Telugu Dasara Bullodu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

న. 'వి.బి.ర్లూబైరద్ర ప్రస్తాద్‌ జీవిత చరీత్ర య. చ్‌ - తితీ్‌ నమా న. ( ఖం గ్‌ న గ - ప టాం 1 క్‌ జం !! పము ల ( ం . | న శ్‌ లన న న! | టీక? శీ స మ. ి ॥ సహజ కవి మలైమాల “కళ నా సీ న్న ప? ఖా. కే మనసుపడి మక్కునతో సేకరించిన ము. మ; ఘన్‌ జ్‌ కోసం “టా న యై మ. 14% గొన్స ల్‌ [41 ల ఈ పుస్తకాన్ని సాహిత్యాభిమానుల మం క్ట న “ శ క. మ న స్తో ట్‌. (1 ఫ్‌ గ్ర - మల్లెమాల కుటుంబం నీ న గా ఇ సస గ గంట ఛి. మ ఈ మ్మ. |. గ షీ * గ గ టం. / / వయం. న, 1 య న )) న్లో న్‌ వ్‌ ళ్‌ ( టం గ బ్‌

దసరా బుల్తిిడు శ్రీ విజ, రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవిత చరిత్ర రచన భగీరథ శైలి & శైలి క్రియేటివ్‌ కమ్యూనికేషన్స్‌ ప్రై లిమిటెడ్‌, ప్టాదరాబాదు

4వడ గగ 0౮౬1000౮ (హం 1151007 0% తగ 9. పష్యిలరం2 2924) 5 డి .346905టు14 శిరి [2 లో (9 *ఇయలు యక దగా ౧౦7౭ 286 : క218 0929120 56261109 : య నూ ధాలయ 0ంంయ0లు 2004. ఘా య న్న గ రం ల్‌ వెరం6 : కప, 100/- ష్య అక్ష 1 వా0[ం[66 0 ॥[ రట! & వఠట.! (1 ౧౫6౫౩ ౦౦మిిిు1626013 97116. న్‌. తీ-75, ౦0004131 6010%) ౮౪01166 పై15, రేం8016-500033. ఇ. 9440475485 ౨. & ఏం320సు2 : సంలు మ0ియు26ంయ, 5100 సెం. 14 506160 ఈ[౦00108 €౦గ]1బం మ ౫ 292% ౮౭01166 1113, సరలజం26 - 33. హూ : 040-23548999 పహంరే * న య 9౦11230937 4& 10113100 02 ]4.5. 640110, ౮-1, ౧౫౪౪౯౧౦” ౧౦౪౪౫, 269106 సశ యక. జగం ముంలం, సరం3016 - 16. కొ: 9849866456 60792 0286 0౧0066 21 : లా౭82ట! ఉగ 9001000, 01 00/6 : ఇసం8!2260802 900% వంకీల

నం మప. నా... ఖీ

  • “ ఇస్తు జస! ఎలో లో ఇ పాలన స్తే ల్‌. న = స్త్‌ * ల [ శ ణా కో షస ళు తీ లీ” ్‌ే నా న... స క. మ | నళ న్నా జ ( 1 గీ /నే! ల్‌ న నష ధ్‌ ళ్‌ [ , న్‌ పై ల్‌ ఖే స క | వ మ న న లో యయా 2 న న విప వ్య సామ సెం వి.బిరాజేంద్రప్రసాద్‌ తల్లిదండ్రులు వీరయాచనేని జగపతిరావు చౌదరి, లక్ష్మీనరసమ్మ.

దనరాబుల్లోడు శ్రీ శివాయ నమః య న రత్న మన్విఠ్యతి మృగ్యతే హా తత్‌) యేన చోనతి జీవంతి = - టిందలో లోకంలో ఉన్నారు. ఉన్న అందఠూ ఎంతో కొంత సంపాదిస్తున్న వాళ్లే - తమ కుటుంబం వరకు పోషణని చేసుకుంటున్న వాళ్లే. అయితే ఎవరు జీవిస్తూ ఉంటే, పది మంది సుఖ సంతోషాలతో జీవిస్తూ ఉంటారో - ఎవరు సుఖంగా నిత్యం జీవిస్తూ ఉండాలని అందరూ కోరుకుంటారో - అతని జీవితం ధన్యం అని చెప్తుంది. యేన జీవతి జీవంతి... అనే వాక్యం. అలాంటి ధన్యజీవి వి.బి, రాజేంద్రప్రసాద్‌. నమత్తం యోగ ఉబ్రతో. - “నువ్వూ నేనూ సమానమే. అందరిలోనూ ప్రవహించేది ఒకే రంగు రక్షమే...? అంటూ ఏవో కబుర్లు అంతా చెప్పుంటారు. అయితే వి.బి. రాజీంద్రప్రసాదు మూత్రం, 'అందరిలో ఒక్కడు'గా కాకుండా, 'అందరిలో ఒకడుగా ఉంటాఠనడానికి - ఆయన చిత్రాన్ని తీస్తున్న వేళల్లో క్రింది స్థాయి పనివాళ్లతో కలిసి సహపంక్తి భోజనాన్ని చేయడమే - ప్రత్యేక సాక్ష్యం. “కొండమీది కోతి కావాలని అడిగితే కొండతో సహా కోతిని తను వద్దకి తెచ్చుకోగల స్టాయి వీరికి ఉన్నా నిరహంకారిగా ఉండడం, వీరి లక్షణం కాబట్టే సర్వ సమత్వాన్ని పాటించే యోగి వి.బి. రాజేంద్రప్రసాదు. అ= వమనన్నె, చమోనము - ఎప్పుడూ తనకి అన్నాన్ని తినిపిస్తూన్న తల్లికి, పిల్లవాడే ఓ ముద్దని అందిస్తే ఆ తల్లి ఆనందానికి శరీరం పట్టదు - ఈ ప్రపంచం సరిపోదు కూడ. ఏ పరమేశ్వరీ కటాక్షం కారణంగా తానింత వాడినయ్యానో అని, నిరంతరం కృతజ్ఞతాభావంతో ఉంటారు ఈయన. కాబట్టే ఈయన ప్రత్యర్పణ భావంతో తాము గానూ - “తని అనుకున్న బంధుమి(త్రాదులందరితోనూ కలిసీ ఫిలింనగర్‌ థైన సన్నిధానాన్ని నిర్మించారు. పట్టిగా నిర్మించి వదిలివేయడం కాక, తానే అనునిత్యం అక్కడ పర్యవేక్షిస్తూ ఉండడం, ఇంతటి దేవాలయ సమూహాన్ని చూ విశాఖ శ్రీ శారదా పీఠంకు అందించడం కూడా చేయించాకు. ఇంతటి దైవ కృతజ్ఞతా సరుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాదు. ౨౭ తిదం వికోతనం మే భవతు చిర్‌ ఓ ఇంట్లో ఉండాలనుకునే గృహస్టు, పది యిళ్లని చూసి చూసి ఓ యింటిని నిక్హయించుకొని దాంట్లో ఎలా స్టీరనివాసాన్ని ఏర్పరుచుకుంటాడో, అలా ఆ పరమేశ్వరి కూడా ఈయన శరీరాన్ని తనకి (0)

భగీరథ మ సస న మభ న ఎ న్‌ శ 1లో న వ నా జీ జ్ర టి లో నివాసంగా ఎంచుకుంది. కాబట్టే, చిత్ర జగత్తులో తనకంటూ ఓ ప్రతిభా - కీర్తి ప్రతిష్టలూ దక్కాయి వీరికి. అలా పరమేశ్వరిని తన హృదయపు గుడిలో కట్టివేసుకుని, ఆమెకి ములో గుడిని కట్టించిన యథార్ద భక్తుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాదు. వరలు మనిప్పంతి వృతో వా తల్‌. - రత్నమనవేది - 'తననెవరు తీసుకుంటాకు? అని ఎదుకు చూడదుట. రత్నం కోసం మనమే వెదుక్కోవాలిట. కాబట్టి, 'ఇంతటి ఉత్తముడు రఘుపతి వెంకయ్య బహుమతికి అర్హుడయ్యా'డనే వూట సరికాదు - బహుమతే, తనకి అర్హుడెనరా? అని వెతుక్కుంటూ వచ్చి ఈయనని వరించిందనే మాట యథార్థం. ఈ ఠత్నానికి సమస్త సన్మంగళాలూ కలగాలని జగద్గురు శ్రీ శారదా పీఠం తరపున ఆశీర్వదిస్తూ... నమళ్ళివాయ చ శివతరాయ చ..... తీ శీ తీ స్వరూపానందేంద్ర సరస్వతి మహాస్వామి ర్‌ న త్రీ శారదావఠం, విశాఖపట్నం (3

దనరాబుల్లోదు నం! గ యమము రతడ (౮77%

బకనారి నిర్మాత, దర్శకుడు థిబి. రాజేంద్రప్రసాద్‌తో కలిసి కారులో ఒక పల్లెటూరు నుంచి వెడుతున్నాము. అప్పడు ఒకతను జానపద గీతం పాడుతున్నాడు. ఆ గీతం రాజేంద్రప్రసాద్‌కు బాగా నచ్చినట్టుగా ఉంది. ఒక పేపరు మీద రాసుకున్నారు.

“ఆ జానపద గీతం ఎందుకు రాస్తున్లావు?ొ అని నేను అడిగాను.

“జానపద దీతం ఎంతో బాగుంది. మన చిత్రంలో పెడితే బాగుంటుందని పెంచింది. అందుకే రాసుకున్దానూ” అని ఆయన సవమూధానం చెప్పారు.

బక నిర్మాత, దర్శకునికి ఉండవలసిన అన్ని లక్షణాలు పుష్కలంగా ఉన్న నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌.

చిత్రం నిర్మించేటప్పడు మూత్రమే ఆయన నాకు నిర్మాత. ఆ తర్వాత నాకు నా కుటుంబానికి ఆప్తమిత్రుడు. మంచితనం, చూనవత్వం కలబోసుకున్న మనీషీ ఆయన. అంతే కాదు ఆత్మ బలం అభిమూనం వున్న నిర్మాత, నటీనటులను పువ్వులలో సుకుమూరంగా చూనుకునే ఉత్తమాభిరుచివున్న ఏకైక నిర్మాత రాజేంద్రప్రసాద్‌.

రాజేంద్రప్రసాద్‌తో నాకు చిన్నప్టటి నుంచి పరిచయం ఉంది. వారి ఊరు డోకిపర్రులో యూకు బంధువులు ఉన్నారు. వారి కోసం వెళ్లినప్పుడు రాజేంద్రప్రసాద్‌ నాతోనే ఉండేవారు.

రాజేంద్రప్రసాద్‌ బి.ఎస్సీ పూర్తి చేసి హీరోగా పరిచయం కావాలని మద్రాను మహానగరానికి వచ్చారు. అయితే కారణాంతరాలు వల్ల ఆయన నిర్మాతగా యారారు.

ఆయన నిర్మించిన తొలి చిత్రం “అన్నపూర్ణ అప్టట్లో గొప్ట విజయాన్ని

భగీరథ

సాధించింది. ఆ తర్వాత ఆయన విజయపరంపర మొదలైంది. అందరి గిర్మాతల్లా కాకుండా ఆయనలో ఒక సాహిత్యకారుడు, ఒక సందిత కళాకారుడు. జక ప్రొడక్షన్‌ రూప శిల్సి దాగిఉన్నారు. అందుకే అన్నింట్లోనూ పర్‌ఫెక్షన సాధించగలిగారు అనిపిస్తుంది.

కథను ఎంపిక చేనుకోవడం ఆ తర్వాత దానికి తగ్గ నటీనటులను ఎన్నుకోవడం, కథ, కథనానికి తగ్గ పాటలను రాయించుకోవడం, వాటిని ప్రజామోదం పొందేలా చక్కటి ట్యూన్స్‌ చేయించుకోవడం రాజేంద్రప్రసాద్‌కే చెల్లింది. లఎల్‌.వి. ప్రసాద్‌, వేదాంతం రాభఖఘువయ్య, సి.ఎస్‌. రావు వీరందరూ కూడా దర్శకత్వంలో నిష్షాతులే. అయితే ఎవరి స్టయిల్‌ వారిది.

రాజేంద్రప్రసాద్‌కు చిత్ర నిర్మాణంలోని మెళుకువలు బాగా తెలుసు. అందుకే “దనరాబుల్లోడు' స్కివ్సు పూర్తిగా తయారు చేయించి నన్ను దర్శకత్వం వహించమని కోరారు. నిజానికి ఆ సినిమూకు వి. మధుసూదనరావును అనుకోవడం జరిగింది. అయితే ఆయన వేరే సినిమా నిర్మాణంలో నిమగ్నమై ఉన్న కారణంగా చేయలేనని చెప్పారు.

అప్పడు రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఆ సినియాను నన్నే డైరెక్టు చెయ్యమని అడిగారు. నాకు మొదటి నుంచి నటించడం తప్ప మరో దాని మీద ధ్యాస లేదు. ముఖ్యంగా దర్శకత్వం జోలికి పోకూడదు అనుకున్నాను.

'అన్నీ నేనే తయారు చేశాను. మీరు వచ్చి దర్శకత్వం చేస్తే చాలు” అని ప్రసాద్‌ అడిగినప్పుడు 'ఆ పని నువ్వే ఎందుకు చెయ్యకూడదు? అన్నాను.

'నేను చెయ్యలేను" అన్నారు.

“నువ్వు చెయ్యగలవు - నీకు సహాయంగా నేను ఉంటాను' అని వోమీ ఇచ్చాను.

దసరాబుల్లోడు

అలా రాజేంద్రప్రసాద్‌ 'దసరాబుల్లోడు' చిత్రంతో దర్శకుడయ్యారు. ఆ చిత్రం ఘన విజయాన్ని సాధించింది. ఆ తర్వాత ఎన్నో విజయవంతమైన చిత్రాలకు రాజేంద్రప్రసాద్‌ దర్శకత్వం వహించాడు. సమర్దుడైన దర్శకుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.

నేనంటే రాజేంద్రప్రసాద్‌కు అమితమైన ఇష్టం, నమ్మకం, 'అదృష్టవంతులు" చిత్రం ప్రారంభానికి ముందు సంగతి, 1967 నాటి సంగతి అనుకుంటాను. ఈ చిత్రం షూటింగ్‌ లోకేషన్లు చూడటానికి హైదరాబాదు నుంచి కర్నూలు కారులో రాజేంద్రప్రసాద్‌, నా మేకప్‌ వ్యూన్‌ చౌదరి వెళ్లారు. అయితే అనుకోకుండా పెద్ద యాక్సిడెంట్‌కు గురయ్యారు. ఆయన్ని మరో కారులో హైదరాబాదుకు తీసుకువచ్చారు. దారిలో ఉస్మానియా ఆసుపత్రి ఉన్నా అక్కడకు వెళ్లకుండా సారథీ స్టూడియోన్‌కు వచ్చారు. అంటే బక ఆత్మీయుడైన మిత్రుడి దగ్గరకు వెడుతున్నానన్న భావన ఆయనలో ఉంది. నిజంగా ఆయన్ని అలా చూని నేను ఎంతో చలించిపోయాను.

“దసరాబుల్లోడు” సినిచూ షూటింగ్‌ మొదటి రోజున కాస్త కంగారు పెట్టాను. తారణం ఆ తర్వాత సర్మ్కన్‌లో పులులు, సింవోలు, కోతుల్ని ఎలా హేండిల్‌ చేస్తారో అలాంటి వారిని దర్దకుడుగా భవిష్పత్‌లో హేండిల్‌ చెయ్యాలన్న ఉద్దేశంతో, మానసిక స్థైర్యాన్ని అలవర్శృకోవాలని అలా చేశాను.

దర్శకుడు అనేవాడు నా దృష్టిలో క్రియేటివ్‌ జీనియన్‌. సమాజం కంటే ఎప్పడూ ముందు ఉంటాడు. భవిప్కత్‌ను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఆలోచిస్తాడు. అలాంటి వారి కోవలో రాజేంద్రప్రసాద్‌ నిస్సందేహంగా చేరతారని చెప్టగలను.

ఇక మా ఇద్దరికీ వయసులో పధి సంవత్సరాల తేడా ఉంది. ఈ వయసు తేడా అలోచనలోనూ, అవగాహనలోనూ స్పష్టంగా కనిపించేది. ప్రణయ సన్నివేశాల్లో నేను తల్లిని, భార్యను దృష్టిలో పెట్టుళొని తదనుగుణంగా నటెంచేవాడిని. అయితే

లాలా

భగీరథ రాజేంద్రప్రసాద్‌ మూత్రం కూతురు, కోడలు కూడా చూసేలా ఉండాలని అడ్వాన్నగా ఉండేవాడు. అప్టట్లో నాకది నచ్చేది కాదు. కానీ, ఇప్పడు ఆలోచిస్తుంటే రాజేంద్రప్రసాదే కరెక్టేమో అనిపిస్తోంది. ఆయన తన గురించి, తన కుటుంబం గురించి కాక ఇతరుల గురించే ఎక్కువ ఆలోచించేవాడు. అన్ని హిట్‌ చిత్రాలు తీసి కూడా మద్రాసులో చాలా సంతవ్షరాలు స్వంత ఇల్లు లేకుండా గడిపాడంటే ఆయన మంచి తనం పమిటో అర్ధమవుతుంది. ఆ తర్వాత నేను గట్టిగా చెప్పి ఇల్లు కొనిపించగలిగాను. రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఎంతో సంపాదించాడు, ఆ సంపాదనలో తొంభై భాగం వడ్డీలకే కట్టాడని నాకు తెలుసు. ఎక్కువగా ఖర్చు పెట్టడం మినవాయిస్తే మిగిలినవన్నీ చాలా ఉత్తమ లక్షణాలే. అలాగే ఫిలిం నగర్‌ సొసైటీని ఆయన అభివృద్ధిని చేసిన తీరు, ఫిలింనగర్‌ థైవ సన్నిధానాన్ని తీర్చిదిద్దిన విధానం రాజేంద్రప్రసాద్‌ అభిరుచికి, అంకిత భావానికి అద్దంపడతాయి. ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించిన తర్వాత నాకు ఎంతో సంతోషం కలిగింది. మూనవతా పరిమళాలు వెదజల్లే మూ రాజేంద్రప్రసాద్‌కు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు లభించడం మూ కుటుంబ సభ్యులందరికీ సంతోషాన్ని కలిగించింది. మంచితనం, మానవత్వం, నిజాయితీ, అంకిత స్వభావం కలబోస్తే జగపతి రాజేంద్రప్రసాద్‌. నిర్మాతగా ఆయన ఎప్పుడూ అగ్రభాగాన్నే ఉంటారు. నాకు చిరకాలంగా పరిచయం ఉన్న జర్షలిన్దు మిత్రుడు శ్రీ భరీరథ రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవితాన్ని గ్రంధస్థం చేయడం మరింత ఆనందాన్ని కలిగిస్తున్నది. పద్మభూషణ్‌ డా, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు . న... . .

దనరాబుల్లోదు గో అందరికీ ఆత్మీయుడు

ఒక వ్యక్తి ఎన్ని చిత్రాలు నిర్మించాడు. ఎన్ని చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు అని కాకుండా ఆ వ్యక్తి సినిమా రంగ అభివృద్ధికి ఎంతగా దోహదం చేశాడు అనే ప్రాతిపదికను దృష్టితో ఉంచుకొని రాష్ట్రప్రభుత్వం రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డుకు ఎంపిక చేస్తారు. అలా 2004 సంవత్సరానికి మా అందరికీ ఆత్మీయుడు నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ను ఎంపిక చేయడం సముచితం, సంతోషదాయకం.

రాజేంద్రప్రసాద్‌లాంటి మంచి మనిషిని ఎంపిక చేసిన కమిటీ సభ్యులకు, రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి శ్రీ వైఎస్‌. రాజశేఖర్‌ రెడ్డి గారికి అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను.

జగపతి సంస్థ నేను దర్శకత్వం వహించిన “అన్నపూర్ణ సంస్థతో ప్రారంభంకావడం నిజంగా నా అదృష్టం. ఉత్తముదైన నిర్మాత దొరకటం ఏ దర్శకునికైనా వరంలాంటిదే.

జగపతి సంస్థలో ఆరు చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాను. అవి 'అన్నపూర్ణ', 'ఆరాధన', 'ఆత్మబలం', 'ఆస్తిపరులు', 'అంతస్టులు', 'అద్భష్టపంతులు' అంతేకాదు రాజేంద్రప్రసాద్‌ తన కుమూరుడు జగపతిబాబును హీరోగా పరిచయం చేస్తూ నిర్మించిన 'సింహస్వప్నం' చిత్రానికి కూడా నన్నే దర్శకుడుగా ఎంపిక చేయడం నేను మర్చిపోలేని మధురానుభూతి.

రాజేంద్రప్రసాద్‌ నటీనటులు, సాంకేతిక నిపుణులను గౌరవించడమే కాదు. ఆదుకోవడం కూదా నాకు తెలుసు. సాంకేతిక నిపుణుల సంక్షేమం కోసం ఆయన 'పిచ్చిమారాజు' అన్న చిత్రాన్ని నిర్మించడం నిజంగా ప్రశంసనీయం.

. (1) . |

భగీరథ చిత్ర నిర్మాణం సందర్భంగా ఖర్చుకు ఏ మాత్రం వెనుకాడని నిర్మాత. అంతేకాదు పాటకు పలాన లోకేషన్‌ బాగుంటుంది అనుకుంటే ఆ లోకేషన్‌కు దర్శకుడు, పాటల రచయిత, సంగీత దర్శకులను పంపించి మరీ అక్కడ పాట రాయించి, ట్యూన్‌ చేయించడం ఆయనకే చెల్లింది. రాజేంద్రప్రసాద్‌లాంటి పది మంది నిర్మాతలు ఉంటే తెలుగు సినిమూ రంగం నిత్య కళ్యాణం పచ్చతోరణంగా వర్ణిల్లుతోందని నిస్సందేహంగా చెప్పగలను. మంచికి, మానవత్వానికి ప్రతీక మూ రాజేంద్రప్రసాద్‌. గత మూడున్నర దశాబ్దాలుగా అయ్యప్ప వీక్షతీసుకొని ప్రతి సంవత్సరం క్రమం తప్పకుండా స్వామిని దర్శించుకొనే రాజేంద్రప్రసాద్‌సై ఆ స్వామి కరుణాకటాక్షాలు ఉండాలని నేను మనస్పూర్తిగా కోరుకుంటున్నాను. అంతే కాదు రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవిత చరిత్రను జర్నలిస్టు భగీరథ గారు 'దసరాబుల్లోడు పేరుతో పుస్తకంగా రాయడం కూడా ఎంతో ఆనందించతగ్గ విషయం, రాజేంద్రప్రసాద్‌కు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు వచ్చిన సందర్భంగా తెలుగు నిర్మాతల మండలి సత్మరించడం ఎంతో సముచితంగా ఉంది. నిర్మాత, దర్శకుడు వి. మధుసూదనరావు

దసరాబుల్లోడు

4 అక్ష్రూల 'నహూబుల్లోడు' 4 జీవిత చరిత్ర రాయడం అంటే ఆషామాషీ వ్యవహారం కాదు. కత్తి మీద సాములాంటిదని

చెప్పవచ్చు. జీవితం అందరికీ ఉంటుంది. కానీ, జీవిత చరిత్ర మాత్రం కొందరికే ఉంటుంది.

జీవిత చరిత్రలు రెండురకాలు, ఒకటి తమ తృప్తి కోసం రాయించుకొనేవి. మరి కొన్ని ఇతరులకు మార్గదర్శకం కావాలని రాయించేవి. ఈ రెండవ రకం జీవిత చరిత్రలే పదికాలాల పాటు నిలబడతాయి. పాఠకుల మనస్సుల్లో చెరగని ముద్ర వేస్తాయి.

నిర్మాత, దర్శకుడు శ్రీ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌తో నాకు వృత్తి రీత్యా ర0డు దశాబ్దాల పరిచయం ఉంది. తెలుగు సినిమా రంగంతో ఆయన జీవితం నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా పెనవేసుకుపోయింది. చెరగని ముద్ర వేసుకుంది.

ఈ నాలుగు దశాబ్దాలలో ఆయన తెలుగు, తమిళ, హిందీ భాషలలో నిర్మించింది ౩4 చిత్రాలు మాత్రమే. అయితేనేం ఆణిముత్యాలలాంటి చిత్రాలను ప్రేక్షకులకు అందించారు. 'నిక్కమైన మంచి నీలమొక్కటి చాలు - తళుకు బెళుకు రాళ్లు తట్టెడేల' అన్నట్టు ఆయన అభిరుచికి తగ్గ ఉత్తమోత్తమ చిత్రాను సజీవ కావ్యాలుగా మనకు అందించారు.

శ్రీ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవితం ఎంతో వైవిధ్యమైనది. చిత్ర జీవితం అంతకన్నా భిన్నమైనది.

మంచిని పెంచడం, పంచడం బాగా తెలిసిన వ్యక్తి శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌, చిన్నప్పడు ఆయన కళాశాలలో చదివే రోజుల్లో జల్భారాయుడులా ఉండేవారు. ఎప్పడూ స్నేహితులు, కబుర్లు, పార్టీలు ఒకవైపు సాగిపోతూ ఉంటే మరోవైపు మనస్సును ఆర్హంగా చేసే అమరిన ప్రజయ గాధ.

ఇక సినిమా జీవితం కూడా దాదాపు ఇదే మాదిరిగా సాగింది. నలుగురు స్పేహితులు లేకుండా ఆయన బయటకు కదిలేవారు కాదు. విందులు, వినోదాలకు ఆయన ఎప్పడూ తెర దించేవారు కాదు. అలాగే 'అందాన్ని' ఆరాధించడం, ఆస్వాదించడం ఆయనకంతో ఇష్టం. న

భగీరథ

జీవితాన్ని నవ్వుల నావలాగా, పువ్వుల బాటలాగా మలుచుకున్న “దసరాబుల్లోడు” శ్రీ

రాజేంద్రప్రసాద్‌. అందుకే రఘుపతి వెంకయ్య లాంటి ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు అందుకున్నా, దైవ

సన్నిధ్రానానికి జీవితాన్ని అంకితం చేసినా, ఆయన మనస్సు నవయువకుడిలా ఉత్సాహంతో ఉరకలేస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌ తలపండిన 'దసరాబుల్లోడు'.

ఈ 'దసరాబుల్లోడు' జీవితంలో వెలుగులే కాదు ఆ వెలుగును ఆవరించిన నీలి నీడలు కూడా ఉన్నాయి. రెండు పర్యాయాలు మృత్యువుకు చేరువైన క్షణాలూ ఉన్నాయి. చిన్నప్పటి నుంచి ఉబ్బసం వెన్నాడుతున్నా మొక్కవోని ధైర్యంతో పోరాడుతూ ముందుకు సాగుతున్న ధీమంతుడు శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌.

శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవితం వడ్డించిన ఇస్తరాకు కాదు. ఆర్ధిక సమస్యలు కారు చీకటిలా కమ్ముకొస్తుంటే భవిష్యత్‌ మీద అచంచలమైన విశ్వాసంతో అభిరుచికి తగ్గట్టు మద్రాసు, హైదరాబాదులో కట్టుకున్న ఇళ్లను కూడా అమ్మిన ఆదర్శప్రాయుడు.

అందుకే ఇంత వైవిధ్యమైన శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌ జీవితాన్ని పాఠకులకు అందించాలనే సంకల్పం కలిగింది. ఈ*దసరాబుల్లోడు' శ్రీ రాజేంద్రప్రసాద్‌ అంతరంగ భావాలను అక్షరాల్లో ఆవిష్కరించే ప్రయత్నం చేశాను. (0

దసరాబుల్లోడు జగపతి ఆల్టి విక్స్‌ నిర్మించిన చిత్రాలు గో 8 గ్ర శ్ర శ తలుగు సినిమా నటీనటులు నిర్మాత దర్శకులు

  1. అన్నపూర్ణ జగ్గయ్య, జమున, గుమ్మడి విబి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి. మధుసూదనరావు
  2. ఆరాధన అక్కినేని, సావిత్రి, వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వ. మధుసూదనరావు జగ్గయ్య, గుమ్మడి
  3. ఆత్మబలం అక్కినేని, బి. సరోజాదేవి, జగ్గయ్య వి,బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఏ. మధుసూదనరావు
  4. అంతస్తులు పి. భానుమతి, అక్కినేని, వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి. మధుసూదనరావు జర్గయ్య, గుమ్మడి
  5. ఆస్తిపరులు అక్కినేని, జయలలిత, జగ్గయ్య వి.జి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వ. మధుసూదనరావు
  6. అద్యష్టవంతులు అక్కినేని, జయలలిత, జగ్గయ్య వి.జి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వ. మధుసూదనరావు
  7. అక్కాచెల్లెలు అక్కినేని, షావుకారు జానకి, విజి, రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఎ. సంజీవి కృష్ణ విజయనిదల
  8. దనరాబుల్లోడు అక్కినేని, వాణిశ్రీ చంద్రకళ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.ఐ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఎన్‌.వి. రంగారావు, గుమ్మడి, నూర్చకాంతం, సద్మనాభం
  9. బంగారు బాబు అక్కినేని, వాణిశ్రీ, గుమ్మడి. విబ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి. రాజేంద్రప్రసాద్‌
  10. మంచిమనుషులు శోభన్‌బాబు, మంజుల ఐ.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాట్‌
  11. బంగారు బొమ్మలు అక్కినేని, మంజుల వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌
  12. ముద్దుల కొడుకు అక్కినేని, శ్రీదేవి జయసుధ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌
  13. పిచ్చిమారాజు శోభన్‌బాబు, మంజుల వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌
  14. అందరూ దొంగలే ఎన్‌.వి. రంగారావు, వెంకట రత్షం వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ నాగభూషణం, లక్ష్మి (గ .

భగీరథ 15. చిటపట చినుకులు 1 అందరూ ఐజి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ విజి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 16. చిటపట చినుకులు 2 అందరూ మిబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 17. రామకృష్ణులు అక్కినేని, ఎన్‌టిఆర్‌. ఐబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విజి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 18 ఎస్‌పి. భయంకర అక్కినేని, కృష్ణంరాజు ఐిబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 19. భార్యాభర్తల బంధం అక్కినేని, బాలకృష్ణ రజని విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విజి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 20. కెస్టెన్‌ నాగార్జున నాగార్జున, ఖుష్టూ విజి, రాజేంద్రప్రసాద్‌ విజ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 21. లంచావతారం దాసరి నారాయణరావు ది.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ దాసరినారాయణరావు 22. సింహస్వస్నం జగపతిబాబు, కృష్ణంరాజు వబ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి. మధుసూదనరావు 23. కిల్లర్‌ నాగార్జున, నర్హా ఐబి. రాజేంద్రవ్రసాద్‌ ఫాజుల్‌ 24 బంగారు బుల్లోడు బాలకృష్ణ, రమ్మక్యష్ణ, ఐబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ రవిరాజా రవీనాటాండన్‌ 25. భలేబుల్లోడు జగపతిబాబు, సౌందర్భ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ శరత్‌ 26. పెళ్లిపీటలు జగపతిబాబు, సౌందర్య విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఎస్‌వి. కృష్ణారెడ్డి తమిళం 27 ఎంగళ్‌ తంగరాజా శివాజీగణేశన్‌, మంజుల విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 28 ఉత్తమన్‌ శివాజీగణేశన్‌, మంజుల బి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 29. పట్టాకత్తి ఖైరవన్‌ శివాజీగణేశన్‌, మంజుల, ఖబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ షావుకారు జానకి హిందీ ౩౦ రాస్తే ప్పార్‌3 జితేంద్ర, రేఖ, షబానా అజ్సీ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విఐి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 31. టీ కరార్‌ వథ్శిని కొల్హాపురి, విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ సంజయ్‌ దత్త్‌ 32 ఖత్రోంకి ఖిలాడి ధర్మేంద్ర సంజయ్‌ దత్తు వఐబి రాజేంద్రప్రసాట్‌ టి రామారావు యాధురీబిక్షిత్‌ యయ.

దసరాబుల్లోదు వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్‌ కుటుంబం [1 క్‌ ఆ శతి. కే... నాకా ఎల హం. స. ఈడీ వ స న్‌. నీ జి వా న. స్రై ంం బే చ శే న య. విరామ్‌ప్రసాద్‌, ఐ.శోభాప్రసాద్‌, వి.నీరజ, విజగపతిబాబు, వియుగేంద్రకుమూర్‌, పూజాప్రసాద్‌, మి.బ. రాజేంద్రప్రసాద్‌, వి. వసుంధరాదేఏ, వ.లేఖ, మేఘన, నిత్సప్రసాద్‌. . త ఇ. మా శ్‌ సా న నం |

  • భం ళన గ. టు. నం ట్‌ జా మ న న సట. మనుమరాండ్రతో వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌, వి. వసుంధరాదేవి (పూజాప్రసాద్‌, లేఖ, మేఘన, నితృప్రసాద్‌ న.

దసరా బుల్లోడు “పచ్చని పచ్చికల మధ్య విచ్చిన తోటల మధ్య వెచ్చని స్వప్వ్పాల మధ్య మచ్చిక పడని పావురాల మధ్య పరువానికి వచ్చిన ఆడపిల్లల మధ్య పరుగెత్తే మునిమూపుల మధ్య ఇప్పటికీ చూడగలవు నా తొలి యవ్వనపు గుర్తులు ఇప్పటికీ వినిపిస్తవి నాటి స్వప్న వంశీ రవమ్ములు”

  • బాలగంగాధర్‌ తిలక రౌలచక్రంలో ఏడు దశాబ్దాలు ఏడు క్షణాలు కావచ్చు. కానీ, ఒక మనిషి జీవితంలో ఆ ఏడు దశాబ్దాలు ఒక సంస్థకు శ్రీకారం కావచ్చు మహోన్నత చరిత్రకు ప్రాకారం కూడా కావచ్చ, నా జీవిత చరిత్ర రాస్తానని నేను ఎప్పుడూ అనుళకోలేదు. కానీ, ఇన్నాళ్లు, ఇన్సేళ్ల తర్వాత బక్కనారి జీవితం వెనక్కు తిరిగి చూసుకుంటే ఎన్నో ఘటనలు, మరెన్హో సంఘటనలు నా ఫ్వతి వథంలో కదలాడుతున్నాయి. వ్యక్తిగా నా ఆలోచనలు, అభిప్రాయాలు, నిర్మాత, దర్శకుడుగా నా అనుభవాలు - అన్నీ ఒకొక్కటే తెరపైన కన్సించేవి కృత్రిమ దృశ్యాలు, అవి రచయితలు కల్చించినవి. తెరవెనుక మనుషుల జీవితాలు సజీవ దృశ్య కావ్యాలు. వాటిని గ్రంధస్తం చేస్తే ఎన్లో ఆశ్చర్శకరమైన, అబ్బురమైన, అనూహ్మమైన, ఘటనలు ప్రాణం పోసుకుంటాయి. నా వ్యక్తిగత, చిత్ర జీవితం ఒకదానితో మరోటి పెనవేసుకుపోయాయి. వాటిని విడదీయలేనంతగా అల్లుకువోయాయి. డెబ్బయ్‌ రెండు నంవళత్సరాల నుథీర్ధ జీవితంలో నా ఆలోచనలు, నా సమన్మలు, నా ఆవేశాలు, ఆవేదనలు, తారసపడ్డ వ్యక్తులు, నాపై వారి ప్రభావం అన్నింటి అక్షరీకరించాలనే నా ప్రయత్షంలో

భణీరథ నిజాయితీ ఉంది. నిన్నటి సంఘటన నేడు చరిత్ర. ఈ చరిత్రను జగ(పుతికి అందించాలని నా సంకల్టం. బాల్యం క్యష్తాజుల్లా గుడివాడ తాలూకాలోని డోకిపర్రు మా న్వగ్రామం. చుట్టూ పచ్చని పంట పాలాలు. ప్రకృతి రమణీయతకు మారుపేరులా ఉంటుంది. మనుషుల మధ్య అరమరికలు లేకుండా సహజీవనం గడిపే ఊరు మాది. నేను ఉయ్యూరు అమెరికన్‌ ఆసుపత్రిలో 1932 నవంబరు 4న వేకువ జామున జన్మించాను. అమ్మ పరమాచనేని లక్ష్మి నరసమ్మ, నాన్న జగపతిరావు చౌదరి. మూ తాతగారు వీరచూచనేని రామస్వామి, నాయనమ్మ వెంకమ్మ. వీరికి జగపతిరావు చౌదరి, సత్యనారాయణ, మాధవరావు ముగ్గురు మగ పిల్లలు. ఐదుగురు ఆడపిల్లలు. వీరిలో నాన్నగారు తొలి సంతానం. అప్టట్లో అంతా కలిసే ఉండేవారు. అంటే ఉమ్మడి కుటుంబం అన్నమాట. తాతగారి మాట అంటే అందరికీ శిరోధార్భం. ఆడపిల్లలు, మగపిల్లల మధ్య ఆప్పాయత అనురాగాలు ఉండేవి. మూ నాన్టగారికి ఇద్దరు భార్యలు. పెద్దభార్భ పేరు జయమ్మ. ఆమె ఒక మగ బిడ్డకు జవ్మనిచ్చి కాలం చేశారు. ఆ తర్వాక మా తాతగారు రెండో ఏవాహం చేశారు. ఆమే చూ అమ్మ లక్ష్మీ నరసమ్మ. యూ అమ్మకు ఇద్దరం మగ పిల్లలం. అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌, నేను. ఆడ పిల్లలు లేరు. జయమ్ము కడుపున పుట్టిన గంగాధరరావు, నన్ను అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ను స్వంత తమ్ముళ్లుగా చూసేవారు. మేమిద్దరం కూడా అన్నయ్య అంటే ఎంతో ప్రేనుగా ఉండేవాళ్లం. మమ్మల్ని చూసిన ఎవైనా ఇద్దరు తల్లుల బిడ్డలు అనుళొనేవారు కాదు. అంత ఆప్మాయంగా, అన్యోన్యంగా ఉండేవాళ్లం. మా ఊళ్లో వీరమాచనేని కుటుంబాలు ఎక్కువ. అందులో మూది జమిందారు వంశం. వందల ఎకరాల పాలం. జీకగాళ్లు, ఎడ్లతో వైభవంగా ఉండేది. మాకు మా ఊళ్లోనే కాదు చుట్టు ప్రక్కల గ్రాయాలలో కూడా పాలాలు ఉండేవి. యా తాతగారు రామస్వావి ఆరు అడుగుల రెండు అంగుళాల పాడవు. ఆ పొడవుకు తగ్గ పర్గనాబ్టి. కొద్దరు పంచె, లాలి మీద కండువా వేసుకొని ఆయన బజార్లో నడుస్తుంటె గ్రామస్తులంతా గౌరవంగా ప్రక్కకు తప్పకొనే వారు తష్ట ఎదురు పడేవారు కాదు. ఆయనంటే అంత భయం, గౌరవం. ఆయన మాట శిలా శాసనమే. 1933 ఆ ప్రాంతంలో ఆయన క్రియాశీలక రాజకీయాల్లో ఉండేవారు. ఆయన జీవితం కాంగ్రెస్‌ పార్టీకే అంకితం చేశారని చెప్పవచ్చు ఆ పార్టీ నాయకులతో ఆయన ఎంతో సన్నిహితంగా మెలిగేవారు. గాంధి సుభాష్‌చంద్రబోస్‌, వల్లభాయ్‌పటేల్‌ జయప్రకాష్‌ నారాయణ, మోతీలాల్‌ నెహ్రూ, జవహర్‌లాల్‌ ను

దనరాబుల్లోడు నెహ్రూ లాంటి జాతీయ స్థాయి నాయకులంటే ఆయనకు ఎంతో గౌరవం, వారి ఉపన్మాసాలను ఆయన శద్ధగా వినేవారు.

అలాగే భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య, టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు, ఎన్‌జి. రంగా లాంటి రాష్త్రస్థాయి నాయకులతో ఆయనకు సన్నిహిత సంబంధాలుండేవి.

ఊళ్లో మాటి బకటే పెద్ద మేడ. జమిందారీ వంశం అని చెప్పాను కదా, అందుకు తగ్గట్టు అందంగా; హుందాగా ఉండేది. మా తాత గారు వ్యవసాయ పనులను స్వయంగా సర్యవేక్షించేవారు. అప్పడప్పుడు తోర్టు కేసులకు కూడా హోజరవుతుండేవారు.

ఆ రోజుల్లో ప్రయాణ సాధనాలు అంతగా లేవనే చెప్పాలి. తాతగారు బంటెద్డు బండి మీద వెళ్లేవారు. అప్పట్లో అది లర్టరీ. డబ్బున్నవారు మాత్రమే అలా ఒంటెద్దు బండి వాడేవారు.

ఇక బస్తీకి వెళ్లాలంటే కౌతరం వెళ్లి అక్కడ నుంచి రైలు ఎక్కాలి.

యా నాన్న జస్టిన్‌ పార్టీ. తాతగారికి కాంగ్రెన్‌ పార్టీ అంటే ఎనలేని గౌరవం. ఇలా వేర్వేరు పార్టీలు కావడంతో నా పేరు విషయంలో సమస్య ప్రారంభమైంది.

తాతగారేమో ఆయన పంతం నెగ్గాలంటారు. నాన్నగారూ అంతే. ఎవరికి వారు తమకు నచ్చిన పేరు పెట్టుకోవాలని. ఇద్దరూ తమ పార్టీ అంటే అభిచూనించేవారే. సట్టుదల కల మనుషులే,

అయితే ఆ రోజుల్లో పెద్ద వారిని గౌరవించే సంస్కృతి ఉంది. సిద్ధాంతాల విషయంలో ఎంత రాద్దాంతం జరిగినా చివరకి పెద్దరికానికే పెద్ద పీట వేసేవారు.

తాతగారు ఆయన అభిమానించే జాతీయ నాయకుడు బాబూ రాజేంద్రప్రసాద్‌ గారి పేరునే నాకు పెట్టారు.

తాతగారికి ఆస్తయా ఉండేది. ఆయన పగలంతా ఎంత ఉత్సాహంతో తిరిగేవారో, రాత్రి కాగానే అంత నిరుత్భాహంతో గడిపేవారు. రాత్రంతా కంగు కంగుమని దగ్గుతూ అమృతాంజనం రాయించుకొంటూ ఉండేవారు.

అలా ఆయన ఆస్తమాతోనే 1936వ సంవత్ణరంలో కాలం చేశారు. అంతటితో ఒక తరం అంతరించింది.

యా తాతగారు ఆఖరి దశలో వారి ఆఖరి కుమూర్తె అంటే చూ మేనత్త ఇప్పడు మూ అత్తగారు ఆమెకి పెళ్టి నిశ్రయమైంటి. సాధారణంగా ఎవరింట్లోనవైనా ఆఖరి పెళ్లంటే చాలా ఆర్భాటంగా, ఘనంగా జరిపించటం ఆనవాయితీ. ముఖ్యంగా పెద్దవారి ఇళ్ళల్లో ఈ సంప్రదాయం ఉండేది. పెళ్టంటే ఐదు (5) రోజుల పండుగ. ఆ ఊరేకాకుండా చుట్టుప్రక్కల ఊళ్ఞల్లో అంతకు ముందు ఎప్పడూ జిరగనంత వైభవంగా చూ అత్తగారి వివాహం జరిపించారు.

ఈ ఏవాహం సందర్భంగా వేడుకలలో ఏనుగులు, గుర్రాలు, లొట్టి పిట్టలు, మేళాలు, తాళాలతో చెరువుగట్టు మీద న్యత్యాలతో ఆ ఐదు రోజులు పెళజ్టి వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ

3

భగీరథ వివాహానికి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ నాయకులే కాకుండా జస్టిన్‌ పార్టీ నాయకులు కూడా రావటం ఐశేషం. ఇంత ఆర్బాటంగా చేసిన ఈ వివాహం ఖర్చు కూడా వేలల్లో ఉండటం సహజం. ఈ పెళ్ళి కోసం తాతగారు లున్నో చోట్ల అప్పులు చేశారు. అదేసందర్ధంలో ప్రభుత్వం ఒక కొత్త ఉత్తర్వును జారీ చేసింది. ఎక్కువ బాకీలు ఉన్నవారు ఈ ఉత్తర్వు ప్రకారం చెల్లించనవసరం లేదని టిని సారాంశం. దురదృష్టం ఏమిటంటే తాతగారికి రావలసిన లఎుక్కుజ మొత్తం ఈ ఉత్తరం వల్ల రాకుండా పోయింది. తాతగారు చెల్లించవలసిన బాకీలు ఈ ఉత్తర్వు కిందకు రాకపోవటంతో అవన్ని చెల్లించే బాధ్యత వారిమీద పడింది. టిని ప్రకారం పెళ్చెకి చేసిన అప్పల్ని చెల్లించటానికి వేరీ ఊశళ్ఞల్లో కూడా ఉన్ల తాతగారి పొలాల్షి అమ్మి బాకీలు తీర్చారు. అంతవరకు జమిందారుగా ఉన్న తాతగారు ఈ సంఘటన అనంతరం మధ్యతరగతి కుటుంబీకులుగా చూరిపోయారు. తాతగారు మరణించడంతో ఉమ్మడి కుటుంబం చెదిరిపోయింది. ముగ్గురు కుమూరులు విడిపోయి మూడు ఇళ్లు కట్టుకున్నారు. అలాగే నాయనమ్మను కూడా పంచుకున్నారు. నెలరోజుల పాటు ఒకొక్క కుచూరుడి దగ్గర ఉండేది. ఆమెకు నేనంటే అమిత ప్రేమ. కారణం అస్తమా పేషంట్‌ను తాబట్టి. ఇక్కడ మరో విషయం చెప్పాలి. తాతగారికి ఆస్తమా కాబట్టి ఆయనకి నాయనమ్మ ససర్భలు చేస్తుండేది. ఆయన చనిపోయాక ఆయన వారసత్వంగా సంక్రమించిన ఆస్తమూ కాబట్టి నాయనమ్మ నా విషయంలో ప్రతేక జాగ్రత్తలు తీసుకొనేది. ఇలా ఉండగా ఆస్తమూతో నేను పడే అవస్థ చూసి నాన్నగారు కొల్లి గంగదాస్‌ చౌదరి దగ్గర ఉంచారు. అక్కడ ఆయన ప్రకృతి వైద్భాలయాన్ని నడుపుతున్నారు. నేను నాలుగు సంవళ్ళరాల పాటు అక్కడే ఉండి యోగా చేశాను. ఈ నాలుగు నంవళ్ణరాలపాటు నాకు అన్నం వండి పెడుతూ నా మంచి చెడ్డలు చూసింది నాయనవ్సు వెంకమ్మ. ఆమె ఆఖరి కూతురు పుష్పాంబ. అంటే నాకు మేనత్త ఆమె కూతురును నేను చేసుకోవాలని ఆశపడేది. అప్పడప్పుడు నాతో ఆ విషయం చెబుతుండేట. అదే ఆశ్రమంలో ఉండగానే ఆమె పక్షవాతానికి గురయ్యారు. ఆ వ్యాధితోనే ఆమె మరణించారు. అటి నా కళ్లముందే. నాయనమ్మ మరణం నాపై కొంత ప్రభావాన్ని చూపించింది. కారణం అప్టటి వరకు నా మంచి చెడ్డలు చుస్తూ ఆస్తమూ వచ్చినప్పడు సపర్యలు చేస్తూ, వేళకు కావలసినవి వండి వడ్డించే నాయనమ్మ ఇక లేదని తెలిసి ఎంతో బాధపడ్డాను. ఆ రుణాను బంధం అలా తీరిపోయింది. ఉ్రళ్లే శ లే

దనరాబుల్లోడు

డో కిపర్రు మేజరు పంచాయితి. నాలుగు వేలకుపైగా జనాభా. కమ్ము, రెడ్డితో పాటు అన్ని కులాల వారు కలసిమెలసి సహజీవనం సాగించేవారు. ఆ గ్రామంలో ముఖ్యమైన పంట వరి. మిగతా పంటలు కూడా ఉన్నా గ్రామానికి ఎక్కువ ఆదాయాన్ని సంపాదించిపెట్టేది వరి మూత్రమే.

యా నాన్షగారు జగపతిరావు. ఆయన్ని గ్రామంలోని చిన్న పెద్దా అంతా పెదబుల్లోడు అని ఆప్కాయంగా పిలిచేవారు.

ఆరడుగులకు పైగా ఎత్తు, కోటేరులాంటి ముక్కు, ఎర్రటి ఛాయ, పెద్ద కళ్లతో చూపరులను ఇట్టే ఆకట్టుకొనే వారు.

ఆజానుబాహుడైన ఆయన ఎప్పుడూ తెల్లటి షర్టు, పంచె ధరించేవారు. గ్రామం నుంచి బయట ఊళ్లకు లేదా పట్టం వెళ్లేటప్పుడు తష్టని నరిగా వెస్ట్‌ళోట్‌ ధరించేవారు.

గ్రామంలోని అందరితో ఆయన కలుపుగోలుగా ఉండేవారు. ఆయనంటే ఎంత భయమో, అంత గౌరవం కూడా. ఎప్పుడూ బట్ట నలగకుండా చూసుళొనేవారు. మనిషి కూడా అతి సుకుచూరుడనవచ్చు.

సాధారణంగా ఎవరైనా వృవసాయపనులు చేయడానికి లేదా చేయించడానికి బారెడు పొద్దెక్కేక వెడతారు. అయితే నాన్నగారు మూత్రం సాయంత్రం ఐదు గంటల తర్వాత అది గొడుగు వేసుకొని మఠీ వెళ్లేవారు. అంటే ఆయన ఎంత నుకుమారులో అర్థం చేసుకోండి.

ఆయనంటే నాకు, అన్నయ్యకు హడల్‌. ఆయనకు ఇష్టం లేని పనులు చేస్తామని ఎప్పడూ కోపంగా ఉండేవారు,

ఇతర పిల్లలతో గోలీలు ఆడటం, చెరువులో సరదాగా ఈదడం, ఊళ్లో ఉన కిళ్లీ బంక్‌లో కూర్చోవడం వగైరా పనులంటే ఆయనకి తోపం. అలాంటిది చెయ్య్మవద్దని పదే పదే హెచ్చరించేవారు. ఆయన ముందు యాత్రం అలాగే అని తలలూపేవాళ్లం. మళ్లీ ఆయన కనుమరుగు కాగానే అలాంటివే చేసేవాళ్లం. ఆ వయసులో ఆంక్షలు పెట్టడం పెద్ద వాళ్ల పని - వాటిని అతిక్రమంచడం పిల్లల వైజం.

ఎప్పుడైనా ఇలాంటి సందర్హాల్లో నాన్నగారు పిలిపించేవారు చివాట్లు పెట్టడానికి. ఆయన దగ్గరకు వెళ్లి నేల చూపులు చూస్తూ నుంచునే వాళ్లం. కారణం ఆయన కళ్లల్లోకి చూసే ధైర్భం లేకపోవడమే.

అప్పట్లో మా ఊళ్లోకి ఆంధ్రప్రభ వచ్చేది. నాన్నగారు ఇంటికి తెప్టించేవారు. ఆ దిన పత్రికలో వచ్చే సంపాదకీయాలు చదవాలని ఆయన హుకుం జారీ చేసేవారు. భాష మీద పట్టుతో పాటు ప్రసంచ జ్ఞానం వస్తుందని ఆయన భావించేవారు. అందుకే చదవమని వత్తిడి చేసేవారు.

బకసారి ఆయన ఊళ్లోలేడని తెలుసుకొని నేనూ, అన్నయ్య కలిసి చెరువులో ఈత కొట్టడానికి వెళ్లాం. ఆ రోజుల్లో ఈత కొట్టడమంటే ఎంతో సంతోషంగా, గొప్టగా, థ్రిల్లింగ్‌గా ఉండేది. గ్రామంలో పిల్లలు ఈదడం, గోలీలు ఆడటం సర్వ సాధారణం.

యాపై ఆంక్షలున్నాయని తెలిసి కూడా నాన్న ఊళ్లో లేకపోవడంతో స్వేచ్చా జీవులమైవోయాము.

వ్‌

భగీరథ మనం ఏం చేసినా ఆయన చూడరు. అన్న వైర్భంతో ఈతక౩ళ్లాం. అయితే ఆయన వచ్చిన తర్వాత ఈ విషయాన్ని ఆయన చెవిలో వేశారు. అంతే ఆయన అగ్లిమద గుగ్దిలమయ్యారు. కోపంతో ఊగిపోయారు. ఎక్కడ ఉన్నా ఉన్నసళంగా పిలుచుకు రమ్మని పని వాళ్లను పురమాయించారు. నాన్న రమ్మన్నాడని పిలుపు రాగానే అయిపోయాం అనుకున్నాము. ఇక చివాట్లు తష్టవనుకున్నాము. యా ఇద్దరినీ చూడగానే ఆయనలోని కోపం తారాస్థాయికి చేరింది. ప్రక్కనే ఉన్న ఇనుపరాడ్‌ తీసుకొని అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ మొకాలిపై కొట్టారు. ఆ దెబ్బలకు అన్నయ్య పెట్టిన కేకలు ఇష్టటికీ నాకు గుర్తుకొస్తున్నాయి. అయితే నన్ను మాత్రం కొట్టకుండా వదిలేశారు. కారణం నేను అందరికన్నా చిన్న వాణ్ణి గారాల బిడ్డని. అలాగే మరోసారి ఇద్దరం గోలీలు ఆడుతున్నాము. ఆయన ఎప్పుడు వచ్చాడో మేము చూడలేదు. చేతిలో ఉన్న గొడుగుతో అన్నయ్యను చావబాదారు. ఆయన ఆజానుబాహుడు అని చెప్పాను. చెంపలకు పట్టీలు, పెద్ద మీసాలతో ఆయన ఎంతో గంభీరంగా అగుపించేవారు. చెరువు గట్టు దగ్గర రచ్చబండ ఉండేది. ఆ చెట్టు నీడలో కూర్దోని గ్రామస్తులతో కలసి పేకాట ఆడేవారు. నాకు తెలిసి సినిమూలు బహు అరుదుగా చూసేవారు. ఆయన జీవిత పద్దతులు కూడా ఎంతో ఖిన్షంగా ఉండేవి. ఆయన ఉదయం 11 గంటలకే భోజనం చేసేవారు కదా. ఒక అరకోడి, ఒక దిన్నె నెయ్యి తష్టకుండా ఉండాలి. ప్రతి రోజూ ఆయన క్రమం తష్టకుండా తీసుకొనే ఆహారం ఇది. భోజనం అనంతరం పడుకొనే వారు. నాన్షగారి నిద్ర సమయంలో వారి గది చుట్టుప్రక్కల ఎవరూ నడవకూడదు, మాట్లాడకూడదు. ఆయనకు నిద్రాభంగం అవుకుందని మూ అమ్మగారు తగిన జాగ్రత్తలు తీనుకునేవారు. నిద్రలేవగానే మరచెంబుతో కాఫీ రడీగా ఉండేది. ఆ తర్వాత సాయంత్రం పొలం వెడితే సరి లేకపోతే రెండు గంటల పాటు నాలుగైదు మైళ్లు నడిచేవారు. రాత్రి వేళ ఆయన ఆహారం చాలా మితంగా తీనుకొనేవారు. ఒక చపాతి, అరటి పండు మాత్రమ. యూనాన్నకు ఇద్దరు తమ్ముళ్లు. ఒక తమ్ముడు బ్యాంక్‌ వ్యవవారాలు చూసేవారు. రెండవ తమ్ముడు వృవసాయం పనులు చూసుకొనేవారు. తాతగారి ఆస్తి పంపకం తర్వాత ముగ్గురికీ తలో యాథై ఎకరాల పొలం వచ్చింది. నాన్షగారు ఎప్పుడూ సరదాగా ఉండేవారు. ఆయన సరదాలు చూసి ఆయన్ని 'పెద్దబుల్లోడు' అనేవారు. ఆయన అలవాట్లు, ఆలోచనలు కూడా విభిన్నంగా ఉండేవి. మాట కటువుగా ఉండేది. మనిషి ఎంత సరదాగా ఉండేవారో అంత గంభీరంగానూ ఉండేవారు. 1900 సంవత్చేరంలో జఖ్మించిన ఆయన 1975లో తన 75వ ఏట పరమసటథించారు. 6

దనరాబుల్లోడు విద్యాభ్యాసం

"ేదువులో నేను ఎప్పుడూ వెనకబడి ఉండేవాడిని. కారణం నాతో పాటు పుట్టి పెరుగుతూ వస్తున్న ఆస్తమా జబ్బ. టిని వల్ల మనసు చదువుపై లగ్ష్నమయ్యేది కాదు.

యా గ్రామం డోకిపర్రుతో పెద్దబాల శిక్ష గుణింతం చదివాను. ఇదిలా ఉండగా అప్పుడు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం రోజులు. వార్‌ బాండ్స్‌ ఫండ్‌ కలెక్షన్‌ కోసం నూజివీడు నుంచి అమెరికన్‌ ఆసుపత్రివారు యా ఊరు వచ్చారు.

ఆ వచ్చిన వారిలో డాక్టర్లు కూడా ఉండటంతో చూ నాన్షగారు నన్ను తీసుకెళ్లి చూపించి, నా పరిస్థితి వివరించారు. నన్ను పరీక్షించిన ఉ డాక్టరు ఎడినాయిన్‌ అనే గ్లాండ్‌ ఉండటం చేత ఇలా వస్తుందని చెప్పారు. ఆపరేషన్‌ చేయడం వల్ల తగ్గిపోకుందని సలహా ఇచ్చారు.

ఆ తర్వాత నాన్షగారు నన్ను నూజివీడు తీసుకెళ్లి ఆసుపత్రిలో చేర్చించారు. ఆ రోజుల్లో ఆపరేషన్‌ చేయడానికి ముందు క్లోరోఫామ్‌ ఇచ్చేవారు. ఎనస్టీషియా అంటే అప్టటికి తలియదు.

అయితే నాకు ఆపరేషన్‌ చేయారిన డాక్టరు కారణాంతరాలవల్ల తన అసిస్టెంట్‌తో చేయించారు. ఆ చేయడంలో ఎడినాయిన్‌కు బదులు మరో గ్లాండ్‌ తీసివేశారు.

ఆ తర్వాత జరిగిన పొరపాటు తెలుసుకున్న ఆ డాక్టరు మళ్లీ మరో మూరు ఆపరేషన్‌ చేశారు. ఈసారి తట్టుకోలేకపోయాను. చాలా సీరియస్‌ అయింది. చూ వాళ్లంతా కూడా విలవిలలాడిపోయారు. అయితే దేవుడి దయ నాపై ఉంది. ఈ జీవితానిళొక పరమార్థం ఉంధి కాబట్టే నేను బ్రతికానేమోనని నాకు ఇప్పడనిపిస్తుంది.

టినితో కొంత కాలం చదువుకు బ్రేక్‌ పడింది. గ్రామంలో ఉంటే చదువు సాగదని మూ నాన్నగారు ప్రక్క గ్రామమైన పామర్రులో నాల్లవ తరగతి ఎంట్రన్స్‌ రాయించారు. అద్యష్టవశాత్తు పాసయ్యాను. ఆ తర్వాత గన్నవరం జల్లా పరిషత్‌ హైస్కూల్‌లో జాయిన్‌ చేయించారు. అప్టటికే అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ అక్కడ చదువుకుంటున్నారు.

అదే స్కూల్‌లో యూ మేనమూమ కొడాలి వెంకట సుబ్బారావు టీచర్‌గా పని చేసేవారు. వారి ఇంట్లోనే ఉండి చదువుకునేవాడిని.

నేను అక్కడ చదువుకునే సమయంలో అప్పడప్పడు నాన్షగారు వచ్చి బలానికి నాకు కార్డ్‌లివర్‌ ఆయిల్‌ ఇచ్చేవారు. చిన్నప్పడు నాకు ఆస్తమా ఉందని తెలిసిన తాతగారు కొంత ఉపశమనానికి చిగురు అనే ఆల్కావోలు ఇవ్వడం నాకు గుర్తుంది.

నాన్నగారు ఇచ్చిన కార్డ్‌లివర్‌ ఆయిల్‌ నేను త్రాగేవాడిని కాదు. కారణం ఆ వాసన భరించలేనంతగా ఉండేది. రోజూ కొంచెం కొంచెం పారబోస్తూ ఉండేవాడిని. మళ్లీ నాన్న వచ్చేటప్పటికే ఖాళి సీసా దర్శనం ఇచ్చేది. అది చూసి ఆయన నేను త్రాగానని సంతృప్తి పడేవారు.

“7

భగీరథ

ఈ స్కూల్లో చదువుతుండగానే జరిగిన సంఘటన ఇప్పటికే నా ఫ్యతిపధంలో మిగిలిపోయింది.

ఆ రోజుల్లో నాటకాలను ప్రజలు బాగా ఆదరించేవారు, అభిమూనించేవారు. వ్రైఖ్మహెంచేవారు. కారణం ప్రజలకు కాలక్షేపం నాటకాలే కనుక.

“యాలపిల్లి చిత్రంలో నటించిన గోవిందరాజుల నుబ్బారావు నటించిన వింధ్వ్చారాణి అన్న నాటకం వాల్‌పోస్టర్లు గ్రామం అంతటా అంటించారు. ఆ పోస్టర్లు చూసిన దగ్గర నుంచి ఎలాగైనా ఆ నాటకం చూడాలని అన్నయ్య అనుకోవడం, మథనపడటం నేను చూశాను.

అదే సమయంలో స్కూల్‌ ఆవరణలో అన్నయ్య మిగతా పిల్లలతో పుట్‌బాల్‌ ఆడుకుంటుంటే చూడడానికి నేనూ వెళ్లాను. ఆటి అయిపోయిన తర్వాత ఇసుకలో కూర్చొని కబుర్లు చెప్పుకుంటున్న సమయంలో ఓ విద్యార్థి జేబులో నుంచి రూపాయి బిళ్ల క్రిందపడటం నా కంటపడింది. ఎవరూ చూడకుండా దానిని నా జేబులో వేసుకున్నాను.

తర్వాత ఆ కుర్రవాడు తన జేబులో ఉన్న రూపాయి పోయిందని మిగతా వాళ్లకు చెప్పాడు. అందరూ కలసి వెతికారు. కనబడలేదు. అవ్వడు అక్కడున్న వారి జేబులు వెతుకుతుంటే నా జేబులో రూపాయి

దొరికింది. వారంతా నన్గొక దొంగలా చూశారు.

ఇంటిళొళ్చిన తర్వాత అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ నన్ను బాగా కొట్టాడు. 'నీ కోసమే చేశాను' అని అన్నప్పుడు 'నాటకం చూడటానికి దొంగతనం చేస్తావా? నలుగురూ నిన్ను దొంగలా చూస్తుంటే నా మనను ఎంత బాధపడిందో నీకేం తెలుసు? అని ఆయన ఎంతో ఆవేదన చెందారు.

ఆ సంఘటన నాపై చాలా ప్రభావం చూపింది. ఆ నాడే నేను ఓ స్థిరమైన నిర్ణయం తిసుకున్నాను. దొంగతనం చేయకూడదు. అబద్దాలు చెప్టకూడదు, అన్మాయం చేయకూడదు అని.

గన్నవరంలో ఐదవ తరగతి పూర్తి చేసి ఇంటికొచ్చాను. ఇదే సందర్భంలో మరో నంఘటన నాకు బాగా గుర్తుంది. నాకు చర్మ సంబంధమైన వ్యాథి వచ్చింథి. పక్క ఊళ్లో వేపాకు మంత్రం వేస్తారని తెలిసి నాన్షగారు అన్నయ్యను తోడిచ్చి పంపించారు.

అక్కడ అన్నయ్య ఒక సిగరెట్‌ కాల్చాడు. ఆ విషయం నేను ఇంటికొచ్చాక నాన్నతో చెప్పాను. ఆయన ఉగ్రుడైపోయారు. ఆ కోపంలో అన్నయ్మను గునపంతో కొట్టారు. అది చూసి నేను భయంతో వణికిపోయాను.

1945 నుంచి 1951 మధ్యలో మచిలీపట్టం హిందూ హైస్కూల్‌లో చదివాను. మూ నాన్షగారికి మమ్మల్షి డాక్టరునో, ఇంజనీరునో చదివించాలనే కోరిక ఉండేది. కానీ, యూకు చదువు అంతగా అబ్బేది కాదనే చెప్పాలి.

ప్రతి త్లాస్‌ ఫైనల్‌ ఎగ్జామ్స్‌ మాకొక యజ్ఞమైతే, యూ నాన్నగారికి అగ్జిపరీక్షలా నిలిచాయని చెప్టడంలో అతిశయోక్తి లేదు.

పరీక్ష జరిగేటిప్పడు ఆయన స్కూల్‌ దగ్గరలోని కిళ్లీ బంకులో కూర్చొని కాపీలు రాయించి మఠ సంపించేవారు. హెడ్మాష్టరు వెంపటి రామయ్యతో బాగా పరిచయం. వారికి కావలసిన పాలు, పెరుగు,

5

దనరాబుల్లోడు బియ్యం, వారం వారం తెచ్చి ఇచ్చేవారు. ఆ పరిచయం ఆసరాగా వారితో చెప్పి నూకు సహకరించే ఇన్విజలేటర్‌ను వేయించే వారు. ఈ రకమైన ఏర్చాట్లవల్ల నేను న్కూల్‌ ఫైనల్‌ ఎన్‌.ఎస్‌.ఎల్‌సి. చచ్చీ చెడి పాస్‌ అయ్యాను. కాలేజి జీవితం

నేను ప్రైస్కూల్లో చదువుతుండగానే కాకినాడ గురించి విన్నాను. 'ఆంధ్రా ప్కారీనొ అని చాలా గొప్పగా చెప్పకొనేవారు. కాకినాడ ఓడరేవు కాబట్టి అన్నిరకాల ఫవ్మగుల్ల్‌ గూడ్స్‌ లభ్యమయ్యేవి. విందులు, వినోదాలకు నిలయంగా ఉండేది. అంచేత ఎలాగైనా కాకినాడలో చదవాలనే కోరిక ఉండేది.

పి.ఆర్‌. కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్‌ సీటుకు అప్టయ్‌ చేశాను. నేను కోరుకున్నట్టు నాకు ఆ కళాశాలలో సీటు లభించింది.

మొదటి సంవళ్ళరం అంతా కొత్త వాతావరణం, కొత్త మనుషుల మధ్య బెరుకు బెరుకుగా ఉండేది. క్రమంగా కొంత మంది స్టేహితులయ్యారు.

నేను హైస్కూల్‌లో ఉండగానే స్టూడెంట్‌ ఫెడరేషన్‌ సభ్యుడిని. కొన్ని సందర్భాల్లో పోలీసుల నిఘా తప్పించుకోవడానికి ఊరు చివర ఉన్న చెరుకు తోటల్లో దాక్కునే వాళ్లం.

కాలేజిలో జూనియర్‌, సీనియర్‌ ఎక్టెల్నియర్‌ యూనియన్‌లు ఉండేవి. నేను జూనియర్‌ను కాబట్టి జూనియర్‌ ఎక్స్‌ల్నియర్‌ యూనియన్‌ అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేసి గెలుపొందాను. నేను స్టూడెంట్‌ ఫెడరేషన్‌ తరుపున పోటీ చేస్తే డెమోక్రాటిక్‌ స్టూడెంట్‌ యూనియన్‌ వారు నన్ను ఓడించాలని బాగా ప్రయత్నించారు. అయితే నేను ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చ చేసి విజయం సాధించాను.

స్టూడెంట్‌ రాజకీయ జీవితంలో స్టేహితులతో పాటు శత్రువులు కూడా ఎక్కువయ్యారు. ఎప్పడు ఏం జరుగుతుందోననే భయంతో “మల్లి అనే ఓ రౌడీని నాకు రక్షణ కోసం పోషెంచవలసి వచ్చింది.

'భుల్లి నల్లమందు వ్యాపారం చేసేవాడు. అతన్ని పోలీసులు పట్టుకున్నప్పుడు డబ్బు ఇచ్చి వదిలిపెట్టే బాధ్యత కూడా నాపై పడింధి. ఎందుకంటే అతను జైలు కెడితే నాకు రక్షణగా ఎవరుంటారు?.

ఇక స్టేహితులు ఎప్పడూ పదిమందికి తక్కున ఉండేవారు కాదు. వారికి ఉదయమే టిఫిన్‌, మధ్యాహ్తాం భోజనం, సాయంత్రం కూల్‌డ్రింక్స్‌, ఇలా నా ఖర్చ రోజు రోజుకు పెరగసాగింది. నాన్నగారు పంపించే డబ్బ సరిపోయేటి కాదు.

యా పెద్దన్నయ్య వీరమూచనేని వెంకట గంగాధరరావు గారికి అప్టటికే పెళ్లయి ఇల్లరికం వెళ్లిపోయారు. మొవ్వ అనే గ్రామంలో ఆయన ఉండేవారు, ప్రతి నెల ఏదో ఒక రోజు నేను ఆ గ్రామం వెళ్లేవాడిని. అన్నయ్యకు నేనంటే చాలా ప్రేమ. నన్ను చూడగానే ఆప్కాయంగా ఆదరించి, వెళ్లేటప్పుడు కొంత డబ్బు ఇచ్చేవారు. నిజానికి నేను మొవ్వ వెళ్లేది డబ్బ కోసమే.

౮

భగేరథ అన్నయ మయామగారు భూషయ్య చాలా మంచి మనిషి. నన్ను చూడగానే చిన్నబ్బాయి వచ్చాడని ఎంతో సంతోషంగా అందరికీ చెప్పేవాడు. ఆయన కూడా మిగతావారు చూడకుండా మరికొంత డబ్బు ఇచ్చేవారు. యాకు మచిలీపట్టం, గుడ్గవల్లేరులో రెండు రైన్‌ మిల్ఫ్స్‌ ఆంధ్రా ఇండియన్‌ ఇండస్ట్రియల్‌ సైంటిఫిక్‌ కంపెనీ ఉండేవి. మచిల్‌పట్టం - గుడివాడ రూట్‌లో ఒక బస్‌ ఉండేది. ఇలా అన్నిచోట్ల ఎంతో కొంత డబ్బ తిసుకొనేవాడిని. నెలాఖరున ఈ లెక్కలన్నీ పెద్దన్నయ్య, నాన్నగారి దగ్గరకు పంపించేవారు. అందులో నేను తీసుకున్న డబ్బుకు సంబంధించి వివరాలు కూడా ఉండేవి. చూసి నవ్వుళొనేవారే తష్ట ఏనాడూ నన్ను అడగలేదు. దీంతో నాకు పట్టపగ్గాలు లేకుండా పోయాయి. తాలేజీ జీవితంలో నేనొక చిన్న జమిందారులాగా వెలిగిపోయేవాడిని. ఎప్పుడు చూసినా స్టేహితులు, సరదాలతో గడపుతుండేవాడిని చదువు తష్ట. ఇదే సందర్భంలో నాకు పిఠాపురం మహారాజా కుటుంబంతో పరిచయం వఏెర్టడింటి. ఆ రాజా వారికి ఇద్దరు అమ్మూయిలు, ఇద్దరు అబ్బాయిలు. నలుగురూ కాకినాడలో వోస్టల్‌లో ఉండి కాలేజీలో చదివేవారు. ప్రతి శుక్రవారం వారి ఊరు నుంచి కాకినాడకు నాష్‌ అనే ఇంపోర్దెడ్‌ ఎయిర్‌ కండిషన్స్‌ కారు వచ్చేది. ఆ నలుగురుతో పాటు నేను కూడా వెళ్లేవాడిని. శనివారం, ఆదివారం రెండు రోజులు బాగా ఎంజాయ్‌ చేసేవాళ్లం. నోరూరించే కొత్తపల్లి కొబ్బరి మామిడి పళ్లు, నవ రుచులను తలపించే భోజనం, వారి ఇంట్లోనే ఒక పెద్ద స్విమ్మింగ్‌ వూల్‌ ఉండేది. అందులో గంటల తరబడి ఈత కొట్టడం, ఊసులు చెప్పుకోవడం మనో ట్రల్లింగ్‌గా ఉండేది. ఆ రెండు రోజులు రెండు క్షణాల్లా ఇట్టే గడిచిపోయేవి. ఇలా నేను మవోరాజా వారి కుటుంబంలోని పిల్లలతో కలిని విందులు వినోదాలతో తేలియాడుతున్నానని యా కాలేజీలో అందరికీ తెలిసిపోయింది. మయా కళాశాలలోని ఏరోధులు ఇలాంటి అవకాశం కోసమే చూస్తున్నట్టు రాజాగారి ఒక అమ్హూయితో నా పేరు జతచేసి గోడలపైన రాశారు. కళాశాల గోడలపైన రాత్రికి రాత్రే వెలసిన ఈ రాతలను చూసి నేను నిర్హాంత పోయాను. ఆ తర్వాత భయం వేసింది, నా గురించి కాదు ఆ అమ్మాయి విషయం తలుచుకొని. ఏెమీ తెలియని ఆ అమ్మాయి ఈ రాతలను చూసి ఏ మనుకుంటుందోనని. ఎక్కడో కృష్ణాజిల్లా ముంచి ఇక్కడకు వచ్చి మహారాజులాగా వెలిగిపోకున్న నేనంటే చాలా మందికి జిలనీగా ఉండేది. ఆ జెలసీ వారితో ఇంతపని చేయించింది. నాకు ప్రతి సంవత్సరం అందరి దగ్గరా ఆటోగ్రాఫ్‌ తీసుకొనే అలవాటు ఉండేది. అలాగే ఈ రాతలు 10

దనరాబుల్లోదు

రాసిన తర్వాత నేను రాజావారి ఊరు వెళ్లడం జరిగింది. రెండు రోజులు సరదాగా గడిచిపోయాయి.

అయితే మునుపటి ఉత్సాహాం, ఉత్తేజం నాలో లేవు. ఆ అమ్మాయి తల్లిదండ్రులకు ఈ విషయం తెలిసి

ఉంటుంది. అడుగుతారేమో, ముందలిస్తారేమో అని రకరకాలుగా ఊహించుకొని భయవడేవాడిని. అలాంటి సందర్ధంలో నిజంగా నాకది ఒక పరీక్షలాగా అనిపించింది. ఏమైతే అధి అవుతుందనే

మొండి ధైర్యం ఆవరించింది. నా చేతిలో ఆటోగ్రాఫ్‌ పుస్తకం చూసి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చినవాడిలాగా ఆ

అమ్మాయి నాన్నగారి దగ్గరకు వెళ్లి పుస్తకం అందించి 'ఆటోగ్రాఫ్‌ ప్లీజొ అన్నాను. ఆయన ఇలా రాశారు.

'దేసే, వాట్‌డు దే సే, లెట్‌ దెమ్‌ సే, అని ఆటోగ్రాఫ్‌ పుస్తకం నాకు అందిస్తూ ఏ చిరునవ్వు నవ్వారు. ఆ నవ్వు నాలో సరికొత్త ఉత్తేజాన్ని ఇద్చింది. మనసులో చెష్టలేని ఆనందం నిండిపోయింది. అంత వరకు నన్ను ఆవరించిన అనుతచూనపు మబ్బులు తొలగిపోయాయి.

ఆ అయ్మాయి కూడా హమ్మయ్య అని తేలిగ్గా ఊపిరి పీల్చుకుంది. అంత వరకు ఆమెలో కూడా నేను ఎంత టెన్సన్‌ పడ్డానో అలాంటిదే అనుభవించింది. ఎప్పుడైతే తండ్రి మానసిక స్టైర్యాన్ని ఇచ్చారో అంతే మళ్లీ యా సరదాలకు పరదాలు తొలగిపోయాయి. స్వేచ్చా జీవులమైపోయాము.

గతంలో కన్నా మేమిద్దరం మరింత సన్నిహిశులమైపోయామని చెప్పాలి. అనుకోకుండా మా మధ్య ఒక అలవాటైపోయింది. ఆమె బ్లూకలర్‌ చీర కట్టుకొంటే నేను అదే రంగుషర్టు వేసుళొనేవాడిని. ఇలా కావాలనే ధరించేవాళ్లం. ఒకరంటే మరొకరికి ఇష్టమని పరోక్షంగా తెలియజేయడానికి ఇదొక సంకేతం.

ఇదిలా సాగుతూ ఉండగా మరో ముఖ్యమైన సంఘటన జరిగింది. అక్కినేని నాగ్వేశ్వరరావుగారు 'దేవదాసు' చిత్రం నూరు లోజుల పండుగ కోసం కాకినాడ వచ్చారు. 1953లో విడుదలైన ఆ చిత్రం సరికొత్త రికార్డులను నెలకొల్చింది. నాకు నాగేశ్వరరావు గారితో అంతకు ముందే పరిచయం ఉంది. ఆ పరిచయాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని వారిని నా రూముకొచ్చి టీ త్రాగి వెళ్లమని ఆవ్వోనించాను. వారు వస్తానని మాట ఇచ్చారు.

అంత గొప్ట స్టార్‌ నాగేశ్వరరావుగారితో నాకు పరిచయం ఎలా కలిగిందనే నందేహం రావచ్చు. నాగేశ్వరరావు గారు ప్రతి సంవళ్ళరం వేసవికాలంలో యా ఊరు డోకిపర్రు వచ్చి వారం రోజులు గడిపేవారు.

నాగేశ్వరరావు గారితో శ్రీ పోలవరపు ప్రకాశరావు, శ్రీ మురహరి రావు, చలసాని ఉమామహేశ్వరరావు గారు స్టేహపాత్రంగా ఉండేవారు. ఈ ముగ్గురు కూడా మాకు బంధువులే. అలా నాగేశ్వరరావుగారు ఎప్పడు యూ ఊరు వచ్చినా నేను కలుస్తూ ఉండేవాడిని.

ఆ పరిచయంతో మమ్మల్ని నాగేశ్వరరావు గారు మద్రాసు రమ్మని ఆవ్వానించేరు. అలా బకసారి నేను వారితో కలిసి వెళ్లాను. శ్రీమతి అన్నపూర్ణమ్మ గారు మమ్మల్ని చుట్టాలకన్నా మిన్షగా ఆదరించేవారు. ల నా.

భగీరథ యాకు అన్ని సౌకర్యాలు దగ్దరుండి మఠీ చూసేవారు.

ఆ రోజుల్లో షూటింగులు రాత్రుళ్లు కూడా జరిగేవి. నరసు నూడియోన్‌లో దేవదాసు షూటింగ్‌ జరుగుతోంది. నన్ను కూడా తన వెంట చెవర్లేట్‌ కారులో తీసుకెళ్లేవారు. షూటింగ్‌ చూడమని, నిద్రవస్తే కారులో పడుకొమ్మని ఒక దిండు ఇచ్చేవారు.

అధి వేసవి కాలం కావడంతో మామిడి పళ్ళ వారింట్లో బాగా తినడంతో వేడిచేసి గవద బిళ్లలు వచ్చాయి. ఒక రకంగా అధి అంటు వ్యాధి కూడాను. అంచేత ఆ వ్యాధితో నేను వారి ఇంట్లో ఉండటం మంచిది కాదని ఊరు వెళ్లిపోతానని చెప్పాను. వారు మొదట కాదన్నా ఆ తర్వాత నన్ను ఊరు పంపించడానికి

ఒప్పుకున్నారు. వారి కారులోనే నన్ను మద్రాసు సెంట్రల్‌ రైల్వే స్టేషన్‌లో బంచి అన్నపూర్ణమ్మ గారు ఓ పెద్ద యాపిల్‌ పండు ఇచ్చారు. ఆమె ఎంతో ఆవ్మాయంగా ఇచ్చిన ఆ పండు తిందామని ప్రయత్షించాను. గవదబిళ్లలు ఉండటంతో నోరు తెరవలేక తినలేకపోయాను. ఎంతో ప్రయత్షం చేసి చిన్నముక్క కొరికాను. నోరు నొప్పి మరీ ఎక్కువయింది తష్ట చిన్న ముక్క కూడా తినలేకపోయాను. చేసేది లేక అది ఎంగిలి చేసింది కనుక ఎవరికి ఇవ్వలేక రైలు పట్టాలపై పడేశాను.

ఆ పండును చూడగానే నాకు తెలియకుండానే కన్నీళ్లు ఉబికాయి. అంత స్రేమతో ఆమె కొనిస్తే పారేయాల్సి వచ్చిందే అని. తినలేని నిస్సవోయత మరో వైపు. అలా ఎంత సేపు బాధపడ్డానో నాకే తెలియదు.

ఈ సంఘటన జరిగిన తర్వాత నాగేశ్వరరావు గారిని చూడటం ఇదే. నారు నా గదికి వస్తానని చెప్పడంతో నా స్టేహితులంతా ఆనందంతో ఎదురుచూడసాగారు. వారు చెప్టిన సమయానికి నా గదికి వచ్చారు. మూ స్టేహితులందరికీ పేరు పేరునా పరిచయం చేశాను. టీ త్రాగుతూ మూ వాళ్లందరితో ఎంతో సరదాగా గడిపారు. జోక్స్‌ వేశారు. నవ్వించారు.

అంత పెద్ద స్టార్‌ నా గదికి వచ్చారని కాకినాడ అంతా తెలిసిపోయింది. అందునా స్తూడెంట్ట్‌ చెవిన పడిందంటే అది సుడిగాలిలా ప్రయాణిస్తుంది కదా. అసలే నాపై జలసీతో ఉన్నవారు మరింత కుళ్లుకున్నారు. రకాశాల అధ్యాపకులు కూడా విస్తుపోయారు. మేము విన్నది నిజమేనా ప్రసాద్‌ అని నన్ను అడగటం కూడా జరిగింది.

బెమైతే నేం ఆ సంఘటనతో నేను కాకినాడలో హీరోనయ్యాను. వీడు సామాన్సుడు కాదు అసాధ్యుడు అని నా ప్రత్యర్థులు సైతం అనుకొనేవారు.

నాకొక గుర్తింపు, గౌరవం వచ్చాయి. భవిష్పృతలో మనం ఎన్నుతోబోయే వృత్తికి చిన్నతనంలోనే పునాది పడుతుందని అంటారు. ఆ మాటలు నా పట్ల కూడా నిజమయ్యాయి.

పి.ఆర్‌. కళాశాల కళలకు నిలయం అని చెప్పవచ్చు. అన్ని రకాల లలిత కళలకు అక్కడ ఎంతో ఆదరణ లభించేది. ముఖ్మింగా ఆ కళాశాల సాంస్కృతిక కార్భక్రచూలు ప్రేక్షకులను విశేషంగా ఆకట్టుళొనేవి.

నేను కళాశాల ప్రెసిడెంట్‌గా ఉన్నప్పడు ఆంధ్రనాటానికి వన్నె తెచ్చిన నటరాజ రామకృష్ణ గారిని

కేం

దనరాబుల్లోదు ఆహ్వానించి వారి న్యత్య కార్మక్రచూన్ని పర్పాటు చేయడం జరిగింది. ఆయన రంగస్థలంపై నాట్మాన్లి ప్రదర్శస్తుంటే అందరూ మంత్రముగ్గులై చూసేవారు.

అలాంటి సాంస్కృతిక కార్యక్రచూలు జరిగే సందర్థంలో నేను యోగాసనాలు వేసి చూపించేవాడిని. సరదాగా చేయడం ప్రారంభించిన నాకు ఆడియన్స్‌ నుంచి మంచి స్పందన రావడంతో నాలో ఉత్సాహం రెట్టింపు అయ్యేది.

నేను కూడా రంగస్థలంపై ఎందుకు నటించకూడదు? అన్న ఆలోచన ప్రారంభమైంది. ఆ ఆలోచనకు జీవం పోసింది రాఘవ కళాసమితి. నేటి ప్రముఖ నిర్మాక ఏడిద నాగేశ్వరరావు అప్పడు నా సహా స్టూడెంట్‌ ఆయనతో కలిసి ఈ సంస్థను ప్రారంభించాను.

ఆత్రేయగారి 'కష్టలు, డి.వి. నరసరాజు గారి 'నాటకం' మొదలైన నాటకాలను ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాము. నేను 'కష్టలులో పంకజం అనే గయ్యాళి పాక్రను ఎంచుకున్నాను. అందులో స్త్రీ పాత్ర కావడం ఒక విశేషమైతే, గయ్యాళి కావడం మరో విశేషం.

ఈ పాత్ర నాకు ఎంతో పేరును సంపాథధించి పెట్టింది. స్టేజీపై నన్ను చూసి చాలామంది స్తీ అని భ్రమించి నాటకం అయిపోగానే స్టేడమీదకొచ్చి నన్ను కౌగిలింతలతో అభినందనలు తెలిసేవారు. కొందరు

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఓపెన్‌ ఆడిటోరియంలో ఈ నాటకం ప్రదర్శించిన తర్వాత వచ్చిన రెస్పాన్స్‌ను ఇప్పటికీ మర్చిపోలేను. ఆ నాటకంలోని నా పాత్రకు బెన్ట్‌ హీరోయిన్‌ అవార్డు లభించింది. అప్టటి వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ కె.ఐ. గోపాలస్వామి గారు నన్ను సత్కరించి అవార్డును అందించారు. అదొక మధుర ప్యతి.

అక్కడ నుంచి రాఘవ కళా సమితి నాటకాలంటే జనంలో ఒక రకమైన క్రేజ్‌ వచ్చింది. కాకినాడలోనే కాదు ఆ చుట్టు ప్రక్కల కూడా మేము నాటకాలను ఆడేవాళ్లం. యూ నాటకాలకు టిక్కెట్లు దొరికేవి కాదని చెషప్టడంలో ఏ యాత్రం అతిశయోక్తి లేదు. నాటకం వేసే ప్రాంతానికి ప్రత్యేక బన్‌లు కూడా నడిపించేవారు, అంటే ఆ రోజుల్లో నాటకాలకు ఎంత ఆదరణ ఉండేదో అర్ధం చేసుకోండి.

నాకు తెలియకుండానే నాటక రంగంలోకి ప్రవేశించడం, నాటకాలు ఆడటం, వాటిని ప్రేక్షకులు అమితంగా ఆదరించడంతో నాలో సరికొత్త ఆలోచనలకు, ఆశయాలకు బీజం పడిపోయింది. అదే నన్ను సినిమూ రంగంలోకి వెళ్లడానికి ప్రేరేపించిందని చెప్పవచ్చు.

కళాశాలలో జరిగిన మరోక సంఘటన వివరిస్తాను. అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ ఐ.కామ్‌. మూడవ సంవత్ణరం చదువుతుండేవాడు. నాలాగనే ఆయన కూడా బైట్‌ స్టూడెంట్‌ కాదు. పరీక్షల సందర్భంలో ఆయనకు అత్సంత ఆప్తమిత్రుడైన సుబ్బరాయ శాస్త్రి అన్నయ్యను పాస్‌ చేయించటానికి తనకు తెలిసిన ఇన్‌విజిలేటర్‌ కుటుంబరావు గారితో వెళ్ళి చూట్లాడాడు. అదేంటంటే పరీక్షలు జరిగే రోజున తాను కాపీలు పంపుతానని వాటిని కృష్ణప్రసాద్‌కు అందజేయాలని చెప్పారు. అయితే కుటుంబరావు కూడా

13

భగీరథ జక కండిషన్‌ పెట్టాడు. అదేమిటంటే పక్కరూములో తనకు తెలిసిన అవమ్మూయి ఉందని. ఆమెకు కూడా కాపీలు పంపించాలని. దీనికి నుబ్బరాయ శాస్త్రి అంగీకరించాడు. ఈ ప్రకారం సుఖ్బరాయ శాస్త్రి రెండు కాపీలు తీసి ఒకటి కృష్ణప్రసాద్‌కు మరొకటి పక్క గటిలో ఉన్న అమ్మాయికి పంపించాడు. కళాశాలలో మేమంటే పడని కొంతమంది విద్యార్థులు అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ కాపీ కొట్టే విషయాన్ని ప్రిన్సిపాల్‌ త్మాగరాజుకు రిపోర్ట్‌ చెయ్యటం జరిగింది. ప్రిన్సిపాల్‌ త్యాగరాజు వచ్చి అన్నయ్య పక్కనే నుంచోవటంతో కాపీ కొట్టే ఏలు లేకుండా పోయింది. చేసేది లేక అన్నయ్య కాళి పేపర్‌ ఇచ్చి బయటకొచ్చాడు. ఈ సంగతి సుబ్బరాయశాస్త్రి మిగతా మిత్రులకు చెప్పి ఎలాగైనా ప్రిన్సిపాల్‌కు కంప్లయింట్‌ చేసిన విద్యార్ధిని కొట్టాలని అనుకున్నారు. అయితే పరీక్షలు తరుణంలో కొడితే బాగుండదని పరీక్షలు చివరి రోజున కొట్టాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. పరీక్ష చినరి రోజున కంప్లయింట్‌ చేసిన విద్యార్థి ముఖంపై అన్నయ్య పిడిగుద్దులు గుద్దాడు. ఆ విద్యార్థి కళ్ళజోడు పగిలిపోయి రక్తం వచ్చింది. అప్పడు అటుగా వెళుతున్న టీచర్‌ ఇదేమని అడిగితే అన్నయ్య “చూడండి చూస్తార్‌ నేను కాపీ కొడుతుంటే ఆ సంగతి ప్రెన్సిపాల్‌కి చెబుతాడా అందుకే 'చితకబాదాను” అని చెప్పడం నాకు ఇంకా గుర్తుంది. ఈ సంఘటన తలుచుకున్నప్పుడల్లా బాధ, నవ్వు వస్తాయి. యువ్వనంఠో ఉన్నప్పుడు వయను ప్రభావం ప్రతి వారి మీద పడుతుంది. అది సహజం. అయితే న్యాయా న్యాయాలు ఆలోచించి ఆచరించేవాడే ఏచక్షణా పరుడు, వివేకి అంటారు. వయసు పెట్టిన పరీక్షలో మనసు గెలిచిన అరుదైన సంఘటన వివరిస్తాను. కళాశాలలో నాతో పాటు పిఠాపురం జమిందారీ కుటుంబంలోని పిల్లలు కూడా కలసి చదువుకుంటున్నారని ఇంతకు ముందే చెప్పాను. అందులో ఒక అమ్హూయికి నేనంటే ఇష్టం. నాక్కూడా ఆ అమ్మాయిపై అభిమానం ఉండేది. అది ప్రేమ అంటారో లేదో నాకు తెలియదు. కానీ, మా ఇద్దరి పేర్లు యాత్రం గోడలపైకి ఎక్కాయి. నలుగురు ఒక చోట చేరితే చూ గురించే మూట్లాడుకొనేవారు. ఇలాంటి సందర్భంలో ఒకరోజు ఆదివారం ప్రత్చేక క్లాసుకు వెళ్లి వస్తున్నాము. జువాలజీ డిసెక్షన్‌ పూర్తి చేసుకొని. ఆమె, నేను ఒకరి ప్రక్కన మరొకరం నడుస్తూ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ వస్తున్నాం. మాతో పాటు మరికొంత మంది స్టూడెంట్స్‌ కూడా ఉన్నారు. ఇంతలో ఉరుములు మెరుపులతో జడివాన ప్రారంభమైంది. మాతో ఉన్న సహవిద్భార్థులు పరిగెత్తుకొని వెళ్లిపోయారు. వోస్టల్‌కు వెళ్లేదారిలో లేడీస్‌ వెయిటింగ్‌ వోల్‌ ఉంది. గత్మంతరంలేక మేమిద్దరం అందులోకి వెళ్ళాము. ఆ వోలులో ఇద్దరమే. బయట జోరుగా వర్షం. వయసులో ఉన్న వాళ్లం. ఒకరంటే మరొకరికి ఇష్టం ఉంది. ఎవరూ లేరు. ఏకాంతం, మూ ఇద్దరి మధ్యదూరం బాగానే ఉంది. అయితేనేం ఎంతో దగ్గరగా ఉన్నామన్న భావన ఉంది. బకరివైవు మరోకరు క్రీగంట చూసుజోవడంతో మనను గమ్మత్తుగా యారిపోసాగింది. కాసేపటికి ఆ అమ్మాయి నాకు దగ్గరగా వచ్చింది. ఎంత దగ్గరగా అంటే శలీరం శలీరం తాకే అంత దద్గర. కేతు

దనరాబుల్లోడు

ఆమె మనసులో ఉన్న కోరిక కళ్లతో చెబుతోంది. అంత చలిలో కూడా ఆమె శరీరం నుంచి వెచ్చటి ఆవిర్లు రావడం గమనించాను. నేను చొరవ తీసుకోవడమే ఆలస్మం.

ఇతే అప్పడే నాలో విచక్షణ మేల్కొంది. 'సారీ ఇయమ్‌ వెరీ సారీ. ఈ బంటరితనం, వయసు కోరికతో మనం తప్ప చేయకూడదు. అది న్యాయం కాదు. క్షణికోద్రేకం వల్ల రేపు మనం ఒకరికొకరం బాధపడే పరిస్థితి వద్దు' అని చెప్పాను.

ఆ అమ్మాయి మౌనంగా ఉండిపోయింది. అప్పడు మళ్లీ నేనే ఇలా చెప్పాను. 'చూడు నాకు నువ్వంటే చాలా ఇష్టం. ఈ ఇష్టాన్ని నా స్వార్ధానికి వాడుకోలేను. నేను ఇంటికి వెళ్లి పెద్ద వాళ్లతో మాట్లాడతాను. నిన్ను వవాహం చెసుకుంటాను. ఆ తర్వాతనే నిన్ను దగ్గరగా తీసుకుంటాను, స్వంతం చేసుకుంటాను"

అలా మూ మథ్య ఏమీ జరగకుండా ఉన్నందుకు అప్పడే కాదు ఎప్పడూ నేను గర్వపడుతుంటాను. బక అత్మూయిని పాడుచేయలేదనే త్యప్తి జీవితంలో గొప్ట అనుభూతినిస్తుంది.

తాత్కాలిక అనుభవం కన్నా శాశ్వతమైన అనుభూతే గొప్పది కదా!

శ్ర శా ప

ఆ వర్షం రోజు నేను ఆమెతో నా స్వంతం చేసుకుంటానని వాగ్దానం చేశాను. ఆ వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి వేసవి సెలవులు రాగానే మూ ఇంటికి వెళ్లాను.

'నేను పలానా అవ్మూయిని ఇష్టపడ్డాను. ఆమెనే వివాహం చేసుకుంటాను అని చెప్పేశాను. నా యాటలు మూ వాళ్లని ఆశ్చర్మ్యపరిచాయి. కోపం తెప్పించాయి. ఆ జమిందారీ అమ్మాయిని చేసుకోవడం మంచిది కాదని సలవో ఇచ్చారు. నువ్వు చేయాలనుకున్నథి ఏ మాత్రం మంచిపని కాదని హితవు చెప్పారు.

కానీ, నేను ఎవరి మాటలు దినే పరిస్థితిలో లేను. ఆ అమ్మాయంటే చాలా ఇష్టం. అదికాక మూట ఇచ్చాను. దానిని నిలబెట్టుకోవాలి అనుకున్నాను.

యా యూమగారు నవాబుల కుటుంబాలతో పరిచయాలు ఉన్న మనిషి, స్వార్ధం, స్వలాభం చూసుకొనే వ్యక్తికాదు. విశాల హృదయుడు. ఎదుటివారిని అర్థం చేసుకొనే గొష్టమనసు ఉంది. పర్షియన్‌, ఉర్పూ, ఆంగ్లంలో అనర్గళంగా మూట్లాడగల విజ్ఞాని. ఆయన నా బాధను అర్థం చేసుకొని నేను అనుభవిస్తున్న వేదనను చూసి ఓదార్షారు.

“వి మనసుకు ఏది ఇష్టం అనుకుంటావో అదే చేయి, వాళ్లు వళ్లు ఎన్నో చెబుతారు. వాటిని గురించి నువ్వు ఏమ్‌ పట్టించుకోవద్దు, బాధపడనూ వద్దు' అని నన్ను దగ్గరకు తీసుకొని మరీ చెప్పారు. ఆయన యూటలు నాలో సరికొత్త ఉత్సావాన్ని నింపాయి. నా ఆశలకు జీవం వచ్చింది.

ఇంట్లో ఎవరికీ ఇష్టం లేకపోయినా చూమగారు అందరికీ చెప్పడంతో ఎవరూ ఏమనలేదు. ఇక

కేక్‌

భగీరథ అడ్డంకులన్నీ తొలగిపోయాయి అనుకొని సంతోషపడుతున్న సమయంలో అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌ నాతో మూట్లాడాలని అన్నారు. సరేనని ఇద్దరం ఎవరూ లేని ఓ గథిలోకి వెళ్లాం.

అక్కడాయన ఇలా చెప్పడం ప్రారంభించారు. “చూడు, మామయ్య నీకు అలా చెప్పి ఉండవచ్చు. తాన్‌, మామయ్యగారి అమ్మాయి పుట్టిన నాటి నుంచి నువ్వే భర్త అని అందరూ అనుకుంటున్నారు. దానికి కారణం పెద్దవాళ్లంతా మిమ్మల్ని భార్యాభర్తలుగా చెయ్యాలని ఆశించడమే'.

ఒబకప్పుడు వాళ్లది కూడా జమిందారు కుటుంబమే. వందల ఎకరాల భూములు ఉండేవి. గుర్రాల మ్‌ద వెళ్లి మరీ వృవసాయం చేసేవారు. అలాంటి వారు ఇవ్వాళ చితికి పోయారు. ఇలాంటి పరిస్థితిలో నువ్వు మూవయ్యగారి అమ్మాయిని కాదని ఆ జమిందారు గారి అమ్మాయిని వివాహం చేసుకుంటే డబ్బు కోసం ప్రసాద్‌ అమ్ముడుపోయాడని అనుకుంటారు. నలుగురూ నాలుగు రకాలుగా అనుకోవడానికి ఆస్కారం ఏర్పడుతుంది. పెద్దవాడిగా చెబుతున్నాను. ఆ అత్నూయిని మర్చిపో మామగారి అమ్మాయి వసుంధరను వివాహం చేనుకో! అయిన వారందరి మనసులు సంతోషపడతాయి!.

అంత వరకు నా దారి రహదారి అనుకుంటున్ల నాకు అన్నయ్య మాటలతో ఆ దారి మంచిది కాదని అనిపించింధి, ఆలోచింపజేసింది.

జొను, ఇంత మందిని నేను మానసికంగా ఎందుకు శోభ పెట్టాలి. నా స్వార్థం, స్వలాభం నేను చూసుకోవడం న్యాయం కాదనిపించింది.

“అన్నయ్య మీ అందరి ఇష్టప్రకారమే నడుచుకుంటాను' అని చెప్పాను. ఆయన మనసు తేలికపడింది.

ఆ ప్రాయంలో అది మనన్నుపై చెరగని ముద్రవేసింది. అనుకున్నవన్నీ జరగవు. జరిగేవన్లీ అనుకోలేము. అందుకే ఆవేదన మనసులో పెల్లుబుకుతున్నా ఆలోచన, వివేకం దాన్ని దిదార్హాయి.

ఆమె నా సాహచర్మాన్ని కోరుకున్న స్తీ జీవితమంతా తోడు నీడగా ఉంటానని ఆశించిన ప్రేమమూర్తి. ఆమెకు నా మనోభావాలను, నా స్థితిని తలియజెప్పాలనిపించింది.

'ఇంటికి వెళ్లి పెద్దవారితో మాట్లాడి నిన్ను వివాహం చేసుకుంటానని వాగ్దానం చేశాను. కానీ, వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకోలేకపోకున్నాను. కుటుంబ క్షేమం, పెద్దవారి మనోభావాలను దెబ్బతీయకూడదనే ఉద్దేశ్చంతో నీకు దగ్గర కాలేకపోకున్నాను.

మనం పవిక్రంగా ఉన్నాం. మన మనసులు కూడా పవిత్రంగానే ఉండి విడిపోతున్త్నందుకు నాకెంతో బాధగా ఉంది.

నీ మనను నొప్టించినందుకు క్షమించు"

నా ఆవేదనను, ఆశక్తతను అక్షరాలుగా మార్చి ఉత్తర రూపంలో రాసి ఆమెకు పోస్ట్‌ చేశాను.

తొన్ని నెలల తర్వాత ఆమె నుంచి తిరుగు సమాధానం, దానితో పాటు ఒక శుభలేఖ వచ్చాయి.

“డియర్‌ ప్రసాద్‌, వ.

దనరాబుల్లోదు

జీవితంలో అనుకున్నవన్ని జరగవని, ఆశించినవన్నీ లభించవని ఆలస్యంగా తెలుసుకున్నాను. నీతో వివాహం జరుగుతుందని అనుకున్నాను. కానీ, మరొకరు నీ స్థానంలో వస్తారని నేను ఎప్పడూ ఉయోంచలేదు. మన కల కరిగిపోయింది. మనం బకటి తలిస్తే దైవం మరొకటి తలిచిందని సెద్దలు అనే మాటలు మన విషయంతో నిజమవుతాయని అనుకోలేదు.

నా వివాహానికి పెళ్లిళొడుకుగా కాదు పెళ్లిపెద్దగా వచ్చి చూ దంపతులను ఆశీర్వదించండి.

మ్‌ శుభాక్షింతలే దీవెనలుగా భావిస్తాను.

మన పరిచయం బక అందమైన కలగా ఒక మధుర ప్యృతిగా మిగిలిపోనిద్దాం, మౌన సాక్షులుగా ఉందాం!

సెలవ్‌...”

ఆమె రాసిన ఆ లేఖ ఎన్నిసార్లు చదువుకున్నానో, ఎంతగా తపించానో ఎంతగా విలవిల్లాడిపోయానో అక్షరాల్లో చెప్పలేను. ఒక్కో మాట ఒజళ్కో శరా ఘాతంలా నా మనస్సుపై నాటుకుపోయాయి.

తిండిమ్‌ద ద్యష్టిలేదు. కంటిపై కునుకు లేదు. ఆమె రూపం, ఆమె మూటలు అనుక్షణం నన్ను వెంటాడాయి. వేదనకు గురిచేశాయి.

అయినా కుటుంబ గౌరవం కోసం అన్ని దిగమ్రింగుకున్నాను. నాకు నేనే ధైర్భం చెప్పుకున్నాను.

ఆమె కోరినట్టుగా ఆ వివావోనికి హాజరై అక్షింతలతో మనస్ఫూర్తిగా ఆశీర్వదించి, ఎవరికీ కన్సించకుండా కన్నీళ్లు ఉబికి వస్తుంటే వెనుతిరిగి వచ్చేశా.

శ్రాశ్వ్చు ఈ

ఈొకినాడ కళాశాలలో నేను నాలుగు సంవష్టరాలు చదివాను. ఆ కాలంలో కళాశాలలోని విద్యార్థినీ విద్యార్థులతో, అధ్యాపకులతో నాకు పర్దడిన అనుబంధం, ఆత్మీయత నేను ఎప్పడూ మర్లిపోలేను. ఆ అనుభవాలు; అనుభూతులు జీవితమంతా పరిమళాలు వెదజల్లుతూనే ఉన్నాయి.

నేను కాకినాడ కళాశాలలో చదనాలని నిశ్చయించుకోవడం, సీటు రావడం గురించి ఇంతకు ముందే వివరించాను. అయితే అక్కడ ఉండాలంటే ఎలా అన్న ప్రశ్న ఉదయించింది. వెంటనే హాస్టలు ఉండగా వేరే చోట ఎందుకు? అందులోనే ప్రయత్నిద్దాం అనుకున్నాను. అయితే ఆ వోస్టల్‌లో నాకు సీటు మూత్రం రాలేదు. అందుకు ప్రధాన కారకులు ఆ హాస్టలు వార్డెన్‌.

బాలుర హాస్టలు, బారికల వోస్టలు ప్రక్కపక్కనే ఉంటాయి. నా విషయం వాోస్టలు వార్డినకు తెలిసి సీటు ఇవ్వడానికి నిరాకరించాడు. నీలాంటి విద్యార్ధికి సీటు ఇచ్చి నేను కష్టాల్లో పడలేను అని స్పష్టంగా చెప్పాడు. అప్టటికి చాలా పెద్దవారితో సిఫారసు కూడా చేయించాను. అయినా అతను వినలేదు. లోలా

భగీరథ

ఇక తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో కళాశాలకు దగ్గరగా ఉన్న 'మాలతీ మందిర్‌ అన్న భవంతిలో పై పోర్షన్‌

అద్దెకు తీసుకున్నాను. పైన పెద్ద హాలు, బాల్కనీతో ఆ పోర్షన్‌ ఎంతో సౌకర్యంగా ఉండేది. నా కోసం

నా కోసం ప్రత్సేకంగా బయట నుంచి క్సారేజి తెప్పిెంచుకొనేవాడిని. ఆ సమయంలో ఎవరుంటే వారితో కఠిసి భోజనం చేసేవాడిని.

నాకు మొదటి నుంచి నలుగురితో ఉండటం అలవాటు. బహుశ ఆ అలవాటే నాయకత్వానికి దారితీసిందేమో!

నేను కళాశాల నాయకుడుగా ఉండేవాడిని. అయితే ఈ నాయకత్వం ఒక్కోసారి సమన్మలను కూడా తీసుళొచ్చిపెట్టేది.

నాకు అన్సాయం జరిగినా నేను నహించేవాడిని. కాన్‌, ఎదుటి విద్యార్దులకు, అందునా కపేదవాళ్లు, బాగా చదువుకొనే వారికి అన్మాయం జరుగుతుందని తెలిస్తే యాత్రం అసలు సహించేవాడిని కాదు.

మేము మూడవ సంవళ్ణరం పరీక్షలు రాస్తున్త సమయంలో ఓ సంఘటన జరిగింది. రెండవ సంవత్లరం పరీక్షలో పాసైతేనే మూడవ సంవళ్ణరంలోకి ప్రమోట్‌ చేసేవాళ్లు, కాకపోతే రెండవ సంవక్షరంలోనే ఉంచేవారు.

నా క్లాసులో గాంధీ అనే విద్యార్ధి ఉండేవాడు. అతను చాలా తెలివైన వాడు. ఎప్పడూ చదువు తష్ట మరో లోకం తెలియదు. క్లాస్‌ ఫస్టు వస్తుండేవాడు. అలాంటి గాంధీ బోటనీ పరీక్ష రాస్తున్నాడు. బొమ్మలు వేయడానికి తనతో పాటు తెచ్చకున్ల్న పెన్సిల్‌ ముక్కు విరిగిపోవడంతో ప్రక్కవాళ్లను అడిగాడు. మరోటి లేదని అతను చెప్పడంతో ఇంకో విద్యార్థిని అడగటం ఇన్విజిలేటర్‌ చూశాడు. గాంథి కాపీ కొడుతున్నాడని భావించి అతని నుంచి బలవంతంగా సమాధానం రాసే పేపర్లు తీసుకున్నాడు.

ఆ టైమ్‌లో తను కాపీ కొట్టడం లేదని ఇన్విజిలేటర్‌కు వివరించినా, గాంధీ చెప్పేది వినకుండా క్లాన్‌ నుంచి వెళ్లిపొమ్మని ఆదేశించాడు. పాపం గాంథీ చేసేధి లేక వెళ్లిపాయాడు. అది చూసి నాకు పట్టరాని తోపం వచ్చింది. అన్మాయంగా ఆ విద్యార్థిని పంపించి వేశాడని నాలో ఆవేశం, ఆవేదన కట్టలు తెంచుకున్నాయి. ఆ సమయంలో నేను రాస్తున్న పేపర్టు, ఆ ఇన్విజిలేటర్‌ టేబుల్‌పై గిరాటేసి 'నువ్వు చేసింది చాలా అన్సాయం. జక మెరిట్‌ స్టూడెంట్‌ చెప్పేది వినకుండా పేపర్‌ లాక్కుంటావా? బయటకు రా నీ సంగతి చూస్తాను' అని ఆవేశంగా వెళ్లిపోయాను.

ఈ విషయం నా స్పేహితులకు చెప్పాను. గాంథీకి జరిగిన అన్భాయానికి వారు కూడా కోపంతో ఊగిపోయారు. పరీక్ష అయిపోయాక ఆ ఇన్విజిలేటర్‌ ఓ పాత సైకిల్‌పై రావడం చూసి యా స్టేహితులంతా దాడిచేశారు. అతను సైకిల్‌ మీద నుంచి క్రిందపడిపోయాడు. అతన్ని కొట్టలేదు కాని, అంత పని చేశారు.

ఆ తర్వాత ఆ ఇన్విజిలేటర్‌ తనకు జరిగిన పరాభవం గురించి ప్రిన్సిపాల్‌కు ఫిర్యాదు చేశాడు.

ప్రిన్సిపాల్‌ నాకు కబురు చేశారు. ప్రిన్సిపాల్‌ నా ప్రవర్తన తప్పపట్టాడు. కళాశాలలో నువ్వుకూడా

18

దనరాబుల్లోదు రౌడీగా తయారవుకున్నావు ఇలా అయితే నిన్ను టిసి. ఇచ్చి బయటకు పంపిస్తాను, అటి బ్యాడ్‌ కాండక్ట్‌తో అని హెచ్చరించాడు

అయితే ఆ తర్వాత ఆయన మెత్తబడి అసలేం జరిగిందో చెప్ప ప్రసాద్‌, దానిని బట్టి నేను నిర్ణయిస్తాను అని అన్నారు

ఆ రోజు క్లాసులో ఏం జరిగిందో అంతా ఆయనకు ఐవరించాను. “ఒక పేద విద్యార్థి అందులో బాగా చబదివేవాడికి అన్కాయం చేయడం చూసి సహించలేకపోయాను కావాలంటే అతని పాత రికార్డ్‌లను చూసి తగిన చర్య తీసుకోండి సార్‌” అన్నాను

ఆయన నేను చెప్పింది విని. రికార్డ్‌ చూసి నిజమే నువ్వు చేసింది సబబే. కానీ, ఒక లెక్టరర్‌పై దౌర్టన్నం చేయడం తప్పకదా, అందుకే గాంధీని ప్రమోట్‌ చేస్తున్నా నిన్ను మూత్రం డిటెయిన్‌ చేస్తున్నా అని చెప్పారు ఒక మెరిట్‌ విద్యార్థికి అన్మాయం జరగలేదనే తృప్తితో నేను మళ్లీ రెండవ సంవత్సరం చదివాను.

శ్రే ళ్లు ఛై

భ0ొఎస్స్‌లో జువాలజి, బోటనీ, ఫిజిక్స్‌ కెమెస్టీ అన్న నాలుగు ప్రధాన సబ్ధక్టులు నిజం చెప్పాలంటే అన్నీ కష్టమైన సబ్దక్టులే.

జువాలజీ డిపార్టుమెంట్‌ హెడ్‌ ముత్తుస్వామి గారనే ఏ లెక్టరర్‌ ఉండేవారు. వారికి ఫ్యామిలీలేదు. ఒక్కరే ఉండేవారు ఆయన నాతో చాలా చనువుగా ఉండేవారు వారి ఇంటికి వెడితే వంట చేసి పెట్టేవారు. నన్ను ప్రేమగా 'గాడిదా' అని పిలిచేవారు

నేను ప్రతినెల వారికి జత గ్లాస్కో పంచెలు, ఒకటిన్‌ క్యాష్టన్‌ సిగరెట్‌ పెట్టే బహుకరించే వాడిని. అయితే ఒక రోజు ఆయన శ్లాసుకి వచ్చారు నేను స్టేహితులతో కలిసి యధావిధిగా అల్లరి చేయడం ప్రారంభించాను 'జరే బ్యాక్‌ బెంచ్‌ గాడిదల్లారా నుంచొండి' అన్నారు అందరం నుంచున్నాను. నన్ను చూసి 'వరా గాడిద ఏమిటా అల్లరి అన్నారు.

సార్‌, మీరు కట్టుకున్న ఆ గ్లాస్కో పంచె ఈ గాడిదిచ్చిందే అన్నా ఉక్రోషంతో అంతే క్లాసంతా ఒకటే శన్వులు

అయితే ఆ తర్వాత ఆయన 'అదేమిటిరా క్లాసులో నా పరువు తీశావు' అని సున్హితంగా మందలించడంతో 'మరి నన్ను కూడా మీరు తక్కువ చేసి గాడిదా అన్నారుగా అన్నాను.

“పోరా గాడిదా' అని ఆయన నవ్వుతూ అనడంతో నేను కూడా హోయిగా నవ్వుకున్నాను.

ఆ రోజుల్లో విద్యార్థులు రాసిన పరీక్షా పత్రాలను లెక్టరర్లే కరెక్టు చేసి మార్కులు వేస్తుండేవారు. ఠీ శంబరింగ్‌ సిస్టం కూడా అప్పట్లో అమలులో లేదు.

జకరోజు ముత్తుస్వామి సార్‌ నాకు కబురు చేశారు నేను వారి ఇంటికి పళ్లగానే నన్ను చూసి

10

భగీరథ 'ఐరా గాడిద ఆన్సర్లు అలాగేనా రాయడం?” అన్నారు. నేను ఏమి సమాధానం చెప్పాలో తెలియక మౌనంగా ఉండిపోయాను. కారణం ఏ సబ్బక్టు నాకు రాకపోవడమే. ఆయనే నాకు పేపరు ఇచ్చి 'ఇప్పడురాయి' అని చెప్పారు. నాకు సమాధానాలు తెలిస్తేగా రాయడానికి ఆ విషయమే ఆయనతో మెల్లిగా చెప్పాను. ఆయన నా వంక తేరిపార చూసి 'సరే రాసుకోదా గాడిదా' అని నాలుగు ప్రశ్నలకు సమూధానాలు ఆయనే చెప్టి పాన్‌ చూర్కులు వచ్చేట్టు వ్రాయించారు. లెక్టరర్లు విద్యార్థులను అభిమానిస్తే ఎంత సహాయం చేస్తారో ఈ సంఘటనే కాదు మరో సంఘటన కూడా రుజువు చేసింది. బిఎస్లీ చివరి పరీక్షలు రాస్తున్స సమయం. ప్రాక్టికల్స్‌ జరిగే సందర్ధంలో విద్యార్థులందరికీ బొద్దింకలను ట్రేలలో పెట్టి ఇచ్చారు. బొద్దింక నరాలను విశదీకరిస్తూ డిసెక్షన చేయాలి. మాకు బయట నుంచి ఇన్విజిలేటర్‌ వచ్చారు. అంచేత మరొక విద్యార్థిని అడిగే ఏలు లేదు. నాకు బొద్దింకను ఎలా కోయాలో, దాని నరాలను ఎలా చూపించాలో అస్సలు తెలియదు. అయితే ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి కాబట్టి ఆ బొద్దింకను నా ఇష్టం వచ్చినట్టు తోసి పడేశాను. అంతకంటే ఏమీచెయ్యలేక. ఇంతలో ముత్తుస్వామి సార్‌ వచ్చాడు. ఆయన డిపార్టుమెంట్‌ హెడ్‌ అని ముందే చెప్పాను అటి కాక ఆయనకి నేనంటే ఎంతో ప్రేమ. అంచేత ఆయన ఇన్విజిలేటర్‌ ను మూటల్లో పెడుతూ గదిలో ఒక మూలకు తీసుకెళ్లాడు. అదే సమయంలో అటెండర్‌ వచ్చి నాట్రే తీసుకెళ్లి మరో ట్రీ తెచ్చి పెట్టాడు. అందులో బొద్దింక నరాలను సక్రమంగా చాపుతూ కట్‌ చేశారు. ఆ ట్రే నా టేబుల్‌పై పెట్టేసి అతను కామ్‌గా వెళ్లిపోయాడు. ఎప్పడైతే కొత్త డిస్కెక్షకతో బొద్దింక నా దగ్గరకు వచ్చిందో అప్పడే ముత్తు స్వామి సార్‌ ఆ ఇన్విజిలేటర్‌తో 'వస్తా నని చెప్పి వెళ్లిపోకూ నావైపు చూసి కన్ను గీటారు. అప్పడు నాకు అర్థమైంది. ఇదంతా ఆయన చేసిన ఏర్పాటేనని. నిజానికి నాకు ప్రాక్టికల్స్‌లో జీరో చూర్కులు వచ్చేవి, కానీ, సార్‌ అభిమానం వల్ల నూటికి డెబ్బంయ్‌ మార్కులు వచ్చాయి. ఇక కెమిస్ట్రీ డిపార్టుమెంట్‌ హెడ్‌ వీరభద్రరావు సార్‌. ఆయనకి నేనంటే చాలా కోపం. కారణం బాధ్యతారహితంగా తిరుగుతానని, చదవనని, ఆయన క్లాను తీసుకొనేవిప్పడు విద్యార్దులను ప్రశ్చలు అడిగి నమాధానాలు చెప్టమనేవారు. నేను ఎన్నడూ ఏ ప్రశ్షకు సమాధానం చెప్పేవాడిని కాదు. అందుకే ఆయన నన్ను అభిమూనించేవాడు కాదు. ఒకసారి సాంస్కృతిక కార్భక్రచూల సందర్భంగా నేను 'ఆడది' అన్న ఏకపాత్రాభినయం చేశాను. అందులో అన్ని పాత్రలకు వాయిస్‌ మార్చి చెప్పాలి. రకరకాల 20

చనరాబుల్లోదు గొంతులతో ఆ ఏకపాత్రాభినయం చేస్తుంటే స్టేజీ ఎదురుగా కూర్చున్న వరభద్రరావు సార్‌ పొట్ట చెక్కలయ్యేలా నవ్వడం నేను చూశాను.

ఆ తర్వాత రోజు నన్ను పిలిచి అభినందించారు. 'నువ్వు రాత్రి చేసిన ఏకపాత్రాభినయం చాలా బాగుంది. చదువు విషయంలో వెనుకబడినా, కళారంగంలో రాణించడం నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించింది" అన్నారు

ఆ మాటలు నాలో సరికొత్త ఉత్త్సావోన్ని ఇచ్చాయి. ఎప్పడూ నన్ను చూడగానే చిర్రుబుర్రులాడే సార్‌ ప్రశంసించడం అంటే మాటలా?

అది మొదలు నన్ను చూడగానే చిరునవ్వులు చిందించేవారు. నేను కూడా అభియానంగా ఆయన నవ్వుకు శ్రుతి కలిపేవాడిని

ఇలా ఉండగా కెమిస్ట్రీ ప్రాక్టికల్స్‌ జఆరుగుతున్నప్పడు నాకు తోచింది ఏదో చేశాను. నిజానికి ఏ యాసిడ్‌లో ఏది కలిపితే ఏ రియాక్షన్‌ వస్తుందో తెలుసుకొని పేపర్‌పై రాయాలి.

అదే సమయంలో అటెండర్‌ వచ్చి నా టేబుల్‌పై యాసిడ్‌లు మిక్స్‌ చేయడం, వాటి రియాక్షన్‌ పేపర్‌పై రాయడం జరిగిపోయింది అతను వెళ్తూ నాతో వీరభద్రరావు సార్‌ చేసి రమ్మన్నారని చెప్పాడు.

ఆ రకంగా కెమిస్ట్రీ ప్రాక్టికల్స్‌ నుంచి నేను బయటపడటానికి వీరభద్రరావు సార్‌ సహాయం చేశారు

ఇక మేధమేటిక్స్‌ గురించి చెప్పాలి. కొద్దిమందే లెక్కల్లో ఎక్స్‌పర్ట్‌ చాలా మందికి లెక్కలంటే తికమకే నాకు మామూలు సబ్ద్బక్టులంటేనే బుర్రకు ఎక్కేవి కాదు. ఇక లెక్కల సంగతి ప్రత్యేకించి చెప్పాల్హా

నేను లెక్కల కోసం రామదాసు సార్‌ దగ్గర ట్యూషన్‌కి వెళ్లేవాడిని చివరి పరీక్షలవ్పడు ఆయనే ఇన్విజిలేటర్‌గా వేయించుకున్నారు పరీక్ష మొదలైన దర్గర నుంచి ఏం రాయాలో తెలియక అలా ఆలోచిస్తూ అప్పుడప్పుడు మిగతా వాళ్లు ఎంత స్వీడుగా రాస్తున్నారో చూస్తూ జెలసీగా ఫీలవుతుండేవాడిని.

నేను రాందాను సార్‌ని గమనించాను. ఆయన తన కుర్టిలో కూర్చొని ఏదో సీరియన్‌గా రాసుకుంటున్నారు అలా జక గంట గడిచింది ఆయన నా టేబుల్‌ దగ్గరకు వచ్చి పెన్‌లో ఇంకు అయిపోయినట్టాగా ఉంది కదూ? అని తనపెన్‌ను నాకు ఇచ్చారు. ఆపెన్‌ క్లిప్‌కి ఓ స్లిప్‌ తగిలించి ఉంది నాకొచ్చిన ప్రశ్నలకు ఆన్సర్లు ఆ స్లిప్‌లో ఉన్నాయి. రెట్టించిన ఉత్సాహంతో ఆ ఆన్సర్లను నా పేపర్‌పైకి ఎక్కించేశాను.

అలా నేను బిఎస్సీ డిగ్రీ సంపాదించాను. ఎవరు కూడా చిన్నతనంలో కాపీ కొట్టి, లేదా లెక్టరర్ల అభిచూనంతో డిగ్రీ సంపాధించామని చెప్పళోవడానికి సిగ్గుపడతారనుకుంటాను. నేను మాత్రం నా చదువు ఎలా సాగింది, పరీక్షలు ఏ విధంగా రాసి పాసయ్యానో అలాగే రాయడానికి కారణం ఉంది.

ఏ విద్యార్ధి కూడా నాలాగా ఉండకూడదని, నేను ఏం చేశానో, అలా చేయవద్దని మంచిని

21

భగీరథ ఆదర్శంగా తీసుకోండి, చెడును దగ్గరకు చేరనీయకండి. చదవు మనిషిని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దడమే కాదు, ఉన్నత ఉద్యోగాలు సంపాభించడానికి కూడా సహాయకారి అవుతుంది. అంచేత కష్టపడి చదివితే ఆ ఫలితం భవిష్కృత్‌ జీవితంపై ఉంటుంది చదువు విషయంలో నన్ను యాత్రం ఎవరూ ఆదర్శంగా తీసుకోవద్దు, ఆచరించవద్దు నేను చేసింది తపష్టని నాకు ఆ సమయంలో తెలిసినా గత్యంతరం లేని స్థితిలో అలా చేశాను ఇప్పడు ఆ విషయం గుర్తుకొస్తే నాకెంతో సిగ్గనిపిస్తుంది జీఏతం జీవించడానికే కాదు, సాధించడానికి కూడా అంటారు మహనీయులు కేవలం జీవించడానికి చదవకండి, జీవిత లక్ష్యానికి చేరడానికి వదిమందికి ఆదర్శంగా నిలవడానికి, నమూజానికి ఉపయోగపడటానికి, చదువులు కొనసాగించాలి. వివాహం రువావాలు స్వర్గంలో నిర్ణయింసబడతాయని పెద్దల నానుడి ఈ విషయం నాకు స్వానుభవంతో తెలిసింది నేను ఊహించింది జరగలేదు అథభికాక మొదటి నుంచి దగ్గర బందువున్లీ పెళ్ళి చేసుకుంటే ఆరోగ్యరీత్యా మంచిది కాదనే నిశ్చితమైన అభిప్రాయం ఉంధి. అందుకే ఈ వివాహం వద్దని అన్నాను అయితే వసుంధరతో నా వివాహం దైవ నిర్ణయం నా వైవాహిక జీవితం ఆనందమయంగానే సాగిపోతూనే వుంది పెద్దవాళ్ల యూట కోసం, కుటుంబ గౌరవం కోసం నేను వఐథికి తలవంచాను మూ మేనత్త కూతురు వసుంధరాదేవితో నా వివాహం 1953వ సంవత్సరంలో జరిగింది నాయనమ్మ వెంకమ్మ ఏలోకాన ఉన్నా సంతోషపడుతుందన్ల తృప్తి కూడా నాలో ఉంది నేను చదువుకొనే రోజుల్లో నాకు అన్నం వండిపెడుతూ అవకాశం వళ్చినప్పడల్లా 'అబ్బాయి వసుంధరను చేసుకోరా, మంచి పిల్ల అంటుండేది. ఆమె చనిపోయిన తర్వాత ఆమె కోరిక తీర్దాననే ఆతృత్యప్తి నాలో ఇష్టటికి ఉంది. వివాహం జరిగిన తర్వాత తొన్నాళ్లు మా ఇంటి దగ్గర, మరి కొన్నాళ్లు అత్తగారి ఇంటి దగ్గర కాలక్షేపం చేయడం తపష్ట మరే పని చేయలేదు. ఇలా పనీ పాట లేకుండా ఎన్నాళ్లు, ఎన్దేళ్లు గడపాలనే ప్రశ్ష నాలో ఉదయించింది అదే సమయంలో విజయవాడలో ఉన్న మిత్రుడిని కలవడం జరిగింది అతను సిమెంటు వ్యాపారం చేద్దామని సలనా ఇచ్చాడు. నాకు కూడా ఆ సలహా నచ్చింది. ఆ రోజుల్లో సిమెంట్‌ దొరకడం గగనంగా ఉండేది నలుగురం భాగస్వాములం కలసి తలా ఐదు వేల రూపాయలతో వ్యాపారం ప్రారంభించాము రైలు వ్యాగన్‌లో సిమెంట్‌ వచ్చేది అలా వచ్చిన షావాలిష్‌ సిమెంట్‌ ఒక్కరోజులోనే అయిపోయేది 22

దచనరాబుల్లోడు మిగతా రోజులు ఖాళీ. అటి కాక నలుగురం పార్టనర్స్‌ము కావడం చేత సిమెంట్‌ వ్యాపారంలో వచ్చింది పంచుళొంటే నా వాట క్రింద చాలా తక్కువ డబ్బు వచ్చేది. అఆ డబ్బ విజయవాడలో ఉండటానికి కాదు గదా, కనీసం ఇంటి అద్దెకు కూడా సరిపోయేది కాదు. ఇలాంటి అనిశ్చిత స్టెతిలో ఏం చేయాలో తెలియనప్పుడు నాన్ష్నగారు కబురు చేశారు. ఇంటికి వెళ్లి వ్యాపారం గురించి చెప్పాను. ఇక ఆ వ్యాపారం మానేసి వృవసాయ పనులు చూసుకోమని ఆయన సలవాో ఇచ్చారు. నాకు కూడా అదే బాగుందనిపించింది. కారణం చాలీ చాలని డబ్బతో విజయవాడలో ఉండేకన్నా స్వంత ఊరులో వృవసాయం చూసుకోవడంలో తృప్తి ఉందనిపించింది. యాకు చాల పొలం ఉండేది, ఎద్దులు, పనివాళ్లతో యూ ఇల్లు ఎప్పుడూ కళకళలాడుతూ ఉండేది. ఉదయమే పనివాళ్లు పాలం పనులకు వెళ్లిపోయేవాళ్ళు, నేను కొంచెం పాద్దెక్కిన తర్వాత వెళ్లేవాడిని. అప్పటికే కూలీలు కలుపు తీయడం, అరకలు దున్నడం ప్రారంభించేవారు. వారు వనులు చేస్తుంటే నేను సూపర్‌వైజ్‌ చేసేవాడిని. మధ్యాహ్నం సమయానికి చేస్తున్న పనులను అపి భోజనానికి లేచేవారు. వారు వచ్చేటప్పుడు క్సారేజీలు తెచ్చకొనేవారు. చేల గట్టుమీద కూర్చొని, చెట్లనీడన కూర్చొని " ళు... 01 టమ లి. య వం మ్న్‌ యం. గ శ్‌ న న ట్‌ జమ శం నం ఆ అం లి! ట్ర / (| సే తం 23

ఖగీరథ మరికొందరు సరదాగా కబుర్లు చెష్టకుంటూ భోజనం చేసేవారు.

గ్రామీణ జీవితంలో కలిసిమెలసి బ్రతకటంలో ఉన్న తృప్తి మరెందులోనూ లేదనిపించేది. ఒకరంటే మరొకరు ఆప్కాయంగా ఉండేవారు. ఎవరికైనా బాధవస్తే ప్రక్కనున్న వారు ఓదాడ్రేవారు. అవసరం వస్తే సహాయం చేసేవారు.

అ ఆప్కాయత, ఆదరణ మూటల్లో చెప్టలేను. కూలీలు నవ్వుతూ, తుళ్లుతూ భోజనం చేయడం నాకు ఎంతో ముచ్చటగా అనిపించేది. ఎర్రటి ఆవకాయ పచ్చడి కలిపి పెద్ద పెద్ద ముద్దలుగా చేసి నోట్లో వేసుకుంటుంటే నాకు నోరు ఊరేధి. ఆహా అలా నేను కూడా క్యారేజ్‌ తెచ్చుళొని ఇలా తినగలిగితే ఎంత బాగుండును అనుకొనేవాడిని.

అంతే ఆ ఆలోచన నా మనసులోకి రావడం, ఆ మరుసటి రోజే యా అమ్మనడిది నేను కూడా త్సారేజ్‌ తెచ్చకోవడం ప్రారంభించాను.

పచ్చని చేలపై నుంచి వచ్చే గాలి, కల్మషం ఎరుగని గ్రామీణులు నవ్వులు, విరబూసిన పూలు, కోతకు వచ్చిన చేల మధ్చలో కూర్చుని అన్నం తినడం, అందునా కొత్త ఆవకాయ పచ్చడితో - ఎంత మహదానందంగా

ఉండేదో!

పగలు వృవసాయపనులు పర్శవేక్షించడం, రాత్రివేళ థాన్యం రాసులకు కాపలా పడుకోవడం నా నిత్ళ కృత్యమైంది.

డిసెంబరు, జనవరి నెలల్లో చలి అధికంగా ఉండేది. అసలే నేను అస్తయా పేషంటుని. చలికి తట్టుకోలేక పోయేవాడిని, వరిగడ్డి బాగా పరిచి పడుకొని దుష్టటిపై మళ్లి వరిగడ్డి కప్పుకొని పడుకొనేవాడిని. అయినా వరిగడ్డిలో ఉండే దూగర తగిలి నాకు ఆస్తమా ఎక్కువయ్యేది.

అలా ఆస్తనూ వచ్చినప్పడు నాలుగైదు రోజులు నాకు నరకమంటే ఏమిటో తెలిసి వచ్చేది. అన్నం, నీరు కూడా మర్చిపోయి తలుపులు బిగించుకొని మరీ పడుకొనే వాడిని.

నా అవస్థ చూసి మా నాన్షగారు వృవసాయ పనులకు వెళ్లొద్దని చెప్పారు. మళ్లీ నేను ఏం చెయ్యాలన్న ప్రశక్ష ఉదయించింది. 'పోనీ బందరులో ఉన్న రైస్‌మిల్‌ పనులు చూనుకో అని ఆయన మరొక సలవా ఇచ్చారు.

ఇదేదో బాగుందనుకాని బందరు వెళ్లి రైస్‌మిల్‌ వృవవారాలు చూడటం ప్రారంభించాను. అక్కడ సరిగ్గా పని చేయలేకపోయాను. కారణం మిల్‌ ఆడేటప్పడు వచ్చే చుట్టు, తవుడు వల్ల నాకు ఆస్తమా వచ్చేది. ఆ ట్టు, తవుడులో దూగర ఉండటమే ఇందుకు కారణం,

నా బాధ చూసి మూ అన్నయ్య వెళ్లి నాన్షగారితో చెప్పారు. ఆయన 'వాడిష్టం వాడికి ఏది ఇష్టమో, ఏ పని చేస్తే ఆస్తమా రాకుండా ఉంటుందో, అదే చేసుకోమను' అని చెప్పారు.

అప్పడు మళ్లి ఏం చెయ్యాలి? అన్న ప్రశ్ష పదే పదే నా మనసులో తలెత్తసాగింది. రోజులు తరబడి ఆలోచించిన మీదటి ఫ్లాష్‌లా ఒక ఆలోచన వచ్చింది.

౭త

దనరాబుల్లోదు . స ల 5 న్న న యట) _ తో మ... క్ష? ్‌ తతో మ. ము. నో . - /// యం! న. మ టన( క్‌ 1. కో సి య మ స | నం. సు త టో జం ఈ న వే. ట్‌? గత క, న శ్రీమతి అన్నపూర్ణ అక్కినేని, శ్రీమతి బసవతారకం నందమూరి, వసుంధరాదేవి వీరమూచనేని గతంలో నాకు సినిమా హీరో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారితో పరిచయం ఉండేదని, ఆ పరిచయాన్ని పురస్కరించుకొని వేసవి సెలవల్లో వారి ఇంటికి వెళ్లేవాడినని చెప్పాను. అలా ఒకసారి వెళ్లినప్పుడు నాకు కూడా సినిమూల్లో నటించాలన్న కోరిక ఉండేదని ఆయనతో చెప్పినప్పుడు చదువు పూర్తి చేసి రమ్మని సలహా ఇచ్చారు. ఆయన పెద్దగా చదువుకోలేదు. ఆ భావన మనసులో ఉండి చదువుకొమ్ముని సలవో ఇస్తుండేవారు. ఆయన చెప్పినట్టుగానే నేను ఇప్పడు డిగ్రీ సంపాదించాను. కాబట్టి మద్రాను వెళ్లి ఆయన్ను కలిస్తే నాకు అవకాశాలు రావచ్చుననిపించింది. అటీ కాక నేను కాలేజీలో చదివే రోజుల్లో నాటకాలు వేసిన అనుభవం ఉంది. కాబట్టి సినిమాల్లోకి వెడితే రాజిస్తానన్న నమ్మకం ఉంది. ఇదే విషయం మూ అన్నయ్యతో చెప్పాను. ఆయన వెళ్లి నాన్నగారితో చెప్టినప్పడు ఆలోచించి చెప్తానన్నారట. ఆయన మూట కోసం నేను నాలుగైదు రోజులు నిరీక్షించవలసి వచ్చింది. ఒక రోజు ఉదయాన్నే నాన్న కబురు చేశారు. నేనూ అన్నయ్యా వెళ్లి ఆయన ఎదురుగా నిలబడ్డాము. ఆయన అన్నయ్యతో 'వాడికి మొదటి నుంచి నాటకాలన్నా సినిమాలన్నా ఇష్టం. ఇక్కడ ఏది చేసినా ఆస్తమూ రావడం, వాడు బాధపడటం చూస్తూనే ఉన్నాము. కనీసం స్థలం మార్ప్చువల్లనైనా వాడి ఆరోగ్యం బాగుపడుతుందేమో, అందుకే వాడిని మద్రాను వెళ్లి ప్రయత్సం చేయమను. వాడి పేరుతో బందరులో యాబై వేల రూపాయలు ఉన్నాయి. అవ ఇచ్చి పంపు. అక్కడ నాగేశ్వరరావు గారు కూడా 25

భగీరథ సహాయం చేస్తానుని చెప్పారు కనుక వెళ్లి రమ్మను' అన్నారు. అన్నయ్య ఈ మూటలతో పెద్దగా రిలీఫ్‌ ఫీలయ్యారు. నా నంతోషానికి అవధులు లేవు. తానీ, ఇంతలోనే నాన్నగారు బాంబు పేల్చారు. 'ఆ డబ్బు అయిపోతే, మళ్లీ పంపమంటే నా వల్లకాదు, నేను ఇవ్వను. అన్షీ ఆలోబించుకొని మరీ వెళ్లమును - వాడు సంపాయిస్తే సంతోషిస్తా లేదా మళ్లీ వచ్చి వ్యవసాయం చేయవలసిందే' అన్నారు. “అలాగే నాన్షగారు' అని చెప్పాను తారణం నేను మద్రాసులో స్థిరపడతానన్న నమ్మకం నాలో మెండుగా ఉండటమే అలా 50 వేల రూపాయలను తీసుకొని నటుడు కావాలన్న గంపెడంత ఆశతో మద్రాసు మెయిల్‌ ఎక్కాను, మద్రాసు ప్రయాణం 1958 సంవళ్ణరంలో హీరో కానలానే లక్ష్రంతో, గంపెడంత ఆశతో మద్రాసు మహానగరంలో అడుగు పెట్టాను ఏ హీరో అయినా వెళ్లగానే అవకాశాలు రావు ఎన్నో అవస్థలు పడాలి ఎందరినో కలవాలి, మెప్టించాలి అని పసధిమంధి చెప్పకుంటుంటే విన్నాను అలా నేను కూడా కష్టాలు పడటానికి మానసికంగా సిద్దపడ్డాను మద్రానులో నాకు అంత అనుబంధం లేదు నాగేశ్వరరావు గారిని చూడటానికి వేసవి సెలవల్లో రావడం, నాలుగు రోజులు కాలక్షేపం చెయ్యడం తిరిగి వెళ్లడం. అంతకు ముందు యూ అమ్మగారికి మద్రానులో ఆపరేషన్‌ అంటే ఆమెతో పాటీ వచ్చి కొన్నాళ్లు ఉన్నాను. అధీ మరీ చిన్న వయసు అంతకు మించి నాకు పరిచయం లేధు. నేను మద్రాసు వచ్చిన తర్వాత తెలిసిన మిత్రుడు పివి ఆంజనేయలును కలిసి వచ్చిన పని చెప్పాను. ఆయన ఎంతో ఆప్పాయంగా నన్ను రిసీవ్‌ చేసుకొని 'వేరే చోట ఉండటం ఎందుకు మన ఇంట్లోనే ఉండు' అని అభయహస్తం ఇచ్చాడు. ఆ మాటలు నాలో కొండంత బలం ఇచ్చాయి. తెలియని చోట, తెలిసిన మిత్రుడు ఆశ్రయం ఇవ్వడం అంటే నిజంగా అద్యష్టమేకదా అలా ఆంజనేయులు గారి ఇంట్లో ఉండటం ప్రారంభించాను ఆంజనేయులుగారి భార్య నాకు ఏ లోటూ రాకుండా చూసేది పేరుకు మద్రాసు అయినా ఇంట్లో ఉన్న అనుభూతి కలిగేది అంతగా ఆదరించి అభిమూనించారు. ఆంజనేయులుకి సి ఎంఆర్‌ కంపెనీ ఉండేది. సిమెంట్‌, శానిటరీ మెటిరియల్‌ సఫ్టయ్‌ చేసేవారు ఇదిలా ఉండగా నేను మద్రాను వచ్చింది ఆనాడు నాగేశ్వరరావు గారు అన్న మాటల వల్లనే చదువు అయిపోయిన తర్వాత రా ప్రసాద్‌ ప్రయత్షం చేద్దాం' అన్న ఆ మాటలే నాకు పదే పదే గుర్తుళొచ్చేవి ఆయన అన్న మాట ప్రకారం డిగ్రీ పూర్తి చేసి మరీ వచ్చాను. నాకు రంగస్థల అనుభవం కూడా ఉండటం ఫ్లస్‌ పాయింట్‌ పైగా నా పర్ణనాల్ది చూసిన స్టేహితులంతా హీరోలా ఉన్నావు అనేవారు ఆ మూటలు కూడా నాలో ఉన్న ఆశకు ఊతం ఇచ్చాయని చెప్పాలి నా అద్భష్టాన్ని కూడా పరీక్షించు కుందామని వచ్చాను. 26

దనరాబుల్లోదు

నాగేశ్వరరావు గారిని కలిశాను. ఆయన తనకు ఆప్తుడైన దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు గారికి నన్ను పరిచయం చేశారు.

ఆ రోజుల్లో చాలా తక్కువ సినిమాలు నిర్మాణం జరిగేవి. హీరోలు తక్కువ. నిర్మాతలు తక్కవే. ఒక్కో సినిమా తీయడానికి సంవత్చరంకు పైగా పట్టేది. కొత్త హీరోను పరిచయం చేయడం అంటే సాహసమే. అలా చూస్తూ చూస్తూ సాహసం చెయ్యాలంటే ఎవరు చేస్తారు?

నేను మద్రాసు వచ్చి ఆరు నెలలు కావస్తున్నా నా ప్రయత్నాలు ఏవీ ఒక కొలిక్కి రాలేదు. నాకు హీరో అవకాశం ఇస్తామని ఏ నిర్మాతా వాగ్దానం చెయ్యలేదు. నాగేశ్వరరావు గారు, రామారావు గారు ఎవరి నిర్మాతలు వారికున్నారు. కొత్తగా నిర్మాత రంగంలోకి రానడం బహు అరుదు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో నాకు ఏం చెయ్యాలో అర్థం కాలేదు. ఒక్కోసారి రాత్రిళ్లు నిద్రకూడా పట్టేది కాదు. నేను ఏ ఆశతో మద్రాను మహానగరంలో కాలుమోపానో. ఆ ఆశ తొడిగట్టసాగింది. తీసుకొచ్చిన డబ్బలో నగ భాగం పై ఖర్వ్చ అయిపోయింటి. ఏం చెయ్యాలి?

బట్టి చేతుల్తో స్వగ్రామం వెళ్లలేను. అక్కడ పని చేసే అవకాశం లేకనే కదా నాన్నగారు ఇక్కడకు పంపించింది. కానీ, నాకు అవకాశాలు రావు. వస్తాయన్న గ్యారంటీ కూడా లేదు. ఇలాంటి అనిశ్చిత స్థితిలో నాకు దూరపు బంధువైన పర్వతనేని రంగారావు గారిని కలిశాను. వారు జెమినీ స్టూడియోస్‌లో సౌండ్‌ ఇంజనీరుగా పనిచేస్తున్నారు. సినిమూ రంగంతో పరిచయం ఉన్న వ్యక్తి.

ఆయన బాగా ఆలోచించి 'ప్రసాద్‌, నువ్వు ఎలాగూ ఇంటికి వెళ్లలేవు. ఇక్కడ హీరోగా అవకాశాలు లేవు. అంచేత ఒక సినియా డబ్‌ చేస్తే బాగుంటుందేమో ఆలోచించు' అన్నారు. ఆ మూటలు నాలో ఉన్న తొంచెం ఉత్సానోన్లి కూడా నీరు కార్టాయి. నటనకు గుడ్‌బై చెప్పి వ్యాపారంలోకి దిగాలన్ష్న మూట అనుకున్నాను. వెంటనే నేను రాజీపడలేకపోయాను.

అయితే ఆ తర్వాత ఆయన చెప్పిన మాటలు నన్ను ఆలోచనలో పడవేశాయి. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో అంతకంటే మరో దారి లేదనిపించంది.

హిందీ నుంచి తెలుగులోకి అనువాదం చేయడానికి ఎన్లో చిత్రాలు చూశాను. కానీ, ఏటీ నచ్చలేదు. అప్పుడొక మిత్రుడు 'ఫూనా ఫిలిం ఇన్‌స్టిట్కూట్‌ వెడితే అక్కడ పౌరాణిక చిత్రాల నిర్మాణం జరుగుతుంటుంది. తెలుగు వారికి పౌరాణికాలంటే ఇష్టం కదా? అనే నలహా ఇచ్చాడు. ఆ సలహా నచ్చింది.

నేను, రంగారావు, మరో మిత్రుడు కలిసి పూనా వెళ్లాం. అక్కడ అనేక చిత్రాలను చూడటం జరిగింది. అందులో మూకు 'గజగౌరి', 'శంకర్‌ బాబా” అన్న రెండు చిత్రాలు నచ్చాయి. ఆ రెండింటిలో లా

భగీరథ “గజగౌరి' మాకు బాగా నచ్చింది. కొందామని అనుకున్నాము. అయితే ఇంతలో రంగారావు గారు మద్రాసు వెళ్లి కబురు చేద్దాం అన్నారు. యాకు తెలిసిన మజీద్‌ గారిని కలిసి ఈ రండు చిత్రాల గురించి చెప్పాము. అందులో 'గజగౌరి బాగా నచ్చింది. అది కూడా చెప్పాం. ఆయన అంతా బాగానే ఉంది ఆ సినిచూ నిడివి ఎంత అని అడిగారు. 9,500 ఉండొచ్చు అని చెప్పాను. అయితే 'వద్దు' అన్నారు. కారణం ఆ సినిమూ గంటన్నర కన్నా ఉండకపోవడమే. ఆ రోజుల్లో మూడు గంటలన్నా లేకపోతే ప్రేక్షకులు సంతృస్తి పడేవారు కాదు. జనానికి ప్రధాన వినోదం సినిచూనే. కాబట్టి ఎక్కువ సేపు సినిమా చూడాలనుకొనేవారికి నిరాశ కలుగుతుంది. కాబట్టి ఆ ప్రయత్త్షం మానుకొమ్మని ఆయన సలహా ఇచ్చారు. మళ్లీ నాకు చెప్టలేనంత నీరసం వచ్చేసింది. నటనకు గుడ్‌పై చెప్పాను. కనీసం డబ్బింగ్‌ సినిమూ అయినా విడుదల చేద్దామని అనుకుంటే ఇలా అయ్యింది. నేను ఏం చేసినా కలిసి రాదా? ఇక ముందు ఏమీ చేయలేనా? లాంటి రకరకాల ప్రశ్నలు నా మనస్సును బాధించసాగాయి. ఒకరకమైన వైరాద్భం చోటు చేసుకుంది. అయితే ఆ సినిమూ కొనకపోవడం మంచిదే అయ్యింది. రంగారావు గారు ఆ సమయంలో మంచి సలవాోనే ఇచ్చారు. ఒకవేళ కొని ఉంటే భారీగా నష్టపోయేవాడిని. అప్పటికే ఆరు నెలల నుంచి ఆంజనేయులు గారింట్లో ఉంటున్నాను. ఇంకా ఎక్కువ రోజులు వారిని ఇచ్బింది పెట్టడం భావ్యం కాదనిపించింది. వారు ఎంతో ఆప్కాయంగా ఉన్నా ఎక్కువ రోజులు ఉండటం సమంజసం కాదనిపించింది. అందుకే నా మకాంను మౌంట్‌రోడ్‌లో ఉన్న హోటల్‌ ఇండియాకు మాడ్దాను. అది తెలుగువారి హోటల్‌ కావడంతో ఎక్కువ మంది తెలుగు వారు అక్కడ ఉండేవారు. చాలా మందితో సరిచయాలు అయితే అయ్యాయి కాని, వ్యాపారపరంగా బక్క అడుగు కూడా ముందుకు సాగలేదు. రోజులు గడుస్తున్న కొద్ది నాలో ఆశ సన్ష్నగిల్లసాగింది. నేను ఏమీ చేయలేనేమో అన్న అనుమూనం కలగసాగింది. ఒకరోజున నా మనసులో ఉన్ల బాధను రంగారావు గారితో పంచుకున్నాను. ఆయన నన్ను ఓీదార్డారు. 'ఇక్కడే ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి రంగారావు గారు, నేను వెనక్కి వెళ్లే అవకాశమే లేదు" అని చెప్పాను. ఆయన బాగా ఆలోచించి ఒక సలవాో ఇచ్చారు. 'మ్‌రే ఒక తెలుగు ిత్రాన్న ఎందుకు నిర్మించకూడదు? మీకు నాగేశ్వరరావు గారితో బాగా పరిచయం ఉంది. మిమ్మల్షి అభిమానిస్తారు అలాగే జగ్ణయ్యగారు మీ బంధువు. ఈ పరిచయాలను ఎందుకు ఉపయోగించు కోకూడదు?'. రంగారవు గారు ఇచ్చిన సలహా నాకూ నచ్చింది. నిజమే డబింగ్‌ సినిమాల కన్నా ఇది నయం కదా? అనుకున్నాను. ఆ పడే శ్రమ ఏదో ఇక్కడే పడితే ఫలితం ఎలా ఉన్నా తృప్తి అన్నా మిగులుతుంది అనిపించింది. 28

దసరాబుల్లోడు

నేను మద్రాసు వస్తూ 50 వేల రూపాయలు తెచ్చాను. అందులో 25 వేలరూపాయలు ఖర్చు అయ్యాయి. మిగిలిన 25 వేలతో సినిచూ ఎలా తీయగలం? అన్న సందేహం కలిగింది. అప్పడు రంగారావు గారు తాను తన మిత్రులు కలిసి 20 వేల రూపాయల వరకు ఇస్తామని, 15వేలు నన్ను చూడమని చెప్పారు. అంటే 60 వేల రూపాయలు అవుతుంది.

అంటే నేను ఇంటికి వెళ్లి 15 వేల రూపాయలను అడగాలి. సరే ప్రయత్సం చేసి వస్తానని రంగారావు గారికి చెప్పాను.

యాకు మచిలీపట్టం, గుడ్గవల్లేరులో రెండు రైన్‌ మిల్గ్‌ ఉన్నాయి. ఒకటి నాన్షగారి ఆథీనంలో ఉంది.

మరోటి పెద్దన్నయ్య గంగాధరరావు గారి మేనేజిమెంట్‌.

మద్రాను వెళ్లేటప్పుడు నాన్నగారు అన్న మూటలు నాకు గుర్తున్నాయి. 'ఈ 50 వేల రూపాయలు తప్ట నేను ఇవ్వలేను. బినితో నువ్వు ఏమైనా చేనుకో అన్నారు.

మచిలీపట్షం మిల్లు అన్నయ్య కంట్రోల్‌ కాబట్టీ ఆయన్ని అడుగుదామని అక్కడకు వెళ్లాను. నా దురదృష్టం తోద్ది ఆ సంవత్యరం పంటలు లేవు. రైన్‌ మిల్‌ సాగటమే గగనంగా ఉంది. అప్టటికే బాగా నష్టాల్లో ఉందని అన్లారు. ఇలాంటి స్థితిలో అన్నయ్యను డబ్బు అడిగి ఆయన్ని కష్టపెట్టినట్టు అవుతుందనుకున్నాను. గతళ్ళంతరం లేని స్థితిలో మద్రాను తిరిగి వచ్చాను.

రంగారావు గారికి నా పరిస్థితి వివరించి చూ ఊరు తిరిగి వెళ్లిపోదామని నిశ్చయించుకున్నాను. అంతకంటే నాకు మలో మార్గం కనిపించలేదు.

మద్రాసు చేరగానే రంగారావు గారి ఇంటికి వెళ్లాను. ఆయన నన్ను చూడగానే చిరునవ్వుతో 'రా ప్రసాదొ అని ఆహ్వానించారు. నాకు సంభాషణ ఎలా ప్రారంభించాలా అర్థం కాలేదు. నేను డబ్బుతో వచ్చానని ఆయన సంతోషంగా ఉన్నారు. కానీ, తీసుకురాలేదని ఆయనకు చెప్పాలి.

'సాఠి రంగారావు గారు' అన్నాను. 'ఏమ్రైంటథి ప్రసాద్‌?” అన్నాడు ఆదుర్దాగా ఆయన ముఖంలో రంగులు యూరడం గమనించాను. డబ్బు అందలేదు అని మెల్లగా చెప్పాను. అంతే ఆయన నిర్హాంతపోయారు. ముఖం పాలిపోయింది. మాటలు తడబడసాగాయి. మనిషిలో నీరసం వచ్చేసింది.

మూటలు కూడబలుక్కుంటున్నట్టుగా 'మీరు డబ్బు తెస్తారు. సినిచూ మొదలు పెట్టవచ్చననే ఉద్దేశంతో నేను నా ఉద్వోగానికి రాజీనామయూ చేశాను' అని చెప్పారు రంగారావు గారు.

అంతే ఆయన చూటలు విన్హ నాకు షాక్‌ కొట్టినంత పనయ్యింది. ఈ సారి నాకు చెమటలు పట్టేశాయి.

నేను డబ్బు తీనుకు వస్తానన్ష విశ్వాసంతో రంగారావు గారు ఉద్నోగానికి రాజీనామా చేశారు. అంటే ఆయన నా వల్ల ఉద్యోగాన్ని తోల్తోయారు. మాటి తప్టని వంశంలో వుట్టిన నేను డబ్బుతో తిరిగి వస్తాననే ఆయన ఆశను అడియాశను చేశాననిపించింటి. ఇది అంతులేని బాధను కలిగించింది. నాకు నష్టం

29

భగీరథ జరిగినా, కష్టం వచ్చినా పర్చకోగలను. తట్టుకోగలను. అదే నా వల్ల మరొకరు నష్టపోవడం నాకే మూత్రం ఇష్టం ఉండదు. అందుకే ఆ సమయంలో రంగారవు గారిని ఓదార్దే ప్రయత్షం చేయలేదు కారణం ఏమైనా సరే సినిమా తీద్దాం, డబ్బ తీసుకు వస్తాను మిగతా పనులు మీరు చూడండి అని ధైర్యం చెప్పాను. ఆ చూటలు ఆయనలో ఉత్సాహాన్ని కలిగించాయి.

'సరే ప్రసాద్‌ గారు, మీరు వెళ్లి రండి” అన్నారు.

జీవితంలో మొదటిసారిగా ఛాలెంజ్‌ ఎదురయ్యింది స్థిరమైన నిర్ణయంతో, ఆత్మ విశ్వాసంతో మూ

ఊరు ప్రయాణమయ్యాను

తూ నాన్నగారు ముగ్గురు అన్నా తమ్ముళ్లు. రెండవ ఆయన సత్యనారాయణ, మూడవ ఆయన యాథవరావు. సతృనారాయణ గారికి పిల్లలు లేరు వారికి నేనంటే అమిత ప్రేమ నన్ను పెంచుకోవాలనే ఆశతో ఉండేవారు ఆ ఇద్దరినీ చెరొక ఐదు వేల రూపాయలు అప్ప అడిగాను వారు నా మాట కాదనలేదు నాకా విషయం తెలుసు. వెంటినే డబ్బు ఇచ్చారు.

ఆ డబ్బుతో మళ్లి నేను మద్రాసు వచ్చాను. అప్టటికే రంగారావుగారు 20 వేల రూపాయలు సిద్దం చేసి ఉంచారు. నా దగ్గర ఉన్న 25 వేలు ఊరునుంచి తెచ్చిన 15 వలు, ఆ డబ్బుతో సినిమా ప్రారంభానికి త్రీ కారం చుట్టాము

జగవతి పిక్టర్స్‌ అన్న సంస్థకు నేనొక మేనేజింగ్‌ పార్టనర్‌ కాగా రంగారావు గారు ఇంకొక మేనేజింగ్‌ పార్టనర్‌ మూ నాన్ష గారిపేరుతో కంపెనీ ప్రారంభించాం అదే జగపతి ఆర్ట్‌ పెక్టర్స్‌,

చిత్రనిర్మాణానికి శ్రీకారం న అక5లర్వు సంవత్షరం సినిమూ అనగానే ముందు కథ సిద్ధం చేసుకోవాలి అంటే మంచి రచయితను ఎన్నుకోవాలి అష్టట్లో ఆరుద్ర, ఆత్రేయ, సదాశివబ్రహ్మం లాంటి హేయా హేమీలు ఉండేవారు. ముందుగా సదాశివబ్రహ్మంగారి దగ్గరకు వెళ్లి కథకావాలని అడిగాం. ఆయన తష్టకుండా ఇస్తానని చెప్పారు ఆయన చాలా కథలు మాకు వినిపించారు అందులో ఒకటి బాగుందని అనుకున్నాం నాలుగైదు సిట్టింగుల తర్వాత కథ తయారైంది ఇక డైలాగులు రాయించాలి ఆ మూటే బ్రహ్మంగారితో చెప్పాము అందుకాయన భెంగుళూరు వెడదామని చెప్పారు. రచయితలు ప్రశాంత వాతావరణంలో కధలు, డైలాగులు, పాటలు రాయడం అలవాటు. సినితమూ అనేది వ్యాపారం కాబట్టి తమ సినిమా బాగా రావాలి, వంద రోజులు ఆడాలని అందరు నిర్మాతలు అనుకోవడం సహజం. అందుకు ఎంత ఖర్చయినా వెనుకాడరు. ఎప్పడైతే బ్రహ్మంగారు బెంగుళూరు అన్నారో, వెంటనే సరేనని చెప్పాను వారి కారులోనే నేనూ, రంగారావు గారు, బ్రహ్మం గారి మనవడు వెళ్లాం వారి కోరిక ప్రకారం ఒక ౩0

దనరాబుల్లోదు యూరోపియన్‌ స్టయిల్‌ హోటల్లో దిగాం. బ్రహ్మంగారికి నాన్‌వెజ్‌ అంటే బాగా ఇష్టం. రాత్రివేళ తన కిష్టమైన మందు త్రాగుతూ, మెంధాల్‌ సిగరెట్‌ కాలుస్తూ చికెన్‌ ముక్క తింటూ ఆయన ఎంజాయ్‌ చేయడం నేను స్వయంగా చూశాను. అంతేకాదు పగలు రేసులకు కూడా వెళ్లేవారు. బెంగుళూరు వచ్చి మూడు పగళ్లు, మూడు రాత్రుళ్లు గడిచిపోయాయి తష్ట బ్రహ్మంగారు కాగికంపై కలం పెట్టలేదు. పగలు రేసులు, రాత్రి మందు పార్టీలు తప్ప డైలాగ్స్‌ రాయాలన్న థ్యాసే లేకుండా పోయింది. ఆయనేమో ఎంచక్కా ఎంజాయ్‌ చేస్తుంటే మాకేమో పిచ్చి పెరుగుతుంది. కారణం డబ్బ ఖద్దవుతుందనే దిగులు బకవైపు డైలార్ట్స్‌ రావడం లేదని మరోవైపు. ఏం చెయ్యాలో తోచలేదు. అందునా సినిమూ రంగానికి కొత్త, ఇదే తొలి చిత్రం. బాగా ఆలోచించిన మీదట బక నిర్ణయానికొచ్చాము. ఏమైతే అది అవుతుంది అడిగేద్దానుని. ఆ రోజు సాయంత్రం బ్రహ్మంగారితో మూ మననులో ఉన్న మూట చెప్పేశాము. ఆయన నవ్వుతూ ఓసి | నే ప . జ్‌ /, ల న. య ళ టాం నే క. టు సా ఇ తు జగపతి సంస్థ నిద్మించిన తొలిచిత్రం 'అన్నపూర్ణలో ముక్కామల, జమున చై

భగీరథ డైలాగ్బే కదా, ఒక రోజులో రాసెయ్యగలను అన్నారు థీచూగా. ఆనా బ్రహ్మంగారు అర్థం చేసుకున్నారు. ఇక డైలాగ్స్‌ మొదలు పెడతారని అనుకున్నాము. ఆ రాత్రి తన మనవణ్ణి కూర్చోబెట్టుకొని డైలార్స్‌కు శ్రీకారం చుట్టారు. ఉదయాన్నే మేము నిద్రలేవగానే డైలాగ్స్‌ అయిపోయాయి. శుభం కూడా రాసి ఉండటం చూసి తెగ సంబరపడ్డాము. అయితే తీరా చదివాక కాని తెలియలేదు. అవి డైలాడ్స్‌లా ఉన్నాయే కాని కావని. కేవలం గాలి పోగేసి రాసినట్టు ఉంది. ఆ మాటే బ్రహ్మంగారితో అంటే ఆయన మీరు కొత్త కదండి తెలియదు. అయినా ఇవి మొదటి సారి రాసినవి. రెండవసారి రాస్తే ఇంకా బాగా వస్తాయి అని చెప్పారు. మేము మొదటి చిత్రానికి దర్శకుడుగా ది. మధుసూదనరావు గారిని అనుకున్నాము. ఆయన రెండు రోజులు ఆలస్యంగా బెంగుళూరు వచ్చారు. ఆయన రాగానే జరిగింధి చెప్పేశాము. ఆయన కూడా డైలాగ్స్‌ చదివి బాగా లేవని చెప్పారు. ఇక చెసేదేమ్‌ లేక అదే స్కివ్లు పట్టుకొని మద్రాసు చేరుకున్నాము. తర్వాత నానా అవస్థలు పడి మంచి డైలాగ్స్‌తో స్రిప్పు రడీ చేసుకున్నాం. ఇక హీరోను ఎంపిక చేసుకోవాలి. నాకు నాగేశ్వరరావు గారు తెలును కాబట్టి ముందు వారి దగ్గరకు వెళ్లాము. అప్పుడాయన చెతిలో రెండు మూడు చిత్రాలు ఉన్నాయి. అప్పుడే కె.వి. రెడ్డి గారి దర్శకత్వంలో దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు గారు తీసే చిత్రం ప్రారంభం కావలసి ఉంధి. కాబట్టి ప్రస్తుతానికి తాను చేయలేనని, జర్గయ్య గారిని కలవమని సలహా ఇచ్చారు. కొంగర జగ్గయ్య మాకు దూరపు చుట్టం అవుతారు. వారి దగ్గరకు వెళ్లి అడగటం, వెంటనే ఒప్పుకొని తాలిషేట్ట్‌ ఇవ్వడం కూడా జరిగింది. హీరోయిన్‌గా జమునను ఎంపిక చేసుకున్నాము. సుసర్ల దక్షిణామూర్తి సంగీత దర్శకుడుగా, కమల్‌ఘోాష్‌ ఛాయాగ్రహకుడుగా తీసుకున్నాము. అందరూ కాల్‌షీట్స్‌ ఇచ్చారు. అడ్వాన్సు ఇచ్చి ఎగ్రిమెంట్‌ కూడా చేసుకున్నాము. ఇక షూటింగ్‌ మొదలు పెడదామని అనుకుంటున్నాము. ఇంతలోనే మరో అవాంతరం వచ్చి పడింది. కొత్త నిర్మాతలకు ముడి ఫిలిం ఇవ్వకూడదని దక్షిణ భారత చలన చిత్ర వాణిజ్య మండలి కార్యవర్గ సమావేశం నిర్ణయం తీసుకుంది. మంగళసూత్రం లేకుండా ఏవాహం ఎలా చేయలేమో, ఫిలిం లేకుండా సినిమూ తీయలేము. అందుకని ఆ ఫిలిం సంపాదించాలంటే ఏం చెయ్యాలని రకరకాలుగా ఆలోచించాము. పాత వారికి అయితే ఫిలిం ఇస్తారు కాబట్టి అంతకు ముందు సినిమాలు తీసిన ఒక తమిళ నిర్మాతను కలిసి సమన్య వివరించాము. ఆయన ఐదు వేల రూపాయలు ఇస్తే ఫిలిం తన పేరుతో తీసుళొని ఇవ్వడానికి జప్పకుంటానన్నారు. గత్ళంతరం లేని పరిస్థితుల్లో ఆయనకే డబ్బు ఇచ్చి, వారి సంస్థ పేరు మీద ఫిలిం తెచ్చకున్నాము. ఆ రోజుల్లో ఐదు వేల రూపాయలు అంటే సామాన్యమైన విషయం కాదు. ఒక హీరో పారితోషికం అంత. అయినా అవసరం మనటి, అవకాశం అతనిది. ఆ తర్వాత అన్టీ సాఫీగానే జరిగిపోయాయి. తొలి చిత్రం 'అన్నపూర్ణ 1959లో ప్రారంభోత్సవం జరిగింది. 32

దనరాబుల్లోదు లా వా భహా, మై వా నె శ క (| శ ష్‌ (| ళు న గ క జ్‌ ట్స ల క ౫ | శి షు. [ర్యా ఎను మ / క; న నో /1. / 1 రం స య 4 1. జో |

తొలి షాట్‌ను గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు మీద తీశాము.,

ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పాలి టి. నగర్‌లో డా గాలి బాలసుందరరావు గారు (నటుడు చంద్రమోనాన్‌ యామగారు ఉన్న ఇంటి ప్రక్కన ఒక పూరిల్లు ఉండేది ఆ ఇంట్లో తాళపత్ర గ్రంథాలు చూసి భవిష్యత్‌ చెబుతుండేవారు నేను కూడా నా గురించి తెలుసుకుందామని వెళ్లాను. అన్ని వివరాలు కనుక్కున్న తర్వాత తాళపత్రాలు తిరగేసి 'నువ్వు సినిమూ తీయాలనుకుంటున్నావు. తస్టకుండా తీస్తావు ఆ చిత్రంలో హీరోయిన్‌ పాత్ర పేరే సినిమూ పేరవుతుంది అని చెప్పాడు అంతేకాదు కథా వస్తువు గురించి కూడా వివరించాడు. ఆనాడు అతణ్ణి తేలిగ్గా తీసిపారవేశాను. అన్నీ కళ్లతో చూసినట్టు చెబుతున్నాడు అన్నీ అబద్దాలే అనే భావం నాలో పర్దడింది

అయితే అతను ఏం చెప్పాడో అదే నిజమైంది. సినిమాలో హీరోయిన్‌ పాత్ర పేరు అన్నపూర్ణ సినిమాకు కూడా అదే పేరు పెట్టాము అంతేకాదు ఆయన ఏ కథ అయితే చెప్పాడో, సరిగ్గా అదే కథను సినిమాగా తీయడం జరిగింది

33

భగీరథ

“అన్నపూర్ణ చిత్ర నిర్మాణంలో మరో సంఘటన నా మనస్సుపై ముద్రించుకు పోయింది.

“అన్నపూర్ణ చిత్రంలో పిల్లలపై తీసే ఒక పాట చిత్రీకరణ కోసం మద్రాసుకు దూరంలో ఉన్న సత్కా స్టూడియోస్‌లో ఒక సెట్‌ వేశాము 'గాలి వాన కురిపించే వాన దేవుడా" అన్న పాట కాబట్టి సహజంగా హోరుగాలి, కుండపోత వర్షం కావాలి. అందుకు తగ్గ ఏర్పాట్లు చేశాము.

ఉదయం నుంచి ఆ గాలిలో, వర్షంలో ఉండటం, అప్పడప్పుడు తడవడం మూలంగా ఆస్తమా నన్ను ఆవరించింది. ఆస్తమా రావడం అంటే నానా ఇబ్బంది పడటమే, సాయంత్రానికి అది వర్షంలాగే ఉగ్రరూపం దాల్చింది. షూటింగ్‌ జరుగుతూ ఉంది. నేను ఒక చోట కూర్చొని ఉన్లాను. ఆ రోజు షూటింగ్‌ రాత్రిపూట రెండు గంటల వరకు జరిగింది. నేను ఆస్తమూతో బాధపడుతూ ఉండటం చేత ఏం జరుగుతుందో చూసే ఓపిక కూడా లేకపోయింది

"బివరికి కాస్త రిలీఫ్‌ రాగానే బయటకు వచ్చి చూస్తే ఏముంది? షూటింగ్‌ పేకప్‌ కావడం యూనిట్‌ సభ్యులంతా బెజ్ఞి పోవడం జరిగింది

నిర్మాతను అనేవాడిని అక్కడ ఉన్నానని ప్రొడక్షన్‌ వారికి గుర్తుకూడా లేదు అందరూ వెళ్ళిపోయారు. ఏమి చెయ్యాలి. సత్కా స్టూడియో సిటికి బాగా దూరం. చేసేది లేక కాలినడకన నేను ఉండే హోటల్‌కు బయలుదేరాను, ఎక్కడ సత్కా స్టూడియో ఎక్కడ టి.నగర్‌, నేనున్న పరిస్థితుల్లో ఆ రాత్రి వేళ, ఒంటరిగా, ఆస్తమాతో నడుచుకుంటూ నెళ్లడం అంటే ఎంత శ్రమతో కూడుకున్న వృవవారమో ఆలోచించండి. అయినా తపష్టదు గత్మంతరం లేని స్థితి అలా దగ్గుతూ, రొప్పతూ, కుంటుకుంటూ తెల్లవారు జాము నాలుగున్హ్నరకు హోటల్‌ చేరుకున్నాను. ఆ దెబ్బ నన్ను చాలా రోజులు మంచంలో పడవేసింది. కోలుకోవడానికి చాలా రోజులు పట్టింది

“అన్నపూర్ణ చిత్రం ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా విడుదలైంది. సినిచూకు మంచి పేరు వచ్చింది. సంస్థకు గుర్తింపు వచ్చింది. కానీ, లాభాలు యాత్రం రాలేదు

ఆ తర్వాత నా ఆరోగ్యం కుదుటపడ్డాక రెండవ చిత్రం గురించి ఆలోచించడం ప్రారంభించాము. ఈసారి నాగేశ్వరరావు గారితో చెయ్యాలని రెండవ చిత్రం మీకు చేస్తానని ఆయన వాగ్దానం కూడా చేశారు

ఏదైనా బెంగాలి చిక్రం రీమేక్‌ చేస్తే బాగుంటుందని కొంత మంది మిత్రులు సలవో ఇవ్వడంతో కలకత్తా వెళ్లాము,

బెంగాలి సంస్కృతి, సంప్రదాయం తెలుగు వారికి దగ్గరగా ఉంటుంది అదీకాక రవీంద్రనాధథకాగూర్‌, శరత్‌బాబు నవలలు తెలుగునాట విశేష ప్రజాదరణ పొంది ఉన్నాయి కాబట్టి మంచి కథ లభించవచ్చ నన్న ఆశతో మేము వెళ్లాము.

34

దనరాబుల్లోడు కలకత్తాలో మకాం పెట్టి అప్పట్లో విడుదలైన చిత్రాలన్నింటినీ చూశాము. అందులో తూకు 'సాగరిక' అనే చిత్రం బాగా నచ్చింది. ఆ చిత్రంలో హీరో సగంలో గుడ్డివాడ వుతాడు. ఆ తర్వాత భార్భకు అతడికి మధ్య సంఘర్షణ, మథ్యలో స్టేహితుని రాకతో ఆ కథ చాలా ఆసక్తికరంగా అనిపించింది నాగేశ్వరరావు గారికి చాలా వెరైటీ అవుకుందనిపించింది. మద్రాసు వచ్చిన తర్వాత నాగేశ్వ్చరరావుగారికి ఆ చిత్రం చూపించాము ఆయనకు కూడా బాగా నచ్చింది. మొదటి చిత్రానికి దర్శకత్వం నహించిన వి, మధుసూదనరావు గారినే ఈ చిత్రానికి కూడా దర్శకుడుగా ఎంపిక చేసుకున్నాము. జగ్గయ్య సావిత్రి, గుమ్మడి లాంటి హేయాహేమలను నటీనటులుగా ఎంపిక చేనుకొని షూటింగ్‌ ప్రారంభించాము. సగం అయిపోయిన తర్వాత రంగారావు గారు ఏ సలహా ఇచ్చారు. ఇప్టటి వరకు చేసింది ఎవరికైనా చూపెడదాం అని.. నేను కూడా సరేనన్నాను సినిచూ రంగంలో అనుభవజ్ఞులు ఎందరో ఉన్నారు వారి సలవాలు, సూచనలు తీసుకుంటే మంచిదే కదా! అదే ఉద్దేశంతో నలుగురైదుగురు ప్రముఖులకు చూపించాము అందులో బి.ఎన్‌. రెడ్డి గారు కూడా ఉన్నారు ఆయన షూటింగ్‌ చేసినంత వరకు సినిచూ చూసి పెదవి విరిచారు. కారణం గుడ్డివాడి పాత్రలో నాగేశ్వరరావు గారిని ప్రేక్షకులు చూడరని. అప్పటి వరకు రోమాంటిక్‌ వేషాలతో స్టార్‌ ఇమేజ్‌ సంపాధించుకున్న ఆయన గుడ్డివాడు అయితే ప్రేక్షకులు తట్టుకోలేరు. అలా ఆయన్ని ఊహించుకోలేరు అని బాంబు పేల్చారు. అంతే మూ అందరికీ షాక్‌ తగిలినంత పనయ్యింది. అప్టటికే సగం చిత్రం తీశాము. బి.ఎన్‌. రెడ్డి గారు అంటే సినిమూ రంగంలో ఎంతో గౌరవం ఉన్న వ్యక్తి. సినియా గురించి క్షుణ్ణంగా తెలిసిన దర్శకుడు. అలాంటి వృక్తి చెప్పాడంటే దానికి తిరుగు ఏముంటుంది? అందుకే బాగా భయసడిపోయాము ఈ విషయం నాగేశ్వరరావు గారికి చెబితే ఆయన కూడా బిఎన్‌ రెడ్డి గారి అభిప్రాయానికే ఓటు వేశారు అంత అనుభవం ఉన్న దర్శకుడు చెప్పాడంటే అది కరెక్టు అభిప్రాయమే. ఇంతవరకు పెట్టిన ఖర్చ వోయిందనుకోండి. మరో మంచి కథ చూసుకోండి. నేను కాల్‌షీట్స్‌ ఇస్తాను అని చెప్పాడు నాగేశ్వరరావు గారి మాటలతో మూకు మరింత చలి జ్వరం వచ్చినంత పనయ్యింది. అసలే అప్పతో "చిత్రం ప్రారంభించాము సగం చిత్రం నిర్మాణం అయ్యింది డబ్బుకూడా మంచి నీళ్ళలాగా ఖర్చు అయ్యింది. ఇప్పుడు బినిని అర్థాంతరంగా ఆపేసి మరొక చిత్రం ప్రారంభించడం అంటే మాటలా? రంగారావు గారు నేను చాలా ఆలోచించాము. నూకు ఆ చిత్రాన్ని పూర్తి చేయడం తప్ట మరో యార్గం కనబడలేదు సగం డబ్బ ఎలాగు ఖర్చ్భ పెట్టాము. మిగతా సగం కూడా ఖర్చు చేద్దాం, అదృష్టం ఎలా ఉందో? అనే మొండి ధైర్యంతో నాగేశ్వరరావు గారి దగ్గరకు వెళ్ళి ఈ విషయం చెప్పాము. ఆయన ఏమనుకున్నారో కాని సరే మీ ఇష్టం అన్నారు ఆ మూటతో నూకు మళ్ళీ ధైర్యం వచ్చింది. 35

భగీరథ ఆ త్రమే 'ఆరాధని సినిమూ విడుదలై ఘన విజయాన్ని సాధించింది. అయితే మా అప్ప మాత్రం అలాగే ఉంది ఈ చిత్రం నెగిటివ్‌ హక్కులను నెల్లూరు వెంకారెడ్డిగారికి అరవై వేల రూపాయలకు ఇచ్చాము. ఆ డబ్బును చూర్వాడీకి ఇచ్చి రుణం నుంచి బయటపడ్డాను ఈ చిత్రం విడుదల ముందు మరో నంఘటన జరిదింది. ఒకరోజు రీరికార్డింగ్‌ కోసం నోట్ల్‌ రాసుకోవడానికి సంగీత దర్శకుడు ఎస్‌:రాజేశ్వరరావుగారు వచ్చారు ఆ సమయంలో నేను బయటకు వెళ్ళాను. అప్పడు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుగారు నా కోసం ఫోన్‌ చేస్తే లేరని సమాధానం చెప్పారట ఆ తరువాత నేను ఆఫీసుకు వచ్చాను. రాజేశ్వరరావుగారి అన్నపూర్ణ ఆఫీసుకు వెళ్టిపోయారు. అప్పుడు మభుసూదనరావుగారు నన్ను గురించి అడిగితే నేను ఆఫీసులోనే ఉన్నానని చెప్పారట అంటే ఆయన ఫోన్‌ చేసినప్పుడు నేను ఉండికూడా లేననిపించానని మధుసూదనరావు గారు అపోహపడ్డారు రాజేశ్వరరావుగారు కావాలనే అలా చెప్పారో తెలియక చెప్పారో కాని, నన్ను మాత్రం దుక్కిపాటి మభుసూదనరావు అపార్థం చేనుకున్నారు. ఈ విషయం నాగేశ్వరావుగారికి చెప్పారు నాగేశ్వరరావుగారు నాకు కబురు చేస్తే వెళ్ళాను. ఆయన నానా మూటలు అన్నారు. అంత పెద్దమనిషి పోన్‌ చేస్తే ఉండి కూడా లేననిపిస్తావా? వారి చిత్రం నీ చిత్రం ఒకేసారి విడుదలచేయడం ఎందుకు, కలిసి మూట్లాడదామని ఆయన అనుకుంటే నువ్వు లేననిపిస్తావా? అని చివాట్లు పెట్టారు ఆ రోజా నేను ఆఫీసులో లేను అని ఆయనకు ఎంత చెప్పినా వినిపించుకోలేదు ఈ కోపం నాగేశ్వరరావుగారిలో చాలా కాలం ఉంది. ఒంటరి పొరాటం జీవిశం నిఫీగా సాగివాయందని శృప్తిగా ఉన్ల సమయంలోనే ఏదో ఒక అవాంతరమో, అనూవ్వామైన సంఘటనో జరుగుతుంది, ఇలా జరిగినప్పుడు ఆ దెబ్బ నుంచి మానసికంగా తోలుకోవడానికి కొంతకాలం పడుతుంది. “ఆరాధని సినిమా విడుదలై విజయం సాధించాక ఉన్న అప్పులు, సమస్యలు పరిష్కారమయ్యాయని సంతోషిస్తున సమయంలోనే నేను ఊహించని సంఘటన జరిగిపోయింది నేను సినిమా మొదలుపెట్టడానికి స్పూర్తి వ్యాపారానికి అండగా నిలిచిన రంగారావు గారు హటాత్తుగా గుండెపోటుతో మరణించారు, ఆయనతో పాటు కంపెనీలో చేరిన భాగస్వాములు కూడా రంగారావు లేకపోవడంతో మేము ఉండలేమని వైదొలగారు అంటే నేను ఒక్కడినే మిగిలిపోయానన్త్నయాట. ఇలాంటి స్థితిలో ఎవరైనా ధైర్ధం కోల్టోతారు. నేను దీనికి భిన్నమైన వ్యక్తిని కాదు. అయితే అనతికాలంలోనే ఆ స్థితి నుంచి బయటపడ్డాను. సినిమా వ్యాపారం వెమంటూ ప్రారంభించానో, ఇక చావైనా బ్రతుకైనా దీనితోనే, టిని నుంచి దూరంగా వెళ్టే సమస్కేలేదు అని స్థిర నిర్ణయం తీసుకున్నాను మళ్టీ సినిమా ప్రారంభించాలి. అంటీ కథ కావాలి ఈ సారి నేను ఒక్కడినే కలకత్తా వెళ్ళాను మంచి 36

దనరాబుల్లోడు బెంగాలీ -దిత్రం ఉంటే హక్కులు తీసుకుందామని, 'అతుల్‌ జహేర్‌ అన్వోన్‌' అన్న చిత్రం నాకు బాగా నచ్చింది ఆ సినిమూ కొని ప్రెంటుతో మద్రాను చేరాను. నాగేశ్వరరావుగారికి ఈ చిత్రం చూపించడం వారికి నష్టడంతో సినిచూ తీయడానికి ఏర్పాట్లు చేసుతోసాగాను. ఇదిలా ఉండగా ఒకరోజు నాగేశ్వరరావుగారు అర్హంటుగా నన్ను పిలిపించారు నేను వారి ఇంటికి వెళ్ళాను. ఆయన నాతో 'ఇక నేను మద్రాసులో నటించను, హైదరాబాద్‌ వెళ్ళిపోతున్నాను. నాతో చిత్రాలు తీసే వారు కాబట్టి మీ అందరకీ ఈ విషయం చెప్టవలసిన బాధ్యత ఉంధి' అని చెప్పారు. ఇణ మరొక షాక్‌, అయినా తష్టదు, ఆయన నిర్ణయం తీసుకున్నాక ఏ నిర్మాత చెయ్యగలిగింది లేదు. నాతో సహా ఆయన నిర్మాతలందరికీ ఇదే విషయం చెప్పారు. వారందరూ కూడా మీతో పాటే హైదరాబాదు వచ్చి చిత్రాలు తిస్తామని నాగేశ్వరరావు గారితో చెప్పారు. టిని ప్రకారం హైదరాబాదులో నిర్మాణ కార్భకలాపాల కోనం ఒక ఆఫీసు తీసుకున్నాం. ఈ సినిమూ కోసం నాగేశ్వరరావుగారితో పొటు కొంగర జగ్గయ్య, బ.నరోజాదేవి లాంటి బిజీ నటీనమిలను ఎంపిక చేసుకోవడం జరిగింది. ఈ సినియాకు 'ఆత్మబలం' అన్ద్నపేరు పెట్టాం సినితమూ షూటింగ్‌కు వెళ్ళడానికి ముందు పాటలు రాయించుకొని వాటిని రికార్డు చేయడం అలవాటుగా పెట్టుకున్నాం. పాటల కంపోజింగ్‌ కోసం సంగీత దర్శకుడు కె.వి. మహదేనన, గీత రచయిత ఆచార్మ ఆత్రేయ, దర్శకుడు - వి మధుసూదనరావు గారితో కలసి బెంగుళూరు వెళ్లాం. అక్కడ బృందావన్‌ హోటల్లో దిగి సంగీత చద్దలు ప్రారంభించాము ఆత్రేయ గారిది విలక్షణమైన స్వభావం. రచయితగా పదో బకటి గీకేసి పాడమనే తత్వం కాదాయనథి రాయక నిర్మాతల్లి రాసిన తర్వాత ప్రేక్షకులను ఏడ్పిస్తాడని అంటారు. ఈ మాటలు అక్షరాలా నిజం. మేము బెంగుళూరు వచ్చి మూడు రోజులవుతున్నా పేపర్‌ మీద పెన్ను పెడితే ఒట్టు తనకిష్టమైననన్నీ తెప్పించుకొని తినడం, హాయిగా రెస్టు తీసుకొవడం తప్ట పాటల పల్లవుల గురించి పట్టించుకున్న దాఖలాలు కనిపించడంలేదు. అంటే నాకు కోపం వచ్చి ఇవ్వాళ లాస్ట్‌ పాట రాయలేకపోతే మద్రాసు వెళ్లిపోతాం అని చెప్పాను దీంతో ఆయనలో కొంత కలవరం బయలు దేరింది. డెక్సిడ్రిన్‌ అనే చూత్రలు తెప్పించుకున్నారు అవి వేసుకుంటే నిద్రరాదు. ఈ రాత్రికే ఎలారైనా పాట రాసేయాలని ఆయన ఉద్దేశం. అయితే ఆ రాత్రి కూడా పల్లవి రాయలేదు తెల్లవారుజామున డ్రైవర్‌ను లేపి కారు తీసుళొని క

భగీరథ దగ్గరలోని కబ్బస్‌ పార్కుకు వెళ్లారు. అప్పుడే కొందరు ఉదయం నడకళోసం వస్తున్నారు. ఆత్రేయగారు పార్కు బెంచిపై కూర్చన్నారు. చేతిలో పాడ్‌ - దానిపై తెల్లకాగితాలు, పెన్డు ఊహ అక్షరం కదలడం లేదు. ఇంతలో నెమ్మదిగా వర్షం ప్రారంభమైంది. ఉరుములు, మెరుపులు లేకుండా సైలెంట్‌గా ప్రారంభమైన వరాన్ని తిట్టుకుంటూ మార్షింగ్‌ వాక్‌కు వచ్చిన వారు చెట్ల క్రిందకు వెడుతున్నారు. అందులో ఒక యువజంట ప్రక్కనే గుబురుగా పెరిగిన పొదలులోకి వెజ్చషోయారు. చిన్న వర్షం పెద్దదైంది. ఆ జంట బకటైపోళున్నారు. ఊహకందని మరో లోకంలో మైమరచిపో తున్నారు. రకరకాల గుసగుసలు, కేరింతలు, వారికి టప టప చినుకులే మంగళ వాయిద్యాలు ఇంకేముంటి ఆ సన్నివేసం చూస్తున్న ఆత్రేయ గారి కలం ఉరుకులు పరుగులు పెట్టింది అదే. ..... “చిటపట చినుకులు పడుతూ ఉంటే చెలికాడే సరసన ఉంటా పాట. ఇప్పటికి ఆంధ్ర ప్రేక్షకుల మనసుల్లో శృంగార తరంగాలను రేపే నవ్ఫగీతం. [1 . స 4 ళు స. తో యన ఉం // మె 4 | ల న /. | ల ఆలా స్మ ఇన్‌ న . |. నం... హి, గ్‌ ( ర తి న! ॥ '“ఆత్మబలం' చిత్రంలో బి.సరోజాదేవి, నాగేశ్వరరావు 38

దనరాబుల్లోదు

పాట పుట్టుక పాప పుట్టుక ఒకటేనని ఓఏ మహాకవి అన్నారు ఈ పాట పుట్టడానికి మహాకవి ఆత్రేయ ఎంత ప్రసవ వేదన పడ్డాడో నేను స్వయంగా చూశాను.

ఇక ఆత్మబలం చిత్రం షూటింగ్‌ హైదరాబాదులో ప్రారంభించాము నాగేశ్చరరావుగారి మాట ప్రకారం ఆయన నిర్మాతలు అందరూ హైదరాబాదులోనే చిత్రాలు తీయాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు.

ఈ చిత్రంలో నాయిక బి సరోజాదేవి ఆమె తెలుగు, తమిళ, హింథీ చిత్రాలలో నటిస్తూ ఎంతో బిజీగా ఉండేది అలాంటి హీరోయిన్‌ హైదరాబాదు వచ్చి ఒక చిత్రం చేయడమంటే బోర్‌ కొడుతుందని భావించి షూటింగ్‌ లేనప్పుడల్లా గోల్కొండ, చార్మినార్‌ మొదలైన ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లి చూపించే వాళ్లం.

మూడవ షెడ్యూలు ప్రారంభించే ముందు అనుకోకుండా మరో ఘటన జరిగింది. ఈ చిత్రంలో నటిస్తున్న ఐ సరోజాదేవి తలకు గాయమైంది అప్పుడామె బక హింటీ చిత్రంలో నటిస్తున్నది.

ఆ చిత్రంలో అప్పుడు అవుట్‌ డోర్‌ సన్నివేశం చిత్రీకరిస్తున్నారు సరోజాదేవి పాలకుండ తలమీద పెట్టుకుని తీసుకువెళుతూ ఉండాలి అకతాయి కుర్రాళ్ళ చిన్న చిన్న రాళ్టతో ఆ కుండని కొట్టాలి. ఆమె ముఖంపై పాలు చిందాలి ఆ సన్నివేశంలో కురాళ్ళు కొట్టిన రాతి దెబ్బ కుండకు బదులు గురితప్పి ఆమె

ముఖానికి తగిలింది. పాలు బదులు ఆమె ముఖం రక్తంతో తడిచిపోయింది. ముఖంపై పెద్ద గాయమైంది.

ఆ దెబ్బ మానడానికి కనీసం 15 రోజులు విశ్రాంతి తీసుకొవాలని డాక్టర్లు చెష్టడంతో నిర్మాణంలో ఉన్న షూటింగ్స్‌ అన్హీ రద్దయి పోయాయి ఆమె మళ్లీ కాల్‌షీట్స్‌ ఎప్పుడు ఇస్తే అప్పడు షూటింగ్‌ పెట్టుకుందామని అడగటానికి వారి ఇంటికి వెళ్లాను

నన్ను చూసి గుర్కా గేటు తెరవలేదు. బకటి రెండు పర్యాయాలు వారి అమ్మ వరండాలోకి వచ్చి నన్ను చూసి కూడా లోపలకు రమ్మని ఆవ్వోానించలేదు - గుర్కాని గేటు తీయవద్దని సైగ చేసింది. నిర్మాతగా నా అహం దెబ్బతింది. నేనున్న ఆ స్థితి చూసి నాకే జాలిగా అనిపించింది

గతంలో ఎప్పడూ ఇంత టెన్నన్‌కు, నిరాశకు గురికాలేదు తొలి చిత్రం షాటింగ్‌ జరుగుతున్నపుడు నన్ను ఒంటరిగా వదిలి యూనిట్‌ అంతా వెళ్లి పోయినప్పుడు ఏడుపు ఆపుకోలేక పోయాను మళ్లీ ఇప్పడు రెండవసారి నాకు తెలియకుండానే కన్నీళ్లు ఉబికి చెంపల మీదుగా జాలువారాయి. చేసేది లేక వెనుతిరిగి ఎెళ్లాను

నాకు ఆప్పుడు ఆనంద్‌ ఆయనకు ఈ విషయం అంతా చెప్పాను. ఆనంద్‌ ఎల్‌. వి. ప్రసాద్‌ గారి అబ్బాయి ఆయన హింటిలో బి. సరోజదేవితో చిత్రం తీస్తున్నారు ఆనంద్‌, సరోజాదేవి కుటుంబానికి సన్నిహితంగా ఉండేవారు ఆయనంటే వారికి గౌరవం

అందుకే ఆనంద్‌తో కల్సి వారింటికి వెళ్ళాం ఆనంద్‌ అంటే ఆ ఇంట్లో అందరికీ గౌరవంతో పాటు భయం కూడా ఆనంద్‌ను చూడగానే ఆప్కాయంగా లోపలకు రమ్మని ఆన్వోనించింది. నా వైవు

39

భగీరథ చూసి నువ్వెళ్లి ఆ లాన్‌లో కూర్చో అని కళలోరంగా ఆదేశించింది.

తాస్టేపటి తర్వాత నాకు కబురు వచ్చింది. సరోజాదేవి ఆరోగ్య పరిస్థితుల దృష్టా ఆమెను వేరే ఊరుకు

పంపలేమని, ఎం.జి. ఆర్‌ కూడా ఇదే మంచిదని అన్నారని, ఒక నెల రోజుల తర్వాత 15 రోజులు ఇస్తాము. ఆ 15 రోజుల్లోనే మిగతా షూటింగ్‌ అంతా పూర్తి చేసుకోవాలనీ అదికూడా షూటింగ్‌ అంతా మద్రాసులోనే జరగాలని వాళ్లమ్మఆంక్షలు విధించింది.

ఆ మూటలు విన్న తర్వాత నేను ఏమి మూట్లాడలేక పోయాను. కారణం నాగేశ్వరరావు గారికిచ్చిన మూట ప్రకారం మద్రాసులో షూటింగ్‌ చెయ్యకూడదు. ఇక్కడ ఏళ్ల అమ్మ మద్రాసులోనే షూటింగ్‌ అంటున్షది. కాదూ కూడదు అంటే అసలు డేట్ట్‌ ఇవ్వను అనేలా ఉంది. ముందు చూస్తే గొయ్యి వెనుక చూస్తే నుయ్యిలా ఉందినా స్ధితి. ఏం చెయ్యాలో, ఎలా చిత్రం పూర్తి చెయ్యాలో నాకు అర్థం తాలేదు. అంతా అగమ్య గోచరంగా ఉంది.

సగం చేసిన సినిమాని వదిలి వెయ్మలేం, అలా అని సరోజాదేవి సహకారం లేకుండా పూర్తి చేయలేం. ఏం చేయను? ఎలా ఈ ఆపద నుంచి బయట పడేధి? ఈ విషయం నాగేశ్వర రావు గారికి ఎలా

చెప్టను?

అయినా ధైర్భం చేసుకొని జరిగినదంతా చెప్పాను. అంతా విన్న తర్వాత నాకు కావలసింది నిర్మాత

క్షేమం. మద్రాసులోనే చేద్దాం. ఏర్హామి చేసుకోండి అన్నారు. ఆ మాటలు నాలో కొండంత ధైర్బాన్ని ఇచ్చాయి. మద్రాసు విజయా వాహినిలో ఈ చిత్రం కోసం సెట్స్‌ వేసుకొని మూడవ షెడ్యూలు పూర్తి చేశాము.

ముందు హీరోయిన్‌ వర్క్‌ చేసి ఆ తర్వాత రాత్రి అయినా నాగేశ్వరరావు గారితో షూటింగ్‌ చేసేవాళ్టం.

ఆమెకు సంబంధించిన వర్క్‌ ఏటీ పెండింగ్‌లో ఉండకూడదని నాగేశ్వరరావు గారే అలా చెప్పారు.

ఈ షెడూలులోనే చిటపట చఉనుకులు పాటను చీత్రీకరించాము. ఈ పాటలో బి. సరోజాదేవి తలకు గుడ్డ కట్టుకొని ఉంటుంది. అంతకు ముందు హింట్‌ సినిమాలో తగిలిన దెబ్బ కనబడకుండా, వర్షంలో తల తడవకుండా - రెండు విధాలుగా ఉండటానికి అలా ఏర్హాటు చేనుకున్నారామె. అయితే వాళ్టమ్మ అంత ఇబ్బంది పెట్టినా సరోజాదేవి మూత్రం షూటింగ్‌లో బాగా సహకరించింది.

ఏమైతేనేం. సమస్యల వలయం నుంచి బయటపడ్డాం అనుకుంటున్న తరుణంలో మరో సమస్య

మా ముందు ప్రశ్నార్థకమై నిలిచింది.

అదే సెన్సార్‌.

అప్పుడు సెన్సార్‌ అధికారిగా శాస్త్రిగారు ఉండేవారు. ఆయన మహాషుటికుడు. మా సినిమూ అంతా చూశాక క్లయిచూర్స్‌లో చాలా భాగం కట్‌ చేయాలని చెప్పారు.

ఆ సినిమాలో క్లయిమాక్షే ఆయువు పట్టు. సినిచూ చూస్తున్ల ప్రేక్షకుడు క్షణ క్షణం ఉత్కంఠభరితంగా, ఊపిరి బిగపట్టుకొని మరీ చూసేలా అద్భుతంగా రూపొందించామని మేము సంబరపడినంత సేపు పట్టలేదు.

40

దనరాబుల్లోదు శాస్త్రిగారి మాటలు మా ఉత్సాహంపై నీరు చల్లినట్టు అయ్యింది. ఏం చెయ్యాలి ఎన్నో రకాలుగా నచ్చచెప్పి చూశాం కానీ, వారు వినలేదు. ఆ చిత్రంలో సెన్సార్‌ కట్‌ చేసింది ఏమిటో వివరిస్తాను. 'ఆత్మబలం' సినిమూలో హీరోకు ఉరిశిక్షపడుతుంది తెల్లవారితే ఉరి తీస్తామని జైలర్‌ చెబుతాడు అక్కడ నుంచి టెన్నన్‌ ప్రారంభమవుతుంది. సూర్యోదయం కాకముందే ఉరితియాలి, కాబట్టి జైలు గది నుంచి నాలుగు గంటలకే ఉరి తీసే ప్రదేశం దగ్గరకు తీసుకెళ్లారు డాక్టరు పరీక్ష చేసి అతను సంపూర్ణ ఆరోగ్యంగా ఉన్నాడని ఉరి తీయవచ్చనని చెబుతాడు, సర్జిపై చేస్తాడు. ఇక హీరో ముఖానికి నల్లగుడ్డ తొడుగుతారు ముఖం కనిపించకుండా పూర్తిగా కప్టేశారు. ఆ తర్వాత ఉరిత్రాడు మెడకు తగిలిస్తారు. జైలర్‌ సిగ్మల్‌ ఇవ్వడమే తరువాయి ఉరి తీయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు తలారి. ఇథిలా ఉండగా హీరోయిన్‌ సరోజాదేవికి విలన్‌ జగ్గయ్య డైరీ దొరుకుతుంది. ఆ డైరీని జడ్జి గారికి చూపిస్తే ఉరిశిక్ష తప్పుతుంది. ఆ డైరీని తీసుకొని హీరోయిన్‌ జడ్జిని కలవడానికి బయలుదేరుతుంది ఒక చోటకు వెడితే మరో చోట ఉన్నారని చెబుతారు చివరకి అష్టకప్పాలు పడి ఆమె జడ్జిగారిని కలిసి డైల్‌ చూపిస్తుంది. వారు అందులోని మేటర్‌ చదివి సంత్యప్తిపడి 'స్టాప్‌ హేంగింగ్‌' అని రెడ్‌ లెటరు మెసేజ్‌ ఇస్తారు అది తీసుకొని ఉరుకులు పరుగుల మీద జైలుకు వస్తుంది హీరోయిన్‌, జైలర్‌ గారికి ఆ మెసేట్‌ చూపించడంతో ఉరి శిక్ష అఆగిపోకుంది. నిజానికి ఇలా చెబుతుంటే అంత థ్రిల్లింగ్‌గా అనిపించకపోవచ్చు. కానీ, సినిచూలో ఒక వైపు ఉరికి ఏర్పాట్లు జరుగుతుంటే మరో వైపు హీరోయిన్‌ టెన్నన్‌తో తిరిగే సన్నివేశాలు - బక దాని తర్వాత మరొటి చూపటం జరిగింది సినిచూ భాషలో చెప్పాలంటే ఇంటర్‌ కట్స్‌ దిని వల్ల టెంపో బిల్డప్‌ అవుతుందని మేము భావించాము చిత్రం పూర్తయిన తర్వాత మేము ఏ విధంగా వస్తుందని అనుకున్నామో అంతకంటే టెంపోతో సాగింది. అయితే బినికి శాస్త్రిగారు బ్రేక్‌ వేస్తారని మేము ఊహించలేదు ఇలా ఉరి శిక్షకు సంబంధించినవన్నీ కట్‌ చెయ్యాలని పట్టు పట్టారు ఇక్కడ ఉరి అమలు చేయడానికి ముందు జరిగే తతంగం, అక్కడ హీరోయిన్‌ స్టాప్‌ ఆర్డర్‌ కోసం పడే అగచాట్లు అన్నీ తీసి వెయ్యాలని అన్నారు అంటే టెంపో మొత్తం వోకుంది. ఆయన ఆ చిత్రంలో ఆయా సన్నివేశాలు యదాతధంగా ఉంచితే వాటిని చూసిన ప్రేక్షకులకు ఆ టెన్ననకు తట్టుకోలేక గుండె ఆగిపోతుందని- అంతటి ఇంపాక్ట్‌ ఆ క్లయిచార్స్‌లో ఉందని వాదించారు. చివరకు ఆయన మూటే నెగ్గింది. 'ఆత్మబలంి చిత్రంలో క్షయిమాక్ట్‌ కట్‌ కావడంతో గ్రాఫ్‌ వోటాత్తుగా పడిపోయినట్టుగా అనిపిస్తుంది ప్రేక్షకుడు సంత్యప్తిచెందడు కాబట్టే ఆ సినిచూ సక్సెన్‌ కాలేదు. టే

భగీరథ నిర్మాతగా నాకు “ఆత్మబలం ఉన్నా అదృ్భష్టబలం లేకపోయింది “అంతస్తులు చిత్రంలో బక సంఘటన వ్యతి పథంలో ఇష్టటికీ కదలాడుతూనే ఉంటుంది. ఈ చిత్రంలో నాగేశ్వరరావుగారి నోదరిగా భానుమతి గారు నటించారు

ఆమె ఈ చిత్ర కథ చదివి ఎంతో ముచ్చటపడ్డారు ఆమెకు ఎంత బాగా నచ్చిందంటే ఈ సినిమూ తోసం వేరే సినిచూలు కూడా వదులుకునేంత.

“అంతస్తులు చిత్రం షూటింగ్‌ ఎక్కువ భాగం స్టైదరాబాదు శ్రీ సారథి స్తూడియోన్‌లో జరిగింది. భానుమతి గారు అప్టటికే పెద్ద ఆర్జిస్టు, నిర్మాక, గాయకురాలు, కథకురాలు, దర్శకురాలుగా ఆమెకు సినిమూ రంగంలో ఎంతో గుర్తింపు, గౌరవం ఉన్నాయి. అంచేత “మేడం మీరు ఉండటానికి ఏ హోటల్‌ బుక్‌ చేయమంటారని' అడిగాను. అది మర్కాద కాబట్టి. ఆమె వెంటనే 'హోటల్‌ ఎందుకు ప్రసాద్‌గారు బట్టే దండగ నేను సారథి స్టూడియోస్‌లో ఉన్న గదుల్లోనే ఉంటాను' అని చెప్పారు. ఆ రోజుల్లో అక్కడ షూటింగ్‌ జరిగేటప్పుడు ప్రధాన ఆర్జిస్టులు స్తూడియోలోనే వుండేవారు. అక్కడ ఐదారు గదులు ఉండేవి.

రెండు షెడ్యూల్స్‌ అలాగే జరిగాయి మూడో షెడ్యూల్‌ ప్లాన్‌ చేశాము భానుమతి గారు వచ్చి మజ్జి అక్కడే బస చేశారు. ఆ రోజున -

'దులపర బుల్లోడ దుమ్ము దులపర బుల్లోడా' అన్న పాటను చిత్రీకరించడానికి ఒక వైపు పడ్పాట్లు చేసుకుంటుంటే ప్రొడక్షన్‌ మేనేజర్‌ రొప్పుతూ 'కొంపమునిగిపోయింది సార్‌' అని వచ్చాడు. అతని చమూటతో ఏదో పెద్ద అవాంతరం జరిగి ఉంటుందని కలవరపడ్డాను.

జరిగిందేమిటో చెప్పమన్నాను. భానుమతిగారు నిద్రపోతుంటే చుంచు ఎలుకలు ఆమె గోళ్టను తినేశాయి అని చెప్పారు

అంతే ఒక్కసారి గుండె ఆగిపోయినంత పనైపోయింది. భానుమతి గారి లాంటి పెద్ద నటికి అలా జరిగిందంటే ఇంకేమైనా ఉందా? ఈ పరిస్థితుల్లో షూటింగ్‌ ఏం చేస్తాం? అనుకున్నాను

వెంటనే సారథి స్పూడియోస్‌కు వెజ్టి ఆమెతో 'సారీ ఇలా జరుగుతుందని అనుకోలేదు భానుమతి గారు' అన్నాను.

ఆమె కాళ్ట గోళ్ట దగ్గర డెట్టాల్‌ రాసుకుంటూ 'ఇది చాలా చిన్న విషయం టీనికి కంగారు పడతారేమిటి ప్రసాద్‌ గారు' అన్నారు

'లేదు భానుమతిగారు, నేను వెళ్ళి డాక్టరును తీసుకువస్తాను' అన్నాను.

ఆమె నావైపు ఓసారి చూసి 'మకేమైనా మతిపోయిందా? ఇంత చిన్న విషయానికి డాక్టరెందుకు? అయినా నాకేమైందని? ఇలాంటి వాటికి భయపడితే నేను భానుమతినెట్లా అవుతాను మరు వెళ్ళి షూటింగ్‌ ఏర్పాట్లు చేసుకోండి పాట దులిపేస్తా అన్నారు

దై

దసరాబుల్లోడు గ్‌ నస ఫు ఈ క గా! 1 వా . స్మి ( న్న ఫ్‌ సా .. , / లట ప 2|| న! “అంతస్తులు చిత్రంలో కృష్ణకుమూరి, నాగేశ్వరరావు, భానుమతి ఆమె ధైర్యానికి, తెగువకు అబ్బురమనిపించింది. మరో నాయిక అయితే షూటింగ్‌ కాన్సిల్‌ చెయ్యనుని నిజానికి ఈ సినిచూలో మేము అనుకుంది భానుమతి గారు కాదు. జమున గారిని. ఆమె ఒస్పకున్నారు కూడా. అయితే ఆ తర్వాత ఆమెతో ఏ హీరో నాగేశ్వరరావుగారి ప్రక్కన 'మూగమనసులు చిత్రంలో రొమాంటిక్‌ పాత్రలో నటించిన మీరు అదే హీరోకు అక్క పాత్రలో చేయడమూ? జనం బప్పకుంటారా? మీ ఇమేజ్‌ ఏం కావాలి? అని చెప్పారట. ఆమె భయపడి చెయ్యనని కబురు చేశారు. ఆ తర్వాత మేము భానుమతి గారిని కలిసి కథ చెప్పగానే ఒప్పుకున్నారు. 'అంతస్తులు చిత్రంలో భానుమతి గారు ఆడీ పాడిన 'దులపర బుల్లోడా పాట నేటికి జనం నాలుకలపై కదులుతూనే ఉండటం మూ అద్య్భష్టం. తొలి చిత్రంలో హీరోగా జర్గయ్యగారు నటించారు. ఆ తర్వాత రెండవ చిత్రం నుంచి మూ సర్మినెంట్‌ హీరో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు కావడం విశేషం. అలాగే ప్రతి చిత్రంలో జగ్దయ్యగారు విలన్‌ లేదా ప్రాధాన్ఫత ఉన్న పాత్రను పోషించడం కూడా చెప్పుకోతగ్గ విశేషం. కాగా ప్రతి చిత్రంలోనూ హీరోయిన్‌ను తపష్టకుండా త్ర

భగీరథ యార్చే పద్దతి పెట్టుకున్నాం.

'ఆస్తిపరులు' చిత్రం కోసం కొత్తగా వచ్చిన అమ్మాయి బాగుంటి అని చెబితే ఆమెను హీరోయిన్‌గా బుక్‌ చేశాము. ఆమె అంతకు ముందు ప్రసాద్‌ ఆర్ట్‌ ప్రాడక్షన్స్‌ వారు రూపొందించిన 'మనుషులు - మమతలు' చిత్రంతో నాయికగా తెలుగు చిత్ర రంగానికి పరిచయం అయ్యింది. సన్నగా, నాజుకుగా, అందంగా ఉన్న ఆ అమ్మాయే కుతూరి జయలలిత నాగేశ్వరరావుకు జతగా ఆమె నటించింది చిత్రం షూటింగ్‌ సందర్భంలో చాలా తక్కువ చూట్లాడేది. షాట్‌ పూర్తయ్యాక ఓ ఇంగ్లీషు పుస్తకం తీసుకొని దూరంగా నెళ్టి కూర్చొని చదువుకుంటూ కనిపించేది

ఈ చిత్రం షూటింగ్‌లో కాని, సెన్సార్‌ విషయంలో కాని, ఆ తర్వాత విడుదల సందర్ధంలో కూడా

ఎలాంటి అవాంతరాలు కలగలేదు.

ఇక 'అదృష్టవంతులు' సినిమా గురించి చెప్పాలంటే నా జీవితంలో గొప్ట విషాదానికి కూడా ప్రతీకగా నిలిచింది.

ఈ చిత్రంలో పాత సంప్రదాయానికి తిలోదకాలిచ్చి హీరోయిన్‌గా జయలలితను ఎంపిక చేశాము అంతవరకు నాగేశ్వరరావు గారు లూజ్‌ ప్కాంట్స్‌ వేసేవారు. అయితే ఈ చిత్రంలో బెల్‌బాటమ్‌ పాంట్స్‌ వేయడం జరిగింది. సినిమాలలో ఏదో ఒక సరికొత్త ఆకర్షణ ఉండాలి కదా అందులో హీరో హీరోయిన్‌ కాస్టూమ్స్‌ విషయంలో ఏ నిర్మాత అయినా ఎక్కువ శ్రద్ద తీనుకునేవాడు. ఇక జగపతి సినిమూలలో పాటలకు హీరో హీరోయిన్లు వేసిన డ్రస్‌ల గురించి ఇప్పడు ప్రత్చేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు

ఈ సినిమూలో డాక్టర్‌ సి.నారాయణరెడ్డి గారు తొలిసారిగా బక గీతం రాశారు. అదే సూపర్‌హిట్‌ అయిన 'అయ్య్మయ్యో బ్రహ్మయ్య అన్మాయం చేశావేమయ్యా, ఈ బుల్లోడే బుల్లెమ్మయితే ఎంత గుమ్ముగా ఉండేదయ్యా? ఈ పాట రచన, స్వర రచన, న్యత్మం చేసిన విధానం అప్పట్లో తొత్త పుంతలు తొక్కిందని చెప్పకొనేవారు. |

సినిచూ చాలా భాగం పూర్తి చేశాము. ఇక చివరి ఘట్టం మాత్రం మిగిలివుంటి అదే క్లయిమాక్స్‌

కథ ప్రకారం వేగంగా వెడుతున్ల్న ట్రెయిన్‌మీద వుండి హీరో ఫైట్‌ చేస్తుంటే ట్రెయిన్‌తోపొటు రోడ్డున వస్తున్న విలన్‌ పిస్టల్‌తో కాల్చాలి. అంటే ట్రెయిన్‌, రోడ్‌ యార్లాలు ప్రక్కప్రక్కనే ఉండాలి అలా ఎక్కడున్నాయని ఐచారిస్తే కర్నూలు సమీసంలో అలా బకదాని ప్రక్కనే మరోటి ఉన్నాయని చెప్పారు.

ఆ మరుసటిరోజు సాయంత్రం వేళ నేను, నాగేశ్చరరావుగారి మేకస్‌మన్‌ చౌదరితో బయలుదేరాము డైవర్షి ప్రక్కన కూర్చోమని చెప్పి నేను కారు నడుపుతున్నాను.

పునర్జన్మ

హైదరాబాదు నగరం దాటి కర్నూలు రోడ్‌ ఎక్కాము వర్షం ప్రారంభమైంది అది చూస్తుండగానే

ద్శేీ

దనరాబుల్లోడు పెద్ద వానగా మారిపోయింది. రోడ్‌ అంతా గేదెల పేడతో నిండిపోనడం వల్ల వర్షం పడగానే అదంతా కరిగి జగురుగా చూరిపోయింది. అసలే తారురోడ్‌, దానికి తోడు ఈ పేడ కలవడంతో కారు జారిపోవడం ప్రారంభించింది.

ఇదిలా ఉంటే కారు వైపర్స్‌ పనిచేయకుండా మొరాయిస్తున్నాయి. పెద్ద వర్షం పడేటప్పుడు వైపర్స్‌ పని చేయకపోతే అద్దం నుంచి ముందు దారి కనిపించదు. అలాంటి సందర్భంలో కారు నడపటం కత్తిమీద సాములాంటిదే.

దీనికి తోడన్షట్టుగా వెనుక చక్రం బ్రేక్‌ ఒకటి పనిచేయడం లేదని తెలిసింది. టింతో మరింత కంగారు ఎక్కువైంది.

కారు స్పీడు చాలా తక్కువగానే ఉంది. అయినా స్టీరింగ్‌ ఒకవైపు తిప్పతుంటే రోడ్‌ జారుడుకు అది మరోవైపునకు వెడుతుంది. పోనీ ముందు ఏష్టునా కనిపిస్తుదా? అంటే అటిలేదు. కారు స్లో చేద్దామని బ్రేక్‌ వేస్తున్నా ఫలితం కనిపించడం లేదు. ఇన్ని అవలక్షణాలు ఒక్కసారిగా కనిపించడంతో డైవర్‌ సీట్లో కూర్చున్న నాకు చమటలు పట్టసాగాయి. కారు ప్రమాదానికి గురికావడం ఖాయం అని సిక్తిసెన్స్‌ చెబుతోంది. స్టీరింగ్‌ పట్టుకున్న చేతుల్లో వణుకు ప్రారంభమైంది. పని చేయడం లేదని తెలిసినా బ్రేక్‌ను కుడి కాలితో పదేపదే నొక్కుతున్నాను.

వెనక సీటులో ఉన్న చౌదరిని, ముందు సీటులో ఉన్ల డ్రైవర్షి హెచ్చరించాను. వారిద్దరు భయంతో సీటుకు అతుక్కుపోయి మరీ కూర్చున్నారు.

నేను ఏదైతే జరుగుతుందని ఊహించానో అదే జరిగింది. రోడ్‌ ప్రక్కనున్న చెట్టుకు వెళ్టి తారు బలంగా గుద్దుకొంది. అటి కుడివైవున కొట్టుకోవడంతో కారు పూర్తిగా డామేజ్‌ అయ్యింది.

కారు చెట్టుకు ఎప్పుడైతే గుద్దుకుందో అప్పడు చాలా పెద్ద శబ్దం వచ్చింది. ప్రక్కనే పాలాల్లో సనిచేయడానికి వచ్చిన కూలీలు వర్షం మూలంగా పని ఆపు చేసి చెట్టు క్రింద నుంచున్నారు.

కారుకు యాక్షిడెంట్‌ అయ్యిందని తెలుసుకొని గునపాలతో వచ్చి వెనక డోర్‌ను విరగగొట్టి చౌదరిని, డ్రైవర్‌ను బయటకు తీశారు.

నేను కూర్చున్న వైపున కారు, దీనితో పాటు డోర్‌ కూడా పూర్తిగా దెబ్బతింది. విరగ గొట్టాలని ప్రయత్నించినా రాలేదు. గత్మంతరంలేని పరిస్థితుల్లో నన్ను బయటికు లాగి వెనక నీటు నుంచి తీద్దామని ఆ కూలీలు చాలా ప్రయత్నం చేశారు. నన్ను పట్టుకొని లాగుతుంటే బాడీ సాగుతుందే తప్ప బయటకు రావడం లేదు. చూస్తే కుడికాలు బ్రేక్‌ను బాగా తొక్కిపట్టి ఉంది.

నేను స్పహలోనే ఉన్నాను. నా భుజాలు పట్టి బలంగా లాగుతున్నా రావడం లేదు. ఎందుకని అని చూశాను. అంతే గుండె ఆగినంత సనయ్యింది. కాలు రెండుగా చీలిపోయి ఉంది. మోకాలిపైనున్న వెముక విరిగిపోయింది. అందుకే క్రింది భాగం నా స్వాథినంలో లేకుండా పోయింది. మనషులు లాగుతున్నా

త్‌

భగేరభ సాగటం దీని వల్లనే అది గమనించి అంత బాధలోనూ మెరుపులా ఓ ఆలోచన వచ్చింది కూలీలను ఆగమని చెప్పి బ్రేక్‌ దగ్గర చిక్కుబడిన కుడికాలును చేతుల్తోపట్టి బయటకులాగాను. అప్పడు కూలీలు నన్ను తేలిగ్గా వెనుక డోర్‌నుంచి బయటకు తీయగలిగారు. ప్టైదరాబాదుకు 20 కిమీ సమీపంలోనే ఈ ప్రయాదం జరిగింది. నన్ను బయటకు తీసి రోడ్‌కు ప్రక్కగా పడుకోబెట్టారు. ఒక వైపున వర్షం, మరోవైపున బాధ. వర్షం వల్ల రక్తం గడ్డకట్టడ్డం లేదు నీటితోపాటు పోతూనే ఉంది. నేను పడుకున్న చోట అంతా రక్తంతో కలిసిన నీరు ఎర్రగా ఉంది జీవితం ఆఖరి క్షణంలో ఉంది అనిపించింది ఆ ఊహే భయంకరంగా అనిపించింది నన్ను ఎలారైనా సరే హైదరాబాద్‌కు పంపించాలని ఆ రోడ్‌న వెడుతున్న వాహనాలను ఆపటం ప్రారంభించారు. రోడ్‌మ్‌ద పడి ఉన్న నన్ను ప్రక్కనే చెట్టుకు ఢీకొని నుజ్జునుజ్ఞయిన కారును చూసిన ఎవ్వరూ కూడా ఆపడం లేదు చివరికి ఒక టాక్సీ అతను కర్నూలు వెడదామని బయలుదేరిన తర్వాత లైట్లు వెలగటం లేదని తెలుసుకొని తిరిగి హైదరాబాద్‌కు వస్తున్నాడు. అతను ఆపి తన టాక్షీలో వేనుకొని తీసుళొచ్చాడు. టాక్టీ సరాసరి అమ్‌ర్‌పేటలోని శ్రీసారథి స్పూడియోస్‌కు చేరింది అష్టటికీ వర్షం తగ్గలేదు జోరున కురుస్తూనే ఉంధి అందువల్ల షూటింగ్‌ పేకప్‌ అయినా అక్కినేని నాగాశ్వరరావుగారు డి మధుసూదనరావు గారితో సహ చాలా మంది పోర్టికోలోనే ఉన్నారు. ఎప్పుడైతే టాక్సీ పోర్టిళోలోకి వచ్చిందో అప్పుడు నాగేశ్వరరావు గారు లోపల నన్ను ఆ ఫ్థితిలో చూసి షాక్‌ తిన్షారు. అంటే అక్కడ ఉన్న అందరిలో కలకలం. ఆ భయానక దృశ్యం వారిలో భీతిని కలగజేసింది. నాగేశ్వరరావు గారు క్షణం ఆలస్కం చేయకుండా డాక్టర్‌ సి సతృనారాయణ రావు గారికి ఫోన్‌ చేశారు. వారు సరోజినీ దేవి ఆసుపత్రికి తీసుకు రమ్మని చెప్పారట టాక్సీలోనే నాగేశ్వరరావు గారు కూడ వచ్చారు టాక్టీ సరోజినీదేవి ఆసుపత్రికి వెళ్లగానే అక్కడ సిద్ధంగా ఉన్న డాక్టరు సత్యనారాయణ రావు గారు నేనున్న స్థితి చూసి ఈ కేసు ఇక్కడ కాదు ఉస్మానియాకి వెళ్లనలసిందే. నేనూ వస్తున్నాను పదండి అని వారు కూడా బయలు దేరారు మళ్లీ టాక్సీ అక్కడ నుంచి ఉస్మానియా ఆసుపత్రికి వెళ్చంది. నన్ను టాక్సీ నుంచి దించి ఫ్కైెచర్‌ మీద లోపలకు తీసుకెళ్లారు. నాకు అంతా తెలుస్తునే ఉంది కానీ, బ్లడ్‌ గ్రూప్‌ తెలుసుకోవడం తోసం శాంపిల్‌ బ్లడ్‌ కోసం ఎంతో ప్రయత్తిస్తే కాని దొరకలేదు అంటే ఎంత బ్లడ్‌పోయి ఉంటుందో ఊహించండి. ఆసుపత్రి మొదటి అంతస్థులో నన్ను ఓ బెడ్‌పై పడుకోపెట్టారు అప్పటికే ఈ భయంకరమైన వార్త తెలిసి అన్నపూర్ణమ్మ గారు, కానూరి జయదేవ్‌, నా సోదరుడు కృష్ణ ప్రసాద్‌, దర్శకుడు వి మధుసూదనరావు వచ్చారు అప్పటికే నాగేశ్వరరావు గారు, నిర్మాత డి మధుసూదనరావు గారు సారథి నుంచి నాతో పాటే వచ్చారు 46

దసరాబుల్లోడు

శరీరంపై దిగబడిన కారు అద్దం ముక్కలను తీస్తూ ఆసుపత్రి సూపరింటెండెంట్‌ డాక్టరు రెడ్డిగారు “సినియా వాడివి కదూ, అందుకే యాక్టిలేటర్‌ నీ ఇష్టం వళ్చినట్టుగా తొక్కి ఉంటావు అన్నారు. ఆ మూట నాకు బాధను కోపాన్ని తెప్పించింది. ఎందుకంటే అంత పెద్ద యాక్సిడెంట్‌ జరిగిన తర్వాత కూడా నేను స్పృహలోనే ఉండటం నా అదృష్టం.

సారీ డాక్టరుగారు. మీరు సినిమా వాళ్లని చులకనగా చూసి మూట్టాడ వద్దు. వర్షం, వైపర్లు పని చేయలేదు. బ్రేక్‌ కంట్రోల్‌ తప్పింది. అంతే తప్ట నేను యాక్టిలేటర్‌ స్పీడ్‌గా తోక్కలేదు దయచేసి వాస్తవం తెలియకుండా సినిమా వాళ్ళను అలా చులకను చేని మాట్లాడవద్దు అన్నాను.

ఆ రోజు రాత్రి ఆ ఆసుపత్రి వరండాలోనే గడపాల్సి వచ్చింది. వర్షం కుండపోతగా కురుస్తూనే ఉంది. నా మానసిక స్థితి ఏ మాత్రం దిగజారిపోలేదు కానీ, నా గురించి నాకే అనుమానం నేను బ్రతికి బయటి పడగలనా? మళ్లీ మనిషిలా తిరగగలనా? ఎన్నో ప్రశ్నలు, అనుమూనాలు నన్ను వెన్షాడుకూనే ఉన్నాయి. నిద్రలేదు కన్నుమూసుకుంటే పీడకలలు తెరిస్తే భయంకరమైన వాన, ఉరుములు, మెరువులతో భీతిగొల్బతోంది.

ఎలాగైతేనేం భారంగా తెల్లవారింది ఎక్స్‌రేలు తీశారు పరీక్షలు చేశారు కాలర్‌ బోన్‌ విరిగిపోయింది కడుపు దగ్గర మూడు ప్రక్కటెముకలు విరిగిపోయి లంగ్ట్‌లోకి చొచ్చకు పోయాయి. నుదుటి మీద గాయం కుడికాలు రెండుగా చీలిపోయింది. ఇటీ అప్టటి నా శారీరక పరిస్థితి

ఈ వార్త మా బంధువులందరికీ తెలిసింది. అందరిలోనూ కంగారు భయం. ఒకటే ఫోన్లు వారందరికీ

బకటే సమాధానం ఇప్పుడప్పుడే డాక్టర్లు ఏమీ చెప్పలేమంటున్నారు. కనీసం 48 గంటలైనా గడవాలని ఆ తర్వాతనే ఏ సంగతీ చెబుతామని డాక్టర్లు చెప్పడంతో వారిలో మరింత ఆందోళన ప్రారంభమైంది.

అయితే భగవంతుని దయవల్ల నాకు ఏమీ కాలేదు. రెండు వారాల పాటు ఉస్మానియా ఆసుపత్రిలోనే ఉన్నాను. తలకు తగిలిన గాయం మూనింది. అక్కడ నుంచి నన్ను ఆర్భోపెడిక్‌ ఆనుపత్రికిమూర్చారు. అక్కడ డాక్టరు రంగారెడ్డిగారు నాకు చికిళ్ళ్శచేశారు. వారు అప్పుడు బోన్‌ స్పెషలిస్టు. మంచి హస్తవాసికల డాక్టరుగా పేరుంది

వరిగిన ఎముకలన్నీ సరిచేసి ఇనుప రాడ్‌ను కాలులో అమరి కట్టు కట్టారు. నేను మళ్లీ మామూలు మనిషిని కాగలను అన్న నమ్మకం కలగసాగింది. అయితే చిన్న నమన్మ నా మననులో పదే పదే మెదలసాగింది ఈ విరిగిన కాలుతో తిరుపతి వెంకటేశ్వర స్వామిని కాలి నడకతో వెళ్లి దర్శంచగలనా? గతంలో మెట్లన్నీ చకచకా ఎక్కేవాడిని. ఇప్పడు అలా ఎక్కడం సాధథ్యపడుతుందా? రకరకాల ప్రశ్షలు మనస్సుని కలవర పెట్టాయి.

47

భగీరథ చచ ఆ టాం సక నే న , | శయ ళ్శః శ న 'అదృష్టవంతులు' చిత్రంలో నాగేశ్వరరావు. జయలలిత ఈ విషయాన్ని డాక్టరు రంగారెడ్డిగారితో ప్రస్తావించి ఆయన ఏం సమూధానం చెబుతారోనని ఆసక్తిగా చూడసాగాను. ఆయన చిరునవ్వుతో 'మిస్టర్‌ ప్రసాద్‌ ఇంతకు ముందు కన్నా కూడా ఇవ్పడు మరింత సులువుగా ఎక్కగలవు. అందుకు నేను గ్యారంటి ఇవ్వగలను' అని భుజం తట్టారు. అప్పటికి గాని నా మనను కుదుటపడలేదు. కారు యాక్టిడెంట్‌ మామూలు యాక్సిడెంట్‌ కాదు. చాలా పెద్ద యాక్షిడెంట్‌. నిజం చెప్పాలంటే ఈ భూమ్ముద బ్రతకాలని రాసిపెట్టి ఉంది కాబట్టి నేను కోలుకోగలిగాను. ఆర్భోపెడిక్‌ ఆసుపత్రిలో విరిగిన ఎముకలన్నీ అతుక్కొవాలంటే కనీసం మూడు నెలల పాటు ఉండాలని డాక్టరు రంగారెడ్డిగారు చెప్పారు. వారి మాట ప్రకారం అక్కడ ఉన్నాను. అన్ని రోజులు నాగేశ్వరరావుగారు, అన్నపూర్ణమ్మ గారు ఆసుపత్రికి వచ్చి నన్ను చూసి వెళ్లేవారు. నాకు ధైర్యం చెప్పేవారు. అన్నపూర్ణమ్మగారైతే వచ్చేటప్పుడు బోన్‌సూప్‌ తీసుకొచ్చేవారు. నేను. త్రాగిందాకా ఉండి మరీ వెళ్లేవారు. ఆమె నిజంగా నా పాలిట అన్నపూర్ణమ్మే ఆమె ఆప్కాయత నేను ఎప్టటికీ మర్చిపోలేను. సరిగ్గా మూడు నెలల తర్వాత ఆపరేషన్‌ చేశారు. విజయవంతమైంది. ఎలాంటి సైడ్‌ ఎఫెక్ట్‌ లేవు. లాలా

దచనరాబుల్లోడు ఆరోగ్యం బాగుపడింది.

'“అదృ్భష్టవంతులు' చిత్రం క్లయిమూర్స్‌ను అన్నయ్య కృష్ణప్రసాద్‌, కానూరి జయదేవ్‌, జిజికె రావు అన నా స్నేహితుడు నా బాధ్యతలను నెత్తిమీద వేసుకొని పూర్తి చేశారు

నిజంగా ఆ చిత్రంలో క్లయిమాక్స్‌ నూపర్ట్‌, ఇంత వరకు తెలుగు తెరపైన అలాంటింటది రాలేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. అదే క్ల్షయిమాక్స్‌ను యదాతధంగా హింటిలోనూ వాడుకున్నారు.

అది చాలా సాహసంతో కూడుకున్ల క్లయిమాక్స్‌ ఆ -చిక్రం విడుదలై సరికొత్త రికార్డులను సృష్టించింది. అందులోని పాటలను ప్రేక్షకులు విపరీతంగా ఆదరించారు.

ఆ సినిమూకు 'అద్యష్టవంతులు' అనే టైటిల్‌ ఏముహూర్తాన పెట్టామో. ఆ పేరు బలాన నేను బతికి బయటపడి 'అదృష్టవంతుడినయ్యాను

సినిమూ ప్రపంచం అంటే అదొక స్వర్గధామం అనుకుంటారు. అక్కడ అన్నిరకాల సౌకర్యాలు, సుఖాలు అందుబాటులో ఉంటాయని చాలామంది నేటికీ భావిస్తుంటారు.

నేను చూ ఊరు వదిలి మద్రాను వచ్చేటప్పుడు ఇలాంటి అనుమూనాలే యూ వారికి వచ్చాయి.

ఇది 1958లో నేను మద్రాసు వచ్చేరోజున మూ వారి అభిప్రాయం, అనుమూనం అయితే ఆ రోజున నేను అలాంటి సుఖాలకు దూరంగా ఉంటాను అని వాగ్దానం చేశాను.

నాకు చిన్నప్పటి నుంచి ఆస్తమూ నా వెంటీ ఉండేదని చెప్పాను. ఆ జబ్బు అప్టటికీ ఇప్పటికీ నన్ను జలగలా పట్టి పీడిస్తూనే ఉంది. అందుకే దాన్ని ఉపశమించడానికి బ్రాంది తీసుకోవడం అలవాటు చేసుకున్నాను. సిగరెట్‌ కాల్చడం అన్నది ఎప్పుడూ లేదు.

'అన్నపూర్ణ' చిత్రం నుంచి 'అంతస్తులు' చిత్రం వరకు అమ్మాయిల ఆలోచనే రాలేదు. అయితే కాలం ఎప్పడూ బకేలా ఉండదు. కొత్త కొత్త పరిచయాలు ఊహించని పరిణామాలకు దారితీస్తాయని అంటారు

నేను ఎప్పడూ ఆలోచించని, ఎప్పుడూ భావించని సరికొత్త అనుభవం అనే అధ్యాయం 'అంతస్తులు' సినిమూ తర్వాత నుంచి ప్రారంభమైంది.

'అన్నపూర్లో సినిచూను పంపిణీ చేసిన వారిలో వాణీ ఫిలివ్సు అధినేత గోగినేని వెంకటేశ్వరరావు గారు ఒకరు ఆయనకు మైకా గనులు ఉండేవి. అందుకే మైకా కింగ్‌ అని చిన్నబ్బాయి అని కూడా పిలుస్తుంటారు ఆయన నాకు మంచి స్తేహితుడు. ఎంత మంచి స్టేహితుడు అంటే నూ ఇద్దరి మధ్య రహస్యాలు అనేవి ఉండేవి కాదు. మనసు ఐపి మాట్లాడుకొనే ఆత్మియులం.

చిన్నబ్బాయికి నాలుగు కాడిలాక్‌ కార్లు ఉండేవి. ఆ రోజుల్లో కాడిలాక్‌ కారు ఉండటం చాలా గొప్ట స్టేటన్‌గా భావించేవారు అప్టటి వరకు నాకు పాల్‌ ఫియెట్‌ మూత్రమే ఉండేది. మా ఇద్దర్లీ ఒక ఫైనాన్లర్‌ వారి ఇంటికి భోజనానికి అన్వోనించారు

చిన్నబ్బాయి మూ ఆఫీసుకు తన కారులో వచ్చారు. ఆయన కారులోనే భోజనానికి వెళ్లాలని

40

భగీరథ

అనుకున్నాము. ఇంతలో నాకు ప్రకాష్‌ స్టూడియోస్‌ నుంచి ఫోన్‌ వచ్చింది.

మేము భోజనానికి వెడదాం అనుకునే సమయంలో ఈ ఫోన్‌ వచ్చింది. ఇదే విషయాన్ని వెంకటేశ్వరరావు గారితో చెప్పాను ప్రకాష్‌ స్టూడియోన్‌కు వెళ్లి అక్కడ నుంచి వెడదాం అన్నారు.

కారు ప్రకాష్‌ స్పూడియోస్‌కు చేరుకుంది వెంకటేశ్వరరావు గారు కారులోనే ఉండి 'మీరు మూట్లాడి వచ్చేయండి ప్రసాద్‌ గారు" అన్నారు. లోపలకు వెళ్లి నాకు ఫోన్‌ చేసిన మనిషి ఎక్కడ అగి అడిగాను. “లోపల డజ్చింగ్‌ చెబుతున్నారు సారో అని ఖఇయేటర్‌ మనేజరు చెప్పారు.

సరాసరి డబ్బింగ్‌ థియేటర్‌లోకి వెళ్లాను నన్ను చూసి చెబుకున్ల డబ్లింగ్‌ ఆపేసి బయటకు వచ్చిందామె.

చేతిలో ఉన్న పుస్తకం నాకు ఇస్తూ 'ఇది మీరు చదవండి' అని పెద్దగా చెబుతూ “అందులో ఓ లేఖ ఉంది' అని నాకు మూత్రమే వినిపించేటట్టు చెప్పింది.

అక్కడ చాలా మంది సినిమూ వారు ఉన్నారు. అయితే ఎవరి పనిలో వారున్నారు. ఎప్పుడైతే పుస్తకంలో లేఖ ఉందని విన్నానో, అప్పుడు నా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం ప్రారంభించింది ఎప్పుడో కాలేజి రోజుల్లో ఎదురైన అనుభవం - ఇప్పుడు మళ్లీ ఇలా నాకు తారసపడుతుంటదని నేను ఊహించలేదు. కాస్సేపు నా మనసు మనసులో లేకుండా వోయింది.

అలాగే అని చెప్పి థియేటర్‌ నుంచి బయటి కొచ్చాను చేతిలో పుస్తకం ఉంది కారు దగ్గరకు వచ్చి పుస్తకంలో ఉన్న లేఖ చదివాను ముత్కాల్లాంటి అక్షరాలు చదువుతుంటే మనసులో మధురిమలు నా అవస్థ గమనించిన మిత్రుడు వెంకటేశ్వరరావుగారు ఏమిటి ప్రసాద్‌? అని అడిగితే ఈ లోకంలోకి వచ్చి జరిగింధి చెప్పాను.

ఆయన హాయిగా నవ్వేస్తూ సినిమూ రంగంలో ఇది చాలా మామూలు ప్రాసీడ్‌ అన్నారు

ఇంతకీ ఆమె రాసి నాలో కలవరం కలిగించిన ఆ లావణ్బవతి మరెనరో కాదు అంతకు ముందు నా చిత్రంలో నటించిన వారే! ఆ సన్నివేశం జీవతంలో ఒక అలలా లేచి తజ్దిబ్బు చేసి వచ్చిన అలలానే సంసిపోయింది

శస ట్ల శస

ఈ8 ఘటన నా జీవితంలో నూతన అనుభవాలకు, అనుభూతులకు తెరతీసింది

ఈ సారి తమిళంలో విజయవంతమైన అక్క-తంగై సినియా హక్కులు తీసుకొని దానిని తెలుగులో తీయడానికి ఏర్పాట్లు చేసుకున్నాము. ఆ చిత్రంలో జడ్జి పాత్రకు నాగేశ్వరరావు గారిని అడిగితే, ఆ చిత్రంలో నేను చేయడానిక్షి అంత పాత్ర లేదేమో అన్నారు. పాక్ర ఎంతదైనా ఇంతకాలం నా చిత్రాలన్నింటిలోనూ మీరే నటిస్తున్హారు తాబట్టి-షెఇనవాయితీని కాదని చెప్పవద్దు అని ఆయనకు నచ్చచెప్పాను.

ఆయన ఏమనుకున్నారో 'సరే బాబు నీ ఇష్టం' అన్నారు లాలో

దసరాబుల్లోడు ఆ తర్వాత మరో పాత్రకు కృష్ణను ఆయన ప్రక్కన హీరోయిన్‌గా విజయ నిర్మలను ఎంపిక చేశాను. నాగేశ్వరరావు గారి ప్రక్కన నటించడానికి హీరోయిన్‌గా షావుకారు జానకిని అనుకొని అడిగాము ఆమె సరేనన్నారు. యా చిత్రాలకు పర్మినెంట్‌ దర్శకుడుగా ఉన్న వి. మధుసూదనరావు వేరే సినిమాల పని వత్తిడిలో ఉన్నారు. అంచేత ఈ సినిమూకు మరో దర్శకుడిని చూసుకోవలసిన అవసరం ఏర్చడింది. ఎవరైతే బాగుంటారాని అనుకుంటున్న నమయంలో అక్కినేని సంజీవిగారు మననులో మెదిలారు. అష్టటి వరకు ఆయన జగపతి సంస్థ రూపొందించిన చిత్రాలన్నింటికీ ఎడిటర్‌గా ఉన్నారు. వారిని అడిగితే దర్శకత్వం వహిస్తానని చెప్పారు. అయితే అనుకోకుండా ఓ చిన్న నమన్మ వచ్చిపడింది. ఆ చిత్రంలో నటిన్తున్న షావుకారు జానకి గారికి ఓ పాట పెట్టడం జరిగింది. అథి తమిళంలో లేదు. తెలుగులో బాగుంటుందని అనుకోవడంతో రికార్డు కూడా చేశాము. అయితే ఆ పాటలో నటించడానికి ఆమె నిరాకరించారు. తన ఇమేజ్‌ దెబ్బతింటుందని, అయినా ఆ పాట సన్నివేశ పరంగా లేదని ఆమె వాదించారు. అయితే నేను, దర్శకుడు సంజీవిగారు ఆమెకు ఎంతో నచ్చ చెప్పాము. కానీ, ఆమె అంగీకరించలేదు. ఆ సమయంలో నాకు మద్రాసులో పని ఉంది చివరిసారిగా ఆమెకు మీరు చేస్తే బాగుంటుంది. మరోసారి ఆలోచించండి. అని చెప్టి మఠీ వెళ్లాను. నేను మద్రాసు నుంచి తిరిగి నచ్చేటప్టటికే ఆ పాట చిత్రీకరణ అయిపోయింది. ఆ తర్వాత జానకిగారు 'నాకు ఇష్టం లేకపోయినా ఆ పాటలో నటించాను. మీరు అన్నిసార్లు చెప్పాక నేను కూడ ఆలోచించాను. మిమ్మల్ని బాధ పెట్టడం ఎందుకని నటించాను' అన్నారు. అదే ఆ చిత్రంలో సూపర్‌హిట్‌ అయిన 'పాండవులు పాండవులు తుమ్మెదా' పాటి. నిర్మాతగా ఏదైనా చెయ్యాలని అనుకున్దామంటే దానికి వెనుక ఎంతో పరిశ్రమ, ఆలోచన ఉంటుంది. అంతేతప్ప ఆలోచన రాగానే ఏదో ఒకటి చేసేద్దామని ఎప్పడూ అనుకోలేదు. ఇలాంటి సంఘటనే ఆస్తిపరులు చిత్రంలో కూడా జరిగింది. నాగేశ్వరరావుగారు చూరువేషంలో వచ్చి 'సితమ్మకు చేయిస్తీ చింతాకు పతకం రామచంద్రా' అనే పాట పాడతారు. మొదట ఈ పాటలో నటించడానికి ఆయన అంగీకరించలేదు. పాక్ర జాచిత్ళం దెబ్బతింటుదని వారి భావన. అయితే నచ్చచెప్టడంతో చివరికి బప్పకుని చేశారు. ఈ పాట కూడా ప్రేక్షళామోదం పొందింది. న. జా ఫ్రా?

భగీరథ అనుకొని మలుపు అటి ర్రైతి మనిషికి కొన్ని ఊహలుంటాయి. మరికొన్ని అనుభవాలు, అనుభూతులు ఉంటాయి. వాటిని కాగితంపై పెడితే అదే రచన అవుతుందని నా విషయంలో రుజువయ్యింది. నేను సినిమా రంగానికి వళ్ళింధి మొదలు వేదే వారితో దగ్గరుండి రాయించుకోవడం తప్ప స్వయంగా రాయాలన్న ఆలోచన ఎప్పుడూ రాలేదు. అయితే నేను గ్రామణ నేపధ్యం కలిగిన యువకుణ్ణి కాబట్టి ఆ వాతావరణం నన్ను అప్పుడప్పుడు ఆలోచింపజేసేది. గ్రామాలలో ఉన్న మనుషులు, వారి మనస్తత్వం గురించి పదే పదే ఆలోచించడం వల్ల ననుకుంటాను., నా మనసులో లీలగా ఒక కథ మెటిలింది. ఈ కథలో పాత్రలన్ని నాకు సుపరిచితమైనవే, ఇంకా చెప్పాలంటే మా ఇంట్లొ నుంచి పుట్టుళొచ్చినవే. నాకు సమయం దొరికి నప్పుడల్లా నాకొచ్చిన ఊహలను ఒక పుస్తకంలో రాయడం ప్రారంభిచాను. అలా ఐదు సంవళ్ళరాలుగా అదే కథ, అనే పాత్రల గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించడం వల్ల దానికొక రూపం వచ్చినట్టుగా నేను ఫీలయ్యాను. ఎన్నిసార్లు నాలో నేను దాన్ని గురించి ఆలోచించానో లెక్కలేదు. అలా తయారైన కథను ఒకసారి హీరో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారికి చెప్పాను. ఆయన పూర్తిగా ఐని “చాలా బాగుంటి' అన్నారు. ఆఅ పం క్‌ మ క 4 మ పయ ఖై న యయాాయల. 0 టలు! | 0 ॥ గి చ్‌ శ య టట టీ ఏ అంధ! ) “(5 న? లం. | వ. నగ గ మ “టి షం, స | ల నన రభ స న నా నం నం మల్‌ 'దసరాబుల్లోడు' సంగీత ముహూర్తం సందర్భంగా బి.శివరామక్యస్ట్రయ్య్క వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్‌, కె.వి.మహదేవన్‌, పద్మనాభం, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు వ్‌బై

దనరాబుల్లోదు ఆ మాటలు నాలో ఎంతో తృప్తిని కలిగించాయి. ఫ్వాలేదు, ఈ కథను కూడా సినిమాగా తీయవచ్చను అనిపించింది. నాగేశ్వరరావు గారి ప్రోత్సాహంతో మరింత ధైర్భం కలిగింది. వారికి కూడా ఈ కథ అంతగా గుళ్చడానికి కారణం పల్లెవాతావరణం నుంచి రావడం, ఆ మనుషుల మనస్తత్వాలు బాగా తెలియడం వల్లనే ఇక ఈ కథను చిత్రంగా తీసే సమయం ఎప్పడాస్తుందో అనుకుంటున్న సమయంలో నా అదృష్టం పండింది. ఆ సమయంలో నాగేశ్వరరావు గారు నటిస్తున్ల చిత్రానికి కథ నచ్చక షూటింగ్‌ క్యాన్సిల్‌ అయ్యింది. మరో కథ తయారైతే తష్ట ఆయన చిత్రం చెయ్యలేరు. అలాంటి స్థితిలో వారు నన్ను సినిమా చేసుకొమ్మని చెప్పారు. ఈ కథ చెప్టగానే ఆయన 'ప్రాసీడ్‌' అని గ్రీన్‌ సిగల్‌ ఇచ్చారు. మిగతా నటీనటులను ఎంపిక చేసుకున్నాను. ఎస్‌. వి. రంగారావు, గుమ్మడి, నాగభూషణంలాంటి హేమా హేమీలైన వారు ఎందరో నాకు అడిగిన వెంటనే కాల్‌షీట్స్‌ ఇచ్చారు. ఇక ఆ సినిమాకు దర్శకుడుగా వి. మధుసూదనరావు గారైతే బాగుంటుందని అనుకున్నాం ఎందుకంటే జగపతిలో ఎక్కువ సినిమాలు చేసింది వారే కనుక, అయితే ఆయన ఇతర సినిమాలు చేస్తుండటంతో ఈ ప్రాజెక్టు చేయలేనని అన్నారు. మరొక దర్శకుడు ఎవరు? అనుకుంటున్న తరుణంలో మనసులో ఆదుర్తి సుజ్జారావు గారిని అనుకుని, వారిని వెళ్లి అడిగాను. ఆయన కూడా తన నిస్సహాయతను వ్పక్తం చేశారు. ఈ ఇద్దరూ చేయలేమని చెప్టడంతో నా ఉత్సాహం కాస్తా నీరైపోయింది. నాగేశ్వరరావు గారి దగ్గరకు వెళ్లి చెప్పాను. ఆయన 'ఏదో ఒకటి నువ్వే ఆలోచించు బాబూ' అని నాపై పెట్టారు. రెండు రోజుల తర్వాత నాకు ఫ్లాషలాంటి ఆలోచన రావడంతో మళ్లీ నాగేశ్వరరావుగారి ఇంటికి వెళ్లి 'ఈ సినియాకు మీరే దర్శకులు' అన్నాను. ఆయన ఆశ్రర్భపోయి “నేనా? అన్నారు నా వైపు చూసి. 'అవును మీరు చేస్తే బాగుంటుంది' అని చెప్పాను. 'ఇప్పడు నేను చేస్తున్న సినిమూలు ఏంకాను? అయినా నాకు దర్శకత్వం చేయాలన్న కోరికలేదు - సాలి అని ఆయన చెప్పారు. ఆ యాట నన్ను మరింత క్రుంగథిసింది. ఇప్పుడేం చెయ్యాలి? ఇంత బాగా నచ్చిన కథ, నటీనటుల ఎంపిక కూడా పూర్తయిపోయి షూటింగ్‌ మొదలుపెట్టడానికి అన్నీ సిద్దం చేసుకున్న తరుణంలో ఇలా అయ్యిందేమిటా అనిపించింది. 53

భగీరథ క్షణంలో బుర్రంతా మొద్దుబారిపోయినట్టుగా అనిపించింది. కాస్సేపటికి తేరుకొని 'మరి ఇప్పుడు ఏం చేద్దాముంటారు?' అని ఆయన్ను సలహా అడిగాను. “ఈ కథ తయారు చేసుకుంది నువ్వు, ఈ కథలోని పాత్రలు నీకు బాగా సుపరిచితం. అవగాహన ఉంది. కాబట్టి నువ్వే దర్శకత్వం చేయి' అన్నారు.

అలాంటి నూట ఆయన నోటివెంట వస్తుందని నేను ఊహించలేదు. నేను సినిమూ రంగానికి వచ్చింది మొదలు దర్శకత్వ ఆలోచనేలేదు. అటికాక షూటింగ్‌ జరిగే సమయంలో నేను ఎప్పుడూ సెట్లో ఉండేవాడిని కాదు. ఏ చెట్టు క్రిందనో రేడియో పెట్టుకొని కాలక్షేసం చేసేవాడిని. అంచేత అంతటి సాహసం నేను ఎలా చేయను? అందుకే 'నా వల్లకాదు' అని చెప్పాను.

“అలా అయితే నేనిక నీ చిత్రాల్లో నటించను, అని' ఖరాఖండిగా చెప్పేశారు.

నాగేశ్వరరావు గారు అలా చెబుతారని నేను ఊహించలేదు. ఆ మూట పిడుగు పాటులా అనిపించింది. ఆయన నటించకపోతే నేను సినిమాలు తీయలేను. అలా అయితే ఆయన మూట ప్రకారం నేను దర్శకత్వం చేయాలి. అన్నీ ఆలోచించుకున్నాక నేను దర్శకత్వం చేయడానికే నిర్ణయించుకున్నాను. ఇది సాహసం అని నాకు తెలుసు. కానీ, గత్యంతరం లేని పరిస్థితుల్లో 'నరే' అన్నాను.

అదే'దసరాబుల్లోడు'

సినదూ నిర్మాణానికి ఏర్పాట్లు చకచకా ప్రారంభమయ్యాయి. అమలాపురం దగ్గర పచ్చని చేల మధ్య షూటింగ్‌ ప్రారంభించాలని, అక్కడ ఉన్న జక థియేటర్‌ యజమాని రాజుగారి అనుమతితో వారి చేలోనే వసతి సౌకర్భాలు కూడా ఏెర్దాటు చేశాము. నటీనటులు, సాంకేతిక నిపుణులు ఉండటానికి అన్ని ఏెర్హాట్లు జరిగిపోయాయి. ఇంతలో బాంబులాంటి వార్త తెలిసింది.

ఆ చిత్రంలో మేము బుక్‌ చేసిన కువూరి జయలలిత ఎం.జి.ఆర్‌. సినియూ ఉండటం చేత నటించడం లేదని వారి అమ్మ లేఖ పంపించింది. షూటింగ్‌కి అన్ని ఏర్పాట్లు జరిగాక, అదీ వారం రోజులు కూడా లేదు. ఇప్పుడు హీరోయిన్‌ రావడం లేదంటే ఆ నిర్మాత పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో ఊహించుకోండి. అదీకాక మొదటిసారి దర్శకత్వం చేయబోతున్నాను.

అప్పుడు వాణిశ్రీ బావగారు రాజుగారికి అంతా వివరంగా చెప్పి 'నాకు అర్జంటుగా వాణిశ్రీ డేట్స్‌ కావాలి. డబ్బ ఎంతయినా ఫర్వాలేదు అన్నాను.

'నాకు కొంచెం సమయం ఇవ్వండి ప్రసాద్‌గారు, మిగతా నిర్మాతలతో మాట్లాడి చెప్తాను' అన్నారాయన.

'మీరేం చేస్తారో నాకు తెలియదు. సినిమూ షూటింగ్‌ అనుకున్న ప్రకారం జరిగిపోవలసిందే' అని చెప్పాను. ఆయన అన్న్వాట ప్రకారం మిగతావారితో మాట్లాడి వాణిక్రి డేట్స్‌ ఇచ్చారు.

వ్‌డే

దనరాబుల్లోడు . వి య . 1 (= తొ "7 'దసరాబుల్లోడు' చిత్రం 200ల రోజుల వేడుకలో కె.జగ్గయ్య, ఎస్‌.విరంగావు, రాజేంద్రప్రసాద్‌, గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు ల క మ న స స (తా టట నటన ఓ కాం ॥ గ ల్‌

  • నాం ఆక త “'దసరాబుల్లోడు' చిత్రం 200ల రోజుల వేడుకలో ఎమ్‌. కరుణానిథి నుంచి జ్ఞాపికను స్వీకరిస్తున్త వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వ్‌వ్‌

భగీరథ అమలాపురంలో 15 రోజుల షెడ్యూలు ఖరారు చేసుకొని యూనిట్‌ మొత్తం బయలుదేరింది. తోలిరోజు పూజ అనంతరం నాగేశ్వరరావు గారు వాణిశ్రీ మీద ముహుర్తం షాట్‌ తీయాలని ప్లాన్‌ చేశాము. అటి పాటతో. న్యత్య దర్శకుడు హీరాలాల్‌ మాష్టర్‌ ఒకసారి రిహార్టల్‌ చూసుకున్నాక చేద్దాం అన్నారు. హీరాలాల్‌ యాష్టర్‌ తన అసిస్టెంట్‌తో పాటు చేసి చూపుతున్నారు. అది చూసిన నాగేశ్వరరావుగారు నన్ను పక్కకు పిలిచి 'ఏమిటీ నృత్స భంగిమలు ఆడంగి చేష్టలు అని కోష్టడ్డారు.

అన్ని సమస్యలు పరిష్కారమై షూటింగ్‌ మొదలుపెట్టామని సంతోషపడుకున్న సమయంలో మళ్టి ఈ అవాంతరం ఏమిటని కలవరపడ్డాను.

ఏం చెయ్లూలో దిక్కుతోచలేదు. అప్పడాయన నావంక చూసి 'షాక్‌' తిన్నావా? అని నవ్వారు. ఆ నవ్వు చూసి కొంచెం ధైర్భం వచ్చింది. 'ఇలాంటివి అప్పడప్పుడు ఇస్తుంటాను దర్శకుడుగా నువ్వు రాటు తేలాలి. ఇవన్నీ భవిష్పృత్‌లో ఉఊపయోగపడతాయి' అని రివార్టల్‌ చూడటానికి వెళ్ళారు. ఆ తొలిరోజున చేసిన పాటే -

“పచ్చగడ్డి కోసేటి పడుచుపిల్లా

నీ పైట జారిపోయిందే గడుచుపిల్లా!'

ఈ చిత్రం షూటింగ్‌ ఒక తిరుణాలలాగా జరిగింది. 200 మంది యూనిట్‌ సభ్యులతో నిత్యం కళకళలాడిపోయేది, ఖర్చుకు వెనుకాడకుండా అందరికి అన్ని ఏర్చాట్లు చేశాము. అయితే అనుకోకుండా మరో పిడుగులాంటి వార్త తెలిసింది. మేము కష్టపడి చేసిన మాటింగ్‌ కొంత భాగం చిత్రిీకరింపబడలేదని, ఆ రోజుల్లో జౌట్‌డోర్‌లో చేయాలంటే హేరీఫ్లైక్స్‌ అనే కెమెరా వాడేవారు. అదికాక కలర్‌ చిత్రం. కెమెరా షట్టర్‌ ఓపెన్‌ చేసి ఫిలిం లోడ్‌ చేయాలి. అలా ఒకసారి ఆ కెమెరా షట్టర్‌ తెరుచుకోకపోనడంతో వారం రోజుల పాటు చేసిన వర్క్‌ అంతా మళ్టి తిరిగి చేయవలసి వచ్చింది.

అప్పుడే లక్షిస్టిలిమ్స్‌ అన్న పంపిణీ సంస్థను ఆంధ్రజ్యోతి అధినేత తెఎల్‌ఎన్‌ ప్రసాద్‌ గారు ప్రారంభించారు. ఆ సంస్థ మేనేజింగ్‌ పార్టనర్‌ శివరామకృష్ణయ్యగారు. పరు నాకు థైర్మం చెప్పడమే కాదు ఆర్థికంగా కూడా చేయూతనిచ్చారు. ఏమైతేనేం ఆ సినిమూ విజయవంతంగా పూర్తి చేసి విడుదల చేశాము.

'దసరా బుల్లోడు' సినిచూ ఒక సంచలనాన్ని సృష్టించింది. హుషారైన పాటలతో మనసును కదిలించే సెంట్‌మెంట్‌ నన్నివేశాలతో ఒక ఊపు ఊపేసింది.

దర్శకుడుగా ఆ చిత్రం నన్ను ఎక్కడికో తీసుకెళ్ళి నిలబెట్టింది. ఆ చత్రం తెచ్చిపెట్టిన కీర్తి ఇచ్చిన స్ఫూర్తి ఆ తర్వాత దర్శకుడుగా నా సినిమా జీవితానికి వెలుగుబాటను వేసిందని చెషప్టడంలో ఏమాత్రం అతిశయోక్తి

లేదు. ఈ విజయంలో ఎక్కువ భాగం నాగేశ్వరరావుగారికే చెందుతుంది. వారి ప్రోత్సాహం సహకారం లేకపోతే ఈ చిత్రమే లేదు. నేను దర్శకుణ్ణి అయ్యే వాడిని కాదు. కర

దనరాబుల్లోడు బంగారు బాబు

రుక సూపర్‌డూనర్‌ చిత్రం ఇచ్చిన తర్వాత ఆ చిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడికి మరో చిక్రం చేయడం కత్తిమీద సాములాంబిదే. ఎందుకంటే అదే స్థాయిలో, లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండాలని ప్రేక్షకులు ఆశిస్తారు.

ఈ సారి కూడా కథ నేనే తయారు చేసుకున్నాను. అందరూ బావుందని అన్నారు. ఆ సినిమూకు 'బంగారు బాబు' అని పేరు పెట్టాము.

ఊటీకి సమీపంలోని 'తేని' అనే గ్రామం ఉంది. ఆ ఊళ్ళో రైల్వేస్టేషన్‌ ప్రక్కనే ఒక ఇంటి సెట్‌ వేశాము. అంటే చిత్రంలో అది స్టేషన్‌ మాష్టర్‌ ఇల్లుగా చూపించాము. జక నెల రోజులపాటు అక్కడ షూటింగ్‌ చెయ్యాలని ప్లాన్‌ చేసుకున్నాము. పాటలు, సీన్స్‌ కూడా ఎక్కువ భాగం అక్కడే తీయాలని 70మంది చ్చాన్సర్లు, 120మది యూనిట్‌ సభ్యులతో ఆ గ్రామానికి తరలిపోయాము. రెండు మూడు రోజులు షూటింగ్‌ చేశామో లేదో వర్షం ప్రారంభమైంది.

ఆ వర్షం తగ్గకపోగా ముసురుగా మారి రాత్రి పగలు తేడా లేకుండా కురవసాగింది. సూర్చుడు

తా ముల “ఇత ఘా. జ ల! | న న త వాల్ల. మె “'బంగారుబాబు' శతదినోత్సవ సభలో ఎన్‌, వెంకటరత్షం, వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌. వాణిశ్రీ 57

భగీరథ అనేవాడు ఎలా ఉంటాడో కూడా తెలియనంత నర్నం. ఐదు రోజుల తర్వాత వర్షం వెలిసింది. సూర్కుడు దర్శనం ఇచ్చాడు. ఇక అప్పడు షూటింగ్‌కి చకచక ఏర్పాట్లు చేసుకున్నాము. నాదేశ్వరరావుగారు, డాన్టర్లు అంతా లొకేషన్‌కి వచ్చేశారు. కానీ, హీరోయిన్‌ రాలేదు. ఎదురు చూడటంతోనే మధ్యాసహ్తోం అయిపోయింది. నాలో కోపం పెరిగిపోసాగింది. ఇక లాభంలేదు. షూటింగ్‌ పేకప్‌ చేద్దామని అనుకుంటున్నంతలో వాణిశ్రీ కారు దిగింది. అయితే ఆమె రాగానే నూ అందరికి సాఠీ చెప్పింది. తనకు షూటింగ్‌ ఉందని స్టాఫ్‌ చెప్టలేదని అందుకే ఆలస్యంగా వస్తున్నానని అన్నది. ఆమె అలా అన్న తర్వాత నేను మరేం చూట్లాడలేక పోయాను,

ఇదిలా ఉండగా అదే సమయంలో నాగేశ్వరరావుగారికి అమెరికా ప్రభుత్వం నుంచి ఆహ్వానం వచ్చింది. 40 రోజులపాటు ఆయన ఆ దేశంలో పర్యటిస్తారు. అసలే టైట్‌ షెడ్రూల్‌ అనుకుంటే మధ్యలో ఈ వర్షం వచ్చి అప్‌సెట్‌ చేసింది.

ఈ -బిక్రం క్లయిమాక్స్‌ హెలికాస్టర్‌తో చేయాలని ప్లాన్‌ చేశాము. హీరోయిన్‌ను విలన్లు తీసుకెళ్ఞి చయే సన్నివేశంలో హీరో వచ్చి రక్షిస్తాడు. కథలో వాణిశ్రీ సెనిచమూ కథానాయిక. షూటింగ్‌లో డమ్మి బాంబు పెట్టడానికి బదులు ఆమె మూమయ్య నిజమైన బాంబు పెడతాడు. కారణం వారిద్దరి మధ్య అంతకు ముందు ఉన్న పగ, ప్రతీకారం. అందుచేతనే అతను ఆమెను అంతం చేయాలనుకుంటాడు. అది తెలుసుకున్న హీరో ప్రాణాలకు తెగించి ఆమెను రక్షిస్తాడు. ఇటి సన్నివేశం. అయితే హెలీకాఫ్టర్‌లో ముగ్గురు కంటే ఎక్కువమంది ప్రయాణిస్తే అది ప్రమాదానికి గురవుతుందని పైలట్‌ చెబుతాడు. పైలట్‌, విలన్‌, హీరోయిన్‌ కాక ఆమెను రక్షించటానికి హీరో కూడా హెలీకాప్టర్‌ ఎక్కాలి. కానీ, వీలులేదు. ప్రచూదం అని చెప్పడంతో హీరోయిన్‌కు బదులు డమ్మి బొమ్మను పెట్టడం జరిగింది. దీనితో క్లోజ్‌ షాట్స్‌ తీయలేకపోయాము. అంచేత అనుకున్నంత ఎఫెక్టిన్‌గా క్లయిమాక్స్‌ రాలేదు. అయినా ఆ చిత్రం వందరోజులు ఆడటం విశేషం.

మంచిమనుషులు అభిమానుల అనుగ్రహం ఎలా ఉంటుందో చూసిన నేను 'మంచిమనుషులు' చిత్రంతో ఆగ్రహం కూడా అనుభవంలోకి వచ్చింది. జగపతి సంస్థకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావుగారు పర్మినెంట్‌ హీరో అన్న విషయం తెలిసిందే. ఆయన చిత్రం విడుదలైందంటే అభియానుల కోలాహలం ఇంతా అంతా కాదు. ముఖ్ళంగా జగపతి సంస్థనుంచి సినిమూ వన్తున్నదంటే అధి సూపర్‌హిట్‌ సాంగ్‌తో మరీ వస్తుందనే అంచనా వారిలో ఉండేది.

మరి జగసతి సంస్థలో నాగేశ్వరరావుగారు కాకుండా మరో హీరో నటిస్తున్నాడంటే వారి అభిమానం ఆగ్రహంగా మారిపోకుందని నేను ఊహించలేదు.

నాగేశ్వరరావుగారు అమెరికా వెళ్ళడం, అక్కడ వారికి ఆపరేషన్‌ జరగటంతో కొంతకాలం సినియాలకు దూరంగా ఉండాలని డాక్టర్లు సలహా ఇచ్చారు. అంచేత అన్ని రోజులు సినియూ చెయ్యకుండా ఎలా ఉండను.

5్‌8ి

దనరాబుల్లోదు సినిమూ చేయకవోతే ఆఫీసును నడపాలంటే ఆర్థిక భారం పడుతుంది. అందుకే వేరే హీరోతో చిత్రం చేస్తానని ఆయనతో చెప్పాను. వారు పెద్దమనసుతో చేసుకొమ్మని ర. 7 | గి శ. యే . న. లు గ. న సస. 0 వ? . ట్లో స. న , న. న్‌ స్టే! టి రిం శ భా వా ఫో | / ౯ గ్‌ 1 | “ | . నీ ” 'మయంచిమనుషులు' చిత్రం సెట్‌లో నటుడు శోభన్‌బాబుతో నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వ్‌

భగీరథ చెప్పారు.

అలా నాగేశ్వరరావుగారు కాకుండా శోభన్‌బాబుతో మొదలుపెట్టిన చిత్రమే 'మంచిమనుషులు”. ఈ సినిమూ చేస్తున్నానని ప్రకటించిన తర్వాత అభిమానుల నుంచి నిరసనధ్వనులు, బెదిరింపులు, విజ్ఞప్తులు ఎన్లో వచ్చాయి. ఒకవేళ వారి మాట విని సినినూ నిర్మాణం ఆపకపోతే విడుదల రోజున తెర చించేస్తానముని కూడా హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. వారి బెదిరింపులకు వెరవలేదు. ధైర్యంగా సినిమూ మొదలు పెట్టాము. ఆ సినిమూలో హీరో హీరోయిన్‌లకు స్కేటింగ్‌ వచ్చి ఉండాలి. దానికోసం శోభన్‌బాబు, మంజుల ఎంతో కష్టపడి నేర్చుకున్నారు.

ఈ సినియూలో పాటలు ఎంతో ప్రజాదరణ పాందాయి. ఎక్కువ భాగం కాఖ్మీర్‌లో చేశాము. భారతదేశంలో కాశ్మీర్‌ ఎంతో సుందరమైన ప్రదేశం. చలి అధికంగా ఉన్నా అలాంటి అందమైన దృశ్చాలు మరెక్కడా కనిపించవు. అందుకే ఎవరైనా సరే కాక్మీర్‌లో షూటింగ్‌కు అవకాశాలు ఉంటే వదులుకోరు.

ఇక్కడ పాటలు చేయడానికి ముందు ఒక భయంకరమైన సంఘటన జరిగింది. ఇష్టటికీ గుర్తుకొస్తే చాలు చమట్లు పట్టిస్తుంది.

ఆ చిత్రంలో నటిస్తున్న ఓ నటీమణి గర్భవతిగా వచ్చింది. అప్టటికి ఇంకా ఆమెకు వివాహం కాలేదు. పెళ్చి కాకుండా గర్టవతి కావడం అంటే మన సమాజం ఆమోదించదు. కాబట్టి ఆమెకు అబార్షన్‌ చేయించాలి. అప్పటికి మూడవ నెల పూర్తయి నాల్గవ నెల వచ్చింది.

సాధారణంగా ఇలా గర్జవతి అయిన స్త్రీలకు మూడు నెలలలోపే అబార్షన్‌ చేయాలి. లేకపోతే చాలా ప్రమూదం.

మరి - ఇప్పడు ఈమెకు అబార్షన్‌ అంటే చాలా ప్రమాదకరమైన చర్చే కానీ, తప్పదు. అయితే మేము అబార్షన్‌ చేయించాలని ఒకవైపు ప్రయత్నిస్తుంటే మరోవైపు ఆమె నేను చేయించుకోనని మొండికేసింది. వం చయ్యాలి? ఎట్లా నచ్చచెప్పాలి.

తన భవిష్పృత్‌ ఏమైనా సరే బిడ్డను కంటాను అని ఆమె భీప్మించుకొని కూర్చున్నది. ఆమెకు ఎలారైతేనేం నచ్చచెప్పాము. మనసులో అయిష్టత ఉన్నా నామీద గౌరవంతో ఒప్పుకుంది.

ఇదే సమయంలో కుండపోతగా వర్షం. గాలి హోరు. షూటింగ్‌ లేదు పైగా హీరో శోభన్‌బాబు మనాలి నుంచి రావాలి. అయితే ఆ రోడ్డు అంతా జలమయం కావడం, చెట్లు కూలిపోవడంతో మూడు రోజుల వరకు వచ్చే అవకాశం లేదని తేలింది.

ఈ మూడు రోజుల్లో ఈ అబార్వన్‌ కార్యక్రమం జరిగిపోవాలని ప్లాన్‌ చేశాము. మరి చూకు కాశ్మీర్‌లో ఏ డాక్టర్‌ తెలుసు. ఒకవేళ తెలిసినా వెళ్ళి ఎలా చెష్టగలం? ఒకవేళ ఆ డాక్టరు ఆగ్రహించి నాలుగో నెల

నడుస్తుండగా అబార్షన్‌ చేయిస్తున్నారని పోలీసు కంప్లెయింట్‌ ఇస్తే? ఇంకేమైనా ఉందా? ఏం చెయ్యాలి? ఎట్లా ఈ అక్రను గర్జాన్షి వదిలించాలి? అని ఆలోచిస్తుండగా చూకు బాగా పరిచయం ఉన్ల స్థానిక ట్రావెల్‌ 60

దసరాబుల్లోడు ఏజెంట్‌ గుర్తుకొచ్చాడు. అర్టంటుగా అతన్ని రమ్మని కబురు చేశాము. అకను క్షణాల్లో వచ్చేశాడు. అతన్ని జక గదిలోకి తీసుకెక్టి అంతా వివరంగా చెప్పాను. అది విని అతను షాక్‌ తిన్నాడు.

ఈరణం ఇలాంటి సందర్ధంలో జరగరానిది జరిగితే అధి అందరి తలకూ చుట్టుకుంటుంది. అందుకే అతను భయపడ్డాడు. అయితే అతనికి నచ్చ చెప్పి మేమంతా ఉన్నాం కదా అన్నాను. చివరికి ఒప్పుకున్నాడు. ఈ విషయాన్ని ఆయన తన భార్భకు చెప్టి ఆమె సహాయం అర్థించాడు. మొదట ఆమె నిరాకరించినా ఆ తర్వాత ఒప్పుకుంది. ఆ తరువాత ఆ దంపతులు ఇద్దరు వారికి తెలిసిన ఓ డాక్టర్‌ను సంప్రదించారు. ఆమె ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో పని చేస్తున్న ముస్లిమ్‌ డాక్టర్‌. కాజ్మీర్‌ లాంటి ప్రదేశంలో జక ముస్లిమ్‌ డాక్టర్‌ హిందూ స్త్రీకి ఆహేషన్‌ చెయ్యడం ఎంతో ప్రమాదకరం. ఒక వేళ జరగరానిది ఏదైనా జరిగితే ఫలితం ఎలా ఉంటుందో ఊహించడానికి భయం వేసింది. ఈ కేన్‌ను టేకప్‌ చేయడానికి ఆమె అథిక మొత్తంలో డబ్బు అడిగారు.

అప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో సమన్య పరిష్కారమైతే చాలు అనుకుంటున్నాం తప్ప డబ్బ గురించి ఆలోభించడం లేదు కాబట్టి ఆమె అడిగినంత ఇస్తామని చెప్పాము.

ఆ రోజు ఆదివారం. ఆమె తన ఇంటిలోని ఒక గదినే ఆహాషన్‌ రూంగా ఉపయోగించింది. గర్ధస్రావం చేసేముందు కనీసం మత్తు ఇంజెక్షన్‌ కూడా ఇవ్వకుండా మరీ చేసింది. నిజంగా ఆ నటీమజి గుండె ధైర్యానికి మెచ్చుకోవాలి. అంతటి బాధను ఓర్ష్నకుంది. ఏమైతేనేం అన్నీ సక్రమంగా జరిగాయి.

మూడు రోజుల తర్వాత హీరో రాగానే షూటింగ్‌ మొదలైంది. ఆ నటీమణి అంత భయంకరమైన సంఘటన జరిగినా ఏమి జరగనట్టు షూటింగ్‌లో పాల్గొనడం నాకు ఆశ్చర్యమనిపించింది.

ఆడవారికున్ల తెగువ, గుండె నిబ్బరం ఒక్కో సందర్భంలో మగవారికి సైతం ఉండవేమో అనిపించింది.

అఆ రకంగా ఆ ప్రచూదం నుంచి సురక్షితంగా అందరం బయటపడ్డాం. తానీ, దాని జ్ఞాపకాలు మూత్రం ఇప్పటికీ గుర్తుకొస్తే చాలు వెన్లులో చలిపుట్టిస్తాయి. బంగారు బొమ్మలు

అవుట్‌డోర్‌లో మాటింగ్‌ చేయడం వల్ల ఎన్ని లాభాలున్నాయో, అన్ని నష్టాలు, ప్రమాదాలు కూడా ఉన్నాయి. 'బంగారు బొమ్మలు సినిచూ షూటింగ్‌ కోనమని అనువైన లొకేషన్‌ కోసం అన్వేషించాము. కృష్ణానథి మధ్యలో ఓ చిన్న లంక మా దృష్టిని ఆకర్షించింది. కథకు అది ఎంతో అనువైన ప్రదేశంగా ఖావించాము.

అయితే అక్కడ ఏ వస్తువు లభ్యం కాదు. ఎటు జిడ్‌ అన్నీ విజయవాడ నుంచి తీసుకొని

61

యు రో . పైల్‌. వ స్ట 1. స . మం ఆం తు; ము: పీ గా హత ఆ ౧. 'దసరాబుల్లోడు', బంగారు బోమ్మలు శతదినోత్సవ సందర్భంగా వికృష్ణప్రసాద్‌, వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌, వాజిశ్రీ న మ టు స సట కా వీ న ను ల టే |. త న! ఇట 'బంగారుబొమ్మలు' చిత్రం 100వ రోజు వేడుకల సందర్ధంగా అక్కినేని ఆనందబాబు, వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌, వాణిశ్రీ 62

దసరాబుల్లోడు వెళ్ళవలసిందే. అయినా కూడా ఆ లోకేషన్‌ను వథిరిపెట్లాలని ధు. ఎంపిక స్తలం జెలనిపించలే ఆక్తిక భారమైనా దాన ఆ లంకలో హీరో హీరోయిన్‌ తీపి గుర్తుగా నిలిచే ద అద్భుతమైన బంగ్లాను నిర్మించాము. ఆ ఇంటి చుట్టు మొక్కలు నాటించాము. లాన్‌ కూడా పెంచాము. మూడు నెలల ముందే వర్క్‌ ప్రారంభించడంతో ఆ బంగ్లాను చూసిన ఎవరైనా అది సినిమూ సెట్‌ అనుకోరు. నిజంగానే ఎవరో కట్టించి ఉంటారనే భావన కలుగుతుంది. ఆ ఇంటికి సంబంధించినవన్నీ విజయవాడ నుంచి తెప్టించి పడవల ద్వారా లంకకు చేర్చడం జరిగింది. ఇక మేము అక్కడ షూటింగ్‌ ప్రారంభించాము, 15 రోజుల్లో ఆ ఇంటికి సంబంధించిన వర్క్‌ పూర్తి చేద్దాం అనుకున్నాను. కానీ, మూవల్ల కాలేదు. కారణం చుట్టు ప్రక్కల ప్రజలు తండోపతండాలుగా తరలి రావడం ప్రారంభించారు. అదొక తిరుణాలలాగా మారిపోయింది. వారి అభిమానం, ఆప్కాయత కారణంగా అనుకున్న వర్క్‌ అనుకున్నట్టు చేయలేకపోయాము. ఒకరోజు అనుళోని నంఫఘుటిన జరిగింది. కొంతమంది ఆకతాయి కుర్రాళ్ళు మాటింగ్‌ చూసి వెడుతూ నాగేశ్వరరావుగారిని ఉద్దేశించి 'జరేయ్‌ నువ్వొక చాణిక్కుడివనుకుంటున్నావా? అని అల్లరి చేయడం ప్రారంభించారు. ఈ మాటలు మాకు చాలా స్పష్టంగా వినిపించాయి. ఇంతలో మరో కుర్రవాడు 'జరేయ్‌ డైరెక్టరూ నువ్వొక డైరెక్టరువా? అని ఎద్దేవా చేశారు. నన్ను అన్నందుకు కోపం రాలేదు కాని, హీరో అక్కినేని నాగేశ్వరరావుగారిని అలా అనడం సహించలేకపోయాను. బళ్లు తెలియనంత కోపం వచ్చింది. ఆ కోపంలో 'ఆగండి రా, మీ అంతు చూస్తా' అంటూ వాళ్ల దద్దరకు వెళ్ళడానికి ముందుకు దూకాను. కానీ అది అసాధ్యమని నాకు తెలుసు. కానీ, అప్పుడు సాధృసాధ్చాల గురించి నేను ఆలోచించే స్థితిలో లేను, ఈలోగా నేను ఆవేశంగా కేకలు వేయడం, ముందుకు దూసుకెళ్లడం చూసిన యూనిట్‌ సభ్యులు రెండు స్టీేమ్‌బోట్లతో వారిని వెంబడించి మరీ పట్టుకున్నారు. షూటింగ్‌ జరిగే ప్రాంతానికి పెడరెక్కలు విరిచి మరీ తెచ్చారు. అంతే అక్కడున్న యూనిట్‌ సభ్యులంతా వారిని చితకబాదారు. కుయ్యో మొర్రో అంటున్నా కాళ్ళా వేళ్ళా పడుతున్నా కూడా ఎవరికీ కనికరం అనిపించలేదు. అయితే ఆ తర్వాత వాళ్ళ కూరగాయల మార్కెట్‌లో రౌడీలని తెలిసింది. ఆ తర్వాత వారు ప్రతీకారంతో మూపై దాడి చేస్తారేమో అనే అనుమానంతో పోలీసులను రక్షణ కోసం పిలిపించాము. కానీ, వారు రాలేదు. షూటింగ్‌ సాఫీగా జరిగింది. రాజేశ్‌ఖన్నాతో చేదు అనుభవం వ హింట్‌ సినిచూ రంగంలో సూపర్‌స్టార్‌గా వెలుగుతున్న రాజేశ్‌ ఖన్హాతో ఒక హిందీ చిత్రం న నాం

భగీరథ వ్‌! (య ర 7 త! సి జీకియు న 'రసమయి' సంస్త డా. అక్కినేని లెఫ్‌ ఎఛీవనమెంట్‌ అ మరియు బంగారు కంకణంను ళా యూ ది.బి, రాజేంద్రప్రసాద్‌కు బహుకరిస్తున్న ప్రతిభాభారతి, డా. ఎన్‌. శివప్రసాద్‌ డా. సుబ్బరామిరెడ్డి, డా. అక్కినేని న. షి బ్‌ క్‌ జు నా టు. . సా కం న. లు - ే' 111 శత ల! స, త సన 4 ( అభినందన సంస్థ బి.ఎన్‌. రెడ్డి స్మారక అవార్డును నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌కు గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు ద్వారా ప్రదానం చేసినప్పటి చిత్రం. ఫోటోలో గీతరచయిత సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, మందడి కృష్ణారెడ్డి, వాసిరాజు ప్రకాశం, భవాని రడ

దనరాబుల్లోదు న. | సస శవ సం త మో నో " ఖా న మ న లో ఖ్‌ క న కా, లం ॥ . శే య గ్‌ కీ హ్‌ న శ | ॥ స. టీ ఆకృతి సంస్థ నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌కు హెచ్‌.ఎమ్‌. రెడ్డి అవార్డును డా. సి. నారాయణరెడ్డి ద్వారా ప్రదానం చేసినప్పటి చిత్రం. ఫోటోలో ఏ. మధుసూదనరావు, గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు, నాగం జనార్ధన్‌ రెడ్డి, డూండి, సుధాకర్‌ ఉనారు. [|] + క లే 24- ఉమ 70 2. ల [10 9. 54 ౪8 ర్‌ సా న అ వ మ % 1 వ అఫష్నేడి నీ క కా ఆంధ్రా కల్చరల్‌ సాసైటీ న్యూఢిల్లీ వారు జగపతి చిత్రాల వారోక్టవాన్ని నిర్వహించినప్పుడు నాటి కేంద్రమంత్రి పి, ఉపేంద్ర నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌కు జ్ఞాపికను అందజేస్తున్నష్టటి చిత్రం 65

న ర | ॥ |. ల్‌ ఎ శ గ వ. నా చే. [కా స. న. య. భే... పస యు లీ ల్‌. మా. . యపుక్యైం హతం గిర న ॥ టీ? క్ట. . టీ సనన. శ 5 త నో సో // | నే చ. భన. మం యో లల్లీ ట్ర (చమూ షయ. నో ఇతో మంట ఓ టో గ్‌ | ॥ జీ తయో ననా నకు క నం వో ల లావా. అ | అ. మదన డు ్‌్త్థ ర. ॥ నూ జా. ను రా లకరాలు నం ళా. నం ్రా ర్యా ల! వ [ శ అ స్తోత డకనే (క యాం యయ సనో. నీ నో లవదని లు భాను ల్‌ నా. య.

దసరాబుల్లోడు య | . న. | ప. - ఫి త... వే ర్ధర్టారన్తోన స 'ర్ర అడం ఎట గం. /,* ||| త్ప ను ప్రచా మిదిదొరపటే ఏ మఫిలాధు చేప యమ్మ వన్య ర్మ రోపకి గ్గ టు జ్జ ఫే రరివేరశ్తీ మం రరీర్రునర్‌ వంపు దరహరు. |. స ప. పపము 12. ॥ | “| నో 13తెయు రాయ బూధీ హారీ రద్దాలు దూది రపళరిర్థాలు న. | . | అదో పాటి వివాచ్ర మంతి చృాదయపయదు పవపషృ హరిదో కాయేపాలం ద ఆయుకు ఎన్నరో షం ఫా. 1 ॥ ఉం షల క్యవిటా లము శినృటలంమే 63 రన్న నివార పైక తినాలని ఆమని ౩౬మ6 . 8 |

  • | మాల పాయి నమారి విభాగ (ప్త ప్రత్యేకం ఓ రతాష వర్యులు మారి | న పడదు యటర యయ [ [101 ?. నం గాం వ సు గాయ రా ఇ న్న 01 నా కా నాయ నాన య కరన నా న 1 క్ర గ టపపద్ధలే శప వలా దక యిన ఏ4 ఉ ద్ర మై , మ య. శ తాయ స లాలన 6/

షే. మ? న. స్‌ సఖ టీ. ము ప చ చెన్నైలో ఉగాది పురస్కార సభలో నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బిరాజేంద్రప్రసాద్‌కు జ్ఞాపికను అందించిన నాటి లోక్‌సభ స్పీకర్‌ జ.ఎం.సి. బాలయోగి 65

దనరాబుల్లోడు లో య్‌ ల, ష్‌ పళ [స (7 వ అ న జా ష్‌ 4 " తస... న్‌ స ఆ న. | 'భార్యాభర్తలు' చిత్రంలో బాలకృష్ణ, నాగేశ్వరరావు, రజని జే 1౯ ఈట్‌ ష్‌ | బే ఈ. 'అంచావతారం' చిత్రంలో శ్రీవిద్య, బాలాజీ, దాసరి నారాయణరావు 69

(త న న జా! ము సట స్ప న్‌ స. శీ

  • చ సు. లై. స్లో క ఆత గే అ 6 యాలాల న. శ మాం. న స చయ మ్స ట్‌ విం? వషట్‌ జయే... శి | న య న ఆ వా సస్య , మా త స న త తే | | " . 'రామక్కమ్ణులు' చిత్రంలో పనిచేసిన వారందరికీ జగపతి సంస్థ తరపున వస్త్రాలను ప్రదానం చేసిన జయప్రద, జయసుధ, నాగేశ్వరరావు, శివాజీగణేషన్‌, కర్ణాచారిలతో ఐ.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌. వన క టై లొ గ మ? | రగ ల్‌ (నే మను... నష, వ వ్‌ న న య్‌ యా ర స టే ట్‌ ప. న్న సో 1 ( నై సై [ (| [యన యం. ఖు 'దసరాబుల్లోడు 100వ రోజుల వేడుకల సందర్ధంగా సూర్భకాంతం, జగ్గయ్య ఛాయాదేవిలతో నిర్మాత, దర్శకులువి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ "70

దసరాబుల్లోడు క | మ. న. + వట రా చక్కు తో చనన ఆ 0 జే | హై. మ. నన్న న మరా. ॥ స న ( మ త్‌ 1 “బంగారు బొన్మలు' చిత్రం శతదినోశ్చవ సభలో ఛాయాదేవి, జగ్గయ్యలతో వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ . టే ౯ || నే. క. ముం " క్త న ఆ -్‌ క న్‌ా ఆ క కం. 1 శ క్‌ గ! / తూరిషన్‌లో జరిగిన జక అభినందన సభలో పాల్గొన్న శ్రీమతి జమునతో విబ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ క.

భగీరథ చేయాలని అనుకున్నాను. తెలుగులో నా దర్శకత్వంలో తయారైన 'దసరా బుల్లోడు అయితే బాగుంటుందని అనుకున్నాను. అప్పట్లో ఆయన నటించిన 'ఆరాధని 'బోభి మేఠీ సాథి' లాంటి సినిమూలు ఆయన్ని తిరుగులేని హీరోగా చేశాయి ఆలోచన రావడం తరువాయి వారి కార్భదర్శి గుర్దామ్‌సింగ్‌తో ఫోన్‌లో మాట్లాడి జగపతి సంస్థ గురించి కనుక్కొని మరీ చేయమని చెప్పా చిత్రం చూసిన తర్వాత అన్ని విషయాలు యాట్లాడుకుందాం అని చెప్పారు. నేను సరేనన్నాను. ఈలోగా నా గురించి, సంస్థ గురించి గుర్షామ్‌సింగ్‌ విచారించారు. అందరూ చాలా బాగా చెప్పారు. 'దసరా బుల్లోడు” సినిచూ చూశారు రాజేశ్‌ ఖన్నా ఆయనకి బాగా నచ్చింది. చేస్తానని మూట ఇచ్చారు. ఇక పారితోషికం ఎంత అని నేను అడిగాను. అప్పటి వరకు ఆయన ఏడున్నర లక్షల వరకు తీసుకుంటున్నారు. అయితే 'దసరా బుల్లోడు' చేయడానికి ఆయన 12 లక్షలు అడిగారు. నేను సరేనన్నాను అదీకాక వారి కార్భదర్శి గుర్మామసింగ్‌కు ఒక యాఖైవేలు అదనంగా ఇవ్వాలని కండీషన్‌ పెట్టారు. దానికి కూడా సరేనన్నాను అయితే చివరగా నిర్మాతగా, దర్శకుడుగా నా కండీషన్‌ కూడా ఒకటుందని చెప్పాను. 'చెష్టండి ప్రసాద్‌గారు' అన్నారు రాజేశ్‌ఖన్నా “దిత్రం ప్రారంభించి ఆరు నెలల్లో పూర్తి చేయాలి. అందుకు మీరు సంపూర్ణంగా సహకరించి డేట్స్‌ రెండు నెలల్లో ఇవ్వాలి' అని చెప్పాను ఈ కండీషన్‌కు రాజేశఖన్నా బప్పుకున్నారు నేను 'దసరా బుల్లోడు' చిత్రంలో వాడిన కారుపై ఆయన మోజుపడితే ఆయనకు వాడుళొమ్మని ఇచ్చేశాను అదీ బీచ్‌ బగ్‌ కారు దసరాబుల్లోడు క్లయిమూక్స్‌లో వాడిన కారు నేను రాజేశ్‌ ఖన్జాతో జక సంచలన చిత్రం చేయబోకున్నానని తెలిసి ఉత్తర భారత పంపిణీదారులు అధిక మొత్తం అడ్వాన్స్‌ ఇవ్వడానికి ముందు కొచ్చారు సినియా ప్రారంభించకుండానే అడ్వాన్సులు రావడం మహదానందం కలిగించింది అయితే ఆ తర్వాత ఈ విషయం ఖన్నాకు చిలవలు పలవలుగా చేసి కొంతమంది నిర్మాతలు చెప్పారు ఒకవేళ ఈ సినియూ అటో ఇటో అయితే నీ భవిష్పృత్‌ నాశనమైపోతుంది అంతంత రేట్లు పెట్టి కొన్న పంపిజీదారులు ఆ తరువాత రాకవోతే నీగతి ఏమవుతుందో ఆలోచించు అని భయపెట్టారట దానితో ఆయన ఆలోచనలో పడి డేట్ట్‌ఇచ్చే విషయంలో బాగా జాప్కం చేశారు. ఒకసారి ఈ విషయంలో ఆయన్ని నిలదీసి అడిగి - మరీ డేట్స్‌ తెచ్చకుందామని బొంబాయి వెళ్ళాను. నన్ను చూడగానే ఎంతో ఆప్కాయంగా రిసీవ్‌ చేసుకున్నారు. 'మీరు ఇంత దూరం రావాలా? నేను మద్రాసు వస్తున్నాకదా, ఒక హిందీ చిత్రం షూటింగ్‌ అక్కడ 15 రోజుల పాటు జరుగుతుంది అప్పడొచ్చేవాడ్డి కదా! అని చెప్పారు. 72

దనరాబుల్లోడు

ఆయన అన్నట్టుగానే మద్రాసు వచ్చారు. ఉదయం, సాయంత్రం రెండు పుటలా రాజేశ్‌ ఖన్నా దగ్గరకు వెళ్ళడం పనిగా పెట్టుకున్నాను. వెళ్టగానే ఎంతో ఆప్కాయంగా రిసీవ్‌ చేసుకునేవాడు సాయంత్రం అయితే 'రూమ్‌కు రండి కాస్సేపు కూర్చుందాం ”* అని ఆవ్వానించేనారు. ఇంత చేస్తే చివరి రోజు వరకు డేట్స్‌ ఇవ్వలేదు ఆఖరికి ఎయిర్‌పోర్టుకు రమ్మంటే అక్కడికి వెళ్ళాను. ప్లయిట్‌ ఎక్కబోయే వరకు దాన్ని గురించి తప్ప మిగతా విషయాలు నూట్లాడేవాడు

నాకు కోపం ముంచుకొస్తుంటే తమాయించుకునేవాడిని ఆఖర్జ్న ఇక లాభం లేదని అడిగేశాను 'సారీ ప్రసాద్‌ గారు' అని ఒక సీల్ట్‌ కవర్‌ నా చేతిలో పెట్టారు అక్కడ చింపి చదవడం బాగుండదని ఆయనకు వీడ్కోలు చెప్పి ఇంటి కొచ్చి చూశాను. 'మోసం, దగా నెలకొక రోజు, రెండు రోజుల చొప్పన జక సంవత్సరంలో ఆయన 26 రోజులు ఇచ్చారు. నాకు కోపం కట్టలు తెంచుకుంది. ఇలా ఛీట్‌ చేస్తాడా అని ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాను. భఘూటుగా ఓ ఉత్తరం రాసి నా మిత్రుడు ఆనంద్‌బాబుతో పంపించాను

అందులో చాలా పరుష పదాలు ఉపయోగించాను. నీలాంటి మూట మద నిలబడని వారంటే నాకు ఏమాత్రం ఇష్టం ఉండదు. జీవితంలో ఇక నీతో చిత్రం చేయను నేను ఇచ్చిన అడ్వాన్స్‌ పంపిస్తూ, కారు కూడా వాపసు చేయమని రాశాను. నేను అలా రాస్తానని రాజేశ్‌ ఖన్నా ఊహించలేదు. తర్వాత నా కోపం తగ్గించడానికి రకరకాల ప్రయత్తాలు చేశాడు కానీ, నేను నా పట్టును వదిలిపెట్టలేదు కారు, అడ్వాన్స్‌ కూడా తిరిగి పంపించారు అయితే అదే సమయంలో నేను ఓంప్రకాశ్‌కు మూడు లక్షలు అడ్వాన్స్‌ ఇచ్చాను. ఆయన మాత్రం ఇష్టటికీ పంపించలేదు

అలా 'దసరాబుల్లోడు' హింటీ చిత్రం తీయకుండానే 10 లక్షల రూపాయలు నష్టపోయాను.

ఈ కసితోనే తర్వాత జితేంద్ర, రేఖ, షబనా అజ్మీతో 'రాస్తే ప్కార్‌కే' అన్న హింది చిత్రం తీసి విజయం సాధించాను. అస్టటి అసంతృప్తి ఈ చిత్రం తీయడంతో పోయింది.

నా అనేవారి కోసం 'పిచ్చిమారాజు'

మనకు సహయం చేసిన మనిషిని మరిచిపోవడం, కృతజ్ఞత చూపకపోవడం మనిషి లక్షణం కాదంటారు ఆ మూటల్లో ఎంతో నిజం ఉంది.

నేను జక మాములు వ్యక్తిగా మద్రాసు నగరంలో కాలుపెట్టాను ఇవ్వాళ జగపతి సంస్ధ అన్నా రాజేంద్రప్రసాద్‌ అన్నా తెలుగులోనే కాదు దక్షిణ భారతంలోనే తెలియని వారు లేరంటే అతిశయోక్తి కాదు, అయితే నేను ఇంతగా అభివృద్ధి సాధించడానికి, సంస్థ దినదిన ప్రవర్ధమూనం కావడానికి కేవలం నా కృషి మాత్రమే కాదు, నా వెనుక ఉండి అంకితభావంతో అనుక్షణం నన్ను నడిపించిన నా స్టాఫ్‌ది

తోటమాలి నుంచి ఎకౌంటెంట్‌ వరకు ఇన్ని సంవళ్ణరాలు నాతో ఉండి, నా కష్టసుఖాల్లో భాగం

73

భగీరథ పంచుకున్న వారికి ఏదైనా చేసి కృతజ్ఞత చూపాలి అనుకున్నాను. నిజంగా అలా చేస్తే ఆయా కుటుంబ సభ్యులంతా ఎంతో సంతోషిస్తారు. వారి జీవితాలకు ఆర్థికంగా చేయూతనిచ్చినవాడిని అవుతాను అనిపించింది నా అభివృద్ధికి ఎవరు కారకులో వారి రుణం తీర్చతోవడం నా ధర్మం అని ఓ మవానుభావుడు చెప్పాడు. ఆ చూటలు అక్షర సత్ఫాలు. వారిని ఆదుకోవడానికి, ఆర్థిక సహకారాన్ని అంధభించడానికి నేను నిర్మించిన చిత్రమే పెచ్చియూరాజు సినిమాను విజయనంతంగా నిర్మించి అధిక లాభాలకు అమ్మడం జరిగింది ఆ వచ్చిన డబ్బును నా వారందరికీ వారి జీతాన్ని బట్టి పంచడం జరిగింది. అలా పంచిన రోజున వారి ముఖాల్లో కనిపించిన వెలుగు, అన్నక్రమైన ఆనందం, తృప్తి నా జీవితంలో మర్చిపోలేను నా దగ్గర పని చేసిన వారికి నేను ఉడతాభక్తిగా ఏదో చేశాననే చిన్న తృప్తి నా మనసులో పదిలంగా ఉండిపోయింటి ఆ చిత్రం తర్వాత నా పరోక్షంలో నన్ను పిచ్చి చూరాజూో అనుకునేవారు ఆ మూటలు కూడా నాలో అమ్మతం చిలికినంత పహోయిని కలిగించేవి జీవితంలో నేను చేసిన మంచి పనుల్లో అదొకటి. జగపతిలో శివాజీగణేశన్‌ “రముద్లుల కొడుకు సినిమాను శోభన్‌ ప ప్రే బాబు, జయసుధ, శ్రీదేఏతో నిర్మించాను శ్రిదేవి జగపతి సంస్థలో చేయడం అదే తొలిసారి ఆ చిత్రం ఊహించినంత విజయం సాథధించకపోయినా నష్టాలను చూత్రం తెచ్చిపెట్టలేదు. తెలుగులోనూ, హింటీలోను సినిమూలను నిర్మించిన నేను తమిళంలో కూడా తీయాలనే ఆలోచనతో ఉన్నాను. నా శ్రేయోభిలాషి అక్కినేని నాగేశ్వరరావుగారికి ఈ విషయం చెప్పాను ఆయన అలాగే కానివ్వు అని తన స్టేహిశుడు శివాజీగణేశన్‌ను హీరోగా తీసుకొమ్మని నలహా ఇచ్చారు శివాజీగణేశన్‌కు ఫోన్‌చేసి నా గురించి, సంస్థ గురించి నాగేశ్వరరావుగారు చెప్పారు తెలుగులో విజయవంతమైన 'మానవుడు దానవుడు' చిత్రాన్లి తమిళంలో పునర్జిర్మించాము ఈ చిత్రంలో శివాజీగణేశన్‌ ప్రక్కన మంజుల హీరోయిన్‌గా నటించింది. అదే 'ఎంగల్‌ తంగళి రాజా? శివాజీ గణేశన్‌ ఆ చిత్రంలో తనదైన స్టయిల్‌లో రెండు పాక్రలను అద్భుతంగా పోషించారు. శ్ర ల్ల స అేలుగులో జంధ్యాల దర్శకత్వంలో తయారైన నాలుగు స్తంభాలాట సినిమాను హిందీలో పునర్షిర్తించాను. సంజయ్‌దత్‌, అశోక్‌కుమూర్‌, పద్మిని కొల్హాపురి మొదలైన వారు నటించారు. ఈ సినిమూ సక్సెన్‌ కాలేదు. కొంతమంది ఉత్తరాది పంపిణీదారులు నా మంచితనాన్ని ఎక్స్‌ప్లాయిట్‌ చేశారు “7జీ

దనరాబుల్లోదు | తనను. సూ కి న అము శే ష్‌ స స్‌ ఖే శ. సట న ఇ [ స అవ న € | . నను (1 | లీ క! షు ఇ. 'పట్టాకత్తి ఖైరవన్‌ తమిళ చిత్రంలో షావుకారు జానకి, శివాజీగణేష్‌ రల యనం న ల డలం గ్య శ య బై ( మో ఘా వ. న శ్‌ “ఉత్తమన్‌ తమిళ చిత్రంలో శివాజీగణేష్‌ మంజుల

భగీరథ ఆ సినిమా ఆర్థికంగా బాగా దెబ్బతీసింది. అయినా ఎవరిని నిందిస్తాం మొదటి నుంచి నేను ఖర్చు ఎంతయ్యిందని, ఎంత వచ్చిందని చూసుకొనే నిర్మాతను కాదు. ఎప్పడూ పథి మందితో జల్లాగా గడపడమే తెలుసు. ఇలా నా నుంచి సహాయం పొందినవారు కూడా నా మంచితనాన్ని వాడుకున్న సందడ్చాలు అనేకం. ఇక నాకు సహాయం చేయడం అటుంచి రావలసినది కూడా సరిగ్గా ఇచ్చేవారు కాదు ఇథి లోకం తీరు అని తెలునుకోవడానికి చాలా సంవత్సరాలే పట్టింది. మద్రాసుకు 15 కిమీ దూరంలో పాలవాకం సముద్రం బడ్డున ఓ స్థలం కొన్నాను. అది లఎంతో సుందరమైన ప్రదేశం. ఆ స్థలాన్ని గత్యంతరంలేని స్థితిలో అమ్మి అప్పలన్నీ తీర్చాను. ఒక నటుడుతో మనస్పర్థలు అఆతొన్నపూర్ణ స్తూడియోస్‌తో కలిసి రామకృష్ణులు అన్న చిత్రం ప్రారంభించాము. ఇందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎన్‌.టెరామూరావు గారు ఇద్దరు కథానాయకులు. అష్టట్లో అది పెద్ద ప్రాజెక్టు యాకు సంబంధించి. ఇద్దరు మహానటులు కలిసి చేస్తున్న చిత్రం కాబట్టి సహజంగానే ఎక్స్‌పెక్టేషన్స్‌ బాగానే ఉంటాయి దానిని దృష్టిలో పెట్టుకొనే ఖర్చు పెట్టాము. ఈ చిత్రం నిర్మాణ సమయంలో బక సంఘటన జరిగింది. అది గుర్తుకొచ్చినప్టడల్లా బాధ అనిపిస్తుంది. బకనటుడుకు 75వేల రూపాయలు ఇవ్వవలసి వచ్చింది. విజయవాడలోని మా సోదరుడు వికృష్ణప్రసాద్‌కు ఫోన్‌ చేశాను. ఆయన అప్పుడు అన్నపూర్ణ ఫిలిమ్స్‌ సంస్థకు మేనేజింగ్‌ పార్టనర్‌ ఎప్పుడైనా డబ్బు అవసరమైతే నేను ఫోన్‌ చేయడం ఆయన పంపించడం జరుగుతుంధి ఆలాగే ఆయన పంపించిన డబ్బు కట్ట విప్పి చూడకుండా ఆ నటుడికి ఇచ్చేశాను. ఆ తర్వాత రెండు రోజులకు అన్నయ్య ఫోన్‌ చేసి లక్ష రూపాయలు అందాయి కదా అని అడిగారు నాకు అర్ధం కాలేదు. 'నేను పంపమన్షది 75వేలే కదా, లక్ష అంటావేమిటి? అని అన్నాను నువ్వ 75వేలే సపంపమన్నావు కానీ, నేను లక్షరూపాయలు పంపించాను అని చెప్పారు. అంటే 75వేలనుకొని నేను లక్ష రూపాయలు ఆ నటుడికి ఇచ్చానన్న యాట అనుకొని మరుసటి రోజు ఆ విషయం షూటింగ్‌ జరుగుతున్న సమయంలో అడిగేశాను. అందుకాయన కంగుతిన్దారు తర్వాత తేరుకొని 'అవును ఆ కవరులో లక్ష రూపాయలున్నాయి' అని వప్పకున్నారు. అయితే ఆ తర్వాత తనని అంతమంధిలో అడిగినందుకు ఆయన అవమూనంగా భావించారు. ఆ తర్వాత రోజునుంచి అనేక రకాలుగా ఇబ్బంధిపెట్టడం ప్రారంభించారు. అది ఎంతదాకా పోయిందంటే - ఒకరోజు నన్ను పిలిచి ౩0 రోజుల్లో షూటింగ్‌ పూర్తి చేయకపోతే తర్వాత కాల్‌షీట్స్‌ ఇవ్వనని బాంబుపేల్చాడు. ఆ మూటలు విని నాకు చమటలు పోశాయి ఇదేమిటి ఈయన ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నాడు అనుకొని అలాగే అని పైకి అన్నాను అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారు సహకరించటంతో ఛాలెంజ్‌గా తీసుకొని 76

దనరాబుల్లోడు న ఎ సరో తలా యం. నాచే 1. రాస (1. న (ల | ఫి లు సను. ఆసా ంం శ కచ స శక్తే ల స గ స . | /| గల బే వే గన వ హావ, ఆ కట + ల. శ భ్‌ పే హు అనిన తా న. టట | ,] గ్‌? స్‌ నైక ర! [ తే జరీ జ! | టంట స్య శిధిలం * టి. న లు లే క మ యయ నం న్న శ ॥ ఈ న! [ | కిం ధిక టార్‌ లీడ్‌ ! ప 1 జే శి న] .. 1 ఫో క్‌ ల రక్‌! / న ం 1. న గ శక | 1న ప! క కక! గ జే టం కి ల ఎ స్టో . [5 టి అర నిటు క తం, వల్ల కరక క కి ఆ ఇ [" స [స స న 1 న న సటకా (స ( శ త యయఘము... టర్‌ ౩ క లు! ॥ ల "ల లవ్‌ నాం స జ వా [న నం త. గో - [టి ల్‌ ఇ . న లా. ల్‌ నే ఇ. 'రామక్పష్తులు' చిత్రంలో ఎన్‌.టిరాచూరావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు పాటలు, ఫైట్స్‌ టాకీ అన్నీ కలిపి 29 రోజుల్లోనే పూర్తి చేశాను. చివరి లోజున మీ వర్క్‌ అయిపోయింది అని ఆయనతో చెప్పినప్పుడు 'జరిగినవన్నీ మర్చిపోండి ప్రసాద్‌గారు' అని చెప్పి వెళ్ళిపోయారు కానీ, ఆయన మూకు ఇచ్చిన ట్రబుల్‌ అప్పటికీ ఇప్పటికీ మర్చిపోలేను. నేను చేయని తప్పుకు ఎంత తూనసిక క్షోభ అనుభవించానో నాకు మాత్రమే తెలుసు ఎంతయినా వాళ్ళ నటులు కదా! మరోజన్మ 4 జింగవన్లీ మంచికని, అనుకోవడమే మనిషి పని' అని మనసు కవి ఆత్రేయ ఎప్పడో చెప్పాడు మననుకు ఈ భూష్ముద బ్రతకాలని రాసి పెట్టి ఉంటే వచ్చే ప్రయూదం ఏదో రకంగా తప్పిపోకుందని "7/7

భగీరథ నా జీవితంలో జరిగిన సంఘటన నిరూపించింది.

'రామక్యష్ణులు' చిత్రం విడుదలైన తర్వాత హిందీ చిత్రం తీయాలనుకున్నాను. టినికి సంబంధించిన నటీనటులను ఎంపిక చేయడానికి ముంబాయ్‌ వెళ్ళాను. అయితే ఆ ట్రిప్పలో అనుకున్న పనులు జరగలేదు. మరోసారి వద్దామని మద్రాసు వెళ్టడానికి టెక్కెట్టు తెప్టించుకున్నాను

నేను ముంబాయి ఎప్పడు నెళ్టినా భారతీ ఇంటర్హేషనల్‌ పిమల్లిఖార్జునరావు గారి ఆఫీసులో దిగేవాజ్ణి అన్ని సౌకర్యాలతో వారికి ఫ్లాట్‌ ఉండేది.

నేను మద్రాసు వెడదామనుకున్ల రోజునే మల్లిఖార్జునరావు గారు కూడా ఢిల్లీ ప్రయాణం పెట్టుకున్నారు. రెండు విచూనాలు ఒకే సమయానికి బయలుదేరతాయి కాబట్టి ఇద్దరం ఎయిర్‌పోర్టుకు బయలుదేరాము. ముందు మల్లిఖార్జునరావు గారు ఫయిట్‌ ఎక్కివెజ్చ్టిపోయారు మరో 15 నిమిషాల్లో చూ వ్లయిట్‌

బయలుదేరుతుందని అనుకుంటున్న సమయంలో ఒక గంట ఆలస్కంగా బయలుదేరుతుందని ప్రకటించారు

ఈ గంట సేపు ఇక్కడ కాలక్షేపం చేద్దామని అనుకున్నాను మద్రాను వెళ్టే ప్రయాణికుల్లో నాకు తెలిసినవారు లేరు. నేను మరుసటి రోజు మద్రాసు వస్తున్నట్టు గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు గారికి బొంబాయిలో చెప్పాను. అలా లాంజ్‌లో కూర్చాని కాలక్షేపం చేశాక బక గంటి గడిచింది ఇక బయలుదేరవచ్చు అనుకుంటుండగా మరో ప్రకటిన వచ్చింది. రాత్రి 10 గంటలకు బయలుదేరుకుందని అదేమంటే సాంకేతిక కారణాలని అన్నారు అక్కడ ఐదు గంటలసేపు వెయిట్‌ చేయడం కష్టం అనిపించింది. అందుకే తిరిగి ఫ్లాట్‌ తొచ్చాను. వంట మనిషి బోజనం తయారు చేశాడు. ఈలోగా మద్రాసు ఫోన్‌ చేసి నా భార్భతో ఆలస్యంగా వస్తున్నానని మీరు నా కోసం చూడవద్దు భోజనం చేసి పడుకొమ్మని చెప్పాను. నా గది తాళాలు వాచ్‌మెన్‌కు ఇవ్వండని కూడా చెప్పాను. ఎందుకంటే ఆ అర్థరాత్రి వాళ్ళను నిద్రలేపడం ఎందుకని?

రాత్రి 10 గంటలకు మళ్టి విమానాశ్రయంకు వచ్చాను విమానం బయలుదేరడానికి సిద్దంగా ఉందని ఎనౌన్స్‌మెంట్‌ చేశారు. మేము వెళ్ళి కూర్చున్నాం 10 45కి ఇంజిన్‌ స్టార్టఅయ్యింది ఐమయూనం బయలుదేరుతుంది అనుకుంటున్న సమయంలో సడన్‌ బ్రేక్‌ పడింది. ఆ తర్వాత ఇంజిన్‌ మోత వినిపించింది కాని, ఆ తరువాత విమానం కదలడం లేదు అరగంట వరకు ఇలాగే సాగింది. మాఅందరికీ ఏం జరుగుతుందో తెలియకుండా ఉంది అందరిలో ఆదుర్దా కనిపిస్తోంది ఫ్లయిట్‌ కెస్టైన్‌ మూత్రం ఏ రకమైన ప్రకటన చేయలేదు లోపల జఒకటే ఉక్కపోత. నోరు ఎండి పోకుంటే గ్లాసులకు గ్లాసులు మంచినీరు త్రాగుతున్నారు. ఇక ఓపిక నశించి ఏం జరుగుతుందిక్కడ? ఎవరూ సమూధానం చెప్పరేమిటి? అని ప్రయాణికులు అరవడం ప్రారంభించారు. అప్పడు కెప్టెన్‌ గుప్తా సాంకేతిక కారణాల వల్ల ఆలసమవుకుంది దయచేసి ప్రయాణీకులంతా లాంజ్‌లోకి వెళ్ళి కూర్చోండి అని ప్రకటించారు. అంతే అందరూ బిలబిలమంటూ టిగిపోయారు

లాంజ్‌లోకి వచ్చి నలువైపులా చూశాను. నాకు తెలిసినవారు ఎవరూ లేరు. ఇలా ఒంటరిగా ఎంతసేపు కాలక్షేపం చెయ్యాలి? అని నాలో నేనే అనుకుంటూ ఎంక్టైరీ కౌంటర్‌ దగ్గరకు వెళ్ళాను అక్కడ కౌంటర్‌లో ఎవరూ లేరు.

78

దసరాబుల్లోడు

ఎయిరలో డ్రోమ్‌ అధికారి దగ్గరకువెళ్ళాను. ఆయన ఈ బోయింగ్‌ సాంకేతిక కారణాల వల్లి బయలుదేరదని, దానికి బదులు మద్రాసుకు రెండు ఆన్రో విమానాలను నడపాలనుకుంటున్నట్టు చెప్పారు. అంటే నా నంబరు 22 కాబట్టి నాకు రెండవ వ్లయిట్‌లో అవకాశం రావచ్చు. మొదటి ఆవ్రో బయలు దేరడానికి మరో గంటయినా పడుతుందని అన్నారు. అప్పటికే 12 గంటలయ్యింది. రెండో ఆవ్రో బయలుదేరాలంటే అక్కడే మరో రెండు గంటలన్నా నిరిక్షించాలి. ఇంటికి చేరేటప్టటికే నాలుగో, ఐదో అవుతుంది. దీనికన్నా రేపు ఉదయం వెడితే బాగుంటుందని అనిపించిది.

ఆ విషయమే చెప్పి నా చేతిలో ఉన్న టిక్కెట్‌ ఇచ్చి రేపు ఉదయానికి కన్‌ఫర్త్‌ చేయమన్నాను. అందుకు అధికారి అప్పటికప్పడు కుదరదని చెప్పాడు. నాకు కోపం వచ్చి పెద్దగా కేకలు పెట్టాను. రెగ్భులర్‌గా వచ్చే ప్రయాణికులతో అటి కాకుండా నిలిచిపోయిన ప్రయాణికులతో ఇలా ప్రవర్తించడం బాగాలేదని చెప్పాను. అప్పడాయన ఏమనుకున్నాడో కాని, సిటీ ఆఫీసుకు ఫోన్‌ చేసి నా టిక్కెట్‌ మరుసటి రోజు ఉదయానికి మాడ్డాడు. అప్పుడు మళ్ళి నేను ఫ్లాట్‌కు వచ్చాను. రాత్రి 1.30 అయ్యింది. ఫ్రెజ్‌లోంచి చల్లటి నీరు త్రాగి పడుకున్నాను.

టెన్షన్‌తో ఉన్నానేమో ఎప్పుడు నిద్రపట్టిందో తెలియదు. టెలిఫోన్‌ అదే పనిగా మైోగుతుంటే మెలుకువ వచ్చింది. మద్రాసు నుంచి మిత్రుడు జి.జికెరావు ఆత్రుతగా నువ్వు అక్కడే ఉన్నావా ? అని అడిగారు. ఆయన అలా అడుగుతుంటే నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది. ఎందుకలా అడుగుకున్నావు? అన్నాను.

ఉదయమే పేపర్‌ చూడలేదా? అని మరో మారు ప్రశ్చించాడు.

ఇంకా నిద్రేలేవలేదు. పేపరెట్లా చూస్తాను? అనలేమైంది? అన్నాను.

నువ్వు ప్రయాణించవలసిన బోయింగ్‌ బొంబాయికి సమసంలోని బాంద్రా దర్గర సముద్రంలో పడిపోయింది. అందులో ప్రయాణిస్తున్న వారంతా మృతి చెందారు. అనిచెప్పారు.

అప్పడు నాకు షాక్‌ కలగలేదు. భయం వేయలేదు. కానీ, నిద్రమత్తు మాత్రం వదిలిపోయింది. అంతే అక్కడ నుంచి ఎడతెగని ఫోన్లు అందరికీ నేను క్షేమంగా ఉన్నానని చెప్పాను.

అయితే ఒకరోజు ముందు బొంబాయి నుంచి మద్రాసు చేరుకున్న గుమ్మడి గారు ఉదయమే వార్తా పత్రిక చూసి చూ ఇంటికి ఫోన్‌ చేశారట. నా భార్చ మేడపైన పడుకున్నారని చెప్పిందంట. ఆలస్యంగా వస్తాను. తాళాలు గుర్మాకి ఇవ్వని చెప్పడంతో అమె రాత్రి ఆలస్యంగా వచ్చానని అనుకొన్నది. అయితే ఆ తర్వాత గుమ్మడిగారు, బి.జికెరావు ఇంటికి వెళ్లి కనుక్కున్త్నప్పడు జరిగిందంతా ఆయన చెప్పారట.

ఆ క్రితం రోజు రాత్రి నేను ఎయిర్‌పోర్టు నుంచి వచ్చిన తర్వాత రెండు ఆన్రో ఏమానాలకు

క్‌

భగీరథ

బదులు బక కారవెల్‌ విమానం నడపడానికి నిశ్చయించుకొని ఫైలట్‌ గుష్తాకు తోడుగా ప్రసాద్‌ అనే

తెలుగు అతన్ని కో పైలట్‌గా పంపించారట. అదే విచూనం సముద్రంలో కూలిపోయింది. అందులో ప్రయాణిస్తున్న 70మంటి ప్రయాణీకులు మరణించారు.

ఈ దుర్ధటన అనంతరం నేను బొంబాయి నుంచి మద్రాసు వచ్చాను. తారులో ఇంటికి రాగానే ఒక వంద మందికి సైగా మహిళలు హారతులిచ్చిన తర్వాత కాని నన్ను లోసల అడుగుపెట్టనివ్వలేదు. పూర్వజన్మసుకృతం వల్లనే మృత్కుకోరలనుంచి బయటపడ్డానని వారు అనడం ఇష్టటికీ నా మనసులో యార్తోగుతూన ఉంది. ఈ సంఘటన నన్ను చాలా కాలం వెంటాడుతూనే ఉంది.

తెలుగులో అదో ప్రయోగం

రటొగపతి సంస్థ రూపొందించిన చిత్రాలలోని పాటలన్నీ సూపర్‌డూపర్‌ హిట్‌ అని నేను ప్రత్సేకంగా చెప్పనవసరం లేదు. ఆత్రేయగారి స్వజనాత్మక సాహిత్సం, మవోదేవన్‌ గారి సంగీత చాతుర్యం ఆయా పాటలకు ప్రాణం పోశాయని చెష్టవచ్చ.

ఈ పాటలను ఏర్చికూర్చి జక అందాలమాలగా మూర్చి దానికి నటీనటుల వ్యాఖ్యానం చేరిస్తే అదో "చత్రం అవుతుందనిపించింధి. అంతే ఆలోచన రావడమ ఆలస్యం పని మొదలుపెట్టాను. మిత్రులు కూడా ఈ ఆలోచన ఎంతో నావెల్‌గా ఉంది అన్నారు. అదే 'చిటపట చినుకులు' . ఈ చిత్రాన్ని విడుదల చేశాక ప్రేక్షకులు బాగా ఆదరించారు. ఈ ఉత్సాహంతో చిటపట చినుకులు రెండవ భాగం తయారు చేసి విడుదల చేశాము. మొదటి దాని అంత విజయం సాధించలేదు. అయినా ఒక మంచి ప్రయోగం చేశాననే త్యస్తి నాలో ఉంది.

తర్వాత నాతోపాటు ఎప్పడూ మిత్రులు ఉంటారని అనేక పర్మాయాలు ప్రస్తావించాను. నేను ఎక్కడికి వెజైనా నాతో వచ్చేవారు ఉన్నారు. నాకు అత్మియులైన వారు ఉన్నారు. నా సుఖనసంతోషాల్లో పాలు ఎంచుకొనేవారు ఉన్నారు. అలాంటి వారి కోసం కూడా ఏదైనా చిత్రం చేయాలనే సంకల్చం కలిగింది. నా మనసులోకి ఏదైనా ఆలోచన అంటూ వస్తే దానిని ఆచరణలో పెట్టిందాక నిద్రపట్టదు. ఎప్పడూ దానిని గురించే ఆలోచిస్తుంటాను.

హింటిలో విజయవంతమైన విక్టోరియా 203 అనే చిత్రం రైట్స్‌ళొని తెలుగులో 'అందరూ దొంగలే' అన్న చిత్రం రూపొందించాను. ఎస్వీ రంగారావు,నాగభూషణం టైటిల్‌ పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రంలో వచ్చిన లాభాలను మిత్తులకు పంచిపెట్టాను.

ఈ చిత్రం తర్వాత మహానటుడు శివాజీ గణేశన్‌తో 'పట్టాకత్తి టైరవన్‌' అన్న చిత్రం తీశాను. అయితే ఈ సినిమా ఆశించినంత విజయవంతం కాలేదు. శివాజీ గణేశన్‌ గారితో నాకే కాదు మూ కుటుంబ సభ్యులందరికీ ఎంతో ఆత్మీయ అనుబంధం ఉంది. నన్ను బాబాయి అని ఆప్కాయంగా పిలిచేవాడు. ఆయన తెరమీద ఎంత గంభీరంగా నటిస్తాడో తెరవెనుక అంత సరదాగా ఉంటారు. మూనవత్వానికి, న.

80

దసరాబుల్లోడు స్టేవోనికి మరో పేరు శివాజీ గణేశన్‌.

తమిళంలో విజయం సాధించిన 'వెళ్టైరోజా' అన్న సినిమూ హక్కులు తీసుకొని తెలుగులో సినిమూ తీయాలనుకున్నాను. ఆ సినిమాకు హీరోగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావును ఎంపిక చేసుకున్నాను ఈ చిత్రంలో హీరోది ద్విపాత్రాభినయం . ఒకటి ఎస్‌పి, మరోకటి భయంకర్‌ ఈ రెండు పాత్రల పేర్లు వచ్చేలా 'ఎన్‌పిభయంకరొ అని పెట్టడం జరిగింది. ఈ సినిమూకు ఈ పేరు పెట్టడము పెద్ద మైనన్‌ పాయింట్‌ అని ఆలన్యంగా తెలుసుకున్నాను కానీ, ఒకసారి నిర్ణయం తిసుకొని ప్రకటించాక దానిని వెనక్కు తిరిగి తీసుకోవడానికి కాని, మార్చుకోవడానికి కాని అవకాశం ఉండదు. మంచి అయినా చెడు అయినా దాని ఫలితాన్ని అనుభవించి తీరాల్సిందే. ఈ సినిమూ ఆర్థికంగా బాగా దెబ్బతీసింది.

ఈ చిత్రంలో శ్రీదేవి నా మీదున్న గౌరవంతో బక పాటలో నటించడమే కాకుండా పారితోషికం కూడా తీసుకోలేదు. అలాగే జగపతి సంస్థలో విజయశాంతి తొలిసారి పనిచేసింది ఈ చిత్రంలోనే.

ఎన్‌ పిభయంకర్‌ సినిమూ నాకు అసంతృప్తిని, మనస్తాపాన్ని మిగిల్చింది.

కక్ష కట్టిన రాజకీయ నాయకుడు

ఆలౌెనాకటి తలిస్తే దైవమొకటి తలిచింది అంటారు కానీ, నేను బకటి అనుకుంటే ఒక రాజకీయ ప్రముఖుడు మరోటి చేశాడు. నేను ఎక్కడ బాగుపడిపోతానో అని ఈర్ష్య అసనూయలతో నా బంగారంలాంటి నా ప్రాజెక్టుకు క్లియరెన్స్‌ ఇవ్వకుండా నష్టాలు పాలు చేశాడు

ఈర్మ్మ ఎదుటి మనిషిలో ఎలాంటి దూరాగతానికైనా ఒడికట్టిస్తుందని చెప్పడానికి నా జీవితంలో జరిగిన సంఘటనే నిదర్శనం

'ఎన్‌పి భయంకరొ సినిమూ అనూహ్మంగా ఆర్థికంగా దెబ్బతీస్తే. నా ప్రాజెక్టుకు బ్రేకులు వేసి నన్ను మరింత దెబ్బతినేలా ఆ రాజకీయ నాయకుడు ప్రవర్తించడం ఇష్టటికీ నా ఫ్యతి పధంలో ఒక చేదు సంఘటనలా మిగిలిపోయింది.

విశాఖ పట్టణం నుంచి భీమిలి వెళ్లే రోడ్‌ ఎంతో సుందరంగా ఉంటుంది. బక ప్రక్క అగాధమైన సముద్రం, మరో వైపు ఆకాశాన్ని తాకే పర్వత శ్రేణులు - ఆ మధ్యలో రోడ్‌ యూర్గం. నిజంగా ఆ రోడ్‌లో వెడుతూ రమణీయమైన దృశ్శాలకు పరవశించని వారంటూ ఉండరు. ముఖ్యంగా విదేశీయులకు ఈ ప్రదేశం అంటే ఎంతో ఇష్టం. ఈ రోడ్‌ ౩౦ కిమ్‌ ధూరం విస్తరించి ఉంటుంది

ఈ రోడ్‌లో 15వ కి.మీ దగ్గర నేను 12 ఎకరాల భూమి కొన్నాను కారణం నా మనసులో ఒక బృహత్‌ ప్రణాళిక ఉండటమే ఈ స్థలంలో ఒక ఖైంట్‌ఏల్‌, ఫ్మిమ్మింగ్‌ పూల్‌, సొరంగ మార్గం ద్వారా సముద్రంలోకి పడవలపై షికారుకు వెళ్లడం వగైరా ప్పూటు చేసి దాన్ని జక హ్యూటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలని భావించాను

అనుకోవడమే ఆలస్కం, దాన్ని ఆచరణలో పెట్టిందే నాకు నిద్రపట్టదు మొదటి నుంచి నా

ర్‌

భణీరభ తత్త్వం, మనస్తత్వం అదే ఈ ప్రాజెక్టు రూపకల్పన చేసి సరైన ప్రణాళిక ఇవ్వడానికి ఢిల్లి నుంచి పి.ఎల్‌. జనార్ధనరెడ్డి గారు ఒక గొప్ప ఆర్కెటెక్‌ని పంపారు డిజైన్‌ చెయ్యమని కోరారు. వారు ఈ సుందర ప్రక్యతిని చూసి ఎంతో పులకించిపోయారు ఆర్కెటెక్‌ వచ్చి చూసి ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కాబట్టి సరిపోయింది మరోక ప్రాంతం కనుక అయివుంటే ఈ పాటికి స్వర్గంగా మయూర్షివేసేవారు అన్నారు అయితే ఈ స్థలానికి కలెక్టరు, అర్జన్‌ డెవలెప్‌మెంట్‌ అధారిటి నుంచి అనుమతి తీసుకోవాలని అన్నారు అప్పటికే 12 ఎకరాల స్థలానికి కాంపౌండ్‌ వాల్‌ కూడా కట్టించాను కలెక్టరు ముందు ఈ స్థలానికి దారి ఇవ్వడం వీలుపడదు అన్నారు. ఆ తర్వాత కలెక్టరు, జాయింట్‌ కలెక్టరు నేను చెప్పిన దానికి సయాధానపడి అనుమతి ఇచ్చారు అయితే అర్బన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ నుంచి మాత్రం అనుమతి రాలేదు ఎందుకు రాలేదని నేను వఏచారించాను అప్పడు హైదరాబాద్‌లో ఉన్న ఆ రాజకీయ ప్రముఖుడు నేను కొన్న స్థలంకు దర్గరలో 50 ఎకరాలో కొన్నారట. ఆప్పడు వారి చిన్న అబ్బాయి అమెరికాలో చదువుకున్నాడట అతని చదువు పూర్తికాగానే భారతదేశం వస్తాడట అతనితో అక్కడ నేను ఏదైతే చెయ్యాలని తలపెట్టానో అలాంటిదే మరొకటి పర్మాటకుల్లి ఆకర్షించడానికి తయారు చేయించాలని అనుకున్నారట. అందుకే నాకు ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ అనుమతి ఇవ్వకూడదని విశాఖ అర్జన్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ అధికారిని ఆదేశించారని తెలిసింది ఇంతకీ ఆ అధికారి ఎవరో కాదు నేను కళాశాలలో చదివేటవ్పడు నా నవాధ్యాయి నేను నిస్టహయుడను అన్నా దయచేసి నన్ను అపార్ధం చేసుకోకు అని చెప్పాడు. అప్పడు అర్ధమైంది ఆ రాజకీయ నాయకుడు నాసై కత్తికట్టాడని, ఆస్థలం నాకు దక్కకుండా చూస్తున్నాడని అతను అంతగా కత్తికట్టడానికి కారణం నేను ఒకే హీరోతో సినిమూలు నిర్మించడమే అని నాకు ఆలస్కంగా అర్ధమైంది. ఎందుకంటే అతనికి సినిమూ రంగంలో అనుబంధం ఉంది. అయితే అప్పడు ఆ రాజకీయ ప్రముఖుని ఎదిరించి నిలిచే దమ్మూ, ధైర్భంనాలో లేవు కనుక ఆ స్థలాన్ని తక్కువ రేటుకు అమ్ముజోవాల్సి వచ్చింది నిజానికి ఆ రోజున ఆ రాజకీయ నాయకుడు స్వార్ధంతో నాకు అనుమతి నిరాకరించకుండా ఉంటే ఇవ్వాళ దాని విలువ తొన్ని కోట్లు, అంతేకాదు నా జీవితం కూడా ఊహించనంత గొప్టగా ఉండేది. ఒకవైపు 'ఎన్‌పిభయంకర్‌ ఆర్థికంగా దెబ్బతీస్తే ఈ ప్రాజెక్టు నన్ను మూనసికంగా దెబ్బతీసింది దెబ్బ మీద దెబ్బ - ఎలా తట్టుక్రోవడ్రం? అన్నింటికీ ఆ భగవంతునిపైనే భారం వేసి ముందుకు సాగటం నేర్చకున్నాను.

  • ఇగ్రస్తునిలా మిగిలిపోకూడదన్న భావన న... రి2

దనరాబుల్తోడు నాగార్జునతో కెప్టెన్‌ నాగార్జున్‌'

గె సినిమా జీవితంలో నాకు మార్గదర్శకుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు. ఆయన కథానాయకుడుగా నేను ఎన్నో చిత్రాలు నిర్మించాను. ఆయన కాల్‌షీట్స్‌ లేకపోతేనో, లేదా కధా పరంగా ఆయన సరిపోరు అన్నకున్నప్పడో తష్ట - ఆయన కాక మరో హీరో నా మనసులో ఉండేవారు కాదు. కారణం ఆయనతోనే సినిమూలు తీయాలన్న సంకల్టమే నాలో మెండుగా ఉండేది.

నాగేశ్వరరావుగారి వారసుడుగా సినిమా రంగంలో ప్రవేశించిన నాగార్జున 'విక్రమ్‌?, తొలి చిత్రం తాగా రెండవ చిత్రం కెప్టెన్‌ నాగార్జున్‌. ఈ కథ తయారు చేసుకొని నాగేశ్వరావు గారికి వినిపించాను. ఆయన చాలా బాగుంది అన్నారు.

ఆ కథ కొత్తగా ఉంది అని నేను అనుకున్నాను. నాతోపాటు చాలామందికి నచ్చింది. చాలా నావెల్‌గా ఉంది అన్నారు. కానీ, ఆ చత్రం నేను ఊహించనంతగా పరాజయం పాలైంది.

ఒక్కోసారి మనం వమని అనుకుంటామో, ఎలాంటి ఫలితాలను ఆశిస్తామో వాటికి పూర్తిభిన్నంగా జరిగినప్పుడు మానసిక పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో నేను అనుభవించాను.

కెప్టెన్‌ నాగార్జున్‌' సినిమూలో కధానాయికకు మగవాళ్ళంటే అసహ్మం, కారణం కళాశాలలో జరిగిన వకృతమైన ర్యాంగింగ్‌. ఆమె చూనసికంగా కృంగిపోవడానికి, మగవాళ్లంటే ద్వేషం పెంచుకోవడానికి ఆ ఘటనే కారణం.

ఎప్పుడుకూడా జీవితం ప్రారంభంలో జరిగిన సంఘటనలు - ఆ తరువాత జీవితంపై అమిత ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి.

అంచేత ఈమెను అందరూ పురుషద్వేషి అంటుంటారు. పెజ్టిమాూట ఎత్తితే అగ్దిమ్‌ద గుగ్గిలం అయిపోకుంది. అలాంటి అన్మూయిని నొప్పించకుండా బప్పించి పెళ్లి చేసుకుంటాడు హీరో.

శోభనం రోజు ఆమె ఎడం స్థనం మీద ఆవగింజ అంత పుట్టుమచ్చ ఉండటం గమనించి ఆమెను అద్భష్టదేవతగా అభివర్ణిస్తాడు. దాన్ని పదేపదే తాకుతూ, చుంబిస్తూ తవ్మయం చెందుతాడు, ఆమెను కీర్తిస్తాడు.

ఆ తర్వాత వారి వైవాహిక జీవితం చాలా ఆనందంగా, సాఫీగా సాగిపోతూ ఉంటుంది. ఇంతలో హీరో స్టేహెతుడు తన ఆర్ట్‌ గ్యాలరిని ప్రారంభించవలసిందిగా ఆహ్వానిస్తాడు. ఆతను హీరో ఇద్దరూ కళాశాలలో చదువుకున్నారు. అంచేత అతని అభ్యర్ధనను హీరో కాదనలేదు. ఆరోజు రానే వచ్చింది. అతని ఆర్ట్‌ గ్యాలర్‌ని హీరో ప్రారంభిస్తాడు. అందులో ఒక ఫోటో చూసి షాక్‌ తింటాడు. మనస్సు మొద్దుబారి పోకుంది. ఇంతకాలం తన భార్య స్థనం మీద ఉన్న పుట్టుమచ్చ తనకే స్వంతం అనుకుంటూ ఎంజాయ్‌ చేస్తుంటే అదే పుట్టుమచ్చ గల అదే స్తీ పెయింటింగ్‌పై దర్శనం ఇవ్వడం అతను జీర్లించుకోలేకపోతాడు. అందులోనూ ఆ నాయిక శృంగార భంగిమ అందర్షీ ఆకర్షిస్తుంది. అలరిస్తుంది.

83

భగీరథ ఇధి చూసిన హీరోకి దాదాపు మూర్చవచ్చినంత పనయ్యింది. హీరో స్టేహితుడే తన భార్చను కళాశాలలో రాగింగ్‌ చేశాడని, అతనే పరిద్దరికీ విలన్‌ అని తెలియదు. హీరోయిన్ని హీరో అనుచూనించడం ప్రారంభిస్తాడు. బక స్త్రీ సనం మీద ఉన్న పుట్టుమచ్చ భర్తకు తష్ట బయటవారికి తెలియటానికి ఏమూత్రం అవకాశం లేదు. అలాంటిది ఓ పరాయి మగవాడు దానిని చిత్రించాడంటే అర్ధం కాక కలవరం పుట్టించింది. కంపరం కలిగించింది. కలతలకు నెలవైంది. హీరోయిన్‌ను ఎంత ప్రశ్షించినా నాకుతెలియదనే సమాధానమే చెబుతుంది. నిజానికి ఆ విషయం ఆమెకు తెలియదు. ఈ కథ స్రేక్షకులకు అస్సలు నచ్చలేదు. నేను ఎంత నావెల్‌ పాయింట్‌ అనుకున్నానో దాన్ని నావెల్‌గా వారు భావించలేదు. సినిమూ పరాజయం పాలైంది. నాగార్జున రెండవ చిత్రం ప్లాప్‌ కావడం నాకెంతో బాధను మిగిల్లింటి. అతని ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు ఈసినిమూ ఆటంకమైందని నేను అనేకసార్లు అనుకున్నాను. మానసికంగా దెబ్బతిన్నాను. కానీ, విథివ్రాత ఎవరు తప్పించగలరు. దర్శకత్వానికి గుడ్‌బై దసరాబుల్లోడు చిత్రంతో దర్శకుడుగా ప్రారంభమైన నా కెలీర్‌లో ఎన్నో గొప్ట చిత్రాలు వచ్చాయి. శతదినోత్సవాలు, రజతోళ్ళవాలు కూడా జరువుకున్నాయి. నేను అనుకున్న కథల్ని అద్దుతంగా తెరమీద మలవగలను అనే నమ్మకం నాతోపాటు ప్రేక్షకులను కూడా కలిగింది. అందుకే వాటికి బ్రహ్మరధం పట్టారు. 22 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన నేను ఆలోచనలో పడిపోయాను. నాగేశ్వరరావుగారితో తీసిన 'ఎన్‌పిభయంకరొ' నాగార్జునతో తీసిన 'ెప్టెన్‌ నాగార్జున్‌' రెండు పరాజయం పాలుకావడం నేను జీర్ణించుకోలేకపోయాను. అష్టటివరకు దర్శకుడుగా నామ్‌ద నాకున్న నమ్మకం క్రమంగా సడలిపోసాగింది. నేను ఆత్మవిమర్శ చేసుకోవడం ప్రారంభించాను. నా ఆలోచనలో లోపం ఉందా? అన్న అనుమానం కూడా వచ్చింది. కారణం నేను చాలా బాగుంది అనుకున్న కథల్ని ప్రేక్షకులు తిప్పికొడుతున్నారంటే తష్టకుండా లోపం ఉండాలి. ఆ లోపం ఏదో నాలోనే ఉండి ఉండాలి అని మధనపడసాగాను. కాలంతోపాటు వచ్చే చూర్చుల్చి అనుసరించి చిత్రాలు చేయాలి. అంటే కాలాని కంటే ముందు వెళ్టె దర్శకుడనేవాడు ఆలోచించగలిగి ఉండాలి. కాలం కంటే వెనకపడితే అతనిలో సృజనాత్యకతకు తెర పడిందని అర్ధం చేసుకోవాలి. అందుకే దర్శకుడుగా ఈ తరానికి నేను వనికిరానేమో అనే భావన బలంగా కలిగింది. ఆ భావనే పెరిగి పెరిగి పెద్దదై దర్శకత్వానికి గుడ్‌బై చెప్పేలా చేసింది. మనిషి ఎప్పుడు కూడా తాను చేసిందే కరెక్టు అనుకోకూడదు. ఆ చేసిన పనిని పదిమంది హర్షించినప్పుడు, అనుసరించినప్పడు మాత్రమే దానిని మంచి పని అనుకోవాలి. అలాకాకుండా మనం రతీ

దనరాబుల్లోడు చేసింది మంచిది ఎదుటివారు తెలివి తక్కువ వారు అందుకే అర్థం చేసుకోలేకపోయారు అనుకోవడం నిజంగా వెర్రతనమే.

కాలానుగుణంగా వచ్చే యార్చులకు తలవొగ్గక తప్టదు అలా చేయనప్పుడు తల ఎత్తుకొని నడిచే అవకాశాన్ని కోల్పోతాం అని నా నిశ్చితమైన అభిహ్రాయం.

నిర్మాతగా ప్రారంభమైన జీవితం దర్శకుడుగా మారడానికి ప్రేరణగా నిలిచింది. ఆ తర్వాత దర్శకత్వానికి టాటా చెప్పి నిర్మాతగా మిగిలిపోవాలని అప్పడే స్థిరమైన నిర్ణయం తీసుకున్హాను

ఆరోజునే నాలో దర్శకుడనే సృజనాత్మక శీలి అదృశ్యమైపోయాడు.

ఆ తర్వాత ప్రసాద్‌ ఆర్ట్‌ పెక్టర్‌ సుబ్బారావు గారితో కలిసి తాతినేని రామారావు దర్శకత్వంలో ఒక హింటి చిత్రం నిర్మించాను.

సంజయ్‌దత్‌, మూధురీటిక్షైత్‌, ధరేంద్ర, నీలంతోపాటు చాలా మంది నటీనటులు నా చిత్రంలో పనిచేశారు. అదే 'ఇఖత్రోంకే ఖిలాడి'.

ఈ శుత్రం ఘనవిజయాన్ని సాధించిందని చెప్పను కాని, ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుంచి బయటపడటానికి ఉపకరించింది అలా ఈ హింటీ సినిమూ తర్వాత నాకు కొంత ఆర్థికంగా వెసులుబాటు కలిగింది. ఊపిరి పీల్చకోవడానికి అవకాశం కలిగించింది

మరో సినిమూ చేయడానికి ఉత్సావాన్ని ఇచ్చింది.

హీరోగా జగపతిబాబు

గే తీసిన చాలా చిత్రాలకు కళా దర్శకుడుగా పనిచేసిన కృష్ణారావుతో వైజాగ్‌లో బ్లూమింగ్‌ డేల్‌ అన్న పర్షీదర్‌ షాపు ప్రారంభించాను

ఈ షాపు చూసుకోవడానికి మా మూడవ అబ్బాయి జగపతిరావు చౌదరిని అక్కడ ఉండమని అడగడం అతను ఒప్పకోవడం జరిగింది

మా నాన్నగారు బ్రతికి ఉండగానే మూడవ బాబు పుట్టాడు నాన్నగారు తన పేరు ఎవరికైనా పెడితే బాగుంటుందని అనేక సందడ్డాల్లో చెషప్టడం నాకు తెలుసు అందుకే ఆయన మీద ఉన్న గౌరవంతో బాబుకు జగపతిరావు చౌదరి అని పేరు మూ నాన్తగారే పెట్టడం జరిగింది

యా పిల్లలు, నాగేశ్చరరావు గాల పిల్లలు అంతా కలిసే పెరిగారు కలిసి చదువుకున్నారు కప్టెననాగార్జున్‌ చిత్రం షూటింగ్‌ వైజాగ్‌లో జరిగేటప్పుడు నాగార్జున, జగపతిరావు చౌదరి కలిసే తిరిదేవారు అయితే జక రోజు నాకు జగపతి రావు చౌదరి నుంచి బక లేఖ వచ్చింది. అందులో తనకు నటనమీద ఆసక్తి ఉందని, హీరోగా చేస్తానని రాశాడు ఇది నేను ఊహించలేదు ఎందుకంటే అంతకుముందు ఎప్పడూ అతనిలో ఇలాంటి అభిప్రాయం ఉందని చెప్పలేదు.

85

భగీరధ 'సెళెపీటలు' చిత్రంలో సౌం జగపతిబాబు వైజగ్‌లో షాపు పెట్టిన తరువాత దాని మంచి చెడ్డలు అన్నీ అతనే చూసుకునేవాడు ఆ షాపుకు వచ్చిన ఆడవాళ్ళ వాళ్ళలో వారు ఇతను హీరోలా ఉన్నాడని అనుకునేవారట మరికొంతమంది డైరెక్టుగా హీరో అనే వారట. అదీకాకుండా తన స్పేహితుడు నాగార్జున హీరో కావడం అతన్ని దగ్గరగా చూసి జగపతిరావులో కూడా హీరో అవుదామనే కోరిక ఉద్దవించడం విశేషం. నాకుజకవైపు ఆశ్చర్భం, మరోవైపు ఆనందం కలిగాయి ఎందుకంటే మూ అబ్బాయి హీలో కావాలని అనుకోవడం ఆశించడం సబబే కాకపోతే ఇలాంటిది నేను ఊహించలేదు అందుకే ఆశ్రర్మం అనిపించింది ఇక ఆనందానికి కారణం - నేను హీరోగా నటించాలనే ఉద్దేశంతోనే మద్రాసు మహానగరంలో అడుగుపెట్టాను తానీ, నాకు అద్యష్టం కలగలేదు. అవకాశం రాలేదు అందుకే నాకు రాని అవకాశం, నా కుమారుడు అందుకోవాలని చూస్తున్నప్పడు తండ్రిగా నేను ఎందుకు సహకరించకూడదు? అతను హీరో కావడం తండ్రిగా నాకు ఎంతో సంతోషాన్ని కలిగించే విషయమే కదా అనిపించింది. జగపతిరావుకు గ్రీన్‌సిగ్మల్‌ ఇచ్చేశాను అందుకు మానసికంగా సిద్దం కావడం బక్కటే సరిపోదు. నటిన అంటే మాటలుకాదు తగిన తర్థిదు ప్రారంభించమని రిష్ణయ్‌ రాశాను బక తండ్రిగా అప్పుడు నాకెంతో నంతోషం, సంతృప్తి కలిగింది. అలా జగపతిరావు చౌదరి జగపతిబాబుగా తేరపైకి వచ్చారు హిందీలో అప్పడు విజయవంతమైన 'ఖత్రోంకే ఖిలాడి' అనే చిత్రాన్ని న... 86

దనరాబుల్లోడు

తెలుగులో నిర్మించడానికి హక్కులు తీసుకున్నా ఆ సినిమూ మరొకరు నిర్మించడం ఎందుకు తొలి సినిమా కాబట్టి రిన్మ్‌ ఏదో నేనే తీసుకుందానుని అనుకున్నాను.

ఈ సినిమాకు ఎవర్షి దర్శకుడుగా పెడదాం అనుకోగానే నా మననులో మెదిలిన విక్టరీ మభుసూదనరావు. ఎందుకంటే ఆయన దర్శకత్వం వహించిన అన్నపూర్ణ చిత్రంతోనే జగపతి సంస్థ ప్రస్థానం మొదలైంది.

అలాగే ఇప్పడు అదే సెంటిమెంట్‌తో వారైతే బాగుంటుందని అనుకున్నాను. అదీ కాకుండా కొత్త నటీనటులను సానపెట్టి తీర్చిదిద్దడంతో వారికివారే సౌటి. అలాంటి దర్శకుని చేతిలో పడితే జగపతిబాబు చిత్ర జీవితానికి మంచి పునాది పడుతుందని నా ఆశ, అందుకే వారిని అడగగానే వెంటనే ఒప్పుకున్నారు.

నా పాలిట 'సింహస్వప్పం”

“ఇజ్రింక ఖిలాడి' సినిమాలో ఇద్దరు హీరోలు. సంజయ్‌ దత్‌, చుంకీపొండే. ఇదే చిత్రాన్ని తెలుగులో పునర్జిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాము. ఈ సినిమూ ద్వారానే జగపతిబాబు పరిచయం అవుతున్షది.

తండ్రిగా నాలో ఒక స్వార్ధపు ఆలోచన కలిగింది. హింటిలో ఇద్దరు హీరోలు చేశారు. తెలుగులో ఆ రెండు పాత్రలను జగపతిబాబుతో చేయిస్తే బాగుంటుంది. తొలి చిత్రంతోనే అతనికి మంచి పేరు వస్తుంది. విలక్షణ నటుడుగా గుర్తింపు వస్తుంది అని నేను భావించాను.

నాలో కలిగిన ఈ ఆశ దురాశ అవుతుందని నేనప్పడు ఊహించలేదు. కారణం నా నమ్మకం వమ్ము కాదన్న అభిప్రాయం బలంగా ఉండటమే.

ఎన్నో ఇబ్బందులు పడి, అత్యధిక బడ్డట్‌తో 'సింహస్వష్షం' సినిమాను దర్శకుడు వి. మధుసూదన రావు రూపొందించారు.

ఈ సినిమూ విడుదలై మూ అందరికీ షాక్‌ తినిపించింది. మేము కలలో కూడా ఊహించనంత అపజయం కలిగింది.

తొలి చిత్రం జగపతిబాబుకు నిరాశనే మిగిల్సింది. అతని మీద ఎక్కువ భారం మోపాము తప్ట అలా చేయడం తప్ప అని అప్పుడు అనిపించలేదు.

ఆర్థికంగా నా తాహతకు మించి ఖర్చ పెట్టాను. కారణం తండ్రిగా కొడుకు నటిస్తున్న తొలి చిత్రం హిట్‌ చెయ్యాలన్న ఆలోచనే.

ఈ సినిమా పూర్తి చేసి విడుదలచేసే నాటికి 66 లక్షల రూపాయలు ఖర్చు అయ్యింది. ఈ డబ్బంతా యార్వాడీల దగ్గర అప్పుగా తీసుకు వచ్చాను. ఈ 66 లక్షల రూపాయలు ఎనిమిది సంవత్షరాల్లో రెండు తోట్ల 60 లక్షలు అయ్యింధి.

మద్రాసు టి. నగర్‌లో నేను అత్కంత సుందరంగా కట్టుకున్న ఇల్లు అచ్మూను. అయినా అప్పులు

8/7

భగీరథ అలాదే ఉన్నాయి అప్పడు 'దసరాబుల్లోడు', 'మంచి మనుషులూ లాంటి చిత్రాల నెగిటివ్‌ రైట్స్‌ అమ్మ వలసి వచ్చింది అలా రుణ విముక్తుడిని అ “ ఛం క్త 1958వ సంవత్ణరం మద్రాసులో కాలు పెట్టినప్పుడు ఎలా ఉన్నానో. ఇన్ని చిత్రాలు తీసి ఇంత సంపాదించి కూడా ఇప్పడు అలాంటి స్థితినే చేరుళోవడం నాకే ఆశ్చర్శంగానూ, బాధగానూ అనిపించింది ఎన్ని హిట్‌ చిత్రాలు తీసినా ఫ్లాస్‌ వస్తే తట్టుకోలేకపోవడం చూసేవారికి ఆశ్చర్యంగానే ఉంటుంది కాన్‌, ఇటి నిజం సినిమా నిర్మాత పాలిట నిజమైన నిజం. “అడవిలో అభిమన్యుడు ంళ్లా గ౫ంహస్వష్టం' నా జీవితానికే సింహస్వష్టం అయితే హీరోగా జగపతిబాబును నిలబెట్టి లేకపోగా జీరోని చేసింది. నా కన్లా జగసతిబాబుకు న్చాయం జరగలేదే అన్న విషయమే నన్ను అమితంగా భాథధించింది. అయితే జరిగిన దాన్ని గురించి బాధపడుతూ కూర్చుంటే భవిష్కత్‌ అంధకారం అవుతుందని నాకు తెలుసు. అందుకే జగపతిబాబుతో మరో ప్రయత్నం చెయ్యాలని నిశ్చయించుకున్నాను నా చిత్రాలకు కెమెరామన్‌గా పనిచేసిన ఎన్‌. వెంకటరత్షంతో కలిసి సినిమా నిర్మించాలని అనుకున్నాను, అందుకు వెంకటరత్నం కూడా ఒప్పుకున్నారు మలయాళంలో ఏజయవంతమైన చిత్రాన్ని తెలుగులో వునర్షిర్మించాలని అనుకున్నాము. మలయాళంలో డైరెక్టు చేసిన అతన్లే తెలుగులో కూడా చెయ్యమని అడిగాము వ 'అడఏలో అభిమన్సుడు' అన్న ఈ చిత్రం కూడా మేము ఆశించిన విధంగా విజయాన్ని సాధించలేదు కటరక్ష్మం నేను చెరొక 20 అక్షల రూపాయలు నష్టపోయాము అయితే గుడ్డిలో మెల్ల అన్నట్టుగా ఈ చిత్రంలో జగపతిబాబు నటనకు రాష్ట్రప్రభుత్వ నంథధి అవార్డు లభించింది అన ఆర్థికంగా నష్టం మీద నష్టం నన్ను కృంగతీసినా, జగసతిబాబుకు నటుడు అన్న గుర్తింపు, అవార్డు డం యాత్రం కాస్త సంతృప్తిని ఇచ్చింది న నిర్మాతల్లో కూడా జగపతిబాబు పట్ల మంచి అభిప్రాయం కలిగింది నటుడుగా అతను నిలబడతాడన్న మ్మకం కలిగింధి అధి జగపతిబాబు అదృష్టం. ప్టాదరాబాదుకు మకాం నకల ణి సంవత్శరాల మద్రాసు జీవితానికి వీడ్కోలు చెప్పి హైదరాబాదుకు మకాం యార్చాలని జాంచుకున్నాము. పువ్వులమ్మిన చోట కట్టెలు అమ్మడం అంటారే అప్పుడు సరిగ్గా నా పలస్థితి అలాగే వ... టల

దసరాబుల్లోడు ఉంది. ఎంతో వైభవంగా వెలిగిన జగపతి సంస్థ, ఆ సంస్థను నడిపించిన నేను ఇంచుమించు ఒకే పరిస్థితిలో ఉన్నాం. హిట్స్‌ లేక సంస్థ డబ్బులు లేక నేను. బహుశ ఇలాంటి స్థితి ఎవరికీ రాదేమో! రాకూడదు కూడా. ప్పాదరాబాదుకు మకాం మూర్చాలని అనుకుంటున్న సమయంలోనే రాన్త్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న డా. ఎం. చెన్టారెడ్డి నిర్మాతలందరికీ స్థలాలు మంజూరు చేస్తున్నామని ప్రకటించడం నాలాంటి వారికి ఎడారిలో జయాసిస్సులా అనిపించింది. స్థలం కేటాయించమని నేను కూడా ఫిలింనగర్‌ వాసింగ్‌ సొసైటీకి అప్లికేషన్‌, దానితో పాటు మొదటి ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్‌ డబ్బు పంపించాను. మద్రాను నుంచి హైదరాబాదుకు కుటుంబంతో సహా తరలివచ్చే రోజున నా స్తేహితులు, ఆత్మీయులు వీడ్కోలు ఇవ్వడానికి వచ్చి కన్నీళ్లు పెట్టుకోవడం నన్ను బాగా కథిలించింది. ఇంత మంది ఆత్మీయులను వటథిలి కొత్త ప్రాంతానికి తరలిపోకున్నా ననే భావన నాలో కలిగింది. ఆ అనుబంధానికి, ఆజ్మియతకు మనన్మ అర్థమైంది. నేను హైదరాబాదు వచ్చేనాటికే మా పెద్దబ్బాయి రామ్‌ప్రసాద్‌ నన్ను డబ్బు అడగకుండా బేగం పేట ప్రాంతంలో 'వాల్డెన్‌' అన్న షాపు పెట్టుకున్నారు. మేము హైదరాబాదు వచ్చి కొంత కాలం అతనితో పాటు ప్లాట్‌లో ఉండిపోయాము. ఆ తర్వాత ఫిలింనగర్‌లో నాకు స్థలాన్ని కేటాయించారు. అందులో ఇల్లు కట్టాలని సంకల్సించాను. అందుకే దగ్గరగా ఉంటుందని రామ్‌ప్రసాద్‌ ఉంటున్న వ్లాట్‌ నుంచి ఫిలింనగర్‌కు మకాం మార్చాము. ఇంటి నిర్మాణపు పనులు మొదలు పెట్టాను. రెండు అంతస్థులతో నా అభిరుచికి తద్గవిధంగా ఈ ఇంటిని అంచెలంచెలుగా నిర్మించి పూర్తి చేశాము. గృహప్రవేశం తర్వాత అందరం ఆ ఇంటిలోనే ఉండసాగాం. అయితే అప్పటికే ఆర్థికంగా అన్నిరకాలుగా చితికిపోయాను. అందులో ఇంటి నిర్మాణం ఎలాగో పూర్తి చేశాము కానీ ఆ తర్వాత జరుగుబాటు ఏమిటి? అన్న ప్రశ్ష నాలో కలవరం సృష్టించింది. అప్పటికి ఎలాంటి ఆదాయం లేదు. నెల నెలా ఖర్చులకు డబ్బు కావాలి. ఎలా సంపాదించాలి? ఈ ఖర్చను ఎలా భరించాలి? ఎన్నో విధాలుగా ఆలోచించినా పరిష్కారం మాత్రం కనిపించలేదు. ఇలాంటి స్థితి, పరిస్థితి నాకు ఎదురవుతుందని నేను కలలో కూడా ఊహించలేదు. చేతిలో రూపాయి లేదు. ఎవర్షీ అప్ప అడగలేను. ఏం చెయ్యాలి అన్న ఆలోచన నా మెదడుని తొలిచేసింది. నిద్రపోనివ్వదు. అన్నం తిననియ్యదు. అప్పుడు నాకు తెలియకుండానే నా చేతులు నా బంగారు మొలత్రాడుపై పడ్డాయి. వెంటనే దాన్ని అమ్మాను. రం

భగీరథ

ఆ తర్వాత పరిస్థితి మళ్లి మొదటిళొచ్చేసింది. ఈసారి నేను ప్రాణంగా చూసుకొనే 'దసరాబుల్లోడు' కారు అమ్మకానికి పెట్టాను.

“దసరాబుల్లోడు సినిమాలో నాగేశ్వరరావు గారు ఉపయోగించింధి ఈ కారే. ఆంధ్రదేశంలో ఈ కారు అంటే ఎంతో క్రేజ్‌ ఉండేది. ఈ కారును చూడటానికి చాలా మంథి వచ్చేవారు. ఈ కారులో బయటకు వెళ్లినప్పడు అందరూ ఆసక్తిగా చూసేవారు. అందుకే ఈ కారును నేను అపురూపంగా చూసుకొనేవాడిని. అలాంటి 'చదసరాబుల్లోడు' కారును కూడా అమ్మకానికి పెట్టాల్సి వచ్చింది. బాధ అనిపించినా దాని కన్నా అవసరం మిన్నగా కనిపించింది.

మరి కొంత కాలం తర్వాత మళ్లీ ఆధ్ధిక ఇబ్బందులు చుట్టుముట్టాయి. అప్పుడు ఏం అమ్ముదాం అనుకుంటుండగా రోలెక్స్‌ వాచ్‌ తప్ప మరేమ్‌ లేదని అనిపించింది. ఈ వాచ్‌ అంటీ నాకు ఎంతో ఇష్టం. అప్పట్లో మూడు లక్షల రూపాయలు పెట్టి కొని అపురూపంగా చూసుళొనేవాడిని. ఇప్పడు అవసరం

కాబట్టి లక్ష రూపాయలకే అమ్మ వలసి వచ్చింది. ఇలా కొంత కాలం గడిపాము. ఆ తర్వాత ఏమిటి? అన్న ప్రశ్చ మళ్లి నన్ను కలవర పరిచింది. ఈసారి అమ్మడానికి ఏమ్‌ లేవు. అయినా అవసరాలు తష్టవు. డబ్బ కావాలి. జీవనం సాగాలి. అప్పుడు నా దగ్గర ఉన్నది ఒకే ఒక్క ఎంబాసిడర్‌ కారు కనిపించింది. ఆ కారును షూటింగ్‌లకు అద్దెకిచ్చి వచ్చిన డబ్బుతో సంసారాన్ని పోషించవలసి వచ్చింది. జీవితంలో ఎన్ని మధుర ప్యతులు ఉన్నాయో, అన్ని చేదు సంఘటనలు కూడా ఉన్నాయి. మహాకవి న. యా “యు శ్ర జ్రేకుా నాం ఆంతా. ౧ కమం. య సత్య | హి మ . టే స టీ! శ క గ్జీ | త్‌. నా స్ట శ్‌ ఊఉ మ యమొ సట మ అక్కినేని లైఫ్‌టైమ్‌ ఎఛీవ్‌మెంట్‌ అవార్డు ప్రదానోత్సవ సందర్భంగా అక్కినేనిని వి.బి., రాజేంద్రప్రసాద్‌ పట్టు శాలువాతో సన్మానిస్తున్న చిత్రం న. 90

దనరాబుల్లోదు ర ౯ న . /ద్‌ వ. 5 న్‌ంచి ఇకక క్‌ స్‌ ఫీ ఎ కా. కళ్ల గ్లో (| 1కి. జల? పి న నప విక సాం రా. చ! ల గతో 1! న ్టాు. భాటకి!! నం స్యా ను లి (0 1111 సం శీ స! స సస న న్డ్‌ ం యూజీ ళో సట 1. | జ ట గో [స్‌ (|| హ్‌ స్త క్ష హ్‌ 1 ర్త . స | స న ల యూ య శే నప . ॥ యే. దర్శకులు విమధుసూదనరావు 75వ జవ్యదిన సభలో వి.బిరాజేంద్రప్రసాద్‌, డా. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ముఖ్యమంత్రి క్రీ నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఆత్రీయ చనిపోయి ఎక్కడ ఉన్నాడో 'నవ్వినా వెడ్రినా కన్షళ్లే వస్తాయి' అని ఎంత గొప్టగా చెప్పాడనిపిస్తుంది. కారుచీకటిలో కాంతి రేఖ ఆర్థిక పరిస్థితులు కృంగటిస్తున్న సమయంలోనే వాటిని అధిగమించే వ్యాపారం ఒకటి మనసులో మెదిలింది. ఆశ అనేది మనిషిలో కొత్త ఉత్సావోన్ని సరికొత్త ఉత్తేజాన్ని కలిగిస్తుంది. నిర్మాత సి. అశ్వనీదత్‌, మరో నిర్మాత డి. శివప్రసాద్‌రెడ్డి వ్యాపార రంగంలో ఉన్న దశరధ రామయ్య, నా స్తేహికుడు సాంబశివరావుతో కలిసి మద్రానులో 'ఎలైట్‌ కల్చరల్‌ సెంటర్‌' అన్న క్లబ్‌ను ప్రారంభించాలని అనుకున్నాము. టి. నగర్‌లో ఉన్న నటుడు ఎం. మురళీమోహన్‌ ఇంటిని అద్దెకు తీసుకోవడం, ప్రారంభించడం వెంటనే జరిగిపోయాయి. ఇందులో కేవలం పేకాట మూత్రమే కాకుండా షటిల్‌ క్కారవ్స్‌ జిమ్‌ మొదలైనవి కూడా ఏర్పాటు చేశాము. వీన్ని ప్రారంభించడానికి డబ్బ కావాలి. పెట్టుబడి కోసం అప్ప తీసుకున్నాము. ప్రారంభమైన ఆరు నెలల కాలంలోనే అప్ప తీర్టడం, ఆ తర్వాత లాభాల బాటలో నడవడం నిజంగా దైన కృపే. అలా ఆ క్లబ్‌ను మూడు సంవత్సరాల పాటు విజయవంతంగా నడిపాము. ఆర్థికంగా కొంత 9్కే

భగేరథ నాటి రాష్ట్రపతి జే, జకీర్‌ హుస్సేన్‌ నుంచి / మ మ్‌ బోఫ ఫన్‌ ఐ 5 కీ నా థి ళ్‌ త్తి మ న్యా క స శ సో య ౯. న న. న కే గుజ్ట్రానికి దంతపు జ్ఞాపికను. క్ర! శ టే , న్‌ (౩ జత స్వెకరించిన - వ య్య గుర్మాత, దర్శకుడు న నం. తి నల న్‌! 11! కట ల శ మం, ఫు శ ప య న నలు నస్‌ జ | వ టి స స _ వమయెాక్షే " |] |! అ * థ్‌ శ బీ ల ల్‌ తమో [ న ల రాం ఇ ల య్‌ నరాణాం ం. జ్‌ గ్‌ జ్య స భఖ , 92

దసరాబుల్లోడు

స్థెమిత పడ్డాను మళ్లీ చిత్రం నిర్మించడానికి మనో ధైర్భంతో పాటు, ఆర్థిక చేదోడు కూడా రావడంతో సినిమూ నిర్మాణానికి ప్రయత్తాలు ప్రారంభించాను.

భాగస్వాములతో ప్రారంభించిన ఈ క్లబ్‌బాగా నడుస్తుంధి అని అనుకుంటూ ఆనందపడుతున్న తరుణంలో ఆ ఆనందం శాశ్వతం కాదని తెలిసింది భాగస్వాముల మధ్య మనస్థర్ధలు తలెత్తడం, చూటపడటం వెంట వెంటనే జరిడిపోయాయి.

ఫిలింనగర్‌ సొసైటీ బాధ్యతలు

ల్తా

ఇఎలింనగర్‌లో ప్రభుత్వం కేటాయించిన స్థలంలో ఇల్లు కట్టుకొని ఉంటున్నాను 1991వ సంవష్ణరంలో జక రోజు ఉదయాన్నే నిర్మాత ఎంఎస్‌. రెడ్డిగారు, తమ్భూరెడ్డి కృష్ణమూర్తిగారు, కాజా సూర్చనారాయణగారు తదితరులు వది మంది వచ్చారు

ఫిలింనగర్‌ ఏ విధంగా ప్రారంభమైంది, ఎలా అభివృద్ధి చెంభింటి వివరించి వారి టక్స్‌ అయిపోతుందని కాబట్టి తరువాత అధక్షుడుగా నన్ను ఉండమని అభ్యర్థించారు

వారు అలా అనుకోకుండా రావడం, ఇలా నొసైటీ అధ్యక్షుడుగా ఉండమని అడగటం నేను ఊహించలేదు గతంలో ఎప్పడూ ఇలాంటి పదవుల్లో నేను లేను. అందుకే వారి అభ్యర్థనను మన్నించలేక, 'దయచేసి నన్ను వదిలిపెట్టండి' అన్నాను

లం... శిరి! . గ్‌ గి రం! స్‌ స! సంత మ తార్డోరేటర్‌గా ఎన్నికైన కాజా సూర్మనారాయణను అభినంటిస్తున్న విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 93

భగీరథ 'మరైతే ఈ సదవికి న్యాయం చేస్తారనే ఉద్దేశంతో వచ్చాము. మీరు తప్టకుండా ఒప్పకోవలసిందే అని నాపై వత్తిడి తిసుకువచ్చారు.

అలా వారు అభిమానంగా అడగటం, వారికి నాపై నమ్మకం ఉండటం నన్ను ఆలోచనలో పడేసింది. “సరే ఒక రోజు నన్ను ఆలోచించుకోనివ్వండి' అని చెప్పి పంపించాను.

నాకు మొదటి నుంచి అన్ని విషయాల్లో సలహాలు ఇచ్చే అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారి ఇంటికి వెళ్లి అరిగిన సంగతి చెప్పి 'సలవో ఇవ్వండాొ అన్నాను.

'వారంత అభిమానంగా వచ్చి అడిగినప్పుడు కాదనడం ఎందుకు బాబు బజప్పుళో. పైగా నలుగురికి సహాయం చేసే పదవి కాబట్టి వారి కోరిక కాదనకు - వెంటినే అంగీకరించు' అని నాగేశ్వరరావు గారు చెప్పారు.

ఇటి పదిమందికి సంబంధించిన విషయం - ఎవరు ఏమంటారో? ఎలాంటి విమర్శలు వస్తామో, ఎలాంటి పరిస్థితికి ఎదుర్కొవలసి వస్తుందో? అన్న రకరకాల సందేహాలు, ప్రశ్షలు నాలో కలవరం పుట్టిస్తున్నా నాగేశ్వరరావు గారు ఇచ్చిన ప్రోత్సాహంతో ఒప్పుకున్నాను.

అలా 1991వ నంవత్చరంలో నేను ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సొసైటీకి అధ్బక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాను.

ఫిలింనగర్‌ సొసైటీ ఏర్ణడటానికి ముఖ్య కారకులు - ఫిలింనగర్‌ వాసులకు ప్రాతఃకాల ఫృరణియులు

డాక్టర్‌ మర్రిచెన్నారెడ్డిగారు. ధయ ల న సా... నరాంకాతనా మ. స్‌ సు సం మతము క గగ! స పుంత | ష్టం + (| టి సం మ ల ను ట్రిన (౧; వ ఎ లు సం ల స శ లా క. స సం ని టీ యబ సె ౯. స [ న నా నాం మ... వాహిని వారు కె.విరెడ్డి స్మారక అవార్డును నిర్మాత, దర్శకుడు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌కు ప్రదానం చేసిన సందర్ధంగా డా, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, క్రీ యు.వి. కృష్ణంరాజు 94

చనసరాబుల్లోడు వళ జ స? ప్‌ 2కి ఏ ఢీ కు. ఆ ళల ఇ శో . శ | కి మ కా ఫిలిమనగక్‌ కో-ఆపరేటివ్‌ హౌసింగ్‌ సొసైటి కార్భవర్గ నభ్యులు శ్రీయుతులు కె. రాజారావు, జి.ఆదిశేషగిరిరావు, నిరంజన్‌, వాసిరాజు ప్రకాశం, కాజా నూర్య్శనారాయజణ, ఎ.నూర్శనారాయణ, ఎ.రమేష్‌, కె.జగ్గారావు, ఏడిద నాగేశ్వరరావు, పి.గంగాధరరావు, టె.గోపాలక్యష్ణలతో అధ్యక్షులు ఏ.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌.

1982వ సంవత్చరంలో డా.మర్రి చెన్నారెడ్డిగారు ముఖ్యమంత్రిగా తెలుగు సినిచూ కళాకారులను, సాంకేతిక నిపుణులను, నిర్మాతలను మద్రాసు నుంచి హైదరాబాద్‌కు తరలిరమ్మని పిలుపునిచ్చారు. అంతేకాదు ఇక్కడికి వచ్చి స్థిరపడే వారి కోసం ఫిలింనగర్‌ పేరుతో జూబ్లిహిల్స్‌ ఏరియాలో 95 ఎకరాల స్థలాన్ని మంజూరు చేశారు. తొలి ఏడతగా 50 ఎకరాలు, ఆ తరువాత మరో 45 ఎకరాల స్థలాన్ని ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సాసైటికి అప్టదగించారు.

ఈ సాసైటికి తాలి అధ్యక్షుడు దుక్కిపాటి మధుసూదనరావు, కార్మదర్శి కానూరి రంజిత్‌కుతూర్‌ కాగా శ్రి డి.వి.ఎస్‌:రాజు, ఎం.ఎస్‌రెడ్డి, శ్రీ ెబితిలక్‌, శ్రీతమ్మారెడ్డి కృష్ణమూర్తి. శ్రీ కెరాఘవ మొదలైన వారు తొలి రోజుల్లో నాసైటీకి అమూల్మమైన సేవలను అందించి అభివృద్ధికి దోహదం చేశారు.

వీరు వేసిన బలమైన పునాదివల్ల ఫిలింనగర్‌ సొసైటీ దినదిన ప్రవర్ధయానం అయ్యింది. ఇలాంటి సందర్భంలోనే నేను అధ్భక్షడుగా బాధ్యతలు చేపట్టాను.

నాతోపాటు శ్రీ కాజా సూర్భనారాయణ, శ్రీ పి.గంగాధరరావు, శ్రీ మురళీమోహన్‌, శ్రీ అక్కినేని రమేష్‌, క్రీ నిరంజన్‌, శ్రీ టి.గోపాలకృష్ణ, క్రీ జర్ణయ్య, త్రీ ఎసూర్భనారాయణ టీమ్‌గా ఫిలింనగర్‌ సాసైటీకి జవాన్ని జీవాన్ని తీసుకవచ్చాము.

మొక్కగా ప్రారంభమైన ఫిలింనగర్‌ ఇవ్వాళ త్రూనై - ఫలాలను, పుష్పాలను అందిన్తున్నదంటే వీని వెనుక సమస్థి కృషి బాధ్యత ఉన్నాయని చెప్టలగలను.

అధ్యక్షుడుగా నేను తీసుకునే నిర్ణయాలను, కమిటీ ఇచ్చే సలహాలను అందరం కలిసి అమలు చేయడం వల్లనే, ఏకాభిప్రాయంతో ఇలాంటి అభివృద్ధిని సాధించామని చెప్పగలను. ఇది నా ఒక్కడి

905

భగీరథ గొప్పతనం కాదు. మూ కమిటి సామర్ధ్యం, మా కమిటి ఆచంచలమైన కృషికి ఫలితం. ఫెలింనగర్‌ పేరుతో సినిమూ వారంతా ఒక్కచోటే ఉండటం అనేది భారత దేశంలోనే ప్రధమం. అంతేకాదు ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సొసైటీ పరిపాలనా భవన సముదాయంలో ఎన్నో సౌకర్సాల కల్పనకు బీజం పడింది. ఫిలింనగర్‌ కల్దరల్‌ సెంటర్‌ కైలింనగర్‌లో అన్నీ ఉన్నాయి. కానీ, అందరూ ఒక చోట చేరి మాట్లాడు కోవడానికి వీలైన 'మీటింగ్‌ ప్లేన్‌ లేదన్న భావన అందరిలో ఉంది. అందుకే శ్ర డివి.ఎస్‌:రాజు, శ్రీ గోపాలరావులు ఇచ్చిన సలవాో అందరికీ నచ్చింది. ఫిలింనగర్‌లో ఒక కల్చిరల్‌ సెంటర్‌ ఏర్టాటు చేస్తే బాగుంటుందన్లదే వారి ఆలోచన. ఇది చక్కగా ఉంది అనుకున్నాము. డి.వి.ఎన్‌:రాజు గారు అధ్యక్షుడుగా నేను ఉపాధ్యక్షుడుగా, గోపాలరావు గారు కార్భదర్సిగా కాజు సూర్యనారాయణ కోశాధికారిగా ఫిలింనగర్‌ కల్చరల్‌ సెంటరొను ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ నిషైటీ ఎదురుగా ఉన్న బక ప్రైవేట్‌ భవంతిలో ప్రారంభించాము. బినికి నాటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీ కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి గారు ప్రారంభోత్సవం చేశారు. కల్చరల్‌ సెంటర్‌ దినదినాభివృద్ధి చెందుతూ ఉండగా మరో ప్రక్క ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సాసైటీ ఆధినంలో ఉన్న ఖాళీ స్థలాన్ని ప్రభుత్వం కల్చరల్‌ సెంటర్‌కు లీజుకు ఇచ్చింది. అలా కల్చరల్‌ సెంటర్‌ స్వంత భవనంలోకి చూరిపోయింది. మళ్ళీ చిత్ర నిర్మాణం రు5వైపు హౌసింగ్‌ సొస్టైటీ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూ, మరోవైపున కల్చరల్‌ సెంటర్‌ అభివృద్ధికి దోహదం చేస్తూ చిత్ర నిర్మాణం కూడా కొనసాగించాలని నిర్ణయించాను. నేను ప్రధానంగా నిర్మాతను కాబట్టి చిత్రాలను నిర్మించందే భుక్తి కష్టం కాబట్టి ఆ దిశగా ప్రయాణం సాగించాను. నాగార్జునతో చాలా సంవళ్ళరాల తర్వాత 'కిల్లర్‌' అనే చిత్రం ప్రారంభించాను. మలయాళ దర్శకుడు ఫాజిల్‌కు బాధృతలు అప్షగించాను. నగ్మా హీరోయిన్‌, ఒక ముఖ్యపాత్రలో ఊర్వశి శారద నటించారు. ఈ చిత్రం చూసిన వారంతా చాలా బాగుంది అన్నారు. కానీ, విడుదల సందర్భంగా సినిమూ రంగంలో మాత్రం ఇది ఫ్లాప్‌ అన్న ప్రచారం జరిగింది. ఎందుకు చేశారు? ఎవరు చేశారు అన్నది అప్రస్తుతం. కానీ, ఆ ప్రచారాలను పటాపంచలు చేస్తూ ఆ చిత్రం విజయవంతం అయ్యింది. నిర్మాతగా నాకు పెద్ద లాభాలు రాకపోయినా నష్టాలు మాత్రం రాలేదు. కిల్లర్‌ చిత్రం తర్వాత బాలకృష్ణ, రమ్మకృష్ణ, రవినాతో రవిరాజా పినిశెట్టి దర్శకత్వంలో 'బంగారు బుల్లోడు' అన్న చిత్రం నిర్మించాను. లాలా

దనరాబుల్లోదు

ఈ చిత్రం కూడా విజయాన్ని సాధించింది. ఈ చిత్ర నిర్మాణం ఒక యజ్ఞంలా సాగితే, నిర్మాతగా నేను ఎన్నో గుణపాఠాలు కూడా నేర్చకున్నాను.

ఇక జగపతిబాబుతో 'భలేబుల్లోడు”, 'పెజ్చెసీటలు' అన్న చిత్రాలను రూపొందించాను. ఈ రెండు చిత్రాలలోనూ సౌందర్భ కథానాయికగా నటించింది. ఒక చిత్రానికి శరత్‌ దర్శకుడు కాగా మరో చిత్రానికి ఎన్‌.వి.కృష్ణారెడ్డి దర్శకుడు. 'భలేబుల్లోడు', 'కెజ్టసీటలు' చిత్రాలు ఆశించినట్టుగా విజయాన్ని సాధించలేదు.

'పెళ్చిపీటలు' చిత్రంలో ఒక అపశ్రుతి జరిగింది. 'అత్మబలం' చిత్రంలో ఆచార్మ ఆశ్రేయ రాసిన చిటపట చినుకులు అన్న పాటను 'పెళ్టిపీటలు' చిత్రంలో యదాతధంగా పెట్టడం జరిగింది.

ఆత్రేయ కలం నుంచి జాలువారిన ఈ గీతానికి మహాదేవన్‌ అద్బుతమైన బాజీ కట్టారు. ఇవ్వాళ్సికి ఆపాట ప్రజల నాలుకలపై కదలాడుతూనే ఉంటుంది. యువతరానికి గిలిగింతలు పెడుతూనే ఉంటుంది. అలాంటి పాటను 'పెజ్చపీటలు' చిత్రంలో పెట్టడం విమర్శకులకు నచ్చలేదు. చాలా మంది నన్ను నిందిస్తూ, నేను తీసుకున్న నిన్హయాన్ని నిరసిస్తూ లేఖలు రాశారు. ఫోన్లోనూ శాపనార్థాలు పెట్టారు. అయితే అష్టటికే పారపాటు జరిగింది. టిన్ని దిద్దుకోలేకపోయాము.

జగపతిబాబుతో జగపతి సంస్థలో ఒక హిట్‌ చిత్రాన్ని రూపొందించలేకపోయానే అన్హ్న బాధ ఇప్పటికీ నాలో ఉంటది. ఎన్నో అజరామరమైన చిత్రాలను అందించిన జగపతి సంస్థ జగపతిబాబు విషయంలో న్యాయం చేయలేకపోయింది.

చిన్ననాడే భక్తికి బీజాలు

నేను మచిలిపట్టంలోని హిందూ హైన్కూల్‌లో ఐదవ తరగతి చదివే రోజులు. నేను అన్నయ్య కృష్ణప్రసాదతోపాటు చూకు బాబాయి వరుస అయ్యే ఇద్దరు కూడా మాతోపాటు ఉండేవారు. అద్దె ఎక్కువ అని అందరం ఒకే పోర్షన్‌లో సర్దుకునేవాళ్లం.

ఊరు బయట నక్కలతోటలో మేము ఉండేవాళ్లం. మేము ఉండే ఇంటికి సమీపంలోనే చిన షిరిడీ సాయిబాబా ఆలయం ఉండేది. అందరం కలిసి రాత్రివేళ భజనలు చేసేవాళ్లం.

యా ఇద్దరికీ యమా నాయనమ్మ వెంకమ్మ వంటచేసి పెట్టేది. చూ బాబాయిలిద్దరికి వారి నాయనమ్మ యాసికమ్మ వంటచేసేది. చూ నాయనమ్మ వండిన కూరే వాళ్ట నాయనమ్మా వండేది. తీరా భోజనానికి కూర్చనే నరికి యూ కూర సగమైపోయేది వాళ్ళది రెట్టింపయ్యేది. కారణం అర్ధ్థమయిందనుకుంట. మాకు తెలిసినా పైకి మాత్రం ఏమి అనేవాళ్టం కాదు.

ఇలాంటి సందర్ధంలోనే బక సంఘటన నా చిన్షిబుర్రలో బలంగా ముద్రించుకపోయింది.

నేను మూ ఊరు డోకిపర్రు వెళ్లవలసి వచ్చింది. నా దగ్గర డబ్బులేదు. అప్పడు బాబాయి వరుస అయ్యే అతన్ని ఒక పావలా అప్ప అడిగాను. అప్పుడతను ఊరికే ఇవ్వను. ఏదైనా తాకట్టు పెట్టు అన్నాడు. లా

భగీరథ న నంత యాతు నను . ను. స్ట ా ర. స్‌ ఖా. లాడ్‌ ఖై. "్త్రహా స న్య తనో! న. చే గ్‌. వ్ల" మాకా | తన స స య మ స ముం. 11 వా కాన్న 1... న! ల మై మా. ఇ 5 న యు దానా చ స న యు. 0110 వణ లా షై ఫిలింనగర్‌లో వి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ ఛైర్మన్‌గా నిర్మించిన “ఫిలింనగర్‌ థైవ సన్నిధానం” నా షర్దు అతనికి ఇచ్చి పావలా తీసుకున్లాను. అప్పడతను ఈ పానలా రెండు రోజుల్లో తిరిగి ఇవ్వకపోతే ఈ షర్టు నీకు దక్కదు అని ఖచ్చితంగా చెప్పాడు. నేను ఊరికి వెళ్లిన తర్వాత ఆస్తయా వల్లి రాలేకపోయాను. ఆ పావలా మాత్రం ఇవ్వలేకపోయాను. దాంతో అతను నా షర్టు నా కళ్లముందే తొడుక్కోని తిరగటం మొదలెట్టాడు. నాకు ఎంతో కంపరంగానూ, కోపంగానూ అనిపించేది. 'ఇలాంటి దుర్మద్ది కల మనుషులను లేకుండా చేయి సాయిబాబా' అని మా గదికి దగ్గరలో ఉన్న బాబా గుడికి వెళ్చి ప్రార్ధించడం నాకిప్పటికీ గుర్తు ఉంది. నాటి నుంచి నేటి వరకు అదే భక్తి నాలో ఉంది. మద్రాసు వచ్చాక కూడా ఈ భక్తి భావం దినదిన ప్రవర్దమానం చెందుతూనే వచ్చింది. సినియా ప్రారంభం అయినప్టడు. పూర్తి అయిన తర్వాత, విడుదలై 100 రోజులు ఆడిన సందర్దంలోనూ తిరుమల తిరుపతికి కాలిబాటన వెళ్ళి మళ్ట నడుస్తూ కొండ దిగటం అలవాటు చేసుకున్నాను. అయితే సినిచూలు చూనేసినా అయ్యప్టదిక్షను మూత్రం గత 37 సంవత్శరాలుగా కొనసాగిస్తూనే ఉన్నాను. అయ్మప్టస్వామి దర్శనం చేసుకొన్న అనంతరం తిరుపతికి వెళ్ళి మొక్కు తీర్చకుంటూనే ఉన్నాను. నాడు ఏమనుళొని కాలినడక ప్రారంభించానో, అదే నడకతో 72 పళ్ళ వయసులో కూడా కొండ ఎక్కిథిగుతునాను. ఆపద్భాంధవుడు ఆపద మొక్కులాడు నాకు మూనసిక, శారీరక శక్తిని ప్రసాదించడం 98

దసహరాయిల్తోదు

వల్లనే ఇబ సాధ్యమైందని నేను చయ్పుయున్లాశు.

ఈ దేహంలో ప్రాణం ఉన్నంతకాలం. నాలొ శక్తి ఉగ్మాంత వంకూ నాయీ కాలినడక మొక్కు తొనసాగిస్తాను.

మార్గదర్శకుడు చెన్సారైద్టి

త్తి

రఎలింనగర్‌ 20 సంవళత్ళరాల కాలంలో అనూహ్మ్నంగా అభివృద్ధి చెందింది. ప్రపంచంలోనే సినియా వారందరూ ఒకచోట ఉండటం అనేది ఒక్క ఫిలింనగర్‌కే సాధ్యం. ఫిలింనగర్‌లో ఫిలింఛాంబర్‌, డైరెక్టర్స్‌ అనోసియేషన్స నిర్భాతల మండలి, మూవ్‌ అర్దిస్‌ అనోముయేషన్‌, రామానాయుడు కళామండపం, ప్రివ్యూ థియేటర్‌, సమావేశ మంటిరం, పోస్ట్‌ ఆఫీస్‌, బ్యాంక్‌, క్లినిక్‌, నూపర్‌ బజార్‌, పోలీస్‌ స్టేషన్‌ పటన్నింటినీ మించి రిక్రియేషన్‌ కోసం ఫిలింనగర్‌ కల్టరల్‌ సెంటర్‌, మానసిక ప్రశాంతత కోసం ఫిలింనగర్‌ దైవసన్షిధానం ఇవన్నీ ఫిలింనగర్‌కే మణిమకుటంలా నిలిచాయని చెప్పవచ్చు.

విశాలమైన రోడ్డు, వెలుగులను విరజిమ్మే లైట్లు, గృహస్థుల కోసం స్వంత డబ్బతో తెస్టించిన కార్టోరషన్‌ వాటర్‌తో ఫిలింనగర్‌ ఇవ్వాళ ఆధునిక జీవితానికి అర్జంలా, ఆదర్శకాలనీకి మారుపేరులా ఉందని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి కాదు.

శ | వా రావి 1 'అశీపత ళో [ 1 . ౮ | ఫెలిమనగర్‌ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటైన యాజీ ముఖ్యమంత్రి డా. మర్రి చెన్దారెడ్డి శిలావిర్రహం ంం

భగీరథ ఈ ఫిలింనగర్‌ ఇంత సుందరంగా అభివృద్ధి చెందటానికి మూల కారకులు, ప్రాతఃకాల ఫృరణీయులు డా. మర్రి చెన్నారెడ్డిగారు. ఆ రోజున ఆయన తీసుకున్ల సా హసోపేతపైన నిర్ణయం ఇవ్వాళ మధుర ఫలాలను అందిస్తుంది అందుకే ఆయన వ్యత్సర్ధం ఫిలింనగర్‌లో హౌసింగ్‌ సొసైటీ ఆవరణలో ఆ మహనీయుని కాంస్య విగ్రవోన్ని పర్చాటు చేసుకున్నాము డా. మర్రి చెన్నా రెడ్డి ఫిలింనగర్‌కు చూర్గదర్శకులు, మార్లనిర్దేశకులు ఫిలింనగర్‌ దైవ సన్నిధానం భీగవంకుడు ఎప్పుడు ఏది అనుగ్రహిస్తాడో ఎవ్వరూ చెప్టలేరు. ఈ ప్రపంచాన్ని నడిపించేది. నిస్సందేహంగా భగవంతుడే. అలాంటి భగవంతుని కరుణాకటాక్షాలు ఉంటే ఏమైనా చెయ్యవచ్చు. సాధించవచ్చు ఫిలింనగర్‌లో అన్ని సౌకర్యాలను ఏర్చాటు చేసుకున్నాము. ఇందుకు ఎందరో మవానుభావులు, వితరణశీలురు దానిని పరిపుష్టం చేశారు. అండగా నిలిచారు అయితే అన్నీ ఉన్నా ఒక దేవాలయం అంటూ లేకుండా పోయింది అన్న బాధ మూ అందరిలోనూ ఉంది. అందుకే ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సొసైటీ, ఫిలింనగర్‌ కల్చరల్‌ సెంటర్‌ నుధ్యన ఖాళిగా ఉన్న స్థలాన్ని ఎంపిక చేసి అక్కడ దేవాలయాల్ని నిర్మించాలని సంకల్చించాము. ఇందుకు పెద్ద మనసున్న లఎందరో సహకరిస్తామని, అండగా నిలబడతామని, ఆర్థికంగా వత్త చా శేతీ సో టి య... జ జ్‌ ర్ట ా షం గ్‌ గ, ల్‌ 0 వా గా య్‌ ట్రీ ఫ్‌ . ళ్ళ ష్య గ ఈ న్‌ వ. స న్‌ న. వ. రాష్త్ర ముఖ్యమంత్రి డా వైఎస్‌:రాజశేఖర రెడ్డి దైవసన్షిధానం సందర్శించిన సమయంలో శీశీకి స్వరూపానందేంద్ర సరస్వతి మనాస్వామీజీతో వ బి రాజేంద్రప్రసాద్‌ 100

దనరాబుల్లోడు చేయూతనిస్తామని వోమినిచ్చారు. ఆ ధైర్భంతోనే ముందుకు అడుగు వేశాము.

నేను అధ్యక్షుడుగా, శ్రీ ఎసూర్భనారాయణ ప్రధాన కార్భదర్శిగా, శ్రీ త.నూర్య్భ్యనారాయణ సంయుక్త కార్యదర్శిగా, క్రీ పోలవరపు గంగాధరరావు కోశాధికారిగా, ఫిలింనగర్‌ దైవసన్నిదానం ఆలయ కమిటి ఏర్పడింది. 2003వ సంవత్సరం జనవరి మాసంలో ఒక వేకువ జామున అమ్యత ఘడియల్లో స్కందగిరి న్వామ్‌జీ తన అమృత హస్తాలతో పునాటిరాయి వేశారు. 18 చూసాల్లో దేవాలయలు సుందరంగా రూపుదాల్చాయి. గణపతి స్థపతి గారి సలవోలతో వారి అల్లుడు మదియాళగర్‌ ప్రత్యక్ష పర్మవేక్షణలో శాన్తాక్తంగా దేవాలయం నిర్మాణం పూర్తిచేసుకుంది.

ఈ దేవాలయంలో శ్రీ వినాయకస్వామి, శ్రీదేవి భూదేవి నమేత వెంకటేశ్వర స్వామి, శ్రీ మళల్లిఖార్జ్డునస్వామి, క్రీహరిహర ఆలయం, శ్రీ రాజరాజేశ్వరి అమ్మవారు, శ్రీ నాగదేవత, శ్రీ శబరి శాస్తాలయం, శ్రీవారి శంఖు. చక్రనామములు, శ్రీ ఆంజనేయస్వామి ఆలయంలు ఈ దైవనన్నిధానంతో ఉన్నాయి.

ఫిలింనగర్‌ ధైవసన్నిధానం ఆలయాన్ని ప్రారంభించడానికి అన్ని విధాలా అర్హతున్న మనీష్‌ శ్రీకీకీ శారదాపీఠాథధిపతి శ్రీ స్వరూపానందేంద్ర మవాస్వామీజీయేనని మూ కమిటీ సభ్యులంతా ఏక్రగ్రీవంగా నిర్ణయించారు. ఈ విషయాన్ని వారికి మేము తెలియచేశాము. వారు మూ అభ్యర్థనను మన్నించి దేవాలయాన్ని వారి అమృత హస్తాలతో ప్రారంభించారు. అనుకున్న విధంగా దేవాలయ ప్రతిష్టాపన

మ లే శశీ మ.

శ మ టా, ఫిలింనగర్‌ దైవసన్నిధానాన్ని సందర్శించిన యూజీ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ ఎన్‌. చంద్రబాబునాయుడుతో విశాఖ శ్రి శారదా పీఠాధిపతి శ్రీశ్రీశ్రీ స్వరూపానందేంద్ర సరస్వతి మవాస్వామజీ, మురళిమోహన్‌, చిరంజీవి, కాజా సూర్శనారాయణలతో వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 101

భగీరథ ఎంతో వైభవంగా జరిగింది.

ఈ వేడుకలకు వచ్చిన భక్తులు స్వామీజ్‌ ఆశీస్సులు పొంది తరించామన్నారు. స్వామీజీ కూడా దేవాలయాన్ని రూపొంటథించిన తీరును, కమిటీ సభ్యుల కృషిని ఎంతగానో ప్రశంసించారు.

ఈ ప్రతిష్ట అనంతరం చూ సభ్యులంతా ఏకగ్రీవంగా స్వామీజీయే ఈ దేవాలయానికి పీఠాధిపతులుగా ఉంటే బాగుంటుందని అనుకోవటం, దీనికి స్వామీజీ వెంటనే అరీకరించటం నిజంగా తూ అద్భష్టం, ఆ దేవుని కృపాకటాక్షం.

ఫిలింనగర్‌ థైవసన్నిధానం నిర్మాణానికి ముందు 60 లక్షలు ఖర్చవుతుందని అంచనా వేయటం జరిగింది. అయితే ౩ దేవాలయాలనుకున్నది 9 ఆలయాలుగా విస్తరించటంతో టీని ఖర్చ 60 లక్షల నుంచి రెండు కోట్లకు పైగా పెరిగింది. అయినా డబ్బులేని కారణంగా దేవాలయ నిర్మాణం ఎప్పడూ

ఆగిపోలేదు, ఆటంకం కలగలేదు.

దాతలు, ఉదారస్వభావులు ముందుకు వచ్చి ఈ నిర్మాణాన్ని నిర్విఘ్నంగా కొనసాగించారు. ఈ దేవాలయం ప్రారంభమైన నాలుగు నెలల కాలంలోనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు రావటం నిజంగా మూ అద్భృష్టంగా భావిస్తున్నాము.

దేశ విదేశాలనుంచి కూడా భక్తులు ఈ దేవాలయాన్ని సందర్శించటానికి రావటం నిజంగా మా అందరి పూర్వజవ్య సుక్యతం, ఈ దేవాలయ స్థల మహత్యం.

ఈ దేవాలయాన్ని ముఖ్యమంత్రి డా. వైఎస్‌, రాజశేఖర్‌ రెడ్డి, మాజీ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబునాయుడు, కేంద్ర బొగ్గు గనుల శాఖామంత్రి డా, దాసరి నారాయణరావు, రాష్ట్ర హోం శాఖామంత్రి శ్రీకె జానారెడ్డి రాష్ట్ర సమాచార పౌర సంబంధాల కమీషనర్‌ శ్రీ కెవి. రమణాచారి శ్రీచిరంజీవి తదితరులు సందర్శించి దీని ప్రశస్తిని వేనోళ్ట పాగడటం మాకెంతో సంతృప్తిని, సంతోషాన్ని కలిగించింది.

ఫిలింనగర్‌ ధైవసన్నిధానం రూపకల్దనతో మా అందరి జీవితాలలో కొత్త వెలుగునూ సరికొత్త కాంతిని తీసుకొచ్చిందని చెషప్టటంలో ఏ మూత్రం అతిశయోక్తి లేదు.

ఫిలింనగర్‌లో నెలకొన్న ఈ దేవాలయం ఫిలింనగర్‌కే కాదు భాగ్మనగరానికే మణిమకుటం.

ఊహించని బహుమతి

గొత్మాతగా, దర్శకుడిగా సినిమా రంగంలోనూ, బయట ప్రపంచంలోనూ ఎన్నో ఆటుపోట్లు, అవమూనాలు, ప్రశంసలు చవిచూనశాను. 72 సంవత్షరాల సుదీర్ధ జీవితంలో ఎన్నో ఘటనలు, సంఘటనలు నా ఫ్యతి పధంలో నిలిచిపోయాయి. నిర్మాతగా తెలుగు, తమిళ, హింటి బాషలలో 34

102

దనరాబుల్లోడు మేత వేంకటేశ్వర న 1 టర. ; ల మం కేంద్ర బొగ్గుగనుల శాఖామంత్రి డా. దాసరి నారాయణరావు ఫిలింనగర్‌ దైవసన్నిధానాన్ని సందర్శించిన సందడ్దంలో కాజా సూర్భనారాయణతో ఏి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌. అం (1111111. ం ॥ న. 1. వసులు... ల జా శ నషని న స చూ శన , , య ( ను ర్‌ పం ఫిలిమ్‌నగర్‌ దైవసన్నిధానం కమిటీ సభ్యులు కె. రాజారావు, కాజా సూర్యనారాయణ, చౌదరి, మురళీమోహన్‌, ఎ సూర్చనారాయణ, వెంకటలక్ష్మి పి గంగాధరరావులతో వి బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ 10

భగీరథ సెనిమూలను నిర్మించాను. ఇందులో ఎక్కువ భాగం విజయవంతమ్రైయ్యాయి. ప్రేక్షకుల మనస్సులో చెరగని ముద్ర వేశాయి. ఇవాళ్టికి ఆంధ్రవేశంలోనే జాదు యావత్‌ భారతదేశంలో ఎక్కడకు వెళ్టినా జగపతి చాజేంద్రప్రసాద్‌గా నాకు లభించే గౌరవం, గుర్తింపు నేనెష్టటికీ మర్చిపోలేను. నిర్మాతగా డబ్బు సంపాదించలేదు. కాన్‌ ప్రేక్షకుల ఆశీస్సులు, ఆదరణ వెలకట్టలేని అభియాన ధనం సంపాబంచాను. ఇంతకంటే నిర్మాతగా నేను కోరుకునేది మరేముంటుంది? అలాగే దర్శకుడుగా 'దసరాబుల్లోడు' చిత్రంతో ప్రారంభమైన జీవితం కెప్టెన్‌ నాగార్జునొతో ఉజ్వలంగా సాగింది. నాగేశ్వరరావుగారితో దర్శకుడిగా ప్రారంభమైన నా చిత్ర జీవితం నాగార్జున సినిమాతో తెరపడటం జరిగింది. అయితే నిర్మాతగా, దర్శకుడిగా నాలో బక అసంశ్యప్రి, ఆవేదన ఇష్టటికీ మిగిలే ఉంది. అదేమిటంటే జగసతి బాబుకు స్వంత బ్బానర్‌లో హిట్‌ చిత్రం ఇవ్వలేదన్ల్న అసంతృప్తి, దర్శకుడిగా అతన్ని డైరక్ట్‌ చెయ్య్మలేకపోయాననే ఆవేదన. అయికే కాలానుగుణంగా వచ్చే మార్చులకు ఎవరైనా తలవంచక తప్పదు. అందుకు నేను మినహాయింవు కాదు. కాకపోతే జగవతిబాబుకు విజయవంతమైన చిత్రాన్ని ఇవ్వలేకపోయినా, అతను సొంత తెలిఐ తేటలతో కష్టపడి హీరోగా నిలబడటం నాకెంతో తృప్తిని కలిగించే విషయం. పెదబాబు రాంప్రసాద్‌, రెండవ బాబు యుగంధర్‌ కుమార్‌, మూడవ బాబు జగసతి బాబు ఇద్దరూ స్వశక్తితో జీవికంలో నిలబడటం పేరు తెచ్చకోవటం నాకు అమితమైన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. గ నం. లు ౧. ప్‌) వస ళల! “చున (అ 4 గ న (శీ య! త న రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును రాస్త్ర ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్‌ వైఎనీ. రాజశేఖర రెడ్డి నుంచి స్వీకరిస్తున్న వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌ చిత్రంలో డా. దాసరి నారాయణరావు నా 104

దసరాబుల్లోడు ట్‌ కం పాళి స లాలన? న ర ఎ ళో 1 ల జాక్‌. శు వ. ర ౧ క లే న్‌ గ. ఎ మనా మ్‌ సం రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు వచ్చిన సందర్భంగా బిఐ. రాజేంద్రప్రసాద్‌ను అభినందిస్తున్న నటుడు చిరంజీవి, శ్రీమతి సురేఖ హ్‌ జము. క న్య. రాం ఎ డు మువసమాతమ్‌ శ నేలా యు. అ హ్హ్‌ ము నయ “స కము చ స్‌ ఆ. బా కాచ్చు ను నచ సరా. లలో పా . గ! క ఇ మ్‌ నా న. = స నిర్మాత, దర్శకుడు విబి రాజేంద్రప్రసాద్‌కు రాష్ట్రప్రభుత్వం బహుకరించిన రఘుపతి వెంకయ్య బంగారు సతకం, నంది అవార్డు 105

భగీరథ ల? . స్తో ళ్‌ వాక న ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రావ్ర ప్రభుల్వం చలన చిత్ర శిర్హాల. దర్శకుల శీ విధ రాజేంద్ర ప్రజదగారీ ప్రఆస్టాల్సక రఢజనలి వెంకడ్లు వురస్తారం-2063ప్రణర్రంనుర్థణా నవర్రీస్తున్న ఆభాళందన చందళయాల గౌరవశీయ శాతిగు దశాట్లాల శిర్భయులోర నేవాలేత్సదలే, శ్రపెళరుంత అంకతీదాచం, వ్చత్తి వళ్ల ఆరొదన, మాశేవలా వరిమురాల గుబారింవు. నభీనరిశ్రమలో తనాలరయపొం వర్షింబన ఈథారందశల జరుజుల్లలు డవశ్త తడణిగా స్తంలం చరకుంటూ భారయ నిలయా రంగంల్తో ఇంగారు వంటల పండీం బ్ర గల్‌ ౨రీలారాశం లక నర్త వరాల వంర్పితిల్లున తరదిద్దీన మహాములీఖి, మంజితుగిఫ్‌ శీ లరమాదలేం జాము రానొందప్రనాల ఈయనది ఒకే అందమైన వ్రపంభం, అక్కద మమలలు, రం అరునోవ్యుల వలికరియ్పుటు, నీరివెన్సిల బీలకరింవులు యాత్రలు దర్హనం అన్తాయి. 7960 నంతీల్ర రంలో ఆఅర్తవూర్గ "తాలి ఐతంతక టెరిగు నీరితూ రంగ వురేళం చోనినో శీ రాజంద్ర వ్రాద్‌ శ్రక్రీరా ఈపాధా రణ అక్రగా రునళ, నుయాశ్ర స. జక్కజా, రెండా! ఎల్లెల్ల అిత్రాలయయ మూడు బారలేయి ధిబ్తులైర తెదుగు, హిందీ తవిరొంలో ప్రాణా్రీల్మిప చరూడు. ఆ బాత్ములకు లేశ శిస్పల్మ సు మైదయిం లోరంగులద్దారు. తొట్ట ంతవే మళీమీ నాఓరోరేటోయిగంళ శ దసరాదుల్లాడు' మగ” హారొధశ ' ఇలా ౦టో జ్యత్రాడు మ్హోబ్యాన్లూ తోను మువోన్సలే రంతేన్త లదు రర్త్హంట నేవు నరజనోయి, రర భర వరయులయు ఓ ఆల్రార్సి శిర్మింన్తూ వారింన వేయు ధరి ఖెలిగింబన వీ బ్రిమారాణా శ్రీరాశం్రత్రనాల్‌? తెలుగు నిళితంవీ ఆద్షులణంనీ రఘమువతి బెయోయ్య్‌ గాలి వరల తరదిం బళ మనమైర వురశ్తారం ఈందుకుంజీ లన్న రలలణిల్త మఘనాలుటి శ్రీరావద్రస్రరుద్‌ - ఊరవలి ఆదీరల/ జాణ ఆలనాటి ఆ రఘువలే యూశానో వగవిలి వరవనో చరి ఆల్లీయంగా ఈజనందిస్తున ౧? వేడు _ కాడు యా వండుగో- వెల్తురు దీలిదం బోరిల్రశే వన్సెబిద్టోఉరంద దీపావ్వగ ఊల్యీయల స్పూదదురారం వు లోరిం చీ వప్రమూనలో/ శహాళయా/ అంద్యూూళందీ ర్వాస్హ ్రభుర్థం సగౌరభంగా సమర్టిప్తుర్త రువుత్తారు య 111 ర్‌ది: 70-7-2004 లర్తతదేల్‌ దటుద (/ | స్‌ ల! సగ రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును బహుకరించిన సందర్ధంలో రాష్ట్రప్రభుత్వం నిర్మాత, దర్శకులు వి.బి. రాజేంద్రప్రసాద్‌కు అందించిన సన్మాన పత్రం 106

దనరాబుల్లోడు

తండ్రిగా నేను కోరుకునేది ఇంతకంటే మరేముంటుంది.

జీవితంలో ఎన్నో ఆటుపోట్లను ఎదుర్శొని, ఎన్నో అవమానాల్ని భరించి ఏడు దశాబ్దాల జీవితాన్ని కొనసాగించాను. ఇప్పడు నాలో ఏ ఆశలూ లేవు, ఏ కోరికలూ లేవు. పరిపూర్ణమైన జీవితాన్ని చవిచూసి జీవన చరమదశలో ఉన్న వ్యక్తిని. ఈ జీఐతాన్ని ఫిలింనగర్‌ దైవసన్న్షిధానానికే అంకితం చేస్తున్నాను.

సెలయేరులాగా సాగిన నా ప్రారంభ జీవితం, విరిజల్లుగా కొన్ని మధుర వ్యతుల్ని మిగిల్చిన సినిచూ జీవితం నన్ను 'దసరాబుల్లోడు'ని చేశాయి. ఇప్పడు నా జీవితం సెలయేరు కాదు. జీవనదిలా సాఫీగా సాగుతోంది.

ఇలాంటి తరుణంలోనే ఒక రోజు శుభోదయ వేళ సమాచార పౌర సంబంధాల శాఖ కమ్‌షనర్‌ క్రి కె.వి. రమణాచారి గారి నుంచి టెలీఫోన్‌ వచ్చింది. నన్ను చూడటానికి వారు మా ఇంటికి వస్తునానని చెప్పారు. 'మరు ఎందుకు రావటం నేనే మీ దగ్గరకు వస్తానని' చెప్పాను. అందుకు ఆయన 'కాదు ప్రసాద్‌గారు ప్రభుత్వం తరపున నేనే మీ దగ్గరకు రావాలి. మీరు ఇంట్లో ఉండండి అరగంటలో మీ ఇంటికి వస్తున్నానూ అని ఫోన్‌ పెట్టేశారు. ఆ సమయంలో నేను ఫిలింనగర్‌ హౌసింగ్‌ సాసైటీి కార్భాలయంలో ఉన్నాను. రమణాచారిగారు వచ్చేలోపే నేను ఇంటికి వెజ్ఞ వారి కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను. వారు చెప్టిన విధంగా అరగంట లోపే నూ ఇంటికి వచ్చారు. కారు దిగుతూనే పుష్టగుచ్చాన్సి నాకు అందించి 'కంగ్రాట్ళూలేషన్స్‌ ప్రేసాద్‌ గారూ మీకు రాష్ట్రప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకమైన రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును బహుకరించటానికి నిర్ణయించింది అని చెప్పారు.

నిజంగా ఆ క్షణంలో నాలో కలిగిన ఆనందం, ఉద్వేగం నేను మాటల్లో చెప్పలేను. రమణాచారిగారు వచ్చింది నవంబర్‌ 2వ తేది. నా జవ్మదినం నవంబర్‌ 4వ తేది. అంటే 72వ జవృదిన కానుకగా రాష్ట్రప్రభుత్వం నాకు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును రెండు రోజుల ముందు ప్రకటించటం నిజంగా నేను ఊహించని గొప్ప బహుమతి.

ఈ జీవితానికి ఇంతకంటే తృప్తి మరేముంటుంది?

ఈ జీవనానికి ఇంతకంటే పరిపూర్ణత ఇంకేముంటుంది?

ఈ తృప్తి, ఈ ఆనందం ఇలాగే జీవితమంతా నిండిపోవాలని, ఆ దైవానుగ్రహం నాపై సదా ఉండాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.

యూనువత్వమే బలంగా, దైవత్వమే ఆలంబనగా ముందుకు సాగుతున్నాను. లా లాలా

తుడు దుడుకు

నౌ జీవిత చరిత్ర వ్రాసింది ఎవరికీ ఆదర్శం కావాలని కాదు. నేను తెలిసో తెలియకో ఎన్నో తప్పలు చేశాను. ఆ తప్పలు మీ రెవ్వరూ చెయ్యకూడదు. ఎవరికీ ఆదర్శం కాకూడదు. అవి తెలుసుకుని సరిదిద్దుకోవాలనే నా ఆకాంక్ష,

ఇందులో కొన్ని బప్పలు కూడా వున్నాయి. అవి మాత్రం ఆదర్శంగా తీసుకుంటే నా జీవితం ధన్యమైనట్టే!

నా జీవిత చరిత్ర వ్రాసిన దానిలో నాకు తెలిసినంతవరకు నిజాలే రాశాను. ఇందులో కొన్ని సంఘటనలలో కొందరి పేర్లు మూత్రం వ్రాయలేదు. కారణం రాసి వారిని ఇబ్బంది పెట్టటం నాకు ఇష్టం లేదు.

నేను ప్రతి నిత్యం నా పూజా సమయంలో భగవంతు్ణి ప్రార్ధించుకునేది ఒక్కటే. నేను ఎవర్నీ ఇబ్బంది పెట్టకుండా. “నేను ఇబ్బంది పడకుండా ఎవరితోనూ ఆఖరి క్షణం వరకు ఏ సపర్యలు చేయించుకోకుండా నా కాళ్లమీద నేను నిలబడే ఆరోగ్యం ప్రసాదించు భగవంతుడా” అని. ఇప్పడు మీ ఆశీస్సులు కూడా తోడైతే మరింత బలం చేకూరుతుంది. నా ఆశయం తీరుతుంది. బ్రతికున్నంత వరకు నేచెయ్యకలిగిన సంఘ సేవ చేస్తూ తరిస్తా...

మ్‌. రాజేంద్రప్రసాద్‌ వి.బి.

/ / . కృతజ్ఞ . / / / “చీనరాణుల్లోసు'. లృిస్త్రం రాయీటాంి అంగీ[ించనిని ణా, దర్జీమీడు, / // రఖీయతడి 3ెంకీయ్య అవార్చు గార శ్రీ 8.ఇి. రాజేంచుత్తసాద్‌ నాతి నా / / స్పతజ్ఞతంం.. శో భస్తూంకి తరు అయూజ్యమ్టైక అభిర్సీయాంను అంనింానిన / ౧ టరజదాతయాండుటోటత్వాపట వాతపు. | / శ్రీ ౨. తుధుటూదరరావ్చు, శ్రో$.3. రరులాచాతి భీంయీర్‌ జర్మఫ్‌ శ్రీ ర్భారాబు / గ్గ భాం గిడు క్ర్పోట్యమజ్టుం. // గ్గ / / ఈ భర్తీకి అందీచ్టైర్‌ రుంషనిత్సాన్ని అందింానిన త్రము చిత్తిరుడు / / శ్రీ కాఖా్యల్‌ దటి టర్‌ పేచీ అందంగా అచ్చు తం త్రనరి లుంటత్స్‌ అధి / / శ్రీ తానముంరాథి నాటి, పట్రా ముధించి శ్రీ చందు శ్రీ తోక్‌ // / గ్యఫ్‌ మంస్‌తో గతాటించిని శ్రీ ఇ. సురేశ అూగే ౩-3! ఇస్సర్‌ తూటిఫ్‌ / / ఉల. నెంటర్‌ రర్హాలాపీరాయి శ్రీకి సుక్క ఆచరేసర్స్‌ గతమే, చద్మష, / గ. అయ పీమూరపునా ప్రతిజ్ఞ. / / ప / / యూ స్యా గంత “యాయ సలల గ య్‌ మ హే

నా.

“ ఎటట టట ఏట లల 2 విక [216 వి వికి! 56 . కక 958106 8 68 కక 5 క 8 880 82586 086800 జ8ి058 0020088 58 ౪60456 4 8 556 36 8 కక కకక క 88 8 82 060౯321 8౪88622 2 , హు , . 111510౫ [1 ౮౦1.౨ [80చక5 “"ఆగికతసిట5 “02 ౧౪౦1 15 21425 |0ర్యం64.[00 ౧15 0000100800 2౧6 ౧౦9016 5600/16ట [07 06 బ040) 00౧20006 20406 ౧1%. 51౫/8. కారగష గషగిం, 2౧ 6000610006 0 ౧11110౧ 1465 562065 202% [10౧ 6016 ర౦౫|6ే- 25 2 ౧26 ౧6౦౦౧౭2|10/ 0% 8626 ౪౧౮ల3[2061%8, 6661026000 20౧6 16౧6౧౮5. 10 06 2 8206 [1% ౧౧256 5 ౧01 లఅలశగ[్య ౦ ౧1% - 041 0౧0” 2 ౧1౦ 250606 0% ౧15 ఇంగస్సు/ [600/6 0 2011అ/6%6%ట- 6౪1008 115 56/600/ 0400౫5 0 ౪664! 2౧6 ౧౮౦5611] 10/౧8. 4416౧౧౫ ౦౦464 1100 ౪100 ల6౦6|160 6121146 128 ౧2/6 ౧౭66 [1% 2 ౧1800 65060166 “ర6౧6602౧" 1౧ 6 1% 106450" 206 1౧ 16 30066/ 100. 4 ౧౯66 110 0006406% 2 6664162666 [1% 61166407 2 ౧౧10౧00156 2౧6 ౧600160౫ 2 54060 ౭౧64 01005 [6౦౧ [౧4౪106 560/66 రేఖ/ 206 ౧180 10 04116106 ౧1౧6 [0%001ట 1౧ 0౧6 060౧౧౦౮౪౧6 1౧ [100282౧ 5గ.౪8.గష లారి ?నష5త0'5 116 2౧6 201ల/ల౫6౧6 6టలా/ల 10 06 ౪౧46) 1౧6016 [663 1౧ 46 ౧15000 తగల ౧05౬ రేల 115 5 5401 2౧ ల[0౫ 00 8628 51006510 2గ6 040- 6౮00106006 6 54603 5100 0 546 2 (2/6 60% 02 ౧4౧120 06106. 5/ల0/ 162660! ౧ 0001 "0154[%% 80[6006"౪111 06 000౪710664 , 2౧6 5265106 ౪101 016 16415 2064 5261106 0 5[.8.[4150% ౧14540 2౧6 ౧61205 116 000% ౧౩౫ 560/6 25 2 8616108 1128 [0౯ 106 ఈం06/201005. *0408 2౧6 ంటై[64! |040021158 56.80[406౬5[40114 [125 ౧౮౦0666 2౧ ఆం61100 ౧2౧26౦౧ ౪01 [0420/ 12060286 - 2! 015 ఓ6లం (16 000% 116 అలయబ600 [07 ౧౭౦” రేం016ట - [20010 10 116 661181 0 ఆ౭౧ 626 ౬20౧6 ౧0146) 05౧. ౪8.[%1దలా0గెష ౧౧4540. ప ర న! " 56110! 06౧21154 1