్తు భగవంతునిచే (శృష్ణావతారము ద్వారా) ఇవ్పబడినది కనుళనే శృష్ణగీత అని కాకుండా భగవద్గీతా అని జేరు వచ్చినది అని లోగడ " విశదీకరించబడినది ఇంకను “భగవ త్తత్త్యం [పతిగీతా భగవద్లీతా అను వ్యుతర్పత్యర్థమునుబట్లి భగవద్లీకలో చెప్పబడినది, భగవల్‌ తత్త గముకనుళ, గీతాత_త్త్యము భగవత్తత్వమే ఆయియాండ వలెను ట్టి త త్త్యమేమో విచారించుదము గీరలో వతి _ అధ్యాయమునకును చివర ఇతి (1) (శ్రీభగవద్దీ తాను

• (ఏ ఉవనివత్చు (8) గ్రైహ్మవిద్యాయాం (4) యోగళా స్తే (5) కృష్ణాద్దన సంవాదే. అని ఉన్నది దీనిలో వ్వ కృమైన

ల్‌ ఆయిదు భొవములలో మధ్యదై న “'అమవ్మాఏిక్య" ఉడ్‌ విశేమ్యముగను మిగతా నాలుగు. విశేషణములునము నీస్‌ ఫొన తగియున్నది విశేషమైన (బహ్మవిద్యయ్‌. ఈ నీలా తత్త్యము, ఈ (బ్రహ్మావిద్య . ఎక్కడ లఫైయును. ఉంచే దానికి పూర్వము విశేమణముగా వర్మించబడీస “ఏ: వినునవ్స అను చానివల్ల ఉవనివత్తులలో దొరకునని పప ఎగెలప ఆ ఉవనిషత్తులు వురుషకృతములు గాక అవాఎయ చ. కవులు అని విశదీశరించుటకుగాను “భగవడ్షిశను అరా. మొదిన విశేషణము వాడబడినది, “భగం ద్దీతి అవగా. “భగవతా గీతా అని ఇెవ్ప్చబడినదానికి భగవంలుసి చే... వ్యక్తము చేయబడినది ఆని అర్ధమే కాని భగవంఘఫిచేత చఉవ్పబడినడని కాదు, న కన్చిజ్వేద కరాచి అనాడి నినవా 1 ఒగ్వ్యా చాన త్చృషా స్వయంభు వా “ఈశ్వర నృ న్ప్వం ఆం యర్య నిశ్వ సితం వేదాశి ఇత్యాది వునూణ ములు వేవతుటు వా మేళ్యరుసి ఉచ్చ్యానములనియ్యు వేదములు అవ్‌ వేకిప్కై. సర్వ ములు అనియు, వేదములకు కర్త లేడవింయ్యు బచష్య్యభనవలె పర మేశ్వరుడు.. .వాటికి అభివ్యంజకడు హామీ. ౧నియొ, స్పష్టము చేయుచున్నవి, కనుక “భగవతా నటి అనగా అర్ధము. భగవంతుని చేత వ్యక్తము చేయ బని తటే ళాని చెవ్పబడినది. కాదని స్పష్టమగుచున్నది. ఇట్టి బిహ్మువిద్యను అభ్యసింవవలసిన విధానము 'యోగశాస్త్రే అను నల్లన విశేమణమువలనను, కన విశేషము అయిన త్రి? అష్టార్టన

27

నంవా చే అనుదడానివల్ల ను నృష్టము చేయబడినది, అది ఎట్లు అనగా మోగము. అనగా _సాధనమని అర్ధము, గీతలోని పదునెనిమివి అధ్యాయ ములలోను పదునెనిమిది సాధనములు కెలియ చేయబడినవి కనుళ గీతాత త్త్వమైన బ్ర)వ్మావిద్యను అ పదునెనిమిది సాఫనముల ద్యారా ఆభ్యసింపవలయును లని గ్రహించవలెను మరియు 'కృష్ణార్జననంవా దే అను వి శేష ణఅమువలన కృష్ణుని అర్జనుకు గురువుగా స్వీకరించిన తరువా తనే కృ్ణుకు న్‌తను చెప్పినాడు గన్క్ము యా గీ తాత త్ర మైన బ్రహ్మవిద్య గురుముఖతః, గురు శుళూంషద్వారా 'తెలిసిఫొనదగిన బే కాని ఎవరికివారు న్వతంతిించి _పున్తక ములద్వారా నేచ్చుళకొనతగినది కాదని తెలియుచున్నది, వై విమర్శవలన గీ లొత త్ర్వమైన భగవత్‌ తత్త్యమను (ట్మా విద్యయే అని లేలినది. .

• _బ్రవ్మావిద్య అనగా జీవబ) మో్మోక్యమును బోధ చేయు విద్య అని ఉపనిమత్తులవల్ల న్పష్టమగుచుండుట వేత, గీతా తత్త్వము అంయే జీవబ)ి హైళ్యమును చెప్పు బ)హ్మూవిద్యయే అని లేలుచున్నది.

ఇంళను గీతలోని 18 అధ్యాయములను 8 మట్క ము లుగా ,విభాగించిసోవ్రడు, మొ-టి షట్కము “త్వంి వదా మైన జీపస్వరూవమును, ౪వ షట్కము “తత్‌ " పదార్థమై; ఈశ్వర స్యరూవమును, కివ షట్కము .అసి పదార్థమైన జీ; బ్ర)'హై్మైగ్యమును తెలియ జేయు చుండుటచేత "త త్తని

28 అను మహావాక్యమునకు గీత లక్యభూతవైైస గంధక _'లెలియుచున్నదిః “తత్త్వమసి అను మహవాళస్ధపిం పస బ్ర) హ్మైళ్యమును "తెలియ జేయుచున్నదిగదా. గను! గల? రము జీవబ్రమ్రోళ్యమును బోధించు అరై ్వ గజ్ఞాన ము జం .విశదమగుచున్నది, మరియు మొదటి తట్క.యులే ఫర్చు యోగము, 2వ వమట్టములో భక్తియోగము, 3వ మట్టం ములో జ్ఞానయోగము, బోధింపబడియుండువ చేత పుసటి ,ఎమట్కంములోని “త్వం పదవాచ్యుడగు జీప్రనః ఆహట్క్ను ములో చెప్పబడిన కర్శయోగనూను *ను;కపంచిన శల తీవ మట్కుములో నర్మింవబడిన “తత్‌” వదవాచ్యుదిగు ఈశ్వరుని ఆ మట్కములో చెప్పబడిన వకారము భజక్నీ వేయుటకు అర్హుడై భక్తి చేయగా, భగవదగుగవా[మనకు పాత్రుడు అయి, [వ షట్కములో చెప్పబడిన హు. గము నవలంబించి *ఆసి” వదార్థమగు వ ప అనుభవములోనికి "తెచ్చుకొని జీవన్హు క్పుడగు+ను, డీసివలన. కూడా గీతాతత్త్వము అదై్వైతజ్ఞానమనియు బట్టి ఆ మై్యత జ్ఞానమునకు కర్శయోగము, భక్తియోగను, సాధనను) లవియు లెలియుచున్నది. న. ] రలం ఎకంకను గీళలాత_లత్వ్రము వీమి ఆను నిమయమును మిమ్నాంసా శాస్త్రములో చెప్పబడిన మడ్విధిలింగములథో -నిమర్శించి చూచినను గీతాత త్రము అద్వ్వైగము అని స్పష్ట ముగును, ఆ మడ్విధలింగములు వీవి అనగా (1) ఉవక్శమోవ

ల నంకోారముబు (ప్ర అఫసాన (8) అపూర్వత (ఈ) ఫలము (1) ఉపకరసూవ నంహారములు ; కృష్ణుని బోధ హ్‌ అహ్హాతకుకుు [1వ ఖేము “అళో బ్యానన్వశోఛ స్త్వం, (పట్లాహా పాం వ్యెగావనే ।! గతానూన గతా నసూంశ్చవాను శాం భుడిలాన్‌. అను శ్లోకముతో ఆరంభమై 18వ అఫ్య్యాయము. 65న స్లోతము “నర్వధ ర్మా౯ పరిత్యజ్యనూ చేరోం ంణంగండ | అ$హాంత్యా నర్వపా పేభ్యో మోవు యిపాన్గషి నూూసుళ? కై ఎను శ్లోకముతో “ఉపనంహారము వేయు బడెని టి, ఉపకంముముచో ఆత్మజ్ఞాని దుఃఖంచడు అని "దిచ్ప్చబడి “నవతీరములో కనుక నీవు దుఃఖుచకును అని చవ్నవడినం వు దుక ఖనివారణ అత్మజ్ఞానమువల్ల జీ కల్లును అని నృష్టమగుట వేత, యీ ఉవపకిమోవ నంహార “ఇటు గీతాతత్త్యను లత్భస్థూనమే అని నూచించుచున్నవి, శయు కుడు గినేనంలయు బోధచేసీ, చివరకు 18వ వళ్యాతరుము. 88వ త్లోళనులో “ఇతితే జ్ఞాన మాఖ్యాతం, పమేదం వతం పదరా. అని చెప్పుటవల్ల శృ్తుడు చప్పిన గీతాలిత్ష్యము క్ఞానళోధయే అని సావాత్తు కృష్ణుని $7*టలనల్ల శే స్పష్టమగుచున్నది, ఇంకను కృష్ణుడు గీతా , వోథను ముగించిన తపువాత 18వ అధ్యాయం 70వ. శ్లోక బులో “క ద్చిపర్థాన కంచశాబా! పంణప్ట స్తే: ధనంజయి అనగా నీవ నాస్ణాసమునలన పుట్టిన సంమోసహము (యీనా

30

బోధవల ) పోయినదా ఆని అడుగగా దీనికీ జవాబుగా అష్ట

ళ్‌ క్ష నుడు నష్టోమోహః స్క్క్రృతిర్త బ్దా త్వ(త్పసా దాన్నయా చ్యుత ఆనగా మి అనుగ )హమువల్ల నగు జ్జానము కలిగినది. మోహము పోయినది అని చెప్పినాడు అస్టనికి కలిగిన ఆ అజ్ఞానమును నశింప సేయునది జ్ఞానమే కాని! ఇంగెళటి శా రదు కనుక గీతాత_త్త్వము జ్ఞానబోధయే అని అర్జునుని వాళ్ళ ములవలననూ కూడా న్పష్టమగుచున్నది, ఇట్లు కృష్ణుని తత్త్వము జ్ఞానబోధయని స్పష్టమగుచున్నది,

• మరియు వ అధ్యాయము 8వ శ్లోఠములో “సర్యం క ర్మాఖలం' పార్థజ్ఞానే వరిసమాస్య తే అనగా కర్శ్యరుంతయు జ్ఞానములో నే వరినహ్తాప్తి చెందును, అని వర్షించుటవల్ల కర్మము జ్ఞానమునకు సాధనమని స్పప్ణపడుచున్నందున. గీశ తత్త్వము కరుబోధ కానేరదు ఇంకను 11వ అభ్యా' $క ల్లోళములోను, 18వ అధ్యాయం. 55వ ల్లోక ములో” “భశ్ర్యా” అను. తృతీయావిభక్రివలన భక్రికూడా జ నకు సాధనమని స్పష్టనుగా చెప్పబడినందున గీతాత త్తం భక్తియు కానేరదు, స్‌

(2) అభ్యాన ఫాాఅభ్యాన అనగా పలుసార్లు చెప్త నీతలలో ౨ క్క, 7 181415, 16 అధ్యాయము, సప్రధానముగాను, మిగతా అధ్యాయములలో అక్కడ

"'డయును, సోకనాశనమగు జ్ఞానము వలుసార్దు సుకింఫ

తి] న్న నట్‌ ఆభ్యనలింగమువలన కూడా గీ తాత_త్త్వము (మే అసి విందమగ పన్ని, _ . గ. బఫూర్యత :..- అపూర్వత అనగా మనకు యిం [విధముగా "తలియుటకు వీలులేని విషయబోధ _ అట్టిది బిమోక్సలోధమయ్‌.. 18వ అధ్యాయ ఏవ శ్లోరములో సీతకజ్హం దాసిళూ+ం పిద్టి సర్వత తేషు భారతి అనియు, ? అగాంయు. ;8ీవ కీ;ములో “జ్ఞానీళ్వా నే శ్రవ మేమతం” నియ సృస్తముగాను, ముగ తాచోట్ల ఆర్థికముగాను, జీవ ఫయాశను. మెన్పుబడుట చేత, అట్టి జీవబ) హ్మోళ్యజ్ఞాన. (న రట వా పంం మోతరూవం, భగవద్దీతలో న్‌. చోట వామనం. “శాంతి మాపవ్నోతి నై స్టికంి కాంతి మూసా ట్స" “రతాంతి మాన్నోతి మున్నగు మా ముఒ వలు వొంధియే అని నృషవమగుచున్నది, అంతే గ ఎ” టై గాని హైపంం ప లోహెంతరగమనము. కాదనిన్నీ .. లేలు . షు విన్నర్‌. ఇంపిను. ఉఎనిమత్తులలోగూడా మోతఫలము కొండిరయరూపకనఎగాను ఆభయరూవకముగాను వర్గింపబడిన దే సి లో కాంచరగ మన ఎం గా పర్ష్మింవబడ లేదు, అట్టి ఫలమ అంనమువల గీ ఎభంమగను వ - వ మ్ధాగమువల్ల భ్యమగును_ కాని ళర్భ ల్లకాని భజక్తివల్ల ళాని రా కంరా, కర్త భప్తల ఫలము లోశాంతరపా) ప్రియే, అది ఈ గికలో వర్లించబికళ, జానముయొక్కు ఫలనుయిన ॥ ళా వ

8

కాంతి వర్ణింపబకుటచేత, గీళా రను జ్జానమే అని యీ ఫలలింగమువలనకూడా స్పష్టమగు చున్నదిః

(5) అర్థవాద ;--అర్ధ్థవాద మునగా స్తుతిప్రోథానమైన వాక్యవి"కేమము, 'హాత్వాపి నస ఇనూన్‌ లోకాన్‌ న హంఠి ననిబధ్య తే (18-17) *రర్వడా వర్తమానోవి న సభూయో భిజాయ తే (18-24) “అపిచేదసిపా పేభ్యః సర్వేభ్యః పావ కృర్తమః సర్వ:జ్ఞానప్ల వేనైవ వృజినం సంతరివ్యసి” (4-80) మున్నగు వాళ్యములు ఆత్మజ్ఞునముగల జానీని ఎంతగా

షా జా స్తుతించుచున్నవనగా, అటి జ్ఞాని లోక ములన్నింటిని చంపు _ ఆలా వాడై నను, ఎట్టి దురాబారములు కలవాడు అయినను, ఎట్టి ఘోరపాపములు వేసిన వారలలో అధనూధమ పాపి అయి నను, వానిని ఇవి వవియు బాధింపవు: చాడు జ్జానము అను 'లెప్పచేత. అన్నింటిని చాటి తిరిగి పుట్టడు. వాడు ముక్తుడే అని జ్ఞానముయొక్క_ స్తుతిని విదర్శించుటచేత యీ అ వాదలింగముకూడా జ్ఞానమే గీతాతత్త్యము అని న్పృవవర ళా వ్‌ ట్‌

చున్నది,

(6) ఉపవ్తి :__ఉవవత్తి అనగా యు క్తివిచార౯ మిద నరిపోవుటః, గీతలో 7వ అధ్యాయం 2వ శ్లోకములో, ! కి ₹ యద్దత్యా నేహ భూ యోన్యత్‌. జ్ఞాళవ్య మవశిష్య తే అను వ్‌ వీజ్ఞానేన సర్వ విజ్ఞాన ప్రతిజ్ఞ యును, 5వ అధ్యాయము లోను ఇతర అధ్యాయములలోను చెవ్చబడిన జీవన్చు క్రియును అద్వ్వైలజ్ఞానమున కే ఉవవ త్తి లిగములుగా సరిపోవునుకాని

38

ర్వైర విశిస్టాద్వె భక్తి సిద్ధాంతములకు యు క్షిమోద రుద

రవు. ఆ సిద్ధాంతముల పిశారము జీవన్ము క్తియేలేదు, చని

పోయిసనతరువాతనే ముక్తి ఇంకను యిట్టి అద్వైతసిద్ధాంత

• మునశే కుదురునట్టియు, తద్భిన్నసిద్ధాంతములకు యు _క్రిమోద

నరిపోనట్రియు,. అనే ఫావములుగల శ్లోకములు గీతలో _ ఉండియున్నవి, ఇట్లు ఉపవత్తిలింగముకూడ గీతాతత్త్వము

అదై సరజ్ఞానమే అని నూచించుదున్నది.

• ఇట్లు పడ్విధలింగ తాత్సర్యములవల్ల ను గీళతాత_త్వము అధదై రీ జ్ఞానబోధయే అని స్పష్టమగుచున్నది ఇట్టి అదైసతజ్ఞునమః నకు నిపష్కామకర్శ యోగమును, భి ఇయూగమున్ను సాధనములు, “భగవద్గీతా అను శబ్దములో గతా అను గబ్దము అఆకారాంత 'ప్రీలొంగముగా వర్మింపబడి చది. ఇట్లు ఎందుకు వర్మింపబడిన దనగా, ఉపనిషత్తులలోని

ఇనబోధయే ఈ గీతాత త్త్ర్యము అగుట చేతను “ఉపనిషత్‌ ” కు శబ్దము. శ్రీలింగ మగుట చేతను, గీతకు “ఉపనిషత్‌ ”* గాద్భశ్యమును 'తెల్పుటక్సై “గ్రా? అని లింగము వయో ౦ంచబడినది,

తా

5వకిరణవుు ధృ తరాష్ట్రృవిప్రచ్న (గ్‌ - 1వ అధ్యాయము )

భగవద్లీశ అంతను అనగా ఏడువందల న పుంబయు వివమయ వారీగా విమర్శించినయెడల నాలు!'ఏ పం యములుగా "కేలును, -

(1) ధృత రామ్ట్రని విశ్న_-(ఒకటన వోః వ)

(9) అర్జునుని విపాదముఎ- (ఒకటవ ఆ" యానము "కెండన శ్లోళమునుండి. రెడవ ఆభ్యాయము. ఎ వటుగ శ్లోకమువరకు)

(8) కృష్ణునిబోథ_. (రండవ అధ్యాయషుం ల్‌ పట కొండవ శ్లోకము మొదలు.18వ అధ్యారము 65వ సోను

(4) ఫలనుతి__ (18 లో 67 మెోనలు ౨. “జరను)

,.. పెవిధముగా గీఠనంతను విభాగం వేసిన న. గీతలోని వతి అధ్యాయమును విషయసావేగా. విరుర్శించివ యెడల విషయము చక్కగా జోధపడును గవుః ఒట్టి విరా, గమును గావించుదము, ॥

గీతలోని మొదటి అధ్యాయమునకు అవి మిచహడ యోగమని పేరు ఈ అధ్యాయములో గా నభ. లున్నవి, ॥ ఈ 47 శ్లోకము లే కాక "రెండవ అభధ్యాయములోప హుడట వది శ్లోకములునునూడ విపానయోగను నకు వ్వాదినవ్వె

కిర్‌

యున్నవి, రెండవ అధ్యాయము. పదళొండవ శ్లోకము మొదలుగొని కృష్ణునిబోథ పాఫరంభము ఇట్లు అర్జున విహాద యూగమునష సంబంధించిన (47+ [10 €7 శ్లోకములను విషమయవారీగా విమర్శించినచో 6 భాగములుగా 'లేలును,

(1) ధృత రాష్ట్రాని విశ్న-(ఒకటవ శ్లోకము)

(29) ఉభయసేనల నర్షన-(8వ శ్లోకము మొదలు 11 వరక) "

(8) శంఖములు పూరించుట-(1£8వ క్లోకము మొదలు శ9 వరకు) నా

(4) అద్జనునిచే ఉభయ'సేనల సమితష-(20 మొదలు 27 వరకు)

(ఫ) అష్టునుని విపాదము-(88 మొదలు 46 వరకున్ను "రెండవ అధ్యాయములో క మొదలు 8 వరకును) =

(6) అజ్జునునిచే యద్ధషరమణ-(1లో 47, 2లో 9,10) పె'ఆరు విషయములను వివులనుగా విమర్శించు నము, - (1) ధృతళాష్ట్రాని ప్రశ్న లా ల్లో! “ధర్మ మేలే) పరువేలే) నమవేతాయుయుర్సవః | :. మూమకోః పాండవా శ్చెవకిమకుర్వత నంజయ” | అనునది థృత రాష్ట్రిని వశ్న,

కారవులకును పొండవులకును ఆ స్పివిషయమై కల బాను లేర్చడగా ఉభయులును కరుజీగెకులో యుద్ధము

936

యుద్ధవార్తలను 'తెలునుకొనవలెనని వాంచ వయ్యా వ్యాసులవారు నంజయుని యుద్ధవా ర్తలః వాను నాచు నియోగించినారు. యుద్ధము మొదటి 10 నటం 2 స్టగి సేనానాయకత్వమున జరిగి 10వ రోజు;. నష్ట మ వడిో యెను, అంతట సంజయుడు. కురుచ్చేతనున 2. వానిని పురమునకు నచ్చి ధృత రా ష్ష్రినితో ్య

. వాతో భీమ్మళ్యాంత సవో "నాం వీరా మవాఃో అనగా భీమ్ముడు వడిపోయెను అసి ఇప్పెను, ఆ సంగతి ధృత రామ్ట్ర)డు వినగానే దుఃఖనుుళలో మువిగెపోంష క “6+ర్రచ్సీషటికి తెప్పరిల్లి సంజయుని

“ధఫ్ట శేతే కరు చేతే నమ చేతాయు .హర్చేం! | మామశాః పొండనాత్షైవ కిము కర్వత సందయ" 1

కని అడిగినాడు, ఈ పిశ్న ఆడుగుటకు వూర్వను యుర్డం “ప్రారంభమై 10 రోజులు గడిచి భీమ్మపతే సమూ చాట. సర వించుటచేత్క అట్టి వరిస్థితి ననుసరించిలప ఇ బ్లోకమునః నునము అర్థము చెప్పుకొనవలెను,

అప్పుడు ఈ శ్లోకమునకు అర్థ వేమన ఫలా (1) ధర్మమేత్రమైన పరుత్నేతిముల” మ +రాళున్ను

(కౌరవులు, పాండవులున్న్నూ యుద్ధము చేలు మస నన్న ద్ధులె వీవిధముగా యుద్ధము చేసిరా, ను చదకుండికము

81 వమ బకినివదో ఆంతా వివరముగా చెప్పము అని అర్హము

"షరా . అను శబ్దమును బట్టిన్ని ఇతర నందర్భు ములను టిమ ధృత కామిని మనస్సులో దిగువ నుదహ రివ నాసముటి.. కలిగియుండవచ్చునని యూహించ వచ్యును,. అవి ఫముగా. జూచినచో మొదటి శ్లోళమునకు పై అన్హషగాః ఈ పిపవ అర్థములనుగూడా "చెవృకొన వచ్చుము; యా _

[పై పాండవులు ధర్మాత్ములు గనుక వారు ధర్మ తేర్గముని పదిన్నేతకులో ప్రవేశించగా నే చారి ధర్మబుద్ధి నృస్ధు యార్తనాంచి వోయి వారు యుద్ధము చేయక వెళ్ళి పోయి యంఎవు సరా అట్లయిన మావాళ్ళక నిరాటంక ముగా వాద్యము ప్రాప్తించవచ్చును ఆని అనుపన్నాను; కావి సంచా 1 ఆల్లు జరుగక వీమి జరిగినదో. 'చెవ్చుము,

(1 వూవారు ఆధ ర్భాత్ములై నను ధర్మవేశమైన సకస షములో శాలు పెటగానే వారికున్న అధర్మబుగ్గి వోయి. పొంపష్టుం రాజ్‌గా కోరిన ఎదు గ్రామమున

వారికి యిచ్చుటపష లంగీకరించినచో యుద్ధము జరుగకుండా యుంభవచ్చుని ఆనె అనుకొన్నాను. అట్టుగూడా జరుగక వలి బకగంచో వెష్వుము నంజయా ! అని 8వ అర్థము,

"38

(4) మా పైన్యములో జయించుటక సాధ్యము కాని భీష్మ దోంణాదులు ఉన్నారు గనుక వారినిజూచి పాండవులు భయపడి అట్టి దృష్టభయము చేత యద్ధమునే మానుకుంటా "కేమో అనికూడా తిలచినాను. అట్లుకూడ జరుగక ఏమి జరిగినదో "చెవ్వు సంజయా ! అని €వ అర్థము.

(5) ధర్మాళ్ళులై న పొండవులు ధర్మముగా యుద్ధము వేసినచో భీష్ముని వడగొట్టుట సాధ్యము కాదు కనుక పాండ వులు భీష్ముని పడగొట్టుటకు ఆధర్మయుద్ధను చేసినా రా వీమి చెప్పూ నంజయా! అని $వ అర్ధము,

(6) *శీమ కుర్యత” అను దానిని పళ్నార్ధ్థకముగా శాళ అవేవార్ధళముగా తీసుకొనినచో అబ్వడు తేలిన అర్థ మేమనగా-ధ ర్మాత్ములనిపించుకొనిన = పాండవులు భీష్ముని వడగొట్టినారంశు ఎంత అధర్శమైన ఘోరకృత్యము వేసి " నారో కడా! అని 6వ అర్ధము,

(7) భీష్ముడు పడిపోయినా అజేయులగు దోోణుడ కృపుడు, కరుడు, అశ్వద్ధామ మున్నగువారున్నాడు గను వారివలసనైనా మాప జయము లభింపకపోవునా! అ, అళతో నున్నాను. సంజయా 1 - వీమి జరిగినదో చెప్పుము అనగా వర్యవసాన'- మేమగునో వెన్వుము అని ధృశ రాష్టం! ప్రశ్నలో భావ మిమిడీయున్నది అనికూడా ఊహించ వచ్చును, వలననగా ఇట్టి భౌనమునకు జవాబుగానే నంజ యుడు గీతలోని చివర శ్లోకములో -

వ్ర “యల 2హార్త్యూరః శృష్ణఃంయతిపార్టో ధనుర్ధరః |

స్ప గా క్న్థుకు అర్జునుడు ఎక్కుడడఉంచు అక్యండ డమిదు బిపి ఫెక్టనాడుక్‌డా ! ఇది 7వ అర్థము.

(ల. శతలోని మొదటి క్లోకములోని ధృత రాష్ట్రిని న్వికృళు మైన సుప్పన ? అర్ధములున్న్నూ చరి,తాత్మశంగా పస్పబశినఏి పీన శేవలము భారతీయులను మాత మే తరింన వేయటి!న బవతరంచిన (గంధము కాళ, ప్రపంచములోని మానట్టందరని పంద చేయుటకు బుట్టిన (ప్రవంచ మత్యం భముగడాం | గనలోనింఎ. శ్లో! 'మమవర్శానువ ర్హన్నే మను ష్యూః పార్భిన వ్య." 'ఘ[11) క్లో! *అన నా శ్చింల్లయంలతో నూలు 1 రంటనాః వపర్యుపాన తే (92%). ల్లో! 'యస్త్వాత్మ ఇల్లి “తస్యానో అత్మళ్ళ ్లిశ్చ మానవః (శ=17) ఈనున్నగు

గ న్లోక నుం బోని “మనుష్యాః “జనాళి 'మానవఃి మున్నగు ములు గీశ (వవ చములోని మానవులందరిని ఉ ధ్రేశించి _ద:ని తాం: ను ఆంధ కాజమని వ క్కాణిందుచున్నవి, వ్ర్‌సచో ఆ షర ౫టకను లోని ధృశరాష్ట్రాకు, సంజ ఎడు, సుమ, అగ్హునుడు అను నలుగురు పొత్శిలు హ్‌ందూ రమునక బంబంఫందినవారు కాని యితరులక నంబంధిం నవారు బు గనక - గీత ఎట్లు నిశ్శనూనివ మతగం ము గాగ/ందు? అ (వశ్న వచ్చును, అందుకని అనాల్లు శబ సులకు చర ళన కకమైన అర్థ మేగాకుండా నర్వమా నవు

శ్త0 లప కంబంధించే అభ్యార్మిశ అర్థం కూడా చెప్పుకోవలసి యున్నది, అట్లు ఇెప్పికచో అశబ్బములకు వచ్చు అర్ధము ళ్‌ జ్‌ శ్‌ చ్‌ వీమి అనగా (1) ధృత రామ్టుకు' అను శబ్దమునకు అర్థము రాష్ట్రము అను శరీకమును ధరించినవాడు అనగా జేవామే జేననుఖొను అజ్ఞాని. ధృత రామ్టు?డు గుడ్హివాడు గనుక ఆ భావమునకు ఆధ్యార్జిశార్థము చెప్పుకొన్న వుడు, జ్ఞాన నేత్రము "లేని ేజాతాదాత్శ్యంగల ఆజాని అని అరము; జ్‌ కా యా

(2) “నంజయుడుి.__ అనగా ముంచి జయము కల వాడు, ఇంద్రియజయము, మనోజయము, ఆవిద్యాజయము గలిగిన క్థాని ఆని అర్థము, ధృత రాష్ట్రుడు నంజయుని (వశ్న అడుగుచున్నాడనగా అజ్ఞాని ఆగు శిమ్యుడు క్షానియగు గురు వును తరణశోపాయమును గుకించి ప్రశ్న అడుగు చువ్నాడని అర్థము, ఇట్టి పరిస్థితులలో ధృతరాన్ట్రుడు, నంబయాడు అను శబ్దములు నర్వమానవవ్యా ప్రిగలవి ఆగుననుటలో నంేవా ముండనేరదు, ఇటులనే “కృష్ణుడు” అను శబ్దమునకు భి వంతుడనిన్నీ “ఆప్టనుడనగా భక్తుడగు జీవ్రడనిన్నీ చెవ్వ

ఇను “ధర్మమే శే కురు కే లే అను మొదటి ళ్లో॥ మునకు అధ్యార్శిః అర్థమును చవ్వకొనవలసి యున్నది ఆది వమనగా “కదు మేత మనగా “శరీరము అని అర్ధము, “కర్యు అనగా ఇ౧(దియములు అని అర్ధము గమ్‌ుక, కరు వేత మనగా ఇ౮(ద్రియనముల కాధారమైన శరీరము. అని ఆగ్షము,

డ్తే

ఇట్టిది ధర్మ మేతమని వర్మింపబకుట చేత ఈ శరీరము ధర్భుము అనే వంటను తద్వారా జ్ఞావమనే వంటను పండించుటప తేగిన సాధనము అని తేలును. తేతుమనగా పొలమని ఆర్ధమున్నది కదా । పొలము ఆనగా పంటను పండించేదేళశడా |! కనుక శరీరమును మేత్రిము గూడా ధర్మము, జ్ఞానము అను పంట లను పండించుటకుగాను మునకు భగవంతునిచే ఆను్యుగహింప _బడినదని మనము తెలిసికొవవలసియున్నది, ఆ కోళములోని 'మౌామకాఃి 'పొండవాఃి ఆను శబ్ద్బములకు కొరవులు, పొం

డవులు ఆని చరిత్రాత్యకమైన అర్థము, ఇళ అధ్యార్శిక అర్ధము వీమునగా *“మామకాఃి అనగా నొవాళ్ళు అనుటలో శాగెమువో కూడినవారు కను కను, రాగము రజోగుణనువల్లను తమోగుణమువల్లను . వృట్టునడి గనుకను, 'మామకాఃి అనగా రజోగుణ తమో శణములని అర్ధము, 'పొండవాఃి అనుటలో పాండు అను జ్రములో "ఇెలుపు స్వచ్చత అను భావకులు యిమిడి కిన్నవి గనుక, 'వాండవాఃి అనగా సాత్విశ గుణములు అని )ర్ధము వావారలు పాండవులును యుద్ధమునకు సన్నద్దులె గిరు అను శోకములోని భావమునకు అధ్యా్డి కార్థము మనగా, మన శరీరములోని రజోగుణత మోగుణములపన్ను, సాత్వికగుణములకున్ను, తగా డానచ్చినదని అర్థము; ఆనగా వైవనంపత్తునకు అనురనంపత్తునకు తగాదా లేళ మంచిగుణ ములుప చెడ్డగుణములుకు తగాదా ఇట్రి తగాదా [వ్రవంచ

శ ములో (వతిమూనవుని అంతఃశరణములోను (పతి !పువపషు: జరుగుచున్న నంగతి అందరికి తెలిసినదేగడా 1! ట్పితగా దచాలోనుంచి బయటవడి థర్ముమును జ్ఞూనమును నం సొడించు కొని తరించుకొనుటకు సాధనములను తెలుసుకొనుట శీ యూ ప్రశ్న పుట్టినది. చెడ్డగుణములకు మంచిగుణములక తగాజ* వీలా వచ్చింది. వీలావస్తుంది, వలాపోతుంది ఆను భావములు యి మొదటి ప్రశ్నలో యిమిడియున్న వని అనుకోవచ్చును, ఇదిరివ అర్ధము. . (9) ఈ వ్లోఠ ములో నికి 'మకుర్వత” అను శబ్దమును ఆ వ్నేపార్ధముగా తీసుకొనిన చో అధ్యాత్మికంనా ఎచ్చే వ్‌ మేమనగా నా శరీరమనే వేత్రుము ధర్జుము ఆ: పంట్నరు వండించుటకుగాను భగవంతువిచే అనుగ పి-ంపఓ గ యుం డగా నాలోని దుర్గుణములు సద్దుణములతో వసూ ఇట్ట కొని ధర్మమనే వంట పండకుండా చేసి, ఎంగ ఆఅకంమున బేస్తున్నవి ! స్వామి, దానిలోనుంచి బయట$;'న ఉవాయవ చెప్పండి ఆని అజ్ఞాని ఆయిన శిష్యుడు జాని తక్‌యినస గపక వును అడిగిగే వ్శ్‌శ్న, ఇది59ివ అర్ధమం, న వ.

6వ కిరణవుం - సంజయుని సవరంధానవం (గీత ఎ 1వ అధ్యాయము) ధృత రామ్ట్రడు 'వేసిన పశ్నకును ఆ ప్రశ్నలో వ్యక్తము కాబడిన వివిధభావములకును నంజయుడు, ళ్లోః “దృష్ట్వాతు పాండవానీకం వ్య్యూఢం దుర్యోధన న్తధా | " ఆచార్యముపనం గమ్య రాజావచన మబ్రవీత్‌” | అను శ్లోకముతో పా్రరంభిఎచి సమాధానమును చెప్ప నారం భించెను, “దృష్వాతు' అను వై శ్లోఠరముయొక్క_ భావ చేను నగా-పాండవులయొక్క_ సేనలను చూచి ధుర్యోధనుడు తన గురువైన దోణాచార్యునివద్దకు వెళ్ళి మాట్లాడ ప్రారంభిం సవన, అనగా తన భావములను గురువర్యునకి పిళటించ “రంభించెను అని వె క్లోళమునకు అర్ధము, ఈ శ్లోకములో తి అను ఛబ్దప్రంయోగమునల్ల తత్‌ పూర్వళ్లోకము నక్క_ భావములకు వ్యతి రే కారము దో్యోతళమగు చున్నది ౨ 'ెలినికొనవలసి యున్నది, దాని పూర్వశ్లోకములో )లేరాష్ట్రకు వ్య క్తముచేసిన వినిధఖావములను మనము *గడ లెలునుకొనియున్నాము ఆ భావములకు విరుద్ధ "వము లెలియపసర్చదలచి సంజయుడు యీ శ్లోకములో తు అను శబ్దప్ర్య యోగము గావించెను, “తు శబ్దమువల్ల నూచితమైనవై లత్షుణ్యములోని వివిధబావరులు వీవనగా=

శ్రీశ (1) ధృతరామ్లుడు తన ప్రశ్నతో వ్యాను ఆపన భానముల పికారము యేమియు జడుగ లేదని సూచించుట, “తుల భబ్దముయొక్క_. మొదటి అర్ధము, పాండప్పలు. ఫర్మ శేతొమైన కుడువ్నేతములో కాలుపెట్టగ నే వారకి దర్భ బుద్ధి యెక్కుువై వారు యుద్ధమును వమోనుద: 6 సోాయని ధృత రాష్ట్రాడు అనుకున్నవి శారము జరుగ లేదనిస్న్‌, ఇట్లనే కౌరవులకు అధర్మబుద్ధిపోయి ధర్మబుద్ధితో పొంచవు.౬కు అయిదు గాామములు యిచ్చి రాజీ వడుదురేమోలోని యను ఘన్న ధృత రాష్ట్రని భావమున్ను నెర వేర లేదనిన్ని. మరియి పొండవులు ధృత రాష్ట్రుడు యనుషన్నట్లు అధర్భ,.ద్లమును చేయ లేదనిన్నీ ఇంకనూ ధృతరాష్ట్రుడు య" బెల పాండవులకు భీవ్మ దోణాదులను చూచినమిడట 700 గెల్చుటప సాధ్యముశాదను దృష్టభయము ఆంంరకవ్రులుకు కల్గలేదనిన్నీ ఈ అన్ని భావములు సూచితమైనవవి మొద! అర్థము. (2) పాండవులకు దృష్టభయమను కల్లళపోగా చున హు ధనుని'కే దృష్టభయము కల్లినదను వై లతణ్యమునవ సరూప చుటకే సంజయుడు 'తు అను శబ్దమును ఉపయొ-గించినాడ అని తు” శస్ధమునకు శెండన అర్ధము, దుర్వ్యోధనునకు ద్య భయను కల్లినదని చెప్పుటకు అయిదు హేతువుల: గలవు: (అ) దుర్యోధనుడు] గురువైన దోోణాచాష్వాపనిస్షన స్వయముగా వెళ్ళినాడు యని చెప్పుటలో దృష్టభంయమయు

శీర్‌

కలదని సూచన యగుచున్నది, రాజుయైనవాడు తన వద్దకు త్‌స యాచార్యుని వీలివించుకొనవలెను కాని తాను స్వయ ముగా అచార్యునియొద్దకు వెళ్ళుట రాజనీతికి విరుద్ధము, వారమాస్టిశ విషయములలో గురువు వద్దకు స్వయముగా వెళ్ళుట ధర్శముకాన్ని అర్థిక, రాజకీయ విషయములలో అట్లు వెమ్ళ్‌ట ధర్ముముకాదు. ఇట్టి పరిస్థితులలో 'రాజుమొన దుర్యోధనుడు రాజనీతికి విరుద్ధముగా తాను స్వయముగా దోరణాజార్యనివద్దకు వెళ్ళుటప శారణము తనకు కల్గిన చృష్టభరవ మీ నని న్న్పష్టవడుచున్నది, పాండవులను, వారి సీవను కళాడగా నే వారిని జయించలేమ. అని దుర్యోధను మ గమనము కట్లుటవేత శ్తైర్యము చెడి అట్లు గువుగారి నుదబ సళ్ళుట నంభవించినది అని ఊహించవచ్చును. “(2 ఇంకను. దుర్యోధనుడు దో)ణాచార్యునితో 1ండవ సేనలోని మహో వీరాగేేనరుల నండరిని విపులముగా స్లిచుటకో. వారందరు. భీమార్టునులతో నమానులైన చపశళూరులు అని చెప్పి, తన సేవలోనివారలను అట్లు .స్తైంచక సామాన్యముగా ఉరొటనినాడు. ఇట్టి వర్మ నకూడ కుర్య్యాధనుని భయమును సూచించుచున్నదని భావింప వచ్చును,

(ఇ) ఇంళను పొండవసేనలోనివారిని వర్ణించి తదుపరి పస సేనలోని నాయకులను వర్మించుటలో “మదే త్స్ష న్‌విళాఖో అవగా నాళోరప యుద్ధములో ప్రాణములను

క్తీ్ర

వదులుకొని వచ్చినారని యనుటలో వ్య క్రమైన అశ్లీల వాక్కు దుర్యోధనుని భయమును సూచించుచున్నది

(ఈ) ఉభయ సేనలను వర్మించిన పిదప భీమ్మునిచేత రథ్నీింపబడుచున్న కొరవసేనయొక్క బలము “అవర్యావ్తు అనిన్నీ, భీమునిచేత రశ్షీంపబడుచున్న పాండవుల సేనయొక్క బలము “పర్యా ప్తరి అనిన్ని, మర్శోధనుకు, అనుటలోకూ+డా ఓళ విధముగా భయము సూచితమగుచున్నది, అది ఎట్లనల సర్యాప్తము అనగా పకిమితమనిన్ని అపరా ప్తము అనగా ఆపరిమితమనిన్ని అను అర్థములు ఆకెండు శబ్దములకు యున్నను పర్య్యాప్తము అనగా భాలును యనిన్ని అపక్యా _ప్తము అనగా వాలదు యనిన్ని అర్ధములుకూడ ఆశబ్ద... లప యుండుటవేత, కౌరవసేన పాండవ సేనలను జయిప చాలదు అను అర్ధముకూడా వచ్చుచున్నది గనుక దీనిని బట్టి కూడా దుర్యోధనుని భయము నూచితము,

ఎ. (ఉ) మరియు నంజయుడు ధృత రాష్ట్రానికి ఉభయ "సేనలను గురించి వర్గించినవీదప కొరవ్రలు శంఖములను పూరించినారనిన్ని అవైన పాండవులు శంఖములను. పూరించి నారనిన్ని వర్ణించుచూ, పాండవుల శంఖధ్య్వని “ధార్తరాష్ట్రా గాం హృదయానివ్యదారయత్‌* ఆనగా కౌరవ్ర్టల గుండె ౨ను పగలలొట్టినట్లుగా భయమును కలుగ చేసినదని నంజ ముడు వర్ణించుటచేతగూడ్లా చుర్యోధనాదుల భయము

డ్త

(ఏ) “తు అను శబ్దమునకు శవ అర్థము వీమనగా ;- ధృత రామ్ట్రడు అనుకున్నట్లు అర్జనునికి దృష్టభయము కల్ల లేదు గాని అదృష్టభయము కలిగినదని నూచించుటకు “తుో అన శబ్దప్రి యోగము చేయబడెను, అదృష్టభయము అనగా వాపభ యము, పుణ్యపావము లీ అదృష్టములు అనగా దృష్టముకానివి, యఃంద్ధములో పూజ్యులైన భీవ్మ. దోంణా కులున్న్నూ బ:ధువులు ఆయిన మిగ తావారున్ను, చనిపోవు మురనిన్నీ, అట్టివారి మృత్యువుప "తాను శార్షభూతుడగు చున్నాడనిన్నీ, అందుచేత తనకు పావనము వచ్చుననిన్నీ, న ళినికి అదృష్టభయము కల్గినది. ఈ అదృష్టభయమును పోసొట్టుకొనుటకుగాను అడ్జునుడు కృష్ణవరమాత్మను అశ) యించనగా, కృష్ణుడు వేసిన భగవద్దీ తాబోధచే అర్జననికి ఫల్లీన అదృషప్టభయము పోయి థై ర్యముతో యుద్ధము చేసెను! ౨ సంజయుడు ధృత రాష్ట్రినితో ఇెప్పెను, అర్జునునికి కల్లిన -దృష్టభయమును గురిచియా, దానివలన కలిగిన విషాద మును గ్వురించియు, ఆ విపాదనము పోగొట్రుగొనుటకుగాను స్ససడు చేసిన గీతాబోధను గురించియు ముందు వివుల పంగా చెప్పబడును.

(ఉ “తు అను శబ్దమునకు నొల్లవ అర్ధము వైజానా ఛృత కాస్ట్రుడు అనుకున్నట్లు పాండవులకు దృష్టభయము కల్ల నేకు గాని ధర్భురా జకమాత్రము అధర్శభయనుం కలిగిన దన సూచించుటకు “తు కబ్బవ్రయోగను చేయబడినది,

డ్తీద్రి

అధర్మభయం యెట్లుళల్లినది, అనగా, గురువులైన భీవ్మ దో9ణాదులతో ధర్మ రా జుసకు యుద్ధము చేయవలసీన పరిస్థిరి వీర్చడుటచేత, అట్టి గుపవుల అనుజ్ఞ లేని జే యుద్దము చేయుట అధర్మము కనుక, అట్టి అధర్మము నంపా ప్రిచుననుభయము కల్గినది, అట్టి అధర్భభయమును పోగొట్టుకొనుటకుగాను 'ధర్మురాజు శవచాదులను వదలి పాదచారియై నవినయముగా గురువులైన భీమ్మదో9ణాదులవద్దకు వెళ్ళి వారికి సాష్టాంగ దండపిమాణము లాచరించి వారితో యుద్ధము చేయుటకు వారి అనుమతిని యివ్వవలసినదిగా పార్భిం చెను, అంతట భీవ్మదో)ణాదులు ధర్మ రా జయొక్క గురుభ క్షికి యోగ్య తక నంతోమీంచి, జయము కలుగునట్లు ధర్మాను ఆశీర్వ దించిరి. ఇట్లు ధర్మరాజు తన అధర్భభయమును పోగొట్టు ఫొనెను, అను వై విమయమున్ను నూచితమగుచున్నది,

(5) వైన తెలియజేసిన వికారం అద్జునునికి అద్భన్థ భయముళల్లినను అర్జునుడు దానిని వోగొట్టుకొనగల్లినాడ ధర్మరాజుకు కల్గిన. అధర్భభయమును ధర్మరాజు పోగొట్ట కొన గలిగిాడు కాని దుర్యోధనునికి కలిగిన దృష్టభయమున నూ(ఠము దుర్యోధనుడు పోగొట్టుకొన లే? పోయెను, ఈ భావమును గూడా “తు శబ్బప్రియోగము సూచించ చున్నది, ఇట్లు దుర్యోధనుడు తేన గురువర్యులై న దో్రోణా 'చాధ్యలవద్దకు వెళ్ళి. చారితో పొండవసేనలోని వీ ఠాణ్యేనరు లను. తన సేనలలోని వీ రాణ్రేనడలను వర్మిరచుటలో .

శ్త౦0 వ్య క్షముః చేసిన భయనును పొనొట్టి భిర్యనము శల్లించు బక భీష్ముడు తన శంఖమును గట్టిగా పూరించి గొప్ప _ోళ్చాహనాదమును గావించెను, అంతట కశొరవసేనలోని "ముగా యోభులున్ను తమతమ శంఖములను పూరించిరిః కదువరి పాండవసేనలో ముఖ్యులైన కృష్ణుడు అర్జునుడు భీముడు మొదలగువారందరు తమతమ శంఖములను పూరిం గా బయలు చేరిన ధ్వని భూనభోంత రాళము లంతీయు శపించుట యేగాక కొగరవసేనలోనివా రందరికి గుండెలు ఎిద్దలాయెనా యననట్లుగా భయమును కట్టిచెనని నంజ యుడు ధృత రాష్ట్రివితో చెప్పెను, ధృత రాష్ట్రిని ప౦శ్నలో పూర్వము వ్యుక్కము చేయ బడిన (9) భావములలో మొదటి ఆకుభావనులకు యిత “రకు సమొధానము విశదమైనది, 7 వ భావములో ధృత 'స్ణ్రడు చివరక్షై ననూ కౌరవులకు జయము కల్గుటరు అన కము లేడా యను ఆశను వ్య క్తము చేయుట చేత అందుకు మాధానముగా సంజయుడు గీకలోని చివరత్లోశమయిన “య్శత యోశీశ్వరః కృష్ట్రోయ(త్రపార్టో ధనుర్ధరః | తత్ర(శ్రీర్వజ యోభూ8స్ట్రవానీ తిర శ్రతిగ్హమమి ॥ కు శ్లోకమును వెప్పెను దీని భావము వీమనగా యోగీశ్వ ఏడు అయిన కృష్టుడున్ను ధనుర్భారియైన అర్థునుడున్ను యున్న పతమునశే, అనగా పాండవ వతునమునశే--జయము కలును అని నంజియుడు చెప్పుటచేత, కౌరవులకు జయను

కల్లను అని నూచించెను, దీనివలన ధృశ రామ్ట్హ"నకి యుఖ్న ఆ.అశకూడా నిరాశ అయ్యెను,

వ ీ్‌ధర శ్రతేశే కురు చేతే" అను క్లోళమున! కూరను చెప్పబడిన 9వ అర్థములలో 6కి 9 అర్థములు 'సంవను చం ఆ్రాత్మకమైన భావముకు సంబంధించినవి గాక అధ్యామ్టి? మైన భావముకు- నంబ-ధించినవి యగుటచేత ౧ 1న అధ్యార్మికముగా నే సమాధానము వెప్పుకొనవలన వున్నది, ఆ రెంటిలోని భావము అజ్ఞానిమైన జీచఛ్రడు తరించుటప ఫెవం సిన సాధనములకు నంబ ధించినదిమొై యున్నది. ఆ న. భావములకు .నమాధాన మేమనగా__ జ్ఞాన పరస! జేహమే. తాను అనుకొను చేహాభిమాూనముకట న్‌ు జ్ఞానియైన గురువును తరుణోపాయము చెప్పరుని ఆకుని. 9 “ధరకే తే అను ల్లోకముయొక్క సారముగుటప ని

• కిన్నీ సమాధానమును సంజయుడు. చివర శ్లోకము రజన *“యథ్ర యోశగీశ్వరఃి అను శ్లోకముద్వా కా న్య్క్తవగ న్‌్‌ నట్లు భావించవచ్చును, అది ఏట్టు అనగా, ఆ ధ్యార్చి శార్ధమ చెప్పకొన్నవ్వుడు "కృష్ణుడు అను శబ్దమునకు అర్థవ) శవ డనిన్నీ అద్జనుడను “శబ్దమునకు అర్థము. జీవ్రడు ఒసిస్నీ (గ్రహించవలసియున్నది. వ్‌ల అన”ా, వారిద్దరు న. యణులని స్పష్ట మేగ చా, అజ్ఞాపమైన జీవువి ఆంతఃకరంళో మంచి. గుణములకు చెడ్డ గుణములప నిత్యము జరు పోట్లా టయే పడుతేరు యుద్ధముకు అధ్యార్మి కార్థము, అట్రై వోల్గా

ర్‌! టలో చెడ్డ్దగుణముల నణిచి వేసి మంచి గుణముల దారో ధర్మమను పంటను జ్ఞ్ఞానమను వంటను జీన్రడు నంపారించు ఫొని తరించుటకు కావలసిన సాధనములను, ఆ సాధనము ను అభ్యపిం చుటవల్ల వచ్చే ప్రాయోజనములను యీ చివర శోకము లో న-జయుకు స్య క్తము వేసివాడు, ధనుర్ధారి మున పార్థుడు అనుటవల పారుడు తడిియుడు కనుకను, త్రియునకు యుద్ధము స్వధర్థురు. కనుకను, ధనన్సును రించిన అర్జునుడు అంక న్యధిర్మ మైన యుద్ధము చేయు టకు సిద్ధము గాను న్న ఆర్జునుడని అర్ధము, అస్టనుడు అనగా జీవుడు అని ఆర్థము కనుక, ధశున్ధారియైన అర్జురుడు అంళు, న్యధర్శమును నిప్కామంగా ఫలా పేమ లేకుండా చేయిటక 'దముగానున్న జీన్చడు అని అర్థము "అట్టి జీవుడు. యోగీశ . ం అయిన క్యొష్ణుని సేవించుట ఆంక్ష, యోగాభ్యానము శా భక్తి ద్వారా భగవంతుని జీవించుట ఆని అర్ధము, 'ప్రుణవోధను కృరో పళ్యో తాగ్టిబివ్మా తల్ల చ్యముచ్య లే అవిమ లేక వేద్ధవ్యః శరవ_ల్తన్ముయో భ వేల్‌” అను మంతిముకు ప్రణవమే ధవస్సుఅనిన్నీ, జీవాత్మ మనిన్నీ, బ్రహ్మాలక్ష్యమనిన్నీ, ఎట్టి పార చాటు లేవండా ఏ తవృ్పకండా కౌణము వేసిన యెడల, అఈబాణము లత ఎ3తో వకమగును ఆంళకు, జీవాత్మ బహ్మూతో విళ్యమును విందును అనిన్నీ అర్గము కనుకు యీ మం తాార్థమును . ళు కా (యూ శ్లోళనులోని ధనుర్థరః పార్థః అను కబ్దపి యోగము

ర్‌

ద్వారా ఈ క్లోళములోనికి అనునంధానము చేసికొనవలని యున్నది అట్లు చేసినచో తేలిన పర్యవసాన మేమనగాం జీవుడు నిప్కాూమముగా స్వధ ర్మాన మహైవమును, రా గాభ్యా నమును, భ్రిని చేన్తూ, పిణవోవ' ననసును, సంవ? పన ఛ్యానములను జ్ఞానయోగ మును అనంంపించివ సీని భూరి విజయము, (శ్రీ అను నాలుగు సర్ప రమో* టి విమాంలు కను ముగా కలిగి ఆజీవ్రకు తరించునని ౧౫ము,

సీథి అనగా లోకములో టందరిన ను మంచి,, నుండుట, భూతి అనగా భగవదవుగపామునకు. పారు) డగుటం విజయము అనగా ఇంటి. జయము, విన్‌ జయము, అవిద్యాజయను, శ్రీ ఆషా వె సమలక్షే, బన్ను గీతలో చివరిక్లోకములో జీవుడు తరందుటస అవకరసైుం సాధనములున్ను దానివల్ల కఏమేగా*వచ్చే పమాాజనపా లున్ను చివరకు మోత ఫలమున్ను వర్ణించఖగెన నని ఈ స్లో మునకు అధ్యార్శి శార్థము, ఇట్టి స నషి లాగున ఆ శ్లోకమును మార్చివచ్తో. అళశ్లోశయావ మిల్లు డును, 'యత్ర యోగేశ్వరో దేవః, యుతిజీవ నవర్ముక్ళగ ఠత్రశ్రీ ర్విజయో భూతిద్ధ్రవా నీతిళ్స 1ాశ్వం ౪

ఇంకను గీతలోని మొదిటి శ్లోళముసకు లభ్యాత్మిశ ర్థమును చెన్సకొని ఆన్లోళములోని విళ్న పరణోపాయము. లకు నంభబంధించిన వ్రళ్న అని అర్థము వనుకోనినవూకు, గీతలోని 18 అధ్యాయములున్ను 18 మూవ సాధనములన

రం బోధించుచున్నవి ఆని ఆ ప్రళ్నకు నమాధానము వెప్పోొొన పక్కున. ఓక్టున విషాద యోగము, సాంఖ్యయోగము, కర్జు హెంాగము ఆని ఈ భముగా ప్రతిఅధ్యాయము ఒగ్కొక్కం చమాగసు న ఎగోధించు చున్నది యోగము అనగా కలుపు నడి, అగగా జీవాతం రు పరమాత్మతో వశ్యము పాందించు టకు సౌభపవం టిని అర్థమం, కనుక 18 అధ్యాయములున్ను 18 మోము సాధనము. ను బోధించుచున్నవి అని న్చష్ణము, ఇదియ శంజటదుని :మాధానము, ఎలా

₹7వకిరణ వం- అర్ధున విషాదవంం

భగవద్లీతలోని అర్జున విపాదయోగము అను మొదటి అధ్యాయములోని 47 శ్లోకములును “సాంఖ్యయోగము” అను "రెండవ ఆధ్యాయ ములోని మొదటి 10 శ్లోకములున్ను క్‌లసి క్‌? శ్లో ములున్ను అష్టునుని విపాదయోగమునకు ఇెందినవే అనిన్ని ఆ 57 శ్లోకములున్ను వివయవారీగా విమరక్శించినచో 6 భాగములుగా ేలుననిన్ని లోగడ మనము శెరిసి కొన్నాము ఆ6 భాగములలో మొదటిది అయిన ధృత రాష్ట్రాని విశ్నయును చానికీ నంజయుని ప్రిత్యు _త్తరమున్ను విపులముగా లోగడ విశదీకరించబడినది. సంజయుడు ఉభయ సేనలను, ఆ ఉభయసేనలవారు గావించిన శంఖారవములను వర్ణించిన తరువాత అష్టనుడు తనరధమును ఉభయ సేనల మధ్యభాగమునకు తీసుకొని 'వెళ్ళవలసినదిగా తన రథసారధి మైన కృష్ణుని కోరినాడనిన్ని, ళృష్ష్ణుడు అక్జునని "రెండు సేనల మధ్యకు తీసుకొని వెళ్ళి భీష్మ దోొణాదుల ఎకుట నిలువగా అద్దనుడు భీవ్ముదో)ణాదులను, గురువులను ఇశరులైన బంధువ్రలను నమిత చేసివాడవిన్ని నంజయుడు తెలియ పరిచినాడు.

ఉభయ సేనలలోనుళ్న గురువులను, బంధువులను అడ్డ నుగు నమిత చేయగా నే అర్జునునికి ఉర్కృష్టన్టైన కృష

ర్‌ర్‌ కలిని యుద్ధములో వీరందరు చనిహోవుకురే అని విషాదము తరినంం. ఇట్టి కృవ, విషాదము అర్జునునికి నహూజము కాద నిస్నీ ఆగంతుక మే అనిన్నీ భగవద్దీత అను ఉత్కృష్టమైన మోకమ్షగ 9ంధమును కృష్ణుడు లోకమునకు అందింపచేయ దలచి అస్టనునికి యిట్టి కృపావిషాదములను కలుగచేసి అత నివి నిష్మునిగా చేసికొని అతనిద్వాకా గీతము అఆవశరింప వేసి నాశవిన్నీ లోగడ గీ తావతరణము అను శీర్షికక్రింద మనము "౬ఎమవొన్నాము ఇప్పుడు అర్జునునికి కలిగిన వీపాదము గురించి విచా రణ వేసీనచో అర్జునుడు తన విసాదములో ర రకములైన భావములరు వ్యక్తము చేసివట్లు కనవడును, అవి వీవి మ ". మమళ్వము (1 అధ్యాయంలోని 28 నుంచి 81 యము కువర్కు.) , “(వై రాగ్యము (1 అధ్యాయంలోని 82 నుంచి. 85 ము ఆఖరువర్కు) -. (ఏ) పావభీకి (1 అధ్యాయంలోని 86 నుంచి 89 క్‌ యు అభిర్కు, శీన్స్‌ $6 శ్లోకములు) (4) వర్ష నంఠరత్వము (1 అధ్యాయంలోని 40 ముంచి

• క్లోఫమ? అఖరువక్కు) (5) న్వధర్థు 'త్యాగనవూర్వక వరధర్శవాంఛ (రవ అళ్య్యాంయంో శీర్‌ క్లోళములు)

ర్‌ి

(6 జయనందేహాము.. (2వ అధ్యాయంలో 6వ శ్లోళము)

(7) మూఢత్వేము (0వ అధ్యాయంలో 7వ శ్లోకము లోనీ మొదటిభాగం)

(8) ముముతుళ్వము (వ అధ్యాయంలో వ శ్లోం లోని ఏవ భాగం 8వ శ్లోకం) (0 మనుత్వ (పకటన.

అప్టనుకు ఉభయసేనలలోని బంధువులను చూడగానే చారందరు జీవలం నా స్వజన మే వీకందరిని యుద్ధములో చంపితే నాశేమి శ్రేయస్సు కలుగును ఛీ యింతటి ఘోర మైన శార్యముకు వూనుకొనుటా, అను ఉత్కృష్టమైన కృపతో కూదుకొన్నవాదై దీనుడైనాదు, ఇట్టి దీన స్థితికి ల శోరణరు వీరందకు నావాు ౪ను మమక్వమేకదా, ఈ మమ త్య్ననికి పూర్వరంగంలో 'బేహూమే నేను లను అహ మధ్యాన ఉన్నది అధ్యాన అనగా ఒక వస్తువును యింకొక వస్తువుగా భావించుట, తాడును బూచి పొము అనుఫొ నుట, అధ్యాన, అటులనే చేహములో తాను ఉంటూ తానుకాని చేవానును తాను అను అవహామధ్యాస ' పుట్టిన తరువాత, ఆజేహోనికి సంబంధించినవా రందరియందు వీరం దరు నావారు అను మమూధ్యాన కల్లును, యీ విధనుగా కలిగిన మమత్వానికి దానికి మూలమైన అహమధ్యాసకు

ర్‌? శారణం అజ్ఞైానమేకదా | ఇట్టి మమత్వ ప్రకటనమును లఅర్జు నుడు గావించినాడు, (0 వైరాగ్య పటన ( ఇట్టి మమత్వం చేత అక్జునుడు దీనుడై నాక యుద్ధ ములో జయ మళ్కరలేదు, నాకు రాజ్య మళ్కంర లేదు? నాకీ విహికసుఖము లక్కర లేదు, నావ ముల్లో కాధివత్య మందు కూడా వాంఛ లేద అని వఐహిళభోగములందును అముమ్మీశభోగ ములందును కూడా వ్రైరాస్యమును కన

• వర్చినాడు, - + (9) పొవఫీతి పకటన. - “ల కిట్లు వై రాగ్యమును వ్య క్తము చేసిన తరువాత యీ మర్యోధనాదు లందరు ఆతతాయులు అనగా ఘోరళ్ళత్య ములు బేసీస దుర్మార్గులే అయిననూ, వీ8 నందరిని చంపితే చంపిన పావమున్ను _కులక్ష్షయమవుతుంది కనుక అట్టి పావ పున్ను, మితిదో౦హా మగును కనుక అట్టిపావము వచ్చునని చెప్పి ఆ దుర్యోధనాభులు లోభాదులజేత అట్టి పావఖీరిని పొందళపోయినను అన్ని తెలిసిన మేను వీలా యిట్టి పాపా 'చరణకు దిగుతాము అనిన్ని స్వదన మైనవారి వందరిని చంపితే మాకు వీమి సుఖం కలుగుతుంది అనిన్ని అహో, యా రాజ్య సుఖాలకోనము. ఎంతటి ఘోరమైన పొవము చేయటానికి సిద్ధవడినాము " అనిన్ని యీవిధముగా పాపభీతిని అస్టనుడు వ్యక్తము వేసినాడు, .

ర్‌్ర (4 వర్ష సంకరక్వఫీతి పృకటవ, ఇంకను యుద్ధంవల్ల కులత్షీయం, కలత్షయము వల్ల ననాతసధర్థుమునకు హోని, అధ ర్మాఎవృ్ధి, త్రీను చెకుట! వర్గ నంకరత్వము కూడ వస్తుందని అ$స్థనుడ న్‌ుపిం చివాడ్డు, ఇట్టి సాంక ర్యమువల్ల నరకపాావ్ని మున్నగు చోహాటు వచ్చు నసిన్ని ఇట్లు వర్మ నంకరత్వ భీతిని వ్వ షం చేసినాను, (5) ప్వధక్య శ్యాగవూర్వ్యశ సరధర్థు వారిల* ఫర్సళతలు ఇంలేకా॥ తత్రియాడై న తనట యుస్ధః మ న్నథర్శవి అఆయ్యుండగా, అట్టి స్వధర్శమునం విషాభర లగి “యుద్ధము చేయను అని స్వధర్మ లస్వాగబుద్ధవ వ్య క్‌. “వేయు బే శాక, పరధర్శ మైన ఛియెటవమున నని ఫాం చు కూడ అద్జునుడు శనపర్చివాడు. భిమయోటనమువనోత. జీవించుట చ్రావ్నాణజాతి! ధర్మము కాని చాహ్హ్లా తేతం: పు ధర్మ. కాదు. ఇట్లు అర్జునుడు న్వధర్మమునంగు చ్‌ ఖ్టముత పరధర్యమునందు వాంఛను వ్యక్తం చేసిపొకు, ' (ఈ- జయసం కేవా ప్పికటన " “ - అష్టనుని మనస్సులో ఇంకొళ రథ ున ఛాణు కూ ఒ కల్లినది, “వోనీ, యుద్ధం చేస్తామను: గ, ఈ లముద్ధంల “మనమే గెలుస్తామో , కారవులే గల నైనో సరి 32 “ గలము + మనమే తప్పక 'గెలుస్తాము అను స్‌శ్చయం "లేదు శ్‌దా ఇట్టి నం బేహాన్సదమైన విషయవములోే “యుద్ధములో పాల్గానుబెందుప 7” అని చయసం దేహాన్ని కభపర్చిస"డు,

50 (7) మాఢక్వ ప్రికటవ, ఈవిధముగ అర్జునుని మనస్సులో అ నేశరళములేన భావములు కలుగగా కృష్ణునితో. “కృష్ణా! నా బుద్ధిని ,మోహము అఆవరించినది, నేను ధర్మమేదో అధర్మ మేదో 'ఇెలునుకో లేని మూథధుణ్ణి ఆఅయిపోయినాను* అని తన మూఢ శ్వాన్ని వ్యక్తం చేసినాడు, - ఛి ముమతుర్వే (ప్రకటన ఎ. కట్లు ధర్శకమ్మూూఢశ్వమును ప్రకటన చేసినత ర్వాత ఏమి చేయవలనో లోచళ, అర్జునుడు కృన్మువి పాదాలమిద పడి, కృష్ణా నేరు నిన్ను పిపత్తితో వేకుళొనుచున్నానుః నీవే నాకు గురువును నన్ను దయతో శిష్యునిగా గ్రహించి, . నాశేది కేయోదాయకమో అట్టిది నాకు బోధించును అని తన -ముముయుత్వమును వెల్లడి వేసినాడు, ల అద్దునుని విషాదమును పరిశీలించినచో వై ఎనిమిది. “వములు న్పష్టముగా వ్య కృమగు చున్నవి. _ గన

8 వ కిరణము అర్జునుడు [బహ్మవిద్యకు అధికారియేసా? (గీత 1వ అధ్యాయిము) అర్జునుడు తన విషాదములో నస్ట్రానం పసన స భె ములను విమర్శించి నూచినయెడల నాసలే పవి ఆటజిున వైరాగ్యమున్ను, 6వది. అయిగ కంటాహున్నామున్ను ల్లి ల ॥ న మాతమే కాస్ర్రయమైనవనిన్నీ, మగళా 5 చ్త్రదిరళి మనిన్నీ గోచరించును, ఈ వైరాగ్యము మాసు "స త్యయ్య సాథన చతుష్ట యనంప త్రిలో చేరిన వై మ్మ షు బ్రహ్మా విద్యప అధికారి నీరూపణము వేయుట ము? సాధన చతువయ సంవ తిళలవాజే అధికా? 6౨ నశ్యాణీం న. అమన , చినదికదా, ఇప్పుడు అడ్జునునికిక ల్లిన విపైదంం?వ 'హీచుత్ర శరీరమే, ఆళ్ళ అను అజ్ఞనము, యుగముల న్‌ పనివోవ్చునిది స

శరీరములు కాని అత్మళాదు. శరీరము చనల ే. సరీంంలా ఉన్న అత్మకూడ చనిపోతుంది అను అజ్ఞాన నట బ్‌ ్దపుని* విషాదము కల్గినది, ఇట్టి అజ్ఞానమును వేగ ఆయ. అత్త విద్య "లేశ బ్యవ్మావిద్య నే బోధించవలెను ష్‌ బ్రవ్నా విద్యను అధికారిమయైనవానిశే బోధించవలెను. *:3కారి కాని వానికి బోధించకూడదుకదా, శాని కృప బాత ల్‌ న! ు షొ నునికి 2౨వ అధ్యాయములో 11వ ఫోకనునుంచి పౌషకం

భించి. బృహ్వూవిద్నను బోధించినాడున " కవ శ / స్ట్‌ద్య ధించినాడు కృష్ణపరమాత్మ

61 అంతటివాడు అధికారం లేనివానికి బోధింపడు కనుకను, ఇవ్వడు ఆడుకునికీ తోధించినాడు కనుకను, అష్టనుడు అధి శారి ఆమా 4 డవనెన అని 'లేలుచున్నది. అర్జునుడు (బమ్మా విద్యకు బదరారి కప లముటవప ఇదియొక హేతువు. ఇద బాం అన్తనుపకి సాధన చతుషయనంవ తి ఉన్నట్లు (హ్‌ లి జాలి ణా ఎప్టునుడు విసాదంలో వ్య క్తంచేసిన వైరాగ్య ముముముత్వ వంలవల్ల కున చుంనను! నిశ్చయించవచ్చును, సాసన నచుస్త్ర్యయనంప త్తి ఆతనగా (1) నిత్యానిత్య ఇస్తువి చేరు, (ఉ) ఇహోము తాార్థ ఫలభోగవిఠశాగము, (ఓ) శమదవాా షట్క.నంప త్తి (4) మొన: యత్వము అను (1) విళ్య్యానిత్య వస్తువివేకవం :-అనగా నిత్యమైన 'బేది అపకు ముప ేది లను విచారణమిద లేలిన విజ్ఞానము య. టె ఏవారణమిోద ప్రపంచములోనిదంతయు

• వ్యకిని సము మాంరుచున్నది' కనుక అనిత్యమైన బే; బ్రవ్మా ఎన్తువు ఒన్న స ఎప్పుడు. ఎట్టే మార్పూలేకుండా నిత్యమైనది ని తేలుగా, షట్లు స్తహ్ము ఒక్కటిమాత) మే నిత్యమైన నన్‌స్న సహనం చమంతయు అనిత్యమైనదవినీ అను వివేకము బుదటి నొాభన ను , స సవామా త్యార్థ ఫలభోగవిళరాగము :.__ అనగా ఇహలో? ఫోగము*౭-వను, వరలోళక భోగములు అనగా -న్వన్లాదిలోవఖోేనమి నును పూర్తియైన వై రాగ్యము।

($) శమదమాది పట్కనంపత్తి:-- 1, శమము అనగా అంతరింద్రియ నిగబాము. ఏ. దమము అవగా బహిరింద్రియ నిగ్శిహము.. 8. తితీక్షు అనగా శీతోస్తాది ద్వంద్వములను నహించుట, 1 ఉపరీతి అనగా పిపంచ విష యములందు మనసును పోనివ్వపండుట లేక సన్యాసము, ర్‌, శ్రద్ధ అనగా ఉవనిషుద్య్వాళ్యములందు గురు వాళ్యములందు విశ్యానము, 6, ననూభానము అనగా మనసులో ఎట్టి ఉ'ద్వేగము లేని ప్రశాంతస్థికి, ఈ ఆరు కలసి మట్క నంప త్రి,

(4) మును-శుత్వము:-_ జనగా... ఈ నంసారబంధ ములోనుంచి బయటపడవ లెను అను లీవమైన వాంఛ,

ఈ నాలుగింటిలోనూ మొదటి ₹ెండును అనగా ని వేకవై రాగ్గములు బాహ్యసిపంచమునల్ల కలుగు విచేన ములను నివారించును, మిశసతా రెండును అనగా పట్క సంవ్తి మును యముశ్యములు అంతఃకర ణలోని విశ్నేవనులను నివారించును. వివే॥శము కల్లినందుకు ఫలము. వై రాగ్యమే; కనుక, వై కాగ్యము ఉన్నదంశు వివేకము ఉన్నశ్షు మట్క;' నంప త్తికి ఫలము ముముముక్వమే కనుక ముముతత్వమం ఉన్నదంకే వమట్కనంవ్తి ఉన్నక్షు, అర్జనుడు తన విపాద' ములో వై రాగ్యమును మునుముత్వమును న్య క్షు వేసి నాదు కనుక మిగతా రెండును ఉన్న ళ్లు. కనుక అర్జునునికి సాథవ చతుష్టయ నంపత్తి ఉన్నదని తేలినది,

68

ఇంకను బివ్మాపిద్సప అధికారులు: (1) ఉత్త వాధి కాపులు ($) మధ్యసూధి కారులు (8) అధమాధి కారులు అని 8 రకాబుగా ఉన్నారు. తాత్కాలికంగా సైననూ పమ బంగా నులు. పలవారు -అభమాధికారులు, అంత వంక ధృకంగా కలవా. మధ్యమాధి కారులు, వివేళాదు లము నవమ ర్దిలా వారు ఉత్తమాధి కారులు. అధమౌాధి మాసాలు. * సుష్టునబవ్ల బ1వ్మూ విద్యను శ్రవణను చేసి అభ్య సిచుర టో నాఘ్యఎకా ఫి కారులయి, క్రమేణా ఉత్తమాధి నరులు మూడ. బుటముకు. మధ్య్గరూధి కారులు బ్రహ్మవిద్యను వ్కచంంచెకి. ఆభ్వానంవపచో ఉత్తమాధిశారు లగుదురు, పష మాథ్‌ాాస్తటం శసివణమువేసీ అభ్యసించిన చో వెంటనే ముస్కులగు "సరు ఆర్టునుని చకిత్శశుబట్టి అడ్జునుడు ఉత్త వ్‌ కారి దంునా కౌదా అను విషయమై ఒక చేళ ఎవరి వ్‌ సంపత వొల్లినను, మధ్యవాధి కారియో వేళక అధ “ మాసెకారయమోా... వయి తీపను అను విషయమై ఎవరికినీ నంభయత ప సనన అందుక నే శ్‌ సంకర భగవ త్యాదు గాలవారు కం. భాత్చుకములో. “అడ్టునం నిమి త్తీళ్చత్య ఆహ ట్టగ వాలి బలల. బలి ఆని వాప్రచ్చినారు. కృష్ణార్టునులు నర్‌వా లలన లా పటల ఖాశ్ర్రుము చెప్పుచున్నది కనుక రోస్టునుడు. వ గాపహారమవి నృష్టమగుచున్నది, కనుక అడ్డ నువ్‌ చవితి అమ్ముడు ఇ త్తమాధి కారి అఆనుటకు విగకుద ములప ఆ-ళేములు కన పడినను, అవి నృవిడంబనములనీ సమినరపము. మెనుగోవచ్చును,.. కనుక అర్జునుడు బవ్మా

॥ ప్‌ద్యప అధిశారియీ అని సిశ్చయిం చవచ్చును,

9వ కిరణవం రృష్ణునిబోదయెంక్క స్వరరాపము (గీత = 8వ అధ్యాయము)

అర్జునుడు తన విషాదములో న్యకృముచేసిన 8 భావ ములలో వై రాగ్యనము ముముక్వములను "శ:డు ఫాడ్త్రీయ భావములను అధారము చేనుళొని అర్జునుడు బ్ర)హ్మవిద్యకు అధిశారియే అని మనము నిశ్చయించుకున్నాను. ఆలా గతే ఆట్టి అర్జునునికి కృష్ణుడు చేసన బోధ స్వరూప మేమి ఆను విషయము విచారింపవతగి యున్నది, అష్టునుని విపాద నూను పోగొట్టుటకుగాను కృష్ణుని బోధ అఆవనరమైనది కనుళ విషాదమను రోగముయొక్క_ నిదానమునుబట్టి బోధ అను చికిత్సయొక్క న్వరూవము "తేలును అద్టునుని విషాదనునకు హీళువులు రెండుగా గోచరించుచున్న పి,

(1) అత్మశాని చేహమును ఆళ్మఅని అనుకొని 'జేవాము చనిపోతే ఆత్మయే చనిపోవువని అర్జురుడు_ దుఃఖ చినాడు, కనుక యీ విపాదమునకు మొదటి. హేలున్ల 'జేహాత్ళ భాంతి. ఇది నర్వసాధారణ మోహము, ఇ మోహమువల్ల నే 'వీరందరు నా స్వజన మే ఆను నుమొ "ధ్యాన, మమత్వము కలిగి వీరందరు చనిపోవుదుర నే అని విపాదము శల్లినది, అర్జునుడు తన విపాదములో వ్యక్తం “వేసిన 8 భావములలో మొడటిటై న మమత్వేము 7వ దైన మూఢత్వము యా మోహనుయొక్క_ ఫలిశనులే, దానిక

65

చికిత్స "జేవాము 'వేు అత్మ వేకు అను అత్మశ త్వవోధయే, ఇదియే సాంఖ్యయోనగ బోధ,

(9) ఇంకను అర్జునునికి కలిగిన మిగతా 8, ఓ5, 6 భావములను అనగా పాపభీతి, 'వర్ష్మనంకరత్వము, స్వధర్మ 'శ్యాగపూర్వక వరధర్మ్శవాంఛ, జయనం చేసాము అను నాల్గింటిని విమర్శించి వరిశీలించినచో వీనికి హేతువు న్వధ ర్యానుష్థాన ముమొళ్క_ స్వరూవము, మహాత్మ్యము "తెలియక వోవ్టట అని 'లేలును, ఇది "అర్జునునికి. కలిగిన విశే మోవాము, ఈవి కేషమోహమువల్ల స్వధర్మ మైన యుద్ధము అధర్భుకుని, పరధర్శమైన భియోటనము ఉ_త్తమధర్థుమని, అడ్జునుడు భావించినాడు. _ ఇంకను వీరి అందరిని చంపితే పావనము వస్తుంది అని వర్ణ నంకరమవుతుందని విలపీంచినాడు, మరియు యుద్ధములో మన మే గెలుస్తామో, కొరవులే' గెలు స్తారో అను బయనం చేవానునుకూడా వ్యక్తము చేసినాడు, ఇది అర్జునుని విపాదమఃనకు 8వ కేతువు, దీనికి చికిత్స ఫలావీతమ లేకుండా నిపష్కామనుంగా స్వధ ర్యానుష్టానమును. చవేయవ లెను అను బోధ, ఇదియీ నిప్కా- చుక ర యోగ బోధ, మొదటిదైన ఆత్మతత్వబోధవల్ల ప్పతి జీవని శరీర “ములోను ఉన్న అళ్ళ నిత్యమైనది, వశ మెనది, నిర్వికార మైనది, నిప్కాామమైనది, సర్వవ్యాపళ మైనది, నిరవయవ మైనది సచ్చిదానంద అనంత స్వమాపమైనది అని నేలుట వల్ల ఆళ్ళ చచ్చివోతుంది ఆను అజ్ఞానము నశించి, డాని వల్ల కలిగిన విషోదము పోవును, రెండవదిమైన ఫలా పేత్స

66

లేని న్వధ ర్భానుష్థానబోధయను నిష్కా-మశగ్భుయో+ 1 బోధ వల్ల అస్టునుడు తనకు స్వధర్శమైన యుద్ధమంను స్‌తా జీ

"లేకండా వేయవలెను అని 'లేలును కనుక య. సకబప్వు వారందరిని చంపిన పాసఫలము వగ్గ సంకరత్యఫలనప కల్లు అను భావములు మనమే గలుస్తామో కొరవులే 'శలుసారో అను జయసం చేహము పరధర్యమైన భియోటనముంటు వాంఛ యినీ అన్నియు పోయి దీనివల్ల, కలిగిన విషాదము ప్కోన

ఇట్లు అద్జమనికి విషపాదమును కలిగించివ బెండు క" ౧వ?

ఆ రెండురకములు అయిన బోధలవల్ల నలించ గా, .. అద్జుగుఓి విషాదము పోయి అర్జునుడు శైర్యోత్సాచూములనో తన న్వధర్శ మైన యుద్ధము చేయుటపక అవకాశము కల్గును, కనుక కృష్ణుని బోధయొక్క_ న్యరూవమ*. ద్వివికము (4) ఆత్మత త్వబోధ "లే జ్ఞాన యోగ బోధ,

(2) నిష్కూమళర్శబోధ "వేక్‌ కర్శయూగబోధి అనగా జ్ఞావనిష్ట, కర్శనిస్ట. అను ని స్టాద్యయముతోకూడిన బోధ ఈ విమయకునే కృష్ణపరమాత్మ భగవద్దీశ కవ" అభధ్యాయిములోని కిన శ్లోకములో

. “లో శేస్టిన్‌ ద్వివిధా నిష్టాపురాపోోక్తా మయా నఘ। జ్ఞాన యోగేన సాంభ్యానాం కర్శయోణేన యోగినాం కి అని స్పష్టము చేసినాడు, నిస్టాద్యయ ముత కూడిన బోధ *ఆనుటవల్ల భానబోధ, కర్ణబోధ అనునవి రెండును వరన్బర ' నంబంథములేని ప) ల్యేకబోధలు కావనిన్ని, రెండు నిష్టలతో కూడి. బోధ ఒకటే అనిన్ని కేలుటవల్ల కర్యయోగనూ,

67 జ్ఞానయోగముసకు సాధనమనిన్ని, జ్ఞానయోగము కర్శ్గ యోగమువల్త సాధ్యమనిన్ని ఆలెంటి!ి సాధ్యసాధన సంబం ళ్‌ క క గ ధము ఉన్నదనిస్ని స్పష్టమగుచున్నది. 'యచ్చేయ స్ఫ్యా న్నిశ్చితేం బూహిత న్నే శిష్య స్తేవాం ఇాధి మాంత్యాం ప)నన్నం 1 అని అర్జునుడు £వ అధ్యాయం ?వ శ్లోకము చివరి భాగములో కృష్ణుని అర్చించినది శేయస్సు, (చేదస్సు. అమన్‌ అర్థి 1నగా- కళోవనివత్తులో విశదీకరించబడిన ప్ర) కారము' పరను ;రుషార్థ మైన మోషమే.. అట్టి మోవ్షము *తరతి శోకో మాత్మవిత్‌ * అను ఉపనిషత్‌ పిమాణనునుబట్టి ఆశకి జూనమువల నే కలును, అటి ఆరత్త్మజూానము అలతఃశరణము' లా కతన బల రోష సంస్కృత మై వరిశుద్ధమై తేనే కలుగును, అట్టి అంతేశకరణ శుద్ధి కర్మయోగమువల్ల నే కల్లును. కనుక కర్ణుయోగము. సాధనము జ్ఞానయోగము. సాధ్యము, జ్ఞానమువల్లి మోశుము “జ్ఞునా దేవహి. కై. వల్యం' అనిగ దా" ప్రొమొాణను ఇట్టి అత్మజ్ఞానబోధను కృన్నవరమాళ్మ భగవద్లీతలో 2వ అధ్యాయములో “సాంఖ్యయోగము” అను పేకుతో విశ దీశరించినాడు. “సాంఖ్యయోగము! అనగా “సమ్యుక్‌ ఖ్యా య'తే అనేశ అర్భత_త్తం ఇతి సాంఖ్యం" | ఆను నిర్వచన వికారం దేనిలో ఆత్భగ_ల్వము బాగుగా. నిరూవీించబడి నదో అది సాంఖ్యయో'గి ము ఆని న్పష్టమగుచున్నదిః కనుక అష్టనునీ విపాదమును వోగొట్టుటకు. కృష్ణ పరమాత్కే అల్మ్మ,. తి_త్వ్వజ్ఞూనబోధను సాంఖ్యయోగము. అను శరుతో గీతలో 2వ ఆ ఛ్యాయములో విశదీకరించి అందుకు సాధనమైన

68 కర్మ యోగబోధను ప్‌వ అధ్యాయములో కర్మ ాగము అను పేరుతో విశదీకఠించినాడు, కనుక కృష్ణుని బోధ అంతయు గీతలోని ?, క అధ్యాయములలో నే నిరూకుచబడి నది, మిగతా అధ్యాయములన్నియు ఈ2, 8 అధ్యాయముల లోనీ బోధయొక్క_ వివరణ రూపములే అని "ఆెలిసినవలసీ యున్నది. ం ఇంకను భాగా విమర్శించిన చో, నిషఘ్టాద్వవమరూవ బోధ అంతయు ఒక్క _.రెండవ అధ్యాయములో నే విశదీ॥ రింపబడినదని తేలును, 2వ అధ్యాయములో. 11వ శ్లోళము మొదలు $6వ శ్లోక మువరకు అత్భత _త్త్వబోధయు, లి లర్శ్మ జ్ఞానులయొళ్క లమ్షణములు $4 మొదలు 72 వరఠకనన 97 దీకరింపబడి. అట్టి అత్మజ్ఞానమునపు సాధనమగు కర్శయోగ బోధ $9 మొదలు $8 వరకుగల శ్లో ములలో న్పష్కకరింవ బడినది. దానియొక్క వ్యాఖ్యానరూవ మే రి. జ్యా యము. అందు॥ నే కృష్ణ వర మాత్మ తీవ అధ్యాయ... [ద శ్లోకంలో “లోశేస్మిన్‌ ద్వివిధానిషస్టై పురాపోోక్తా అని చెప్పి నాడు, ఆందుచేత ఈ నిష్టాద్వ్యయ రూపమైన బోధ అనగా భ్లానయోగము, కర్మయోగము. అనుబోధ “పు రాపో9క్తా లోగడసనే చెప్పబడినది. అనగా ఇండవ అధ్యాయములో నే ెవ్పబడినది అని కృష్ణుడు సృవ్హీకరించినాడు, కనుక భగవ న్లీత అంతకు సారము 2వ అధ్యాయము, దీనికి మిగతా. అధ్యాయములు వ్యాఖ్యానరూపములు, ఇదియే కృష్ణని. లోధయొక్క న్యరూవము,

1టిన కిరణము కృష్ణునిబోధ సాంఖ్యయెమూగ .. సాఠరవుం (గీత - 8వ అధ్యాయము) అగ్గునుడు విపాదముతో మూఢుడ్రైపోయి. విల్లును హెములను పారవేసి మూర్చవచ్చినటుగా వడిఫోగ్కా అత నే న లం వక లప్టసితిలో కృష్ణుడు బోధ చేయుట సాధ్యము కాకపోయి "ఏ, అతీను లేచి కూడ్చుని మామూలుస్థికిలోనికి వచ్చుటప గాను కృష్ణుకు గీత 2న అధ్యాయములోని $,ళి శ్లోకము లతో ఒప. కూయైన ఇన్‌ బత్షుకా ఇచ్చినాడు. 'అద్జునా! నీవు: పూర్ణము బిహన్నల వేషం వేసినపుడు నఫుంనకునివలె నటెంచినావు శాని నపుంనకడివి కాలేదే? ఇపుడు శీవలం సవుంనకుడిపి అయిపోయినా వేమి? యాద్ధం ప్రారంభం శాబోయే ఇట్టి విమమపరిస్థితిలోనా నీ కీ చచ్చుతనం ! ఇట్టి స్ధితి పార మార్థికమునకు భంగము కనుక పారమౌార్థిళచింత గల ఆఅక్యులు మెచ్చరు; న్వధర్మ్రము నకు వికుద్ధమై అన్వ రము కనక ధర్జుచింతగల ఛార్మికులు మెచ్చరు; పోన్మి పార మౌర్థిళమును కాని ధర్మచింతనుకాని ఎడుగని శీవల లౌకిబలు మెచ్చులౌరా అంశ్షే, వారున్నూ మెచ్చరు; వీల ననగా అటి లౌకికులపమ దేవుడు స్వర్గము లేశ పోయినా, పితి లు

ప్థావాంఛ' ఉంటుంది. ఇపుడు నీవు చేసేపని అవకిస్టకు కారణ మవుచున్నది, కనుక - వారున్ను మెచ్చరు, ఈ 8ిరళ

70 - ముల మౌావవులుశాక వేలే మౌానవులేలేరు, కనుక అద్జవా, సీవు యిఫవుడు చేయుచున్నవని మా'నవమాతు)డై నవాడు ఎవడు వేయని తుద) మైనది అట్టి వహ్ఫ్ళాదయి చౌర్భల్యమును మాని మనుష్యునిలాగ పివర్తించు. శతుివ్రలను తవింపజేశే వాడను అని 'పరింతపి అను గొప్ప చికుదునుకూడా 'వెట్లు కున్నావే అట్టి నీవేనా యిపుడు పిరికీపంద వై నావలే, వీరుని వలె పివ ర్రించు; *పరంతవి అను బిరుదును సార్థకము చేసికో ? అని బాగా రోషమ:వచ్చే కశాణాలవంటి మాట లతో అర్జునుని కృమ్లుకు పొడిచేటవృటికి, అద్దనుడు ఆ చచ్చు జి న! ల! లేనము వదలివేచి కూర్చున్నాడు ఇపుడు యితసని బోధకు నసుముఖుని వేసికొనుటకుగాను క్చమ్థుకు ఒకచిన్న నున్నిత మైన ఇన్‌ చెక్టను యిచ్చినాడు, అది 2వ అధ్యాయం శం '. ఖ్లోళములో “ప్రొవానన్నిపి ఆను మాటలలో గర్భితంగా ఉన్నది, అగ్జునుడు వడ్చుట సరియెనవసి కాదని అర్జునునికి " 'తెలియపరచవలెను, కృష్ణుడు మెవలకుండా ఊకుపంశేు. అడ్జునుడు దుఃఖుచుట నవ్యమైచే అని కృష్ణుకు అంగీకరించి నట్లు అవుతుంది, అలా కాక, కృష్ణుకు వీడుస్తూయున్న అర్జు నునిముందు పళవకా ఫవ్విలే, అక్జునునికి కోవమువచ్చి ఉన్న గోడు చెకుతుంది; బోధకు సుముఖత రానేరదు, అందుకని క్షుడు చిరునవ్వు నవ్వుతున్నాడో అన్నబ్లుగానటించాడు, దీనివల్ల అష్టనునికి నేరు చేస్తూన్నవని సరిమొనది కాదా వమి. కృష్ణుడు చిరునవ్వు నచ్వుచున్నాడు, ఆయితే ఆయన చెప్పేది

" (. వీడో నిజాము అని సుముఖత కల్లుటకు అవశాళశను కల్లి పచ. భోధప నుముఖునిచేసే మార్గము జగన్నాటక నూత కాలమైన ఆ కృష్ణునికే తెలియవలె యింక కరికి సాధ్యమా విధముగా కృష్ణుడు తన బోధకు అస్టునుని సుము ఘిలిగా*. వేముకొని 8వ అధ్యాయం 11వ న్లోకములో బోధను 'అశోభ్యానన్వశో చ_న్మం స)జ్ఞా వావాంశ్చభావసే | గ తొనూన గ తానూంశ్చ నానుశో చంటి వండీతాః ఓ “ఆప 113 బ్లోకములో కృష్ణుని బోధ అంలేయు బీడపొాయంగా ఇమిడియిన్నది. ఈ శ్లోకములో 8 భావములున్నవి, అవే చువగానలాంా (1) అర్జునా, మరూథునివలె వడవకూడని వారికోనము (9) మాటలా, పండిళునివలె మాట్లాడుచున్నావుః (8) అర్జునా, వండితు లై నవారు చచ్చిన వారికోనచు గాని ఇావనివారికోనముగాని ఎవరికోనము. చీడవరు అని కృష్ణుకు అన్నాడు. ఇక్క డ పండితుడు అనగా ఆత్మజ్ఞానము కలచాడని అర్థము, *వుడి కలవాడు పండితుడు. "పండి అంశ అత్మ జ్ఞానము, “మాటలు కోటలు దాటుచున్నవి; కొని వేర గడపలు దాటుటలేకుి' అను సామెళప్రకారం అర్జును

72

మాటలలో పాండిగ్యము కనబడుచున్నది; కాని అర్జునుని వేతలలో అనగా వడ్చుటలో మూఢత్యము తాండవించు చున్నది, ఇట్టి పరన్సర విరుద్ధ మైన అర్జునుని పివృత్తియే కృష్ణుని చిరునవ్వుకు కారణమైనది.

అర్జునుడు వీడ్చుటలో మూఢత్వము కనిపడుచున్న మూట నిజమే, కాని అర్జుకుడు వండితునిలాగ ఎక్కడ మౌొట్లాడినాడు? అంశే 1వ అధ్యాయములోని 88 మొదల ఉ4 న్లోఠళములలో అట్టి భాపములను శనపర్చినాడు, యుద్ధం బర్లితే కలషయయ మవుతుంది. కనుక అట్టి పాపం వస్తుంది, వర్గ సాంకర్యము కలుగుతుంది కనుక అట్టి పావం వస్తుంది, ఇట్టి పాపొలవల్ల నగకము వస్తుంది అని అర్జునుడు విలపించి నాడు, నరగము వచ్చేది ఎవరికి ” శరీకముతోపాటు, లోని జీవ్రడుకూడా నశించేటళ్లులే నరకానికి పోయేది ఎవరు? నరకము వస్తుంది అని అనుటలో భావమేమి? చనిపోయేది శరీర మే అనిన్నీ శరీరములోని జీవ్రడు చనిపోక చెడ్డపనులు చేస్తే నరకానికి పోతాడు అను *నము -_స్పష్టమికడా 1 యీ విధముగా జీనవ్రకు చనిపోక నిత్యముగా ఉంటాడు అను భావము దృఢముగా ఉంటే చనిపోతాడు అని దుఃఖంచుట "తెలివిశక్కవేళదా ?) వీకందరు చనిపోతాళే అని అర్జునుడు మఃఖంచాడు అని అంకే శరీరంతోపాటు జీవుడుకూడా చని పోశాడు అనేషవదా అధ్టనుని' భావము, ఇట్లు అర్జునుని వడ్చులో శరీ మే జీవుడు అను భావమున్ను, అడ్డుకుని మాట

73 లలో శరీరం చేకు జీవ్రడుచేరు, శరీరం వళించినా జీవ్రడు నశిం చదు అను అందుకు విమద్ధ భావమున్ను వ్య క్రమగుట చేత కృష్ణుడు చిరునవ్వును నటించి పండితులై నవారు ఎవరికోన మున్ను, వీపరిస్థితులలోను, ఏప్వుకు దుఃఖుచరు' అనుబోధను . పా0రంభించినాడు పండితులు అయినవారు చచ్చినవారి కోనంగాని బతికి ఉన్న నారికోనంగాని ఎప్పుడు వీపరిస్థితుల “ను దుఃఖుంచకు, అనుటలో * చద్చినవారికోనం వీడ్చుట నునడి, . అందరికి తెలిసిన చే కాని, బితికిఉిన్నవారికోనం . ఏడ్చుట అనగా ఏమి ?. అలాగై కే వడ్చేవారు ఎన్నిరకాలు అను ప్రశ్నలు పుట్టును. బాగా విమర్శించి దూస్తే మను

ష్యులు నాల్గు రకాలుగా కనబడువారు.

(1) చచ్చినవారిళోసముమాత్రు మే వీడ్చేవారు వీడు అజ్ఞానులు, ఏమి తెలియనివారు, వీరము విజ్ఞానము లేని వారు,

(0) చచ్చిన వారికోనం బతికి ఉన్న హరి" నంహడా వీద్చేవారు, వీవు కించిద్దులు, ఫొంత విజ్ఞానము కలవారుః

(8) చచ్చిన వారకోనమ: వీడ్వక, బ్రతికి ఉన్నవారి లోనం మాత)మే వడ్చేవారు. వీవు ధర్మజ్ఞులు; ధర్మజ్ఞానము కలవారు,

(4) చచ్చినవారికోనంగాన్సి జ)ఓికీడిన్న వారికోనం గాని 'వీడ్వనిచాడు, పీప్‌ అళ్భుజ్ఞలు: అళ్ళజ్ఞానః కలవారు,

రెడ్డీ

(1) యమొదటిరకకంవారు వీరళం విజ్ఞావం లేని. అస్ఞై, అనగా శేశవలం మూఢులు వీరు చచ్చినవారికోనంమా-(గ మి వీడుస్తారు. శరీకంశోపాటు జీవ్రకుకూడా ఛచ్చివో జాడు అను భావము కలవారు. బితికి ఉన్న వారికోనం వీశ్వవలపి వస్తుంది అను వివషయిముకూడా అెలియనివారు,

(1) రెండవరకంవారు కించిత్‌ జ్ఞానులు, అనగా కెంగ విజ్ఞానం శలవారు, పీరు చచ్చినవారిళోనం వడ్వ మేకాక మిగిలినవారి గతివీమి? వీరికి పోవణ వలాగు ? ఏకు వలః జీవిస్తారు ? ఆను అనేశరకములైన దుఃఖభావను కు. బతికి ఉన్నవారిని గురించి కలుగుట అందరికి తెలిసిన విమంసే కడా! ఇచే బితికి ఉన్న వారికోనం దుఃఖంచుబ లమ, కనుక యీ 2వ రకమువారు ఉభయులకోనం౦ వజుస్తాకు.

($) ఇళను మూడవగకమువారు ధర్మజ్ఞులు; త సగ ధర్మం "తెలిసినవారు వీరు చచ్చినవారికోనం విడ్యరు. వల నగా, చావు అంశ శరీరానికేగాని జీవ్రనపకాదు అనిన్నీ, జీఛ్రడు తన జన్శాంతరీయ కర ఫలమును అనుభవించుటకు అందుకు తగిన కుటుంబములో పుతుడుగా జన్మించి కర్జ్హ ఫలానుభవము అయిపోగానే ఆ శరీరము వదలిపోతాడు అనిన్నీ, అనుజ్ఞానం కలవారు కనుక, వారు చచ్చినవారి కోనం వడ్వద, వావ అంళు కరీకాన్ని మార్చుట; చిరిగిన చొక్కాను వదిలి మంచి చొక్కాను ధరించినట్లు శిధిలమైన యింటిని వదలి మంచి యింట్లోకి పోయినట్లు యా శరీరాన్ని

"గ్ర

వదలి యింగ్‌ క శరీరానికి జీవుడు వెళ్ళుతాడు.. జీవుకు ఒళ శరీరంలో వ వేశిస్టే పుట్టుట లనిన్ని ఆ శరీరాన్ని విడిస్తే వావ్చు అనిన్ని తెలిసిషొనవలయును. ళనుక యీ పుట్టుక చావులు ఆ శరీరానిశేగాని జీవనికి లేవు జీవుడు నిత్యుడే జీవుడు తన అధ్యాత్నిళ అనుభవమును నంపాదించుోకొనుటప గాను ఒక్కొక్క కుటుబములో ఒహొ క్క. మజిలీగా ఉండి అచట ఆనుభవాలు అయిపోగానే ఆ మజిలీని విడిచిలోతాడు, మూ విధముగా పితి జీవ్రడు మోశత్సమనే పట్టణానికి జీవ యాత్ర) చేస్తూ ఉంటాడు భాగవతం 6వ న్కృంధంలో చిత్ర శేతోపాఖ్యానం యీ వీివమయంను విశదీశరించుచున్నది, ఈ చిత్ర శేతుడు అనురాజు ఎంతమంది. భార్యలను వనినాహం చేసుకొన్నా సంతానము లేశహోల్హే నారదమహర్షి ఉవచే శమువల్ల "పెద్దభార్యతో పుతకామేస్టి చేయగా. పెద్ద ధార్యకు ఒక చళ్చని పుత్రుడు కలిగెను, ఆందరు ఆరాజును ఆ వెద్దభార్యను పుత్రుడు కలిగినాడని ఎంతో గొరవిస్తూ ఉంపే, మిగతా గౌర్యలు అనూయబచేత అఆ వీల్ల వానికి విషము పెట్టించి చ.వీంచినారు. ఆదుఃఖము భరించలేక, ఆ రాజున్ను భార్యయున్ను ఘోరంగా వశిన్తూ ఉంశే, నార దుడురాగా, వీల్ల వానిని బ్కతికీ చమని ప్రర్థించినారు నార దుడు ఆపిల్ల వాని జీవని ఆ మృతశరీరంలో వ) వేశించమని' ఆజ్ఞావించగా, ఆ జీవుడు ఆ మృతశరీరంలో పి వేశించినాడు, అంతట వీల్ల వాడు బ్రతికినాడు, న! శల్లితంకులు బ్రళ్మో

76

నంవపకుముడగా. లపిల్హ వాదు నెాననువినాశ క. నన్ను ఎంమకు మళ్ళీ ఖ్‌ శతీనములో ప్రవేశ వ బ్‌ ఆడిగివాను, ఆ:తెట నారదుడు మో తెన్లితొంనేు చ దబూడవల:ని అనుకొనముచున్నాను అని చెవ్నగా 52 ఇన. వ్‌ తల్లితండి) నన్ను భూడవలెనని అనులెనుచ యారు నా కింత వమ్ము ఎంతోమంది తల్లి దందు్యలు వ్‌ కలిలు ల అయివాగు; యిఃళను యిట్లి మజిలీలు ఎన్నో దాట లి; ౮% మజిలీలో నే యిఐళె కూగ్చుం వలా? అసి లలి వ ఈర వినేటట్టుగా అ నేటస్పట్కేా అఆ గల్లిదందుిలకు న. ఇట గింది, ఈ విధముగా బాపు ఆంశు చొక్కా. నా . శరీరాన్ని మాక్బటయే అనిన్నీ, వ జన్నాంతరీయ కగ్ళుఫలాన్ని అనుభవించుటకు 2 ఒప! కర్శపులానుభవమను అయిపోగానే ఆఅశ)గాన్ని విజళివపు అనిన్నీ, యిట్టి ధర్మం "తెలిసిన ధర్భజ్ఞులు చసిపోయిన బొరిన్లి గురించి వడ్వరు; కాస్‌ తమ వుకళములో స్పట్టిన వలలు వ్పర్ణి లోనికీ రాశ, విజ్ఞాననంతులు కాళ, మూథులబు అయి టప తిప్టను కలుగ చేస్తారేమో అని బ'తికిఉన్న వారిని గురించి పత్ర) దుఃఖుచుతారు,

(4) నాల్లవరకముహెరు అగ్మజ్ఞాలు; అనగా అలర్మజ్ఞాపం కల్గిన జీవన్యు క్తులు, వారు చనిపోయివచాకిటోరంకాన్సి బ్రలికీ యున్నవారికోనంకాని వీడ్వడుం పీరికి బగన్హు గగ్యం కాడు!

గ] జట బత ఎ వెటక్‌ం గరంటిదెి, సన్న ముపంటేది, పుఘ్య కమత చుక జశత్చులో జరుగు సుఖ)ఏ!ఖాలపు బారి మన స. శ టగ్‌ జల సచే ఈ శి పేల సాలా లశేని 7+రు కి లటుగచ, పెదు సీళ్యేము ఆర్శ్హు నే పగి తు పక ఆని అఆస్మైనంచ-లో నే ఉ-టారుు (౮! ఈ ౫ ౫ నిఫవలగా.. కృొష్టపర మాత్మ అష్టునునికి గీ ళాజాశ శి న! నము పరం భి చివ మొదటి శ్లోకటంలో నే ఆత్నజ్ఞానులు న చేష్టలు ప్‌చ్య ను, ఆట చెప్పుటలో! అత్మతత్య క. శ క్క య... వక్ర ఖ్‌ సిష్ళ ల ఆ ళస్టేశంద విగ పీ, అ ఉం పంబేసినోడు.... ఇదియేకదజూ మోతనరూవము। య వాలీ ఆర్సజానవనః' నప జీ కలును ఆపి గీతెబోధ బై క (0 గ్‌ బాలం పీజరూపము)గ* 11వ క్లోకరులోనే కృప్తవర లా గ్ర లు బృష్టంబేనాతు.. జోపీ పిపులీకరణ యీ సంఖ్య వ్‌ క. ఇంగణులోలి మిగ ఆ కోకకూలున్ను, దానికి వివులీశరణ ళం ౯ కంగు 7" ల ధ్యా ను లున్న అఆయియాన్న పీ, సాంఖ్యం అవగా “మ్ముక్‌ ఖాల్వయ లే, అనేన ఆగర త్తం. ఆను మంతం తబల ఆగ్మివగంబోధ లీ కనుక, 9వ ఆఛ్ళోూయ పస్పగ్సో త్రీలబ్టు. ఆగ్మిగక్యలా (రూ 1 నో వైర సాంఖ్య రవోగ బంరరూశ్కం. బరమా ౧౫ 11న శ్లోక మే న

11వ కిరణవుు కృష్ణునిబోధ సాంఖ్యయెళగము (గీత - 1వ అధ్యాయము) గీఠరలోని 1వ అధ్యాయమైన సాంఘ్యయోగములో కృష్ణపరమాత్మ తనబోధను 11వ శ్లోకముతో పా౦రంభించి నాడనిన్నీ, ఆ శ్లోకములో 8 భావము లున్నవనిన్నీ మొదటి భావము. వీడ్వకూడనివారిలోనం అర్జనుడు వీడుస్తున్నాడ ఆను ఫావమనిన్నీ లోగడ నునము 'తెలిసికొనియున్నాము, వడవకూడనివారు అనుటలో వడ్వకూడని తనము అనగా

• అశో ధ్యత్వము ఇమిడియున్నది కనుక దానియొక్క స్వరూ పము, అది ఎన్నిరకములుగా నున్నది మనము అెలిసిఫొన వలసియున్నది, ॥ సాంఖ్యయోగము. అను 2వ అ ఫ్యాయములో గ శ్లోకము లున్నన్సు డానిలోని మొదటి 10 శ్లోఠములు మొదటి అధ్యాయమైన అడ్జున విపాదయోశమునకు చెంది నవే కనుక, సాంఖ్యయోగము మిగిలిన 63 శ్లోళములలో నే యిమిడియున్నది, 11న ల్లోకము మొదలు 72వ క్రోరనుపరకు ఉన్న 62 శ్లోకములు నిమర్శించినచో విషయ వారీగా నాల్గు “భాగములు లేలును, 1 అళోభ్యత్వబోధ, ఆళ్మత బోధ (11 శ్లోకము నుంచి 88వ లఖ్లోకంవరకు)

గ్గ [1 _రర్ళుళ త్తజ్ఞులు అనుస్థిత పిజ్ఞుల లవణాలు (34+ నుంచి 7ఏ వరకు) 1 సి సించ్సాంముక ర్థుబోధ (89 న్లోళంనుంచి కేవ క్‌ నిహ్కాటమకర్థ్ణకు అవధి (08, 63 శ్లోళములు) | అవేధ్యర్యలోధ ;= (11 నుంచి 88 శ్లోళమువరకు) ( వా అహ్తోభ్యత్వబోధ 11వ శ్లోకమునుంచి 88వ స్లోరమువంకు న్న 8 శ్లోకాలలో 6 విధములుగా చేయ బక్షినది. | (1) ఆ'దై ్యతదృష్టా ఆశతో ధ్యత్వము (్రు పబ్వ్వైశదృష్ట్యా అశో భ్యత్వేము (0) స్వధర్కదృష్ట్యా అశోభ్యత్వము (4 లౌకిక దృష్ట్యా అశ్లోభ్యత్వరు: (1, అదై ్యతదృషా అశోభ్యత్వము వ్‌ “బ్రువ్మా నత్యం జగన్మిధ్యాజీవో బ)యోశ్రవనావరఃి। అనునది అద్వైత సిద్ధాంతము. బిబ్యూలేశ అఆత్మఒక్కు ళు సత్యమనియు, జగ త్తంతీయు మిధ్యయనియ్యు జీవుడు వాన్త వంగా బివ్మాయేశాని అన్యుడు కొడనియు దీనిభావము, ఈ విచారణలో (1) అత్మత_త్వదిచారణ (0 జగన్నిధ్యాత్వ విచారణ అనునవి విధానములు, ఆ రెంటిని వరిశీలించుదము, (1) ఆత్మత_త్వవిచారణ:-(11 టు 25, 29, 80 ల్లోశాలు),

80

అచై్యైతనిద్భాంగరీత్యా అత్ననిత్యము, వీకము, సర్య వ్యావళము, నిరవయవము, ఆశ్చర్య ను, సాస్ర్రుప్రామాణి క్‌ము అయ్యున్నది నిత్యము అనుటవల్ల అజమః3, అవ్యయము నిర్వికారము, నిమ్మి ్శ్యయము, మడ్భావవి కార ళూన్యము అని న్పష్ణముగుచున్నది. 2వ అధ్యాయములోని 11, 12, 18, 16, 17, 18, 19, 0, ౨1, 29, ౨8, 4 20, 29, 80 శ్లోకములు వె భావములను విశదీకరించుదున్నవి, వానిలో 17, 18, 80 శ్లోకములు వితి ఉపాధిలోను ఆత్మలు వేరుగా ేవనిన్నీ, అన్ని ఉపాధులలోనూ ఉన్న ఆళ్ళ ఒళ్క_ శు అనిన్ని అత్మ నానాళల్వమును నిరసించుచూ, అ్నత్మెళశ్వమును వతి వాదిం చుచున్నవి దీనిని బట్టియే జీవబ్శి హై్మైక్యముకూడ 'న్పష్ట మగుచున్నది, 25వ శ్లోకము ఆత్శప్రత్యతప్రమాణ ము నకును. అనుమాన విమాణమునకును అందనిదిన్నీ, వాక్కుకు, మనస్సుకకూడ నోచరించనవిదిన్ని శాశ్ర్రవృ్రమా ఇంవల్ల నే లెలిసికోతగిన దనిన్నీ నష్టము చేయుచున్నది, ఇట్టి అర్భత త్వబోధకు సాధన చతుష్టయకంవ త్తి అవసరము కనుక అట్టి సంపత్తి 14, 15 క్లో కాలలో బోధ చేయబడినవి, (2) జగన్మిధ్యాత్వవిచారణ :-/28, 16 శ్లోకములు)

లిన అధ్యాయములోని $8, 16 శ్లోకములు జగన్ని థ్యాత్వమును నిరూవించుచున్నని 23వ వ్లోళనులో ఈ జగ త్త్తుకు అఆదిమధ్యాంతములలో ఆది ఆంతములు అవ్య క్రములు అనగా కెలియబడనివి. లేనివి అనిన్నీ, మధ్యమం మాత్రము

ర]

వ్యక్రము అనగా తెలియబడేదనిన్నీ, అనగా శ్రనవరుటి మొళ్ర)మే లతణముగా శలదనిన్నీ స్పష్టమగుచున్నవె. టి శై లే వస్తుత్వం లేపండా, దృశ్యత్వం నూశిమే తంటుంచో అది మిధ్య అని శాస్త్రము ఇిన్వుచున్నదిః కనున దగర్తు మిధ్య అని 28 వ ల్లోకము నిరూపించుచున్నది-

ఇంకను 16 వ శ్లోకము; ఉన్నవస్తువుష శేమనేవనిన్ని లేనిదానికి ఉనికి లేదనిన్నీ ఇవ్వుటవల్ల ను, ఉన్నవన్తుచ అవగా తే అనిన్నీ "లేనిది అనగా అనాత్మ తేక జగత్తు అనిన్ని అర్థము, కనుక, ఆత్మకు అభానము అనగా శేషహాన్షట ఎవ్వడూ ఉండదనిన్నీ, ఆనాఠర్యమైన జగత్షునవు ఉనికి! అనగా వస్తుర్వమా, నత్యక్వము ఎవ్వరు తించనరదనిన్న స్పష్టమగుచున్నది, దీనిభావము, ఉన్నది ఎవ్వవా ఉంటాంచొ. లేనిది ఎవ్వడూ లేదు అని “లేలచున్నడగిం ఇత న్నష్టమైసు విమయమై శృ్డు డంతటివాదు మనష వోథనేయనలెనా!! అని నంచేహము కలుగవచ్చును: ఈవిమయ పైకి నృష్టనూగౌా కనపడుచున్న జే కాని, నా_న్తవంలో చువవా అనుషన్నంత' సృష్టము కాదు, ఉన్న వస్తువుకు "లేమి నేము శనిడానవ్‌ ఉసేఓి లేదు అని ఇవ్వటలో రెండురకతురైన 'గ్రతహేవమాలా 1న వడుచున్నవి. ఉన్నదానికి లేమిలేదు అనో పిక (మ్రతహేననాం లేనిడానికి ఉనికిలేదు అను రెండన శ్రశపాథవా శ్రనవచు చున్నవి, (వరిళేధము అనగా. లేదు ఆని కము వెనకి వచ్చినపుడు (పతి'పే.ధించవలెను శని (గనకే. నేపన్చును

82 (వలిసీధి-చుటకు అవనర మే లేదుకదా, ఒక దృష్టాంతము: తీసిఫొండము,. ఒక పిల్లవాడు కత్తికో తెలియక తనవలన కోసుకోపోతుం చు, చానివల్ల వాని భనర్ధము కనుక, “అబ్బాయీ |! కోసుకోవద్దుో అని (పకిపేధిస్తాము; ఆన వద్దని చెప్పుతాను; కాని అతని చేతిలో కత్తియే లేనస్తుము కాని, ఉన్ననూ కోసుపనే ధోరణి లేనపుడుగాని కోసువో వద్దని చెవ్చముక దా; అట్లు చెప్పుటప అనలు అవర మే పశిప కదా, కనుక ఒక విషయం పిన కమెలేను, దాబవల్ల ఇస్టం వచ్చేటన్షై తేనూ, అప్పుడు ఆపవిని చేయవద్దు అన వెళ్తూట సబబు అని అందరికి తెలిసిన దేక డా, ఇవ్వుడు. అన్మప అభి" వము లేదు; అనగా అత్మ లేకపోవుట లేదు, ఆని ఎంపుక చెప్పవలసి వచ్చింది ఆంశే, అత్మ కంటికి శనవడుట లెడు కనుక, లేదు అని ఆనుకొవటానికి అవకాశము కలుగు మన్నది కనుకను, న! లేదు అని అనుకునేవష్షంలో..గొప్ప అనర్థ మున్నది కనుకను, అత్మ కనపడనంత మా(లౌన, "లేదు అని అనుకోవద్దు, అని [పతిపేధించవలసి వచ్చినది. అటులనే జగత్తు కంటికి శనపడుచున్నది కనుకను, . కనవకుచున్నంత మగ(తాన ఉన్నది అనగా నత్యమైనది, నిత్యమైనది ఆవి ఆన్గుళోవటాని కి అవకాశమున్నది కనుకను, అట్లు జగత్తు: -నత్యమైవది, అని, అను పనేటక్వైతే. అనర్థము కలుగును కను. కను అట్టి -పొర పాడుపడి చెడివోకుండా ఉందుటకై. కసవడు. చున్నను. జగత్తునకు నత్యల్యము లేక. వన్తుత్యము _ లేదు ఆని

83 బోధ చేయవలనీవచ్చినది, కనుక, కనవడళపోయినా అత్మ "ఎప్పుడూ ఉందేదే, కనపడిశా జగత్తు వస్తుత్వం లేని బే; ఇట్టి వస్తుతర్షం లేని అనాత్మమైన జగత్తురు నమ్మి ఇడిసోళ వస్తువు విన ఆత్మను సామూత్కారము చేసికొని 'బాగువకుము అను బోధ అవనరమైనది. ఇట్టి. వస్తుత్వం "లేకుండా కనపడుట మొ(తమే లక్ష్షణముగా_ కలదానిని మిథ్య అని అంటారు, మిధ్య అంశ కనపడసది అసి అర్థం శాదు; కనపడినను వస్తు , త్వం లేనిది ఆని అర్థము, ఇంకను కుంచేటి భొమ్ము అను చానికి వస్తుత్వం లేదుః. వస్తుత్యం లేనంత మాొ(తాన దాన్ని మిధ్య అని అనము, ఎందుచేతిననగ్కా అది అఆనలే కనపడదు కనుక; వస్తు త్వం లేనిది, కనపడసిది తుచ్భము లేశ అనత్‌ అని అంటాను, ్రైష్పుడు జగత్తు కనవడుచున్నది కనుక కుం బేటి కొము్కువల తుచ్భంకాదు, ఆత శాదు, పోనీ ఆత్మ వలె నిత్యంగా, సత్యంగా ఎవ్వడూ ఎట్టిమార్పు లేపండా నత్‌గా ఉంటుందా అంక, ఆలా ఉండదు; ఎప్పుడూ మారు తూ అనిత్యంగా ఉన్నది. కనుః జగత్తు అగ్మవలె నత్‌ కాదు; కంచేటి గొమ్మువలె అనత్‌ కాదు, ఇట్టి నత్‌ కానటువంటిన్నీ అనళ్‌ శానటువంటిన్నీ చానిని మిథ్య అని అంటారు, జగత్తు ఆటువంటిది కను మిధ్య అని చెప్పబడుచున్నది, .

ఈపీధంగా ఆ దై్యైతదృష్ట్యా లగ్న నిత్యము, వశము కనుకను, అది నశించేది కాదు కనుకను, అది కశించును అని శోకింపకూడదు అని అశో చ్యత్వలోధ; ఇంళను శరిరములు

64

వశించిపోవును కనుక, అట్టి శరీరనాశనమునక్రై నను దుః0 చుట తగినటే కచా అని అంటివేమో, శరీరములు మిధ్య కనుక, స్వవ్నంలోని శరీరములవంటివి కనుక, అటి శరీరము. నాశనమునకు శోకింప నవనరనము లేదు అని అన్రోచ్యత్వ బోధ. ఇది అదైతదృష్ట్యా ఆశోచ్యత్వబోధ,

(ఏ) ౩2 వ్ర దృష్వా ఆళోచ్యరేము వా([12 వ ల్లోకము)

చె సరీ సిద్ధాంత (వకొరము ఆత్మకు వ్‌రశ్వవు లేప అర్హులు అ నేళశములు, (పతి శరీరములోన: ఆత్మలు "వేష "వేరుగా నుండును, ఇట్లు (పతి శరీరములోనూ "ఆత్మలు "సస “వేరుగా నున్నను, ఆ అర్మ్ములు విత్యమైనవి; అవెష్వ పను పథం చేవి కావు, . లీవ్‌ ఆధ్యాయనులోని శ్లో న్వేవాహం జాతునానం నత్యంనేమే జనాఖిపాః | నై వనభవిష్యామ న శ్వేవయమత! పరం ః అను 12 ప ళ్లోళములోని జీను, నీవు, వీరందద

నిత్యులే అను బహువచన (వయోగమువల్ల ఇట్లి ఆర్మ నానాత్వమును వాదనకొరరు అంగీళరించినను, అట్టి ఆత్మలు నిఠ్యమైనవి సళించేవి శొవు కనుక వానిని గురించి కూడ శోకీంవతగదు, అని దె్వెశేదృష్ట్యా అళోచ్యత్వబోధ,. వాస్త వంలో 18వ శ్లోళములోని నానాళ్వము ఉపాధిదృష్ట్యా నానా త్ను కాని లర్శ నానాళ్య లోధికము కొద్ద

8ిర్‌ (ఏ). న్వభళ్శవృష్ట్యా ఆళోద్యక్వకూ :.(81, 88, 88 87, 32, శ్లోకాలు) గ్‌ప వి వ అధ్యాయములోని 81 88 38, 87 88 ఛలములలో ధర్మమైన యద్ధముకంె తతియునికి వేరే “స్రురాాజాయళము లేదనియు (811, అవియత్నంగా సిద్ధిం చల అట్టి ధర్మయుద్ధము "తెరచి ఉన్న స్వర్గ ద్వారము వంటి ద్‌నిరుఐ (9) అటైె ధర్హుయుద్ధము చేయనిచో స్వధర్భుము విడి పపం వచ్చుననియు (89), అట్టి యుద్ధములో చని వోయిన ్యర్షము వచ్చుననియు, జయించిన రాజ్యము వచ్చు ననియు, శభయభధా లాభమే కనుక తన్చళ యుద్ధము వేయు పషనియు (శి), లాభాలాభములు, జయాసజయములు సుఖ 'ప:ఖమ:లను నమానంగా చూచుచు స్వధర్మ మైన యుద్ధము వీపష్తే వొవము రానేరాదనియు (80), కృష్ణుకు అర్జునునికి వోధించి ఈవిధంగా కూడా నీవు కోకింపతగవు అని అళో చ్యత్వమును న్వధర్శదృష్ట్యా కూడ బోధించినాడు, (4) చాళ్వాళదృహ్యై ఆశోద్యర్వము:--(26, 17 లోకాలు) ఒక వేళ అకు నిత్యము శాదనియా, "జీవాముతో పుట్టి, 'జేహముతో చచ్చే స్వభావము కలదనియు అని అనుకొన్నను, పుట్టిన (పతి వస్తువు చనిపోవుట, చనిపోయినది తిరిగి పుట్టుట అనునవి తప్పించుటకు వీలులేని ధర్ముములు కనుక, అట్లి .. తప్పించ వీలులేని విషయములో నీవు శోకించ తగదు, అని: చా ర్వాళదృష్ట్యా అత్లోచ్యత్యజోధ 20, ల శ్లోకాలులో చేయ. బడినది,

80

(5) . లౌళదృష్ట్యా ఆళోద్యక్వక:. (34, 85 86 ల్లో కాలు)

"'చేవనియందు కాని, వేదమునందు కొని, వుణ్యపాపాలు, న్వర్గనర శాలయందుకాని, ఆళ్ళ ఒలు ఉన్నదని కాని, విశ్యా సం. బేనివారు శీవలం తొకికలు చార్వాషలప ఆత్మ ఒకటె ఉన్నదని, ఆది దేహమే అని విశ్వాన మున్నది కనుక వారి కంయె హీనులు ఈ లౌకికలు, అట్టి లౌకికులు కూడ పితి ష్జును వాంభిస్తారు. అర్జునా, ఇవ్వడు సీవ్ర యుద్ధము చేయ , నిచో, నీవు శాశ్వతమైన అపకీర్తికి పాల్పడు తావు; గొవ్ప వంశములో ఫుట్టినవారు ఆపకీ ర్రికి పాల్పదుటకం మె చచ్చుట మేలు ($4), అర్జునుడు గొప్ప వీపడు, పరాకమం కలవాడు అని.నిన్ను గౌరవించిన వారందరు ఇప్పుడు నిన్ను యుద్ధములో గెలువలేశ భయపడి పారిపోయినావు, శుద్ధ పిరికివందవు ' అని శీలిచేస్తారు (85) యీలా నిన్ను అనరాని మాటలు అనినిం దిస్తూ ఉంకే అట్టి అథవతిష్టకు పాల్చ్పడుటకంయె దుఃఖకరమైన "బీమున్నది ? (86) కనుక శోకింపతగవు అని కృష్ణుని చేత లాకీశదృష్ట్యా కూడా అశోచ్యత్వబోధ గావింవబడినది, ఈపై అయిదు పద్ధతులు కంక వేళకే యింకొక వద్ధతి లేనేలేదు. వీ పద్ధఓలో కుడా అర్జునా నీవు శోకిప తగవ్టు అని కృష్ణుడు అర్జునునికి అళోచ్యత్వమును బోథించినాడు క్‌ స్థితపజ్ఞ్య అతుణాలు (54 లోకం నంచి 72 ట్లోం వరక)

ఈ అశోచ్యత్వబోధలో అత్మ నిత్యమైనది, వళమైసది, నర్వన్యాపళ మైనది, సచ్చిచానంతరూపమైనది ఆను అద్వైత

87 నోధ య్‌ పిధ*నమైనది, వాదనళొరకు మిశతొా దృమ్షులు అంగీశ[రుపబడీన చే కాని, వానియందు ముఖ్య ౌత్పర్యము లే. ఇట్టిడి ఆభ్యువగమ్యువాద మంటారు, ఆఠ్మత_త్త్యం తెలిసిన వారికి అగత్తు న్వవ్నంవ లె మిధ్య వారెవ్పుడు ఆత్మా నందములోజే ఉంటారు, అట్టివారినే స్థితవ)జ్ఞు “లంటారు. బ్‌ వారి లతమగణాలు తెలిసికొనవ లెనని అర్జునుడు క్‌! వ శోక వలో కృష్ణుని కోరగా కృష్ణుడు 55వ శోళమునుంచి 72వ వ్‌ రాం (ఉం

న్లోళంవరకు అ; లక్షణాలను చక్కగా బోధించినాకు,

ఆస్టునుకు అడిగిన కీ న్లోరంలో శ (వశ్న లున్నవి, ఆవసనగ్గా!.

( నమాధిలోనున్న స్థిత్మపజ్ఞురి లక్షణాలు ఏమి? | (2 బహిక్క్ముఖుడైన స్థితప్రజ్ఞత కష్టసుఖములందు ఎట్టు ప్రవర్తిస్తాడు 7

4

(8) బహిర్ముఖుడై న స్టిటజ్ఞాని అవయవములు ఎట్లుండును ? + -

(4) బహిర్శుఖుడై న స్థిత్యవజ్ఞుడు ఎట్లు :వ్యవవా రిస్తాడు 1 కేక (పళ్నవి--సమాధిలోనున్న సీరవజ్ఞావి అకణాలు ఏమి?

“డీనికి జవాబు (క్రీశృష్ణభగ వానునిచే 5$ వ శ్లోక ములో చెవ్పబడివది, నమాధిలోనున్న స్థితవ)జ్ఞుడు ఎప్పుడ అశ్యానందముతో నే ఉంటాడు, . ఆఅరడు మనోగతములయి? శాముము లన్నిటిని సంపూ ర్తిగ ల్యజిస్తాడు, అత్శప ఎట్టి ఖో!

88

కలులేవు ననమాధిలో మనస్సుకూడ పనిచేయదు కనుకను ఆ క్యేతర మమియు లేదు కనుకను అత్మ అనందస్వరూ వమే కనుకనూ ఆతడు ఎల్ల పుకు నిత్యనిరతిశయనిరు పాధిక మైన అత్శానందములో ఉంటాకుం £క (వళ్న'--జహిర్ముఖుడై న స్టిర్యశజ్ఞైడు కష్టనుఖమాలందు ఎట్లు (ప్రవ

లర్రిందును 1

దీనికి జవాబు 560 97 శ్లోకములలో చెవ్చబడినదిః బహిర్ముఖుడై న స్థిలే్యవజ్ఞుడు కన్షములు (పా ప్రించితే షరింగి పోడు నుఖాలు వస్తే పొంగిపోడు వ పరిస్థితులలోనూ అతని మనస్సు ఉ ద్వేగమును కాని విశారముశొని పొందదు ఆత నికి రాగ భయి కోంధము లుండవు (16) ఇంకను అతడు శుభములు వచ్చినపుడు శుభములు కలుగ చేసినవారిని అభి నందింపడు అశుభములు వచ్చినపుడు ఆ అశుభములు కలుగ ఇవేసినవారిని 'జ్వేషింవడు మరియు ఆశనికి శరీశాదుల వివ యమై వమాతము కూడ అనక్తి ఉండదు (57) తిన శ్రళ్న;--బహీర్ముఖు రైన వ్ఫీతరప్రజ్ఞాని ఆవయవనమాూ లెట్లుండును +

దీనికి జవాబు 58, $%, 60, 61 62 68 ఆను న్లోక ములలో చెన్పబడినది, తాబేలు తన ఆవయవములను నం పూర్తిగ తసవళశములో ఉంచుకున్నట్లుగా బహిర్జుఖుడైన స్థిత్యవజ్ఞాడు తేన యిర్శదియనులను వివయములలో నుంచి ఉవనంహారించుకొని తన వళములో ఉంచుకుంటాడనిన్నీ (58) నిరాబోరునికి కూడా యిందియములు వివయాల

(19) 80 మిదకు పోనట్లు కనపడిననూో అట్టివానికి విమయచాంచఛ మిగిలే ఉంటుంది అనిన్నీ? అట్టి వొంఛకూడా 'అత్మసామో త్కౌార మైనేనే పోతుంది అనిన్నీ (59) ఎంత విద్వాంసుని అయినను యుందిియములు పొగడమోను గుక్షైలవలె' 'వడతోంవకు లాగి మనస్సును హరించును గనుక యిందిియములను ఎపుడు వశములో ఉంచుకొనవలెననిన్నీ ఎనరిక్ష తే యింది) 'యములు ఆలానశరులో ఉండునో అట్టివాడే స్థికివిజ్ఞుడనిన్నీ (60% 61) విషయధ్యాన నువల్ల విషయనులందు ఆన క్రి అను నంగం కలిగి ఆనంగంలో నుంచి శామనుపుట్టి, అ కామ ములోనుంచి కో9ధము, చానిలోనుంచి న మోుహము, . నమోచాములోనుంచి నృతిభ్రంశము, చానిలోనుంచి బుద్ధి నాశనము కల్లి మొనవుడు జీఏంచియుండగా నే జీవ చృవమువలె అగుననిన్నీ స్థితిప్రజ్ఞాడు యిట్టి పరిస్థితికి అతీత ముగా ఉంటాడనిన్నీ (62, 698) చెవ్పబడి నడి, ఢీ క (శ్రక్నవ--బహీర్ముఖు2ైవ స్థితివ్రజ్ఞాడు ఎట్లు వ్యవహరిస్తాడు | దీనికి జవాబు 64 వ క్లోకమునుండి 71 వ శ్లోకమువరకు ఉన్న 8 న్లోకాలలో ఇచెవ్పబడినది, అట్టి స్టితపజ్ఞని ఇంది) యములు రాగ జ్వేమములు , లేనివై. అతని వళములో డం డును కనుక అట్టి ఇంద్రియములతో విషయములను అనుభ వించుమూ వ్యవవాకిం చినను, ఆతని మనస్సులో విసాదముూ, శాంతి ఉండుననిన్నీ (66) అట్టి పిసాదమువల్ల నర్వదుఃిఖ ములు పోగొట్టును అను. భావము కలుగుననిన్నీ (65).

00

ఇంద్రియములు వశంలో లేనివాడికి శాంరిసుఖములు ఈక 'వేరపనిన్నీ (66), ఇందియములు వశంలో తేకపోనే ల౧ మనస్సును చుక్కానిలేని పడవను గాలివలె అటూ ఇ:౮ చెదరగొట్టి బాడునేన్తవనిన్నీ (6), కనుక ఎవరి ఇంద్యియి ములు విషమయమనులమిదికి పోకుండా వశంలో ఉందునో వావ శ సీకటి ౧-8)

స్టీతవజ్ఞుడనిన్నీ (గ్రరి ఆత్మజ్ఞానము అజ్ఞానికి స్‌కటి ౯8)

ర్తి ళీ 1! వంటిదనిస్నీ, స్థిత ప)జ్ఞు నకు వగలువంటిదనిన్నీ, అ నిక్కీ సగ లుగా ఉన్న జాగ్రత్‌ ప్రపంచము స్థితప్రజ్ఞోనికి కటి ఇతి వంటిది ఆనగా మిథ్య అనిన్నీ (49), ఎన్నినదులు నము్యుదవరొ! పివేశించినా ననముదిము నిర్వికారంగా ఉన్నట్లు ఎన్ని నాగు ములు స్టిరప?జ్ఞ నిలో వ వేశించినట్లు కనపడినను, 0౧) నిర్విశొారముగా వరమశాంతినో ఉంటాడవిన్నీ (70), కనున ఎవరై తే సర్వకామములు పూర్తిగా త్యజించి నిశ్చృహంట్న అపహంశారమమ కోరములు లేకుండా విషయములలో వ్యవ వరించిననూ ఆటివాడు స్రితవిజ్ఞుదే అనిన్నీ, అట్టివానికి నిరతి ల (హో నా లట శయమైన కాంతి ఉండుననిన్నీ (71) బహిర్ముఖుడై న స్థిత పిస్జని వ్యవహారము వర్తింపబడినది. ఖా న! చివరకు 72 వ శ్లోకంలో ఇట్టి స్థితపిజ్ఞ స్పితి చాాహ్మీ . ౧౧ “టట ఆఇఖ ః" సితి అనిన్నీ ఇట్టిస్తితి ' అవసాన కాలంలో వచ్చినా వాడు థి లబథి క్త ముస్త్తడే అనిన్నీ వాని కెట్టిమటోహము. తిరిగి కలుగదనిన్నీ, వడుచుతనంలో నుండగా నే ఆట్టిస్టితి నంభవించినచో ఇంక అటిసికి వ షి

అట్టిస్థితి వర్ణ నాతీతమనిన్నీ స్థిత షజ్ఞాని మూహాత్మ్యము వర్షించ

0] బడినది, దీనివల్ల అట్టి స్థిత వజ్ఞుడు జీపన్ముక్తుడే అని జీవ న్ముక్తిహాడ విశదీశరింనబడినది, అట్టి స్థితవజ్ఞాని లక్షణాలను లత్యమందుంచుకొన్సి సాధకుడు సాధన చేయవలెనని సాధకు వికి బోధ చేయబడినది, . 11% నిష్కామ కర్ణబోధ : (89 నుంచి 51 శ్లోకాలు)

ఈ సాంఖ్యయోగము ఆను£ివ అధ్యాయంలో అళ్శ త_త్వమున్ను ట్టి అళ్ళజ్ఞానమువల్ల మోశతుము అనిన్నీ బోధింపబడుటయేీకాక - అట్టి అత్మ్శజ్ఞానమునకు సాధినమైన కర్శయోగము అను నిష్కూ- మక ర్కుకూడ బోధింవబడినది, 88 వ న్లోళంవరకు ఆత్మతత్త్యమును అశోద్యత్వమును బోధించి, అవైన 89 వ క్లోళంనుంచి 51వ ల్లోళంపరకు కర్ణ యోగమును కృష్ణసరమూత్ళు బోధించినాడు - ఈ వదమూడు శ్లోళములలో కర్ణయోగము 4 విధములుగా బోధింపబడినద్మి (1) శర్శయోగమావోత్మ్యమ (39 నండి 41 వ ఖ్లొకం వరక) క

ఈ కర్మ యోగంవల్ల కర్మబంధం పోతుందనిన్నీ (89), దీనిని పా్రొరంభించి మథ్య విడచినను, ఛచేసినంతవర వైననూ ఫలం వస్తుందనిన్నీ పుత్యవాయము రాదనిన్నీ, వేసినది స్వల్ప మైననూ గొవ్ప నంసారభయమునుండి రశ్నిస్తుందరిన్నీ (40), ఇట్టిది నన్యుక్‌ పి్శిమాణజనిత మగుటచే ఏళరూనమై నిశ్చ యాత్మకమైన చక్కని రాజబాట అన న్న, అట్లు నిశ్చయాత్ము

. సమా లేనివారి బుద్ధులు అన తము నందుతో్రవలను వట్టునేకాని మోతనార్గమైన రాజ బాటకు రావనిన్నీ (41) బోధింవబడినది, .

" ౮2...

(2) శౌన్యుకర్మనింద (శ2 నుంచి శ్రీక న్లోశౌలు)

ఆతరువాత కామ్యశర్శుములోని దోషమ:లను గరి స్తీనేశోని నిప్కా.మళర్య అవశ్యళత తెలియదు కనున, శామ్యకర్శసల్ల జననమరణ ప్రివావాంలో వడుటయ్‌ వళి మనిన్నీ, న్వన్తానికి వెళ్ళినా, ఆ స్వర్గభోగం అయిస్‌ తిరగి భూలోకంలో వుట్టవలసిన దే అనిన్నీ ఇమ ఫభోనంల నతకు తొచ్పివదావి, నిశ్చయాత్ముమైన మోళి.పా్షును నల శానివ్వదనిన్నీ ఇెన్సబడినది, _. . (ఫి శర్మయైోగమా జ్లానదూ నకు సాధనమా అనబోధ (5, జ సభ

కామ్యుకర్థుములను వదలి నిప్కానుగవై, చ్నంన్వ ములను సహించి స_త్వప్రధానమైన మనస్సు శతలపాతస్ట యోగ చేమములను ప్రొరబ్బౌధీనములను వడలి, అగ్బిష్ఞానము కలవాడుగా కోవలెనసిన్నీ (45) కర్మయోగ ఫపలమంతేయు జ్ఞానయోగ ఫలనులో అంత ర్యాగమనిన్నీ (46) బోధింప బడినది, . (ఏ కర్యయోగ బోధ (47 నంచి 5కే కంటు) |

అడ్జనా ! సనీప కర్శచేయుటయం బే ఆధి కొారముశాని దాని ఫలనమునందు ఆధికారములేదు, కర్శఫలానికి శారణు డవు కావద్దు; ఫలం కోరకపో తే కర్మ్శచేయుట ఎందుకు అని కర్టను మా నేయకాడదు (క7), ఫలమునందు ' సంగమును విడిచి ఆశర్శ్మ ససలమైనను నిష్సలమైనను 'మనస్సును సమౌ

03 సంగా నిర్వికారంగా ఉంచుకొని కర్మను వేయవలెను (48), సిమ్మానుకర్ణకంయచె. కామ్యకర్ష. చాలా హీనము (49), నిస్మ్క్హూమ కర్ణయోగి సుక్ఫతదువ్కృృతముల "రెంటిని విడచి సూతాన్లానికి వెళ్ళుతాద్సు బుధన్వభావముకల కర్శను బంధము. కలుగకుండా చేయుపే కొౌశలను (00), అట్టి నిమ్మా మకర్మ చేయువాడు శర్మ ఫలమైన బంధమును విడచి, పుసవొవ్చ వ్ల రహితమైన మోశ్షమును పొందుతాడు (51) అసి చోరించబడినది, 2న కళ్ళంటాగమునకు అవధి : (5%, 58 శ్లోకాలు) జి కర్మయోగము ఎంతవరప చేయవలెనం టే (1) వపంచ వివయములందు. మోహము పోయేవరకు '(52 ఆసిస్నీ్‌ (1 బుద్ధిలో ఉన్న నానాత్వము పోయి బుద్ధి గాలి లేనిచోట ఉన్న దీపంవఠతె కదలకుండా నిశ్చలంగా _ఉండే వరకూ (58) అనిన్నీ చెప్పబడినది, ఇట్లు బుద్ధికుండే తి ర ములైన వివ్శేపములు పోతే అతడు కర్ణ యోగమును చాటిన "వాడై జ్ఞాన యోగమునకు ఆధిశారి అగునని బోధించి ఆపెని జ్ధానిమైన స్థితప్రజ్ఞుని లతణాలు బోధింవబడిసవి ఇట్లు & వ అధ్యాయమైన సాంఖ్య యోగములో (0) ఆర్భజ్ఞానబోధ (౨) చానికి సాధనమైన నిష్కామ కర్శలోధ చేయబడినవి, నా

12వ కిరణవలు కర్మయోగ బోధ (గీత కివ ఆధ్యాయము ) నగీశలోని 8వ అధ్యాయమైన కర్శయోగములో డ్డ

శ్లోళము లున్నవి. ఈ 8 శ్లోళములలో దిగువ నుదబారిచిన పికారము 1 రకాల బోధ ఉన్నది.

(1) నిష్టాద్య్వయబోధ -- 1 నుంచి 8 వరకు శ్లోకోలు, గ) కర్మయోగబోధ __ ఓ నుంచి 88, 85 శ్లోశాలు

(8 దైవపొదమబోధ_ 8%, 8] శ్లోకాలు,

(4) కామడయబోధ __ 85 నుంచి కి శ్లోకాలు, (1) విస్టైద్వ్యయబోధ (1 వంచి తళ్లోకాల)

• గీతలోని 2వ అధ్యాయమైన సాంఖ్యయోగములో (శ్రీకృన్ణవర మాత్మయొక్క_ బోధ న్వరూవము (1) ఆళ్ళ . కర్శయోగబోధ అని ద్వివిధముగ నున్నదని లోగడ తెలిసి కొన్నాము, ఈ రెండురకాల బోధలలో ఆర్మేత_త్త్వజ్ఞానము వల్ల కృతార్థత మోతపా0ప్పి అని (శ్రీకృష్ణుకు బోధించి, అర్జునుని మాత్రము కర్ణయోగమునే అవలంచించమనసి చెప్పి; అట్టి కర్ణ యోగమువల్ల మోతమము హై ప్పించునని వినను ఇెప్పియుండ లేదు, ఇంకను కర్ణయోగము హింగతో కూడి యున్నది, ఆందుచేక అర్జునునికి నంశయము కలిగి కృష్ణు నితో ఆ సంశయమును శవ అధ్యాయములోని మొదటి

0ర ల నాం వో భవిధంగా వ కం చేయుచున్నాడు, కృషా! లత స్‌ తె లి ణా భర్మనననా ౧న నె క్ఞునయోగ మే _నొవ్పకని వెప్పివావే; ల అయ మై ఏ క్‌ఆంసా!

ఆలా ఆయు నికస్టృవమైనదిన్నీ హింసారూవ మైనదిన్నీ ఆయిన చ ముక కర్మయోగా న్నే నన్ను ఆవల:బి:;చమని ఎందుభ అల్రాపంచుచున్నావు? (1) వీనవూటలు నిన్ను కల పర న అన్నట్టుగాను, మోవాపెట్టుదున్నవా అప్పునఎగాము గన్నవి. కనుక వర్శజ్ఞానాలలో వీది నాకు ఉగ జ (| న్‌్‌

సవటిషివమో దానిని నాకు నిశ్చయించి చెవ్వును (8) అని వ. కృష్ణుని ప్‌శ్న చేసినాడు. కృష్ణుని జోధలో శల పగ ళు ల్నఫావం కాని మోహసపెస్టే లతణుఎనొని ఉన్నదని అసునుపి భావంకాదు,. తాను సరిగా అర్థము వేసికో లేక పెంనందుని ఆవిధంగా ఉన్నవా ఆఅన్నట్లున్నదని ఆడ్జునుడు టన్న్యాడు... లానికి జవాబుగా (శ్రీశృష్ల వరమాళ్శ క్‌ వ శ్లోకమును ఇవ్చినాడు “అర్జువా |! శర్దయందు అధికారము గలవారికి కర్మనిష్టు, జ్ఞానము నందు అధి కారము గలవారికి జ్ఞాననిష్టు అని ఒశేనిన్థు సాధ్యపాధనావస్థా భేదముచే “రెండు పిధములుగ కనవడుచున్నది, అని లోగడ నేను చెప్పీ యున్నాను, చిత్తము శుద్ధము శానంతవరకు కర్ష్శనిస[్థను ఆనుకరించవలెను, చిత్తము శుద్ధమైరున తవాత వైరాగ్యం కలుగగా, కర్శనన్యార మొనరించి బ్బాననిష్టును అనునరించ పలెకు. ఆటి నిమచే కలిగిన అత్సజ్తానమునల్ల మోమును

న్‌ భత శ్రషా మన్‌. పా్రస్తించును, కనుక భ్ధానయోగమునకు కర్మయోగము

06 సాధనము నీవు జ్ఞాననిష్టకు అధికారిని కావు సీ కింకను చి గమః? శుద్ధికావ లెను కనుక నీకు కర్శయోగమునం దే అధిశోరము నీవు అకారణముచ్చేత కర్శనే చేయుము అని కృష్ణుడు సీప్టాద్యయమును బోధించినాడు (2 శర్మమోగబోధ (4 నంచి 38 కరన 85 ఖ్లోశాలు 80 శ్లోకాలు) వె విధంగా కృష్ణుడు అర్జునునికి కర్శ్యయం దే అధికా రము అని వెవ్పీ ఆ కర్శయోగమును 80 శ్లోకాలలో వివు లంగా వివరించి బోధించుచున్నాడు ఈ 80 క్లోళాలలో కర్శయోగము 5 విధములుగా బోధి-చబడినది (1) వ్య క్రిగత కర్మయోగము జా ఉనుంచి 9 980 నుంచి 32, 85 శ్లోకాలు | సమిష్టీరూవ కర్ణ యోగము వా 10 నుంచి 18 వరకు న్లో కొలు, ళా (8) జగ శ్చక) ప్రవర్త కర్ణుయోగము = కేశ నుంచి 16 వరకు న్లోకాలు (4) లోకనంగం పా కర్శయోగము __ 10 నుంచి 26 వరకు శోకాలు, (ఈ) జ్ఞాని కర్శయోగను _- 17 189 ౨7, 28, 29 న్లోరాలు,

19. ర్ట (1) క్యక్రిరర కర్శమయోగకఈ (ఓ నుంచి 9, 19, 40, 31, 88, 88 బేగం)

అష్టనా ! కగు యోగము చే చిత్తశుద్ధి కలుగగా, శర్మనన్యానమును గావించి, క్లానయోగ మును అవలంచించ వలెను ఆత్మ, ఎటికర్టును వేసేదికాళ నిమ్మయము “కనుక, జ్ఞాననిస్థు అట్టి నై మంర్మ్యస్థితి, అట్టి నైమ్మ-ర్భ్యస్థికికి కర్ణ యోగమే సాధనము కర్మలను నిష్కా. మంగా “వేస్తేనే కర్ణ లను వేయకుడా ఉంచే వై వ్కృర్మ్యస్థితి వచ్చును కనుక కర్ణులను చేయుట ఎందుకనగా, 6గ్భులను మాని వే సేస్టితి వచ్చేటందుశే, చివరకు కర్మలను పూనవలసిం దే కనుక, ఇవ్వుదే కర్మలను మాని వేస్తానంటా వేమో, ఇప్పుడే మౌని వేస్తే కర్మలను మాని వే ధేస్థితి అనలు శానేరాదు, రోగం పోయేటందుకు జాపధసేవబేశ్నే రోగంపోయి, జొమధం పుచ్చు కొవవలసిన అవనరం లేపండాపోవును.. కనుక జొవధం జీవించు ొందుకంళశు. జెమధం సేవించకుండా ఉందేటం దుశే, చివగకు జొవధం సేవించనక్క_ర లేదు. కనుక ఇవ్వుడే జౌషధం 'సేవించను ఆంళశు రోగమే. పోదుకదా! అలాగే కర్ములను చేయుట, కర్మలను మూ నేటందుశే. కనుక అర్జునా! కర్శలను వేసీ నే దెమ్మరు(ధికి నచ్చునుకాని కర్మలను 'మాసినందునల్ల సీపు న వన్పటిక రాజీదు, పోనీ, నన్యాసాశంము న్వీశారం చేసే కర్మలను మాని వేస్తా నంటా వేమో, సన్యాసాశమానికి చిత్తశుద్ధి వైరాగ్యం

08 అవసరం. కనుక అట్టి లతణాలు లేకుండా అన?" గ్య పాళశ్రమానికి అధిశారం లేకండా సన్యసించినట్లయి పే, చాని వల్ల జ్ఞాననిష్టకు అధికారంరాదు, అట్టివాడు ఫొష్టానపను, (ఉ ఇంకను అర్జునా |! మానవుడు వీదో ఒ!:వర్మము చేవ పండా, ఒళ తుణమైనను ఉండలేడు, వాని ఏక్యరజ స్తవకా తమైన పికృతి వానిచేత వీదోవనిని అవశ్యం? చేయిం చును, (5) క ర్మీందియాలను నిరోధించి ఉచదాస్‌నముః ౫- సశ్చ లముగా ఉంటానంటావేమో, ఆలా క ర్మేంది యాలను లహ్తాన = ధించినను మనస్సుతో , విషయాలను న్ఫృరించకండా ఉడ్‌ "లేవు కనుక వివయాలను స్మరించుచూ ఉంటాపు అవ ఒకె ధ్యానం. అట్టివోడు దంథాచారుడుు ఆత్భువంచిభటు. ఫల అ చవానకంకు మనస్సుచేత జ్ఞానేంద్రియాలను నియగుంచి కషం దియాలచేత కర్శయోగమును అఆచరించేవాదు ఉత్కుహు 2 (7) కనుక అద్డనా | వీదో కర్మను చేయకుండా ఎవకు ఉండ లేడు కనుక అశాద్త్రీయమైన కర్గను చేయుటళంయే కాశ్రీయ మైన కర్మను చేయుము ఆసలు వళర్శును చేయకపోతే నీప శరీరయాత)ి కూడా జరుగదుగడా ? కనుక నీకు కార్ర "వకారం నియమితమైన కర్మను ఫలాజీతు లేకుండా తప్పళ చేయుము, (8) అట్టి నియమిక మైన కర్ణును ఈశ్వ రార్చణ బుద్ధితో ఫలముళందు ఎట్టి ఆక క్రి లేపండా చేయుము అలా కాక ఫలావీవతో వేసిన కర్మబంధకమగును; కనుక నీవు నియళమైస కర్మను యస్ఞార్ధం అనగా భగవత్కర్ముగా భగవ

00 క్సేకగా ఫలాపీత లేకండా చేయుము, (9) ఇట్లు అనప్తడై 'నిహితకర్శను భగవ ల్ఫేవగా చేస్తే క్రమేణ మోమ్యప్తాప్టియు కలుగును కనుక అసక్తుడవై నిప్కామకర్శ యోగమును అవ లంబించుము. (19) అడ్డనా! ఈ కర్ణయోగమును అవలం 'వించుటలో ఒళ రహన్యమును చెప్పెదను వినును, నేను ఈ , శర్చులను ఈశ్వరునికొరకు భృత్యునివలె చేయుచున్నాను అను వి వేళబుద్ధితో అన్ని కర్ణులను ఈళ్వరునికి అర్పణము వేసి ఫలమును కోరక మమకారమును వీడిది కర్ష్శలను చేయుము, అట్టి బుద్ధితో నే నీవిపుడు యుద్ధముకూడ వేయుము, (80) ఎవరై తే ఈ కర్ణయోగమును శద్ధతోను, అసూయ "లేకుండాను ఆచరిస్తారో వారు కర్మ బాధలనుండి విడువబడు దురు. (81) అలాశాళ ఎవరై లే అనూయాగిస్తులై ఈ కర్ణ యోగమును అభ్యసించరో వారు మూఢులు, అవి వేకలు అని తెలుసుకొనుము. (82) ఇంకను అర్జునా ! ఈ కర్శుయో గమును ఆభ్యసించుటలో ఒక ధర్శునూత్ము మున్నది, సా క్ర్రియమైన కర్గను ఫలాపేతు వేపండా వేయకున్నాను కనుక నీవు యుద్ధమును మానివేసి చేస్తానన్న చియోటనము కూడ సాన్రీయమే కనుక దానిని ఎందుకు చేయరాదు ఆని అంటావేమో ఆది కూడదు, ఎవరివర్తిమునకు ఎవరి, ఆశ్రమ మునప వీది విహితమో అకర్థనే ఫలాపేక్ష లేపండా చేయ వలెను కాన్మి ఇంకొక వర్ణమునకు ఇంకొక అశంిమమునకు విహితమైన కర్భును వేయరాదు, ఎవరి వన్త్హాశ్రమనులకు

100

ఇాన్రము పికారము వీది విహితమో అదియే వారి స్వ రము, మిగ ళా వర్ష ములకు, అఆశ్రమములకు వన్త్రువకా రము విహితమైన దే అయినను అది నీకు పరధర) ౨ జగును కనుక చేయరాదు, ఇాత్రువిహిళకర్శ స్యధర్మవ స్రీ వరధర్మ మని రెండువిధములుగా నున్నది కనుళ ఎవరి న్వపర్థుకర్థును వారు ఫలాపీతు లేకుండ చేస్తే చారికది కర్శలా?:౫: చుగును | కాని పరధర్థుమును ఆచరించుట కర్శయోగమ: కానేంచు, న్వధర్మాచరణ ములో కొంతలోవ మున్నను ౬.౧ ఒపగా అనుస్టింపబడిన పరధర్మాచరణముకం టే కసునడి, శ్రేయ! విదమైనది ఆయి యున్నది, స్వధర్నాచవంము చేయుచు మరణించిననూ మేలే. అంతేశాసి ఫుథ౧*)వరి ణము నరశాది భయమును కలుగ చేయును. కనున అర్హగా | నీవు తుత్రియుడవు కనుకు నీ న్వధర్శమైన యద్ధమును ఫలా 'చీక్ష లేకండా వేయుము, అదియే నీకు నిపష్కా న. గము ఆయి శ్రీయఃనందమగును, ఆంలేకాని ఇిమొటనము ఫార్ర్రేయమే అయినను న్‌ వరధర్మము, భియూటనము బచపవ్మాణజాలికి మాత్రమే స్వధర్శము,_ (85) ఇట్లు కృవ్ష వరమాళ్శై అడ్దనునకు వ్యక్తిగత కర్ణయోగమును బోధించి నాడు, - (212) శమసష్టిదావ కర్యయోగవా; (10 నుండి 18 లోకములు)

ఇంకను అడ్జనా ! పజావరి వర్చాటుచేసిన సమష్టి కర్టుయోగము ననునరించి కూడ అధిళ్ళతులై నవారు కర్ణ

. 101 వనేజువలమ, - ఆ సమష్టి కర్మయోగ మేమనగా, ప౦జావతి ష్వ్తికలను సృష్టి చేసినపుడు యజ్ఞనహితముగ నే వారిని సృజించి వారో ఈ యిజ్ఞాదుల ద్వారా మోీారుమోా న ర్వాభీష్టములను నొంగాంత్‌ లని వ ర్పాటుచేసెను (130) ఈ యజ్ఞాదులద్వారా మికు చేవశలను తలృృ్లి పరచితే బేఎతలు మీ అభీష్టము లన నెక చేర్చి మిమ్ములను తృప్రివర చెదరు, ఇట్లు మారు, చేతలు. పరన్చరము లృ వ్రివరుచుకొనుచు "శీయాన్సును పొందంని అస పిజావతి పిజలకో వెన్పిను,.. కనుక అధి వర బు విజలు తనుకు విహితమైన యజ్ఞాది కర్భమఃలను భేసినచో 'జీవతలు నంతోమీంచి విజలకు అభీప్పిలీములగు అన్ని హోగములమ అనుగిహిం చెదరు, అట్టు వారిచే అనుగ, ప్‌ంంవబనిన నస్యాదిభోగ ములను వారికి నివేదింవపండగ ఖఫచంచినచో వారు దొంగలే అగుదురు. ప్రజలు అనుభ వంచు భూములు, నన్యములు, ఉదళములు, "తేజస్సులు మున్న గునవన్నియు భగవద్ద త్తములే కాస్‌ వుజలు న్యయముగా నంపాదించివవి కావు కనుక, ఆట్టివాని నన్నింటిని భగ పదర్శ ణము చేయక న్వీయములు ఆని అనుభవించిన వారు దొంగలే కదా! (12) అట్లుకాళః భగవద్ద ల్సములై నవాని నన్ని/ టిని భగవదర్పణము బేసి కత్తివీట, ఫాయ్యి, సన్నికల్లు, చీపుర్లు _ నీళ్ళకడవలద్వా రా పారీప్రించెడు జీవహింసారూవమైన పంళ పాపములను వోగొట్టుకునేటందుకు దేనయడ్డ్హమూ,. వీత, యజ్ఞ్ఞమా, బుమీయద్హ ము, మన్గుష్యయద్డ ము, భూరేయడ్ఞ్మన

102

ఆను సంచమహాయజ్ఞ ముల నాచరించి మిగిలిన అన్నమును భుజించినచో ఆ అన్నము అమృళమై వారి సర్వ వాపములను పోనొట్టును, అట్లు కాకుండా తాము వండుకున్న అన్నమును భగవన్ని వేదవకు కాళ తనుకొర జే వ-ండుకున్నామని భావించి తిన్న చో ఎరు పావమునే తిన్నవారగుదురు, (18) కనుక ప్రజలు ఇట్టి సమిష్టీనూప కర్శ్మయోగమును అనుసరించ వలెను అని కృష్ణుడు అర్జునునకు బోధి.చినాడు. (3) జగచ్చక) ప్తర్తళ శ ర్థయో-ము. _ (14 నుంచి 16 ల్లోశాలు)

ఇంశను అడ్డునా | వీకర్శకు అధికారము కలవారు ఆ కర్మను అనునరించి లేనే జగచ్చక్రము ప్రవ రించును. మను ష్యులు అన్నమువలన వుఖుచున్నారు. ఆ అన్నము వర్షము వలన్క ఈ వర్ష్ష్‌్ము అవ్లూర్వమువలన, ఆ అపూర్వగ్వు యజ్ఞాది రూవ కర్మవలన కలుగును, అకర్శ్శ వేదప్ర)తివావెతే ము ఆ'వేదము పర మేశ్వపనివలన వ్య కృమైవది, మనుష్యులు అధి కృోచులమి అయా కర్మల నాచరించినచో అపూర్వము, వర్ష ము అన్నము, మనుష్కులు కలుగుదుం, ఇట్టి జగ చృక) వర్సివర్తక కర్మను అనుసరించిమైనను అష్టునా | కర్జు చేయ వలెను అని కృష్ణుడు బోధించెను (11, 16 శ్లోకాలు) (4 అ'కసంగర్తివా కర్మయోగవా (20 - £3 ల్లో కాల్చు

'మరియు) అర్జునా ! జన కాది షర్శియులు జ్ఞానులై నను లోకసంగ9వాముకొరప, అనగా లోకముమొక్క. ఉన్నార పవృ త్తినివారణకొర కై సన్యసిం చకుండా శర్మల చేయుచునే

103 సిర్టివి పొందిరి, నీవును శృతి9) కుడవు కనుక అట్టి జనకాదు లు అనునరించిమైనను లోకనంగ్రవోర్థ ము ళ్‌ర్ధులను చరమ, (0) లోకములో 'శేస్టుదైవవాదు 'ీనిని ఆచ వు రునో దానినే ఇతరు లుదరు ఆచరింతుకు అటి (శేన్టుడు స్సు విహాణముగా స్వీకరించుకో, ఇతరులును దానిసే పచా+ణముగా స్వీశరిం 2జదరు. (21) ఇంగ్‌ను ఆకువా! నాకు చవాకులోశములలోనూ కూడా. చేంకుతగిన కశర్శ్యయు వ్‌ది భలను వేష. నాకు వొందబడంిది కాని, పొందతగివడి కాని వీకయన్సులేదు. అయినను నేను కర్ణలను చేయుచున్నాను ఫా] గ్ర నేనేశనుక అలసుడనై ఒకానొళప్పుడై నను క్‌గ్భలను చేయనిచో అజ్ఞులగు మనువ్యులు సర్వవిధముల చేత న్న బనునరించి వారును కర్శలను మాని వేయుదురు, (29) వ వర్మలకు మానినందునల్న విజలుకూడ కర్భులను వోమట నంభవించినచో వారందరు చెడిపోవుడురు, అట్టి వారి సాంకర్యమునకు నేను కర్తను కావలసివచ్చును. వారి నందరిని వశింవచేయువాడ నగుదును. (14) ఇంకను కాను వైనచారు కర్మలను వవిధముగా చేయవలెనం కు అజ్ఞానులు ఠన కీకలవారై వీవిధపముగా కర్ణులనం వేలుదురో, జ్ఞానులు, అట్టి ఆన క్రి మూతను లేకండా అవిధముగానే లోకనంగ్ని వాముళొరక్షు కర్మలను చేయవలెను, (ఏ) కర్శలండు ఆగక్షి గల అజ్ఞానులప “నాకిది ₹_ర్తవ్యము, దీవిఫల మనుభవింప తగినది అను బుద్ధి ఉండును, బ్ఞునియైన వాడు అజ్ఞానులకున్న

104 ఆటిబుదిని చలి వశేయరాదు, మరియు అటి అజ్ఞానులకు ఆ ల రధ బట క కర్శలందు శద్ధను, ప్ర్‌రిని జనింపచేయు భూ, డ్ఞానిమైన వాడు తాను సావధానమనస్కు_డ్రై ఆళర్భులను తాను నస్యయముగా చేయుచు ఆ అజ్ఞానులచే ఆ కర్ములను చేయించవలెను, (05) ఇట్లి లోకనంగ)వా శర్మను అనుగరించియెనను అర్గువా! బ గ ఓ. జ సీవు కర్మను చేయవలె ౫ అని కృష్ణుడు బోధించెరు, లై (5) జ్ఞాని కర్మయోగము. (17, 18, 27, 28, 29 ఖ్లోశాలు) ఇట్లు వెన తెలియపర్చిన నాలుగు విధాలుగా కూడా కర్మ ఆవశ్యక _రృవ్యమైలే అందరు ఆననరించి తీరవలె నేగడా శే ఎక క మేనాఎ ॥ అని అర్జునుని వెశ్నను అఆశంకించుకొని, కృషవరమాత్న్శ ఈ , జ్‌ /ో ట్‌ గ్ర శ వ ॥ నము క్‌ రికి విధంగా జవాబు చెవుచున్నాడు అత్మజ్ఞా లవా ఈకగ్శ అనునరణీయము కాదు, ఆత్మజ్ఞానము లేపండా జగత్తు నత్యమనిన్నీ జగత్తులోని విషయాలలో అనందము ఉన్నదినిన్ని భావిిచు అజ్ఞానులు తవ్పక శర్మ యోగమును అనునరించి శీరవలెను, అట్టి కర్శయోగానుషహ్టైానమువల్ల చి గశుద్ధి కలిగితే పిప-చకునందు నై రాగ్యము కలుగగా సన్యసీంచి, గురువుయొద్దకు వెళ్ళి, శ్రవణమన నధ్యానాదుల చే ఆత్మజ్ఞానము కలవారగుదురు, ఆళ్ళ నచ్చిదానంద మై సర్వ వ్యాపశ మైనది కనుక ఆట అత్మయం బే రితి, తృ్లి, నం ఓ న. ఆవాల తున్టిరూవ ఆనందమును నంపూ వ్తిగా అట్టి అర్మళ్షాని అనుభ వించును. వానిదృష్టిలో పిపంచము వేరుగాలేదు;ు ఉన్న దంఠా అళ్ళుయే వివంచను వస్తుత్వము లేపండా కన

(14) 105

వడుట మూతమే +(తణము"ాగలది కనుక మిథ్య విపం చను సత్యము, ఆనందదాయకము ఆనుకొనువారి'కే కర్మా నుష్టానము అవశగరము అజ్ఞానులు భార్యనస్హి రత్యానంద మును, భోజనాదులవల్ల తృష్త్రానంతమును ఇతర నంవదల వల్ల సంతుష్ట్యానందమును బొందుతున్నామని అనుకొను చున్నా కేకాని అమూడు రకాల అనందనులు కూడా వాన్త వనములో అఆత్మానందమే ఆది ఆయా విషయముల ద్యారా వ్య క్రమగుచుండగా ఆయా విషయములే ఆనందమును ఇచ్చు చున్నవని అజ్ఞానులు భ)ిమవడుచున్నారు. విమయానందము అనిర్యమై సోపాధికమై సొతిశయముగ నుండగా, ఆత్మానం దమ. నిత్యమై నిరుపాధిళమై నిరతిశయమై వి రాజిల్లుచున్నది, ఆట్టి నిత్యమైన ఆ తక్మానందమును అనుభవించు అత్భజ్ఞానులు చేయళశగిన కర్మము పఏీదియులేదు ఆనందము లేనివారికీ తదర్ధమై కర్శ అఆవనరముకాని ఆనందము నిత్యానుభవములో నున్న జ్థానులప వవిధమైన కరు అవసరము లేదు (17), అట్టి జ్ఞానికి కర్ణుచేస్తే వచ్చే వియోజవంలేదు కర్మ చేయకపోతే వచ్చే విత్యవాయము లేదు వదోయొక భూతవిశేషము నాశ్రయించి సాధింపతగిన వయోజన మేదియు. అత్మరతు డగు జ్జునికి లేదు, (18) శాని ఆత్మజ్ఞానులు కూడా కొన్ని పనులు చేయుచున్నట్ట్లు కనపడుతాలే అంశ పైన చెప్పీ సట్లుగా నచ్చిదా నంద సర్వవ్యాప॥ మైన ఆత్మన్యరూవమును సామోత్కరించుకొన్న అత్మజ్ఞానులప వేయరగిన జేమియు

106 "భేదు కనుక వారు వమా చేయుటలేదు, కానీ వేస్తన్నసు మనకు కనవడుచున్నా రే అంశ వారి ఇంద్రియములు ఆయా+ విషయాలలో ప్రవ ర్తిస్తుం కు, వానే ఆయా వనులు శస్తున్నా రని మనము అనుకొనుచున్నాము, కన్నుదూస్తున్న౫. ఎఎ వింటున్నది, అంతేకాని - నేను భూచుటలేదు, వినం! ౮ అను జ్ఞానము వారికి ఉంటుంది, అందుచేత వారు. చేస్తున"). కనపడే కర్ణ నిజంగా కర్చకాదు, కరృృత్వబుద్ధినో నం: ఫలాసక్తితోనూ చేసేది కర్మ. అవుతుందికాని కర్హృర్వమునై 'లేక్క ఫలాని లేక ఇందిియాలు విషయాలలో వివ్వప స్తున్న పుడు మనకు కర్మగా కశవవడిసనూ అది కర్మ కాదు, ఆ£. కర్యాభాన లేక ఆ భానకర్శ కర్శవలె కనపడునది, కనున జ్గనియొక్క ర్చ అభానకర్శ మేకాని కర్శకాదు (ఫస, యదార్ధ మిట్లుండగా "జీచూమే నేను అను బేహభాంంపవల అజ్ఞాని ఇంద్రియాలు చేస్తున్నవనులను తానే చేస్తున్నానసి భాఫంతివడును (౭7). అట్టి దేవోత్ళ బుద్ధికలిగి అత్మజ్ఞన ళూన్వులగ్ను కర్మునంగులను, ఆత్మజ్ఞానము కలవాడు బుద్ధిభేద మును కలుగ చేయరాదు, అనగా కర్శలతో నేమిప్రయోబ , నము, లేదు అని వారికి. శర్శులందుగల శద్దాపూర్వళమగు బుద్ధిని తొలగింవరాదని భావము (59)... - ఈవిధముగా (శ్రీశృన్లవరమాత్మ అర్జుకునకు కర్మ యోగమును ఐకు విదములుగా బోధించినాడుు

క0? (9 చైవ పొదమబోధ (88, క్త ర. జ్ఞానయోగము ఉ పేయముగను, చానికి కర్ణయోగను

ఉపాయముగను ఈవిధముగా మోక్షమునకు చక్కని రాజ

నూర్గము వర్పాటయి యుండగా ఆందరు అట్టి మార్గమును

అవలంబించి, సాధనమైన కర్ణ యోగమును ఎందుకు అనుగ రించి మోశ్నమును పొందుట లేదు ఆను శంకను తొలగించు టకుగాను కృష్ణవర మాళ్ళు దైవపొరుమనుల వివారణను ఈ 8క్కి కిక శ్లోగములలో గావించుచున్నాడు, సాధారణముగ వుతిమానవుడును పూర్వబన్థుళర్థు ననునరించి వివ ర్తించు చుండును, “బుద్ధిః క ర్మానుసారిణీ' అను వృమాణము [వకా రము ఈ జన్మలో వ్‌ కార్యమునై నను చేయుటకు పూర్వ జన్నళ ర్మానుసార మే బుద్ధి వుట్టును కాని ఆన్యధా కాదు, అట్రె పూర్వబన్న కర్ణునంస్కా రము వ్రళృతి యనబడును, వంత క్థానియెనను అట్టి ప్రకృతి ననునరించియే నివ ర్షించు చుండును, .అట్టి ప్రకృతిని నిగ్గహించుట 'అశ్మ వేత్తకు కూడ శక్యము శానిఛో మూఢథులు తప్పళ ప్రిళ్ళతి ననునరించెదరు అని వేడుగా చెప్పనక్కరలేదు ఆందుప భిన్నముగా ఎవరి సిగ వాముకాన్సి బోధశకాని ఏమి చేయలేదు, అందుచేత మోయముసకు చక్కని రాడనూర్గము వర్చడియుండినను ప్రొస్ధన్మీయ నంస్కారబలము వే అట్టి మార్గమును అనునరిం చరు (88),

108

ఇట్టి వికృతినే చెవమని అంటారు. సవమసగః పూర్వజన్టృళర్శ మే. ఇట్టు పితిమానవుకు ప్రకృతి సవుకగం చియే వివర్తించేయెకల ఫురుమవపియత్నమునకు అవగ*] యే "లేదు శొవున 'ఈపనిని చేయుము; అవనిని చేయపద్దు' అని విధినిషేధాల్మక మైన వేదకాస్త్రములు న్యర్థము"లే అవను కదా అను శంకను తొలగించుటకుగాను శి ప సీవము ఇస్పబడినది, మానవునియొక్క_ ప్రకృతి నంస్తారవనాపు కనుక అట్టి సంస్కారము. ననుసరించి వీదో ఒక వస్తారు యందు రాగమో, "ద్వేషమో కలుగుచు, అట్టి భాస చ్నేష సంబంధమైన. బుద్ధి ననునరించియే మానవుడ సాంారః ముగా ప్య్పివర్తించును, అట్టి కాగ్‌ "జ్వేమ సంబందమైన మిద్ధి కలిగినంత మాత్యాః దాని ననుసరించి పి. రించి శ్రీవ నలెను అను నియమ ములేదు, ఆబుద్ధి మంచిదే ఆయినచో చానిని ఆనునరించుటకును, ' మంచిది కానిచో చానివశము శాకుండా నిగాహించుటకుని మానవునికి పఫుకుషకారనుం, స్వాతంత్ర్యము డిన్నిద. దీనికొక ఉదాహారణము చూడుడు, వీమియు మొక్కలులేం దొడ్లో మంచి వర్ణము. కరిసినచో అ నేశరళములైన మొక్కలు పైకి లేచును, అట్లు ఆ మొక్కలు "లేవకుండా మనము చేయలేము; కాని ఆమొక్కలు లేచిన తరువాత వానిని వరిశీలించి వానిలో ఉన్న పనన, మౌొమిడీ మున్నగు నుంచి మొక్కలను వృద్ధి చేసుకొనుటకును, పళ్లేర, తుమ్ము నున్నగు చెడ్డ మొక్కలను వీకివే.రుటకును మనకు

100 స్వొభం్యళ్యము ఉన్నదిళదా! అలాగే మనకు పూర్వజగ్భ శర్శి ననుకరించి ఆ నేకరకమ్యులై న బుద్ధులు రాగ బ్వేవపుర ప్ప ముగ పుట్టును, అట్టి బుద్ధులను వుట్టపండా మనము వేయ నేరు, కాసి పుట్టిన బుద్దులలో మంచివానిని వృద్ధి చేయుట ఘను. దుష మైన వానిని నిగ్రహించుటపను మనప స్వాలేం సత్వము వ్‌ బదు, దీని నే పురుమళారము అని పొరుపమన అం టారు, భన క కృష్ణవరమాత్ము ఈ $ికీవ శ్లోకములో అకాగ "న్యతముబు "క్రేయోనూర్లమునకు విఘ్మక_ర్తలు కనుక వానికి పళ . గాకుండా పొరుషమును ఉపయోగించుకోనవలెను అవి వోధించెనాడు (శ€4). ఇంకను ఈజన్హులో మనకు పళ్ళ కిశానుండి ఆయా విషమయములయందు రాగగునో, "ద్వేష నూనో సచిన శకి ఈజన్మకు అది శర్ణప్టలమే అమబినను ఆ పూర్వపు బన్హులో అదికూడ పురువ వియక్న మే, పూర్వ జన్మలోని పురుష స్పాియత్నుము ఈదన్టుకు కర్ణగాను, ప్రిళృతిగాను అయి మనలను ప్రవర్హింప చేయుచున్నది కనుక ఉన్నదంతయు ఫురువ ([పయన్న్యమే, కాని వెనుకటి జన్నలోని పురుషు (పయక్న “వేగము అనగా, జన్నాంతరీయ కర్మ వేగము ఎంత ఉన్నదో మనకు "జిెలియక వోవుట చేత, మనము ఈ జర్మ్ణలో జానిని గ్రహించుటకు ఎంత వేగము గల పురమ, పియళత్నేము వేయనలెనో. లెలియుట లేదుః మనము. ఇపుడు. చేసే పురుషప్గియన్నం వెనుకటి కర్మ _ చేగముకంయె బలహీనమైనచో నునము జయించలేపన్నా

110 ము అంరశంయెి బలవత్తరమెతే నిగ్శంహించుచున్నాము ఇటు నూర్క_ంజేయులు, పావితి, విశ్వామితుికు తమతమ వూర్వజన్న కర్ణుఫః ములను శమతవము పెబలమైన ఫరకుష పియగ్నమ అవే జాటగలిగివాకు అట్టి విబలమైన ఫుకుమ పొయత్నేమ ను వేయనిచో విళ్ళకికి వళువై పోతారు బని ఇట్లు (శ్రీకృస్ణవనరమా+క్మే చైవపౌపమనులను గురించి ఈ 8 9 ఖ్లోశొలలో విశదీకరించారు (ు శౌమజయులోధ (80 నుంచి ఓ8 కరకు ల్లో గెలు) ఇట్టి బోధను విని అర్జునుడు విళృతికి వశమై ఆర ములకు పాల్చ్పడకుండ ఈ అసర్హములకు వారణనమును, అనర్థ మును జయించుటకు ఉపాయమును తెలిసికొననోర్తి పురు మకు పాపాదరణమునందు. ఇష్ట్రమ లేసవాడ్రైనన్కు రాజుచే నియోగింపబడగిన భృత్యునివలె చేఠకిపె నియోగింవబడి వావ కర్మల నాచరించుచున్నాడు ? అసి కృష్ణుం పశ్నించినాడు (86) దీనికి కృష్ణపరమాత్మ ఈక్రింది పధముగా జవాబు ఇెవ్వుచున్నాడు అర్జునా . చేఎవలన మానవునికి నిర్వానర్ధ ములు పా)ప్తించుచున్నవో అది రజోగుణ నముద్భివమైన ఈ కామము ఈ కోోధమే శామమే పశిహతమెై తే తోధ ముగ మారును కనుక న ర్వానర్థములమ మూలము శనొమమే, ఈకోముము. ఎంతటి భోగముతోనూ తృ ప్రిళాదుు మహ పాపి గనుక వతి మౌసవునికిని వుబలశతుంవ్చు ఈకామమే (శ పొగ నిప్వును అవరిం వినట్లుగాను, మాలిన్యము అద్ద (లా 0౧

|!

మును అవరిం దినట్లుగాను, మావి గర్భములో ని విండనును వం పినట్టుగాను, ఈ కామము జ్ఞానమును ఆవరించును స్స. గట్టి చుష్టమైన శామమంచే జ్ఞానము ఆవరిం చ బడినది, సశ*మను జ్జానికి నూత్రమే నిశ్యశతు)వు, అజ్ఞానులకు ఈ కాచు * కరంభములో మిమునివలె ఉండి చివరకు అనర్థము ఇస న నటులు శతుంివుగా అగును, కనుక అజ్ఞానులకు నిత్య క్‌ు కారు జ్జాని దీని -అనర్థ న్వరాపమును మొదటినుం వింస. ఎవినవాదు కనుక దీనిని నిత్యశత్రువుగా 'ఇెలిసికొని వానర సగానుడి దీనికి వశముకాడు. (89), ఇట్లు కామము పైనే. దీని జయిఎచుటకు దీని అశ్శియమేదో లెలిసి పూబషవావు “నుక దీనికి ఆశంయము ఇండియాలు, మనస్సు, యై ఆని భృష్ణుడు. చెప్పీ ఏనిద్వాఠా కామము క్ఞానమును శట్పల్పవ్చి శితీజీవుని అ నేళవిధములుగ మోహాపెట్టి అనర్ధ ము పాలచేయుచ్చున్నుడొ. (10), అని బోధించ్చి అడ్డనా క. స్‌ ససేవ ఫమముగ్రో ఇృగదిగయములను స్వాధీన మొనరించు కొని కాన విష్దానమ్నులు నశింప చేయా పావభూయిమవిన ఈ శామమును బాగా జయింఫుమ్ను (11). సూలమైన ,చెవొను కం. నూత్ముములై న ఇల్లా ్యయామొులు ఆఅజ్కస్పష్టములు; ఇంది్శయములకంము మనస్సు ఉతగ్యృస్ట్రము; మనస్ఫుళంయె సుద్ధి ఉత్కృష్టమ?; పట్లు బుద్ధివరకు ఉన్న అన్ని దృశ్యముల కంటు ఉత్కల్చష్ణ్నమైనది దంష్టయగు పరమాశ్ము (0, అని విశదికరించి- ఓ అజ్జునా | తట్టు కర్మయొళ్కే- డీళ్క్ళృష్ణమైన

12 "

సికిని తెలిసిషొని శమద మాదులచే నంక్కృత మైన మనస్సుచే (గ యా

నీక విబలశతు)వైన ఈ కామమును జయింపుము అని క్చృ్‌స్తుడు అష్టునుని పావ్చరించినాడు (48). చట్టు న ర్వానర్థ నులక కారణము కామము అని చెప్పి అట్టి శామను)ను జయించుటకు ఉపాయను కృష్ణవర మాత్మ ఈ విధముగా బోధిం వినాడు, ఇట్లు క్ఞానసిష్టుకు ఉపాయభూతమైన కర్మనిప్ట అను కర్మయోగము గీతలోని కవ అధ్యాయములో వివరింప

ఓం నమో భనకు రే బస జే బాయ

నీను ద్బ గవదిత

లో రె గి

(ప థవూద్యా యమం ధర్మక్షేత్రే కునుమీలే) సమవేతా యుయున్పనఃి మామకాః పాండవా శ్చెవ కినుపుర్వత గందను దృష్మా తు పాండనాసికం వ్య్యూఢం దుకోోధవ స్తదా ఆచార్యముపనంగమ్య రాజూ వచననుబ్యివీత్‌ వ్థ్య్‌ళాం పొండువు తాణామాచాన్టు నహ సీ చమూ వ్య్యూభాం దుఇవదపు నే)ణ తవ శిపేణ ధీగుతా. అత్వ శూరా ముహేష్యూసా భీమార్జునన మహాయాధి యయుధానో విఠరాటశ్న దుగవదళ్చ మహారథః. ధృష్ట్రశేతు శ్చేకి తా నః కాచ్‌ రాజణక్ళ వీర్యవాన్‌ వుగుజిగ్కుంపి భోజశ్చ శ బ్యశ్చ వరపు :గవకి* సొభదో జావ బేయాశ్చ 'సల్వ వఎ మవేరథా!, అస్మాకం తు విశిసూ యీ శాన్న బోధ డిజో త్తమ “ఆయకామమ యె వష్టినన్టి శంజూారం- తె బగపవీమి రే,

వారల ఇ ల ఇవాన్‌. భీమ్మశ్చ శర్మశ్చ భృపశక్స కమిణిండయః అక్వనైైమా వికర్శశ్చ సౌమద త్రి గృకైవ చ, -

| 114 అన్వేచ బవావళ్శూశా మదే శ్వ కజీవి తాః నానాళన్హ్ర పహ. ణా న్స్వే యుద్దవి కొర చాః అవర్వాప్తం తళస్మాకం బలం భీష్మాఫి రతీత పర్యావ్వం ల్యిదమే తేషాం బు ౦ ఖీకు-భి" శి శం అఆయనేవు చ న ్వేషు యథాభాగమవస్థితాః భీవన్మమేఐ భిరత్ష తు భవంరన్సరం వీవ హ్‌ త్య నంజనయన్‌ హారం కరువృదః పీతామహ? సింహనాదం వినదో్యో వ్చెళ్చంఖ ద్శా వ్వితాషన-, ల్‌రళ్ళం ఖాక్ళ భేర్యశ్చ వణవానకనగోవు ఖాః నహాసై వాభ్యవాన్యంత న శ్యస్తు ౧ లోఒభవళణ్‌ తత శ్య్యే కెర్హయెర్యుశ్తే చువాతి న్నాందచే స్థితే” మాధవః పాండవ్నక్నెవ దివ్యా శవా ఎ)దధ్యల.శ పాంచజన్యం వృమీశేవ ేవద శం ధవంజ కః పాండంం దధ్శా మహోళంఖం భీమక ర్యా వృగోం జల అనంతవిజయు రాజూరు త్ర ఖో యధిస్టిక॥ నక లకహ బేవశ్ళ స హోవషమణిపువ్చకొ, కా శ్యకృ పంమేస్యాన శ్శి; డీ చ మహారథః ధృషమద్యూ మ్నోో విరాటశ్చ సాత్యశశ్చా పరాజి3ః దుంవదో డా “వ దేయాళ్చ కర్యగః వృధివీవతే సౌభ్యశ్చ మహాచావు శృంఖాన్‌ దధ్ముఃవృథక్పృృథక్‌

కేర్‌ సఘోషో ధార రాహ్రైణాం హ్యాదయాని ప్యదారయత్‌ నసభశ్చ పృథివీం వైన తుములోఒవ్యను నొ డయనస్‌ , అథ వ్యవస్థితా౯ా దృష్ట్వా థా ర్తరాష్ట్రాన్‌ క పిధ్వజః వినృత్తే శన్ర్రన.పాతే ధనురుద్యమ్య పాండవః. బ్భామీకేశం తదా వాళ్యమిదమూహ మహీపతే జీవ నాలా స సం మాన చించు నీనవయోరుభ శా ర్శధ్యే థం స్దై వయ మే 2 చ్యుత యావ దేతాన్నిరీవేఒహం యోట్ధు కావా: వస్టితా౯ క్రై ర్టుయా నవా యోద్ధవ్యమన్మి౯ రణసమ: ద్య మే, యోలత్స్యమానాన వే వేఒహం య వ కేజ్టతనమాగ తాః క అసి దణ) ఈ ల తారక్‌ ఆం

ధా_ర్తరాష్ట్రన్య దురు ర్యు చే షి)యాచిక్‌ర్ష వః, వీవముఖో బృామీకేశో గుడా శేశేం భాంల సేవయోరుభ యోర్మభ్యే స్టాపయి త్యాగ థోత్తమం

య నగ ప ఉపదాం ఏ క్షీ భీమ్మవో)ణపంముఖలేన్స "క్వేషూం చ మహీవీతాం ఉవాచ పార్ధ వశ్యెళాళ సమ వే లా౯ా కరూనిచ్కి త త్రావశళ్యస్టితాన్‌ పార్టః పిళ్తూనథ పితొమహాలా

గ రై ఉత గా స రి ఆచా ర్యాన్‌ మాతులాన్‌ భ్రాక్యూన్‌ పుతాాల పొతాాల శ్వభురాన్‌ 'సుహ్ళిద శ్చైవ సే. యోరుభయోరి సి తాన్‌ నమిాత్యు స కెంలేయ న్స్వాన్‌ బంఘెానవిస్థితాన్‌ , కృపయా వరయావిష్ణో ఏమీదన్నిదమబ్య)పేత్‌

ల జీల తల పసి

దృ సప్పనుం స్వదనం రృస్టయియుత్చు సము స్టితంః

116 సీదంతి మమ గాతొణి ముఖం చ పరశువ్యుతి 'నేపథుశ్చ కరీరీ మే రోమహర్ష శ్చ జాయే, గాండీవం స్రంన తే నాస్తాత్‌ త్వక్రైవ పరిదహ్యా గ్ర న చ శళ్నో మ్యువస్తాతుం భగిమనీవ చ మే మనః నిమిత్తాని చ పఖ్యారు విపకీ తని శీశేవ సచేయోఒనువ శ్యామి పాత న్వభబనహానా సె, ప శాంచే విజయం ళృష్ష నచ రాజ్యం సుఖాని చ్‌ కింనో రాజ్యేన గోవింద కిం భోగైర్టీవి తేన వా, అుపామనే శ*ంశ్రీరంనో రాజ్యం భోగాస్సుఖానిచ తజ్కమేఒపస్టి లా యు'బ్రేపాణాం _న్యవ్యాధనానిచ, అచార్యాః పిశరః పుతాా నభైన చ పితామహః వారులాశ్ళ్యళుకాః పొ తాగస్స్యాలాన్సంబ ధిన స్తా వ్‌తాన్న హాంనుమిచ్భారి ఘ్నక్‌ఒపిమధునూదస ఆప్‌ ె్‌/లోళ్య రాజ్యక్య హేతోః కింను మహీళ్ళతే, నివాల్య ధార్త రాషహ్ట్రాన్నః కా వ్వీతిస్స్యాజ్జ గార్టన పావమేవాశ యేదస్మాన్‌ హృత్త్వైళానాత తాయినః, తప్నాన్నార్హ్హా సయం హంతుం ఛా ర్తరాష్టాన్‌

, న్వహాంధవాన్‌

న్వజనం హ్‌ రధ. హత్వా నుఖనస్ఫ్యామ మూధవ, , యద్యక్ష్యేతే న వశ్ధంతి లోభోవబాతె చేతనః షలయయళ్ళతం దోము మిఠర్శిదో) హే చ పాతకం

క్ష17

శ స ఖైయమస్నాభిః పా పాదస్మాన్ని వర్రితుం

సలం యక్నతం దోమం ప్రివళ్యద్భిర్టవ*ర్హ న

లట బు వి ॥ శ

షలత లు వుణళ్యంతి యలధ ర్యా సృవాతనాః

స్‌ర్నే న్నఫే, కులం కృత మధర్యోఒభిభనత్యుతి,

ఆఫ భ్మాఫిభి వార్కృృవ్ల ప్రదువ్య-తి కుల(క్రైయః

సేవ దుష్టాసు వనాళేయ జాయే ఐర నంక్‌ రః,

ల శి స్తొ శత

శశిని స కా మైన కులఫఘ్నాసాం. కులన్యచ

వచాతి వీతతో హ్యేషాంలు ప్తవిడోదళ కియాః హోపెలేర! క వ వ

వ్ర పర్నేతః పలఘ్మావాఎ, వర్ష నంశర కారనైః . ల చ్చెద్యం తే జాతిధర్మాః కలధ ర్యాళ్చ కాశ్యళాః, గ బన్నడలధ ర్మాణాం మనుష్యాణాం బనార్జన |

స్‌ నెజనియతం వాసో, భవతీశ్యనుశుకు)ము, . అపా జం మహాత్క్సావం, ళర్తుం వవసి తా వయం యదా%బజ్య శుఖలోభేక హంతు) న్యన ముద్య తాః

ళ్శి ఇ కళలే ౮ యది నూమప్రతీ కారమళ్రం శ్ర పాణయః ధర రాస్తా) రణే హాన్యు స్తన్మ శేమతరం భ వేల్‌, నవము కాజ్జునన్సం ఖ్యే రధోవస్థ ఉపావ్‌శ్లత్‌ వీసనృజ్య నశరం చాపం శోళనంవిగ్న మూననః అయయ. ట్లో ఇటా

ద్వితీయా ధ్యాయ వల తం తధా శృపయావిన్షం అశుపూర్హావ లేత్సణం విపీదంత మిదం నాక్యముచాచ వధుసూదనః కుతస్త్వా కళ్మల మిద౧ విషమే నమ వస్థిేం అనార్యజుష్ట్రమన్వర్ల్యమకీ ర్రికరముస్టున వ్య నూన్ముగమః పార్థనై తత్య్రయ్యపవదృలే తుద్రం వ్యాదయ చౌర్చల్యం త్యక్యో లిస్టు వపరంలివ కథం భీవ్ముకువూం సంఖ్యే దో్రణం చ వమధునూదన ఇషుఖిః స్రతియో త్స్యామి పూజార్హావరినూదన గురూ నవాత్యా హి మహానుభావా౯ కేయో భోప్తం భెశమవీవా లోకే హాతాజ్వర్థ కొమాంన్తు గురూసిమోవ భు జీయ భోగాన్‌ రి థికపడిగ్ధాన్‌ , న వ్రైతద్విధ్యః కతరన్నో గరీయో యచ్వాజయేమ యది వానో జయేయు! యా'నేవ హత్యా న జిజీమిషమాము స్తేఒవస్థితాః ప్రముఖే ధర్త రాష్టాః శార్చణ్యదోవోవవాత నస్యభావః పృ్చామి త్వాం ధర్మర6ంమూఢే తాః య్కచ్చేయ ప్య్యాన్నిశృతం బూ)హి తన్న శిస్యస్తే ఒహం ఛాధి మాం త్వాం ప్రనిన్నం

క]0 న హ వివళ్యామి మమొపనుద్యా ర్య స్య్భోళము చ్చోషణమిందియాణాం లవావ్య భూమావనవత్న మృద్ధం నాణ్యం నసురాణాగుపీ చాధివత్యం,

పపకు క్యా చభ్చామీ కేశ గుడాశేశః పరంతవః

శ్‌ ూత్సన ఇతి గోవిందమువ్షా తూస్టీంబభూ వహ,

అమువాచ బృామీశేశః పిబాగన్నివ భారత

సచతూూకుభ యోర్య భ్యే విమీదంతోమిదం వచః,

౬ వోచ్యాన న్వశోచ న్వ్యం వ్ర)జ్ఞావా దాంళ్చ భామజీ

గ గానూన కతా సూంశ్న నొానుకోచ:తి పండి తాః,

న ్వే వాళు జాతునానం ౫ త్వం శమేజరాధివాః

నైవ న భవిప్యామన్స శే వయ నుతః వరం,

'చేహిన ఓకృవ్యధా దేహే కొామారం యావనం డరా

రసా డవోాంతర పా9ప్లిర్సీ రన్తత) వ ముహ్యతి,

మా(తౌగ' శ్నాస్తు కొం లేయళీలోన్టనుఖదుఃఖ దాః

ఆగమావాయినో ని త్యాప్తాం _సిలీమక్వ “భారత.

యః: హీ నవ్యథయ ఖ్యే తే సపుకుషం ఫుఠువర్జ భ

సమదుఃఖనుఖం ధీరం సోఒమ్బృత తాయ కల్పతే.

నాంతో నిద్యశే భావో నాభావో. విద్యతే నలః “ల్జడభ యోరపి దృష్టాఒంత _స్త్వ్వ్యవయో న త్యద్శిభిః,

అవివాశి తు తడ్విద్ధి, యేవ నర్వమిదంతగం

ఏనా శమువ్యయ న్య్యార్య న కచ్చిత్‌ కద్తుగుర్ద్యతి,

190 ఆంతవంత ఇమే బీహ నిళ్యప్యో కాళ్ళరీ-ణః అవాళీనోఒ పగ మేయర్య త స్మాక్యుథ్యర్య భాంత య వీనం వేత్తి హంతార-యక్షైకం మన్య తేహతం ఉరా తౌ న విజాసనీఫో నాయం వాంతీన హన్యతే న జాయళతే మి్సియ తే వొ శదాచి న్నాయ? కభూత్యాభవితా వాన భూయః ఆజ్లో నిత్య జ్నాళ్య ఫోీజియ 3 ఫు రాణో నహాన్యతే బా్య్యమూనే థరీరే 'వేదానిన థి నిళ్యఎ య వీస గుజకువ్యయ కథం నగ వఫురువ॥!ి పార్ష కం ఘాేయి9ి హలీ కం, వాసాంసి జీర్లాని యభఖా విహాయ నవాని గృళ్షోతి నరోజఒవ రాణి తథా శరీరాణి వీవీయ జ్‌ర్తా న్యవ్యాని నంయాకతి నవాని చేస్తీ వైనం ఛి దంకి కస్తాిణి వైనం దహాతి హావ న వైనం గ్లేదయంత్యావో న శోరయ9 మారుతః, ఆచ్భేద్యోఒయ మడాహ్మ్య్యోఒయ

• మశ్లేద్యోశ్రోవ్య వీనచ నిళ్యశ్చర్వ్యగతః ఫాణురచలోఒయం నవాతవః అవ్యక్షోఒయమి చింత్యోఒయ మవి కొర్యోఒయ మాచ్యతే లేస్యా బేనం విద్నిత్యెనం వానుకోోచితు మెర్ణసి,

శ అథ వైనం నిళ్యజాతేం నిత్య) చొ మవ్యసే మృతం తథాపి త్వం మహ బొవో నైవం శోదితురుర్హ్య సి జూతన్య హ్‌ ధ్రువో మృత్వ్ముద్థ్ర్వవం జర్శమృతన్యచ తస్మాదపరివో ర్యాఒనే న త్యం ఛోదిశుమర్షసి అవ్యక్తాదీని భూశాని వ్య _కృముధ్యాని భారత అవ్య శృనిధనా న్యేవ చత శా పరి వేదనా అళ్చర్యవత్పశ్యతి కశ్చి బేన మాశ్చర్యవద్వదతి తరైవ భానః ఆశ్చర్యవ చైనమన్యళ్ళ పోతి (శ్రుక్వాజ్యేవం వేదన చైవ కశ్చిత్‌ , "జేహీ నిల్యచవథ్యోఒయ) "జీహీ వర్వన్య భారత తస్కాత్సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితు మర్ష్శసీ న్వధిర్థుమకి చా వేశ్య న వింళవితుమర్త సి ధర్మాద్ధి యుద్రా,చ్చే యోఒవ్యత్‌ శ్యరియర్య న విద్యే యదృచ్చ యా చోవపన్నం స్వర్గ ణారమ పావృతం సుఖ“ః త్షత్త్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమిదృశం ఆథ చేత్త్వం ధర్మ్యమిమం గంగాామం న కరిష్యసి ఆత న్సధర్థుం శీ రించ హ్‌ళ్వా పావమవావ్చ్యసి తకీర్తిం వాపీ భూతాని కథ యివ్యంతి లేఒవ్యయా) నంభావితన్య చాక్టీర్థిర్మరణాద౭ిరిచ్వ తే, భయా[దణాదువరతం మన్యంలే త్వాంచహారథాః యేషాం చ త్వం జహుముతోభూ త్వాయాన్యసి లాభువం

1922 అవాచ్య వా డదాంక్క బహూవందిమ్నంతిశ వాహి తొః నిందంతే నవ సోమర్నం తకళో ద।ఃఖకరన్నుకి హతో వాాపొస్పళవేకగ్ల, జ క్యావాభోవమ్యనేమహీ ) తస్మాదు తిస్ట కొంతేయ యిుదాయ కృగేనిశృయః సుఖదఃఖే సమే కృతాం లాభాలాభా జయాజయా తకో యున్రాయ యాజక నె నం పాపమవాప్స్యుసి వహాటేఒభిహితా పా ఫే బుద్ధిక్యో గే స్వరూ - శృణు బుద్దా యుకోయయా పార్టకర్శ బాధ విహో॥సి ేహాభికరిమువాశో2. వపర్యవాయో వ విద్యతే నల్పమ పన ధగ్భర్న;తాయ తేమహ $ే భయిళత్‌ వర్గవసాయిన్ని కా బుదిెరీశేతటూ కునునందన బహుళాఖా హ్వూనం తాన బుధ యో౭ఒభర్థవరాయినాం యామిమాం పమ్చీతాం బాచం వివ-త్యవి వశ్చి 18 'వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యద న్లీకి వాదిన$ కామా త్కావన్ప్య్యకవరా జవ్శకర్శపలవి)ిదా) కియా విజేషమఒలహు₹ా ౩ భోవైశ్యగ్య గ తిం వని భో నై శ్వరనృప)ినక్యానాం తయావప్ఫాత చేశసా ప్యవసాయాన్ని శా బుదిర్పురూథా * విధీయతే లె స ంణ్యవివయా వేవ విరగుణ్త్యో భవాద్ద్వవ నిర్ణ (౧దోో న్‌శ్సరత పో న్‌ రో కేఏ ఆగ్కే వాన్‌ యావాన్వ ఉదపానే నవ్యకళ్చ-ప్లుతోదశకే _ 'తావాన్‌ స్వే 'సేచీషు చావా గ్య విజానతః కర్శణ్యేవాధి కార స్తే మాఫలేమ కదాచన శ నూ కర్మఫల 'హేతుర్భూక్మా తే నంగోడు న్వక ర్మణి,

క. యోగన్టః కరు కర్మాణి కంగం తృక్నా 'ధసంజయ - శ్చ న శ్ర న గ. రుత+ు త ష్‌చం - సిద్ధ్య సిద్ధ్యోకు మా ఘా త్వానకుత్వం యోగ కచ్య లే, దూకే హ్యవరం కర్శబుద్రి ఊాగాదవంజయ:. న; . “శ బుద్దా శరణమన్నిచ్చ కృవఐణాః ఫల'హీరవః, సుదియుకో జహాలీళా ఉభే సుక్చరగ ష్కృతే ీ | జనం గ కాస నం తస్మాద్యోగాయయుజ్యన్య యో 8 కర్ణుసుకొశల: కర్శదం బుద్ధి యునాహి ఫలు తాం మనీమీ. జన్ఫబంధవిసిరు్యు క్లాః వదం గచ్చంత్య రామయ ౫, యవా నే మోహకలింం బుద్ధి షక త ర8వ్యతి ఇ ట్‌ ఖో న్‌ మ్‌ నం చ శో గంలసి నిశ్వెదం థో /గివష్టన్య కు చం క్‌వ 3 ఇ ఈం వా ఎలి ని /తి వివితిపన్నా లే యదా స్టాన్యలి న్‌ ఎల నమాూాధావచలా బుడసచా యోగ మవాప్ప్య స జి య ఇ న వాం స్టితపజ స్వ జా భ్‌ మూ నమూథిస్థన్య కశేవ స్ట్‌ేధ్‌ః కి. వ్వభాసేన కీమాసత ప్‌ జేతకిం, (వజహాతియ దా శానూన్‌ న ర్యాన్‌ పార్టనునోగ తా౯ా ఎవా అగు వి్‌శసవ న ల దుః ఖేష్వనుద్వ్యి న్న మ వాస్నుఖేషు విగ తన్పృ హా జ న్‌ న. వే జో గ్య య శ స యన్ఫ్సర్వతా7:భిస్నేబా న్తల్నెత పొప్పకు ఫ ఘభం నాఖినందళి న బీ త్య. ఖు స ప్యడిప్ట్‌ : తె యదా నంవార త వచాయ-*: రాగి జం గా సీవకర్య శః ఇందియాణీంది యా కేభ్య స్త్వ వరజ్ఞా వ్యతిష్టి రా క బలి అ విషయా వినివర్తంతే సిరాహోఏ కస్‌ దేహినః ర వర వ ఆ ఇ" టు / ॥ స్‌ రం రసోజు స్ట్‌న్య వరల దృష్టా నివర్తతే

124

య తతో పాపి కొంలేయ పుడువన్య విపళ్చితః

ఇందిియాణి పొమాథీని హరంతి ప్రనభం మనః,

తాని సర్వాణి నరయమ్యు యుక్త ఆసీత మత్చరః నేహీ య స్యేంద్రియాణ త్య వ్రజ్జా ప్రతిష్ట తా, ధ్యాయతో విషయాన్‌ పుంగనృంగ పస్తే షూవజాయ తే నంగాత్సంజాయ తే కౌమ$ కమాల్‌ (కోధోఒభిజాయలే - (ోధాద్భవతి నంమోహనృంమోహాళ్‌ న్న ృతివిభినుః న్శ లిభం శాద్భుద్ధినాశ్లో బుద్దినాశాళ్‌ ప్రణశ్యతి, రాగ బ్వేషవిం* క్షైస్తు నిషయానింది) మొళ్చర ౯ అర్భవశ శ్‌ లేయూత్మా ప్రసాదమధిగచ్చతి,

పిసాటే నర్వదుఃఖానాం సోనిరస్యోపజాయ తే

ప్రనన్న చేతసో హ్యోు బుద్ధిః పర్యవతిష్థతి,

నాస్తి బుద్ధిరయు_కృన్య న దాయా కన్య భావనా

న చాభావయత కాంతి ర కొంతన్య కతస్సుఖం, ఇంద్రియాణాం హి చర తాంయన్మనో2ఒమవిధీయళతే లేదన్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయు ర్నావమివాంభసి] తస్మాద్యన్య మహా కాపి సిగృహీ తాని సర్వశః ఇందిగాయా ణీం్యదియా న్రేభ్య _న్తగ్య ప్రజ్ఞా వితిస్థితా, యా సి నర్వభూ తానాంతస్యాంజాగి రి నంయమిా యస్యాం జూగుతి భూళానిసాసి ఇావశ్యతో మునేః అవూర్వ్యమాణ మచల ప్రతిన్టం

నముద్శిమాపః వివిళంతి యద్వత్‌ తద్వత్కా మాయం ను0వికంతి నే న శాంతిమాస్నోతి స కానుశానిోిా,

125 వివజోయ కానూన్‌ యనృర్వాన్‌ ఫుమాంశ్చరతీ నిన్సవాః నిర్ణమో నిరహంకొరన్స ఫొంతి మధిగ చృతి వీవో బ్రాహీజ్ఞస్థితః పార్థన్తై నాం పాఫివ్యనిమువ్యూతి స్ట్‌ళ్వౌ స్యామంత కా లేఒపిబ్రచ్ద నిర్వాణ మృుచ్చతి తృ తీయరా ధ్యాయ వుం జ్యాయసీ చేత్కర్మణస్తే మ'లాబుద్ధిర్దనార్టన తత్కిం కరణి ఫఘోశే నూ నియోజయసి శేశన వ్యామి శ్రేణేవ ఐా కేవ బుద్ధిం చమూహసహయనీవ మే తచెకం వదనిశ్చిశ్యయేన "జీ) ెూ2.హమాప్నుయాం. లోశేఒస్మి౯ దిివిధా నిహా పురా పో౦కా మయా౭ఒనభ జ్ఞాన యోగేన సా-ఖ్యానాం కర్ణ యోగేన యోగినాం, న కర్శుణామనారం భానై స్క ర్భర్ధం పురుషోఒళ్ను తే నచ సవ్మ్యననా దేవ సిద్ధిం నమధిగచ్భతి. నహీ కశ్చిత్‌. తణ మనుపి జూతు తిష్టత్యకర్య్రళ్ళత్‌. కార్యే హ్యవళః కర్మ నర్వఃి ప)ళృతివైర్గుతైః క ర్టీంద్రియాణి సంయమ్యుయ ఆస్తే మససాన్మరన్‌ ఇందిగియాన్దాన్‌ విమూభా త్యామిథ్యాచార నృ ఉచ్యలే యస్ర్యిందియాణి మనసా నియమ్య్యా రభ లేఒద్దున 1 కశ్ళేంద్రిమైః కర్శయోగమన _కృన్సవిశివ్య లే, నియతం కురు శర త్షుకర్థ జ్యాయో ;హష్రర్మణః శరీరయా తా విచతేనవ 7న బ్యేదళ ర్టుణః,

120 యజారా] భో౭_న్యశ లో కోఒయ) కర్య్టబంధనః ఆధ తీ నీ తీ లో తదర్భం కర్కు కొంటే.కు ముక [0గన్పమొచవ, నవా యిజ్ఞాః పిజాః నృష్ట్వా పురో వాచవ)జూపలిః అనేన వసన విష్యధ్వ మేమ. వో2_ స్విష్ట కామదుక్‌ 'జీవొన్‌ భావయతానేన నే బేవా ఫొావయ తువః వరన్పరం భావయంశ! "శేీయః వరమ వ్యథ ఇహ్లాన్ఫోగాన్‌ హ్‌ివో దేవా డాన) లేయజ్ఞ ధావితాః శ్టత్తాన వదామైభ్యో యోభుకేేేాస్తేన వీవళఃి, యజష్ఞశిషాశ్‌నర్పంతో ముచ్యంలే సర్వకిల్చి హై? భుండంలే కేత్వఘంపాహ యేపచం త్యాత్మ కార ణాల్‌ అన్నాద్భృవంతి భూ లెని పర్షవ్యాదన్న నంభవః యస్షైద్భవతి వర్షన్యో యజ్ఞ ॥ శ ర్మునము. దృవ8, కర్మబ్యిహో్కోష్భవం విద్ధి బగహ్వాతీర నముద్భువం ఖ్‌ ళో 6౧౧9,

త ప్మాశ్సర్యగి తం బ్రహ్మ నిళ్యం యశ్ఞే పరిష్టితం వవం పివర్షితం చక్రం నానువర్తయతీవా యః అఆఘాయుకిందిియా రామో చమోఘం పార్ట నజీవతి యస్త్యాత్కారతి రేవ స్యాచాళై తృ వశ్చ మానవః అత్మ న్యేవర్టీచ సంతుమ్ష_న్తశ్య కార్యం న విద్యే నైవ తెన్య ళృతేన్నారో నాశృతేనేహ క్‌శ్చన

న చాన సర భూళేషు కన్విదరవనగపా శ *ెయః

వ్ర గ్‌ర్వ ధా” /

తన్నాదగ క్రర్సవతం శార్యం కర్మ నమాచర ఆంకో హ్యోచరన్‌ కర్టు పరమాప్నోతి పూరుపః

శర్శులైప హా నంసిదిమాస్టి తా జన కాదయః

లోకవంగ చా మేవాపిరంపళ్య౯ శరుమర్శసి

అల ్పా

19? యద్య దా చకతి శ్రోష్టున్త త్త జీచేశరో జనః న య్యత్ప్చమాణం కురులే లోక స్త దనుపర్తలే నే పాన్గాస్తిక ర్తవ్యం దిెవు లోశీము కీంచన నానవాప్త మవ్నాప్తవ్య వర్తివీవ చ కర్మణి యదివ్యుహం న వ్తేయం జాతు కర్శణ్యతంద?3ః మమ వర్త్ధానువర్తంతే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః ఉత్సీ చేయుకిమే లోకా శ కుగాం కర్మ చేదబాం సంకరన్య చ క ర్గాస్యాముపహన్యామిమాః ప9జాః నకాః కర్శణ్యవి ద్యాంసో యథా కరగ్గంతి భారత కుర్యా దగ్గద్యాం న థఛార కృళ్చికీ న్లోకనంగంివాు న బుద్ధి భేదం జవరీ దజ్ఞావాం కర్శన గినాం జోహయేత్పర్వక ర్యాణివిద్యాన్‌ యు క్తర్సరూచంన్‌ వికృలేః కియవాణాని గురైః కర్యాణి నర్వశః అహంకార విమూఢాలత్మా కర్తాహమితి మన్యే తత్త విత్తు మహాచాహో గుణకర్శవిధాగ యోః గుణా గుణేమ వరక్తంత ఇతి మతా న నజ్బతే వళ్ళ లేషప్టణనం మూథాన్సడ్దం తే గుణకర్శసు తానకృత్స్నవిదోమండా౯ కృత్స్నవిన్నవిచాలయీత్‌ మయి నరాాణి కర్షాణి నన్న షఇసొంధాంనేతసా య్‌ మే మతరమిదం నిళ్యమనుతిష్థంతి మానవాః క%డావంనో2వమాయుతో ముచ్యంతే 'లేఒవకర్శభిః య్‌ 'ల్యేతిదభ్యనూయంతో నానురిష్ట-తిమే మతం సర్వజ్ఞానవిమూథాంస్తాన్‌ విద్ధి నష్టానచేతనః

128 నద్భృశం చేష్టలే స్వస్యాః పిళ్ళ లేన్హానవానపీ పికృతిం యాంతి భూతాని నిగపః కిం కరిష్యతి, ఇంద్రియ స్యేంద్రయప్యా నే శాగ జ్వేహె వ్యవస్టితే తయోర్న వశనూగ చృేత్తై వ్యార్య పరిపంఫన" (చేయా? న్వధరోవిగుణః వరధర్శాత్స సనుఫ్థితాల్‌ న ర్మేనిధరం శయ: వరధర్గ్లో భయావనాః అథ శేన పియుకోఒయ) పొవం చరతి పూరవః అనిచ్చ్భన్నవి వాస్రేయ బలాదివ నియోజితక శామ ప్‌ష కధ వీవు రజోగుణనము ద్భవః మహాశనో మహాపొప్మా విగ్హ్యేవమి హ వెరిణం ధూ మే నావియతే నహ్ని ర్యథా2-ఒదర్శో మలేనచ యథో ల్చేవోవృతో గర్భ స్తథా "తేజీద మానృతేం అవృతం జ్ఞున మేలేన జ్షానినో నిశ్యవైరిణా శామరూపేణ కొంతేయ దువ్బూ రేణానలేవ చ ఇంది)ియాణి మనో బుద్ధి స్యాధిష్థానముచ్య తే వై ర్విమోహయ ల్యేపః జ్ఞాన మూవృత్య "జీహినం, తస త్త్వమిందిియాణ్యాదా నియమ భ5తర్ష భ పాప్మానం పిజహి "హ్యీనం క్లూనవిజ్ఞాననాశనం ఇంది్యయాణి వరాణ్యాహురింది) యేభ్యః షరంచువ॥ి మననస్తు ప రాబుద్ధిక్యో బుగ్లేః వరతస్తునః వీవం బుగ్జేః వరం బుధ్యానం నృభ్యాత్మాన మాత్మనా బహి శతుంం మహానాహో కామరూవం దురానదం

అలో ఈలి త్ర ప్పొ పుల పట్టి ర్ర

జ్తిజ్తీ పంది తప్పు ఒప్వూ 8 29 5904 5000

| 7 5200 85000

రి 16 3౪00 5000

10 శ్‌ గోవీళ గోపికా

10 12 5200 5000 క్షే ! కేఫ్టీు శీస్పిరోను 3 ల! విద్యుక్త విభ్యు క్త 16. కం ఆహాం ఆహార - క్ష ౭ నచా గజా

౮. 8 లేశ లేశా

2౫ 9 ఆల్లోక ఆళ్లోకభాన లీ 18 మును మొన

ని వీర్‌ న్పన్ల చ్పష్ట లె? కం “పెంటీ ెండటి

29 శీ అభోళ్యా ఆళోత్యా ణి క్త ళోభ యం ఫోద క్వ రిం ర్‌ శోభంతి *" వోదంతీ ర 6 మాకుభః మాళుదః ఖ కై గువ్యాద శహ్యాద్గు 80 తి గతా గ్‌తా

380 న! గిక గీతా

రే క్రై ఆక్యస అభ్యాస, శశ జ నే స్థం వైనం

క! లై 7 సర్వ్‌ పర్వం గ! 10 యద్ధళ్వా ఆగ్థాత్వా రం శం రామ్ట్రడు రాష్ట్ర్రడు ఏ6 ల్ని మెండటి మెదటి రా క్ష రామని ళా మ్రవి 28 19 ణి 9 కా! క్ష క గ్‌ పి క్ఫి వ్‌ 8 లకే చఛావచా భావర త్శక క్ష 'క్న్లో పళ్నిళో త్తే కేం శ్‌ ళ్‌

(శ టె శ్‌ లి ళ్‌ క్‌ ళ్యక్త జ 8 శర్మ శౌారణ క్తి 8 8 మాణ (శ్రజణొాను శ్సీరి 7 సాసాం సాహోం

శీ స. శం క్ష ధర్యును ఛరి శ్రర జాను త్త 18 మతిర్మిమసి మతిర్ధుమ ఫ్‌కే 15 శల్లు భ్య కల్ల త్య వ! కం శాళ్వ్యకి శాళ్వతీ నీ2 20 వరుణో తరుణో 60 కం గొట్టు గొటుటక జ య

61 కర్‌ దనిసీ డనిన్నీ 68 క్తీ రితి రతి 68 క్షేగ్ర త్యాద త్భాద 68 కం జ్యానిఆ చ్యానితి 65 2 (౮౨) (1) 656 ళం కూడి జూడీన

11 71 ళ్గి అళోభ్యా అళోత్యా ళ్‌ ళా శాౌహాంళ్ళ వా దాంిళ్ళి ?9 ష్‌ ఆఅనువము ఆమధావకు న! లి చవర చడు శిరి క చారో తాకు 74 6 తోజ్జా ధు రెస్ట్‌ 10 తో తూ "వ్‌ కె ర్య భార్యల ?8 రి శఛ్య చ్య కర్రి శం భ్య చ్య లి ఠి? 10. 1112181413 భ్య ఛ్య ౯౦ యి డిచా విచా 79 లం టు నంచి 81 కఫ్‌ వము విమయనః వ వ వన్ష్యం వస్త్రం త క0 స్తత వే జ లై అంటే జంటా ర్‌ తి ఒక కి ఒళటీ జీ 49 క్ర రి రి మాఖణపో హోనికలిగ్‌ గుట్టును పర్వత్మ ర్క 10 డ్య ళ్య | | చణ కనణ రై ౮|| అనకి ఆనం 02 ః2 (ప్రాకజ్ఞాంఅను (ప్రారస్థా * అని

శభ 06 తె అకౌర ఆకార ర్య శవ శమిష్టి చమసష్పి జు ఓ ర? కన్‌ ఉంచేటం ఉఊంటేటం 08 ర్‌ వ్తవెళా వమా 908 0 ఒక బక ర్ట లి నిహీత విహీఠ 09 స్మ? లిష భష క02 6 సమిష్టి శమస్నీ న. షి 102 10 చ చ్చ | 165 ॥ శిఖి కథ శే 0వ తీ తృష్త్యావంకి తృపా్య్యానంద 106 13 యడార్థ యథార్థ క09 0 జర్య జన్య 109 కం తహిందు నిగ్రహీంచు న 1 గ్‌ల ్రా- ందేక వ ధ్యా య భ్‌ టాం లాటి ఖా (త ౧ ౫చరి,1రస్క ల క్ల హె న ఆ ఆ ఫు] క చ్‌ షీ.