Telugu Chethanaa Vartham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ఎవి చెతనావరం౦ అవాామ (వచన కవితా సంకలనం ) సంపత్కుమార చే. నరసింహారెడ్డి పేర్వారం జగన్నాథం నుష్రసన్న నంఫాదకుతు కోవెల సంపత్కుమారోార్యులు ఇంట ణి స్ఫోకుక్‌టి యాం సాహితీ బంధు బృందం (పూ? ₹/714 లమష్యంర్‌ బజోడ్‌ ఆభ్‌ హనుమకోండ వరంగల్లు = 1.

ఇవ యళంక ౯0 6 ౧24సఉ 4 నెరాత సిన్‌ - ₹010016 11 2వ 22000100 0% €010384 ఆ 7ల౫6 ౧066౮” ప $20002బ00ుబణు. ₹. పత [2 కాంయేర్యే వై ఏ28220260ము క200252002 ల క క. 8220326 డయడం2 విళవి[పిలతే హే” ఇమేయే పెటుడేటట సరుంరేడం ర/714 122 0221 రగ్రాగ ౯ పేడ 2యింందరేడ మాయుం్రైమాపే 2 స ౧0914 1000 గ / బా న య ఆ శ క్క ణు కం ల మా 661400" 256 ఇం 1970 ఫ106 దణల్తళ్యడ- 1 క గ్య లీ క గ్‌ంథాఖ త్తం / ళ్ళ జ తి మె €0౪దా రేటులో 36012 ₹60లయ్యుం (0. మై టీ 10౯ ౧౮01౫: ల అల. 2రిరేమ2 కా 62 20202 న మ! ఫలే జట శ్యజ?2 టకు ౪2206212.

వమనలోమాట మూడు నంవత్సరాల (క్రితం మేము ప్రకటించిన “చేత నానర్త౦ి (మొదటి భాగం) ఆధువికాంధ్యి పాపాత్య వ్రవంచంలో అపూర్వ వంచలనం కలిగించింది. మాతఠతన కవిశాశకానికి వైతాళిక గీతిగా పాపాతీ లోకం గుర్తించింది. అభివ్యక్తిలో ఆలోచనా రోరణిలో కొత్తమలుపు విచ్చింది. అటవిక మనస్తత్వంతో అశీలాన్ని వరించిన ఆరాజక శకులు ఆత్మావలోకనం చేసికొని ఉత్తమ వంస్తారాన్ని 'పెంపొందించుకునే అనకాళాన్ని శల్చించిందిం పాపహత్య విలువల్ని కాపాడీందిం సాహిత్యంలో సువ్యవప్పమ కాపాడే వృయత్నంలో మేమీ వృచురణ కార్యక్రమూవికి పూనుకున్నాము. మా కార్యక్రమంలో భాగంగానే మళ్లీ “చేతనావర్తం కవుల రెండవ శవితా సంకలనం పిచురిస్తున్నాము. పాపాఠ్య పిపాసువుల ఆదరాభిమానాలు వదా లభిస్తాయవి ఆళిస్తున్నాము. మూ కోరికను మన్నించి తమ రచనలతో ఆలంకరించడమేకాక ఈ నంకలన సంపాద కత్వ వాధ్యత వహించిన శ్రీ కోవెల వంవత్కు.మారాచార్యులకూ..... మిగిలివ కపులు (ఫ్రీ మే వరపింహాలెడ్డి (శ్రీ పేర్వారం జగన్నాథం, శ్రీ మప్రనన్న గారలకూ.. ముఖవకింపై ఆశ్షర రచన చేసిన కళాకారుడూ కప్పే శ్రీ శీలా వీరాజుకూ... నుద్భంణలో మాకెంతో తోడ్పడి ఉచిత సలహాల నిచ్చివ.... “యువభారతి? ఫ్రీ వి, విశ్వహథంకూ..... అందంగో ఆలన్యం కాకుంటా ముదించి యిచ్చిన విజయ పై స్‌ అధిపతులు (శ్రీ వళ్ల తామకోటార్యకూ.... దాని సీబ్బందికీ__ మా హృదయ పూర్వకాభినందనాలు, త్వరలో డాక్టర్‌ మాదిరాజు రంగారావు “ ముకకాలు...ఉష అగనునం * (వచన కవితా నంపుటి) డాక్టర్‌ కోవెల నువ)నన్నాచార్యుల “సాహిత్య వివేచవ” (ఆధునిక సాహిత్య వ్యాసములు) స్పిచురింసటోతున్నామని తెలుపుటకు సంతోషిస్తున్నాము. హమమకొండ ౧౨9 & 25621970 గౌబాతీ్‌ ఒందు జ్పందం;

ఎ

న అలిర్న గ్ర సీ సాహితీ బంధు బృందం ౪. జై అ మసం ఉంచి ఛలికొరుః యునకవుల కఫితా నంకభనం మధుర వేదన: (ఇండకావ్య సంవుటి) ఛిలుకమళ్టి రామానుజాచార్యులు వేల రూపాయన్నర కేచనావర్షం; (వచన కవితా నంకలనం _ మొదటి భాగం) కవులు సుష్పినన్న పేర్వారం జగన్నాథం నంపత్కు.మార వే నరసింహారెడ్డి. నంపొదకషడు" డా్టీర్‌ కోవెల సువళ్తినవ్నా చార్యులు, వెళ మూడు రూపాయలు, ఇంగద్రద్యుమ్నయము: (సౌర వఖంధము గంగరాజు కేశవరావు సంపాదకుడు పేర్వారం జగన్నాథం వెల ఖత రూప్తాపలు యుగసంకేత౦: (వచన కవికా వంపుటి డాక్టర్‌ నూడిరాజా రంగారాపు వెల మూడు రూపాయలు త్వరలో రానున్న వ్రిచుగణలు: డాక్టర్‌ మాచిరాజు రంగారావు __ ముక్తకాలు _ ఉష అఆగమవ౦ం”* డాక్టర్‌ కోవెల సువొనన్నాచార్యులు __ “* పాహిత్య వివేచన * ప౦ితులకు ఆంధి సారస్వత పరీషత్తు, బొగ్గలక్షంట, హైదరాబాదు.

అనుకంమణిక వంవత్కుమార వర్తమావవృతం తి అంతర్వలయం శ్తీ ప్వాభివందన 6 కత్తి విడిచి పాం ణి అ వేళావికి అభ్యర్థన ఏ ఆత్మా్యశయం శై వనుదై క కుటుందకుడు కతి ఆవర్శ్మ పవృత్తి క? ఒకమాట 18 వమాజం ఎక్కడా కచ్చించలేదు ల ఆళరం వితుకు క! వే. నరనింహారెక్తి కౌలాన్ని కత్తిరించి చూడకు షం ఆకలి ఒక్కటే వత్యల త్ర విచ్చిగుండె 88 పిరికిగా ఛావకు లెక వడచివచ్చివ నముద౦ఠ 56 శి 1 833 కవిత్వం వా ఊపిరి త్తం పీకొళ్లమీద మవ్వు జ్తకై యుద్దం. పూర్తికారేడు టికీ ఎత్తివట్టిన పిడికిలిలోని రవాన్యం 46 చేదు మాతలు త్త మావో నవ్విండట. - న!

"సీర్వారం జగన్నాథం వృషభ పురాణం కర్‌ కీరెరిగివాత 60 కనకపు పింహాననమున 61 గుడినే మింగిన వానికీ ప! ఇది రహదారి కాదు 66 టొంబ్లై తమాషా ౮ బొటాఫ్‌ సీలదిస్‌ (01 ఇక్కడే మవ మంళా లెత విస్పు కణీక ! భవిష్యగ్గీత 78 ఉగాది పాట రట! సుప్రసన్న మాతృ దర్శన శ ళన్నీళ్ల 84 ఓ నా దేశమూ 85 యుగవద 36 శెండు వతులు 608 కొత (పతీక్ష 00 ఎట్జవి పీడకల | సీవు రడ మథనం తగ్‌ లెక్కలు కట్టుకకత్సంతి రేపు 96 వగిలిో ఆస్ట 08 ఆఅ వేళ 100 ఆసంత _పరాతం కోవకు 108

దేశకాల నమాజాల తిపుటి

అన్నిటికీ కేంద%మైన వ్యక్త

ఆనంత వై విధ్యంగల మనః ప్రవృత్తి

అవన్ని దళల్లోనూ మానవ నమ గ వికానం-

ఆధునిక భావ వై ఠవ్య విన్యాసం-

వినాదాడంబరాలు లేవి విధానం

ఇజాల విషవలయం చీల్చివచ్చే విజం

ఉభయంలోనూ ఏర్పడే పొమీచీన్యం--

ఆవేశాన్ని అనౌచిత్యంపాలు కాసియసి ఆలోచన

అవ్యావహారిక కమ విరొకరించిన వివేచన

అంతర్చ్పహిరంగ నమన్వయాల సమాలోచన

భావం,

దావి అభివ్యక్తిలోవి వైవిధ్యం,

సాధనాల సమ్యకృమ్మేళనం

జాచిత్య భావనా సంధానం.

అనంద భావన, అనుభూతి ప్రిపారణ

ఆఅనంకఠ జగవ్రైతన్యావగా హన--

వా కవితకు ప్రేరణాలు

వృందనలో డోవాదాలుం సంపత్కుువార

వర్తమాన వృత్తం తే అవి అలాని ళ్‌

లవిష్యదాశలతోనే బళికేవాళ్లను బఐతుకవీ నా

గతం పరిష్వంగంలోనే కరిగేవాళ్లను కరుగనీ వ

ఉభళయులనూ ఊహాన్యృతులతో ఊ రేగనీ ర్త

ముందూ వెనుకలుగా ముచ్చటగా మురువసీ జో

ఉపజ్వలద్వరచూనపరిణా హం గురించటానికి

వ్యిళమ న్నగ్నజీవితసాంగిత్యం గణీంచటానికి

మనన్కరించనివాళ్లతో పెట్టుకుంటే కుదురదు _

నమస్కరించి వాళ్లను దూరంగానే తిరుగనీ

ఎక్కడో ఎప్పుడో ఎన్నడో ఆవిర్భవించినకాలం

ఎందుకో ఎంతవరకో ఇట్లా ఉరుకుతున్నకాలం

జీజ్ఞాసువుల అసువుల్ని కడముట్టించిన కాలం

అయినా జీజ్ఞాసకి కొలదోషం పట్టించని మూర

ఆఅనాద్యనంతొహా సంకిలితమైన ఈకాలం

ఉన్మతోద్విగ్నంగా (వవపాస్తున్న మహానది

ముంచే తరంగ మొక్క బతే తేల్చేది మరొటి

తరంగతరంగావికీ చెప్పరావంత తారతమ్యం

మొత్తంమీద కొలం అనాద్యనంతం కావచ్చు

కానీ వ్వైయక్తికజీవితాన మ్మాతం సాద్యంతం

తొలిఊర్విన మొదలై మలిఊర్పున చివరై

విట్టూర్పుల గట్లమంచి తొందరగా పోతున్నది

కణక్షణాని కనవరతం గతాన్ని పెంచుతూ

తీణంకణం భవిష్యత్చరిధీని కుదించుతూ

ఏమ్మాతం కన్చించని వరమాన వలయాలను

దికుక్కిా కల్పిస్తూ కాలం (పవపొస్తూ ఉన్నది

ఒక్కొక్కటిగా కొాలతరంగం కూర్చిన వలయం

వలయం వలయం మీద మొలచిన అనుభవం

(పత్యనుభవన్వరూపంలో సవాలక్ష వై విధ్యం మూ

భయ మోదా మోదాభయ్మపవసప్లాకాకలనం తు

జే ఆనుభనంకన్నా అనుభం హా భయావహళా లే ఆనుభవంకన్నా ఆఅనుళభపన్మ్రతి ముదావహం నో 'పత్యక్ష +వతిమాననచ య్యే అనుళనం కన్న వ ఊపోబ్మృతియుగళకావీ కే ఎందుకో జనలలో బలం తం ఊ హాస్మృతులు పెంచి అను భవాల్ని కపడించి 2 వెగంగా పరుగెత్తటం బాగా అలవాటైఏ జనం ఏ మోడు తట్టుకున్నా చ మళ్లు గుద్చులున్నా అమనమాంళం కుళింపతటం హోాహాకరించటం ఉద్యేగాన్నీ ఉదేకాన్నీ మొహాన పూనుకొని ఆలోచనాలోచనాలు గట్టిగా మూసుకొని విశ్మృళవత్తమావ న్యగహ్యపవృతికంగే అస్యక్ష ౦లోకి దూసుఖుపోనటం చ్శితం వర్తమానకజ్ఞానశోళర్మాగం పై విటాపగా నిలదిడి భూతభవిష్యకుల్ని నయిక్షించటావికి మారుగా గతంనుంచి భవిష్యత్తు చూడే ఉబలాటులు భవిష్యత్తునుంచి గఈంమాచే బంటొటులు కానీ వీళ్ల ందర్నీ విదిలిస్తూ విజ్బంలిస్తున్న నిర్రమానానుభవం పర మనగ్ననత్యమైంది చాన్నీ నిదానంగా థై ర్యలగా స్వేకరించని సాడు హీంంతో నవాయోగం కుదిరే వీలు లేదు అంతర్వలియం ఈ నర్మ ఉగుకందెవూడు 6 నా చావిక్‌ ఓదాకగుత్తి ఆందిం కెప్పుడు ? ఇ నగముచాశా మెక క్కి ఊదాతో న క్ష౩ం మకాంతిగా ఊచెలి పిబ్పనాని

ఎగాదిగా తలెతి ముందుకు చూస్తే నే

ఎక్కనప్పటన్నే ఎదురుంగా మెట్లు త శ్‌

ఆమెటకు కొటకొనన ఒక సుందరి ము

ఛి క!

ఊహాంచల వాంఛాగణ పాటచ్చరి బ్తం

ఊహకన్నా ఎతుగా పెరిగిన అందం 2

ఆఅవ్యకళలోకి దూసుకుపోయింది

మోవాంకన్నా మత్తుచిమ్మే ఆళను

ఆననుభూత భవిష్యతు పెంచింది

"పెరుగుదలకు హద్దంటూ ఎక్కడుంది ?

చివరకు ఒకేసారి నెతిన్నే కూలుతుందిం

ఆనుభవానికందిన భవిష్యతు

ఎప్పుడూ దూరపుకొండ కాలేదు

(పవపాస్తున్న కాలానికే తీణమూ

ఆవకట్టవేయటం జరుగవే అేదు

(పవాాజలం యావతూ సముదంపాలు

ఆగనట్టి కణం కణం భూళఠంపాలు

భూతాన్ని గూర్చిన ఫరవీం అసలే లేదు

వరమానాని కేమో విలుకడే బేదు

ముందున్న పండుగ న్వరూవ మేమిటో

ఏ పంచాంగమూ తెలుపనే తెలువదు

పంచధా (పపందానికి లొంగే మవస్సు

చివరకు తనకుతానే ఒక రహమ్న

భలయంకన్నా ళయంకఠంగా అలమిన

అవ్యక మహాంధకొర సాంచతలో

మూలకొదిగి మిణుళు మీణుక్కు మనే

ఆశావీపశిభాత్మ్‌వత ఎంతపాటిది ?

ఈ గుడ్డి గుడ్డి దీన మాయనంటేడి అ

వ్యక్షావ్యశాలర్ని కలగాపులగం చేస్తుంది, ళు

ళ్‌ విరుపపదంగా ఆశించటం తప్పుగాదు త ఆళించిందాన్ని భవిష్యతు వమ్ముచేస్త. ఖా అందులోనూ ఈ వరమానసంవర్తంలో జ్‌ అసలేమ్మాతమూ తప్పుబట్ట వీల్లేదు త్త ఈ నక్క ఏంత ఎగిరినా ఎగురవచ్చు డి దానీ కా (దాక్షగుతి ఆందకవే పోవచ్చు. సా 3భినందన ఆలోచనాలోచనకొచప్యాతల్లో స్వార్డ్‌ మధ్యుదవ౦ పొంగుతున్నప్పుడు ఇంకా ఓర్చు నాలో చావకుండా కొనూపిరిగా బతికిసున్నంచుకు నన్ను నే నలినందించుకోవాలె భావనాగతానందగిరి శిఖరాలు విన్సందిగ్భంగా చిట్లిపోతున్నప్పుడు ఆశ కింకా నమాధి కట్టకుండా అజ్బాఠ భవిష్యతులో చూసున్నందుకు నన్ను నేను మెచ్చుకోవాలె ఉద్వేగోగదేకొల నందడి ఇండ్ల, ల్లో దుర్నాయకత్వం నివసీసున్నప్పుడు ఇంకా మరొ కొత ఇంటికోనం తెగని (పయత్న౦ చేస్తున్నందుకు నన్ను నేమ గౌరవించుకోవాలె ఈ ఊహల చిట్టడవుల దారుల్లో గ్‌ ఈహో వివాబాలు తోకలపె విలబ్బున్నప్పుడు క్‌

ఇంకా అనుభవాని కెదుళు చూన్తూ . ఆరాటం పడుతూనే ఉన్నంగుకు ళ నన్ను నేను సుతించుకోవాలె గలే వ్‌

ఆశయాల శళవాలకు వాహనాలు ళం అధికంగా తయారు చేసున్నప్పుడు హో వడిలి కుళ్లిపోతున్న బళుక్కు శె ఇంకా తితోదకాలియ్య నందుకు వన్ను నేను కీరి ంచుకోవాలె

కత్తి విడిచి సాం

నేల విడిచి సాం చేసుంజేనే

నివ్వెరటోతున్న జనం

కతివిడిచి సాం చేయటాన్ని

తటుకోగముతులదా ?

ప! ళ్‌

నేల విడిచినా కతి ఉంఢనే ఉంటుంది

ఉంటుంది కౌబిట్టి సొమని తెలుస్తుంది

పాముక్కావలపింది (ప్రధానం కత్తిగదా?

కత్తిలేందే పామమకొనటం ఎట్లా?

శవిపించవి కత్తితో

అసిపించని సోముతో

విశ్వాసం మొగంనిండ గాట్లు

వివేకం ఒంటినిండ గాయాలు

ఎక్కడాలేని ఏదో మహా భయం తు

జే ఆలోచనకూడా విడాకలిచ్చినాంక

త పూర్తిగా చతికిలపడి పోయింది.

వా =

వ వివేకాని కెవరు దగ్గరికొచ్చినా

ళం కదలరాని మెదలరావి జడుపు

ఉల రై ర్యంకూడా వదిలిపోయినాంక

2 దితుకే బజార్న పకిపోయింది. నమద్ముకం వివేకం పరస్పరం ఒకదా ర్నాకటి వెక్కి రించుకుంటూ ఎడగా పెడగా ముక్కుకు సూటిగా అగమ్యుంగా ముందుకు 'దేకుతున్నయ్‌ం ఎడ పెడల పిద్ధాంచాల నట్లాఉంచి అనుభవాన్ని మరి కొదనట మెట్లా శ్‌ సిద్ధాంత రాద్దాంతాల సుడిగాడ్పుల్లొ శ్వాసొడుతుందని మాత మేంగుకు $ ఎంతో ఇదిగా దాచుకున్న గొడుక్కు ఆవసరం వచ్చేప్పటి కన్నీ తూట్లు ఆకొళశంలో చుక్కల అందా షట్తా ఉంచి ఎండా వాన్లో కలిగే అనుభవాన్ని చూడాలె గోవేగదా అని దండం పెట్టబోతే ఉన్న శ్లే ఉండి ఎగిరి మిదఎడుతుంది తడిదే గదా అవి గుడ్డ మీడేనుకుంటే ఆంచంటినంత మెరా కోత సుంది అందుకనే ఎమ్మాతం అలవాటు పడని జనం శితి విడిచి సాం చేయటాన్ని

॥ ఏమ్మాతం తట్టుకోలేదు

వి

మి

న!

ఆవేశానికి అభ్యర్థన వ్‌ ౪ త మాటలకేమీ లోటు లేదు. నా లక్షలూ కోట్లూ చెప్పవచ్చు వ వాటితో కోటలూ కట్టవచ్చు త్తం మూటలూ పంచవచ్చు ల ఆంతమ్మాశాని కే మినస్సుక్రైన గాయం మాతం మానదు అఆణీగిఉన్న ఆ వేశం బిగిసిన కట్లను తెంచుకోక ఆగదు అది తప్పదు ఆది తగ్గదు అనుభవించినవాణీ అదేమ్మాతమూ హోరుకొనియ్యదు ఆయినా సరే అనుభవాన్ని కాదనటం కాదుగాని గట్ట్లుతెగిన ఆ వేశం ఒక్క శణం ఆగు ఆటూ పోటూ చూసుకొని ముందుకు పాగు ఆయోమయాన్ని సృష్టించటం కొందరి కలవాటు ఉన్నపాటుగా కళ్లుమూపి వడువటం గాలివాటు ఆళలతో సువ్వడుగుపెట్టిండి వట్టి కారడవి ఆఅంళూ పొంతూ కనిపించవి ఆయోమయపు నిడివి తొ దూరకూడవి కాకులు మ్మి అందులోకి దూరినయ్‌ ది

ల! చేరకూడవి చీమలు త అందులోకి చేరినయ్‌ వా అవి ఆగరేగు శ వాటినెనరూ ఆపలేదు త్తం అపకొశాన్నెస్పుడూ ఆవి వదులచేద్ద 2 అయితే కానియ్‌గాని కాకుల కొకొలెందుకూ పనికీరావు చీమలు పెట్టిన పుట్టలు గ స్టైక్కించవు తలెతితే చాలు అవి పొడునయ్‌ కాలు కదిపితే చాలు, ఇవీ కరునయ్‌ వాటి ఆరుపుల్లో ఆప్మకుతులు వీటి పుట్లలా పాములు ఆలోచన కక్కడ ఆస్కారంచేదు ఆర్భాటావి కక్కడ పరిష్కారంలేదు. ఆవిష్కృత విధానాల సంధానాలకు ఆక్క డేమ్మాతం నమభారం లేదు ఎ ఈ దారెక్కడికి పోతుంది ? వెప్పేవాడు లేడు జా ఈ మళ్ళల్లో నడువటమెట్లా శి చూపేవాడు లేడు పైగా లా మరులతీగె తొక్కి నట్లున్నవ్‌ తిరిగినచో క్షే తిరుగుతున్నవ్‌ ఈ చీకటిలో ఎతొంపులు తెలవవ్‌

తీగలతో కంసలతో తుష్పలతో శి రాళ్లతో రవ్చలతో ముస్పులతో త ఈదారి మళ్లా మొదటికే వస్తున్నది నా వడక అనవనరాయాసం "పెంచుతున్నది చ త్తం అందుకే ఓక ఆల్యరన _. క్లో శ అయోమయపుటడవిలోంచి చా ఇసకలికి ఆందర్నీ కలునుకో మెలుసుకో ఆలోచవ అందించిన వృష్టత్వం పుచ్చుకో ఆయానం తీర్చుకో కాలు మార్చుకో. వదిలేసిన ఈ వంతెన కూలింది మరి లాభంలేచు గట్టిదిగా కొతది విర్మించుకో వ! నూ ఇప్పటికే ఈ వాహనం విరిగింది ఆసలు పవికిరాదు ఇంకోదాన్నెన్నుకో, తెచ్చుకో, ఆడదారూ దిడిదారూ వ! య్‌ 9 ఈ“ అన్నిటివీ వదిలిపెట్టు మడ్జివాళ్ల నూ వెడ్డివాళ్ల నూ దూరంగా విపిరికొట్టు విరుషంగా విరిషంగొ బి అబ ఏర్పడ పీ లక్ష్యంవెపు యై మ్‌నా వేరుగా విటారుగా విర్వంద్వంగా ముందుకు సడువు కాలం ఎప్పుడూ ఎక్కడా శా "పెటలేదు గడువు గి న! సాధ్యం ఎప్పుడూ ఆఅపాధ్యంకాదు కొం గమ్యం ఎప్పుడూ అగమ్యంకాదు. టు

శ్ర ఆత్మాశ్రయం త తా ఎవరేమన్నా అనవీ ఆవకపోనీ._ వ మళ్లీ ఇక్కడికి రాకుండా తప్పలేదు 2 త్త్తలి ఇష్టముండనీ ఉండకపోసీ_ ణ్గి మళ్దీ వేషం వేయకుండా కుదురలేదు వీవికీ కారణం లేకపోలేదు డబ్బు ముందరగానె తీసుకున్నానాయె అంతా జీర్ణమైపోయిం తరువాత తిరిగీ ఇయ్యటం ఎట్లాగూ కుదర్భాయె వాడెందుకని ఊరుకుంటాడు ? చచ్చినట్టు వేషంకట్టి తీర్చుకోమంటాడు. వచ్చినపని త్వరగా పూర్తిచేపి పోదామని పెటాకేపంగా రంర్లుమని (పవేశించామ రణరంగంలాఉన్ని రంగంమీదికి_ చెరచెరలాడే తెరల ముందరికి_ ఎంతకాలమైందో ఆలవాటు తప్పింది అభినయం ఆందేష్పటికి ఆర్రగం ప్రైంది నాటక మేదో కథేరో తెలుసుకోకుండా శెరచీల్చుకొవి ఊడిపడటం దోషంకాదా మరి ఏపవో మౌట్లాడుతుం టే ఎవరో నర్దుతున్నారు పక్క తెరనుంచెవరా అన్నీ అండిసున్నారు ఏదో కఠి అర్ధమయిశున్నట్టుగావే ఉంది ఏదో బాణీలో పాట పలుకుతూనే ఉంది అయినా పక్కవాద్యాల కమరటంలేదు ఏ కాళమూ వరీగ్గా పడటంలేదు. ల! వన్నెల సాగవీస్తున్నకొద్దీ రాగం సాగుతూనే ఉంది శు అంగరాగమంటూ ఒంటికి పడుతూనే ఉంది

॥ (వేక్షబల్లో శోతల్లో విరుద్ద భావాలు జం ఎవరి భావాచలేమయితే ఎవరికేం? త్‌ ఎవరేమైతేనేం ౭ ఎట్లా ఏడి సేనేం ఇ జా అడమంటున్నవాడు తలూవితే చాలు వ అంతకన్నా _పస్తుతం కావలసింది లేదు శం వాడెప్పుడు తెర దించుతాడో తెలువదు 2 ఏ ఘట్టంలో మరి ఈ నాటకం ముగుస్తుందో ? అనుక్షీణం అయిపోయిందనే అనిపిసుంది అయితే ఇదే మొదలంటాడు వాడు. మూడుకానీ ఏడుకానీ మువృమ్యేడుకావీ రంఇంమీదశచా ఉంది పారిపో వీల్లేదు వసుధైక కుటుంబకుడు వ్యకికీ వ్యక్తికీ మధ్యగల సంబంధాన్ని విర్గాకిణ్యంగా విచ్చిన్నం చేస్తూ వసురైక కటుంది సంయోజనకు నగర్వంగా పాటువడుతున్నా, పాటులో అటూపోటూ అట్లాఉంచి అనుకీణం ఆగకుండా ఆరుస్తున్నా పవచారం చేస్తున్నా నాకు తెలుసు ఇడి ఆదర్శం మ్యూత మేనని. నాకు తెలుసు ఇది ఆచరణలో అనంభవమనవి, వ్‌ అయినా ఇది వేం యేండ్ల వినాదమనీ డ్‌ ఆందుకనే అందర్నీ అద్భుతంగా ఆకర్షించే మూ ఐంగారుగుడ్ల వాతవీ తు

ల! చొలా చాలామందితోబాటు నాకూ తెలుపు,

త ఆదొక మోహమవీ తెలుసు.

వా గగవంలో గంధర్వవగరాన్ని

రం ఊహామనోహర౦గా విరూపిస్తూ

న ఆశయాల వవవరాం కందిస్తూ

2 అవసరాలను సొమ్ము చేసుకుంటూ సాగే ఎన్నో ఏండ్ల (వయళ్నం_ దేశ దేశాల సలిపాత వర్శిశను_ బహువాళ్లుగా తెలుసు. మనుషులెందరో మనస్సు లన్నవీ మనస్సులెన్నో మోవోలింకా అన్ననీ ఒక్షాక్కు మోహం పది మొగాలదనీ ఏకంకాని ఆవేకంనముంచి ఏకం రాదని మూకఉమ్మడిలో కాకిగోల తప్పదనీ సాకర్యాలకు కైంకర్యం చాలదనీ తెలనందెవరికి ? అశలనూ అందాలనూ అలవాట్లనూః ఆన౦దాలనూ ఒక భారీ వర్మిశమగా పెంపొందించి నజాకత్తుగా పీసాల్లో అందిసే అనుభవించే కండ్ల పారవళ్యం ఓః _ఆదో స్వర్గావికి సామరవ్యం, అందరికీ తెలువులుండవచ్చు. అయితేమ్మాూత మేంలాభం ? కొందరికే అవనరమైన తెలివంటుంది

ణా ఆందరూ వడువగలవాశ్లే మళి,

ణా అయికే ఏ దార్నపడితె అ దార్న-

అ కొందరే నడిపించగలరు,

ఆందోళన కెప్పుడూ అంతం ఉండదు ! అలజడి కేనాడూ అఖరు లేదు క ఏదో ఒక అశ ఏదో ఒక ఆశయం నా శృప్తిలోంచి ఆతృప్లి అందులోంలీ అదే. వ రెండు మూడొందరేళ్ల చర్మితకో లెక్కకాదు జ్ర కాల్యపవాహంలో ఒక బిందువు గో! ఏడో ఆసావల్యం ఎప్పుడూ మిగిలిన ఆళ,

ఎప్పటికప్పుడూ కొత ఆదర్శాన్ని

ఏ నాటి కానాటికీ కొత్త ఆశయాన్ని

ఆందమైన ఆఅళలతో అలంకరించి

మరింత ఆందంగా మాటల్లో _వదర్శించి

అజ్ఞావం పునాదిమీద

ఆఅమాయికత్వం పొధంలోపల

(పజ్జ సుఖంగా జీవిసుంది

గాలివా అప్పుడూ ఒకేతీరుగా ఉండదు

కాలిబాబన్నడూ ఒకేరీతిగా ఉండదు

పతి నదికి పొంగుడూ వంగుడూ తప్పదు

ఒడ్డు కోతలూ ఇనుక మేటలూ తప్పవు

అందరికీ అన్నీ ఎన్నడూ ఒకటీ కొవు

కొందరికి కొన్ని ఎన్సుడూ ఉండపు

ఏ రీతికీ ఎప్పుడూ కొందరు తస్పరు

కొమ్మలడ్డంగా చాచిన పెద్ద చెట్లకింద

చట్టంగా కమ్ముకున్న ఆకుల నీడలో

చిన్న చిన్న మొక్కలు "పెరగవు

ఏ మొక్కకూ పెరిగే కాంక్ష లేదని

అనుకొనటం మరీ అనహజం

ఎంత చెట్టూ ఎప్పుడో కూలుతుండి

ఏదో మొక్క మళ్లీ చెట్టయితుంది,

జ ఆకలీ ఆచ్భాదనా ఆ(శ్రయం ణా ఆ మూడూ అమరినాంక అధికారం జక అధికారం మరోరకం ఆకిలి ము

గే తీరిన ఆక్షళికీ శ్రీరమి ఆకలి కళ ధనం కామం కర్ణి జాం వగ్గె తొ న్యా విశ్వరూప ఫంఠతళ్ళున్నం, వష పరమనథ భోపానసుం శ్‌ అదృష్టం అవకొశం మ్లల్నుష్ట శీస్తుకున్నేరి 2 పొట్లో పొడ్డుగ్లో. క్తవళం మొళ్డాన ఏరగో ఒకసారి మ్మూతమే మరి ఆదృష్టాన్నిప్ప్యతే గుంజి కది అవకొళాన్నప్తుతే అందుకొని చెట్టు కూరగావే. మొక్కు. పెరుగుతుంది పోపావంమిడ ప్త్లోప్లావర కడుతుంది. పరిణామం నిజానికి కొల్లవర్మంగ్గదా ధర్మం తప్పటం కాబర్మిత్షణిం్న గాద్దు 'ప్భృకి లక్షణమూ కాదు అందుకే కవచ్చు, వేలవేఖీండ్ర మీద్ళ ఎ పితికి గథికీ విలుకడ తేమ గతీ ప్రతీ తల్జావికి- హద్దువేజు ఎప్పటి కళ్చటికే దావి-ఉపయోగం అందుకే కాలరివ్రైల్నై ఇవ్రంత్నమై న్న వర్వధా ఏన్నాడర్లై నష్త్రలంతొని వసుధైక కుట్టుంద్రి నం్రయైోజనక్తు వగర్వంగా ష్టాట్నుఎడుత్తు న్నా పిద్ధాంత (వమేయ్యాలం హలేకీస్త అనుక్షణం అగ్రకుంగ్రా అర్షస్థున్న్యా. న ద్క హ్మా య క్శ /.

టో ఛే ఆవ్‌ర్హ్‌ ప ర్స వృత్తీ త కమ్మని నితర్సను కలత వదిన మాథెస్తూ ఖే మేల్హాన్నాకూడా మజ్బను వదల్నియ్యవి ఖే కలలకేం__బహ్మ్యోంతొంగ శాంటున్నాను. హ్టైశి డా ఆసాధ్యాన్ని సాధస్థంగా (వతాగిస్తూ అనంతకాలం చర్విత గళుల్ని మరిపించే ఆశయాలకేం_అనంతంగా (వవచిస్తున్నాను క్షణం క్షణంపొంగే విషాదాన్ని విన్తరిస్తూ ఆశలకేం_ఆనందావరిగా ఆశిస్తున్నాను. ఆచరణలో రణాలను రెచ్ళగొట్టుతూ (బతుకుతున్న కాలావికి (భోమకలిగించే ఊహలకేం_అద్భుతంగా ఊహిస్తువ్నాన్ను న్‌ క క అడుగడుగునా విళుటితోమయ్యే జీవీళళో జీవితాల గోతులు లోకులూ పొటీలూ మంచుగోడల పై గీసి ఆన్నిచ్యికోలో భవిష్యత్తందకుండా అల్లిన సొలిగూో్లు అందులో _వవేశించు రకలీకోల్జీవులో ఆభఖరుకావి బతుకుతో అంతరికోవి చింతటూో నమూహంమీద సరచుకావ్న్ల మోహకొంగూల్య 'స్నహంతో పోషించే-ఆహం విహాంగాలూ వాటికి వాగాలంతో "పెరుగుతున్న వాంఛా వృిలూ మ్‌ న! జీ ఇకక ఖీ వక్‌ చూచే కంటి3క్యచో అక్ష ఈల్‌ ఆకోలేది” ది గుట్టరాళ్లమ పగిల్చికా చెట్ల క్లళ జే మళ్లీ అవే పకల షల్లఆద-గూచ్లై తీ

వే నడిచే నడక కెక్కడా అవీ అంతమూలేదు జ. ఆరణ్యాల్ని చీలుస్తూ సాగుతున్న బాటల్లో తా మళ్లీ అ వేముండ్లు మ శీ ఆ వేగండ్లు త క్ష శ ఇ నన కర్తం ఈ క్షణం మీదవరచిన ఊహలతో ల కాలానంత పరిణాహాన్ని గుర్తించకుండా బతికే మనిషికి భవిష్యత్తు భూాన్యం ఒక వూట అరె ఆదేంమాట: ఆయిందానికీ కాండానీకీ ఆంకా భవిష్యతుమీదికి తోసేస్‌ చేతులలుపుకొని కూచొనిటం పేకై తే చేతగావచ్చుగాని ఐబతుకుతో వాధలతో (వతిదినం వతిపూటా ఉపళిక్షణం పతిలిపా ఘర్షణపడే వయస్సుకు అమర్షపొందే మనస్సుకు అ దెంతన్నూతమూ కుదర్దు వ్‌ భవిష్యత్తు నంకతట్లా ఉంచు 1 అదెప్పుడో వచ్చిచూోపే పరిష్కారం వి (విజంగా వరిష్కారం చూప్పతుందా? ) గ చాని నంస్తారం ఆట్లా ఉంచు, న్ని తరువాత చూస్తాం దావినంగతిం

కానీ ఇప్పుడు ఖే క్షణక్షణమూ విజ్బం భిసున్న ళ వర్తమానం వేవేలుగా కల్పిస్తున్న శా ఆవర్తాల అయోమయంలోంచి ! బయటపడే దారిచూడు ల్తల ఎప్పుడో 2 రే ర్మాతివేసే నాటకంకోనం

ఇప్పట్నుంచే ఇవాళ పొద్దుట్నుంచే

బిరుసు వెం్టటుకలు కతిరించి

బంక వీసా ల్నతికించుకొనటం

అతి జ్యాగతపరుగికి

అరువాచ్చిన ఆహ్హాదం కావచ్చుగాని

ఆప్పటిదాకా చర్మం బిగుస్తుంకే

ఇప్పట్నుంచే ఆనుఖభవించే అవస్థ

ఎమొరిగిందవి ఓర్బ్చుకొనటం ?

అవసరాన్ని మింగిన అనవనరాలను పెంచి

ఎందుకో ఎమో ఎవరివోనమో

అనరలేమోకూడా తెలువకుండానే

గుడ్డెద్దు చేలోపడటం

చేనికే కాదు ఎద్దుక్కూడా చెడే

ఆందబోమే దేడో తినటోవటం తప్ప

శివపలపింది తినటం కాదుమరి

చేతిలో నీళ్లు పారటోసి

మబ్బు వనీళ్లకెదురు చూసే

ఏ గాలికైనా మబ్బు చెదిరిపోవచ్చు

శేపందబోయేదీ

అదెంత అద్భుతమైం దెతేనేం జం ఇవ్వాల్సి అవసరాన్నిమ్మాతం తీర్చదు డొ మాటలు లక్షీచెప్పు మ్మ చద్దన్నం తిన్నమ్మకు 'మొగుణాకలి తెలువచు టి

జి ఇవ్వాల్లిని నిప్పి ఫియంగా పదిలేస్తే త శేపు న్మకియం కాటోదు. జా త భవిష్యతు వరమౌనమైతుంది గావి. వరమానం భవిష్యతెన్నడూ కాదు. తొ వ - డి సమాజం ఎక్టిడా కన్నించలేదు ఉ దేకాలతో' ప్యా్యదోగాలతో నిండి ఉద్వేగాలతో విర్వేదాలతో ఎండి ఆవేళాలూ ఆ(క్రోళా టలాష్యపవహించగా మోసాలూ త్యకోళశారూ పొంగిపారగా ఏకాండ్యభ్రాంతి నర్వ(తా కల్పిస్తూ ముక్కలుగా చెక్కలుగా విరిగిపోయి ఆతుకులుగా గతుకులుగా తయా6న అళి విశాలమైన ఈ దేశంలో (వతివాడి నాల్క చివరొ నొట్యంచేసే (వతివాడి గుండెలపై కుంపటి పెస్లే న్వరూప స్వభావ _పభావాలతో కరాళ భయంకర (పపృతితో విర్వచింపబడుతున్న _విరూసించబడుళున్న సమాజాన్ని చూడాల్ననవి దానితో ఒకసారి మాట్లాడాల్నవి అడుగడుగునా వెతుకుతున్నా అందర్నీ అడుగుకున్నా నా ఆయ్యా క ఎక్కడండీ సమాజం ? వె ఏదండీ దాని చిరునామా?

ఏ మహోన్నత పింహాననం వై కూర్చుండి వేం ఈ దేళాన్నది పాలిసున్నది ? తం అనంతంగా బారిసున్నది ళి దౌ+ న్‌ ఏ నుతీర్ష హస్తాన్ని _పసారించి త్తం "స్వేచ్చను బిగిస్తున్నది ళ్‌ ణి కాంక్షను విరుస్తున్నిది ? ఏపగాఢ లోహవదమఘట్టనతో ఆత్మ నణుస్తున్నది లి వ్‌ కరాళా గ్నేయదృష్టిపాఠంతో చ్‌ ఆనందాన్ని కాలుస్తున్నది ళి అభ్యుదయాన్ని కూలుస్తున్నది కి లేత మనసుల్ని కమిలిసూ పాత మనుషుల్ని వెలిగిస్తున్నది ? " న్‌! మాజీ మనువుల ఊహల తీరుల్లో గాజు కన్నులు దాచిన చూపుల్లో ఈమ మనస్సులో విండిన కాలుష్యానికి పార్వజవీనత కల్పించే యక్నాల్లో మాట వినకుండా ముందుకురుకుతున్న ఆలరి చిలరి దుందుడుకు పిలగాణీ లా ణా శ అఆ పేందుకు, భయాన్ని కల్పించేందుకు ఉరుకుడు వియమించేందుకు ఇ బూచివి చూపే మననత్వాలో రని వామి ను! జ యో వై యక్సి కాధికార దార్జ్యావికి టన ్లై ణా పారంపరీ భావలోభానికి శ గం ర్శా వింం వమకూర్చుకునే ఊహల్లో - అ౫ంగ పకా 0 ళా జ శ . ఎత వే | బు ఈ

.! ఈలలు పండినా మనస్సు పండని త ఫలించని కలల్లో ఐలం చాలని

• గ చాలీ చాలవి ఇరుకు బతుకుల్లో

క చీలిన బతుకుల గతుకుల్లో

తతి

లో అందరి తాపాలకూ లక్యమైన

2 అందరి కోపాలకూ గురైన సమాజాన్ని చూడాల్నని దావితో ఒకసారి మాట్లాడాల్నని విసుగు లేకుండా తీరగుతున్నా విరామం లేకుండా వెతుముతున్నా పరస్పరం వేరారాపణ నహజమె ఆంతర్యంలో అలుముకొన్న భయాన్ని తన చుట్టూతా పరుచుకొంటున్న పరన్పరం ఆవగాహన విన్భాతమై ఆంతర్యంలో పెరిగిన ఆవి వానికీ అందలి భాగస్వామ్యం కోరయితున్న తృష్ణా విక్సిష్వమాణ భావాల్లో రుష్యన్మనుష్యభంమకృదూపాల్లో అవి వేపిన మార్గాల్లో అఖండ కాలాన్నాపరాగా తీసుకొన్మి అలనటా సొలనటా అణచుకొని ఆగపండా వెతుకుతున్నా తి వమ్మకంగా దొరికిన చిరునామామ

గ్‌ + నమ్ముకోనిపోయి చూసుగదా__

ర చూస్తున్న నే నొకట్దేతప్ప

వై ఆలోచిస్తునవాజ్జే తప్ప

నెం కవివించిందొ'కే ఒక్క కూన్యం

గ్‌ వీంవోానవంమాట దేవుడెరుగు

చివరకు చ్నితాననమైనా కన్చించలేదు జె

అందాజాగనై నా రూప్పు కట్టించుకునేందుకు ళ

అస్ఫుటంగానై నా రేఖాచ్చితం గీసేందుకు వా

ఏ ఒక్క ఆధారమూ కన్చిలచలేదు వ

చిరాగా గిరుక్కున ఎవక్కు. తిరిగి రొ

ముందుకడుగు ససుగదా_

నమ్మకంగా చీరు సామా నందించిన

నమ్మశందార్ల జిడ్డు మొహాల పై

తుడిచినా పోని మట్టిమొహాల పై

వంతలో కొనుక్కొచ్చిన చిరునవ్వులు

చౌకగా నంపొదించిన ఇకిలింతలు ఆజా

చీకటి బజార్గా సాధించిన ఆతి పొదుస్వైన ఓదార్పులు

వాళ్ణీ వీజ్ణీ నెత్తి కొట్టిన సామభూతులు

తప్పవిసరి విట్టూర్చులు పక్కా తిరి? కనిల్చులు

విగపిన 'మొవోన్ని మీరింత విగించి

గుండే గొంతూ పెకిల్చి తీసిన

మాటల్ని మొదోన గొట్టి

జార వేసిన జబ్బలనూ దిగాలపడ్డ కిమ్నులనో

అట్లనే తెరిచిన నోళ్లనూ

అమాంతం కదిలిన వాళ్లనూ

తస్పుకొంటూ తప్పించుకొంటూ

అనుకోనంత వేగంగా, మర్డారి-చేరలగ్గా ___

అ

కామతప్ప మిగకా నర్వమూ

ధర్మేతరమూ దర్చికక్రార్యమూ

చమవశిల్పమూ అన్నఊిహ = గ్‌

అధికారమూ (పతీకారమూ ళ్‌

ఆత్మ సుప్టితికవసరమూ తస్పవినరీ న్న భావం _ శె

అలభ్యమైన పాహస్తావ్ని ఆనన్జ్యర్రా దర్శించినప్పుడు మూ

పురివిచ్చిన అసూయ _ తు శు

తే ఒకందుకు పంచిపెస్టితే మరొకందుకు వంచుకొనే

క ఆలోచనా సంక్లిష్టత ఎ

తొ

వ అంతరాంతరాల్లో దాగిన

ళం మనస్సుకేమ్మాతం అందని భవిష్యత్తుపై భయం _

గ వ్యక్తి పరిమితం కావలసిన నమ్మకాలు పరిధినిమించి బావలు కలిగించే కరుడుగట్టిన అక్టానం ఆనందాన్ని దాచిపెట్టుకొనటంలో హద్దుమీరిన ఆశ. లోకొవికి రకరకాల వేషారేషి అందర్నీ కర్షించి బిగించాల్నివివిజ్బంభించే మోహం డబ్బుతోపే నమస్తాన్ని బంధించి ఆరచేత వైకుంఠం నెలకొల్బాల్నవి తరవడీంగే తృష్ణ కూలిపోయే తరాల ఆంతరాల్ని బ9ంహీన హసా౨తో ఆపాచ్నాని వికంతర యళశ్నం న ఏం చేయా్నో తోచక

గా

దేన్నీ పట్టించుకోని గాఢ నిష్కిఫియత _ అనేకానేక రీతులుగా విజృంభించి వై యక్తికొవర్త వివృత్తులు ణి అన్నిటినీ బేరీజు వేసి చూనుం జే ఎక్కడా కవ్చించచేదు నమాజం, వమాజం పేర భయంతప్ప _ ఎక్కడా రూపుకట్టలేమ వమాజ౦ వమాజంపేర భారం తవ్చ _

న!

ణా గాలిసీ ధూళివీ పోగుచేవీ

వె గగనంలో గారడీ తప్ప,

నా మాటలతో మప్పిదాలతో

ణ జ్యాగత్తగా మిన్నెతుగా కట్టిన

ణు కమకట్టు మేడ తప్పు

అరై ర్యాన్ని దాచుకుంటూ ఖే

పాళవికతను మూసుకుంటూ గ్‌

మనుష్యశ్వాన్ని (వదర్శించే వా

ఆకార వికారాలు తన్ప, వ

సమాజం ఎక్కడా కన్చించరేడు త్తం

ఆత్యవనరాల కందకుండాపోయి జై

ఎక్కడో కేం్యదీకృతమైతున్న వేళ _

అనుబంధా అసరే మిగులకుండా

బతుక్కు దితుహ్కూ మిన్నెతుగ

కంచుగోడలు కడుతున్న సమయాన _

అహం చూపందకుండా పెరిగిపోయి

ఆడంబరం ఆవకొళమంకా నిండి

జడలు విచ్చి వాట్యం చేస్తున్నప్పుడు _

వట్టి వ్యుత్పత్యర్హంలో తప్ప

నమాజం ఎక్కడా కన్పించలేదు.

మనిషివి మసీషిగా రూపొందించి

మమతా నమకతా పెంపొందించే

మహాయత్న యజ్ఞంలో జన్మించే నమాజం

గజం గజానికి కఠులు మొలువగా

వోహాకొరాలు చెంరేగగా

అసమత్వ౦ విషమత్వం గోతులు తీయగా

అడుగడుగునా విప్పులు చెరుగగా

దికిపషండటం అసంభవం.

అందుకే

వమాజం ఎక్కడా కన్చించలేదు. ! ళ్‌ తై న! శ

వే ఆశల బతుకు

వా ఎవరో అన్నారని కాదుగాఫి,

కే ఆకల దితుకెంతో ఆందమైంద్‌.

ర్స అందులో ఎంతో ఆహ్లాదముంది

షె ఆందుకే అంతగా ఆకర్షక మైంది. చీనదినావికీ క్షణశ్షణావికీ ఇంకగా ఇంఠిందగా తంచించుక పోతన్న భవిష్యత్చరిధి అంచులమీద కురుసున్న ఆశారోచిర్వర్షంలో బంగారం దికుకు పండ్శించటం ఎవరికిమ్మూత మానందం కాదు: అనంతమైన మానవ నంఖ్యతో అనంత మైతున్న కౌల ళకలాలను ఇరుకైన పిడికిట్లో బిగిద్దామని మొతానికి ఒకేరూసం చూడామని అనుకొనటంలో ఆందివర్చే ఆహ్హాదంలో అకర్షణమ్మాత మేం తజ్కవ ౩ అత్యున్నత బీవితి ₹లరాలకు ఆకాశం రత్నకిరీటాన్నలం కరిసే _ ఆఅంతర్చపారంగ నృత్య దూహాకిరికిణులు గంధర్వాధర్వ గానానూవ్శృపమాణులు ఆవంద విద్యు ద్రేభా సహస్ఫొన్ని విలువెటునా అపాద క్షమా (పనరిసే అన్వుడు

ఇ అవందానికి అంతుండదు

న విశుష్కు పొంతుండదు,

వై

డే

న!

విజమే కవిత్వం ఇట్లాగే ఉండాలని విర్ణయించే ఆధి కారం ఎవరికీలేదు. అయితే కాలంతోపాటు సమాజమూ, సాహిత్య న్వరూ పమూ మారినయ్‌. వచన కవిత ఈనాటి కవితా బాహిర స్వరూపం. నేనూ అదే ఎన్నుకున్నాను

వమాజం, సమాజంలోని మండుకున్న నమస్యలు ఈనాటి వస్తువు, కవి నంఘంలోని ఏ యితర వ్యక్తికన్నా ,గొవవాడేంకాదుం నమస్యల్నించి పారిపోయే కవివి సమాజం క్షమించదు, ఒక విధంగా నేడు కవియైనవావికి సాంఘిక చైతన్యం, లాజకీయ _చెరన్యం విధిగా ఉండవలసిన గుణాలు, దేశాన్నిగూర్చి నమాజాన్ని గూర్చిన వాస్త విక దృష్టి కావల్సిన మరో (ప్రధాన గుణం నేను నా దేశాన్ని ఆఖం డంగా తప్ప చూడలేను. ఇక్కడ వేర్వేరు జాతులు లేవు, భారతజాతి ఒక్క- కే, ఇక్కడ పేరుకున్న అవ్యవస్థను, రా జుకొంటున్న ఆరాజక తను, కుళ్ల రాజకీయాలను. కులగో, కాల మూఢవిశ్వాపసాల గోడలము, ఆకలివీ, ఆంకకన్న భయంకరమైన అవమానాన్నీ తొంలగించుకోవా లని నా ఆవేదన నా కవిత దావిక్రై సాహసాన్ని రగిలించి, నమా జాన్ని సంఘటితం చెయ్యాలనే తపన

ఆనువిత్యమూ చూన్తున్న సంఘటనలు నా గుందెము కలత "పెడితే, కదిలిన్నే కలిగిన ఆవేశాన్ని కొంత నంయమనం చేసుకుని కనితగా మలచడానికి సయక్నం చేశాను

వే, నరసింహారెడ్డి

తే కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు వాటి ళ కాలాన్ని కతిరించి చూడకు నా భూతం భూతం కాదు భయవడకు వ ఇతంలోకి తొంగి చూడొచ్చు. త్తం 2 విెర్వమాన 'శేయ్యదంమీడ విలబడి భవిష్యతు జరీఆంచు అందుకోవచ్చు నీ చూపుకి ఒక్క ముఖం కొదు శథత వనహవి మువాలుండాలి, గతం ఆది* అది పునాది వరమాన భవనంమీద విలజడ్చ నువ్వు అదిగో ఆ చీకటీ మబ్బలవెనకి నిలిచి చూస్తున్న ఉవాయోష పాపటిసై పింధూరం తీర్చాలి కాలావికిగండ్లు పెట్టి చూడరాదు ఆది విరంతర _పవాహంా దేశావ్ని విభజించి భజించరాడు అది అలిండ స్వరూపం జీవితం దేశకాలాల నహగామి వేరు చెయ్యరాదు అది _తివేణీ వంగమం. కాలాన ఈది ఈది వచ్చే ఈదేశం నీది ఈ (దితుకు వీది నీ దేశాన్ని నువ్వు కాపాడుకోవాలి పీ బతుకు నువ్వు (బతకాలి ఇ ఇప్పుడు దేశానికి స్వాష్యం లేదు ర ఓదిళుక్కి (దిశతుపతెరువు లేదు, పె తొ తెల్లగా నవ్వగల్లటం ఇక్కడి చీకటి _వల్యేకళ ల్‌ వల్లముసుగు క స్ప మూల్లటం ఇక్కడి నెల్గుకు రుగ్మత ది

జే ఆహాంకొరో సాక్షార మూర్తులు *

త అవివేక కిరీటధారులు

నా

వ కాలన్వభావం గుకుతించవివాష

ర్త గళ చర్మిత గమవించవినారు

2 చెప్పడానికి పిగ్గెంధుకు వాళ్లీ దేశం నేతలు. స్వార్ధం వాళ్ల నునోరఠథసాకథి మౌఢ్యం వారి నడుకు "వాఠధి, గుండెను రెండుగా జీల్చివట్లు అఖండ దేశాన్ని అండింవిందధి చాంక ఇరుగు పురుగులకు ఇంకొ

• భూదానలిో చేస్తునే ఉన్నారు, అభిమానం విడిచి, అవమానాన్ని... తురాయిగా తురుముకొంటున్నారు., అయోమయవు గందరగోకాన్నే చైతన్యంగా (భమపడమంటున్నార్కు ఇవీ వేడు దేశం గోడు అంతమ్మాకాన వీళససడరాదు అంళఠటితో అభిపోలేద్ను _ భూతం వర్తమానం భవిన్యుతుం చైతన్య కాలపు కణిక రూపాలు ఏ ఒక్క అరలోనో (బళికేవాడు ఎప్పుడూ సుఠఖపడరేడుం

మ్‌ వర్తమానల దుస్తరి ఏిష్తావర్త మో

వై అయినా అబే సర్వస్వం కాడు

గతం నాప్తికాదు నేవ్లణః ఖీ

అది అనుభవాల ఆస్తి ళ్‌

గతాన్ని న్వగతంగా చేనుక్ష నా

లావికి స్వాగతం ఫలకాలి వ త్‌

అవమానాన్ని అనవరతం భీ

అలాగే గళాన ధరించరాదు

ఆవనర౦ వన్తుంది, అప్పుడు

గరళంగా విరజిన్మూలి.

నేడు రక్తంగా శక్తిగా మారాలి

వ్యకించి వృణంగా మారిందా

అవశ్యం దాన్ని తొలగించాలి.

నేడు నువ్వు పాడేపాట “రేపు" కు వివిపించాలి

నేడు మప్వు వేసే వాట రేవుకు నడిపించాలి,

తిరిగిరాదు నిజమే. కొప

ఆది మన హృదయంలో మెడలుతూనే ఉంటుంది.

అంతేకాదు రేప మన పాపల రూపంలో

మళ్లీ ఉదయిస్తుండి.

నిన్నటి ఉదియం మళ్లీ వచ్చినశ్షే.

వేటి దేశం మళ్లీ అఖండనువుభుంద్ని

కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు

దేశాన్ని విభజించి భజించకు

వేవ్తం 1 కొన్త హుషారు "సేవించు యు

విన్న జారవిడుచుకున్న ఉదళహ్ఞాన్ని

వేడు నంపాదించుకోన్లాల్థి మ్నై జ! ళ్‌ లే

తే అగ ఆకలి ఒక్క కే సత్యం ళ్‌ నా ఆకలికి తెలుగు బాగావచ్చు వన తమిళ కన్నడాల్లో ధారాళంగా మాట్లాడుతుంది ర్త్తం మళయాళం దెంగాళీల్లో మంచిదిట్ట 2 పాందీ మొదలు ఉత్తరహిందూస్థాన భాషలన్నీ ఆకలికి కరతలామలకాలు ఆంకేకాదు, వరమాన వర్థమాన దేశాల నాగరిక భాషలూ ఇంకొ లిపి నేర్చుకోలేవి అనాగరిక భాషలూ అన్నీ ఆకలికి తబ్దంగా వచ్చును. అకలికి అన్ని భాషలూ తెలుసును ఐనా ఆకలికపలేభాషారాదు అకలి లోపలి అపేవుల్లో క్షదులుంది ఆన్నిభాషల ఎదలూ పెదలూ మాట్లాడతాయి ఆకలికి రూవంలేదు అనేక రూపాల్లో కనపడుతుంది ఆకలికి వేషభాషల పరిధులు రేనశ్లే దేశాల వరిహద్దులూ లేవు ఆకలి జొతీయమైంది ఆంతర్జాతీయ మైంది, ఆకలికి శులగో(కాల్లేవు ఇశాల భేషజాల్లేవు ఆకలి విశ్వజనీవమైంది ఆకలిని విర్వచించడం అసాధ్యం ఆది అనుభవెక వేద్యం మూ యు ఆకలి నత్యంవంటిది మె కశవవడకుండా జ్వలిస్తుంది. నెం కదాచిత్‌ ష్ఫురిన్తుంది వ్‌త్యం ళు అనునిత్యం జ్వలిస్తుంది ఆకలి.

తి ఖ్‌ పిచ్చి గుండె క ఇక లాభంచేదు జ్చా ఈ గుండెకు బుదిరాదు క్ష ధి త్తం అప్పుడే అనుకున్నాను వె అంత అమాయకంగా నక్వే ళకసకు ఈ అవస తప్పదని పు ఆరరే ।; ఈ గుండెమీద ఎన్ని రాళ రాపీళు _ లా ణా ఎన్ని ముబ్ల ఎన్ని కోతలు ఎక్కడో హక్కులకోనం పోరాడే ఉద్యమం గుండెమీద (పేలిన్‌ గుండు తనలోంచే దూసుకు పోతుంది ఎక్కడో పిలనమీద మానవతను కటివపి కొటిన (పతి మేకూ - ళా ట్‌ వీలువునా తనలో కే దిగుతుంది ఇప్పుడీ యెరము చూద్దునుగదా _ ఎంత భయంకరంగా ఉందని రక్కెన గోశ్లెవో రక్కి నొక్కితే ఈకళ౦ం వమనం చేసుకున్న శశివలె ప౦్రభాతాన పరచుకువ్న నంచ్యమ ఎవడో కపిగా పిసికి వేసినట్లు ఒడలంతా తానేయై వెడి ప్రే ఇంతకన్నా ఏమవుతుంది మరి? అందుకే ఎము న్‌్‌ బుతుచ్యకం వ్యకంలా మూ ఈ గుండెను నమిలింది థ్‌ ఖో

ళో ఎండ తన వేడి మొలలతో గుచ్చి తౌ చలి తన పులిగోక్షతో గిచ్చి జో జడివాన పిడుగుల వడగక్షు మరిపి ... జీ రం ఇంతగా పచ్చిపుండయిన తనకు 2 ఇప్పటికయినా జద్ధి. రావద్దూ ॥ ఇంకా ఈ మనువ్యులమీద భవిష్యత్తుమీద ఆళ అందరహ పరిమళాల చల్లదనం పంచేందుకు శానో మంచిగంధం ప్వాత వొతానని. మానవకా నరసిలో తానో పీశాబమై నవ్వుతానని ఇక్‌ చెప్పీ లాభం లేచు ఈ గుండెకు బుద్ధిరాదు ఇంకా ఇది పచ్చిగుండె వట్టి పిచ్చిగుండె, పిరికిగా చావకు శీలీః: ఇదేం చావు; పీరికీ దాప్పు మురికి చాపు, ! ప్రై వండాకోర్‌ భూకాలకు ణా ఛభయంగా వడ్డించే అ సండాహడు చావ్ప ణీ దండుగ చావు,

వ్ల

ఒరేయ్‌ న! కోరికల ఊరేగింపులకు వెదరి, త గుండె చెదరి శా ఉరెషుకుంటున్న (దూట్‌ £ వ్త నువ్వం'ే రొత త్త

డె పారేసుకున్న కలల్ని ఏరుకునేందుకు పూలతోటనుకుని విష్పుల పొలంలో కాలిపోతున్న పూల్‌ మవ్వంపే జుగువ్ప అరిగించుకోలేని కష్టాల్ని కరిగించే మందుగా విషాన్ని సేవిస్తున్న ఇడియట్‌ మవ్వంపే వెగటు బతుకుమంచి బార్యతల్నించి పారిపోతున్న చవటా। విమ్న కమించలేను ఆఅరేః మవ్వు మనిషివి పుట్టుకతోవే వీ గుందెలో విరిసిన చై శన్యం పీకు వరం పీ డాపూ, (దితుహ వీ ఒక్కడి పొత్తుకాడు వంఘపరం, అడంగా జళుకునించి ఎడంగా ఉండటం పీకు తగదు. అది బతుకుకాదు

శు పీకు తెలియదా : వై పి వరాల్లో విద్యుత్తు ఉంది ణి

బే సీ ఎముకల్లో చెకిముకి ఉంది

త్‌ వణుకుకొదు

నో

క లే

త్తం ఎదలో ఓ మూలవడుకున్న

గ రైర్యాన్నీ ని్యదచేషపు వడలి చల్లబడిపోతున్న సంకల్పాన్ని మళ్లీ వెచ్చగా కొప్ప కదులు. నువ్వు చూడాల్సింది పడమటికి కాదు తూర్పుకు వా వైపుకు

అర

నడచి వచ్చిన సముద 0 వీలందొంత కష్పకున్న నమ.ధం. విన్న నా దిరికి విచ్చింది, తన బతుకు బరువు చెప్పుకుందామనో తనకు బతుకు తెరువు చెస్పుమందామనో అడలుతూ వచ్చింది కడలి వెదరుతూ వచ్చింది ఉదధి

ము

శ్ర ఉనికి ఉవికి వచ్చే దుఃఖాన్ని

అ ఊ వీరితోపాటు బిగపట్టివట్లురదె"

చె తడబడింది గొంతు నుడినడిండి మేమ.

ఆవేశపడి ఏడో అరవటోయింది వే విలువునా నీరయిపోయింది తాకు లీ వీలం బొంత కప్పుకున్న సముద౦ం జో నిన్న వా దరికి వచ్చిండి, తే లం

ఎదురుగా వచ్చిన నముదరిం కేసి డ్డి తదేకంగా చూళామ. య దుస్తుల్నించిన అంతస్సులోకి

ఓడలి పైన ముడుతల నుండీ

కనపడపి నుడులలోకి

ఎక్స్‌-రే కళ్లతో చూశామ

కస్పుకున్న వీలి దువ్పటి కింద

చిరిగి మాసిన చొక్కా చూళొన్లు

చిరిగివ చొక్కా కింద

వగిలిన గుండె చు"క్షామం

అక్కడ చూశాను నేను

రవి చూడలేవి దృళ్యాల్ని

అక్కడ విన్నాము నేమ

తెవి వినలేవి ధ్వవ్మల్న్వి

(పిదిలివ ఎదలోంచి చూశాను

ఎదుగుతున్న వ్యశ్తాళూధశాల్ని

లోతుగా చీల్చుక సాగుతున్న

లోయల గాయాల్ని

అడుగుమంచి కాల్చివేమున్న

ఆకలి బగణాశ్ని పెగల్ని

క0మ్ముకు వస్తున్న పొగల్ని.

అక్కడ విన్నావ్నేను ము అప్పుడే పట్టి వమసిపోతున్న వై విష్పులాంటి వివ్షవ రవాల్ని ఏ రణంరేని విరముణలేని " గాం

శ రణగొణ ధ్వమల్ని

ల! రాగంగా సాగి రాలేవి

ణా స్వరాల సముదాయాన్ని.

ల!

ళం వా ముందున్న నముద౦ంకేసి కో నిశితంగా మరొసారి చూశాను.

2 వాశ్లానణ్గి మనుష్యులు కావివాళ్లు పాంవంటి తన మేలి జీవనంలో ఐలువై న వర్వఠాన్ని దించి మధించి మాలిన్యపరు ప్రే నపాంచిన ఈ సముద్రం వాశేసి దీనంగా చూపింది. ఇప్పుడీ నమ్ముదం ఎంత అసహ్యంగా ఉంది 8 అంతటా పరుచుకున్న “అప్పులు తాండవిస్తున్న “మిత్తి ఊరకే పీబ్ల నములుతూ ఉన్న నమ్ముదాన్ని చూళొను ఇప్పుడు తన జీవనం ఉవ్చన ఆస్వాద్యం కాదు ఇప్పుడు తనకుప్పొంగటం శలియదు ఆది సాధ్యం కొదు చెలియలికట్ట మీరడం కావాల్సింది కోరడం రాదు. అందుకే నేమ భరించలేక పోయాను.

ము కఠినంగా కవరి కనరినా

మై శళ్ల ముండునించి వెళ్లి పొమ్మన్నామ.

వి

వి లోలోవల గుడుసుక్లువడే సమ్ముదం

మి ఏదో గొణుక్కుంటూ వణుక్కుంటూ

గ వెళ పోయింది.

చా కనుకొలపల్లోంచి జ్‌

రెండు కన్నీటి విందువులు రాలి త

“పెదాల మీద పడినయ్‌ తా

ఎంత ఉప్పగా ఉన్నయ్‌ కన్నీళ్లు, ' న్‌ా త్తం శె

ఖం!

మీర్నమ్మరు గావీ

మీలో ఒక్కొక్కడూ

మోకాల్లో నందేహ వర్వతం

ఇరుకున్న జాందివంఠుడు

మీకు తెలియదుగానీ

మీలో వంతి వాడూ

అరచేత్తో వంజీవ వర్వతత

“పెకలించి తేగల నమర్జుడు,

మీ చూప్పలు వంగి

మీ మూప్పలు వంగి

మీరిలా ప౦ళ్నార్ధకం వలె విలిచి బోవడం

మీరు వీపులమీద మోపే

ఈకరకాల బరువుల్లో కాదు,

మీ మెదళ్లలో బలంగా పాదుకొన్న

వానీిన భావాల బరువుకు యు

మీ కండలకేమి? వై

కొండల్నే పిండి కొడతాయి తొ

మీ గుండెలకేమి మ్య్‌

తుపాకి గుండ్లను తిప్పి కొడతాయి, ది

ఖే? మరేం లేదు. ఠం మీ మవస్సు కేసళ్ళి దులనండి జూలు వాల మీరు విటారుగా విలబడంచి చాలు. వ ౫ అప్పుడు మీరు_ క్త అశళ్చర్యార్థకాలై నడుస్తారు. డై కవిత్వం నా ఊపిరి అపునూ వేను కవిని కవిత్వం నా ఊసిర్‌ మనిషి కోనం, దేళం కోనం చిందిన రక్షచందనం కవిత స్వేదం కవిత కోంధం కవిత మండే విజం కవిత మండే గుండె కవిత జ్వాలా చింతువుకై జారిన కన్నీరు కవిత ఉక్సాహలి కవిత ఉదయం కనిళ స్వచ్చమైన స్వేచ్చ కవీతే చైతన్యం కవిత ఖ్‌ మూ ల పిరికి నాకు శతు9వు క్రై ఇదపవాప వసు,

వంఘర్షణ కవిళ న! పాహన నంధుక్షణ కవిత శ్‌ వచంచలనం కవిళ ఖౌ వమాజ సంఘటనం కవిత మ! అవునూ రం నేమ కవిని న్నర కవిత్వం నా ఊపసిరిం సి కాశ మీద నువ్వు. .. జ్‌.

చాలు ఇరవె రెండేకు

పూ. ళ్‌ ఎన్నాళ్ళిలా? కాలుతున్న గుండెలమీద కుంపట్లు టోర్తి ౦చుకుని కూలుతున్న గుడి సెలవలె పెటవాలుగా పడుకుని ఊదారంగు కలల్ని తింటూ ఉదాసీనత వింపుకుంటావు వువ్వా యోగివికొవు విరాగివి కానేకాపు. ఈషణత్రియంలో ఏదీ చావని వల్తకొటి వై రాగ్యర జస్సీద్రి శ

శం మ్‌వా వీ మవస్సు కోరికలకు దాది. అ

న్టై

మవ్వు జ ఒక్టి సగటు మనిషివి ణ్‌ ఇంకా ఎదగని మనస్సువి టి

ఖీ పీ లోవల ళ సగం శిళుపు వా సగం పళువు న! సీ కళ్లకు దూరపు చూపులేదు త్తం సీ చూపులకు దూరాలోచన లేదు, డి పీ జ్లాపకాలు చిన్నవి పీ వ్యాపకాలు చిన్నవి, కళ్లకు గంతలతో మెల్ల మువ్వలతో గుండంగా తిరిగే గానుగెద్దు వతు గమ్యం లేంది వీ బుడిబుడి వితుకు. బొడాంయి తఖ్లు మీడ. పొవ్తాగా కూచున్న వేఠలకు వీ బతుకునాడి తెలుసు పీ విట్టూర్చు వాడి తెలును వాటి వేడి తెలుసు నిన్ను ఆకట్టుకుని చిటికెలో సీ ఆట కట్టించడం తెలుము తన గున్సిట్‌ కోటలో గుట్టుగా నలిపేయడం తెలుసు. సీకు తెలియకుండానే పీవంటి యాభయికోట్ట్ల నగటు మమవుల ఆకలితో అనంతృష్షితో వేడెక్కిన విట్టూర్చులు కాడులా పెనవేసుకుని తను గద్దెపీ న వాటి పునాదుల్నీ ల శదిలిస్తననీ తెలును. లె రెం ఆందుకే ముందు జాగరగా రు అ అనుమానం వచ్చినపుడల్లా

గద్దెమీద కులికే పీతిరి గడ్డలూ ఖీ వాటి మూకుల్ని వాక రోతిరి గడ్డలూ_ కళ ణా

అక్కడికక్కడే త విష వలయాల్నీ ళం కులం పేర మతం పేర

భాష పేర పారంతం “సీర

విన్ను విభజించి చించి

పీ కళ్లలో దుమ్ము చల్లి

పీ గాయమ్మిద కౌరం చల్లి

కేచుల్లాగ .

క్రాచుల్లాగ

లేపుతారు సే

'రేపుతారు

పీలో పళువుని

ఆ ఊపు కై ప్పలో

తఉన్మత్తుడైన నువ్వు

పీ జుత్తు నువ్వే 'పెరుక్కుని

వీ నాలుక నువ్వే కొరుక్కుని

పీ వేళ్ల నువ్వే నరుక్కువి

చప్పగా కూలబడి పోతావు

నిజాన్ని విబ్బరంగా చూడలేవి

పీ కనుల్ని నగం తెరచి

విరీహగా మళ్లీ మూస్తావు,

జ్‌

ఒడ్డుమీద కూచున్న కొంగల్ని చే కావలివాళ్ళ వి మూ కావాల్సిన వాళ్ల నీ ళు

ళు జి నిమ్న నీవే మోసగిసొవు క్ష సీది పిరికితనం . అది లోవం ళ్‌ నా పీ ఉపేక్ష మహా పాపం ఆ వ్‌ నా శ్‌ ఇలా ఎన్నాష ళ్ళి కో ఇరవై రెండేళ్లు చాలు, సీ కాళ్లమీద నువ్వు విలబడు సీ లోపాల మీద మవ్వు కలఐడు ఎతయిన నీ భుజాల మ్‌ద ఎతుకో బాధ్యతిల బరువు పీ ఆలోచనల చూప్వల ముండి కొత్త తరావికి ద్వారావికి తెరువు జటు నీకన్న దఐిలవంతుడెవడూ లేడు వ! చరిత బావి నుండి గుణపొరొం చేదుకో సాహసం నీ ప్రేయసీ గుండెల్లో పొదపుకో యుద్ధం-పూర్తి కాలేదు మంచిదే మింటిలో మంటలాగడం న్‌ మంచిదే అ ఎగసే జ్వాలలాగి పోయినయ్‌ ల వెగలు పోలేదు పొగీలు పోలేదు వా అ మింటిలో మంటలాగికేయేమి గ కంటితో మంటలణగాలి

త మంటలాగి పోవటం కాదు తే మంటలారి పోవాలి. క

ళా అయినా గ యంచిడే తం మంటలాగి పోవడం మంచిడే న్‌ వా గుండెలో చిచ్చు రగిల్బితే వాడు ఆ మంటలు కంటి మండీ మింటిదాకా జ్వాలలై అలుముకొని ఉంటే మంచిడే ఆ మంటలాగిపోవడం మంచిదే. కాని పైపై లేపనాంతో లోపల్‌ శాపం ఆరదు మాటలు మారటం కాదు మననులు మారాలి పైపై పొగలు పోవటం కాదు లోపలి పగలు పోవాలి ఆందుకే యుద్ధం పూర్తి కాలేదు పిద్ధంగా ఉండు ఈల్లిని చేరిన ఈయదేక్షన్ను లేళ్లమ మళ్లీ తోడేళ్లకు వెయ్యకు మళ్లీ మళ్లీ పడ్డగో తిలోవే వడి శల్లికి కాపం కలిగించకుం

ఖు శ ళల్లి మదుటి కాశ్మీర కుంకును ణా పిండుగా ఉండాలి వై హుందాగా అందంగ్లా వెలగాలి బ్‌ కన్నళల్లి బుణర తీర్చాలి. దు

య! అది విరి _ ఆందుకే ళ్‌ యుద్దం పూర్తి కారలేదు వొ సిదంగా ఉండు ణ్‌ ఇ ఠం కాల్చులాగిపోవడం మంచిదే ర కొస్త విశాంంతి తీసుకో. ఈసారి యుద్ధంలో ఏడో ఒకటి తేలిపోవాలి కొట్టివేతలూ తుడుపలూ లేని సరికొత్త కొన్యం రావాలి. ఎత్తిపట్టిన పిడికిలిలోని రహస్యం వౌడా ; వట్టి పిచ్చివాడు వాజ్డి గూర్చి వ్యావ్యావిం చలేను వరిసాను విను నా. మధ్యాహ్నంలోకి వడుస్తున్న ఉదయంలాగ కళ్లలోంచి వివ్నులు చెరుగుకుంటూ ముళ్ల కంచెల్లోంచి రాళ్లలోంచి రస్పల్లోంచి, గా వల్లెలలోంచి వట్టణాల్లోంచి ఆ నడుస్తాడు నమనస్యల లై జ్వాలా తోరణాల్లోకి గ్‌ అడుగు జాడలు మెరుసాయిం

వాడీ మాటలూ, చేతలూ శ వాడిగా, వింతగా ఉంటాయి. ళ్‌ జా కాలి కమిరి కంపుకొడుతున్న ఈ క గాలివి అమాంతం మింగి ళం కొత్తగాలి వింపుతావంటాడు. గ్‌ నమాజప్పస్తకంలో కొన్ని పుటల్ని మారుసానంటాడు శతుంవు ఏ రూపంలో ఉన్నా పుట మారుస్తానంటాడు, చీకటి నల్లగావే కాదు ఎర్రగా వచ్చగా కవిపిసూ ఎన్నో రంగులో ఉంటుందంటాడు, టి

మురకచూసి ముక్కు విరుసాడు ముసుగుల్ని చీలుసావంటాడు, మణికాంతుల హరిణాన్ని చూసి మారీచుడా ః గురు వట్టానంటాడు. టోరా వడుకున్న వాణీ

ల ణ పూస దబొక్కలమీద తన్ని గల్లా పట్టుక ఊపి లేపి కళ్లలోకి వేడి చూపు జౌొన్సి నూటీగా సూర్యుణ్డీ చూపి చకచకా సాగిపోతాడు. ఎవరై వా ఆవి ఏమిటిది? అంపే క్‌ 'మేల్కొల్పడానికే తాను పట్టానంటాడు ం గోవుల వద్దహూ గొర్రెల వద్దకూ వెళ్లి ప

టా! టం! ళో

ఖే మిమ్మల్ని చంపుక త్రినేవ్లాఢు

త మీకు పాలకుడు కొడంటాడు

నా

నా మవ్వు తిరుగుబాటుదారువా। అంటే

నా

రె "స్వేచ్చ నీహూ నాకూ అందరికీ జన్మహక్కం౦టాడు కన్నీరూ నెతురూ ప్వేదం కలిసీ కొత టావిక్‌ తయారు చేశానంటాడు. వాటి వరస్పర సరిణామ దళల్ని గూర్చి వరిళోధించానంటాడు తుబ్దంగాం శాను చావును కొవలించుకు నడుకుం టీ తన వేడిని భరించలేక ఎళిపోయిందంటాడు దేశమే కాను కానే దేశమంటాడు లోకం తిన యిల్లంటాడు, ఎత్తిపట్టిన పీడికిలో ఏం దాచి ఉంచాడో తెలీక బాంబుందంటారు కొందర్భు కాదు ఫిట్స్బంటారు కొందరు అదేనీ కాదవి నాకు తెలుసు ఆ రహన్యం నీకు చెప్పదలచుకోలేదు, పెద్దలలో కొందరికి వాడం”పీ భయం

న రాగావే కసురుకుంటారు

ల వక్కలో బల్లెం చూపినట్లు

క్త వక్కకి తప్పుకుంటారు

ఎ

వి పిల్లలకి వాడం సే బెల్లం

మ్‌ శాగానే ముసురుకుంటారు.

తి అందర్నీ కూడగట్టుకువి

అలా మైదానంలోకి వెడతాడు న్‌ |

అక్కండేం చెబుకాడో తెలియదు కాని. ళీ ణా

ఎత్తిపట్టిన పిడికిళ్లతో పిల్లలంకా వ

ఎదురుగా వస్తూ కనిపిస్తారు నా డై

చేదు మాతిలు

గుడ్డివాన లేతిలో రాయి

తప్పుదారి తగులుందేమో

శాకాల్పినవాడీ తలకు

ఇక్క.డ మన *వీరయివకులు

విసిరే రాక్ష మాతఏ0

సూటిగా తోడేళ్ల గుండెల్లో కే కాచు

తోడేళ్ల గాలి పొలిమేరశై నా

పోవడం లేడు.

న!

ఏది ఏమైనా

మవ్వు విజం,

పీ అడుగులకింది నేల నిజంం

పీ ఆలూ, విల్లలూ _ అంకా నిజం

మీ కడుపుల్లో మండే వ్‌

ఆకలి విజం. అ

వట్టి సిద్ధాంతాల గాలి కబుర్లతో కై

ఆ ఆకలి ఆరక పోవడం _ మండే విజం, తొ మి

ఠి ది

కే ఈ దేశంలో ఎస్నుడూ కృ “పేదల గుడిసెలే కొలిపోశాయి ణా కడుప్పలో మండే ఆకలి మంటలు జ కమల్లోంచి ఎగిసు కల కప్పులంటుకుంటాడ్వేవవెడా 8. వ్వ చూస్తున్నాను గదా ఇక్క దెవడూ సుఖంగా ఉన్నట్టు తోచదు. వితివాడు విడిచే వేడి విశ్వాసాన్ని పట్టి అణువణువూ శోధిపే ఆంతటా పరుచుకొన్న రంగు రంగుల అసరట్వోప్రే కనపడుతున్నది క జాతక చకార్సిల మీదా జగన్నాథ రఠచక్యాలా వా వెరి నమ్మకంతో దిక్కులు చూన్తూ- విభుత్వ రథాచకా9ల కిలిదో వడి చితికి పోతూందొ జనఖిః ఇంతకీ ఇది చెప్పు వనమాజం కోనం నువ్వు సాధించిన సపరమార౦ ఏమిటీ ? న వీ కింయాశీల సంకల్పం ఎవ్నుడు ట్‌ ఎక్కడ ఏ రూప్పన ఫలించింది 1 ౯ ఇదీ చెప్పు ం నమాజం మోజువక్షు సీ మెడలో క గదివిండయ వ్రేలాడిం దేస్పుడు క్‌ ళా శ వార్ష

టో ! వాూవో నవ్విండట! ణి మావో నవ్విండట జీ అహో। జౌ మావో నివ్విండట ల్ల ఆహా లో మానో నవ్విండట ర్ట చొమ్మరాటలో మగా డెత్తిపట్టిన గడకొన మీద మొగ్గవాలిన సొానిడావి నడుంలా. ఇండియా నర్యాజరు వధ ఎగసిన ఆళ్చర్యల కొనమీక మొగ్గలేశాయట కనుబౌమలుం మానో నవ్విండట చిరుకత్తి తకుకువలె లేవండి లేవండి కొలవండి కొలవండి అవ్ని కోణాల నుండీం వనర్వే చేయండి ఎప్పుడు ఏ పెదవి నుండిన ఎక్కడి అగి ముం రెడ్‌ సమ్రాట్‌ మానో వైళల్నీ పెన్నీ యా స్నాప్స్‌ తియ్యబృత క కై విజ ఒ వేగిరం రండి నవ్వు తడి లి అఫ్‌ “సార న్‌ ఇగిరి పోకముందే ళా గంధాఆయిం టీ కీ గ్‌ న! శ శ

జ నవ్వులో చిక్కిన రహస్యాల్ని ! దక్కి ౦చుకోండి ణా దాచుకోండి. త క్రం నవ్యమైన ఈ గ్‌ నవ్వు పునాది మీద ఇప కట్టండి గున్ల కట్టండి, మన విదేశీ నచివాలయ మహా వీరులారా: ఇంత విజయం సాధించిన మీరు నంతసాన వండగ చేసుకోండి. అలనాడు లక్మణుడ్నవ్వితే అందరూ భుజాలు తడుముకున్నారట కళ్లవి గుండెల్లోకి దింపి గాలించారట కారణాల్ని. ఇంతకీ మావో ఎందుకు నవ్విండు వన్పలడ్‌ చెవ్చండీ ఈ చిక్కు వీన్న్పండిం ఇక్కడ తను సంషిన రెడీమేడ్‌ భావాలు తొరగుక్కొని పహ్‌జ్‌ మాస్టర్‌, ఎ నాయిప్‌ విని రేగిన విజ భక్తుల్ని చూశా? ఏమీ చెయ్యలేక వడుకున్న యౌ ఈ పాజడా వభుశ్వాన్ని చూళా? కై కె న!

గతంలోంచి అవుభవాల్ని పిండి, వర్తమాన విషవలయాల్ని ఛేదించి, భవిష్యదాశాంచలాలవై పు చేతులుచాచి, మనిషిలో విగూ ఢంగా ఉన్న మానవతను జాగృతం చేనే పియత్నమే ఈ కవిత అవినీతి అన్యాయం అంాచకంవంటి అంటురోగాలతో బాధపడు తున్న జననందోహానికి విద్యుత్తులా నరవరంలోకి ప్రాకి హృదయ [పవిళవంచేసి మవిషిలోవి మంచితనానికి నీరాజనం పట్టి మవిషిపై మవిషికి రోసా కలిగించడం దీవి లత్యం, రంగురంగుల బురభాలతో నంగనాచి కుత ర్కాలతో _పెళాచిక వికటాట్టహాసొలతో మవిషివి మరింఠ పాళవిక దుస్టితికి దిగజార్బ్చే కుహనా సంస్తాడాలతో విండిన జీవిత కళ్మలాన్ని విచ్చిన్నంచేసి గుండె గుండెకు వంతెనకట్టి మనిషి మనిషినీ జ్యోతిర్లోళంలా వెలిగించడం దీని ధ్యేయం, వావీ ఎర్వారం జగన్నాథం

వ ల్రి షభ పురాణం దే శ్రీ యంతంబగు ఇండియా దేశాన నా అంగ్ల భూధవుల రాజ్యం ముగిళాక వ చిత్తబుద్ధి లేని శివపూజ జే సెట్‌ ర్త్తం వృషభరాజు కథిను విన్నవింతు 2 కుకవివింద

అషాదశపురాణాల పిదవ

అతిలే "టెస్టగా వెలువడింది

వ్యాస వాల్మీకి కాళిదాసాదులు

"టెన్‌ పర్సెంట్‌ రిచెంచ్‌ మెంట్‌లో

ఊడిపోయిన ఉద్యోగస్టులు

పాయజ్కిర్కి సోమ(ర్రినాఫవి

బసవపురాణం కన్నా

అవ్ని౨టిలో ఇదే మిన్న

ఆవకారిక

పూర్వం పరమేళ్వరువికి

వావావంగా ఉన్న వృిషభరాజం

పాములతో పగబూని= వాటితో నరిపడక

వీవజనోద్ధరణకోవ౦ం కంకణం కట్టుకొని

పామాలయాల్లో తలకిం౦దులుగా

భగీరథళపస్సు జేసి

అదనంగా కొన్నికొమ్ములు 'మొలివంచుకొవి

అవతరించింది భూలోకంలో

పాముల్ని వంటచెరకులుగా వాడుదానువి

వందెంలో జన మేజయుణ్జీ జయించాలని

భూమిపై కాలు మోపిందో లేదో యా అంగ వంగ కళింగ దేశాలన్నీ ఖై

తిరిగినచ్చి అంగబలావ్ని చేకూర్చి ని

భరళవర్షే భరతఖండే ణా

ళే మేరోర్టకిజదిగ్భాగావికి

త పట్టం కట్టుకుందామని తలపోసి

ణా వికృమార్హు_వి సింహాసనం

వ ఉజ్ఞయివిలో సంపావించి

త్తం ఎక్కడానికి వెళ్ల గా

రో ముష్పదిరెండు సాలభంజికలూ ఫష్కన వవ్వాయి అర్హెంటుగా దేశాన్ని కుదువబెట్టి న్యూయార్కు నుంచి నెమలిసింహాననం మాస్కో నుంచి రత్నరాజితకిరీబం మేడిన్‌ ఇంగ్లాండు మేజోళ్లు విమానంలో తెప్పించి వబీనజనుల పాలిటి కామదేశువులా పోజు పెట్ట పట్టాలిషేకం చేశుకుంటే సింహశార్దూలము చేభాదులు శిష్యత్వం స్వీకరించాయి అనాటి సళ అచ్చంగా కణ్వాశంిమంలా విరాజిల్లింది, మరునాడు (పొద్దు పొడవకముందే వైతాళికులు విదుర లేపగా బుద్ధగయలో బౌద్ధమతం న్వీకరించి ఆళోకహ్మమాట్టు నమాధిపై పూలగుచ్చం నమర్చించి రాజధానికి తరలివసూ దారిలో కనువడ్డ గోవుల్ని వధ్యశాలకు పంపింది ఇదేమం'పే_ *మవకు శివిచకరివర్తి లాంటి ప్రభువులు

యా ఆదర్శిం నుమా అన్నది,

నీ

ఆ నదరు వృషభరాజం

ళు వరిషపాలన పాగించింది లగాయతు

పామాన్యుడు._ అంతకన్నా తక్కువవాడు వ్‌ వస్వలున్న దినం లేదు క పాం అంతకన్నా లేదు వా లంచాల్ని ఎరువులుగా పోసీ క విషముష్టికాయలు వండించేవాన్ల త్తం నూటికి తొంబదిఠొమ్మిది పాప ల్లి పండిన వరుకునంకా అంగట్లో పోవి

తువికిపండ్లని నమ్మించి

పెరుగుతున్న జనాభా నమన్యమ

వరిష్కురిసారు షావుకొర్లు

గర్భధారణ మూడుపాళ్ల

ఈతన్నాళః ముష్పదిపావ్ల

మంతిిపదవులు వాలుగుపాన్ల

వాయకోదరయం నలుబదిపాన్ల

ఆదేశంలో రోగాలు తన్ప

వమ్మె చేయని వస్తువే లేదు

కృష్ణపక్షంనాటి చందుండు

ఏడువలేక నవ్వుకునే దరిద్రుడు

ఇదీ మన భారత దేశం

ఏనాటి పుణ్యమో ఏ యోశదలమో

జునియించినాడ వీ భరత దేశాన,

కభాపారంభం౦

ఆ దేళంలో మాడమూల కుగాంమంలో

ఉన్నవి రెండే రెండు మేడలు

అని సౌొధసుధాధవళిత

పారేయరుగ్మండలాలు.

ఒకటి ఊరి కరణంగారిడి

పూర్వాళంమంలో వారు

పక్కా రజాకారు ళా విమతం వారొక మంత్రిగారికి జావమరడి తై వారి పెద్దకుమారుడు ల్‌ ఖాబీబోర్లు కధ్యతుడు తు

జ చిన్నవాడు మాతం౦ త లండన్‌లో చదివొచ్చి వా రాజకీయాలు నేర్చుకున్నాడు వ వీళ్లంతా నిండిన చెరువులోకి త్తం కప్పలు చేరినట్లుగా 2 కళశాల సమయంలో తవ్ప గ్రొమంలో ఎన్నడూ కవిపించరు ఆరునెల్ల కొక్కంమారు పిలువకుండా వచ్చే అతిళులు ప్రజల కష్టాల్ని బస్తాల్లో కుట్టి పట్నం చేరుకుంటారు మరోమేడ పంచాయతీటోర్తు 'ఫెంపిడెంటుగారీది పూర్వాశంమంలో వారు కరణంగారికి సేరిదారు రోజులు మారినాయన్న వార్త ఎక్కడో ఎవడో అవగా వివి దేశం పర్యటించేందుకు వృషభం బయలుదేరిందని తెలిపికొవి హఠాతుగా దుసుల్ని మార్చేసే ఎన్నడో నాయనమ్మ చేయించుకున్న పాఠరాట్నం దుమ్ము దులిపి గోడగడియారం (పక్కన నలుగురూ చూపేట్టు వెంలాడదీపి యా ఇంటిముందు కష్రేపిన విక్కెద్దుల్ని లై గంగిరెద్దుల్లా అలంకరించి వి వినవా ఐసవాః వృషాధిపా అంటూ వి స్వాగతం పలికినాడు ల! ఆనాటినుంచే అతని జాతకంలో తి న్వర్ణయుగం ప్రారంభం

ఆ గాంిమానవికి 'పెంపిడెంటుగారి తి

వుణ్యమా అవి విద్యుత్తు వచ్చినా త

కాలిపోయిన బ౦ితుకు బల్బులు జా

వసేమిరా వెలగడం లేదు. ల! త్తం

ఆ గ్రామంలో అనగవగా ౭

ఒక్క నన్నకారు రైతు

విండుబండిని లాగే దిక్కెద్దులాగా

వంసారం ఈడుస్తున్నాడు

వప్పంనకుని నంపారంలా

వ్యవసాయం సాగిస్తున్నాడు

పొద్ద పమావం మోలకొట్టినా

జొనెడు పొలానికి నీళ్లు పారడంలేదు

మోటటొక్కెన కన్నీ చిల్లులు

గిలకిమీంచి దండెడ సాగక

మాటిమాటికీ సందెన పడుతున్నది

కాత ముత్తాతలనాటి దూపకుబుర్డీవి

తన్నుకపోయింది కావలికుక్క

పొలంలో చల్లిన మొలకగింజల్ని

ఎన్నడో ఏరుక బుక్క నాయి కొంగలు

చేతి కందవచ్చిన జొన్నచేనులో

విలబిలాకతులు తివిపోయె అంతకంత.

మహాకవి పోతన్న రైతు కుటుంబంవాడు

మన మంతు9లందరూ ఆదే కోవవాళ్లు

ఆకాళవాణీలో ప్రత్యేకంగా

రైతు నంక్షేమంకోనం సృసారం జరుగుతున్నది

అధికోత్పత్తి సాధించాలని వాడవాడలా

గోడగోడకు పిదారం సాగుతున్నది బూ

మధ్యాహ్నలోజనానికి బళ్ళల్లో శ

మక్కజొన్నపిండి నపై చేయబడుతున్నది కా

రైతు దేశావికి వెన్నెముక వంటివాడు మ్య్‌

రైతుకు వృషభం జీనగర్రలాంటిది వి

చే అట్టి వృషభం దేశాన్ని పరిపాచిస్తున్నది త అట్టి వృషథానికి చేతులెత్తి కై మోడ్చులిత్తు న బనవా దిసవా బసవా వృషాధిపా వ దిగిరాకు దిగిరాకు దివినుండి భువికి కం డై కీలెరిగి వాత నతినతిగా మాట్లాడకు అది పిరికివాని లతణం వనంగినంగి నలాములు కొట్టకు ఆది దావిన లక్షణం అనవనరంగా గొంతు చించుకోకు =--ఆది సిచ్చివాని లక్షీణం " కొటారుకొమ్మలపై గంతులు వేయకు ఎ= ఆది జంతు లక్షణం. విటారుగా నిల్చుండీ నడువు చల్లకు వచ్చి ముంత దాచకు దేవు డెదురైవా తల వంచకు దేజెమొగంతో కాలం గడుపకు కడుష్పనొప్పితో షాధపషడుతూ కాలుకు మందు పూయకు. ప్తాటుఫారం మీదికి వచ్చిన = అ (పతి ర్రైలుదిండి ఎక్క దగింది కొచు ర దిక్కులు తెలియకపోతే వై ఎన్‌ క్రైరీ ఆఫీసులో అడుగ్ను

ఆదరాబాదరాగా ముల్లెశూట వదిలేషి జి గూడ్చుబండిలో మాతం ఎక్కటం త జో ఎవడో కామరోగపీడిళుడు పంపిన న మాయలేడి వెంట పరుగెతకు త్తు వారణావతంలో కిట్టించిన గ లాకిగ్భహంలో వివపించకు ఐదూ్లినా ఇవ్వ నన్నప్పుడు ఎందుల కింకా నంధిజేూలు కందమూలాలు తినుకుంటూ కాలషేపం ఎన్నాట్లః గాంధారేయుణ్తీ కూల్చడానికి గాండీవిసెతం పవికిరాడు- పవనతనూజు డె నానరే కీలెరిగి కొట్టంది. లాభం రేడు తక్కు వేమి మనకూ రాముం డొక్క డుండుపరకూ ఇస కనకపు సింహాసనమున ,., ఈ కుక్కు విన్నటిదాకా ఎక్కడెక్కండో తిరిగి ఏమేమో తిన్నది అ ఎదురై న వాడీనల్లా కరచింది క ఎగదిడీ ఒళ్ల కా గీకింది తై కు 'సెంటపన్నల్లో పొర్లాడి ళ' బురదగుంటల్లో మునుగులాడి టి

శ అసహ్యానికి మారుపేరుగా

త అనారోగ్యానికి ఆటిపట్టుగా

ణా నర్వరోగాలకు సజీవమూ ర్రిగా

న దుర్గంధానికి దానకర్తగా

త్తం కసిరికొట్టినా కదలకుండా

ణి మన ఇంటిముండే కూలబడీంది. వందిరిగుంజకు కన్లేసీన యజమాని కంట్లో కారంచల్లి గొలునుతో నహా ఉడాయించింది దొంగచాటుగా తోటికుక్కలతో కలిపి పొరుగింటి వాళ్ల ఇంట్లోనే కాదు యజమాని వంటింట్లోనూ జొరఐడీ వంటకాలు పొడు చేసింది పసిపిల్లల చేతుల్లో రొజ్టముక్కంల్ని అమాంతంగా అందుకు పోయింది రెండు రోజుల్నుంచీ వన్తురిడి "రెండు మెతుకులు ఆడుక్కాచ్చుకొని నోట్లో వేసుకోటోతున్న బిచ్చకతె బేతిలోని కఐళం కాజేసింది ఒంటికంతకీ జానెడు గోచిపేగు తవ్ప కస్పుకోడానికి మరేవీ లేక చళితో పోరాటం చేసి చేసి చివరికి తానే ఓడిపోయి పుట్‌ పాత్‌ పై వడుకున్న మూడుకాక్ష మువనలివావి ఆ కావ గోచిపేగూ కరచుకపోయిందిం

జ ఆలాగవి ఇదేమీ పిచ్చికుక్క కాదు

ఆ మదంబట్టి తిన్నదరక్క

కళ బాగా రక్తం త్రాగేందుకు మరిగి

వె వచ్చిమాంనం తప్ప మరేవీ రుచింవక

శం పట్టణంలో స్వైరవిహారం చేపి

మ్‌ సుఅరోగాల్ని కొమక్కోటచ్చుకుంది.

ఇవాళ ఆదే కుక్క జీ తోటోకుక్కంలతో పోట్టాక్‌ త అవన్నీ తలా వవేజ్య్ళ కట్‌ జ్శా ఉన్న పండ్తన్నీ' ఊడీపోగా. | చ యజమానిహడా ఇంటినుండే గెంటి వయగా ర్వ ఒంటిపై జింకచర్మాం కప్పుకొని ణి జీవకారుణ్యసంఘంలో

ఇటీవలే నభ్యత్వం పవుచ్చుకొన

మానవతావాదం గూర్చీ

మాళ్సదేశగొరవాన్ని గూర్చీ

ఉవప్ణిసిమున్నదో జె

ముఖ్యంగా కుక్కుక్రాటుతో

బావపడుతున్న వాళ్లప్పు చూఫి

తిన్నీశ్లే కొరుస్తున్నది

ఆ నేరమంళా

తోటీకుక్కులపై తోనున్నది

కుండలు భాళీ అవడాని క్కారణం

ఈండలకు చిల్లులు వడడమే అంటున్నది

కుమ్మరివానికి కండలు

చేయరాలే దంటున్నది

ఏమేమో అంటున్నది

అబద్ధా లెనెన్నో చెబుతున్నది

శారిచెట్టు ఎంద్‌ శన బంక

దుడ్డె గడ్డికోనం ఆంటున్నగి

తగుదునమ్మా ఇటూ కుచ్చి

కవకపు పింహావనం పై కూడ్యున్లుదినక

ఓ వా అన్నలూ తమ్యులూః ఆ కుక్కతోక పట్టుకొన్న ః లీ గోదావరి వీదటోకం౦్యక్రా/- ఠా వచ్లేల్లో ముంచేసి అది మాఠ0ిం వై ఇ ఆవలి తీరీఠ గేరుకుళలటుంచి మూ కుక్క విళ్వానంకల ఇంచువవ్షమోత వా

ళీ అన్ని కుక్కులకా వర్తించదు ళ నీన్ని మాఠ౦ం ఇంటిముందుకి రానివ్వకండి జా ఇంటి కావలా ఉండదు సరికదా జ్‌ తిన్నింటి వాపొలు లెక్ష పెడుతుంది త్తం ఇక వీవికి కాలంకూడా మూడింది డె మువ్విపాలిటీవాళ్ల కవ్పగించండి అందుకే అన్నారు పెద్దలు కుక్షకాటుకు చెప్పు దెద్బిం ఇక ముందెన్సుడూ విశ్వానంలేవి కుక్షల్ని పెంచుకొని గురు పెట్టి విదురపోకఆడి చుటబ్దూ దొంగలున్నారు జాగత్త ఛీ ఛీ; "ెంచినవాళ్లను కరిచే కుక దొంగలు వడిశే మొరగఫి కుక అదేం కుకః క నా గుడినే మింగినవానికి. .., వీగాలుపేడ్‌ చూపావెందుకు తమ్ముడూ? మన కన్నతల్లి కేనాడు | వెన్నులో పుట్టింది రాచపుండు క వాటువైద్యులూ నర్మవచిపులూ పవికిరారు కే ఫీదోవిధంగా తగివచికిత్స చేయంది న్‌ ఇంతలో ఈ నర్తిజం మావివోదు అ మన నెత్తిమీద ఏల్నాటిళవి కూర్చున్నప్పుడు ణు మవ ఇంట్లో భూతాలు కౌప్పర్టవ్రి పెట్టినవ్పుళు

ఏ గదిలో వేసి తలుపు మూపషిషా తి

దయ్యాల ఇంట్లో బిడ్డలాగరు త

గుడినే మింగివవానికి ణా

గుళ్లో లింగంవో లెక్రాః త త్తి

వడ్డీంచేవాడు మనవాడు కానప్పుడు ల్‌!

ఏ వరునలో కూర్చున్నా ఆకలి తీరదు

అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా

ఆలుగినోటో ళవి ఉన్నట్లు

ను భా న!

ఏమైంది మన దేకాని కీవాడు

పుచ్చిణుకులై వాయి కందుల

మంత్రిపదవి లేనప్పుడల్లా

వృద్దనారీ వఠివ)కా,

గారడీవాడు చూపించే మామిడి చెట్టు

పూలు పూయడు = కాయలు కాయడు

ఎవ్వడికి నీడ నివ్వదు

చివరకు తనకు తానే నిలునడు.

శాగుకున్నది విషమే అయినప్పుడు

ఈంగు గూర్చి మనకు సట్టింపెందుకు

ఈ నాటకమే బాగులేదంపే

దరో చీర కడుతా నన్నట్లు.

ఈంగు మార్చడం ఎవడిక్తావాలి

అంతరంగంలో మాడ్పు రోనాలి

జిల్లేడు చెట్టుకొమ్మల్ని కోయడం కొడు అ

వనమూలంగా పెరికి వేయాలి కళ తై

వెన్నలాంటి దున్తుల్ని తొడుగడం కొడు అ

వెన్నెల్లా ఐ9కుకడం మన క్ఞావాలి. ళు

న్లో ఇది రహభథటారి కౌదు

లే ఇది రహదారి కాదు

నీ ఇక్కడ దొంగ లున్నారు జాగంత

ల్తం అంతే కాదు *వివేర్‌ ఆఫ్‌ ది డాగ్స్‌

డాం ఇట దొంగలకన కుట్టి రహా.

క్‌ నహజీవన మెళ్టవు

ఈ పారంఠతను౦కా సర్పమాదాలపుద్ధ ఓ అడుగడుగునా పల్లేరు కోయలగుట్ట వాగులూ వరదలతో వండిన థొంక పిశాదాలు పిచ్చివాళ్లు 'పేర్చుకున్న కంన ఇంఠహ సీవు చేరాల్పిన ఆనందనిలయం ఈదోరొమేదవే లేదుః ఎవడో దారిదోపిడిగాడు కిరాయదుసుల్లో దర్జాగా దొర వేషం వేసుఖోనిీ జద్చ! మోసాల గరలమపాణ తివిమంచి. చ జేబులోని వైకం కాస్తా కొసి తప్పుదారి పట్టించి వాకు ఎక్త డో ఈ పొదల్తోనే దాగుడుమూత లొడుకున్నారే దుల్టూ వెదక కుట్టువట్టారి. వ్య ప్‌ట్ట లేవండి జొన్నచేసుందకట మోసాన్ని పెట్టుబడిగా పెట్టి బఏంతుపకున్న జూదథలక పీ వాక ఫొచికలా తయాకుకాఖు

అ గాలివటంలా జుకవంల్లో విహాగ్షినూ

ర గ గమ్యం లేకుండా వబిళుక్తష్ష్య

వై

అఆ డ్‌ పిచ్చివాడు తోలుత్చున్న మోటార్తుకార్షుబా-

తీ విండు ప్రాణాలు తీయకు

టి

జేయిజారి కెం0దపడిస్‌ జ్ర

పాదరసం బిందువులా టీ

సీకు నీవు చిట్లిపోకు జి

సుశిక్షళుడై న వై వికుడు వదలిన బ్‌

తుపాొకిగ.ండులా ప్ణయాణించు త్తాశ ర

దొంబె తమాషా

య్‌

డేళదయంపే మట్టి కాడు

దేశమంళకే మనిషి భళూడా కాదు

దేళశమంటకే నీవు కాదుఎ నేను కొదు

దేశమంటే మన నెతిమీది నేతలు

ఏడేశ మేగినా ఎదెందు వెతికినా

లేరురా ఇటువంటి నేత లింకెందు

అయోధ్యా మభఖురా మాయా

అందర్‌ పీ దేభో మవ అలిండీయా,

అదిగో ఆ పొదల్లో నివసిస్తున్నది

వన్నెండు తలల నాగుబాము

రావణ పరది9హ్మకు

అది పువర్దన్మ రూపం శ్‌

కె లాసాధిపతివి మెప్పించి

కరంతో చావనివరం పొందింది క్‌

ఎప్పుడు కాటేస్తుందో కాని అ

చపే కూడా తెలియదు, ఈ"

వె ఉగం పేనువి కొడుకు ఉల్తాసి కంనుండు వ శే కట్టుకున్న ఆరోంతస్తుల మేడ రూడు తీ

శి ఇస్సు డందులో కళ్తుల కార్టానా పెట్టీ గ్‌ ఆయన తాలూకా పేంఠాత్మ విచసిన్తున్నది జా కత్తులంకే కత్తులు కౌవవి క తేనెబూసిన కత్తులచి న! చెతురుచుక్కు రాలకుండా డె కుతుకలు కోపేప్తాయి మేడ పైభాగంలో అద్దెకున్నవాళ్లు గోపాయీల రూపంలో గోమాంసభకీకులు విందులతో వినోదాలతో మహాననంలో తీరికే ఉండదు. ఇది పారణ్యాక్ష్‌ హిరణ్యకశిపులు జంటగా కట్టించిన భజనమందిరం అదేం పాపమో కొని వెళ్లిననాదెనడూ తిరిగి రోనడం లేదు భకులపాలిటి కదే సుమా సాలీడు కట్టివట్టి గోడు. ॥ అల్లదే రంగతుంగకరంగములతో వై తరణీనది పవపొస్తున్నది మన కీరిశేవుల చీము నెతురు ఇందులోనే పోకుకున్నడి న్‌ బొందితో క్రైలానం చేరడానికి ఓవర్‌ విడి వేంజంచినాడు యమధర్మరాజు దేశ సేవకై శ౦మదానం చేపీనవాళ్ల వరానరిగా దాటుతున్నారు. అ ॥| డేళదేశాల ఇంజనీర్లతో నలహేతించి వై దేళభక్తకంట్రాక్టర్లతో పవి సోగంచి వి విహవాోని కడ్డంగా పొరజెష్ట పూడ కట్టీఠచి వి వంటపొలాలకు కాలువలు 'తీయించేనాడు మి 'పైరువంటలు వమృద్ధిగా వండుతున్నట్లు తి వం్పిజానంబంధశాఖ వర్పికటించింది

వర్షాళావడకున్నా ఇక పరఠవాలేవవి శి

అకొళ వాణీలో వార్త వివిసింటినది న! ణా

అమకోకుండా వచ్చిన ఈదురుగాలికి గ.

అన్‌ప్తాన్‌గా వీచిన వకమటి గాడ్చుకు త్తం

తెప్పలా కేలిపోతున్నది ప్రొజెక్ట జి

ఈప్పలా కూలిపోతున్నది ఓవర్‌ మిడ్డి

బొందితో కై లానం చేరడానికి

షార్ట్‌ కట్‌ టిట్‌ మెంట్‌ జరుగుకున్నచి

ఊరనో ఆడవినో ఉదకమధ్యంబునో

శ్రీమద్రమారనుణ గోవింద

అందుకే మనసా

హరిపాదము లాళ 9యింవుమాః

ఆది బుద్ద దేవువి "పేరుతో

కట్టించిన ఢర్మానువతి

శంపిటకొల్ని వల్లిస్తూ

తిరుగుతుంటాడు బొౌరంగజేబు

అక్కడి కాతడే ముఖ్యధన్వంతరి

ఆయుర్వేదంతో వట్టాపుచ్చుకొవి

ఆలోపతిక్‌ వాడుతుంటాడు

ఆపరేషన్‌ మధ్యలో ఆ'సేపి

నంకాననిరోదక నమన్యపై

వహజీవన పిద్ధాంతం పై

రాసిన గ్రంథాలే టోలెడు

ఇటీవలే విదేశాలు తిరిగి తిరిగి

ఉన్మాదం తెచ్చుకున్నాడు

యాభై కోట్ల జనాభాకు పైగా అ

పిస్తుతం చికిత్స పొందుకున్నడి కళ

ఇరువ దేండ్లు గతించినా తె

ఏ ఒక్కడూ లై టవడలేదు శౌ

విర్వాణపదవిని చేరడానికి మాఠ9ిం మె

ఏ మాత0వేసినా పవిచేస్తున్నడి టి

! ధర్మం శరణం గచ్యామ్‌

ర! సంఘం శరణం శచ్చామిం

ఖా

న్‌ అదేసుమూ

క్షం గాంధీగారు నాటిన వటవృక్షం

2 గబ్బిలాల్లా వేంలాడుతున్న వాళ్లు లంకొసగరానికి నరమాంసం ఎగుమతిచేపే లిమి పెడ్‌ కం 'పెనీవాళ్లు తడిగుడ్డలతో గొంళులు కోయడం వాళ్లకు మాఠుమే తెణసు దాని ఊడల నీడల్లో దంత కుతూ వృశీమూలాన్ని కొరుక్కు తింటున్నవాళ్లు ఆడేదో పేఫద్‌ మార్కు వాళ్ల ఒక్కాక్కుడూ వృెషభాసురుణి తలదన్నినవాడు ఆమూలుగుతున్నది మరేదో అనుకోకు అది గాంద్‌గారి వవితాంత్మి ఓయీ పేంతకుడా న్వభావతః ఒకే జాతివాళ్ల ఆకారవికారాల్లో హెచ్చుతగ్గులన్నా ఒకే చెట్టు కుక్క మూతిపిందెలు ఒకే గింన్‌రూంలో వేషాలు కిట్టి గయోపావ్యానం వటిస్తున్నవాళ్లు ఈ మాయావాగురలో చిక్కితివా వంటింటి కుంగేణ నీగతి దేశమును ద్వేషించుమన్నా మంచియన్నది మించవీకన్న్యా

జ.

నై

బొటాఫ్‌ సిలబస్‌ వే

ఇదేదో వీడకలలా కనిపిసున్నది వా

ఇక్కాడంకా విర్మామష్యుంగా ఉన్నది వ

గుణింతం తప్పిన లెక్కలా తికమక పెడుతున్నది ర్త

గుడుగుడుగుంచం గుండేరాగం ఇదిం ౭

ఏ దిక్కు నుండి ఏ వేషంలో

రావణుడు వస్తాడో శి

చుట్టూ గుట్టలు గుట్టలుగా పుట్టలు

ఏ పుట్టలో ఏ పాముందో?

పాపం ఇవన్నీ ఒకప్పుడు

చీమలు పెట్టిన పొట్టలు

ఎప్పుడూ ఇంతే ఈ లోకంలో

తేనెతెబల్ని ఎవడో కాదేసినట్లు

అంతేలె తమ్ముడూ వీపని

బూరుగుపండుకు నక్క ఆళ పడినట్టు

సీపు శాాగుళకున్న టానిక్‌లో

విబమిన్లు లేవు సరికదా

ఎన్నడో దాని గడుపు దాటింది

ఇప్పుడది హాలాహలంతో సరి,

ఎలుకల బాధ భరించలేక

పిల్లిని "పెంచితే లాభమేముంది కనుక

పొడిని కాపాడలేక

నెతిమీద మరో కొత్త సమస్య

ఇక్కడ దేపుణికూడా నమ్మేదిలేదు

నమ్మక్‌ హరాంలో వాడు మొదటిరకం

చౌటాఫ్‌ సిలబస్‌ క్రై న!

బాబూ ఈ పద్మవ్యూహంలోకి క

తొందరపడి దూసుకపోకు టి

జే తిరిగిరావడం తెలియనప్పుడు

ట్‌ అందులో కాలిడనే వద్దు

బి నూతపడిన వొణే లేపేవాళ్ల వాస్తి

వ నూరు రాళ్ల వేసవాశ్లే జాస్తి

రం జూదంలో ళకువిగా డున్నంత కాలం

౭ ఇక్కడ నీ పాచిక చేవీ పారవు అదిగో ఉత్తరాన గోగ్రహణం జరిగింది ఉతరుడు రథందూకి పరుగెత్సతున్నాడు ఉత్తర బొమ్మపొత్తిక లడిగింది ఉత చేతుల్తో తిరిగి నశరం చేరకు అర్ధాంగి అవమానంతో కుములుకున్నది అజ్ఞాతవాసం నేటితో ఐపోయింది ఇంకా ఈ బృహన్నల వేషం ఎన్నాన్ల ఈ ఏరాటరాజు కొలువు చాలించు ఇక్కడే మనమంతా.... ఇక్క డే సామాన్యుడు ఎండమావుల్లో సీళ్లు తోడడావికి విమానంలో వరుగెత్తుతున్నాడు

జె

ట్రై న! క్క డే

నెం విరు పేదవాడు

కు పొరబడుతున్నాడు

ఆకలిమంటల్ని ఆర్బడానికి ఖీ

అగ్నిమావకదళాన్ని వ్‌లుస్తున్నాడు ళీ జౌ

న! క్‌ క్‌! నా

నవయువకుడు ళం

వష్పులో కాలు వేన్తున్నాడు 2

లం వ్యారాక్త్‌సికి పూలమాలలు వేప్‌

బ్రహ్మాస్త్రం పివృ॥ పై వదులుకున్నాడు

ఇక్కడే

విజ్ఞాన సంపన్నుడు

విశాంంతి తీసుటంటున్నారు

బుద్ధి ప్రవాడికి తాఠట్టు పెట్టి

బురదగుంటలో ఆఅభ్యంజనం చేసివచ్చి

పడకగదిలో పగటి కలలు కంటున్నాడు

ఇ క్క జే

గట్టుపై హర్చున్న వాడు

మేల్కొంటున్నాడు

ఎరనుచూపి చేపం

ప్రాణాల్‌ బలిగాంటున్నాడు.

ఇక్క్టా డే

ఇక్క డే

మనమంతా

జఅవమంళా న! ట్రై మూ త్‌

శే నిప్పుకణిక త వా జీవితం ఆనే పెరుగుకండలో న అనుభవాల కవ్వాన్నివేసి త్తం మేధస్పూ న హృదయమూ అన్న 2 రెండుచివరలున్న తాడుచుట్టి ఓపిగ్గా త0చ్చరేవివాడు నవనీతాన్ని పిండచెడు సరికదా “పెరుగుకుండను పగులగొడుతాడు. మేధస్పుకీ హృదయానికీ వడుమ ఆంతరం కించిత్తు ఈ రెండు చివరలూ కవ్వావ్ని గట్టిగా చుట్టుకొవి వినీత పరిధిని దాటక.౦డా ఖండను తాకకుండా విడీగా తిప్పగలిగినప్పుడు నవనీతం పుట్టుకొస్తుంది పాయి పితుకలేనివాళ్లు పెరుగు చిలుక లేనివాళ్లు విరాటపర్వం౦లో ఉత్తరునివ౦టివాళ్లు కాకుం సే _ కవికిపొట్టపడే మునలి దీపాలు జీవతం ముళ్లకంప-_కరక్కాయ ఆంటూ భయపదేవాబ్ళ చరితలో గులకరాళ్ళు. మి త్ర మూ।ః జె ఆకొళంలో కమ్మిన చలిమబ్బులు వై ఈ దేశం నరివాద్దు దాటిపోలేదు దా మధ్యాహ్నం కావచ్చినా ఇంకొ ల వీ ఇంట్లో విష్పురాజుకోలేదు గీ అన్నీ చలిబొగ్గులు

విన్న నీవు షిలతినషాలు చే

ఇవాళ చలికి తోడుకోలేద్య ఠ/

ఇప్పుడవి నా

అటు పాలూ - ఇటు పెరుగూ కాలిన్టిడ్‌ వ

వృధాగా ఫొడిఆపుము నిండించటోకు త్తం

అందులో ఒక్క వివ్వ్చుక్షణీక నేవి ౯.1

మరికొంతకాలం ఓవిళ పట్టం

అ

భవిష్య ద్గీత

నన్నెవ్వరూ మందలించకండీ

గుణీంఠత౦ తవ్పు పోతుంది

వే నీలోకం భవిష్యతుపై

జ్యోతిష్యం చెవ్పటోతున్నాను

భూతశాలావ్ని (పజానమక్షంలో నిలబెట్టి

బహిరంగ న్యాయవిచారణ చేయిస్తువ్నాను

ఈ భూతకొాదిం మవల్ని

భూతంలా పీడించింది

మనిషికీ మనిషికీ కుద్య-

అడ్డుగోడ లుంటాగస్‌

అక్షరాభ్యానంతో టే నేర్చింది

మవిషికీ మనిషికీ మధ్య

దూరాన్ని పెంచడమే కాదు

టీవితం ధారరనా తయారుగేసందీ, జ క్రై

ఈ వర్శ్వమానంకూడా మనత్ని బి

నమ్మించి దోజ్లా చేషింది దుం

జీ పిచ్చెక్కిన కుక్కతో పసిపిల్లవాడు ళ్‌ వయ్యాటలాడి వట్లుండి ణా సీతిమంతుడితో రంకులాడి క కవ్వించి కలహం పెట్టుకున్నట్లుంది ళ్తం కారుచీకట్లో శాాగుటోతువాడు నడుపుతున్న ౭ (టేబల్లేని మోటారుకారులో వయాణంలా ఉంది వర్తమానం శికుపాలుని కన్నతలి కోరుకున్న మూరు తప్పులూ వేటితో సరి, ఈ వర్తమానానికి పోకిన టగహదోష దృష్టిదోషాలకు గట్టిమందే కవి పెడుతున్నాము పామాన్యుడి వెన్నెముకతో తయారుచేస్తున్నామ నరికొత్త వజ్రాయుధం అదేమిటీ వీభన్సా అలా వణకిపోతున్నాన్‌ నిన్నవేకదా ఉత్తరువితో ఏమేమో పలికినావ్‌ ఈ (శాగుబోతువాడి సారామత్తు పూర్తిగా దిగిపోవివ్వండి ఈ చలిజ్వరం కొస్తా వదలవివ్వండి ఈ రాతి) ఇలాగే గడువనివ్వండి రేపు బుతువవనాలు మవవై పే వీది అమృతవర్షం కురున్తుంది చె రేవు మవింటికే ఉజ్ఞ్వరి భవిష్యతు క్రై నడుచుకుంటూ వస్తుంది అ రేపు వాగులూ వరదలూ తగినాక ల ఈ నేలంశా నమతంంగా మారుతుంది

రేవు నపష్యగహాలన్నీ కలిసి =-చీ

అనుహల కజ్యీలో _వవేశిస్తాయి న!

అంతవరకూ గుడ్‌ నైట్‌ ః చా వ

ట్తతి

డె

ఉగాది పాట

మనిషిలో మాననఠ వికసించడం

ఉగాదికి నం కేతం

మనిషిలో మంచికనం చిగురించడం

వనంతానికి సూచితం

మానవతను మట్టిలో పారేన్‌

మంచితనాన్ని మరుభూమిలో పాఠేసి

అభ్యుదయం తెస్తామనడం

ఆకపాన్ని కోప్తామనడ౦ం

(వజావంచవనకు మెత్తవీ మార్గం

వానలేకుండా పట్టి పిడుగులు రాలడం.

వానా వాదాలు కలగాపులగంచేసపి

రంగువీళ్లలో ఉవ్వువీళ్లు కొన్ని కలిపి

అత్తరు పన్నీరు కొంత పె పెన పూసి

కొత టావిక్కు తయారు చేళామం పే

ఇంకొ నమ్మడానికి మా తరంకొదు లి

బహురూప్పల వేషాలని తెలిపింది నేరు కై

దయచేసి మీ మందులనంచి కిట్టి పెట్టండి ఏ

మీ కునుకోగంతో ఎవర్నీ బాధ పెట్టకండి, గ్‌

ర! మంచికై నా చెడుకైశా

త్‌ మానవుడే కేం్యధమించవు

_నా ఒకే కేయ్యదంనుండి పుళ్జీన తరంగశను

త కొలనంతా వ్యాపించినట్లు

త్ను మనవిషిలోనే మంచితనం పుట్టి

51 వమాజాన్ని అవరించాలి

మనిషిలోవే మానవత వికపించి వరినరాల్లో వరిమళం గుదాళించాలి (వతిమవిషీ విరబూసిన వృక్షంలా వ9కృతిలో రాండవించాలి ప్రతికంఠ౦ కోయిఅపా అగా జీవనమాధుర్యం వినిపించాలి అనాడు మవ కుగాది అదే భవితవ్యానికి పునాది.

త

క్పై

వ

ని

న్‌

న!

ఈనాటి దారిద్య్యింనుండీ దుఃఖంనుండీ

పిడివాదంనుండీ, చీకటినుండీ, దోపిడినుండీ

అజ్ఞావంముండీ మృత్యువునుండీ

విముక్తికోసం...

దిగివచ్చిన న్వర్గ్షంకోనం

మానవుడు సాగించే సర్వతోముఖ పొయశ్నాలల్లో

ఉన్నత మనస్సుగుంచి ప్రసరించే వెలుగుల్ని

వదిలవరచేది కవిత్వం,

ఒకజాతి కఏత్వం ఆ జాళి సమష్టి చైతన్య

పురోగమవానికి సూచిక.

జీవితంలోని సుఖదుఃథాల నడుమ వాటి కతీతంగా

పాజెత్కరించే తీయని వేళ కవిత __

కవి వేదనానుభవం వై యక్రికం,

నహృదయుని ఆనుభవం సామాబీకం-ా

శద్ద్షావికి నియత మైన అర్బం,

కవిత్వానీకి అర్థం అనంత ముఖ౦ఎ-

వ్యక్తి సమాజంగా, అతని మనస్సు సామాజిక

చై తన్యంగా రూపొందుతుంది కవిత్వంలో,

ఇదీ నేను కవిత్వాన్నిగూర్చి అనుక నేది, సుపిసన్న

ఖీ ఆద మాతృ ధర్శన క తలీ ఎక్కడున్నావు ఎన్నాళ్లెంది వినుచూసి ణా కానవచ్చావు నా నాల్క కవితామృళ రనవిందువు ఠఠ చిల్కరించిస వేళ, మనోజ్ఞ పీలాంభోదళ కలంలా మింట లే ఆనంఠత భాన్యసోతస్సు ఆత్మలో వర్షింపజేస్తూ... ఆళకు తొలిగూపానివి అనంతయా[క్రలో వెన్నెలబీపానివి కన్నతల్లివి రామునికి కృృష్తునికి బుదునికి కంక రవిక మరచిపోయిన నేవు._.ఇతిహోపాల గర్భాల చీకట్లు చీల్చి వెదుక్కుంటున్నాను శృల్లీ నిమ్ము విశ్వరూపాన్ని చూపనుని ఇరవై నవంకాలముందు . ఈవు కావవచ్చిన ఉగాది సామాన్యమైన ఉపషస్సుకాగు...ప్వాతర్శత్య భామవి కల్సి కోట్లాది శ్రమ్ముల గుండెల్లో కోట్ల పద్మాల విప్పార విరిషిన మింటి కొనలనరకు ఎగిరిన ఫావురాలు వేలు, విశ్వమంత ఆవందకువోజ్ఞ కళ్యాణ వేగికగా ఊహించి 'దేళ దేశాలకూ స్నేహ మరుర ఖావధూతికల పంపించి కలవా తమస్సు అందింది కాంతి అర్జాన్ని రుళపించి వాడు ఎంత ఎత్మైనవాళ్లం.. వొకే ఆశ్చర్యంగా ఉన్నది. కావి తల్మీ ఎంతలో విజణ కజగామాదింధి త్యాగంచేసివ తరం వెనుదిరిగి సతివలాన్ని కోరింది విణాళికల పక్రాలషీద శఖువి పాచికృలు గలగలలాకే శాజకీయ బారిత్సలకోనం రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. వరాయి స్రభువుల పాదాలకు పాలిష్‌ చేపినవాళ్ళు పాలకవర్గం 'మేలిముమగులో' వలికారు చిలుకల వలుకులు వి ఎన్నికల మార్కెటు తెనిదారు ఎన్ని వోళ్లైనా కొన్నారు గా వదవులు వంషుకొవ్నారు సెదవ్నణు చప్పరించాడు. క్రై మ్‌ వరాయిరాజ్యం పోంజనా పరాయిభాన షాలిసూ మేవ్నంది. ణ్‌ వుజలక్పూ పాలకుంకూ మధ్య భాష ఇవుఫతెరగానే ఉంది థె

చే విద్య ఎరుకకాదు._భాషా నేషమూ దర్చ్పమూ డాబూ

త ఎవరినో * కోట్‌ చేయడం మెదడువి కిరాయకు ఇవ్వడం

ణా లక్ష్యందేవి దేశంగతి ఆరిక అవిశ్చితపితి

న గో ఈ

ఠం ఎంతకాలం ఇలా వెచిపుండమం౦టాపు తల్లీ

గ రొజుకో కొతగమ్యం సూచించింది అధికారం రోజుకో కొత వేషం తాల్చింది వేతలవర్గం ఎక్కడ వెగుక్కోను విన్న కర్షకుల పొలాలలోనా ?

ఉష

నగరం మోజులోపడి బిడ్డలు నాగలి వదలి వసున్నారు ఎక్కడ వెదుక్కోను నిన్ను కార్మికుల ఫ్యాక్టరీలలోనా ? నవి వదలి వాళ్ల రాజకీయ పార్టీల పాంబడ్డారు పోమరితనమనే నర్పంనీడ ఉద్యోగివర్గం విదంపోతున్నది దేశం నంపదలో చాలభాగం జోగుతూ మింగేసున్నది తఈలీ కరువులు రావడం తప్పదు కడుపులు మాడటం తప్పదు దూరం౮గా విల్చున్న సూర్యుడు అసహ్యంగా చూడటం తప్పదు కతుంవు అవరించినవేశ ఆహింసా రథం భూమిలో కుంగింది ఎవడికి వాడు తన పసినిమానేపి ఎదుటివాళ్లను విమర్శిస్తున్నాడు నన్ను నేను మరచిపోయాను ఎవరినోచూచి వేషం వెస్తున్నాను అమ్మా ఎస్పుడు విముక్తినాకు ఈ సంకుచిత కృతిమ పరిథిమండి “పిరికితనం మురికీతన౦ దుడుకుతనం దేశం ఏీలుతున్నప్పుడు ఆ ధర్మ విధర్మ నిధర్ముల ఆటలు సాగుతున్న వేళ ఈదేశం నాదనడం తవ్పు మనం ఒకేలా ఉండాలనడం తస్పు ఎంత దివ్యంగాఉంది ఈ లౌకికరాజ్య వ్యవస్థ వికసించిన పద్మంలా పరమ సుందరమైన ఈ భూమి విపంచిత భావరేఖలతో చింపిన వినరిలా ఉంది

వె టోనుల్లో పులుల్ని బరిమీద వదలి వేస్తున్నారు

న చేనుల్ని కంచెలు మేస్తున్నవి వేళన కల్లోలపడుతున్నది.

వై సై అ

న్‌ మలభంగా కొటీశ్వరులయ్యే లాటరీలం'టే మాకిషం

రెం స్ట్‌ షై

టు రోజూ జీఠాలు పెరగాలి ఎప్పుడూ వెలవులే రావాలి

వవిచేయడం మాకు నామర్దా బాకాలు కొట్టడం నర్హా జి ఆఅంతన్వరూపమిది మాది అమ్మా, జొలినడకు మామీద." ! ఫ్‌

పామ శిఖర్యాగంనుండి కవ్యాకమారి నడిమిమేర జె

వెదికాను నీకోనం తల్లీ వేయికళ్లతో నేను ర్‌ం

గుళ్లలో బళ్లలో పాలకుల గుండెల్లో కానరాలేదు స్ట్‌

వివణిలో కవివాణిలో జనమతంలో జ్యాగత్తలో లేవు.

వరుడి గుండెల అడుగున నలిగిపోయే మానవత్వపు నడి

కడ కెక్కడో ఎక్కడో కదలుతూవుంది ఆటోట

కలతవడిన అంథోధి కమనీయ తరంగ నంతోలళ

ఆచట సీ పిలుపు వీ తలపు అన్ము రూపాలు వేర్వేరు.

గోదావరి పొంగినవేళ వీహారుభూమి పండని వేళ

కోయివాభూమి వణకినవేశ కోట్‌ ఆరవాదాల నడుమ

అమ్మ విశ్వరూవం దర్శించి అవును నే ఐ9దికి వున్నానని

నమ్న నే చూచుకోవాలని నాలోన నిన్ను నిల్పాలని

పసిపావ కళ్ళల్లో వెలిగే భావిన్వర్గ రమణీయ న్వవ్న..

యువకుల హృదయాల్లో వెలిగే ఉద్ధకాగ్ని శిభాంగ్న

కల్చన కమనీయ తేజస్సు_కొనిపింపజేస్తుంది విన్ను

ఆత్మలో వెలిగే జ్యోతి ఎప్పడూ ఆరిపోకుండా చూడు.

అప్పుచేసి పప్పుకూడు అనే తత్వం ఆవరించకుంచా చూడు

హిరణ్యావుడిలా దేశాన్ని చాపచుట్టి చంకబెట్టడం మాసన్ప్చిండు

క్యాగంలో పొందర్యం చూపించు ఆదర్శాల పూలవాన కురిపించు

ఆఅంతరాత్మకూ అలోచనకూ మధ్య ఆవరణ కుడ్యాన్ని ఛేదించు

మమ్ము మాకు చూపించు మాకొక చర్విక నిర్మించు

తల్లీ ఈ నేల ్యవతిచోట చైతన్య నృందం కల్పింటు న్‌

ఒంటరితనంలో వతిగుండె నీ కోనం విలపిస్తున్నది తి

తల్లీ వెంటనేవచ్చి మాలో ప్రణ విష్ఫూర్తి కల్గించు. న్‌ ళం అతి టి! జ

జీవించదు గతకొలం, సొవొత్కరించదు భవిష్యత్తు మా

వర్తమానం వెల్గెకుంది, వెల్లుతో వెల్లడం మేలు తు

! అనంతక్షాఖ మూర్తిని సీవ్వు ఆయినా వేగు నంజీననివి ల! పరిగెత్తే ఉలషాశానివ్ని ప్పప్పల్ల నహన్రదళ వద్మానివి న! థ్‌ నం వి కన్నీళ్లు కశడనము రేండు వ్మషిఎగిడా ఎన్వడో యుగాలనుంధీ నోట్లో నాలుక కాదు కన్తీ కోట్లో పెన్ను కాదు గన్ను వీరిలో కాటోటాలజలాళి మేరలో చీకట్ల చౌళట్ల గోతి యుగానక్షౌక్కం వూతన గూవుం తరావికొక కొత్త అభిశాసల ఆకాశం అతుగుకన్న పొట్టిద పాచికల సజ్టిలవుల పెట్టుది గృఠ్తు గుడు గుంచం గుండే రాగం తిన వోవిలో తాను పాడిందే థ్రీ రాగం జావిముంగు ్యఫ్రనవిచు తేక క్‌ బావివెన్సుక్ల బవపనిచం కాదు కై దళావతారాళు చూడలేదు కొని వా ఈ నాడు (వఠ్యచంగా చూస్తున్నాము గ్‌ పానం: ఇన్ని ఆనరాకాల్ళోనూ వధఖవి లశ్మ్మీ గ్‌ శన్నీన్ల_. కన్నీళ్ల. కం ల్నీ క్ష

డేళంకం పే శాను గొవ్చ_ఆహారప్నకొరత లేదు క్ష

యోగుల్లో తాను పెబ్బ_..భార్యతో ఎన్సుడ్లూ పోట్లాట త

ఈవను గూర్చీ ఎవ్వరేమన్నా విమర్శించినా త్ల

శనకు పట్టదు తన గుండెలకు గిట్టదు ! ళఠ

ఇన్నితరాలనుంచి చూసున్నా న్డ్‌

ఇలాగే వ్యర్థమైంది కన్నీరు

నీన్షలేవి మాఊ జ్రయిశే

అయ్యో జీవనది ఒకటి ఉండేది

ఓ నా దేశవూ।

ఓ నా దేశమా,

ఎందుకు నపాస్తున్నావు నీవు ?

అళకుణ్లీ అనానప్తణీ వంకయాక్ళుణ్ణీ

పిరికివాణి మురికివాణ్డే, పీడకలలు శనేవాజ్జీ

పదిమంది తినవలసిన అన్నాన్ని పాతర పెస్టేవాజ్డి

వపిపావల పెదాలపై చీరునప్వుల్ని

బ్యాంకుల్లో చాచే సేవాజ్ణి_.

ఓ నా దేశమాః

శిధిలనం దేశమా ॥

ఎలా భరిసున్నాపు పీవు ? వి

ఈమ్ముల గొంతులు కోసి అన్నల ఇక్స శగలబెట్టి క్‌

హృదయాన్ని చంపేసి రోజుకో నినాదాన్ని వృష్టించేవాళ్ణీ జె

పాలిచ్చే కొమ దేమవు కాన బండింప న్వెంచినన్సాడ్డే న

కణక్షణమూ రూష్ణ్రన్రూర్చే దుళ్ళాసవుణ్ణే గ్గ

ల! కణకణనమూ విషం కక్కే కర్కోటకుణ్ణీ ళ్‌ పారణ్యకళిపువితో పొత్తైన సంహాదుడ్డీ_. ణా జ ఓ నా దేశమా ఠం హతాత్మవిద్యోతమా 2 పరప్రత్యయనేయ బుద్దితో జాతీయ ప్రొణళకికి (దోహం చేసేవాడివి తన ముఖాన పొడుచుకునచ్చిన కోరల పై తన కీరి చెక్కి ౦చుకునేవొజ్జే విచ్చుకునే స్వాతంతర్య శతప్మతాన్ని రెక్కలు రెక్కలుగా చీల్చి పంచుకునే వాజి ఎలా ఓరుస్తున్నావు కి ఓ నా డేశమా ఇళిహాన వీర్త విశ్వానమా న్లాకుమవీనము(దంలోంచి ధనబిందువులు కొన్ని విదలించి కర్చువి తలదన్నిన వేషం వేసిన వాళి మ! త ఎన్నికల్లో నీతిధనుస్పును విరిచేసి అధికారం సీతను చేఐటిన (శ్రీరామచందుజ్జ స! ణు భీముడి రూపంలో ఉన్న కిచకుజ్జి ఆత్మద్వారాన నదా దత్మిదుడై వ యౌచకుణ్ణి ఎందుకు పాలిస్తున్నావు ల! వి వ యుగపద వై ఆ భావన దీనం _ అనుళవం దావి పీడ ట్‌ జీవితం కలగలసిన వెలుగుల చీకట్లవాడ

జ్ఞాపకం వెచ్చవిచలి తీయని ఆకలి జ వెన్నెలతో నవ్విన్తూ చేతులకందని జాబిలి ళ్‌

జ యౌవనం విరిపే అందమైన కలల సరన్సు త్‌ బింబించు ఎదో ఇం్యదధనువు ఐహువర శటిం రోచిస్యు

ణి క్త

కోరిక మవస్సుకూ ఇంగదియాలకూ కట్టిన గొలును వి ముడి విష్పటోయివప్పుడల్లా మరొముడి యడం తెలుసు, హృదయంలో నాదం పలికేవేళ ప్రతివాడూ త్యాగరాజు ఎక్కడో ఆరుదుగా వ్యక్తం కొవడంలోనే నరస్వతీదేని మోజు జీవితం కావ్యానికి రనధ్వని క్యాగం అనౌచిత్యం ఎవ్వరితోనూ పంచుకోవి వైయక్తిక భోగం (చివకులో అందమైన వెన్నెల పండుగలా వచ్చేది (పేయసి (శాగెయ్‌ (_పేమపాయసాన్ని ఏండ్లదోనిళ్లలో ఏండుగా పోసి తీరికగత౦ం కోరిక అనాగతం వర్తమానం తీరని కోరికల వ్వగతం అనందలోకాల చేర్చేది ఒక్క. అందమైన కవిళా విమానం భావనా దర్శిదులు వీళ్ళు, తీరుబడిలేదు ఆసమానం ఎప్పుడూ కరిగిపోవికల సొౌందర్యానముభపం పసివాక్కులు చెప్పలేవు దీన్ని తెలిసేది హృదయం త్యాగం హృదయంలో మండే జీవజ్వాల రాగం మవస్సులో విరబూపే పూప్పలమాల పంగీఠం జీవన (గీష్మంలో వెలసిన ఆనండ వవ కవిత అందులోని ప్రపాపాలికల సొగపై న తస

తి భావాలు మారిపోవచ్చు (పతీకలు జారిపోవచ్చు న కళాసౌందర్య భూమిలో ఎప్పుడూ విత్యవనంతమే విచ్చు వె ఎవడూ వర్తమానుడు కాడు చరితంలోకి జారకతవ్నదు గ మ్మార్కైైనా శంకరు డైనా చివరకు మహాత్మాగాంధీయైనా తు

ళ ఆకులు రాలిపోవచ్చు మోడు చివురించక తప్పడు గ ఎవడూ దూరంచేసితా ఫ్లీ పునరుష్మీలనం తప్పడు నః ఈళ్వరుడికి నం కేకతి వెలుగు తీయనకు సంకేతం శెలుగు త్ర రి 0డు పకులు స్‌ ఇఖవనరల్‌ ఎన్నికల్లో ఓడిన థెండోతరగితి రాజకీయ వేత్తలల్నో ఎగరడానికి రెండు రెక్కలూ పొడవడానికిముక్కులూ కప్పుకోడానికి అందమైన చిపరాకుల గుంప్పలూ, వవలు రెండు... ప్రత్యర్థి వతుల వేషాలతో, చంద౦ిఖరడంలా తెల్లనిది ఓపక్షి రెళడోది"నల్లదీ కోకిలలా తీయగా ఫలుతయతుంది తెల్లది లెండోది మకరిసుంది ఆదిమయుగంలోని హీకుమార్యంలేని నంకుల వంకీర్ష పౌండర్యం శర్రెల్లనిది అధువాతన కాలంలోని అవ్యక్త తె కూ న్యభాచథ మోమూ్రి చలనిది గ రెండు ఖివ్నతత్యాలదు చూర్చి వాదించి ఉసన్యషించి నీ గొంతు చించి ఒకర్నొకరు మింగేద్దామని వ హళాత్తుగా వందిచేసుున్నట్టు కలిశాయి వి మి అెల్లప&ి త్లోట్లో చఉాగళవాము శోడలున్నా శచిషించపవు “ వల్లపకీ కతిట్లో ఖ్మశానత్వాలాదీస్తులు కనిఫ్రిపవి

శండూ ఒకేస్తారి బయర్దేరినా ఒకేవోట కూర్చున్నా జ! ఎప్పుడూ కలిసుండవు శాంతంగా వుండవు ళ గగన మందరాంచల నీలరేలల నొదిగివా ఖా పితప&ి మనస్సులో కదలాడు మురికికాలవలు మ మబ్బుకన్నెల కొంగులు కదలాడి నృృకించినా ర్‌ం వేలమీద జడంగా నిలచే దున్నపోతులమీదనే దృష్టి జే ఎవ్ని శిఖరాలు అధిరోపాంచినవ్పుడు కూడా ఎవరో లాగేస్తున్నారవి భయం ఈనరెక్కలమీడే తనకు అనుమానం వల్లపడీవెమో ? ఎక్కడికి లాక్కు. ఫోతాయోనవి. వల్లవక్షి చిన్నతవం ఎగిరింది చిన్నది కొని చిన్నెల కన్నుల అన్నులకోనం కన్నుల్లో కావలా కాసేది..విష్ఫలంగా హద్దులను ఆంచనా వేషుకున్నా..అందర్నీ హద్దులు పెళ్లే దావిలా పోజు పెస్లేది యౌవనాన్ని మతెక్కేట్లు తొగి వోర్లవడేది సకాసకా నవ్వేది వానాగడి తినేది అయినా శాను వియకాహారివలె ఉపన్యసించేది ఎత్తుగా ఎగన్తేరపోయినా ఘఈత్తుగా కూర్చుండి ఎప్పుడూ సూర్యమండలాచ్నిగూక్చే చెప్పేదిం అందర్నీ మెప్పించడానికి వల్లటీలు కొ్టేది అందంగా ఫోయివచ్చే టొల్లిగద్దకల్లా వంగివంగి నమస్కారాలు చేసేది పీవే గరుడాళ్వారువవి._ వడమరగా ఎగిరి కోంతదూరం ఎవరికీ తెలియకుండా తూర్పుగా శికగురుంది తెల్లనకి క్‌ దారిపట్టింపులేదు వల్లసడికి క ఏది ఏలై తే ఆది అదే కొత్త ఫాషన్‌ ళ్‌ ఈ నునుగడ చెట్టుమీద రెండూ ఖ్మి గూబ్లకట్టాయి ప్లాస్టక్కులలో_స్టష్కుతో ది

జ... రెక్కలు తీస్‌ గూల్లో "పెట్టుకు చూచుకున్నాయి

త ఒకదాన్నాకటి...ఆదర్శంలో

ణు రెండూ వింబ పితివింారే,

వ

త్తం

డె కొత్త ప౦తీక

అటో కొత గీత మేదో రాద్దామని వెదుకుతున్నాను కొత్త పితీకకోసం భాగ్యనగర వీధుల్లో._.పదిమంది ప్రజల ముథాల్లో అభాగ్యులు పభుత్వ భృళ్యుల గుంరెల్లో భయంభయంగా వణుకుతూ తోంగిచూసే మృత్యువు కోర_వి ద్వేషాపిధార " వితిఫలించే 6 కళ్లు" పాలబూకునుండి వచ్చే సన్నెండేక్త అక్కకోనం ఆతంంగా ఎదురుచూపే పసిపాపల ఆకలికి జవాబుగా..అందుకో_ఇందుకో_ఎందుకో ఆరోజు పాలనరఫరా లేదని ఆకొశవాణీ శుభవార్త నః విసవిస్తున్న బిడ్డ దక్కేజట్టు లేదవి బయన్దేరిన తల్లి ఎక్కిన రైలు పట్టాలు ఆందోళశవల వువాహాన కొట్టుకుపోయి ఆడనిలో ఆగిపోయిన * పుయాజ లగ్నం మంచిపీళ్లబదులు నగర పాలకులు లొ దంచే ఉపన్యాసాలు పెంచే పన్నులు చాలక లి * కాలుతున్న ఇల్లు" కలవాడు ఎటూతోళక

వరుగెత్సగా అడ్డం పడేసిన ఖీ

వీధిలోని * తెగిన 'ఎెలీపోము తీగణ జో శౌ

శ్యామరూప్యకొార్భనావరులు న్‌

వదా శ్వేతాంబర కిరీటులు రం

వాయకులకు పాలిస్టే దాలు గా

ఇటు ప్రజా సేనాపతిత్వం

ఆటు పెంచిన ధరల ఎతైన శిఖరాల పైన

॥ ఇష్ట దేవతా సాళిత్కారం

కొన్ని అప్పుడే విచ్చుకొన్న పూలు

చలిగిపోవచ్చు._వాడి పోవచ్చు. పేలిపోవచ్చు

వేతకోటుమీది నకిలీ గులావి పువ్వు

ఎప్పుడూ * అనాఘాాతం

చుట్టూ ఇన్నీ ప్రతీకలు

కోరుతున్నాయి లకీ (గంథం టికలు

ఎట్బ్జిని పీడకల'

పీరవ పీలాకాశాంచలాలలో ఒదిగి

పారనవక్షెంచలాలలో కరిగి

వలకరించే సరీమళంలా

పులకరించే స్నేహవలయంలా

పాగిపోయే ' తీయని వెన్నెల న్‌

ఒక్కసారి తళతళలాడింది శౌం తె

హతాత్తుగా మనస్సులో ఏదో మెరిసి ఖి

ఒక్కపారి వెనక్కి. చూపింది గ్‌

ఉలిక్కి. పడ్డది న

జై దూరాలలో ఒక అలికిడీ..పలుపు శ్వ వివిపించవి..కవిపించని కప్నీటి తఈవు కు ఆ దూరాల శ ఊహల కల్లోల తీరాన సే? అణగిఉన్న సంతృప్తి చలువరాళ్ళ మెట్లు కరిగించి లి ఎగిరివడే కోర్కెల చిరుచేపల మిలమిలలు కలిగించి వసిపావల చిరునవ్వులవంటి కలువపూలు విరియించి ళల్లగా కరిగిపోవలసిన తాను ఒక్కసారి వెనక్కి= చూపింది ఉలిక్కి వడ్డది. తలుచుకుంటేనే భయం గతోం ఎజ్జవి పీడకల తూరుపు గుండెల్న పొడిచిన్‌ ఆఅళాంతీ ఆవరించిన కరాళ నంధ్య గాలిలా (వనరించే తన్నూ కాన్లతగిలించి కుంటుమన్నస్పుడు... సంగీకంలా మెరపే తన్ను ఎక్కడికక్కడే ఎండిన పలుకులుగా విరిచినప్పుడు. పలుకు పారవశ్యంలో ఆనంద లోకాలను వృృశించే తన్ను మద్యమత్తుల ఉన్మత్రాలావనలా మార్చజూచినప్పుడు ఎంత నణకీ పోయింది ఎంతగా కలత పొందిందిం ఆ నంధ్య మేల్కొన్న శ్మశానంలా ఉంది ఆకల సేంతపిశాచ లోకాలోకంలా ఉంది వగా, కసీ అసూయా పోమరితనమూ అధికార దాహమూ నజీవంగా రూపెతగాం అనుకున్నారేమో. అందాన్ని హత్య చేద్దామవీ, హౌం అకర్నే అందంగా చెలామణి చజేవామవి శ్ర ఛి గ మొగాలులేనివాళ్ల._.గొంతుల్లో త పోసుకున్న రక్తాన్ని చేతులతో గలగలలాడిస్తూ

తన మొగాన పూసామవీ ఖీ

తమతోపాటు వికృతంగా గెంతాలనీ గ

కోరివ కబంధులు వౌ

అగన్మోహివి నారాయణీవి ఆవరించిన క

ఆందవికొరు లైన ఆసురగణంలా నో

చుట్టూ గలగలలాడినప్పుడు

తాను బ్రతికి ఐయటపడతానవుకోలేదు.

ఆ ళ్యశానంలో చంటదుడూ

రకం ఒంటీవిండా పులుముకొవి

తన్ను కాను కొంతకొంత కతిరించుకొని

అకలి తీర్చుకునేవాడు

ప్రాణభయంతో విష్కవిక్కు మంటున్న నక్షత్రాలు

దూరంగా రూరంగా

ఆంటీ అంటకుండా_సాకిమ్మాతంగా విల్చి

చవనాతనత్వాన్ని చాపే యోగులు,

అవును తనకు గురులేదు నరిగ్గా ఎలా జరిగింగో

ఏడో అపూర్వమైన ఇం్యదజాలం

ఆ మృత్యుసర్రవ వేదికమీద

చీకటి తెర కప్పడం

వంక కళ్మలమైన లోకంనుండి

మానన నరోవర తీరానికి పరుగున వచ్చే

రాజహంవలాొ.

ఆ ఇం్యదజాలం వెంటబడీ

తాను చల్లగా మెల్లగా దాటివచ్చింది

వచ్చపచ్చవి మైదానాలలోకి వంటపొలాలలోకి

మానవుని భవిష్యదాళా న్వర్షకిరణాల పరిధిలోకి

మధుమయ ఫణీతుల మార్గంలోకి ఠొం

రాబోయే విండైవ జీవితంలోకి తె

నమగ౦ మానివుడిలోకి. మూ తు

వి

4 నీవు

శ ఆఖరికి ఇంతచేసే నువ్వా ? అప్పుడే అనుకున్నాను.

శ డోకాచేస్తావు తప్పదని దూరాన్ని వమ్మకూడదసి,

క్ర ఈ దారులన్నీ సాగివచ్చింది ఇందుకా ? ఇక్క దేముంది ?

వః ఏదో స్ఫురించడంలేదు. ఎక్కడో చూచివట్లుంది. నేను బయర్దే రేముందు 'సేవు కదా పల్క రెంచాన్సే విదలో 'మేలుకొల్పావు కలల్లో రంగులు చిల్కాంవు భయపడితే వెన్నుతట్లావు బాటలో పాటపాడావు అడుగడుక్కు గమ్యాబ్నగూర్చి ఆతురత కల్షించినావు, నడువగా నడునగా కొండల్లో నా కాళ్ళు తరిగపోయోయి వలుకగా పలుకగా కడళ్ష్లలో నా నాఖ్క రాలిపోయింది చూడగా చూడగా నా కళ్లు వెలుగులో కరిగిపోయాయి గాలిలో తేలిపోతున్నాను గుందెలో షాడుతున్నాను కలకలలాడాయి హంనలు మొనననరస్సును వా'టేప్పుడు విరిసిండి వినువీధి గంభీరవికుర్ధ శంఅనాదము అదుగో సూర్యుడూ చం్యగుడూ కలపి ఆడుకొవేచోటు పైన వెన్నెలగొడుగు చాలు...కాస్పేపు విశళమిష్తామ. అలపి పరవళమైన వాకు ఏమిటో తెలియడంలేదు వీవు నేనూ తన్న వేరు ఎవ్వరూ ఇక్షడలేరు సీవు ఒక ఆద్దావివేమ్యో పీలోన నావీడ చూడు ఇలాగే ఉండివు౦టాప్పు పుడమి పైపుట్టకముందు,

తొం

ఖై

వా

ఇప్ప

స్స్‌

న! వుథనం౦ ష్‌ క వన్న (పతిభలించే ఆకొాళతలాన ఇ ఎన్నో సీలిమబ్బులు ఇర్యదధనువులు వ్ష నన్ను (కిందకులాగే భూమండలాన కం ఏన్నో నావంటి నీడలు పెరుగుతున్న జాడలు, వే ప్రాణవీవం వెలుగవి ఈ రాతి కరీరం వంధ్యా క్మశానావికి లాక్కుపోయేది యెవరు ? వంకల్ప కూపంలో మేల్తాని ఉన్నాను ఎంతదాకా వేచేది? పాంజిం ఎప్పుడు మొలిచేది ౯ రావచ్చు చీకట్ల మునురు పోవచ్చు వెన్నెలల విసురు వెలుగుతుంది మసస్సులో నిత్యమైన ఆత్మపరీమళరూప సౌందర్య రేఖ ఏదో వెతుక్టుంటున్నాము ఎన్నియుగాలు దాఅనో వావాఫ్ట నా అభివ్యక్తి నా నొళ్న శబ్దచిత్రాలు రోజుకో అనతారమెత్తగా నాకు నాకే ఆళ్చర్యమై ఏదో వెదుక్కుంటున్నామ...ఎద చెన్నవేలేదు .దాన్ని జడజగతులో అవ్వుడు చైతన్యజ్వుల వెంక్కవోతే _ ఎంత (పశాంతంగా ఉండేది స్పకృతి ఆవిక్నళ రూపాన్స ఈచేతన వెల్లుతూ వెలిస్తూ ఎంత గగ్గోలు పరుస్తుంది ? ఇదిగో మానవులు వీళ్లు _. వగం దైత్యులు నగం వేల్చులు ఈ సీమ అనాద్యవంళ విరంకరాన్నికుండంలా ఉంది జ్వాలలు వెల్లిపోతున్నవి..ఇంరచం బూది -అపుకున్నది త్యాగంలా పరిణమించే _పేమలాగా ప్వార్దంగా గడ్డకి ఫే కొమంలాగా, శం ఠి 9 టి కై ద్యావా వృథ్వీ సంగమ బిందువును శే అటువగ౦ం ఇటునగం వ్యాపిస్తామ థు

నే ఒకవె పు ఆనంద జీవుల అవరోహణ ఠీ మరోవైపు మృత్యుషతస్తుల అధిరాహణ జీ నే త్తం డా 'క్కలు కట్టుకు వచ్చింది రేపు ట్‌ రెక్కలు కట్టుకు వచ్చింది రేపు_నన్ను వ్మిద్‌ లేపింది సుప్రభాత రోచిస్సు కిరీటంగా స్ఫుట సౌందర్య పరిరి విహారాకాకంగా వ్శమిర్ధ చెతన్య సూరిని పది అడుగులు వెయనేవేదు దూరాన మధురాహ్వాన దూతిక సల్కరింప్పు చిరువవ్వు దారి వ్వచృమైన దర్చణంలా ఉంది అందమైన పాలవాగులా ఉంది సూర్యకిరణ మాలలు వంతిఫలించిన ఈళతళలాడే వెండికొండ సొనువులా ఉండి నా వీడ దారిలో కనబడి వాలోని వ్యక్తిలా తోచింది మొగంలోలేని కోరలూ లారలూ- పిగలో ముడుచుకొన్న నర్బాలు కొం కాలు పాగగా సాగగా కై కరిగిపోయింది నా పీడ త వాలోన నాకు తోచింది ష్‌ విచ్చిన వేయిరేకుల శమ్మి

చరిహద్దులు లేని దేశం అవకాశం బ్‌

ఆశాందర్య నృృష్టి లేని సామాజిక విశ్వాచం ఠి

ఆంతరంగానికి బహిరంగావిశీ మధె్ఞ సే

వ్యష్టికీ నమస్టికీ మధ్య ద

ఇక్కడ చీకటి గోఢలు ధేవ్న కల

ఇ౦0కొా_ 2%

గాజుతెరలై నా రేవు

అక్కడనుండి సాగిపోతున్నాను

వేనె ఆహ్వాన గీతికమ

గతకాలం సాకారం పొంది

కనులకు కన్పించింది అఖండ విరహ తంగా

ఎవరో పాడుతున్నారు

ఈ సుదీర్త గికాన్ని

అనంత అయానుబంవంగా

గితంలో వలుకదు సాహిత్య రళసాజీవీ

తాగాలు న్వరాలు అపూర్వ (కుకాలు న

హృదయాలను విశ్వచేతన లోతులముండ్‌

తోడి తెస్తున్నవి

అపూర్వ విద్యుత్‌ స్పర్శవంటి" ఈ గీశం

ఆసలు నంగీతమో _ శాదో- ఏమో+

ఎవరు వీవు కాలాన్ని పాడుతున్నోవు?

పుదూరాన కల్లోల ఘోషమై ముశీయు

మరింసబడు కీరసాగదావితో వీపు

గత కాలం పలికిస్తున్నావు

వంతత చంచలమైన

వ్యక్తా వ్యక మైన క్‌

ఈ నిందువుపైన నిలబడ్డ వేను ల

• రేప్తు * గా మారిపోతున్నామ తొఠ

పీవూ వేము” కాగూడదూ* కై ర్‌ ఏటే

ణు చి

తే పగిలిన అదం త ది ణా విళ్శబ్దద్వారాలు తెరుచుకునే వేళ త చీకటి పులి ఆకలితో విహరించే వేళ మ్‌ విిదావహంగం రెక్కలుదాచి సాగిపోయీ వేళ 2 (వబద్ధమైన గుహాంతరాళాన జారిపడింది నా చేతిలోఉన్న అద్దం. అద్దం జూ ముక్కలై చెక్కలై కతీరించిన ఆకాళ శకలాల్లాగా- (్రయోగళాలలో గాజు పెస్రైల్లో దాచిన అమూల్యమైన చం్యదశిలా ఇండాలలాగా.. ఒక్కో అండం ఒక్కో రహవ్యం వెలికి తెచ్చినట్లా ఒక్కో శకలం ఒక్కో చర్మితకు వ్యాఖ్య చేపినట్లు__ నేనేమో ఆళ్చర్యంతో దూరంగా బిక్కుబిక్కుమంటూ తొంగిచూసేందుకు నందేహంతో ళకలీకృతమైన ఆదర్శాన్ని పైకెతి ఒకసారి నా మొగం వేను చూచుకుంటే భగ్నమై న ఆదర్శాల శిథిలాల్లో ఇవిగో ; వేలరూపాలు._ రూపాంతరాలు మహాకవి రచవకు కాలాంతరాన కల్గిన వికృళాలైన పొఠాంతరాలవలె మృత్యువేళ న్మృఠివథాన తఈఏప్వుకువచ్చే పూర్వజన్మ పరంపరల తీరుగా తొం _ అది మావపుడినుండి వేటి ఆధువిక మానవుడిదాకా' కె ఆఅనంఠావతారాలు... న్యా జయవిజయుల రూపాంతరాలు వి జడత్వనమాధిలో మేల్కొన్న భూతాలు మి చరితంలో కదలాడే నియంతం సేంఠాలు ణా ఆర్మహంఠలణు...అంఠ క తస్య విశారామి

అంత అద్దాన్ని దూరంగా విపిరేవీ ట్ట

వరుగెతాను రోడ్డుమీదికి దాహం దాహం అంటూ శ

అచ్చశ్వాన్నీ అమృళాన్నీ పిపాసిమ్తూ కా వ

రొడ్డు వెనక్కి పోతున్నది 2

వా కాలికింంది భూమి కదలిపోతూ._

ఎప్పుడూ ఏదో మారిపోతూవే ఉంది

చాన్ని గూర్చిన అజ్ఞానం _- మరో పేరు భయం

చావిపైన ఆళ మరో పేడు విశ్వానం

నేను విలచేఉన్నాము కదలకుండా

శ్రాని వివర్తమానమైన పథాన నేన

ఎప్పుడూ ముందుకే పోతున్నాను

లీకటికావి వేకువశొని వేళ

దివ్యశకుంతం పల్కారించిన లీల

మృదువైన వంగీతంలాంటి చల్లదనం

వకృతిదేవి చెంగుల్లో పవమానించే వేళ

దగ్గరగా కావవచ్చింది ఒక చెరువు

చైతన్యం కూడుకొన్న చెలమ

ఠళయంతో కదలాడవి తరంగాలు

వాటిల్లో _పఠతిఫలించే ఆకాళళకలాలు

అచ్చం నేను పారేసుకున్న అద్దంలా ఉండిం

నగం మువిగి నగం తేలిన

ఫణాలపై మణులు కనిపిస్తున్నవి...

ఏదో మవో భుజంగం

చుట్టలు చుట్టుకుని ఉంది లోలోతుల్లో ,

చూచేందుకు సుందర మణీికొంతి వలయం కొం ీ

నఠతత్నాగద్దళలో ఈ పాము తొ

చెరువును లీకాకు వరుషుంది మి

విషాగ్నులను చిమ్ముతుంది విజృంభిన్తూనేఉండి ది

జే మణీకాంతి వలయాన్ని చూచి థ మరులుగొటటున్న లోకమా ॥ జ ఈ కాళియుడ్జీ మర్చించేడి.ఏ హృషీ కేళుడో లీ పిపాన తీరక సరుగులు నూని చ 'డేవికోనమో ఎదురు చూస్తున్నాను ఆలోకరమణీయమైన అనాహత పాగ్గిశ్యాకతు వేదిక జాజ్వల్యమాన స్‌ప్త జిహ్వామూర్తి వేద మం్యతాకృత నహ్యపదళ పద్మంలా_ (పళ్యుపేషితమైన సహసా౦రొద్యకంలా_ ఆదిత్యుడు...దివ్యాదివ్యలోకాల-ళం ధుపు అదిగో ।; అమృత జోోతిర్వ్భృష్టి కురిపిస్తున్నాడు శాళియుడు అందులో నిలీనమె శ్‌రిగి పోతున్నాడు. శా ఆ వేళ తమో బంధురమైన కృష్ణవజించలంనుండీ్‌ జ్యోళ్సామయ ని శేణ్‌క శుక్షవక్షవికే వలిణమితచే నందీ ఆఅమావాన్య _ వైఠతన్య శ్మళానమైన శశిరో భూములనుండీ పౌమ్యవాననా బంధురమేన వసంత లోకానికి అమగమీళాజే తోవ మలుపు ఉగాడిన్న మౌ అమావాన్యైనా ఉిగాదైనా ఒక బిళగువు ఈ అది ఎప్పుడూ క్రద్దిలేది..ప్రిరమైంత్సి క్రావేశాదు

ఉషస్సుముంచి మరో ఉషస్సుదాకొ నే చివార్మాత చ్యకం పర్యిభమిస్తూవున్నది కళ జడ నమ్ముదంలో చైతన్యం విజ్వలించి జా మనోమయ సర్షగా రూపొందుతున్నది న నలుపూ... ఎరుపూ_ తెలుపూ ర్త కలగలుపుగా పుణిముకున్న జీవురి శ వంవుద్ధి వంక్తి ష్రవిర్తక్ష్య భావనాదళశ. మవిస్సునుంచి ఎగురనీయదు_.అయినా అనూగ్యా వథావ నడక సాగుతూనే ఉన్నది, సరిణామావికి మృత్యువు విరోధి జీవితంలో వజీవమైన మృత్యువు_ భయం రాబోయేది నరకమో వ్వర్గమో_ ఉన్న లోకం చాలు_వగం (విశుకుతున్న శవాలకు తనలోనుండి పుట్టిన లెక్కలేసవ్ని రేఖలు ఆల్లుకంటున్నాయి చుట్టూ అనంత వలయాలు... ఒకదానికన్నా మరొటి దూరం దూరం ఒకదానికన్నా మరొటి మరీ విశాలం ఈ పరిధిలో రొజూ ఎదిగే లత విందువుల్లో ఒక్కొక్కటీ తనకు కానే కేంద బిందుపు తవచుట్టూ శీరుగుతున్నాయి ఈ వలయాలు... తనక్వం ఎదుగుతూంది ఈ పరిధి_ వలయాలను ఆవరిస్తూ ఎదుగుతారు తామై జ్యోతిర్మయ జీవులు కణకీణం._ వలయాలను తమలోకి కుంచించుకుంటారు తామై త మోమయ జీవులు అనుకణ౦._

మా ఈ చేతన పమష్టి అనంతంవై పుగా మనీర్ప పర్పియాశ్తర్హ క దారి తస్పడం లక్ష్యం మరచిపోవడం కద్దు_ గందీ రయ్యు మా అంతస్సులో మేల్కొనే ఆనసందరేఅ అప్పుడప్పుడూ క్‌ తో

గ్‌ందా జ మళ్లీ తోవలో పెడుతుంది నురోసారి హెచ్చతిసుందిం ౨ క్హారం లి ఢి ళ్శి

వ్ర జారిపోయేది జొరిపోతూనే ఉంది ల్‌ రాలిపోయేది రాలిపోతూనే ఉంది జ కొని మిగివేవి పరివేషాలు కొవు వ విజంగా_వీపూ వేనూ తం ర ఒక వ్యవస్త్పకూ పరిప్తితికీ కొదు వీవు దాసుడివి ఒక పిద్దాంతానికీ అసుబద్దతకూ కాదు నీవు పల్లకిని పీ తోవ వీడి_ఎలాగూ పాగిపోక తప్పదు వహజంగా కబుసాలు జారిపోవాలి సరంతరంగా కాని మనస్సు బాధ పడొచ్చు జీర్ణమైన వేషం జారినప్పుడు ఏ రంగూ ఏ ఒక్కడి సొమ్మూకాదు తెలుపు అంతటిలోనూ విసరిస్తోంది కమక_ మంచిళనం ఏ వ్యవస్థా గుళతశ్వభావం కాదు ఆది మనిషి ఆత్మలో వెల్లుకుంది కమక_ ఏ జండా జీవన నంపూర్ణత గ్యారంటీ చేయదు అన్నీ మృత్యువు నీడలో పుట్టాయి కముక_ నం కెళ్లలో మన యాత్ర సాగదు శదల్లేకపోవడ మే మృత్యువు పొరలు పొరలు (కమంగా తొరగిపోయి వ్వచ్ళమైన సూర్యకిరణంలా సాగిపోయేవు నీవు అనంతత్పద్వారాలు కబ్లన తెరుచుకునే వేళ మనస్సుకూ విశ్వచేతనకూ మళ్లీ ముడిపడే వేళ అచింక్య సౌందర్య జ్వాలాతోరణ వెలిగే వేళ ఎదువచూచే ఆవేళ_కప్పక సొకిత్కరిస్తుంది. మౌ టి లెం యత్‌

అనంద పిభాతం కోసం శ లే

నా చుట్టూ ఆవరించిన వ

మ్మిదావృత వర్వ జగత్తులో రత

నేనూ ఒకడుగా... సువుప్రిహిమగిరిశిలగా 2

గడ్డకట్టిన అనంత (_పవావంగా

కదర్తేని_.న్మృతిలేవి..కళ్లు శెకువలేవి చళలో

అవచేతనలోని పెక్సీ_ డిటెక్టివ్‌ సిపీమాలు చూస్తూన్న

ఎడతెగని ఈ రాతి గడుస్తున్నకథిం సా

వగం ఎరుక వనగం నిదురగా

నగం వెలుగు సగం చీకటిగా

బంితుకు సగం మృత్యువు పగంగా

అర్హనారీశ్వర మూర్తిగా సాగే ఐబంరుకు

కి0ిమంగా చీకటిలోకి జారిపోయి

శ్మశానంలో (_పేశాణు సంచరిస్తున్నట్లు

ఆడపార్గణ దళల నంరిలో _

ఈ చీకటిముద్దలో వాకు

ఆక్షాశమూ భూమీ ఎక్క.డో కానరావు

మైనం ముద్దలో అద్దిన పైడి తంపుల్గాగా

వెమూ. నావంటి జీవ సమూహమూ

బాను

ఈ వై తరణిలో ఉన్న వాకు ఏనో గునగుసలు నివ్చించి

దూరంగా దూరంగా

నక్షత్రాల తోరణాల వెనకాల

మనోమయ జీవనం వెలుపల

తీయని పిలుపులు వినబడి నూ

మగతగా వ్యిదపోతున్న సన్ను ట

ఏదో రహవన్య హన్తం మూ

బురదలోంచి పైకి లాగినట్లు గురు చు

వేం ఈ చీకటి బరదలోంచి ఎదిగి త వీటారుగా విలబడిన నాకు నా జ్ఞానేం్యదియాలు లేకుండానే క్‌ సర్వమూ అవగత మైనట్లు త్తం మనస్సు _ అహమూ లోపించీ డ్డి నర్వ చై తన్యస్పందమూ న్ఫురించినట్లు నాలో మ్మిభమం_ నంచలనం దివ్య చైతన్య తరంగ సంవలసిం నాతనం లోపించిన నాకు అన్నీ వేనినే ఆత్మ పరీమళ స్ఫూరి వేమ ఒక్కణ్ణి విల్చి ఉన్నాను... ఏకాకిని అణ్వాయుథాలచే వినష్టమైన భూమండలాన మిగిలిన పచ్చని గరికపోచలా_ నము్య(దంలోంచి ఉదృవిల్లిన 1పజ్వలదృడవాగ్నిలా_ఏకాకివి భూగోళం అట్టడుగునుండి ఆకాశం చివరరాక్షా ఆవరించి చూస్తున్నాను దిగ్విభాగంలేని_కొల గణన లేవి. సూర్య చంద తేజఃస్క్ఫురణలేని అనంత (గహోవ్యగహ వికీర్ణ శూన్యావకొళం చైశవ్య వరిణావహా వరిణామ విశ్వరూపం. మృత్యుచ్భాయావలితమైన ఈ త మోరాశిలోనుండి మేల్కొవ్నవాణి ఒక్కుణీ _ రిలముటైక మోడ్‌ అ పైడి ఈం౦పులు (పకాళించి అనందలోక కవాటాలు వివృతం చేసే వేళకోనం మూ పాడుతున్నాను వబోధ సంగీతాన్ని టి వీలుస్తున్నాను అనంద ప్రభాతాన్ని ఖ్‌ ను! గ

అనుశీలన

ఇది 'చేతనావర ౦” కవికా వంకలనాల (కమంలో రెండవది నిరంతరాన్వేషణ, (వయోగశీలమూ (ప్రయోజన దృష్టీ ఆనరాగా ఆధువిక తెలుగు కవితా మార్గాల్లో పుకోగ మిస్తున్న నలుగురు యువకవుల కవితలు ఈ నంకలవాలు. ఈ నలుగురినీ ఒకే గొంతు కాదు. అభిన్యకిమార్దాలు కూడా భిన్న భిన్నమయినయి. రీతులు వేరువేరయినయి “వచవపద్యం” కవితావాహికగా సామాన్య రూపంలో ప్వీకరించుట మన్నదొక్క టితప్ప మిగిలివి కవిశా పొమ్మూగి విషయంలోనూ వై విధ్యం చాలా ఉన్నది అయిత్తే ఈ విధ మయిన బఐహువిషయ వై విశ్యం ఉన్నా గూడా వీరందరినీ ఏకంచేసే సూతం0 ఒకటి ఉన్నది. అది ఆధునిక భావచై తవ్యం ఈ కలితా సంకలనాల్లో ఈ నలుగురూ ఒక చోటికి రావటానికి పాంధావ్యం వహించిన దృష్టి ఇదే

విజానికి ఆధునిక భావచ్చై తన్యం అన్నది ఒక ప్రత్యేకమయిన నిద్ధాంతంగానీ ఈత్వంగానీ వాదంకానీ కాదు. ఇది ఒక దృక్పథం, కవికారంగం రకరకాలయివ బరన్పరం నమాలూ విషమాలూ ఆయిన పలు నిద్దాంశాలతో వాదాలతో, తర్త్వాలతో నంకులంగ్యా నంకీర్ణంగాా దృశ్యమానమయితున్నడి, ఆ కారణంగా ఈ అంశాన్ని వృష్టంగా చెప్పవలని వస్తున్నది

కవితారంగంలో విద్దాంతాలకు స్తానం ఉండహడదవి కానీ, లేక ఉండదవికానీ శాడు, అవీగాక వీటికి ఈనాడే మొదలేమీ కాదు. ఏనాటిమంచో సాగివస్తూనే ఉన్నయి. అలంకార, గు2 రీతి, రన, ధ్వవి మొదలయిన పిద్దాంతాలనూ, కవిశ్శాపస్పానాలనూ ఈ నందర్భంలో గమనించవచ్చు. వీటికి నంబంధించిన వివిధ వాదోసవాదాలూ, పూర్వవక్షలూ, సిద్ధాంతాలు వి సృతమయిన సొహిత్యమయినయి. అయితే ఇవన్నీ గూడ కవితా న్వరూపమూ, అఖివ్యక్తీ అనుభూతి _పసారణా, రచనా సౌందర్యమూ, నంవిధాన శిల్పమూ, వంటి ఆచ్చమయిన కచితాంళాలనూ కవితా పామాగి9వీ, వర చూర్దాన్నీ అలంబనర చేసుకొని సాగినయి అందుకనే ఈ విధమయిన పిద్ధాంతాలన్నీ కవితారంగావికి వినృతినీ వికాసాన్నీ ఉదాతతనూ పుష్టివీ కలిగించినయి. ఆయా సిద్ధాంతాల మూలవ్వభావాన్నీ పరమార్ధాన్నీ (వమోజనాన్నీ దర్శించి గొచిక్యవంతంగా ఆనమనరింపజడిన నందర్భాల్లో క్‌వితి విశిష్టమయిన ఫలితాలను కలిగించింది

105

ఆధువికంగా కూడా ఈ విధానికి చెందిన వాదాలు... అచ్చంగా కవికా పరమ యిన వాదాలు కొన్ని లేకపోలేదు. ఛందోవాదల నినర్గవాదం వంటివాటివి ఈ నంద రృంలో గమనించవచ్చు. వీటిని గురించి వీటి స్వరూపాన్ని గురించి తరువాత విచా రించు కోవచ్చుగాని (వసుతం కవిళా రంగంలో (వస్తుతీకరింపబడిన__ బడుతున్న వాదాలన్నీ ఇదే కోవకు చెందినరకని వెస్పటావిక్షి వీలులేదు. వీటికి లివ్నంగా కొన్ని ఉన్నయి

సామాజికంగా ఆ ర్రిక౦గా రాజకీయంగా అనేకమయిన పిద్దాంశాలు రూపొంది ఉన్నయి. ఇంకా రూపొంచుతున్నయి. రాజకీయమయినే వాటికి మిగిలిన వాటికన్నా ముఖ్యంగా సామాజీకమయిన వాటికన్నా (ప్రాధాన్యం అధికంగా ఉన్నది. వీటిలో లత్యం దృషా కొన్ని పిద్దాంతాలు భిన్నమయితే లక్ష్యంలో ఏకత్వం ఉన్నాగూడా ఆ లక్ష్య సాధనకోనంగాను అనునరించే అవలంబించే సాధనాల దృష్టితో మరికొన్ని సిద్దాంతాలు పరవ్పరొం విలేదినున్నయి ఒక దళలో ఈ విభేదింవు వ్యకి భావస్వాతంక్యాన్ని గూడా ఏ మాళమూ లక్ష్యం చేయని స్రితివి చేరుకుంటున్నది అధునికంగా రాజకీయ విష యాల వరిశీలనలో వీటన్నిటికీ విడివిడిగా ఉదాహరణలు చూపవలసిన అవనరంగానీ అగత్యంగానీ లేదు నర్వ,శా (సత్యక్షీమయిళూనే ఉన్నయి

అయిక్కే ఏ పీద్దాంచావికయినా నమాజం పునాధి అన్న అంకం మరువటానికి వీల్లేవిడి అన్ని సిద్దాఅకాలూ నమాణాల్న్వ ఆధారం చేసుకునే నిష్పన్నం కావలసి ఉంటుండి. అట్లాగే నిష్పన్నమయినట్టు అన్ని పిద్ధాంతాల విషయంలోనూ చెప్పటం జరుగుతున్నది, అయికే ఒక్కొక్క పిర్దాంతం వమాజాన్ని ఒక్కొక్క విధంగా భావిళచటంవల్త, దల్శించటంవల్ల, ఒకొక్క దేశాన్నీ, కొన్ని కొన్ని పరిస్టితులనూ ఆధారతిగా (గహింిచటంవల్లా ఏర్పడుతూ ఉంటుంది. ఈ విధంగా ఏర్పడ్డ సిద్దాంకాలకు సౌర్వ(తికిత యథాప్రితిరో కలుగటం కష్టసాధ్యం అందువల్ల సమాజ వమాబాన్ని బట్ట వాటీవి దర్శించిన. రీతినిబట్టీ ఏర్పాంతాలు భిన్నభిన్నం కావలని ఉంటంబ, ష్రత్యేక సమాజం యొక్క పికుల్లోంచీ, గతుల్లోంచ్చీ అమలిన, అమరుటన్న వరిప్రితుల్లోంచీ ఊహరీళుల్లోంచీ విషృన్నమయిన పిద్దాంతాలే, ఆ సమాతావికి (సయోజవకరం కొనటా వికి అవకొళత ఉంటుంది అట్లా కావివక్షంలో సిద్ధాంతాలు అప్తానసతితంగా (వయో జవ రహితరిగా బలవంతంగా నెక్తిష రుద్దవలషన రీ&గా రూపొంచటంలో ఆళ్చర్యం ఏమీ లేదు.

ఈ అంళం ఇట్లా ఉండగా నమాజణ౮ పృనాడిగా ఏర్పడిన ఏర్పడినట్లాగా చె బడుతున్న ఆనేక సిద్ధాంశాలు వాటి విళేదాలూ ఒక దళలో వ్యక్తి కాన స్వాఠం్యశ్యాన్ని 106

విర్తశ్యంచేసి వివ్మరించినళ్లే వువాది అయిన సమాజాన్ని గూడా విన్మరించి స్వీయ వుక్యేకతను విరూషించుకొనటానిగ్గాను వదన్పరం సంభున్షిస్తున్నయి. వీనికి వధావ కారణం ఆయా సిద్ధాంత భాననగల వ్యకుల్లో వాస్రపిఠ దృక్పధల తగ్గిపోయి. సిద్దాంత వ్యామోహం అధికం కావటమేనవి చెప్పవలసి ఉంటుంది ఈ విధమయిన వ్యామోహం కారణంగా తమ తమ సిద్ధాంతాల అమలు ఎట్లా అన్నదే ప్తిధాన మయికున్నది తప్ప ఆయా దేశ కాల నమాజ వరిస్టితులనుబిట్టి ఆయా సిద్ధాంతాల వ్యావహారికతను గూర్చి ఆలోచించే ధోరణి ఆత్మవిమర్శ చేసుకొనే ఒరవడి నళించిపోతున్నది. ఏదో విధంగా శమ నాకర్షించిన సిద్ధాంతం యొక్క అమలుకే “అందరూ పాటుబడాలన్న ఏక పక్ష దోరణి పిబలమయి. అ విధంగా పాటుబడవి అందరూ శ్యకువు లన్న తీవర్తిత పెరుగుతున్నది.

విద్దాంతసరంగా ఈ మొదలయిన అంళాలన్నీ ఇట్లా ఉండగా ఈ రితకి చెందిన రాజకీయ సిద్ధాంతాలు కవిశారంగంలోకి వవేశించినయి, ఈ సి వేశించిన సిద్దాంకాలు అచ్చంగా కవితా పరమయినయవి చెప్పటావికి వీలుగానీ ఆగత్యంగానీ లేదు కోరణం వీటికి జవ్మస్తానం కవిశ్వేశరరంగం నాటి వికానమూ విస్పృతీ వృద్టీ అక్కడ జరిగి నయి. ఆయినా కూతా అవి కవపిశా షిద్దాంతాలుగా గజ్జైకట్టి శవితా రంగం పై విల్చొనబం పర్తిధానంగా గమవించనలపిన ఆంళం

అయిశే సిద్దాంతాఖకన్నా వాదాలకా కవిత్వంలో స్థానం లేదా అన్న ప్పిళ్న కలుగవచ్చు. నమ్రాధానం, ఉన్నదనే కాని సిద్దాంకానికి సిద్ధాంతంగా మ్మాతం కొద్దు అని కవితామయ మయివవ్పుడే స్థానం ఉండటానికి అవకాశం ఉన్నది “కవితా మయ మెనోమ్‌ అన్నీ అంటూ కుక్కషిల్లనూ అగ్గిపులమా పబ్బుబిళ్లనూ ఇంకా అట్లాంటి వాటినే వడిలి పెట్టినప్పుడు సిద్ధాంతాలకు అందులోనూ సమాజం పునాడిగా ఉన్న వద్దాం తాలకు స్టానం లేకష్తోవటం ఎట్లా? ఒక్క సిద్దాంతాలకే కాదు, వర్వనృష్టీ కవితా వస్తువే కవితా విషయమే వరతల్లా అది కవితామయం కావటమే, ఇక్తడొక చిన్న అంకం అన్నీ కవితామయమే అన్నది పొక్షికం. అన్నీ ఎప్పుడూ కవితామయం కొవు కవి చేఠ వరిగృహీతమయి. కవితామయం చేయబడుతయి. తన్న నహజంగా దేవి పికి దానిదే అందువల్ల ఏదయినా నరే కవితామయం కొనటం కాకపోవటమన్నది కవిని విట్టి అఠవి దృష్టిని దిట్ట ఆతని అభివ్యక్రిని బిట్టీ ఉంటుంది. ఈ వివంగా కవిళా మయం చేయబడినప్పుడే ఏ సిద్ద్ధాంతావికయినా ఏ అంకానికయినా కవిత్వంలో స్తాసం తన్ప అది ఆదిగా దానికి ప్టానం లేద్కు అట్లా ఉన్న చోట్ల కవిత్వపు విలువలు వడి పోనటమ్హూ, వట్టి సవాదాలుగా “(్యవకటనలు గా మిగిలి పోవటం దాలా ఫందర్భాల్లో

10?

తమవింపబడురూనే ఉన్నది . ఆందుకనే ప్రధార కవిత (వటోధ కవిత వరినా కవిత వంబి వాటిలో కవిత గౌణమయి మిగిలినయి ప్రధానం కొవటపల్ల, వాటిని ఎవరుగూడా “కవిఠిగా స్వీకరించటానికి సిద్ధపడరు పడటం లేదు కూడా

ఈ కవితామయం చేయటమన్న అంశం ఇట్టా ఉండగా సిద్దాంత వ్యామోహం కారణంగా కవికారంగంలో మరొక విచిత్రమయిన పరిస్టితి ఏర్పడుతున్నది అది ఫలానా సిద్దాంతాన్ని మాతమే కవిశ్రమయం చేయవలపి ఉంటుందన్నది. ఈ ఆస్హవల్ల కవుల్లో వర్గవిభజనకు పాంతిపదిక అనుకోకుండానే ఏర్పడింది నిజానికి ఈ వగ్గ విభజన కవితారంగంలో ఆచ్చంగా కవితా పరమయిన సిద్దాంకాలాధారంగా జరిగినా బాగుండేది దానివల్ల కవితారంగా నికి నంబంధించిన అనేకొంశాలను గూర్చి వ్పష్టత కలిగేది ఆయితే ఈ పద్దతి వెనుకటిది.. ఇప్పుడు అట్లా కాకుండా ఆయా సిద్దాంతా లకు జన్మ హేతువులయిన రాజకీయ రంగంలో జరిగిన రీతిని అమనరించి ఆయా రంగాల తీవ) పరిభాషావదాల (పయోగంతో జరుగుతున్నది. కవిత్వంరాసే (పతివాడికీ ఏదో ఒక వాదం తప్పవినరిగా ఆంటగట్టటం, ఏదో ఒక ముద వేయటం, ఏదో ఒక వర్గంలోకి తోసివేయటం సామాన్యమయి పోయింది. ఈ ప్రక్రియ కారణంగా కవి యొక్క కవితాన్ని గూర్చి అతవి రచనా శక్తిని గూర్చి శిల్చాదులమ గూర్చి ఆలో చించే అవకాశంగానీ అఆవనరంగానీ మృగ్యమయి. పోతున్నది అంతేకాదు వర్గ వైషమ్యం వర్గ పోరాటం వరాలు మారటం బల్లలు తలకిందుల చేయటం” రంగులు మార్చటం వగ్లైరా వగ్గైరా ఓః ఒకటేమిటి తీగ గుంజాలెగాని డొంకంతా కదులు తుంది... అట్లా తయారయింది కవితా రంగం వరిపితి అనలే అదోమాదిరిగా ఉన్న వమాజాన్ని మెరుగుపరచటావికి బదులు మరింత క్లిష్టంగా నంకీర్ణంగా నకళ్ళలంగా రూపొందిస్తున్న అనుదాత్త “రాజకీయాలు కవికారంగంలో తీవ్రమయిన ఆప్టతో పువే శించినవ్వుడు ఈ రంగం మాత%్పి అట్లా కొకపోవటం ఎట్లా కుదురుతుంది? వర్త మానానుభవాన్ని మాతం ఎవరుగానీ కాదనటావికి వీలులేదు దీనికంతటికి కారణం వట్టీ పైద్దాంతిక వ్యా మోహంకొక మరేమిటి? -

నిజావికి కవికూడా సమాజంలోని ఒక వ్యక్తియే కాని తద్చిమ్నడేమీ కాదు వ్యక్తిగా సామాజికమయిన అన్ని బరువులనూ బాధ్యతలనూ మోస్తూనే ఉన్నాడు కష్టా లనూ నష్టాలనూ అనుభవిస్తూనే ఉన్నాడు, రాజకీయంగా ఆరికంగా సామాజికంగా అనేకమైన మార్పులనూ పోతూఉన్న వస్తూఉన్న సిద్దాంతాలను దర్శిస్తూనే ఉన్నాడు వాటి అఆమళ్లకూ ఫలితాలకూ గురై తూనే ఉన్నాడు పరిస్పితుల్ని ఆకళింపు చేసుకుం టూనే ఉన్నాడు. ఆలోచిస్తూనే ఉన్నాడు. విశిష్టమైన రీతిలో భావిష్తూనే ఉన్నాడు 1%

అందువల్ల వీటన్నిటి ప్రభావం ఆతనిమీద పడకుండా ఉండదు కవిగా అతని రచనను ఈ (ప్రభావం నృర్శించకుండా ఉండదు అయితే ఇక్కడే ఒక అంకం గమవించవలని ఉన్నది వ్యక్తిగా ఆతను అనుభవాలను స్వీకరిస్తున్నాడు కవిగా వాటిని రచనల్లో పొదు గుతున్నాడు వ్యక్తిగా స్వీకరించినిస్పటి స్టితిీ కవిగా వాటిని రచనల్లో పొదిగేవ్పటి పితికి స్పష్టమైన తేడా భాసించవలసి ఉంటుంది ఖాసిస్తుందికూడా వ్యక్తిగా స్వీకరిం చింది వట్టి ముడిసరుకునే కాని కవిగా దాన్ని తిరిగీ నమాజానికి ఆందించేస్పుడు (వయోజన దృష్టితో అవవర దృష్టితో ప్రవర్తించవలపి ఉంటుంది వట్టి ముడినరుకు వల్ల (పయోజనంచేదు అనుభవయోగ్యం కావలసి ఉంటుంది. కవి కపిగా తన బాధ్య తఈను విర్వర్తించవలసిన రంగం (వత్యేకంగా ఉన్నది. అది నమాజంయొక్క మనో రంగం ఆక్కడ అతని కృషి సాగనలసి ఉంటుండి ఫలిళాలకోనం _పయత్నించ వలసి ఉంటుంది తవ బాధ్యతను విర్వపాంచవలసి ఉంటుంది బాహిరమయిన జీవిత రంగాల్లో వవి చేయటావికీ ఆంతరికమయిన మానసిక రంగంలో పవిచేయటావికీ బాలా తేడా ఉన్నది బాహిరమయిన అనేక రంగాలలోని పలువిధాలయిన కార్య_కమాల పాఫళ్య వై ఫ్యూల (వభావం మనోరంగంమీద ఎదోరీతిగా (వనరించంపోదు ఆ స్తితి లో మనోరంగాన్ని (వయోజన విరహితమయిన లేదా ఠాత్కాలికమైన ఆ వేశా వేగాలకు లొంగిపోనీయకుండా కుంగిపోవీయకుండా వికాసోన్ములంగా (వయోజనకరమయిన కొరయ్యితీశ క్యున్ముఖంగా తీర్చిదిదవలసిన బాధ్యత కవిశ్వావికున్నది వరమానాన్ని విర్తత్యుం చేయకుండా అది పునాదిగా భూతభవిష్యత్తుల్ని నమాకిలనం చేసుకువి దేళ కాల నమాజ నం(వదాయాల వననమన్వితం చేసుకువి సమగ నమాణ మనోభావ వికా పొనికి పయత్నించపలసి ఉంటుంది. అట్లాంటి స్టితిలో కవి ఏదో ఒక పిద్ధాంకాన్ని పట్టుకువి వేలాడటంలో _సయోజనం ఏమీ ఉండదు సైద్దాంతకమయివ వ్యా మోహం పాతిక దృష్టినీ నంకుచితత్వాన్నీ ఊహకు కలిగిసుందనటంలో మ్మిపతిసత్తి ఉండనవన్‌ రములేదు ఆ వివముయిన పాక్షిక సంకుచిత పరిమితోహ దృష్టితోనే ముందుకు సాగితే సామాజిక మనోరంగంలో పాధించవలపీన నమ్యగ భావ వికాసానికి సందిర ధించిన బాధ్యతకు ఏ వివంగామా న్యాయం కలుగటానికి అవకాశంలేదు అందుకని ఒక సిద్దాంచానికంటూ కట్టుదిడని ఒక విశాలమూ విశిష్టమూ అయిన దృక్పథం కవికి ఆవనరమయిండి. ఏ సిద్ధాంతావికీ కట్టుఐబడకపోతే దృక్పథం కిలగూరగంపలా అన వ్యసంగా తయారయితుందేమోనన్న అనుమానాని కాస్కారం లేకపోలేదు కాని ఎ సిద్ధాంతావికీ కట్టుపడకపోవటమం'పే అనిశ్చిత స్టితిని పొందటమవికాదు పొక్షికతనూ నంకుచితత్వాన్నీ పొందక పోవటం పిద్ధాంతాలకు కట్టుబడటంవల్ల వాటి ఫరిమితులకహా లోపాలకూ కట్టుబడి న్వత్వావికి తిలోదకాలిచ్చే (పమాదం నంభవిస్తుండి అట్లాంటిడి 109

కలగకుంగా ఉండటానిక్నీ అన్నింటి శ్రజ్యల పతిని మాత్రం ఆకళించుకోవటానికీ విశాలమయిన దృక్పథం ఆవసరం

కొన్నాళ్ల కంద మార్క్సిజం పునాదిగా కవిత్వం రాప్రేనే మార్క్సిజాన్ని కవితా మయం చేసేనే ఆది (పగతివాద కవిశత్వమయితుందనీ లేకపోతే ఆది సమాజ పురొగతికి ఉపయోగపడే కఏత్యం కాదనీ _పచారం సాగింది కాని ఆ (_పచారం ఇన్సుడు వెనుకబట్టింది అవాడా (ప్రచారాన్ని దిలసరచినవారే ఈనాడు * _పగతివాద ” కవిత్వం కానటానికి మార్క్పిజంయొక్క. అవసరం మ్మాతమే అేదనీ _ అంశే ఓపగతివాదకవి మార్క్సిస్టు కానక్కరలేదఏ విశయాన్ని (పకటిస్తున్నారు. మార్క్సి జావికి పర్యాయపద మై కవితా రంగంలో వ్యవహరింపబడ్డ * ప్రగతివాడ పదాన్ని తత్చూర్వం రూఢార్జాన్ని వదలి యౌగికమైన అర్ధంలో సమాజ పురోగతి మూలక మన్న అభిప్రాయంలో ఉపయోగిస్తున్నారు. దీనివల్ల ఏదో ఒక సిద్ధాంవావికి కట్టుబడి ఉండటం కొకుండా సామౌజికమైన ఆధునిక భాప వైతన్యావికి సంబంధించి విశాల దృక్పథం అవసరమన్న అభిప్రాయానికి అమభవంమీద గమవింపు వచ్చిందమే న్స్టం,

ఆధువిక విజ్ఞాన శాస్త్రం భౌతికంగా చూననికింగా ఇంకా అమేక విధాలుగా రకరకొలియిన అద్భుత రహస్యాలను వెల్లడించింది వికదం బేసింది ఇంకా ఆ దిక లోనే పురొగమిస్తున్నది ,అపూర్వమెన అభునికమైన ఒకానొక వై శవ్యం పగివ్యాన 'సైంది, ఇక్కడ స్టూలింగా డెండు త్రోవలు కానవస్తున్నివి ఒకటి వ్యక్తి సమాజంతో నుంచి ఉపసంహరించుకుని తవ లోలోశుల్లోకి కడించుకు పోవడం. లెండోద్‌ వ్యశ్తి తన్ను తాను పోగొట్టుకుంటూ ననూజంలో .లీనమవడం. వెండూ .ఒకవిధంగా పొడీక రోరణులే. వ్యక్తీ సంఘమూ._ దెండూ.వమ్యగంగా వికసించవలఅసిందేం

భనస్సులోని అవచేతన స్టితికి దిగిపోయి సామాజికమైన నై తన్యానికి దూరంగ్లా వ్యవహరించడమూ వ్యక్తిత్వం కోల్నోయి సామాజికమైన భౌతిక సమన్యలతోనే నత మఘతం కావడమూ మానివ్యని విండై నష్మరోగమలవికి దారిని చూపవు.

ఆధునీక భావచై తన్యం_ వ్యక్తికీ నమాజానికీ మధ్య విరోధాన్ని పరిహరించి 'పిక కాలంలో రెంటి ఎదుగుదలకూ కారణమైన దృక్పథం. ఇక్కడ వ్యక్తి పమాజంగా చినరించుకాడు కొని దావిలొ లీనమైపోడు, నమాజానికి వ్యక్తి సండిపరూవం కావి చొనిమండి ఉౌతిపోయిన చినంకాదు. అందునిల్ల ఈ నెండు శ్రోవల్లోనూ వ్యష్తికీ, వమష్టికి మధ్య అవివాభానం .ఆధారాధేయభావం. ఏర్పడి ఉన్నది గెండూ .చెండుగా క]0

కౌవనస్తున్నా మనోరంగంలో ఇవి ఒక (ప్రవాపాన్స దళాలేదాలుగానూ పరిణామ వినర్త ర్లూపాలుగానూ గోచరిస్తని,

అందువల్ల ఆధునిక దృక్పథం _ ఒకవైపు యథాానికి కానీ రెండోవైపు కల్పనకు కావీ పూర్తిగా మొగ్గదు కల్చన భవిస్యవథనవిర్దేశావికి యథార్థం విర్తమాన కష్ట పితిని నిద్దష్టంగా రూపించుకోవడానికీ తోడ్చడుతవి ఈ రెంటికి గఠ చర్మితా హేశతువాదమూ అనరగా ఉంటవి

కవిశ్వం=ఆలాలే మిగకా కళలూ వూనవుడికి అపూర్వమైన నరాలు, ఇవి మానవుణ్ణి మవోమయ దళలోమంచి ఆశి మనోమథు దళాసీమల్లోక్సి తీసుకు పోతవి, వ్యక్తి సమాజమూ_ఇవి దేశకాల పరిస్తితులకు దూరంగా ఎత్తుగా పెరిగేట్లుచేన్‌ అక్కడ ఆపూర్వమయిన ఆనందామలవాన్ని కలిగింప జేస్తవి

కవిత్వానికి నంబంధించిన వన్తునిగ్దేళకాలై న సిద్ధాంతాలు ఇవన్నీ ఇక్కడ నిర ర్థకములౌతవి సాధారణీకరణంనల్ల ఈ అంతస్తుకు ఎడిగి ఇక్కడ రసానందం అను భూతమవుతున్నది

ఈ విధమయిన అశుళూతికి సంబందించినంతవరకు కవిత్వ౦_ కవిత్వ మేళాదు 'పే కళయినా సామూహికంగా ఆనుళవించినాగూడా అనుభూతి విషయకంగో వ్యక్తి కే పాంధాన్యం వెరువెరు వ్యక్తుల అనుభూతిలో కొంతవరకు ఒక్టాక్రవ్పుడు సామ్యాం కొంత కనిపించవచ్చు ఆంతమ్మాతాన అది వై యకికం కాకుండా సామూహికమవి చెప్పటానికి వీలులేదు. అనుభూతి దళలలో వై యక్రికమయిన సంస్తారాన్నిబిట్టి తర్దాల ప్రితివిబట్టి అనంతమయిన వైవిధ్యం కలుగుతుంది ఈ ఆంళొన్ని గమనించకుండా స్‌ర్వ్యశా ఒకేస్పితి ఉండాల్ననిగాసో ఉంటుందనిగావీ అముకొనటర మనోలక్షణాన్ని గుర్తించకపోవటావికి సూచకం. కళలు సామాజిక లోగవస్తువులనటంలో సమాజం లోని వ్యకులందరి చిత్తవ్ఫత్తులకూ (పవ్మప్రలహ నంబంధించిందీ చెందిందనటం తడ్దిష్తమయింది.

స!

అపరిష్కృతమయ్నిన ఆనేక ద్వమల్ని వింటూ ఉండటం సహజంగా జరుగు తూనే ఉంటుంది ఇట్లాంటి సందర్భాల్లో ఆయా ధ్వమల విమకలినల్ల చంగికాని విన్న వృటి అనుభూతి కలుగదు. కలుగుతుందని ఒకవేళ అనుకున్నాగూడా ఆది ఆరోపిళ మయింగేకప్ప నహజమయిందిక్సాడు. ఈ నహజత్వం పరిష్కృృత ధ్వనిల్లోనే ఉన్నది, ఆదే పంగీఠకమయికున్నది

..!

అట్లాగే అఆనేకమయిన మాటలు వింటున్నచోటా చదువుతున్నచోటా కవిత్వాను భూతి కలుగదు (ప్రత్యేకమయిన రీతిలో అభివ్యక్తి ఉక్తివై లకణ్యం మొదలయినవి ఉన్నచోటనే ఈ విధమయిన అనుభూతి కలుగటానికీ వీలయితుంది వీన్ని కలిగిం చటం కోనమే కపిత్వానికి అనేకమయివ సాధనాలు ఆవపరమయితున్నయి. వీటన్నిటి షుపరిష్కృత, సమాకలిత (పయోగంలోనే కవిత్వం ఉద్బుద్దమయిమవ్నది ఆస్పుడే అది చైతన్య _పపారకం ఆనంచామభూతి పసారకం కావటానికి వీలు కలు గుతుంది అయితే ఈ సాధనాల ఉపయోగంలోనూ సార్వకాలికంగా ఎకరూపత ఉటుందనే నియమం ఏమీలేదు అవనరాన్నిబట్టి గణనీయమయిన మార్పులు వసనే ఉండటం నహజం, ఈ మార్చులను గూర్చిన అంళాలే కవికా వాదాలసటం జరుగు తుందిం

ఈ కోనకు చెందినవాటిలో ఆధునికంగా ఛందోవాదం నినర్గవాదం _పధానంగా గమవించవలసిన వాదాలు,

వచన గేయం వచన గికం వచన కవిత న్వచ్చందగ కవిత ఇత్యాదిగా రక రకాలుగా అవిశ్చిత దృష్టితో వ్యవహరింపదిడుతూ కవితా వాహికగా ఉపయోగింపదిడు తున్న ఛందోరూపం వచన పద్యం * ఇది ఆధునికంగా ఛాందసికనుయిన అన్వేష ఇలో రూవగతంగా వచ్చిన నిష్పన్నమయిన ఒక మార్చుగా గమనింపబడతగిందిం వీనికన్నాముందు ఛందస్సులో జరిగిన మార్చులకన్నా ఇది మరింత విసృత రీతిలో జరిగిందిం

వచనం మంచి పద్యాన్ని విలేదింపచేసేది దావి పాదబద్ధత నద్యావికి నంఐం ధించిన ఇతర విషయాలనేకం ఏట్లా ఉన్నా అది “వద్యం కావటానికి దావి పాదబద్ధత ప్రధాన లక్షణం. పాదదిద్ధంగా ఉండాలన్నదే ప్రధానం తప్ప పొద సమత్వంగావీ పాద సంఖ్యా నియమంగానీ కావు, అట్లాగే యతిపార్సిసలు గూడా కొవు. యతి లేని ((త్రిపది షడ్చదినంటి వద్యాల్లో పా9సలేని (సీన గీతాదులలో) పాదాలను వెనుకటి ఛందో విధానంలోనూ గమనించవచ్చు అందువల్ల ప్రధానమయిన పాదబద్ధతను చూతం స్వీకరించి మిగిలిన అంశాలవ్నిటినీ ఐచ్చికం చేయటం. ఒక దళలో విరాక రించటం *'వచన పద్యం లో (వధానంగా గమనించనలసి ఉంటుంది. మరొకటి. ఆధు నికంగా విరాడూిపంలో వ్యాపించి చంత్యేక విధతైన పియోణనాలను సాధిస్తున్నది, అయితే నహజంగా పద్యంలోలేని కొన్ని గుణాలు వనచనంలోనూ వచనంలోలేని గుణాలు పద్యంలోనూ సాహిత్యసరంగా ఉన్నయి. ఈ ఉభయ గుణాలను ఏఠత౦) చమాకలనతి

క]2

చేసే ఆకాంక్షలో [పయోగవాద కవుల (ప్రయత్నంలో ఈ ' వచన పద్య" రూపం విషృన్నమయింది.

అయితే ఈనాడు కవిత్వ్సమంతా ఈ ళందో రూవంలోనే వైలవడాల్ననటం

• ఛందోవాదం

పాంచీనకాలంభో క్షేమేరదుడు ఈ రకమయిన ఛందోవాదాన్ని చేవవీయటం జరుగకపోలేదు, ఫలానా రకమయిన భావాన్ని ఛలానా ఛందస్సులోవే వ్యక్తి కరించా ల్నవి కొన్ని సూచనలు, నియమాలు చేయటం జరిగింది. కావి దానికి పాటింపు లేక పోయింది కారణం భావానికీ ఛందో రూపానికీ అవినాభావ నంబంధమంటూ ఏమీ లేక పోవడమే దానికి ఉదాహరణలు కోకొల్లులు పాంచీన కావ్య విషయంలో అట్లా ఉంచి శః శతాబ్దంలోనే చూచినా *ప్రబంధ కవిత 'వెలువడ్త ఛరిదోరూపాల్ని భావ కవిత స్వీకరించంది అయినా ఆది భావకవిక్వమే ఆయింది తప్ప (వబఐంద కొవిత్వం కాలేదు. అట్లాగే భావకవిత్వవాహికగా సాగిన గేయాన్ని ' పగతిపాదో కవిత” స్వీక రీంచీంది. వద్యాస్నీ స్వీకరించింది (గేయం కూడా పద్యమే అయినా దాని గొన యేౌగ్యతా పాధావ్యోన్ని నూచించటానికి భేయ మన్ని వ్యవహారం ఏరివిగా కలిగింది ) థీథ్రీలోనూ, దాశరథిలోమూ వీటికి ఉదాహరణలు" బహుళంగా చూడవచ్చు. ఇట్లో స్వీకరించినా గూడా “ఈ” కవిత ఈ కవితే అయింది తప్ప భావకవిత కాలేదు అందువల్ల కవితా వాహిక అయిన ఛందో రూపొఎకే కవిశా నస్తుపుకూ బావావి! అనినాభావ సంబంధం చెప్పటానికి విలుకుదురదు. గ్రాంధిక భాషను విసర్జించిన్నళ్లు ఈ గేయాన్ని గూడా మన కవులేప్పుడు వదులారో, అది కూడా దూరం బేదు అన్న అభిపాంయంతో ఆఅవేదవవడీి వచన పద్యాన్ని పర్నిధాసీకరించిన కవృలు ఈ నాటిక గేయాన్ని పూర్తిగా వదులక పోవటం గూడా ఈ అంశాన్ని సృృర్థింప జేస్తుంది వచన పద్యం ఈనాడు పా౦చుర్యంలో ఉండటావికి కారణాలు వేరు, ఆ ప్రాచుర్యం దృష్ట్యా ఈ అవినాభావ సందింధాన్ని సమ ర్థించె పరియత్నం కుదురదు

ఇటీవల కవితా రంగంలోకి స్థ వేశిస్తున్న వారు_ అంతకు ముంధు వారి విషయం అట్టా ఉంచగా-వచన పద్యాన్ని స్వీకరించి ఆరంభదళనుంచే (పయోగిస్తున్నారుం దీవికి పధానకారణం వారు కివివారంగంలో (ప్రవేశించేప్పటికి అందివచ్చిన రూనంఅది ఇళరరూపాలున్నాగూడా వీరిని ఉన్రేజితుల్ని చేసిన కవులు ఆ రూపాన్ని (పరావీకరిం చటంకూడా మరొక కారణం, కనితా చర్నితలో వకాలాన చూచినా ఈ ఆంకాలు (వస్ఫుటంగా కవిపిసయి

క18

ఈ వచనపద్య (ప్రాచుర్యావికి ఆధువికంగా మరో రెండు కారణాలున్నయి ఒకటీ వ్యావహారిక భాషకు ఈ రూవంలో ఆధికమయిన అమరిక ఉండటం *వ్యాన హారిక * మని స్థూలంగా అనటమే తప్ప ఇందులోనూ అవేక భేదాలూ రీతులూ ఉండనే ఉన్నయి. ఎన్నిఉన్నా వ్యావహారికం వ్యావహారిక మే రెండవది ఈ రూపం ఆతి సులభంగా భాసించటం భాసించటమే తప్ప క్షి షక ఆనుభనంలో తెలుస్తుంది వచన పద్యాన్ని ఆటు *వచనం గా గానీ ఇటు పద్యంగగా గావి జారిపోకుండా చూచు కొనటం ఆ క్షిస్టత జారుపొటులు జరిగిన వందర్భాల్లో గూడా అది వపళన వద్యం గానే పలుచోట వ్యవహరి౦వబడటం స్టూల దృష్టితో జరుగుతూనే ఉన్నది ఇది భూడా వాని ప్రాచుర్యానికి కొంఠి దోహదకరమే గడా మరి

ఈ అన్నింటి దృష్ట్యా ఆధుపికంగా కవిత్వాని కంతకూ “వచన పద్యమే పర మార్టమన్న దృష్టితోగాక ఆధువికంగా విష్పన్నమయిన ఒకానొక ప్రత్యేక లక్షణాలు గల ఛందోరూసం అని మ్మాతమే చూడవలసి ఉంటుంది అయితే ఈ వాదంవల్ల జరి గిన (పయోజనం మ్మాతం ఒకటి _పక్యేకంగా గమవించవలసి ఉన్నది. ఆది అతి పా9థమిక దళలోఉన్న *' వచన పద్యం ” కొద్దికాలంలోవే పరిసక్వ దళకు చేరుకుంటూ ఉండటం ఛందో విషయికంగా ఈ వాదం (ప్రయోజనం ఇది

ఇది ఛందోవిషయం కాగా అనలు ఛందస్పే_ఛందస్పే కొడు ఆలంకొరాలూ, సమాసాలూ మొదలయిన యనేకం_వద్దనటం కవిత్వానికి ఇపిన్నీ ఆఅనవనరమనటం, కవిశ్వమన్నది “అచ్చంగా ఉండాల్ననటం వీసర్గవాదంి.

కవిత్వావికి ఛందన్సక్కరలేదు అలంకారాలక్కరలేదు నమాసాలక్కరబేదు అంటూ * అక్కరలేని రోరణి సాగితే చివరకు అక్కరయ్యేదేదో నష్టం కాకుండా పోతుంది. ఏది అక్కర ఉన్నాలేక పోయినా, అభివ్యక్తి తప్పనినరి అయిన భాషను మాతం కొదనటావికి వీలులేచు - సాపిత్యంలోవి అనేక విధమయిన స్రికిియలు ఈ అభిస్యెంజనా రీతిలోప్‌ వైవిధ్యం వల్లనే మరికొన్ని లక్షణాలను నంతరించుకొవి ఏర్పడిన యనటంలో విపిత్తిపత్తికీ తావులేదు, ఆ స్పితిలో కెవిత్వానికి వంవింధించిన అభివ్యక్తి దానికి చెందిన ఉక్తి వైచిత్రి విత్యేక విధంగా ఉండటం సహజమే ఈ ఉకి వెచ్చితి నుంచే అలంకారాలు విష్పన్నమయితున్నయి. నదాలను నమీకరించీ భావానికి విస్పృతి కలిగించటంలో నమాసాలు అమరుతున్నయి వదాల కూర్పులో, వాటి విరుప్పలలో ఛాందసికతకు తావు ఏర్పడుతున్నది. లోక వ్యవహారంలో ఇనన్నీ ఉండనే ఉన్నయి. అయితే ఒకప్పుడు అతిపరిమితమయిన వ్యావహారిక దశలోని భోష, కవికి క[ేత

ఇరుకయి పోతూఉంటుంది భావాభివ్యక్తికి పదాలూ, అభిన్యంజనరీతీ దాలదనిపిస్తుంది. ఆ పితిలో కొత్త పదాలను సమీకరించుకొనటమూ, కల్పించు కొనటమూ అలి వ్య కిలో మాఠ్నళ్వాన్ని ఆపాదించటావికి కొత్తదారుల అన్వేషణా అవవరమయి తుంటుంది. ఈ అవనరమే భాషకూ అభిన్యంజనా రీతికీ విస్ఫృతీ వికొనం కలిగిస్తూ ఉంటుంది. అయితే ఈ అలంకారాలూ మొదలయినయన్నీ వాటికోనం ఆవిగాక అనుభూతి విపారణ రచన ద్బాడా రుగటావికి తగిన రీతిలొనే ప్పియుక్తం కావలసి ఉంటుంది. అట్లా కాకుండా సాధ్యం మీదకన్నా పాధనం మీద మోహం పెరిగినప్పుడు వీటి ప్రయోజనం దాదాపుగా ఉండదనే చెప్పవలసి ఉంటుంది, అయితే ఈ వ్యామోహం పెరిగిన చోట్లు లేకపోలేదు. అవి ఉన్న కొరణంగానే వాటికి వ్యతిరేక దిళలో, తీవ౦ ప్రాయిలో ఈ 'నిసర్గవాదం విస్పన్నమయి. ఆక్కరలేని ధోరణిని ఆవలంబించటం జరిగింది ఈ వివర్గవాదం ఈ ఆంళాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తీకరించినా లేకున్నా అనవర మయివ ఈ ఛందోఒలంకారాదులన్నీ ఉచిత రీతిలో మ్మాతమే (వయోగించటం ముఖ్యం అన్న ఆంళాన్ని లత్యం చేసుకొన్నదవి చెవృవలపి ఉంటుంది ఈ వాదం బాహిరంగా ఆన్నిటిస కాదన్నట్లు ఠాసించినా ప్రయోజన దృష్టివీ, బొచిత్య దృష్టినీ ఈ సాధనాల విషయంలో అవసరంగా భావిసుంది ఇవన్నీ ఇట్లా ఉంచి, ఓకసారి సింహావలోకవచేసే ఆధువిక భావచ్చైతన్యం ఏక సూత౦ంకాగా నిరంతరావ్వేషణ, ప్రయోగశీలమూ వయోజన దృష్టి ఆనరాగా బొచిత్యం తోడుగా ఆధువిక తెలుగు కవితా మార్గాల్లో పురోగమిస్తున్న నలుగురు యున కవుల కవితా సంకలనం ఇది. ఈ నంకలనంలోవి కవితలన్నింటిలో న్పష్టంగానూ అంతర్వాపానిగానూ కాలం "యొక్క అఖిండత్వ భావన కనిపిస్తుంది. కాలం అనార్యనంతమూ అఖండనమూ ఆయినా వ్యావహారిక సౌలభథ్యం దృష్ట్యా ఆది భూత _వర్తమావన._భవిష్యత్తులుగా విభక్త మయింది సామాన్యంగా భూత భవిష్యద్వరృనూనాలంటారు. భూత థభవిష్యత్తుల నమా కలనం వర్తమానంలో అన్నస్ఫూర్తి ఉన్నది. వ్యక్తి వర్తమానంలో జీవిస్తున్నాడు భూత కొలపు వారసత్వంతో భవిష్యత్తుమ ఆనందమయం చేసుకోవటానికి గాను నర్వమానాన్ని వేదికగా చేసుకొని వీవితో ఘర్షణ వడుతూ సంప్ప రిండుకుంటూ తన భవిష్యదూహకు వువాది సిద్ధం చేసుకుంటున్నాడు. అందుకని వర్తమాన రూవం వృష్టంగా ఈ నంకల వనంలో దర్శన మిస్తుంది కేర్‌

కాలమూ దేశమూ సమాజమూ ఇవి మూడూ ఓళ వంపుటి ఈ మూడింటినీ ఏక సంపుటిగా దర్శించినవ్వుడే ఇది సాధ్యమయిళుంది. ఈ విధమయిన నమగర్షి భావన ఈ సంకలనంలో అంతర్వాపొనిగా ప్రస్ఫుటమయితుంటు౦ంది ఈ ఆంళాలు కారణంగా సంకలనం మొత్తంలోనూ ఆయా కవుల ఖండికలను ఏక మొతంగా తీసు కున్నా గూడా ఒక స్పధానమయిన భావాన్ని కేందరంగా తీసుకున్న ఏకత్వం లకితమయితుంది. జగిక్యాలం £డర019/0 == సంపత్కుమారాచార్నులు ఇ భజ్ళ ప చ్‌ శ. |! ఉల్‌ శో గ భాళరచిం ల తత్త / షం “2316 న! బౌ శ = న ఇ లలో యయా 16