Telugu Chandraloke, Savyakhyane - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ఎన్రతగి 9 సవ్వాఖ్యోన్సీ ఉపమూవిస్తేము “అ కంరాచ్తి

మం ళల ఉం . యశ గ్నా క (/ రూ. క

లుపోపమాలక్కాారః వాట మానయోర్వా ధర్లోపమానవాచకానా౦వా ఉపొదానాఫావే యథ్యాక్స్‌మం వాచకలుప్తా ధక్మలుప్తా ధక్యవాచకలుప్తా వాచకోపమేయలంప్తా ఉపమాన లుపా వాదకళోపమానలుపా ధరోపమానలుపా ధరోఫమానవాచకలుపా అటి వానా అాజ్లీ అటి అజ్ఞ అట్‌ చేత్యకృవిధా లుప్తోపమా భవతీతి ఆ తటిత్లారీన్సుత ల్యాస్యా కోర్చూర నీదుకో ర్మమ ఆ అగ

కాన్త్యాస్మ్యరవధూయ న్తీ దృష్టా శన్వీ రహోవమయా 8

ఆ రగ్రాచ్యాంళృకురోభేదాక్‌ భొ+నోదాహాకడి రటిదితి ఆ

స్యార్థః తిటిన్లారీ విగ్యదివ పీఠపర్ణా్య ఇసష్పతుల్యా స్యా శన్ద్రసదృశమ. భీ ముకుదృకో8 కర్పూర న్లీ కెర్పూరమివాచర్త్‌ కమ్పూూర్‌మిన మదీయ "జీ శ్రావన్షక రీత్య రః కాన్త్యావరవధూలసల్తీ శోళి యాత్తానం కామ వథూమివ అచరన్హీ ఆత్మవిస్యరవధూ సౌొన్దర్యం _పృశటయ ్రీర్యస్థశి వీపం విధారన్వీ సున్షరీకహః విజనస్థలే మయాదహై విలోకితా అత్మ తటి

న ఎజ్‌

ఎగ్ల్‌ రీత్టిర్మీ లెటిదివ గారీత్యన్ధే విపజ్నీ లే సమానేసతి ఇనకర్టలోపాత్‌. వాచక లుప్తా ఆ శటిదుపమానం గౌరత్వం సొధాగణోధర్మః తన్న ఉపమే యమ్‌ ఏతేహె ముపాదాన మ న్లి వాచక్షస్యలతు నోపాదావమ్‌ ఆకోనాదక లుపా ఇన్లుతుల్యా నేృక్య త, ఇన్డు రుపమానమ్‌ తుల్వేతి వాచక కః ఆస్య ముపమేయహ్‌ ఏతేషా ముపొదాన మనీ శాన్త్యాది పాభారాధ క్మన్యతు మఘోపాడానమ్‌ కావ్యా ఇన్బతుల్యా న్యేతి వయో గాభావాత్‌ అత ఇన తుల్యా స్థ్యేక్య కే ధిక్యలాప్తా శక్పూర న్లీదృశో గృమే ర్యత్ర, కహ్పారమివా వళ న్టీర్య్టే వివక్నీ లే క్విపి సతి కళ్చూర కన్వోని రుపమాసోపచేయరొోూూ రుపాదాన మృన్దీ పొధారణధర వాచకయోస్తు నోపాదానమ్‌ అకఃకర్చూ రన్టీర్య త్ర ధక్య వాచక లుప్తా శావ్వాని సృరపధూయ త్య త్ర, కానా అత్తా ఇం కానువధూమివాచక శ్తీళ్యశ్లే విపశ్నీ లేక్యచి సతి సృరవఘా కాన్య్యా “రుషమాన పొధారణధర్మయో రపాచాన మస్తీ ఊపమేయస్యార్మనః వాచ కస్య ఇవళకబ్దస్యతు నోపాదానమ్‌ అతో కృవాదకోపమేయ లుప్తా వీవ

ముషమాన లోపరపితౌా + శృత్వారో ఖేదాః తటినారీత్యాదినా ఉదా హృాాః య త్తయా మేళనం తత్ర లాభో మే యచ్చ తక్ర్తలే త దేశ త్కాక శాఖీయ మవితర్కితసమ్భృవమ్‌ శ్రీ అ ఇచానీ మపమానలోపసపాతాం శృతురో ఖే దాచేశేనో దాహరతి" యదితి తృత్తివిజనస్థలే తయావూార్య్వో క్షయా ేన్వ్యాపహ మే మమ 'మేళనం సంఘటన మితియల్‌ ఈదా వేమను తద లే తన్వీసుకతేస్యన లా భః ప్రా ప్పిరికి యశ్‌ ఆవికర్కి.తసమ్మవమ్‌ ఆవిశరి _ఈః ఆవిచారితఈ పమ్భ చోయస్య కక్‌ అకర్నివీద్ధ మిర్యర్థిః తదేతత్‌ తచ్యేళన రస్సుకత లాభ రూపం విస్తుకాకతౌలీయమ్‌ కాకాగమన తౌళఎతేవ సదృళం కాశకృతి తాళ ,లోంభోగి సద్భృళం చేళ్యస్థః మమత న్వ్యాసవా సమాగ్‌మ ఇతి యథ్‌ రతా ళెగమన తాళఫంపతిన నదృళమితి సమాపాస్థః మమతవ్వీ నురోతలాధ్‌ ఇతియత్‌ రతా_కకృరతాళ ఫలోపభోగ సద్భకమితి ఛప్త॥ త్యయార్థ ఇతివిప్ప_ర్ష 8 రఫాద యథా కొశాగమనసమయే తౌళ ఇ లపతనం తభాస్వన్య క్యచిన్దనునసమయే దైవ్హా తత్తే రవాసి తిఖ్వ్యవస్థానమితి స్వ గమనం కాకాగమనకు సం తన్వా ఆపస్టావంచ తాగ్ళ్ఞంఎఎతేన తుల్యమితి నిన్నన్నమ్‌ తతః స్వన్య తవ్వాాక్నృ సమాగమః కాకాగమనతౌళఫలపరన సమాగమ సదృళ ఇతి ఫల్‌తస్స్పమాసార్థః తద కాశాతౌళ మివ కాకాతాళ్నే మితీవా స్థక సమాపాద్‌. ద్వితీయసిన్ని వారే ఛప్రత్యయేసతి. కాకత్దాలీయ మితిహాూపమ్‌ తధాచ పరవదళితిం తౌాళఫలిం యథా కాశేనోపభు కం తథా అత్‌ జ్తీ యా చు రహోదర్శృవముభితహవృదయా తన్వీ స్వేవోపధు క్రేతి ఛప్ర్రత్యయార్థః పర్య వసన్నః తరళ్ళ స్వస్యతన్వా్యా సహసమోళ్ళిగః కాకకృతతాళోపభోగ బదృళఇతి ఫలిళోక్థః అక్క ఛ్యప్రళ్యయగతొ ఉపమా తృత్ర రన్వీ సంభోగ ఉపమేయమ్‌. ఆనిశర్కడ సమృ వత్వం పాధారణో ధర్మః ఇవార్థకఛ ప్ర ర్యయ ఉపమావాభకః లేసోం శ్రుణూణా ముపాదానమ నీ తాళోపభోగ

అనన్వయాలజ్మాారః న్యతు నోపాదావం అత్ర ఛ్యప్రత్యయార్థోపమాయా ము వమౌన లుప్తా సమౌ సార్థోపమాయాం. తు తీన్విషమాగమరూపస్య ఉపమేయస్య ఆవిరర్కిత పమ్మవర్వ రూఎపా ధారణవక్ష్మన్య చోపాదొనమ ప్రీ కెకాగమన తాళఫల్న పఠన సమానమరూపోపమానస్య ఇపళబ్దస్యచ నోపాదానమ్‌ అరస్పమా పాక్టోపమాయా ముపమాన వాచకలుప్తా రదేతత్కాకతాళలీయ మితి జానీహి హేసశే పాలే ఉభయ శ్రావని పాధాక+ా రోనోపా త్తెః రర్పత్నే ఛా ర్రియాట్ధ వమాయాం ధిర్తోపమానలుప్తా సమాసార్ధోపసమాయాం భర్లోపమాన వాచికలుప్తా మిళిత్య్వా ఇవ తౌలీయమర్య లీ, లుప్తోపమొ శృరన, ఇ3 మూత్ష్యదృ మ్ల్యైమసంధేయ మ ఏవం తటిగ్హారీత్యాది ల్లో ద్వయే నాావిధా లుప్తోపమా సృంగృహీతౌః “వలా ౩ అనన్వయాలడ్కారః ఉథా ఉవమానోపమేయశత్వ్రం యబేకసె సవ వి _నః ష్‌ న్య నడం ఇన్తురిక్తురివ శ్రీమా నిత్యాజా త వవనయ ఆభావశ్వ యము దాహకణపూస్వశం లమళుతి ఉపమావోపమేయ త్వమితి ఇన్పరిస్త 0వ శ్రీమా నిత్యాగినా గగవం గగవాకారం సాగఠ ప్ఫాగరోప మః రామకావణమోూర్యుద్ధం రామురావణరౌనా రిని ఇత్యాదిసం చవాః ఏక ్వైననస్తున॥ ఉపమానోపమేయత్వ వర్మ్మ్యనమితి యత్‌ త దుష తఈానోపమేయర్వ నెర్మ్యన మనన్వ య; శాన్నిను త్ర్వవివయే ఇను రేవ ఇన్టు శుల్యః + వావ్వ వములోన్టి నీ ఏవం వైపుష్యవివయే గగన మేవ గగ నలుల్యం చాన్యత్‌ విస్తారవిషయే సాళరవీవ సొగరతునిః నాన్యః భూోకతావిష రే రామళౌవగాయుూద్ద మేవ రామరావిణయాుద్ధతుల్యం నావిది ల్యేక వ్యవ వస్తున॥ ఉపమానోపమే చార్వే ఐర్శనా ల్వమణసంనతిః లోశీేహి ద్వమయో ౯8ప ఈఊపమావోపమేమయర్వ యోగ్గతొా ఏకస్యతూవమానోవ మేయ ర్వీం శ్‌ న్నీ చా ్యేతీర్యనన్వయపదం పార్థక మ్‌ అవవ్వయపస్యావ్యక్భృస్య వన్తవం సదృ ళా న్తరవ్వవ చ్చే దేన సర్వోక్క ఫ్యల్వీ దో్యోతీ వార్థిం అతోవామపప త్రిః

చస్హాాలో శే సవాాఖ్యానే ఒక'కేవస్తువు ఉపమానము నుపమేయము నైనయెడల ననన్వయా అలంకారము చంద్రుండు చంద్రువివలె6 గాంతిమంతుండు ఇచ్చట నుపమాన మును చంద్రుండే ఊపమేయమును చంద్రుండే ఆనంగా6 చేలినయర్థి మేమి? శంద్రువికిపాటి చంద్రండేకొని మతియొకవస్తువులేదు రదు $ ఉపమేయోపమాలడ్కాారః ఉఅశా సన్యాయేణ ద్వయో స్తచ్చే దుపమేయోపనూమతా న _ ధర్తోర్థ ఇవ పూర్ణ శ్రీ రర్థో ధర్మ 9 త్వయి 6 అ ఆఫోపమేయోపమాం లమీయతి పర్యామయేగేతి ద్వయోక్యభ్యే అన్య శ శేణావ్యతరస్య సాదృశ్య ముపవర్ష్య పువకన న్తలే అాన్యకరస్య సాద్భ ళ్యవర్మవం పర్యా ళః నేన శ్రమే ద్వయోర్య'పమానోప మే యయోః& తచ్చెత్‌ ఉఊపమానోఎమేయత్వేం యది రదా ఉపమేయోపమామతౌ కవి ము -జ్త్‌, జు సమతా ఊదాహకితి ధర్మఇతి హేరాజకా ధర్మః అర్థఇఏ వ్‌ సమ్మద్ధ స్స య్రవ్తలే తథాక్థోపి ధర్మఇవవూర్హ్మ క్రీ శ్వాయివర్వతే ఫూర్మతావిషయే వ్ధరోకతుల్యః తథాక్థో ధర్మతుల్య॥ ఏప ముభయ “స్టితిరి క్షం తృతీయం నాస్ట్తీ త్యర్థః అరే శథమం అర్థఫక్మయో రుపమానోపమేయత్వం వక్షయిత్వొ ఫునర్ధర్తాగయో వదనా ల్లమ్‌ణసంగతి ॥ ఉపమేయమ. (వర్మింప దలఃచినవస్తువు) ఊపమానీమా (వదృకవస్తు వు) ఈరెండింటిని మార్చి యుపమానము నుపమేయముగను నుపమే యము నపమానమునను జెప్పిన నుపమేయోపమ యగును అర్థము ధర్మ మువలెను ధర మనముపలెను నియండు లశ్షీసమన్వితేము గా నున్నది వ! థి నాజీ చమొుదట అ ముపమేయము ధర్మ ముపమానము రెండవపర్యా యము ధక్మ ముపమేయము న! ముపమానము. ధీర్మ మర్థేమును బోలుచున్నది అస్ధేము ధక్మమును బోలుచున్నది అంతియకాని వీనికి సదృళమైనది మూల డందిలే ద న వో ని భావము మునృభుండు చంద్రునివలెను జంస్పుండు మనన్నభువి ౨ ఐలెను విరహుఎ పవౌధించుటయంగు దకతులు ఈయుదావాకణమంగ 6 బై యే యలంకారము మూహెంచుకొనసలరురును

ప్రతీపాలక్కారః ధురు కీ చ్రతీపాలక్క్లారః (కట్భేదా వధో ప్రతీప ముపమౌాన స్యోప మేయశ్య కల్పనమ్‌ త్వల్లోచనసమం ఒద్య్యం త్వవ్వ_క్షపదృశో విధుఃః ఆ వ,తీవం పంచవిధం ఉపమాన స్యోపమేయర్వనర్షనం ఆవక్ష ఫ్రై చుపమేయం శల్య వర్మ్మర్ధతికస్టారవర్మ నం చన్లోసమేయలా భేనా పక్ష్య ఛిరప్కా_ర పర్మవం వన్ష్యేనసహాపన్ష్య స్య సొమ్యానిష్ప త్తివర్సనం ఊపమేయ లాభేన ఊపమానస్య ఆవర్థక్య వర్ష వంచే త శీవ్యధమం లక్షయత్రి శ్రురీప మి9 ఉఊపమానస్య చన్దాాదే రుపమేయక్వ ప్రశల్పనమితి యర్రర్పంతీప మిత్యర్థః లోకివక్ష్య్యృ న్య ముఖాదే రుపమేయత్విం ఆపర్ష్మన్రిస్య చన్చాందే రుప చూనత్విమితి మర్యాజా తొ ముల్లస్ధ్య ప్రాతిలోమ్యేన ఐర్ష్య వ్యైవోపమా చర్వేం ఆవర్ష్య్యస్య ఉపమేయ ర్వమితి కల్పనాదన్వర్థావృతీపసంజ్ఞా ఉచా వారతి త్వల్లోచనసమమితి యూసుందరి పద్మం త్విల్లోదనసముం భవ న్నే ఉతృళుల్యం తథా విధు కృన్లిః త్వద్వ క్త్రృపదృళ॥ భవన్తుఖతుల్టి॥ అన్యోపమేయలాళేన వర్మ స్యానాదరళ్చ త్‌ ఆలం గక్వేణ ఆ వక్త కానా చన భవాదృకః 8 ఆ ద్వితీయం లత్మయుళి ఆశ్యేతి అన్యచ్చ రేసుసమేయంద ఆన్యోపమేయం తనస్యలాభిన ప్రాప్వావర్యస్య ప్రశృతిస్య ఆనాదకఠ శ్రీరప్కాార ఇతియత్‌. కక్పరితీపమిత్య్థృః కాన్యాదినా అహ మేవోక్కృ న్న నత్తువ త్తుల్యో ౬ న్యో ప్రీత భిమానినః చ్రుగృతస్య ఐర్రైదేః ఆవ్యద ప్ర కృతం దన్హాందికమువ వేయం. పరికల్ప్య లేన ప్రకృళస్య తికప్కారఇతి య్శత్‌_ 8దపి ప్ర్రశీమమితి విశ్భ_గ్హః ఉదావారతి అంమితి హేవ్తా చుఖ తే తవగశ్విణ ఆఅహంకాశీణ ఆలం శా న్యామతులో్యో నా ్రీతినర్వం అుఫ్సిక్టీ కరః? కా న్వ్యాశో భయా భవాద్భృళః త్వత్తుల్యః చన్దిః విద్యత చితి శేష, అశ్రాప్యుప మేయ భూత చన్హ్వస్య లాఖేన ఉపకృశేముఖ తి పస్కా కపర్ష్మనా నృశీగిసంగ తిః

౭ చన్చా)లో శే, సవ్యాఖ్యానే వర్లోోసమేయలాఖేన తధాన్య స్యా ప్యనాదరః ఈ గ్రార్యదర్చ నే మృతో త్వత్తుల్యా స్ప్సన్ల్తి హీ శ్రియః అ రకృఠతీయం లక్షయతి వర్ల్యేతి వ ర్ష్ధంచ తదుపమేయంర తస్య లాభేన ఆవ్యస్య ఆవక్ష్య స్యా నాదర స్రీకస్కాతోవి తథా తీపమిత్యక్షః ఆత్యుక్కృృ స్టణరేయా అన్యదుపమేయ మసహమానస్య అవర్ష్య్యస్య వర్మ చుపమేయం ప్రుదర్శ్య తికప్కా_రోపి వ్రతీపభేద ఏజీతి నిచ్చర్షః ఉదా వారతి కఇతి "హీవృత్యో లే తిన క్రార్యదర్వః ప్రకత్వానతోగర్వః శ్రార్యవిషయే మర్తుల్య్యోనా వ్రీతభభి నూన కథ శిమర్ధః? కుతః? హీ యసాగ్హా రణాత్‌ ర్వత్తుల్యాః శ్రార్యవి యే త్వేక్పేమూః స్రీయస్సంతి త్వశ్తు జ్యానాం పహ్రకన్రీణాం సంభవా దవామేన పహ్రరఇతి వృథాభిమానం మాకృథాః ఇక్యక్థః ఆత్ర, వర్ల్యానాం ప్రారద్తీణాం లాభేన అవర్గ్యస్య మృత్యో క్షి రస్టారవర్తనా ల్శత౧సంగతిః వన్హ్వైనాన్యస్యోపమాయా అనిమృత్తివచ శ్చతత్‌ ॥| ముధావవాదో ముగ్దావీ, శ్వక్ముఖాభిం కిలామ్చుబమ్‌ 0 ఆ చతుర్థంలక్షయతి వర్ష "వేతి ఎన్ట్యే సముఖాదినా సహాన్య స్యా వక్ష్యస్య పద్థాదేః ఊపమాయాః సామ్య స్యానిచ్చ ్రివచ॥ సామ్యాభాన వర్మ నంచ తత్‌ ప్రతీపమిశ్యర్థః ఉ దావారతి హేముగ్ధాక్షీ చారులోచ చీ ము ధా ఆసర్యభూకః ఆపవాదః జనవాదః ర్మఠకృళూయత ఇతిశేషః కీవృశోష వాద ఇర్యత ఆహ శ్వ దితి. అమ్నుజం పద్మం ర్వన్యఖాభం కిల కిలేతి వార్తాయాం పగ్శం త్వేన్గుఖతు ఫ్రీ మితి పార్తాఘా, యత ఇత్యర్థిః ము ఖేశ్య దే "జీనానిన్పల్తిరు శ్రేతి లమీణసంగ తిః వప్రతీప ముపమానస్య్ర క్రై మర్థ్యమవి మన్వతే దృష్టం ఇచే ద్రదనం తన్వ్యాః కిం పర్షేన క్రి మిన్షునా షె ఆ పక్భమంలకృయతి ప్రతీపమితి ఉపమానవ్యవద్హాటేః వై మర్ధ్థ స్ట మపి ప్రతీపంమన్వ తే మన్యంతే ఉపమేయ వై్టిప ఉఊపమానకార్య కారిత్వా

చ్రశీపాలక్కారః

దుసమానం కిమర్థమితి వర్మృనమపి వ్రతీవమితిక ఐయోమన్వ రే ఉ చాహకతీ చృష్షంచే దితి రన్వా్యః సున్షర్యాః ఐదనముఖం దృస్టెంచేత్‌ పద్షేన కిం? శింప్రయోజవన మ్‌? ఇన్టునావాపీ శిం కిం ప యోజనమిర్యర్థః తవ్వా్య్యాముఖ దర్శ నేనె చస్లాంిదిదర్శనజనిత ేత్రా,నన్షయాపకార్యస్య సంభవా చ్చన్ట్ర పద్దాదికం వ్యర్థిమితి నిస, రః

(ఆ) ఉపమానమును. ఉఊపమేయముగా(. జెప్పితిమేని ప్రైతీపాలం కార మగును. పద్మములు నీశన్నులతో సమాన మైనవి ఆవి యుదావా రణము వక్ష్మసీయము (విర్మింపవలనీనది) కన్నులు కాని యిచ్చట పద్మయు లను వర్మ్యనీ యము గా౬ జేసి కన్నుల నుపషమావముగా6 బెప్పీనాండు కనుళ వతీసము ఉపమాలం కారమును దల్శకింగు చేసి నయెడంం ఆతీఎ మగునని ఇెస్పవచ్చునము. భం్యద్రు డు నీముఖసముఃడు అను నుదావారణమం దిళ్షే- యూహ్‌ించికొనవలయును

(ఇ) ఆనర్మ్య గ్థమైన యుసమౌానము నుపషమేయముగాల ₹ైళొనీ వర్తింప ఎలనీన వస్తువున కనాదరము చూపినయెడల వదికూడం ఛుతీపాలం కార మే యగును ఓమొగమూ కాంతియందు నిన్ను! బోలినవాండు చంద్రుల డు వ్నాండు. వీల గర్వపకెదవు? ఆనినప్ట్టీ డిద్చట పర్మింపవలసినది మెంగము శాని కొనిన యుపమేయరు చందు, డే వర్తింపందలంచిన మొగమునశే

ము ో ణ

యనాదీరము కన బఆంపంబడీనది

(ఊఉ) వర్షవ్రిమువన మలీయొకవస్తుపున కవాదరకము కలిగినను ప్రతీ పమే ఓమ్ఫుత్యునా నీతోసమానీబములైన కాంతౌజనములు కలరు శ్రాగ్య దర్పము నీశేల” ఆనినపవ్రాడు ఐక్ష్య్యము కాంతౌజనము మజియొక పసువు మృకమ్యువ మృత్యువువన కనోదరము చూపంబడినది

(యు) ఊసమానమైన మతేయొకవస్తువు నుపమానతకు పర్శ్య్వముచే భంగము. కలుగును ఇెప్పంుడినను బృతీపమే. ఓకాంతా పద్మ ము నీముగముతో సమానమైన దంట ఇది నిజము కాదు వట్తి యప

మి చరాజచోేం నవ్వాల్యానే న్నే వ ౩ ళ్‌ ను. వాచయుం “*చతివనైయ్‌ పరే సైడు. మొ యు శ ంమానార్యాస్పావు అలములు ములవే మితం ఎవే్మమున పఎమానారెన్ను శ క ఏగిన నెం శె వాపీ వాతా గ్తా ఈపమూాశయింజన వైన నమమ ఈ0 2న్పై నేను క్రీము త్తి ఎ్రీమెని మహ కానక మేనల బమ్యైమం ములకు వం చుర చంసలకు” అవన. వివఎెచముా శ. నే చం నే పడాయుంనంనల 2 మోాాజన మామో గ్‌ న అ నో (నా. ఆమని చద్పిదవడిశడి మతి ఈ కైపు జ నూ. టాన్‌ "వానను ననేతి ప్రాసల వినవా (చపా కనా వచ పవర వ్‌ మచం చ యట్‌ కా కా క న "వః ల వై ఆ ఇ వావెం కవళానెనపూ్యూసతల్చ్పా చుం మోక? పై జ అరే టో వెళ యమూాబకేవ మయా క్వ జకే. చైవయా కె పిన చచి స మాయావి విచా సన పావని త ఒమూనా ఎవ వానా స వాటిన క్రి జై తె న వై వ్య త్తు మే మాష టి అస వైనం ఉ ఒమానకౌా వై ఎన్టై శ్‌ క వ జాను! మహో చా వవాచవనరాోా కిస్‌ స కావవి న్మః చకా నేఇ ఆ వక్క వ్యా వ క్యా ముం కెనిన చె క విచ యాన మెదల స్టైరన జేర న్యూ వన్య నన్న చేవ కనా ధి అకా చకా తం భవివమువిమూపం రపు వేశం అపినం భవసీన్నె” మతి జీ దినే పచమ ట్రై వా న ఇ న సం విన్నుక క వింయిహాకేం. విఎయిచ్యపక్టానత. ాఐకఐి శిచ్చి షం షే క మైడ్ల ఇత అచకహాంకం తా వహాలంచి ఒకె వశ కెవి? తె లున్న ఇయ శి తక్‌ కెజె స్టవి నం కళై ఎున్ప్వెస చీ కచ విద యమపని ఇ వ చవర కేవోవా పచ విష యష్య వినయముపాా డానం తె్వెమచ్యై బవ ఇనెస్టైవ్ని ఉన్న వ్యా దశేకకమాపతి మిన్యుచ్యు వే యాచ్చ వ్యజవోవా క్రెచమోూ? విల కలి ళీ చివయముో॥ చే చృుకీ యమా వేళ లేం వివము హాపీ వివ:లుంన వం డె చ క వో మూ తే షంపచి వ వై తథ కక ఐ మౌ త్హేపద్యిన కి క్వా తా ఇష్టా ఐకె మ్‌ శష్టిచ్యా రే, వ్‌ రిం న జా 'ా జూ అకీలలి మె వన త్ర మ! థమన్‌ వింయ్యుపేకెయో విచెశుజ నధిలో కా మ్యావత కాన జ జీల న శా ట్‌ వనుక యాను క్య్యాచ చ్కుకత్‌ 0 శ్రైవి వం తెళాచి అధికా పవ లాఒకిం న! ఠి ఇాచేదమాపకం అనువయాచంనటా౬కం చేతి అఫవహా:33 చని వం ' అధిక తె రూ వస్థ్య్రహాపకం మ్యావ తౌాక్రూప్యమూజశం అన? యితెా మ్హూవిస్ట్రే

= కివావ కాలా వకిం జ వ జ వొ మూ మ్మ కనుకే వ, ఏనతి చత రూపక మడ్వై నత భ్‌వపేతి పనెస్టై ఇనప్టి కి ఆఅంచంమాు మాటి జౌ చచశచససా? హె కళలే అయచాలు మ నాటా న క ఖ్ల కై ఠి జూ అయ వాజి వ్‌నా కమూ న్తాకెారాకం విలోచన ముం 13 అటే సా న్‌ వత సాచగోకనాను నెవరు నూ నాధి కె ల ఇ. క్‌! నక. ఖా వ న! త్రై వా ఇటా వెళ శోవవాంం అయంపాడి కమం అళీవ క్‌ సామౌ వ త కానన పాం నరాల ఉర మీసం నాళావడో శే3 ఇప్‌ వేలు ఇష మే ] న! చిఖి కుత హై ళఈంునాక చొంనట్వనతి శె పట గాత మచాా గాం ఆఅ 9 పకదానా అశ ల 3 కశాభకా చామెవారది* కే వచే వినాశ నూక వాక కాన జె లజ ఆ వె దె ణా వాచ్చె అను యావవగాంకే 2 వే నూర శా ఇవమూవకే ఎబుహెహాాకెం అరరే శాంతా న్‌ తతి శుం విలోచన కవ్తంనినా య్యా నాయే న్‌ కిక న ఆ వెన్నుకి శావద కెంచేం అస్యా మవ స్థాయూాం బు కె చనం - వతి స ఇనా శానా శాత 3ంయలో చనం వవ్యా త వాగ్వాం నత కాజ నాన్తాయాం న్యూ న ఇంకే శై శా! ఎడా సూాజక్తె వ నా క క తెన్‌ ఇంచి” పశచాన ఫో న వెమ్మ్యు ఏఎేఎ సొ జనన ఎజి వు ఏనా ల 09 అనాళము మానా లక ఉఆచజశానవేే కీంనునొ కశ వీ క శ్‌ య ఈ న్‌ జా వా యు చొవాచతే శేమ్మ్యరికి కమా కాం ఏఏ వమచం నవం శీర ఆమద్చే పైన “ఇ విస్వా భూ ఇత్రయంం నము నను /. సే మిచ్మేు రే కట వె భా మూ అం ఆవే ఎసెనో కంప జాం సాదరం విషమును షం ఇవంం నము అహ తగ చంషెాళటెాదవో్క, క్‌ ఇ సా వాచి తౌనంనా 2 నమచద్చే వె ద నాకి భారిన) ఉఇత్వానస్థా చూాం సమచ్యేమై మై కాకా వక, చాచే వ ఉజథకా వరూపకే శౌాహాామ సు వక వ శా స అగ క్త ఒకే అధ మామ్మ జ త క వాల పై వా చూజకె ఆ జ్రాచప్టైన “సై? క్రైశు షా? వ్‌] శోచావాం 3? “ఆస్వా ఇత ఆవాళ9 సున 9 శాఖ చివ శీ ఉశాన కే నె వాసేస శ్వా నవే ముఖ మె టీ వ న వా ్తసతి ఇనునా ఇకా కిమ్‌" కిం ఎ చాజంనమ" ముఖవ్వై* ఇవి కారి కడి వె యె క పూ. యవె/ చాంద్‌ వల్లా జసు త స్త చనా స్నెసే ప శయమా చ "ఇవ స్ట్‌ వెస్ట కా, మొమాస్వై/ సయ రా శ్‌

18 చగ్దా?లోకే సవ్యాఖ్యానే సన్యేవ ముఖేస్తువేతి చన్ట్రకూ'కేణ ముఖస్య రళ్తానా దశుభయోక్త్యాచ ఆను భయతౌ,ద్రూ/స్యరూపకమ్‌ సాధథ్ట్వీయ మపరాలల్నీ రసుధా సాగరోదితా కేర్‌ అయం కళజ్కిన శృన్దా న్యుఖచన్షోఒతిరచ్య లే న్యూవతాద్రూ,ప్యరూపశ ముదాహకతి సాధ్వీతి ఇయంపుతోవ ర్తినీ పాధ్వీపత్కిప్కతా. అపరా ద్వితీయా ఆసుధాసాగ రోదిళౌ సుధా నే రనుక్సృ న్నా లక్ష్మీః అపరాలక్షీరితిభేదే ప్రతియమానేసశ్యేప సాధ్యా ష్టం లక్షీ రూపర్వేరస్టానాత్‌. ఆసుభాపాగరోది నేతి న్యూనర్వ పృతిఫాదనా చ్చ చ్యూవతాద్రూ,పవ్యరూపకం ఆధిక ఈౌ్హూూప రూపక ముదాహగరతి ఆయ మిళి అయం ఫురోవ ర్తీ ముఖచన్షి ముఖేస్టుక కళబ్చా_నః కళబ్కసహి తాచ్చన్హాా దతిరిచ్య తే ఆతశేతో ఆతికయితో భఎతీత్యర్థః ఆర్తీ పృపీ ద్ధభన్ష్విస్తు క ళజ్కీముఖచన్హ్రస్తు విష్కళేజ్బ. ఇతి విరయ్యిపేశయా పక్ష్య ప్యాధిక్యవకృవా దధిక తా్రూవ్య రూపమ్‌ శి వినయమునకు విషయియొక ,. య భేదము చేతను తౌ మూ, “ము చేరను ళంబవము నమూపళాలంకారము శిపయియన(౬గా కుపమానము అఆనలగాం బద్మము చంగృండు మొదలగునవి విషయ మనలా సపమేయమాు ముఖము మొదలగునవి రంజన మన(గా రంగువేయంట రంగు వేయుట కిళ్ళడ నేమి పసక్తిక దని ళంక రావచ్చును. ఎబ్బురంగు దేనికి వేడ6 బడునో ఆది యొబ్ఞనకును ఎెప్టరంగయొక _ తౌ మూ,వ్యము చేత్త వ్తము నకు రంజనమైనది అక్లే ఉపనూనము (విజయి) యొక్క. వౌయూూవగిము చేత నుపమేయమునకు (విషయము) నమపమానముయొక_ రంగు (అనంగా నుపమానర్విము) కలిగచేరి రూ-కము. ర్థంగు కలుగుటయే రంజనమాం కనుక రంజనళప్ఞ మిచ్చట గాణముగా. అబ మయోగిం. బడివది తణములో 6౬ బురములు. భన్నీభూతము చేసిన సామోద్భ్భూ లేకుం డిరండేకదలా ఆనీ యుదాహరణము ఇచ్చట వర్ష్మవ్చము (విషయము) రాజు ఉపమానము (వినయి) శివుండు శివునక్స రాజునకు నభేదము వెప్ప-బడినది అనలా

రూపకాలకజ్కా రః క రాజునకు శివర్వేము చెప్పంబడినది. కనుక రూపశ్రాలంకారము ఈరూప కాలంకార మభేదరూపకాంంకారము తాద్రూష్యరూప కాలం కారము వని రండువిధములు పెదానారించిన వా స మభేదరూపకమున కుడా వారణము ఈన్తీయొక,.. ముఖధంగుగివిచేత. లభించిన "నీశ్రానంద ముండంగా. జంగుంవితో. ేమిపని? ఆనిన్వాడు ముఖమునకు 6 జంగు)ిని యొక. తౌాద్రూవ్యము. శెప్ప బడినది. కనుక తార్రూవ్యరూపకా లంళారము ఆభేదరూపళము మూ౭డువిభములు ఆధిళా భేదము న్య్యూనా భేదము అనభయాభేదము నని శత్నృణములో6 బుకములు ఛన్మీభూతము చేసిన భూతేకు. డిత జేకదా యనిన్వాడు రాజొనకు శివునకు నఖేదము చచింస €ఒడీనది ఇంగులో రాజునకు శివునికం ళు న్యూనత గాని యాధిక్య చుగాని వెప్ప బడలేదు కావున నిది యనుభయాభేవరూపకముం

• ఈతండు మూఃషవకన్నులే?ి కంభివు అన్ననో రాజునకు శివునకు నభేదరు చెప్పుచు మూ దనకన్ను లేకుండుట యను నొక న్యూనతరా చేనకు మాచింపంుడినది కావున న్య్యూవాభేదరూపకము ఈన్యూనళ్వ మికూడ న-దమును దృశపజుచుచున్నది కావున జమనుత్కారముగా ను న్నది. ఈతిండు సమదృష్టి న్వీకరించి దిశ్వమేలుదున్నాండు.. ఆనునప్పూ డు కాజువకు శివువకు నభేద మాపాదింపంబడినను శివునికి లేని సమదృష్టి (శివుడు త్రివేత్తు డు కావన విషమదృష్టి కలకాండు) రాజున కధిక ముగాల.. కెప్పంబడివంగున. నధికాభేదహూపకము తౌద్రూవ్యరూపళా లంకారముకూడ నధికర్య్యూనాన్వుధియ భేదములచే మూ6ండువిఫములు శా

ీ నున్నది తొాద్రూప్యరూపకమునకుల లైనుదాహరింస బడిన వాశ్యములో

• ముఖనునకు€౬ జందు9)నికం ళు న్యూనత గాని యాధికస్యము గాని చెషప్పంబడ |! శేదు కావున నమభయతొాద్రూప్యము ఈమె పాలసముదృమునందు€ లబుట్టని యపరలత్నీ అమనో శ్మీరసముద్ర్యమునం బుట్టపండుట యను లు ఆాజీ వొఠన్య్యూనత యాపెకు. జూపలడివది కావున న్యూనతాద్రూవ్యరూప కము. ఈముఖచందు)ండు కళంకసహపితు€ డ్రైనచందు)ని మిెఅడునుి9

కథ చన్ద్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే ఆనినప్వుడు ఛందురినకులేని కళంకరాహిర్యము ముఖమున శొళకయాధిక్య ముగ లెప్పలుడినది కావున నధికతౌద్రూప్టమాపకాలం కారము. ఇవ్వి ఛధమున రూపకాలంకేెర మాటు విధముళలంగ నిర్వ చింపంబడియెను “తట 6 పరిణామాలజ్కారః ఉహ పరిణామః క్రియార్థ న్చే ద్విమయీ విమయాశ్మనా అగ క్‌ పసన్నేన దృగబ్టేన వీకులే మదినేషణా 16 ఆధ పరిణామం -తుయితి పరిణౌమ ఇతి విషయీఉపమానం విషయా తేనా ఉపవే.యాక్ర్యనా ఉ పమేయైశ్య నేతియావత్‌. క్రియాక్టశ్చేత్‌ వ్రు కృత కార్యా ర్థప్స్యాద్యది పరిణామాలంకారి ఇత్యర్థః యత్ర విపయీప్ర కృత శార్యోపయోగ ల్వేన నిబద్ధస్పకా స్వయా యేం శత్కార్యకళణ పామ క్థారభావాళల్‌. రదర్థిముపమేయార్షే తామ పేతు తే తృఠ్క పరిణామాలజ్కొటర ఇతి నిష్కర్జ్నేః ఊదాహరతి ప్రసన్నేచేతి మదిశే మర్తే గక్షణే య స్యాప్మ జనా యృసన్నేవ నిర్శలేన దృక్‌ లోచవమేవ ఆస్టెం తేన వీకతే స్వ కాద్తం పళ్య రీత్యర్థ అర చధానస్య ఉఊ ర్హీరపదార్ధస్య అ వీషణకార్యాన్వ యః ప్రాప్తం సద పద్మన్య న్వహాపేణ నసంభనతి ఆ చేతనస్యవీక్షణకరణ. త్వాసంభవాత్‌ ఆతిః న్వన్య వీషణోపయోగన్యియే వూగ్వపడా్థాలోచ నాక్కచా పరిణామాపేమణా నితణసస్దతిః అ్ర్ర విశయిశో విషయార్మ నా పరిణామ ఇర్యవ్వక్థ సంజ్ఞా విషయి (ఊపమానమూ) విషయ (ఉపమేయ) తాదార్మ మున బొంది శీ తోలహడి యుండిన మ్లైనం బరిణామాలంకారము. విషయకతౌాదాత్మ్య మన శా విషయతాపరిణామము... విశాలెేద్కృములుగలన్ర్రీ ప్రసన్నమైన యూత్షణాంబుజముతో( అావెడిని అనువాశ్యమునల జూచునది యంబుతి జము కానీ శశ్త్రముకాదు ఆయినను అంబుజము స్వయముగాం అూడ లేదు కావున వంబుజము శేశ్రముగాల బరిణమించెనని 'చెప్పవలయునుం

ఉశ్లేఖాలడ్కారః క్‌ ఆంబుజము విషయి త్రము విషయము విషయ విషయతాపరిణామను నొంది ఇక్‌యా విశిస్ట్రమై యున్నది కావున బరిణామాలంకారము “మ 7 ఉన్రేఖాలక్కారః 124 బవాఎఖి రృపహాధో శ్లేఖా ేకస్యోన్లేఖ ఇవే నీ త్ర మ ( ఆవోక్షేఖః సచద్వివిధ॥ ఏకస్య్యా నేకై ర చేజేకధోల్లేఖనయావ॥ ఏక మ్యై3 వైవా నేక థోళ్లేఖనరూపశ్చేతి. తగ్రాదంం లతమయతి బవాల్ళికితి ఏీకన్య వస్త “8 సౌన్లర్యా చార్యాద్య వేకధరవిశ్య్యన్య బహుఖిరనేకై 8 గ్ర హ్‌ీతృ పురుమెక ఒహుధా కామక ల్పతరుత్వ్వాది బహుప్రుకా 28 ఉల్తేఖాగు చాట నాగుళ్లేఖః ఉశ్తేఖాఖో్యోఎక్క్కార ఇబ్య తే ॥ విభిరర్డ్‌ క్కియ కే ఉచానహ రతి స్త్రీభిరతి స సొన్దర్యవికరణపర్శాక్కినముకాలీ రాజా త్రీ శాము శీఫిః కామో మదన వఐశ్నీమదనత్వేన దృష్ట ఇత్యర్థః ఠిత్సొన్ష్య మోహి తాభి స్తాఫి స్పురతాభిలా హెదయంకామఏవేతి రర్చిరబఇతి నిబ్బక్ష॥ తేధా ర్థఫిః స్వష్ట్ర కల్చ్పతగు నై &్నీకి ల్పతరు త్వేనదృ పృశతథావితరణజనిత తృష్ణాపర వైరక్థి ఫి; ఆయం కల్పవృతమువీజేతి తరిల్టతి ఇత్యస్థిః తథాళశ్రుఖిః కాల ఐక్షీయమ ర్వేన నిశ్చిత ఇత్యర్థః తదీయతీ వృప్రతాపజనితభయ పరవ శే ॥ శత్రు భిరయమ వక ఏవేతి తిరి_తి ఇతినిష్క_ర్షః ఆ్యక్రఏక ఏవసౌన్సర్యా దార్య పతౌపవిశిో. రాజా చీచగుతిఖి మృరతాభిలాషాదియాతునా. కామ త్వాది బహు పుకారై రుల్లి ఖిత ఇతి లమీణసంగతి 4 వ్‌శీన బవాుథధోశ్లేఖే ప్యొ విషయ 'భేవర।ః గురు ర్వచ స్యర్టునోయ్దం కీర్తా భీవ్య శృరాననే 18 జ! ఆధ ద్వితీయంలకతయతి వీశేనేతి అర్ర వీశ స్యేశ్యమమబ్య తే ఏకే జవ్యగృహీత్రా. వీకస్య చాగ్నీక్వకీ ర్తిను త్త ధన్విత్వాది యు కస్య రాజ్ఞి విషయ'భేదరః వాక్కీ ర్వ్యాదివిషయభేదాత్‌ బహుధా గురుత్వాది బహు ప్ర కానైరుళ్లేఖే ఉన్థైాటవేసతి ఆసా వుళ్లేఖాలడ్కారః ఉదాహకరతి గురురితి.

16 చన్దాలో శే సవ్యాఖ్యానే ఆశ్ర,వఏక ఏవ గృ హీతృ పుర్లువః వాగ్మీ త్వ యళస్విక్వ ధవ్విత్వ యు క్తం్యపభుం దృప్వైవకుర్లిఖతి కిమితి ? అయం రాజూ పచనీ వాశ్యే వింయే గురుః మ లు! న! హోకా బృవాస్పతిశ్చ తథా కీశ్తావిపయే అర్జున॥ శుభరిః పార్భశ్చ తథా శరాసనే ధనుషివిషయే ఫష్మః భయబజ్క రః గార్జేయళ్చ అక ఏకేవైవ తత్ర ఏక ఏవ రాజావాగాది విశరయభేడాత్‌ బహుధా గుక త్వౌర్దునత్వ భీషత్వప్ర్కకానై రల్లిఖత ఇతి లకీణసంగతి; ఒశవస్తువువే య నేకు లవేశవిధము (6 జెప్పిన నది “చల్లే ఖాలంకా ళము. ఆకేంని న్ర్రీశ మన్మభనింగము యాచకలు కల్పత్‌రువుగను. ళత్రు వుం యమునింగను జూతుగ అని యుదాహకవణము ఆ నేకవిధముఎ గృ హించు ననేకులు లేకపోయివప్పటికి నొకండే వస్తువును వివిఫమున నళ్హేఖించినను నుళ్లేఖాలంకార మే యగును అతేండు నాక్కులందు బృహ స్పతి క్‌ ర్తియం దర్జునుండు ఇవాపమున ఫీమ్మ డు ఆనువాక్యమున నొకని చేతచే యేకవిషయమాు లుల్లేఖింపంబడినవి గనుక మళ్లేఖము మొదట్మి యుదావారణములో న్రీలని యాచఛికులని * క త్రువులని వ్ర్‌హీత లచేక లున్నారు. రెండవవాక్యములో చహాశయిక్సాండే (అనుకొనువాండు) శు 8 9 10 స్మృృతిభ్రాన్తిసన్దేహాలజ్కారాణి సా స్యాత్‌ సృతి్రా నినన్నేపా స్వవక్మాలజ్క్భృతి త్రయమ్‌, పజ్క-జం పశ్యిగః కానా ముఖం మేగాహతే మనః 19 అథ స్థృతినుద్భా) నిముత్సస్టేహాల్ళదొ్కా_ రాక్‌ లమయతి స్యాదితి సృృతిభా) న్తిసన్దే హైల్లీరుఖిః స్మరణభ్విమసస్టేహావక్షనా ఛ్థేతోంత్యక్థః కద జ్కా-లబ్బ్బృతిక్కీయం సృతిభాం వ్రిసస్టేహాప్రదాచ్కా రీ మలబ్బ్భ్భృ త్మిత్కేయం ఇ స్యాత్‌ శ్రమేణస్మృతిమాన్భా) నిమాక సస్దేహ ఇతి సృత్యాదిపదఫఘుటిత నా మక మకా రక యం కక ॥ య శ్రకవిసమక పాదృళ్యాద్వినయ విన యి రన్యరీరదర్శ నే నాన్యకరస్మ ఫలి ర్నిబధ్యతే రత్త స్యృతిమదల జార యృత్రవిషయే. ముఖాదౌ పద్దాదిధ్సిమో నిబధ్యరే. తత్త

స్మృతిశ్రా నిస నేహాలడ్కా క్ర? మదలజ్కొ_రః యక, విషయవిమయిణో స్సాధాకణ- క్యదర్శ వాద్విశేహో దర్శనాచ్చ సన్టేషో నిబధ్య తే రత్త సన్దేహాలక్‌ ,6 ఇతినిచు మే రశ్ర, చథమ ముదాహకతి పబ్యాజమితీ పబ్న-జంపశ్యతేః మే మనః కాన్తాము ఖం ప్ర్కీయావదనం ఇాహ లే స్మరితీత్యక్యః పద్మమ.ఖమోూరత్య నృపాదృశ్యా త్‌ పద్మసన్టగ్శ జేసతి తర్సదృకం ప్రియకాముఖం మయా స్మర్యత ఇత్యర్థః ఆశ్ర, ముఖసద్భక పద్మదర్శ కేన రరత్పదృశస్య ముఖన్య స్యృతివర్మ్యనా కణ స్దతి అయంప్రమ త్తమధుప స్తవ్రన్య్మఖం వేత్తి పజ్క జం పజ్మ్కజం వా సుధాంశు ర్వే “సృస్థాఃం తు ననిర్దయః 20 అ ద్వితీయ ముదావారతి --ఆయమితి పహేళాశ్తే అయంపురోవ ర్తీ ప్రమః మధుషః మధుగానపరపకో భిిచుర8 త్వన్ముఖం పబ, జం జి వర్రుముకే పజ్య జర్వే పృతిప్తివ కృనా చ్భా9ి న్లిమదలబొర॥ రృ్‌తీయము 'చొహకతి పద్య జమితి పజ్క_జం వా ఉరే సుధాంకు కృస్ణోోవా ఇ ల్యేవం చకాశేణాహ్తాకంతు ననిక్మ్యయ॥ ఆనిశ్చయః పద్కిజం వా సుధాంకుల్వేత్యా కారక స్సంశ యోభవతీత్యర్థ ఆ్య్ర్ర ముఖ్‌ పబ్బ_జక్వ సుధాంకశక్య కళోటిక సస్టేహ నిబన్ధనా త్స స్రేవిలజ్కా-క ఒశచానినింశాచి మజీయొకవస్తువును స్మరించినచో స్మృ ౩మదలం కాక మగును ళ్‌ పద్మమునుజూచుచున్నం చాయొక్క- మనస్సు కాంతౌముఖమున కషన మగుదున్నది (ద్మరించుచున్నదిి ఒకవస్తువును భాంంతి నేక జేటొకవస్తువుగాం దలంచిన భాసింతిమద ఇల౦కార మగును ఉఊ ఈమదించిన తుమ్మెద నీమొగ మును గమల మనుకొనుచున్నది ఇచ్చటం దుమ్మెదకు ముఖమునందు€ బద్యభాంంతి షి

19 చన్దాాలో శే నవ్యాఖ్యానే

ఒళపస్తువునుజూచి యదియా యిదియా యని సందేహించినయెడం సం దేహాంంకారమగును

ఉ లఅపసెవెంగము కనులహో చందమామయో మాకును నిర్గంయ ములేదు

ఇచ్చట ముఖము పద్యమూ 7 చంద్రుండా? శని సందేవాము

శుద్ధాపహ్నూతి రన్యన్యారో పార్టో ధర్మనిహ్నవః నాయం సుధాంళుః కిం తర్హి వో్యమగజ్షాసరోరువామ్‌ 21

అధాపహు్నుతి. పాచ షడ్విధా శుద్దాపహ్నుుతి హేత్వపహ్ను శి పర్య ప్తాఎహ్నుతి!: భానాపహ్నుతి! ఛేకాపహు్పుతిః కైఠవాప హ్నుతిశ్నేతి

త కుద్ధాపహ్నుతిం లత్మీయతి లాకుద్ధాపహ్నాతిరితి అన్య సా శృ ఫర్యన్య ఆకోపార్టః ఆఠోపఫలకో యోధర్యనివ్నవి॥ వశృతధర్శా పన్నావి పా శుద్ధాపహ్నుతి।; యత్ర, వర్ణ్యనీయే చన్హ్రాదౌ అవర్మ్మ శ్ర్‌పద్మ త్వాద్యారోపార్థః తదీయచన్ద్రుత్వా ద్యపవ్నావ॥ శ్రీయశే రక్కి భుద్దాప హ్నుతి రిత్యర్థః ఉదావరతి ఉక్షి ఆకు మాకా శేదీవ్యరూనః సుధాం శుర్చృభవతి కింఠ్హి? కింతు వ్యోమగజ్తా సరోరువాం ఆకాకగజ్లా పద్మం వ్యానీయే చన్దే క6ర్స్పదృళవియన్నదీ ఫుణ్ణరీకగతస్య ఫుద్దరీకత్వ ప్యారోపాయ రదీయచన్ష్రత్వాసహ్నృవః శ్రీయతే ఆరే ఇయం శుద్ధా హ్ను తిః లి

ఇరక ధర్మమును వర్ణినీయపస్తువువందు నిలుప్రటక్షై యావస్తువు యొక్క స్వఫక్యము దానియందు లేదని *ఇిస్పినచో శుస్ధాపహ్నుత్యలం శారము

ఉఊ ఇరండు చంద్రుుండుగాండు. అయిన ఏనుదిి. ఆకాళగంగ లోని పద్మము

"'హీశ్వపవ్నావాలక్కౌరః. 0 చంద్రు,ండు వర్ష్మనీ యపస్తువు ఇరనియం దోోరధర్మ్మ మైన య భృృగంశా చరోరుహర్వేము నిల్చుటక్షై స్వధర్యమైన చం ద్రుల్వేము లేదని వెప్పంబడీినడి "ఉ్రావ్ఫున శుద్ధాపహుుతి సవవయు_కిపూర్వ క్చే దుచ్యు తే హేత్వవవ్నుతిః నేను స్తీవో నవిశ్యర్క_ స్సీస్థో కార్వోయ ముద్ధికః 22 ఆ “హేీక్వపహ్నాతిం లమ యతి -- సబతి సపఫీవ అన్య స్యా రో పాక ః వుకృరధక్యనిహృవ॥ యః క్రీపూ ల్వశ్చేక్‌ సహేతుకోయది కర్షి హార్వపహ్నుతిరిర్యుచ్యలే యక్క ప్ర శృతధక్మం య్య్నుళ్సిప్రూర్యక మపహ్న్యు త్యాన్యధక్ష్మం తృత్రఆరోప్య శే ఠత్ర “హీక్వవహ్నుతిరితి నిష్ట_క్షీ 8 ఉదాహరతి నేతి విరహరప్తాయాః శస్య్యాళ్చిత్‌ వ్రీయాః ఛన్హ్రం ప్రృత్యువాలమ్భువచనమిదం తీవ్మః తీళ్షుః అయం పసరిదృశ్యమానః ఇన్టుర్నభవతి తిప్కఇతి హేతుగర్భ విశేషణం తీక్లుత్వాదిన్టుక్న భవతీ క్యర్థః రి నూర్యో వ్విత్యేత ఆవా తి నిశి రాత్రా సిక ఇతిశేసః ఆయం పరిదృశ్యనూనః నై “త్వొక్చూర్యో నభప తీత్యక్థః శరా చన్ద్ర్వినూర్య వ్యతిరిక్త స్పముద్రూదుస్థికో యం కోవాభవే దిత్యాళది స నిశ్చినోతి సిస్ధోంతి అయం పరిదృక్యమానః 9 వృపడా నః సిన్టోస్సముద్రా దుస్థకః జెళ్వ బడళానలపీవ సము ద్రాగుస్థికత్వా ్నెళత్వా క్తీవృశ్వాచ్చ బడబాగ్ని శేవాయం భవితు మూతి నతు చన్ద్ర నూర్యావిత్యక్థః అర్ర తీపృళ్వ వైళత్వయు క్తి పూర్వకః చన్ష్రత్వాద్య పన్న్యాపః బడ బానలత్వౌరో పాక్ట ఇతి భవతి కీక్వపహ్నుతి:ం పెని విపరింపంబడిన కుద్ధాపహణ్నృతియే యః క్రి పూర్వముగా నుండె తిడ్చేన్లి శ్వీ+ర్వపహ్నుత్యలం కార మందుకు టి విరహూశతాపాకలమైన ఐనిత్‌ యిస్గనుకొనుచున్నది ఈప్రళాళిం చునది యీమిటీ ? చంద్రుల డనుకొందనూ దారుణముగా నున్నా(డు

1! చన్చాాలో శే సవ్యాఖ్యానే శావునం జంధధ్రు, డుకారిడు దారుణముగానున్నాండు కనుక మూర్యులవను కొందమా కాత్రి,కాలమున నూర్యు. డెచ్చటనుండి ఇచ్చును? శనుక నిది సమ్ముద్కమునుండి వైకి వచ్చిన బకళానంము ఇందు౬ జర్భద్రు,నియందు( దద్ధక్మముల నపన్నావించి బడచానలత్వ మూరోపీంచుటకు. గొవ్నికారణములు విపరింపంబడినవి కావున “'హీత్వప చబ్నుతియైనది ధ్టుర్టు (పర్య స్తాపవ్నా వాలజ్కారః) చ్రుర్వుతా అర్య త అన్యత్ర త స్యారో పార్థః పర్శొస్తాపహవ్న్నూతిస్త సః నాయం సుధాంళుః కిం తర్షి సుధాంళుః వ్రేయకీముఖమ్‌ అ ఆధ పక్యస్తాపహ్నుతిం లకయతి అన్య ్రేతి సః క్వచిస్ధ్థర్థాపహ్మ్నవిః అన్య త్మేవర్శనీయే. శాన్తాము ఖావౌ. తస్యాపహ్నుతి. ధిక్ష్మ పారో పార్థశ్చేత్పర్య స్తాసవ్నుతి రిత్యక్థన్న ఖాదౌ తస్యాపహ్నుత చస్ద్రత్వా దేరాఠోవాక్ళ ఆరోపఫంకోభవతి. సతు పరస్రస్తాపహ్నవ ఇతియోజనా య శ్రదోర్నిర్య పంబస్థాత్‌ ఉ దావారతి "నేతి అయం పరిదృళన్తమాన సుధాంకుః చన్దా్యనభివతి కిం తర్తి సె కింతు మ్రేయవీముఖం కాన్తావదనమేవ నుధాంకుః తన్యుఖదర్శన౭వినా పరి దృళ్యమాశేస్టోః ప్రత్యుతి సన్హైాపకరత్వా లేేయనీవదనదర్శువస్య తు "క్షేశ్రానన్దకకత్వా దిద మేవ సుధాంకురితిఫావః అత్ర, నుధాంశె సుధాం శుత్వాపహ్నవస్య స్షీము ఖే లేద్ధ ర్థారోపాక్థత్వాక్చర్య స్తాపహ్ను తిః క! _ వర్ధనీయ వస్తువునం చాగోపించుటతై యొళవస్తువుయొక్క. ధక్మ్మము నపహ్మ్మ్మవించిన((లేదని చెప్పిన) బర్యస్తావ హబ్బుర్య ౧౦కార మనిచెప్పుదురము ఢూ వ్రేభువి ముఖము చంద్రుండు గాని యీకండు చంస్రుండు కాడు

ఆఛా,నాపవ్నచాలక్కారః 21 ఇందు వర్ణ్యనీయవస్తువు ముఖము మాఖమునందు౯€జం దృర్వమునారో పించుటకై చం్యగ్సునియం దు జంద్రర్వములేదని చెప్ప బడినది ఎఖతు (క్రై/న్తాపహ్నవాలక్కా రః) ఇళ భాానావవ్న్నూతి రన్యస్ట్థ శజ్కాయాం భా, నివారణే తాపం కరోతి సోత్మమ్బం జ్స। కిం నసఖి న్యరః ర్త శ్రా న్తావహ్నుతిరి9 అవ్యస్య ఇతరజనస్య ళబాా_యాం లరత్త్వ్యా జ్‌ జ్య జ టా జ్ఞానేన ఆయ శాక్థ వస్తునః భ్ర్రాన్తాసర్యాం శ్రానిన్‌ రగ్తోనతి త్త స్వరూ పకథ చేవ ఛా నివారశేక్ళ శేసతి బ్హాన్తాపహ్నుు తిః కేవచిద్వ కాం కిట్చిర్చికృ్ళతరుర్టక్య వృర్తాన్నే కథిలేసతి రప్యాప్కళ్ళతపాధార అ్యాదితరజనన్య శ్రోలు కత్తా వ్రగానాదన న్లేళ్య విియక కక్కాయాం సత్యాం విక్తారితట్ట్వికథేన తద్భార నివారణేకృ రేవతి భ్రావాపన్నా వాఖ్యో.జా _58 ఉచాహకతి తాపరితి కాచివ్నాయిళాస్తరం మనని నిధాయ స్వసభఖీం చృతి తద్వ్భృత్తాన్నమావా “హీసఖి సోర్కన్బుం సగా ఇక్రీశన్చుం యఖథాతథా తౌపం శరీకఎవాపంకరో స్యత్ప్చాదయతి ఈత స్సఖీ నాయికాతౌత్నక్య మజానానాసృర్షృతి "పూముగ్దే జ్వరః$ిం ఛివత్స స్తాపకరః కిం జ్వరోధివేత్‌ కథయేతి ప్రశ్నః ఆధనాయికా ఆర్టవేవైవో త్రరమావహ నే9 జ్వరోోవభవరీత్ర్య స్థేః కను యహాసఖి స్యళః తాపంకరో తీర్యమవ జః మత్సవ్తాపకారీ మన్మథ వీ వరు జ్వక ఇర్యక్థః ఆశ్ర, స్మ పదమనుపాదాయ నాయికయా సామాజ్యీ నతౌాప కరోతీ త్యు శ్రే తాబస్య జ్వర పాధాకణ్యాదకుటిలయా సఖోష్య జ్వర ః కిమితిశ ది _ చేసతి నసఖిస్మర ఇతి నాయికయా సఖీ థ్ర్రానిర్నివారితా అతోభానాపఫ), తిరియమ్‌ పరుండు కంళించినప్పుడరో నిజము ంస్టైశ్ళి కాల త్ఫోన్సి భాగింత్య పహళ్న తౌలంకార ము లీ ఉలి క యా ల్‌ ఉ మిము) జా సోక్కం, వతం చాపము కలును మెన్లో మిత్తు౦ి---జేవివఎన ” జ్వకమువిలన రై (6 సో ఖః పంచన ద? 41తో

ల్‌ చన్చా?లో శే సవ్యాఖ్యానే వక్తాాకాదు మన్యఘనివేత

ఇందు జ్వరమువలననా యనిమిత్తుం4 డడుగంశా. గాదు మన్మథుని వలన నని నిజమురెప్చి భాంతి వారించినాండు

ఆంత (చేశావవ్నావాలజ్కారః) శతా ఛేశాపహ్నాతి రన్యస్థ శిడ్కాత _న్తభ్యనివ్నావే వప్రజల్ప న్మత్పబే లగ్నః కాన్తః కిం నహీ నూపఫుఠః 25

అ అథ వేకొపహ్నుతిం €తమయతి =

చేకాపహ్నాతి. రితి అన్వస్య శ్రోశృజవస్య కక్కా6ః వక్తంభిప్రే తార్థ విషయాప్రకాకాత్‌. లోత్రానకిభిడ్రేశాన్టే సృవ్తేంతీశ్యర్థః, తధ్య నివ్నావే ఆయ డాక్థకి ధవవూర్వకం ఐక్తాంస్యాభి ప్రే తార్థి నివ్నా వేళ్ళ లేసతి ఛేకాపహ్న్నుతి కన చిత్కి వ్యైచిడాశ్త్షజవాయ స్వకహన్యే నివేద్యమావేసతి వెవా దాగలేన ₹న చిర్చరిచిలేవ యథాన్థే పృష్తేసతి న్వరహస్య పృకాళభీ లేన విదస్ధేన వక్తా ఆతిధ్యం నివేద్య శధ్యవిగూవాజీ కృ లేసతి ఛేకౌపహ్నుతి రిలట్కా కణతి నిమృ_రక్షః ఊదావాకతి ప్రుజల్ప న్నితి నాయికా స్వకాన్తం మనళికృత్వా ఆ_ప్తనఖి ముద్దిశ్యాహా హేస ఇ ప్కృజల్పళ ళద్టాయనూనస్సక్‌ మర్ప్చదే నదీయపాదేలన్నః సంగత ఇతి అథ దైవాచానతా కాచి దచాప్తారేధ్యో మేన పృళ్ళతి కాన్లః కిమితి= “హీచున్సరి పుజల్ఫనిత్యాగవా ర్వదుక్తః శానః కిం ర్పత్పి్శియ?ః కింలి వేదితి ప్రళదిః ఆధ కానా స్వరవాస్య ఉక భీదున్సతీ తథ్యం నిగూవ్యా సత్యమా వేదయతి

వహీతి జల్ప న్ని శ్యాన్నామయో శృణ కానో నభివతి కింతు నూఫురః నూపురాభిస్ర్రాయేణ మరో ్ష్ర నతు ఎళ్లభాఖిప్రాయేణేతి అర్ర వ్వప్రియ్మ చేవోడ్దిళ్య వద వ్యానాయికయా తమేన పృచ్చృ న్నీ మచునా ప్తాంప్రతి ఆశథ్య నూపుళం నివేద్య రథ్యకా వ్వనిహ్నవాత్‌ వేకాబహ్ను తిర్భవితి

కెళవావ హ్ననాలక్మ్లారః వ్ర

పరులు ళంకించినప్వుడు విజము చాచి -మాయచేసితి మేని నేళా వమహ్నుతి నేకషల దినలాా జేర్పటి అరని యపస్నుతి చేశాపహ్నుతి

శ ఒకవాయిక మెలిక నెళోం దనవాయకువి వృతాంరమును జెప్పు శతి లొడచేయుచు చాపదములయందు. దగళల్కొ. నెను. అని నుడి వ౬గా నీమాటలు వాకాగ్తుగా మతియొక స్రీ విని నీకాళ్షయందు€౬ దవిలి వడి నీపెవిమిటీయా యని ంగడిగెను

చాయిక్‌ నిజమును గప్పిఫుర్చుటకై చాసపెనిమిటి కారు అంటె చప్వుడుచేయుచు వాపసదములయందడు ౬ దగస్ర్యా-నను. అవి ప్రృత్యుల్సిక మిచ్చెను

్రీ పెనిమిటియా యావి కంకించినప్పుడు నాయిక నిజమును గప్పి స్చైన శావున నేశాపమ్మాతి

అవాహ్రార్టై (కైతవాపవ్నావాలక్కారః) న్‌

కై శవాపవా్న్నుతి కప్ట్రకా వ్యాజాదై ర్నివ్ను ఈ పదైః,

నిర్య్యా న్లిషర నారాచాః కాన్నా దృక్పాడ కైఠతచాత్‌ 26

కెతవాసహ్న్నుతిం లతుయతి కై రవాపహ్నుుతి రితి వ్యాజూరైన్రి వ్యా జచ్భఎకై తవాదిఫిః పదైర్నిహ్ను లేశ ధిర్మనివ్నావస్య వ్యశ్థాసత్య్యాం న్యుట 'క్వేసతి వై తవాఎహర్నుతిరిత్యుచ్యు రే కర్త కవితా శద్ధశోవన్నావప్యాభా జేసి అసర్యక్వ పృతిపాదక కై రవాదిపదైనేన ధర్తాషహృవిః ఆ్రీరురే క్ర శై తవాషపహళ్నూతిరితి నిష్చ_ర్ష॥ ఉ చావాకతి నిక్యా న్రీతి కావాదృళ్ళా తకె తవాత్‌ చవ్రీయాదృష్టి చ్రుసాకీవ్యా బాత్‌. ప్యరినారాచాః నదవబాణవి శేషో ఏఏ నిర్యాన్తిలోచనా న్ని ర్భన్నీర్య న్థి8 అసర్యశ్వవాచికాక్లై రవపడే న నేమే కటామై ఇతినిన్నానః 'పృతీమాతే అత్ర వ్యాకాదిమధ్యపథిరకై తవ. ఇపజేవ కటాతుర్వం నివ్నావిసం వ్య కృత్వా క్రతీణసంగ తి4

వ్యాజము. మిన వ్రైతివము. భలము ముదలగు పదముంచేత వపహ్మ్నప ముంణెేని( వైరవాదహళ్నితి యందురు

ల చన్దాాలో శే సవాష్థఖ్యానే త్రీలయొక్క. చూపులను వ్యాజముచే మన్నభుని కొణములు చెలుఐవడుమున్నవి ఇందు త్రీ ల వీత్తణములందు శ్యాజకష్ట ముచ్చేత మన్యధజొణత్వే మా తో పింబంబడినరి వీశ్షణత్వ మపవ్నావింపంబడినది (॥ పస్పిపుచ్చ6 బడీ వది) కనుక కై తవాపహ్సుతి వ్రతా పేల ఉ త్చేమౌం జ్కారః (స త్భేా;) ర్రైుపులా సంభావనాస్యా దు ట్చేేమో వస్తుహేశు ఫలాత్మనా ఉక్తానుకాస్పదా ద్యాత్ర నిద్ధాసిద్ధాస్ప చే పశే లా అథో ద్చేఏక్షూం అత్నయ క వ్రభకుంసంక్షేపతః తాంత్రిధా విృజిలే నంభాఎ జేతి వస్తు'హితుఇలాక్క్‌ నావస్త్వాత్మి శా హేీత్వాష్మైనా ఫలాత్మినా సంభా నావితిర్చః ఉ త్పే్రఘాస్యాత అయన క్రీనిఎ ఆాక్ష్‌8 అన్యగర్మసంబ స్థేన పాగివాన్యస్యాన్యతా దాత (వమ్భాఎనో లేం) క్షేత్రి సౌమాన్యలకణం పాచ : స్యచిద్వస్తునోన స్వ వరతా దాత్య్యనోచగచ్వేన అహేతోశ్తతుభ్యావ నోచరి ర్వేన అఫంస్యాఫంభ్‌ వగనోచరల్యేవ చ తివిధా తత్హాద్యాస్వహా పో త్వేఫక్షూద్వితీయా ాతూ త్చేగిక్షా రృతీయాఫలో త్చేంక్నేతి త్రివిధామి మాంప్రనర్ష్విధా విభజలీ ఊక్తాను కొస్పదేతి ఆత్ర, తీవిధానుమధ్యే ఆ డ్యాస్వ రూఫోల్చేఫమాఊక్తానుక్తాస్పడా ఉఊక్తాను సే ఆస్పదేవిశయాయస్యాస్సా ఊ క్రవిషియా ను క్రవిషయాచేతి ద్వివిభీక్యక్థః ప కే అవశిష్ట హీ తుఫలో రేక ఓిద్ధాపిద్ధాస్పదే సిద్ధాపిద్ధే చనిద్ధాప్కపిథ్ధే (విద్యమానావిద్యమా వే) ఆస్పజే విషయా యయోస్తే పీద్ధవిషయే అనిద్ధివిషయే చేతి ద్వివిధేర్యర్థః ధూమస్తోమం తమళ్శ్కే కోకీవివహళువ్యణామ్‌ లిమ్చతీవ ఠతియోజ్లాని వర్ష తీవాళ్టునం నభః ఆ కఠథాచ ఉకృవిషయాం స్వరూలోత్చేంయూ ముదావాగతి ధూ మ్‌ స్తోమమితి ఆహం రమః అన్ధకారం ళోకీనాం చక్తవాకాజ్తనానాలి రే

స్వదూవో త్పే్యమోలక్కారః జర్‌ వాకుష్థైణ॥ విరహావలా॥ శేమోం సంబన్ధినం ధూమస్తోనం ళజ్కే. ఇదం రమః చృక్కశాక్టీ వికహాగ్ని ధూమసరమూహ ఇతి శక్కయామిత్యస్థః అత్ర సర్వతః '్రగళ్థమా వాన కాళస్య వై ్రదృష్టి వతికోచకత్వాది ధక్మసంబన్థ నమ్యమానం నిమిలీకృత్యి తర్సమయే ప్రీయి. విఘటిత కోశీహ్భాదయ గత ప్ర, జ్వలి్యద్విరహానలసంబస్థధూమస్తోమ తా దాత్మి సంఫావనో్పేంయో సాద ధూమస్తోమూవాత్మిక స్య తమస _గ్లదాత్మితాగోచరత్వా త్స్వరూపోత్సేే మొ సాచరనుసో విషయ స్య ఊ కృత్వా గు క్తవిచయా అథాను కృవిషయేద్వే స్వరూపోత్చే9కే ఉచావాంతి లిమ్బతీవేతి తము ఆస్లానిగాత్రాణి లి మ్బతీవ ఆస్తలేపనం కరోతీఎ తవా నభ ఆక్ఞునం విర్షతీవ తమోవ్యాపనం దృష్ట్వా ఏవము నేఫష తే ఇదంతు తమః॥ ర్భృ కాజ లేపనమివనభః కర్తృ కా జ్లోనవిక్షణమి వేతిచ త్రీ వధ్‌ః వభ్భొితిభూమిపర్య వ్ర సకలవస్తుమలినీకకణ ధర్మసంబఒన్హ నిమి ్తీకృత్య శమోవ్యాపనస్య తమః కృ కాబ్బలేపన తౌాచా తో లేయా నగ కర్తృకాస్తాన వ్షణ తావాత్త్యో ర్చేేక్షాద వర్తతే ఆ “45 శమోవ్యాపన రూపవిష స్య్యానుబాదానాదిమే అనుపా త్తివిషరో. స్వ రూపో ల్నే9క్షూ ఆన్య భరి సంబంధ నిమి త్తీముచేద్ణ వవ్య వస్తువ్రన కన్య శా దాత్మ్య డం ఫౌవన ముల్చే్పక్ష యనంబడును ఇది వన్తూ త్చేేకు "హీతూ నేక ఫలో లేక యని మూండువి ధిములు ఒకవస్తువునకు మజేయొకవిస్తువుయొక్క తాదాత్మ్యము చెప్పుట వన్తూ న్చే్వక్ష. లేక స్వరూపో త్పేసక్ష 3ఉ0దురు మపైయుడాహరణములో జీ కటి! ధూమతెౌ దార్త్మ్య్యము ముడువం బడినది కావున నది స్వమ-పో త్చేరక్ష కుదాహకణము గా౯ దీసిళొనవచ్చును మర ఐన్తూ త్నేఏక్ష ఉ క్తవిష కవన్తూ ల్చేంక్ష అను_క్తవిషయ వస్తూ 'త్చేఫక్ష ఆని ₹0డు విధములుగా విభజింపవచ్చును చ్యక్కివాశీవియో"ాన్ని యను నుదావారణములో విషయమైన చచింశటి చెప్పంబడినది కావున నడి యూుక్త్రవిషయ విన్తూ ల్చేంక్ష

లత చస్త్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే విషయము(వక్ష ృము) చెప్పంబడనియెడల నము క్తవిషయవన్తూ ర్చే)క్ష = ఉఊ ఆంగములకు. లూంతఫపూయుచున్నట్లు (చీంశటి వ్యాపించుచు న్నవి) ఆకాళము కాటుకను ఏర్షించుచున్నట్లు (దీశటి వ్యాపించుచున్నద్మి ఇచ్చట బూయాచున్నట్లు వర్షించుచున్నట్లు అని విషయి యూ వృదికాని విషయము లేదు చీ(కటి వ్యాపించుచున్న దనువిషయ మనుజక్త ముగా నున్నది కమక నను క్రవిషయి వన్తూ ల్చే)కు వలె నిజముగా శంకించెదను ఠరలంవెదను మొదలగు పదములు- లేని యుక్చేఏకు గమ్య ల్చేఏక్షు య నంబడును చిపయి కున్నధర్మేములు విచయమునం దుండుటచేత విషయియొక్క_ తాదార్మే ్యమును వివ యమునకు కెప్పుట యుర్చ్రేక్ష ఊఉ ఈచీ/కటినిం జక్రువాశియొక _ విరవాగ్ని నుండి పుట్టిన పొగ యని వేను దలంవదను ఇచ్చటం జీ/శటి విషయము పొగ విమయి ఆండుచ శృవాకములు* జే? మునందంతట నుండుటచే దద్విరహానలధూమము సర్వర్స్‌ విండియుం డుం ధూమము గమక నీలముగా నుండును మతేయు దృస్ట్రీపృళిరోధక ముగా నుండును ఇవి విషయిధకృేములు సర్వ ్కి వ్యాపించుట వలక్టిమా కరిగి యుండుట దృష్షినిం ఛ్రతిరోధించుట యీధర్ష్మముల వీ్ళయటియం దున్నవి అవంగా విషంకమునం గున్నవి కావున విషయియె.క్క. తాచా త్మ్మశ్టము విషయమువకుం. జెప్పంబడినది అ్తన గాం జీ కటి చక్ర్రవాశీవియో "ానలజనితధూమ మని నుడువంబడినది కనుక ను ల్చేఎషూలంకారము “4థా (హేతూ ల్పేమోలక్నార) అశా రక్షా తవాక్స్రిమృదులా భవి విశ్నేపగా ద్ధవమ్‌ రి త్వన్ముఖాభేచ్చయా నూనం పదై రైనరాయతేశకీ 29 ఆ సిద్ధవినయాం హేీశూత్చేేకా ముదాహరతి --

"తూ క్సేమోలక్కారః "ల? రకా వితి హీసున్టరి మృదులౌ కోనుల్నౌ తవాశ్థ్స్రి పాదౌ భువి విశేపణాల్‌ సంధారాథ్‌ రకా లోపితౌ భవకః ధ్రువ మిత్యు లేమా వ్య ఛ్‌ అత్ర కావ్తాపాదయోః శాహిత్యచ్య స్వతన్సిద్ధత్వా లర, విమే పణం నవహేతుః అతః ఆహాతుభూరస్య హీశుత్వసంభాపనాత్‌. “క్విాత్రూ- శ్సేమో సాద విఠేపణరూపవిమయస్య ప్రవిద్ధత్వాత్‌ సిద్ధవిషయా “హీత్రువు కానిదానని “హికువుగా భావించుట "హేీతూ త్చ్రేక్ష అరు గును ఉ కాంతా నీవృదుపదములు భూమిమా౭ద చమోఫటవలన నరు ణములుగా నన్నవి (ఎజ్జిగా నున్నవి) యవి తలంచుచున్నాను ఇందుల ఒదము లరుణముగా నుండుటకు భూవిశేపణము ూాలతువు కాదు శోరులాంగుల మృనుపదమలు స్వకస్ఫిద్ధము గానే యరుణముళు గా నుండును ాతువుకొని భూవిమేపణము హూతువు గా€ జెప్పెను గావున “కూత్రూ ల్చేఫక్ష ” ఆసిద్ధవిషయాం కీతూ క్చేమై ముదొాహారతి తిడ్వితి హేీళాన్తే ళకీ చన్ష్రిః త్వన్మఖా భేచ్చయా శ్వన్నుఖసౌ నర్వ లిస్పయా పర్వెలై వ్రరొంక తే పనై స్పహ వైరం శ రోతీత్యర్థః అత చిన పద్మవిరోధస్య ప్వాభావికత్వాత్‌ క్రి రన్ముఖ కాన్తిిప్సా వహేారుః ఆక; అహేతోః హాళుభావపర్శి నాచ్చన్ష్రన్య శాన్తాముఖ కాన్లిలిప్సాయా అప సిద్ధత్వా దసిద్ధవిషయా "హీతూ ల్చేకూ కైశ్రు ఐసిద్ధ మైనయెడల గనిద్ధ్‌విషయ "కూత్రూర్చేంితు యగును ఉ పీయువతీ నీముఖకాంతిని బొంద. గోరి చం్యద్తుండు పద్య ములతో విరోధము 'పెట్టిక్ననినాండు ఇందు వితోధమునకుయువతీముఖ కాంతిని. బొంద గోరుట హీరువుం నిజముగా వాలోచింప గా చంద్రు. డచేతినవచార్థము శావున విట్టి కోరిక యుండుటయే యసంభవ మని 'చేలును కావున ముఖకాంతిని. బొంద

లప చన్ద్రాలో శే సవా్యాఖ్యానే నోకట యను హారువు సరము శాదు ఆందుచే నిడి యనిద్ధ హాతూ కేక కాత త్చేఫికమ్షయు విద్ధవిషయమా వవీద్ధవిషయము వనీ శ₹ండువిధ ములు ఓకాంతొ నీన్చుగుపదములు భూమిమౌ6ద మోపుఎ వంవ వరుణ ములుశా నున్న వని కఈుఎ(చళను అను నుదాహరణమందు6 జరణములకు భూవి మేపణము సిద్ధము గమక నిది పిద్ధవిషయ హేరూ ల్చేేక్షు థిథ (ఫలో త్చేమోలడజ్క్కారః) ఉశా మధ్యః కీం కుచయో కథలెవ్‌ బస్ధః కనకజచాముా?ః ప్రాయోబ్దం త్వశ్ప బే నైక్టం ప్రాప్తుం తోయే తపవుతి 80 సిద్ధవివయాం ఫలో న్చే)కూ ముదాహకతి మ్యద్ధ ఇతి కళ్చి త్వ కాన్తావళ్ళిర్మయావరణం కనక దామ ఎన్థవత్వే ఇాధస్రివస్యో తే ఫత శే కళా స్టే మధ్యోవలగ్నం క చరయొోః ధృకై్యధాక అణాయ కనక దామభఖిః స్వక్షరజ్ఞాభిః బద్ధ్‌ః శి? అన్య థాతి సౌమ్మ్యై త్సద్య ఏవ = కుచభారాద్భృజ్త మాయాదిక9ి భావః ఆక్‌ మధ్యః స్వకవీవ కుచౌ వహతి నతు శనక దామబన్ధన ర్వే నాధ్యవవీతే విళిత్రయ వేస్టనబలాత్‌ ఆవ కనక జామబన్ధనాఖ స్య కుచధారణస్య రర్భంత్వేవో ర్చేంక్షణాత్‌. ఫలోర్చే9 య్‌ కుచధారణస్య ఉచృనీద్ధత్వా త్చిద్ధవిచయా ఫంముకాని చానిని ఫలముగా౬ జిప్పినవో భలోడ్చేస ము ఉ ఓ వంతా కుచములను ఛరిందుటకై నీవడుము బంగాౌరునొం నులచే బిగింపస బడినచా యేమి” ఇట నడుము స్వయము గానే కుదములను మోయుచున్నది కాని బం గారునగొలునులచేర బిగింపంగా జేర్పడిన ముత్‌రీల (నిళిర్తళు కు) బలము చేత శాగు కమక€౬ సచధారణము బంగారునొలునుఎచే వదుమును బిగించు టవలన వైన ఫలముకాగు కాకపోయినను ఫంఎముగాని కుదధారామునకు ఫలత్వము వెప్పెను శాసన ఫలో ల్చేరిక్ష

అతిశయో_క్షలక్కావః 20 ఎలో చ్చేరిక్షకూడ పిద్ధవిమయము. నవీస్ధ్‌నిషయము. వని కండువిఫ ములుగా. విభాగింపపచ్చును ఓ-నితా కుచములను ధిరిం యేమి” * అను పెయుదొవారణములో€ గుచధారణము ప్టము నక నిడి పీద్ధవిమయ ఇలో త్చేసశ్ష పదావారణము "6 వైకొవవచ్చును అసిద్ధివిియాం ఇలో చ్చేంక్లూ ముదొవారతి ప్రా ఖతి ఆార్మినద్కస్య జలావస్టారం అమ్మోవాస ఎ స్వేన అభ్యపస్య ఉర్చేంత తే హేకాచ్తే ఆజం పద్మం ర్వేగ్పిదేన త్వత్చాదేనవవా విక్యం సాయుజ్యం ప్రా్య్యం ప్రాయః భూమా నోయే ఒలే ఈశలస్యరి తివః కరోతి అమ్మోవాసయాపం తపక రోతీక్య సః ఆ క్రిపద్యస్య తివన్త్వే చి ల క్‌ వాధ్యవసీ డేం జలేవస్థానం న్వభావాదేవ నతు కామీ _దపాయుజ్య ప్రా వ్గల్షిక్థం ఆతోఒఫలస్య కామినీసదసాయాజ్య వ్య తిత్భిల ర్వేనొ న్చేక్స శే జ చ్‌ అాత్‌ కామినీ.ద పాయుజ్యస్య ఆత్య నాపని గత్వా చ్చ ఆసిద్ధవినయా అలో త్చేంక్షూ ఖం మసీద్ధ మైనయొదం నపిద్ధఫలో ల్పేర్సక్ష యనంబడపేను ఉ ఓపకంతీ అచేకవిధముల నీపదముతో వశము పొంగుటకు£ బవ్యము నీటియందు౬ దప మాచరించు యన్నది ఇంగుం దపమాచరించుటనా నుర్చ్వేేక్షీంప బడిన పద్మము యొక్క జలావాసమునకు నిజముగా వాలోలించితి మేనీ( గామినీపదై క్యము ఫలము కాదు జంజమున కిట్టి ఫలప్రాప్తి కుందేటీకొము వంటిది జంజ మాఫలమును నోయటయు నా పలమును బొందుటయాు నీ వాళ డును సంభవింపవు కామినీపర్తై క్యప్రా ప్తి యను,ఇలము హుళక్కా కావున నిది యసీద్ధవిమయఫల్లో ల్చేసిక్ష తథ 18 అతిశయో_క్త్యలక్కారః వధం గూవకాతిశ యో _క్రిషాఫ్ట్‌ న్నిగీర్యాధ్యవసా నతః వున అంగ! ణా న్‌ పశ్య నీలోత్సల్వున్వా న్నిష్సర_న్తి శితాళ్ళరాః 81

80 చస్దా?లోశే సవాస్థ్రట్యానే

అ ఆభ్చాతిశయోోక్సికలడొ రః సొచ స్పష్త్పధా రూపకాతిళ యోళబక్టిి భేద కాతికయో కః సంబస్థాతిళ యో క్లిః అసంబద్ధ రకర క్రీ ఆక్రమాతికయో క్రి చపలాతికయో క్షి అర్యన్తాంశయోక్షి శ్నేతి రశ్రా చ్వాద్వివిధాకుద్ధాపాపహ్నవాచేతి రత్త కుద్ధాంలక్షేయాతి బాజా

ఈూపకాతికయోలక్సిరితి విగీక్యవిన యనిగరణం కృత్వా అఫ్యవసాన తః విషయిమాపేణ విషయస్య నిళ్చయాద్రూప కాతికయో క్షీ స్సా ల్‌ య శోపమేయం. ముఖాడికం రద్వాచిముఖాదిపదేనానుపాదొయ రపమాన పర్దాదిశ దై రుపాదానవ్రూర్వకం పజ్హాది రూపేణావధార్య లే తత్ర రూప కాతికయోక్సి ర్నామాలజ్కారఇతి నిమృర్ష ॥ ఉ దాహకతి పిక్యేత “"హీసఖి నీలోర్పలద్వన్న్వాళ్‌ కువంయద్వస్ట్వాత్‌ శితాః తీకైః కరాః కాణాః నిస్సరన్తి నికద్భ న్లి పళ్య ఇదమాళ్ళర్యం విలోకయేత్యర్థిః అక్ర, కానాయాలోచనయుగ?ాత్‌ శటామాః నిర్హచ్చ నీతి కృవ్యే లోచన కటామేణాం రద్వాచిపదేనోపాడానంవినా ఠదుపమాన నీలోర్చలం శరళవ్రైభ్యా ముపాదానపూర్వకం సీలోర్పీలళళ ర్వే నాధ్యవసానాశియం రూపకాతికయో ్రిః

ఉఊపమానము మ్మూల్మేము చెప్పి యుపమేయమును (వర్ష్యము) మఆంంగు పతచిశేని దూపకాతికరయో కి యనంబడును

ఊ నల్లకలువల జతనుండి వాండిరయైన బాణముల వెలుపడుచున్న విం

ఇందు వల్లకలంపలజతే యణపనూనము యూవతీ నేక్రృద్వయ ముపమేం యము వాండిలాణము. లుసమానము శిలికి చూపు లుపమేయము ఉస మూనములు మ్శాత్తేము శచెప్పంబడినవి ఉపమేకుములం తాాక్కువ్వ6 బడ లేదు, ఊపమానములను బట్టి యుపమేయముపిను ల్స్‌హీంపవలసీయాన్నది ఇట నుపమేయముల కుపమానరూపతచే వధ్యవసానము అనంగా నపమే * యముల కుపమానతా ద్రూప్యము చెస్పంబడినది ఇట్టిపట్టుల రూపళాతిక యో క్త్యలంకాకము

యవ్యుపవ్న్నూతిగ రృ శం పవ సాపవ్నువామ తా వళ్ళూ క్రిషము సుధారాజళా భాాన్నాః పళని తాం విధా పాపహ్నవాతికరొంూం కిం లత్మయతీ యద్‌తి అపహ్నుతిగర్భత్వం యదిరూపకాతిశయో శ్లీరపహ్నాప ఖు టిళర్వంచేదిళ్య క్థః వైవరూపకాతిక యో క్రి సాపహృ్నృవా సాపన్నా పరూ పకాతికయో ్టింతి శవీనాంమ రేర్యేద్ధః ఉదావారతి త్వదితి *హీరా-ళా త్వత్య్యూ కిషు భవదీయమ్భదు వాశ్యే స్యేవ నుధా స్ట్‌తేతి “కేస! శ్వదీయమ భురవచన్యే వామృతం విర తేనావ్య ర్రేఖ్యర్థః నను చస్దేనుధా్లీతి ప్ర వాదః కథధమిక్యత అనా భాన్గాఇతి ల్హావ్లాః అజ్ఞానోపవాతా॥ జవాకి విధా చన్దేే తౌం సుధాం పక్యన్తి చన్దేే నుధా్షీతి వ్యవవారో ళ్హము చూలక వీ వేర్యర్థిః అక్కి పా చస్ట్రేగతా సుధా నభవతీర్యపహ్మవగర్భృతి పాపహ్న్‌్వా ఈ యతిశయో క్షియీ ఆపమ్ముుతితోం గూడియుండు చేని పాపవ్నా వాత్తిశయోల_క్లి యగునుం ఊఉ ఓరాజూ అమ్భరము నీమాటలయం ధుండంగా భారంతియు క్తులు చొనిని (ఆవ్భులేమును) జంర్తునియందు. జూతురు ఇందు సీరూటల యందలి నూధుర్య మే యన్ఫుతమును నతిళయో క్షి చందృమండలములో నున్నది యమ్ఫృుకము కాదను నష్మ్నూతి (పర్య స్తాపహన్నుతితోం.. గూడి యున్నది కావున సాపహ్న్‌్‌వాలంకాశము రుదు (భేవకాతిక యో క్ష్య్యలక్కారః) చ్రుత్తులా భేద కాతిళ ఆమో క్రిన్స్యా _క్రీమెఫ్‌వాన్యత్వేవర్యనం, అన్న దేవాస్యగామ్బోర్యు మన్వటెర్గం మహీపతేః: 98 ప్రి దేవాస్యగామ్మ్ళిర్య మన్య జ్జైర్య

82 చన్ద్రాలో శే సవ్యాఖ్యానే

ఆధ భేద కాతిశయో క్రిం లతయతి

భేద కాతిశయోోోక్టిరితి తసై్యైన లోక నీద్ధమ్యెవి అన్యత్వ వర్లనమితి యళ్‌ సా భేదక్యాతి? రొరూక్రిస్స్యా దిర్యేక్ధః ఉదాహరతి అన్యదితి ఆస్య మహీపతే శామ్మిర్య నవ్య రేవ లోకవింక్షణ మేవ తథామై ర్యవ ప్యవ్య దేవ లో వింత్నేగణమేవ ఆ్రే ఠాజ గామ్మార్య శైరయో లోకసాధాకణ శ్వేపి తద్భేదో వెర్మి

ఆజాతి వస్తువునకే యన్యర్వేవర్శ వము చేయంబడు నెడల భేద కాతిళ యోల్రీి యగను

ఉ ఈరాజాయొక్క_ ాంఫీక్య విలసవము జలు ఈకని ప్లైర్య వభ వము వేఆం అనంగా లోక ్పప్రజీస్ధయులైన గాంభీర్య ళ్రైర్యములకం కె నితని గాంభీర్య. శ్రైక్యములు భిన్నము లని యక్థము రాజునకు లోళో ల్రరర్వము ప్రతిపాదించుట కిన్లు చెప్పబడినది లోకములో నన్న గాంఫీర్య ధైర్య ములు నీరొజుయొక్క_. గాంభీర్య ఫైర్యములు నొక జాతిలో౬ జేరిన వే అయ్యి వనపస్పటికి భేదము వర్సింపంబ కను గావున భేదకాతిళయో క్త ఖ్రీలంకారము

యదు (సంబన్ధాతిశ యో_క్ష న్ట్‌ీలట్క్కారః) చ్రైర్చుం- సంబన్దాతిశ యో _క్రిస్స్ర్య్యా దయోగే యోగకంనమ్‌ జర ఆల సౌధాగ్రాణి పురసాాస్య స్పృృళ న్ని విధువణ్ణం మ్‌ 81

సంబస్థాతిళయో క్రిరితి అయో! ఆసంబస్టే యమయోగకల్చ్బనం సంబన్ధ ఐర్గ్మన మితి యత్‌ సౌ సంబస్ధాతిళయో క్రిప్స్యాత్‌. ఉఊచావాళతి సౌధా శ్రాణీకి అవ్య ఫురస్య పొధార్రాజి కాజనగృహశిఖరాణి విధుమడ్డంం చ న్ల్రైమగణ్జలం స్పృళ న్తి తొదృగున్నలతౌని భవిన్తీత్యర్థః అత్ర సౌధార్రాణాం విధుమగ్ణాంస్పర్శా సంబన్టైపి తత్సంబస్థోవర్థ్మితః ఈ

సంబంధము లేని పట్టుల సంబంధమున్నదని వర్శిం చినవో సంబం ఛాతిశయో్నో యగును

అసంబన్సాతిశయో క ధలడజ్కా ఈ "99 ఇ కు ఊఉ ఈపురముయొక్కా. మేడల య గృములు. చంక్త్కమం డలమును చాకు చున్నవి నిజముగా పౌధాగ్ర్కను క్‌( జంటద్రనుందఎమునకు యోగము (కూ డిక స్పగ్శనము) ఆఅవంగా సంఎంధిము లేశ. లేకపోయినను సంబంధమున్న ట్లు (తాంకుమన్న్టు పర్టింపంబడివది కావున సంఎంఫాతిక యో కి యధా (అసంబన్ధాతిశ యో కృ్యలక్కారః ౦) ర్చుర్రులా యోగి వ యోగోఒనంబస్ధాళ శ యో క రితీవస్టి నే బల అడ చ్‌. త్పయి డాలరి రా జేన్ల? స్వస్ప్ట్రమా న్నాద్రియోామ హే 85 ఆథా౭_సంబన్థాతిళయో క్రిం అవతృయశతి యోగేపీ!ి యోశే సంబస్టేసగ్యిపి అయోగో౭సం న్ధాస్యనమితి యత్‌ సా అసంబన్లాతిశయో_శీరత్య తే కథ్యతే ఇదావారతి త్వయితి ఇచ్‌ వ పీరాశేన్షు సకలపృథ్వీపాలకేన్హ్ర రామచన్హ్వ త్వయి దాతిరి వితరణళాలి నిసతి విశం స్వర్ట్రఏకూక కల్పవృమైకా నాద్కియామహా నయాచామ హీ భదీయవికరణే. ద స్టేసతి కలమే ష్వప్యాదరోనా వ్రీత్యర్థ ॥ వ 0 నా జ ఎర వా చ ఆత్ర, స్వర్దుం మే ప్వాదర సంబ స్టా ెదసం . స్థనర్డై = దసంబస్థాతిక యూ ॥ వాటి సంబంధ ము (యోగచ్సు) న్మృవ్యడు ఇంబంధిము బేదని పర్టించిన వనసంబంధాతిశయొో క్రి యగును ఉ ఓరాజా. వీవు చారవయి యుండంగా. మేము (యాచపల ము) కల్పవృమైదుల నాదరింపమేీ (లెక్క వేయము,) యాచకులప్‌ ౬ గల్పవృమోదులయం చాదర ముండుట సవాజము కల్చవృమో ద్యాక్ర యము నఖికీషింపని యర్శియుండండు గదా ఇట్టుయాచ 4 కులకు6 గల్చ్పళాఖ్యాగులం చొదకసంబంధము సిద్దమై యుండం దర్చంబంధ ములేదని పై యుచొహరణములో విర్ణింపంబడెను గనుక నసంఒంధాతిళ యో

8క చన్హ్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే న! (అక్రదూకిశయో క్త గ్రలడ్కారః స అక్రమౌొతిశ యో క్రిప్ఫ్యా తృహ'ల్వే 'పీతుకార్య యోః, అలిజ్ల న్తీ సమం 'బేవ జూస్టం శరాళ్ళ పరాశ్చే కే ఏ6 అ్యక్రృమాచిళయో క్షిం లక్షయతి -- ఆక్రృమాతికయో కక్రీరితి కూతు శార్యయోస్సవా ల్వే యాగపత్యే వర్మి రేసతి ఆక్రృమూతిశయో కః కారణం ఫూక్వం కార్యంపర మితి లోకమర్యాదా తౌ ముల్ట్యు య్శర్రే కార కార ణయో శకకాలళ్వం పర్య తే త తొక్కృకూతికయో_ీ రిక్యర్థిః ఉదావా శతి ఆలీబ్లన్తీతి హిదేవ రామస్వామళ తే క5వళరాః. పరాకృ తృవ్చ క్‌ జ్యూంసమం యుగప డాలిబ్లన్లీ శరపక్మే జ్యాం మూర్వీం శక్రుపమ్నే జ్యాం భూమిం అలిస్త న్తీళ్యర్థ ॥ అక శరసన్ధావరూపకారణస్య పరేషాం భూపతన శార్యస్యచ పౌర్వాపళ్యషక్కృమం విహాయ యౌగపద్య వర్మ నా ద్మక్తృమాతిళ యోక్రిః "హీతువునకుం గార్యమునకు సమకాలర్వము చెప్పినయెడల నక్క మాతిళశయో క్రీ యగును ఆకూకశ్రువ్రునకుం బిను ఏ6 నదా కార్యము జరుగవం నీనది అన4గాం కారణము ముంగు తరువాతీం గార్యము. సంభవించును ఆన్గుగాక కార్యకారణముంఎ రెండు నొక్కసారియే సంధివించెనని వెప్పుట య క,మాతిశరారూ కీ యగు నని యరము లీ న! థి ఉ ఓకాజూ నీశరముంం నీఠ శత్రు, వులు నొక్కు పక్యాయమే జ్యాప శీరంభణము చేయుదురు జ్యాపరీకంభణ మనలగా భూమిని; గాట౬గిలిం చుట వింటినారిని. సెంగిలించుు కె గలించుఎ కిర్చటం బడుట యని లమ్యూకము కషెప్పవలయును ఓరాజా నీవొణములం వింటినారిమోలద నెప్పుడు పడునో (ఎప్పుడు మౌర్వియందు కశరసంధానము చేయుకువో) యప్వుడే శత్రువులు భూమి మాందళ€ బడుదు కని యర్థీ మా ఇచ్చట ళరసంధానముకార+ము క శత్రువులు * పడుట కాళ్యము ఈ రెండుము చీకళొాలమునందు జరిగె వని పర్డింపంబడి నడి కావున నక్తృమూతికయో క్తి యాయెను

చపలాతిశయో క్ర్టలడా్క్ఞార = 356 నాలి!

_అధ్రుర్టు (చపలాతిశ యో క్తలజ్కాారః) ఛ్రైుధలా చపలాతిశయో _కిస్సాఫ్ట్‌ త్కా్యే హేరత్యుప్రస క్రికే యాస్యామిా త్యుది కే తన్వాఫ్టి నలయో భవదూర్తికా

చపలాతికయో కిం లమయతి -- చపలాతిశయో కక్షిరితి కాళ్య అనీ వాట్‌ శాజ్‌, జ ళు వా్తీ, జ్‌ జ జ హాత్యుప్తస క్రిజేసతి కూత్రుప్రప మా క్రే,ఆ కాళ్య జూనలేసతి చపలాతిళ యోకీ య్యర్ర శారణే భవివ్య ల్యేవ కార్యం వ్శేస్చ్‌తే క్ర చపలాతిళ యోక్తి॥ ఉఊదొాహరతి యాస్యామాతి ఆహం యాస్యామి గమిహ్యామాతి చాయకేన ఉదిలే ఉ్రైసతి తవ్వార్థక మ్రీయాయాః ఊర్శికా అన్లాళలీయకం పలయ॥ క్‌ బ్బాణ మభ్గివత్‌ నాయక ప్ర్క్యయాణశృవణేసలి కత్ధ్మణవీవ భావి కరా ప్రృతిసస్టావజనిత్‌ ఫేదాత్య నకృశాయాః తప్యాః కళే ఆబ్ఞాళిప్రాాయే సతి ఊర్తికా కజి _ ణమభూదిత్యక్థ అత్ర హేసుభూరస్య నాయశ ప్రయా అస్య ప్రసబ్ధమార్రేణ తత్కార్యస్య కార్మ్య్యస్య కార్యము ఖేన పర్మనా చృపలాతిశ యో శారణజ్ఞాన మ్యార్సేము చేవ గార్య ముర్పిమైన దని వెప్పినరోల౬ జపలాతిశయో క్రి యగును అ జ సేు ్రాయాణమై పోవురున్నానని ఇెనిమికివెప్పలగా నే యు వతి కుంగిరము కడియ మాయొను ఆపెభక ఎచదురూగనార్త వినంగ జీ శృళించినది ఆవయవనములు ఇద శవ్నములై నవి అంరువంన వ్రేక!ెస్రేకొను నుంగరము దండచేతికిం బట్టి వది యని దీనియరము నిజ మాలోచింహంగా౬ 'బెనిమిటి పయనమైపోయిన తరువాతే € గొన్ని దిప్‌ములు ఛి ర్భృవియోగచింకచేం గృశించిన౯గాని యన ఆకపమలు. సన్నపడవు కనుక వాయానతి చిక్కిపోవుటకుల కారణ 2 మ్రేమియుండసలయును? పెనిమిటి వెళ్లుట కారణముగా నుండవలయునుం అయిన పెనిమిటి వెళ్ళక ఫూర్వమే చెళ్లు నమవా్స వినినంలేమా ర్మేమున€ (వెళ్లు ననుజ్ఞానము కలిగినంతమ్మాత్త్రృమున() గృశించె నని యుదాహరణ ర జాం

నో 86 చన్దాలో శీ సవా్థాఖ్యా నే ములో. కెప్పంబడినది అవ గా౬ ఆారణడ్టూవమ్మార్కేమాన ఆాంర్ధ ముర్చే త్తి చయెన ఎ మడువ-బడినది కనక(6 జపలాతికయో క్ష్యా.౦ళ౯ారము ఇం ౬ మూ ము! 'బెనిమిటి పోళ కారిణము భార్య సన్నపడుం (చిశి_పోవుఎ) కార్యము ఇవి (అక్యెన్నాతిశ యో_క+ క్కారః) ఈ చె ఆ హం. లే అళ్యన్న్తాతిశ యో _క్రిన్సా్యా తృెరాప్రపవ్టు ఫ్‌తిత్రు మే అశ్చే మానో ౫తః పశ్చా దనునీకా వియం పా 82 ఆర్య వ్థాతిక యో క్రిం లత్మేయతి --ఆక్యవ్తాతశయో కి 583 తమో కారణకాక్యమయో ఈత్వార్వా-గ్యెం వూర్వో శ్రకఛానః తస్య వ్యతికెమే ఉల్లస్టవేసకి ఆప్యన్తాతిశయో_క కాంణంవూార్విం కార్యం ఇకమితినిక మ ముస్టైన్ట వై పరీశ్యేన కాక్యంపూడ్వం కాణం పామితి యత్రివక్ష్య్య తే త త్రార్యవ్వా తళ యో క్రిస్స్వా దిత్యెక్థః ఉ దాహకతి అక్ష ఇతి మానః ప్రణ యళోపః అగ్కేప్రథను వే.వ అన వయాత్చాంిగే వేక్యర్థః గతోపసృతిః పళ్ళా వ్యావత్యా శాన నకం పా కానా పీయేణ అనునీతా ఉపలాలీతా వలీ అట్‌ అత ఓ = ఆ శారణమును ముంగునము దకువారీ€౬ శార్యమును వె వట శ్రును ముగదడా ఈక్స మమునూ మాళ్ళి కార్యము ముంచగను దరువాకల గారణ మును కెబ్పనవో వత్యంతాతికయో క్రి యగును అటి ఉ నాయిశ$యొకి ,. కోపము (మానము) పోయినది తరువాత నా యకు డదు నాయిక నూఆడించెను (ఇది మూలములోని యుదాహరణము వాయకుండు నాయిక నూజడిరచినంగాని యాపెకోపము పోదు ఊజడించుట కారణము కోపము పోవుట కార్యము కారణము లేనిది శార్యము జయగరు కావున6 గారణము చే ఛ్హామప్రృకారిమా ముందు"ాం జెప్ప వలయును మవ యదావారణములో6 కార్యమే (ళోపముపోవుట) ముందు వెబ్చంబడినది కారిణము (వాయకు€ దూజడించుట) తరువాత వాన్రున్వ ౬ బడినది కనుక నర్యంతాతిశయో కి

తుల్యయోగితాలక్కారః 87 వతు 14 తులనయోషతాలక్కాకః (౮ ద్భేదా) శనుల -చషూం క వక్ల్వానా మితచేషూంచవా ధర్రై ఫ్రం గుల్చయో తా, పంకుచ న్తి సరోజూని సె్ప్వరిణీ వవనానిచ శ్ర న! చా తు స్థ యోగితాం లకషశుతి పొత్రివిధా వన్యాణన్ష బక ధర్తాశన్వయ రూపా హీతాహిశన్చ త్రి తొల్యమాపా. ఊతీ _ఇప్రవమాక ర-కోక్లియాపా వేతి తత్రా, ద్యాంలత ఇతి వ్యా వామితి వర్ణా వాంవృకృెతానా మి నేషాముప్రుకృతానాంచా ధసైై ఆకత్‌ం ఏఏవ న్వం తు వయో తే స్యస్థః ఇయ చుపి పునర్వైవిళా కివిచ్చప్కకృతినోచగా వకు త ళోచకాచెతి య్శక్సి కవంప్రుక్ళ తౌ నా మేక ఫర్దాన్యయ॥ త త కేవలప్కుక్సృతినోచరా 5 ్తీశవలా చ్రశృెతావా మేక ధక్యాన్వ ఈ; ర త్రిేవలా ఇకృృతినో చరా ఎ దొవాకతి సంకుచీతి చర్టోర్పద జా చస్తానా చృవ్తోక కుఐకి పూరణీ.కుం సరో జాని పక్షాన నైక శీవదవాని జూర్యన్లీ ముఖాంచ సంక చంతి పర్షేషు సంకో వణ వి జి చో ముకుళవం వద నేము వైవి నం చక్భోంద ళుస్య క్ష్వేచ్భయా కాముక స్థాన ఫై తి డి వపా గమన విరా ఫిన్యాత్‌ అత్రి చి్ష్తోిద యువర్శివ ప్రృష్తావా _రీతౌాగ్య త్వేన ప్ర్యైరిణీముఖసరో జ సంకో చవర్ష వన్య ఈగఫనేల్వా ద్వర్ష్యావాం నవ్క్కూ చ్యక్కియాహావైకధ క్యావ్యయ్న అరే 'చ్రేక్సకిళోవరా తుల్యయోగనితా ఈరు.్యయోగితౌలం కారము విర్ణ్యావర్థ్య్వక ధర్షావ్వయ రూపమయష్కు హితాహిశవ్బ తౌల్యమాపయు. నుర్కి ఖవ్పెసమికిరళో కకూపయు వని చయూ౬డుబిఫములు న! జ ళో అంగు మొద ౨ిది కేవలవ్రకృతనో చరయ కెవలా2 ప్రకృఠనోచ ళశయు నని ౯0విృిము చృక్చేతీములకు౬ (లిన్ల్యంలుంక ల) గాని ఆ పృృళృరీములకుగాన్మి వీకధరావ్థియ ము కనబడు కనీ తు సయోగితియ గును తి ఇద ఎచట శివలప్రుక్ళతేములకు. జేవి ఫర్ధాన్యయము. కనలఎుడునో య్‌డి శేవల్కక్ళరి లోవ యవియు ఎచట శేవలాప్తక్ళెకేములకు కేకధర్గా చ్వయము కనంబడునో యది కేపలాప్రకృతనోచరయని ౫ నెటు ంగువదిం

38 చన్చా)లో శే సవ్యాఖ్యానే శా చం్యదు,6 "దుదయముకా౬గా”నే వద్మములును జూర ట్రీా చంగయములును సంకుచిత ముయొన్టిననుట శేవల్యపుకృతీగో దరయగును ఇచట6౬ జంద్రో, దయవక్థ్య వ వపృస్తావమువలన చాని కార్యమైన పద్మ మాలయొక్క యు. జార్మన్తీం ముఖములయొక్క_-యు. సంకుచితము (ముడు౬ గుళొనుట) శశృశమైన యేశధర్లాన్వయము కలదికావున నిది కేవల వృకృతనోచర యగు తుల్యరయోగితాలం కారము ం జ్‌, అ ఆశి త్వవజ్గిమార్డ వే దృష్టే కస్యచి శే నభొసళలే మాలతీ శశ భృన్లేఖా కదళీనాం కరోరతా 40 ఆథ శేపలా్రకృతనోచరా ముదాహకతి. త్వదితి శ్సప్తియే త్వ చజ్చమ్యావే దృన్హ్రేసతి కన్యవా చిత్తే మాలతీకళ భ్ఫిల్లేఖా కదళీనాం సును నోలతా చన్ద్రశేఖారంభాణాం కలోరతా. కాఠిన్యం నభాపతే నన్ఫుకతి శ్వద్దేవా ఫొకుమార్యదర్శినాం మాలత్యాదివు అకతీవానాదరో భవతీత్య ర్థః ఆత్రోషమాన ల్వేన అప్రళృతానాం మాలత్య్యాదీనాం తిరస్కాకరూ పెక ్రాళటూన్వ యః ఆ ప్రశృతములను ప్రకృతమైనచానితో నుపమించుట కేవల్యాప్కకృత గోచకతుల్యయోగిక అనంగా అప్కశృతతుల్యయోగిత యగును ఊఉ ఓవనితా నీశరీరమొగ్టనమాను జాచినంత నే మాలతీలరయొ. క్యయూ చంద శేఖయొక్క యు ఆరంటిచ్యైయొక్కు యు. కాఠిన్యము ఎసరికి తోంచకుండును? ఒకానొళ సుండరవతియొక్క. సౌకుమార్యిమును జూచి ఆమెళో మాలతీలతాగులు సాటిరావని తిరప్కాళముగల బెప్ప బడినందున నిది ఆ ప్రకృతశుల్యయోగిత యనంబ లెను అ హీళాహి శే వృ ల్గితౌల్య మపరా తుల్యయోగితా ప్రదీయతే పరాభాతి ర్యిత్రశాత్రవయో స్తన్రయా 11

తుల్యయోగితాలక్కారః. 80 ద్విగీయం లత్షయతి హీితాహిర కి హితాహిలే మిశ్రేఒమిగ్రే, చేత్యష్థః వృ తితౌల్యం వ్యాపారసామ్యు మేకవివవ్యాపాళ ఇతి యా వత్‌ అపరా అన్యాశుల్యయోగకౌ యత్ర, శ్ళత్కుమి త్రయో ర్విషయే పీక వ్యాపారో విర్శ్య్యితే త త్రాన్యా కుల్యయోి రేర్యక్థః ఉ చొహరతి చీ యరఖతి హీరాజక త్వయా మ్మి్త్రీ శా ర్రవమయోః సువ్చాగ్షి పో ర్విషయే మిస్తేభ్య ళ్ళ క్రుగ్య శ్చీక్యక్థః పరాభూతి రుత్కల్భ స్టైళ్వక్య పరాభపళ్ళ న్లదీలానే వితీర్య తే ఆ్రోత,ృస్ట్రభూతి దాస్య పరాభవ చానస్యచ ఖషీణా భేదాధ్యవసాయా చృృత్తుమితక్రివినయ పరాభూతిదానరూపవ్యి పాఠ స్తుల్య ఇతి 6తణసంగతి॥ ళక్రులయందును మి.శ్ర్రులయంగును సమౌనవృ త్రి వర్మింపంబడిన మయెడల హీతా2.పాళవృ ల్లి తుల్య యోగిత యగును ఉ ఓరాజా నీవు నీళ్ళ శులకును మిగ్తులకును పరాళూతి నిచ్చి తివి క్రువ లకు పరాభూతిఎపరాజయమనును మిద్త్రలకు ఫర అ ఉర స్టమైన అభూతి=ఎసంవూ ర్తైక్వచ్టిను ను ఇచ్చినాందివు ఇచ్చట రాజు ళక్రువులకు పరాభూతినిన్చెను మిస్తు.కును పరాభూ తినిచ్చెను కనుక రాబా క్యత్రువులయంద్భును మిస్తులయంగును జకమానముగా వర్తించె నని 'లేలుము గమక హీలౌ2.హీతవృ త్రితుల్యయోగిక (ఇర్చట౬ చవల శ బపామ్యు మేకాని నిజము గానము రాజు కశ్రు,వుల యయథందును మిస్తుఎయ ంగుశు నమానము!ా వర్తింప లేదు ఆట్టి యుదా వాకణమాలే మటిళొన్నిచోటులం గాన వచ్చుచున్నవి గనుక నీదృళోడా వాళణముల యౌచిక్యము వీిభాక్యము ) గుణోత్కృ్టై స్పమాకృత్య వచో న్యాతుల్య యోగితా లోకపాలో యమః పాళీ శ్రీద శృక్తో భవా నవీ క్త తృతీయం లత్షయతి సణోక్క్య్భూ ష్టైరకి సణోక ృగ్టై శ్శార్యా చార్యాది గుణగరిప్యెః సమాశృత్య సమానీకృల్యవ ద ఊఉ కీః ఆపరాతుల్య

శ0 చన్హా9లో శే, సవ్యాఖ్యానే యోగితా యృక్రవర్తనీయో రాజాదిః ఉర్కల్యస్ప్రగుతై రిన్తాఎదిలిస్సవా ధర్మ ఈః సమానీ కృత్య సర్థ్మ వ్‌తే తా న్యాతు్రయోగి వేత్యస్థః ఉచాహకతి లోక పొలఇతి హే్రభో యన అ నక పాశీ పరుణః శ్రీః కుచేకః శక్తః ఇన్దః భవానపిత్వంచ లోకపాలః లోకపాలసా మ్యేనైప త్వం లోకం పాలయ వీత్యర్థ అతోత్క్య్భృమై కృక్రాదిభిః ప్రభో ర్లోకపాంల్వేన సమాకృ్ళత్య వర్ష నా త్తుష్యుయోగితా ఉక్క్యేచ్పై గుూములు గ వారితో పామ్యుమును వివక్షించి ప్రతి పాగించిననో ఉత్ప స్రసమికరణో క్తరూపతుల్యయోగిత యగు నం ఊఉ ఇం్యర్ముండు యముండు పకుణు డు కుబేరుడు వీరిలో నొక్కొకండు లోకపాలుండు. ఓకాజా నీవును లోకవా ౫6డవు ఇందు ఇంద్రాగలు లోకవాలారు నీవును లోకపాలు(డవు అం నుడువటలో నింద్రాగులళో రాజునక సామ్యము వినక్షీంపల బడినది (వెప్పుట కిచ్చగింపంబడినది ) కనుక ఉ ర్క్బృస్టసమాకకణో కృ రూపతు్య్య లూగిక ఎఖాతు కర్‌ దీపకాఎడొ్కార అఖా పై జ వే నవన్లి వర్యావన్య్యానాం ధి రై గం, దీవకం బుధాః మచదేన భాతి కలభః చకా వేన మహిపతి శి ఆధ దీపకం లక్షయతి వద నీతి సర్శ్య్యపన్ల్యానాం పృక్ళ క్యవృక్ళ తౌనాం ధిన్మైక్యం ఏకధర్శాన్వ ఈం దిపకరబుధాః ఐదన్లి దీపకమిళి సృ దయాః కథయ్లీర్యేస్థః ఉదాహకతి మదేనే3 నుదేనకలభః గజపోత్య భాతి శోభకే మవూపతిః రాకా ప్రతాపేవ శెబ్యేణభాతి ఆత్రనన్ల్యో రాజూ ఆవర్డ్మ స్రీ కలభః ఉ ఛమోరపి భాతితి ళోభాహూ మైకధర్యాన్వయ, తేన ఊళ ౧ యోస్స్ఫాదృక్యం గమ్య తే అత్ర గక్మస్య దీపఇవా నేక తొా,శ్వయాద్దీపకమి త్యవ్వర్తసంజ్ఞా ఖ షా

దీపకాలజ్కారః క్తీకే జ్ర న నా! చు పర్మ బ్రిమునకు ఆవర్మ్మ స్టమునకు ధరైళ్యము నుడివినవో దీపకాలం శార మపమ వర్తీ న్ట్‌మన గా వింవ౬ దంంచినది. అపక్ష ట్ర్‌ నలాం న! న! క్‌ి చద్భిన్నమైనడి ఈశెండిటికి నేకథర్థాన్వ్నయము కలిగినేని దీపకాలం కు ఆశీ శారము ఉఊ ఏీను౯.నస మదముచేరను రాజా ప్రతౌషముచేతను శ్రుకౌళించును ఇంచు వర్ష న్ట్‌ము రాజూ ఆవక్షృష్టిం నుంగు పుకాశించుట ధక్మము= ఈగక్ష్మము గజభూపకుఎ కేకము కనుక విస్యష్రిమునకు నవర్మ్మ ప్రి మునకు చీక ధర్థా్తూయము కలిగినది చ్కగెళిందుబ శ్రీయ ననుక గనజభూవర్తల యేకధక్యాన్వ మము ఛ్రియాచూఎ మైనది మేడనో వెంతును కలుగుటకై యొేన భాగమున చెక్టిన దీపము పీవి పుడ వెలు దీపమైనదో యశ్తే రాజుతో నన్వయించుటక్టై శెట్చన. క్రియామాపగర్మము గజముతో గూడ నన్వయించినది దీనికీ మేడమా ఏదీపమునో సాదృశ్యము కలిగినది గనక దీపకాలలకార మని ఇరు పటి లు ఆయినను పైయి దాహకణములో + వృకాళించును. అన్ముక్కియ మం దట గజము కో నవ్వయించి పిఎ రాజుతో వన్వయించినది గజవర్శినము శ్రైుగౌనమా లేమి ? అవి కంక రావచ్చును రాజునగుతజీించి ప్రసంగము చేయం నపుడు మెయుజానారణము చదివినవో కాజఎర్శ్మవమే ప్రధాన నుమకొన వలయును గజముక గూర్చి వ్రసంగించుక తం చై యుచావారణము పతించి నచో గలవర్షనమే ప్రధాన మనుకొవ వ యును సరియే. వఏీచుగు మద ముచేతసుు రాజా చ్రనౌపముచేస్థిను ట్రకాశించును.. అనుపద్తు_లు రాజ ప సరగావసరిమునం జెట్స బడిన పవషకొనుడు కనుక నిందు రాజనక్త లీ ఎ ణి త్విచ్చే ప్రధాన మవవ.యుము గదా ఆపూడు కీయ రాజుతో మొదట నన్వ యింపనుయూు'నే మైయుదాహరణములో రాజుతో మొదట నన్వయించట శీదే. రాజవరనము ప్రధాన మని యొట్టు చెప్పంగలము ? అని కొందలడ య! ల ళా

వ్య తి చగ్చా?లో శే సవ్యాఖాస్థనే శంకింపవర్చును అల్లుడు ఐచ్చినా డని గౌరసముకొఆకు వండినపసూ తిథి వ్రాహ్మణుని విస్తరిలో మొదట పడ్డించి తరువాత నల్లాని విస్తరిలో వడ్డించిన మార్రీమున నూప మల్లునికొలకు వండినది కాదు శాన్మాణాని కొజశే వండికని ఇెప్పవచ్చునా 7 ఆశ్షే చకాళిందు నమక్షియ గజముతో ఉందట నన్వయించినను రాజ్మప్ర్యసం గాపసరమున 6 జెపస్పంబడినది కావున రాజవర్థ్యనమే ప్రధావమనుట రేక్క_మునకు విరుద్ధము కాదు అరుదు కే 6 ఆవృ త్తిదీపకాలక్కారః (రచ్భేదాః) త్రైుధుం త్రీవిధం దీపకావృతౌ ఛవే దావృ తిదీపకమ్‌ వర్ష త్యమ్భుదమా లేయం వర్త 'ల్యేషాచ శర్వరీ, డీపీ యై యా ఆవృ త్తిదీపకం లతీయళ్‌ విభజతే త్రీవిఫమితి దీపస్య ఆవేకోప శారకత్యా ద్దీపస్థానీ యస్య పదస్యవా ఆర్థస్యవా పదార్థయారుభరాశార్వా అవృత్తాసత్య్యాం శ్ర మేణ పచావృ త్తిదీపక మ్ధొవ్ఫ త్తిదీపకం ళదార్థ్‌ భ్‌యా పృ త్తిదిపకంచేతి త్రివిధ మావి త్తిదీసకం భ వేది క్యర్థః తత్రాద్యాముదావా కతి వర్ష రీతి వక్షాసమయే విరవతప్తా కాచిత్కా_ భృ దావా ఇకుంపుకో వ్ప్టిని ఆమ్బుదమాలా మేఘప శ్ర్మీ-8 వర్ష తి జలంము ఖ్బరీళ్య కః ఏహోవర్త మానా శర్వరీర్శాత్రిళ్చ వర్షతి వర్ష స్సంవత్సరఇవాచరతి విరహరప్తానాం రాత్రౌని ద్రాభావాచ్చికకాలేనాపి తదనపగమాద్రాత్రి సృంవత్సరప్రా యాభిపతీర్యిక్థః ఆశ్మవక్షతీ త్యేకంపదం చాక్యద్వయే వర్త తే అస్థస్యభిన్న త్వాల్‌ పదొవ త్తిదీపకమ్‌ దీపకమున శొవృ త్రీ కలి చేని * అవ శి దీపకాలంకార మగును ల! వాటి ఆవృత్తి యన€శనా మరల వచ్చుట ఆవ్ఫ తిదీపళాలంకారను ము తెఆంగీ ఎ అనంశగా ప చావృ లివీప ల! ! అత కము 2 అర్థావ త్తిదీిపకము 3 పదార్థోభయావృ త్తిడీపకము ఆని ౧ ఉఊ విరహీణియనగనాయిక చెలిక క్తెను జూచి వర్తొాసనమయనుందు *ఈమేఘపం కి పరరూపనుగుచున్నది * = చ

పతివన్తూపమౌాలక్క్కారః త్తి న్‌ విశహరీప్తులకు రాత్రియందు న్మిద్త లేమివలన రాత్రి, పర్ష్మ ము (సంవ తృరము) కాం దోచుట ఈపర్షళబ్దమే మేఘపం_క్రియందును వర్తించు చున్నది కన॥ పదొవు తిదీపకము జ్‌ వై అనలా వర్షమసచున్నది యనునొాకపద మే ఇండువాక్యములం దుమ అప్ఫత్తి యగుచున్నది ఉనీల ని కదమ్మాని స్ఫుట న్ని కుటజోడ్లమూః టో శ్‌ బ ఖ వావ్‌ యి ఇ ళ్‌ మాద్యుని ఇావపకా నృపా మాదస్టన్స్‌ చ శిఖావళాః 45 ద్వితీయము దాహరతి ఉన్మీల న్తీతి కదమ్బాని కదవ్చకుసుమాొని ఊన్మీలనన్తి విశసన్ని తథా కటబోద్దమూ॥ గిరిచల్లి కా? స్కుటన్లి వీశసన్తి శ్చయోః భజీపి వికాసమాపార్థన్య ఏకత్వా క్రప్యావృ త్తల్వేవ ఇదమర్థా వృ ్రిదీపక మ్‌ ఇచట వికసించుటయా స్ఫుటమగుటమయును సీరెండుకబ్ట్దములును భేదముశాల గన్నట్ట్రినను ఆర్భమొకటి యగుటంకేసీ ఆర్భావృ _్తిదీసకము ఈఉఊ కదంబములు వికసీంచెను కొండమల్లి యలు న్యృటమయొ్యొను తృతీయము దావారతి మాద్య నీతి చాకళకాః తృపాః అ నరాళ ఏవ నే ళీ న. "'వేఘాోదకపా-నేవ సన్తుహ్టైస్స న్తః మాద్య న్తి మదం గభ్భ న్ని శథా శిఖావ78 వయూరాశ్చ మాూద్యన్తి అర్ర మద ప్రా ప్తీరూపవ్యు అర్థస్య మాద్య న్తీతిపదస్య ఉభయ స్యాప్యావృ క్తీత్వాన భయాన్ఫ త్తిదీషక మ్‌ ఊ రృ ప్తివెండిన చారశములు మదించుచున్నవి ఇెమర్లును మదించుచున్నవి మదించుదున్న వి మదించుదున్నవి యని ఆండు పారు లావ్ఫ త్తి యున్నది కన్తుక ఊభయావృ త్తిదీపకము ధ్రుద్దు 17 చతివస్తూపమాలక్కారః ర్రైిం- వాగసృ్యో -శీకసామూాన్యే ప తివన్తూోపమామళా "శావేన భ్రాజలే నూర ళూర శ్చావేన రాజతే డ6

డ్తి[ చన్హ్రాలో శే సవ్యాఖ్యానే

అథ వప్రృతివమ్తాహమాం లక్షయతి వాక్యమయోరి ౨ చాళష్టమూాః ఉప మానోపమేయ వాక మూ ఏక పొమాన్యే వీళసామావ్యధక్య స్యాన్వయే సతి ప్రుతివర్తూపమామతౌ షహ్లై ఖో ప్రకూనోన మేయ పదఘటిేవాక్యన యోశేకః సాధారణగర్మః సృథ ర్తి. వ గ కస్ట భే దేవ ప్రృతిపాద్య తత్ర పతివన్తూ ప మేర్యేకః ఉదావాకతి తాపేనేకి సూరహ్య్ఫూర్యః తశాపేనాత టం ఆన ఇ పీన భాజతే ప్రకాశతే ళూరక వీరపురువః ఇొపేన ఫనుపారాజుతే థా తే లేన ఉభయోప్ఫామ్యం గమ్య తే మూరటాపమానం శూర ఉపమేయం తర్పం3పాదక వాళ్య్యమయోూ రేకః ప్రుకాశనకూపప్సాధారణఫ కః రాజతే భారిజతే ఇతి భిన్నపచాభ్య్యాం నిర్జీళ్యత ఇతి వృతివన్తూసమా పృతిపస్తు ప్కతి వా క్యాద్ధం ఉపమౌొ సాధారణధర్మః యపసా్థప్సా ఇివ్యు కే ల్రేవన్వస్థసంబ్ఞా

రండు వాక్యము కక్ష పామ్యముండె వేని ఛ్రైతివస్తూ చు యగును

ఆన గా నుపమానోపమే ళుఫౌపముగల గెండువాకస్యముల కేక సమానధర్మ మున్నప్పు చా సమాన”క్మమును భిన్నకబైము చేకల జెప్పుగు జ్వనిం. ,ఎతివనూపమ యగునని యరను

టల 2 థి

ఉ నూర్యుండు తొపముచేర నలరకును ఖూరుండు. చాపముచేస నొనరును

నూక్యండు తొపముచేక సు ప్రకౌళించుకో శారుండు దొపము చేతను చృకొళించునని య్‌ ర్ధ్‌ము గనుక నీవాకర్ళఘు యంగు “చేకసమాన ధర్మ మేదనంలా ఆ కౌళించుటయే చ్మ పృకాశించుఎ యనునది ఆం రక్షా ఒనరుకా ఆని వేటు వేఆం పదములచే నువపాదింపల బడిచది ఇసు న€ ్ర,తివస్తూపమాలం కారము

ధ్రుర్రు 18 దృష్టైనాలజ్కారః చఛ్యంర్రైలా లు త న జ అర్‌ జ త్వమేన క్లీర్తిమూ ,న్రాద న్విధురేవ హి కాన్తిచమూకా 47 అధ దృహ్ఞైంశం లక్ష శతి. చేదితి ఆశ్రవాక్య యోరిత్యమనజ్య తే నా వ్‌ ను

వాక్యయోః భిమ్బ ప్రతిబిమృుత్వం శేక్‌ వస్తుఫో భిర్న త్వేఎ పొదృళ్యా దఖి

నివదర్శనాల జారః త్తీఫ్‌ న్నయోగ్యర్మయోప్పామాన్య " ర్య త్వేనష్ఫథ గ్యాక్యక్వ్యయేవ నిన్లేశోయ దిరే త్త పతిబిమృభా వేన ఇృథద్నే ర్జిహై త్ర దృహైనాలజా రళతి విష్కక్ష్యః ఉచాహరతి. త్వమితి హీరాజళా త్వ మేనకీగ్రిమాళా విధుక్చన్ల ఏఐకా విమాళా అత్రోపమేక భూతో రాజూశపమావభూతోవీధుః తద్వాకయో గృిన్నయోకపి కీర్తి కాన్తో్యో ప్సాదృశ్యాద ఫన్న యోస్సామాన్య ఫర్మి శ్వేనపద "భీదేవ నేళాద సానాలజొ__56 చి ది లు-- జీ వాకసిము క బింబ్యవ తివింఒల్వే మండు నేనిదృ ష్రాంతాలం ౯ాకమగును ల ల అన గా నూపమానోఎ మేయ వాక్య్యములయొక్కి. వేటు వేఆగు ధర్మ ములను బింబ ప్ర తివింబభావము 26 కెప్పినవో దషహైైంకాంంకార మగునని యర్థ్‌ము ఉ ఓీరాజూ నీవే కీర్తిమంతుండెవు చం్యగ్స, కీ కాంతిమంతు డు ఈ౭ండు వాకర్యములకు నపమానోపమేయభావము కలరు. ఈరెండు వాక్యము ఎయందలి శీర్తిను త్వ కాం9మత్హ్య్యములు. ఖిన్న ధర్మములు ఈధక్మేములు భింబప్రతివింబభావముచే నిర్జిప్పింపం బడినవి గాన దృష్టంతా లంళార మయొన్టమ ధా 19 నిదర్శనాలవ్క్కానః (త బ్భేదాః) య్రుప్రుంా సుద ఇరోపోని వా కాస్ట యో సనక యో వ ఛ్‌ వగ్శనా స్స | తా 46 యడ్డాతు స్ఫౌావ్యుతా యం పూచ్చైన్స్‌ రకళజ్మ ఆథ నిదర్శనా పాద క్రివిధా వాక్యార్థవృ _త్తీనిదర్శ వాపదాగ్థవృ త్తి నిదర్శనా సదసదర్భబోధన మూపాచేతి రతశ్రాద్యాం లకషేయకి చాక్యార్థ ఉయొోరితి సదృశ దూర్వా క్యర్థయోనై క్యరోపః ఆభేదారోపఇతియత్‌ సా నిదర్శ నేర్య థి ఉఊచావారతి యదిళి చాతుర్వితరణకీలస్య సైన్యతౌ అపరుష త్వమితి యత్‌ సేయం ఫామ్యతా ఫూచ్లేన్లోః రాకాచన్హుస్య అకళజ్క తా

46 చన్హా9లో శే సవ్యాఖ్యానే క ళబ్కరాహిత్యం యభథావూన్నేస్టోరక ళబ్బ_త్వ మసమ్యావితం తథాదాతు ళపి పొమ్య తౌ ఆసమ్మావితా యో చావశీలః తస్యవినయసమ్బు త్తిర్టున భేతియా వత్‌ ఇదంచ ధనలిప్పయా దాతాకం ప్రృతినత్వా తస్మిన్నధిక్షీపతిసతి నిర్విణ్ణ స్య యాచకస్యవచినం అత్ర, జాతృసౌమ్యక్వపూర్లేస్తు ళ₹జ్బ_విధురత్వయోః వాక్యార్థయో ళ్ళ క్రి ళృప్లైభ్యా మెళ్యారోపా దియం వాక్యార్థవ్ళి త్తి నిదర్శనా

సమానములైన తాక్యాస్థముల కై క్యారోపూము చేసినవో నిదర్శ చాలంకార నుగును

ఆనలగా నుపమానవా క్యార్ధమునకు నుప వేయ వాక్యా ర్థమునకు న భేదము శెపాఎ(ఆదే యిది యని వెప్పుట)నిదర్శనాలంకారమని యర్థము

ఊఉ దాత ది సౌమ్యరియో యదియే వూర్ష్మచంద్ర్యవ కకలంకత

మొదటి వాక్యమున కర్థమైన దాశతయొక్క సౌొమ్యుతకును. 60డవ వాశక్యమున కర్భమైన చంద్రాకలంకతకు నభేదము వెప్పంబడీనది. అడే యిది యని చెప్పంబడినది దార్భేసౌన్యకే యుపమేయము చంద్ర నిష్క్మ_ళంక8 యుపమౌనము సద్భృశము లైనయిీ శండిటికిని వెక్యా కోపణము (ఆడదే యిది యని వెప్పుట) చేయంబ డెను గనుక వాక్యార్థపృ త్తి నిదర్శనాలంకార ము

పదార్థవృద్తి మవ్యేకే వవన్త న్యాం నివర్శనాం త్వన్నేత్రయుగళం ధత్తే లీలాం నీలామ్భుజన్యనోః 49

ద్వితీయం లక్షయతి పదార్థవృ త్తీమితి ఏకేకేచిదొలంకారికాః పచాక్థ చృ్తిమపి నిదర్శనా మన్యాంపదంతి య శత్రాన్యస్మి౯ా పదాస్టేవ్టధక్ష్మస్య ఆ తోపోర్గ్య తే పా పచార్థవృ _త్తినిదర్శ కేర్యర్థః ఊదాహరతి త్వదితి హీళా చ్చే ర్వచ్నేశ్రయుగళం నీలామ్చుజన్మనో॥ నీలాబ్దయోః లీలాంవిలాసంధ త్తే ఆశ్ర్రావ్యధక్మ్య స్యలీలారూపన్య అన్య స్మికా నవయనయు%ళే ఆసంభవతోపి సిత పర్ష్యనా దియం పదార్థవ్చి త్తినిదర్శనా

నిదర్శనాలజ్కారః శ్రి? పచార్థివృ త్తితోం గూడి యున్నచో. వేలొళ నిదర్శనయగునుం సదృళములైన వా కొ ర్థీముల కై క్యారోపము. నిదర్శన యగునని వెప్పి తమి గదా ప దార్థారోపముకూడ విదర్శన యగును మొదటిది వాక్యాక్థ్‌ చ్బ ్రనిదర్శన శెండవది పదార్థవ్ఫ త్రినిదర్శన పచార్థవృ త్తి యనళ€ గాల బ దార్థసంబంధము సా ఉఊ నీవేశ్ర్యయుగము సల్లకలుపల లీలను బొల్చ్బుచున్నది ఇట చే క్కయుగళమునంగు న_కలుపలయంగున్న లీలాపదాక్థ మా ఈోపింపంబడినది ఆఅవ6గా ళోభ యారోపింపంబడినది గనుక పదార్థ వృత్తి విదర్శనాలంకారము అపరాంబోధనం ప్రాహాః శ్రీయయా2_ సల్సవర్ధ యోః నక్యే ద్రాదవిరోధీతి శ్నీణం చన్షో9ద యే తమః 50 రృతీయంఎకెయతి ఆపరా మితి యత్కి_ఇ్చిత్సిసియా విశిష్టన్య కస్య చిదక్థస్య ఆ్రీయయా ఆపర్సద ర్థయోరసదర్థస్య సదగ్థన్య బోధినంజ్ఞా పనమితియత్‌ తదపరాంనిదర్శనామేకే ఆహుః అమమ్మ త్రనిష్కర్న్యః యః కళ్చిదకః కాబ్బితి __9యాంకుర్వక సకొ తయా యయా దృహైనభూత యా పరాన్న)తి ఆసన్తం సన్తంవా ఆర్థర్మిజ్ఞాపయం తన్ని బద్ధ శ్చ ర్తద్నో ధన మప శ్యాం నిదర్శవా మన్యే మన్యంలేఇతి తథాచ అసదక్తి బోధన ళూపా సదక్థబోధన కూపాచేతి ద్వివిధా రత్రాద్యా మాదావారతి చశ్యేదితి చన్ష్రోోదయేకన 8 రాజవికోధినశ్యేత్‌ నాళంప్రాప్పుయాదిశి చోధయ దేవ శ్షీణం నష్ట్రమభూదిత్య క్షరార్థః బోధయదిర్య న్య ఇతి వైపగమ్యు చూనత్వాద ప్రయోగ ఆయమర్థః రాజ్ఞా చంద్రేణ సవావిరోధి కమ& స్వయం కీణం సఠ్‌ స్వవాళ్ళకియయా దృహ్రైన్తభూతయో యః కోష్య హామివన రాజవిరోధీచేత్‌ నశ్యేదితి పరాన్న9ిత్యనర్థవర్యవసాయిన మర్థం జ్టైసయి తదేవ నష్ట్ర మభూదితి అరి, రాజవికోళ్ళేన వాళవిశిష్టన్య రముసః న్వనాళక్రియయా పరాన్స)తి రాజవిరోభ్యీవం నశ్యేదితి అసదర్థ బోధ కర్వపర్శనా దియ మసదర్థబోధనరూపానిదర్శనా

ఢి8 చన్దా)లో శే సవ్యాఖ్యానే ఏదేని యొక కార్యమును జేయుచు చానిి దృష్హైంతీముగా. గనం బజచి యాకార్యముచేర నీ యిరీక ఎనుళార్చి కీడును కాని మే సనుణాని బోధించునో యాబోధవములు అపద్‌ ర్థభోధవ రూప య నియా సదర్థబోధన రూపయనియు నిరుతెజింగు లగును ఉ చఛంగ్సు.. డదయింపలా వీ4టియు రాజవికోధియు వశించును ఇందు రాజగుచం్యగ్భనకు విరోధియైవచి కటి చంద్రోద చముకా6 తానే రతనంక నళించుననెడి దహ్రైంతిము చెతి రాజవిలోధియు నశించు నని లోకులకు బోఢీమగును. వక్సింప టహటవలన నిది అసదర్థబో “న రూపనిదర్శ నాలం కార మగును ఉదయన్నేన సవితా పద్హే ప్పర్పయతి శ్రియమ్‌ వఏభావయం౦ త్సమృద్ధీనాం ఫలం సుహృ వనుగ్రవామ్‌ ర్‌ అథ ద్వితీయా మేకీన క్లోశనోదాహరతి ఉదయన్నితి సవితానూ ర్యః ఉదయక ప్రాదుగ్భనక ఆభ్యుదయం గభ్భంర్సే న్నేవ సక్యుస్థీవాం సంపదాం సువృూదన్యగ్కహుం ఇలం విఫొానయక్‌ పరాన్నర్తితిబో ఫంక్‌ పద్యేషు ,శ్రియుంకాన్తిం సమృద్ధించ ఆక్పృయతి దదాతి ఆమయమరః సవితా స్వస్యోోద య సమయ వీవ పద్మేషుంత్మీం నిదధావస్సకా తీయా లమ్ష్యో ధాన్మక్సి యయా సమృ,స్థీనాం సువ్ఫూదనుకృవా ఏవముఖ్యం ఫ్టంంఆన్యోపి స్వోద యకాల ఏవ స్వసుహృద్భ ్య॥$ అహమివ సవృద్ధిం ద దిదితి పరాన్న్ర్వతి ఆతేయస్క_రమర్థంబోధయ న్నిబద్ధ్‌ఇతి దయం సద స్థలోధనరూపానిదర్శనా* మూర్యుండు. తన యుదయముననే లేక సంపద నొందునపుడే, పద్మము లకు6 గాంతి నిచ్చుట స్వభావ 'చే్మ్టైనను ఆకాంతినిం గలుగ€ి జేయుట యను కార్యిముచేత సంపదలకు ఫలము న్నేహితులయందు దయతి యాంచపలయు నని బోధిందుటచే నిది పదర్థభోధనరూపనిదర్శ నాలంకారు. మగును

సహో క్షృలక్కారః త్తం ఉ నూర్యు. డుదయముకాలాచనే స్నేహ్యీతులకు అనుగ్రహము జేసెను +వ] 20 వ్యతిరేకాలక్కారః ఈ వుతినేకో విశేమశ్చే దుపమే ఊూూపమానయో। శ్రేలా ఇవోన్నతా స్సన్నః కిం తుక్రళృతికోమలా! 592 ఆథ వ్యతిశేకం లక్షీయరి వ్యతిలేకఇతి ఆవమేయోపమూన[యోః విశేపః వై లతమ్యం ప్టితం చే దయంవ్యతీ శక ఇర్యర్థ్ధ అయం త్తిపృకారః ఉపమేయాధిక్య పర్యవసాయీ ఉఊపమేయి న్య్యూవత్వ పర్యవపాయిీ అనుభ యపర్యపసాయీ చేతి రత్రాద్యము చావారతి కైలాఇతి సన్వః సత్చురుహాః శ్రైలాఇపర్వతా ఇవోన్నతాః కింరుప్రళృత్యా కోమలాః శలాస్తుప్ర,ళృతిక కినా ఇతిధావః ఆత్రోపమాన శే లాచేక్షయా కళ కోమ క్వేన సతౌమా ధిక్యవఐక్షవా దయ ముపమేయాధిక్య పర్యవసాయీవ్యతి రేక; వవ మన్యక్రా వ్యూవానీయ మ్‌ విషయి (ఉపమానము) విషయము ఉపమేయము) ఈరెండిటిలో జీనికైన నొకచదాని కాధిక్యము వెప్రూదుమేని వ్యితిలేకాలం కారమణును ఉఊ ఆర్యులు కొండవలె నమున్నతులు కాని వారు స్వభావముచేం నోమలులు క ఇట నుపమానము కొండలు ఉసచమేయ మాూర్యులు కొండ కు లేని కోనులత్వ మార్యులకుల జెప్పంబడినది ఆవం౫గా వార్యుల కాధిక్యమ. చెప్పం బడీవది ఆర్యు లుపసమేయము కావున నిం దుపమేయమున కాధిక్య్యము స్పసన్చము అందుచే వ్యతి శేకాలం కారము ఇళ్లు యుపమానమాన శాధిశ్యము వెస్పినను వ్యతిేశాలం కార మగును +విి 21 సహో _కసృలడ్కారః జం సహో క్రి సృహాభావశ్చే ద్భాసతే జనగల్హానః దిగ్నన్హ మగమ త్తస్య కీర్తిః ప్రుల్యక్థిఖి నృవా

సహో కిం లతేయతి సహో క్లిరితి జనరష్టానః లో కానన్షకరః సవా భావఃసాహీత్వేం భాసతే చేశ్సపో క్రిక్నామాలజా_రఇతినిచ్చ ర్ల య్యల్సే హృ దయహృదయాస్ల దకరః కస్యచి త్కేన చిత్సృహఖావః వర్జ్య తే తత్రి నహో 4 జనరషాన ఇతి విశేషణాద కేనపాగ్థమిత్యాది ప, రకా గేనసహో క్షిః

అట ఠృత్మ సహభౌావస్య ఛమతొ వార కారిత్యాభావాత్‌ ఉదావారతి దిగన్వ మ్‌తి తస్యరాజ్డఃకీ రః వృత్యర్థిఖిః శ శ్రులిసహది* స్త మగమత్‌ ప్రాప్తా అ యదా నిజ పతాపాదిజనితాశీర్హి కిన నం వ్యాపా తదానీ మేవ శక్కీవతి పలా

లో అతి దొ 4 ఎన్‌ శే న లీ

యిది వ్లావేవప్రాన్తా ఇ త్యేంవిధ తాత్పక్యగర్భ స చమత్కార కారిణ నృహభావస్య వర్ణనా త్సహో క్రి

వసవాలౌపము జనరంజకముగా (ఆహ్హాద జనకము గా నుండు నేని సహో క్ష్యలంకార మని యాలంకారికలు చెప్పుదురు

ఒక దానికి. బ్రాధాన్యముచేత నవ్వ ుము కలుగుదుండంా వ్యప్కధా నమెన యింకొళ దానికి సహకారము చేతి వన్వ యముకలుగనంయును అలు

మో ద న!

కలిగినప్పుడు జనరంజకమున( గూడ నుండవంయుంరను చన ర్కృతిజనక ముగా నుండవంయు ననీ యస్థేము

ఉ ఆతని ళ శ్రువులతో లహాడ నతనిక్సీ ర్తి దిగంతములయందు వ్యా పించెను

ఇందుంగీ ర్తి వ్యాపించె ననుఎ ప్తృధానవిషయము వ్యాపించెను అను నది ప్రధాన మైనకీ తో వన్వయిందుచు తో ఆమ సహార్థేబలముచేత కత్రు వలుక్తూడ వ్యాపించి రని లేఎంముగాన నప్ర్కభానడ్వముగల శ శ్రువులతో6 గూడ నన్వయించుదున్నది. కత్రువులు దిగంతముంవజకు. బాలీపోయిక నియు కీర్తి దిగంరే ములవజకు వ్యాపించే ననియును చాత్చ్పర్యము ఇ

న!

ఇప్పుటలో6 జకుత్కారము కలదని చదువరుంకు వేఆంనగ నుడుపపలసీ నపని లేదు మఠీయొక యుడాహరణము నిచ్చుదీన్నాను

కుముదములతో( బాటు కామము నుల్లసీంపంజేయంచు. జీ/శటిగుంపూ లతోంబాటు క్రైర్యము నుత్సారించుచు "నరోజషండములతో. వాటు చ్చిల్తీము నామోలనము చేయు చుం జం ద్రృకిరణము లంరట సంచరించుమున్నవి

వినో_క్యలద్కారః ర్‌కై ఇందు సహోర్థబలము చేత నృష్కధానమునకు గూడ నన్వయమును జను త్కెతీ జనకథ్వమును గలవు గనుక సహో క్యలంకారము రాము డు లక్ష్యణులినోంగూడి గహన మైన యడవిక(బోయెను అను వాక్యములో సహోస్థమున్నది గాని పామావ్యవాక్య మే చమత్కౌారి మేమియః వ్రేలు జనరంజనమును లేదు కనుక నీవాక్యములో నలంకారము ళేదు +వి! 22 వినోక్వృలక్కాారః (శ బ్భేదా) ఈ వినో క్తిశ్చే ద్వినా కించి శ్వ్రస్తుగం హీన ముచ్యతే విద్యాహృదా్థావి సావద్యా వీనా వినయసవ్పుదమ్‌ 4 అధ వినోక్షిః సాచ ద్విధా కించిద్వినా హేయస్వరూపా కించి చ్వినా రమ్యస్వకూపాచేతి ఆద్యాం లత్మయతి వినో క్రిరితి కించిర్వినా ప్యసుకం వరఖంహీనంనికృ వంఉ చ చే చేక్‌ హీన చే్యనవక ల లేయదీర్వ ర 4 లీ ౨ నీ ఏట (1 ప్రచ విర్ర ్రీరికి3 వర్త వినోల్సి ర్నారూ బొ్క్క-రః ఉదాహారతి విద్యేతి హృద్యా మనోనా రాపీ యావిద్యా వినయసంఎదంవి నా విన క సగ్యుస్ధిరున్వరావ రితి ఇతి కేన, పౌ ఆఅవద్యా గుష్రౌ ఆత్ర వి వ్యాయాః వినయసం ప ్రిం వినా ఊౌన్యవ కనా ద్వినోక్షిః శం చాటి ఆల్పామైన నస్తువు నెడలలాయుటప్యునం శ్రుస్తుతేము (వర్మ్య్యమ్యూ నకు హౌన్యము వెప్తూగు మే5ి వినోళీ యగును ఉ వినయసంపదలేనివిద్య మంచిరైనవప్పటికీ నవిద్యయేకదా ? విద్యకానిదేకచా ఇట విద్య ప్రస్తుతము (వగ్షస్టిము) ఆల్బమైనది వినయము ఆ్పుమైన ఆనంగా నంకశా6 బ్రధానముకాని. వినయము లేకపోవుటవంన విద్యకు మహెన్యము (దుష్ట్రళ్వము) వెష్ప(ుడీనది కావువ వినోక్స భలం కారము, శతచ్చే త్మిజ్చిద్వినా రబ్యుం విన్తో ఫ్‌ ణే భక లజ వినాఖలై ర్విభా త్యేహా రీ న హలీంఎ భట కళ ద్వితీయాంలతృయతి దితి ర "తో ళం కిఇా ద్వస్తువివా ర చేత్‌ సునకరం యది రర్మిసాపి వినో పర్య కష్టా జ జప త యు 0 స్ట్‌ సా ఇళ్లూ ళో సేం పవనాల

52 చన్దా?లో శే సవాఖ్యానే చిజీతి హేరాళేన్షు భకత ఏీపాసభా అస్టానమర్గాపః ఖలైర్వినా దుక్టనసమ్బ కృంవినా విభాతి అ నధాయాః ఖలసన్నుర,..౦వినా రమ్యత్వే వరన ద్వెనో కః ఆల్బపస్తువును జాయుటవలన€౬ ట్రుస్తుతమునకు రమ్యర్వేము వెప్పంబ డుచేని నదియు వినోక్రియే యగును ఉఊ పాపులకు బొసీయీ నీసభ్‌ ఓరాజా ప్రకాశించుచున్నది ఇఎ6 బ్రస్తుతము వభ ఆఅ్బర్వేము గల పాపులు లేనికారణమున సభ ళు రామణియళము ఇెప్పంబడినది కావున వినో క్తి యాయెను ఎవ 28 సమాసో_క్రృలజ్కారః ఈ జ్య జు త ళ్ళ ఒం సమాసో _క్రిః పరిన్ఫూ ర్తిః వస్తుతే వ్రస్తుకస్య చేత్‌ అయ మైన్షీ) ముఖం పశ ర్త శ్చుమ్బతి చన్ష్రమాః 56 భ్‌ సమాసో _క్రంంక్క కతి ట్లో _్రీరతి ప్రస్తుతీ ప్రసృరవృత్తా చ్సే ్స్మి తేసతి ఆప్రహ్వర ప్యా పకృ స్య పరీన్యూ ర్తిక్చేత్‌ వ్రశీతిక్యది త్తి సమాసో క్షి సమాసేన సంమేపేణ ప్రకృతాప్రృళృత వృత్తాంతవర వా దియ మన్వర్థసండ్డా ఉదాహరతి అవ్యమితి కస్య చిత్కాముకన్య కాంచిత్కాా ముక్తీ ముద్దిశ్య ఇయము శ్ప్‌-ప్రియే ఆయంపరిదృక్యమూనక చస్ట్రమా కృన్లఃక క్తలోహితస్స నై వా ర్యః ప్రాద్యాః మఖం ఆ గ్యభాగం చుమ్బతి స్పృకతి పశ్యవిలోకయే & డ్రస్తు తేవృత్తా నేవర్గ్యమానే ము ఖళబ్బస్యప్రారర్భు వదన సాధారణ్యాత్‌ చుమ్చుతీత్య న్య సంస్పగ్థువదనం పయోగ పాధాళణ్యా చ ర, లో హిత కాముకసాఛారణ్య్యా చృద్ద్రమక్ధగరేప శిన్లేన ఐన్టీళ బగతశ్త్రీలిన్హే వ చ రక్ష॥ కాముకస్సకా వివ్రా్యాః ఇన్ష్రసంబన్థో పస్కృతీప రాజ్బనాయా8 ముఖం వదనం చుమ్చాతి స్వవద నేన శద్వ్వదనం సంయోజయతీ 'త్యేవంట్రకారః ఇన్హిసంఒ స్హో పస్కృలే పరవనితాస క్త కాముకవృత్తై నః పశీయక ఇతి సమాసో క ణి ప్రన్తురేము (వక్ష్యము) చెప్పినపుడ్నప్కస్తుతము (మనక ౬ బ్రస్తురము కానిది) స్ఫరించువేని సమాసో_క్షి యనంబడును

ప్రాచీ (ఐం ద్ర) ముఖమును ( జంద్ర,6డు కక్తుండై (ఆయణకాంతి గలవా డ్రై ముదుప్తెఎళోనుచున్నాండు చూడు మ్‌ ళ్‌ చి ఇట బ్రస్తురీము చంద్రోదయవర్శవము గవర్షవమువినంగా"నే మన కప్రస్తుడ మొకటి తోందుచున్నది. చంగ్రుం వనుటవలన నొకనాయకుల డును చంద్రసంఎంధికర్వముగల పనితిను జంగ్ర్యండీ ముగ్గ పెై.కొ నె ననుట వెలన నాయకుడు స్యభార్యమ గాక పరసవితను ముగ్దుగొనె ననుటయు భక్త డై యనుటనలన నాయకుని కాముకథ్వమును దో చుచున్నవి వెల్తే చుమాఃద౬ బరవనతానకృ€ డేన యొకపురుషుివృ శ్లౌంతీము న్ఫురించు న శ ళులాత్‌ చున్నది చంద్రోదయము ఛస్తురీము వరవనితము చాయకు(డు కాముకుల చె చుంచించుట యపనుతము కనుక సమాసో క్త ్రలంకారము / వన లో అతి జాత ఆధడ్లు 24 పరికరాలజ్కాారః ధాం అలక్కారః పరికర స్సాఏప్రాయ విశేష! సుధాంళుకలితో త్తంస స్తాపం హరతు వ శ్శివ ర్‌7 పరికరం లత్షృయతి అలబొ_రషఇతి సాఖ్మిప్తాయవి శేష 3 అర్థృవిశేష విషయక రౌర్చ శ్యగదరై భృర్విశేచ కైస్తేతుఫిః పరిశరః పరికకాఖో్యోలబా్యార య్యక్మ, పాభి 'పొాాయవిశేఎణాని వృయుజ్య చే శర్మ పరిక రొలజబ్కార ఇత్యర్థః ఉదా చారతి నుధాంళ్వితి సుభాంకుకలితః చన్హ్రళ్ళతః ఉత్తీంసః 'శీఖతో యస్య సతఫో కృః శిపః వ॥ి తౌపం మనస్తాపం హరతు నివర్శయతు అత్హ చుధాంకుకలితేశ్యాది. విశేషణం తాపహరణ పామర్థ్య్యా ఫి ప్రాయనళ్ళం ఆతి॥ పరికర విశేషము సాభిప్రాయమరొు్య్య నేని బరికరాలంళార మగును ఉఊ చంద్రుని శిరమ్సన ఆీంచిన శివుండు మాతౌపమాను బోంగొట్టును చంద్ర్యని. శిరస్సున ధరించిన యనువికేసణము పాభ్ళిప్రాయము చంద్రుండు చల్లనివాండనియుం జళ్లనివానిని ధరించినవానికి. చాొపనవాకణ

క్క చన్హాాలోశే సవ్యాఖ్యానే సామస్థస ముండువనియణ నభి ప్రాయము ఈ యభిప్తాయ మంఠయు౬ ఇంద్రుని శికన్సునధరించిన యనువిశేషణములో నిమిడి యున్నది ౨4థు 25 పరికరాజ్కురాలజ్కారః వశ సాభిప్రాయే విశేవ్వుశు భ వే త్పరికళాజ్కురః చ్రశున్తాం పుకుపాన్థానాం చాతాదేవ శృతుర్భుజః 5& పరిక రాజగ్య-రం లత్షీయతి పాభిప్తాయభతి విశేష్యేకు పాభిస్తాయేసతి పరిక రొజుఖారె ఖో్యోలజ్కా_తోభ వేత్‌ యే విశేష్యమభి ప్రా, య గర్భం స్యాక్త్మత్మ, పరిక కాణ్క్క_కస్స్యాదిల్యేక్థః ఉచావాకతి. చతుర్ష్తాం పురుహెర్థానాం ధ్యా శాముమోమెణాం చాతాచేవః తశ్లానసమరక్థా దేవతా చతుర్యుజః విస్ణులేవ, అర్ర చతుగ్ళు జత్యాద్విమ్ణురేవ యుగప చృళుర్విధపురు హెక్టవ్ర, దావసమగ్థల చాన్యో చేవ ఇత్యభిప్రాయగగ్భుం చతుర్ముజ ఇతి విశే్య్యేమ్‌ విశేష్య్యము సాభిప్రాయ మయ్యెచేని బరికరాంకురాలంకార మగును ఠా చతుర్విధపురు హార్ధముల నిచ్చువాండు జేవుండు చతుర్భు జుండు చతుర్భుజూనికి నాలుగువా స్తము ఎండుననియు నాల్గు వా స్రములతో వాల్లు పురు హెర్థ్యముల నిద్చుటకు సమర్థు6 డనియు నభ్ళిప్రాయము ఈయశ్ళి ఇప్తాయ మంతయు ఛతుర్భుజాడు.. అను విశేష్యమునిం దే యిమిడి యున్నది కనుక పరికరాంకురము -ంర్చుత్టు 2ర్రి శ్లేపాలడ్కా కః (తచ్భేదాః) యుధ్ధం జ్‌ జ్‌ లీ నానార్థనం కయ నో వర్హాస్థ౭ వర్ణోన్టభ యా శ్రితః సర్వుదో మాధవః పాయా త్సయూా గక్షొ మదీధరత్‌ 59 అథ శ్షేమః సచ ,త్రివిధః వృశృతాచేకగోచకః ఆప్రకృతాచేకనో చక పృళౌప్రకృతా వేకగోచరశ్చే ర్యభిప్రాయేణ తిం లతణో లక్షి వ్లూర్వకం విధజతే

శ్రపాంజ్కారః ర్‌ర్‌ వానాన్టేతి వానార్థనం్యక్ర్రయః ఆ జేశార్భగోేచరః వక్షాష్ట౭-వక్ట్యోభ య్యాక్ర్తృయః కిపల వ,కృకనోచరః శేవలాప్రుకృర గోచరః తకుభయవబవిన యళబ్ద్బవిశ్యాసమూపః ఇతి త్రివిధః క్లే ఇళ్యరక్థిః క్మత్ర ళశేవల పకృరగోచత చూదావారతి. సిర్వదోమాధవ ఇతి సర్వదః సర్వార్థప్రద॥ నః మాధవక పాయాత్‌ కకృతు యః ఆగం గోవర్థవాఖ్య గిరిం 7౦ భువం ఆదిధరత్‌ భృళం బిభర్తి స్క శివపన్నేకు ఉమూధవకః సర్వదా పాయాత్‌ యః శిపః గదాం ఆదీధరత్‌ శిరసాపసనాతి స్మ నా నార్థీసర్మక్త యము శ్లేషము అనలా న నేళార్థములు గలకబ్దముల నుపయోగించితి మేని శేహాలంకార మగును ఊఉ రాజూ కుపలయావందళరుండు ఇట రాజకువలయ కబ్బములకు నానార్థ్వములు కలవు రాజనంగా€ జంద్రుడు అడు కువఎలయ మవంగా భూమి. కలుఐపువ్వు ఒకటి కం నెక్కువ యస్థము లింగున్నవి ౫ాన క్షేసాలం కారయు ఈశ్లేషమా. కేవలప్రుళృరశ్లేచము.. శేవలాాప్కళృతిశ్లేషము. ప్రృకృతా ఉపకృరి న్లేషము నని మూ డువిధములుగా నున్నది అబ్దేన త్వన్తుఖం తుల్యం వారిణా హీవస క్తినా ఉచ్చక ద్యూరికీలాల శ్ళుకుభే వాహినీపతి 60 ద్వితీయమ చాహరతి ఆచ్టేనేతి హేప్తియే వారిణా నూర్యేణ అహితా నిహతాసక్రీకాస్తక్తీర్యస్య "లేన అబ్దేన పక్షేన తథా హరిణేవ నృ కణ ఆహిళాస క్రిర్యవ్య లేవ అచ్దేన రస్టేణచ క్వ్యఖం శ్వద్వదవం తుల్యం సమం ఇర్కే ఆఅ్టాపదస్యోపమాన ర్వేన ఆపృకృళ పద్మచన్న గోఛరత్వా దృప్పకృరన్లేవః అశ్రాచ్చే చేళ్యత, ఏశనాళావలమ్మి ఫలద్వయ వ్యనర్భద్వ యా ప్రతీ లేర్థళ్లేషః హరిణాహిరవక్షి జీర్య ఈృజతుకార్వవచ్చ సన్లేసః రృతీయ ముదాహరతి ఉచ్చకదితి ఉర్భరగద్ధర్భత్‌ భూరిబహు ళం కీలాలంకోణిరం యస్యసః అనోని లేవనీ కీలాలమిల్యేమరః వాహినీ వతి సేనాపతి కుకుఖే దిదీిపీ తథా ఈఉల్జ్భృవ్ళ్ళృమాణం భూరికీలాలము దళం

56 చన్హా?లో శే, సవ్యాఖ్యానే యసన్యసః వాహీనీపతి॥ంసముదృ॥ కుశులే అతు నేవాపలేః ప్రకృశత్వం జ చు శు న్‌! సము ద్రస్యా ప్రళ్ళరశ్వమళ; వ,కృతాాప కృతగోచక శ్లేష 'కెండగ్థములును బృకృతమాలు ((ప్రస్తుతములు) గా నుండు నేని బ్యశృతే శేషేచునంబడుకు అన. శా కండాయలును బ భొనములు గా నుండు “కిని శేవలాపృశృరే శ్రేషమగు ను 1 తక ఇచ్చట ఆంర్హ,రం ద్రాలోక మర్యాద ననుసరించి శొన్న్వి యుదావారణము లువవారింపంబడినది త పుష్క_రనేస్చుండు. భువవరతుణ చఛతురార్త్మభుజపటిస్టుండ్కు అసమనబాణాంఠతకుండు ఈడుకలాపావరతేంసుండు ఆవనివాసుండు మాధ గ పో వుండు మమ్మనుదినము _పోవుతిను (1) ఫుక్కుర (౮) సేశ్తుండు ఆ సర్చములువస్త్ర్యను లు గాంగలవాండు (ఉఊ్రిరీకుముల గా. చేసికొను రాండు). భువన ౨ లోకములను రక్షణ ౨ రశ్మీంచుటయంగు చతురంచాతుగ్య ముగల ఆక్ష్మఆస్వకీ మమైన భుజ భుజముంచెత పటిష్టుండు అ మిక్కిలి సానుస్థ్యిము కలవాలడు ఆసను బాణాంతికు డు=అససువాణు€ డ్రైన చున్యథునిం గూల్చివవాండు ఊడుక లాపంనత్షృ క్రీక ళల కధిపతియైనచం్యదు, డు అవతంనుండు = శిరోభూ వణముగాం గ వాండు (9) అవఎఐనివాను4డు ఆ భూమియే పస్త్ర ము గాలి గలవా డని చెప్పపర్చును"ాని శివువికి ఛరాంబరుండని య్యనిద్ధిలేను దిగం బరకుంయని పని యున్నది కనుక నవనివాసుం డన6ంగా భూమియందంతట నుండొవా డని యర్థము చెప్పికొనవంయూును. ఉరూధవుండు = పార్వతీ భర్తయైన శివ్రండు అనుదినము = వ్మీతిదినము మమ్ముం య కా మము రత్నీంచుంశావడ ఇది శివుని పరమైన యర్థము ఈ యర్థము కూడం ు/కృకే మే ఆఅనలగా త/ధాన మే హరిపూరుల పరములైన శందక్థములు త్రశృరములు కావున నిది _పృకృరశ్షేష మనంబడును ఠి ఒక యర్థము చకృకిమై యుండంగా వృప్తకృతౌర్థము మజియొ॥ళటి చూపట్రీినమయెడల నప్కళృరశ్తేష మగును ల న్‌ భి

యొ న్లేసాలక్కారః ర్‌?

ఉఊ అకామిని యబ్దసుందరముఖ పువాళాధరోస్ట శాంచనా భాంగి అచలోగుకటీ

ఆళామిని పద్యమువలె సుందరమైన ముఖము కలది యని పవడము వెంటి "పెదవి కలది యని బంగారముతో సమానమైన దేవాము కలది యని కొండవలె. బెద్దటైన నితంబము కలది యని యర్థము

1. పుప్కరమంబునిద్వీ పే భేవ జభేడేసారసతీర్థాహిక రళరార్ర్రేషుి ఆని నా నార్థిరర్నే మాల

జీ

2 నేరం వస్లేఫిక్లి వైశాఖ అని నానార్థరత్నమాల

అఆవనివాసు€౬ డనుఎకంచె ఆగనీవాసుళి డన్న యః క్టము అనని వాసుండు ఆ పర్వతిము నీవాసము గలవాండు ఆగణపాముమా€ద నివా చమండుఎశయనిందువాండు

ఆను నకుం జర్యగ్తుుయరియుల శ్ర వాళమానకు జిగురనియు€ల గాంచ నమునకు సంపెంగ వయనియు నచల యనం౫ా భూమి యనియు నర్థాంఠర ములు గ్‌లపు గాన నాసి చంద్రునివలె సుందరమైన ముఖము కలదియన్మి చిగుగుటాపనంటి పెదవి కలది యని సంపెగ ఫూవువలెల. బరిమళము శలిగి మృదువైన చేపహాము కలది యని*ధూ చక్రమంలే పెద్దపిణుందులు కలది లని మజియొక యర్థము చూపస్టైచున్నది. ఇది ప్రధానమైన యర్థమా కాదు అనంగా€ బ్రక్ఫతము కాదన్నమాట కనుక వ్య్రకృత శ్లేష మనం బడును

ప్రక్ళరేము అ్యప్రళృతము రండును గీ ర్రింపంబడినవో. టబ్రకృతా ప్రకృళే శేషు మగును

థా ఉఊచ్చ్నకద్భ్య్భూరికీలాలు 6 డ్రైన వాహినీకుండు రాజిల్లైను

గ్‌! జ.

ఉచ్చకర్‌ ఆ మెక గారురున్న భూరికీలాలుండు = చాలర_కృము శలవాండు ఐన వాహినీకఘుండు ౨ సేవాపతి కాజిల్లెనుఎఒనరెను

ఇది ప్రుకృ్ళతారము ఆనలగా వర్మింపందలంచిన దీవివయమే సేనా పతివక్షనమే ప ళృతలీన్న మా శ పతివక్ట్యృన వ్ర్శ మున్నమాట

క! చన్చాాలోశే సవ్యాఖ్యానే ఉద్చరళ్‌ అ పెకి లేచుచున్న భూరికీలాలు(డు = వాల జలము కలవాండు విన వాహినీకు డు నదుల భర్తయైన సమ్ముద్యుండు రా జిల్లైళా = ఒనరెను ఇది య ప్రకృతౌర్థము ఇవ్విధమున. ఆ్యుకృ త్మాప్కుకృ తౌర్థిములు "రెండును న్యుటముగ€ గన్నస్టుచున్నవి ఇయ్యడి వృకృత్యప్రళ్ళరశ్లేన మనంబడును “ఆశా 27. అప్రస్తుత వశంసాలక్కా రః వలా అవ్రస్తుకపశంసాస్వ్యా త్సా యత్ర, ద్రన్తుతాశ్రయా వకఃకృతీ శకున్తేషు 'యోఒన్యంశచ్రా న్నయా-చ లే 61 అధ్యాప్తస్తుకి ప్రళంసాం లక్షయతి అప్పస్తుకే ప్రళంసేతి తత్రా ప్రస్తుక ప్రశంపాప్యా దితియోజనా ప్రధనుంక్హేయా. కుగ్రేఠ్యశ్రావా శేరి యృత్తపా అప్రస్తుత్యప్తళంసా అప్కసుకబ్బత్తాంతవిక్థృనం ప్రస్తుతా చ్రయా వృస్తుతవృత్తాంత ప్రతీతి పర్వవపాయినీ ప్యా దితిసంబంధః యృత్తే చ్రష్యళబృత్తాంక వృత్యాయనాయా ప్రస్తుకవృత్తానో వర్శ్యతే తగ్చా సక వశంసాఖో్యలడ్‌ ర ఇక్రినిమ్మర్గ | అర్రా ప్రస్తుతి పామా నా సిఏ స్తుత వి శేష ప్రతీ తిః ఆపృస్తరవిశేపి రృ్వస్తుత సారూన్య ప్రీతిః అప్ప సుత కారణాత్‌ చ్కస్తుక కార్య ప్రతీ3ః అ ప్రస్తుతి కార్యా త్వఎస్తుత కారణ. కీకి॥ అప్రస్తుకసకూపా త్పరిస్తుత సహాస ప్రతీతిశ్చే త్య ప్రస్తుత ప్ర ళంసా శఇఖ్బప్రృశారా ర్ర్ర పారూప్యవిబన్సవా ఛచసుకపశంసాముదా హరతి ఏకఇతి యళ్చాతక, శక్రాదిన్దాం దన్యమితరం ముభుం వయా చతే * సర్వంసవి పతిఠమమ్చు నచాతకానా మితి వచనాదిస్టోోయదా వక్షతి తౌవకృర్య న్లం పృతీక్యు తదుత్చృష్టోదక ము నరాభవీవి చాతళో గృపహ్షాతీతి చనిర్ధిః సః వీకవీవ దాతక ళ కువ్తేషు పక్నిషు మభ్యే కృతీనిపు (నా నత్వ జ్యే ఇళటీణ ఇర్యర్థః ఆత్ర పా్య్వూఫెమం వివావ్యంయు ద్రంఠరాజూ నం న ప్రార్థ్ణయామాత్యభిమానకాలినో వృత్తానస్య పక్ష నీయస్య చౌ

వస్తులౌబ్క్మురాలక్కారః ర్‌9 యచార్థం ళత్సరూపా త్రక్తుకచాకక వృత్తానో * వరితఇతీయ మప్రస్తుత్‌ శంసా ఉ దాహరణా _నరాణ్యూహ్యాని వస్తుకిము దోంచునట్లుగా నప్కృస్తురేమును టెచ్వాదుమేని నప్రష్వుతే - శంస యగును ఉ పతు.లో నొక్క.టియె నుకృతి ఆదియింగ్రునిం దప్ప మతే మొుక్క_రిని యాచ్చింపదు ఇట నింగ్రని యాచించుపకిదాలేకము వర్ష ముకొజకులజాతీక మెదురు చూచును ఇాపునను వక్ష్మమాును గురియి౦ంచునదె యింధ్రు డు గావునను వాడ కపత్షీ యింగ్రుని యాచించు నని కెప్పలబడినది ఇాతక వర్శనముచేత శు ద్రు అను యాచింపని యొకళపురుముండు నగోచరించుచున్నాండు త్‌ ర్రులను యాచింపని పురుషు నీ€ బ్రాక్‌ ంస్‌0పల దలంచి చానికి బదులుగ వప్రస్తురే మైన ఇదొాడళమును ట్ర కంపించి వాండు ఆన చా చాకక-థీ యొదుట బేకపోమి వను బానిని వర్మించుట యాజ్టేశము కాక పోయిననాూ దానినిం ్రుకంసించి చవాండు కనుక నప్రస్తురప్కశంస చేయ బడినది ఆ యప్రస్తుత వ్తశంస ప్రస్తుత మైవము గ్రుల యాచింపనినుకృతి వ్రశంసయంిదు( బర్యపనించివది "శొవున వవ్రృస్తుర్మప్కళ౦పసాలం కారము ల! అనిని 28 వష్తుళొజ్కు.రాలదో్కారః మ్‌ వన్తులేన ప్రస్తుకేసప్టి ద్యోతనే ప స్తుళౌద్కు ర కిం భృబ్లసళతాాం భూలత్యాం శీత క్యాకణ్ణ శేద్ధయా 69 ఆధ ప్రస్తులౌజు్యూకం లషీయతి ప్రస్తుతేచేతి ప్రస్తులేన ప్రస్తుకవడ్ల కేవ ప్రైస్తుకస్య ప్రస్తాతవృరా వ్రష్టు ద్యోరే చేపతి ప్రుస్తుతోజంరాలకొారః యక్క, ప్రుషుకవృర్తాన్త చ్రశ్యాయ నాయ వ్రన్నతా న్తరబృత్తాంక్‌ ఏీవవక్ష్య తే త్త ప్కస్తుతౌ బా లాలక్కాకః ఉఊచొహరతి కీమితి “హేధృద్త్దదూలత్యాం దునునోలతొ యాంసల్య్యాం విద్యమానాయాం శర్టనై న్ఫూచిక లైై న్ఫూకస్టోవయ నై ంద్ధ

జ్య వా 80 నే న్లాాలోశే సవ్యాఖ్యానే యా వ్యా ప్త్పయా శేత క్యాకేతక్షీ ముకు ళేన 80? కింప్ర యోజనం? అపమృదు లాం సొన్షక్యకాలీనేం సుమనోలతొాం వినోయ తీళ్ణకల్టై కొవృ తే శేత్రక్టీముకు శీ క్రీడా యత్నో వ్యక్థ ఏ వేతిభాప ఆత్రో, ద్యావే స్వకాన్తేవ సాకం రమ మాణాయా స్పౌన్షర్యాభికూనిన్యా సృకాన్రస్య పకవనితౌస కృత్వం నిషర్ష యితు మిచ్ళన్య్యా॥ క స్యాశ్చిత్యాముక్యా పచనమిదం తశక్ళ హేళన ఆతి సౌస్టర్య: త్యం మయిస్థీతౌయాం శ్వకుక దేవాది క్కూరజనసరివృ తొయాం బో! శీ లో పకవనితాయా౦ శిమక్య నురకో నీతి పృస్తుతవృత్తాన్తే వర్మనీయేసతి తత్ప్రత్యా య జొ జ జో ళీ బార్థం తిర్సరూపః వ్రృహురీవీప భృచ్ధివృత్తాన్లో వర్మితి ఇతి భవతి వుహుతా

జ్క్కరః

చసత మైనడానిని. ట్రై ళంసించుటచేం దర్చ్వశంస ప్ర స్తుకమైన చుజియ్మెక దాని _ప్కశంసయందు6 బర్యవనించె చేని బృసుతౌంకురనుగును

లీ స్లైలీ తో

గ్‌ చీియుంతోంచాడి యుచ్య్యానపనమున విహంంచెడు నొక

ఇామిని తుమెదనుజూచి యిట్లనుచున్నది అశ ణా

ఓకుమైదా.. మాలంతియుంకలగా. ముంస్లతో. నిండియున్న. కేతకి (మొగలి “చీల నీవు కాంశ్నీంచెదవు*

మాల3ని విడిచి కేతశిమో దువ్వాలెకు తుమెదను జూచి. చెప్పిన మాటలు గాన నిది పసుత పళంసయే యగును

లోన ఆలీ ఈమాటలపలన ఓప్రియు డా సొందర్యపతినైన ేనుండంగా స్నో న్‌ ధనారో గ్యాది నాక వ కారణమైన చేళాషసంగముము. కాని యుద్వేన కారణ మెన పకవనితాసంగమము కాని యేలకోరెదవు ” ఆ౨ యాకామి5ి తనభ ఇళ

జ్రను నూర్చి ప్తళంసించబటహాడం వోంచుదున్నది ఇందయభృంగమునుజూచి సంలోధించిచెప్పెను గాన భృంగ్యప్తళంసయుల స బ్బన్తుకమే భర్త తనయ ్ధేక మును ఆహీంఎవలెనని భ్తృసన్నిధానమున నీమాటలు గెప్పెను గాన భృ జ లూ జ ఖా త చ ళ్‌ పరపనితౌ సంగ మ్మప్తశంసయుళ శ్రునుకమే ఒళ ప్రస్తు మ్రశంసవంన మణీ మొక ప్రన్తుక్మపళంస తోంచుచున్నది కావునం _బస్తుతౌంకురొాలం కార మైనది

అ, పరా యో కాం క్కారః శి వత్తు 29 పరా్థయోకాలక్కారః (శద్భేదా ). తా ఆరి చోరి ౪ ల పరాష్ట్రయో_కృంతు గ మ్యుస వచో భజ నవాశ్ర్రయమ్‌ నమ స్తై కృతొ యేన ముభా రావహువధూకుచా 88 ఆధ సర్యాయో క్షం తద్ది్వివిఫం గచ్యుస్య రూపా న్తకవర్శ నమాపం వ్యాకే చేన్పపా ధన చే జ ముస రూపంచేత్రి తత్రాద్యం లత యతి ర్యాయోశృమితి నమ్యన్య భజ ్న్త రాశ్ర్రయం రూపాన్హక ప్రతిపాదకం వచనం పర్మ్యషిమి ల్యేతశ్‌ పర్యా జీ యో క్రమిత్యర్థః యూ యద్రూడేణ గమ్యః కఈవ్యైఐ రూపా న్సరేణ నన మితి య_ర్ధేర్పక్యాయో క్షం ఉచాహరతి నమ ఇతి తమ్యై వాస దేవాయ నమః మయోరావుం వ్వరన్రేణ శిరోమాత్రాపకేనం శృక్వా తం తదన్ధ నాలిజ్ఞన జనిత నుఖాన్నివర్త్య్య శద్వధూ స్తవయో రై్యైయన్థ శ్రీం సర్బూదిర వాళా తస్మై రాహువధూ స్తన వై యర్థ్య కారితే భిగవలే నమ ఇత్యర్థః అర్రే వాసుదేవస్య అసాధారణ ధర్మేణ లన్రీపతిత్వాదినా గమ్య స్య రాహువధూపచ వై యర ఫ్రకారిల్వేవ వృతిపాదనం పర్యాయోక్షక్‌ పకారాంఠరముచేత గ్‌ మ్య్రరసిస్థి యర్వ్యూ నేని బర్యాయో క్యలంకారను గును చశారాంతరముచేత ననగా మళజీయొక విఫముచేత అనీ లీ కదునలగా ౯ రము నమ్యాక్థ లగా క్ట్‌ంగ్యార్స్‌ ఉ ఎననివేత రాహుంభార్యయొక్క కుదములు వ్యర్ధము కావింపల బడినవో (నైమ్య్య్యుము వొంగిం లబకినవో) వానిశి నమపా్యాళము మ్‌, =ెనిమిటీ లేనియప్వుడు భార్య కుచములు నిరర్థకము లగును గావున శాహుభార్యు కుచములను నిష్ఫృలములు చేసీనవాల డనంగా రాహువును జంపిన విళ్ణువని వ్యం గాన్రక్థయ్‌ రాహువును జంపిన విస్ణుపని మాటిగాం కెప్పళ రాహుభాగ్య కుభములను వ్యర్థము చేసీనవా6 డని మలేయుక విధ ముచేత వ్యం గ్యా క్థము న్యుటముగా(. బ్మతిపొడింపం. బడినది కావునం అర్యాయో క్తాలం కాళము

462 చన్హా9లోశే సవ్యాఖ్యానే పర్యా యో క్రం చవప్యాహు ర్యద్వాా జే నేన్టసాధనమ్‌, యామి చూతల తాంద్రవ్లుం యువాభ్యామాస్యతామిహ ద్వితీయం లత్నయతి పర్యాయో క్రమితి వ్యా కేనాన్య కార్య చృళేన ఇస్టేప్యాక్థస్య సాధన మితియత్‌ తెదపీ పర్యాయొో క్షం కవయ అహురిత్యర్థః యిర్రి స్వాభీన్ట కార్యం కార్యా న్లరవ్యాకేన్న సాధ్య చే తదపి పర్యాయో కృమితి నిష్ప ర్ష ఉదాలారతి యామితి క స్యాళ్చిద్సేఖ్యా॥ స్వసన్నిధా లజ్ఞాపర యో ర్షంపతో్యో। స్వస్య చూతిలతాదర్శ వారం గెమనవ్యా జేన య థేచ్భవి హక నమ్బూదన మిచ్చన్న్యా ఇదంచచనం ఆనాం చూకలతాం సవాకాక శాఖాం దృష్టం యామిగచ్చ్భామి యువాభ్యాం భషద్భ్యా ముత్ర న కును మిత నీరద్ధ్రకుళ్తుగృ హూ ఏవ ఆస్యతౌం నీ నుతామితి వ్యాజముచేత౬. (మిఎచేతల. దనయొక్క గాని యితరలయొక్కం ఖాని యిస్ట్రపాధన మగు నేని నదియును టక్యయో క్ష్యలంకారమే యగును ఉఊ మిరిస్ట బిచ్చట నుండుండు. నేను మౌమిడీశున్నను జూచు టకుల బోవ్చుదును ఇవి నాయిక యొక్క చెలికత్తె వాగు కకును వాంయకునికిని€ 'జెస్పిన చూటలు తౌను దగ్శ్యజునుండిననో న యికావాఎకుకు లిద్దఆు. క్రీడీంచుబకు వలను గాదరి యేవోయొక నెపము కల్పించుకొని వెలిక త్తి పోయా వారికిష్ట్ర సౌధన మైనది (సుఖించుటకు వీలైనది) వాస్త్రజమయున నిష్టసాధనమైనడి గనుక 6 బర్యాయోక్తమా జ, ధుద్రు 50 వాస్రదస్తుత్యలక్కారః, చ్రుర్చుతా హో జర. ఉక్త ర్వ్వ్యాజస్తుతి ర్నిన్రా స్తుతిభ్యాం స్తుతినిన్ష యో: క స్సవప్టని వివేక స్తే నయనే పావీనో దివమ్‌ 65 డు అటి వ్యాజన్తుతిం లతమ్షయతి ఉ్నాకిరితి నిస్టాస్తుతిభ్యాం స్తుతినిన్హయో ర్‌ వ్యా జస్తుళ్య లజ్కాా రక యత్ర, నిద్దావ్యాజేన న్తుతిళేవ జ్తియతే యృక్ర్త చస్తు వ్యా జే ననిం

య వ్యాజస్తుళ్యలజ్కారః 68 నైన్మక్కియతే సా వ్యాజస్తుతి రిర్యర్థః తశ్రాద్యా ముదావారతి కదతి “ఫ్‌ బ్వర్థునిగిన్లే చే రవ లోవివేశః వి వకోనా ప్రీత్యర్థిః యద్య స్థాత్నాపిన॥ పా వనిలయాకా దివం స్వర్గం వయసే ప్రాపయపే పాపినోఎ స్వజలస్మా చాత్స్టగ్ధం ప్రాసయామాతి య స్థవాభినివేకః ఆయ మవివేక ఇత్యర్థః దుస్రజవవర్థృన స్యా నర్త్యత్వాదిత్యా పాత తో భావః అహ్హోక్షనిన్హయా "హీగజ్లేత్వం పాపినోపి స్వర్శిణః కరోసి ఆత ్వ్వృత్పంభావో నిరవధిక ఇతిస్తుతి శవగమ్య తే ఆతోవ్యాజస్తుతిః వ్యాజేనస్తుతి॥ వ్యా జస్తుతి రిత్య న్వర్థ సంజ్ఞా నిందచేత స్తుతి కాని స్తుతిచేత నించశాని తోంచున స్లు చెస్పినయొడల వ్యా జస్తుత్యి/ంకారమగును ఉ పాపాల్తులను గూడ నీవు స్వర్భమందం జేచుచున్నావు కంగా నీకు వివేక మేదీ ? ఇటం చాపాళ్తులకుగూడ స్వస్తపా ప్తి క ఎగ౬కజేయుచున్నావు ఇది యయనుచితి మునునింద ఇది నిందపలె నగపడుగున్నది. ఆలోదింపంగా నింద గాదు పుణ్యాత్ములకు స్వక్ష మిచ్చుట గొప్పకాదు పాపాత్షులకు€ గూడ స్వక్రము నిచ్చుచున్న దని గంగాప్రభావాతికయము కొనియాడయడి వది కనుక నిందయనుమిషతో స్మోత్తముచేయఃడినది అందుచే నిది వ్యా ఇస్తుత్యలం కారము. సాధుదూతి పునవ్యాథు కర్తవ్యం కిమితః పరమ్‌ జో 4 ఆగ్‌ వీ ఛీ యస్త్మవర్థం విలూనాొసీ దన్నైరపి నవ్లైరవీ 66 పాధ్వితి వ్రీయ విరహమాుహమొనా ఇాచిన్నాయికె నాయకం జ అం శే జ సమాేతుం దూతం సం ప్రేవ్య తదుపభుక్తాం నఖుచిహ్నోదిల్గిక్టాత్వా స్తుతి వ్యాజేన తాముపాలభ తే. "పొదూతి సాధుసమ్యక్‌ ఫునకపి సాధుళ్వయా ఆసాధ్వావరికేం అరా ఘ్యాీ ర్య నమమయా ఫీరర్పరికంసార్షం కింకృ ఈం యేీనళ్లాఘ్యా న్మళ్యేతే ఆహా 4 ర్తష్యమితి ఆరః పరమన్యలత్కీ.0 కర్త బ్యం మదర్థం మన్నిమిర్తం గత్వేతిశేవః దసైకపి నభైరపి విలూనాసి

61 చన్చ్రాలోశే సవా్యాఖ్యానే చ్చిన్నావీ మత్చిరియకృతంద న్రనఖక తైః విడారికానీతియత్‌. ఆతోప్తాత్‌ పకమధ్ధికం కర్తబ్యిం కిము స్తీ ఆతప్సాధుప్సాద్ధితిన్తూయ స ఇత్యర్థః స్వపీడా మప్యవిగణయ్య పరకార్య ప్రచ ల్హీః కష్యవావాళాస్య ఇత్యాపాతతోక్ళ ॥ త్వంమదర్థం నగరాని క0గకు వ ర్హాన్తేన సహరకన్స్తుమేం గతొస్పి ధిక్స్వాం చూతీమర్యాదో ల్లజ్షేనీమితి నిన్తాగనమ్యత ఇతి వ్యాజస్తుతి అఆ క్కీళ్యాజ రూపాస్తుతిః వాష్రజస్తుతిః థి స్తుతిచేత నిందయే పర్యవసానముగా జేలినను నవ్యాజస్తుత్యలంకా రమే యస ఉ దూతికా నాకొఆకు నఖముంచేతను దంతములనేరను తత మైన యంగములు గలదాన వైతివి మంచిచోనవు దూతికా మంచి చొనవు ఇచాయిక నాయకుని యొద్దకు దూతికను బంగా దూతిక నార కునితో 6 శ్రీడించి వఖమరములు. దంకక్షతములు బొంది విద్చినడి అట్టి దూతిశను జూళి నాయిశ యనిన మాటలివి అన్బా దూకికా వాకొఆ శెంఠకస్పపడితి వే అంగములన్ని నలిగిపోవు నంక శాం గస పడి తివి. ఆని స్తుతిగా నగిపడుచున్నదే కాని నిజముగా నిది నిందయే దూతికా నీవు కమించుటకే పోయిశివిశాని నాకొజుకుం బోయిన దానసు కావు శే ధక్ష్మవిరుద్ధముగాం గ్రైనక్రించితివి ఆన నింద తోందుచున్న ది స్తుతివలవ నిందదో:చినది కావున వా జస్తుత్యలం కారము ధ్రుర్టు. పేక వ్యాజనిన్టాలక్కారః న్‌ నిన్తాయా నిద్హయావ్య _క్రి ర్వాాజన్నిన్లేతి నీయ లే విఫ సనిన్ష్యో యస్తే పగేక మే వాహరచ్చిరః 67 నిన్టాయాఇతి నిన్మయావ్య నిద్తాయాః వ్య క్షిః చ$కీతిః వ్యాజ విసాఖభ్యోలద్కార ఇతిగీయతే కథ్యతే ఇత్యక్థృశ ఊదావాకతి విధేఇతి,

ఆమే పాం క్కారః 65 సంసాకనిక్విన్లై స్తశ్చింనర్తక 8 విధి ముపాలక తే సహూవిధే బృవాక్‌ సహోః నిస్యః నిన్దార్గూ గుళి యః పాక్‌ వూచ్వూకాలే చే తవవీక వశః అహారత్‌ చి చ్చేదనత్వికింవ స్త చతు ౬. మపీక్యస్థః సమ సను సక్‌ చ్చేజేగు బవస్సం సాకనిగ్శాతు ఠరఫెగా త్సళ్వేపి నంపాావాకనళవిముకా సన సఖి మొ ప్నుయు రిత్యగ్య తింనిక్తూ వ గుక్ఫతిగాక్‌ స శప న్న ఇరి న్లోతా

ళో ్ర న్‌ జి 4 వ త్చక్యం అ, వారనిన్షయా వివ సంసారం స్కమ్హు ర్విభీగ్ని స్టా2 భి న్రహక్ర్‌క్‌ ఇని వార్థ జనిన్హా క్‌సతి

నిందనలన వింద స్ఫురించె జేం వ్యాజనిందాంం కార మగును జీ ఊఉ ఒక్యతిం శ్రుంది వేసివ శివు వవవ_.యు6 గాని స్బైహ "నేవన పలచయుంశా? గు*ఖమ య ప్రపంచమును ఛ్రహ్లా సృజిందుచున్నా ౬ డవియు శివుల డొక _8. రీని వేయుటకు మాటుగా ఆగత లు గొ ట్రివేవినవో ట్రువ్హాయే లేకుండంబోవననియు నవ్వూ డీుుంఖనుయ ప,ందము సృజింపంబం దనియు వఫిప్రాయము టవ్మాయొక _కిల లన్ని కీపవివేసికవాందు కాడు శివుడు తీసీ జేయ వలనసీయుం డెను అ; శివనిందపలన ద ౧ఫఖఘరుయ వృపంచమును సృజించుదున్నాల డనిబ్రవ్యానంద తోలమ్టుచున్నది. నిందశేత నింద న్యృరిం చినది కావున వ్యాజనిన్ష యనంబడును దుడ్డు 32 ఆమేపాలజ్కారః (తద్భేదాః) న అమేప స్వయ ము క్తస్య ప్రతిషథో విచారణాత్‌ , జ లె, జి చన్సం సన్షర్మ యాత్తాన్నమధవాఒ స్తి వ్రీ భూముఖిమ్‌ 63 ఆధామేపః స చత్రివిఫ॥ స్వయము క్షీ మవ విచారణా త్వంతిషేధ రూపః నిపేధాభాసరూపః తిర్జోహీఠని వ వ్య కృవిధిమాపశ్ళేతి కత్రా ద్యం లతమయితి ఠి శేపఇతి సంయము కన్న వేనివో కస్వ ఆర్త స్యవిచారణార్పితి ఉిధంవిచాక్య ప్రతిమేధ ఇర్యస్థః లల్లో పేపబ్బుమో అకేపో2లక్కొాక ళీ ఇర్యస్థః కళ్ళి త్కజ్బాదర్థ రపూర్వం సం ప్రార్థశ్ర్‌ ఫువ స్వయమేవ అన్యస్య ర్‌

46 చన్ద్రాలో శే, సవ్యాఖ్యానే సశ్వ్వేన తద్వై యర్ధ్యం విచార్య కం నిషేధ తీతి యదయమాశ్నేప ఇతినిష్క్ల రః ఉదావారతి. చన్ష్రమితి “హీసఖే త్వ మాత్తావం మాం చన్తిం నన్షర్మయ యథావాం చన్ద్రం పశ్యేయం రిథాకు ర్విళ్యర్థః నీవహిద్భృ శాం ద్వికర్శకత్వాదాత్తాన మితి ద్వితీయా ఐస్తుతస్తు చన్షసన్షర్శయే తి పొళో యుక్తః రిదా హేచన్ల్న్వ్శ అక్తానం సన్షర్శయే త్య్య్థః ఆధ స్వయ మేవ విచాళ్య స్వో క్తం ప్రతిషేధతి ఆధజేతి అధవా చన్ష్వనన్షకృవపమో మాభూూ దిత్యర్థః కత;? ప్కియాముఖం కాన్తాపదన మున్తి విద్యతే. ఆర కృన్ద్రశార్యకారిం॥ తద్వదవస్య సశ్త్వేన చన్న్వవై యర్థాని త్తీద్దర్శనం వకార్య మిక్యర్భ్యః అర్ర, ప్రా్భి్‌కస్య చన్హ్రదర్శనస్య కాన్తాముఖస త్ర్వేన 'వై యర్ధ్యం విచార్య ఆధవేతి రిళ్చంతిమేధస్య మూచితత్వా డామేపః

మొదట నొకవిషళుము చెప్పి విచారించి నకల దానికిలబతి ెచీధము చెప్పుదు మేని నాచేపొలంకార నగును

ర్త చందద్తుండా నీదర్శన మిమ్ము ఆఎుగానియెకలం ఛ్రీయారాలి ముఖి మున్నది లెమ్ము

మొదట జం్టద్యదర్శనను కోరి కొంచెము విచారింది చంద్ర చరృనము లేకపోర్పునను న్యావ్రియురాలి ముఖ మున్నది లెమ్ము చంద్రుని బదులు వాప్రియురాలిముఖ మే వొలును అని చంఖద్రునియం దనాదరశు కన బఆఅవెను మొదట నాదరించి పిమ్తబ ననాదరించుట నిజో క్షవాత్నా ెసీధ మగునుగచా కనుక నాశేపొలంకారము

నిమేధాభాస మావ్నేపం బుధాః కేచన మన్వ శే నాహం దూతీ తనో స్తాప న్వవాస్థః కాలానలోపమః 69

ద్వితీయం లక్షయతి నిపేధాభానమితి శేరనబుధాః నిషేధాభాసం

అభాసమాపం నిషేధ మాకేం మన్వతే ఆశ్రీకర్వ వ్లేత్యేరః లేషూ మయ థి

మాళయః ననిమేధమా,ర్తేమాకేపః చమత్కాషిరాభావాథ్‌. కింతు యో నిచ్చి థో జాధికత్వేవ అభొాసమాపస్సక్షా ఆర్థాక్షశీ పర్యవస్యజా కంచి ద్విశేగ మాశ్సీపతి స ఆకేప ఇతి ఉదావారతి చేతి కయాచి ద్విరహత_ప్తయా శ్వేసిరౌ కాచి చ్చాశుళ్యళాలినీ దూతీకళ్చీ నాయక ముర్దిళ్యాహా హీ

ఆమేపాలజ్కారః 67 చాయక ఆవాం దూతీ నాస్మి వశ్ష్యమాణవాగ్వినలేీ దూతీ నభివామి ఆతో మయాయ ద్వశ్య లేత త్సర్వం సత్య మేవ ఆరే-ఇయం౦ దూతీత్వా శ్త్కౌా -లోచితమృ హావాదినీతి కఠళ్కానకాళ్యేతిభావ ఆధ పకృవ్యాంళ దూవాం శనోరితి తస్యా క్వ్యత్పిియాయాః ఈనో కృరీరస్య తాపః విరహసంతాపః శాలానలోపమః పళ లుకాలవహ్నీతుల్య అత్ర, దూత్యు క్తావేస నావాం చూతీతి నిమే+ః-లాధికత్వా దాభాసరూపస్సకా అవా మునున యళాలోచిత "కై తవవాదినీ నభవామి కింకు తధ్యవాది జ్యే వాన త్య స్థేర్య వస్యన్ని దానీ మేవా గర్యక్వయా సౌ జీవనీయా ఆవ్యథా మృతి మియా దితి విశేస మూశ్షీపతీ క్యా త్నేపః

నిపషేధాళభాసముకూడం గొందఅం విద్వాంసు లా శేపాలంకొళ మని వెప్పుురు నిషేధాభాన మనలగా నిషేభముపలె నగపడునది ఉ ఎీను దూశనిగాను ఆమి తనుతాపము శాలాగ్భితుల్య ముగా మన్నది చాయకువితో నొకరూతి ఛెప్పెడుమాట లివి ఓవాయకుండా సేప్రియూరాలు కామబజ్వరము చేత6 ర్రాంగుచున్నది నన్నుదూతిగా భావిం పకుము. సాధారణముగా దూతిక లసరవాక్యమాను జెప్పి నా :రుకులను చంచించి వాయికలకడకు. దీనిళొనిపోవు్సునుు అని దూతిశయీ నేనని శలంతువేమో అలు తలంపకునము. అవి భావము దూతియె యుండియుదూతిని6 గానని వెప్పివదె నీజముశాదూతియ్‌ శనుక దూకినిం గానిన యేవివే*ము చెబ్బనదో యది నిజమైన నిళ్ళేధము శాదు. నిమేధమువలి నగపడునదియీ కాని నిషేధముకాదు కనుక నిమేధా భాసము అను అకేపాలం కారము | ఆలంకారసర్వస్వకారాద్భు లీరీరునల కజెప్తూదురు =... నిషేధము మ్తొ శ్రమే యాక్షేపాలంకెకము కాదు. ఏ నిషేధ మనుపపన్నమగుచు (వాస్తనముకాని దగుచు) నర్థాంతరమందు6 బక్యవనించి యొక విశేషమును చ్భురింపంజేయునో యానిసేధ మామ్మేసము. నేను దూతిని గానని దూతి వేసిన నిషేధ ముపపన్నము కాదు వీలయనలగా నాపె దూతి శాక పోలేదు,

3 చన్దాాలోశే సవ్యాఖ్యానే దూతినిల. గానను నిషేధచయుశపోన్స నగుచు చీము యథాన్థవాదిని ఆబద్ధము ఇెప్పుదానను గాను ఆన నర్భాంతర చుండగ బగన్టినసించి జఒజనాయరకు జా సీ విపు దినక్యముగ వచ్చి నాయిక్‌ నుజ్జీవింప జేశంవలయయను.. ఆమ విశేష మును స్ఫురింప _ కేయుచున్నది నిషేధ; మవపవన్నృమకళుచు వర్ధాంచేర మందుల బొ;నసీంచి విశేషమును స్ఫురింపంశే ముదున్నది కావన నాకే పాలంకారము క్‌ జ్‌ ఆవేపోఒన్యో విధా వ్యశ్తేని ఓ. ధేచ తికోహి చే వళళ కి, కా కా గచ్చ గచ్చనిచే త్కా న గీల్రైన సాకి జ్ఞని ర్మమ 0 కృతీ యం౭క్కయితి అమేపఇతి వికావిధా నేవ్య కృ స్ఫుకేసతి నే భీచశిసేళీ ఎతీరోహి లే ఆసు కసత ఆగర ఆమేపః ౫ శ్రాభిగ తనిషేధా చుహ్ధాః నఫూర్వక మన భిమతిం వీసం త్ర కవే భగ న్తే ణాభిశతప్రతి ఉధోగర్భీకృత ప్స్యాత్‌ తర్రామేప ఉచ్యత ఎన్యిర్థ & ఉదాహరతి గచ్చేతి కా చిక్స్వకా న్తగమనయ౦ిచ్భ వీత్యయావగ _ద్గష్యుమితి క సతో 2.నుక్క్వైవస్యో కి చాతుళ్యా* తద్దమనని మేగం నూచయతి హికానన్స త్వం గచ్చ ఆహంన చ్శామి చే క్రం నమకణం భవే దతో గృహం గల్ళేళు మిత్యాకజ్కాయా టి! గచృవిచేదితి త్వం గచ్చనిచే క్రితం త్వర ద్ధేక్య చేళ ఏన మమ జి గే గ్‌ క నిః జన్మ పాస్టర్‌ భవేత్‌ ప్రార్టిహియాం లిక్‌ రసికొదేశే పున్ధన్యప్రార్థ జ క యామోల్యే్థః మృత్వాష్యన్య స్మిక- జన్యం తవైవ వ్రీయాస్యాం నాన్య న్యే తిళానః అతలోమకణొన్నబిభేమా త్య చేన స్వమకణనూ దక ఎచ నేన మజ్జీవితే మిచ్ళసిచే త్వం మాగచ్చేతి నిమేఫోగర్భీకృతః ఆత్ర్రైగమనని్కేధం వ్రద్చా ద్య విధేశవ న్ఫ్యుఎకరణా చామ ఆభిమతమైన నిమేధమును బయలు పుచ్చక చుకారాంతరముచే వానిేఫమును నర్భీకరించున్లు కన కభ్గిన్షరమైన విధిని ప్రశటించినను ఆశ్నేపాలంకారమే యగును ఊఉ టఓీప్రీయు డా. నీవు చేళాంతరమునకు బోయిన నాశేమితీ అనగా పొము శీను వెంటనే వరణము నొంది నీ వున్నదేశనుండే ఫుట్టి నీకు గ్రైయసి వగుదునుం

విరోధా భాసాలక్కాారః, 69 వాయకుని చ్రువానమున ళోర్వని చాయికత న్నెడ బాన పోవలదని శంకో క్తముగాం జెప్పక సోవల ద నెడి నిషేధవాక్యమును నర్ఫికరించి చెప్పి చది తథా 83 విరోధాభాసాలడ్కార! అం అభాన్యో విరోధస్వు వికోధాభాన ఉచ్యతే వినాపి తనిరి హబోశేణ వతేశా శవ హరిణా ఆఫ విగోధాధాసం లక్షయతి ఆగౌసత్వ ఇతి విరోధ స్యాభాసన్వే భాళీసతి న విరోభాభాస ఉద్య లే ౫ గ్రాసారీళః స్ఫృుంతో విరోధస్య పర్యవపా జే పరిహారః క్రియతే తక్క వికోధాభాస ఇతి నిచ్చంక్షేః ఉచా చాకతి విజేతి హేాతనిర్ప సన్షరి తీఐ వగేడౌొ కుచౌ హారేణ ముక్తైవోలేణ వినాపి హారిశా హారవన్తా హృద్యూచ ఛివత॥ి అత్త హోారరహితౌవపి హారస అనీ పిాతావి త్యాపారకః పతీరస్య వితోగస్క హారరహితావపి మనోవారావితి శ్లేషభం శ్యా ౬ క్థాంచ౭ న్వీకాలేణ షరివ్ఫాతిత్వా ద్విరో ధాఫభాసః విరోధమున కాభాసత్వమ.న్న యొడల విరోధాభాసాలంకారమగునుం విరోధమున కాఫాసత్వ మనంగా విరో+ము దానున్న ట్లగపడువే కాని నిజముగా విరోధము లేకుండ నుంధ్ధుట ఉ ఓరన్వీ నీకుచములు హిరరహితములయం్యు. హారిర్యై. యః న్నవి హోము లున్నపుడుగడా హారి యరి చె ఎవ-నినది.. హాకములం 'శేపన్నమ హారి మొ రుంున్నవని వెస్పుట విరోధము హారి యనంగా వృద్య మని మజటయొక యర్థము కలదు కాన ముంగు కనబడిన విరోధ మిపూడు పోయినది ఆన6గా వీరోధముపలె గెన్సన్రై నేకావి నిజముగా విరోధములేదు విరోధమున కాభాసక్వము కలదు కావున విరోధాభాపా లంకారము ఎ౨తు లిక విధావనాలడ్కారః (గద్భేదాః ) అశా- విభావనా వినావిస్వా శక్కౌకణం కారస్థజన్మ చేత్‌. ః అప్యలామాౌరసాసిక్తం రక్తం త్వచ్చరణదప్హయమ్‌ 72

70 చన్హ్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే ఆథ విఫభొవనా శౌచ షడ్విధా కారణంవినా కారోోక్సే త్రిరూపా, అక్పి-త్రువై కల్యేపి కార్యోత్స త్తీిరూపా పతిబన్థకన క్రేప్‌ కార్యోర్స శ్రా రూపా ఆళశారణాత్‌ కార్యోర్ప త్రిరూపా విరుద్ధాత్కా రో్యోర్స త్తిరూపా, శార్యా త్కారిణోక్స త్రియాపా చేతి కశ్రాచ్యాం లతమ్షయతి విభావనేతి శాకణంవినా కార్యజన కా రో్యోర్స త్తిర్వక్మ శ్‌తే చేద్విభొవచాప్యాత్‌. ఉదా హరతి అపీతి టూకా నే ర్వర్చరణద్వ మయం ఆలామోరసానీ కం లామెరసు అేపనరహితమపే రక్తం లోహిరం జారం ఆక్ర లాకారసూ లేపన కారణం విబా కాన్గాపాదయుగశే ళ_కిమరూపకార్యోర్ప త్తీవక్షనా ద్విఫావనా అౌహిర్యం వైసర్టి! మితి విరోగ పరిహార ॥ కారణము లేకండంగ జీ కార్యము గలిగినట్లు వెపష్రుగుమేని విభెవ చాలంకార మగును ఇది ఆతువినములం - ఉ వనితా లామొరిసముచే నంతటం దడపంబడక పోయినను నీద కణములు ఢ్ర్‌మ కలిషియున్నవి ఎజ్జరంగు వేసిన ఇెక్తగా నుండవలయును. ఎల్జరంగు జేయుట కార ణము ఎజ్జగా నుండుట కార్యము ఎిల్జరంగు జేయకుండంగ నే యొబ్డినైనవి యని భఛెప్పితి చేని. గారణము. లేకుండ గనే కార్యము జరిగిన దని చెప్పిన ట్లగును కనుక విభావనాల౦కారమొ ఆయిన నెజ్జకంగు వేయకుండంగ నే మేతీరున "వెజ్ట “డెను? ఆని ఛ్రశ్శ్న రావచ్చును. స్వభావము.శేరవే యా స్రీ పదము లరుణమురైనపని సమాధానము లామైరస మవంగా లక్కరస మని యర్థము ఆలంశారార్థ్యము లక్కకంగు పాదములకు డీలు ఫూసికొనెడు వాచారము. కలదని దీనివలనం 'జీలుచున్నది క్‌ హేతూనా మసమగ్ర చ్వే కార్వ్యోర్పత్తి శృ నా మలౌ, అస్త? రలరీక్షక గా స్తై రతీళ్ణకశినై రగ జ్ఞయతి మన్యథః రి ద్వితీయాం లతమయతి “హీతూనామితి "“హీరూనాం కారణానా మసమ్మగ్ర ల్వేపి ఆఫూర్ల ల్వేపి వికల ల్వేపీతియానత్‌ కార్యోక్స క్రిక్పళాత్యో త్పత్తిరపి సా విభాపనా మతా కవిసమతా ఉ దానాకతి అపైంంతి మన్న

థః అకీళ్లుశశినై రతీ క్షై రకత వెళ్ళ ఆసైంరరవిస్షాదిభిః పళ్ళాఖిః బారై జగలోకం జయతి వశీకరోతీర్య రః లోకే తీళ్ళ్యకతి నాజ్యీవ జయే సమ్చూూర్ల ళం ళు (ట్‌ ప పాధనాని-అ్క్రే త్వివజృస్యా స్రాణి అనిశిరమృదుత్వాద్విశలాని తథాపి జగజ్జ యరూపకార్యసర్థ్య నా ద్విభాసనా ఇచాలినంక కారణము లేకుండినప్పుడు ఇార్యమాు కలిగిన దని చెప్పినను విభావనాలంకారమే యగును ళు సీళ్టములు కకినములు కొని యస్త్రములచేశత మన్మథుడు సర్య లోకములను గెలుచుచున్నాండు నిఖభిలలోకములను గెలుచుబకు6 దీళ్ట్యములు కశనములుకాని యస్త్రములు ఇాలపు అస్త్రములు కారణము గెలుపు కార్య ము కొరణము చొలియుండక దుకృలముఇానున్నను గార్యము నెఆవేరివట్లు ఇప్పెను గనుక విఫభొవనాలంకారము కార్యోత్ప త్తి సృతీయా స్వా త్పత్యవి పతిబన్ధ శే నశేన్తా? నేవ తే రాజక దశ త్యనీభుబజ్బనుః 74 యి ౧ అథ శృతీయాం లతయతి కార్యోర్స ల్తిరితి ప్రతిబస్థకే సత్యపి శార్యోర్చ త్తి స్స్యాచ్చే త్సౌ రృతీయి విభాన నేక్యక్థః ఉఊచానాకతి నళీ ద్రాంనితి హేరాలకా రామచన్ష్రు లే రవ ఆసిః ఖన్తఏీవ భుజుబ్షమ॥ సరః నరంయద్రాకా రాజ్ఞః విననై ద్యాంశ్చ (వశేన్లో వినవై చ్యేపీతి రళ్నమాలా యాం దళతి తగం?వం కరోతి అర్ర శ్లేషీణ మణిమన్తాంపధశాలినా మపి విషవై ద్యావాం సర్పదశస్పృతా వర్జ్య లే లోశే మణిమన్హా)దిలి స్పర్పదం శవం ప్రతిబధ్య లే. ఇహతు లేమ ప్రతి నేమ వత్సపి సర్పదంకనరూప కార్యోర్స ల్రీవ్మునా ద్వి్‌ఫొనహె వ్కతిచంధిక ముండీవప్పటీకి గార్యము కలిగిన దనిచెస్పినను విభావ బాలంకారమే యగును ఊ ఓరాజక్రేన్ధండా నీఖడ్డోరగము వరేంద్రులనే కఆరుచున్నది

కే

క! చన్హాలో శే సవాస్థఖ్యానే

వశేంద్రు, లన€డాం జశాములవాండ్ర,ని యర్థము కలదు ఖస్హోరగమా శజఅచుటకు (పాముకాటునకు) మంశ్రైషధ్యారు 'లెలు గువట్టి పాములవాం

ప న్‌ జ డు పృతిబంధకముగ దా ఆ్రుతీబంధక మున్నను ఖగ్గో రగము నరేం్యర్సులనే కజదుచున్న దని వె్తాటవలన విభావనాలం కారము

ఆయివ నశేర్యర్నుల నె కటిచుచున్నడి” వారు మం్రై,పధుల "నెజటుంగుగురే యని కంక రావచ్చును నరేంద్ర, అన(గా రాజూ లనికూడ నర్థ ముకలగ కావున రాజులను గఆచుచున్నదని సకూధానము ఈయుదడా సారణమున కబ్ద్బప్రృతిబంగక మే కాని యర్శపృతిబంగకము లేదు

అశకారణా త్కార్భజన్య చతుర్థీ వ్యా ద్విభావనా శహ్టా ద్వీణానినాదో2.య మువచేతి మహ దద్భుశమ్‌ 78

ఆధ చకుక్తీం లక్షయతి ఆకారణా దితి అకాణా తె_రణభిన్న్యా దపి కార్యజన్య కార్యోశ్చ ౩క్పేక్సా ఛతురీవిభాఐ చేత్యగ్థః శ దాహరి

ణి ని శ శస్ధాది అత్ర కామిశీకద్ధి ళస్థ ర్వేన తదీయగా*ంచ వీణానినాదల్వ వాఫ్యవనీయ తే హేాసఖి శద్టాత _ మ్చోక ఆయం వీశానినాద॥ వీశాధ్వనిః ఉచేతి ల్తూశతే ఇత్యక॥ మహదగ్భుతన త్యాక్చగ్యం కంఖాద్వీణానిచా చస్య ఆక్రుకచరవ్వొదితి భావః ఆన్రవీణానినాది వీళై పకారణం ళష్థ్ర్వ కారణం-తాదృకాదపి పీణానివాదమూప కార్య్యోక్ప త్తివర్థ నా ద్విఫావనా

కారణము కానిదావిచే గార్యము కలిగెవని చెబ్పతిమేని విధావనా లంకార మగును

ఈ వీణారపము శంఖమునుండి ఫుస్రుచున్నది ఎంవపవింత ఇందు వీణారవము ఫ్వుఖఘుటకు శంఖము కారణము గా€ జెప్ప బడినది వీణారపము

న! చకు శళంఖమునకు "ట్టి సంబంఫమును లేను. కంఖమునుండీ కంఖారవము తి

ఫుట్టవలయయణను గాని వీశారవ మెై పుస్రును ౩) కారణము కొనిదానిని€ గారగముగాం జెప్పెను గావున విభాపనాంంకారము

ఆఖునను పయిచాని నెస్లు సమరి దుట 7 ళ₹ళంఖ మనగా. గమ నీయమైన గ్రీకంక మనియు. వీణారవ మనంగా న్యా్టీయొక్క_కంకస్వడ

విభావనాలక్కారః ?క్టి మనియు గ్రహింపవలయును స్రీకంకము నుండి. శ్రాప్య మైనగీతము. ఫుష్టో నని యక్థ్రము ఇ ఖ త విరున్ధా శ్కార్టునివు త్రీ క్తుష్రా కాచి ద్విఖావనా శీత్రాంళశుకిరణా _స్తన్సీం హృన్త సన్తాపయ న్ని శామ్‌ 76 వావ్‌ వాలి వి వాస్‌ ఆథ పంచమిం లత్షీయతి విగుద్ధాదితి విరుద్ధా ద్విరుద్ధ కారణాత్‌. శార్యనిచ్చ త్తి కార్యోత్స ల్తరపి కాచి ద్విభాసనా దృష్టా ప్రసిస్ధేశ్యర్థః ఉదాహకతి కీతాంక్వితి. శీతాంకుకిరణా శృన్నకరాః తాం 6న్వం ను నరీం సన్వాఎన ని పరితపాం కుర్వున్తి హా నేం విహెదే ఆత, తాపని చది నహ ఫో వని జీ న లో వర్షక త్వేన తాపవిరుద్ధి శృతాంకుకిర 3 ॥ తాపోత్పత్తింధనా ద్విభాసనా వికగ్ధ వైన దాని చేం గార్యము. కలిగిన ఫ్లు ఇ్టురుమేక. నదియును విభావనాలంకార మగును ఉ ఆరన్విని శీతౌంకుకిరణము ౫ తేసింప జేయుమున్నవి శీతొంక కిరణములు (చంద్రుకికణము ౫) చ్లగా నుండు ఎచే వానికీ6 ఆ ణం చాపము కలుగ:జేయు గుణ మురంిదరు. చస్లైనిశిరణములు తాపమునకు వికుద్ధ చులైనవి విరుద్ధ మైన దాని చేం శార్యము కలి నని ఇ'ప్పిను గావున విభౌ వభవనాంంకారము శె ఆయిన విమద్ధముగా నిట్లు చెప్పపచ్చునా? పెవాళ్ళముయొక్క. కాత్సర్య మేమి” ఆని యడుగవచ్చును. మలయానిలము శీకళారి కాగానము లు ఛందర్రకికణములు వింహిణులకుం చాపము కలున కేయు నని సెప్వుట కవిసమయనీనముణాన న చెప్వెనని యెజుంగునది ఛి ళ్‌ 4 కాలి బ్ర నపా కాని ది్వ్ప్రభావనా, నా నో యశ వయోగాళి రభూ తృకకల్చ్పశరో న్తవ 77 ఆధ వర్టీం లమయతి కార్యాదితి కార్యాతొ _రణజన్మైపి జారణో జ త్పత్తిరపి కాచి ద్విభావనా దృషహ్టైంలోకే కారణా త్కార్యజ'న్యేతి ముక్యా చా తా ముల్లద్ధ్య కార్యా చేప కారణోర్ప్తి ర్వర్శితా చే డ్విభావనా కాచి

న్‌ క చన్దాాలో శి సవ్యాఖ్యానే ద్ద ప్రేశ్యక్టః ఊదావాకతి శ్వీరాజకా తీవ కరపీవ కల్పతిరుః తస్తాత్‌ చలల లి శే యశ ఏవ పయొోరాళిః అమ్బుధి రభూత్‌ -సమాద్రా తృ్లల్పతరూర్చ్పత్త క్యా త్ర్తపువిద్ధత్వా కృముద్రః కారణం కల్చపృమష॥ కార్యం-ఆ క్రతు కార్యభూ తకల్పతరో రేవ కారణధూశసముద్దోర్చే త్తివర్ష నా ద్విఫౌవనా లోకములో€ గారణముపలన౬ గార్యోర్చే త్తి యగుట సమంజసమా అట్లుగాశ కార్యంబువంనం శారిణోత్స్ప్తిని వర్జ్మీంచినను విభావవయే యగును ఊఉ ఓరాజా నీ యక స్సనెడి శ్రీకసముద్రము నీహ స్తన నెడికల్ప తరువువంన6 గల్లెను సము డ్రృమునుండి కల్చతరువు పుట్టిన దనుట కార్త్యప్క ద్ధము అటు లంండ ఇచ్చట కార్యభూరకల్నతకువువలనల శారణభూత సముద్రము పర్పింపంబడినది న! తట్టు కి5్‌ విశేషోక్త్యృలద్కారః పథ కారా ఒజని ర్విశేపో క్రి స్పతి పుమ్మలకార ణే వాడి న్నేవాశయో నాభూ త్న్మరదీపే జ్వలత్యపి 78 ఆధ విశేషో కిం లత్షయతి కార్యాజనిరితి సమ్మ్మూూర్ష్మ్య ళారణే సత్యపి శార్యాజనిః కార్యానివ్పత్తిః విశేషోక్సిః, ఉదాహరతి నృాదీతి స్మర వీవ దీపః తన్మీళ€ా జ్వలత్యపి వృాది కాన్తావృాదయే స్నేహస్య శ్రేక్షుః ఎై*స్య చ తషృయోచాభూశ్‌. లోకే దీవజ్య-నే సతి స్నేవావయోభవతి-ఆ ఛ్ర్స్‌కు స్యకదీపజ్వ-ే సర్యపి తైలం నవ్నీణమితి తైలవాళకారణే దీపజ్వల నే పర్యవీ తదనిష్ప లివడర నా ద్విశేపో శి వ అతో ఎ,నిద్ధ కాకణసమావా. ముండినను గార్య ముత్ప్తి కాలేదని ఇెప్పూ దుమేని విశేషాక్ష్యంంకార మగును ఉ దన్యథదీసము వెలు. గున్నప్పటికిని స్పేవాశుయము కాలేదు న్నేవానునంగాల జనూరు. దీపము వెలంగదున్నప్పూడనే చమురు తిగ్గిపోవల యును దీపము వెలుంగుట కారణము స్నేవాక్షయమాు(చమురుకగ్గిపోవుట): కార్యము. దీపము వెలుంగుచుండినను స్నేవాత్షేయము. కాలేదని చెప్పిన

అసంభవాలజ్కారః: 765 మయొడలల గాకణ ముండినను గార్యము జరుగలేదని చెప్పటయే.. కనుక విశే షోక్ష్యలంకారము

అయిన స్నేహత్సయము కొనిమాట నిజమేనా? దీపమా వెలుంగు నప్పుడు స్నేహక్షయ మయి తీరవలయునుగదా యని ళంకింపవచ్చును చ్నీహామనంగా మైత్తిఎర్రైమ యననర్థ్‌మును. గఆదు గావునం యేన శన్ష లేదని యర్థిము వెప్తుకొనపలయును అసంభచో ఒర్థనివ్ప చే రసం భావ్యుత్వ-ర్మమ్‌ వాం [తె కో వేద నోపళిళుక తెల ముక్పాటయే దితి 70 అసంభవం లక్షేయతి. ఆసంభవఖతి అక్థవిన్ప శ్హేః శార్యసి స్టే కసం భాష్యర్వపర్షవం సంభావనాళక్యత్వ వన్షన మసంభవాలకొ్కా_ర8 యస్యకస్య చిక్కాఠ్యస్య నిన్నత్తా విషయే ఇదం సంభావయితు మేసనళక్యత ఇతి యత్ర వర్తఖ్రి తే రత్రాసంభవ ఉఊచాహరతి కబరతి గోపళికుకక నోపలాంక, కృష్ట శైల ముక్చాటయే త్‌ ఉనూలయిష్టుతీతి శో వేదళోవా జానాతినన శివి ౬. ళీ వాజ్జీ శోపి సంభావయితుం కప్నయా దిత్యక్థః అక, శికళ్ళకస్య గోత్రోగ్ధారవ్య కో వేదే త్యసంభావ్యర్వవర్శ నా దసంభవాలజొ్క- రః అర్థవిస్ధి!ి ఆసంభావ్యర్వమును జెప్పుదు మేని నసంభ్‌ వాలంకారమగును ఉ గోపబాలుం డి కొండ నె ర్తంగలండని యెన్వం డెటుగును? కృష్ణుడు గోవర్తవగిరి నె త గలండని యెబ్వం డెఆు గునని యర్హము న! థి న్‌ ఖి నోపళికువు కొండ నెత్తుట యిర్ధిపిద్ధి శికువు కొండ నెక్తుట సాధారణముగ నసంభవిము కనుక నెస్వండెలు ససునని చెప్పంబడినది ఆక్ఫెసిద్ధికి (నిన్పత్తికి) ఆసంభావ్యత్వ (సంధ్‌వింప దగకపోవుట) పక్లనము చేయంబడినది గనుక నసంభవాలం కౌరము

• 87 అసబ్లశ్యం జ్కారః (శ ల్భేదాః) కా విరుద్ధం భిన్న దేశళ్వం కార్య హేతో రనబ్లతిః విషమం జలధనై: నీతంమూర్భి తాః పథికాబ్తనాః 80

76 చన్చోవోశే సవ్యాఖ్యానే ఆభాసంగతి॥ సాళ త్రిధా కార్య హాతోోర్భిన్న జేశత్వరూపా వీ జ శ్‌ గే క్త క క్రష్యస్య అన్య త్రీకృతికూపా అన్యచ్చికీ క్ల త్రద్విరుద్ధకృ తికూపా చేతి తర్రాద్యాంంక్షయతి. విమద్ధమతి యయోః కాగ్యహాతో్వోః భిన్న బేళశళ్వం భిన్న టేళావస్థానం వికద్ధ మనుపపన్నం తయోః తి ద్వరక్ష్య తే చేశ్‌ సః ఆసజ్బక్యంజాారః ఉజదాహరతి విఎమితి జరవఫన్తై కేఘి విం జలం కాఎ౮కూటక్బు పీఠం - పశికాబ్షినాః వియోగివఫ్వః మూర్భితౌః జల ఫూరక్ష్యమేఘానా ముగ్దీపకత్వా త్తస్మనా న్థూవ్ళూక్రాన్నా * భూవురిత్య ర్థః అత్ర విచిమి3 శేమాలా భేదాధ్యవసాయేన మేఘానాం కాంహటపా జీ నతి పథిక స్త్రీణాం మూ ర్మేతి నీళు లీ లోహి యస్య విషపానం తమస్యైెన మూశ్ళేకి విచమూర్భూయో సృమాన దేశత్విముచితేం - భిన్న డిశత్వం తు విరుద్దం - ఇహతు మేఘానాం వివపానం స్త్రీణాం మూర్ళితి 8యో ర్వి గద్ధ భిన్న దేకత్వవర్శనా దసద్దతిః కాళ్ళ కాకణములకు విరుద్ధము భిన్న చేళఠ్వము చెప్పినయెడల నసం గత్యలంకార మను జా జ్ర గ్తాముం. వినము శ్రోనవి ఆంగువంనం బడికాంగనళు మూర్చిల్లిరి ౮ జలఫవము. ఎ విరముత్రావుఎ కౌారణబజ సపథికాంగకలు మూర్శి ల్లుట కాగన్టిము అన.గా విజపొో*చము కెౌరణము మూక కాక్యము లగి: విషపానము జ ఏవ తొకకోట మూర్చు సంభవించిన దొకవోట అనల. గాం ఇార్య కారణములకు ఫిన్నటేశత్యము. చెప్పు ఎడినది కనుక నసంగత్య_0 కారము ఆయినను వాక్యమును సమ్వోయ్యించు చెట్ల”) విమషమన-గానీ కని య్థము కగు మేఘములు నీరు త్యొవినవి ఆవలణా ఎన్షైగచుము వచ్చినది పొంథన్తీఐ మోవామును బొందిగి యని యర్థము ణి కరణయస అన్య త్ర కరణీయశర్య తతో౭ఒన్యత్ర, కృతి శృసా అపారిజాతాం వసుధాం చికీర్ణ౯ ద్యాం శథా2జ.కరోః 31

ద్వితీయాం+ త్షోయతి అవ్య ల్రేతి అన్య తే 5 రణీయ స; 4 రృనుర్హవ్టి తత స్తప్తాగ చిక దేకాత్‌ అచ్వ త్రానుచితెస్థలేక్ళృత్‌ కెరణంచా న్యా 2 సంగ తిః ఉదానవాంతి అపారిజానౌమితి పారిజాతవృక.ం భూమి న ౭౦60 కృెష్ణ మ గ్దికళళ క చేద్యం సోపా. మృవచనం “హీక్ళి-ా € -సుధాంభూమిం ఆపారిజాతౌం అపగి తళ శ్ర్రుసమూవోం పారిజాతరహితాంచ చిక్‌ ౯ విధాతు మిళ్ళక ద్వాం సత తథా ఆపారిజాతాం పారిజాతంహీతాం ఆశరో; కృతవాళకా అత్రి శేషమూలా భేజాధ్యపపారీన భుఐ వపారిజాతాం కర్వు మిచృక స్వర్ధమేరార్తుకం కృతవానితి ఆన్య లే భువి క ర్రివ్య స్యాపారి జాశత్విన్యకి 2-_ వ్య స్వశ్తే శ్రీయావర్థనా దసంగతి ఏడి మొచ్చటం ఇావింపందగివదో. దానిని అచ్చట గావింబక వేటొక నోటం గావించువ్లు చెపవ్రాఎకం నసంగతీ మగును ఉ ఇంగ్రండు కృష్ణునింజూచి చెప్పెడి సోపాలంభెచనము = కృష్ణా భూమిని అపారిజాతీమా (ఆప-అరి-జాతిము) గా6 జేకుగోరి స్వర్షము చీ అఫారిజాతముగా6 జేసీరివి భూమిని క్రువు ౫ లేకుండం జేయ€౬గోరి స్వర్తము వు చేసితివి అనల గా పోయినక శ్రువ్రలు ఆనున ర్థిమిచ్చు ఆపారిజాతేము గా భూమినిచేయ గోరి స్వగ్గమునూ అలు చేసీతివనుట స్వర్షమందు పోయిన పారిజాతిప్పకృము నుగాం ౧ న్నే ౧ ౬ శేసేతివిం శ అత ఆలో అధి ఈ-రుం ర్రవ్ళ లే ర రురల్‌ శ్చృసనా అ భీ స అ నే నో స్ధారప్రవృత్తా ఒపి న్‌ గ / రృేదం వృరా౭౬ రో రృతీయాం లక్షయతి అన్యదితి అనవ్యత్కార్యం కర్తుం పవక వ్య రద్విరుద్ధకృతిః ప్రశృతీ క ర్య విరద్ధ కార్యకరణం చి పా ఆసంగతి కొౌర,స,వ' పి ఉచాహకతి గో త్రేతినోత్రోస్ద రపు నని గోత్రాయాఉర్వ్యాః ఉద్ధారా య ఉద్ధరణాయ పువృత్తోపిత్వెం నోళ్లోబ్భేదం గోత్రాణాం పర్వతానాము

• జీ దంఖురఫుట్ట నై కళ నంభువోదళ నంచ పురొ వరావోఎరౌశే అశ రోఃకృత వాననీత్యర్థః ఇద మపితదానీ మేవ కృష్ణ ముద్దిశ్య కక్తృస్య సోపాలమ్మువచ ళీ ఫి చం, అశ్రాపి శ్లేషమూలా భేదాధ్యపసాయే చైవ భూమ్యుద్ధరణ ప్రవృత్తి

738 చచ్చా)లోశే సవ్యాఖాసానే తద్దళన మేవ కృతేవా నితి అన్య ద్య్భూమ్యూద్ధోరణం ళర్తోం వ్కవృ శ్త్‌స్య కృ జ్‌ జా జా స్య తద్విరుద్ధకృతిః భూమ్యు ద్ధరణకూపకార్య విర ద్ధతిద్దళ నరూప కార్యక 0ణ౦ పరిరమితి లతమీణసం గతిః ఇదియం ఇంద్రు డు ఛీగప్ణుని పరివాసీంచిన సోపాలంధనదనమే ఒకావొక కార్యమును జేయ€టటూానినవానికి జేలోొక విరుద్ధ కారణంబును పరించుబటయం ఆసంగతమే యగును మ! ఉ శృ భూమి నుద్ధరించుటకు 6 మోూనిననీవు తద్విరుద్ద ంబుగభూ మిని ఇెఏించితివి ఇచ్చట వరొహావత రకాంలబున భూమి నుద్ధరింప€ బూనినపుడు అతని పదట్టనంబులచె (1చ్రయొక్క ల్రొావ్హ_డు లచేశ) భూమి *్టైగి ల్లిన దానిని యిప్పుడు తడ్విరుద్ధముగ పర్మింపంబడియె 4 88 విషమొలజ్కారః (రచ్భేదాః) అలా విమమం వర్ష తే యత్ర, భఘటనా౭సనురూప యోః, ర్న శ్చ్వీయం శరీమమృద్వ జ్జీ్వో తాదృజ్యదనజ్వరః 89 ఆథ విషమమ్‌ తీ త్తివిధం ఆవనురూపఘుటనారూపం విచూపకార్యో త్న త్తిరాపంఇ హైర్టోద్యమాదనిహ్రైవా 'ప్తరూపంచేతి ంకర్రైఒ-ననురూపయోః విసదృశయోర్హేబనా సంప పర్శ్య్య తే తద్వినమ మిత్య స్థ్యః నర వరకి శతి శిరీవమృద్వన్ష ఎకునుమమృగుల గాత్ర, ఇయం క్వ క్కుర్కీ-తాదృ క్త ధావిధః మదనవజ్వనళ్చ క్వ ఆతిమృదుఎత్వేన ఆతిగుస్పహల్వేన చానను రూపత్వా దనయో సీటు నాత్తాదృక్సన్తాసం కధం సోనుం శక్నుయా దితి భావః ఆత్తాఒ ననురూపయో న్స్‌టవా చాద్యం విషమమ్‌ ఆననురూపము లైనవానికి ఘటన (ఉంబంధము) వర్మి ౦పంబడెనేని చినమూలంకారనుగును అననురూపమూు లన€శా నసద్భృళ ర్వము కలవి ఉ దిరినెనఫువు; వలె మృుదువై న శరీరముగల యిీకోనులి యేడ” స ట చ్‌వా మదనళ్ళర మైన శాపమేడ? ఆరిమృగుర్వేముగల యంగనకును ఆకిదుస్సహాన్వముగల మదవజ్వక మునకును ఫఘటన పర్ష్మించినాండు నమక విషమాలంకారశనము ఆతిన్ఫు

విమమాలాడారః 9 దుత్వముగల యంగనయు అఆతిదుస్సృహళ్వముగట మదనజ్వరము ననను తఈూపముఎ

విగూపకార్య స్యోత్చ్స త్రి రపరం విషమం మళమ్‌ కీర్తిం ప్రనూతే ధవళాం శ్యామా తవ కృపాణికాం. 84 ద్వితీయాంలతృయతి. విరూపేతి విరూపకా ర్యస్య కారణవిరుద్ధ కార్య స్య ఉత్స లిర్షననమప్య పరమన్యద్విషనుం మతమిస్టం ఊదొాహరతి. కీ ౨మితిం “రాజక రఈవళ్యామా నీలవర్థాకృపాణి కాఖర్లః ధవళౌం కుభ్రాంక్రీ రిం ప నూతే భబర్ధీడ్డనుహిమ్బ్యా శుభ్రాకీ రిర్గా లేత్యర్థి కారణంయద్గుణకం కార్యం శగ్దుణక మేవేతి లోక సితి8 ఆ క్ర, క్యామఖన్దరూపకారణేన రద్విరుద్దకు త్ర శీ రిజననవర్త వా ద్వితీయం విఎముష్‌ వాత న! చి. విరూపళార్యోర్స త్తి చెప్పినను విశమాటంకారమే యగును విరూప కార్యమన€౫ా€ కారణమునకు విరుద్ధ మైన కార్యము కారణవిలతృణమైన నస్వయాపముగల కార్య మనిభాపము ఉఊ నీ నలనిక త్తి తెల్లనికీ ర్తి నీమచున్నది వలనిక త్తి నలనికీ ర్తిసీ లి నో తి వాత ళా అట్‌ తి ల! చు వన్నచో విరూపకెార్యోత్ప్స త్తిలేదు నల్లవిది తెల్లదానినీనుట విళూపకా శ్యోరే త్రి కారణగుణము నలుఫు కార్యగుణము తెలుపు నలుఫువంనందద్వి గుద్ధమైన తెంపు పుట్టినది కౌవున విరూపకార్యోర్ప త్తి ఆఅందుచె విష మా.0కారము సో జ జ 4 భ మ్యూశయాహి్‌ా ముస్తూ 0 దష్ర్వాాఒభఖి స్తేన ఛతీతః 85 తృతీయం లతుయతి అనిస్ట్రస్యేతి ఇష్టైస్టసముద్య రూత్‌ అభిలమీతా లో త్టోద్యో రా దనిష్టప్యా2_వర్థక్య ఆవ్వాప్రిక్ళో ప్రా ప్తిరపికత్‌ విమమమిత్యక్థః, తయ సరే వ్రలాభాశయాప్రవృత్తాసత్యాంనకేవలమి స్టైన వాస్తి॥ ప్రశ్యుతా2_నర్థా చాప్లిరపి భఛివతి తదవప్య పకం విషమ మితినిషమ్కర్ష ఈదానారతి భమ్యాళ యేక అఖు పావకః ఛమ్యాశయా భతణాక్తృద్క,వ్యలాభరృష్ణయా అహిను

ళం చన్దా9లో శే సవాస్రఖాసనే ళజ్జూపాం ఉర్పజీటికాం వహ్వై దవై శ్ళిక్వా లేన సశ్నేణభితీక భత భృ మేణసర్పకేటికాం దహ్వై తద్వివశేణము ఖం పృసాగన్టి త్త స్రసశ్చేణన్వమ మే వదస్రన్సళ వృతో 2-భూదిత్యస్థ అ క్రీభమ్యూక్థం శ్రవృత్తానేవ ంభిక్ష్యూ వనవాపీి - పృత్యుతీస్వన ర శరూపానగావా పిగపిజా లేశ) ర,తీయంవిఎమమ్‌ వాన్‌ టో తొ ఇప్పైవిర్ధిరి6 గోరి ప్తృయగ్నించిన నౌ డిస్టెసిద్ధి కాకపోవుఎయు. నని ప్ర్‌నిడ్ధి శానగుటయుః గూడ విషనూ .0క౯ర మగును ఉ ఎంయక భక్ష్యములబుట్ట అనుకొని పాము పెట్టను గొతికి పాము చే భమీంపంబడెను ఎ ఎంక ఛత్ష్యములకొ అకు ౬ చ త్నించినం భత్సన్టములు దొరక శీగు అనలా నిస్ట్రైవిద్ధి కలుగలేగు భత్ష్యములు దొరకక పోలా స్వస్రాగి మును గూడల గోల్చోయొను ఇచ్టెనిర్టి కంంగక పోవుటయీగాక యనిపైసి ద్ధ్‌కూన గలిగినది ఆందువలన విషమాలంకారము ఆతవుదా 9) సమాః డ్కారః(ఎ ద్భేదా?) న్‌ ఆ జ సమం శాస ద్వర్శనయ త్ర ద్దయోక స్యనురూసయో సాస్టనుకూపం కృతం సద వోశేణ కుచమణ్జలమ్‌ 86 ఆథ సమమ్‌ తచ్చి త్రీ, విఫం-ఆను రూపర్మ్యవరూ-పరి కారణసారూవ్య వ్‌ జ కళ జ పర్మనరూపం ఆనేశేన కా సవిగ్ధినర్మవయాపం చేతి తత్రాద్యం లక్ష యతి సమ మితి యగ్రానురూపయో ర్వశ్షినం శ్రియ లే ర్యక్తసమూలజ్కా_ర యే అనువూపయోర్ష్వ్యయోః ఘబటనం వన్ష్యలే ర్మత్ర సమ మితినిష్ట_ర్న8 ఉదా బారతి స్వానురూప మితి వాశేణము కావోరేణ కుచమడ్డాలం స్వాన రూపం: న్వసదృశం సద్మస్థానంకృళం ఆప్యాజ్ధస్యకద్రాా క, యణయోన్యత్యా డితి జా ఇటో భాపః అక్ర, ముక్తాహోరన్య కుచమద్దల మనురూపం స్టాన మిత్యనురూప నా చి యో ర్ట్రటనం విర్లీత మఠస్సమమ్‌ ఆశురూపములైవ 'రెండింటిళి భటవన(సంబంధము) వర్మింతు మేని సమౌ లంకాఠక నుగను

సమాలజ్కారః 81 ఈ భమవిశమాలంకారమునక వ్యతిలేకమయినది యీ నమాలంకా ళము అననుళూపములైన వానిసఘుటన విషమము ఆనుకూషములైన వఛాని ఘటన సమమాు త్‌ హోరముచేర స్వానుదూపమైన మందిరముగాల గుచమండలము చేయ6బడెను వీరము వనీంచుటకు6. గసుచమండలము తగిన మందిర మని యరము, వోరముమొక్కం థోభకు6 గు చమండలముయొక్క_ వోబికు సరిపోయీవది హోరమువనకుల దగినచోటు కుచమండలము హారము కుచమండలము నను రూపములు (బక దొని కొకటి తగినవి) వీనికి ఘటన పర్మింపబడెను గావున చమాంంకారము నారూపస్ట మపి కార్యుస్ర కారకగేన సమం విదుః నీచదప్రవణ లా లవ్షీ జలజూయా స్త వోదితాం [87 ద్వితీ నుం లకమయతి సారూప్య మితి కార్యస్య కారణేన సారూ ప్యం ఆశు హప్యవర్థ్యనముపి సకం విదు. ఉడావారతీ నీచేత ప్రాయళః నీచానువ ర్తనకీలాం లక్షీ ముద్దిశ్య ఇదం సోత్వా్యిసనచనం హేలక్షీ జల జాయా స్పముద్రోల్పీన్నాయా _న్తవి ఫ్రీచ్యప్రవణతా నికృష్టానుసరణ$ీఎత్వం నిమ్నుదేశాభిముఖ్యంచ ఉచితా అర్హా జలే సీ వప్తావణ్యస్య స్వాభావికళ్వా _కిగుర్పన్నాయా క్షవాపి నీచ ప్త్కనవణతా కధం నస్యాల్‌ ఆర కారణగుణ్బ క్ర మాగతసీచ ప్రావగణ్యావి యే ళ్వం నోపాల భ్యేతి ఛావః అ జలస్య నీద ప్రానణ్యం నిమ్న దేశాభిముఖ్యం్థ లమ్మ్యోస్తు నిళృష్టైశువ ర్రిత్వం తయోశ్లే షమూలా భే దాధ్యవసాయేన లమ్మ్యోః జనళ సారూప్యవర్శ చార్‌ ద్వితీయం నసమమ్‌ కారణముతోం. ఇాక్యమునకు సారూప్యము. వెస్పుదుమేని సమా లంకార మగును ఇది ద్వితీయ విషమాలం కొారమునకు స్యతిలేకమైనది ఆవం గాల గారణమునకు ఇార్యమువకు సరిపోయినది యని వెప్పుట సమాలం కార మని భావము 6

శీ సవా జ్‌ 89 చన్చాాలోశే సవ్యాఖ్యా లత్మీ జలములోం బుట్టిన నీకు నీచాసక్తగ యుక్తమే కదా

వీవమైన జలములో6(గొప్పవంశములో 6 గాదని భాఐసు) బు ప్రేతివి

కావున నీవు నీచాస కవే యుండుట యొంచితమే నీచు యొస నే పాధాగణ నమో ద్‌

ముగా లక్షీ యుండు న౦ భౌపము కారిణిము నీచఐంశజననము కార్యము సీవాస కత శఅండిటికి సరిపలోయినది అనలా గార్య కారణములకు

ల! సారూప్యము చెప్పంబడినది కావున సకూలం కరము

వినాఒనిష్టం ే తన్చిద్ధి రస్టనర్థం కర్తు రువష్టమః యుకో వారణలాభోఒయం సాస్టిల జే వారణాద్ధినః 88 న!

తృ రుం ఎతయతి విజేత యదర్భం తౌ ,ర్యసిద్ధ్యర్థం కస్ణరు

ద్యవః ప్ర ళక్నీ ఆనిష్పెం వివా రీస్య సిద్ధిర్యదిరదపి సమమిత్యస్థి యశౌల జ్‌ ఖీ లి ర్యసిద్ధ్య$ం 69 చనిర్వతే రరౌా_క్యమంరన్ట్రం వినా సిధ్య్ధనిచేత్తదపి సమ మితి నిర్చ_ర్షః ఊదాహరతి రుక్తఖతి మహ్యం వాకణం జేహితి చికా యె అటి

కృంఫృతి రాజూనువ శ్రనశీలం ద్వారిడ్వాక్‌ సైః కృలతేనివాకణం స్యాలకంద్భృ స్ట్వై కాళ్ట స్సోఎహాసుచన మిదం, యకూస్యాల వారణాస్థినః నజార్థిన॥నివా కణార్థి నశ్చి తేతన ఆయం వారణలాభ॥ యుక్తః చిశేణ భవత్చార్థ్థిరస్య వారణస్య ఆవాయాసే నెఐ లాభా దన్మ న్విషయే లజ్ఞాం జహీహీత్యర్థః కృత్త వారణస్య శ్లే కమాలా భేదాధ్యవపాయే వేప్పికవారణకూపత్వా కనిష్టం వినా తేల్లాభాచ్చ సమన

కర్త యేకార్యంబును జేయ నుద్యోగించునో యాకార్యం బనిగ్యము కక సీద్ధించిన్లు పర్మించిన నదియణ సమాలంకారమే యగును

ఉఊ గజమును (వారణమును) నగోరినయో బావా రాజచ్వాకపాల )లచేశ నీకు గజము (వారణము) లభించెను

కార్యకర్త గజమునే (వారణమునే) శోరినాండు గాని వారణ + ఎను (అనంగా నివారణమును) గోరలేదు అచ్చట కర తనయిహైనా ప్తిని

అనీ లు వాటి

"ందలేదు. ళబ్దక_క్షీమాత్రముచే! (శ్లేషచేం) బూందినట్లు తోంచుచున్నదిః

చిత్రాంక్కాారః 808 ఇది పరివోసో క్తి నమక ఇహ్లావా ప్తీమొనట్లు చెప్పంచీడినది ఆనంగా బావకు నాన్‌ (భా న రే 'అనిస్ట్రము (గ్వేశము) కలుగక పర్తించినందన నిది అక్ష శ కార్య నిస్టమా+పసమా లు ఓ న! ళల థి ఆఅంకారము అయిదు శ్ర చిత్రాలజ్కారః భఫ్రైర్రులా అస్య ఈర లే చక్రం కన్త ప్రయత్న శ్చే ద్వివరీతఫ లేఫృయా నమ న్లి సంశ సఇ9ిలోక్యా దవీ€ స్ధుం నమున్నతిమ్‌ 69 చిత్మం లక్షయతి చ్చిక్రమితి విపరీతఫలేప్పయా వి ఐరీతేఫంం ప్రాప్త మిచ్ళయా ప్రయత్న శ్చే ర్ప్రస్ప ౩ సది తృత్తి చిక్ర, మిత్యక్థః యద్వా +విచ్చిత్కం లీత్ప03కక్చ క్చే దితిపాంః ర్చ చుర్నః తడ్విపరీత ఫలం ప్రాపు వ్‌ మితియ త్ర, వర్మ తే తృిర్ర విచ్శిత్తేమితి విశ ,ర్షః ఉడాహకతి నమ ్తీతి నంత స్స్పత్చురుపా చ్రెలోక్యాక్‌ లోక క్కియాదఎ సమున్నతి మాన్నత్యం ళ్‌ భీ + లబ్ధుం ప్రాఫుం వమ న్ని గమ ్ది వమా భివన్హిచ త నమనం వ్తయత్న్య విషయః తస్యకుఫం మఫో దేశసంయోగ | తై కలో క్యాధికొన్న ర్యంతు తద్విష 4 6. రీతపంం త త్మాఫిప్తు మిచ్ళ3కా నమన౨మితి వర్గిశిత్వా ద్భృవతి చిత్తం చ చ ఢీ జద్ధక్వం విక ఆశీగాచురన్ష ణా మే2.క్యువ్నరిపద ప్రా ప్తీ రజీ ద వష్చథా2_ ఫో గతి 68 వివేన సర్పుగుుహి క్షం వ్రణము న్లీతి తొత్సర్యమ్‌ ఒళఫలము నజేశ్షీంచి తద్వికుద్ధ మైన వృయత్నము చేయంబగ్లెచ్లేని ఇిచిత్రాలంకారము మజీయు ప్రుళుత్చృమునకు విరద్ధమెన ఫల మపేటీంచి య్యాప్ర్రయత్నము చేచుంబడు నేవ విచ్చిత్తా,ఎ౦కౌరము ఊ మూండులోకములకఐ మి. సమున్నతినిం బొంద+గోరి సబ్హమలం 'స్రీరామననికి నమస్ప_రించుచుంగురు కోరినది యున్నృతి ప్రయళత్నృము ప్రణామము ప్రయర్శ్నమునకు విరు దమెనది ఫలము కనుక విచితాలంకార మెనది ఛజ లో జూ

ర్య చన్హా)లో శే సవ్యాఖ్యానే _ధటా కషం అధికాలద్కౌ రః శతా అధికం పృథులాధారా డాభేయాధిక్టవర్ష నమ్‌ బహాణాని జలేయత, రశ మానిన తేగుణాః 90 ఆద లీ సాలీ ఆలి అభాధికమ్‌ తచ్చ ద్వివిధం ఆధారా చాభ్సీ యాధిక్యవరక్షనవరూపం అజే యా చాధాళాధికివర్శ్య వమూపంచేతి త్హ్రాద్యం లత్సీయతి ఆధిక మితి పృ భులాధారో దతివి సృృర ల్వేన వవిక్ధె ఛాఠరాచాభీ మస్వత దా శ్రిత స్యాధిష్య వర్శ్యనమితి య త్తీదధిక మిత్యగ్థః ఉచాహశతి బ హాణ్తానీతి హీేరామ య్మ్సే జలే ట్రహాణ్హారి బుగ్చుదప్రాయాణేి తిస్ట్‌ని క్రి వహాజలే తపగుణా అన నకల్యాణగుణాః నమానన్లి ననిలీయ_స్టే తర్పరిచ్భ్చిన్నా నళవ్టీత్య స్థః కాదృ*ళ జల స్యాపర్యా ప్రత్వా త్కితిపయే ఏవ నణా్ష తీ నమా ని కింపున జ్స్వే గుణా ఇత్యస్థః అత్రి పృులల్వేన ప్రనీద్ధ జలదూపాదారా చాఖీ యానాం గుణా నా మాధిక్యవర్శి నా తృశ%ధమాధిక భేద గొప్ప యాధారమునకంయె నాధేయమున కాధిక్టమను 'జెప్పినవచో వధికాలంకార మగును త ఏ జలమునంద ్రహారడము లిమికియున్నవో యచ్చట నీ గుణము లిముడవు జల మాధారము గుణము లాభేశము ఛ్రుహ్జాండము లిమిడిన జల. మని వెప్పుటచే జలము ఛొల విశాల మైనదని భావము ఇంత విశాలమయిన జలమున నీగుణము లిముడ వనుటచే నాధారమువకం ళు నాభీయమున కాధి శ్యము ఇప్పలుడినది కనుక నధికాలంకాగము వృథ్వాభేయా ద్య డాధారాధిక్యం త దపి తన్మతమ్‌ స్‌ కియ చ్వాగ్ఫ్రవ్యా య శ్రెతే విశ్రామ్యా న్తిగుణాన్తవ 91 ద్వితీయంలతృయతి పృథ్య్వా'భేయాదితి ఆకిష్ప థులత్వేన వ్ర విద్ధా దా" ఛీయా దాధారస్యర చా క్కయ స్యాధిక్యవ ర్షనమితియ త్తదపిరచ్‌ ఆధికంమఠ మ్‌. ఉచాహరకతి కియదితి. హేనీతాధీః వాగ్బరివ్మా కియత్‌ ? కిం పరిమాణం.

స్యాత్‌ ? రర్చరిమాణ మేతావదితి నిన్ణేతు మళక్య మే వేత్యర్థః కుతః? యే శబ్దబృవాణి ఏలే ఆపరిచ్చ్భిన్న త్వేన ఫూర్వోోక్తా స్తవాననకల్యాణగుణా వి శ్రామ్య వని ఆసం'బాధం తిస్థన్రీత్యర్థః భవఐదీ జభ కృవర్య వాగ్దోచరా భవన్తి యచ్వా వేదపురాగేతివోపాదిళబ్టనోచరా భవన్గి అక్కి విశ్రామ్యుస్తీ చ్య నేన కాదృగ్టుణా పేక్ష్షయా త దాధారస్వ వాగ్బ్ర్వహ్యణః ఆధిక్యపక్ష్మ చా చధిశభేదః విస్తారమగు నాభేయముకం కు నాధారము మిక్కిలి విస్తారముగ చర్జించుటయును ఆధికాలంకారమే యగును ఠా టరామా. కబ్దబృహము. ఎంతివిప్తారమో ఆంతకంటె నీయ వంఠకల్యాణగుణములు భక్తులవాక లయం 1 వాంతి నొందియున్నవి* అవలగా గోచరము లగుచున్నవి ధుథు 62 అల్పాలక్కారః వశం అల్బంతు సూక్మై దాభధేయా దస్థ్ర దాధారన్య నూత్షౌ, మణిమాలోర్తికా "తేఒద్య కరే డపవటాయ తే 0 అల్పం లక్ష్స-ుతి ఆలబ్బమితి నూక్తూ దల్బ ల్వేన చిక్ధా చాభేయా చాధారస్య మాత్ష్యతా విర్శన్థత ఇతి యత్తే దం ఊదాహరతి మజేతి. విడ హిణీం ప్రైతి సఖీవచన మినం హౌనఖి తీ ముణిమాలోర్మికా మణిముయా న్తాలీయ శంఅఆ ద్యాప్మిన్వివహ కాలే కశే భవక్చాణొ జఎవటాయ తే జపమాలే వాచరతి పూర్వం రత్నమాలోర్స్మి ళా అద్హాళిపరిచ్చిన్నత్వా ఠ్సూక్షూ ఇదా సీంగు కశేణ పరిచ్భిన్నా తత్రాపి జపమాలేన లరబత ఇత్యా ధారస్య మూక త్వం విశేయస్‌ అ క జో సూత్ష్య మైన యాభీయముకంయె నధిక మైన మాత్యుత యాధాకము వకుల జెప్పూగుమేని నల్చాలంకార మగును త ఓతన్వీ ఉంగరము నీచేతియందు జపమాలవలె నున్నదిం

86 చన్ష్హాలో శే సవ్యాఖ్యానే చేయి యాధాశనము ఉంగర మాభీయము వ్రేలి మ్మార్కేము పట్టం చగివది యుంగశము అనంగా మికి_లి చిన్నది ఇంత చిన్నయుంగరిము చేతికిం ఒట్టవలె వన్నచోం జేయి కడు సన్నముగా నుండవలయును ఇచేతికిల బట్టిన దనుకొనుండు ఆచివ్నయుంగరము చేతికింబక్టి జపమాలవలె శ్రేలాడ ఎలె నన్నవో౯ కేయి కడుంగడు సన్నముగా నుండవలయును నూత్ష్మమైన యుంగరసుకంకుల జేయి మిక్టిలి మాత్తేముగా నున్నదని ఫాపము ఆనంగా నూత్తువైన యాఖేయము (ఊంగరయు) కంకి వాధారము(చేయి) మిక్కిలి నూక్షే మైనదని వెప బడినది కావున నల్చాలంకారము తను 48 అనో్వ్యోన్యాలడ్కాారః వలా అన్యోన్యం నామ యత్ర, స్యా దుపకారః పరస్పరమ్‌, త్రీయామా శునా భాతి శశీ భాతి త్రియామయా.. 98 అన్యోన్యంలత్షేయతి అన్యోన్య మితి యే పరస్పర ముపకారో వర్ష తే గత్రాన్యోన్యం నామాలజ్కా ర ఉదాహరతి శ్రియామేతి కశి నా చంర్రేణ త్రీయామా రాశ్రిః భాతి త్రియామయా కశీధాతి అత్ర, కళి చార్మాత్తి రుపక్ఫితా తయా శశీ ప్లీవం పరన్చక ముపకారవర్శ బా దన్యో న్యా లంకోరకిం పరన్నరము. నుపకారము గలుగురున్నట్లు వెప్పినవో నన్యోన్యా అలంకార మగను దానిచేత నిది దీనిచేత వది రుంపకారమును బొందుచున్నట్లు. వర్డ్మించినయెడల నన్యోచ్యాలం కార మగనని య్థేము ఉ రాత్రి చేతం జంధద్త6డు శోభవొందుచున్నా లండు చంద్రునిచేత: కాశి శోభను బొందుచున్నది ర ధ్రుదు. ఢ్వీశ్తే విశేపాలడ్కారః (తచ్చ్భేదాఖ. న విశేమః ఖా్యాత మాధారం వినా పాష్టధేయవర నమ్‌ గతేఒవీ నూర్యే దీపస్థా _స్తమ ళ్ళిన్ష శ్ర తత్కరాః: 94

విశేషాలజ్కారః ఆథ విశేనం లతమయతి విశేషఖతి ఖ్యారం చ్రనిద్ధమాధారం వినా ప్యాభీయవక్టనం తదాధేయస్య యత్తే క్కర్కేచిత్‌. స్టితివర్ష ద మితిచుక్‌ సవి- శీను ఉచ్యత ఇత్యర్థః ఊదావాకతి గఠ ఇతి నూశ్యేగతే ఆస్త్పంగతే సత్యపి దీపస్థాః దీపాశ్చితొన్సన్లః ఈక్క_రా మ్యూర్యకిరణా స్త్వమ స్థిమిరం భిన్షన్లి చాళయంతి అక్ర ప్రవిద్ధన్య మూక్థకూపాధార స్యాభావేజఒపి తత్కిర ణానాం దీపసమ్మాశ్కితి తో క్యా విశేష ప ఖిదః వపిద్ధమైన యాధారమును జెస్పకుంవంగ నే యాభయమునూు ెన్పి తిమేని విశేహిలంకార మగును ఉ నూర్యు6 డస్తమించినను ద్‌పస్థము లగుచు. నూఠ్యకిరణములం వీశటినిం బో(గొట్టుచున్నవి ఇట శాభీయను నూర్యకిరణములు, ఆధాకము నూర్యుండు నూ ర్యఃడు లేకున్నను మూర్యకిరణము లున్నవి యని 3 పట యాధారరు లేకుండంగనే యాఖీయ మున్నది యని వెషప్తుటయే యసన కావున విశేహషా అం కారముం నూర్యు౬ డన్వమించునపప్రాడు తన తేజము వన్నియందుంచి పోవు నను ట్‌ త్రునీద్దము

• కప్లైరం వేజ; పాయా మగ్నిం సంక్రృమతే అగ్ని౦వా ఆదిత్యః పొంయం ప్రవిశతి చెందంగు శ్రుతులు మూర్చ ౬ డస్తమించుగప్పుడు రన లేజన్సు నగ్ని యంగంచు వని తేలియ6శేయు చున్నవి రఘువంళము ఛదివిన విద్యార్థలీ సందర్భమున సరాజ్యం సరణాద క్రీ ప్రతిప చద్యాధికం బభౌ దినాన ఎిహిరం లేజః పవిల్రీవ వుతాకన. అను ల్లోళమును స్మరింపల దగును విశేష స్సోపి యద్వ్యేకం వస్తప్టనేకత్ర, వర్ష్య తే అన్న రృహీః పురః పళ్చా త్సర్వడి తపి సైవ మే... 06

88 చన్దాాలో శే సవ్యాఖ్యానే

విశేహిన్త్రగం లక్షయతి విశేషబతి ఏక చేవ వస్తు ఆనేక్యత్ర వ్య వ్‌తే యది సోపి తద్వర్శవమపి విశేష ప్రుభేద ఏ వేత్యక్థః ఉచదాహకతి ఆవన్తరితి కిస్యచి ద్వింహిశో వదన మిదం మేమమ అన్న రభ్యనశే బహి ర్బావ్యూ చేశే పురః పులోభాగే వళ్ళా కృృస్థదేశే తథా సర్వదిత్వుపి సమస్తాళా స్వసీ నైవ వ్తీమయెొవ దృశ్యత ఇతి శే చాన్య దిచ్మే 28 ఆఅశ్రైకి స్యా ప్‌వ శాన్తాయాః ఆనేకదేశేషు స్టితిపర్మనా ద్విశేషభేద॥

ఒళవస్తువే య నేక స్థలములం గువ్నట్లు వర్గించితిమే? నదియును విశేపాలంకారమే యగును

ఉఊ మనన్సునంగును (లోపల్సి నావ్యా ప్ర దేకమంగును సమ్మఖ చ్కుదెళమంగుకు వెనుకను అది యిది యకశీ నా కన్నిదిక్కులయందును వ్రేతవియే ((వ్తీయురాలే) వనరుచువ్నది

ఒక్క ప్రియురాలే యిన్నిదిక్కులనుండిన్టు వర్శింవంబడెను గావున విశేసాంంకాళము

జ జల కీళ్ళ దారమృలో ఒళక్యవ స్త వ్ర న్వవకృతిశ్చ సః తాం పశ్యతా మయా లబ్ధం కల్పనృత్షనిరీశీణమ్‌ 96

విశేహాన్తకం లకమీయతి కిబ్చాదితి కీళ్ళ దారమృకః యత్కీ జి త్హిగియాళల్యూత్‌ ఆళక్యవి స్వ నరకృతి రసాధ్య కార్యా న్తృవకరణందసఃవిశే మ య్య త్రి యతి ఇ్చీ తార్యనిద్ధ్యరిం ప్రవ క్రీస్య రై చబాదపాధ్యప స్త్వ _క్తరకళాం వర్ణ్య తే కత్రాపి విశేష ఏవేతి నిష్ప_ర్ష8 ఉఆదాహరతి త్వామి త హేరాజకా త్వాం పళ్య్ళతా మయా ళల్పవృతనిరీక్షణ నుపీ లస్టం ర్రైత్తం త్వద్దర్శృవార్థం మయి ప్ర్యూశ్తే సతి ఆడివితరణకాలితయా శ్వద్షర్శ 'జేనైప అర్హా వుక్షభకల్బవృతుదర్శన మపి నివృున్నమిత్యస్థః అక, కాజదర్శ నోట్టేశేన ప్రనృ ల్తిస్య వైవా దసాగ్యళల్బతి కదకృక ప్రా ప్పివక్శ చా ద్విశేవ్య 'భేదః అత స్ఫ్పోయం త్రివిధ ఇతి విక్టేయమ్‌

కించిదారంభ్‌మువలన నళక్యమైశ మజేయొక వస్తువు సమకూరినట్టు వర్శిం:౯ఎ డెనేని నదియును విశేసాలంకార చుగును

వా్య్రాఘాతాలక్కారః 89 ఉ ఓరాజూ నిన్నుంజూచుచున్న నాకుం గల్బవృతునిరీషణము లభించినది ఇది రాజును జూచి యాచకు. డన్నమాట రాజిను జూచుట కించిడా రంభము కల్చ్పవృత్ననిరీమ్షణము ఆశక్య మైన మలియొకి వస్తువు సవకూరుట కల్పవృమనిరీక్షణ మళకష్యము ఆళక్యమెన యీపని రాజునజూభుట యను శించిదాకంభమువలన సమకూరివది కనుక విశేపాలంశారము రాళు కల్చవృెత్నో సదృళుండనియు రాజాను జూచినవో€ గల్బగ్భాత్నమును జూచినళ్షే యనియు భావము “శతు 5 వ్యాఘాతాలడ్కార (తద్భేదాః) అటా స్యా ద్వ్య్యాఘానో2_వ్యధా కారి తథాకారి శ్రీయేశ వేర్‌, మె క్టగశ్సీ+ీయ తే వానన్తి _త్రేశెవ కుసుమాయుధః 97 అథ వ్యాఘాతః పద్వివిధః తథాళకారిణ్యరథాశారిత క్రియా సౌక ర్యనిఒద్ధ కార్య విరోధి క, యా చేతి- క శ్రాద్యం లతమీయతి స్యాదితి తథాకారి కథాభూత కార్యసాధవం ఆన్యథాకారి అత భూతకార్య సాధనం కియేకచే చ్వ్యాఘార స్ప్యాత్‌ యద్వా యద్యత్సాధవతయా శేవచిదుపా ల్రింక దేవా ద్యేవ రర్పంతిధికేన తద్విపద్ధ సాధనలో క్రియే.తచే త్సోపి వ్యాఘాత ఇతి నిమ్వ_ర్షః ఆద్య ముదాహరతి మ్రైొరితి యైః కిసుమై శరజైఃజ గెల్లోక 8 శ్రీతులే రృష్య తే శైశవ జగదానస్దళరై చేవ కునుమైః కుసుమూయుధః జగత్‌ వానన్లి బాధతే అక జగత్చీఎతిసాధవా న్యేవ కుసుమాని మన్య ఖీ చద్విరద్ధ జగ త్చీడా సాధ వాని కృలౌ నీతి ప్రథమవ్యాఘార భేదః దృశా దగ్దం మనసిజం జీవయ_న్లి దృశేవ యాః డా వాట్‌ మాజా విశాపాతుస్య జయినీ సాః స్తువే వామలోచనాః 98 అవ సాన ఆద్య స్యోదాహరణా న్వరిమపి దర్శయతి దృశ్రేతి విరూపాత్నసు శిస్య దృళా చ్రేణ దగ్ధం మనపీజం మదనం యా వానులోచనాః దృళా జీవయి న్లి తా విదూపాతస్య జయనీః వామలోచనాః మనోవారన య వా౭

ళం చన్ద్రాలోశే సవ్వ్యాఖ్యానే చ్‌ న్తువే ఫురా వికూపాడు॥ దృ శేవపాధనేనమదనం దగ్ధవాళా ఇచా సీం వికూపాతృవిజయినీఖిః దృై్రైవ మదనోజీవిర అతో విరూపామ్మపతి ఛటత్వా స్తౌః స్తారూతి తాక్పర్యం శిబీన మదనహవనపాధన త్వేవ కృలౌ దృక్‌ శద్విరోధినీలి శ్రీకి స్తద్విమద్ధమదవజీ వన పౌధనీకృ లేతి వ్యాఘాతః ఒళ విధమైన కార్యమునకు సాననమైన వన్తువు తడ్విరుద్ధ కార్యము వకు పాధవము చేయంబడెనేని న్యాఫాతాలంకార మగును ఉఊ వే5ిచేరజనత్తు సంతోవము వొందుచున్నదో వానిచేరనే మన్కు థంండు హీంసీంచుచున్నాలండు శ్రీల కటాకవి భ్ర్ర మాదులచేతే జగ త్తానందము నొంగుదున్నది బ్రీ* కటాకువిత్త్రకూదులచేత మన్మఘిండు. జనులకు హీంసకలుగ6 'జేయుదున్నా(డు ్రీల కటామవి్రకూదులు అన చానందమువకు సాధనము అనంద మునకు విరుద్ధ మైనది హింస ఆహింపకే మన్మభుండు శ్రీ టాకువిర్రిమూదుల పాధనముణా౬ జేనికొనినాండు ఆకందమునకు సాధనము శానుండీన కామినీ కటాతు వి భృమాదులు హింసకు సాధనముగా౬ బెస్పలంుడినవికాపున వ్యా వూతొాలంకారముం సాకర్వేణ నిబద్ధాపి కియా కార్యవికోధినీ దరయూచే ద్చాల ఇతి మ యస్టపరి త్వాజ్య వీనలేం 09 పొకర్యనిబద్ధ కార్య విరోధి క్రియాకూపం లక్షయతి పొకశ్యేకేతి శార్యన్య నియు క్ర కాల్యస్య విరోధిన్నీక్సియా కర్మ నిబద్దాచే త్భోపి వాస ఖే నా ఘాతేః ఆయ మనః యేవ సాధేన యకౌర్ట్‌ర్య క్రియా శవ దిద్దృఢీకృతా 'లేవైన సాధేన కత్కార్యవిరోధికి యూ తదశ్యేవ సుకరం పమర్థితౌచే త్సోపి వ్యాఘాత ఏవేతి కార్యవిరోధి క్తి యాయాం పూ క ర్యంతు కారణస్ట నుఠరాం లేదొనుగుణ్యం ఉదావారతి దయేతి కీవచిక్జై శ్రుయా(త్రోన్యుఖేన

చన్దా?లో శే నవ్యాఖ్యానే 01 రాజ్ఞా లాలత్వాద్యువరాజం రాజ్య పీవ సనంస్థాష్య గంతుం చ్రృుయల్నేక్స రేపతి లాలత్వాదసాం నపరిత్యాణ్యః కింతు సహైవ ేతవ్య ఇతితిద్వియో గా౭ఒఒ సహిస్ణోర్యువం జస్య వచనమిదంం ్వీ+రాజకా బౌలఇతిలేతీప మయిదయా చేరి అఆవాంతే ఆపరిత్యాజ్య కింతు సమైవ శీరవ్యః ఏతావర్పర్య గ్‌ చువియాు క్తస్య పరిత్యాగవీవ నయుకక్‌ః ఆతోమత్‌ స్థాపనం త్వన్మనని కధం రోచరఇతి వాక్యతౌొత్పర్యమ్‌ అర్ర, చాలక్వ హారునా యువకాజస్య కాజ్యస్థాప జేరాజ్డానిర్జీ తే సతి లేనైపీఠరునా యువరాకేన తద్విపరీఠసహా నయన మేవ సమర్థితే మితి వ్యాఘాత భేదః

దిగ్వి డజయాగ్థమై చృయాణోన్నుఖు డ్రైనరాజూ యువరాజోను ఛాలుండని శాభనగరున విడిచిపెట్టి బోవుటకు యత్మించంగా నాయువిరాజు వెప్పెడీ వాక్యము ఉ బాలుండని వీకుం గరుణ గలిగె చేని జీను ఏవిధముచేతనువిడిచి పెట్ట దగనివా(లడను అవలగా కాలుండని విడిచిపెట్టం దగదు ఇంరకాలము నన్ను విడిచి "పెట్టని వాండవగు సీపు ఇప్పుడు విడిచిపెట్టి పోవుటక్‌ నీకెట్లు మనస్ఫుపు శైను ఆని యువరాజా ఆడిగెను ఇచ్చట రాజు బాలర్వ హేాతుపుచేత యువ రాజాను విడిచిపెట్టిపోవుటను యత్నింపలణా యువరాజాను బాలత్వకెర ణముచేత చే తేగ్విపరీరసహానమును. సుకరమాగ సమర్థి 6చుటవలన నిదియు వ్యాఘాతౌలంక రమేయగును తుద 46 శారణనమూాలాలడ్కొా.రః* ఉథా- గుమృఃకారణమాలా స్యా దరభాప్రాకి నకారశైః క ్‌ 0 నయేన శ్రీ నియా అభ్ర్యాన స్తాన్టైగేన విపులం యశ 10 అధ కారణమూలాం ౭త్కయతి గువ్భుఇతీ ప్రాళ్చాానా వూర్వో ర్త రదేశా ఆనతి కృమ్య యథాప్రాక్వా) నం యావి కారణాని తైళ్ళన్భ్భః గ భనం కారణమా శేత్యుచ్య తే ఉ త్తరో త్తరకారణభూ శైః భూర్వఫూక్వ

లై కారణమాలాలడ్కారః వస్తుఖిః పూర్వపూర్వశారణభూ తై రుత్తవో తృరవస్తుభి ర్వ్యాక తోయస్సం దర్భస్సా కారణమాలే త్యుచ్యత ఇతి నిష్ప_ర్ష॥ రథాచ ఉ త్తీరో త్తీరకార అభూతివూర్వపూక్వసందర్భః ఫూక్వభూక్వ కారణభూతో _ర్టరో త్త్రరసంద ళృశ్చేతి ద్విధా పర్యవనీతౌ తత్రాద్యా ముదాహరతి నయీ జేతి నయీన నీత్యా శ్రీః లక్షీః భవతీతి శేష క్రియాత్యాగఃవిరరణం విద్యత ఇతిశేషః, త్యాశేన విపులం విస్ఫృఠం కుక్క విద్య6 ఇ3 శేష అక్ర వనయస్య స్వో ల్స్‌ శీ హితుత్వాచ్భిియ స్స్వో _తృరవితకణ యాతు త్వా ద్వితరంణస్య స్వో _త్తరయళో హీతుత్వా గురో త్తం కారణభూతపూర్వపూర్వన మృమాపః శకారణమాలా భేద

ఊఉ త్రరో ల్తేరకారణభూ మగు పూర్వశ్రూర్వ-స్తువ లచేతంశాని పూర్వ ఫూర్వ కారణభూతములైన యు_స్టకో త్తరవస్తువులచేత జాని చనసల్ని నచో6 శగారణమాల యగును

ఉఊ నీతిచేత సంపద సంపద చేసం ద్యాగము త్యాగముచేత యళ ము కలుసును

ఇంగు€ బూర్వ మైన నీతి యూ త్రిభమైన సంపదకును బూరక్వమైన నంపద యు త్రిరమైన త్యాగమునకును బూర్యుమైన త్యాగ ముత్తేర మైన యళ న్ఫ్సునకుశు గారణభూతము లైనవి అనంగాం బూర్వళూర్వ వస్తువులు ర్తీతో _ల్తీరములకుల వారణభూతము లైవవి

భవ న్తి నరరాః పొపా తక్పాపం దారిద్ర్య సమృవం జారిద్ర్వ నుప్రదానేన తస్మా ్లానపరో భవ

ద్విశయా ముచావాకతి భవ న్లీతి వరక్రాః రౌారవాదయః పాపాద్దుష్ట శర్శణః భవి జనానా మితికేషః పాపం చార్మిద్త్య సమ్భవం చారిద్ర్యో ర్పన్నం భవతి చారిద్ర్యంం ఆప్త దాచేన చాతృత్వాభావేన ఛివతి రస్తాత్‌" కారణాత్‌ హీసఖే దొనపరః దాతృత్వాసల్లో భవ యథాళక్తి సత్పాక్రస ముదాయీ దానం కుర్విత్య ర్థః ఆ్రేనర కాళ ్ప్రతిపాపం హేఠు॥ పాపంప్తృతి

వ కావళ్యలడ్కారః 9కా జ్తీ ఆజ్తీ చార్మిద్య్యం హేతుః దారిద్యంప్రతి దాశాభావో హేతుః అత్రో తతో _క్తీరకారణగున్యువరాపః కారిణమూలా భేద £ ఈ. నరకములు పాపముచేత(€ బౌపము దారిద్ర్యస్రముచేత దారి ద్య్రము జానమోయ. కుండుటచేతి సంభవించును శాన జానపరు డవు శము అవాజ్టీ ఇం ను త్హరవస్తువైన పాపము ఫూర్వమైన (ముంగున్న) నరకము నకు ను_ల్తీరమైన చార్మిర్కక్టము. ఫూర్వమైన పాపమువకు నుత్తీరమైన యప్రదావము ఫ్రూగ్వవై.న దారిద బ్రిమునకు( గాకణభూతములు గాం లెపష్పల బడినవి ఆంగాను లేరో తీంవిస్తవులు పూర్వ పూస్వాముంకు6 జారణభూత ములు గా ఫర్మింపంబడినవి కనకల గారణమాలాలంకారము దాని కిడికా రణము దీని కది కారణ మని కారణములు వరునగాల బుచ్వమాలలోని పుష్ప ములవలె నుండు వని తౌర్వర్యము ఉ_ర్తగో సరఫూర్వఫూర్వము లనలగా "వీమో యని యింక% కొందకు. చెలి కుక సం దేహము గానుండపచ్చును అఆ ఆ ఇ ఈ ఈ జతలలో ఆ ఫూర్వము ఆ రయల్తీము ఇ ఫూర్వ ము యు తేకము క్‌ అనీ ఉ ర్తిరో తరములు ఫూర్వఫూర్వుములకు. గారణము లైనపూడు ఆ ఆప గారంణ మగును ఈ ఇకిం శారణ మగును ఫూర్వళ్టూర్వము లుక్రరో _ర్తీరములకు€ గాోణము లె న్వూడు అఆ ఆకు గారణమగును ఇ ఈ 6 ఇారణ మ॥సను గృహీరము కరీ త్యార్ధ శ్రేణి "రేశావళీ మతా దో సృమృదోలి 102 నేత్రే కళానవిత్రా శ్తే కళ్ల దో న్సృమృదోలినా ఏకావళీం లషమయతి గృహిలేతి ఉశ్రరో త్రికస్య ఫూర్వ పూర్వ విశేషణర్వం ఫూర్వపూర్వస్య వా ఊ_ల్రిరోరరవికేషణర్వం గృహీరేము క

ఫ్ర చన్హా?లో శే, సవ్యాఖ్యానే రీతిః తయా ఆర్థి శ్రేణి: పదార్థపప్త్హ్‌॥ ఏకానలీమతా తత ఉ త్రకో గరస్య భూర్వఫూర్వవిశేషణక్వం యత్ర వర్ధ్య్య లే. తళా. పూస్వూభార్వస్య కా ఉ శ్తరో ర్హరవిశేచణక్వం యక్రివెళ ం తే కత్రా న్యేతి ద్విధా భవతి ఈగ్రా చ్యా మేన పార్థల్లోళ నోదావారతి జశ్రే ఇతి కస్య రహీ లు శ్రీ లామచన్దిస్య శ్రే కర్ణాన్నయోః విశ్రాన్తే తిక్స్పర్య న అయ ఇత్యర్థః కర్ణా దో _ద్దమ్భదోలినా భుజపగ్య నంమృమానా విక్యగ్థః అలి ర న న పీ దో_స్తమ్మా జానసరస్ట్రి న ప్తలగ్చు మన్‌ వారా జూనునీ రత్నముకుకాకారే త్‌ మపహాఘజిః 108 చోస్టమ్భా వికి దో _స్పమ్భా జాగు పర్య _న్హస ఎన్ను నేన తత్చ్య్య నమొ యత ర్వేన మకోవారౌ జూనునీ రతృయుకురాకానే మశిదర్చణసద్భృ శే విశ్వే నే ఇఏశేసః అక్ర ఫూశ్వే జేర్రేవుత్యు తీరమో కర్ణయో ర్విశేషణత్యం కర్ణా పశతిదో శ్రచ్భయో ర్వెశేపణత్వం దో_స్తమ్భూూ చ్కతిజానునో ర్వ్‌శేషణ త్వం జానునీ ప్రతి కక్నృమాకురయో ర్విశేషణత్వ వి. ల్యేప ము తనో తంస్య ఫూర్వఫూర్వం ప్రతి విశే ఇత్వా చా ద్యైకావలీ ఏవ మన్యా ప్యూహ్యా గృహీతము క్రరీతిచే హార్చంబడిన యయర్ధపం కి యేకావళలి యగును గృెహితేము కరీ! యవంగా గృహించిన దానికి విడిచిపెలు శ నా! ో లు వద్ధేతి ఈశ స్థ క్త లోల బూక్య పూర్వ ములకు ఉ్తరో త్రీరముఎ గాని యా త్రరో త్తరములకుం బూర్వవూర్వములు 7”ని విశేశణభావము కలిని యుండును టా రామచఛచం,ద్రునకు€ గన్ను లాకర్షెవిశాలములు శర్శములం శా హువులవఆకు నుండునవి బాహువులు మోంక్రాళ్లవఆకు చ్రేలాడునవి మో కాళ్లు నుందర మైన దర్పణముల వంటివి ఇంధుం గన్నులు మొదట చుహింపలుడినవి విడిదిపెట్టంబడినవి వెనుకల గక్షృములు శ్రహింపంబడిన వి మరల విడిచిపెట్టంబడీనవి ఈతీరునే తక్కినవాని నూహించికొనవలయును

మాలాదీవకాలకొా,_5ః ట్రా 096 న్ను లాకరక్తంరీవిళాలము లన్నప్వుడు ళన్నులు ఫూర్వము ఆ కెన్షాంతవిశాలము లుల్తీరము ఫూగ్వమున కుత్తిరము విశేషణము ఇం గృహీతిముక్షరీతి యున్నది. కావున ేకాపళ్య ఎ౦కౌరముం ఏకాఐళి యనం గా మాలావిశేశము రేర్సీదృశ మెనడి గనుక నీయలం కాక మున శేశావళ్యలం కార మని ీరిడిరి వరు 18 మౌొలాదీపకాఎక్కారః శతా దీపన్తె కా-ళీకకూగా న్గాలాదీపక ముచ్వతే జత ్‌ నా అ =్‌ (కే త్తి న్యేణ వ్బాకదయే న్యా న్షేన తోయి కృతా స్థితః 04 ఆధ మాలాదీపకం లక్షయతి దీపశేతి దీఫకె ఇాపళ్యే రో గా నాలా త్తు ఆలీ చీపషకముచ్యతే ప్తి రస్షీక్కియ తే ఇత్యర్థ యి దీపనై కావళో్యరలం కారయోః లకృణే సంభంతః తత్త మాలాదీపకం నామాలంకారబతి నిమ్మ క్షః ఊదావారతి సృశణేతి 9 చిత్చి్మియయా డ్రేషితా తత్పీసకుం వ్రృత్యా చా తస్యాః భపత్చింియాయాః హృదయే స్మరేణ న్ధింః శృతా క్వద్విరహాత్త న త ప్యాః మవాతీ మన్యధపీ ణాజాతే త్యి్థః తేననియాన్సాదయేన త్వయిస్థితిః కృతా మన్మథ రవళాసతిత్వయ్యేవ ననోనిమేశిరవ త్యగ్థ అక్ర ఫూర్వోల్త కవాక్యరొూూః సి శశ పీన చర్శ్యణకి దీపకం గృహీతిము క్షరీతి సద్భాచా జే కావళిళ్ళ తయో రోగా వ్యాలాదీపకమ్‌ దీఎకమా ఏకావళ్యలం కారము ఈరెండును గలీనియుండివచో మూ లాదీపకాలంకాక మగును ఉ మన్యభుం జాపెహృదయమందును అది నీహృదయమునందు చు పసీంచెను ఇచ్చట వనించెని ఆమ్మక్షి య వ న్యభ్గువికి హృదయ చూోనకు రెండిటికి వవ్వయించుచున్నది కావున దీపశము హృదయళ బ్లము త్కుపాంపండి విడిచిపెట్టంబడినది ఇావున నేకావళలి ఈ రండును గలిసియం చ్నవి కావున మాలాదీపకాలంకారము

స నే 86 చన్దాాలో శే సవ్యాఖ్యా అలియ్దుల్టా త్తం సొరాలక్కారః। వస్తున ఉ త్తరో_త్తర ముత్కర్ష స్స ఇత్యభిధీయ తే మధురం మధు వీయాషం౦ తస్మా త్త్‌స్తా తృవే ర్వచః 10%. పారం లవమయతి ఉక్కరో త్తకమితిపూర్వపూంస్వపేమయా డా క్తరో ల్తుం వత్యుకృక్షో వర్మని తేచే త్తిక్షి సార ఇళ్యభిధీయ కే సార ఇన్యలం శారః కవిళి రన్తీక్రియత ఇత్య్థః యే ఫూర్వవూర్వాపేతమయా ఉత్తరో క్తస్య ఉఊక్కర్షః వృతిపాద్య రేర్మత్క సారాలంకార ఇతి నిస్పుక్ష ఉచా హారతి మధ్ధుక మితి మధు కృద్కం నుధుకం మధురరససంయు క్షం తేస్తా నధునః పీయూష మమృరం౦ మధురి రప్మా త్పీయూహా త్క_ చేర్వదచోమధు. శే అక్ర ఫూర్వపూర్వా చేతమయా ఉఊ_శ్తరో త్తేరస్య ఉర్చే_ర్ష వర్ష నా త్సా రాలంళారిః ఉఊ ర్తరో త్తరము నుర్కర్షము పర్మింతువేం సాకాలంకార మగును అశంక[ె ఇ ఇళంకు ఊఉ ఉ కంటె బు శ్రేన్థము ఈతీరుగ జానికంయె నది దానికం కి నద్మిక్సేన్స మని చెప్పుట యుత్తగో ల్తేరము నుత్కి_ రును వర్ణించుట యగును న ఉ లేనె మధురము చొనికంళె వమ్భుతము మధము దాని శంకే గవివాక్కు లు మధురములు శై 50 యభధాసంఖ్యాలజ్కారః ఈ యధాసంఖ్యం క్రృమేశతైవ క్రమికాణాం సమన్వ్వయః శత్రుం మిశ్రం విపత్తించ జయ్య రష్టాయ ఛళ్దుయ 106 యథాసంఖ్యం లక్సయతి యథాసంఖ్య మితి యృర్రీ కృమికాణాంస మానసంఖ్యాకానాం (క్రమేణ ప్రృథమస్య ప్రథమేన ద్వితీయస్య డ్వితీయే "సీత్యాది క్రమేణ సమన్వయోవ ర్య లే క్ర యభధాసంఖ్యాలంకారః ఉదా ఎజ్‌ హకతి ళ్రుమికి హారాజక ర్వేం క్యత్రుంజయ మిత్రం ళష్టాయ ఆవన్దే

పర్యాయాలజ్కారః 07 య విప్తిం భంజయ నివారయ అక, క్కమికాణాం యథాశ్రమేణ సర్గ చా ద్యధాసంఖ్యమ్‌ శ్రునుముచేం గ్రమికాసమన్వయము గలుగ 6 జెస్పినయెడదల యథాసం ఖ్యాల౦ కార మగును శ్రుమికాసమన్వయమనం గా౬ గ్రమమువనుసరించి శైష్పంబడివపదాక్థ ములకు సమన్వయము క వ య వెప్పివీంలోం క్రృమముగాద ర క అన్వయిందున స కెప్పుట క మిళాసమన్వయము కలునలబెప్పట యనం బడును అనలా క”ితో చ ఆశస్వయి౦ంపవలయును పవ తో శర ఆశ్వయి౦పవలయాను ళఈుు తో క అన్వయి౦పపలయును క ప యలం చర కలు శ్రమము గాల జెస్పంబడినవి సమన్వయము శ్రృమముర బృకుండం గలీగివది టా కగ్రువుంను మిస్త్రులము విపత్తులను గిలువుము ళంజిల్ల ౬కేయు ము వశింస(జేయుము క శ్రువులను మిర్తులను విపర్తులను ఆనుమాటలును గెలువుము రంజిల్లంబేయుము నశింపలటేయుము. అనుదూటలును గ్కమముగాం. జెప్ప బడినవి వానికి సమన్వ మయము ఛ్ర్‌నుము ననుసరించి కలుగుచున్నది ళక్కు వులను ఆమదానితో. గెలువుము. సమన్వయించుదున్నది. మిగ్రులను ఆను జానినో రంజింజేయుము. సమన్వయించుచున్నది విపత్తులను ఆనుదాని తో. నశింపంజేయాము. సమవ్వయించుచున్నది ళత్రువు-ను గెలువుము మిల్రు ను కంబింపుము. విపత్తులను భంజీంపుము అని శార్పర్యము దీనినే వామనాదులు క్రభూలం కార మందురు త్తు 51 పకాస్ట్రయాలజ్కారః (తద్భేదాః) శ్రుతులా జీ పరాస్టమయో యది పర్వాయే శైక స్వానేకసంశ్రయ। పవ౦ ముకాస్తి గతా చన్ష్రం కామినీవదనోపమా 107 శీ తి లు అధపర్యాయః సద్వివిధ॥ వీకస్య అ వేకాక్కయరమాపః అనేక పై శాశ్రయమాపశ్చేతి కత్రాద్యంలవమృయతి ఎ=పర్యాయవతిం ఏక నై ్రివవస్తు ళా

09 చన్చాాలో శే సవాాఖ్యానే నః పర్యాయేణా వేక సంక్ర్యయః ఆచేకాక్ర్త్మ యనర్ధనం యది తరి పర్యాయా లంకార ఉదాహకతి పద్మమితి కామినీవదసోపమా సున్షరీము ఖసాద్భృ ళ్యం పద్మం ముక్త్వా చన్ద్ర్వం గతా పొప్తా అనైక ప్య్యాఫీవ శామిఅవదనో వ జీ పమాయా 8 క్రమేణ ఎవ్య్‌ చన్షకూపా చేళాాక్త యపర్శ నా ర్సర్యాయ 8 యద్యపుగ్రపమాయాః పద్దాక్కయణం కంకతోవో కం ళ6థధాపి వద్మంము కా గతే క్యు క్యా ప్రోఎహ్నాకుయణం లక్య తే. వియోగస్య ప్రా ప్రిఫా్య్వూక ప త్వాత్‌ -ఆవోఒక్నా పద్మే స్థిత్వా రాత్రా, చన్ద్వం న లేత్యస్థః ఒకవస్తువునకే మయొకయా,క్ర్మ యము తరువాత మచీయొక యాశ్ర్రయ ము దాని తరువార మజియొకయా. శ్మయము నని పర్యయంబున ననేకా శ్ర యములు ఇప్పివనోల బర్యాయాలంకెర మగును ఉఊ కామినియొక్క_ సవవకాంతి పద్హ్మమును విడిచి చంద్యుని6 జాందినది రాతి యందుం బద్మ ములు ముకుళించుటయు€ల జంసద్రుుండు చకా వించుటవేుు సర్వజన విదిశంబ వనికరయొక్క. వదనకాంతి ఎద్మ్‌మును విడిచి పెట్టుటచేం బద్మములు ముకుళించెనని యః6 జం ద్రవ యంద ట్రై వేశించు టచేం జంగు,6డు పుకాశించెవనియు. గల్నింపంబడినది పదమును వని ట్‌ మైలీ ఆ జు పూ తావదనళాంతి. విడిచివదని ఇెప్పినందుచే నదిపణ కా ఎనితావదనకాంతి పద్మమంగున్నదని స్పన్ట్ర ఎడుచున్నది ఎదనక్షాంతికి మొదటం బద్మము తీరు చారే6 జంగ్రు4ద న్యాశ్తయ రూలు కాం జెప్పంబడిశ+వి ఆనం గా పదవకాంతి క నేకాక్కయములు వెచ్చబడినవి కనుకం బర్యాయాలం కారము వకస్మి న్య ద్భనేకం వా పర్యాయ స్సోపి సమ్మకః; అధునా పులినం తత్ర యత్ర, స్రోతః వురాఒజని 10 ఆ ద్వితీ యంలక్షయతి ఏశపిన్నితి-ఏకన్మి వ్నాధారే క్ర మేణవాక్ర్రమే రైవ అనేకమాభేయం భవతి యది సోపి పర్యాయసృమ్మతః య్యృర్రే ఏకసి న్నాధాశే క్ర, మేణా నేకాధేయాని వర్శష్థంతే తృత్ర పర్యాయ భేద ఇతినిన్కు ళ్షఃం ఉచదానారతి అధునేతి య్ర్‌ నద్యాంస్రోతః ప్కృచాహః పురాజని

పరివ్ఫ త్ర న్రలజ్కారః రి

శశ్రవద్యాం అధునా ఫులినం దృష్ప్రం అత్ర, వకస్యా మేవ నద్యాం శ్రమే ఆ సహ్రైారేః పులినరూపానే కాభేయ ఎర వా క్పగ్యాయ భేద॥

జఒకఐస్తువువే పర్యాయమున నేక ఐస్తవు లాశ్ర్యయించినవని వెస్పిన నదిరంం- ఒ ర్యాశయాలం కార మపను

అనలా నొకయాధారమునండే. 5 జేకవసువులం పర్యాయమున ఒకటిపోయినకిరువాత నొకటి నుండిన చెప్పినవోం బర్యాయాలంకాడ చుగున

ఈ వెళకం శ్రైవావా మవ్నవోట నిప్పు డినుకతి న్నె యున్నది

పర్యా యమున (కా_ఛేదముచేప) నిసుకతిన్నె రూను ట్ర వావాము వొక్క_చోటనే (యాధారమున చే) యున్నై చ్చెంబడెళననుకల బర్యా లఈూలరికాగనము

ఆఆర్దుర్టు గ్ర9ై పరివృ గృ న్‌లబ్కాారః (గ ల్భేచాం) చ్రుథ్రులా

పర్క్శొతత్తి ర్వినిమయో న్యూ నాభ్యధికయో ర్మ్‌థః జగ్రా హెకం శరం ముక్వా కటామాం త్స రిఫత్తి యామ్‌

పరిస ిం లత్నకతి ఖల మ్యూ చాధ్యధిక యో ఆల్బాసిక యోః మిరో౭_న్యోనం్యం విరియయ॥ పర్కిత్తి యర్ర, స్వల్బవస్రియేన ఆధి క న్వీకరణం అధిక్య్యాయేన స్వవ్పన్వీకరగిం సమేన సమన్వీశకరణంవా పర్టృన్టితే ర్ర పరిన్స త్తి ర్నామా_.0౦కారి ఇతి విస్పర్ష 4

తశ్రాద్వా ముదాహరతి జూహేతి సరాజా ఏక మేవ కరం చాణం ముక్తా రిపుశ్మియాం కటామోక్‌జ్రాహ ఏకచాణమోచనపూర్వక మేక

ర్డీ వ

శర్రులక్మీకటాకా౯ా స్వికృతవా సీత్యక్థః రాలా డే శవైన బాణేన రణే క హ్ర॥క్యా వాత్వా రద్రాజ్యలశ్మీం ప్రాపేతి ళ్‌ ॥తా త్సర్యం ఆగ్రైక కాణమూపస్వల్పవస్తువ్యయే నా నేకలక్ష్మీకటాతకూపఎచ్తు న్వీ

న్యూనాధికముఎ వినిమయము పరిన్ఫ _ల్హ్య్యలంకారము వినిమయ చయనంగా వస్తుషులను మార్చుకొనుట

న్‌్‌ జు

౩00 చన్చాానోశే సవ్యాఖ్యానే

ళొగ్జి దిచ్చి (న్యూనము) నొప్పడి [ఆధిశము) పుచ్చుకొనుట గాన్సి గొప్ప దిచ్చి (ఆధికము)కొ నిది (న్యూవము) ఫుచ్చుళొగుట గాని పరివృ క్రీ ఫ్రై లంకాగ నుగునని వయ డ్థేము

క్ష్‌

ఉ ఆరా బొక్క వాణము విడిచ కర్రురాజాల లతల్మేకటాకేములను గొనె ఒక్క వొణ మిచ్చి గజతురగాదిసంప త్తివిం దీసికొనె నని యర్థము. ఇచ్చినది కొగ్జిది తీసిళొనినది గొప్పది కనుక౬ బరివృ త్త్యీలంకారము ఈ రా జొెక్కు బభాశమువేత (గానే ళృత్ర్కురాజులు పలాయికులైరనియాు వారి రాజ్యము నీరండు తీసికొ వె ననియు€ బై వాక్యము-కు6 చాత్పగ్యము

చంద్రాలోకములో గొప్పదిచ్చి కొడ్డిదిపుచ్చుకొనుట కుదాహరణము ఇృప్పలేనము కాపున6 ట్రులౌపరుద్రియ మువండి శ్కహాంపంఎడివది

ఢ్‌ యుద్ధములో 4 ట్రై, శౌపర్ముద్రునిచే జయింపంఎడీన కన్రు రాజులు బోయలు. బెంచులు మొదలగ నరణ్యనివాసుల కాభింణము లిచ్చి ఐల్క_లా దులము బుద్చుకొందరు

ఇచ్చినవి భూషణాదులు (గొబ్నవి ఫుచ్చుకొన్నవి చాకగుడ్డలు మొదలగునవి (కొద్దివి) ప్రతాపర్వుద్సునిచే జయింపంబడిన ళర్రురాజు లర ణ్యములకు€ చారిపోయి యచ్చట వీతాంబకాదిమ్స గువస్త్రములు పనిశిరావు గావున నారసక్షలు మొదలగునవి యవసరమగుటచే వాని నరణ్య వాసుల యొగ్దం బుచ్చికొని వారికిం శ్రైలిఫలమిచ్చుట కీరాజాలయొడ్డ కరత్నాద్యాభక అములు శపస్ప మలీయీమియులేవు గనుక నవియే యిచ్చరని మై పజ్తు.లకులి

మూ వాన్‌

బచాత్సర్యము

శొగ్చిదిచ్చి గొప్పది గొప్పదిచ్చి లొద్దిది పుచ్చుళొనుటమ్మాలే, వేంకాక సమమైన దిచ్చి సమమైన దానిని£ బుచ్చుకొనుటగాడల బరివ్ఫ త్త్యలం కాక

మని కాప్టి వ్ర,శాళకారాదులు వచిరినియున్నారు

ఉ ఆయేణాతీ కటాత మిన్నీ వాహృదయముము. దీసీకొ నెను

ఏణాతీకటాక్షమున కెంరేవిలుపగలన్నో యకనిహృాదయమున కంరవిలు:

పరిసంఖ్యాలబ్కారః 101 *లదు. సమమైవకటాతుము నొసంగి సమానమైన హృదయమును దీసికొ నె చని వెప్పుటచేం బరివ్ఫ _త్ట్యలంకారము ఆపె కడగంటిచూపు నామై6 బ్రసరించుట తోడే చీ వాపకువకుల చవైతి నని పెనాక్యముల ఫావము ఎయథ్దు రక పరిసంఖాస్టలద్కారః వుం పరిసంఖ్యా నిమీ న్లైస్టక మేకన్మి వ్వస్తు య న్త+మ్‌ న్నీహత్సు మః చ్రదీ పేను న స్వాంచేషు సతభు్రవామ్‌ 110 అధ సరిసంఖ్యాంలతే యతి పరిసం ఖ్యేతి ఏళంపస్తు నిషిధ్య ఏక తృప్క శిష్పిధ్య ఏకస్మి న్న వ్యస్మికాయ ద్ర్వణం వియమనం య కృాపరిసం ఖ్యేత్యర్థః యరగై క మేవవస్తు ఏక్కత్ర నిషిధ్య అన్యర్ర, నియ మ్యురే రృర్రే పరిసంఖ్యాలం శార ఇతినిష్కగ్షః ఉదాహరతి న్నేహాతి ప్రదీకేషు దీపపాశ్రేవు న్నే చాక్షయ ప్తెలనాక॥ ఆభూత్‌ - నరర్రువా మస్తవావాం స్యాం లేము హవృడ యేషు న్నేవామయిః డ్రేమనాళః వాభూత్‌ అభ్గిషృద్ధి శీవాభూదిత్యక్థ $, ఆఅ ర్రేశ్లేషమూ లా భే దాధ్యవపాయే నైక ప్యైప స్నేహస్య దీజీము నిమేధాల్త్‌ మైన వ్రీచి శేషు నిుమనాచ్చ భవతి పరిసంఖ్యా ఒకవస్తువున కొళవోట యం్య్రేణము (నియమనమ్యు వేసి మతియొక చోట సమేధము వెప్ఫినవోం బరినంఖాలంకార మగును ఒకచోట నొకదానిని విధించి (ఊండునని ఇప్పి) మజియికచోట విమేధించుట (లేదనిచెప్తుట) పరిసంఖ్యాలంకార మని యర్థము యం్రణ మన€గా నియమించుట క ఉ స్నేహతుయము దీపములయంచే కాని ీలచిత్తములందు లేదుం న్నేహతేయమునకు టములయం యప్‌ మ త్త ఆప్వలయందు నిమేధము. దీపములు సవ ద చ్నీహత్షయ మెకచోట నుండున వనన బ్గలేదని విప్పటం తు గనుకం బరిసం ఎంకాళకము క / శలీ శల గం కషోో ల కలానాన. 1 స

102 చన్దాాలో శే, సవ్యాఖ్యానే త న్నీవాశమయమనంలా౬ జమురుత్మపోవుట మెై (ప్రేమ) తపో వుట యని "రెండర్భములు కలథధ కాపున దీపములతో నన్వయించునప్పుడం. చముకనియు.. స్ర్రీలచిల్తేములతో నన్వయించువప్పుడు గ్రైన్‌ యనియు గ్ర హీంపందగినది ఎధుడు 5* వికరల్పాలబ్కాారః శధాం విరోధే తు్ళ్టబలయో ర్విశల్పాలంకృతి రతా, సద్య శిరాంసి చావా న్వా నమయంమి మహీభుజః 111 ఆధ విశల్పం లమయతి విరోధఇతి తుల్యబలయో స్సృమ్మప్రమాణ శయోా ర్విరోధే సతి యణజగిపతి _ రమళక్య ర్వే సతి నికల్చాలంకృతితౌా య రృేతుల్యప్రమాణక యో పవాస్థయో ర్యుగవ తాప సత్యాంతియోర్వి తోభేవ యుగప క్క ర్తు మకశ్యత్వా శ్రేయో రిన్యతిక ఏవార్థః క_ర్తవ్యతి యా నిశ్చీయతే తత్ర వికల్పాంంకార ఇతినిబ్బర్ల. ఉదావారతి సద్య తి మహీభుపో రాజాన స్పద్య శ్లన్ష శీ శరాంనీ ముసకాకా భాపాక ధనూంషివా నమయంతు సంధింభిమతిళ్నే న్నృమశికస్కా_భూత్వా కూస్లీం తిన్సంతు - యుదమభిరుకంచె దౌద్ద త్యేన చాపా నారోప్య యుర్తసన్నద్ర్దా ఠ ఛి ఇ అభ ధి భవం త్వితి వికల్పితోయం వాక్యార్థః అత్తే సంధివశా వానపరిత్య్యాగవ్యగా. భ్వకం శిరోనమనస్య విగృవావళా త్భావాంకారం ధనుష్కో టొ మూర్వ్యా తోపణస్యచ ప్రాప్తా సక్యాం తయోర్విరోభేన యుగప త్చి ర్త మళక్యత్వా చన్యతరఏీవ కర్తవ్య 3యా నిక్షీయరీఇతి భవతి విళల్వక తుల్యబలము లైనవానికి విళోధముకలు గ€ జెప్పినవో విశ ల్బాలంకార మగును తు ఫ్టబలము లనంగా సమావ(హ్రాధాట్యము గలవి కెండుపనులు సమానప్రాధాన్యముకలవి యున్న వఐనుకొనుండు ఆపని మైనం శావల్మెలేదొా యీపనిమ్రైన గావలె వేని చెపుట తుల్య* లము గల వానికి విరోధము కలుగ లెన్పుట * జువంబడును.. ఆపని యమైనచో నీపని" కాదు ఈపని మయైనచో నాపనికాద్య్థ కనుక రెండువనులకు విరోధము* శండును సమానమైన ప్రాముఖ్యము కలవియే

నముచ్చయాలడజ్కా_రః 108 ళ్‌ ఆరాజు విజయయాశ్రక్షై వచ్చినపుడు రక్కి నరాజులు శలలైన ధనున్సులైన వంతురు గాక తలలు పంచుటయనంగా సంధి కొడంబడుట ధనుస్సులు వంచుట యన67ా వి ₹క్పుు_ పెటి యుగమునకు సీద్ద్పపడుట ళా ల ఇ థి తలఎ వంచుట ధనుస్ఫులువంచుట తుల్యబలము శలవి (సమాన ప్రా/ఛాన్యముకలవి) తలలు వంచినవో ధనుస్సులు నించుటకు వీలులేదు ధనుస్సులు వంచివవో౬ దలలు వంచుటకు పీీంలేదు కనుకల దుగ్యబలము లైన శిరోనమని ధనుర్నమనములకు విరోధము కన్న్టుచున్నది కనుక విక ల్బాంంకారము వికల్ప మగమాటలో చే. అది కాకుండివవో నిది యనువర్థము శలదు. చవతా,_రముగా నున్నచోటుల నలంకారమని బెప్పపలరయింనుగాని గుల్య ఎలవిరో ఫములుకల యన్నిస్థంములంగును నల౦ కారమున్నదవ౬జనదు అన్నమైన దినపలె బస్తెన నుండవ) ఆనీవప్వుడు తుల్యబల విరోధ మున్నను జమశ్రారములేదు కావున నలంకారము కలదస్‌ వెప్పరారు లా ధ్పుర్దు గ్ర్‌గ్‌ సముచ్చయాలజ్కారః (శ చ్ళేదాః) య్రైద్టులా బహూనాం యుగపద్భావభోజూం గుమృ సృముచ్చయః నళ ని పళ్చా త్పళశ్యన్తి భమ న్నిచ తవాఒహితాః 1[2 అవ షముచ్చశు సద్వివి?॥ ఆవిరుద్ధా చేశ సందగ్ళరూపక॥- ఆహా ఫూస్వకావతా మేకాన్వయరూపక్కేతి తత్రాద్యం లతమేయతి -ఎహాూచా మితి యుగపఛ్భావభాజాం యాగపద్యాక్షాణా మవికుద్దా నామితియావిత్‌- శాదృశాం బహూనా మనేకపదార్థానాం గువ్భ స్సందర్భ స్పముచ్చయ స్యాత్‌ య,క్రీవిరో భాభా వేన యుగ పకృమాహ రుం శిళక్యానాం బహూ తా వచార్థానా మేకచా ప్రా విర్యర్ణశితే రర పముచ్చయాలం కాళ ఇతి నిపష్ప_ర్న 8 ఉదావారతి నళ్య విత పహారాజకా వద్విష॥ వ తిని తయిస్య వోభవ్తి రఫా పళ్యేన్తి పలాయనసమయే భూయః పరావర్య పక్య స్తీర్య

101 చన్చాాలో శి సవాస్టభ్యానే వః తథా ళ్ర్రనునన్లి కాన్దిశ్నీకొస్సంతస్సర్వ త్ర శ్రమణం కుర్వ ్తీత్యక్థ 8 ల? న్తీతి పానే శ్సహ్తా భన_న్టీత్యర్థృ 8 అత్ర, ళక్రుషు నాక పళ్చాదవలో కన భృమణ శ్రీయ్ణాణాం విరోధాఖావేన యుగపన్గుమ్భువర్థ నా ద్భవతి సముచ్చయ॥

ఏీకళశాలదుందు. జరుగం దగు కార్యములను గూర్చి ఇెప్పినచో సము చృయాంంకార మగును

ఉ ఓకాజూ నీళత్కువులు పాతీపోనవ్టదురు వెనుకకు దిరిగి చూ శురు జాలిపడుదురు

పాటిపోవటకును దిరిగి చూదమటకును జాటిపషడుటకును గొంచెము గ6 గాలభేద మున్నప్పటి!ి నేశ కాలమందు జరిగిన క్షే భావింపందగును

ఒక కారణము చేతం శాణగలకార్యమున క ేకకారణములు ఫూనిక తోం దోడ్చడినట్లు చెప్పినను సముచ్చయాలం కార మగును

అహంప్రథమికాభాజూ మేక కా రాాన్చయో2_వీ సః కులం రూపం వయో వద్యా ధనంచ మదయ _న్యముమ్‌్‌ం

ద్విసీయం లక్మేయతి ఆహం ప్కథమికేతి ఆహం ప్రథగుకాభాజూ మవాంపూర్వి కాఖభాజూం ఆహ మేవ శౌర్యం కర్తుం శళ్నో మా ల్యేపంప్క ళా శేణ ఆకాంకారయు కానా మిత్యర్థః కారణానా మితిశేశ4 ఏక కార్యా న్వయోపి వీకన్మి న్యా ళ్యే సాధన ల్వేన అన్వయోపీ సః సముచ్చయాలంకా కః యశైకన్మికొ కారణే కార్య నిద్ధి హేతు ల్వేవ య్రుశ్రుశ్తే సకి అశ్యేపీ జక్వతవోయ ద్యహమహమికయా ఖలేకపోఠవ్యాయేన 'కార్యంసాధవయ వ్‌ తి పక్షభృతే శృర్మే నముచ్చయస్పాా దితి నివృ_క్ష్మః ఉదావారతి కుుమితి కులం సద్వంళః రూపం సౌొందశ్యం వయ స్తారుణ్యం విద్యా వేదళాస్త్రైది సంపత్తి; ధినం ఉపభూకరరళ్నకన కాదికంద,. ఆముం ఫురువం మదయని దృప్తం కుర్వ్తి అత్ర మదకూపకాళ్యే అభి కాత్యాద్వ్య పకమేవ సం ఫూర్మం కారణం తాదృళానా మన్యేసా మపికారణానా మహమవూమిక్యయా మదరూపకార్య సాధవత్వవక్ష వా ద్భవతి సరుచ్చ య బ్లేద

"కారకదీపకాలజ్కారఃం 3105 ఒళళార్యము నొక్క_ండు చేయంగలినియుండగా నశేకలు పచ్చి వనిచే స రనుని యరము బీను సేవని కమ్‌ పనిచేసినట్టు చెప్పినను సముచ్చయాలంకా ధ్‌ ఊ కులము రూపము యౌవనము ధనము విద్య యిరనిని మదిం ఇల జేసీనవి ఇరనిని మదింపంజేయుటకు6 గులీనర్వ (గొప్పకులమునందుం బుట్టుట) మొక్కాటి దాలియుండంగా రూపయౌొవనాధులు గూడ గారణను లైన వని చెప్పెను గావున సముచ్చయాలంకారము ౨ఖథా 56 కారకదీపకాలక్కొ_ర! వశ క్రమికై కగతానాం తు గుళ్ళు శారకదీపకమ్‌, ళ్‌ పళతి పృచ్చతి గచ్భ త్యాగచ్చతి పునః పాస్థః శ పృచ్చ్ళ క14 ఆథ కారకదీపకం లక్షయతి ఛ్రామిశేతి శృమికాః శ్రుమప్రాప్తాః 'వీకగకాః ఏళ కారకాన్వి కాళ్ళు యాః శీ స్తాసాం గుమ్భ్ళ్క శ్తున్టనం , జారకదీపకమ్‌ య ర్రైకకారక మనేకాః శ్రీయాః కృమేణానయనితత న్‌ లో నా కసూ శారకి దీపక్‌ య్శత్కి యౌగపద్యేవ బహూోచా మేక త్రాన్వయాః కర్రే జము చృశుఇ3 భేకో ధృష్టవ్యః తత్స్చూద వాయెనై తల్లక్షణే తుళబ్దః ఉదావా / జ్‌ కతి గచ్చతీత పానం వ్హీయాం త్యక్ష్వా గన్స్ను మసవామానః కళ్ళిత్చీ థిక8 గిచ్చతి యథాశధఖి ద్వ్యజతి ఫునరాగచ్చ్భతి తద్విరహ మసవామాన॥ భూయఏవాగచ్ళతి 58 పశ్యతీప్కియాముఖి మని మేష దృమ్ట్యై పళ్యతి కఠః ప్పచ్భతి మన్గమనం లేమవనే రోచతే 8మితి ప్రళ్నం కరోతి ఆ క్కృగమనాది ఆకీయూణాం. క్రృమే నైళళ రృ ళారశాన్వయా త్కారకదీపకాలం కారక పేకప్యా2. చేకాన్వ యసాఫన్మ్య్వేణ దీపకచ్చ్భాయామ కారిత్వా శ్త్‌దన్వ ళుస్య ఇారకప్రతియోగిక్వాచ్చ శారకీ దీపళ వ్యపదేళః క! జ ్సముప్రా స్తములం చేశళారకగకములం నగునర్థములయొక్క_ ళదన కారకదీపకొాలం కార మవనంబడును ఏకకారకగరము లన౧గా నేకక ర్తతో నవ్వయి౦చునవి,

క06 చన్హ్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే ఊఉ పొంథుండు పోవును, మరల వచ్చును చూచును ఆడుగును దీనిలోని శ్రీయ లన్నియు జేకకర్న యసగుపాంశునికో వన్వయించూ చున్నవి మలియు నీక్రియలన్నియు క్కృనుముగాం జెష్పంబడినవి జక కేక ర్త తో వనేక్యక్కియలకు సంబంధము కలదు కావున దీపకాలంకారము. పోవు ట వచ్చుట మొదలగుపను లన్నియు నొక్క_పారి జరీగినవని యభిప్రాయము శాదు కావున సముచ్చయాలంకారమా శారు దీపకాలంకారాంశ మిందుం డుటంకేపి దీనికి గారకదీపకొాలంకాత మని "పేరు పచ్చివది “తధా 57 సమాధస్టలక్కారి! ఉశా సమాధిః కార్యసౌకర్యం కారణా నరసన్ని భేః ఉక్కడ్దితాచ కులూజగా మాస్తం చ భానుమాళ 115 అధ సమాధిం లత్షృయతి సమాధి రితి కారణా న్తకస్య ఆకవ్య్ళుకకా కణా పేక్షయా అవ్య కారణవ్య స్పన్నిథే స్పన్నిధానా త్కెర్యస్యాక్ట్థకా ర్య న్య సౌకర్యం సులభెక్వం సమాధి రువ్యతే సముచ్చయే బహాూూవాం కార ణానా మనామహమికి యా యుగ దేక కాఠ్యావ్వయ ఇహకు ఏేనప్రకృతే శార్యార మ్మే సతి ఇాకతాళలీయాగ లేన కారణా నశే+ కాగ్యసౌకర్యమా త్ర మితి భేద ఉదావారతి ఉత్సకిన్థైతేతి కులటా అారన్ష్రీ ఉర్కణ్తితా స్వతోగన్తు ముత్సుకాభూత్‌. ఆస్మీజ్నేవ సమయే భానుమాం త్భూర్యోో స్య స్తం జగా మూస్తంగతో2_ భూత్‌ అక్ర వ్రీయాఖిసరణే కళటాయా ఉర్కే ఖై పర్యాప్తం కాకణ మత్రాన్తశే మూర్యి2. స్తంగ తే సతి అన్హకా తోదయా దభిసరణసౌకక్యం జాత మీతి 'నమాధి రలం కారః కారస్టమునకు ఇంబంధించిన కాళణముగాక మచేయుక కారణము విలనల శార్యసాకర్యము. (పొలభ్యము) స ₹8వయెడల సమాధ్య_౦ కార మగును జ వతన జూర్రీీ ప్రియాభిసరణమును వాంభ్సించినది నూర్యుం డప్త

ప్రళ్యనీకాలడ్కారః 107 జూర్ర్రీయొక్క_ ప్రియాభిసరణమునకుం కారణము వాంఛయేకాసి వేలొండుకాదు నూర్యు6 డృస్తమింపవలయు నని చింకటి పడవలయు నని యాబోగపుయడంతి యపసేక్షీంపలేగు ఆయినను గాక తొలీయన్య యముగా వాసపె ప్రీయాఫిసరణము వాంఛించినప్పుడే నూర్యు౬ డస్తమించెను అందు ఐలన నాపెపనికి సౌకర్య మేర్చడినది అనంగాల గారణాంతకము వేత6 "గార్యమునకు సౌకర్య మేర్పడినడి కనక సమాధ్యలం కారము ఎధుతు 58 పశన్టనీకాలజక్కారః ల్రిష్రులా వ్రళ్యనీకం బలవత ళృద్ధోః పమే పరాక్రమ వైత్రనేత్రానుగా కర్ణా వుత్పలాభ్యా మధ కృతా 116 ఆఫ చర్య నీకం లతక్షేయితి త్కుశ్యేనిక మితి బంఐలేః చబలస్య ళత్రో స్నంబన్థిని పమ్మేమిత్తాందిసవాయే. ఎర్యాక్కమ॥ వ్రత్యశీకమిర్కుచ్య తే య్శ త్రి కళ్ళి త్సామై శ్వ్వశ శ్రా పర్శాక్తృమితు మశ కృసృళా తీదనువ గ్రీవం ఒనం తిరస్కరోలతి వ్యరి లేత్మిత్మి ప్ర్కత్యనికాలంకార ఇతి నిష్కార్డ 8 ఉదా హరతి జతే ఉక్పలాఖ్యాం. ఇస్వవరావ్యాం. కత్రనేత్రానుగా స్వ కేర్భృనయనానువ క్తీనా కరౌ అఫగికృతా తరస్టృతౌ ఆధఃప్కదేశే కృ తౌచ అత్రి శేచమూలా భి దాధ్యవసాయ్మేన ఉత్పలాభ్యాం నొమ్షాత్చ్య్వ కేర్చీ చేశ్రాభిభివే సౌమర్ధ్యాభావా తృ-ర్లాన్తవిర్రా నచేత్రానుసకణశీలే శ్రో త్తే ఆఫగేకృతే ఇతి విరవా ద్భఇతి ప్వఠత్యనీకమ్‌ ఒళండు బలవ౦ కు 6 డైవళ శ్రువునకు (బ్హతీ కారమా వేయలేక యతేవి వక్షమువారికి. బకాధవము చేసేను ఇెస్పినయెడంం. బ్రత్యినీ కాలం కాం మగును ఠా క్‌, నేత్రా,నగమాలై నకర్మరముల మత్చ్సలము లధగకరించెను వర్రీ వ్మేత్రము లనంగా జయించున్నేక్కిము అని యక్థ్‌ము ఉర్పలములను జయించునవి నేత్రములు "నేశ్త్రృముల ననుసరించియుం డునవి శర్ణ్యములు ఈత్పంలములు తమను జయించు నే తృీముల "జీమియు€ జేయలేక "వ్మేత్తేముల ననుసరించి యుండెడు కర్ష్యముల నధగేకరించినవి

108 చన్దా?ో శే, సవ్యాఖ్యానే పొాభారణంము గా నలం కార్మప్రియు లై వజనులు ఫువ్పరుఎను జివు) లో6 బెట్టుకొందురు ఇచ్చట నుక్పలములు వెవుల వధగికరించిన పవలగా గర్షావతేంసములం గా నుండివప్పు డుక్చేీలములం శర్ణ్శ్యములమో౯ద మండును కర్ణ మా లుక్పేలముల క్రింద నుఠడింను గనుక నుత్పఎరులు కర్థ్మ మున ్రింగుచేసి నవి ((తిరన్కరించికవి) యనియర్థేరూ లమ్య్యలకణసమన్వ యము దదువరుఎ సులభముగ€౬ జేసికొనవచ్చును ఆఫీకమవంగా మైన్యము వైన్యముతో సకూవమైవది ప్రృత్యినీకము లోకమునందు సాధారణముగా కత్రుతిరస్కారముక్‌ ఆకు సైన్యమును బం పుదురు సైన్యమును బంపుట చేకంశాని యొడల కర్రుసంబంధిరై న మఘ మ్యుని కవనికో పరాభపము చేయుగురు ఇట్లు శరశ్రుసంబంధి పకొచివము కూడ శోగ్రువుపైకి భనేకనులం పంపుటతో సమానమైనదే. కావున నీయ లం కారమునకు. ్ర,ల్యీనీకాలంళార మని పేక వచ్చినది _కల్టర్‌ కావ్యాన్దాప క్యృబక్కారః ద్రైశాలా శైముత్యే నార్థసం ిద్ధిః శా వ్యాస్థాప త్తి రిమ్య కే స జిత న్త్వ్రన్నుఖే నేన్టుః కా వార్తా సరనీరుహామ్‌ 117 ఆధ కావ్యార్థాఎ త్తింలక్షయతి కె నుర్యేనేతి కైముత్యేనక్రై ముతిక వ్యా య్‌న ఆక్థసంపిద్ధిఃవ క్వ నృంసంసిద్ధిః కా వ్యార్థాపద్తిరిష్య తే యక్రిదుస్పాధ్యా నవక నేన ఆన్యస్ట్ర సుకిరనస్తువ స్పిద్ధిః దణ్ణావూపికానవ్యాయేన వర్థితా తత్ర ఇావ్యాక్థాప త్తి రృామాలడా ర ఇత్యేర్థః ఉదాహరతి సతి హ్‌సఖి నః పనీద్ధః జేతు మళక్య ఇతిఫభావః షెస్టు స్త్వన్యుఖేన జీరః అభిఘాశః సరవీరుహాం పద్ధానాం కా వార్తాకా కధా? త్వేన్యుఖేన పదాని అితానీతి కిమువికృవ్యమిత్యర్థిః అత్ర దుస్పయేజ్చు జయేపర్డ్మ "వేసతిను జయసరనీరువాంజ య స్యనైముర్య న్యాయే వైఐ లబ్ధత్వా శ్కాాచ్యార్థాప ది? ఇాప్యపదం కీనోజే దత్తః దివా వధు క్షే ఇత్యాద్యర్థాప త్తివివారణాయ ప్రయుక్త కైముఠత్యముచేత నస్థెసంసిద్ధి కావ్యార్థాపర్త యనంబడును

'కావ్యలిజాంజ్కారః 109 కిముతళబ్బముయొక్క_ భావము కై ముత్యము. కిముతయన గా మిక్కిలి యని యర్థము ఈ ప్రేబువీ సీముఖు మాచం్యగ్సు, నీ జయించివది. పద్మములమాట చెప్పనేల ? ం ఆచం గ్రు, డనుటవలన6 బద్యములను జయించిన (ముకుళింపంకేని న) చంద్రు€ డనిం ఫభావము పద్యములను జయించిన చంద్రు,నే య౫ూా'పెముఖిను జయించినది ఇకల€ ఒద్యమొల జయింమనని వెస్పపలయునా? అనంగా€ బద్మములను మిక్కిలి సులభము?ా జయింప6 గలదని యర్థము దంజావూపికాన్య్యా యము చేత 6 బద్మజయమను ప్రయోజనము సిద్ధిం చుదున్నది. ఎలుక దండమును భక్షీంచినదమటచేత దండభక్షణసవాచరిత మైన యఫూప (కుడుములు గారెల మొదలగునవి) భమేణము వెప్పకుండం గే యౌచిక్యమువలవ నవగతీ మగుచున్నది ఇదియే దండాఫ్రాపి కాన్యా యము. ఆపెముఖము చందద్ర్య,ని జయించిన దనుట చేత € జందృవిజితములైన పద్యములను జయించె ననుట వెప్పనక్కాఆలేదు. వెప్పకుండ గనే యవగత మగుచున్నది బది కావ్యార్థాప ల్యే ౧౦ కారము ఇఆర్థాప్త్యలం కారమునిన౬ జూలు జీ కావ్యార్థాప శ్రియని యేల వెప్పెను” అని కంక రాపద్చును తౌం్రికా క్థాపి జేలోొకటి కలగుం కావున నిది తాంత్రికార్థాప త్తి శాదనియుం ఇఆాపష్యసంబంధియొన యర్థాప త్రియని యణ6 శావ్యార్థాపత్తిలోని కావ్య ళజ్ఞము నేత చహింపవలయును వనలిజాండా ఆరుధార్‌ం కా ఫ్‌ జ స్రారకి వైపులా సమర్దనీయ స్యార్ధస్య "కావ్యలిబ్దం సమర్ధనమ్‌ తో ని కస్‌ మచ్చి శ్రే ని కీలోచ | జితో ఒసీ మద్ద న్దరు స్ప తిజాన్‌ శ్రీ, నః కేక జ్‌ జ్‌, ఆథ కావ్యలిజ్ఞంలక్కయతి ాసమక్థనీయ స్యేం ఆతిదుష్క_కత్వాల్స జ నా జ అజ్హ్‌, జ శి మర్ధనపాకేతుః సమర్థనీ యః తప్యార్భస్య సమర్థనం హతు ప్రదక్శ-వే నోప

జ్య 210 చన్ద్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే పాదనం కావ్యలిస్తం బమ్కంరాక్థ మాపవ్య న్య తస్య్యా2_ సంభావ్య ల్వేవ సరు చ ల్‌, న్‌ చ క్థనాపేమాయాం వాక్యాష్థం పదొస్థంవా హేరుం ప్రగక్కశ్రి సోర్టే స నుక “తేవే క్రత్కావ్యలిస్తమిత్యె ర్థః తథాచ చాక్యార్థ్‌ హీకుకం పదార్థ క్పూరతుకి ౦ చేతి కాబ్యలిజ్లాలకా-రస్య ద్వ్వైవిగ్ట్‌ మనశవ్ల్య్యం గశ్రాద్య ముదా వారతి జితోనీతి ఆహిమన్ష్స జడకన్సన్ప చున్మథ జిశోసి మయా పంాజితోనీ శ్యర్థః కఠ "ముద్చిశ్తే త్రిలో దనళ్శివో2_ స్తిన్వదీయ దేవా దావాకలో దనళా శిహకసన్నిధానా న్యమ భవజ్జెమయ కీయానితిభౌవ అర్ర దుష _కమదనవి జయరూపార్థస్య మచ్చిత్తే వి వృలోచిన ఇతి చాక్యాన్టేసమర్థనాద్భృవతి కా వ్యలిబ్దిఫేదః ప్‌ాం పళణార్థహేరుకమూవ్యా మ్‌ సమర్శింపవఎసివ యర్థ్యమానకు సమగనమును (సాధనమును) జెప్పీతి థి “'మే9€ గావ్యలింగాలంకార మగును ఉ మన్యభుండు చాచే జయింపంబ లెను నామనస్సులో శివు(డు న్నాండు మన్మథజయము దుష్ట_రమైనడి కావున యొట్లు జయించితివని ప్రశ్న వచ్చును ఇావున సమగర్థింపనసీ యున్నది నామవస్సులో శివం ఊఈిన్నాండు కావున జయించి ని అని సమ థిచినాండు సమ్ఫ్థుంపవలనీనది సమరింప బడినది కనుక € శాన్యలిం గాలంకాగము చేను శివుని ధ్యావింతు ననియు శివుడు మన్మళ్ధురి భవ్మకూ చేసిన వా డు కావున శిపసర్నిధానముచేత నతని జయించితిననియు ఖాపకు నై యాయికుంయరీమునం దొక లింగము కలదు ఆలింగన మిది కాదని తెల్పు టక్రై కావ్యకబ్టమును విశేషముగ జేర్చి కజ్యులింగ వని వెప్పినాండనే వు! థా 61 అగ్థా_న్తక న్యాసాలడ్కారః (రద్భేదాః). థా * కే న! ఉ_క్తి రన్ధాంచరన్యాస స్నా శ్సామానవి కేమయోః వానూమా నల్లి మకర దుష్కరం కిం మహాత్యనామ్‌, 119 న్‌! (వ చాట

అకా న్తరన్యాసాలజ్కారః 112 యి వ! ఆభాక్టాంతిర న్యాసం లమీయతి ఉఊ క్తి రితి పామాన్యవిశేషయోరు క్రి ఠి వూ! అటి కస్థాంతరన్యాసప్ప్యాత్‌ యత్ర విశేషే ప్కస్తులే సతి తేవ సహ అప్రస్తుత సామావ్యస్య ఆర్ధాంతరన్య న్యాసః న్యసవం కథా పామా్యే వ్మస్తుతే సతి నేనసవో, ప్రస్తుత వి శేషస్యవ్యసనంద సమక్థనార్థంభవతి తృత్రద్వివిధో౭స్థాంక రన్యాస ఇత్యస్థః ళత్రాద్య ముదొవాకతి పహానూమా నిని వానూమాకొ అర్ధిం సముద్రం ఆ$కత్‌ వ్యంబ్బయత్‌ ఏవం పృస్తుతతిం విశేషం విన్యస్య లేన సహ అ్బ్బస్తురిం పొమావ్యం న్యస్యతి గుక్కురమితి మహాక్కీనాం మహా నుఛావాగాం దుష్కరం దుఃఖేన కర్తుం శక్యం కింంన కిమపీక్యన్థ ఆతో హకూమతో2_పి లోకాతిక్రా న్యవ్యభావత్వా త్సేముద్రతిరణం తస్య కీయ డితీ సాకూజ్యేన సమర్థ్వత ఇం భవి యథ మో 2 ర్థాంతరక వ్యాసః పౌమావ్యమును. విశేషమును జెస్పివయొడల నర్ధాంతరవ్యా పాలం శార నుగును ఒకపామాన్యవిషజుమును జెప్పి యి దొక విశేచవిషయమును కెప్తుటగాని యొకవిశేషవిషయమును. దెప్పి సామాన్య విషయమును జెప్పుట గాని యర్థాంతేక న్యాపాలంకార మగును ఉ ఆంజనేయుండు సముద్ర మాన్థు చాంపెను అవి మహోత్తులకు చుస్తకమైన కార్యము కలదా అంజనేయు డు సము ద్కముగ లంఘిందె వమబ విశేషము మహార్షు లకు గుస్త్దరమెన కార్యరు లేదనముఎ సౌమాన్యవిషయము. ఇది విశేషమును జెప్పి సాయూన్యముగు జెళ్చోట కుదాహవణయు గుణవదప్పస్తుసంసన్లా జ్యాతి స్వలళ్వోజఒపి "గారవమ్‌ పుషృమాలానువజ్రేణ నూత్రం రసి ఛార్య శే 120 ద్వితీయంళ్లోకేవో దావాకీతి --గుణేత స్వల్పోపి నికృష్ణోపి గుణవ జ్వ్‌స్తుపంసక్షాత్‌ గుంవదర్భసంపర్కా_త్‌. గౌరవం గురుత్వం యాతి ప్రా స్నోతి రవాహి పుష్చుకూలానుచజ్లేణ సురభి మాల్యసంపశ్కే ణ మ్మూర్రం శన్నుః విర్షుణో2_ పీతిధావః శిరనీ ధార్య తేరరసావహ నేవబహర్మా క్తి యర ఇ

112 చన్చాకీలో కే సవ్యాఖ్యానే త్యన్థః అర్ర గుణపదిత్యాది నా వూర్వాన్హేన చ,స్తుతం సౌమావ్యంనిర్తిళ్యరత్స మర్థక ర్వేన 'శేనసహ పుష్పమాలా నుషన్హేణే త్యప్రస్తుతవిశేషస్య న్యసనం. శృరమితి ద్వితీ రూ2ఒర్థాంతక న్యాసః

ఇంక సొమౌన్యమును జెప్పి విశేషమును బెప్పుట కుదాహరణమా. చూపెదను

ఊ సుణవద్వస్తుసంసరృమువలన స్వవ్చవస్తువుకూడ గెరవముపొందు ను ఫూవుుతోంనూడి యుండుటపలన చారముకూడ శిరస్సున ధరింపంబడు. చున్నది

స్వల్పవస్తువు గు+వద్వస్తవు కో కేరినయెడల గౌరవము లబొందుననుఎ పౌమాన్యవిషయ ము స్వఎ్చవెస్తువైన దారము గుణపద్వస్తువైన ఫూవులగుం ఫుతోల శేరి యుండుటచలన శిరస్సున ధరింపయడుట యమ గౌరవ మును బొందుచున్నదనుబ విశేసషవిషయము కనక నర్థాంతర న్యాపాలం శారనుు

ఆధ్తుద్దా 62 విక్‌ స్పరాలచ్కారః తవుథాం యస్మి న్విశేవమసామాన్యవిశేషా స్స వికస్వరః, నన జిగ్యే మహవోన్లో హీ దుర్ధక్తా స్పాగరాత్తవ 122

ఆధ విశస్వరం లక్షయతీ యనస్మిన్నితి యస్మీళా యృక్క విశేషసా. మాన్య విశేషా సృమక్థ్య సమక్థృక భా వేన ఉపమావరీత్కౌవా ఇర్గన్టంతే రృత్ర చ్వివిధో విశస్వరాఖ్యోఒలజ్కారః తి ప్రోపమావ రీత్యా విఃస్వర ముదొ వాకతి సఇతి స్త పిద్ధో రాజూనణిగ్యే కేనాపిజితోనాధూత్‌. కుతశ?హియి స్తా నహః ఆక్యుక్క్భృ ప్రైః దుర్ధక్షాః గుర్టయా ఇత్యర్థః కుతః? ఇ క్యా ళంక్య ఊపమానప్రదర్శవము ఖేన సమక్థ్రయతి సాగరాఇవేతి అర్ర ను. వహతౌం దుర్ధక్షత్వం సామాన్యం నిర్దిళ్య తస్యాపి పాగశాపమ్యేన సమర్ధన్థా ద్వికస్వరభేద॥ ఏవం సర్వర్రృమవ్య్యూవ్యామ్‌

ఒక విశేషమును జెప్పి దానిని సామాన్యముతో సమర్భించి. అసమ క్లనము ఛౌలదనీ యసంర్భ ప్తితో మలియొకి విశేషము నుపషమానమూాఎమునద

వికస్వరాలక్కారః 118 గాని య ర్థొంతర వ్యాసమూలమున€ గాని చెప్పుట " విశస్వరాలంకార మన6 బడునుం

ఊం ఆసంఖ్యాశములైన రత్నములు పుట్టుచోటగు హిమవక్పళ్వత మునకు మంచు సౌందర్యవిఘాతుకము కాదు చంద్రశీరణములయందు, గళంకమట్లు గుణసమూవహమునం దొకదోవము కనలబడకుండ నుండును

ఇం దవంతరత్న్శప్రభవమైన హీమపళ్చిర్వ్యరమునకు మంచు సౌందర్య విఘాగుకము కాదనుట విశేషము గుణసమూహమునం దొకదోసషము కన(బడపుండ నుండుననుట సామాన్య ముచేత సమర్షించుట ఈసమర్థనము పనిద్ధమైనది కాదని (చాలదని) యసంత్సే ప్తీతో నాపమానమూలకముగం జం ద్ర్య్యనిశిరణములంగు 6 గళంశము లీనమైయుండ. నని మజేయొళ విశేషమును జెస్పినాండు కినుక వికస్వరాలంకారము మల్లినాథ. 6 డీయక్థమునకు మూ లమెనళ్లోకమునకు వ్యాఖ్యానము వ్రాయుచు చానియందలి యలంకారము ఉపమామప్తాణిత మైన యర్జాంతర న్యాసమని శెస్పినాండం వికస్వక చున్నను ఊపమౌనుప్రాణితమెన యర్థాంతరన్యా సమన్నను విశేష భేదము కవ్పట్టదు అభిప్రాయ మొక్కుటియ ఇంక వర్థాంతర నాగ్రసమూలమున మలీయొకవిళేశమును జెప్పుట కుచావార్యాము చూపెదను

ఉ ఓ కాకీ కర్గికలోరమైన సీయజపు మాని మళరందళాలి మైన మామిడిచెట్టు న్యాక్కయింపుము మామిడివ్య్పైనం దుందువేని నిన్నుల నగోకిం యని యనుకొందుము. (ఏలనంగా) స్థావమహీమచేత6 గొన్ని వస్తు వులు ధన్యము లగుచున్నవి -వేపాళమహీపాలుని నొసటనున్న బురదను గన్తూరి యని యెవ్వండు కంక చేయండు? (అందలు కన్తూరియనియే తేలంఠు శని భౌవము ) ఇందు మామిడ్రిచె్టునందలి నిన్నుల గోకిలగాల దలంఠు చునుట విశేషము. స్థానమహినుచేతం గొన్నివస్తుపులు ధన్యము లగుచున్నవి కును పామాన్యముచేత౬ _టైవిశేనము సమర్థింపలుడినది -ఈ సమర్థనము తోం దృష్తి వెందళ యర్థాంతరరూపమైన జీపాళ 4, ంచేయండు? ? అను విశేషముము కెప్పీనా€డు కావ్రన వీకస్వరాలంకారము

8

114 చన్దాాలో శే సవ్యాఖ్యానే ధుదా 69 ప్రైఢో కృలజాలరిః, శైవం క్త నే న వొఢోకి రుష్కర్తా హత తద్ధేతు పగల్ప మ్‌ కభాః కళిస్టజూతీర తమాలస్తోమ మేచకాః 122 ఆధ ప్రాథోక్షిం లమ్షయతి ల్రైఖో క్విరితి ఉక్క కాటాతొ కా ర్యాతిశయాహేతౌ తద్దేరుక్వప్ర్రకల్పనం శార్యాతిశయ కారణత్వ;ర్ల నం, య శ్రుకార్యాతికయా హేఠతునా తరదుత్సాదవం వక్షృష్టితే రత్త ప్రౌఢ _క్రిరతి నిష్యర్ల 8 ఉచాహరతి కదాఇతి కచాః కాంతౌచికరాః కళిన్షజాతీశీ యమువారోధనీ యేరేమాలస్తోమాః తాపిఖృ్భనృ కసక్త్రః తద్వవేదకాః శ్యామలాభవ వీత్య క అక్క శేవంతీవూలానాం వైల్యపత్త్వేపీ అశిళయితే తత్సిద్ధ్యర్థం క భినజాతీరస్టత్యవి కేషణ ముపార్తిం అన్యథా తద్విశేఎణ మన ఎధిరిఖ్నా ది "థ పరవ దశ్త సో న్థకంస్యాత్‌. మైల్యాతికయేతు త త్తిరస్థత్వం నహాతుః రభాపీ తస్థైతుళ్వ కల్పనా త్పాఢ బి బ్‌ పస్తువుయొక్క యుకి _ర్షకు హేతువు కానిచాని నట్టియాత్క_ర్షకు కూశ్రువని చెప్తూ ఫ్రైథో క్ష్యలంశారము ఉ ఆపెకుకులు యమునానదీతీకరరమాలసమూహములపలె నల్లగా నున్నవి క్‌ శమాలవృ శు మనంగా జీ కటివె. తమాలవృతుమునకు సిద్దముగా లు ధి నలుపుగలదు యమునానదీతీరమున నుండుటపలన వచ్చిన నలుపుగాదు. అనలగా శమాలన్ఫృ తేనై ల్యాతిశ యమునకు యము నాతీకస్థక్వేము "“హీారశువు కాడు శాకపోయినను నల్లనివస్తువుయొక్క- సమిపముననుండువస్తువు నల్లణా నుండునను యుక్తి న్యాక్తయించి నల్లని యమునానదీతీరమునందలి తమాః సమూహము లని వెప్పి రమాలనైల్యోర్క-ర్ల మునకు యము నాతీరస్థర్వేము “కూతువుగాల గల్పించినాండు. కావున€ బ్రాఢో_క్యలం కారము యమువానడిలోని నీరు నల్లగా నుండునని ప్రిద్ధి ఫ్రైశోక్సి యనంగా౬ వ్రాఢుంచాట ప్రైధుం విచిత్తేకల్పనలు వేయువారుకదాం

మిధ్యాధ్యవనీత్యలడ్కారః కేర్‌ -ధరు 61 సంభావనాలజ్కారః ఛుథాం 'సంభొాననం యదీన్థం సాని దిత్యూహోనస్టస్టసీన్ధ యే, యది శేషో భవే ద్వక్తాకథితా స్ప్యు స్తణాస్తవ 128 నంభాపనంంఎతయతి సంభావవమిశి ఆన్యస్య వివక్షీతార్థస్య వే య్‌ నిష్ప త్రీయే ఇళ్టంస్యా దేవం ప్యూదిత్య్యూహ స్త్క్క_ఇతి య _డేత్సంభాని మిల్యేక్థ ఉదావారతి యదితి హిూజళా శేపోవన్లో కాధ వేద్యది భవదీ యగుణఎక్మ వాసర ప్స్యా చ్చే తవగుణా కార్యా దార్యాదిుణా॥ క ,_తౌస్సుుః నళ్ళేషంకీ ర్తితౌస్స్యుః ఆతోహ మేశ ముఖల్వాౌ త్తాకా పాళల్యే నసప్తోతుం కథంకక్నుయామితి భావః అ్ర్త కాజగుణానావు పరిమితత్వ పెస్ధయే "శీషోవక్తా చేద్లుణాః కథితాభ వేయు రిత్యూహవర్ష్య నాత్సంభావనమ్‌ం ఒక యర్థము సిద్ధించుట కది యట్లయినయొనల నని విరర్పి_ంచుట సనంభావనాలం కారము ఉత ఓరాజా శేషుడు వక్షయయినయెడల నీగుణము లెన్నల౬ బడును రాజుయొక్క_గుణమాల శగణ్య క్యనిద్ధికై. శేషుండు వక్తయైనయెడల జని విరర్కింపంబడివది కాఫన సంభావనాలంళారము రాజుయొక్క- గుణముఎను. సవ్మాస్కమాఖములు గలశేషు డు వర్షింప వలయును "గాని యేకవ్యక్తముగల మనష్యు€డు పర్మింప లేండని యర్థము రాజుయొక్క_గుణము లగణ్యములు (ఆసంఖ్యాశములు) గా నున్న ఇని- ఫభౌవము అని 65 మిధ్ధ్య్యాధ్యవనీత్యలజ్కారః ఫా కిఖ్ని ని ఇావ్టత్వసిద్ధ్వర్థం మిధ్యార్థా _నరకల్చ్పనమ్‌, మిధ్యాధ్యవసితి శ్వశ్యాం వశయీ త్ధ స్రజిం వవా౯కా 121 మిశ్యాధ్యవనీతిం షయతి శిష్చాదితి శిఖ్బిన్మి శ్యాల్వసిద్ధ్య రిం క్‌ి శ్న్రంళృతస్య మిథ్యాభూరర్వ నూదనాయ మిథ్యార్థాం శిష్చాన్మిథ్యా

116 చన్హ్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే భూత్యాపుళ్ళతార్థ కంఎనమితి యత్పామిథ్యాధ్యపెనితి రిర్యాః ఉదా వకతి 'వేశ్యామితి యోసహిా 'వేశ్యాం పశీకర్తు మిచ్ళతి వపురుప॥ ఖ్య్రజం గగనపున్నమూలాం వహకొా సళ వేళ్యాం పకయేత్‌ పశీకుర్యాడ్‌ గగన కుసుమనూలికాధాక*ం సంభావిరంచే జ్వీశ్యాపశీక రణం సంవావితమిత్యర్థ॥ గగవకునుమమాలి కా ధారణం యథార్యే వ్లానమపపన్న్యం తనా వేళ్యావశీ నవి మిథ్యాద్ధా న్తరేణ రద్వకిక రణమిఛ్యార్వ విద్ధి ర్భవితీతి మిభ్యా

ఒకచానియొక్క_ మిశ్యాక్వమును నిరూపించుటకై. మలియొక_ మిథ్యాక్థమును గల్పించుట్క మిథ్యాధ్య వని ర్యీలం కారము

మిధ్య యనగా హంళక్సి_

ఊఉ గగనకుసుమమాలను ధరించి వేళ్యమ వశీకరింపుము

'వేళ్యమ పశీకరించుట హుళక్కీయని నిరూపించులబక్షై హుళకీ_ మొన గగనపసుమమాలాచవారణమును గల్పించినా(4డు ఆఅకాళఫపున్నమాలాచఛా రణ మెంఠనిజమో వేళ్యావశీకకణచు నంరనిజమే

ఆకాళఫపుష్పములే హుళకి వానిమాల యొక_డనుండి వచ్చును” చానిని ధరించు కెస్లు” ఇదంతయు హంళక్సి. వేశ్యాపకీకరణముకూడ హుళశక్సి యని నికూపిందుటవై. గగనకుదుముమూలాధారణమును జెప్పెను శావున మిథ్యాధ్యవనేర్య లం కారమా

శ? 66 లలితాలడ్కౌారః 12+ చపన్తుకే వర్ష్యవా క్యాజ్థ ప్రుకివిమృస్య వర్ణ్శనమ్‌, లలిశం నిర్ణఠే నీకే ఇతు చేసూ బికీర్ష తి, 125

అధ లలితం లకృ్యయతి వృమ్తుకీఇతి ప్రస్తురే ధర్మిణి యో వక్త్యవా క్యార్ధః రక్చంతిబిమృన్య రర్సదృళాపర్ష్య వాక స్యక్థస్య వర్శ్యనం లలితం, వ్రుళ్ళ కేవాయి కాదిధర్షిణి తదీయప్రస్తుకవృత్తా _న్లనువక్ష యిక్వా రర్సదృళకా చస్తుకం వర్ష్య తే చేక్తర్శ లలితాఖ్యోలంకారఇతి నిష్వ_ర్ష 8 ఉదావారతి.

వవార్ష ణాలజ్కారఃం 1? చిగ్ణశఇతి ఏషా నాయికా నీఠీ ఉదళే నిగ్షతేసతి ఆతిక్రాక్వేసతి సేరుం జల బన్రవం చికీక్షతి కద్తమిచ్ళతి స్వకస్ప మాగరం కంచిద్దక్షీణ నాయకం కోపా దుకేశ్యు తస్మీళగత్వా న్యాస క్తేసడి ఫువప్త్రదానయచార్థం యర్నీం॥ రోతీత్రి వక్ష్యవీయం వాక్యాన్థమవర్షయిత్వా ఠస్యాం కక్పదృకగత జల పేరు బన్థన వృర్తానస్య వర్షవమితి (ఏతి లలితౌలజాాారః

శ్రస్వరేశుందు వి ర్షింపలనీవ వా జ్యార్ధేమును శొర్శింబక రర్ప)ితివింబ భూతమైన మజటీయొక వాక్యార్థమును విక్ణించినయెడల లలికాలంకార మగును

ఉ ఆపెనీరుపోయిన రకమవార. గబ్టవేయ నిచ్చగించుగున్నదిం ఇది మయొకనాయికను గులించి దెలిక శ్ర యమమాటలం ఈ బాయిక నాయకు6 స రవదగ్గజకు వచ్చినప్పూ డుజేత్నీంచుటవంవ నాకిండు పోయి నుతేయొక రాయికయం చానక్తుం డయ న్‌ా

ఇప్పుడు మొదటీేనాయిక యానామయకునికడసం జెనీ 6 బంపంగోరు కున్నది ఇట్రివాయిక నుద్దే?ంచి చెలి పెమాటలు పల్కెైను

• త్రపె నాయకు(డు చనినరరువార నరనిం దోడొ __ని తెర్చుట శిచ్చగింయచున్నది. ఆవి చెప్పవలనీయూరి డెను ఈమూటలం లెస్పక రర్ప్రితి లింఒభూతేములతైవ (వావిశి సరియైన) ఈపె వీరు పోయినతరువార( గట్టపే య విచ్చగించుచున్నది ఆమరూటలమ కెప్పినది కనుక లలీరౌలంకారనుంం ఆకూటల శీమూటలు పృతిబింబభూలేములు అనగా నీమాటలం వినుటవలన వామాటల యర్థేము స్ఫురీంచును

ధుత్తు 070 చపార్త ణాలకజ్క్కారః (త బ్భేదాల ఛ్రురులా ఉక్కగ్రితార్థసంసిద్ధి ల్సినాయన్నం ప్రహర్ష తి తామేవ ధ్యాయే తస్మై నిసృష్టామైవ దూతికా 126

అథ వ్రవాక్షణం రత్తివిం యిర్నృంవివా ఈప్పితార్థవీ ద్ధిమాసం

వాష్ళాతార్థా దధికార్థపీద్ధిమాసం ఉపాయార్థయత్నార్థలపిస్ధిహాపం చేరితగ్రా

119 “దన్ద్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే చ్యంలమయతి ఉర_గ్జి రేతి పర్వేస్ట్రియ సుఖా స్వాదో య్ళత్రభవతి తద్యి వయక ధావవికేపఉర్క_స్థత్యుచ్య తే రద్విమయోయోరక్థః తత్సంసిర్ధి ర్యర్నం వినాస్వా ద్యది తర్పి చన్నాణం స్యాదిత్యగ్థః ఉచావారతి తౌమితిం యాయస్య పరమ క్రేమాస్పదీభూతా తామేవధ్యాయ లే తత్పారప్తిః కదా వాస్యాకితి చిన్మయశే కసి నాయకాయ సైపచి న్లితైవ దూతికాసతీ విస్క పొడేనిశా జాయికా స్వకానానయనాయ తదభి_,షితా మేవదూతీం నసీం ఇ వీ రైవాటక్షన్వ్యై శేషీశవతీత్యస్థః ఆశ్ర, యస్యాం నాయక ప్యార్య న్లానురాగ 9 మైవవైవాన్నాయికియా దూతికాసతీ తస్మై డ్రషి తేతియత్నంవినా ఈప్సితా శసిదిపరనా త్సవివార ణ్‌ ఇభ ణ౫ వి త్రయత్నయులేకయే యార్క_0కితౌర్థము సిింవినన్లు చెపూదు మేని ఛువార్ష ణాలంకారమగును ఊఉ ఒకదూతికను మవన్సులో.గోరి ధ్యానించుచున్న నాయకునియొ ద్ద కాదూతిశయే చాయికచే( బంపబడెను వీదూళికను నాయాకుండభిలమించెనో యాదూతిక నాయపుని ప్రృ్యయ శ్నములేకశయే యరనియొద్దకు శాయ్డుకచే మైనవళమున€ బంహంబడెమ పృయ ల్నృములేకయే యుత్క_లరితార్థము సిద్ధించినదికావునం బ వాాణాలం కారము 'జీనియందు వళ్వేంద్రియ ములకు సుఖాస్వాాదము కలుగునని రలంతు మో చొనినిం బొందుటయందు మనోరధసహితమైనయిచ్చు యుత్కం్ర యా నంబడసనూ జొ కి, వాళ్ళితా దధి కార్థన్య సంనిద్ధిళ్చ వ్రహర్షణమ్‌, దీప ముద్యోతయే ద్యావ తావ చభ్యుదితో రవి 127 ద్వితీయం లమీయతి వా ఇ్భోతాదితి వాఖ్యతాత్‌ ప్య్వాభిలషితాత్స్‌ వ జ ఖ్‌ ఆధికార్థన్య సంసిద్ధిళ్చ వ్రవార్షణమ్‌ *ోనచి క్కంచిదర్థమకేక్ష్యయర్నేకృ 'లేసతి లేన తస్తాదప్యధికార్థో లబ్బక్చే క్రదపి ప్రువాక్షణ మిర్యేర్థః ఉదానా శతి దీషమితి యావద్దీపముదో్యోతయే ద్వను ప్కృకాళాయోళ్ట్వలయే త్తాని థైైవ

ఆా'క్ష కాలక్కారః కం రవి మ్ఫూర్య॥ అభ్యుదిక్క అశ్రపచార్థ్మప,శాళార్థం దీపోద్యోతన్న ప్రయ ల్బే సతి రైవారర్తీరైవ దీపాదప్యధికప్కకాళస్య మూర్య స్యోదయాత్బ్రార్థి తార్థా దధికార్ధపిద్ధి రూపమిదం ప్ర్రృవాక్షణమ్‌ వాంఛితార్థమునకం పి వధిశమైన యర్థసంసిద్ధికూడ ౬ ్రైహక్ష ణమే ఊఉ పదార్థములను కనులగొనుటకు దీపమువకుం బ్ర్రాయత్నించుచుండల లా నంతకన్న చ్కశాళ మైన నూర్యు€ డుదయించెను యత్నా దుపాయనసీద్ధ్యర్థా శ్సావమోల్లాభః ఫలస్యచ నిధ్యజ్ఞనామధీమూలం ఖనతా సాధితో నిధి 128 రృతీయం లతషయతి యత్నాదితి ఉపాయసిద్ధ్యర్థా దుపాయప్పా ప్రి "హీశుభూతాద్యత్నా త్సామాకృలస్య కార్య వ్యైపలాభ$ _పృవాక్షణమిత్య క్‌ శె ఫలంప్రాప్తం తదుపాయసంవాదనాయయ ల్నేకృ లేసతి తశ్రైైప యదిఫలలాభ ప్ఫాస్టిత్‌ తదా ప్రహకణమితి నిష్ముర్షః ఉఊదావారతి నిగ్యల్లునేతి నిధ్య జ్జానస్య నిశ్నేషప్ర దర్శవాస్టావస్య యదోషధ్గీమూల౦ తక్టే వతా ఖవ కన అష్టాన చశృతిభూత మూవఫీమాలమాద్ధర లే త్య ర్‌ నిధి ర్నిమేపఏఎ సాధికః అక్ర నిధ్యపాయాస్టునమూల ముద్ధర్తుం య లేళ్ళ తేసతి దైవా ల్రేతై9ఐ నిధికైమ్టో భూ దిత్యుపాయార్థయత్నా రేల మేవ సామాత్చౌరి ప్పమితి భవతి తృతీయం చవాక్షణమ్‌ ఫం సాధన సిద్ధికొ ఆకు6 ఛ్ర యత్నము చేయుచుండం శా పలము లభిందు టకూడ€ ఎ హక్ష ణాలంకారమగును ఉ నిధ్యం జనౌ పధ్ధియొక్క ేఆజుకొఆక్ర( ద్రువ్వుచుందంగా. వాని కి నిధయే దొరికినది తి ఇచ్చు) ఫలమా నిధి ఫంపొధనము. (+లమును సాధించునది) ఆంజ నము అంజన సీద్ధికొ ఆకుల జేసినప్కయత్న మోషధియొక్క వేలు క్రివ్వుట వేలు క్రేవ్వుచుండలా"నే నిధిదొరకివది ఫలపాధినసిద్ధిక్‌ ఆ శేదోప్రయక్న ము జేయుచుండంగా ఫంమే లభించినది కనుక ప్రవార్షణము

120 వన్హాాలోశే సవ్యాఖ్యానే ధ్రుదై 69 వీపాదనాలజ్కారః య్రైద్రులా ఇమ్యమిణవిరుద్దార్సస మ్పూ9) విస్తు నిషాదనమ్‌ దీప ముదో్ళోత యు ద్యావ న్నిర్వాణ స్తాపదేవ సః 129 స్వ పొ న విషాదనంలక్న యతి ఇప్యమాణేతి ఇవ్యుమాణ ల్ని ర్రస్టేభమాన స్స్‌వి రుద్ధోయోస్థ స్తత్సంపాదవం వి పాదనమిత్యుచ్య తే య్రేప్సాక్థిని ద్య్యర్థం యత్నేకృ తేసతి దైవా_ద్విరుర్రా 9 హైప్రా, వ్రిర్ఫువతీతి బర్గ్య తే రెత్తవిషా దనమితి౦ిచ్క_ర్ష 8 ఊదాహకతి దీఎమితి యావద్య దా దీపముదో్యోకియేత్‌. ఉఊదో్యోకనాయ యర్నం కుర్యా త్తాపదేప సడీపః నిర్వాణః వష్హైోధవత్‌ అ శ్రేష్యమూణదీపద్యోతినయ క్నే సక తిద్విరుద్దా నిస్టైినిర్వాణ మాపతిరమితి భవతి విహెదనమ్‌ ఇచ్చిగించిన దానికి విరుద్ధముగా వగుట విహపెదనాలం కారము ఉ ఎంతలో. జమురుపోని దీపము నెగ ద్రోయని చృగించెనోయంర లో చే దీఎుము చల్లారిపోయొను చమురుపోని దీప మెగ 6గ్రోయ+గోరి చమురు "'తెచ్చునంఠరలో దీపము చల్లారినదని భావము దీపము వెలింయించుట కిచ్చగిం ఇను ఆబిచ్చకు విమద్ధహశా దీప మాబీపోరయొను కనుక విసపాదనము వతు 69 ఉల్లానాలజా రః (క ద్భేదాః). దురు వకస్యుగుణదోషాభ్యా ముల్లాసోన్యస్టి త యది, అవీ మాం పావయీ త్సాధ్వీ న్నాత్వే తీచ్చతి జాహ్నవీ అఫోల్లాసం లమయతి ఏకేతి ఏీశస్యగుణదో పాఖ్యాం "హీశుఖ్యా మవ్యస్య తొయది గుణదౌహి స్యాతాంచే క్రదోల్లాసః ఆయమర్రే నిమ్క_ర్జ 8 ఆన్య॥ుణేర తదవ్యగుణోడ్చ త్తివక్ష జీ ఆవ్యదోషేణ రదన్యస్య ద్‌ోపోర్పేత్మి వర్శ్య వే అన్యనుణేశ ఠరదవ్యస్య దోపోర్ప త్తివర్ష చే జన్యదో షేణ ఠరదన్యస్య గుణోర్న 9 ఎర వేద చళుర్వి?; ఊల్గాసప్ఫాాదితి తత్రాద్యము చావారతి అపీతి ఇమం పాధ్వీ పతివ్రతా సృాత్వా మర్చ్రవా హేిస్మ్నానం

ఉల్లానాలజ్కా-రః = కలలై ళన శృత్వా పాఐయేదితి స్నానేన మాం పవి తాం కుర్యాదితి జూాహ్నావీగకా నదీ ఇర్ళతి జగత్వావన్య్యాః గక్టొయా ఆపి పతిన్కతామహిన గుణేన తద్‌ యప్మానా త్పౌపనక్వ గుణో ఎర్ధ్మి క ఇతిభవతి చ,థమోల్లాసః ఒక్కానిగుణదోషములచేత మతేయొళనికి గుణదోషమాలు ప్రాప్త్‌ం చుట యుల్లాస మనంబడును ఒళనిగుణముచేత మజభియొకనికి గుణమును చోషమువేతి దోటమున గుణరుచేర దొషరును దోపముచేత గుణమును గ్‌లుగుట యూుల్లాసమని యర్థము ఉ సాధ్వి (పత్మివ్యత) వాయందు స్నావముచేసి నన్నుల బొవనము చేసెడునని గంగ యిచ్చగిందును ఆపెియొక్క_ పాతినల్యేమపి మగుణము. చేత గంగరు౬ బవిక్తీతాగుణను పక్త్మింపంబడినది. ఇది గుణమువేక గుణము కలుగుట కుదావారణము బే ే అ ర్య 'కారిన్యం కుచ యో సృష్టం వాళ్ళ _న్వ్యః పాదపద్య్మయోః, నిస్ష న్ని విశ్వ్పధా తారం తద్ధాటీ మ్వరిరమోపీ,.ఈః 191 ద్వితీ యంళ్లోశేసో దాహకతి శావిన్యమితి తిద్దొటీము ఆరిమయోషితః పొదచదాశేణ పలాయమానా కళ ర్రుస్తీ యః కుచయోస్సృష్ట్రం యత్కా ఠిళ్యం తత్పాదపద్మయో స్ప్వకీయమృగుచరణయో ర్వాఖ్భ న్యః చరణ యోళేఐ కాఠిన్యంస్యాన్చేజ్డీ వే మేతీ దృ న్య స్సత్యః విశ్వధాతారం జనద్దా తౌరం నిన్తన్తి ఆయంవిధిః కుదయోూ,। కారిన్య మనృష్ఞై పాదరమో శ్రీవ తర్చృృ కేద్యది శర్త్యవ్యి నవ్చావచసంచారసమయే బహూపళార్రీస్యాత్‌ 3 తథావనిర్తితవానత స్తంధిగితి నిస్హాం కుర్వ న్తీల్యేర్సః అత్మ ధాటీషు విన భూమా పలాయమానానా చ్లురిస్కీణాం భఛాఐనవిరోధిచరణమార్ష వదో మేణ శ్‌యోః కాథిన్య శున్ఫ స్టా వ్యర్థం కుచయో లేవ సృష్టవతో విధేర్నిజ్టా దోపో విర్జిత ఇతి ద్వితీయోల్లాసః ఉ ఓకాజా నీయున్ధ యా,త్రలయంద 6 గ చములకాలిన్య మును 'ాద చమయులయందు లయందుండవలయుూనని శోరునట్టి శ క్రురాజ్న స్త్రీల ట్రువ్శాను నిందింతురు

షై చన్చా$లో శే సవ్యాఖ్యానే

స్రీలకు. బొదములం కోమలములుఇా. నుండును పాటీపోవలసి వచ్చినప్పుడు పాదములు దృఢముగా నుండవలయును ఆరాజొ యుద్ధ్‌ యాత్రలు చేపినప్పూ డతని ళశ్రువుల భార్యలు ఆమో మాపాదములు మృదువుగానున్నవి శమక శీఘ్రుముగాల బాచీపోన పలనుగా కున్నది ఆ

టి "పెట్టినళాశిన్యనూను యువా వ్యర్థము గా€ గు చములలో ౬ బెప్టైను శగానిపా దములలో౬ బెట్టళకపోయొను ట్రహ్మదేవుండా ఛీ నీవు జెచిత్యము నెజుం గవ్చు అని నిందింతురని భావము ఈ న్రీలయొక్క_ పొదములకారి న్యాఖావ ఊోవముచేత ఛ్రువ్నాకు దోషము పర్మింపంబడినది. ఇడి దోషము చేత దోషము కలుగుట కుజోహరణము త దభాగ్యం ధనమహై్యైవ యన్నాశ్రయతి సజ్జ్ఞనం

తృతీయము దాహరతి శదితి ధనం నిక్ళస్తమ్మాశ్కుయతి సజ్ఞనంతు నా శ్రాయతీడి య శ్రద్ధనమ్యైవాభాగ్యం పర్జనస్యతున కో పిదోవ ఇతిభావః క్ర సజ్జనగుణేన రదన్శాక్కయణం ధనస్య దోష ల్వేన పర్మితమతి భవత్యన్య గు ణేన- అన్య దోపోత్ప త్తికూప ఊల్లాసః

ఊ సత్చురుషు వాక్ర్యయింపకుండుట ధనముయొక్క_ థాగ్యహీ నర్వేము త

ధనము సర్చురుషులవద్ద నుందకుండుట దాని భాగ్యహీవర్వమే యనియ్థీము సబ్బనుం మహీమగుణముచేత ధనమ. నకు సజ్జనుల నా్యక్కయింహ కుండుట యను దోషము వర్ణింపం బడివది ఇది గుణముచేత దోషము కలు గుట కుచావారణము

లాభోయమేన భూపాల సేవకానాం న చేద్వధః 182

చతుర్భేము దాహరతి లాభ ఇతి ఇళ్ళేరీ పీతా దచకణతర్పకాణాం నేవ కానాం రాజ్డా నళిఖ్ళినపి దీయ లేచే త్తక్క_ధమితి కేన చిక్సృవ్తేగతి కన్య9 చిదిదము శ్రిరం “హ్‌ఫ్ట భూపాల సేవకానాం రాఒభృ త్యానాం పధోనచే ల్తీర్హ్యేత హింసానాభూద్యది అయ వహీి౦ంసవరూపఏీవలాభః ఇలేరలాభో మాన్వితిభావః అర్రే రాజ్ర్రార్యదో మేణ శీవకానాంవధంవినా ప్రా

అవజ్తాలక్కా-రః 128 ళా స్సృవా వినిర్షమనం గుణల్వేన పర్మితమితి భవతిదోమే% గుణవర్శ నరూప ఉల్లాస ఊ రాజనేపకులకు వధము లేశయుంటెనా యదియులాభము చంస కుండ నుండినయెడల రాజనేవకులకుం గ్రాణములు దక్కుటయే లాభ మని యర్థము రాజుయొక్క క్రొ ర్య దోషము చేత 'సీపకులకు ఐధాఫెౌపము (ప్రాణమాలు దక్క్తు_ట) గుణముగా వర్మింపంబడినది ఇది దోవముచేర గుణు ము కలుగుట కుదాహరణము తతా 70 అవజ్ఞాలక్కా ఈ (తబ్భేదా) న రం తౌ యది నస్యాతా మనజ్ఞాలంకృతి క్యతా ఇ అద ఆ వీ, సప్పల్బమే వామ్బు లభ లే ప్రస్ణః వ్రొప్యాపి సాగరమ్‌ 188 ఆథావజ్ఞా సాద్వివిధా అన్యగ శే నావ్యగుణాభావవర్శనమాపా అన్య దోషే ణాన్యదో పాభాపవర్శ నమాపాచేతి ద్వివిఛామపీ తాంలక్షయతి తా భ్యామితి తాభ్యాం సణదోహాభ్యాం తౌ గుణదోషౌ నస్యాతౌం యది అవ జ్ఞాలంకృలి॥ మరఠౌఇహ్లై అన్యగుళేన ఆన్య గు ణాభౌాపః అన్య దోషీణాన్య దోహెధావళ్ళ వర్టఫితే యది తదా ద మిధావకేత్యర్థిః ఆదాల్షముదావారతి నస్వఎ్చమితి వస్గ్‌ నామ్మవ్రీహ్యాది పరిచ్ళేచళో చారుపాశ్ర,వి వతి ససాగ రం ప్రాప్యాపీ స్వశమేఐ అమ్బాలభ తే ప్రాప్నోతి బహుజలవూరగ్జార్తవ పువేశే సర్యసి పున స్వపరిమిత జఎమ్మాత్రృలాభః నతు బహుళ జలలాభ జ ణ్‌ రి జాలి ఇతి సముద్రువృద్ధ్యా తర్పంవిస్ట్యప్రస్థస్య వృద్ధ్యలా భవక్ష చాద న్యగుణే నాన్య- గుణా లాభివర్మే వరూపావజ్తా గుణదోషములచే నవి రాడు (గుణదోషమాలు) కలుగ వేని నవళ్ఞాలం. కార మపను ఒకవస్తవుయొక్క_గుణమువిలన మలియొకవస్తువునకు గుణము కాని దోపమువలన దోషముకావి కలంగనియెడల నవణ్థులం కార మనట౬ బకును ఊఉ తూమును (పష్థపరిమాణపాాశ్రీము) సముదృములో ములంచినను స్వల్చజలము నే పొందును

24 చన్హా)లో శే, సవ్యాఖ్యానే సముద్రమున శపారజలమండుట గుణము ఆగుణము తూమునకు శాలేదు.. ఒళపస్తువుయొక్క గుణముపున మజీయొకవస్వవునకు గుణము కలుగమీ కిది యుచాహరణము మిల న్ని యది పద్తాని కాహోని రమృతద్యు లేః వశీ ళీ ద్వితీయాముదొవారతి మిలన్లీతి పద్హాని మిల_న్హియడి సంకుచన్ని చేత్‌ ఆగృతద్యులే కృష్ణస్య కాహోనిః సకలజనానన్షకలే సుభాకశేభ్యు దిలేసతి సకలజనానా మావస్పేన ముఖవికాసోభస8ి ఏవంసతి కమలా నామేప ముకుళీఖ్లావక్చే త్తావకౌ చన్ష్రస్య కా నిస్టేళ్యర్ణం అర్ర, కముంముకులీ భావ దోమపేణ చన్ష్వస్య తదప్టా, ప్తివర్శనా దన్యదో మేణాన్యదో హెభాన పక్ష్మన రూపా ద్వితీయావళ్ఞా ఉఊ పద్మములు ముకుళించినచోం జందద్రుని శమివోని ?) మిలనము (ముడుచుకొనిపోవుట) పద్మములదోనము ఈదోషముపలనం జం ద్ర్యనిళి దోచముప్రా ప్రింపలేద దోవముచే దోషము ప్రాప్తింపమి కది యుదా వారణము న అనుజ్ఞాలబ్క్యారః చ్రైద్రుతా దోమస్యాభ్యర్థ నానుజ్ఞా ఠతై?వ గుణదర్శనాత్‌ 194 విపద స్పండు న శృళ్వ దాస్టసు సంకీర్త్య తే హరిః, ఆథానుడ్ఞాం లత కతి దోఎస్మేతి తత్రైవ దోషస్థ్రలవీవ సణదర్శనా ద్ధేోః దోవస్యాభ్యక్థ నాయాన్జా అనుస్థే శ్యుచ్య లే ఉదావాకతి విపదఇతి నోప్తాకం విసదఆపదః ళళ్వర్సడా సంతు భవంతు యాసు విపత్సు హరి సృంక్రీక్ష్య లే సమ్బున్నాస్తు ధనమచాన్ధత్వా భ్కీ చాచిదపి వారిం నస్మరంతి ఆపన్నాాస్తు రేద్రమకం హరిం పంస్మరన్లీతి హరిసంక్రీ ర్హవరూప గృణదక్శన్నా దనిహ్టైపి విపక్సాం్ది లేతి భివర్యనుజ్ఞా ఇదంరు వీరరాగాణాం వచనమ్‌ దోమమునందు గుణమువుజూచి దోషమే కానలయునని కోరినవో ననుర్ఞాలం కారవ ని చెప్పుదురు

'లేశాలక్కారః 125 ఊఉ ఆపదలందు భగవంతుని (హరిని) ఛ్యానింతుము మౌకు నిరంత శకము నోపదలేయుండును గాక అపదలు దోనము ఈబోవమువందలి గుణము భగవద్ద్యానము దో థి నమునంద్‌లి గుణమునుజూచి దోషమే (ఆవదలే కావలయునని కోరెను కనుశ ననుజూాలంకారము వా పద్దు 72 లేశాలక్కారః శర్రైర్రులా "లేళస్ఫ్యా డ్లోమగుణయో గణదోవత్వకల్పవమ్‌ కక్‌ "డు ళ అఖ లేము వివాళ్లేషు హాొన్తస్వచ్భన్తచారిమ శుకపజ్టరబస్థ స్తే మధురాణాం గిరాం ఫలమ్‌ 186 లేశంలతుయతి. లేళఇతి దోషగణయోః (క్రమేణ గుణదోవత్వ కల్ప నం లేశకస్స్యాశ్‌ ఆనుకూలత్వాద్దోవప్యాపీ గుణక్వేం ప్రతిమాలత్వ గ్లుణ స్యాపీ దోవక్వం యృత్రిశల్బ్య తే తర్రద్వివిధోలేక ఇక్యక్థ శ్తుమేణ చ్వావపి ఫూర్యో శ్తరార్థాభ్య్‌ ముదానారతి ఆఖిలేష్వితి రాజబహంమానలా భేన చికకాలం రాజధాన్యాం విదుష్కిపుగ్తే నివసతిసతి తద్దర్శనోత్స్పుశస్య స్వగ్భ వాస్థస్య పిఈు ర్యపవ్పస్తుత్త్కళంసారూప 6మిదరి వచనం “కీాళుక ఆఖిలేషు సశ్విషు విహగ్షేము పశ్నీషు త్వదన్యసర్యమూక పక్షీను స్వ ష్భృన్హచారిషు యథీచ్ళం చకత్చు సర్కుతే తీవపళ్థుర బన్థః నిరోధవమితి యత్‌ తన్న్మధు రాణాం శ్రావ్యాణాం రాం వాచభొం ఫలం “హీపు క్రీ క్వదచ్యే వ్వపణ్ఞికజ “జీను స్వేషు స్వగ్భ హిమ సుఖం తిస్పత్సు రవా కంరాజధాన్యాం చిర శాలవాసః త్వేదీయ పొస్షీర్యీమాలక ఇతి ర్వత్పాణ్ణిత్య మేవ ప్రతికూలమ భూ దితివ క్తవ్యే రర్ప్రత్యాయ బాయ తర్చరూపళుకవృత్తానో వర్జితః అత్ర చ్రుభమాశ్సే సర్వవివాశ్ణేషు జోషభూఢ మవాగ్మిక్యం స్వచ్భన్షచార హా శుళ్వా గ్దుణత్వేన వర్ణితం ఉఊ_ర్తరాన్టేరు కకవాగిన్వెం గుణభూలం బద్ధన “హీకుత్వా జ్లోషర్వేన ఇర్మితీమితి భవతి డ్యివిధో లేళ॥ దోమమునకు గుణము గుణమునకు దోమము కల్పింపంబగా నేని అీళా లం కారమ౫సనుం

శో 126 చన్దాాలోశే సవాాఖ్యానే ఊఉ చిలుకా స్వ్పచ్భందమాగా సంచరించు పతలన్నిటిలో నీకలా అ= ఆయ్య్యూ పంజరబంఫము నీమధురవాక్కు. ల ఫలము పములకు మధురవాకు. ౫ లేకపోవుట దోషము ఈవోషమునకు ఫలముగా వాపమయులకు స్వచ్చంద సంచారము గుణము చెప్పంుడీనది చిలు శకు మధువవాకు__లుండుట గుశము ఈగణమునకు ఫఎముగా పంజర మున బంధింపం బడుట యను దోపము. బెప్పంబడినడి కనుక లేశాలం కారము రాజాన కభిమగు శైవ విద్వాంసుండు చిరకాలము రాజువొద్ద లాజధానిలో నుండుటచే నా విడ్వాంసునితండ్రి పుత్తదర్శనోత్క_ంరుం డై

• సీష్ట్రస్తు జా చదువురాని నీకోడివారందణుం స్వచ్భందము గాం దిరుగు చున్నారు నీవు వి ద్యాపంకుండవపటచే రాజపథయందు( గస్టువడియు న్నాను ఆనుకొనుమాటలు చిలుక ఊఈఃడాహరణము వంన స్ఫురించు చున్నవి చిలంకవలన విద్వాంసుండు న్య్భురించుచున్నాండు అమ్య్యూ యని సంతౌపము నొందు వానివఎలన విద్వాంసుని తండ్రి స్ఫురింయదున్నాండు “ఈ యర్థమునందును లేళాలంకారమును సమన్వయము చేకయువమ్ననుం ఠండడ్రి సోమరిపిల్లల విద్యావిహినర్వి దోవెమునకు న్వద్భంద సంచారగుణమును కుమారుని వి ద్యాతిక య గుణమునకు రాజవఛానిబద్ధత్వ కోషమును జెప్పి చాడు కనక లేళొాలంకారము మవెయుదాహరామున క రెండవ యర్గ్స్‌ మృప్రస్తురేప్కృళంపారూప నున వచ్చును న ముద్రాలజ్కారః, కప్రాప్రులా ఇ అర సూచ్యార్థసూచనం ముద్రా, వ తార్ధవరైః పదైః నితన్చుగుర్వీ తరుణీ దృగ్యుగ్మవిపులాచ సా ౨ 1% _ ము ద్రాంలక్కయతి మావ్యార్థేతి మూచ్యార్థస్య మాచనీయస్య వ్‌న్తు నూచవం ముర్రైశ్యుచ్య గకార ప్రతిపాదకై. శవ పర్వైః ప్రశృళస్య

రత్నావళ్యలజ్మారః, 127 చూచ్యన్య య్యర్రనూచనం ,క్రియరే తరఠ్తృముద్రాఖో్యోలంకారం ఉదాహ శతి నితమ్బగుర్వీతి పావ్రకృతా ఠరరణీవాయికా నిరేమ్చ॥ర్వీ న్థూలవితమ్చే త్యక్థః రభా దృణ్యుగే లోచనయునగ శే విఫులా విశాలాక్షీయుగ ీత్యర్థ; అతి వాయికాసౌవ్రర్య ప్రతిపాదనపరేవచ "జే లోచవివైపుల్య పృతీపాదనప కేం దృగ్యుగ్మ వివులేతిపదేన వళద్వ్భృ క్తస్య యుగ్షవిపులా నామ భీయమితి ఇఉదగృగేనూచ్యవృ త్తవామ్మ న్ఫూచవాద్భపతి ముద్రా

పృనుతౌరము నిచ్చుపదములచేతీ మోఛభ్యార మూచనమెనయెొడల త థి యు ముద్రాలం కార మవణబడును నూచ్యార్థ మనంగా నూచింపల దలంచిన యర్తేము ఈ గీ వహరినిం గీ ర్మిందుదున్నవా- డరండు వినుము పాటిలేనిది సువ్వె యీ తేటగీతి ఇంగుల బృహ్తుతార్థిము హరీక్సీర్తవము విని దానిని స్పృతించుట ఈ శేటగీతి (ఆవణా నీ కేబయైనపాట) సమానము లేనిదిగా నున్నది అతి మనోవారమైవదిగా నున్నది యాని యర్థము 'లేటగీతి యను కెండుపదములం కేఎమైన పాట యని ప్రుహ్వవౌక్టమును బోధించుడున్నవి నూ చ్యాక్థమిందుం. బద్య్టము 'కేటగీరి యని లేటగితి యను 50డం పదములు చ్రన్తుతాక్థమునుబోధించుము. *ఒద్యము లీటగీతి యని మూచ్యాక్థ చును నూచించున్నవి కౌవున ముద్రాలంకారనూ వంస్పృత చంద్రా లోకములోని యుదాహరగిము చెలుంగులోనికీ మార్చుటకు వలను గాకున్నం దువం లొక్తీ యః దావాకణము చెస్ప( బడినది అర్హుర్తు “శీ రత్నావళ్యలడ్కారః య్రైర్చులా గా సం ఠరళ్చావళింవి శ్రుమికాప్రళృ తాగా నాం న్యానం ₹ న్ని , ౦0 నను నే జో లో చా ఆ చత్తుకాస్యః పతి ర్లత్మ్య్రై స్పుర్వడ్డ స్త్వం మహీవ 198 కళత్నావళిం.తమయతి ఛ్రామిశేతి ఛ్రుమికాః లోక ప్రవీద్ధపౌర్వాసర్య యుక్తాః యేఆ్మప్రకృతాక్థాః లేషించ్యాసం శ్రమేచైవ నివేశనం రత్నాని త కళ లిం రత్నావళినాముక ములంకారంవిదుక, అయ మృర్మీనిష్క_క్ష॥ య్శత్తృళ్న

క98 చన్చాాలోశే సవ్యాఖ్యానే శస్య వపనిద్ధాప్రళ్ళత ట్రవాదితా దాక్య చపుత్యాయనాయ వయశృశౌక్ళ చ్రుకిపాదవసమర్థిః పదైః వ్రనీద్ధ్యక్రుముమువిసృ వ్ర్యైవఅ్మప్తకృతార్జోనిరిక్య తే భృక్ర రత్నావళి 89 ఊచదాహరతి చరుదాస్య ఇతి కూమహీప త్రీక్వం చళు కాస్యః బ్రహాభాకపదనళ్ళ తథాలక్ష్యూ॥ పతిః విష్ణుః రాజ్యలత్ష్మీక్యరళ్ళ తథా సర్వజ్ఞః €వః ఆశేవజ్ఞళ్చ అక్ర బుహ్మవిమ్లమ హేళ్వకా ఇతి వనిద్ధ ఉహవాదానాం వాచక్రైశపరైః ప్రవీస్ధసాక క్ర మేరైన చశృరీస్వ రాజ్ఞః వ్రు తిపాదనా ద,త్నాలళి ఆత్ర రాజ్ఞః ప్రనిర్భ్‌ ఛ్రుహ్లాది తాదాత్మ్యం చ వతీయతే పుశృలౌర్థములను వయసగ6 జెప్పినచో రత్నావళలం కారమందురు ఉ ఓీరాజూ నివు చతురాన్యుంయభ లక్షీపతివి సక్వద్ధాడయవు ఇచ్చటం జతుకాస్యాది పదములచేత రాజా వర్తింపంబడినా డు చతురాస్యాదిపద ములం మ్రశృతౌర్థములు ఈపదములవలన రాణునకు ఛ్రైవా వివ్లు రుద్రాక్మత తోంచుచున్నది శ్రువ్యా విమ్ణు రుద్ర లని క్రృమమా గ్రకిస్టమై యున్నది రుద్ర ఛ్రువ్వా విమ్లు లనికాని విన్లు బృవ్లా ర్‌ర్రు లనికాని బ్య ర్త విసు లనిళాని విప రద్కబ్రవ్మా అలనికొని రు విమ యవ లని కాని శ్రమము ప్రనీద్ధముగా లేసు అనీస్థమైన మము ననుసరించి చతు రాస్య (1 చతుకమైన యాస్యముకలవాండు 2 సైన్మా. లక్ష్మీపతి (1 ఐళ్వ క్యము కలవాండు 2విస్ణువు) సర్వజ్ఞ (1 అన్ని కెలిసీనవాండు 2 శివుండు వదములం పృుయోగింపయిడినవి కనుక రత్నాపళ్య్యలం కారము “అరుగు |గ్‌ తద్దుణాలజ్కారః శప్రైర్రుతా తద్దుణ స్ప్వగుణత్యాగా దన్వదీయగుణ గ్రహః పద్యరాగాయతే నాసా మౌక్తికం తేఒధరత్విపషో 183 తగ్గుణంలతృయతి, తద్దుణఇతి స్పగుణత్యా శా దన్యదీయ గుణస్యగ్క హః వ్వీకారః రన్దుణఇత్యుచ్య లే ఉచానారతి, పద్మరాగాయతే ఇతి

వూర్వరూపాలక్కారః 120 క్వింసఖి తే నాసామొ క్తికం వాసికాభూపణముక్తామణి॥ ఆగరత్వి హె ఓర శాన్న్సా పద్మరాగాయ లే పద్మరాగమణిరి వాచరతి అతి జాసామౌ క్షికస్య

ని 4 యా లో అటి స్వధావళ్య త్యాశేవ ఆచ్య్యాధగర కృతా న్వీ కారవర్శ్య నా ద్భవతి క స్తణ॥ స్వగుణమున విడిది ఆన్యగుణమును చువొంచుట కస్టణ మగును ఊఉ ఓకాంతో. వీబులాకిముర్యిము నీపెదవియొక్క కాంతిచేం బద్యరాగమువ లే6 ఈ, కౌళించుచున్నది ఇందు బులాకిమూడ్యము జ్వగుణమెన 'తెలుఫును విడిది యన్య (పెదవియొక్స_) గుణమైన యెజుఫపును తపం చినది కావున€ దశ్శణాలం కౌరము రుద్దు 76 పూరసరూపాలజ్కారః (త బ్భేచాః) చ్రైద్రుతా వున స్ప్వగుణసంప్రా వ్రిః వూర్వరూప ముదావాతమ్‌ హరకణ్గాంశులిపోఒ వి శేష స్త్వద్యశసా సితః 140 (0౮ అలి వాని! ఆధ వూర్వరూపం తచ్చ డ్వివిధం ఫునః స్వగణస్రా ప్తీరూపం వికారే సతి పూర్వావస్థానువ త్తిరూపం వేతి కర్రాద్యంలకృయతి. ఫునరితి* పువస్స్వనుణస్య సంప్రావ్వీః న్వీకారః పూర్వరూపమిత్యుర్య తే స్వగుణత్యా ళన ఆన్యగుణవ్వీకా రేసతి కుతళ్చిస్ధే కోః పున స్వకీయ గుణ మేవ ప్రాప్పుయా ద్యదిరదా ఫూర్వయాపంనా మాలంకార ఇతినిష్క_రక్ష॥ ఉదాహకతి వాశేతి "హీ రామచన్హ్వశేపోఒన_వ్లః హరకణ్థైంకుభిః శివళళోభాభిః లిపః రం? కే తోపీ క్యామాకృలో వీఠ్యక్థః త్వద్యకపా సిర ఆధ్టూ దితి శేషః కీర్తిధావ "ఖ్యేవ గరళ వైల్యం విహాయ ఫునః స్వశీయ మేరరధ్ధావళ్యం ప్రా ప్తవా వత్యక్ఞః అక శేసన్య ధావళ్యత్యాగపూర్వకం వివసై =ఫ్రద్వీకాలే సతి రాజకీర్త్యా పునః స్వభావళ్యవర్ష నా త్భూర్వ హాపమ్‌ | స్వగుణమునువిడిచి మంల స్వగుణమును గృహించిన ఫు పర్డించినచో౬ బూళ్యరూపాలంకారము ఉఊ ఓరాజా నీలవర్శిములైన హరకంరాంకువులచేత నల్లపడినవాం డయ్యాను 'ేషుండు సీయళన్సుచేం బెల్లపడినాండం

180 చన్చ్రాలో కే, సవ్వ్యాఖ్యానే శేషుని మొదటిరల తెలుప అఆలెలుపు వాఠక౦ంరాంకువులచే వలుపాయెకు రౌజూ యళస్సుచే నలుపు మక ౬ దెలుపాయెొను. శేషుండు చెందటం కోల్లోోయిన తె్యవర్థ్యమును కాఠకణాంతరముచే మరలం బొందెనుం కనుక € పూర్వమాపాలం కారము పూ ర్వ్ట్రవస్థాన్యూ త్తి శ్చ వికృతే సతి వస్తుని దీజే నింస్వవితేఒప్ఫానీ త్కాణ్చీరత్నైె రహ న్మవాః &1 ద్వితీయం లక్షేయతి వూర్వేతి వస్తుని విశృతే వికారయు శ్పేసత్యపి ఫూర్వావస్థాయా॥ ప్రాగవస్థా యాః అనువృ త్తో కనుసృ తిః నివ్వ ట్లిరిత్య ర్థక్క సొ ఫూర్వకూపమిత్యుచ్య తే ఉ దొహరతి దీపఖతి దీపేనిర్వాపి లేసక్యవ్కి శకయాచి మృస్థయేతి శేషః కాఇ్బీరత్కైః తదీయ వేఖలాఖచిరేశ ణిఖి;ి మహా ద్టీిపాద ప్యుత్క్యిష్మం గుహః కాంతీరానీథ్‌ ఆవిరభూ దిత్యర్థః కయి చిన్నుద్గ యాంజ్ఞావళా ద్రృతకాలే దీసే నష్టీకృతే సత్యిపి కాఇ్బీర త్మైలేవ పూర్వాప ఫ్టాసర్రు కాశ క త్వలతణా నివ్ఫి ల్తంహీతొ౭ఒభూ దితి పక్థృనాద్భవఉ ఫూర్వ రూప బేద్‌ | ఎచ్చఎ కొకవఐస్తువు మొదట వేజం రూపమును బొంది మకలం దన 'వెందటి యమాూషమును బొందనో యనియు ఫూర్వరూవాలం కారమే యగును, దీని కుదావారణము అశ్లీలమగుటచే. దెని.1ంపలేదు అలార్టుర్టూ. 77 అడద్దుకాలజ్కా రః ఛుథాలం సంగ తాన్యగుణానజ్లీకార మావా రతద్గుణం చిరం రాగిణి మచ్చిత్తే నిహితాఒవిన రబ్బసి క్షే42 ఆకే్దుణం లమియతీ సంగ తేతి సంగతీఃస్వసంయు క్షశయో౭2_న్యపదా ళ్ధ్తస్య యోగుణస్త స్యానస్హీ కారం ఆన్వీకరణ- మకగ్గుణాఖ్య మలంకారమా హుః స్వసంయు కృాన్య నిస్టగుణ న్యస్వవ్మింత్సేం కృమణయోగ్య ప్యాపీ యర్రా* సంక్కమణంవక్ష్య తే రర్రాత గుణ ఇతినిష్క_ర్జ ఉదొహరతి చికమితీ న్ని వ్యాంఠనుసినాయక ముపేక్యుకుపీ తౌంనాయి కౌముద్దీశ్య నాయకవచనమిదం

అనుగుణాలబ్కారః, క! “పూనాయికే రాగిణి త్వద్విలయక ద్రేమయు అదయీణేచ మచ్చిశ్తే చిరల చికకాలం నిహీతా స్థాపితౌజఒపి త్వం నరజ్యనీ ఆమరక్తా లోహీతాచ నభ ఐసీ చికమమసరంతమువీ మాం కిమితి నానుగృహ్హానీతి తౌత్సర్యం అశ్రళ్షే చునసీ స్రీితౌయాం నాయికాయాం స్వసంయు కమనోనిషరాగాసం కమ ఖి నా! ట్ర లీ తో కి 5కగణ న! ణం సంగతే మైన యన్యపదార్థగణమాను గ్వీకరింపకుండుట యతీగ్గుణముం శనదగ్గజఅంగాని తినతోం గలసి గాని యున్న యన్యపదార్తముయొక్క_ గుణ ౧ ఖి మును వ్వీ॥రింపకుండుట యకేన్గుణ మని యర్థము ఉఊ నాథా రాగయు క్తమిళశ నాచి త్తమునందు నీవు చిరకాలముండి నప్పటికి రక్ష డవ శకాలేగు రాగయు కమిన దానియంనుండినవా డు (ఎెడ్రరంగుగల చానియం వానీయేాా ఆ దుండీవ గాండు) ర క్తుండగట (ఎప్టైరంగు నగలవాండగుట) సామాన్యముగా జరుగుపని కాని యళతే డు రాగయుూ క్తమైన చి_శ్తమునందు( జిరకాల ముండీ యూ రదక్తుడు కాలేదని చెప్పంబడినది ఆతంతో భార్యాచి త్రము సంగత మైనది. సంగతే మైనదానిగుణము నతండు న్వీకరింపలేదు (పొందలేదు ) నా. న. కనుక నరగ్గుణాలం కారము క జవాథా. నేను సన్నుల జిరకాలమునుండి డ్రేమించుదున్నను నీకే వాయంద (6 చే,మ శలుగలేద ని పెయుదాహరణమున కరము లో నో థి భరు 78 అనుగుణాలడ్కాారః శథా ్రాఖిద్ధస్పగుణోత్కద్టోఒ నుగుణః పరసన్నిధేః, నీలోర్చలాని దధ తే కరటావై. రతినీలతామ్‌ 148 తి “| అనుగుణం లషమీయతి ప్రాగితి ప్రాక్‌ద్ధః గుణవర్స్‌న్నిధానా త్నూ ల త్‌జవణహ నళ! ల్వరస్థితో యముస్ప్వనణః తస్యపకసర్ని భేః గుణవదన్యసన్నిధానాద్య ఉర్క_ క్రోఒఒతికయ స్ఫ్పోదినుగుణ ఇత్యుచ్య తే ఉదాహరకతి నీలోర్సలానీతి నీలో ఉ్పోలొని వాయి కాక ర్లాన్తగ తేన్తీవరాణి కటామైః వనాయికాక టాతవీత నై

192 చన్హా)లో శే, సవ్యాఖ్యానే ఆతినీలతౌాంపూర్వా దభ్యధిక వై ల్యం దధతే బతి అత్ర స్వే నీలానాను ప్యుశ్చలానాం కటాకృప్కపాశే అాతినై ల్ఫవక్మే నాద్భినత్యే మ సణాలం కారః ఒక వస్తువు మునుపు సీద్ధము గానువ్న గుణముజీ పరసన్నిధివలన మబి యెొక్కువణాం బొందినటులం కెప్పూదుమేని అనుగుణాలం కాన నుగును ఊ నల్లకలుఐలు శామినియొకే కడకంటిచూపులచేతి నధికనీలిమ నొంచెను కర్ణావకంసములు గాల గామిని "పెట్టుకొనిన నస్లుకలావె లా పిక టాతే పీశుణములపున వటి రొక్కువ నీలిమను దాల్చె నవ యక్థమా నల్లకలు వలకు € బూర్వనిద్ధ మెన వలపు గలగు కామినీ నేక్రసన్నిధి | వలన(ాగర్జ్యమ లలో ధరించినప్పుడు నేల్కిముంకు దగ్గజ గానుండునుగ దా--- నధ్ధిక నై ల్యమును బ్రైపించినవి కనుక వనుగుణాలం కారము ంధ్రదు 79 మోాలితాలజ్కారః (తద్భేదాః) రుషుల మిోలితం యది సాగ్భృశ్యా ద్భేదవీవ న దృశ తే రసో నాలవ్నీ లామెయా శ్చరణే సహాజాగున్తో కేశ మోలికం లకష్షయతి మీలితమితి సాదృళ్యా గ్గుణాద నాన్య పా్టివ్య సదృశళత్వాద్భేద ఊభమయోః వైలమీణ9ం నలత్యు తే యది తదామిలితమితస శి ఉఊదాహరతి రసఇతి సవాజారుణే స్వథావరక్షే చఛకణే నాయికాపదే లామాయా యావకస్య కరసోనాలక్షీ చరణా పేకయా వ్య క్యంకగ కేన నాల త్యు తేశ్యర్థః అక చరణాల కృశకసయో రారుణ్య గుణ సా మ్యా ద్భేదా వధ్యవ సాద్భృశ్యమువలన 'భీదమే కన (బడక పోయినయెడల మిలనాలం కార మగును ఈ అఆవనితయొక్క_ నసహజారుణిమములై న దరణములయందు లామెొ జ రసము కనృట్టుమన్నదికాదు లామార్రసమునకు౬ జరణములకు సామ్యము రక్తవర్శ్యము ఈసామ్యము వలన రెండింటికి 'భేదమే లేదని చెప్పంబడినది ఎట్లన€ 'బాదములయంద్భు

సామాన్యాల క్మాారః 183 లామౌకసమున్న్య విషయమే తెలియంఎలేదని చెప్పంఇడినది ఆనంగా నా యెొఆుపువో నీయెజుఫు కలిసిపోయి. బేదము కావవచ్చుచుండలేదని తౌత్ప ర్యమా శ₹వుక మాలనాలంకెరము

స జ్‌ మల్లి కామ్గాల ధా రిణ్య సృృర్వాజీ ణార్ష్రచన్షనాః మోమవతోన్సి న తంతే జ్యోత్సాయా మభిసారికాః ద్వితీయోదాహరణం దర్శయతి మల్లి కతి అత చన్ష్రిళాభిసారికా ఇఅాం గవళిమగుణ పామ్యా చ్చే చానధవసాయు ఇ లన్న౧ంసంగ తిః ఇందు వెన్నెలకును ఆఫెారికార్రీలభు+ కె్ళదనమనెడి గుణసామ్య ముప న అభేదర్వీము విర్తింప4బడుట యు మోలికౌలంకారమే యగును ఊ మళ్లైవూఎ లెళ్లచికలు లెల్లగందము అను నివి శరీరమూద్యం ణమును వ్యాపింపలగా తెల్లని వెన్నెఎయందు భేదపడళ కనయంుడనివారైరి ధలు 30 సామా న్యాలజ్కారః య్రైష్తులా సామాన్యం యది సాదృశ్యా ద్విశేపో నోవలక్ష్యు తే పద్దాకరం ప్రవిప్ట్రానాం ముఖం నాలశఖ్నీ సుభు9వామ్‌ 146 పొమాన్యం లతయతి సామాన్య మ్మిః సాదృృళ్యా తృ్సాధ ర్యాత్‌ , కా వ్వేతిశేప విశేష (ఉపమానోపమేయయోః) పరస్పరచా బ్రీవ క్రి ధర్మః వోపుత్యు తే నాసధాళ్య వేయది రర్శి సామాన్యమిత్యు చ్యకే ఇళ్యర్థః ఉదా చారతి పద్యేతి ఎధ్యాకరం ప్ర విహ్రైనాం సతోమధ్యగతా నాం సుభ్రు వాం నున్టరీణాం ముఖం జూకౌ వేకపచనం ముఖావీత్యేర్థ ॥ వాలశ్నీ నావధారితేం అక్ర, సరకప్రవిష వ్రీముఖానా మస్టెకత్య వృపాదృ శ్యేనవ్యా పరకధర్తాను శ పలన్నూ ద్భఐతి సామొనమ్‌ త సామ్ధిమున విశేషము చూంప్రడేసి పొమాన్యాలం కారము ళండి టికీని భీదప్రతీతి యా౦ండివను భీదకభక్యవి వేళము ఇశానకాకుం జె నేని పానూ న్యా ఎంకార మని తౌతృర్యము అ

కై9శ 'చన్చాాలో శే సవ్యాఖ్యానే ్‌ పద్దాకరవంలో€ జొచ్చిన నుందరుుయొక్క ముఖమునూ 'జెలిసిళొన వీలులేశపో యొమం ఇందు ముఖపద్ధములక "భేద మున్నది లేకపోలేదు. ఆయినను్కు, పామ్య మే యగపడంచు నిడి ముఖ మిదిపడ్మ మని భేదము కన్చట్రినదికాదుం శనశ పామాన్యాలంకారనము ఇదియును మిలనాలంకారము ఫలెచీ యున్నదే భేదమేమి?” ఆని చరుపరులకు సందియము కలుకవచ్చును మాల వాలం కెరములో నొకవసువుచేత మతియొక వన్తువునకు భీన్నస్వరూపమా లేకండం. కేయ ఓడును సామాన్యాలంకారమునం దట్టు కాగు ఆ0డు వస్తువులకును భిన్నస్వమాపము లుండివప్పటికీ వ్యావ రక ధర్మము--(భేదళ ధక్తృము) దీనిచే విశేషమంగరు---కవ్బట్టను ఆంగువలన _రెండువన్తువులకు "భేదము కను(నగొనుటకు ళక్యము గాకుండును అఅర్హుద్దు ప్ర] ఉన్నీలితాలక్కారః య్రైద్టులా భీదవై శేవ్యళూ। న్ఫూర్తా వున్షీలితవికేవకా హిమాద్రిం త్వక్యశోమగ్నం సురా ల్ళీకేన జానతే 147 అథో నీ లితవిశేషకా వేశ్లాన్థేన లత్షయతి భేడేతి 'భేదనై శేవ్య యో రృక్నత్వ విశేషధర్మయోః న్యూక్తా చుకాళశనే సతి ఛ్రు మేణోన్మీలిత విశేవకాఖ్యానలంకారా భవఠ ఇత్యర్థః ద్వరొో స్పాదృక్యేన భేజే తిరో%ా కేసరి వైవా క్కాకణా కరా ద్యత్ర భేవోపలన్భ వత్రోన్మీలితం యత్ర భిన్న త్వేన త్రవాణేపి విశేహాన్యూర్తా సత్యాం రైబా ద్విశేషధర్ష గవాణా దిదమేవ ముఖమిత్యాడి వివేళోభవతి ఈ త విశేషక ఇతినిష్క ర 8 తత్రాద్యము డాహకతి హీమ్మాద్రిమితి హే క్రీరామభన్త0 సుకాజేవా స్త్వద్యశోమగ్నం శ భవత్కీ. ర్య కృరతం పాబృళ్యా శ్ర దేకతాపన్నమిత్యర్థ హీమ్మాద్రిం శీ లేవా వైశ్యేపణేవ జాన తే కదు భయ భేదం నిళ్చి్య్యా నీత్యగ్థః ఆక్క యకసా అభ్గిన్న్‌ వ్య హీమ్యార్రే, కైత్యధశేణ భిన్న ల్వేన స్ఫుకణా గున్మీలితమ్‌ భేదన్య్యూ ర్తి చెస్పంబడెచజేని నున్మీలితౌలంకారవ గును

విశేమకాలక్కార 285 ఉ ఓరొజా నుకలు నీయొక్క. యళన్యున ముని€గిన హీమువత్చ ర్వకేమును శీితముచేశల టెలిసి కొందురు ప్రపంచమున నంకేట రాజుయొక్క_ యశోరాళి యున్నది యళన్ఫు 'శెళ్లది గనుక €ి ఛ్రాసంచమరితయు 'తెల్లపడినది హిమాచల మిది యన గుజణుతు వట్టుటకు వలనుగాకుం డెను ఆయినను ఈయళథోరాళికిని హిమాచలమునకును 'భీదవిన్ఫ్భూరక్రి ఇెప్పంబడివది పీమాచలము. శీరేము గాకుండును యళోరాళి శికముగా నుండదు. శీతక్వ మే "భేదము ఈఖేదమువేత సురలు హీమ్మాద్రిని నుఆుతు పట్టుచున్నారు. ఇచ్చట "భేదము చెప్ప బడినది గనుక నన్నీలితౌ లంకారము ఈయలంకారము మోలనాలం కాకమునకు వ్యతిరిక్ర మైనది ధతా 82 విశేషమకాలజ్కారః ₹ఫ్రాప్తుల లవ్నీతా న్యుదితే చన్దే) సద్ధాని చ ముఖాని చ విశేషక ముచాహకతి లక్సీతానీతి చన్దే) ఉదితే సతి పద్తావిముఖా నిచ ఇమాని పదాని ఇమాని క్రీముఖానీతి వివిచ్యగృహీతా సీత్యక్థః ముఖా నాం పద్దానాం విశేషాన్యూరైా సత్యాం చస్షోంద యకృతముకుళ చేనఇమాని పడ్హాని చర్షోోకయేపి వికాసయణ క్తీత్వా దిమాని ద్రీముఖానీతి వివిచ్యగృహీ తానీతి కధచాత్‌- విశేషకః క విశేషము కన్నైచుండె చీని విశీషకాలంళకార ముగను ఇది పామా చ్యాలంకారమునకు వ్యతిరి క మెవది పొమాన్యాలం కారములో వశేనము కన్నట్టుగు పద్ర్తాకరములో. బొచ్చిన యువతుల ముఖము కను గొనుటకు వలను గాశపోయె వనినప్పుడు విశేషము (భీదకధర్మము) కన్పట్టీలేదు కను లము లివి ముఖ మిది యని శనుంగొన ళళ్యము శాకపోయొను అట్లుకాక యుశానెక కారణముచే వేషము (భేదకధక్యము) కవృట్టి సాన్యుముగల "ర్హండువస్తున్సులను వేటు వేలుగ గుర్తించుటకు ళక్యమగు నేవి విశేషళాలం కాళము గ్‌ చందుండదుదయింపం 6 గమలములం ముఖములు శనుంగొన€౬ ౩ బసెను (వేలు వేజుగ గుక్తింపలబడెను)

186 చన్దా?లో కి సవ్యాఖ్యానే చంద్రోోగ చుమైవు వెంఎనే కశుంముం సంకభోచమును బొంగెను ముఖముఎ౫ సంకోచమును బొందలేశు కముముఎయందు విశేచము (భేదక ధర్మము) సంకోచము ముఖముల ముందు విశేషకు (శేదకధర్ష్మము) సనంక్రో ఇాభావము. ఇస్లు విశేషము చందోదయకారగణముచేం. గన్న్తుదున్నది శనుక విశేషకాలం కారము ఎంధ్రుర్టు రఫీ గూఢో శ్తరాలజా ఫాగః (తద్భేదాః) ర్రైర్రులా కిబ్బదాకూతమహితం న్యా దూూఢోత్తర ము_త్తరమ్‌ 148 అ ఉల్‌, అగ యతశ్రాసౌ వేశసః పాన్థ శత్తేయం సుతశా సరిత్‌ బాఢో్షకం లక్షయతి కిష్ళాదితి శిష్చాదొాకూలేవ ఆశయేన మహీ రందకుత _౩ం యదు క్తీగం దిర్దూఫో త్తం స్యా దిత్యర్థః ఉదావాకతి కేవచి తృ_ం”ద్విష మక్ర,శ్నే కృ తేపతి త క్రకెనచిత్స్వాక యగర్భము ల్హిరం దీయ తేచేళ్తీర్దూశో శ్త్రరంస్యాదిక్యర్థః శ దాహరతి య్కత్సేతి ఆసప్యాస్సరిర॥ కత్తా తికణమార్షి ఇతి పృ చ్భృ నృంవాన్థ ముద్లిశ్య త త్సంగ మేసాఫిలా పాయా॥ శస్యాశ్చి దివము త్తికం హేవాన్ల అసాపదూరకే పరిదృళ్య మాన; వేతసోవస్టాం ళకుస్ణా॥ య్యే యన్మిళ దేశే వర్తతే క్రదేశే ఇయం ఫురోవ నీ సరిత్‌ నదీ నుతేరాను ఖే తరితుంళ క్యా తిందేశంగచ్చ జవసమృగ రహి లేఏతన్ని కున ఆవయోర్య థేద్భం విలోరో భవిష్యతీతి తస్యా ఆహశతమితి స్వాకూతగ ర్భ ము్తీకం తత్పృ్టయా తయా తస్య ద్రేమతి భవ3 గూఢో శరమ్‌ ప్రుళ్నేకం యేను మలీేయొక యు ల్తీరముకం మొన నభిన్న మైన యు తీర ము కథితం బరయ్య్యె చేని ను త్తకాలంకారము ఆనలా6 ట్రైశ్న్‌మేవోయు క్తీక మదేయై యుండినమ రెండు ప్రళ్నలకు నొళకే యం త్తిరమైనను ను తీరాలంకా శమని తార్సేగ్యము ఆధు చిర్రో త్తరాలజాారః శశ పుశ్నో త్రరాన్తగాభిన్న ముత్తీరం చిత్త ము త్తరమ్‌ 140 శేదారపోవమణరతాః కే ఖేటాః కం చలం వయః

చతాంతి వా చిఫోత్తకాలక్య్మాారః 137 అథ చిత్రో కరం తిగ్ట్వివిధక్‌ ప్రళ్నాభిన్నో క్రీర ముల్తీరానరా ఫిన్నో క్తరంచే3 ఉభయమ కే కాస్టేన లక్షయతి పశ క్తేరేతి ప్రళ్నో _క్తీరొన్తకాభిన్నంప్రళ్నాభిన్నము ల్రిరాఖిన్నంచ యధుల్తిరం తచ్చిత్రో త్తీక మిత్యక్థ॥ కేన చిత్చ ఇబ్చిద్విషయకప్కుక్సే కృతే స ర్య ద్యేన చతురఖ నేన రశ్చ9ిళ్న వాక్య మేనో త్తదచ్వేన ద ర్తంచే త్త త్పంళ్నాభిన్నో త్ర మిత్యేర్ధః కేనచిదస్థద్య మవిన యః ప్రశ్నే కృలేసతి తస్యోో త్తీరద్వయే వాచ్యే2.. న్యేన విబుణజ నేన ఏక మే వో్రెర ము త్తిరాన్దర౮ భిన్న త్వేన ద్తంచే కృ్వశ్నద్వ యస్యా యేక మేనో త్రిరంద త్తింయది తదు త్తిరా నరాభిన్నోో త్తీరమిత్యుచ్యత ఇగ్యస్థః ఊధ్‌ కుముఎ కృమె తై వాళ్లే నోదావారతి కేదాశేతి చదారపోషణ రతాః భార్యాపోోణాసక్తాః 5వా స్యుః ఇతిప్రళ్నః ఉ త్ర లేతు శేచాళకపో మణరతా ఇడ్యఖగ్జా మేవ పదమ్‌ శకేడారాణాం వ్రీవ్యాద్యుత్చాదక కేత్రా ణాం పోవణే వర్టీనే యే రతాః ఆపక్తాః కృషిజీవనా ఇత్యర్థః ఈతఈఏవఐ దొర పోవణరతా ఇర్యుత్తిరవా క్యార్థ్‌ః కృషి ఫో వా్తి గుర్భిశ్స మితిన్యాయేవ తేషా మేనకుటుక్కుకక్షణళ _కిరిత్యక్థ అత్రక దారపోపణరతౌ ఇతి ప్కృళ్న నై వో_గ్రరక్వా త్వృంళ్నాభిన్నో త్రకనామకం చిత్రో, ర్తిరక్‌్‌ ద్వితీయ ముదావాక3 కేఖేటాఖై. ఫే గశిజీ ఆటని సంచక న్తీతి 'ఖేవా గగవసంచారిణ॥ శవా భవేవంః రీథా చంం ఛఇ్బలమన్థిక మర్యర్థః కింవా భవేదితి పృళ్న ద్వ ఈ ౨ తస్య భేదేనో గరద్వయే దాత వ్యేఫ్యు త్తరా_న్షర ముక్త్వా మా కుర్యేణ రెగభిన్న మేక మేసో గ్రరం చతుర; ప్ర్రావా వయ ఇతి ఇదం లిజ్బవచనశ్తే ేణ ప్రశ్న ద్వయ స్యాఫ్యు _తిరమ్‌ త ర్మేప్యథమాబహువచన మికారా న్తంచ వయ ఇ శ్యేరత్పదం కెఖేటాఇత్య స్యో త్రిరం గగవసంచారిణిః కేవాభశేయురితి వశ్నేక్ళ రేనీతి పయ$ పశ్ష్నీణఏవ తాదృళ ఇతితదర్థః కిం *దలమిర్యేశ్యతు సకారాన్తం ఉథమైకవచనా వంచ వయ ఇతి పదముత్ట ళం ఆస్థికం శిం భవేదితి పశ్నే్యయో చాల్యాదిక్‌ మేవ తాదృళమితితిదక్థః అత్రి వియ ఇర్యేశ మేవ పదం కి ఖీటాః కించలమితి వశ ద్వయస్యో త్తక

183 చన్హాాలోశే సవ్యాఖ్యానే మళూదితీద ముత్తరా శరాలిన్నో త్తరనామళం చిత్రో, క్తరక్‌ ఏక దుదావా ళణాన్లరాణి విదగ్ధముఖనుగ్ణ నే ఈప్పవివి

ఇచ్చట శేజారపోషపణకతాః శఖేటాః కించలంవయ&ః అనియు జాన్నారణ మున్నది *” చారపోషణరతొః (భార్యాపోమణమం దాసి కలవా శివ్వరు?) ఆన్మ్నిప్రళ్న

శీ చాఠపోషణర తౌ (శేత్రములను శశ్న్సీంచుటయం దానక్తిగల- వారు అవి సమాధానము ప్రశ్నకు నుత్రేకమునకు భెదములేదు ఇది 'లెలు(౧సనకుల బనికిరాదు వీలనంగా శే. అను సర్వనానుము తెలు€ గునం బృయోగింపంపాడదు. కే? భేటాః (అకాళమందు సంచరించునమి యేవి ? ఆని యొక్యపృళ్న కించంఎం (దలమైనది యేది?) ఆని మజియొక వశ ఈ శెండిటికి వయ అని యుత్తరము వయః అనంగా౬ బతులని వయస్సని యర్థము కలగ గావున రెండు ప్రళ్నములకు సరిపోయి. నది పయః అని నెలుంగులో.౬ ట్రయోగింవ రాదు శావున నిదియా6 'కెలుంగసనకుం బనికిరాదు కావవజే గూఢోత్తక చిత్రాలంకొళము కు కా శ్రయుదాసారిణములు వెప్పవలనీవచ్చెకు

శ్ర, వెద్లికున కళ్వంబగు (ద శ్వరునకు వావానమేవో7)

ఉ ఎర్జీకున శళ్వంబగు (ఎన్న ఈశ్వరునకు వావానము )

చి టె

ఇచ్చటం (బృక్నయు నుత్రేకము నెక

ర్త కృషికు లెడ్డాని వాంచింతు రెల్హియస్టు?

చ విజెము నెద్దాన నొక్కంగల సడ గు వరుండు?

ఊ పంట నని యుద్ధము వెప్ప్తువాాడ సఖుడ

ఇందు రెండు ప్రళ్నశయులకు పంటకా అని యొకళే యుర్షరము. ఇది యు ర్తేరొలంకారము న్‌

ఆధపు ర్వ నూత బ్కాారః ఉధాం నూత్ష్మం పరాశయాభిజ్ఞే తరసాకూతవేష్టీకం 150 మయి పళ్యతి సా కేశ కీచు నమణిమావృణోత్‌ 6... న!

జ, సూత్తులకజ్కాారః 1500

నూత్త్యంలతయతి నూత్త్మమితి పరాళయాభిజ్ఞః అవ్యాభిప్రాయ వేదీ

ఇరరోయ స్తవ్య సాకూర చేష్టితంసా భిప్తాయ చేస్టావి కేష న్ఫూక్ష్యమిళ్యుర్య తే పారిలేస పా శేవచిచ్చతురజ'వేన లోఛభనాది చేస్టమైవ ప్వాీ ప్రేప్రా గ్థ్‌లేసతి తదళ్ళిప్రాయ వే అ ల్‌ దినః శస్యచి జ్ఞనస్య తగుచితప్వాభిప్రాయనూ చక చేహైవిశేష న్సూమ్యై భో 2-లంకాళ ఇతినిష్క్మ_క్ష। ఊదావారతి మయీతి సంకేత కాలజ్ఞా చేచ్చయా ర్వయి గలేసతి కీయా నాయికయా కిమాభరితమితి కేనచిత్సఖా్యా పృష్టైక్టక స్యచి డిదం వచనం మయి పక్యతి పొల్ళిప్తాయం విలోకయతి వతిసా నా యికా నీమ్రమణిం న్వీయ శేళబద్ధభూవణరర్నంశేవై రావృణో దాచ్భాదికీవ తీ ఆఎయోస్సంళేత౯ా లః క ఇత్యాశ యేన తత్చరిజ్డానార్థంమయి సౌకూతంపళ్య తినతి పామదాళయం జాల్వౌ నూర్య్యాడ్లమయాన్నన్తర వన్ధశారోదయే సతీ ఆఅఎరయో జృంకరకాల ఇర్య భిప్రాయ నూభకం సన్వకీయశే శై స్పీమ వమణితిరో ఛానహమావం వేష్ట్రావిశేషం కృళబతీఠ్యర్థః అక్రనవాయకాభిప్రాయం జాన న్యా చాయికశయా సాకూరం 13 ర ణ్యావరణం కృత నుతి భవతి నూత్షమ్‌ చ్‌ర్య ల్‌

పకళావవేదిరైన యిరరుని పాభిస్రైయచేస్టీతము నూత మన6 బడును అవా రాముఃండు రంగండు “నునా రిగ్గ అన్నప్పుడు రంగని యొక భావము "నెలల రామండు "పాభ్సిప్తాయముగ నొకచేస్త సల్చెనేని నూక్తైలంకొర ముగు వని య్థేము పకభావవేదియొక్క_ యితరుని విష యమైన పాభిప్రాయచేస్టిత మనిఖాడ- కెస్పవచ్చును

శ వేను కజాచుచునుండంగా. గామిని రననీమంఠవణినిం దన వెంద్రుకలలో. గప్పి వేసెను

పంశేతకాల మెప్పుడ్గో తెలసిశొనవలయా నని గోరుదున్న ప్రియుని 6

ఠి

జూచి కామిని పొపెటలోని రత్నమును గోకములతో6 సప్పివేసెను బు కప్పుటలో కేమి యభిప్తాంము? కామిని ప్రియుని భావమును తహ్‌ంది నది నూర్యుం డ్షమించిన తగువాత సంతకాల మను వభిప్రాయ ముకో నీమంఠమణినిం గచములచే మూనెను నీమంతమణి నూర్యుండని. శేకోములం

140 చన్దాాో శే సవ్యాఖ్యానే చీశటి యని యశఖ్శిప్తారుము. సీమంతేమణినిం శీశములనోల గపష్పుటలోని యభిప్రాయమా నూర్యుంయడు వీ కటిచే నాపరింపం. బడినప్పుడనిమై యు న్నది. పరుని ((ప్కియాని) భావ మె బీ కామిని సాళ్ళిప్రాయచేస్ట్రన (సీమంతౌపరణము, సల్పెను గావున మూక్షైలంకారము ౨౮వ 85 వీహితాలజ్యా రః శా విహితం పరవృత్తా నృజ్ఞాతు స్సాకూత చేష్తికం, 151 వ్రియే గృహాగతే వ్రాః కాన్తావల్ప మకల్పయిత్‌ పీహిఠం లత్కణుతి. పిహిరమితి. పరృృన్రైన్తస్ఞాతుః పరిక్రీయనృ త్తాన్గజ్ఞస్య పాకూతచేష్టీకం సాభ్గిప్తాయ చేష్టైవిశేవః విహిత మిక్యు ర్య తే పక్భత్టానం గదీయంతతైః జ్ఞాత్వా కద్దకో2.న స్టామ్యేవి స్వస్య రద ధన్‌ త్యభిప్తాయ గళ్ళు ఇవరజనచేస్టైవిశేసః. పీపిత మిత్యుభ్య ఊదానారతి ప్రియ ఇతి ప్రియే కాస్తే ప్రాతః ప్రాతఃకాలే గ్బహాగతే స్వగృ్భవాంపృత్యాగ తేపతి కావ్తా తత్చి్యియా తుం కయ్యం ఆకల్చ్పశయక్‌ జ త లజ్త్‌ ఛై ఆస్తరణాదినా సజ్టీకృత వతీ ర్యేర్థః రాత్ర సవక్న్‌గ్భి హీ య సెస్ట్రవివో శేణ జాగరణం కృత్వా ప్రాతఃకాలే ప్రియే స్వకీ యగ్భువాం ద్రత్యాగ లేసతి తన్షతకబు _ మూదిచి్నై “దీ యసృృత్తాన్తం జిత్వా శామ్మ్ళిక్యా త్పణ్ధి త్త మకుస్దాత్ష్యైన రార్రా మక్సాత్నీగ్భృ హా జాగంళా చ్యాన్తోవి అతో2_స్యాం శయా్యయాం సుఖం శస్వే త్యభిప్తాయే జేకుం తల్పకల్పన చేమేతి భవతి పిహిఠమ్‌ పరవృత్తాంతము. నెలేంగిన వ్య క్రియొక,_ పాభ్ళిప్తాయ చేస్టనమా పిీహిఠ మవంబడును ఉ వ్కియుడు ప్రాత కాలమున నిర్హాచేర గనే భా్య య్యా వేసెను వ్రియు డు వ త్రీయొక స్త్రీతో రాత్రి ఈంఠయు క్రీడించివర్చెననిభా ర్య తెలిసి పాపము రాత్రి యంతి యూని ధ్రృలేక యలసి యు న్న్యాండుని దృించుల గాక యను వభిప్తాయముతోం ఆ్రైకగావేవెను ప్రయవృక్తాంత కారీ

వ్యాజోక్ష ఫ్ట్‌ట్కారః కస! యయిన భార్య సాల్ఫిప్తాయుముగ శయ్య్థనువేనివది కనుక పిహితౌలంకా శెము అయినను దీనికిని నూక్షూలం కారము. నకును 'భేదమేమి? అని ళంళ రావచ్చును మాక్షూలంకాకములో ౬ బరభాౌవము ెటింి పాభిప్త్రాయ చేష్టికము చేత ను దేకమః సమర్గింపంబడును విీహీతాలంశారములో. సాళ్ళి ప్రాయ చేస్టికము నేరం బరునిభానసు.. ప్రకాశము వేకుబ డు*. ఇదియే "భేదము భధ 86 వాన్టిజో క్ర లజ్మారః ఉశా వ్యాజో క్రి రన్య హేతూక్త్యాయ దాకారస్య్థు గోఎనమ్‌ 52 జ చో అం టీ జ సఖి పశ్య గృహారామపకాగ్రై రసి ధూవరా వ్యాటో కిం లతముయతి వ్యాజో ీరితి అన్య హేతూక్ష్యా కేతు _న్తరకధవేన ఆకారగోవనం న్వీయవి.కణాకారనిహహన మితి య త్సావ్యాజో క్తి య్శక్తే కేనచి న్నిఫుణేన గోల్య హేతుక్ళత మొకారవెల తృణ్యం హేత్వ న్లరకల్చచేన నిహావ్యాలే తత్ర, వ్యాబో_కిరితి నిన్మ_ర్ష ॥ ఉచదాహరతి సఖీతి వార్యకృరరతిశాలే భూతలలురనలగ్న ధూళిధూస భీ “జ్‌, ఆ రితస్వాజ్రవికారః సఖ్యా మావిళ్ళాయ్యిఇతి హీఠ్వ _నరకథ నేన రర్గోపనం కుళ్వత్యాః శప్యాశ్చి దిదం వచనం “కూసఖి ఆహం నృహారామపరా 74 స. గృహోపవ“పుష్పురేణుఖి॥ ధూసరా ధూసరవర్డా కృ తాస్మి మాంపక్య ఆశ్ర వార్యకృతసుంతహాతుకం స్వాంగ వై వక్శ్శళ్టి మారావ విహార కాలీవపుచ్చప రాగరూపహేడ్వ న్వ్వళకల్ప"నే నాచ్భాదితి మితి భిపతి వ్యాజో_్షిః హేత్వంకముచెస్పి యా కారిగోపనము చేయుట వ్యాజో క్షి యనం అక బడును వ్యాబో క్షియన€ గచీటవాశ్యమని యస్ధము విజమును దాంచుటళి వాన్‌ షా యసర్య*హేకువు వెప్పట వ్యాజోక్రి యని ఇెప్ప(జనును ఉ ఓసఖీ గృహారామమునందలి ఫుష్పరజము చేవామునిండ( బడి. భూసరవక్షము గలదాన వైర్‌ని

142 చన్ద్రాలో శే సవ్యాఖ్యానే ఒక స్రీ జూారపుకుషునినోం శ్రీడించుకాలమున భూమిమింద ౬ బక లాడుబవఐఎన నాపెకు వొడలినింశ దుమ్మంటినది తామ బొకలాడి నందున దుమంటినసంగతి కబ్బపెల్టు ఎకై తనధూసరత్వమువకు వేళ క నో లు" జ శారణము (గృహారామపరాగము పడుట) ను జెబ్బనది కావున వ్యాజో క్య లంకారము మ గూధో క్యలజౌ రః శ్యక్రైతా చై వ్‌ గూఢో క్తి రనో ఫృర్టేశాన్టై గీ ర్య దనస్ధం వతి కథ్యు తే 1568 తక్‌,

వృపా౭_ స టా పరమేశా, దడాయాతి వేశ్రపాలకః , గూఢో కిం లత్నీయతి గూఢో క్షి రితి అన్యః ఉఊద్రేశ్యో యస్యాస్సా ఆన్యం ప్రతి వక్త వ్యేళ్యర్హః గీర్వాక్యం అవ్యమా ద్దేళ్యకంకం చిదప,కృరంప్రుతి పథ్యక ఇతీ యత్‌ వాహఢో క్రి ఇద ముగ్గిళ్య కించిద్వ క్తు మర్చంతేన్తోష్యం కవైర్థా విస్ఞాయీతిత దేవ వాక్యం తదన్యమ ప్రకృత ముద్దిశ్య శ్లేషధించ్యా శధ్య లేచే తా గూఢో పి రితి విస్పర్ష। ఉదావాంతి వృషేతి కస్తింశ్చి త్కాముకే పరికళ్యత్ర, ముపభూఖొ నేసతి తత్పత్యు రాగమనం దూరతో దృ ప్వా కాచిదానా హేవిబ ర్వం పరక ళక్కముత్సేజ్యాగచ్చు రత్పతి రయ మాయాతీ3 సామైోసుక్తాం తటస్థానొం ఈకాళ స్పాదిటి మనసీ కృత్వా తదన్యం వరమ్నే్యాస్య భిమ౯ం సమీషస్థం కంచి ద్వ్భృపభ ముద్దిశ్య తద్హృవా న్యస సమీపస్థాయా దూత్య్యా ఇయ ముక్తి ూప్పన బలీఐర్ట పర మేశ్రా

గ నాని రృరికీ మసస్యభూ మే॥ పరకళత్రాచ్చ ర్వ మే హ్యపనర కుతః) క్షే్త పాలక 8 ససభూమాశ్వర$ కళ త్రస్వామిచ ఆయాత్యాగచ్చతి అత్రశ్తేష భంగ్యా గూథమిమమర్థిం కాముకోజానియా న్నాన్య ఇత్యాశయేన తంప్ర తి సామా దనుక్ష్వా తదు గ్దేళ్యక మేవ వాక్య మ్మిదం శటస్థపంచనార్థ నున్యం చెతి కథిత మితి భవతి గూఢో్రిః ఇ

ఒకవిపయ మొకరికీం జెప్పందలంచి యదిదగ్గణను జుట్టుపట్టను నుండపే

చారికిం దెలియకుండ లాగున నన్యుని సంబోధించి. గూఢముగాల. కజెప్పుట చాఢో క్రి యనంబడును

వివృతో క్షషృల జ్కారఃః శకి ఉ ఓవృషభమా. మేత్రపాలకుండు వచ్చుదున్నాండు దూరము గాల లొమ్లు పకదోకతోల ్రీడించుదున్న యొక కాముకునింగూర్చీ చెస్పందల6 చిన మాటలళీవి కాని కామునికిం జెప్పక యిరేరుల పొలములో మేయుచు "సమిపముననున్న యొద్దును సంబోధించి ఇెప్పెను ఓశాముకు(డా లేచి పొమ్ము నీవిటశ త్తెయొక్క_ భర్త వచ్చుచువ్నాండు అని పైమాటల కర్టేము ఇలు చెప్పినచో వినువారి కందజకుం దెలియు నని యొద్దను సంబోధించి గూఢముగాం. జెప్పను కనుక గూఢో క్యలంకాము మేర మనంగాం త డ నరము కలో గళ రేచునికూ ర ల ॥ “వః 88 వివృతో _కృష్టిలట్కారః శరం వివృతో క్రి న్లిన్టగు ప్తం కవినాఒ2విష్కృతం యది 164 వ న. ! వృపాఒ౬'వేహీ పరమేశ్రా దితి వక్తీ ససూచనమ్‌ వివృతో క్రిం లషయతి వివృతో కిరి శ్లీస్పైగు ప్త ముకరీత్యా శ్లేసు విళాహిఠం వస్తు కనవినా ఆవిష్మృకం స్పష్టీకృరంయది రజా వివృతో కః ఈదాహరతి వృేతి హూవ్ఫపు త్వం పరకేత్రాదపేహీ ఆపసక ఇతి సనూ చనం కాము॥స్య ప్రుకాళనం యథా సాన్టిత్‌ తథా వకక్తీదతి ఈశద్భర్తా9గము నా త్వౌొచేవ త్వెమపసలేతి తత్సవాచరః కళ్ళి క్తిముద్దిక్యహీత ముపదిళతీత్య న ఆశ్ర, నేగుప్తార్థస్య కవివైన సనూచనమితి స్పష్ట్రీకృళత్వాద్భవతి వివృ తోకకి, అతి శ్లీన్పగు ప్త్రమైనదానిని. గవి బయల్బజచె నేని వివృతో_క్య్యలంకార మగును శిస గు ప్రమవంగా శేషయీఠమెనదియు గు ప్రమెనదిరయు ననియరముం ఛా ==త ళా మూ బానో చా థి చోని నెటులేనిం గవి బయల్బజచుట వివృతో క్తి యనంబడును ఊఉ ఓీవృషభమా పరమ్మేత్రమునుండి దూరముగాం. పొమ్లు అట్ట ,పాలకుండు పచ్చుచున్న్యాండని సమూచనముగా నతడు చెప్పెను

44 చన్ద్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే ఇవి శవిమాటలు* సనూచవముగా ననుటచేత గు్టుబయ లగుచువ్నవిఎ ॥ ఓవృపుభమా +న్నాండు అను మాటలశో నూహవ్యార్థ ముకటి యం- వ్నదని తెలియుచున్నది కనుక వివృళో క ఎంకారము ఎండ్దుర్దు 89 యు క్యలవ్కా_రః చ్రయ్రుణా యుక్షిః పరఠాతిసంధానం శ్రీయ రకా మర్త్యగు ప్పయే 155 శ్వా మాలిఖ న్తీద్భ ష్రాన్యాం ధనుఃపౌమవుృంక శేఒలిఖత్‌ యా క్రిం లత్మయతి యు కక్తిరితి మర్శన శ్రృయే స్వరవాన్యనోప నాయ యయా స్వమకృబ్భాదక్క భృ మసంపాద॥ (కి యావ్యా కేన పకాతిసంధాన నునా ప్తపురుషవబ్బునం కం క్రిరి త్యుచ్య కే ఫ్య్రీకమతిసం ధావమిర్యే మ ఆతికహస్యే కర్మణి ప్రవృ ల్మేన శేనచి తరగా స్థ వ, కాళ ఫీరుణా మధ్యే క వ. వాస్తే సమాగతీ స్వమర్శ పృకాళో మాభూ దితి కయాచి త్కీం యయా లిస్య భాసన్లిం సంపాద్య్య య త్రిగబ్బునం క్రియతే కృత్మియు ్షిరితి నిష్కర్డ 8 ఉఊచదావారతి త్వామితి విరహేతురాం నాయికా ముపేశష్షమా ణం నాయక ముద్దిళ్య నఖీవచన మిదం హేనాయక త్వత్చి్శియా త్వామా లిఖ్న్‌ వినో దార్థం ర్వక్ప"తికృత్ణిం పటాదౌ లిఖనీ షతీ అన్యా మనాప్తాం శాక్ళు ద్భ్రహ్వైకలే పౌన్పంధనుః మన్మధచాపమలిఖత్‌ తల్లేఖ నేన ీాతునా ఇయం మన్యధం లిఖకీతి కస్యా భృశం నిష్పాద్వి స్వకీయ స్కియవిషయాతి కామనా మాచ్చాదితతీక్యర్సః అక్కే రవాస్య9గూవానాయ పౌవ్పధనుర్ని రాణి యయా తటస్థాయాః వఖ్బునం కృత మితి భవతి యుక్షిః మర్మ్మమును గు_ప్తముగా నుంచుటక్షై యేదో యొకపనిచే నితరులను వపంచించుట యుక్తి యనంబడును ఎ ఉ ఓనాయకుః.ణా నీప్తతిమును జిత్రీంచుచున్న నీ ప్రియురాలు, స్వసఖీభిన్న యైన న్హీ తనసమిపమునకు రాంగానే ప్రతిమయొక్క. వాస్త మున. బుష్పధనుస్సు లిఖించెను దూతిక నాయకునికి. జెస్పినమాట లివి

లోకో క్ష ర్రలజ్కారః. కైకీర్‌ మతీయొక జీ తవదగ్గటకు వచ్చినపుడు శ్రృతిమనుజూచి నాయకుని చృతిమను గీయుదున్నదన తెలిసికొను నేమో యని యనుమూనపడి యావిష యమును గప్పి ప్క్టైటకై ప్రుతిమచేతిలోం బువ్న్పధనుస్సు లిఖించెను అం శం బ్రతిమకు మన్మధలక్షణము లేర్పడెను ఆ స్రీ ప్రతిమనుకాచి మన్నభుం డనుకొనవలమయుమ గాని చాంయకుం డనుకొనుటకు వీఎలేదు వీల యనంగా మునష్యునికిం బుష్పఫను న్సుండదు అది మన్యభునికిమారే మే యుండును నాయకునియందలి యనురాగమును గోప్యముగా నుంచుటకు నా యిక ఫువ్నధనుస్సును లిఖించుట యను పనిచేత స్త్రీని పంచించినది కనుక యుూ_క్ష్యలంకారము “అథ 90 లోకో కృలక్కారః ఉం లోక వాదానుకృతి ర్లోకో_క్రి రితికథ్య తే 1ర్‌6 నవాసస్ట కతిచి న్లాసా న్నీలయిత్వా విలోచనే లోకోటక్రిం లమయతి లోకేతి లోక్రచావస్య లౌకికనంభావ ణ స్యామకృతిరనుకరణం తదనుకరణాలాప ఇతియాఐత్‌ సా లోళో బ్‌ రితి కధ్యర్‌ ఇళ్యర్సః ఉదాహకతి వివాస్వేతి నుదూరప _ర్రిధర్భృకాం తద్దర్శనోత్సుకాం వామి కాముడగ్దిళ్యక స్యాళ్చిక్సృఖ్యా ఇయము క్షి॥ “హీనఖి విలోచనే న్యేల్రే మింయిత్వా విమాల్యకతిచి శ్రిదతురానాసాకా సహాస్వ తత_స్వత్చిియః న్నేమేణాగమివ్యతీతిభావః అత్రమిలయిత్వా విలోచచే ఇతి లోకసంభాషణానుకరణా ల్లోకి లోలో కులను కెప్పీనచో లోకో క్యలంళార మగును ఉఊ మూండునాలుగు జేలలు కన్నులు మూసీకొనియుండుము శన్నులు మూసీకొని యుండుమనుట లోకో కీ కన్నులం మూసీ కొమ్మునంగా నిజముగా రెండుకన్నులం మూనీకొని యంధర్వమును బొందు తుని యర్థముకాద్దు ఓపికతో నుండు నుని యర్థము, 10

146 చన్హాలో శే, సవ్యాఖ్యానే తత 91 ఫేకో _కృర్టలజ్యారఃం శతా ఇకో ర్య త్రలోళో క్రి స్స్యా దశ్థాంతరగర్భితా 157 భుజబ్బఏవ జూనీ తే భుజజ్లచరణం సఖే అధ ఇకో క్రిం లతుణుతి. శేకోక్షిరితి యీ లోకో క్రిరర్థా నృత గర్భితాప్యా క్ష్మక్ర ఇఛకోక్షిః య, లోకవాచొనుకారి వాక్య మేవ ఆర్థా నరగర్శ్భితౌ కారణ ప్రయాజ్యతే తత్ర, ఛేకో్రిండి నిష్కర్ష 8 ఉదాహరతిం భుజబ్గఏవేతి కేనచి తే (ాన్యచిద్వ్భృర్తాన్తే పృష్టేసతి స్వయ మజానన్నిప స్వసమాపవ _ర్త్‌నం శళ్చి న్నిర్హిక్ర అఆయమేఎ. రద్వృత్తాన్తం జానాతీతి యస్సోపహాసం బ్రూతే తస్య్యో క్విరియం క్వాసఖే భుజబ్లి ఏవ నర్పవీవ భుజబ్ద చరణం వర్పపొదం జానాతి నళోప్యవ్య స్తర్పదంవేత్తి అహోయ చేవ ధనారక్టనాదౌ తక్సరూచారిత్వా త్తీద్బృత్తా వృముపి జూవాతీతి లోక వవాదాభిప్రాయేసతి భుజజ్బళబ్టస్య విటవాచిత్వౌ తృచాయంచ జ్వావపి చిటావతస్తదీయ వన్యభిచారాది రవాస్నం సర్యముప యమే3 జేర్తీ శరా వ్వరగర్శి తే యం లో కపకి క్ష వాల్‌ లీఫ్‌ లోకో యర్థాంకర గర్భిరమై యుండు చేని వేకోక్యలంకాడ మగును అనలా నంఠరార్థమా లోళోకిగా ముండినయెడల ఛేకోక్సియగునని శార్చక్యమా ఉ పొముకాళ్లు పామే మయెఆం6గును ఆ-హీః పాదొనహి శేవవేత్తి యను సంస్పృృతలోకోక్తి కిది తెలుంగు. రొమునివృల్తౌంతము ఠంనడు నోవిందు నడుగంగా దగ్గఅనున్న నోపాలునింజూపి * పొముకాళ్లు పామే యెజం(:సను అవి నోవిందుండు ళంగనికిల చెప్పెను ఇలు చెప్పుటలో గోవిందుని యభ్ళి ప్రాయమేమి? రొమునివృత్తాంతము గోపాలునికి. చప్ప మచేయొకనికిం బెలియదని గోవిందుని యభిప్రాయము. ధనార్హబాడి విషయములయందు రామనోపాల9ి

వర్రోక్ష్యలజ్కారః. 14? లిక్చణు కలిసే పనిచేయుగురనియు, వారిద్దణ వ్యర్తాంరమా వారికే తెలియ వలయును గాని మలేయొకరికి. 'దెలియదనియు నఖిప్రాయము పైలోకోక్షి లో గర్భితేమై యున్నది లోక విడిరములైన ధనాక్షనాది విషయములలో నీ ఇజాక్ట విటవ్యాపారమునందును వబవావారు లని మర్శప్కకాళ నముహడం లై లోకో క్రిచే గర్భీశ్ళరముం కావున ఇకో ' కలంకారము మె నుడానారిం బం బడినది సంవ్యృతలోకో కి నులీియొక రెలులంగు లోకో కి యుచొా వారింపంబడియొడీని

ఊఉ ఏ పుట్టలో చీ పామున్నదో రామావధానులను. విరసించుచుండిన కృష్యశాస్త్రలనుచొచి ఖీమా చార్యు లీవైలోకో క్రి పచిందిరి రామావధానులుకూడ విద్వాంనుండై యుండవచ్చునని ఈ నెపరిక క్రీ యెంయో యొపరి శేళ క్రియున్నదో 'ెలిసి శొనుటకు వీలులేదనియుః భీరూచాళ్యుల యభిస్రా యము ఈయభిప్ర్రాయ చూలోకో కియంరు గర్భిరేమై యున్నది కౌవున శేకో క్త్యలం కారము ఆతం 02. వకో?_క్య్థలడ్కాారఃం ధా క్త 6 క్‌ వల్రో_కి శ్శేమ కాకు భ్యా మసం ర్థృపే /ల్పభమ్‌ శ 158 ముఇ్బ్ళమానం దినంప్రాప్తం హనస్ద వారాన్ని విశ్రో కిం లతేయతి వ్రో కిరితి శేషేణకాళ్వానా ఆపకాక్థ ప్రక ల్పనం వ క్ష్రంభిట్రే తాద న్యాన్టే వాక్యతాత్పర్యకల్పనం వక్రోక్తిః కేనచి దృ బుస్థ్యవళాశ్యే త్రయ క్షేసతి కోపాదివళా ద్యేనశ్లే మేణళాక్వావా శద్వచనస్యార్థాంతేవతి కల్పయిత్వ్యౌ యఈత్ర వ్యక్తృభౌంణ6 క్రియతే క్ర చశోకిరితి నిష్ప_క్ష్మ॥ ఆద్య్యోమాదాహరతి ముష్మేతీ స్వస్య అన్యా సల ఇంాదికృత కోసవశీన నురరేసుఖపరాద్యాఖీం శాళ్చున్నాంబకా మాద్దిళ్య శశ్చిన్నాయకః ప్రావా మాష్మేతి హేీప్రియీ దినముహ॥ ప్రాప్తం ఛాక శమయ, ప్రై వ్రఇక్యష్థః ఆతో మానం కోపం ముబ్బాత్య జే త్యేవ వృ దాక

249 చన్చాలోశే సవా్యాఖ్యానే చినా వాయకేన వాక్యే స్కృయు క్రేసతి కోపవళా న్నాయి. కాస్య వాళ్యసాా న్యాక్థం చ్ర్రళల్ప్య వక్రో క్యూ ర్తీరమానా శతి హశశక ఇవా మన్ని కళే నస్షీ నన్షికేక్వరః నవిద్య తే కింతు హరా నికే శిపసన్నికా' వర్తర్వే అఆరః ప్రపం నన్దినం మాముష్నో ల్యేవం శధం కధ్యతే ఇక్యర్థ ॥ తథా ఛాన్యా సంగపరవ శ్రే త్వయోన్మ ల్రేచేవైవం నప్రలపితవ్య మితిభావః అత్ర, కాలవిలమ్బ హేౌతుం మానం విన్ఫృశే త్యర్థపరస్య నాయక వాక్య స్య శబ్ద శ్లేషీణ ప్రాప్తం నన్దినం వత్య జేత్య ర్థొాంతరకల్ప నా దృవత్యాద్యా వక్రో_కిః ఏవంద్వితీియా ప్యూహ్యా

శ్షేషము చేతగాని కాకుస్వరము చేత: గాని య ధ్ధ్థాంతరము కల్పించిన చుడల పశ్రోక్స్‌ ఖ్రిలం కారమగును

గ నూరశవి--- వేలు పెవ్వండు? సోముండు. చంద్రుఃడా లుమి” కాండు ళివుండు

ఇద్దేఅు మిత్రులు ముచ్చటలాడుచున్నారు ఒళండు సూరకవి నేలు "ఫివ్వండని యడిగెను వాడు సోముండని బదులు చెప్పెను. సోము౬డన€౬ అలాల జంధ్రుండని య ర్థముకలదు శావునం జంద్రు(డాయని యతడు మరల క్రళ్నించెను ఛంద్రుండు కాండు ఇశివుండని వాండు మరలల ఛ్రుత్యు శ్రే మిర్చెను. ఇందులో సోముండను కష్టమునకు శ్షేషవిధము చేత 'రెండక్థములు శలవు ఆందువలన6€ జంద్రు౯ణా యని యర్థాంతేరము శల్చింపంబడినది కా వున వకోం కృ్టలంకౌరముం

త పీసీ కన్నులు కలంగినవే కన్నులు శలునంబట్టీయే మోర చూడం గలిగినదెం

కలం కలుగు భిన్నములై నను మాటిలాడునస్వుడు భేదము తెలి రుదు కాన నీయుదాహరణను వెప్పంబడెను

ఊ ఏమే వంటయింటిలో ేమిచేయుచున్నావు పండుకొన్న్నా ను సూరుతిందురు నాకిస్వుడు తీఆదుం

స్వభావో_క్షృలక్మారః 149 ఇది భార్యాళ త్తంకు జరిగిన సంభాషణమువి. నేను శళయని ంచినానను చలి ప్రాయముతో భర్త వచింపలగా.. ఎండుకొను. అనుదానికి క్‌ స్టము కొను అని యర్థాంతకము నూవాచేసి మారు తిందురు అని భార్య చెప్పి చది ఇచ్చట శేషము చేత వర్థాంఠకకల్పవముం ఇ 386 శాకుస్వకముచేత నర్థాంతశక ల్చనమున కు దాహరణము ఉ ఓృప్కియారాలా. అవిచార్యముగా నీ క్రీ కోప ముచితముకాదని స్రార్థింపలడిన యొక కాంత ఉచితిముకాదు. లెమ్మని మొలతో€౬ గాం శునిం గొత్సైను ఉచిరముకారు లెమ్మని నప్వుడు స్వరవికారము చేత నుచి వే నని యర్థాంతేరము న్యురించుచున్నది కనుక వక్షో క్యలంకారము ఉఊ నాయనా వాకుం బావురాలు శొనిప్ట్రైటీ అడుకోపంయును ఆని విద్యార్థి రండ్రి వడిగిను తండ్రి పావుఠరాలా జొనిపెళ్రైదను లమ్మని వీంపురూంద నంట€ జజుచెను పావురాలా కొనిపెన్రైదను లెమ్తు.. అను తండ్రి మాటలకు స్వర భేదముచేక కొనిపెక్రైదను అని యర్థాంతరముగో చరమగుచున్నది కాకు బ్వరము చేత నక్థాంరరము కల్పింపంబడినది కనుక వకో) కస్యలంకారమా ఇచ్చట సంస్పృృతో దొవాళకణయిలను దెలుంగులోం జెప్పుటకు వీలు కీనందున€ల | తీయు దాహరణమాులు వ్రాయంబడినవి ధు 98 స్వభావో క్యలజ్కారః శిలా స్పభావో క్షి స్ప్వ్రభాపస్య జూత్యాదిస్టన్యవర్శ నమ్‌ 159 కుర జ్లైరు త్తరజానైః స్తబ్ధ్‌న్తె రుదీవీతమ్‌ యా యమ్‌ స్వభావో_్రిం లత్షణీతి. స్వభొనో _క్షిరతి. జాత్యాదిస్థస్య కురజ్హె త్వాది జాతా వక్తమానస్య ఆగ్రౌదిక బ్రేన క్రియాదిః గృవ్యూతే స్వా వస్య వర్మవం యది తదా స్వథావో _క్రరత్యుచ్య రే య్యర్కృయథార్థవస్తువర్థే వం చారు యథారథా క్రియతే తత్రస్వఖావో క్రీర్నామూలం కార ఇతినిష్క_ర్ష్మ కం

150 ఛచస్ష్రాలో శే, సవ్యాఖ్యానే ఉదావాకతి కురశ్ణిరితి “ ఊ ర్రరక్టామ్షైః ఊద్దకరరజబ్బ్దలోచవై రతిచళ్బు లలోవ వై రిక్య ర్థః “కభీ నైరచాఖ్బల్యం యథా తధోర్థ్వి చపారికళన్లై రిత్యర్థః కర్షక్తైరుదీక్షీతం చృక్ట్రం వ్యాధార్చి తా వీవల దదృకురిత్యర్థిః అక్ర చారు యథాతథా వ్యా థారిదర్శనరూపః కుఠచ్చర్వ జూతిస్వభావో వర్జ్మీత ఇతి భవిత స్వభొవో్షి

జాతి సణాగులయందున్న స్వభొవమును పర్సింతుమేని స్వా వో_క్యలంకారముగును

ళ్‌ రఠకంగాయమాణయులైన కన్నులు గలవియై వస్ధికర్శములు గల వియై జింకలు చూచెను జింకలు చూచునప్పటి స్ధితి స్వాభావికమునగ పర్మింపలుడినది కనుక స్వథావో క్ష్యలంకారము

ధరుడు 01 భావికాలజ్కారః అతా భావికం భూత భావ్యర్థసా మొళ్కారస్య వర్ష సమ్‌ 160 అవాం విలోశకయే చ్వాపి యుధ్యం కేఒ శ్ర సురాసురాః,

ఆధ భౌావికం లమేయతీ భావిశమితి భూతి భాఖ్యక్భ సాతుర్కౌా కస్య గతాక్థస్య ఫివిష్యదర్థ స్యచాయస్సామోత్కొార_స్తస్య పర్ణనం యర చ్భావిక మిత్యువ్య రే యశ్రా తీతొనాగతే చ్కఠ్యమ ల్వేన ఐన్లే లే ర్త ద్వివిధోభావికాలంకార ఇతినిష్క_ర్ష & తత్రాద్యముచావాకతి ఆహమితి* సనురానురా; జేవదానవాః ఆత్ర ప్రబేశే యాద్ధ్యంతే యుదం కుర్వనితి ఆహమాద్యాపి విలోకయే అక్ర, బేవదానవ యూద్ధప్వాతీ తెసుకు లేన విర్శితత్వా చ్యావికాలంక్తారో భవతీ ఏవం ద్వితీయనమువ్యూన్వామ్‌

జరిగినవి జరుగంబోవునవి యిప్వూడిజరుగుచున్నట్లు పర్డించితి నే ౩ ఇ₹ావికాలం కెకము

ఊ మరాసురు లల్లదె యుద్ధము చేయుచున్నారు. నేను జారు చున్నాండను

ఉదాతాలజ్కా రః. క్షైగక్షే అవాటీ నురొనురుల యూద్ధముజరిగి యుగములళి గడచినప్పటికి నిస్తూడు అరుగుదున్నట్లు వెప్పినాలడు గనుక భావికాలంకారము దీనిచే స్థానఫీనణ శ్వమును భావింపవపచ్చును కవులు చరిర,కారులు ఇర్ధి ంచునప్పుడు వెనుక జరిగినవి మాందు జరునగునవి ప్రర్యతుముగల గనులయెదుటల. దోంచుచువ్నట్లు. వర్జ్మింతురో ల అ ణ ఆస్థలమాలండెల్ల భావి కాలలకార మే యున్నదని యెజు(గ€ దగును తైమూరు ఢిల్లీ పట్టణవీథులను కక్తమయము శావించుచున్నా.ండు ఎెళ్లెడ చా్యక్రందవధ్యనులు వినపచ్చుచున్నవి గృహోపరిభాగంబుల నగ్ని జ్వాలలు వెలలేంగుచున్నవిం త్రెమూరుచేసిన ఘోరకృల్యములు చ్రశ్యతమున జరిగినట్లు ఛరిర్రే శారు డు ఫెప్పెను శ్రోల్‌ తనయెదుట నున్నాండని యతండం భావించి ఇెప్పును ఈవర్శ నము చదువువారికి మనస్సులలో ఢిల్లీపట్టణిమును తైమూరు మ పామోర_రింకురు భావనా ప్రపంచమునకు€ బరివర్హనము నొంది చదు వరుల నె త్తురువ డుగులను. నన్ని జ్వాలలను మనో న్మేరృముతోల జూదు చుందురు అిక్ర్రృంవవధ్వమలను క్షానకస్లిముతో వినుదుందురు “శతు 95 ఉదాత్తాలడ్కార వశ ఉదాత్త మ్భద్ధి శ్చరితం శ్లాఘ్యం వానో్యోపలతేణమ్‌ 161 సాశావక జాలవడ్య్రద్దం తదూరటికి రీ టినోః లీ థా వే ఆఫ్లోరా నెరి. వతి ఉదా్తమితి కాన్ద్స్తి కష్టుకం బుద్ధిస్ప వృద్ది మద్చచకి”ం ₹ 1 క్లేవీద త్త గృ దగా ఫిష్టువై ల్లధతె యది అగుదా జవ త్యుత్య రే వైరం వాం 6 ఎల ;! ం ప స ట్‌ దరూపచరి ము చిపిదంపచనం అ క,ళారా ఫది సమృ చ్చిశాన్టోన్ష షా రూపచ రం ( రూప వాణ్యాక్థవ్య జ పుత్మణలి న య ఫ్‌ నా భో సేం షల్‌ క పము. లు హారాల ఖా ల్‌

1592 చన్దాాలోశే సవ్యాఖ్యానే సర్ఫుద్ధిని వర్మించినరు పక్ష ఫ్ట్‌మునకు మహాోఫురుషశ్ళాఘ్య చరితే మంగ ముగా (ఉపలమణము గా) పర్స్మీించినను నుదాత్తౌలం కారనుగును సమృద్ధికు దానారణము ఎ=రర్న్వ _స్తంభములయందు€౬ ఛ్రువిప్ప్ర ములైన చతిచింబసమావాములచే వాపరింపళబడియున్న కొవణుని హనునుం తుండు కస్ట ముమో౬ద౬ దెలిసీకొ నెను రావణుని జేహాము లెక్కలేని కరృ _స్తంభమాలయందుం ట్రతిఫలిం చినదనియు€ శ్రుకిబింబ మేదో రావణు€ జవండో తెలిసికొనుటకు వీలులేక వానుముంతు+డు కస్ట్రప డెననియః నర్టేము ఇచట రావణుని రొళ్వర్య సమృద్ధి మనోవహారముగ€ గవి పర్డించెను గనుక నుదాత్తాల౦ం కారము అన్న్యోపలకిణ మైన జ్లాఘ్య చరితము (మవోప్పురువ చరిత ము)న కుదా వారణము -ఏపర్వళశ ఖవమునందు శివునికిని ఆర్జునునికిని యుద్ధము జరిగె వో యది యిది ఇందు నర్మేస్టీము హిమాదలము థూర్టటి కిరటులదరిత మిచ్చట నంగముగా పర్శింపంబడినది ఈపర్మ నము వర్ణ్మమున కుర్యే క్షాపాదకము వడా 968 అతు కృలచెారః వధం అత్యు _కి రద్భుతా తథ్య జాశ్ర్యాదార్యాది వక్ష నమ్‌ 102 త్వయి చాతరి రాజేన్ష) యాచకాః కల్పశాఖినః, అశ్యు క్రిం లమ్షీయతి ఆశ్యు క్రిరితి అద్భుతాళధ్య ₹ ర్యా దార్కాడి వర్మన మొళ్చర్యకర మిథ్యాభూత శె ర్యా దార్యాదిగుణవన్నే నం యదితిదాగ్యా లీ రిక్యుచ్య తీ ఉదాహరతి ర్వయీతి -హొఠాకేను శ్వయి చకరి సక లాభీస్ట్టప్ర బేసతి యాచకాః ఆర్థినః కల్పళాఖిన స్పువళనో ఒభనీక- ళ్వగ్ద త్రాపరిమితీధచాడి పరివూర్షాస్సంతిః యాచకా ఆపి స్వ్పా్ఫి భో్యోభీస్రాని దరం త్యర్థిః అత్ర రాబదానస్య యాచ కా8 ళల్చ్పళా జిన ఇత్యు క్యూ 2-పరిమిలర్వేం

నిర్తుక్త స్టలక్కారః, 158 చతిపాదిక మతోద్భృతశ్వం మిథ్యాభూతక్వంచ శథాచాద్భుత మిథ్యాభూ శదానగుశోపక్సిరీ ఇతి భవర్యశ్యు క్త ఖ్రిలంకౌరః

ఆన్భుతేమును మిథ్యారూపము వైన శాఠ్యాచార్యాదివర్స్యన మరుస్ర కి యనంబడును ఉ ఓరాజా నీవు చొతవై యుండంశా యాచకులు కల్చ్పసృతును ఇది చానవక్ష్యము అవ్భతముగా నున్నది మలేయు మిథాస్తరూపమః ఇా నున్నది ఏఎనంగా యాచకులు కల్పవృతుములు కాలేదు నిరుక్తి రో్యోగతో నామ్నా మన్యార్థత్వ ప్రశల్పనమ్‌ 168 ఈద్భ కె శ్చరితై నానే సవస్టిం దోషాకరో భవాళొా నిరుక్రింలత్షయతి నిరుక్షిరితి రోగక॥। అవయపళ _కివళాత్‌. నామ్నాం చోసాకరాది వామభేయానాం అన్యార్థ క్వప్రశల్పనం యది తచా నిరుక్తి రిత్యుచ్య తే ఉదావారతి ఈదృనై 08 ఇవృస్టోంపాలమ్భ నపరం విరహిణ్యా వచవమిదం ఆహీివదన్ష్ర ఈద్భ క్రై రీదృగ్విఖై కృరితై ర్నిర్నిమి_క్తీ విరహిణీ వీడనాది దుళ్చరితై నే తుభిః భవాక సత్యం యథార్థం దోపాకరః దోహిణా మాకరఖతి య థార్ట్యనానుక ఇర్యహం జానే నిళ్చినోమి అ దోహాం రాత్రిం ౯ రార్తశస్య దో హాకరళబ్రస్య దోహిణా మాశరబతి థి ది ్రబలేజా వ్య శల్పనా న్నిరు్షిః జ ల ళ్‌ మొోళమువంన (శ్యాశ్నత్తివలన) వామముల కన్యాక్థ్యము శల్పించితి మెని నిరుక్త సిలంకారము 1 చంద్రుంణా. ఇవ్విఫమైన వీవరిరీములపలన౦ దెలిపీకొను చున్నాను నీవు నిముగా దోపాకరుండవు

క్షేక5థ చన్హ్రాలోశే సవ్యాఖ్యానే విఠహిణిమైన స్త్రీ చంద్రునింగూర్చి కెప్పినమాట లివి దోమెకడు జీ నే శబ్దమునకు దోషను (రా త్రిని) జేదువాండని చని ధ్ధార్ధేముండల కా యోగ మువలన దోషముల కాకరుండని యన్యార్థము కల్పింప బడివది శనుక నిరూ _క్తీతిలం కారము ధ్రుదా 08 ప్రఠిషేధాలజా సారకి. వైరం క నే, క ంభట “జీ, పతిమెధః వ్రసిద్ధస్య నధ స్యానవర నమ్‌. 16కి నద్య్యూత మేతత్కితవ ,శ్రీడనం నిశికై శరైః, ఉపతిసేధంలకషయతి. ప్రతిళేధబతి ప్రనిగ్భస్యనిర్‌ జ్ఞాతస్యనిపేధస్య. ఆమవర్శ్యన మనుభాషణం ప్రృతిమేధః యక్క కధ్యమానోనిపేధ॥ నిర్‌ జ్ఞాత శ్వేవ స్వతోనుపయోగా దరాంతరగగ్భతయా చమత్కా_రకారీ భవతి తృతీ థి భి టీ చతిమేధాలంకార ఇతినిష్కృ_క్ష॥ ఊచావాకతి వేతి యూద్ధరి్ణే సన్నద్ధం కోకునిముద్దీళ్య కస్యచిర్‌ సోపహాసవదనమిదం హేకితవ ధూ_ర్తళకుచే ఏక తృరిదృశ్యమానం యుద్ధకర్మద్యూతనుక్ష దేననం నభవతి కింతు నిశితై వ్ర్‌వైూ శరైః (శ్రీడనంవిహాక। అత్తే యాద్ధష్య ద్య్యూతత్వనిషేధో క్టారఏీవ వ్ర థాపి పునః కీర్త స్టమానస్సకా తవద్య్యూతకర్యణ్యేవ ప్రాగల్ఫ ఫ్రం వతు యాస ఇతి పరివోసగర్ళ త్వేన ఛారుతా కూతుర్భువితీతి భవతి పృతిమేభాలంకార జ ఏతచ్చ కితవపదిన స్పర్టీకృరమ్‌ వెపష్పకుండలాజీ వసీద్ధమయియున్న విపేధమాను మరల౬ జెప్పుటు ఉతిమేధ మనంబడును ఊఉ ఓ ద్యూతకారుండా ఇది అూదము కాగు వా డిలాణచు. తోడి శేలనముం గా రముద్ధమునకు పచ్చిన జాదరునిజూచి భూరగ్‌ డనెడీ మాంలివి *ళద్సులభముగా నాడుటకు జూద మనుకొనుచున్నా వేయూ చయుస్ధము జూదముశాదు వాండిబాణములతో వాట అవియర్థము. జూదరికి కొద

విధ్యలజ్కారః* 155 మునందేళాని యాద్ధమున౬ గౌళలము లేదని ధ్వరి జూదము యుద్ధము కొ దను నిమేధ మిదిపజిశే ప్రసిద్ధము శెప్పవలసీన పనిలేదు వఐనప్పటికిని ఇది యూద్ధము జూదము కాదు. అని స్పష్టుగా నిషేధమును జెప్పినాండం గనుకళ తిషేధాలం కారము

శాలుండు యూద్ధమునకుం బోవ నుంకించునే) * బాలకా ఇది బంతులాటళాద. బాణములతో బోరాటము” అని శెష్తదుము ఇట్రీ యూ డదాహరణముల నింక నూహింసఎచ్చును ఇ “అరుదు 00 విధ్యలజ్కా-రః ర్రైుధులా తి జాజ్‌ సిస్ధ స్యేవ విధానం య తా మాహా ర్విధ్యలంకృతిమ్‌ పఖ్బృమోదకానే కాలే కోకీలః కోకిలో భవేత్‌, జ్‌ "జీ శాప విధం లకమయతి సిద్ధ స్యేతి సిద్ధ మ్యైవళ్షార్‌ వైన విభానమిలి య ్గాప విస్యలంకృెతిమాహుః కధయన్ని యృర్రవిక్షారవ్యైవ పస్తు విధిరనుప యు క్రస్ప మల్థాద్తరగళ్ళుర్వేన చనుతా_5 హిరుకృనతి రర, విధ్యలళృతి రితి విష్క_ర్షః ఉదానా పఖ్మ సేత పబ్బమోదఖ్ళ నే పజ్బుమన్నరో శ్‌ క్చాదశే కాలే వసంతే ళోకిలః పీళః కోకిలో భజీథ్‌ తచానీమేవ కోశిలఇతి వ్యపదేశార్జోభవేత్‌ వత్విరరకాలే రదా పఖ్బుమస్వతోత్ప శ్ష్యభావా డితి భావః అర్రే కోకలే కోకిల ర్వే నిద్ధే రవ్యైవి ఫువవిధానం నరకం సద్య నంక కకుయే. వ ్యుకకాలితీయా సళ్వజనన్భృూదో్యో భవతి తృర్థాన్తరం ర్మ కర్‌ “తీతి భవత్‌ విధిః సీ మెనదానినే మకల "విధించుట విధి నాం బకంగును నిర్‌ బత మెవదానిని మరం విధిచుట యనుపయుూకృముగా నుండును అయినను? ఆగ్ధాన్ష్వ గిర్మీకరణముచేశల. దద్విధానరూ ఇారుకకముగా నుండపల యాను అపహ్వః డ_౦ళెర ముండును

కెరీర చన్దా"లో శే సవ్యాఖ్యానే

గ పంచమస్వరావిమ_ళణకాలమందు౬ గోకీల కోకీల యగును

కోశీల యదివజుకే శోకిలమొ యున్నది శోకికు సిద్దముగానున్న శోకిలత్వే మును మరల విధించుట యనుపయః కృముణాం గన్నట్టుచువ్నడి శాని కోల పంచ మస్వరళాలిత్వము చేత నోకిల యగు నని యర్థ్‌మా చే కొనవలయును కనుక కోకీల పసండేకాలమున€ల గోళిల యగు వని కోకిలర్య పునర్వీధానము మసోవాకత్వేమును. బోధించును. కో కిలకు గోళిలత్వము విధించుటవలన కకలజనహృద యంగమత్వము గర్భీకృత మెనది కనుక విధ్యలంకారము

ఆత్రత్రా 100 'హీశ్వలక్కారః ఛ్రుతులా క్‌త్రో శేతుముతా సార్ధం వర్ష నం హేతు రుచ్య 3 166 అసా వుచేతి శీతాంళు శ్యానభేదాయ నుభ్రువామ్‌ హీతుంతుయతి "హీతోరతి హేతోః కారణస్య ఆహేతుమతా

శాశ్యే* వక్షనం సంబన్ధవర్థ్యనం యది తదా -సేక్వలంకృతిరి శ్యుచ్యతే ఉచానారతి ఆసావితి అసౌ శీతొంకు శృన్ల్వః సుధ్రువాం ద్తీణాం మాన భేదాయ కోపకినునాయ ఉదేతి తత్ర విధూదయరూపాతో ర్థావజ్లేద వరాపకార్యస్యచ సంబన్ధవక్ష నాద్భ వతి “హీతు॥

"కీూశ్రుపును హెతుమంరముతోం. గూడ నొకళే వాక్యములో ఏర్ధించుట “హిత్వలంకార మనంబడును హితుమంత మనంగా హేశు సాధ్యము ఆవంగా హీతువువలన నగుపని ఘేతువును -హీతువువలన నగుపనిని ఒక్క_వాక్యమున పర్షించితి మేని “హేక్వలంకార మగును

ఉ శ్రీల మానచ్చేదము. చేయుటకొఆకుం జంద్రుల డుదయించు చున్నాలడు

ఇచ్చటం జంద్రోదయము. హేతువు ద్రీమానచ్చేదము చంద్రో దయముపలన నగుపని ఈరెండు నొకవాక్యమునం కెప్పంబడినవి కనుక

నం ౧. న న చం ను ప్రక లా ళ్లు నో టా పళ - కం స శం బస నంయ అట్టు ల ల హల ్‌ న ప? నో క స న. సా చై బీ జ్‌. శత నగా సల్మ ఎ య న యు న! నా ళ్షు వ్‌ నం. వట న వు న స చరోలకలులు ట్ట వ్‌ ల నహ శ ళ్‌ వ్‌ లఫ స్త ణ్‌ న = లల్లో న ప. వలే టూ వ్‌ వ భి వ టే న స లే. శి ాటృళ్ళ్‌ ల శక్‌. ప్‌ వ్‌ ట్టు టు యల ఫ్‌ న్‌ త క. య య్‌ | న డే తార క్‌ ౮ న ల వచే! నవ! శ త స ల వై లు | టం ర తన ర “న్‌ య స. లనమటల్ఞ న టా! నా ళు ట్‌ ల మ సస | | కత చట. స సా లప న. న్‌ ల న క. యవ. న! శై లా, వో కా ర సాన వ్‌ సక. పహ ల శ చ వ టట ము కి ప తన్‌ యు న నా య టన న సు న! న్‌్‌ శమ నచ న మి న కా! చకా. ల్‌ జీల క ఎద వ వ రం ( న. వరము మాం కా ల. ళన స క ప ల క వం. శ్‌ ప ప. కో స్ట స జ క. లా లా న 1 న లే న ఖ్‌ ఇ టటనా _ కే? వర టా. ట్‌ లే ల్‌ న లు హు తట ర ఎ మలలన వ్‌? సు సం న న వార జ క న సు క. ॥ క. న నఖ. చేత్‌ ననే కాక సు ల. టి ర! తస . భి డా క వస ర! ట్‌ గ వట లంలద. సాన [| టై న ౫ ప. య హి ల [గ రేస జ లో సలం నటన శీ ర ఇ హంటా ర్‌ క. పలల ఓ హి టా ల వాళ్ళు. “శం హ్‌: య మున్‌ నలై య. స సి య మ || న్యా (న త న. య వం మ ర వన్‌ ర న గ్‌ స్య ్యన హో నలల న న కస గన్‌ గదయ భు న. వ క టా పా ౨ వ తనన ర వన స న ల | ర గ శ్‌ ళు న | ల. వం మఖ కం గే . స క. ఆ ల క (| సీ వ 4 నము న్‌ శ శక. న నం న! మ వ జ టై శశ శ ఫలి వై మ వం ల ప ష్యతా ౯ న స మె జ. పలా న | 4 లే తలి 2 య క యం య క. అలల మ. వం ప్‌ ఇనల్లని సలసల టో మలము ఉట? బ్యా “న త్య న స స క. వభ స. న సను లేం న. (న. శక ॥. క. మ భీం . ఎ. కళా ౭ న. టు. క్షా! ర క్‌ న న షి న. స స. భర | బి కా టం? శల నామ న. 2. సం = త న హా ల చలు టన న. న హం మట్‌ = క ష్‌ స క 1 వ క్‌ ( వ్‌ సై ల జీ లం ఓ క నం త్యం కాం టా న్‌ వ్‌ + సేం వ ల తది ఇ న వ్‌. లజ వ” న. “ఆం, జ వ న. షి | కం మ ఇ కుహూ తైల ళు తటి జు నా మ గ న జ స క శ ల తాన. న య. | న నం. | . రన |. న. గ ప వ శ్‌ ప్రాచ నడు ఆ న 1. లం హ్‌ శ ఇ న. లం న ఈ నఖ య్‌ క్ష న. క టం హా | క | కా 1 య న శ ఇ వ గ పై లం శ దట? యో ఖా ౯ నేం న. పళ అమ్ము జ. ట్‌ న. హ్‌ సో ంలా ప అహా న. న న ల 1 “జ య. న. వ టు ఓ క ర (| వ ౯ కన న? , | న. టు న. వా ముం న ౧. ఎ న వ. న | న వ ల సం న. కో న లర సం నరు ౩ క న హ్‌ న హో |! ॥ . పసి ల న్‌ స త ఓం య | క. షె హ్‌ వబ | న లే, క వ న ః త్వ వ్‌. టి లసో న య. న క 1. పాడి తం నం. [| ॥ ( న శ (. దంల కసా. న క. న ల్‌ న. సరన్‌ క జ జలం (క శ న. ( గ్‌ లి హు +

సస న

మం? |

పక.

నా (.

వ వ! ॥ వలే. వం కాకాంకానాణా అ

॥ ॥ వ = ఆ -

ఎ || 1 వ _ ౨. . హై = క్షే 1 మాల పే ల న గ 1 [మ / . ్‌ స | ఆ. శ్రే శే హా.

. న. వం. ఫ్లైల్లై, స.