Telugu Calendar Katha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

స వ. చ్‌ తృమే ళ్‌ కం క. కాయా య్‌ టా! గే స జ. “శెలం౦ండర కథా. గ స 02 |] న న యా షట జ. ఫై! ద జ్‌. నా శ కనన. క న ల. వ క్‌ వ నత! రస 1 లా / ఒప స సన్‌. | / నట జశ్‌?. క ఈల. ప క స (వాన ॥ షా తను... వాన “శ రా ఒ జ కాజా కు న్‌ వ క కల్ప లా? గ్‌ సతు. ॥ లీ న్‌ ల _ | శు / పా వ్ల [ మనన... ౪ జ నను శ ॥ న్‌. , . న. ష్‌ మల యా క్ష న న్నా. మ నాయన స ల యమన టం స్తీ ననా రు కు? కలా” యాల న. వన ఓ ల్‌ ఎ ళో యం లం తను ( | క - మానిన యు... ష్‌. / టా వా న్న 7 టెన్‌! మ. ॥ స ము. ॥ లా. 1; క్‌ పనన | గ కావాలా లా. ర లం 4 కా గ్రే ల లం | శ్‌ గ వా ము నాటు చ

• పు. - ను చు తీ కళల. ] , ప్‌ న. = నేప నన మే కా వీ కనా. . . న ను న లా గ్‌” న వా సా ఇట్రేవి క న్‌ స్‌ లు ట్‌. న; త శ 1 ఏట. సైనీ. “ల | క్ష సు | య్‌ క అంకం చా నభ |. (| కి ప న ర నగ్న లా. ] ల్‌ శ ॥ | | ల్‌ ల్‌? న నాల డ్‌ ఆ కి = వ ల! నే న ర్‌! లో. కం

(ప్రచురణ సంఖ్య ? 1855 శయ్రతుల సంఖ్య 2000 మొదటి ముద్రణ 1 అక్టోదిరు 1081 శెండవ ముద్రణ | జనవరి 1067 మూగవ ముద్రణ ; డిశంబర్‌ 1088 ళు (౮ లం (6) డ*॥ మహీధర ననీమోహన్‌ొ ళా గయ గ్‌ ల టాలీ ర "జటిల డిజైను ; రవి “భం న్‌్‌. క్‌ు సో వెల : రు, 18.00 గం పతులకు ; _ విశాలాంధ్ర పవ్లిషింగ్‌ హౌన్స్‌ ణా 'హైదరాబాదు-ల8 001. విశాలాంధ బుక్‌ హౌన్‌ విజయవాడ, హైదరాబాదు, అనంతపురం, విశాఖపట్నం, హనుమకొండం గుంటూరు, తిరుపతి, కొకినాడ, 5౨2 | 81-= 7098 = 112 = 3. క మ్యుదణ $ నాగార్జున ఎంటర్‌ వైర్తవెస్‌ విజయవాడం4

అమ్ము తీ నాన్ళతీ

తోలివలుకు

బహు పురాతనకాలంలో మనిషికి అనలు కేలండరు అనేది ఎందుకు కావ లసి వచ్చింది? ఆకలి వేసినప్పుడు ఏ జంతువునో వేటావడం, ఏ కాయో కోను కోవడం, ఏ దుంపనో తవ్వుకోవడం, తినడం, దావహాంవే స్తే ఏ వాగులోనో నీబ్య కాగాడం, నిద్రవస్తే ఏ కొండగుహలోనో పడుకోవడం, నచ్చిన ఆదా నితో జత కలవడం, పిల్లర్ని కనడం, వాళ్ళవి పోషించడం .. ఈ విధంగా జీవితం గడిచిపోతున్న ఆవిమానవుడికి కేలండరుతో పని ఏమిటి? ఈ నెల జనవరి అయిపోతే వాడికేమి? కొకపోతేనేమిః? ఈ రోజు ఫలానా సంవక ఎరంలో, ఫలానా నెలలో, ఫలానా శేశీ అని తెరిస్తే వచ్చే సొకర్యం ఏమిటి? కాకపోతే వచ్చే "నస్టం ఏమిటి? తలిస్తే వేటవాధ తస్పుతుందాః తిండి తినడం మానుతుందా? ఏమి అవసరం వచ్చి వారాలన్కీ నెలలనీ, సంవత్ప్సరాలనీ విభటించడ మూ, లెక్క వపెట్టడమూ, (వ్రానుకోవడమూ మొదలు పెళ్రేదు? హానికి 7 రోజుఎకాత 10 రోజులు అమపం'పే పొద్దు గడవదా? నెలకి 88 రోజులకు దిములు 180 రోజులు 'అనుకుంపే మిమ్నవికిగి మీవ పడుకుందా ? సంవత రానికి 865 1/4 ఠరోజులుకొక £1000 రోజులు అనువుంటే సూద్యడికి కోపం వస్తుందా? మెడ నొప్పప్పప్డే బాగ ఆకొశంకేసి తల తిప్పి, నూర్యుణ్జీ, చత్నాదుణ్ణి ఇంకా వేటినో కట్లు చిల్లులు 'పడేలాగ చూసి చూసి ఎంతో శ్రమపడి కొండవీటి చేంతాడు లంతలేసి లెకగాలు చేసి చేసి సంవత్సరం పొడవు 865 రోజుల 6 గంటల 48 నిమిషాల 48 పెక నులు అన్నో నెల పొడవు 20 రోజుల 12 గంటల 41 నిమిషాల ౯8.వెకనులు ఆనో నిర్ణయించడం వల్ల మనుష్యుల విత్య జీవకాలలో ఏమైనా ఉపయోగం ఉందా? లేక కాస్త్రజ్ఞుము ఊనుపోఠక సరదాకి చేసిన సనులా ఇవి అన్నీ ?

“"పవ్రయోజనమమద్దిళ్య నమందోల్టెపి (ప్రవర్తతే ఏదో ఒక ప్రయోజ నాన్ని మసన్నులో ఉద్దేశ?ంచుకోకుండా ఆఖరికి పిచ్చివాడు కూడా ఏ పనీ చేయడు అంటాడు కదాః మరి పొట్టపోనుకోడానికి చావు తప్పించుకోడానికే 'హైరాన పడిపోతూ ఉందే అనాగరిక మైన అడవి మనిషి ఏ ప్రయోజనం ఉద్ధే శించి వేలకొద్దీ సంవత్సరాల (క్రితం ఈ కేలండరు విర్మాణం కోనం (ప్రయ శ్నాలు మొదలు పెళ్లుడు?

|

మానవజాతి నిర్మించుపన్న వైశ్చానిక సోపాన పభ్రంలోని తొరిమెట్లరో ఇది ఒకటి, అవనరం కోనం మొదలై, మతంతో ముడిపడి, పంచాంగాలు ఎన్నెన్ని పొయల పోడూదూ., ఎన్నెన్ని మార్పులు చెంది ఈనాటి స్టితికి వచ్చాయో, అకేదో నూర్చహడవి సరమ సత్యం అన్నట్లు మానవ జాతులు ఆ మాద్పులను ఎంత పట్టుదలగా (ప్రతిఘాటిస్తూ వద్చాయో అదంతా ఒక పెద్ద కథం

_1060 లో (వతిభ నవ్యత వారవశ్రికలో “కేలండరు కరో అనే "పీపదతో ఆరు చిన్న చిన్న వ్యాసాల (వ్రాశాను. అకంపూర్ణమూ, అతిళ్లుప్తమూ అయిన ఆ వ్యాపారే ఇప్పుడు ఈ విధంగా రూపొందేయి. ఈజిప్టు, దాచిరోనియా, టగీను, ఇండియా, వ్లైనాా మెక్సికో దేశాలలో వర్టిరిన దిహం పృరాతన పంచాం గాలమ గురించి వివరాలు చూపించాను. వాటినుంచి 'పస్తుళం మనమంతా వాడు కంటూప్తున్న 'కేలండరు ఎల్లా తయారై ౦దో, ఇందులో. కూడా ఇంకా ఏమేమి మాదప్పలు అవసరమో వివరించాను.

'పెకనులో పది లక్షల- పంతు సూక్ష్యరాగాలను కూడా కొలవ గలిగిన. గడియారాలు మనకు ఈనాడు వచ్చాయి. మం బహు పకారన కాలంలో ఖగ్లోళీ. పరిశోధరులు కాలాన్ని ఎల్లా కొరిచేవారు? ఘడి యలు, విఘడీ యలు, పరఘడియబు, మాక్ష్మఘడియలు అంటూ సూత్ష్మెతి మూళ్ష్య కాల నిక్ణయంచబేసినప్డు వింటో ఉంటాను కదాా అయితే ఆనాడు వారి దగ్గర ఏ రకమైన గడియారాఎయండేవి భూమి ఇరుసు 20,000 సంపత్పరాల కొశ వలయం చుకుతుందని (క్రీపూ. 2న కతాద్దితో _గీసులో హిప్పార్బస్‌ 3ెబనుకున్నాడు. అయే ఏడాదెక్తి తగీరో నుమారు 78వ వంఠలు మ్యాత్రమే తిరుగుతుంది. ఇంత బహు నూత భేదాలను 'ఆబపగల సాధనాలు వారిదగ్గర ఉందేవా? "పెకిస్కోప్పు మైకోమీబకు లేపండా ఇంత న్వల్బ భేదాలను ఎల్లా. తెలిసికోగళిగేరు?. ఈ రకమైన సందేహాలు సహజంగా మీకందరికీ కలుగువాయి. ఆనాటి ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుల ఉపయోగించిన గడియారాలను గురించి, ఇతర పరికరాలను గురించి ఒక (నత్మేక పశరణ) చేర్చాను. ఈ (ప్రకరణం కరా గమశానికి అక్టు వస్తుుదనుసంజే దానం దాటేవి, తరువాత (పకరణంలోకి వెళ్ళవచ్చు.

ఇందులో అక్కడక్కడ “*నక్ష్యత్రగోళం మీద సూర్యుడు నడచిన దారో వంటి (ప్రయోగాలు కనిపిస్తాయి. సూష్యుడు కడలకంచేదం అందరికీ 'తెబనుకదా, మరి ఇలా (వ్రాగారేమిటి? అం కొందకు తప్పువట్దవచ్చు. అవుకు, “ోనూర్ముడు నగిచినట్లు కనిపించే దార అని చెప్పారి. విజమేశాని "ఇలా (వ్రాయకం. ఖగోళ

| శాస్త్ర సరిపొటి. ఇప్పటికీ మనం “సూర్యుడు నడినెత్తికి వచ్చాడో అంటాం, సూద్యుడు కదలకుండా ఉన్నచోటనే ఉన్నాడనీ, మూమికోదాటుగ తిరుగుళున్నది మనమేనరి మనకి తెలిసినా సరే ఇలా అనడం అలవాటు. “ఇంకొ పది అడుగులు 'వే-సీ మన ఇలు వజ్చేస్తుందొ అని మనం అనడంబేమవాః ఇల్లు కదలదు కదా? నాట్‌ క! అలీ ళా =మరి'ఈ (ప్రయోగమేమిటి?ః అది సంప్రదాయం. సంజాంగం అనే మాటకు తిధి, వార్య నక్షత, యోగ, కరణముణ అనే అయిదు అంగములు కలది అచే (ప్రత్యేకమైన అర్జం ఉన్నప్పటికీ దీనిని కేలం డరు అనే మాటకు పర్యాయపకంగా సామాన్యార్థంలో నే వాడేను చాలాచోట్ల, ఆ మాటకు వస్తే కేలండరు అనే పదానికి లాటిన్‌ థాషలో అసలు అకం “ఎకౌంటు పృస్పకం” అని మాత్రమే. ఇడి కేలండరును గురించిన సమగ (గంధం అని నేను అనుకోవడం లేదు. కేలండరు ఆవసరం, దాని నిర్మాణ పద్దతి అందులోని లోపాలు, నాటి దిద్దుదాట్లు, ఇంకా జరగవలసిన మార్పులు వగైరా సంచాంగపు దాల్య యౌవనాది న ని పణ ం వివికావిస్టలగు దిజ్మాాత్రంగా, (వదర్శించడానికి (ప్రచుక్నిం చాను దీవిని అచ్చు వేయడా)కి జొత్సుక్యం చూవించిన విశాలాంద్ర సల్లిషింగ్‌ వౌస్‌ వారికి క్మరజ్ఞాణ్ణ. " దీనిని చదివినప్పుడు తలచెత్త్తిన మీ సందేహాలను ఈ (కింది అ్మగ్రస్‌! (వాయండి. ఢిల్లీ మహీధర నళినీిమోహన్‌ ఆగన్షు, 1070 177-611. 1. 6. ౯111 కెజండ?! 6౮21460, పల ౩80 = 110 0౯.

విషయనూచిక

"ప్పీక్ష శల కేలంగన వెంయకు ఇ జ క

వా కేంంగను మధ్యాంశాణ (రోవా-వెలంనంవశ ఎర) ఇల [క

ఠి కేలంగర ఉపాంగాల (గందలంవారాబు కములు ఆలం శే శి - షాతికాలప్ప పనిముట్లు ఆం “నిక ర్క. పంచాంగ విర్యాణం టం ర్‌కి (రిషవచ్చలవం) అం 1 ల కేలడరు వాల్యావన్థ | శని ప్ప యన్‌-వావరోనియన్‌ల్యకీసంచీవీీమయంయానుం

ముస్మిం కేంంచన్లు లం ఇక

కి శేలంచద యౌెవవావన్థ (జూరియన్‌ఎగిగోరయన్‌ కేలండర్లు) అం 119 రిం ఆంతర్జాతీయ నేప నేం ఆఆ ఫన్‌ శి శేలంరప వుద్యరణ క శం) కేరంచను శిరతో ముఖ్య ఘటాలు వనన [5 వక్‌ జ 4 న్షోవకీ న. శీర్‌ వి బివిమోగఫ అలం [61

1వ _పకరణం "కలండరం ఎందుకు? ఆవమ. ఆవలు కేలంగ్షకు మవిషికి ఎందుకు లవనరమెంది? ఈ కొలంలో ఫయినే ఏయే రోజులలో. ఆఫీనుకి వెంపు ఉంటుందో, వొంరుగలు ఎప్పుడు ఫపాయో. టూరుమీవ వెళ్ళిన నాన్నగారు ఎప్పురు తిరగ వప్తారో మాంైప్లి ;వ్చుకు తెకుస్తారో, కోర్షుల ఎవ్పురు మూప్తారో వగైరా ఎన్నెవ్వో విషయాలకి పనకి కేలండమి కావాం. అడి లేకరోతే పనే పాగదు, య... మవక్తి వరే, అవేక వేం వంవత్చారాల కకం అడవులలో, కొండలలో, శిలలో వివసించే ఆదిమ మానవుడికి కేలండరుతో పవేముందీ? అశడికి. అవ్ని కోజులూ ఒకవికంనానే నక్తుస్తాయి కదా? హ్ర3 రోజూ వేటకి పోవలపిందే కదా? 15 వేస్తే చేపలు ఏనార్వైనా వడతాయిక్రదా? ఎలుగుదింటి కౌగిట్లో. వతిపోకుండా గ్నత్త వడడం పినాన్వైనా తప్పదు కదా? " కాచు. అడఏమవిషకి అన్ని రోజులూ ఒకలాగ గంప ఒంక శ్పరు మామిడి వద్ల, పెవపవవ్న్శ ముగ్గువాయి. మరోపారి వేరేశవట్ళు, తాటివన్ల కక్వ్యానిక వస్తాయి ఇంకోపారి పీతావలాలు జామవట్లూమా. మరోసారి. తివరావికి వశే ఉండవు. - ఒఫొబ్రకశ్రాపుఎవ అడ ఏ దారణ నూడ కొంగలు వక్క కినంచో సంవుడ నుుప్పకునగా వస్తాయి. వాైవి దువ చూడాలుపే ఆ కొన రొజులలోనే వళవుపండి. మ౩ కొన్నాళ్ళు పోతే అవి ఏమైపోకాచూ 39దును. - ఒక్నొాకసై సమయంలో వల వివివలేదాణ-రావివిండా సోవమన్‌ చేపరేః వాటి దచి వే తెదడదు కొన్ని రోజుల పోయాక ఆవ ఎక్యడా కవిపించవు. / ఒక్కక్యం వమయంలో వానలు మొ్తేస్తాయి. ఆగకుండా ఒ౩పే కుండ పోత. వేది వెళ్ళకానికి ఉండమం. వొయ్యి రాజుకోచుం కావి ఆ నమయంలోవే కాయలు, కూరలు వమ్మక్తగా దొరుకుకాయి.. ఫటిబర్తువ మొకటజొవ్నపొక్రులు దొడకుకాయిం కవ్నల చెకచెకలతో చెవులు గింగుకులెల్తిపోతాయిం కోకిల కూతలు ఇహ వివిపించవు.

ఓక నమయంలో దూడిపింజేిలలాగ మందు ఆకౌశంమీవనుంచి రాలిపడు తుంది నేల ఆంకా తెల్లగా మారిపోతుంది. చెట్లవి ఒక్కఆప మిగలదమ,కొయలు, వళ్ల ఉండవు. జంరుపులు దొరకవు. తిండి దొరకడం కస్తం అయిపోతు౦దెం తోడేట్లా, డుమ్మలగొండ్లూ పిల్లలను ఎత్రుటపోతాయి. తోళ్ళు కప్పుకోవాలి. ఎంతకీ తల్లారదు. తెల్లారనా ఏం లాభం? సూర్యుడు కనిపించడు. గుహలలో న్మిరపోయే ఎలుగుది. బ్లని దబల్లైమలతో పొడిచి, కొల్పుపు తనవచ్చుం వాటికి ఆవపిండి రాసుపతింపే చాలా బాగుంటుంది. కావి, వాటి గుహతోకి వెళ్ళడానికి చాలా ధైద్యం కొవాలి. అవ్నింటికన్న కష్టమైన కాలం ఇవేం

అంతలో మంచు కరిగి కొలవలుగా _ఏవపొస్తుంది. ఎండలో వెచ్చదనం హెచ్చుకుంది. మోడుల్లై పోయిన చెట్లు చిగున్త్ల వేస్తాయి. ఎక్కడ చూచన్‌ పువ్వులూ, సీకాకోక్రచిలుకలూనూ, పిటలు ఒక పే రొద పెడకాయి అడవి అంరా పచ్చగా దిట్టంగా కనిపిస్తుంది. వేట దాగా దొరుపుతుంది. ఉండేణ బద్ధతో పిట్టలను కొడుతూ, చేతికందిన పుల్ల మామిడి పందెము తెంపుతూ సదగులెత్తుతే ఎంత దాగుంటుండో |

అవన్ని రోజులూ ఒక్కలాగే ఉంటాయని ఎవరేవా అంపే నవ్వొస్తుంది. ఎన్నెన్ని నూర్పులో, ఎన్నెన్ని అమళవాలో । కాని తమాషా ఏమిటంపేంమళ్ళీ ఎండలు-మళ్ళీ వానలు-మళ్ళీ చలింయక్సీ వసంతం-మళ్ళీ మళ్ళీ మళ్ళీ ఇదేవరసం

"ఇదె బురుచ్యక్రం. అడవి మనిషి జీతం ఈ బుకుచ్శకంతో పెనవేసుకు

పోయింది. ఒక బురువు తరువాత మరో బుమువు వస్తుందనీ, ఇవే బుకువులు ఇదే వరునరో మళ్లీ మళ్ళీ వస్తాయనీ మవిషి అక్థం చేనుకన్నాడు.- అతడికి ఇష్ట మైవ బుతువుల కోనం ఎడురు చూచేవాడు. గడ్డు బుమపు ఎప్పుడు వచ్చి పడు తుందోనరి భయపడేవారు. ఏ బుికువు తరువత ఏ బుళువు వస్తుందో, ఒక్కొక్కటి ఎన్నేసి రోజులు నిలుస్తుందో, అదే బురువు మళ్లీ ఎన్నాళ్ళ తరువాత వస్తుందో తెలుసుకోవడానికి మనిషి కుతూహల వడ్డాడు. అదిగో, ఆ. కుతూహలం నుంచే కేంండడు పట్టింది

నాగరికత బలివిన ఈ రోజులలో చడుపుపన్న వారిలో చాలా మంది! నక్ష(ర్రాల 'పేళ్లే సరిగ్గా తరియవు. పడి సక్షథత్రాలను గుర్తు పట్టగరిగినవోడు. మహాపండితుడు, అనాగరిక జొతులలో నక్షత పరిజ్ఞానం చాలా హెచ్చుగా కనిపిస్తూ ఉంటుంది. అంతదాకా ఎందుకూ, ఇప్పటికీ పల్లెటూళ్లలో చాలామంది ర్రైతులు ర్యొత్రివేళ నక్షత్రాలను చూచి "బము చెన్పగలరు, అది వారికి అవసరంం ఆడవిజాతివారు సూర్యోదయాత్పూర్వం విస లేస్తారు. చీకటివడగానే పక్క మీదికి చేరతారు. ఉషఃకాలంలో తూర్పున కవిపించే సక్ష్య్రాలను గుర్తుపెట్టు

2

కుంటారు. ఆస్తమిస్తున్న చుక్కలను పరి!లిసారు. అల్లాగే సాయంవంధ్యలోం అనీ అట అద్‌ ళ్‌ (వతిరోజూ ఒకే నక్షత్రాలు కవిపించవు. అవి మారుళూ ఉంటాయి. ఆ సమయా లలో భూమిమీవ జకగే మార్పు9కీ ఆ నక్ష శాలకూ ముకిపెకతారు. ఎల్లాగంటేః ప్వారి, అభిజిర్తు నక్షత్రాలు ఆగసు, పేపెందిప నెలలరో కనిపిపాయి. సరిగా నూ లు యి నాట్‌ తీ అదే సమమంళలో దక్షణ వివ్లం చూలోని అడవుఇలో. విరిగిన చెట్లడొంకలలో పెద్ద పెద్ద తెల్ల కొంకిపురుగు పిల్లలు ఉంటామి. సరిగ్గా అప్పుడే మాలోోోన్ల పొదళలో గుర్ల్డు పెడకాయి ఆ ౪డవులతో ఉండేవారి ఈ ర:డూ బహు 1పీఠకరమెంవి. ఆ నక్షత్రాలు కనిపించగానే ఆ పుదగుల కోనమూ, గుడ్ల కోనమూ ఆ ఆడ-జాతివారు తండోపతండాలుగా బయలుదేరుతారు. వారికి ఈ రెండు నక్ష్యల్రాల మీవ చాలా (పేమ. స్తాశి ఉధయించ హంంసడునల (ద్వ్పరొ బుజ్జీ డయ న నేం నన్‌ లి కూర క గ్గ వ వ్వ లేనా ల లి ( 1 షషాగీ శు డౌ [గ / 1 గ స యయడ అవ న్‌. యు హర శూ టం సా - వపిఫిక్‌ మహాసము(డ్రంలోని కొన్ని దీవులలో ప్‌్తర్షి మండలాన్ని “వక్ష అంటారు. ఈ పక్షి తాలూకు ఒక రెక్క ఉత్తర దళాభిముఖంగా ఉండి, రెండవ రెక్క కవిపించకుండా ఉంటే ఆప్పుడు రాక్షసి తాబేళ్లు గుడ్డు పెస్రేవేళ ఆయిందని వారికి తెలుసు. వారు “లాస్‌ రేస్‌” ద్వీపాలకు వెళ్ళి ఇసుకలో తవ్వి ఆ గుడ్లను తెచ్చుకుని తింటారు. “(కౌన్‌ అనే నక్షత వముదాయాన్ని వీరు “దోమల నక్షతం అంటారు. ఈ నక్షతం అన్తమిఎచగానే ఇళ్ళ నిండా _ దోమబ మునురుకాయ) వారికి తెలుసు “పిటూయీ, పపాయీ” అనే నక్షత నమూహం తెల్లవారుగూమున కనిపిస్తే “పపాయీ” జాతి చేసలు బాగా గొరుకుతా ఈపవి వారికి తెలుసు. వ

స? దోమలనక్ర లోల అన్తమించాగేన్‌, ॥1 ఎమ్మ్‌ట్‌ మాట్లాడకు, నోట్లో (క న్న దోమలు దూరలొయి. నా, న న 1111111016 న 1 మాయు!

-. కృత్తికలు ఉదయిస్తే “కొయి” అనే ఒళ జాతి కొయలు వక్వానికి వప్తాయని “బౌగన్‌ విల్లా జలనంధో (ప్రాంతపు ఆధిమవానుల ఎరుగుమిరు: ండలం దుంపలు పాతేవేళ అయిందని *యూగి” జాతివారు తెలుసుకుంటారున్న కృ్తికలు మార్యాన్తమయవేళ ఉవదయిస్తే వసంతకాలం రాదోతో ందవిఆప్ర్రేలియా లోవి ఆదిమవాసులు గుర్తించి సంబరం జేసుకుంటారు. దక్షిణ _ అమెరివిలో కృత్తికలు మాయం కాగానే విత్తులు నాటుకారు. సృశ్చికరాశి చూయమైతే ఇంక వర్జాలు ఉండవని వారికి తెలుసు, - శ

లస్ట్రేలిదూలో అగన్త్యం మృగవ్యాధ నక్ష్యలాలు చలికాలం మొదలు అవుళున్న సమయంలో కనిపిస్తాయి. అక్కడి. అడం జొతివారు ఈ పక్షద్రాలు చలిని రీనుకువస్తాయవి నమ్ముతారు, అలాగే కృత్తికలు జూన్‌లో కనిపించినప్పుడు అది వారికి నడిశీరాకాలం.. ఈ నక్ష్యతాలే మంచు. సడడావికి కకకవకనపనన తక భవన అతన నవ న స్ప్ప్తర్షి మండలంజ ౮182 వేశ2్రం8 రేక 010090౯ లేః వ10001 " 6౯072=23001698 సమీపంలో అర్జివలయాకారంలో ఉన్ని నిక్షతి సమూహం కృత్తికలు = క1612663 మృగిర = 0/10 స్వాతి. జ తీిం08 మృగవ్యాధ = వ్‌1౯135 అభిజిత్‌ = ౪628 అగ్నన్త = ౮890008 వృశ్చేకరాళ= వొం0గ10 రోహిణ్‌ = తీ1రేం08089 చిత్త జువ్‌2102 |

క!

శారణనుని వారు చెప్తారు. మృగశిరా నక్ష్యర్రం కనదికకపోతే జాలా ద్వీనవానులు వ్యవసాయపు వనులు అపివేపేవారు.

అంతదాకా ఎందుకూ+మనదే*శంలో రోహిణిీకా ర్తెలో రోళ్ళు పగులుతాయనీ, మృగశిరా (వివేకంతో వర్షాలు వడతాయనీ, స్వాతి వానలకు ముత్యాలు తయార వుతాయనీ, చిత్తకా ర్తెలో కుక్కలు జత కలుపుతాయనీ మనం అనుకోవడం లేదూ?

ఈ విధంగా అగోళాన్ని జ్యాగ్నలత్తగా పరిశీలించి, (ప్రకృతిలో వచ్చే మార్పులకు కొన్ని కొన్ని నక్షత్రాలు కనబడడమో, కనబడకప్లోఎడ మో కారణా లని ఆవెమ మానవులు నమ్మేవారు. తమకు వచ్చిన నూర్చులు “త్కెన” నక్ష 'ాలను దేవతలు అన్నారు, కొటకొలు, అంటువ్యాధులు “కలి*ంచినొ నక్ష్యతా లమ చూచి భయపడేవాడు. అవి ఖచ్చితంగా ఎప్పుడు వస్తామో తెలుసుకోవాలని ఉవ్విహ్శరేవారు. _

కొన్ని కొన్ని రకాల పక్షులు, జంలువులు కొన్ని (పత్యేక బుకువులలోనే కవిపిస్తాయి. ఈ సంగతి వేటగాడికి తెలియడం చాలా అవసరం. కొన్ని రకాల చేపలు కొన్ని (పత్యేక బుతువులలోనే పుష్కలంగా దొపకతాయి, ఈ సంగతి పెల్లైవాడికి చాలా ముఖ్యం. ఏ బుతుపుంరో విత్తులు చర్తితే మంచిపంట పండు తుందో, ఏ సమయంలో కోతలు కొయ్యాలో రైతుకి తెలియడం ముఖ్యం,తమకు అవసరమైన బుతువులు ఇంకొ ఎన్నాళ్ళకు రాడోతున్నాయో ముందుగానే _తెరిషికో గలి ఉంపే అవసరమైన జ్యాగత్తలు ముందుగానే రీనుకుని సిద్ధంగా ఉండ వచ్చును కడా? కనుక బుకుచ్చక్ర పరిజ్ఞానం మనిషి మమగడకి, సుఖ జీవనానికి ఆతి ముఖ్యమైనవి అయింది. ఏ బుతువు తరువాత ఏ బుకవు వన్తుందో, పి బుతువు ఎంతెంతకాలం విస్థిస్తుందో క్షుజ్జి-గా తె౨సి ఉండాలి. దీనివి తలియ ఇెప్పేడే పంచాంగం. " |

_ ఒక బురుచ్మక౦ పూర్తి అవడానికి ప్రే కాలాన్ని సంవత్సరం అన్నారు. సంవత్సరం పొడవును ఎంత ఖచ్చితంగా నిర్ణయించగలిగితే అంత బాగా బుతువు లమ సిక్తే[ంచవచ్చు; ముందుగానే జోన్యం చెప్పనూ వచ్చు.

నుమారు .8=1£ వేల నంవత్పరాల (క్రితం సంవత్సరం వొడవును కొలవడానికి తొలి (ప్రయత్నాలు జరిగాయి. బుకుచ్యకంలో న్ఫుటంగా కసిపించే ఏడో ఒక మార్చును గుర్తు పెట్టుకవి, మళ్ళీ అదే మార్చు ఎన్ని రోజుల తరవాత విమ్తందో లెప్క పెట్టడం అవ్నింటికన్న సులభమైన పద్ధతి, ఉదాహరణకి వసంత కాలం ఆరంభం కొటోతూన్న సమయంలో శీతల దేశాలలో నల్లగా మాౌడిపోయి

వ్‌

నట్లున్న చెట్లచివరల బూడిద రంగులో చిన్న చిన్న బొడిపెలు కనిపిస్తాయి. అవి త్వరలో చిగుళ్ళుగా మారుతాయి. అగడిగో, ఆ బూడిదరంగు టౌొడిపెలు కని పించిన రోజున గుహ గోడమీద మసిదొగుతో ఒక నిలువుగీ3 గీఠాగు, ఒనొక ఆటవిక విజానవేత. ఆతరువాత మంచీ (వతి రోజూ ఉదయం లేవగానే ఒక్కక్క నిలుపుగీక చొప్పున గిస్తూ వచ్చాడు. వసంతకొలం వెళ్ళింది. ఎండలు పోయాయి. వర్షాలు వెనకబశ్తేయి. ఆకులు రాలిపోయాయి. మంచు పగ్తిందిం మళ్ళీ మంచు కరగడం మొదలు అయింది. గోడమీవ గీవలు ఇంకా పెరుగుతూనే ఉన్నాయి, అంతలో అదే చెట్టు చివరల ఆబూడి* రంగు దొడిపెలు మళ్ళీ కవి పిందాయి. అంతవరకూ గీసిన గీకలన్నీ లెక్కపెట్తాడు. 858 గీతలు లెక్క వేలేయి. అదేపని మరోసారి చేశాడు. ఈసారి 809 గీశఠలు వచ్చాయి, ఇంకొక పారి చేస్తే 840 గీతలు, మరోసారి 878 గీకలు.... ఇల్లాగ ఏపేటా ఈ గీకల సంఖ్య మారుతూ వచ్చింది.

చెట్లు చిగుబృ తొడగడం ఒక్కటే కాదు (గోగులు పూచేవేళ్ళు రేగులు పండేవేళ, కప్పలు కూసిసవేళ, కుక్కపిల్లలు పుట్టినవేశ, మగలేళ్ళ కొమ్ములు లాలినివేళం బంతిచెట్లు మొగ్గలు తొడిగినవేళశు తొలకరి చినుకులు సడ్డవేళ, తొలి మంచపింజె రాలినవేళ.... ఇల్లాగ ఎన్నెన్నో (ప్రకృతి దృశ్యాలు ఎన్నేసిరోజుర తరువాత మళ్ళీ కనివిస్తాయో వేరు వేరుగా లెక్కవేశారు. ఒక్కసారికాదు, ప్రద సార్లు, పాతికసార్డు. ఈ బుతుపుల మార్పులు ఇచ్చికంగా ఉండవు. ముందూ. వెనుకా కొవచ్చు. కనుకనే ఆనాటి సువత్ప్సర కాలఏర్టయ. 810 నుంచి 40% రోజుల "వరకూ ఉంటూఉండేవి. అయినాసరే ఏ బులువు ఎప్పుడు వస్తుండో ఉజ్జాయింపుగా తెరినింది చాలు. |

ఇది ఇల్లా ఉండగా ఆకాశంలో చందమామని పరిశీలించడం, , అం 15 ముందే (ప్రారంబిమైంది. ఎలక్ట్రిక్‌ దీపాలు వచ్చాక చంథడి ప్రాదాన్యత 'తగ్గి పోయింది గానీ వేల సంవత్సరాలకు పూర్వం నూర్యుదు అ స్తమించాక వి_స్త్వంచే. చిమ్మచీకటిని తగ్గించ వెలుగుచూ'పే దీపంలాంటి చంటదుణ్ణి గమనించని మానవు జొతులు లేవు. వెన్నెలలో పరపశించి నృత్యం చేయని ఆటఏకులు బేరు. పచ్చ పువ్వులాంటి పున్నమినాడు సంబరాలు జరుపుకోని మనుషులు లేరు.

చం(డవిందిం ఎప్పుడూ ఒక్కంలాగ ఉండకడోవడమూ, ముందర కనిపించీ కనిపించవి సన్నని రేఖలాగ మొదలై, నానాటికీ పెద్దదపుతూ ఆఖరి! గుం్యగ్రంగా అవడమూ, ఆతరువాక (క్రమేపీ క్షీణించి ఆఖఏ! జ్‌ రోజున అనలే కనవిడకుండా పోవడమూ, మళ్ళీ ఇదే చక్రం ఆరంభం కావడమూ మనిషి

6

సులభంగానే సగహించాడు. చందమామలో అమృతం విండుతూ వుంటుందనీ, ఆందుకనే నృదిపొందుతూ వుంటాడనీ, పూర్తిగా విందేక దేవతలు ఆ అమృకాన్ని తాగడానికి వస్తారని, నాటినుంచీ చంద్రుడు క్షీణిస్తాడనీ కొందరు చమత్కరించారు. చంశ్నదుడికి ఒకవైపు అంతా నలుపు, 'రెంగవవైపు అంతా తెలపు అనీ, ఒక్కొాక్యప్పుకు తన తెబుప భాగాన్నీ, ఒకొ్క్క-క్కాపుఎదు తన నలుపు భాగాన్నీ మనవైపు తపు ఎతాగనీ, వృద్ది క్షయాలకి ఇదే కొారణమనీ కొందరు ఊపాంచారు.

చెప్పిన కారణం ఏదై తనేమి, చర్మదుని కళలు ఒక నిర్ణీత ఈమంలో మారుతాయని త్వరలోనే _గహంచారు. పూర్ణిమ నుంచి పూర్ణిమక 80 రోజుల వ్యవధి ఉంటుందని లెక్క పెట్టగలిగేద. ఈ వ్యవధికి ఒక "నెలొ అని పేరు పెప్టేరు, నెల అనే మాటకి తెబగులో చంగదుడు అనే అర్థం కూడా ఉందని తెలును కదూ ? ఒక్క తెలుగులోనే కొదమ. (వపం.చంలోని చాలా భాషలలో చంసదువికీ మాసానికి ఒక'పే పేరు రష్యన్‌ భాషలో “మేన్యత్స” అంటీ చంథదుడు, మానం మొడాను * మిగిలిన ప్లాన్‌ భాషలన్నిటా ఇదే మోస్తరు, ఇంగీమ్లలో డీం02 అసే మాట మంచే ేశీంం(ష అనే మాట పుట్టింది. యూరపియన్‌ భాషలకు మూలమైన లాటీన్‌లో శక ఆని ధారువుకి *కొలుచుబో అవి అర్థం. కాలమును కొలవడానికే చంటదుడు సృష్టింపబర్థాడరి యూనముల “మింద్రాష్‌ అనే ్యగంథంలో (వాసి ఉంది, *9 ॥

ఈ విధుగా చం కళలను అనునరించి మాసం అనే కాల విళఈజన ఏర్పడింది. ఇప్పటికీ అనాగరికలైన అడవి జాతులవారు “ఫలానా గూడెం ఇక్కడికి రెండ పున్నముల దూరంలో ఉంది అనుకోవడం కద్దు. అ 'టేకొలి నడకను ఆ గూడెం చేరుకోడానికి రెండు నెలలు పడుతుందని వారి ఉద్దేశం వారి జీవితాలలో చండిక అతి (ప్రముఖమైన స్టానం ఉంది. చం్యదుణ్ణి దేవుడుగా కొలవడం, పున్నమినాడు వెన్నెలలో సంబరాలు జకపుకోవడము, బలి వెయ్యడమూ వారిలో కనినిస్తుంది, _

వగలు తరవాత రా్యత్రి, ర్యాలి తరవాత వగలు వస్తుంది (కమం తవ్న కుండా. మనుషుర్ని, జంతువుల్ని, పక్షుర్ని, కీటకాలని, వృళ్షలని = ఒక పేమిటి, భూమి మీవి సమస్త జీవజాలాన్ని నడిపించేది ఈ దివార్యాత చక్రమే. జీవుల శి "“మేస్యత్స"ో అనే రష్యన్‌ వదం “మాసం” అనే సంస్కృత శబ్దిం

“= మంచే పుట్టిందనడంలో సందేహం లేదు, | 48 “మాసం” (అనగా కొలత అనే సంస్కృత శబ్దం నుంచే ౫100) అనే పదం పుటి ఉండవచ్చు. ఠి ం 7

ఆహార విహార నిిదాది సమృస్ట కార్యక్రమాలూ దీ౨తో లంకెపడి ఉన్నాయి. ఒక ర్మాతి, ఒక పగలుకలిపి ఒక రోజు" ఇదే అన్నిటికన్నా ముందర గుర్తించిన కొల విభజన. దీనిని గుర్తించడం చాలా సులభం. రోజు, తరువాత నెల, ఆ తరువాత సంవత్సరం అనే కాల విభజనలు ప్రమంగా అర్థం అయాయి. 80 రోజులు ఒక నెల, ఇటువంటి నెలలు 12 కలి్తే ఒక సంవత్సరం (లేడా బుకుచ్యకం) అని తెలునుకున్నారు ఆవాటికి ఇది ఆతి ముఖ్యమైన పరిశోధన. ఏడావక్షి 12 నెలలు అనీ, నెలకి 00 రోజులు అనీ ఏడెని మిది వేల సువత్సరాల క్రితం ఆవిమానవుడు కనిపెట్టిన విషయాలనే ఈనాటికీ మనం వాడుకుంటున్నాం. అప్పటినుంచీ 12 అనే సంఖ్య పరమవవి(తత్రం ఆయింది. సంఖ్యలను పన్నెండుకి ఇన్నె రెట్లు అంగావీ, 12 లో ఇన్నవ వంతు అంగానీ చెప్పడం అళవాటు అయింది, 12లో 2, 8, 4, 6లు విశేషంగా పోవడం దానికి మరింత డోహదాన్ని ఇచ్చింది. ఆ సన్నెండుని ఇప్పటికీ మనం మరిచిపో లేకుండా ఉన్నాం. పను డజన్న లెక్కనే కొంటాంగాని, వదుల లెక్కని కౌడుగడా? అడుగులు 12 అంగుళాలు, పౌొనుకి 12 షిర్మింగులు. అణాకి 12 పెసలు, 18 డజన్లు ఒక (గోను. ద్వాదళాదిచ్యులు అబువంటివే, అంవాటు చాలా బలీయమైనది, ._ ఈ పన్నెండు మాసాలకూ ఆమా మాసాలలో హరికి ప్రకృతిలో కవిపించే విశేషాలకు నందిధించిన పేర్లే పెట్టుకున్నారు. ఉదాహవణకి , చిగుళ్ళు మానంః- మేక పిల్లల మానం; ఎండల మానం; విత్తుల మావం, వానల మూశం; కుక్కల్టు గొడుగుల మానం; వెన్నెల మానం, ఆకురాలే మానం దుంపల మౌనం; మంచుల మానం కోతల మాసం; పిటల మాను వగ్లైరా, ఇప్పటికీ చైనాలో మాపాలకు ఇటువంటి పేర్లే ఉన్నాయి. సా ఇబువంటి పేర్లు పెట్టుకోవడంలో ఓక లాధం ఉంది, ఏ మాసంతో ఏ బుతుప్పు ఉంటుందో సులభంగా అర్ధమైపోతుంది కనుక ముందుగానే లెక్కకట్టి జొలగత్త పడడం సాధ్యమైంది. బుతువులను మారుస్తున్నది చందుడే నవే గట్టి నమ్మకం వారకి కలిగింది. దీంతో చంద్రుడి విలువ మరింత పెరిగింది. కొని కొద్ది సంవత్సరాలు గడిచేసరికి బుతువులకీ మాసాలకీ భేవం కవి వించసాగింది, చెట్లు చిగిర్చడం మొదటి మానంలో జరుగుతుంది అనుకువ 4 దిన అనే మాటకు పగలు రోజు అనే రెండు అర్థాలూ ఉండడంచేక నందిగ్ధం తొలగించ వానికి “పగలు + ర్వాత” అనే అర్థంలొ “రోజు అనే మాటనే ఈ పు _స్దకంలో ఉపయోగిం చాను. అది తెలుగు మాట కౌచని ఆక్షేసించ క్‌ండీ- తి

దానికి చిగుళ్ళ మానం అని 'పేకు పెట్టుపన్నారు కదా; అది ఇన్పుడు రెండవ మాసంలో జరుగుతోంది। అల్లాగే మేక విల్లలు మూడవ మానంలోకి మారాయి. మిగిలినవన్నీ కూడా ఇల్లాగే ఒక నెల ఆలన్యంగా కనివంచాయి. మరికొన్ని నంవక్సకాలు గడిచేసరికి మూడవ మానంలో చెట్లు చిగుబు వేస్తున్నట్లు తెలియ వచ్చింది. విత్తుల మానంలో మేకపిల్లలు పుశ్రేవి, వెన్నెల మానంలో వానలు కరిపేని అల్లాగే బును ధర్మాలన్నీ రెండు నెలలు ఆలన్యంగా కనిపిస్తున్నాయి.

ఈ ఏవిధంగా మూడేసి సంవత్పరాలన ఒక్కోక్క నెం చొప్పున బుతు చ్యకం ఆ౭న్యం అపుటూ, వసంతకాలం అవన్ని మాసాలలోనూ (పవేశించి, సుమారు 88 సంవత్సరాల తరువాత చెట్ల చిగుళ్లు మొదటి మానంలో వేయడం కవిపించింది. మేక విల్లలు తెండవ మానంలో పృశ్తేయి. అల్లాగే ఏ మానంలో జరుగవలసినవి ఆ మూశంలో జరిగాయి॥ ఏమిటి విచిత్రం? బుతువులు ఆయా. మాసాలలో స్థిరంగా ఉండక ఈ విధుగా మారిపోవడం ఏమిటి? ఇల్లా అయితే ఏ

• బురువు ఏ నెంలో వన్తుందో గుర్తు పెట్టోోవడం ఎల్లా? విత్తులు ఎప్పుడు చల్లాలో రైతుకి తెరియడం ఎల్లాగణ ఏ మానంలో వలవేప్తే ఏ చేపలు దొరుకు తాయో పల్లెవాడి! 3రియడం ఎన్లాగ? గూడ కొంగలనీ, అడవి బాతులనీ వట్ట డానికి ఉచ్చులు ఎప్పుడు సిద్ధం చేసుకోవాలో వేటగాడికి 3ఏయడం ఎల్లాగ? ఇవి ఏవీ తెలివాకవోతే ఇంక పంచాంగం ఉండి ఏమి లాభం? అరం ,. అవునుగానీ, చం్యద్రుడి వల్లనే బురు' భేదాలు కలుగుూ ఉన్నట్లయితే

“ఆయా బుతువుుు ఆయా మాసాలలో స్థికంగా ఉండారి కదాః అలా కొకుండా యుతుచ,కొన్ని మాన చ(కం దాటుకుపోతోంది. అంపే అర్థం ఏమిటి? చందు ' డికి బుతువులకీ సంబఎధు లేనేరేదేమో? అయితే, ఇక బుకుద(కొన్ని నిర్తే శించే దేవుడు ఎవర? ఆ దేవుడు ఏ రూవంలో దర్శనమిప్తాడు?

॥ ఆరు వేల సంవత్సరాల (క్రితం (గీష్మబుకువులో ఉషఃకాలంలో ఒక మహా పురుషుడు తన సర్జశాల బయట బిండరాతి మీద కూర్చువి దీర్ణంగా ఆలో చించడం మొనలు పెట్రేము. అంతలో అతిడి దృష్టి ళూర్పు విశలో కుడివైప్ప కొండ కొమ్మున అప్పుడే ఉదయిస్తూ ఉన్న సూర్యవిందిం మీన పడింది. ఆనాడు పూర్ణిమ అంతిలో అతడికి డ్డాపకం వచ్చింది*. [క్రిందట్‌ పూర్ణిమనాడు మావ్యోదయం ఈ కొండకొమ్మున కొక, దానికి కొస ఎడమ సక్కుగ అమినట్లా దాగా గుర్తు అతడికి చాలా రోజులుగా ఒక సందేహం ఉంది. సూర్యుడు ఎస్పుడూ ఒకే దిక్కువ ఉదయిఎచడేమోనవి, ఆ రొజు సుంచీ అదే దిండరాతి మీడ కూర్చుని సూర్యోదయం ఎక్కడ అవుకుందో పరశీలిచపాగేడు. షూర్యో

క్ర

దయ స్థానం ఈమ్యకమంగా ఉత్తరంగానూ, ఆ తరువాత కొంతకాలంపాటు దక్షిణంగానూ కదులుతున్నట్లు గహించాడు. దక్షిణపు కొననుంచి బయలుడేరి మళ్ళీ అడే చోటికి రావడానికి సుమారు. 885 రోజులు పడుతున్నట్లు తెబును కున్నాడు. అల్లాగే ఉత్తరపు కొస నుంచి ఉత్తరిపు కొనకి కూడా అంతే కొలం పడుతుంది. ఈ మధ్యలొ సూవ్యుడు ఉదయిచే చోటుకీ, బుకుపులకీ విడదీయ రాని స్టింమైన సంబంధం ఉన్నట్లు తెలిసింది.

అంభే. ఇంతకాలం నుంచీ ఇబ్బంది పెడుతూ ఉన్న (పకృతి రహస్యం మంచులా వికిపోయింది. బుకువులకు కొరకుడు చంద్రుడు కొడు సూర్య భిగ వానుకుః ఈ బుకుచ్చకం 865 రోజులకు ఒక్కొక్కసారి పునరావృతం అవృతూ ఉంటుంది. ఏ బుళువు ఎప్పుడు వస్తుందో, ఎంకకొలం ఉంటుందో సార్యోదయ ష్టానాన్నిబిట్టి అచ్చితంగా నిర్ణయంచవచ్చు= |

ం పూర్ణిమ నుంచి పూర్ణీమకి నుమారు 20 1/2 రోజులు.80 రోజులు కాదు- కనుక 12 నెలలకు 123620 (2౬2054 రోజులు, ఇది బాం నంవత్పరం బుతువులను కల్పించే సౌర సంవత్సరానికి 886 రోజులు. ఈ రెండింటికీ భేదం ఇ శీ0ర్‌_కిల! == 1! రోజులు (సుమారుగా). _ శ

కనుక చాంద్రమానం నుంచి రుతుచక్రం ఏడాదికి [1 రోజులు చొప్పున. జరిగిపోతూ ఉంటుంది. 8 సంవత్సరాలకి సుమారు ఒక నెల చొప్పున జరిగి లేదా సుమారు 8 సంవత్పరాలకి 12 మాసాలు జరిగిపోయి,- మళ్లీ దియలుడేరిన చోటికి వస్తాం. ఈ రహస్యం అక్థమైన సంతోషంలో అళడు గంతులు వేశారు. అతడి వాలకాన్ని చూచి “పిచ్చివాడు కౌడుకదాల అని సందే పాస్తున్న ఇ3రులకు ఇప్పుడు అతడు నిజంగానే పిచ్చివాడని దృఢపడింది,

__ 2500 పంవత్పరాల (క్రితం ఒక దేవాలయ పాంగణంలోని ధ్వజస్తంభం మార్య కాంతిలో విగనిగా మెరుస్తోంది. ఆ _స్తంభా_గాన చిరుగంటలు పిల్ల ఆలిడి ముద్దు ముద్దుగా గణ గణ మంటున్నాయి. ఆ విగవిగలు, ఆ గణగణలు పెట్టించు ॥ కోకుండా ఒక గిడ్డం మాసినవాడు ఆ ధ్వజ_స్తంఠం లౌలూకు నీడ పొడవును తాడుతో కొలచి తాటాపల ప్వస్తకంలో (వ్రాసుకుంటున్నాడు. అతడి దగ్గర ఈనీడ కొలతల దనం బాలా పెద్దది ఉంది. ఆ నీడను కొలవడం ఎందుకో, దానిని నిష్టతో ఆ ద స్రంలో (వానుకోవత౦ ఎందుకో ఆ గుడికి వచ్చే పోయే భక్తకోటికి అర్థంకాదు. అతడిని వారెవ్వరూ పట్టించుకోరు. అకడికి నా అన్నవాబు ఎవ్వరూ లేట్‌, లనీడ కొలతలే అతడికి సస్వ్యస్వమూనూ. రాత్రివేళ గుడి పక్కనే ఉన్న చుడివెలొ ఆముదం దీసప్ప గుడ్డి వెలుగులో నేల మీన మసిబొగ్గతో ఏవో పచ్చి

10

గితలు గీప్తాడు. ఏవేవో గుణిస్తాడు. ఆ దన్హ్వంలో (వ్రానుకుంటాడు. ఇల్లా అనాటో అటో అాటీ ళా ఎన్నేళ్లగా చేన్తున్నాడో।

ఒళనాడు ఒక యువకుడు ర్రైర్యంచేస్కి ఆతడి దగ్గరకు వచ్చి పలక రించాడు. ఆ నీడ కొలతలు ఎందుకో, ఏమిదో తనకు చెస్పవలసిందని కోరేరు. ఆయన ఏ కళనున్నాడోగావి నమాధానం ఇచ్చారు.

“సౌర్ర సంవక్సరం పొడవు 8085 దినములుకాదు. 805 దినముఐ, !$్‌ ఘడియలు అని తేలింది, ఈ భేదం అల్బాల్పం అని కొట్టి పార వేయడానికి లేదు- అదే నాలుగు సంవత్సరాలు గడిచేనరికి ఒక వ్వూర్తిదినం ఆవుతుంది.ో

ఆ (ప్రశ్న వేసినవాడికి తలా తోకా ఏమీ తెలియలేదు. “ఏమిటి మహాను. భావాః మీరు అంటున్నది?

“మార్యుడు రా చథక్రాన్ని చుట్టిరావడావికి ఎంతకాలం పడుకుందో ఇచ్చి తంగా తెలుసుకోవడం బాలా అవనరం. దాని మీవనే ఆధారపడి ఉంది ళుద్ది విర్షయం అంతా

|! గ్త్‌ గే జుల్‌ అంత బావుం అయిదే ఎల్లా? భేటి (యో ౬దూటో దక్రంలోశానేను పోలో? ౨ శీ! కైక స్తతో జాం. అ. ో | క లం త హ్ప్యాటో ా జ గ (గ

అళ్రుద్ధి ఏమిటి స్వామీ "పేడ పెబ్టడమేనాః దానికంత గందరగోళం

ఎందుకో నాకు అర్థం కావడంలేదు న?!

గడ్డం మాసినవాడు ఈ మాటలు విఎపించుకోకుండా తాడు తీసుకుని నీడ కొలవడానికి పరుగెశ్తేడు, జారిపోతున్న గోచీవి కూడా గమనించకుండా అతడిని చూసి “పానం, పిచ్చివాడుః” అని జాలిపడ్డాదు ఆ యువకుడు.

ఇటువంటి పిచ్చివాస్త కతాబ్హాల తరబడి అష్టకష్టాలూపడి సూర్యచం(దుల ప్రదక్షిణ కాలాలను నెకండులతో సహా కొలిది మనికిద్చారు

సంవత్సరం పొడవును ఇంక నిర్దుష్టంగా కొలవవలపిన అవసరం ఏమి వచ్చిందీ? రుతువులు పది రోజులు అటు ఇటూగా నరుస్తాయే కావి ఖచ్చితంగా ఉండవుకదా? ఫలానా రోజున ఫలానా ఘడియకి వర్షం పడుకుుందని గాని మంచు కురుస్తుందని గాని, చెట్లుచిగురిస్తాయ?గాని ఎవ్వరూ చెప్పలేరు కదాః అటుపంట వ్వుడు ఇంత నిర్జషత్వానికి ఇన్ని పొన్లెందుకూ?

దీవికి కారణం ఉంది పుచాంగం అనేవి కేవలం వ్యవసాయప్పనుల కోవమేకౌచుఎవండుగలూ, పచ్చాలూ ఉంటాయి. పండుగ అనగానే దేవుళ్ల హాజరు అవురారు. దేవుళ్ళతో పని మాబలుగదు. ఆలన్యమూ, అలక్ష్యమూ సపే మిరా పనికిరావు సంవత్పరంలో కొవ్ని (వ్రత్యేక సమమాలళో దేవతలకు పూజలు, జొతరలు చెయ్యాలి. ఆ దేవతలకు కోపం రాకుండేటందుహూ, (పజలను కాపాడేబందుకూ బబులు వెయ్యాలి, (ప్రత్యేక దినాలలో, ఈ యజ్ఞాలు వగ్పైరా తతంగం చేయవలసిన నమయా౭లో చేయకపోయినా, చేయకూడని సమయాలలో చేసినా ఉపయోగం లేకపోగా మువ్పు రావచ్చు. దేవతలకు కోవం వస్తే పంటలు”. వర్వనాశనమై పోతాయి. కరువు కాటకౌలు, అంటుకోగాణలు వీరు విహారం చేపేస్తాయి. కనుక సరియైన కార్య్యక్రమాలు సరిమైన వేళలలో జరిపి, వారిని వంత్భ ప్రిపరచడంలో ఏమరుపాటు ఎంతమ్మాత మూ తగదు.

ఈ॥ విధంగా కూడా పంచాంగం అనేది ఆనిమ మానవునికి తస్పవినరి "అయింది.

న.

శి వ (పకరణం "కేలండరు వుంథ్యాంగాలం [రోజు - నెల-సంవత్సరము] మవిషికి కేలండరు అనేది ఎందుకు ఆవసరం అయిందో (క్రిందటి (పకర్‌ అంలో చూచాం. ఆ కేలండరును నిర్మించడావికి మనకు తోడుపడే (పకృతిపిద్ధ మైన కాల విభజనలు మూడు ఉన్నాయ్యి రోజు, నె౪ఇ, నంవతృరమూనూ* ఈ మూడూకాక మిగిశినవన్నీ పొకరశ్థంకోసం మనం కృతకంగా కల్పించుకున్నవే. వారాలు, గంటలు, నిమిషాలు, వెకములు, రూములు, ఘడియలు, విఘగ్రియలు, క్షణాయి, లిప్తలు....వగ్నై రాలన్నీ ఈ కోవలో చేరుతాయి. అనలు “కాలం ఆంపే ఏమిటని తత్వవేత్తలు హోరాహోరీగా డెద్బి లాడుకున్న రోజుఐు_ఉన్నాయి. సామాన్యులందరికీ కొలం అం'కే ఏమిటో 38న సిళ్తే ఉంటుంది. అం'పే ఏమిటో సరిగ్గా చెప్పవయ్యా అంపేనే చిక వనుంది. ఒక రష్యన్‌ పౌరుదు దారే వెరురున్న ఒక అమెరకన్‌. పొరుణ్తి ఆపి “ళల 18 యం అని అడిగేడటం ఆతడీ ఉద్దేశం “మైం ఎంత అయింది?” అవి. ఇంగ్లిఘ సరిగ్గా రాకపోవడం చేత “౫న 19 ళం ౪19లో అం అడగ డొవికి బమలు ఆ విధంగొ అడిగేడు. ఈ చెండు వశ్నలకీ ఎంత భేకం ఉండో చూచారా? ఇంగ్రిములో ఉన్నట్లు రష్యన్‌ భాషలో &గ110168 లేవు, కినుక 226 అనే ఆర్టికిల్‌ అంత ముఖ్యం అని అతడి అనుకోలేదు. రాలం అంపే ఏమి?” అని అళిడు అడుగుతున్నాడని అమెరికన్‌. ఆర్టం చేసుకుని తెల్లబోయాడు. “అది జాలా గడ్డు (పశ్నం దానికి నమారానం నావా తెలియయమో. ఆని జవాబు ఇచ్చాడట. - ఇంఠకీ చెప్పవచ్చేదేమిటంటే కోలం లం'పే ఫలానా అని ఇప్పడం చాలా కన్షం ఎలా చెప్పినా దావికి అడ్డు సవాళ్ళు ఉంటాయి. కనుక, కొలం అంపే విచకిత్ప మావి, కాలం అంపే ఏమిటో మనకందరకూ తెలుసునని ఊహంచుకువి ముందుకు వెడదాం. కేం

కాలాన్ని కొలవడానికీ, కాలగమన పరిజ్ఞానం కలగడాఎకీ సంఘబనలు జరగాలి. తెంకు సంఘటనల మధ్య వ్యవధిరిబట్టి కాలవిర్షయం చేయవచ్చు. ఏ శబ్దమూ, ఏ సంఘటనా లేవి చీకటి కొట్టులో పెట్టి తాళం వేస్తే కాలగమనం అర్థం కాదు. సమాన కొలవ్యవధులలో బయట కొక్కురోకో అ౨ కోడ్‌ అరుకూ ఉంటే, ఎన్నిసార్లు అంిచిందో లెక్కం పెట్టి, ఇన్ని కోడి కూకల కొలం గడిచిందని తెలుసుకోవచ్చు. గుండె కొట్టుకుంటూ ఉంటే, ఉదాహరణకి 6548 హృావయ వృందగనాల కొలం గడిఎచిందని అనుకోవచ్చు. ఏ సంఘటనలూ లేవి జడ (పకృ తిలో కాలావికి అర్థం లేదుః |

తూమిమీవ మనుష్యులకు కొలగనన పరిజ్ఞానాన్ని కలిగించేవి ఆకౌళశం లొని జ్యోతిర్లోళాల కదలికలు, రోజు

రాలి తరవాత పగలు, పగలు తరువాత ర్యా (క్రమం "తప్పకుండా వస్తూ ఉండడం మానవులకు తొలిసారిగా కొలగమనాన్ని అర్థం చేసుకోడానికి తొడ్పడింది. ఒకర్యాతి; ఒకపగలు కలిసి ఒక రోజు అన్నారు. చాలా భాషలలో రోజుకీ పగలకీ ఒ౩పే మాట ఉండడం గమనార్హం. దానికి కారణం ఉంది. ధ్యాతి అంతా న్నిదలో గడున్తుంగి. తె. సిసది వగలు మాత్రమే. రోజుకి మొదలు విడి?

సూర్యోదయం మంచి మ్మ మార్యోదయం వరకూ ఒక రోజుగా మవ దేశంలో దిహు (ప్రాచీన కొలంనుంచీ వస్తోంది. మనలాగా (గిపలు, రోమగులు," వర్షియనులు మార్యోదయాన్నే రోజుకి మొదలుగా పరిగణించారు. కొని యూనులు సూర్యాస్తమయాన్ని రోజుకి మొదలుగా. తీసుకున్నారు. మహమ్మదీయులు, బొహీమియనులు, ఇటాలియనులు, యూదలలాగే సూర్యా న్తమయం నుంచి సూర్యా సమయం వరకూ ఓక రోజు అన్నారు. ఆందుకనే యూ:ప్పళో అవేక (పదేశాలలో జన్మడినం మన లెక్క (ప్రకారం శేపు అయికే, ఈ రోజు సాయం కాలమే పండుగ చేసుకోవడం కడ్డు.

(వస్తుతం యావ్యశ్రపంచమూ ర్యాతి 12 గంటలనుంచి రోజు మొదలు ఆంటోంది. నిణాంకి ఇది చాలా చిిత్రమైనసంగతి. సూర్యోదయంగాని సూర్యావ్హ మయంగావి రోజుకి (పారంభంగా విర్ణయించడం కొంతవరజూ అర్ధవంతంగానే కనిపిస్తోంది. కొని ఈ రాతి పన్నెండు గంటల భాగోతం ఏమిటో ఓ పట్టాన ఆర్థం కొదు. కొని, దానికికూడా బలీయమెన కారణం ఉంది. సూరో దయ,

కిక

నూర్యా న్తమమయాలు నంవత్సరంలో (సతికోజణ ఏక కొలంలో జరగవు. వేసవి “కాలంలో సూక్యోదయు త్వరగా అమి. నూవ్యా స్తమము ఆంన్యంగా జరుగు తుంది. శీతాకాలంలో డీవికి తలకిందులు. భూమధ్య రేఖను విడిచి ఉత్తర దక్షిణా లకు వెళ్ళిన కొద్దీ ఈ మార్పు మకీ కొట్టవచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. రోజు కోజుకీ మారికోయే సూర్యా న్తమయాన్న నమ్ముకోవడం ఎల్లాగ? రోజుకి ఒక ఖచ్చితమైన స్థిరమైన మొదలు అంటూ ఉండవద్దూ? ఈ కారణం చేశ సూర్యుని ఉపయ, అస్తమయాలు రోజును మొవలు పెట్టడానికి తగినవికొపు. నిట్ట మధ్యాహ్నంతో గానీ దానిక నరిగ్గా వ్యతిరేకమైన ఆర్థర్భొతితో గానీ, రోజును మొవఎపెకతే ఈ ఇబ్బందులు ఉండవు. అగోళళాస్త్రజ్ఞాలకు మిట్టమధ్యాహ్నంతో రోజు మొదలు అబుకేనే పీలు. ఏమంపే, ర్యాతి అుకా వారు జరిపిన ఖగోళ పరిళోధంలను

• ఓకే రోజున జ$ిపినట్లుగా (వానుకోవచ్చు. (ఇప్పటి పద్దతిలో అయితే ఒకే్యూత అంశా వారు జరిపిన పేక్షణలలో సగం ఒక తేదీ మి*రినవి మరో శేడి9, మిగికినవి మరో శేడీవి జరిపినట్లు (వాసుకోవలసి పస్తుంది) కొని, మిబ్రమధ్యాహ్నంతో రోజును _పారంధిస్తే సామాన్య జనాభాకి చాలా ఇబ్చింది కలుగుతుంది. ఉదయం చేసిన పమలు ఒక ఆతరీనా, సాయంకొలం చేసిన వనులు మరో తేదీనా చేసినట్లు ఊహించుకోవలసివస్తుంది. ఈ గజవిజీ తగ్గాలంటే అర్థరాాతతో లోజును మొదలు పెట్టడము ఉత్తమంకదా? ఇందులో ఇంకో చమత్కారం ఉంది, మన గడియారాలలో వగలు 12 గంటలు చూపించినప్పుడు మార్యుడు ఆకాశంలో అక్యున్నెత స్దితిలో ఉండక పోవచ్చు. నా ఉద్దేశ్యం మనం ఉపయోగించే గడిచూరాలు తప్పువి అవికొదు: నిర్దుష్టమైన గడియారాన్ని ఉపయోగించి చూస్తే ఏడాదిలో. నాలుగు రోజులు మామే (ఏపిల్‌ 15, జూన్‌ 16, వెప్టైబరు 1, డిసెంబరు 25 తేశీలలో మామే గడియారం సూర్యగతివి వరిగ్గా అమసరిస్తువన్నట్లు తెలుస్తుంది. ఈ వాలుగు రోజులలో మాత్రమే గడియారంలో పగలు 1₹ గుటకలు అయినప్పుడు హార్యుడు ఆకాశంలో అత్యున్నత స్థితిలో ఉంటాడు, మిగిరిన రోజులవ్నిటా గడియారంకన్నా సూర్యుడు ఒక్కొాంక్కిన్పుడు వేగంగామా, ఒక్కొక్కప్పుడు మందంగామా నడుస్తున్నటు కవివిస్తాడు. ఈ ధేదం ఫిబవరిలోమూ, సవందిరు లోమా సుమారు ]6 విమిషాలు ఉంటుంది. మిగిలిన రోజులలో ఇంతకన్నా తక్కువగా ఉంటుందిం దీనికి కారణం ఏమిటంటే ఖచ్చితమైన గడియారం ఎల్లి ప్పరూ స్టిరవేగంతో వే తరుగుతూ ఉంటుంది. కావి సూర్యుడు మాతం ఆకొ శంలో స్థింవేగంతోకడలడు. దీనికి అనలు కారణం భూమి సూర్యువి చుట్టూ స్థిర న్‌

వేగంతో తిరగక పోవడమే. భూమి సూర్యునిచుట్టూ తిరిగే దారి (కక్ష్య్రవృళ్తా కారంలో ఉండి ఉంహటే ఈ మార్పులు ఉండకపోను. అండ వృత్తాార కక్ష్యలొ తిరుగుతూ ఉండటంచేత భూమి ఒక్కొక్కప్పుడు సూర్యునికి దగ్గరగా వస్తుంది. అసరు దావి వేగం హెచ్చుకుంది.. ఒకం-క్కస్పుడు సూర్యువికి దూరంగా వెడుకుంది- అప్పుడే వేగం తగ్గుకుంది,.గడియారం చూపించేది సరాసరి కాలమూ, సూద్యుడు చూ; చేది డోజు వారీ అమభూతమయే కాలమూన్తూ, రోజు పొడవు ఎంత? _

భూమి తన చుట్టూ తాను తిరుగుతూ ఉండడంచేశ డివారా_త చ(కం ఏర్పడుతోంది అని మనకందరకూ తెలుసు, మనం మామూలుగా “రోజులవి చెప్పుకునే భూమి తన ఇరును మీడ ఒకసారి తిరగడానికి పెప్రేకాలం వాదు సుమాః భూమి తనచుట్టూ తాను తికిగి అదే స్థానానికి రావడాగిక్తి స్తే కొలం 24 గంటలు కొడు శ8ిగంటల ర6 నిమిషాలు: ఇది స్టికమైనవి,. దీవిని “ోనాక్షత దినం”(3186౯021 రీ౩/) అంటాడు.

నూర్యోడయం సంచి మళ్లీ సూర్యాస్తమయం వరీకూ జరిగిన కాలం వేరు. ఇది స్థిరంగా ఉండడు. భూమి నూర్మువి చుట్టూ €ిరిగే వేగం స్థికంగా ఉండకపో వడంచేత ఈ పొడవు కూడా మారుతూ ఉంటుంది ఏడాది మొ త్తంమీక సరానరి కడితే యీ పొడవు 24 గంటలు ఉంటుంది. దీంం నరాసరి సొరచినం” (34622 80122 62) =ంటారు. మనం “రోజూ అవిచెప్పుకునేది ఇదే, దిహ దూరాన ఉన్న నక్షత్రాలను పోల్చిచూస్తే భూమి ఈవచుట్లూ తాను తిరగడావిక్తి పళ్లు కాలమే నాక్షత దిసం మరీ అుత దూరంలో లేని షూర్యునితో పోల్చి చూపే భూమి తనచుట్తూ ళాను &ిరగరావికి ఏ పీేకాలమే హైరదినంం " ఈ రెండిం టికీ భేదం ఉండడానికి కారణం భూమి సూర్ముని చుట్తూ తికుగుటూ. ఉండడమే.

• ఈ విషయం [ వ బొద్ములో వివరంగా చూపబడింది ధూమి షూర్యుని చుట్టూ తిరగే దారిలో మార్చి 21వ తేసీని | వ స్థానంలోకి వచ్చింది. ధూమిమీవ “క అనేచోట నిలుచున్న దునిషిక్‌ మిట్టమయ్యహ్నం అయింది. - ఆపే సూర్యుడు వడినెత్సిన ఉన్నారు. సూర్యునితో దాబు మీనరాశ కూడా సక్షినెత్రిన ఉటుఎది (కొని సూర్యచేఎప్పులో 3విపించడి) తరువాత భూమి లినిచుట్లూ తాను ఒకసారి తిరిగింది. మార్చి 22ఎ తేదీ వచ్చింది. భూమి తన కక్ష్యలో ఎద రికి జకిగి [1 వ స్థానంలోకి వచ్చింది. అప్పుడు “కొ అనే చోట ఉన్న మనిషికి మీనరాశి సతినె త్తిన ఉంటుంది. కాని సూర్యుడు ఇంతా నడ్తినె త్తకి రాడు. నక్ష్యశ్రా లతో పోల్చితే భూమి ఒక చుట్టు తిరిగినజళ్లే కాని మార్యుడతో పోల్చిచూస్తే

కి6

భూమి లీ ( ట్ధి [క్‌ు వ్‌ యూర్యుడు ర్శ ా ళా మోనరాశి క్‌ ౧ ల! ఖు ఢం నం యి అబన కును అాఖా అనం ఇ చాను అ అమన చూలు లని చ్యాన చు యే [వ బొమ్మ : సౌర, నాక్షల్ర దిశాలకు భేవం ఏ విధంగా కలిగింది? ఇంకా ఒక చుట్టు పూదర్తిరౌలేమ, నుమారు ఒక డిిగీ కోణం ఇంకా తిరగవలసి ఉంటు:ది. * సూర్యుడు నడినెత్తికి రావటానికి ఆ ఒక్క గ్మిగీ కోడం తిరగ . డొవికి ఇంకో 4 విమిషాలు అధికంగా పడుతుంది. ఈ విధంగా నాక్ష్యతదినంకన్న సౌరదినం నుమారు 4 నిమిషాలు పెద్దది. మానం అహోరా(శ్రాల తరువాత (ప్రకృతిసిద్ధమైన పునః పునరావృత్తి కలిగి, కాల గమనాన్ని సూదించేవి చందకళలు, చంటబిందం వృర్జి క్షయములు చెండుతూ ఉండడము, రోజు రోజుకీ చం్యదకళంలో భేవం కనిపిస్తూ ఉ డడము, లలన యయ సస. యా ౪ ఒక్కరోజులో బూమి కదిరి వెళ్లీగల దూరం నుమారు 1,600,000 మెనృ. భూ, సూర్యుల మధ్య సూసరి దూరం 82,800,08 1 మైబ్ళ. భూమికీ, మీనరాశికీ దుర డూరం సుమారు €000,800,000,000.800 మైదృ. నక్షత దూరాలతో పోల్చిచూస్తే శూమి ఒకరోజులో క్రడిలివెళ్ళిన దూరం భూన్యం కిందే లెక్కం- కనుక నక్ష కిరణాలు 1, 1 స్థానాలలో సమాంతరముగా ఉన్నట్లు చూపించాం. కావి భూ. సూర్యుల దూరంతో పోల్చితే 16 లక్షల మెళ్ళదూరాన్ని కొట్టిపారెమ్మ డావికలేదు. సూ్యూకిరణాల భూమిపై పడేకోణం రొజుకి సుమారు ఒక డిిగీ మారుతుంది, ర్‌ కేం

కొద్దిరోజుల్లోనే ఒకచకం పూ ర్తయిపోనడమూ ఆదిమ మానవుడి దృష్టిని నుల భంగా ఆకర్షించాయి దీంినే కాలమానంగా (గహించాడు. అమావాన్య నుంచి అమావాన్యకి లేదా, పూర్ణీమనుఎచి పూర్ణిమకి ఒక నెల అన్నారు. ఇది సుమారు జ్య రోజులకు సమాసం ఇంకా విక్యాచ్చిగా చెప్పాలంటే 29 5105 87) రోజు లకు సమానం, ఇది సరొనరి వ్యవధి మామే విజావకి ఇవ 20 రోజుల, (1 గంటల, 28 విమిషాల నుంచి 29 రోజుల, $ గంటల, 80 నిమిషాల వరకూ మాగుతూ ఉంటుండి. ఈ విధంగా మారుతూ ఉండటాంికి చంద్రుడు భూమిచుచ్చూ అండ వృత్తాకార కక్ష్యలో తరుగాతూ. ఉండడమూ, ఆ కొరణంగా' చందువి చేగం మారుతూ ఉండడమూ కారణాలు. | చం్టదకశలు ఎల్లా మారుతాయి? సూర్యుడు స్వయ: (ప్రకాళం గలవాడు. గ్రహా ౨కు ఉప్యగహాలక్కుతోక చుక్కలకు స్వయంగా (్రకొశించగల శ్తిలేమ.. సూర్యకొంతి వాటిమీద పడి వతిఫలించినప్పుడే అఏ మనకు కనబడకాయి. సూర్మకొ.తి చర్యదుని మీద పడి ఒక ఆర్థగోళార్ని వెలుగుతో వింపు తుంది. రెండవ అగ్భగోళం చీకటిగా ఉండి కనిపించదు. చండ్రుడు భూమిచుట్టూ త్ర ॥ (థు సూ హూ = వ లి ౦...€-.€ | ) 5 ఒక శు నీ వ్యాళ! ఖు. థ్‌ రాం ర్త “ప్రి 0౮ అల్లు అతి +-- వూర్మతు తా గ్‌ 0 అమావాస్త ల. జ కాత లాాాా కసా ఓ ళా చ ఏ ఈ వొ “€'' శి ₹వ బొమ్మ : చంగగుని కళలు కపి

తిరుగుతూ. ఉండడం చేవ దాని (నకాశవంఠతమైన అర్థగోళం. భూమి మీక విలబడి చూస్తున్న మనవ ఒక్కొాక్కాప్పుకు పూర్తిగా కనిపిస్తుంది. అది పూర్ణీమ. ఒక్కొక్కంప్పరు అసచే కనిపిచదు. అది అమావాస్య... ఒక్కొం క్కప్పుకు కొంత కొంత భాగం మ్యాతిమే కనిపిస్తుంది. అవి వివిధ కళలు, ఇవి 2వ బొమ్మలో విపుఐంగా చూపబడ్డాయి. చండు [వ స్టానులోకి వస్తే అమా వాన్య. 5వ స్టానులోడ వస్తే పూ్యర్నాము 3,7 స్పాంలలోకి వస్తే అర్హ చం్యడు. 2,8 స్టాంలలో రేవా మాంంగా కఏపిస్తాము 4, 6 స్థాంలకోకి వస్తే సగం తన్నా ఎమ్కువ ఠాగం వెబగుతూ కరవిసాడు. 2-0-క.5్‌ వానాలు శుక్త జాతీ థి లి పళ్షైర్న, 6-7-8 స్టావలు కృష్ణ పెళ్ష్నా సూచిస్తాయి. మాసం పొడప్పు ఎఐత ? నాక్ష్యత దినం, సార దినం అని రెడు రకాల రోజులు ఉన్నశ్లే నాక్ష్యక మానం, చాంద్ర మాసం ఆంి నెలలు రెందు రకాలు. చంటుడు ఒక నక్షతం దగ్గు బయబుదేర్కి రూమి చుట్తూ 890%) మళ్ళీ అడే నక్ష్యతం దగ్గరకు రాఎడానికి పిష్టే కాలాన్నె నాక్త్యత్ర మాసు (5166౯611 విశీం2%) అంటారు. ఇది సుమారు 271 రోజులకు సమానం. చా -

• రా శి ఇా- _ ఈం. 2 శ్చ లు. ఆఅ (గ నో సూ చ్రె ల (1 స ఉం ర్య "కో శ ధ్‌ జశాఖం నే యా యడ ఈఈచాటే స లై స! ॥| వర్త లీ జో నూర్యుడు అమ్యూవ్నాా వు శ బం | (క్రి ఏ (భే 4 బైత్రం శ 8న దొమ్మ £ దాం, గాక్ష్యత మాసాలకు భేదం ఎల్లా కలిగింది ? 19

అమావాన్య మండి అమావాన్యకీ, లేదా పూర్తిమ నుండి పూర్షిమకి పశు వ్యవరివి దాం మాసం (510616 వేడ్‌ం011) అంటారు. ఇది సుమారు ల రోజులకి సమానంః ఈ భేవం విల్లా వచ్చింది? భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరగ కుండా స్థిరంగా ఉన్నట్లయితే, మాసం సరిగ్గా 87/8 రోజులకు సమానం అయి ఉండేది. ఈ రెండు రకాల మాసాలు ఉండేవికొవు, 8వ బొమ్మలో ఈ విషయం వివరంగా చూపబడింది. సూర్యువి చుట్టూ భూమి పెద్ద సృక్తంలో తిరుగుతోంది. భూమి చుట్టూ చందుడు చిన్న వృత్తంలో తిరుగుకున్నాడు. చై(తమానంలొ అమావాస్యనాడు భూమి 1వ స్థానంలోనూ. చండుడు 1వ స్టానంకోనూ ఉన్నారు. సూర్యుడు, చం్యషమి భూమి ఒకే సరళరేఖవలో ఉన్నారు. అమావాస్య ఆంపే అదే కదా? అప్పుడు చంథదుడు మీనరాశిలో ఉన్నాడనుకుందాం.

తరువాత 27 1/0 రోజుఐపాటు చంథదుడు భూమిచట్లూ తిరిగి మళ్ళీ మీన రాశిలోకి వచ్చాడు. భూమి 1వ స్థానాన్ని వదిలి 2వ స్థానంలోకి వచ్చింది. సక్ష(శ్రాలతో సరిచూ'ప్తే చం్యదుదు ఒక దూ్యవదక్షిణం పూర్తిేసిన మాట విజమే కొని సూర్యుడు, చందుడు, భూమి ఒకే సరళరేలలో లేరు. కమక అప్పటి! ఇంకొ అమావాన్య కాలేదు. చం్యదుడు మకో రెండు రోజులపాటు ఛయాణంచేసా శివ స్థానంలోకి వస్తే తప్ప మార్యుడు, చం్యకడు, భూమి ఒకే నరళరేఖలోకి రారు. అప్పటికి కొని అమావాన్య అవదు, చాంద్రమానం పూర్తికాదు. సంవత్సరం

రోజు, నెల అయిన తరువాత (పక3 సిద్దమైన మకొక కాలమానం సంవత్సరం. భూమి ఒకసారి సూర్య (వ్రనక్షిణం చేసిరావడానికి పజ్టేకాలం ఇది”

భూమి నూర్యువి చుట్టా అండ వృత్తాకార కక్ష్యలో తిరుగుతోంది. ఆండ వృత్తపు ఒక “ఫోకస్‌” వద్ద సూర్యుడు ఉన్నారు. ధూకత్ష్య ఈ విధుగా ఉండడంచేత భూమి ఒక్కొక్కప్పుడు సూర్యునికి దగ్గరగా వస్తుంది. అప్పుడు వేగం హెచ్చుతుంది. ఒక్కొక్కప్పురు సూర్యునికి దూరంగావెడుతుంది. అప్పుడు దాని వేగం ముదగిస్తుంది.

భూమి ఒక సూర్య (ప్రదక్షిణం చేసి రావడానికి పప్రే కాలం (క₹5001081 ఫాంజల) 806.242108 రోజులు,

20

శరద్విఎవనత్త్‌ 'సెస్రెంభరు క లం లం ట్రయి లు ర్త వ్యా కే జ తొ / _ ర్వ వ్నిడ్డా్యా యన ఉినెం వ్ల / లా (స) / డో నాలా ఆ అల మీలో ఎపొళీ పంట వం లాలా /] అ రోల గ (యో ఆ / కే ళో 2% ్య | ఖే " శ్‌ 0౮ “ భు ఛ్‌ మార్చి౭। చనంత్ర లిషువశ్‌ | శవ బొమ్మ ః సూర్యుని చుట్లూ ధూమి తిరిగే దారి. అయనాంఠాలూ, విషువత్తులు, బుతువులుం సంవత్సరం పొడవు ఎల్లా తఆలిసింది ? భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతోంది అని కూడా తెలియని మన పూర్వులు వంవత్పరం పొడవును ఎల్లా కొలిచారు? అనలు వాబ్ల కొలిచినదివిమిటి? ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. మన "కేలండరు కథకి ఇది ఆయువువట్టు* బుతు చకం మానవ జీవితాన్ని దిద్దే అతిముఖ్యమైన (పకృతి రహస్యం బుళుచ్యకం. వసంత, (గీష్మ, వర్ష శరర్‌, శశర్మ హేమంతములు అని మన దేశంలో ఆరు బుతుపులను గుర్తించారు. శీతలదేశాలలో వసంతకొలం, వేసవికాలం, ఆకురాలు శాలం, చలికౌలం అవి నాలుగే బుతువులు. ఎస్కిమోలకు వేపఎకొలం, చలి ర.

దల తిరిగే నంకి జోతప్రురొళ్లు గరగరాలింిగి నొ చేతలో పడివోలే బాదు

ల సా

నట టాట్‌! శ/ గ్‌ సనా కొంం అని రెండే బుతువులు- బుళుపులు ఒక చ(క్రావ్ని పూర్తిచేయడానికి సశ్తే కొలానికి సంవత్సరం అవి "పేరు పెస్టేడ ధూమి సూర్యువిచుట్టూ తిరిగివిన్తుంది _ అనే గొడవే (పాచీనులకు తెరియమ. బుతువులు ఖచ్చితంగా ఇన్నివ్ని రోజుల పాటు ఉంటాయని చెన్నడావికి లేదు కనుక సంవత్చరావికి నంది-ధించిన ఆౌాటి ఊహలన్నీ తస్పుల తడకలుగానే ఉండేవి. 300-4(0 రోజుల మధ్య ఉండేది నంవత్పరం పొడవు. సూర్యోదయ స్థానం _

తరువాత బాలా కాలానికి అంతకన్నా తెలివ్నైనవాళ్లు సూర్యోదయ,

సూర్యా న్తమయ స్థానాలు రోజురోజుకీ మారుకున్నాయని (గహించి, ఆ చోట్లను జాగ త్తగా పరిశీలించడం మొకలు పెప్రేరు. మాూర్యోదయసైనం (అల్లాగే మార్యా _న్తమయ స్టానము కూడానూ) కొన్నాద్ల ఉత్తరంగా జరుగుతుందవీ, తరువాత మరికొన్నాళ్లు దక్షిణంగా జరుగుకుందనీ తెలుసుకున్నారు. నూర్యోదయప్య ఉత్తరపు కొనను, దక్షిణపుకొనమూ సరిగ్గా విర్ణయంచడంకోసం తాను వనిలుచువి చూష్తున్నచోట ఒక రంథరం పొడిచిన రాతిని (1) పాతుకారు. ఆ రంథధంలో నుంచి చూస్తూ దక్షిణపుకొనను సూర్యోదయం అయినప్పుడు ఆ దిశను సూచిస్తూ రం(ధంగల మరొక రాతిని (2) పాతుతారు. అప్పుడు [1-2 రాళ్టర (ధాలలో మంచి చూస్తే దక్షణపు కొనను సూర్యోదయం కనిపిస్తుంది, ఆ రోజున పగలు

22

అఆత్యంళ హన్వంగానూ, రొ్యతి అత్యంత దీర్షంగానూ ఉంటుంది. దీనిని "దక్ష ణాయనాంతం” (1/12667 5018100) అంటారు. ఇది డి వెంణరు 22వ ఆేదీవి వస్తుంది. అటు తరువాత సూరోోదయ స్థానం నానాటికీ ఉత్తరంగా. జరిగి, జరిగి నుమారు 182-188 రోజుల తరుదాం ఉత్తర కొనకు చేయిుంంటుంది. అప్పుడు రంధ్రం గల 8$పె రాతి ఆ దిఃగా నేలలొ పాతుతారు. ._8 రాళ్ళ రంధ్రాలలో గుంచి చూసే ఉత్తరప్ప కొనను సూర్యోదయం కనిపిస్తుంది. తూర్చు “జన విట్ర చార్చి-పప్రిల్‌్‌ మే జూన్‌ ణా 0 యా టం య ల తి న! శ్‌ వీచే డాం కో 0 ళు డిసండునవంఅణాకల బి ష ఆగ 4 అాలై మన లంలో బి వై! సలి దో తో ళ్ళ ఖే ! గజ ళు ళు (ో ఛి శర్మా ఇ గ్య” ర | వడమర కవ బొమ్మ; సూర్యోదయ స్థానాలను పరిశీలించి సంవత్పరం పొడవును, అయనాంతాలను, విషవతులము విరయించడం ॥ అట్‌ న! అప్పుడు పగలు దీర్తతమంగా మా, రాతి [హస్వతమంగానూ ఉంటుంది. దీవివి “ఉత్తరాయణం” ((5౪మమి6? 50181106) అంటారు. ఇది జూన్‌ 28వ శేదీవి వస్తుంది ఈ ఉత్తర దక్షిణ అ్యగముల మధ్యనే సూర్యుడు తిరుగుతూ ఉంటాడు ఒక ఆయనాంతం దగ్గర బయలుదేరి సూర్కుడు మళ్లీ అడే స్టానానికి రావడానికీ పట్టే కాలమే సంవతృ్పం. ఈ విధంగా విర్శయించిన సంవత్సరం పొడవు డి

మమారు 800 రోజూణు ఉంటుంది. బుకుచక్రాన్ని పకశ9ంచి నంవక్పరం పొడవును కొలవడం కన్న ఈ పద్ధతి ఎక్కువ నిర్దుష్టమెనది

సూర్యుడు దక్షిణానికి తిరిగితే ఉత్తరార్థగోళంలో ఉన్నవారికి పగళ్ళు పొట్టివి అపుకాయి. రా శులు పొడుగు అవుతాయి. చలి హెద్చులతుంది. తిండి దొరకడం కష్టం అవుళుంది. కనుక అది వారికి అకుభకరమెన కాలం. దీనిని దక్షిణాయనం అన్నారు, సూర్యుడు ఉత్తరానికి మళ్ళితే పెన చెప్పినదానికి సరిగ్గా వ్యతిరేకంగా జరుగుతుంది. వాతావరణం వెచ్చబడుతుంది. పగళ్లు పొడుగు అవు కాయి. తిండి పుష్కలంగా దొరుకుతుంది. రోజులు సుఠంగా గడుస్తాయి. కనుక ఇది వారికి శుభసదమైన కాలం. అందుకనే దీనిని ఉత్తరాయణ “పుణ్యకాలం” అన్నారు.

• ఇందులో ఒక" చమక్కారం ఉంది. ఖగోళ శాస్తాార్యయనం జేసిన నాగరికమైన మానవ జాతులు మొట్టమొదట ఉత్తరార్ధ గోళంలోనే ఉండేవి. వీరికి మార్యుడు ఉత్తరదిశకు మళ్ళినెప్పుడు సుఖ౦ ఎక్కువ, పైన వివరించిన బుతు వుల మార్పులన్నీ ఉత్తరాాగోళంలో ఉన్నివారికి అనుళూతమమేవే. ఒకవేళ సొగరకజాతులు మొట్టమొవట దక్షిణార్థగోళంలో (ఏ ఆ ప్రేఠియాలోనో) బయలు చేరి ఉంటే దక్షిణాయనం పుణ్యకాలం అనుకుని ఉండరు,

ఉలత్తరాయణాంతానికీ, దక్షిణాయనాంతానికీ సరిగ్గా మద్య సమయాలమ "విమవత్తులు” (₹06100॥68) అంటారు. ఈ సమయాలలో రాత్రి పగలు నరి సమానంగా ఉంటాయి. [వ బొమ్మలో సూర్యుడు 2నుండికి వైపుగా ఊపయాణం బేపేటప్పుడు మధ్య విందువు అయిన 4 దగ్గరకు వస్తే అవ వనంతకొలం. ఆ బిందువును “వసంత విషువత్తు” (50౯198 04190౫2) అంటారు. ఇది మార్చి శ1వ తేదీని వస్తుంది. సూర్యుడు 8 నుంచ 2 వైపుగా (ప్రయాణం చేస్తూ 4 చగ్గరకు నిస్తే అది ఆకరాలు కొలంం దానిని “శరద్విషువత్తు” (కఏమ081 జైం్యళ1ష0క) అంటారు. ఇది వెప్టెంబరు 28 వ తేదీన వస్తుంది,

ఈ విరుగా రెండు ఆయనాంతాలూ రెండు విషువత్తులూ అతి ముఖ్యమైన పమయాలుం వీటిని గురించి ముందు ముందు ఇంకా తిలుసుకుందాం.

ఈ విధంగా సంవత్సరానికి 800 రోజులు అని 6 వేల సంవత్పరాల (కికమే ఈజిప్టలోనూ, వావిలోనియాలోనూ (గపొంచారు. దరిమిలాని హిందూ దేశంలోనూ, చైైనాలోనూ, దక్షిణ అమెరకొలోనూ తెలునుకున్నారు

ఈ 860 అనే సంఖ్య వీరికి దాలా నచ్చింది. చా్యద్రమానం 80 రోజులకు నమానం అని అంతకుముందె తెలుసుకుని ఉన్నారు కనుక, అటువంటి మాసాలు

ఓకీ

12 కలిపి ఒక సంవత్సరం అవడం చాలా సౌకర్యంగా ఉంది. సూద్యడు, చంగదుడు దేవుళ్లే కనుక వారిద్దరి నడకలు ఒకదావితో ఒకటి సందంధం కలిగి పూర్ణవంభఖ్యలై ఉండడం సహజమేనని కూడా వారికి తోచింది. నీడ స్తంభం "సూర్యోదయ స్థాన పరిశీలన తరువాత మానవ విజ్ఞానాన్ని మరో అడుగు ముందుకు తోసినది “నీడ _స్తంభం” (610908). నేలలో నిట్టనిలువుగా పాతిన న్తంభుం ఇది. ఆ _స్తుభం ఎంత పొడుగ్లైనా ఉండవడ్చు. ఎంత లావు అయినా _ఉండవచ్చు. చివరమా(త్రం మొనదేరి ఉండాలి. ఈ _స్సంభపు నీడ పొడవును జ్యాగత్తగా కొలిచి చూచి ఎన్నెన్నో కొత్త విషయాలను మన పూర్వులు తెలును కన్నారు, జ యా క్‌ పాషా ౩ త్‌ వే , ఇ , ల ల ఇ | శ పడమర త ఖ్‌ ఇ తూర్పు ఇ ఇ ” / న ఫె గ ల్‌ . భ్‌ గ్‌ శ వల 1 బో /| మిట్దమధ్పుష్మాపు ॥ లిడ శవ బొమ్మ : వేంలో విట్ట నిలువుగా పొతిన స్థంభం తాలూకు వీడ పొడవును కొలచి నంవత్పరం పొడవును, ఆయనాంతాలమ, విషవత్తులనూ తెలునుకోవచ్చు. " 285

ఈ _స్తంభప్పు నీడ సూర్యోదయ సూర్యా స్తమయ వేళలలో చాలా పొడవు గానూ, మిట్టమద్యాహ్నవేళ అన్నిటికన్న పొట్టిగానూ ఉంటుంది. ఇందులోమనకు ముఖ్యంగా కౌవలసినడి మిట్ట్రమధ్యాహ్నపు సీడే. (వతిరోజూ మిట్టమద్యా హ్నాపు పీడ పొరవను కొలుచుకుంటూ వెరితే ఆందులోనే మళ్ళీ భేదాఎన్నట్లా తెలుస్తాయి. మిట్టమధ్యాహ్నపు నీడ దీర్షతిమంగా ఉన్నుష్వుడు అది దక్షణాయ నాంతిం అనీ, (హస్వత .0 ఉన్నప్పుడు అది ఉత్తరాయడాంతం అనీ తైలుసు కోవచ్చు. ఈ రెంటికీ మధ్య న్యవది సుమారు 180 రోజులు అనీ లేదా ఒక వీడ చ్యక్రం పూర్తిశౌవడావికి 880 రోజులు పడుతుందనీ, ఇదే సంవత్సరం పొడవు అనీ వూర్వులు తెలుసుకున్నారు.

(ఉతనాయణాంతం) బూన్‌ ఒప విషువత్తులూ మూర 2! కళ ంపే లజ దకిళోయన అంతం డిసెం 22 , మీ ళు న్స ఎ ర్తి దకిణం సె చక్ర డవ రాలే ” నన కన తత్‌ 7 వ బొమ్మ 1 అయనాంతములలోనూ, విషువత్తులలోనూ సూర్యుని ఉకయా సమమ సొనాలు. నాతో న!

సూర్యుడు తూర్పున ఉదయించి, పశ్చిమాన అ స్పమిస్తాడని మనమంతా చదువుకున్నాం. కౌవి ఇది నిజం పూల్తిగాకాదంటే నమ్ముతారా? ఏవాడిలో రెండే రెండు రోజులు సూర్యుడు ఖచ్చితంగా తూర్పున ఉదయించి పశ్చిమాన అ_ప్ష మిస్తాడు. మిగికిన రోజులలో సగంకొ౨౦ “తూర్పు-పడమర రేలొకి దక్షిణాన తక్కిన నగం కొలం ఈ రేలకి ఉత్తరాన ఉదయాస్తమభూలు జరుగుతాయి.

26

డివెంబరు £2 న తేదీ పాంతాల దక్షిణపు కొనని ఉదయా స్తమయాలు జరుగు. తాయి. దీనినే దక్షిణాయనాంతం అంటారు. జూన్‌ 22 న లేడీ (పాంఠాల ఉత్తరపు కొసరి ఉదయా_స్త్రమయాలు జరుగుతాయి, దీనిని ఉత్తరాయణాంతం ఆంటారు. మార్చి 21, 'వెపైంబరు 278 శేదీలలో మాతం సరిగ్గా తూర్పున ఉదయించి పడమట అన్తమిస్తాదు షూద్యడు, వీటిని విమవత్తులంటారు. మిట్ట మర్యాహ్నప్ప నీడ పొడవులలో ఇంతకు ముందు చెప్పిన భేదాలు కలగడానికి కారణం ఇదే.

బురువులు ఈ విధంగా మారుళూ ఉండడావికి భూమి తన చుట్టూ లాను. తిరిగే ఇరును, సూర్యని చుట్టూ తిరిగే ఇరునుతో పోల్చి చూస్తే 281] డి(గ్రీలు వంగి ఉంగడ'మే కారణం, ఇరును ఈ విధంగా వంగి ఉండక పోయినట్లయితే సంవత్సరం పొడవునా ఏ విధమైన మార్పులూ లేకుండా వాతావరణం ఒకే విధంగా ఉండి ఉండేవి బుతు భేదాలు ఏమీలేని అటువంటి స్థితిలో మనభూమి ఉండి ఉంటే కేలండరు అవనరమే ఉండేవి కాదు. నక్మతాల నూర్యసహోదయం

మూర్యో-య స్థాన పరిశ్రీలనవల్లగావి, _స్తంభపు నీడ కొలత వల్లగావీ నంవత్పరం పొడవుమ ఇంతకన్న విర్దుష్షంగా విర్ణయించడం కష్టం. ఏమం'పే, ఆయనాంతాల దగ్గరకు వచ్చేశరికి సూర్యుడు చాలా నింపాదిగా పెళ్ళినడకలు సాగిస్తాడు. అందుచేత ఆయనాంతం సంగ్గా ఎప్పుడు జరిగిందో నిక్ణయించడం సులభంకాదు. ఒకరోజు అటూ ఇటూగా తెబుసుకోవచ్చు అందువల్ల సంవత్సరం పొడవును అనేక సంవత్చ్పరాలపాటు కొరిచ్చి వాట్‌ సరాసరి 860 రోజులకు సమానం అమకున్నారు. కొద్దిగా భేవం కివిపించినా ఏడావికి [12 నెలలు ఉండాలనే భాసం పూర్వుల మ-స్సులలోఅనేక శతాజ్జాలగా పాశుకుపోయి ఉ ఇ కాంణంగా నంవత్పరం ఇ 12౫ 00252000 రోజులు అని మాత్రమే లెక్క వేసుకునేవారు. పీమైనా లేదం కనిపిస్తే అది తమ కొలతలలో లోపం అనుకునేవారు. -

టీ పూ. 8008 సంవత్సరాల (క్రితం. ఇంతకన్న నిర్దుష్టమైన పద్ధతిలో నంవత్సరం పొడవును కొలవడం ఈజిష్టీయమలు కని పెట్టారు.

సూర్యోదయ సమయంలో ఈ రోజున ఒక కొ+తవంళిమైన వక్ష్యత్రం తూప్పన ఉదయించింది అనుకుందాం. అంటే, ఆ నక్షత్రం సూర్యువితోసహా

౭7

ఉదయించింది అన్నమాట. డీ౨ినే ఆ నక్షతం యొక్క సూర్యసపొదయం (16112421 518108 0£ 16 8620) అంటారు.మరునాడు ఆ నక్ష(తం సూద్యని కన్న 4 విమిషాలు ముందుగా ఉదయిస్తుంది. 8న రోజున 8 విమిషాలుముందుగొ ఉదయిస్తుంది. 15 రోజుల తరువత చూస్తే సూర్యోదయానికి ఒకగంట ముందుగా ఉదయిస్తుంది. 8 నెలల తరువాత చూస్తే అది సూర్యుని కన్నా 12 గంటలు ముందుగా ఉదయిస్తుంది. ఆంటే సూర్యోదయం అవుకున్న సమయంలో ఈ నక్షత్రం పడమట ఆస్తమిస్తూ ఉంటుంది. 11 నెలలు పూర్తి అయేనరికి ఆ వక్ష్యతం ఇంక కనదిడడం మానేస్తుంది. మరికొన్ని రోజులుపోయాక ఒకనాడు హఠాత్తుగా సూర్యోదయ సమయంలోనే ఈ నక్ష్యతం తూర్పున కనిపిస్తుంది. అంటే ఆ నక్ష్యతపు సూర్యసహోదయం మ్శీ అయిదన్నమాట. ఈ విధంగా ఒకే సక్ష్యత్రపు రెండు సూర్యసహోదయాల మధ్యకాలం ఒక నంవత్పరాొవికి సమాసం అవుతుంది. ఏమంటే, సూర్యుడు ఆ నక్ష్యతం దగ్గర బయలుదేరి “సక్ష్యత్రగోళాన్ని చుట్టి, తిరిగి అదే నక్షతం దగ్గరకు వచ్చాడు కదా? ఈజబిష్టియనులు 'ఈ పద్ధతిని అనునరించి సంవత్సరం పొడవు శరిఫ్‌ రోజులు అపీ తెలునుకోగలిగేరు తరువాత దానివి 805 1/4 రోజులు అని వారే దిద్దగళగే ము. అదంతా ఒక పెద్ద కథ. దానిని? వ (ప్రకరణంలో ఈజిష్టియన్‌ “శేలండరు అనే ఏభాగంలో చూస్తాం మొత్తంమీద సంవత్సరం పొడవును కొలిడే పద్దతులు రెండు కని “పిస్తున్నాయి _ - "మొదటి పద్ధతి థి సూర్యోదయ స్థానాలను గమనించి గాని, లేదా వీడ స్తంభం తాలూకు మధ్యాహ్నద్భాయను కొలిచిగాని నంవత్పరం పొడవును నిర్ణయించడం ఒక పద్దతి. సూర్యుడు ఒక ఆయనాంతం దగ్గర బయలుదేర, నక్ష్యతగోళశంమీవ ఒక చుట్లు తిరిగి మళీ అదే అయనాంతం దగ్గరకు రావడానికి పన్హే కొలం ఇది. లేదా ఒక విషువద్చిందుపు దగ్గర బయలుదేరి, మళ్లీ అడే విషువత్తు దగ్గరకు రావడానికి పట్రేకాలం. దీవిని “పొయన నంవత్సరం”(గ౯౦౧1౦2| ౫౭2౧) అంటారు. (పమ్హ తపు కొలతల (ప్రకారం దీని పొడవు 805.242100 రోజులకు సమానం. “"రెలడవ పద్ధతి ఏదో ఒక (ప్రకాశవంతమైన నక్ష్యత్రం తాలూకు సూర్యనసహోదయ "కాలాన్ని గుర్తించి, తరువాత మళ్ళీ ఆదే నక్షతం రెండవసారి షూర్యువితో 28

సహా ఉదయించే కొలాన్ని నరిశీరించి, ఈ రెండిటి మధ్య కాలాన్ని విర్తయి స్తే సంపత్పరం పొడవు తెలుస్తుంది. దీనిని “నాక్ష్యత సంవత్పరం”* (5166౯621 సంజ అంటారు. (ప్రస్తుతపు కొలతల ప్రకారం దీవి పొడవు 085.206360 రోజులు, .

ఈ రెండు వద్ధతులలోనూ నిర్ణయించిన నంవత్ప్సరాల పొడపులలో స్వల్పాతిస్వల్పమైన 'భేదం ఉంది, ఆది 0.014101 రోజుకి నమానం, బేదా 20 నిముషాల 28 వెకనులకు నమానం.

ఈ రెండురకాల కొలతలకు భేదం ఎండుకు వచ్చిందో 8వ (పకరణంలో చూస్తాం. అన్నట్లు మనం సంవత్సరం అని మామూలుగా చెప్పుకునేది సాయన సంవత్ప్సరమే కొని నాక్ష్యత సంవత్పరంకొదు. _

తి వ _పకరణం "కీలండరు ఉవాంగాలు (గంటలు = వారాలు = శరములు రోజు, నెల, పువత్సరం-ఈ మూడు తన్స మిగిలిన కాల విభజనలవ్నీ . శృశకమైసనే మొట్టమొదణ పగలు రాతి అవి రెండు భాగాలుగా మామే మ్‌ శ జ్‌ రోజును వడచీశారు. తదవిత ఉదయనంవ్య, సాయంసంధ్య వచ్చి చేరేయి. మహమ్మదీయుబ రోజును 5 భాగాంగా విడవీస్తారు. వారి ర్రైఎ(ప్రార్థనణ వాటికి అవుగుణంగా నే సాగురాయి. గంటలు ఏడాదికి 12 నెలలు ఉన్నాయనీ, రా? చక్రంలో 12 రాశులు ఉన్నాయనీ దాబిళలోనియనులు ముందరరోజును కూడా 12 భాగాలుగా. చేసి ఒక్కొ-క్కం భాగాన్ని “కసూ” అన్నారు. ఆ తరువాత ఎప్పుడో చాలా కాలానికి పగలు 12 గంటలు, రాతి 12 గుటల అనే విభజన ఏవ్పడింది. ఒఫ్కౌక్కం భాగాన్ని గంట 1ం3గి అన్నారు... ఇందులో ఒక చమక్కౌరం ఉంది, భూమధ్య 'రేలమీవ ఉన్నవారికి తప్ప తక్కిన వారెవ్వరికీ ర్యాత్రి, పగళ్ళ పొడవుబు స్థింగానూ, నమంగాను ఉండపు. స్టింగా ఉండం కొలవ్యవధి?. సమకాగాలు చేయడం ఎల్లాగ?ః ఈవప్పులోమా, మెసపొ పేమియాళలోమా ఈ ఇబ్బించగిని చిత్రంగా అధిగమించారు. పగలు గావ, రాత్రీ గార, పొట్టి అయినా పొడుగు ఆయినా సీటి గడియాాల పహాయంతో వాటిని వేరువేరుగా సమభాగాలు చెయ్యడం అంటే, వేశఏలో పగటి గంటలు ర్యాత్రి గంటలకన్న పెద్దవి అల్లాగే చలికాలంలో రాతి గంటలు పగటి గంటలకన్న పెద్ద, ఎండ గడియారాలతో ఒ; ఇబ్బంది ఉంది. ఉదయమూ, పాయుకొలమూ నీడ వేగంగా కదులుతుంది, వీడ వొడవునుబట్టి కాల విర్ణయం జశేయబూ9తే ఒక రోజులోనే ఉదయ సాయం సమయాలలో గంటలు పొట్టిగామా, మధ్యాహ్నా వేళలో పొడవుగానూ ఉంటాయి. వళ్లీచటక్రిపు గడియారాలు వచ్చే _.వరమా ఇదే పద్ధతి అమలు జరిగేది. “02 0' 6100ఓ అనే ఆంగ్లనుడ్తికౌరం 80

వళ్ళ గడియారాలు అమలులోకి వస్తూన్న సంధి యుగంలో పుట్టింది. తాను పది గంటలు అంటున్నది ఏ గడియారపు లెక్కను అనుసరించో చెప్పవద్దూ మరి ? “వన్‌డయిల్‌ * లెక్కని కొచూ, (పళ్ల చ్యకపుు గడియారం (సకారం వవ గంటలు అయిందీ అని చెప్పడం అది. గంటను 10 సమభాగాలు చేసి ఒక్కొక్క భాగాన్ని నీమిషం అనగమూ, విమిషాన్ని 60 నమభధాగాలు జేసి వెకందులు అనడమూ బానిలోనియనుల (వభావంవల్ల జరిగించి. వారు అంకెలను 08 ఇవన్ని చెట్లు అనీ, లేవా 60లో ఇన్నవ వంతు అనీ “షష్టి అంళ పద్ధకొని (5628611021 539160) ఉపయో గించేవారు సంవత్పరా)కి 800 రొజుబు అని ఆ కాలంలో అనుకోవడమూ, శక ఒకి ౫ 600 కా-డమూ, వృత్తాన్ని 800 ది్యగీలుగావిళణించే ఆవవాయితి ఉండ డమూ ఇవి అన్నీ €0 అనే సంఖ్యకి రాన్ని ఇచ్చి ఉండవచ్చు... ౭ిరువాత సంవత్చరానికి 880 రోజులు కాదు, 465 రోజులు అని తెలినినస్పటికీ వృత్తాన్ని శి8ి0 సమభాగాలు చేయడాన్ని మ్యాశం వదులుకోలేదు. 888 ని విశ్శేషంగా భాగించే సంఖ్యణు చాలా వున్నాయి కనుక ఆ స్వార్యాన్ని విడిచి పెట్టదలచు కోలేదు. " గంటకు €0 నిమిషాలుగాన్తూ. నిమిషాన్ని 60 'వెకండులుగానూ విభజిం చడం +8ప ళతాబ్టిక!ి పూర్వం లేదు. - 24120168 అంహే “చిన్నవిొ అనేఅర్హం లోమ్మా 56009848 అం పే రెండవ విభాగం (పునర్విభాగం) అనే లర్థ ౧లోనూ ఆ మాటలను పరిగహిందారు, లాల లా శ్‌ | . త్‌ న్‌ (౧౭నే ,/ఆవినారం నాడు గంటటి సును తొరగా కొట్టుమురి చిర్నరాడోగారూ క శ సనా. ౯ స్యా.

“అహోరాం(తం" అనే మాటలో మధ్యలో ఉన్న రెండు అక్షరాలను తీను కుని “వోరా". అనే మాటను తయారుచేశారు. హోరా అంటే గంట అని అర్థం. దీని నుంచే 00౯ అనే మాట పుట్టి ఉండవచ్చు.

తెలుగులో *గంటొ అనే మాట “గంట కొట్టడం” నుంచి వచ్చినదే. రాజు గారి దేవిడీలోనూ, మొగసాలలోను పెద్ద గంటను వేలగట్టి విర్తీతకాల వ్యవరు లలో సుత్తితోనో కృరతోనో కొడుతూ ఉండేవారు, “తైము ఎంత ఆమింది? అసడావికి “ఎంత కొళ్తేరుః” అనే నుడికారం దీ5ినుండి వచ్చినదే.

చైనాలో రోజును మొట్టమొదట [100 సమభాగాలు చేశారు. దరిమిలావి అవి మార్చి $6 సమభాగాలు చేయడం మొదలుపెళ్తేురు 8౫6 122=2)8 అవ డమే దానికి కారణంలా కనిపిసుంది. దీనిని సగ భాగాలు చేసుకుంటూ పోవడం సులభం, రై |

భారతదేశంలో రోజును 80 ఘడియలుగా విడదీశారు. ఒక ఘడియకి 80 విఘడియలు. ఒక విఘడియని 84 పరభుడియలు చేశారు. ఒక పరఘకియను 8) మాక్ష్య్మఘడియలు చేశారు. ఇది అంఠా ఖగోళశాన్తప లేక్కలకోనం. ఘడియ ఘడియకీ గంటలు కొట్టడం రాజదాసీ నగరాలలో జరిగేది, పల్లెటూళ్లలో ఇస్సటికీ “రూములు” అనే వ్యవధిని ఉపయోగిస్తూ ఉంటాడు. రోజుకి 8 రూములు. పగలు 4 రూములు, ర్యొత్రి + రూములు ౬ ఓరుగల్లు గడియారం

(శ్రీడాిరామంలో శ్రీనాథుడు (లేక వల్ల భరాయుడా)? కాకతీయ (ప్రభువుల రాజధాని ఆయిన ఓరుగల్లులో మొగసాలలొ ఉన్న గడియారాన్ని (156వ వద్యంలో) (ప్రస్తాఏంచాడు, అది 14వ 1తాద్దిం,

“*ఉరుపీరిన్‌ శిఖరావలంచియగు నంథదోర్వీకు మోపాలపై

గడియారంబున మో పె రెండెనిమిదుల్‌ ఘంటా ఘణత్కారముల్‌

నగలెన్‌ భామడు పశ్చిమంబునకము, వైళ్యాః పూటహాటింటికిన్‌

కుడువం బోదమె లెక్కయిచ్చి? కడు నా కొన్నార మిప్పట్టునన్‌.”

గోఎంద మంభెనశర్మ, టిట్టిల పెట్టి అనే ఇద్దరు మిితులు ఓరుగల్లు నగరంలో తిరుగుతూ, తమకు కనిపించిన విశేషాలన్నీ వర్ణిస్తారు. ఆ సందర్భంలో చెప్పినది ఈ పద్యం. |

“వ్రెలగు రాజుల కోట బురుజు మీడి గడియారంలో 168 గంటలు కొటింది. మార్యుడు పడమటి దిక్కుకి తిరిగేడు. బాగా ఆకలి వేస్తోంది. పూటకూటెంటికి

ఏ2

వెళ్లి, డబ్బు ఇచ్చి భోజనం చేద్దాం, రావయ్యా” అని మంచెనశర్మ టిట్టిభ వెట్టితో అంటున్నాడు. ఇందులో అంతకన్న ఎ3్క్కవ వివరాలు లేవు, అది బహుశా వీటి గడియారం అయి ఉంటుంది. అందులో చెప్పిన గంటలు ఈనాడు మనం వాడుకునే గంటలు కొవు. అవి “ఘడియలు రోజుకి 68 ఘగియలు కనుక ఒక ఘడియ= 24 నిమిషాలు. 186 ఘడియల కాలం అయిందంళే 1836 24 ==కిరి! నిమిషాలు లేదా 6 గంటల 24 నిమిషాలు, డీనికి మొదలు ఎక్కడ ? నూర్యోదయంతో. మాఠర్యోదయం 6 గంటలకి ఆయిందనువుం పే అప్పటికి మన లెక్క. (పకారం 12 గంట9 24 నిమిషాలు ఆంఎ౦దన్న మాట, సూర్యుడు వరడ్తినెత్తిం దాటేశాడు. పావం, వాళ్ళకి బాగా ఆకలి వేస్తున్నట్లుంది. వారం

ఏకు రోజుఐు ఒక వారం అఎ మనకందరికీ బాగా తెలుసు, అనేక వేం సంవత్పరాలుగా ఇది భాంతచేశములోనూ, దావిళోనియాలోనూ, యూమలలోనూ, మహమ్మరీయలలోనూ, నై9స్తవులలోనూ వాదుకరో ఉంది, మనకందరికీ ఈ ఏడు రోజుల వారం ఎంతగా అలవాటు అయిపోయిందం పే-పూర్వం అన్ని చోట్లా వారం అనే మాటస ? రోజుఐ వ్యవధి అనే అర్థు ఉండేవి కొాదం'పీ నమ్మలేం. కావి ఆచి నిజం.

వాకం అనేవి మనిషి కృకకంగా ఏర్పాటు చేసుకున్నది. దీం అగోళంతో పే విధమైన సందబురమూ లేడు. కృకకమైన కాలవిభజన కను నే అందరూ తలో విధంగానూ వ్యవధుఐబు ఏక్పరచుకున్నారు. వారం 9ఇనే మాటకు 4 రోజుల మంచి [10 రోజుల వరరూ వివిధమైన అర్థాలు వివిధ డేశాలలో ఉండేవి.

మొట్టమొదట ఇది సంత రోజుగా (ప్రారంకమైంది, సరుకూ చవ్చరా కొనుక్కోడానికి చుట్టుపక్కల ఊళ్ళ నుంచి జనం అంతా రావడానికి వీలుగా ' ఓక కూడలి స్టంంలో ఇన్నేసి రోజులకు ఒకసారి అని నిర్దిష్త వ్యపధులలో సంతలు జరుగుతూ ఉండేవి. ఆ వ్యవరినే “వారం” అన్నారు. (లేదా ఆయా భాషలలో దాంకి సరిపోయిన మకో పేరు ఏదో పెట్టుకున్నారు) ఆ రోజున ఎవరూ ఏ పనులూ చేయకహడదన్నారు. అది అవసంమె కదా? అందరూ ఎవరి పనులలో వారుంపే నంత ఎల్లా పొగుకుంది * సంశలోగాని, ఎవరి గూడెంలో వాపగాని నంబరాలు దేవుళ్లకు కొలుపులూ జరుపుకునే వారు ఆరోజున, రానురాను ఆ రోజుకి పవ్శిత్రత ఆపాదించబడింది. ఆ రోజున ఈ యీ పమలు చెయ్యకూడదు అని నిషేధాలు ఏర్పడ్డాయి. |

తి ష్‌!

• రోజుల వారం: పక్చిడు ఆఫ్రికొలోని అడవి జాతుల వారిలో ఉందిః శఈపణు యష్‌ బ్రమ ముష్తాు స్‌ జీ డ్రా స్‌ లాట. గ్‌ 17, గ వటం! మ జ హ్హ న పు. ల డా న్‌ు, హ్‌ రో | గ్‌ రోజుల వారం: గా యూరపష్పలో కొన్నిచోట్ల, ఆసియారోనూ. మధ్య అమెరికాలోనూ ఈ 6 రోజుల వారాన్ని ఉన మోగించేవారు. ఆస్పిరియాలో కీ. పూ. 2200 సంజకు పూర్వం ఇది ఉండేది, 5 రోజుల కొకసారి సంత జరిగిన ఛాయలు ఇప్పటికీ చైనాలో కనిపిస్తాయి దక్షిణ అమెరికాలోని అజిపెక్‌, కొక్‌ చిక్వెల్‌, మయ కిచి, టోల్టెక్‌ జొతులు $5 రోజులు ఒక వారం అనీ, అటువంటివి నాలుగు వొరాలు కలిసి (20 రోజులు) ఒక నేల అనీ కేలండరు ఏకవృరచుకున్నాయి. మెక్సికోలో (పతి క వ రోజు ఏిశ్రాంతి దినం. మంగోల్‌, తురానియా జాతులలో పురాతన కాలంళో శ రోజుల వారం ఉండేది. తురానియా జాతితో సందింరం ఉన్న నోర్డిక్‌ జొతిలోవా, వారు . ఆక్రమించిన దార్జిక్‌ నముద(ప్రాంత డేళలలోనూ ఒకప్పుడు ఈ $ రోజుల వారం ఉండేది, ఈ వారంలోని నాలుగుపేర్లు (గౌజంకరే3/. య కౌగేరేష), రోమనుల వారంలోని మూడు పేద్లూ కలిసి ఇంగ్లీ మ వారి వారాల “పేర్లు తయారయాయి కశ

1027 'వెపెంబరులో సోవియబ్‌ యూనియన్‌లో 6 రోజుల వారాన్ని 'వవేశపెపేరు. 1982 లో దానిని మార్చి & రోజుల వారాన్ని ఉసమోగిందారుం మళ్లీ జూన్‌ 1040 నుంచీ ? రోజుల వారావికి వచ్చేశారు.

6 రోజుల వారం

టోగో జారిలో ఆకు రోజుల వారం ఉంచే. పురాతన దార్జీయనొ

"కేలండరులో 6 రోజుల వారాలు (60 కలిసి ఒక పువక్చరం ఆన్నారు. తరువాత 7 రోజుల దారానికి డూలేరు. -

7 రోజుల వారం

(వస్తుతం (సపంచమంతటా ఉపయోగంలో ఉన్న దారం ఇదే. ఇవి మెస పా'పేమిచూలో మొదలైంద.చూమిమీవి మమమ్మ్యుల జీఏతాలను డిద్దేవి ఆవాశంతోని టగహాలేననే నమ్మకం ఆ (ప్రాంకపు చార్టైయనులకు కరిగింది. అప్పటికి తెంసిన టహాలు సూద్యడు, చం్యదిడు, కుజుడు, బుధుడు, గురుడు, క్కుకుడు, శని మొత్తం ఈ ఏకునూ. ఒక్కొక్క హం ఒకొక్క రోజుకి అవిదేవతగా ఊహించాడు. ఆ (గ్రహాలను బప్రే ఆయా రోజుఐకు వరుసగా "పేరులు పెస్టేరు.

మొదట ఒక్కొక్క చాం మానంలో నాలుగేసి వారాలు ఉండేనిం 4%? - 28 రోజులు పోగా మిగికిన ఒకటి, రెండు రోజులకు వారాల పేర్లే ఉండేఏ కావు. మళ్లీ కొత్త నెల మొదటి రోజు ఆవివారంతో మొవలు అయమేవ. కొన్ని రోజులపవ అసలు వారమే లేకపోవడం ఈనాడు మనక ఆశ్చర్యంగా ఉంటుందీ, . -

బావిళోనియను లొషలో *షబ్బతు” ఆనే మాటకు మొదట పూర్ణిమ అనే అర్థం ఉండేవి. తరువాత నెలలోవి (వతి ఏడవ రోజుని (అంపే 7. 14, 21, 28 వ రోజులను) షబ్బశళు అనడం మొదలు 'పెన్టేరు. చానినే యూమలు *ళౌదిత్‌” అన్నారు. ఆ రోజున మాంసం తినకూడదు. రాజు రథం ఎక్కకూడదు. తెల్లని దుస్తులు ధకించకూడదు. వైద్యుడు మందు ఇవ్వకూడదు. గణాచారి జోన్యం చెప్పకూడదు వగైరా నియమాలు బొవిలోనియమలకు ఉండేవి, ఆ వియమాలనే యూదులు హూడా అవలంనించారు సాహచర్య దోషం వల్ల.

మరికొంత కాలావికి వార రహితమైన దినాలు తీపేగాగు. ? రోజు వార

చ(క్రం నెంంతోనూ. నంవత్పరాలతోమా సంబంధం లేకుండా అవిచ్చిన్నంగా పాగిపోయేటట్లు మాడ్చుకున్నారు. క5

అనాటి బాబిలోవియమ నస్తాహ చ(కాన్నే యూదులు, అరబ్బులు, రోమ మలు, కి నప్పలు, వొందువులు యధాతథంగా పసరిిగహించారు. అదే చ్యకం ఈనాటి వరహా విలిచి ఉంది. వాటికి దాబిలోనియనులు పెట్టిన 'పేన్లే తర్జుమా చేను కుని, అదే ఈమంలో తక్కి-సవారంళా వాడుకుంటున్నారు. 8 రోజుల వారం పురాతన రోమను స్వానమాజ్యంలో సముండే1186 అనే పేడతో 8 రోజుల చక్రం అవిచ్చిన్నంగా నడుస్తూ ఉంచేది. దానిని *పెర్వియన్‌టల్లన్‌” (ప్రవేశ పెప్రేకు అంటారు. (క్రీ. శ 825 లో నికేయా నమావేశంలో / రోజుల వారాన్ని ఉపయోగించాలని నిర్ణయమైంది. 10 రోజుల వారం ఈజిష్షియనుల సొర మాసానికి 88 రోజుబ, మాసావ్ని మూడు నమ భాగాలు చేశారు. ఒక్కొక్కం భాగానికి పదేసి రోజులు, (గీకుల, చైనీయుల, అదే విధంగా పది రోజుల వారాన్ని ఉపయోగించేవారు. శక్రములు . “పోలేరమ్మ జాతరకి పుశ్తునా అనో, “ఊడుపుల రోజుల్లో పెళ్ళి అయిందో అనో, “పెద్ద వంతెన కడులూ ఉండగా మా అవ్వు కాలం చేసింది” అనో, "కడుపు వచ్చినప్పుడు మాఠాత ఈ ఊరు తరలి వచ్చేశారు” అనో చదువు సంధ్యలు బేనిాప అంటూ ఉండడం కద్దు. పుష్కారాలు ఎవ్నిసొర్లు వచ్చాయో, ఏ ఏటి జాతరకి అతడు పుట్టాడో ఎల్లా తెలుస్తుంది ॥ ఊడుపులు, కోతిలు (ప్రలీ ఏడూ ఉంటూనే ఉంటాయి, పంతెస ఎప్పుడు కన్రేరో లెక్క తేలదు. అతడు చెబుతున్నది ఏకరువును గురించో అర్ధం కాదు. “ఫలానా రాజు మన్మర నామ నంవత్పరంలో రాజ్యానికి వచ్చాడు" అని (వాస్తారు. ఎన్ని మన్మధ వామ సంవత్సరాలు గతించి పోయామో, అండులో ఏ మన్మధ నామ సంవత్సరి మో ఎల్లా తెలుసుకోవడం 1 చరి్వితలో ఎప్పుడు ఏ సంఘటన జరిగిందో విస్పంధిగ్ధంగా తెబనుకోడా నికి సంవత్సరాలను నరునగా లెక్కం పెట్టడం అవనరం. అయితే, ఈ లెక్కంకి మొదలు ఎక్కడినుంచి ? మహా (ప్రతిభావంతుడైన ఏ చ్యక్రవరో సింహాననం ఎక్కిన రోజునుందిగానీ, ఏ మహా(ప్రవక్షో పట్టినరోజుమంచిగావీ, ఏ మహా 386

సంఘటనో జరిగిన నాటినుంచిగానీ నంవత్పరాలను లెక్కపెట్టడం చరితలో శివాజు. అదే శకం. ఒక్కొంక్కం జాతి ఒక్కొక్క రోజుతో శరొన్ని మొదలు "పెటుకుంటుంది. మనుమలు బహు దూరడేశాలకు (పయాణాలు చేయకుండా ఒకే (పదేశాలలో ఉంటూ ఉన్నంతకొలమూ ఎవరి శకాన్ని వారు విక్మేపంలాగా వాడు కోవచ్చు. పరజామల సంపర్కం మొదలై, ఒకరి చరిత్రను నురొకరు అక్థం చేనుకోవలపివచ్చినస్పుడు ఏదో ఒక ఉమ్యడి శకాన్ని ఉపయోగించక తప్పదు. (వమ్తకం (వ్రవంచముతటా వాడుకుంటావున్న ,కీస్తు శకం జీప్‌ శైఏిస్ట్‌ పుట్టుక నుంచి ఆరంభమైంది అని చెబుతాడు. (ప్రపంచంలో 39 స్తవ దేశాలకన్న (పాద్యం వల్లి ఈ శకమే బహుళ (పచారంలోకి వచ్చింది. అంతేకొని, మిగిలిన శకొలకు లేవి (ప్రత్యేకత ఏదీ దీనికి లేదుం క్ర్‌7

4 వ వకరణం పాతకాలపు పనిముట్లు * రా కీ, శ. రవ శతాబ్దంలో ఆర్యభట్టు నాక్షత సంవత్సరం పొడవ 885.25808 రోజులకు సమానం అన్నాడు. లేదా 3885 రోజుల క గంటల శ౭ నిమిషాల 80 పెకనులకు సమానం. ర దళాంశ స్థానాల వరహా ఉన్నది కనుక కొలమును కొలవడంలో దోషం ఒక -వెకమకి మించదు అన్నమాటః। ఒక నంవత్పర కాలంలో ఒక్క 'వెకినుకన్న ఎక్కువ దోషం లేకుండా ఆనాటికి కాలమును కొలవగలిగేరం పే చాలా ఆశ్చర్యకరమైన సంగతి. టీ. హం. 540 వ సంవత్సరంలో నాబు-రే-మన్ను అనే దావలోనియను

• ఖగోళ విద్వాంసుడు సంవత్సరం పొడవు 505, 2500 8 రోజులు ఆవి నిర్ణయించాడు. - ట్రీ-హూ. $ వ శతాబ్దంలో హిప్పార్సస్‌ అనే ్యగీమ ఖగోళ విద్వాంనుడు భూమి ఇరును సంవత్సరానికి డిగీలో 70వ వంతు సక్కకి కదులుతున్నదని కనుక్కున్నాడు; పాయన సంవత్సరం పొడవు $685, 2467 రోజులు అని విర్ణ యించాకు, (వన్తుకపు లెక్కల (_ఫకారం భూమి ఇరుము సంవత్పంానిక్సి డిగీలో 717వ వంతు పక్కంకు జరుగుతూ ఉంది. అతడు విర్షయించిన సాయవ సంవత్సరం పొడవు (ప్రస్తుళపు కొలతకన్న 6 నిముషాల 20 వెకనులు మామే అధికం; = కాలమును, కోణములను ఇంత మాక్ష్మంగా కొలవడం ఆ కొలంలో ఎల్లా సొధ్యం అయింది? ఈనాడు "సెకనులో పది లక్షలవ వంతు కాలమును కొలవ గలిగిన గడియారాలు మన దగ్గర ఉన్నాయి. ఆశాటికి వారికి ఉన్న గడియారాలు ఎటువంటివి? మన దగ్గర ఈనాడు "టెలిస్కోపులు, మైకోమీటర్లు ఉన్నాయి, వీటి సహాయంతో డి్విగీలో లక్షవ వంతు కోణాన్ని కూడా కొలవడానికి వీలు

• కవ్రాగమనావికి అడ్డువస్తున్నట్లు తోస్తే “(ప్రధమ పఠనంొలో ఈ (పకర ణాన్ని వదిలేసి తరువాతి (పకరణానికి వెళ్ళవచ్చు న!

కలుగుతోంది. ఇటువంటి సాథనాలు లేని ఆ కొలంలో కోణములను కొలవడానికి ఏ రకమైన పరికరాలు వాడేవారు! ఆ పరికరాల విర్జుష్షత్వం ఏ వొటిః .

“* క్రియాసిద్ధిన్సత్త్వే భతి మహతాం నోఎకరణే” అన్నట్లు ఉపకరణ ములు ఏమీ లేకుండానే గడ్డాలు పంచుకున్న మహర్షుబూ, సన్యాసులూ దివ్య దృష్టితో నమ్మన్త సంగశులూ (గహిఎచగరిగె ఉంటారని నూతం (భమవడో కండి, ఏ దేవుడో (ప్రత్యక్షమై వారి సుదేహాలు నివృత్తి చేసి ఉంటాడని ఊహించకండి.

అనేక వేల సంవత్సరాల పకిశీలన వల్ల అనుభవం నల్ల, అనుమానం పల్లి మానవులు ఎన్నెన్నో విషయాలు తెబనుకున్నారు. ఎన్నో ఊశ హాగానాలుచేశారు. అందులో కొన్ని సత్యములు కావచ్చు. కొన్ని (ళమాజవితములు కావచ్చు. ఆ తస్పులను మరో తెలివైనవాడు మరో పరిశీలన వల్ల సందిద్దగలిగేవాదు. ఒక్కొంక్కప్పుడు నత్యమే మరుగున పడిపోయి, కేవలం (భమే పెకి దచ్చిస నందర్భాలు ఎన్నెన్నో ఉన్నాయి. ఆ తప్పు అనేక వందల సంవత్సరాలపాటు పరమ సత్యంగా భావింపబడవచ్చు, అంతలో ఒక కొత్త పనిముట్టు కనిపెట్టదిది, (భమ తొలగిపోయి, నత్య నిర్ణయం జరగవచ్చు. ఇటువంటి సందర్భాలు మౌనప జాతి చరితలో కోకొల్లలు. ఉదాహరణకి భూమి చుట్టూ నూర్య చంద్ర (గహ

_ వక్షగ్రాదులన్నీ తిడదగుమున్నాయని అనేక వేల సంవత్సరాలపాటు నమ్మేరు. ఆది తప్పు అవీ, తిరుగుతున్నడి భూమే అవి ఇటీవల తెలుసుకున్నారు కదాః

ఈ విధంగా మానవ విజ్హానం బిహునెమ్మదిగా తస్పృదోవలు తొక్కుతూ, ముళ్ల కంచెలకు అడ్డుపడ్తుతూ, సరిమ్రైనదారి వెకుక్కంటూ ఎకరకు 'సొగి పోతూ ఉంది. ఆయా జొరులు విజ్రాన సొధనకు పడ్డ (శమ చిత లంతా మనకు తెలియక, ఆ శ్రమ ఫలిత మాతరమే “కమైంకొైంతెచ్చ. అన్నట్లు సూ(క్యసప్రాయంగా తవియవావడంచేక ఆ విజ్ఞాన సంపద ఆంతా మన పూర్వులకు ఏదైవ శక్తుల సవోయువల్లనో లభించి ఉకటుందనే భావం ఇన్న3వాంకి కలగ డంలో వింత ఏమీ లేదు. -

అలనాటి అగోళళాస్త్ర ఉపకరణాలను గుంది లభించినంతవరకూ చూద్దాం.

గడియారాలు

శ్రీ పూ. 4 వేల సంవత్సరాల (క్రితమే గడియారాలను కనిపెప్టేరు.

ఆయితే, అవి మనం (ప్రస్తుతం వాడుకుంటున్న గడియారాలనంటిఏ కొవు. అవి ళిబి

పిటి గడియారాలు, ఇనుక గడియారాలు, నిస్పు గడీయారాలు, ఎండ గడియా రాలూనూం నీటి గడియారాలు కింద సన్నటి బెజ్జంఉన్న చెంబును సీటితో నింపి, వదిలే స్తే, రం(రంలో మంచి వీరు దియటికి కాంపోయి, చెంబు కొంతపేసటికి కాలీ అయిపోతుంది. చెంబు _ప్రైెజునిబట్టీ, రంట్రపు పరిమాణాన్నిబట్టీ సిరు బయటికి కారిపోయే వ్యవధి నిర్ణయమవుతుంది. అదే నీటి గడిమారం. దానినే “జల యంథతంొ అనికూడా అనేవారు. సరిగ్గా ఒక రోజు వ్యవధిలో నీరు పూ జిగా కారిపోడీ చిల్లి బిందెను తయారుచెయ్యాలి. మొట్టమొదట ల పని చెయ్యడానికి మార్యోదయం అవుకున్న సమయంలో జలయంల్రాన్ని (ప్రారంభించాం మూరో్యోదయసమయం సరిగ్గా ఎల్లా తెలుస్తుంది? నేలలో తూర్పున ఒక కొనదేరిన రాతిని పాతి, ఆ కొనకు సూర్య నాం హో / ర సూర్వోివయం ళ్‌ త్స మ! ఇ ల . గడియారం క, స్స | ఫి ్శ్న గ ల ల్లో శివ బొమ్మ : మార్యోదయంనుంచి మళ్ళీ సూర్యోదయానికి గల వ్యవధిని విరయించే వదతి ? ! |!

విందిపు పైళంచు తగిలినప్పుడు సూర్యోదయం అయింది అనుకోవచ్చు. ఇప్పుడు విలుచున్న స్థలంలోనే నిలుచున, ఇప్పుడు చూస్తున్న దిశలోనే చూడాలి. ఎల్లప్పు డూనూ, నీ “దృ(గేలొ (1106 0£ 81806) కదలకుండా ఉండడం చాలా ముఖ్యం. ఆది ఏ మాత్రం కదిరినా తప్పు వచ్చేస్తుంది దృంగేఖను మార్చకుండా ఉఊండగావికి ఈ రోజుల్లో ఆయితే స్పాండుకి. దిగించిన. “టెరిస్కోటపును ఉసమో గిస్తున్నారు "బ౨స్కోటపులు లేని పూర్వకాలంలో ఒక పెమరుగొట్టం తీనుకువ్మి చావని లోసల అటూ ఇటూ ఉన్న కణుపులలో కాల్చిన దబ్బనంతో సన్నవి రం్యర్రాలు పొడి, ఆ రెందు రంధ్రాల గుండా చూసే రాతికౌొన కనిపించేలాగ స్థిరంగా చిగించవచ్చు. 7

ఒక రోజున సూర్యోదయుతో మొవలు ఆయిన 4లయ)_తార్న మకునాడు మార్యోదయ వేళ ఆపెయ్యాలి. ఈ మధ్యలో కాస వీరు ఒక రోజు వ్యవధిని మావిన్తుంది, ఆ నీటి? 24 వమ. భాగాలుగా చేసి ఒకొక్క భాాన్న ఒక. గంటలో కాంని నీకు అనవడ్చు. అఎమరో మళ్ళీ 60 సమ భాగాలు చేని ఒక్కొక్క భాగాన్ని ఒక నిమిషంలో కారిన నీకు అనవచ్చు.

అయితే ఇందులో కొన్ని లొనుగులున్నాయి నీటి గకియూరంలో పోసిన నీటిలో కొంత భాగం, చేదా బయటికి కారిన సీబిలో కొంత భాగం ఆఏఎరి ఆయి పోవచ్చు. ఆపరి అయిపోయిన నీరు కొలతలోకిరాదు కనుక అవి “ోదోషంో (3£80౧ అవుకుంది. గిన్నెలకు మూతలు వెచ్యూలి బయటికి కారే సీటివి గాలికి వదిలెయ్యకుండా గొట్టం ద్వారా పంపించారి.

శెండవ లోపం ఏమిటంటే, ఉష్టో(గత ఎక్కువ అయితే రం(ధం పెద్దది అవురుందిః నీరు పలుచన అవుతుంది. కమక్ర బయటికి కొరే నీటి వేగం హెచ్చు తుంది. ఉష్ణోయ_గత తగ్గితే దానికి సరిగ్గా తలకిందులు, ఈ లోపాన్ని సరిదిడ్డడావికే జరియం౦గత్రావ్ని తఆమజయట ఎండలో కాకుండా, ఇంటిలోపల ఉస్టో_గత ఎక్కు వగా మారనిచోట ఉంచాలి.

మూడవ లోపం ఏమిటంపే, పై పాాతలోని నీటిమట్టం తగ్గుళూ ఉన్న కొద్దీ (కిందనున్న రంరం దగ్గర సీది వ్త్తిడి తగ్గుళూ ఉంటుంది. ఆందువల్లి బయటికి కొరే నీటి వేగం తగ్గకుంది. అంపే నమాన కాల వ్యనధులలో సమాన వరిమాణం గల వీరు దియటి! పోవడం సాధ్యం కాదు, కాలం గడిచినకొడ్డీ బయటికి కారే నీరు తగ్గుతూ ఉంటుంది కొబట్టి పాతను సమాన భాగాలుగా విడ తీయడావికీ వీలులేదు. ఈ లోపాన్ని నవరించే ఉపాయం ఒకటి ఉంది,

ల!

'పనున్న పెద్ద పాళఠకు పై కూ ప! స్‌ు భాగాన ఒక పెద్ద రంర్రం పొడిచి, (1 అందులోమంచి వీరు బభుటికి పోస | డానికి దారి ఏవ్పరచాలి. ఆ పాత | న్‌ా లోకి విరంతరం నీరు పడుతూ గరం తావ వా స్థిరమైన ఉండాలి. ఈ అమరిక వల్సి ఆ చాలా డు న్‌ిటిమట్టం పా(తలోని వీటిమట్రు స్థిరంగా ( (వమ బ అ యా వ ఉంటుంది. అందుచేత పాత బ్రమ అడుగునఉన్న రంరంలతో మంచి శ్రీ ట్‌ [ స్థిర వేగముతో నీకు బయటికి కారుతూ శ్లో కో 1 ఉంటుంది. ్ట _ స $వదొమ్మ : నీటి గడియారం

(కీ పూ, 250 వ సంవతర్పరంలో 'వైసీవీయస్‌ అవే (గ్లీకు విజ్ఞాని మనిషి - అవసరం లేకుండా ళఈన అంతట తానే పనిచేపే వీటిగడియారాన్ని తయారు జేశారు. స్టిరమైన నీటిమట్టం గల తొట్టె ఇందులో ఒక భాగం, ఈ తొ ఫైలో మంచి నీద “సిలిండరుూ ఆకారంలో ఉన్న సన్నవి పొడుగుపాటి పా(తలోడి పడుతూ ఉంటాయి. అందులో ఒక జీఐగు బెండు తేలుతూ ఉంటుంది. ఆ జీఐగు దెండుకి ఒక నిలువు కర, దావి చివర ఒక “సూచి (₹09/[60) కడతారు. విలిండరులో నీళ్లు పడుతూ ఉంటే జీలుగు బెండు, దానితోపాటు మాచి పైడి లేస్తూ, విట్టవిలవు స్కేలు మీద గంటలను చూపిస్తూ వుంటుంది. విలువు "ప్కేలుకి బదులు పళ్ళ చ(క్రాలు అమ)కవల్ల గుం్యడని "స్కేలుమీద ముల్లు తిరిగే ఏర్పాటుచేయవచ్చు.

సిలిండరుకి ౧ ఆకొరంలో ఒక పంపు గొట్టం అకికించివుంది. ఒక రోజు పూర్తి అయేనరికి ఈ వంపు గొట్టంలో సీరు దాణం గుర్తు వేసిన చోటికి వస్తుంది. నీరు ఇక్కడిదాకొ రాగానే *వెఫన్‌” (50109) సిద్ధాంతం మీద సిలిండరుతో ఉన్న నీరు అంకా క్షణంలో బయటికి దాని అంతట అడే వద్చేన్తుందిః జ్‌లుగు బెండు సిలిండరులో అట్రడుగుకి వచ్చేస్తుంది. రెండవ రోజు మళ్ళీ ఇల్లాగే

ళు అవటో కు! తలి

$41 గుం హా. ల్‌ శాసన కై కె; క్‌. డు కన్న గౌ లక్మి జా ల ౭ శనం (గ కై క్ర ఈర క? మ ద [| ఫి జ ర్ల క గ స్థిరమైన శ 1 $ ౮ చిటిమట్టం శ్ష మాక ళల పాత్ర / 150 జూ " కా జానీ | "సైఫన్‌ మంచి కొక. బ్యా ఒకసాం పడీనిరు న [| ( ఈ నేనన 'పైభన్‌ నుంచి పే కో ఫన్‌ నటితో తిరగి టా పళ్సచవక్రుం 1్థవదొమ్మ; మనిషి సాయంలేకుండా న్వయంగా పనిచేసే టీ, హూ. 250 నాటి ్యగీకుల నీటి గడియారం. వెవనులోముంచి రోజు పూ _ర్తికొగానే దియటికి. వచ్చిన వీటితో ఒక “పీజిచ।కం” తిరుగుకుంది. ఈ నీటి చ[క్రానకి వళ్ళి చ(కాలకో ఒ స్కేలు ( ల ట్రా అమరుస్తారు. ఈ "స్కీలుమీన ఎన్నిరోజులు గడిజీమో ముల్లు చూపిస్తూ" ఉంటుంది 1 | శ్ర

ఇసుక గడియారాలు నీటికి బిమలు సన్నని ఇసుకపోసి తదూరుజేసిన గడియారాలు తరువాత చాలా కాలానికి వచ్చాయి. ఈశాటీకి కూడా ఇటువంట్‌ ఇసుక గగియారాలమ ఉపయోగిస్తూనే ఉన్నారు = కోడి_గుర్దు ఉడకబెప్రే మెము నిర్ణయించడానికి ధర్మా మీటపక నోట్లో ఉంచుకోవలసిన వ్యవధి నిర్ణయించ డారకీనూ. రెరు గాజు కప్పుల మట్టులను సన్నని సా గాజాగొట్టుతో కలిపి, అందులో నన్నెని ఇనుకపోన ప్రమా చెండు కప్పుల మూళులనూ మూపసేస్తాదు ఇనుక గ లో / చియటికిపోకుండా. వాటిలో పోనిన ఇనుక పరమా (| సీ ఓ ణాన్నిబట్రి, 'రేణువుల వైజోవిబిట్టి, మధ్యలో ఉన్న ( హో థే గొట్టం వ్యాసొన్నిబట్టి ఇసుక అంతా కింది కప్పులోకి (1 న |. జారపడే వ్యవది విరయమవుళుంది. ఇసుక రేణువు శక్తే స్త 1 లన్నీ ఒకే వైజురూ ఉండవు కనుకనూ, వాటిమధ్య (/ (మ. ఘర్షణహడా మారుతూ ఉంటుంది కమకనూ ఇసుక గ రాతి: బయిబికి కారిపోయే వేగం స్థిరంగా ఉండదు... విర్దక్ష చా మైన కాల నిర్ణయానికి ఇది పనికిరాడు. వీటిని “మయో తయారుచేయడమూ, ఉపయోోంచడమూ నులకం 11వ టొమ థి కనుక మకీ అంతదేటు విర్దుష్షక్వం అవనరంచేవి ఇనుక గడియారం వనులకు ఉపయోగించవచ్చు వీటితో మకో ఇబ్బంది ఉంది. ఇసుక పరిమాణం మరీ ఎక్కువైతే సన్నవి రంధ్రంలో నుంచి ఇనుశ దియటికి రాకపోవచ్చు కనుక స్వల్ప కాలవ్యవధులరు మాథత్రమే దినివి వాడుకోవచ్చు. నిప్పు గడియారాలు ఒక రోజులో పూర్తిగా కాలిపోయే కొవ్వ త్తం తయారుచేసి, దానిని 84 నముభాగాలు చేసి ఒక్కొంక్కంభాగార్ని ఒక్కొక్క గంట అని విర్ణయించడావికి వీలుఉంది. రంపపు పొట్టు, బొగ్గు, పేడ కలిపి, పొరుగుపాటి కడ్డలుగా చేసి ఎండిబెట్టి, వాటిని వెలిషస్తే నెమ్మదిగా తగులబికుతూ ఉంటాయి. ఒక రోజులో పూర్తిగా తగులదిడే కడ్డీలను తయారుచేస్కి వాటి? 10% సమ భాగాలుగా గురులు వేసిన విస్సు గడియారాలను చ్రైనాలో శ్రీ పూ 1000 ఏళ్ళ ీతమే అపపో _గించేవారు. శడ

(్ర ఈ నిప్పు గడియారాలను అన్నీ ఒక్కలాగ తయారు గత చేయడం కషం. కొవ్వొ త్రిలో ఉపయోగించిన వతిలో న! అటి అంటి క రవ్వంత భేదం ఉంటే అది మండేవేగం మారుతుంది. త్త అల్లాగే రంపప్ప పొట్టు, బొగ్గు, పీడ పగ్పైరాల పాళ్ళను క్‌ చిట్టి వాటిని తయారు చేసినప్పుడు ఉపయోగించిన ఎత్తి సం డిని బట్టి, గాలిలోని తేమనుబట్టి అవి మండే. వేగంలో గై మార్పులు ఉంటాయి. కనుక నీటి _గరియారాలకున్నంత ఖా విర్షష్షత్వం వీటికి లేదు. కాని, వీటి తయాపచేయ (స శయ) డమూ, ఉపయోగించడమూ నులభం. $2వ దొమ్మ ? నిప్పు గడియారం ఎండ గడియారాలు "సరటిగోడ రాలూకు నీడగాని, మన్లిపండిరి తాలూకు. నీడగా? నేలమీద పడినచోటునుబట్లీ ₹చెము ఎంత అణుండో ఉద్జాయింపుగా తెబునుకోవడం ఈనాటికీ మనం చేస్తూనే ఉంటాము. గడియారాలు అరువగా ఉండే పల్లెటూళ్ళలో. వీడను బట్టి మైము తెలుసుకోవడం మామూతే. డీనినే ఎండ గడియారం (50% 6111) అనవడ్చు, _ విట్టవిలువు స్తంభం తాలూక నీడ 8 వ బొమ్మలొ చూపినట్లు ఫడదుఏ నుంచి తూడ్పుకి జరుగుతూ ఉంటుంది. అఆ వీడ కడిలే దారిలో (గడియారం చూస్తి గంట గంటకీ ఒక్కొక్క గాడ్త పెట్టుకుని, నీడ ఏ గుర్తు దగ్గరకు వస్తే అన్ని గంటలు అయిందని తెలుసుకోవచ్చు. కొని ఆ నీడ కదిలే దారి స్థికంగా ఉండదు. కనుక ఈ రోజున పెట్టుబన్న గుర్తలు మరో మూడు నెలలతిరువాత పనికీరావు. మ౨ ఎల్లాగ? తీనికి విరుగుడు కనిపెళురు. ఉపయోగించవలసినది స్తంభం నీడ కాదు, గోడ వీడ, ఆగోడ అయినా “ఊఉ త్తరందక్షిణో డిశలో ఉండారి. అంతేకొదుం ఆగోడ పైభాగం నేలకు సమాంతరింగా ఊఉండరూడదు. దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి వెగ్గిన కొద్దీ ఎత్తు పెరుగుతూ ఉండాలి. నీవు విలచున్న స్టలం పి అక్షైంశం (14111040) మీద ఉండో అన్ని డిలగీల వాలు ఉండాలి ఆ గోడ, అప్పుడు జీప్‌

ఆ గోడ నీడ అన్న బుకువులలోనూ ఒకే విధంగా మాకుకుందని (క్రీపూ. 2000 సంవక్సరాల్మకితం శజిప్పు, దావితోవియా డేశాలలో కనుగొన్నారు ॥ ఆనాడు వారు నిర్మించిన ఎండ గడియారాలు కొన్ని తవ్వకాలతో దొరికేయి... వాటివి ఉపట్తూగించి కాలాన్ని చాలా ఖచ్చితంగా కొలవవచ్చు. 406 ఏళ్ళరు పూర్వం పళ్ళ చక్రప్ప గడియారాలు కనిపెట్టక పూర్వం సరియైన మైము తెలుసుకోవాలంటే ఎండ గడియావం తప్ప మరో సులభమైన దూర్గం ఉఎడేవకాముం. ఇప్పటికీ పాశ్చాత్య డేళాలలో పాత కొలపు భాగ్యవఎళుల ఇళ్ళముంచున్న “చాసుోలో ఈ ఎండ గడియారాలు దర్శనమిస్తాయి. పీచి2 పవరుపకితే దారు విహు నుల భం, వాదవపంగా తయోస చేసుసనే ఏడ్ద3ం వివవిస్తాను. యి అని వి యొ వ లో త్రునవతొల టా న / న ంటాోరం మ్‌ గ్త్‌ / కి టర[ానికీ / ప రక | ; [గాస్‌ దీ | టా! (న శ | న ్ట్‌్యో ఫ్ట మ్మ ర్‌ ర త ష్‌ || మ్య్‌ స్స్‌! స ్గ ల న సడ జవ. తతర " రో క ల! టా ఇ రం త్‌ 18వ బొమ్మ : ఎండ గడియారం శ్‌

నలు చదరంగా ఉన్న బిల్ల చెక్కుమీద ఉత్తరందక్షిణాలను సూచిన్తూ ఒకి సరళరేఖ, దానికి లంబంగా తూర్చు-పడమకలను సూచిస్తూ మరో సరళరేఖ గీదూరి. తూడ్పు. పడమర, ఉత్తరం, దక్షిణం ఆనిఆ బల్ల నాలుగు అ.చుల వ్‌గ్గర పేర్లు (వాయాం. డిచ్చాచిని (00%0159) ఉవయోగి చి. ఉత్తర దక్ష ణాలను ఖచ్చితంగా నిర్ణయించి బల్లమీద వాసిన ఉత్తరం ఉత్తర దిట్కింగానూ, డక్షిణ భాగం దక్షిణ దష్యాగానూ ఉండేటట్లు అమ్చు, విన్షి చెక్కను అదే -. స్థితిలో కదలకుండా నే-మీకగాన, ఎత్తయిన దిమ్మమీ5గాని మేకులతోదినిం చా. ఆత్తవం ఆవ ఉన్నతోం _ల్లమవ 12 అనే అంచన; చూర్చు" ఆని ఉన్నచోట 6 అరే అంతె; ఫఇడమరీ సె ఉన్నచోఎ మళో 6 అన లంచెను (వాయాలి. మిగిలిస అండెలను ఎల్లా (వాయాలో తరువాత వివరిస్తాను. సీపు ఉంటున్న స్టం ఏ లనణైంకం మక పు:దడో శెలసకోవా౨. మీ కాలూనా సటం చూడి చీ3ం చెబుసుకోవచ్చు. లేదా రాత్రివేళ ఉత్తం ఆకొళంలో యరయవనక్షంాన్ని చూచి, అది ఎన్ని డిలీల ఎత్తుకో ఉన్నదో కొరిస్తే లదే మీ &ఊరి అక్షాంశం, | 8 శుదళౌర టల్‌ బటయాాత+ె న జ్‌ ళా * వం 2 ట్ర ర్ట గి 6 స్ట్‌ గ్‌ ళ్తా ఫీ న ం నవున్న చోటు భూమినముతలం 14 వ బొమ్మః నప్తర్షి మండలం = (ధువతార = ఆ తార ఎన్ని డి_గీల ఎత్తులో ఉందో అదే నీ వున్నచోటి అక్షాంశం. ఇన్ని డి్నిగీల కోణం గల నమకోణ తిభుజాకారపు రేకను క త్తిరించి. ఎండ గడియారం నిర్మించారి. అన్నట్లు (దువనక్ష(ర్రాన్ని గుర్తించడానికి నులభపర్ధతి ఉంది. ఆకాంలో ఉత్తరాన “సప్తర్షి మండలం” అనే "పేరుతో ఏడు (పకాశవంకమైన నక్షత్రాలు కనిపిస్తాయి. వీజిలో మొదటి రెండు నక్ష్య్రాలను కలిపి, హటి మధ్య దూరానికి శౌ

మమారు 8 కెట్లు పొడిగిస్తే (దువతార వస్తుంది. భూమి తన చుట్టూ తాను తీరు గుతూ ఉండడంచేత ఆకొశంలోవి నక్షత్రాలు అన్నీ తిదగుకున్నట్లు కవిపిస్తాయి. కొని ఈ (ధువళార ఓక్క టే కదలకుండా స్టిరంగా ఉన్నచోటనే ఉండిపోతుంది. అదిగో ఆ నక్షతం ఎన్ని రిలీల ఎత్తులో ఉన్నదో కొలిచి తెలుసుకోవాలి. ఆది ది డి్యగ్రీలు అమకుందాం. నీవున్న చోటు ౫ డిలీల అభ్లింళంమీక ఉన్నరన్న మాట. ఇది తెలుసుకున్న మీదట 14 వ దొమ్మలో చూపినట్లు ఉకె౦ అవనే నమ కోణ ,తిభుజాన్ని రేకు ముక్కమీవ గీసి, దానివి కత్తిరించి తియ్యాలి, ఈ (త్రిభు జంలో ఉ అవే కోణం ౫౧ ది(గీలు, ౮ అనే కోణం 00 డిలిలు ఉండాలి. ఇంతకుముందు తయారుచేసి స్థిరంగా బిగించిన నలుచదరపు ఐల్లమీవ ళూద్నుంపడమర, ఉత్తరందక్షణ రేఖలు ఖండించుకున్న దిందువు మీవ ఈ (శిభుజం తాలూకు & అనే శీర్షాన్ని ఉంచి, 4౦ అనే ధువాన్ని ఉత్తర గేల మీద పెటి, (తభుజాకారప్ప రేకు ముక్కను నిట్టనిలువుగా బల్ల చెక్కలో దిగిం చాలి, కదలిపోకుండా. అప్పుడు గ్ని దగ్గర కన్ను పెట్టి. గీ3 అనే ధుజంమీడుగా చూస్తే (ధ్రువతార కనబడుతుంది, ఈ శ్రిభుజారారపు రేకు యొక్క నీడ దిల్ల (5121) మీద పడిన చోటును ఐట్రి సరియైన "ఇెమును తెబుసుకోవచ్చు. అందు. కోనం డియల్‌ మీద గంటలను సూచించే గికలు గియ్యారి, ఆ గీతలు ఏ విధంగా గియ్యాలో చూపిస్తాను డయల్‌ మీవ 4౮౦౮ రేఖకూ, గంటలను చూచించే గికలకూ మధ్య కోణం ౩ డిగ్రీలు అనుకుందాం. ఈ కోణమును తెలుసుకోడానికి ఉపయోగించవలవిన సూ్యతం ఇదీ: గజం చ జ్‌!) 0480 (10. 15) 1! గంటలకీ, 1 గంటకీ ము! కనుక ౫౭౦ = 0.68 510 ౫౬ 10 గంటలకీ, 2 గంటలకీ ౫-2 కనుక 1829 = 0577 511౫0 8 గంటలకీ, 3 గంటలకీ ౫ =39 కనుక 49 ౬ 105000 8 గంటలకీ, 4 గంటలకీ ౫ ==4 కనుక గ౭9 ౫ = 1.782 వ్‌ 20 7 గంటలక్సీ 5 గంటలకీ ౫₹౬ర్‌ కనుక గమ = 0.782 31౫0 న!

కోణములయొక్యం గౌడ౦ 5115 విలువలు ]410160361021 [49161 ”ో చూచి తెలునుకోవచ్చు. మీ ఊరి అలైం*0 (౧౮0) తెళ9యగానే * విలువల వేరు వేరు గంటలకు తెలుసుకోనచ్చు. ఈ ఫార్ములా ఉపయోగించి. ఉత్తరం ఈ విరంగా డయల్‌ 8 983 + 23 4 మీవ వేరు వేరు గంటలకు సంబుధించిన నరళ రేలలు 7 ర్‌ గీయాలి. అంతే ఎండ గడియోాగం తయారై నళ్లే. ల | కం అిభమిజారాంప్పు.. రేశుపె పడమర గ్ర 6 రు. ల్రంచుకాలూకు నీడ డయల్‌ స్త... మీన ఎక్కడ పడుకుందో వ్‌ క అన్ని గంటలు అయినట్లు క్షణం తెఎసుకేవచ్చు. 15 వ దొమ్మ * హైవరావాను ఆఅజ్షింశానికి సరిపోయే సన్‌ డయల్‌ | ఉదాహరణకి మైదరావాదులో ఎండ గడియాాన్ని విర్మించదలచుకుంపే గంటల గీకలు ఏ విఠ.గా గియావో చూపిస్తాను. హైదరాబాదు అక్షాంకం = 1700 = ౫ కనుక 510300 == 0.288 11 గంటలికీ, [! గంటకి 20 = 0.070860 కనుక ఇ 4 801 ః 10 గంటలకీ, 2 గంటలకీ ౧౫౩0౩ = 0.170200 కనుక - 9) 46! 9 గంటకకీ, 9 గంటలకీ గౌరి = 6.208 కనుకశై = 16) 861 8 గంటలకీ, 4 గంటలకీ ౧౭6 2 = 05160 కనుక శ = 272 181 ? గంటలకీ, ర గంటలకీ శౌ2ర 3 ఆ [1.112 కనక ౫ == 48) 8! జ్జ శతి

ఇటువంటి సనొడయల్‌ని 15 వ దొమ్యులో చూపించాను. ఈ విధంగా నిర్మించిన ఎండ గడియారానికి, ఖచ్చితంగా త:గే అధు౨కమైన గడియారానికి కొద్దిగా భేదం ఉంటుంది. ఏడాదిలో కొన్నిరోజులు పళ్ళ గడియారం కన్న ముందుగానూ, మరికొన్ని రోజులు వెనుకగానూ ఉంటుంది. ఈ భేదాన్ని కవ ఫట్టికరో చూపించాను. సన్‌ డయల్‌ చూపిన మైదముకి ఈ వట్టికతో చూపిన _డోషం 1. అవి ఉంపే కలపారి - అ౨ ఉండే తీసెయ్యాలి. అప్పుడు వళ్ళ గడియాం౦ చూపించేశైైము ప్ప్టంద. సనొతయల్‌ చూపించే "బైదుకి ఈ పట్టికలో చూపిన దోషం కలిపితే పళ్ళ గడియారు చూసే బైమువిస్తుది జసవరి 1 (80) ఏర 1(10) జూలై 1 (40)| అక్తో 1 (49) జనవరి ( (80) వ్యపిల్‌ 10 (1) జూలై 1059) | అక్తో. 10(.189) జనవరి 20(11[9) ఏనల్‌ 20(.1వ)ి జూలై 8 (69) | అనో 20(-16వ) ఫ్వింసరి 1 (1400) డు 1(859) ఆగను 1(4న) | నవం 1(109 ఫిసివరి 10(14న్సి . మే 10 (-4౨) , అగిస్తు 10 ($50) | నవం. 10(-:69) ప్విబవరి (14న), మే 20 (80) [ ఆగెస్టు 20 (“ని | నివం. 20(.14వి) మవొబ్చో 1 (120). జూన్‌ |! (౨2౫) పెపైం 1 (0౨) | డివెం. 1(-11) మార్చి 18 (110), జూన్‌!0 (1వ) వెప 10(8)) | దివెం.10(-72 మార 70 (3 ' జూన్‌ై0 ( సెప్టెం క. క 2 క్‌, 1వ పట్టిక ల ఈకిష్టియనులకు, దావిలోనియనులమ ఇంత గణికం రాదు. వాప తయారు చేసిన ఎండ గడియారాలలో గంటల గీ౩లు సమాన దూూలలో ఉండేవి కాని, పీడ సమాన వ్యవధులలో సమాన దూరాలు జమగము కినుక వాతి గంటలు సంధ్యా సమభూలలో పొట్టిగానూ. మధ్యాహ్న సమమింలో పొడవుగానూ ఉండేవి, ఈ గణితం ఆంతా ఐఖివృద్ధి చేస్తి గంటలు అన్నీ సమాన వ్యవధుబు కలవిగా చేసిన వారు షగీకులు, జయపూరు ఎండ గడియారం (పవంచంలో డెల్ల అన్నిటికన్న పెద్ద సన్‌ డయల్‌ మన డేశంలో జయ పూరులో ఉంది దానిని 1750 వ సనంవత్ప్చ్సరింలో మహారాజా రెండవ జయనింగు నిర్మించాడు. అందులోని (కిభుడాకారపు “నీడ పలకొ పొడవు 175 అడ గులుః దావిపైకి వెళ్ళడానికి మెట్లుకూడ ఉన్నాయి. [0 అడుగుల వ్యాపార్థింగల రొతి . “ప్కేలుమీద ఆ నీడగ నిమిషానికి 2 1/2 అంగుళాల చొప్పున కదులుతూ ఉంటుంది* ఈ ఎండ గడియారం చూపే మైముి తాలూకు నిర్చుష్టత్వం సుమారు ఒక వెకండు। వ

స సం క్‌ లు న గ్ర యప్‌. న్‌ లే న. స స స 0 వ ల పో య చల ప మ. వ! గ. న. స నృప స సు గ. క న క? ను | [ఆం న. న నస లై. సై ర ఇ న. క. చో వ్‌ న య. ప ఖే ర. నన మ ర కమల న వి ప త స్ట్‌స్తాన న మనపై జపే మ సల ఫ్‌ య్‌ స ఫ్‌ క ప నమో ప సక స్టన్‌ నా [య ఇయ ్లో మో సు సం న. సంతు హు వ ర! స న లుం సు ర క. సం. సన్ను న్‌ు టం! సు స న! సమన నం ప ల న వ్‌ టు న్‌ టై రట నక. న న వ. స! నస! ను పంట. న య. న న. సస ల వా. ప కవల న. ను. వ ప దు." క! నం మ జాం న లల నర ను చప స /| ్‌ మ నభా స్య 8వ దొమ - ననున క్రి జయపు మనల్తడనాని నే

• లో పమల € పంిళోధడ మన చ గా కని ళాల స డేశంలో పిస్తుస్నది టీ హెందప లో నీటి స్తుస్నది ఎండ శు 1750 మనా విట గో గడియ గడియా | నళ శర గంయౌోెరొలు ర్త స్వయంగా వ్తజ్తాడు లు వికు - 06 ంచాడట కౌ ్తం నిర్ణయ వగు తన వారు. నప ఇ కాలసిరి ణి లళి వివా న ళూొరె సువ్రపిడ పెళ్ళికి యంకో * వివాహే నలీ న ఛకూతురు ర్‌్యుంకి స థి హవేదిక ప షం లావతి ఉ పా రు బౌతు ౮. చిల్లి చె పః్యంనేనీ పెళ్ళికి పొషటలో ఎక్కంతొ లొ లి చెంబులో వ్‌ గడి ళ ల్‌ పెట్టుమున శ్రంళి లొంగి చూద ఇంకొ ఎన్నివీ గడియాాని ఆ కొరణంవేతి న్ని ముత్య విందట, అప ఎ బక్క ఉనా ఖ్‌ వేత అన ఖ్‌ జాం కె న =, అపఎక్తుు పమ న్నామోనని తత్ఫిలిత ఎ మర్యం కాం దెంబల వడి ర పడ ్రహాకవశాడ్తూ ఆవ ర ఖ చంగా ఆమెను చి వ ముహూర రం్యధం వశాత్తూ ఆమె ౦లో ఉ చిన్నతనంలో ర్తంకన్న మూనసుకుపో న ఉంది. కొడి లోనే వెధవ ఆలస్యంగా ష యిందట పోవడమూ ణం ఏమెశేనేమిగా వ్యం (పాప 7 పుప్తై కి క్ష లు! ః ఆమె త సమి పించి అట కీర య త్‌ం ఆలా మిగాొని జు చవి ట్‌ టు చేయడమూ, రడీ దగ్గరే ఉ * లీలావతికి చిన ఓక కఠ ప వారు.డు (వా ఆమె. పేరుని * ండి గణీత ద్యోతి చిన్నశనంలొనే అదా మాకం గణితం” స్త్రాలను అద్యయనం విజం, అనే వుస శయనం కం న్‌ భాష్కటరా ర్‌పే

స్ట్రిలాద్‌

ఇంతవరకూ కాలమును కొలిచే పరికరాలను పరి!లించాం. ఖగోళ శాస్తాం ధ్యయనంలో ముఖ్యమైన రెండవ కొలత నక్షత్రాం ఫ్టాన నిర్ణయం. అగోళంమీవ ఏ సక్ష్యరాలు ఎక్కడ ఉన్నాయో, రెండు నక్షత్రాల మధ్య ఎన్ని డియగీఐ కోణం ఉందో తెలునుకోవడం చాలా అవసరం. అవి తెకిప్తే సూర్యుడు, చం్యమడుం టహములు ఏ సమయంలో ఖగోళంమీద ఎక్కడ ఉన్నాయో నిర్ణయంచవచ్చు. ఈ పనికోనం "ఆస్ట్రివాట్‌“ (48౧౦1206) అనే పనివట్రును “ల్రీన్తు పూర్వం

2 వ శతాబ్దంలో గికులు కనిపెకేరు,

వ్యోనద, జు స టి ర ప్ర ఖో చున్ని బళ చ /భ్లో ప”

7వ బొమ్మ “ఆస్ట్రలాబ్‌” ఖగోళంమీవ నక్ష(్థశ్రాల స్థానాలను కొలిచేసాధనం. వ ఆకారంలో ఉండే “కోణమానిని (లి౯ం051060౧) తీనుకుని, ఒక: పొడుగుపాటి సన్నని గొట్టాన్ని. దాని పీఠానికి నమాంతరంగా బిగియగట్టారి. ఆ గొట్టంలో ఒక కొనని “కాస్‌ తీగలు” (68088 ఇ1౯6) అమర్చాలి. గొట్టం తాలూకు రెండవ కొసనుంచి చూడాలి. ఈ కోణమానిని పీఠష మధ్య బిందువు నుంచి దారంతో ఒక బరువును వేలగట్టాలి. ఈ దారం (2029 కహిల) నిట్ట నిలువు రేఖను సూచిస్తుంది. నక్ష్యతాన్ని ఈ గొట్టంలోమంచి (కాస్‌ తీగల మధ్య చూచినప్పుడు విట్టనిలువు తాడు చూపే కోణమే ' సక్ష్యతపు *4రో£ిండు దూరం

(2ల111 ప1811906) = 2 డి్యగీలు

నక్ష్యత ఉన్నతి (41116440) వావీ జా లీ800డై

నక్షత్రం తాలూకు ఎజిమర్‌ ((4౭1యు[్రు కూడా తెలునుకోవాలం పే, చీరని విట్రనిలువు ఇరుసు మీవ ను9భంగా తిరిగేటట్లు అమర్చి, పీరంమీన రెండు ౨ వంటి కోజమానినులను వృత్తంలాగ అమర్చి, గొట్టాన్ని సూచించే $శలో ఒక్‌ ముల్లును (పం1316) దికంచారి. పీఠం మీద 6180) కలిపే నరళరేఖ ఉత్తర దక్షిణ రేఖను చూపించేటట్లు అమర్చాలి. ఈ పనికోసం గొట్టంలోనుంచి (రువ నక్ష శ్రాన్ని చూస్తూ పీఠంమని ముల్లు సున్న డిగీలను చూపించేలాగ పీఠాన్ని తిప్పి, కదలకుండా టిగించాతి నేలకి. అప్పుడు ఏచైనా సక్ష్యతాన్ని గొట్రంరోనుంచి చూస్తే అది ఉత్తర దిశకు ఎన్ని డి్యగిల కోణంలో ఉందో (ఎజిమత్‌) ముల్లు చూపిస్తుంది. తురీయం (౧౮49%4సూ) అతి మహర్షి "తురీయ" అనే యం(శ్రాన్నిసూర్య(గహణ సమయంలో ఉవయో%-చినట్లు బుగ్వేదం ౪ 40.6 వ మంతం తెలియజేస్తోంది సిద్ధాంత శరోమణ్‌ అనే (గంధ.లో గోళలధ్యాయంలొనూూ యం(క్రాధ్యాయంలోనూ భాప్కరాచాడ్యుడు తుకీయ యంత్రాన్ని ఎర్జించాడు. టె పాళ్ళ్చాత్యులు క్వాండెంట్‌ (601412౧0) అనే సాధనం ఉపయోగించే వాద. లస్ట్రవాత్‌రో ఉంచే 180 డిగ్రీల చాపాన్ని సగంచేప్కే 00 డిలీల చాపాన్ని ఉపయోగించారు. ఇది పృత్తంలో నాలుగోవంతు కనుక దీనికీ పేరు వచ్చింది. శికోకు బమలు 16 చాపాన్ని ఉప మోగిస్తే పెళ్సైంట్‌. (5671890 ఆంటావ, అడి వృత్వంలో ఆవవవింతు కనుక (పెస్తుతం చావం (0 డిగ్రీలది ఆయినా కొకపోయినా పెళ్పైంట్‌ అనే పేరురోనే ప్యవహరిస్తున్నారు.) డీం సహాయంతో ఏదైనా నక్ష్యతం (పేక్షకువి మరద్యాహ్నరేఖను (096౧౭౧8 6518128) దాపేటప్పుడు. దాని్యరువ దూరము (011౯ శే13(8066), ఆసవమయము తెంసుకోవచ్చు. ఇందులో శ అనే ఇనుప గొట్లాన్ని ఉయవతార దిశలో (ఏర డిగీల కోణంలో) స్థిరంగా బిగిస్తారు దీవిని ఇరునుగా ౨ “స్తర్భాకో రరయవంట్రమాయా అవోదివో వర్తమానా అవాహన్‌ గూహం మార్య తమసాప్యవతేన తురీయేణ (దిహ్మడా విందద్యకికో (ఓ ఇంయ్యడుడా ॥ ఆకొళం కింద వ్యాపించి? స్వర్భాముమాయ తమన్సుచే ఎప్పుదు హరి£పిబడుతుందో తురీయమును ఉపయోగించి అతి తెలుసు రున్నాడుం) “డశీక్భతం చ(కముశంతి చాపం కోదండ ఖం అండం ఖలు తుర్యగోళంంొ క్‌)

జీనుకుని క్వా(డెంటు తిరుగుతుంది. ఈ క్వాాడెంటు మీక: నక్ష ేకణ కోనం ఒక గొట్టం కదులుళూ ఉంటుంది. (రుఏనెక్ష త) నుంచి ఏదైనా నక్ష్యతం ఎన్నిడి్యగీం దూరంలో ఉందో ఈ సారనాన్ని ఉసమో%ంచి శెబసకోవచ్చు. తువతౌర మ ఖై | స 1 " | స సీ గ్గ నో | ౪ మె య * లి స | శళ్లివ్‌చన్‌ తీ | 18వ బొమ్మ : నక్ష్యతపు (దువ దూన్ని కొరకే సాధనం.

_ మ్యంప్రవిద్ధ డేంష్‌ లగోళ కాస్త్రజ్ఞాదు “వైకోదాహే” (1548 = 1001) ఉనయోగించిన క్వా(డెంటు తాలూకు వ్యాసార్థం 19 అడుగులు. కనుక ఒక డి్యగీకి 4 అంగుళాలు, కప్పీల సాయంతో కదిలే ఆ క్వా_డెంటును ఉపయోగించి డి(గీరో 200 వ వంతు విర్ణుష్టక్వాన్ని పాొదించాడు.

ఇట ర్‌డీ

.. స! క్ష [1 | వ. పొధించిన ఖగోళ వలన ఆశ్చర్యం. కలిగిస్తుంది. లి

5 వ పకరణం (= , పంచాంగ నిర్మాణం 'పకృతిసిద్ధమైన కాల (వమాణాలు మూడు కనిపిస్తుయన్నాని 'తెలుసు కున్నాం. అవి, రోజు, నెల, సంవత్పరమూనూ. వాటికి కొరకులు భూమి, చందుడు, సూర్యుడూనూ. ఓక సంవత్సరకొలంలో నరాసరి రోజు పొడవు 21 గంటలు. అమావాస్యకూ అమావాన్యకూ మధ్య సరాసరి వ్యవధి 29 5805879 రోజులు, దీని౨ి చా్యదమానం అంటారు. శ ల మ్‌ సలా గ (ఈు ననా యరంగతి న్‌ సాం (౯ ధ్‌. షో (యణ సో క తా జు వా “గ్రా శ ద లా కాం / జై మ చె ళా. ళో కటా న్‌ లా. ళన నమూ ట్ల ఫి క జ ట్‌ (| ప్న క్ట వా లో, బాద ఢి ఈమతిమనా-- మో యైాాదననడూా | చశొాాాంట్‌ ద్వా మ్‌ జనో స్క _ శెండు వనంత విషవత్తుణ మధ్య కాలాన్ని ఒక (సాయన) నంవత్పరం అంటారు. దీని పొడవు $866.212109 రోజులు. ఒక నంవత్పరంలో 12-8082848 అమావాన్యలుంటాయి. ఈ సంఖ్యలు అన్నీ ఎటూ తెగని భిన్నములై ఉండడం మన దురదృష్టం. ఇవ అన్నీ పూర్షి నంఖ్యలై ఉంటే ఏ ఇబ్బందీ లేకపోను. ఉదాహరణకి ఓ చ్‌నా ఠ్‌5

చాం[దమాసారికి సరిగ్గా 80 రోజులు అనుకుందాం. ఒక సౌర సంవత్సరంలో సరిగ్గా 12 చాం్యదమాసొలు (లేదా 809) రోజులు ఉన్నాయి. అనుకుందాం. ఇల్లాగ అయిఉంపే పంచాంగం పదో ఎక్కం అస్పగించినంత సులభమైపోను. అటు నూర్యుజ్జీ ఇటు చంగదుణ్ణీ కూడా తృట్తిపవచే కేలండరు అనేక వేం నంవత్చరాల (క్రితమే ఏర్పడి ఉండేది. కావి, డేవున్ల అంత సులభంగా కనిక గిప్తారాః ఈ మనుష్యులు ఎల్లా గింజుకు ఛస్తారో చూద్దామని నూర్యచం్యదులహ, భూమికీ సరదా పుట్టింది. వాటి తిరుగుట పూర్ణ సంఖ్యలు కొకుండా భిన్నాంకములైై హజాద్చున్నాయి. ఈ ధిన్నములను సరిపుచ్చడానిక్షై మౌనవ్పలు పడ్డ తమ ఫలితమే కేలండరు కఠ.

ఇటువంటి గడ్డు పరిస్టికులలో అనునరించదగ్గ మార్గాలు మూడు ఉన్నాయి,

1. శకేపల చాంద పంజాంగం:

“సూర్య రగవానుడా। సీహూ, సీ నిడకలకీ ఒకొ్శ-క్కం నమస్కా=రం. నిన్ను సంతృప్తి పరచడం మా శెవ్వరికీ సాధ్యంకాదు. నీదోవ వీడీ, మా దోవ మాదీ” అని సూర్యుడికి ఓ దండం పెక్షేసి, సూర్యగమనంతో ఏవిరమైన సంబంధమూ లేకుండా కేవలం చందకళలను ఆధారంగా. చేసుపుని శకేలండరును తయారు చేసుకోవడం మొడటి సర్ధతి, పూక్ణీమతోగావి, అడూవాన్యతోగాని నెల మొదలు అవుతుంది నెలకు 201 రోజులు. అటువంటివి 1 నెలలు కలిస్తే ఒక సంవత్సరం. కనుక సంవక్సరానికి 1206290 == 854 రోజులు ఒక్క పన్నెండు నెలరేకొదు, యనకు తోచినన్ని నెలలు ఒక సంవత్సరం అనుకోవచ్చు; దానికి చంటదుడేమీ ఆభ్యంతరం చెప్పకు. ఈ చాం్రదసంవత్సరానికీ భూమి ఒకనౌరి సూర్యుని చుట్టి రావడానికి పిశ్తేకాలావికీ సంబంధం ఏమీ ఉండదు.

(చపంచ మంతటా అన్ని జారులవారు మొబమొదట అవలంవించినది ఈ విధమైన కేవల చాం్యదమానమే. ఏమం'సే, చంద్రకళలలో బేకం కనిపించినంత నృ్పష్టంగా సూర్యగమనంలో మార్పులు కనిపించవు, ఒక పూర్ణిమ నుండి ఒక వూర్మైమకి రోజులు లెక్క వేయడంలో ఉన్న సొలభ్యం రెండు విమవత్తుల మర్య గడిచిన రోజులను లెక్క వేయడంలో లేదు. పిషువత్తులా, అయనొంఠాలూ వృష్ణంగా కనదిడనే కనదిడవాయిర ।

ఈ రకమైన కేలండరు ఇస్పటికీ ముస్తిం దేశాలన్నిటా ఉంది, వారికి చంగడుడు పరమదైై వం. వారి జెండా మీవ వైతం నెలవంక కనిపిస్తుంది. 20 1/2 రోజులు ఒక నెం అనుకోవడం కష్టం కనుక కొన్ని నెలలప 29 రోజులు, మ9 కొవ్ని నెలలకు 80 రోజులు అవి సర్దుకున్నారు.

క్‌?

ఇల్లాంటి చంద్రమానం ఉపయోగించుకోవడం వల్లి ఒక పెద్ద చిక్కు ఉంది. అనలు సౌర నంవత్చిరావికి 865 1/4 రోజులు అయిఉుడగా చా. నంవ త్చరొనికి రోజులు 854 మా(్రిమే. కనుక ఏడాదికి 11 1/4 రోజుల చొప్పున చం(ద్రుడు వెనుకదిడిపోళాడు. వెమకబకిపో తే వచ్చే నష్టం ఏమిబంటారా? బుకువులు చం్యడుడి ననుసరించవుకదా? సూర్కుడే బురు చట్రారికి అడి సతి క8దో? రూమి మీద మనుములకు ఏ బుచువు ఎప్పుకు వస్తుుదో తెబసు కోవడం చాలా అవనరం, విత్తులు ఎప్పుడు చల్లాలో, కోతలు ఎప్పుదు కొయ్యాాలో, ఏ సమయంలో శేటాడితే ఎమ్మువ లాభమో, ఎప్పుడు పెలవేప్తే ఏ రకం చేసలు ఎక్కువ దోరుకళాయో, డై తయా్యతలకు ఏ సమయంలో మంచిదో మనుషు9కు శతెలీయాలికడా ? మానవుల జీవన సరళ అంతా బుకుచ్యక్రం మీవనే ఆధారపడి ఉంది, శ్రేవలం చాం్రమౌనాన్ని ఉపయోగించడంవల్ల ఏ బురువు ఏ నెలలో 'మొడలు అవుతుందో సామాన్య జనాభాకి అర్థంకాక చాలా గందరగోళమైపో తుంది. కమక దీని ఉపయోగం తక్కువ. 2. వేవల సౌర పంజూంగం : చందకళలతో సంవంధం ప్పూర్తి” వదులుకొని సూర్యగమనావ్ని మ్య్యతమే పరిశీలించి, నంవత్సరం పొడవును నిర్ణయించి, దానివి ఆదారంగా చేను కువి తయారుచేసిన పంచాంగం ఇది, భూమి సూర్యుని చుట్టూ తికగి రావడానికి పపే కాలంటో 12వవంఠును నెల అంటారు. ఆంతేకొని నెల అనే మాటకు ఈ పంచాంగంలో చర్మదుడికి సంబంధం ఏమ్‌ ఉండదు. ఇకి వట్టి పేద మామే, శేవలం 1? నెలలు కానేొదు. సంవత్సరాన్ని ఎన్ని భాగాలు చేసుకున్నా వద్దనే వాడు ఉండడు. క్‌ ఈ రకమైన సంచాంగం ఈజిప్పుతో మొదలైంది. రోమన్‌ సాామాజ్యంలో అభివృద్ధి చెండిం- . (వస్తుతం (పపంచముతటా వొడుకలో ఉన్న కేలండరు ఇదీ. ఈ కేలండరు (పకొరిం నునకు బుతుకమం ఖచ్చితంగా తెలుస్తుంది. కావి చండ్రుడు ఏమెపోతున్నాడో తెలియదు. “ఈ రోజు రాత్రి 12 గంటలకు వెన్నెల ఉంటుందా ? ఉండదా ఇ అఏ నీకు కనిపించిన వొతినెవడినె నా అకిగి చూడు, వెంటనే సమాధానం చెస్పగలడే మో అయితే, చంద్రకళా పెరిజ్ఞా వల్ల తప యోగం ఏమిటి అంటారా $ అది వేరేనంగతి. ఎలక్ట్రిక్‌ దీపాలు యూమ్ముమం వెలిగి పోతున్న ఈ రోజులలో వెన్నెలకు విలువ లేకుండా పోయిందిగాని ఆముదం దీపాలు కూడా ఎరుగని కొలంలో చంద్రుడికి చాలా (ప్రముఖమైన ష్టానం ఉండేది. ర్‌8ి

తి. చాంద-సౌర పంచాంగం :

ఆటు చంథజ్జీ వదులుకోలేక, జీవతంలో అతి మఖ్యమైనణుకు డ(కొవికి కారకుడైన నూర్మువికి తిలోదకాలు ఇవ్వనూలేక, రెంటినీ సమన్వయపరచ డానికి (యత్నం చేసిన పంచాంగం ఇని.

ఇందులో ముఖ్యంగా చంద్రకళల సనుసంుచి మాసములు ఉంటాయి" సూర్యగమనాన్ని అనుసరించి సంపత్సరం ఉంటుంది. సూర్యఎచం[ద గమనాల లోని భలిన్నాంకాలను సరిపుచ్చడారిక్తి అపనరమైనప్పడల్లా అదిక మాసాలనూ, అప్పుడిప్పడు లుప మాసాలను ఏర్పరదుకోవాలి. ఉదాహరణకి ; చాంద్ర సంవత్పరావికీ సొర సంవత్పరావికీ గల 11 1/4 రోజుల భేదం 8 సంవత్సరాలు గడిచేసరికి “3 1/1 రోజులు అపుటు)ది. కనుక మూడు సంవత్సరాలకు ఒక ఆధిక మాసాన్ని (00 రొజులు) (ప్రవేశపెడితే ఇంక 88/4 రోజులు మాశ్రయే మిగులు తుంది. ఈ భేవం 21 నంవత్చరాలకి 80) రోజులు అవుకుంది. ఇప్పుడు ఇంకో

సా సే

అధిక మాసాన్ని (ప్రవేశ పెట్టాం.

ఇల్లా చేయడంవల్ల బుకుచ,క విజ్టానమూ మిగుబుతుందిం దీనిని దొంద్ర- పొర పంచాంగం అందాం. దీరిని దాదిలోనియా, (గీను, ధారతరేశం, చై నాలలో ఉపయోగించేవారు.

ఇవికొఠ కుక్యగహ గమనాన్ని ఆధారంగా చేనుకువి కొన్ని చోట్ల శుక పంచాంగాన్ని, బృహన్నతి (గహ గమనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని బార్హన్నత్య పంబాంగాన్ని ఉపమయోగించినవారు కూడా ఉన్నారు. కానీ, వాం సంఖ్య స్విల్చాతి న్వల్బం. పీటివల్లి ఏ ఉపయోగమూ లేదు.

మొత్తంమీవ పైన చెప్పిన మూకు రకొల వంచాంగాళలనూ వివిధ మానవ జాతులు ఏయే వదాలూ శమ వజ్జాాన్నిబట్టి అవనరాలనుబట్టి మలుచు

న! కున్నాయో ?, 8 (ప్రకరణాలలో విపంంగా పరిశీలిద్దాం. 59

శవ _పకరణం భూవిం = బొంగరం (విషువచ్చలనం) భూమ తన చుట్టూ లాను తిపగుకుంది రోజుకొకసారి సూర్యువి చుట్టూ ఏడాడికొకసారే (పవక్షిణం చేని వస్తుంది. (పసిక్థమైన ఈ రెండు రకొల చలన ములూ కాక భూమికి ముఖ్యమైన మూడవ చలనం ఇంకొకటి ఉంది, అదే ధూ అక్ష చలనం; లేదా విమవచ్చలనం (96065109 01 క₹00120%6) ఇది నిత్య జీవి తంగ అనుభూ మయేవీ కామ. అంమకనే చాలాకాలంపాటు ఈ మూడవ చలనం రహన్యంగా ఉండిపోయింది. మన శేలండరు కథకి చాలా ముఖ్యం ఆయిన ఈ దెివువచ్చులనాన్ని గురించి ఈ పకరణంలో విపులంగా తెబసుకుందాం. నర్ష్యరాలన్నిటిలోకి (ఢువతార (౫౦16 వ్‌!2గ% ఒక (వత్వేకత ఉంది, భూమి తన చుటూ తాను తిరుగుతూ ఉండటంచేత ఆకాళంలోని నక్ష్యాలన్ని 28 గంటల 68 నిమిషాల ఒక చుట్టు తిపగుకున్నట్లు కనిపిస్తాయి ఆ విధంగా తికగకుండా ఆకౌశంతో స్టికంగా ఉండేది ఒక్క (ధువనక్ష(ంమే, మబ్బులు, చం్యదుడు లేఎ) ర్యా౭ వేళ ఉత్తరాకాశఎవైపు కెమెరాను స్టరంగా నిలుచో పెట్టి రాతి అంతా “ఎక్స్‌పోజు” చేప్తే 2) వ బొమ్మలో చూపి వెట్లుగా కనిపిస్తుంది.ఇందులోచూపిన (పతి వృత్తరేధా ఒక్కొక్క (సవాళవంకిమైన నక్షతం నశజం దారి అన్నమాట. ఈ వృత్తాఎవ్నిటికీ ఒకే శేం్యద్ర బిందువు. అదే ఉత్తర్యదువం. ఆ కేంద్రం దగ్గర ఊన్న నక్షత్రమే *ోధువతార ” మిగిలిన నక్ష_రాచన్నీ కమలురూ ఉండగా, ఈ ఒక్కం న క్షషతమే కదలక్ష పోవడానికి కారణం ఏమిటీ ౪ భూమి తన చటూ తాను తరిగే ఇరు ముయొక్క ఆలీ ఉత్తరపు కొన ఈ (ధ్రువతార దిశలో ఉండడమే ఇందుకు కొరణం, బండి చక్రం గిరగిరా తిరుగుతూ ఉస్నప్పుకు ఆచం మీఎ ఉన్న _పతి అణువూ ఓక్కొఆక్కం వృత్తిమార్షంరో కదులుతూ ఉంటుంది. ఇరకుసక్తి విగ్గరంలో ఉన్నట్లయితే చిన్న వృత్త్సంలొనూ, దూకంలోవుం'పే పెద్ద వృత్తంలోనూ తిరుగుకాయి. తిరగకుండా స్టైవంగా ఉండేది ఇరుసుమీది ఆ విందువే కదా? 60

వికారం నాల టను బోటం స్స

న ష్‌ 111 శ్‌? న. స

(| క 1. ద సప న! బొ (శ క్‌. 0

గీ చామన అ యో ఫ్‌

షై క నా లో స్గ స

స స యయ ఇ

కని నా నా భా

య ష్ట్ర సలా హరో చట యు లోలో సన 20 వ బొమ్మ ; ఉర్తరాకాశంలో నిక్ష్య్యకాలు ఈ విధంగా తిరుగుతున్నట్లు అట య

కనిపిస్తాయి. కేంద్రంలో ఉన్నది _ధువరారం

ఆయనే, ఈ నక్ష్మ్యతం ఎల్లకౌలదము (రువకారగానే ఉండిపో తుంది అనుకోహాడదు. ఆ సక్షతం అయితే అక్కడే ఉంటుంది కొనీ, (ధువం అక్కడి నుంచి కదిరిపోతుంది. లేదా భూ ఆక్షఎ స్థిరంగా ఒనే దిశలో ఉండక ఒక చిన్న వృత్తం చుకురుంద, రూ అక్షం ఒక పలయం పూర్తి చేయడానికి రఠ5,800 సంవత్పరాలు పడుకుండి. లేదా ధూ అక్షం ఒక్క ర్శగీ పక్కకు జరగడా౧క 72 సంవత్సరాలు పడుతుంది ఇవ ఇంత నెమ్మదిగా కదులుళుంది కనుకనే ఈ ధూ అక్ష చలన రహన్యం చాలాకాలం పరవా ఎవరికీ తెలియ కుండా ఉండిపోయింది,

ఈ రహస్యాన్ని మొట్టమొదటగా క్రీ. పూ. 125 వ సంవత్సరంలో “పహిప్పార్బప్‌” అనే (గీకు ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు కమగొన్నాడు* ఒక టీఏతకౌలం ఆంకా నక్ష్య్రాల పరిశీలనలో గక్షివినప్పటికీ స్వల్పాతి స్వల్పమైన ళూ అక్ష చలనాన్ని ఆనాటి పొాధన సంపత్తితో గుర్తించడం సాధ్యం కాదు కదా, మరి అతడు ఎలా తెలుసుకోగలిగేడు ? ఆది చ్మితంగా జరిగింది.

61

కీ, పూ, 188వ నంవత్పరంలో హఠాత్తుగా ఆకాశంలో ఒక కొత్త నక్ష(తం హిప్పార్చస్‌కి కనిపించింది. ఆంత (ప్రకాశవంతమైన నక్ష్య్మ్యకం అంతకు ముందు ఆ (పదేకంలో లేదని అతడికి నమ్మకంగా. తెలుసు * దానిని చూవి ఆశ్చర్యపడి, అటువంటి కొ త్ర నక్షత్రాలు ఇంకొ ఉన్నాయేమో చూడ్డామని అతడు నిశ్చయించుకన్నాడు. అయితే, నక్షతం కొత్తదో పా౭దో ఎలా తెలుస్తుంది ? ఆౌశంలో కసిపించే అన్ని నక్షి్యరాల స్థానాలనూ కొలిచి ఉంచితే. మవొంత కాలం పోయాశ ఇదివరలో భాశీగా ఉన్న స్టలంలో నక్షతం కనిపిస్తే అఎ కొత్త నక్ష్యతం అవి తెబుసుకోవచ్చు. కావి, ఆకౌశంలో కనిపించే అనుతకోటి నక్షత్రాం స్థానాలను నిర్ణయించడం ఎవరికి సాధ్యం ? సమ్ముదపు ఒర్వన ఉన్న ఇనుక రేణు వులనూ, ఆకాశంలో కనిపించే నక్ష్యశ్రాలనూ లెక్క పెట్టడం ఒ౩'పేనవ చెప్పడం వివలేదూ ? “అమలిన తారకా సముదయంబుల నెన్నను....వివతృనకై సను నేర బోయినే .” అని సన్నెయ్యగారు చెప్పనే చెప్పేరు కదా?

చాలామంది, సెక్ష్మకతాల సంఖ్యను గుచి ఆ విధంగా అనుకునేవారు అన్నమాట నిజమే కాని మామూలు కంటికి కనదడే సనక్ష్యతాలు 8. € వేలకు మించవు. ఈ మాట నమ్మశక్యం కొనెట్టుంటుంది కావి, విజానిడి అంతే.

హప్పార్చస్‌కి 150 ఏళ్ళకితం మరో ల్నకీను విద్వాంసుడు ఆకాశంలో కనబడే ముఖ్యమైన నక్ష్యతాల స్థానాలను వ్యాగత్తగా కొరిని, (వాసి ఉంచాడు, ఆ పూర్వపు కొలతలను దిగ్గర పెట్టుబని, తాను స్వయంగా లఆస్త్రిభాచ్‌ సహా యంతో కొలిచిన [1080 సెక్ష్యతాల స్థానాలను పోల్చి చూడడం మొదలు పెళ్టేకు హిప్పార్బ్చస్‌. తాను వెదుకుడామనుజన్న కొత్త నక్షతం మరొకిపేదీ కనిదడ నందుపు అతడు కాస్త నిరుత్సాహసడ్డాడు. కొని అంతలో అతిడీ దృష్టిని మరో విశేషం ఆ౩ర్షించింది- రవిమౌర్ష్గం నుంచి ఆ నిక్ష్యత్రాల స్థానాలు స్వల్పంగా మారి నట్లు అతడికి కనిపించింది; అది తిన భమ కొదు కదా? తన కొలతలు $ప్పేమో? లేక 150 ఏళ్లు కిందటి కొలతలలో పొరబాటు ఉందేమో ? అంతకు ఆరు ఏడు వందల సంఒత్ప్సరాల (క్రితం చార్జియను ఖగోళ కాస్త్రజ్ఞాబ కొరిచి, నమోదుచేసిన

శ కొన్ని కొన్ని నక్షత్రాలు ఉన్నట్లుండి హఠాతుగా పేలిపోతూ ఉంటాయి. అప్పుడు అవి అనేక లక్షల రెట్లు అవక కాంతితో (ప్రకౌశస్తాయి. వాటిని “నోవా” అంటారు. ఒక్కొక్కప్పుడు అనేక కోట్ల రెట్లు అధిక కాంతితో వెలగడం మొదలు పెడతాయి. వీటిన *నూపర్‌ నోవొ అంటారు. ఈ విధంగొ ఆ నెక్ష్యనాలు కొంతకొలంపాటు వెలిగి, (క్రమంగా నశించిపోతాయి. ఆనాడు హిప్పా రృప్‌కి కినిపించినవి సూపర్‌నోవా ఈ నోవా సూపర్‌ నోవాలను గురించి పధ్రపంచానికి ఆఖరు ఘడియలు” అనే గంథంలో వివరంగా చూడవచ్చు. 62

వక్ష్య్యత స్టానాలతో పోల్చిచూచాడు, ఈ నక్ష్మ్య స్థాన (భంశం చార్జియనుల కొల తలతో పోల్చితే మరింత ఎక్యూవగా కనిపించింది, ఏమిటి దీనికి అర్థం?

ఇది ఇల్లా వుుడగా సంవత్సరం పొడపును హిప్పార్బస్‌ రెందు విఠాలుగా కొలిచి తెలుసుకున్నాడు. $[) నిట్తనిలువుగా పాతిన _న్దంధపు మద్యాహ్నచ్చాచయను కొలివి ఒక అయనాంతం నుంచి మీ అదే లయనాంతం వరకూ జరిగి" కొలాన్ని తేడా ఒక విమవత్తు నుంచి మళ్నీ అడే విషువల్రైపరమా జరి*న కాలాన్ని కొలిచి (సాయన సంవశ్పరు పొడవు తెలుసుకున్నాడు. 2) నెక్ష(తిపు నూర్య సహో డయాల మథ్యకొలాన్ని కొలి౨ (నాక్షతు) వంవక్పురం వాడవు తలుసునన్నాడు,

అనేక సువత్పరాలపాటు (శ్రమించి ఈ సంవత్సరాల పొడవులను కొలిచి కొలిచి ఆఖ౨క నాక్ష్యత నంవత్పరంకన్ని సాయన సంవత్పెరం సుమారు 20 నిమిషాలు చిన్నరి అని శతెబసుకున్నాడు. నూక్యుడు (ప్రదూఎం డేసే దారి ఓకే అయివప్పుకు ఈ భేవం ఎందుము ఉండాలి

నక్షట్రాలు కదలడంలేవ అన్నవి నిన్పందేహమైన విషయం కనుక ఇంక విమవత్‌ స్టానాలు కదులుచున్నాయనుకోవాలి,

రవి మానం (ఆ0110/10లో పన్నె. యము నక్షత్ర రాశులము గుర్తిచారం మేషం, వృషభం, మిధునం, కరాాఎటకం, సింహం. కన్య, లుల, వృశ్చికం, ధకుస్పుు మకరం. కుంధం, మీను అనేవి వరుశగా వాచి పేర్షు ఈ రవి మార్గా వికి 28 /7 డిలగీల కోణంలో ఖగోళ మర్యశేఖ (6616180111 ౯004410౧ ఉండి, ఆ రవి మార్గము, ఈ భూమధ్య రేల ఖండించువునే వింయమపుచే విఘపత్తులు. మార్చి 21వ రేవ సూర్యుడు అ రెందు ఖండన చింమవు9లో ఒక దావి దగ్గర ఉంటాడు, దానిని వసంత విషువత్‌ (50.100 జ2041020%) అంటారు. పెపైం విరు 2] వ తేదీన రెడవ ఖండన విందవు దగ్గర ఉంటాడు సూర్యుడు. దీనివి శరడ్విషవత్‌ (40100021 82041004) అంటారు.

ఈ ఖండన బిందువులు (లేదా విషువత్‌ స్టానాణ) స్టికంగా ఉండక కదిరి పోదన్నాయ) హిప్పార్చస్‌ సరిగ్గా ఊహించగిరిగేతు.. ఆ మార్పును సపిగట్ట డావికి ఆనాటి సవిముట్ల సహాయుతో ఒక మానవ జీవితకాలం టూడా పరిపోదు. ఆది అత్యద్భుత్వ్కన ఆవిష్కంరణ,

• నిజానికి నక్షత్రాలు కూడా కదులుతూనే ఉన్నాయి కొని, ఆ కదలిక న్వల్బాతి స్వల్పం కావడంచేత దానిని ఇక్కడ లెక్యించనలసిన సవిలేమం 63

చై | ౨ తాం ౮ న్‌ వీల్‌ ఖ్‌ స్తూ ట్రు ఇ 2 గ తఎపవల్‌ లో నసరభృల! / మ్‌ / సం వృషభం త లో మ్‌నం శ్ర గ క! భ్‌ సూలన్స్రాషం రవాషూరం వసం | జూం చా న నాకా ఖు ౯ నె శళరాటకం లో శ్‌. ఓం 21 ల్లి రచ్నే మూలా హక నం మకరం), ద్లీణాయ చు యాలి భూకక్షకాా | నొంళం చతు 1 తులొ. ల భబుసు / ౭ కషం శ సైనిక వష /ో కుద్యలల శరణ" ం/ స ఇగోక మలి ౮ ఎ ఇ న్‌్‌ ా న్‌ వు. ం లు టా ల్‌ £1 వబొమ్మ : క్రీపూ. 2050-,క్రీ.*, 10% సువశ్చరాల మధ్య ఈ విధంగా ఉండేది, వనంత విషువత్‌ మేషరంశకోనూ, శరద్విషువత్తు తులా రొశిలోమూ, . దక్షిణాయనాంతం మకర రాశలోనూ, ఉఊత్తరాయణాంతం కర్కాటక రాఃలోనూ జరిగేవి. నూర్వుని చుట్టూ భూమి తిరుగుతూ ఉంటే, సూర్యుడు 12 నక్ష్యత రాఖలలోనూ కదులుతున్నట్లు కనిపి స్తుంది. వసంత విమవత్తులో సంపక్పరారంభం కనుక రాశి చ్యకొన్ని మేషంతో ఆరంభించేవారుం అయితే ఈ ఖండన బిందువులు ఎందుకు కదులుతాయి? రవి మార్గం కూడా స్థీరమైనదే ఇకపోతే కదిలి పోతున్నది అ గోళమధ్య రేల అన్నమాట. ఇది కదలడానికి కారణం భూ అక్షం ఎల్లస్పుడూ ఒకే దిశలో ఉండక దిహు నెమ్ము దిగా కడిరిపోతూ ఉండడమే. రశ

గుక్కపట్టి తిరిగే బొంగరం కొద్దిగా పక్కకు ఒరిగి నెమ్మదిగా వలయాల చుట్టడం గమనించే ఉంటారు. సరిగ్గా అదేవిధంగా మన భూమియొక్క ఇరును కూడా స్థిరంగా ఒకే నక్ష్యతంవైపు తిరిగి ఉండక బహునెమ్మడిగా వలయాలు చుడుతోంది. దీవినే “భూ అక్ష చలనం” (వ౯6639108 0£[ (0 ఆగష 8 ఇగె18) అంటాప. ఒక వఠయం పూర్తికావడానికి 25;800 నంవత్పరాలు పడు తుంది. అందువల్ల భూ అక్షం ఎల్లప్పుడూ (వమ్తకపు (రువ సక్ష్యకంవైపే తిరగి స్థిరంగా ఉండక, 28 1/2 డిిగిల వ్యాసార్థంగల వృళ్తంలో తిరుగుతూ, వేరు వేరు కాలాలలో వేరు వేరు నక్షత్రాలను (ధువతారలుగా మారుస్తూ ఉంటుంది. ఈ విషయం 282 వ దొమ్మలో వివరంగా చూపబడింది.

• భూ అక్షపు ఉత్తరకొన ఖగోళం మీద ఏపిధంగా వలయం చుడుతుందో, ఏ కొలంలో ఏ నక్షత్రం (ధువతారగా ఉండేదో, ఉండబోతుందో ₹0వ బొమ్మలో చూపించాను.

క్రీ.పూ. 2008 సంవత్సర (పొంతంలో ఈజీస్టీయనులు పిరమిడులు నిర్మిస్తున్న రోజులలో “*తూదా” (41082 ౨260018) అనే నక్షత్రం (దవతార అయిఉందేది. "పెద్ద పిరమిడు ఉత్తంతలం నుంచి కిందికి వాలుగా ఒక దారి తరు వాతి సమతలం, తరవాత మళ్ళీ అదే వాలుతో పైకి దక్షిణ తలందాకా ఉంది దారి. నమకల (ప్రదేశంలో నీబ్య నింపిన పశ్తేం పెట్టి, దక్షణ, ద్వారం దగ్గర కూర్చుని, వాలుగా పళ్ళింలోకి చూస్తే (ధ్రువతార నీటిలో (పితిఫలించి కని పేమ్తంది. ఆ వొలు ఎంత జాలగత్తగా అమర్చారంపే అనాటి ధ్రువతార అయిన తూదా వారికి కనబడి వుండాలి. కొవి భూ అక్ష చరినంవల్ల అవి ఇప్పుడు పక్కకి జరిగిపోయింది లీ

ఇప్పుడు మసం (ధువనక్ష్మ్య్యత్రం అని పేరు పెట్టుకున్నది అచ్చంగా 1ధున కార కొమంభూ అఆక్షం ఈ తారకి సుమారు ఒక డిలీ పక్కగా పోతోంది. మరో 128 సంవత్సరాలకి భూ అక్షం ఈ (ధువతారకి ఆత్యంత సమీపంగా (24 88%) వస్తుంది “

దీవి తరువాత 'వెఫియస్‌, ఆ తరువాత పిగ్నస్‌ (ధువతారలపవుకాయి. శ్రీశ. 16004 నం (ప్రాంతంలో “వీరా నక్ష్యత రా॥లో ఉన్న అభిజిత్‌ (88) 5 డ్నగీలు చేరువలొకి వస్తుంది భూ అక్షం.

క్‌ 65

డింహం ఖీ దవదం౦ంళర వృశ్చికం ఆ కహ ఇళ్ల చాప్తాగ్తు ఓరయశ్‌ శీశీరం న్‌ = జ్కుణం | ప్రమ "పెగనస్‌ యలు అబిజల్‌ ఇ గ్గ శశ్రువతొర శ / కశ. కదంబం గ మే ల్లో 1౦00న ___'తన్తుళతం జే కై న్‌ (టం " "భూమి క ఇం, డయ ల్‌ో సింవాం శ అహ వసంతం - ఇ ళీ “పెళసస్‌ శుశ.15000 నం* 28 వ బొమ్మ ఏ బొంగరంలాగే గిరగిరా తిరుగుతున్న భూమి యొక్క అక్షం నలయాలు చుడుతుంది. | భూ అక్షంవంగి ఉన్న దిక మారుతూ ఉంకే అగోళ మధ్య దేలి మారుతూ ఉంటుంది కమక రవిమార్గ. ఖగోళ మధ్య రేఖల ఖండన విందుపులు ర్క

జ్‌ డ్‌ క. మో... ఆ బశ ఏ ౪ ళ్ళ ఇశమనీర శ లభి వ కృ జంగ భ్‌. ౧ క వన. 7? గ్ర ఠి బభోా లె కటల సెల గం గ్ర బ్‌ 14 శా ఉ కిల చ ఎలంం ంల ర6 కిద ల్యూ తు ల్‌ో గ్రా న్వు “లి తర్‌ - 1 రి క ట్‌ న్నే య మ టే. చ లంలో క్ట ల్‌రొ వ్‌ 25 వ గొమ్మ: 25,800 న.॥ ఒక వలయం చుకుతున్న భూ అక్షం వివిధ కాలాలలో వివిధ నక్ష(తాలను (ర్రువతారలుగా చేస్తూ ఉంటుందిం మధ్యలోని గుర్తు “కదంబం” (అం'పే రవిమాగర్ష (ధువం) “ఫ్రీ.పూ.3000 సం-క్రిడం ఇటలిధర్రవతొార సెల్‌ మే. తూబా* సశ 02 “యొ స్రీ రో టీ తీ, న! ప్‌్హైం శవ బొమ్మ : క్రీపూ 800 నంజ కిందట కట్టిన ఊజిస్టియను పిరమిడుం అనాట్‌ (ధ్రువకార అయిన “*తూదా” వారకి ఈ విధంగా కనిపించేది. 62

వ ఏతే తూనం (దనక పద్దసల్సే ట్‌ అతి ఘు ట్‌ మ) (ర య ఫి న్నా ఓ200-205౦ ర రి (2 కర్ధాటకం 1 ం ద్ని | క “నివా/ం |! చి గ్త్‌ స్తా + కన్నా 'షత్తీరాయ క తం సు న్న భక లొ లో లో అమ తమో లో వత గో సెం సీ అళాళకూు ళో హూ ల గట 6 ధీ త్రీపూ. 90కర జ్‌ / మి ఇ చ్రుశ. 1 తై22 మకరం! కళ్ళాపి మో కయ దే ర్యాన | వింద్య / జూన్‌ ౩% వ క / ఇ న్ధాో 4 ర్‌ జు కేలా తో న “ళస్టికరరబ్వేషువక్‌ "సెస్ట్రం. ఒసె టవల్‌ " తిన న ల యొ భ్‌ సాటి షం ఇకో క ర సే న్లో / ట్ల ॥| జ 01 త్రం | శర్యో ॥ +0- 2230 శే వ్యా కఇ్సి, లో లా చంపగా లా ఛా సలి 25వ బొమ్మ ? విమవచ్చలనం.-

అయిన విషువత్‌ స్థానాలు శ్పీషం, మీనం, కుంభం* మకరం....అనే ఆవసవ్య ఈమంలో మారుతూ ఉంటాయి. విషవత్తులు కొని, ఆయనాంతములు కొని ఒక రాశి మంచి మరో రాశకి మారడానికి 2150 నంవత్సరాలు పడుతుంది. క్రీశ. 100-క్రీ.పూ.. 2000 సంపక్సరాల మధ్య కాలంలో వసంత వివవల్‌ మేష రాశిలో ఉండేది. సంవత్సరాన్ని వసంత విషవత్తుతోనూ, రాః చథ్రాన్ని మేషంతోనూ ఆరంభించే ఆచారం ఆనాటిది, అందుకనే వసంత విమ వర్‌ స్టారాన్ని [౯94 90100 0₹ &౯[83 (మేషరాశిలో (పథమ బిందువు) అవి పిలిచేవారు. భూ ఆక్ష చలనంవల్ల ఆనాటి స్టితి మారిపోయింది. (వ్రస్తుతం వసంత విషమవత్తు మీన రాశలో ఉంది. రెయినప్పటిక్రీ అలవాటు చొప్పున దానిని ఇప్పటికీ కోశ! 00106 0£ 1౯168 ఆనే పిలుస్తూ ఉంటారు వనఎత విషువత్‌ వృషళం లోనూ, మేషంలోనూ, మీనంలోనూ ఉన్నప్పటి పరిస్థిమలను 25వ బొమ్మలో చూపించాను. రవిమౌగ్గం సింగా ఉండి, భూమధ్యరేఖ ఏ పిధంగా రదులుతుందో అందులో న్పష్షుగా కనిపిస్తుంది. లీ అని వివ పటిక శ లా రాశి నవకంత విమవక్‌ ఈ రాశలో ఉన్న కొలం లతల నాకానానానారాయానినా మిధుం ట్రీహూ 0800 = త్రీపూ. 4200 వృషభం ఆశీ.హ. 4200 ట్రీహూ. 2050 మేషం శ్రీవూ 2050 ట్రీశు 100 మనం శ్రీశ 100 టీ 290 కుంభం క్రీశ 2250 (కీశ 4400 వనంత విషవత్తు ఏ రాశిలో ఎంతకాలంపాటు ఉండేదో, లేక ఉంటుండో 2వ పట్టికలో చూపిందానుం కావాలంపే మిగిరిన రాశుఐకు కూడా లెక్క వేయవచ్చు ఈజప్తకోవి పుహతన దేవాలయాల మీద వృషళంతో మొదలు పెట్టిన రాశి చ్యక్రం చెక్క ఉంది. వృషభంలో వసంత విమవత్తు ట్రీ*పూం శ200. 2050 సంక మద్య ఉండేవి. కనుక ఆ దేవాలయాణు ఆ కాలానివి అం నులళంగా చెప్పవచ్చు బావిలోవియా తప్వకొలలో బయటపడిన సరిహద్దు రాళ్ళ మీద ఒక చిత మైన బొమ్మ కనిపించింది వన్నవి చందవంక చాలూకు శ్ళృంగాలు నిట్టనిలువుగా మైకి పొరుచుపం ఉర్నాయి., ఆ థృంగాల మీద రెండు నక్షత్రాలు ఉన్నాయి 69

ఏమిటి ఈ బొమ్మకి అర్థం? వసంత విషేవర్‌ నమయంలో మాతమే నెలవంక కొమ్ములు పైకి ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి. కాని వనంత విషువత్‌ స్టానంలో జంట నక్ష(శ్రాలు ఏమున్నాయి? ఏమీ కనదిడవు. మరి అయితే ఆ రాతి మీద శిల్పి అల్లా ఎందుకు చెక్కేడు? ఏరో తెలియక చేసిన పరి అని నం పెటుకోడావికి వీలులేకు. ఇటువంటి తప్పులు ఈనాటి చితకొరులు ఖగోళ పరిచయం బొత్తిా బేవి కారణం చేత చేస్తారేమో కాని ఆ రోజులలో దాబిలోనియాలో తెలియక చేవిన తప్పుకాదిది. దానికి కొరణం ఈ౦ంగి ఆ రెండు నక్ష(తాలు మిధునరా ీపూ, 6050 = 4200 నంజ మధ్య కాలంలో వసంత విషువత్తు మిధునరాశలో ఉండేది. కొని; ఆ సరిహద్దు రాళ్ళు మరీ ఆంత పురాతనమైనవి కొవు. (క్రీ. పూ 2000 సంవత్సరాల 'పాంళానివి. రెండు మూడు వేల వంవత్నర్తాలపాటు నెలవంక కొమ్ముల మీద మిధునరాశివి చెక్కడం ఆచారం అయిన ఆ జాతికి ఆ అలవాటు చటుక్కున పోక పాత పద్ధతిలోనే చెక్కేరు మరో 20,000 సంకు గాని చంటదుడు, మిధునరాః ఆ స్టితిలొకి రారు

కృష్ణయజుర్వేదంలో “ఏిశ్రాహవై కృత్తికాః (పాచై్యదిశేనశ్చ్య వంకే” అని ఉంది. “ఈ కృత్తి*లు (వాగ్జి! నుంచి వై దొలగడం లేదో అవి ఆ మం్రానికి అర్థం. అం'పే కృత్తికా నక్ష్యకాలు ఎల్లప్పుడూ (పాగ్పిందువు దగ్గర్నే ఉదయిస్తున్నాయి అన్నమాట. వనంత విషుపల్తు కృత్తికలు +, బ్రషభరాశలో ఉన్నాయి. అంపే ఆ ము్యత్రం (క్రీ.పూ. 2508 కంవక్సరాల న్తాటిడి అయిఉండాలి. సం్యకాంతి పండుగ దేనిని సూచిస్తుంది ?

ఏటా జనవరి 14 వ తేదీన స. (కాంతి పండుగ చేసుకుంటున్నాం మన మంతా. సం్యకాంతి అలంపే సూర్యుడు మకఠరాళలొ (వవేశించాడన్నమాట. మకరంలో సూర్యు (ప్రవే;స్తే ఏమిటి గొప్ప? ద్వాదశ రాశులల్‌ మా ఇది ఒకటి కదా? _

వసంత విషువర్తు మేషరాశిలో ఉండినకొలంలోంఅంటే [కీపూ. 2 650- కీ, శ, 100 సం॥ మద్య = దక్షిణాయనాంతం మకరరాశిలో జరిగేదిి అప్పటీ మంచి ఉత్తరాయణ “పుణ్యకాలంలో మొదలు అమేది. గడ్డు చలిపోయి ఇక ఇటు పైనుంచి వెచ్చ? పచ్చని రోజులు మొదలు అయే.. కినుక ఆ కాలంలో మకర సంథక్రమణానకి. చాలా విలువ ఉఊండేకి కొని విమవచ్చలన ఫలికంగా (వ్రస్తకం దిక్షిజాయనాంతం ధనూ8లో జరుగుతుంది. అవి డిపెంబర్‌ 22న అపుళుంది.*

శ జనపరి 14 న మకరరాశిలో సూర్యుడు ప్ర వేఃస్తాడు నిజమే కానీ, అది దక్షిణాయనాంతం లేదా ఊత్తరాయడారంభ పుణ్యకాలం మాత్రం కొదు= 20

అం'పే ఊత్తరాయనం మొదలు అయిపోయిన 24 రోజులశర్వాత ఏమీ సంబంధం లేని జనవరి 14 న మనం పండుగ చేసుకుంటున్నామన్నమాట మన పంచాంగ క్నర్ణలకు ఈ విషువచ్చలన రహన్యం తెలియక పోవడంవల్ల ఇల్లా జరిగింది. సుమారు 768 8 సువత్పరాలకు ఒకొక్క రోజు చొవ*న విషవర్తులూ, అయనాంఠాలూ జఏిగిపోతూ ఉంటాయి. కనుక 21 రోజుల భేదం 1624 నంవక్స రాల వ్యవధిలో జరిగింది. అంపే క్రీ శ. 050 సం॥ _పాంఠుఎలో సూర్యగమ నాన్ని పరిశీలించి చేసిన ఊర్తరాభుణ (ప్రవేశ కాలనిక్షయాన్ని ఈగాటి వరమా మనం ఆచరిస్తున్నా మన్నమాట. | మొత్తంమీన విషవచ్చలనం బహం న్వల్పమే అయినా వేలొద్డీ సంవశ్చ రాలు "గడిచేసరికి ఈ దోషం చాలా ఎక్కవ అయిపోతుంది. నక్ష శాల మూర్య నహోదయ కొలాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఉగాదిని నిర్ణయిస్తే అది బుతు చకంలో స్థిరంగా ఉండదు. విమవత్తులుగావి ఆయకాంతాలనుగాని పరిశీలించి ఉగాదిని నిర్ణయిస్తే ఈ ఇబ్బంది ఉండడు. విషవచ్చలనం చరితను చెబుతుందా ? ॥

లిగోళ కాస్త్రజ్ఞులకి ఈ విమవచ్చలనం ఒకో ఇద్భిందిగా కనిపిస్తుంది, నిర్దుష్ష్వం పోకుండా ఉండాలంటే ఈ చలాన్ని కూడా తమ లెక్కలోకి తీను కొవాలి. కొని, అదే విమవచ్చలనం దరి్యతకారుల పాలిటి ఒక అపూర్విమైన వరంగా పరిణమించింది బహుషురాతన డేవాలచూల వయస్సును నిర్ణయించడానికి “వార్యన్‌ లాకియర్‌” ఈ వమవచ్చలనాన్న ఉపయోగించారు.

మహాభారత యుద్ధం ,కీ-పూ 8138 వ సంవత్సరంలో జర్‌గిందని మన వాళ్ల అంటారు. కాదు, మహా అయితే ,క్రీమ్తు పూర్వం ఏ 12వ శతాబ్దంలొనో ఏరిగి ఉంటుందని పాళ్చార్యులు అంటున్నారు. ఆ కాలంలో వసంత విషువత్తు వృషభంలో జరిగినట్లుగాని, దక్షిణాయగాంతం (భీష్ముడు అంపశళయ్యు మీన మర ణించిన నమయం) కుంభంలో జరిగినట్లగావి చూచాయ"నైనా మహాభారతంలో 'ప్రస్తైవించారేమో వెళికొలి. అలా (వాసి వుంటే అధమక్షం క్రీం పూ 20050 వపంవత్పరాలకి పూర్వమే మహా భారత యుద్ధం జరీగిందని ఢంకొ బజౌాంంంచి చెప్పడానికి అవకాశంాఉంటుంది. మన పుంణ కొల విర్ణయాంకి ఇచి బహు చక్కువి అవకాశం. +

౨ భ్రారితి యుద్ధం జరిగిన 88 ఏళ్ళకి కలియుగం ప్రారంభమైందవి అంటాదే, శ్రలియుగం కీ. పూ 8102 లో ్యపారంభమైందవి, ఆనాటితో శకారంభు చేశారు మవ ఖగోళ శాశ్రజ్ఞాయ _ గ్య

(ధువుడిక ధ . ఈ విషవచ్చలన రహస;౦ హిందూ ఖగోళ శాస్తజ్ఞాలకు తెలియదవి పాళ్ళాత్యుల కిధవం. కొని, (కీ.శ. 505 లో “పంచ: పిద్ధాంతికొ. (వ్రాసిన వరాహమిహిరుడు, క్రీశ. 082 లౌ “లఘుమానసంొ (వాసిన ముంజాలుడు ఈ విషవచ్చులనాన్న గుర్తించి, (పతత్షపరిశీలనల వల్ల దోషనిక్షయం చేళారు.ి దానివి “అయనాంశం"'అన్నారు. అయిజే అది అక్కడితో ఆగిపోయింది. తరువాత దావిని పట్టించుకున్నవాళ్ళు లేరు. ॥ ఇక్కడ ఒక పురాణ గాధను జ్ఞాపకం జీయడం అవసరం, (ధడి కథలో విష్ణుమూర్తి (ప్రత్యక్షమై ఇచ్చిన వం ఏమిటో తెలుసునాకోసప్పర్లులు వీ చుటూ శిథ వేల సంవత్సరాలపాటు (ప్రదక్షిణాలు చేస్తూ ఉంటారు” అ౦9। (రువ సక్ష(త్రమే (9016 8189) (ధువుడు. స్థిరమైన ఆ నక్షతం చుట్టూ స ప్రి మండలం తిరుగుతూ ఉంటుంది. భూళిక్షం కొంతకొలావికి ఆ. 'యవకార నుంచి పక్కకు తప్పుపంటుంది. మళ్ళీ మరో 26 వేల సంవశ్పంల తర్వాతళూ అక్షం అదే నక్ష్యతం మీదికి వస్తుంది. హిందువులకు ఈ విషవచ్చలన రహస్యం తెలియకపోతే 24 వేల సంవత్సరాలు అనే సంఖ్యను ఇంత ఖచ్చితంగా ' ఎలా ఛెవృగలిగేరూ? అవి గొబ్బూరి వెంకటానంద రామవరావుగారు తమ “నక్షత ములు” అనే (గంథంలో (వ్రాకారు. ఇది ఆలోచించవలనిన విషయమే. , "కావి. ఈ వాదంలో శెండు లొనుగులున్నాయి. 1. ఆ వరంలో చెప్పినట్టుగా ఈ (ధువ తార 26 వేల సం॥ వరకూ స్థిరంగా ఉండదు సుమారు -ఒక వెయ్యి సంజలు ఇది ధువతారగా ఉంటుందని చెప్పవచ్చు. ఆతరువాత మరొక నక్షతం" మీదికి భూఅక్షం మారుకుంది. 26 వేల నంఇలకు ఒకొక్కసారి. చొవ్పువ మళ్ళీ మళ్ళీ అదే నక్ష్యతం (ధువకార అపునూ ఉంటుంది. 2, ఈ విషవచ్చల నాన్ని గురించి ఇంత దాగా తెలిసినవారై తే పాందువులు తమ అగోళళకాస్త్ర గంథా లలొ దానిమాపే ఎ త్తక, పుక్కిటి పురాణ గాధలలో చమక్కరించడంతో తృప్తి, పడ్రడం ఏమి విజ్ఞత?

8 వరాహమిహిరుని పంచపిద్ధాంతికలో ఇల్లాటందిః “ఆంశేషార్థాత్‌ దక్షిణ ముత్తరమయనం ర వేర్ధ నిష్టాద్యం నూనంకదాచి దాసిత్‌ యేనోక్తంపూర నౌ ప్త్రేమ సాంప్రతమయనం సఏతు8 కర్యంటకాద్యం మృగాదింశ్చాన్యత్‌ ఉక్తభావే దికృతిః (వత్యక్ష పరి్నిణై॥ వ్యషిః,"”. దీనికి అర్థం ఏమిటం పే “ఆశేషా వృక్షత మర్యలో సూర్యుడు దక్షిడానికి తిరుగుకాడనీ, రఃష్టా నక్ష్యశ్రారం భంలో ఉత్తరానికి తిరుగుతాడనీ పూర్వ శాస్త్రాలలో ఉన్నమాట విజం. కౌవి, (వస్తుకం కర్యాటకారంభంలో దక్షిణానికి, మకరారంభంలో ఉ త్తరావికీ సూర్యుడు తిరుగుళున్నాడని (వత్యక్ష పరీక్షవల్లి తెలుస్తోంది” అనిం ఆశేష సింహరొకి దగ్గరలోమా 'ధవిష్ట కుంభరాశి దగ్గరలోమూ ఉన్నాయి. అనగా అది. క్రీపూ శీ 20042058 కీ మధ్యకాలం అన్నమాట, .

7వ _పకరణం య్‌ అడ "కేలండరు బాల్యావస్ర థి (ఈజిప్టియన్‌, బావిలోవియన్‌, (గిక్కు హిందూ, చీనీ మయ, యూదు, ముసిం కేలండర్లు) ళం

1. ఈజిపియన్‌ కేలండరు లె ఇప్పుడు (పవంచమంతటా ఉపమోగించదికుతూ ఉన్న "కేలండరు ఈటీష్టి యనులు పెట్టిన లిక్ష అనే చె రి. ఆక్కండి (క్రీస్తు పూర్వం క వేల సంవత్సరాల (క్రితమే పంచాంగ నిర్మాణానికి తొలి (పయత్నాలు జరిగేయిం మొట్టమొదట చం(దకళల ననుసరించి 88 రోజులు ఒక మానం అన్నారు బుతుచ్యక్ర (కమాన్నిదిట్టి తరువాత నూర్యోదయ స్టాన చలనాన్నిఒట్టి నంవ త్పరం పొడవు 80 రోజులు అని (కీ,పూ 4700-4500) సంవత్పరాలకు మధ్య తెలుసుకున్నారు. నంవత్ప్సరావికి 12 మాహాలు అని నిర్ణయించినది వీరే. 2 60, 860 అవే సంఖ్యలు ఆ కాలంళలో ఈజిష్టియనులపు బహు వీతకర మైనవి. త్రీ. పూ. 4008 పంవత్సరాల (ప్రాంతంలో సంవత్పరం పొడవుకీ, చంద కళలకీ సంబంధం తెగిపోవడం చిత్రంగా జరిగిందిః మధ్యధరా సముద్రానికి దక్షిణ తీరంలో లివియా ఎడారిలో నైలు సదివి ఆమకువి నన్నవి పీరికలాంటి లోయలో ఉంది. ఈజస్ట. ఆక్కడ సూర్యుడు చండ తేజస్పుతో వెలుగుతూ ఉంటాడు. ఆకొశాన మబ్బులు లేశపోవడంచేత రొటత్రివేళ నక్ష్యరాలు దిహు(సకాశమానంగా కనిపిస్తాయి. వానలు కురువక పోయినా వారికి ఫరవాలేదుంన్పైలునది చల్లగా ఉన్నంతకాలమూ. వేసవి మొదలు అవుతున్న వేళ ఎదిసినియూ పర్వత పంక్తులమీద కురిసిన వానీలవల్ల న్లైలునవి పొంగుతుంది. ఒండుమట్టితో బూకిదరంగులోకి మారిన పరదనీరు ఉత్తవంగా (ప్రవహించి, ఈజిప్టను ముండచేస్తుది మెత్తటి ఒం్మడ్రుమట్టితో పొలాలన్నీ సారవంతమవుతాయి. ఆ నీటివి కాలువల ద్వారా ఖా

దూరంగా తీనుకుపోయి చెరువులలో భ్య(దపరచుకుంటారు ఆ దేశ (పజలు. వరద నీరు తీపేనిన వెంటనే రైతులు విత్తులు చల్లడం మొదలుపెడతారు. కాలువల ద్వారా నీరు పారించడంవంటి భారీ కార్యక్రమాలు విర్వహించడానికి ఆ దేశంలో దిలమైన (వభుక్వం ఉంది. వరద" తీసిన తరువాత బురద మేటలు వేసిన పొలాల సరిహద్దులను తిగపులు బేరుండా నిర్ణయంచగావికి రొజు నియమించిన ఉద్యోగులు ఉన్నారు. భూమిని సర్వేచేయడం "అనే పని మొదలు అయినవి ఈజిపులోనే. ఈ పకియలొనే క్షేత్రగణితం (౮609615) పుట్టింది. ఈ మాటప"అ సలు అర్థందూమిని కొలవడం అనే. వీరమిడుల నిర్మాణంలో ఆ జాతి చూపించిన కేతగణిత విజ్ఞానం అసాధారణ మైనది, _ ఈజిస్ట3 రాజధాని అయిన “మెంఫిస్‌” దగ్గర న్వైలునదికి వరదలు రావ డానికి కొద్దిరోజులు ముందరి తూర్పు ఆకాశంలో సూర్యోదయానికి కొద్ది క్షణాలు ముంమగా గోనిరియప్‌"* అనే బహా్యప్రకాశనంతమైన నక్షతం ఉదయించడం ఈజిష్టియనులు గమనించారు. ఈ నక్ష్యతోరయమే నైలునది పొంగడావికి కారణ మం వారు నమ్మేరు. “ఐసిస్‌” అనే దేవత ఈ నక్షత రూపంలో. వరద రాబోతున్న సంగతి తెలియచెన్పడానికి వస్తున్నదని కథ అల్లేరు, నైలునది వరిదలను కనిపెట్టుకుని ఉండే “కుక్క” వంటిది ఇది అన్నారు. అందుకనే ఇది ఉన్న "నక్షత సముదాయాన్ని (01%18 సేశజ్రంగ) ( పెద్దకుక్కు) అన్నారు. ఇది “జరియన్‌” వేటగాడి రెండు కుక్కంలలోనూ పెద్దది. _ | నైలునది పొంగుకీ. ఈ నక్ష్యతపు నూర్య సపోదయావికీ నందింధం తెలియగానే ఈజిష్టియనులు దీవిని బహుజా(గత్తగా పరిశీలించడం మొదలుపెట్టారు. ఈ నక్ష్య్యతంయొక్కం రెండు సూర్యు నహోదయాల మధ్య కాలం 885 రొజులు అ౨ి త్వరలోనే _గపాంచారు. సంవత్పరం పొడవును మొదటిసారిగా ఇంత నిర్దషంగా కొలిచినివారు వీరే, _ ..... కంతవరకూ నంవత్సరానికి 860 రోజులు అనుకుంటున్న ఈజిష్టి యనులు దానిని 8685 రోజులు అని దిక్టుకన్నారు. చాంటదమాసానికి 80) రోజులు చొప్పున 12 నెలలకు 860 రోజులు అయితేనే ప్రిప్రోతుంది, కొని. ఈ మిగిలిన ర రోజు లను ఏంచేసుకోవాలి?.. బీటలు వాన త్రమ దేశానికి పిసాసా నివారణ చేయగల న్లైలునది వరదలే తమకు ముఖ్యం కౌని, చం్యద్రకళలు ఆంత ముఖ్యం కొదపి జ తడ

• సిరియప్‌నే పాందువులు “మృగవ్యాధొ నక్ష్యతం అంటారు. ఈజివ్ని యనులు “సోథినో అంటారు. ఒరయన్‌కి దగ్గరలో ఉన్న నక్ష్యకాలన్నిటిలో ఇది (ప్రకొశవంతి మైనది, 7

న్న ి | . కర భా " జ్య గ్‌ స్త్లూ ఖ్‌ ల్‌ (ర్మ ? వ |. చ గ్‌ సై ళి యం ఇం ఫి సన్న్న్వా లి న ( వ నన పం చా ర ం ౮ క) నహ వాను వు. ననా చా ప ( ట్‌ అనై! న! న ని యానా జవ న సళ కా రక | శ్‌ న

• తీ టర్తా హో కక ॥ న. మ ణా (ైైో క జే ౨ ఖే సట ॥ (ల [1 స్నో న్న | ౬ శ టో ం ల న్‌ శీ య! నుక ళ్‌ . ల సోల్‌ మెద్దకుక - |! 28వ టొమ్మ : ఒరయన్‌ (వేటకాడు) కుందేలు, పెద్ద కుక్క, చిన్న కుక్క, వృషళం, మిధునం వగైరా నక్ష్యత సమూహాలు, ఇందులో “సిరియస్‌” అత్యంత [ప్రకాశవంతమైన నక్ష్యకం. న్టైలునది. వరదలకు కొద్దిరోజులు ముందుగా కనదిడే ఈ నక్ష్యతం ఈజిష్టీయనులకు బహు ట్రీతికరిమైనది దీ9 పూర్య వనహోడయ సమయాలను నిర్ణయించి సంవ తృ్చరం పొడవును వీరు చాలా ఖచ్చితంగా కొలవగలిగేరు. ౯₹్ర్‌

(హించారు. అంతే, అప్పటికో అమావాస్య పూర్తిమలకు హరి దృష్టిలో విలున తగ్గిపోయింది, కాని, నెల అంపే 388) రోజులు అనీ అటువంటి నెలలు ఏడాదికి 12 ఉంటాయనీ అలవాటుగా వస్తున్న విషయాలను వదులుకోలేశపోయారు. ఈ 860) రోజులూ కొక మిగిలిన 5 రోజులను సంవత్ప్చరం చివర చేర్చారు. అవి ఏ నెలలోమా చేరవు. అవి అవభములు, ఆ రోజులలో ప పనీ మొదలుపెట్ట కూడదు - ఈ విధంగా కేవల సౌరమానం ఈజిష్టలో మొదలు అయింది. =

మరికొంత కాలాని: వారకి మరో చమత్కారం కవిపించింది. వారికి ఆత్యంత (ప్రీతికరమైన సిరియస్‌ నక్ష్యతపు సూర్యనహోదయం వారకి 885 రోజుల పుచాంగంలో నాలుగేసి సంవత్సరాలకు ఒకరోజు చొప్పున ఎదరకు జరిగిపోతున్నట్లు గమనించారు,

వొతోత్‌” అనే మాసపు మొదటిరోజు ఈజిష్టియనులకు సంవత్సరాది. నైలు వది పొంగులకీ. సిరియస్‌ సూర్య సహోదయానికీ సంబంధం తెలిసిన తొలి రోజు లలో తమ సువత్సరొదివి ఈ సిరియస్‌ నహాదయంతో ముక పెట్టుకున్నారు. ఈ సంపత్సరాది కేలండరులో ఎదరకు జరిగి జరిగి 1481 సంవత్చరాలు గడిచే సరికి 845 రోజులు జరిగి ఒక వలయం పూర్తి అయిదీ కొని ఈ 1461 సంవత్ప్స్పరాలలోనూ వైైలునది 1400 సార్లు మ్యాతమే పొంగింది. అంటే ఏమిటి అర్థం? 885 రోజుల నంవత్పరాలు 1461 కలిస్తే, $05 [1/4 రోజుబగల సంవ -త్పరాలు [480కి సమానం. అంటే అసల్టెన సంవత్పరం పొడవు ఇంతవరకూ అనుకుంటూ వచ్చిన 805 రోజులు కాదనీ అది 885 [/! రోజులకు సమానం అన్నమాట. అతిముల్యమైన ఈ విషయాన్ని మొట్టమొదట (గ్రహించినవారు ఈజీ ప్టియనుచే. శ్‌

సంవత్సరం పొడవు 805 1/4 రోజుణబు అ) తెలిసినప్పటికీ అనేక శతాద్దా లుగా వాడుకలో ఉన్న 865 రోజుల కేలండరును నూొక్పుకోడావికి ఈజిష్టియను మత గురువులు ససేమిరా అంగీకరించలేదు. అలాగ మార్చే స్తే వాళ్ళ పండుగలూ, దేవుళ్ళకు నై వేద్యాలూ, బలులూ ఏమైపోవాలి?

ఖగోళ విద్వాంసులు ఎంత మొత్తుకున్నా మత గురువుల పాదిఖ్యం ఆధికమై పోవడంతో ఆ సంస్కరణ మూలవిడింది, ఈ దెబ్బలాట అనేక శతా బ్రాలవాటు నడిచింది ఆఖరికి క్రీ పూ, 288వ సంజరో మూడవ టాలేమీ యూగ్గె టిస్‌ ఆనే రాజు ఒక శాసనంచేశొడు. నాలుగేసి సంవత్సరాలకు ఒక రోజును అరి కంగా చేర్చి ఆ కంవత్సరానికి మాాతం- 886 రోజులు ఉండాలనీ, మిగిలిన సంవత్పరాలన్నటికీ 865 రోజులు న్యూతమే ఉంటాయనీ (ప్రకటించాడు. గీవి౨

?6

అశ్తనాసనా శాసనం (0ఆ66 0[ ౮100039) అంటారు. ఆశొసనాన్ని (వాయించిన రాతిపలక 18868 లో తవ్వకాలలో గొరికింది- దానిని (విటిష్‌ మ్యూజీ యంలో భ్యదపరచారు.

ఈ విధంగా (క్రీస్తు పూర్వం అనేక శకాద్దాల క్రితమే ఈబిప్టలో కేలండరు. అత్యున్నత స్థితికి చేరుకుంది. కౌని, వాడుకలొమా(తం. తిప్టుల తడకగానే మిగిలిపోయింది, రాజుగారి శొననాన్ని మత గురువులు అమలుపరచబేదు. ఆ తరువాత ఈజిప్పలో చెప్పుకోదగ్గ ఖగోళ పరిశోధన ఏదీ జరుగలేదు, నంవత్ప్సరానికి 885 రోజులు అని శాశ్వతంగా _నిర్ణయించేశాక ఇంకా మౌర్ప్చు ఏముంటుంది! సిరియస్‌ సనక్షళతపు సూర్యోదయాని షిా-తప్ప మిగిలిన నక్ష(ాలను పరిశీలించి సయోజనం ఏమిటి ౪ కేవల సొర .వంచాంగాన్నే. వాడు కుంటున్నారు కనుక, ఇంక చం[ద గమనాన్ని పరిశరించి ఏం యమోజనం? కాల విర్ణియం చేయడానికి పగలు ఎండ గడియారాలు, రత్రి నీటి గడియారాలూ. ఉండనే ఉన్నాయి కదా? ” | "

జీవతంలో ఉపయోగించని కాస్త్రవికి ఎదుగు బొదుగులుండవని గుంట. లోని వీళ్లీలాంటి ఈజిప్టియన్‌' అగోళళాస్రం దాఖలాగా నిలిచిపోయింది.

2. బావిలోనియన్‌ కేలండరు .

మధ్యఢరా సమ్యుడపు తూద్పుతీరంలో యీంఫెటిప్‌. వైస్‌ నదుల మధ్యగల సారపంతమైన మెనవొ సేమియాద్ర దేశంలో క్రీస్తుపూర్వం 8108 ఏళ్ళ, క్రితం సుమేరియనులు, 'వెమైటులు అనే రెండు జాతులవరు ఉండేవారు. సుమేరి యమణు దింకషట్టీని సలకిలుగాచేషి తడిగా ఉన్నప్పుడు గంటంవంటి పారనంతో' యమం దింప లల కాడా.

ఈ (క్రీ పూరి శీ వేల సంవత్పరాల్కక్రితం పిరియప్‌ సక్ష్యయ సూర్య

వహోదయం నైలునది వరదలను సూచించగలిగింది, కొనీ ఈనాడు ఆ విధంగా

జరగడంలేదు. విమవచ్చలనంవ్లమా, శక్షద్రాలకు కూడా కదలికలు ఉండడం:

• వల్లమా ఈ 50-00 శకాబ్దాలకొలంలో ఆ సహోదయపు తేదీల మారిపోయాయి.

వరదలు రావడం మాతం విషవత్తులతో లంకెపడి అల్లాగే ఉండిపోయింది,

శమక నవ్లైలునది మెంపివ్‌ దగ్గర పొంగు నమారుగా జూన్‌ £5 వ శేదీవి వస్తూ"

ఉంటుంది. సిరియస్‌ షూర్యసహోదయం తీపు 8000వ నంవత్పరంలో

జాన్‌ 22న అయేది. శ్రీ, పూ. 2008 సంజలో జూన్‌ 80న అయేకి; (కీ. పూం

1000 వ సంజలో జూలై 18న అయేది. ఆ తరువాత కాలంలో. సిరియస్‌.

వక్షట్రూనికీ, నైలునది వొంగులకీ సందింధం బొత్తిగా శెగపోయింది.

(6 మనవొ'పేమియానే ఇప్పుడు ఇరాక్‌ అంటున్నారు. 27

శ్రాము స్వయంగా కవిపెట్టిన “ముకేణ లిపొ (608601 $60100 లో (వ్రాసి ఎండబెట్టి. కొల్చి భద్రపరిడేవారు. ఒక శతాబ్ది? కిందట అబువుటి వాతలు గల పలక్రిలు వేల నంఖ్యలో దొరికేయి తవ్వకాలలో వాటి? (విటిష్‌ మ్యూజీ యంలో బ్యదప౦ంచాచి. ఆ లిపివి అక్టంచేశుకోడాని!ి ఎందరెందరో. చేసిన (యయన్నాలు ఫవుచాయి మనకు తెకిసినంతవరకూ ఇంత పురాతనమైన లిపి మరొకటిలేము. ఆంాటి ఆవార్య ప్యవహాంలు, లావాడేవీలూ, పరిపాంశా పద్ధతులు అగోళ పరిశీలనలు, జోోతిళ్ళాస్త్ర విశేషాలు ఎన్నెన్నో వెలుగుగోకి వచ్చాయి. నుమేరియనులు కనిపెట్టిన లిపివే తరువాత వెమెటులు తమ “ోఆహ్క్యొఏయన్‌* భాషస వాడుకుంటున్నారు. పెమైటులు సైనిక జాతి కనుక [క్రమంగా వా0డే పైచెయ్యి అయింది. క్రీ. పూ. [1600 నాటికి నుమే9యన్‌ జాతి అంతరించి పోయింది, 'నెమైబులలో నే బాదిలోవియనులు, ఆస్సిరియనుబు అని రెండు తెగలు. అ ! వారి వారి రొజధానులు అయిన దానిలోని అషన్‌లనుంచి వచ్చాయి. చావికానియాలో ,కీపూ 8000 00%) సంవస్సరాల మధ్య ఖగోళళొన్తం ఇంతపిము)దు ఎన్నడూ కనీఏనీ ఎమగనంత అభివృద్ధి చెందింది ఈ రంగంలో ఏరు చేసిన కృషి. సాధించిన విజయాలు ఆశ్చర్యకరంగా ఉంటాబూ, నుప్రసిర్దు ల్లైన సగీప కాన్త్రజాలకుు మొబమొవట దారి చూపించినవి వీరే. స్‌ లీ ళల వీరు శుక్రగ్రహ గమనాన్ని బహు జాలగ త్తగా పరిశీలించినటు తెలుస్తోంది,

"అబూ నెలలో కవ రోజున దేవవేశ్య 1/10 61౯ 2022 అఎటే శుక్యగహం తూూర్చునె కనిపించింది. విసాన్‌ మానంలో 10 వ రోజు వరకూ తూర్పున ఊండి, 11 వ రోజున మాయమైంది. అప్పటినుంచి 8 నెలలపాటు ఆ*౦లో లేవు. మళ్ళీ చూజూ నెలలో 1[వ రోజున సశ్చిమాకొ+ంలో 3$వపించింది. భూలోకంలో పంటలు దాగా పండుతాయి కొని కల్లోవాలు అధికంగా ఉంటాయి” అవి ఒక మట్టివలక మీద (వాసి ఉంది, ఇప్పుకు మనకు దాగా తెంసిన కుుక(గ్రహ గమనాన్ని బట్టి లెక్క వేసుకుంటూ వెడితే అది (క్రీ పూ. 1878 వ నంవత్ప్సరం అయి ఉండాలని తేలంందిం

"బలిస్కోప్పులోచూ స్తే క్యక్ర్యగ్రహం నెంవంకగ కనిపినుందే కావి మామూలు కంటికి నక్ష్యత్రంలాగా కనిపిస్తుంది. బాఓలోనవియనుఐ చే కుని శృంగాలమ వర్ణించడం ఆశ్పర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. “ళ్యుకుని కుడిగామ్ము నక్షవ్రాన్న సమిపిస్తే భూమి మిద పంటలు బాగా పండుతాయి. ఎడమ కొమ్ము సమపస్తే దేశాఎపే అరిష్టం” అని ఒక పలక్షమిడ (వ్రాసి ఉందిః అయితే కొన్ని వంస్టితులగలో మంచి చూపు గలవారికి శుక్ర శృంగాలు కనిపించే అవకాం లేకపోదేదుం

78

శ్రీపూం 800,600 సం॥ మధ్య బువీలోవియనులను ఓడించి అస్పిరియనులు దిల పడ్డారు అమర్‌ బఒనిపాల్‌ అనే రాజు ఒక (గంథాలయాన్ని నెంకొల్పి, ఎక్క దెకళడి పూర్వ గంథాలకూ నకళ్ళు వాయించి తెప్పించాకు. ఆనాటి పలకలు వేల కొద్దీ లభించాయి. వాటిని బట్టి అస్సిగియనులకు జ్యోతిక్శాస్త్రంమీద ఎంత (ప్రగాడ విశ్వాసం ఉన్నదీ తెలుస్తోంది. వారు (గహ గమనాలను బహు జాగ త్తగా పరిశీలించి నిమోచు చేశారు. దాగకి అనలు కొరణు ఖగోళళొన్త్రం రహస్యాలను తెలుసుకోవడా: కి కౌనేకొము. (గహ గమనాలు మెనపొ పేమియాలోని జనులు జీవనాలను నిస్హేషస్తాయని వారినమ్మకం కనుక (గహాల గళులకు పరిశీలించి తమ భవిష్యత్తును గుణించవచ్చునని వారి ఆశ, కారణం ఏదై వేనేమి? చాలా ఏలువైన అగో (పేక్షణ:ను (వాపిపెట్తి పోయారు. అవి దరిమిలాని (గ్రీకు విద్వాంను లకు ఉపయోగించాయి.

వారి రొజాస్టానాలలో జ్యోతిష్కులుండేవారు. రాజు ఏ పని చెద్యూలన్నా వీరి నలహా తీసుబునేవాడు. కేవలం (గహాల మీవనే ఆధారపడక రకంకాల శకునాలను పరిశీలించేవారు. వారు సూర్య, చంద (గ్రహణాలను లెక్కకట్టి గలిగేవారు. అవి కూడా ఏదో రకంగా లాభనష్టాలను సూచించేవిగానే భాఏఎంచే వారు, వీరి నుండే జ్యోతిశ్ళాన్తం ఇరర దేశాంకుం.ముఖ్యంగా భారతదేశానికి ఎగుమతి అయినట్లు ఊహించవచ్చు. లాశ చక్రాన్ని హానడ్లా - (న హూ హాండ - సో మం! అకా సై తందలోలట్టీ (హక గ్‌ గో. గ 'చూర్రహదా లంటూ? ల న్స్‌ నరం దందా

చె కాల వ

కు సో స ర. న్ను. | 79

యూరప్‌ మంచి. ఆటవిక జాలరులు చేసీన దాడులవల్ల అస్సిరియన్‌ టరుత్వం దిలహీనమైన ీ. పూ, €060లో వారి రాజధాని “నినేపొ నేలమట్టమై పోయింది. అస్పుడు మళ్లీ బాబిలోనియా ముఖ్య పట్టణమెంది. అది మళ్లీ" రాజకీయ, సాంవప్కృృతిక శేం్యదమెంది. ఖగోళ శాస్త్రం మూడు సప్వులూ, ఆరు కాయలుగా వర్డిల్లింది. ఖగోళం మీడ ముఖ్యమైన నక్ష(త్రాల స్థానాలను, వాటిమధ్య దూరాలను (కోణాలను) (క్రమపద్దతిలో కొలతలు వేసి రికొర్డు చేశారు. ఆయా నక్షత్రాలకు, నక్ష్యత మండలాలకూ ఆనాడు వారు పెట్టిన సేళ్లే ఈ నాటికీ (ప్రపంచమంతటా ఉపయోగించుకుంటున్నారు. సంవత్సరం పొడవు సుమారు 88 నక్ష్యర్రాల సూర్య సహోదయ కాలాలను నిర్ణయించిం నంవత్సరం పొడపును జాగత్తగా కొలిచారు. (కీపూ. 540 లో నాబు-రే-మమ్న . అనే. బావిలోవియను. "విద్వాంసుడు (నక్షత) సంవత్సరం .. పొడవు 885. 258818 రోజులు అని నిర్ణయించాడు, (వ్రన్తుతపు కొలతలకన్న ఇడి 0.000258 రోజు (అంపే 7 నిమిషాల, 22 వెకనులుు మామే. అధికం. రాశిచ(కఠం , | _మార్యుడు నడిచే దారిలోగల ముఖ్యమైన నక్ష్యాలను 12 రాసులుగా మొట్టమొదట విభజించినడి వీరే. ఆయా రాళులకూ, వాటికీ పెట్టిన పేర్లకూ భూని మీద'కాము చేపే వనులతో చక్కగా లంకె పెస్తేరు, ఎట్లాగంయేంసూర్యుడు వృషభరాశిలో ఉన్నప్పుడు వారు ఎడ్లను నాగలికికట్టి నేల దున్నేవారు! సూర్యుడు 'మేషరాశలోఉన్నప్వుడు మేకలు ఈనేవి, కర్కాటకరాశలో ఉన్నప్పుడు సూర్యుడు పీఠలాగా వెనక్కి. నడుస్తారుః కుంథరాశలో ఉన్నప్పుడు వర్షాలు పడతాము తులారాశిలో ఉన్నప్పుడు శరద్విషువత్తు. అప్పుడు దివా రాత్రాలు సరిసమానంగా ఉంటాయి, (శ్రాను చేసేపని అడే కదాః ధనూరాశిలో ఉన్నప్పుడు వేటకు అము వైన సమయం। - . . “ఆ కొలంల్లో వారు ఉపయోగించిన రాశి నామాలనే తర్జుమా చేస్కి యావ శ్చుసంచమూ వాడుకుంటోంది ఈనాటికీనూ.. - . 80

ష్‌ య తంల లో లం శ. వ త 1 యు న ఖాళి న “పప క) ఏ! న జజ ట్‌ట్ట్య్బం కర్యాటకం జ్‌ లట టం గన్న స తులా సింపాంల్ల? గి ఖా యల జ కన్యా చం 1 సు క్‌ క స ;' క సా నం్టుతు నంత హ్‌ ,

27 వ బొమ్మ : దావిలోనియనుల రా చక్రము, చుక్కలతో చూపిన అండ వృత్తం రవిమార్షం. ఆయా రాజలలోనీ నక్ష్యక్రాలు, ఆందులో వారుఊిహించిన డొమ్మలు, వాటికి వాడు పెట్టుబన్న గుద్తలూనూ మసకు తెలిసిన టొమ్మలకీ వీటికీ కొంచెం భేదం ఉంది.

"కేలండరు

ట్రీ, పూ. 8 వేల సంవత్సరాల [క్రితం పీరు కేవలం చాంద్రమానాన్ని ఉపయోగించేవారు. సంవత్సరానికి 12 చాందమాపాలు ఆమావాన్య తరవాత ర్‌ రికీ

పొడ్యమి చం(దణ్ణీ చూపి కొత్తమాపాన్ని మొదలు పెళ్తువారు. నెలకి 20 గాని 88 గాని రోజులు ఆ నెలల పేర్లు, వాటికి గల రోజులు ఇవీ ; 35వ పట్టిక బాదిలోవియను మాసాల పేర్లు, వాటికిగల రోజుల సంఖ్య

లలా

1. నిసాన్‌ (80 రోజులు 7. త్మాషితం (80 రోజులు) కి ఐయారు (8) 8. ఆకఖ్బమ్మ య శి. పిమాని (68 *") 89. కిస్తిము న 4, దూజు (86 *) 10. తెవీకంం టు జ ర్‌. ఆబు (08% ్రి 11. షాఒర్‌ (40 0” ్సి 6, ఉలూలు (8%). 12 అర్జాను (4 *)

. విసానొ సల మొదటిరోజు సంవత్పరావె. 12 మాసాంకప కలిపి మొత్తం శ5! రోజులు.

తరువాత ఈజిష్టియనుల సంపర్కంతో సౌరమానావ్ని (గహించి 88 రోజుల మాసాలు 12 ఉపయోగించారు. మిగిలిపోయిన క్‌ రోజును నరిపెట్టడం కోసం క సంక్షఐకు ఒక అఏక మాసాన్ని, మళ్ళీ 120 ఏల్లీకి ఒకఅధిక మాసాన్ని. ఉపయోగించేవారు. అంటే, సరానరి సంవత్సరం పొడవు 865 1/1! రోజులకు. నమానం అయింది అన్నమాట.

ఆ తిరువాత కేవల సొంమానాన్ని వదిలేసి, చాంద పౌొరమానాన్ని బేపస్టేరు. నెలలు చంసదకళలను అనుసరించి ఉంటాయి. వీటి బుతుచ(క్రంతో సరిపుచ్చుడంకోనం అప్పుడస్పుడు అధిక మాసాలను ఉపయోగించేవారు. సంవత్ప రాది వసంత విమవత్తుకి దగ్గరగా ఉండేటట్లు జా_గత్తపడేవారు. అధికమాసం అవనరం అని ఖగొళ విద్వాంసులు రావుకి విన్నఏంచుకుంకటే, రాజు కాసనం బేపేవాడు. తరువాత కొంత కాలానికి రాజ శాసనం అవసరం లేకుండానే నిరీత శాల వ్యవరులలోొ అధిక మాసొలను (ప్రవేశ పెట్టకం మొదలుపెళ్తేరు ” 8 వళ్ళ చ్మఠం

శ్రీపూ. 588 వసం॥జలో 8 పిళ్లకు 8 అధీక మాసాలను చేర్చాలవి విళ్ళయిందారు. 8, 8, 2 సంఇల వ్యవధులతో ఒక్కొక్కం అధికమానం ఉండేవి, అంపే 8వ, 6న, 8వ న(ఇలలో పదమూడేసి మాసాలు ఉంటాయి. మిగిలిన క సం॥లరు పన్నెందేపి నెలలు* ఇలా చేయడానికి కారణం ఉంది. పొర సంజి

రై -

వే85 1/4రోజులు అని వీ9కితెబను. చాగ్వద నం॥కి 854 రోజులు కనుక రెండిం టికి వేం (1! 1/4 రోజులు. 8 సంకంలో ఈ భేవం 8౫411 1/4=00 రోజులు అవుకుంది. ఇవి 8 మాకళొలకు నమౌానం కనుక శీ ఏళ్ళకు 8 అవిక మాసాలు చేర్చేవారు. ఈ అష్ట వర్ష చకాన్ని “అక్స్‌ట9ిప్‌” (0011616౯18) అనేవారు. బాంమాసాలకీ, ఆ-ర సంవత్చరాలకీ ముడ్తి పెబ్దడాని!ి చేసిన తొరి ప్రయక్నం ఇదే.

. నిజానికి అష్టవర్ష చక్రంలో కొంక లోపం వుంది. ఏమంటే 68 రోజుల భేకం 8 చార్దదమాసాలకు సరిగ్గా సమానం కాదు. సరాసరి చాల్యరమానం పొడవు 28 1/2 రోజులు కనుక 3 మాసాలకు 8 ౫28 12-88 1/2 రోజులు ఆ మిగిశిన 1 [/2 రోజుబు మాట ఏమిటి? 157 ఏన్ల గడిచేనం3 ఈ వేవం ఒక మాసాంకి సమానం అవుకుంది. కనుక దరిమిలాని ఈ అష్టవర్ష చ్యకొన్ని వదిచేసి 18 నంజ చటాన్ని ఉపయోగించడం మొవలుపెళ్త్లురు. ఛీ+పూ. 88) మంచి ఇందులో 19 ఏళ్ళు 7 అధిక మాసాలు ఉంటాబి, అవి $-8-2-8-8= *2 నం॥ల వ్యవధుఐలో జేర్చాలి. 14 సొరనువత్సరాలప 1836305. 1/4 == 80089 8/4 రోజులు. 208 చాం్యదమాసాలకు (ఒకి నెలకు $ మరోనెలకు 88 రోజుల చొప్పున) 6706 రోజులు.

80 రోజుల అధిక మాసాలు €; 2) రోజుల అధికమానం ఒకటి చేర్చితే మొత్తం 208 రోజులు. (వతిలీపు నండి ఒక్కొక్క రోజు అధికంగా లెక్కిస్తే అవ 4 3/4 రోజులు. మొత్తం 6089 8/4 రోజులు. ఈ విధంగా చాం్య, సొఎమానాలు సరిగ్గా నరిపోతాయి. * వారాల పేర్లు

ఏడు రోజులు ఓక వారం అనే విభజన ఎవరు మొదలుపెట్టారో చెప్పడం కష్టం కాన వీకు? రోజుల వారాన్ని ఉపయోగెంచేవారు. నెలలో | నుండి 28వ రోజువరకు గల శీ వారాలూ పూర్తి అయాక మాసాంతంలోని ఒకటి, రెండు రోజులను వార రపొతంగా వదిలేసి, తరువాత వెల మొదటి రోజునుంచి మళ్లీ

అ దీనిని “కిడిన్నూ” (లేక “పిడేనాస్‌”) అవే దావిలోనియను ఖగోళ విద్వాంసుడు కనిపెక్టేడు అంటారు... కాన ”మేటన్‌” అనే (గీకు పండితుడు శవిపెసేడని (గ్రిమలు ఆంటారు. మొత్తంమీద ఇని “మేటన్‌ చ్యక్రం గానే (ప్రపంచ (ప్రసిద్ది చెందింది. ఈనాటికీ ఈస్తరు పండుగను. నిర్ణయించడానికి ఈ చథ్రాన్ని ఉపయోగిస్తూనే ఉన్నారు. _ |

89

| హో

టు!

ఇ సొ ఫొ హ్‌ జ జక్తిాక్టిళ్తే అశ ఆర్‌ డో క్‌ నచ 2క్తే న్‌ చి శకదకిడే కల్లే

జబ జి గ్‌స్తా సై "6 అ న్‌ ట్ల ౫ ౩2౭ క్షవి జికె త్తే 6 క భి స లై కో వ్‌ జర రక్ష కనే ల 2౬|| దగ్ర 2౫లే (లా ము. 26౬ 9 ళం భయమ 0 జ దె శ న స ల 0. ఇ ఈర | ళ్ళ నడా స స యస శాల గేయ స స స స స గ. సే తీ గ ఇ 2 పహాిల్రాల 4 త్త 6 ర౬శి ౫ న స్‌! 2 ఇచే కై ల కె జ పై ఉచ కిజ్లేష త్‌ కర జ్‌ శ 66కక 6౪. ఫ్‌ ద గదఇెదెష ద ర ౧౧౬ ౧౬ శేచి శశి నే కే 3 4 నే 8 షా! ఈత ళా బస్‌ 5 శీ నూ 62 _(సప్తేం శీ 94 ఏ 2 శ్‌ పి 9! ఎ అ;త చిత అబి

శత్తవారం మొదలు _పెసప్టీవారు.. అటు తరువాశ చాలా కొలానిక్షి వారాలను అవ్యవధానంగ్యా చం్యదునితో నందింధు లేకుండా ఉపమయోంచే వాడుక పర్ప్చడింది.

వారంలో ఒక రోజును దేవకి! అక్పెించి, ఆ రోజున ఏ పనీ చేయపండా ఉండడమూ, ఉపవాసం ఉండడమూ వీఏతో నే మొవలు అయింది. ఏక్షు వారాంకూ అప్పటికి తెలిసిన ఏకు “ంగహాలొ పేర్లు పె్టెనక వీకే. ఆ పేగ్తనే తక్కిన భాషలవాప . చాంా వరకూ తర్జుమా చేసుకుని ఆదే -వరుశలో ఈరాబికీ వాడుకుంటున్నారు. లాటిన్‌, సంస్కృత భాషలలో బాచికోని యాను భాషకో ఉన్నశ్లే ఉన్నాయి వారాల "పేళ్లు. కాక్సనొ్‌ భొషరో 8, 4, 6, 8 వాల పేరు భిన్నంగా ఉన్నాయి. ఇంగ్షీషు వల "పేర్లు శాశ్సను భాషను అనుశుంచే ఊన్నాయి. 4636110 క అధిదేవత గ. ఇ)డు యఃస్థాాకి అధిపతి. ₹0డీం 8656101 3 అ ౩దేవత [ంరీ68. ఇకకు తూవ్పగాంకి ఆవివతి. ₹[ 386439 అవిదేంత ౧6౦౯ ఇకడు మేఘ గర్జనకి అధిపతి, క౯1427 కి ౯౯18, ఇరడు “'ప్నేహానికి అధిపతి,

దావిరోనియనులు * ఒక్కొక్క వారానికి జగ్కొక్య్కం లక్షణాన్ని ఆపాచించాప. ఆ వారం తాలూకు అరిదేవళ యొగ్కం లక్షణాలను బట్టి, నసూక్యుగు ఆత్మను, చర్చడుకు శరీరాన్ని, కుజుడు రక్తార్ని బుముకు బుస్త౦, గుకుకు విగ్రహాన్ని, క్యుకుడు కోరికలని (ముఖ్యంగా కొమాన్న్ర), వి మందక్వాన్న లూమిమీన జీవులకు కలిగిస్తారు? వారి శ్యోతిశాస్త్ర చెబుతోంది... భనిగ్రహ లక్షణమైన మఎదత్వాన్నిబట్లి ఎవివారంనాడు విక్రొంతి తీకులోవాల0 వారు నిర్ణ యిందారు. దానినే యూనులు అను3రించారు. ఆదే శాదక్‌ (5209101) అయింది.

రోజును. 12 సమ భాగాలుగా చేసి ఒక్కొక్క భాగాన్ని “కన అనేవారు. వీది గడియారాలనూ, ఎండ గడియారాఐమూ పీరు దాగా అభివృద్దిచేసి కాల విధజనపు ఉపయోగుంచేవారు.. వీరు జొగత్తగా పి$౨ంచి రికొర్టు చేసిన (హతం క్రీ, పూ. 721 సం॥ మార్చి [18వ తేదీ నాటివి ఈ (గ్రహణం తాలూకు ఆద్యంత కాలములు చాలా విర్దుష్టగా రికొర్డు చేశారు. న శ్రాల సూర్య సహోడయాలు, గహ గమనంాలు, తోకచుక్కలు, ఉవ్యాపకనాలు వగ్గెరాం విఎరాలు మట్టి పలకమీక సమో. చేశారు. రాశి చృకొన్ని నాలుగు భాగాలుగా న

• మెఫపాపేషుయాలో ఉండిన దొవిలోనియనులను, అస్పియనులమ బాల్జియనులను సాధారణంగా దావిలోనియనులు ఆనే న్యవహ్రఏుంచడం కద్దు,

85

వేపి ఒక్కొక్క. లాగాన్ని ఒక్కొక్క బుకువుగా గుర్తించారు. వివిర బుతువులలో దివార్శాతముల పొడవులు కొలిచారు. 1468 సం॥జల “*సోధిక్‌ చక్రము” వీరికి తెలుసు.

*ర్రివ నెల 14వ రోజున (గ్రహణం పడుకుంది. ఏలం, సికియా దేశాలకు నష్టం, రాజుకి లాభం. రొజు నిశ్సింతగా ఉండవచ్చు. కకుడు కనిపించడు. ఇట్లు ఇరాసిహే రాజసేవకుడు” అని ఒక మట్టిపలకమీవ ఉంది. తరువాత మరో పలకమీవ “ఆగహణం పడుతుందని నేను చెప్పనట్లుగానే పట్టింది. నా వాక్కు. తస్పలేడ, దేనరవారికి శాంతి లభిన్తుందనడావికి ఇదే బుజువఅని (వ్రాసి ఉంది.

228 చార్యదమాసాల తరువాత లేక 18 సౌర సంవశ్పంాల తరువాత సూర్య, చంటదులు వారి కక్ష్యాఖండన చించువుల (110రే68 ఆం పొాళ్ళాత్యులు, రాహు "కేతువులు అవి హంచువులు అంటారు ) దగ్గరకు వన్హారినీ, కనుక గహణ చకం పునరావృత మవుతుందని చాల్జియన్‌ ఖగోళ విద్వాంనుడు “సావో” కనుగొన్నాడు. దీనినే సారోప్‌ చ్యకం అంటారు. దీనిని ఉపయోగించి (భహణజములను కొంంపరకు జోన్యం చెప్పవచ్చు.

దానిలోవియనులకు క్షేత గణితంలోమా, (టిగనోమెటీలోనూ, ఎక్కువ పాండిత్యం లేకపోవడందచేక వారి ఖగోళ శాస్తా ధ్యయనం లపేక్షణల దగ్గ కే ఆగి పోయింది. వీరి తరువాత వచ్చిన _గీులు అందెవేసిన చేతులు కావడంచేత బాబిలోనియనుల (గహావ పరిశీలనలను చక్కగా ఉపయోగించపవి, జగడ్విభ్యాత మైన ఖగోళ శాస్త్రాన్ని నిర్మించగలిగేరు. తి. (గీకు కేలండరు

గణిత అగోళళాస్త్రాలలో (గీకులుసాదించిన ఘనవిజయాలు జగద్విదితాలు- అనలు శాస్త్రీయ దృక్పథం అం'పే ఏమిటో, శాస్త్రీయ పరిశోధన ఏ విధంగా జరపాలో. ఆఅతివ్యా ప్రి, అవ్వా ప్రిలేవి సూత నిర్వచనం ఎట్లా చేయాలో, ఏదైనా (వవిచనావనికి బుజువు చూపడం అం'పే ఏమిదో,.తిర్క౦ అనే బలిష్టమైన పునాదుల మీద విజ్ఞానశాస్త్ర మహా సొధాన్ని ఎల్లా లేవదీయాలో యాప్యత్రపంచావికీ నెర్చినవారు గీకుబే. ఈనాడు మనం అధ్యయనం చేస్తూ ఉన్న గిజణీత. ఖగోళ జంరుు వృక్ష, రాజ్యాంగ నిర్వహణ, అర్థళాస్త్రాచములన్నింటికీ (ప్రాతిపదిక టగీకులు వేసినదే. (కీస్తుపూర్వం ఆరేడు శతాద్దాల వ్యవథిలో ఈ చిన్నదేశంలో (ప్రభవించిన డిద్దండ పండితులు తడవిచూచి, తిమ ముద్ర వేయని విజ్ఞాని శాలలు 'వెతుకుదామన్నా కనిపించవు.

గిం "

ళీ ్ర | ్‌ క || వివేశాలంతవాడు స్థరవదాగు. . సూ (్ర క! ( /| అయెలివువణస్థలంచరయో ల ము 1 బ్యవావతుశయ నాయ | 7 [్‌ [ చుర్షడ్థలే శుట్టయరుట్లు డం గే ( వండచెవ్దాన్నాల ఆగర. ఫే మో అష రైందుకే ఇవర్నకరిపెళ్టునతాద్‌! య న్‌ా కోపెర్ని!స్‌ మరో 1708 నం॥కు పుడకతాడనగా (పసంచానికి మధ్యలో స్థిరంగా భూమి ఉన్నరనుకోవడం (భమ అనీ భూమే సూర్యునిదుట్టూ తిరుగు తోంది అనీ చెప్పిన “అ*ష్టావృస ఈ దేశంవాడుం అలగ్ధాం్యియా, వైన్‌ అనే రెండు చోట్ల ఏక కాలంలో పడుతున్న మూర్యకిళణాల హాబను కొరీచిి భూమి చుట్టుకొలత 25000 మైబ్ళు అని విర్ణ యించిన *ోఇరాదో సంస్‌” ఈ దేశంవాడుం విషువచ్చలనం కనిపెటిన “హిపార్చస్‌” ఈ దేశంవాదు. వృత్త 'మీవ ఉపవృత్తాలను (8010101639) ఊహించి, (గహాల కుంటి నడకలకు కారణం వివరిచి, భూశ దవిష్యత్తులలో ఎప్వుడ్జై నానరే గహాలు ఎక్కందెక్కటడ ఉండేవో. ఉండనోతాయో లెక్కలు కట్టినవారు ఈ దేశస్థులు. ఇల్లాగ చెప్పుముంటూపోతే ఈ ఒక్క శాన్రంలోనే వారు కవి పెట్టిన విషభూలతో ఈ పుస్తూన్ని నింపవచ్చు. కేలండరు నర్మాణఎలో మానవజాతిని వేరిస్తున్న సమశ్యను సాధించ డానికి (గ్రీకులు టాడా (పయత్నించారు. పంచాంగాని! అతి ముఖ్యమైనవి బుకు చక్రం. దానిని విగ్దేంంచేది సార సువత్సరం. మ9 చం్యదుణ్ణి ఏమి చెయ్యాలి ౪ నిర్దష్నమెన గడియాంాన్ని తయాముచేసి ఆకాశంలో దేవుడు _పతిష్టించినట్టు కని పిస్తాన్న చర్యల్లో నిర్హక్ష్యం చేయడం వివేక మంపిందళోను. ఈ ెంటినీ సమన్వియపరిచే చౌందంసొర పంచాంగాన్ని విక్మంచడానికి గీఐలు పూను కున్నారు. ఏదో పోటీలో పాలుగొంటున్నట్లు ఆ దేశంలో 100కి పైగా పంబాంగాలు నవ్వల్బ భేదాలతో తయామచేశారు. ఊరికొక కేలండరు వెలిసింది ॥ 87

శ ఏళ్ళకు 8 అధిక మాసాలను చేర్చాలని “క్షి యోస్త్రాటస్‌* నిర్ణయించిన అష్టవర్షచ్యకంలో లోపాలు ఉన్నాయని (క్రీ, పూ 482 ౮ మేబన్‌ అనే కాస్త్రజ్ఞాడు 19 సంజ చథాన్ని తయాద చేశాడు. ఈ చ్యకంలొో 7? అదిక మాసాలుంటాయి. ఈ విరంగా చేయటంవల్ల సరాసరి నెల పొడవు 28 58 02 రోజులకు సమానం అవుతుంది. ఇడి అను ఉండవలసిన మాసం కన్న 00001022 రోజులు ఎక్కు=వ.

“కాలిప్పస్‌” అనే శొస్త్రజ్ఞాడు ఇటువంటి మేటన్‌ చక్రాలు నాలుగు కలిపి దావీవి ఇంకా అభివృద్ది చేశాడు. తరువాత నాలుగు కొలిస్పస్‌ చకాలు కలిపి 804 సంవత్సరాల మరో చట్రాన్ని మరింత నిర్దుష్టంగా చేశాడు హిప్పార్భస్‌, సాయన నఎవచ్చరం నాక్ష్యత సంవత్సరం అని నంవత్చరానికి రెండు అర్థాలు ఉన్నా యవీ, ఈ రెంకిటికీ భేదం ఉండడానికి కారణం భూళిక్షం సిరంగా ఉండక, 26 వేం సంవత్సరాలకు ఒక వలయం చుడుతూ ఉండడమేననీ "(క్రీ పూ, 125లో ఈ హిస్పార్చస్‌ కనిపెళ్టేుకు. పంచాంగ నిర్మాణానికి నాక్ష్యత్ర సంవత్సరం ఉన యోగిప్తే బుతుచ కం స్థిరంగా ఉండదనీ, సాయన సంవత్ప్సంాన్నే ఉపయోగించా లనీ ఇతడు కనుగొన్నాడు*

శాస్త్రజ్ఞులు శ్రమపడి చేసిన ఈ మార్పులు వాడుకలోకి రానేలేదు. అవి పుస్తకాలల్‌ నే మిగిలిపోయాయి. రాశోద్యోగులు దిష్య చిత్తాన్ని అనుసరించి కేలం డదు ట్‌ష్షం అపుతూ వచ్చింది,

అస్పట్లో ఏథెన్సు నగరపు కేలండరు (పసిద్ధమైనవం ఉత్తరాయణాంతం తరవాత వడ్చే అమావాస్యతో సంవత్సరం మొదలు అవువుంది. “దొయాటియా” ప్రాంతపు కేజండరులో దక్షణాయనాంళంలో సువత్పరం మొదలు, “లకోనియా* 'కేలండరులో శరద్విషు వత్వతో మొదబు, అచాయిదూ" కేలండరులో నెలలకు ఆంశెలే గాని పేర్లు ఉండేవి కొవు. ఈ విధంగా వివిధ (గీ వంచాంగాలకు స్వల్ప మైన భేదాలుండేవి.

టాలెమీ ప్రభువుల పరిపాలనా కాలంలో 885 రోజుల ఈజిష్టియను 'కేలం డరు అధిక దినరపొ.౦గా ఉపయోగింపదడేవి. ఆ కారణంచేత వారి కేలండరు నాలుగేళ్ళ కొక రోజు ళొప్పున వెనుకఐడేఏ.

నెలను & ధాాలుగా విడదీసేవారు. 20 కి పెబడ్త రోజులను వెనుకకు చదివేవారు ఉదాహరణకి ఆ నెలకి 29 రోజులు అయితే £ీ! వ రోజును 8 అనే వారు. లం కే మాసాంత౦ ఇంకా 8 రోజులు ఉన్నడవి అర్థం. 82వ రోజుమ 7 అనేవారు. - సూర్యా స్తమయంతో రోజు మొదలు అయేది,

క!

ర్‌ వ పట్టిక ॥ (గ్రీకు నెలల పేర్లు

1. హెరటోందియాన్‌ (20 రోజులు) £. మెటగైట్నెియాన్‌. (80%)
2. బొయీటోమిమాన్‌ (8 *)
3. పదనోప్పీయాన్‌.. (80%) ర... వైమక్షేరయానా (86) 68.. పొవైదియాన్‌ (608%) 7... గమేలియాన్‌ (౪ *)
4. అంథెస్టరియాన్‌ (68 "*)
5. ఎలపెటోలియాన్‌ (29 *) 10, మౌసిదియాన్‌ (80 శా ్స
6. థాన్లేంయాన్‌ (8 *)
7. స్యిరోఫోంయాన్‌. (0) కకం

వారి కేలండరు లాగే (గ్రీసులో ఎన్నెన్నో రరాల శకాలు అమలులో ఉండే, తనన నచ్చిన రాజు సింహాననం ఎక్కినప్పటి నుంచి గావ, ఏ మత గురువో పట్టినవ్పటికుంచి గాని, ఏ యున్ధమో జరిగినస్పటినుంచి గాని ఆకంథిం చిన శకముబ ఉండేవి. ఆఖికి ఒలింపిక్‌ ఆబలు మొనలు పేస్తిన కీ హూ. 778వ వంవత్పరంతో మొదలు అయిన “ఒ9ంపియాత్‌” అనే శకం స్టివపడింది.

(కీ, పూ. 28 వ నంవత్చరంలో రోమన్‌ చ్యకవర్తి అగస్తస్‌ ఈబిష్టియను కేంండరును తొలగించి, జూలియన్‌ కేలండరును (ప్రవేశ పెట్తాలం ఆదే!ంచాడు. కానీ, టగీసలు చాబాచోట్ల తమ తమ పాత 'కేలండరులను విడఎడానికి ఇష్టపడ బేదుం

శాస్త్ర పరిశోధనా రంగంలో అక్యున్నళ స్థాయి? చేరసన్న (గ్రిపలు కేలండరు విషయురో మా(డ్రం వెనుకబడే ఉన్నారు ఉ. హైందవ పంచాంగం

హిందువులకు ఖగోళళొన్త్ర పరిజ్ఞానం బొల్థిగా పూజ్యమని చాలామంది పాశ్చాత్యుల అధిపాయం. పాందవులస్‌ 'తెలియ3ది అఎటూ లేవనీ, వేదాలలో అన్నీ రాసిపెట్టి ఉన్నాయనీ భారతీయులలో చాలామందికి గట్టి నమ్మకం. ఈ "రెండు అధ్యిపాయాలూ సత్యదూరములే.

ల

“వన్నెండు ఆకల చక్రం ఆకౌళంకో తిరు పకోండి. ఏకువంవల ఇకవై మంది పిల్లీలు జంటలు జంటలుగా అందులో ఉన్నారు” అవి బుగ్వేనంలో ఓక మర్శతం. భారతదేశానికి తరలి వచ్చిన తొలి రోజులలో ఆక్యులు పాడుకున్న అనేక బుక్కులలో ఇది ఒకటి. రీనికి అర్థం ఏమిటి? పన్నెండు ఆకుల చక్రం అంటే 12 నక్షత రాశుల చక్రం. 720 మంది పిల్లలు జంటలు జంటలుగా ఉండడమం'పీ 860 పగభ్హూ, 860 ర్యాతిళ్లూ అని అర్దం. అంపే సౌర సంవత్పరం పొడవు 889 రోజులు అనీ, సూర్య చంస్యయలు తింగే దారలో 12 నక్షత రాబీలు ఉన్నాయనీ వారికి ఆనాటికే తెలుసునన్నమాట ।

కృష్ణ యజుర్వేదంలో గోళ్ళ త్తికలు తూర్పువిక్కు నుంచి వై దొలగడం లేదొ అనే మంత్రం ఉంది. ఈ విషయాన్ని “భూమింబొంగకం” అనే (పకరఠ ణంలో చర్చిందాను. దీవివిబట్టి అవి వసంత విమవత్తు వృషళంలో ఉన్న కాల మన్కీ అంపే (కీ. పూ. 2.4 చేల నువక్సరాల మధ్య కౌంమనీ చూపిం చాను.

యాజుష జ్యోతీషంలో 7వ శ్లోకంలో ఇల్లా ఉంది ;* “నూర్యుడు, చంటదుడు ధశిష్టా నక్షత్రాది యందు ఉత్తరానికి తిరుగుతారు. ఆ్యశేషా మధ్య మందు దక్షిణానికి తిరుగుకారు. ఇ) ఎల్లప్పుడూ మాఘ (శ్రావణ మాసాలలో మాత్రమే జరుగుళుంది.”

ధరిష్టా నక్ష్యతం (౨614 0€ ఆ]6080060) కుంభవాఃకి దగ్గరలో ఉంది. ఆ్యశ్రేషానక్ష్య్యతం (031102 00 మా రే8) సంహరాశి దగ్గవ ఉంది, యై చెప్పన లోకం దక్షిణాయనాంతాన్ని, ఉత్త రాయనాంతావ్ని సూ. స్తోంది, వనంత విమవత్తు వృషభంలో ఉన్నప్పుడే ఇది సాధ్యం కనుక ఆకాలం (క్రీ, వూ. €200.2050 మధ్య అని నిర్ణయిచవచ్చు.

ఆ కౌలానికే ఆయనాంఠములనూ, విషువత్తులనూ నిర్ణయించడము; నూర్య కౌంతిలో నక్షత్రాలు కనిపించకపోయినాసరే మూర్యుడు ఏనక్ష్యతంలో లేదా ఏ రాశిలో ఉన్నాడో నిర్ణయించడమూ చేయగలిగారంపే అవ ఆత్యద్భుత మైన విషయం, బువీలోనియనుకతో దిరాబకులు చేయగరిగిన విజ్ఞానం అది. పంచాంగం ;

భారత దేశంలో కేవలం సొరవంచాంగం కొన్ని రాష్ట్రాలలో ఉన్నప్పటికీ, అత్యధిక భాగంలో చాం్యదంసొర పంచాంగమే నడుస్తోంది, చం[ద్రకళల ననున

8 _ప్రపద్మేతే శవిష్టాదొ సొర్పారే దక్షిణార్కఎమ్త సూర్య చంద మసావృదక్‌ మాఘ శ్రావణ యోన్సదా" ఫి

రించి నెలలు ఉంటాయి. నెలకి 28 గాని, 80 గాని రోజులు ఉంటాయి. వీటికీ సూర్యగమనానికి సంబంధం కలవడం కోనం అవ్వ్పుడప్పుకు అధిక మాసాలనూ, అరుడుగా లు ప్రమాపాలనూ ఉపయోగిస్తారు: -

అసలు పంచాంగం అనే మాటము 5 అంగములు కలఏి అవి అర్థం.

1. తిథి, శ వారం, 8, నక్ష్యశం, 4. మోగు, 5, కరణు ఆనేఏ) ఆ అంగమణ- వీటిని నిర్ణయించేదే పందాంగం-* _ నంవత్సరం

్రీ.*. 1150 లో భాస్క.రాదార్యురు తన సిద్ధాంత శిరోమణి అనే (ప్రసిద్ధ ఖగోళ (గంథంలో సంవశ్చరం పొడవు 865 రోజుల, 15 ఘడియల, 84 విఘడియల, 22 వర ఘడియల, 84 సూక్ష్మ ఘడియలు అని 'వాళొడు.

శ దినము = [0 ఘడియలు (24 గంటలు)

కీ ఘడియ = (0 విఘడియలు (14 నిమిషాలు)

1 విఘడియ ౫ 80 పరిఘడియలు (84 వెకనులు)

1 పరఘడియ = 60 నూక్ష్మఘడియలు (0.4 వెకను

1 సూక్షఘడియ = €.00607 వెకను.

కనుక నంవత్పరం పొడవు = $05.25848 రోజులు, నక్ష్యతపు షూర్య నహోదయాన్ని పరిశీలించి చేసిన నిర్ణయం ఇది. కనుక దీనిని నాక్ష్యత నంవత్సరం అనాలి. కీ శ. 490 లో ఆర్యభట్టు నాక్షత సంవత్సరం పొడవుజ8!5, 20868 రోజులు అని నిర్ణయించాడు,

శ్రీ పూ. 828 లో సబహ్మాగుప్తప 885 20875 రోజులకు సమానం అన్నాడు, * మాసం

చాంద్రమానం 29+58 రోజులకు సమానం అని నిర్ణయించారు. అటువంటి వెలలు 12 కలిసి ఒక చార్గద సంపత్సరం (854.86 రోజులు)

సౌర నంవత్చరా౨కీ, చాయ్గద సంవత్సరావికీ గం భేదాన్ని “శుద్ది” లేక “అఆధిమాసశేషం” అంటారు. (10.838 రోజులు )

4 (పన్తుతప్పు కొలతల (ప్రకారం డీని పొడవు 8085, 2586 800 రోజులు. కినుక భాన్కరు3 సంవత్పరపు కొలతలో దోషం 2 నిమిషాల, 58 సెకనులు, ఆర్యభట్టు డోషం క నిమిషాల 28 పెకనులు, (బహ్మగుప్తవి దోషం 14 నిమి. షాల 80 వెకమలుం

ర్ట]

ఈ భేదాన్ని నరిపచ్చడం కోసం హైందవ విద్వాంసులు భగీరథ (వయక్నాలు చేశారు. అఆధికమాస నిర్ణయం

దొవిలోనియనులు, (గ్రీకులు. చేసినట్లు 8 వళ్ళ చక్రాలు గావ, 18 ఏళ్ళ చసక్రాలుగాని వీరు ఉపదెాగించలేమ/చాందమాస గణనం సొరగమరాన్నిఅధిగ మించినప్పుడు అధిక మాసాన్ని కల్పించుకోవాలిఐన్నాడు అది ఎల్లా తెబుస్తుంది? -

రవి మార్గంలో 12 రాపలున్నాయి. సుమారుగా సూర్యుడు ఒక్కొక్క దెలకి ఒక్కొక్క రాఃలో ఉంటాడు. సూర్యుడు ఏదైనా ఒక రాఃలో (ప్రవేశించ డాన్ని ఆ రాఃయొక్కు సంథ్రొంతి అంటాడ. చాంద్రమానం ఇంచుమించుగా పొర మాసానికి సమానంకమక (పతి చదాందమాసంలోనూ ఒక్కొక్క. పంథక్రాంతి సారారణంగా వస్తుంది. కాని, ఒక్కొక్కప్పుడు ఒక నెలలో అసలు సంద్రాంకే ఉండకపోవచ్చు. అదిగో అదే గుర్తు, చాం్యడమాన గణనం సౌరగణొన్ని మించి ఒక నెల అధికంగా అయిందనడావికి. అప్పుడు ఆ నెలను అవికమాశం చేస్తాడ. దీనికి తరువాత నెల "పేరు పెడతారు, “అధిక” అనే విశేషణం చేర్చి. ఆతరువాత వచ్చే నెలకు మళ్ళీ అదే పేరు, “నిజ అనే విశేషణం తగిలించి. లుప్రమాస నిరయం

ఈ విధంగా అధిక మాసాలను జేర్పుకుంటూ పోతే. కొంతకాలావికి “(నిర్దిష్ట వ్యవధుఃలో) ఒక మానంలో రెందు సంక్రాంతులు వస్తాయి. అప్పుడు ఆ మాసాన్ని తొలగిస్తారు. దావినే లుస్త లేక క్షయ మానం అంటారు. ఈ లుష్త మాసాన్నిర్నరర్హీక మార్గశిర, పుష్వములలో మామే వస్తాయి. ఏమం'పేఈ మూడు మౌపాలూ వాటికి వరుశగా సంబంధించిన వృశ్చిక, ధనుస్సు, మకర మాసాల కన్న పెద్ద కనుక ఎందుకంటే, ఈ మాసాఒలో భూమి ఆండవృత్తపు సమీప విందువు (వల166) దగ్గర ఊండి, వీగుగా నకుస్తూ ఉండడం చే సూర్యుడు ఒక్కొక్క రాశి చం్యద్రమాను కన్న తక్కువ వ్యవధిలో దాకేప్తాడు కమక ఈ మూడు నెలలలోనే రెండు సఎ(ట్రాంయలబు ఉండే అవకొశం ఉంది.

“క్షయ మాసా9కి రెండువైపులా చెతాక ఆధికవానమూ వస్తుంది. దాం సంవత్పరారంభంలొో జుద్ది 21 తిథులకు సమానం అయితే ఒక లుప్తమాసం వస్తుంది. అన్నాడు భాస్కరుడు. ఈ లుస్తమాసాఎయ 141 నం॥ుః లేదా ఒ?్కాక్కాప్పుడు 18 ఏళ్ళకు 122 ఏళ్ళకూ బాడా వస్తూ ఉంటాయి. శక సంవత్ప్సరం $874లో లుస్తమానం వచ్చించన్హీ మళ్ళీ 1115 12568 1078 సంకలలో లుస్తమాపాలు వస్తాయనీ భాన్యరుడు (వాకాడు.

తిథి .

దాం (దమాసాన్ని రెండు పక్షనులుగా విడదీశారు.

శ. అమావాన్య నంచి పూర్ణిమ వరకూ కుక్తపక్షం. (అంపే తెల్లని భాగం: అని అర్థం) 2. పూర్ణిమ నుంచి అమావాన్య వరకూ కృష్ణపక్షం (అంటే నల్లని, భాగం).

అమావాన్య మంచి అమావాన్య వరకూ గల 80 లోజులలో 680 డి్యగీల కోణం పూర్తి అవుతుంది. లేదా రోజుకి నరానరి మీద 12 డిలగీల కోణం తిరుగు కాడు చంసదడు, అమావాన్య నుంచి మార్యుణ్ణి దాటి చంద్రుడు 12 డి్యగ్రీలకోణం తిరగడానికి పళ్తుకాలం మొదటి తిథి దానినే పాడ్యమి అంటారు. మరో 12 డ్విగీలు తిరగటానికి పస్టేకాలం రెండవ తిథి దానిని విదియ ఆంటారు. ఇలాగే 189" డిికీలు తిరిగితే పూర్ణిమ వస్తుంది. ఢి వ పట్టిక (తిథుల పేర్లు)

కం పాడ్యమి, 2. విదియ, 8 తదియ, 1. చవితి, 5. పంచమి, 6 షష్టి, 7, నష్పమి, 8. అష్టమి, 68. నవమి. 18. దశమి, 11. ఏకొదళి, 12. ద్వాద, 138. (తయోద+, 14. చళుర్ణశి ర్‌. పూర్ణిమ; లేక అమావాస్య.

చం్యదుడు భూమిచుట్లూనూ, భూమి సూర్యుడిచుట్తూనూ, స్థిరవేగాలతో' తిరగకపోవడంచేత ఈ తిథుబు అన్నీ సమాన వ్యవధుబ కలవిక్వు. కమక స్థూలంగా రోజుకి ఒక తిథి అనుకున్నప్పటికీ, సూక్ష్యంగా చూస్తే ఒక్కొ

• క్యంస్పుడు ఒక తిథి హరించిపోళలూ ఉంటుంది. నూర్యోదియ సమయంలో ఏ థి ఉంపే ఆ రోజుకిఆ €ధి అవి విర్ణయం- పంచాంగంలో ఇది మొదటి ఆంగం. వారం లు

? రోజుల వారం అనేది బాదిలోనియూమంచి మన డేశానికి దిగుమతి. అయినట్లు తోస్తుంది. ఇది మనదేశంలో క్రీశ, 5 వ కతాబ్టీకి పూర్వమే స్థింపడ్డట్లు. మధ్య్యప్రడేళ్‌ల్‌ వి సంగర్‌ జిల్లాలో దొరికిన (క్రీశ. 484 నాటి శావనాన్ని బట్టి తెలుస్తోంది. అనేక శలాద్దాల వాడుకలో ఇది మన న్వంతం అయిషోయింది. ఈ. వారాల 'పేర్లోను 4 వ పట్టికలో చూపించాను.

ఇది పంచాంగంలో రెంగవ ఆంగం. ॥ నక్ముతం

న్‌ చంద్రుడు (సూద్యడరు హడ్రా నడిచే దారిలో ఉన్న ముఖ్యమైన 2 నక్షత్రాలను హిందువులు గుర్తించారు, వాటి పేర్లు యూరప్‌లో వాటిని ఏమవి పిలుస్తారో 7వ పట్టికలో చూపించాను,

, 93

7 వ వట్టిక ।; చం_ద్రమార్గంలోని €7 నకషతాలు. పవనతతతతల టల లయ వవ నక్ష[౦ ఆ సమూహంలోని ముఖ్య నక్షత్రానికి (నంస్క్టృతనామం) యూరప్పలో గల సేక్లు నాం కాకా గా వి భంణి 85 0౯ 2౯168 కి. కృతత్తికౌ 212 0124008 (0౯ 9161266) శ. రోహిణి త&ీ1!6ేం04880 5, మృగశిరా 2062 0 01 6౯101 (ఆ(గహాయణి రి ఆర్హాి 410స2 0£ 0౯108 (361ల్యళల 7. పునర్వను కౌం110% కి పుష్యమి 6161 0 61006౯ 8 ఆశ్లేషా (ఆయేషా) 051106 0£ సరే? 19. మఘ హా. 11. పూర్వఫర్లు] 6142 0 160 కేవీ ఉత్తర ఫల్గుని 686001 19, హస్తా కం14 05 60౯౪118 కక. చితా 50102 15, ప్వాతి తి?ంగ౯08 16. వశాధా వ 02 108 17. అనూరాధా కం112 ౦ 9500౯010 18, జ్యేష్టా తీ91869 18. మూలా 30064 05 86010 20. పూర్వాషాథా ం1(2 0€ 328112౯108 21. ఉత్తరావాఢా ఏ్‌$02 0 3251612౯108 22. ఆ౪వణ శీ]!1212 విక్రం ధనిష్టా (౮విష్ట్రా పె 02 6610000460 వశీ శతభిషా కైజిమిరేడ 05 &ర627103 లైఫ్‌, పూర్వాభా్యదా షె 2౯ఓ20 విరి ఉ త్తరాభాందా తీ!180%810 0£ 21006081 27. రేవతి 2612 0 13063 క!

ఈ నక్షత్రాలు వృత్తం చుటూ నమాన దూరూలరో ఉండవు. కనుక గణనకోనం చం్యడు నడిదేదారిని 27 సమ భాగాలుగా చేసి ఒక్కొక్క లాాన్ని ఒక్కొక్క వక్ష్యతం అన్నారు. 8800)627 = 18920 ఒక నక్ష తానికి నమాన మన్నారు. యా

మార్యోదయ కాలంలో చందుడు వ నక్ష్యంతో ఉంటాడో గుణించి ఆ నక్ష్య్రాన్నే ఆ రోజుకంతకీ ఉపయోగిస్తాము. చంలనుడు ఆ న్య(త్రంలోకి ఎప్పుడు (పవేశస్తాడో, ఎప్పుడు వదిలేస్తాడో కూడా పందాంగంలో సూచిస్తారు. ఇది మత సంచింధమైన కార్యక్రమాలకు చాలా ఆవసరం. సూర్యుడు ఆయా నక్షత్రాల లోకీ ఎప్పుడు (ప్రవేశిసాడో కూడా సూచిసారు, కానీ అవి కేవలం బుకుపరిణానం

అబన నానీ ఖా కోవమే,

చర్మదుడు భూమి చుట్టూ ఒకసారి తిరిగిరావడానికి (అమావాన్య నుంచి అమావాన్నకి కాము) 27 1/8 రోజులు పడుతుంది.*27 నక్ష్యత్రాలను తీనుకుంటే రోజుకి సుమారుగా ఒక నక్షతంలో చంటదుడు ఉన్నట్లు అవుతుందవి ఈఏఎధుగా విభజించి ఉంటాష, అరబ్బులు ఈ నక్ష తాలను “మంజిల్‌ అన్నారు. అంపే విశ్రాంతి తీనుకునే బన అని అర్థం. చ్లైనీయుఐ 11314 అన్నారు. ఆ మాటకు రతి బవచేసే స్యతం అని అర్థం, హిందువులు ఈ 27 నక్షతాలూ చంద్రుడి భార్యలనీ, ఒక్కొక్క. ర్యాతి ఒక్కొక్కతె ఇంట్లో గడ్రుపుకాడనీ చమత్కంరిం చాప ఈ మూడు జొతులలోనూ ఈ 27 నక్ష్యశ్రాల ఊహ ఇంచుమించు ఒక్క లాణే ఉంది. రాశి చ కం

రవిమార్షంలో 12 నక్ష్యతరాకులున్నాయని బావిలోనియనులు గుర్తించిన విషయాన్నే పాందువుబు కూడా సరన్గా అల్లాగే (గపాంచారు.. ఆ రాశులకు లాటిన్‌ సంస్కటృతభాషఐలో పేర్లు, భాక్కరాచార్నుని సిద్దాఎతం (ప్రకొరం ఆయా రానులలో మార్యుడు ఉండే వ్యవధిని 8వ సట్టికలో చూపంచాను.

నక్ష(త రాజులు వృత్తంలో నమాన దూూలలో ఉండవు కనుక, ఒక్కొక్కం రాశికి 8001280 అఏ విర్ణీయించారు. మార్యుడు 80 కోణములను (పయాఎం చేయడానికి పష్టే కాలములన్నీ నమానంగా ఉండకపోవ టానికి కారణం సూర్యుడు ఆౌళంతో ! వేగంతో (పయాజం చేయ$పోవ డమే. విజానిి భూమి సూర్యు చుక్తూ అండ వృత్తాకార కక్ష్యలో అస్టిక వేగంతో ప్రయాణం చేస్తూ ఉండడం అసలు కారణం,

95

8వ పట్టిక ; ద్వాదశ రాశులు ట క లా సూర్యసిద్దాంతం పకారం లాటిన్‌ పేరు సంస్కృత నామం ఈ రాసిలో సూర్యురుండే వ్యవది (దినములు శీ. డీ51639 మేషరా! 80.88028 వి 20003 వృషభరా! 81.-2028 8. ఆయి![॥! మిధునరాశి 81.04472 శీ ౮100ల కర్కా-టకరాళి 31 64104 5. పేం0ం పింహరాః 8 01801 6. “(0 కన్యారాః 80.44139 7 పం తులారా॥ 29.8938338 శ. 50020138 వృశ్చికరాశి 20 40028 9. ఏ2జ81114౯1008 ధనూరా? 20 818009 19. 9051001108 మకరరా। 29.44805 క్షే... తీం్పండ[108 కుంభరా? 293 82028 12. కకం68 మీనరా। 80.8534? నష ల మాసములు చాంద్ర పంవత్సరావికి 12 మాసాలు. ఒక్కాక్యా మాసానికి 20 గావి 30 గాని రోజులు. ఈ మాసములకు హిందువులు పెట్టిన 'పేళ్లు వారి ఖగోళ శాస్తాంధిమానాన్ని శెరియజేస్తున్నాయి. ఎట్లాగంటారా ? పూ్షిమనాడదు చం్య్యడ్రుడు ఏనక్ష్యతంలో ఉంపే ఆనెలకి ఆ సక్ష్యత సంబంధమైన "పీరు పెక్లేరు. ఉదాహరణకి ; చంగదుడు పూర్ణిమనాడు చిటకా నక్షణంలొ ఉంపే ఆ నెఃకి చ్వైతం అని “పే. తరువాత నెలలొ పూర్రిమనాడు చం(్రుడు విశావా నక్షతంలో ఉంటారు. కనుక ఆ నెంకి వైళాలం అక పేరు. ఆ తరువాత నెలలో పూర్ణిమనాడు చంటుడు డేష్టా నక్షతంలో ఉ.టాకు కనుక ఆ వెలకు జ్యేస్టం అవి పేరు. ఇట్లాగే మగిలిన అన్ని నెలలకూ పేర్లు పెట్టారు. చక్రవర్తుల పేద్ద, కయ దేవతల క్‌. చెట్ల. "పేర్లూ, పట్టం "పేర్లూ చెబలకు పెట్టుకున్న ఇతర జాతులందరికన్నా హిందువులు చాలా శాస్త్రీయంగానూ, వకడృందీగానూ నెలలకు "పేద్ద పెస్టేరనడంలో సందేహం లేద కి

సంస్కృతంలో 12 మాసొలప్పేర్గ = వాటికి 'పాచీన వేద నంస్క్యృృత నామాలు, ఆ నెలలో పూర్ణిమనాడు చం్యదడు ఉండే నక్షత్రాల సంఖ్య (7వ పట్టిక్యవకొరం) ఇక్కంగో చూపిస్తాను _ రివ పట్టిక ఏ హిందువుల మాసాలు తతత సంన్క్య్భుత నామం పూర్ణిననాటి వేద సంన్కిక నక్షత సంఖ్య నామాలు నక 1 చైళం 14 15 “మధ 2 వైశాఖం 18, 17 మాధన రి జ్యేస్టం 18, 10 శుక శ ఆషాఢం 2 21 జచి ర్‌. (శావణం 2౭ 28 నబ్బన్‌ శి. భాదపదం 24 ద, 28 నబ్బిస్య 7. ఆశ్వయుజం క. 1 ఈష శి. కా్టీకం ల్‌ 4 ఊర్హ 8. మార్గశిరం ర్‌ క నహహ్‌ 10. పుష్యం 768 సహన్య శ! మాఘం 0 10 " తపస్‌ 12. ఫాల్గుణం 1, 12, 18 తపన్య దక్షిణ హిందూదేశంలోనూ, గుజరాతులోనూ మాసములు అమావాస్యతో మొదలు అప్పతాయి సర్మదకు ఉత్తూన అంతా మానములు పూర్ణిమతో మొదలు అవుకాయి. అగోళ శాస్త్రంలో మాత్రం సర్వేసర్వ(శ్రా మానములు అమావాస్య తోనే మొదలు. . “*కలనాటి ధనము సక్కర గలనాటికి దాచ కమలగర్భు5ి వశమే నెలనడీమినాటి వెన్నెల అలవడునె గాదవోయ నమవన నిశకిన్‌ో అన్న అల్లసాని పెద్దన్నగారి చాటుపులో “నెల సడిమినాటి వెన్నెలా అం'పే పున్నమి వెన్నెల అనె అర్థం. 7 ఫ్ర

లి జు ౨చేం జి 06 18 న్‌! శేసళ ౦0౪ అల నిగ ప చటం గాం చచ లాలా జ] ణా 2 936 వో వూ కీ నా ళల ప ౧౨ణక లర సస ల శీ ణతి నే కనాన | నునా లలాకకనాలతోలకాళననలనాలననానూనొపలాలా లను వానకు శమమననాయినినానానాలకనుల.. స్తే లా న్నే స! వ] త్‌ చే ఖ పబ ఇదే ర్‌ అఆ ! నం సస ఈ ఫ్రం వః ద్ద బన ది లవి వేచి న్‌ లా న్‌ ణి య (ఎ యు యా! లు 9 ప్ర పట డక్‌ సనన నినణిణి 2 జ యం! ఠా శ రి న! న! ౦ [్ర "౦౦ య శ! క! శి టే సుష అం తలచి చికి న్స్‌ న! రీ ౧౧ డు (గ గ ౪ క స గ స్‌ న వయ త పాళి య ిత యట్లు 2 ఇ

హిందూదేశంలో సౌరమానం

బెంగాలు; ఒరస్పా, తమిళనాడు, కేరళ రాష్రాలలో మాం కేవలం హెరమానం వాడుకలో ఉంది. మిషన అన్నెచోట్లా చా్య్యర-సొర పందాంగమే విస్తరించింది. సార నంవత్పరానిక 386 గాం, 880 గాం రోజులు. వీటి 8ప పట్టికలో చూపినట్లు 12 మానముఎగా ఏశ్లకికా మ జన్వ్కంక్కునెంుు 809 గావి, శ0 గాని, 81 గాం 32 గాం రోజులు ఉంటాయి. సూడ్యడు ఏ రా?లో ఎన్ని రోజులు ఉుపే ఆమాను తతృంబంధమైనదై అర్ని రోజులు (పార్ట వంఖ్యలోో నడుస్తుంది. సూర్యుడు ఉన్న రాశ్‌పేరు చెంగాలు, తమిళనాడు. కేరళ రాష్ట్రాలలో ఆయా మాసములకుగల పేర్లు 10 వ విట్టికలో ఇచ్చాను.

కేరళలో సంస్కృక రాః నామాం ష్టమాపాలమా, దెంగాల్కు తమిళ నాడులలో చాంద్రమాన నామాం ఉభష్త్టహపొాలనూ తమ తమ నెలలకు ఉపయో గిమైన్నాప.

మాసం ఎపుడు మొవలు అప్పతుంది అనే విషయంళో వీతో వీంక రిద్యంత భేవావిపాయాలున్నాయి. బెంగాలులో పద్దతి ఏమిటం'పే నంధ్రాంతి (అనగా సూర్యుడు. రా+లో (ప్రవేశించడం) నూర్యోదయానిక్సీ అర్ధరా్యతిక్కీ మధ్య జరిగిడే తరువాతి రోజునుంం ఆ మానం మొదలు అవు కువ్పవ, అక రా్యతకీ, సూర్యోదయానికీ మధ్య సంకొంతి జఏంతే మాశం ఆ రోజునుంచే మొదలు. ఈ కారణంచేత నెలలకగల రోజుల సంఖ్య ఏమేటా మారుతుంది. "మొదటి నెలకి 30 గావ, 8! గావ రోజులు ఉండవడ్పు. 2 $, 4, 6 నెలలకి 81 గాని, 82 గాం రోజులు. మిష9న వాటి! ౨0 గార్కి 80 గాని రోజులు ఉంటాయి. యోగం

పంచాంగంలో ఇది నాలుగవ ఆంగంం సూర్యుడు ఉన్న నక్ష్యరనంఖ్యపీం చంద్రుడున్న వక్ష్యత సంఖ్యనీ (ధిన్నమఐతో. సహా కూడగా. వచ్చిన మొత్తమే యోగం. ఈ మొత్తం 27 కన్న అధికమైతే. 27 3న్న ఎంత ఎక్కువో ఆదే యోగం అవుకుంది, ఉదాహరణకి ఆమొత్తం 12.6 నక్షరాలు అముకుందొాంం ఆంబే [18వ మోగు నడుస్తోంది అన్నమాట. ఈ యోగములు 27, వీటిని శ! వ పట్టికలో ఇచ్చాను.

11 వ పట్టిక ; యోగములు

1. విష్కాంధ, 2. ప్రీతి, 8. ఆయుష్మత్‌, 4, పొవాగ్య, ర, శోరన

క. అరిగుడ;ః 7. సుశర్మణ్యు కి రృ, 8. హూం 10, గండు 181. వృద్ధి 9

18. (ధువ, 18. వ్యాఘాత 14. హర్షణ్య 15. వజ, 8. సిద్ధి 1. వ్యతి పొత, 18. వరీయన, 19. నరిఘ, 20+ శివ, 214 సిద్ధ 22 పార్య,జ. శుభ,
19. కుక, 2, ిహ్య, 20. ఇంద, 27. వైరృతి. సూరో్యోదయకాలంలో ఏ యోగం నడుస్తుందో, ఆది ఎన్సుడూ పూర్తి అపుళుందో పంచాంగాలలో (వ్రాస్తారు, కరణం పంచాంగంలో ఇది అయిదవ అంగం తిథిలో అఆర్థభాగాన్ని కరణం అంటారు. యోగములు, కరణములు జో్యోతిశ్శాప్తాంనిక సందింధించినట్లు కనిపిస్తు న్నాయి. ఖగోళళాస్త్రంలో వీటికి విలువ ఏమీలీదుం బార్మస్పత్యమానం యా అం బృహస్పతి (34291609) ఒక్కొక్క రాశిని దాటడానికి. 861 రోజులు పడుతుంది. (పూర్తింాశి చథక్రాన్ని చుట్టి రావడానికి సుమారు 21నం॥ లు పదు తుందిఎ ఈ 861 రోజుల వ్యవధిని “బార్హస్పత్య సంవత్సరం” అంటారు. ఉత్తర హిందూదేశంలో కొన్నిచోట్ల ఇది వాడుకలో ఉండి ఒక బార్హస్పత్య సంపత్ప్సరం 8.08068 పౌర సంవత్సరానికి సమానమని భాస్కరాచార్యుడు బార్హస్పత్తు మాశయూూ శుక్ర యారమూ ల వట్టి దంయగంద్‌ ₹ గస్తో/మరదేశ్యారిక నంగ్గొ [౧ తోడని శంపానమే. . మ 'గృంపవరిం భా జ రం |. యి దరిదులు షల జ్ర” శ. మ 00

(వ్రాశాడు. ఈ కారణంచేత 85 లేక 88 నంకలప ఒక బార్హస్పత్య నంవత్ప రాన్ని వదిలేస్కి దాగివి సొరమానంతో నరిపుచ్చుతూ ఉంటాము. బుకుచ్యకంతో దీవికి ఏ విధమైన సంబింధమూ లేమ. నరదాకి, లేదా తమ తెలివి (ప్రదర్శించ డానికి మొదలు పెట్టిన మాసం ఇది.

షష్టివర్ష చృకం

(పభవ, విభవ, కుక్ల.... ....అంటూ అరవ్నై నంవత్చరాలకు హిందువులు "పేర్ల పెట్టారు. వీటిని 18 వ పట్టికలో చూపించాను. (0 నం॥మి పూర్తి అయాక మళ్ళీ ఇదే చ్యక్రం మొదలు అవుతుంది. చైనాలో కూడా సరిగ్గా ఇదే విధమైన వషష్టివర్ష చషకం అమలులో ఉంది. సులభమైన అంకెలు ఉండగా ఈ పేర్లు ఎందుకో? పాతకాలపు వీరి బడులలో పిల్లల చేక ఈ సంవత్పరాల పేర్లు కంఠస్థం చేయించ డానికి పంతుళ్ళు వేయించిన కోదండాలూ,. విరిచిన వేపదెత్తెములూ ఒక పెద్ద కథ చెదుశాయి.

60 ఆనే పంల్యకు (ప్రత్యేకతను ఆపాదించే ఆదారం బావికోనియనుల నుంచి వచ్చి ఉంటుంది. వారు మనలాగ *ోదకాంకొ పద్ధశిలో అంకెలను _వాయక

• "వష్టి అంక” పద్దతిలో (వ్రాసేవారు, ఏ నంఖ్య ఆయినా €0 కి ఇన్ని రెట్లు అవి గాన్కీ 60 లో ఇన్నో వంతు అనిగానీ చెప్పడం వాా అలవాటు.

ఈ ఆలవాటు కొంతవరకూ మనకీ ఉంది. రోజుకి 10 ఘడియలు, ఘడియకి 68 విఘడియలు ........ వగ్లై రాలు ఇందుకు విదర్శనం. శకం

భారతదేశంలో ఏక కాలంలో వేరు వేరు (పాంళాలలో వేరు చేరు శకొలు అకుబలో ఉన్నాయి. “విక్రమ శకంో ఉత్తర పాందూ దేశమంతటా వాడుకలో ఉంది. (కీ. పూ.ర57వ సంవత్చరంతో ఈ శకం ఆరంభమైంది.

దక్షిణ భారతంలో “ళాలివాహనశకం” (పచుకంగా ఉంది. (క్రీ శ, 78వ సంవత్సరంతో ఈ శకం మొదలు. .

చిట్టగాంగ్‌ (పాంతంలో “మాఘీ శకం” అమలో ఉంది. (కీ. శ 6038లో మాఘ జాతివారు ఈ (సాంతాన్న ఆక్రమించిన నాటినుఎవీ ఇవి మొవలు ఆయిందిం బెంగాలులో ఇస్పటికీ ఇది అమలులో ఉంది,

ఉత్తర భారతంలో కొన్నిచోబ్ల “ఫన్సీ సొన్‌ శకం వొడుకలో ఉందిం (కీ. శ. సువత్చరాల నుంచి 592 తీసివేస్తే ఈ కక వత్పర నంఖ్య వస్తుంది; 600 తీసివేస్తే దొందాయి, మకరాసు (ప్రాంతాల వాడుకలో ఉన్న మరో శకం వష్వైంది.

101

|| ఖ్‌ శ ల! ల | 9 ,£6 చి నా! టో నన గాల ఇప భజే శ కంక కీ అంప ప నరికి ర స న షక ర ర స జట ఇకజడ క డక డ కకక కజడక జి సి ఇట ఇదె న స... చి నే? శై శ ఒహిత్‌ శీలత న్‌ శ డన చ జత లత ఆం ఆ చ కధ టే జి ఆత ఇం ఏ శవ కి "ఆం "ఇ ఇట అట అది ఇదా అభి ఇ ఇత ళ్‌ ఇ ల! లి శె ఇస న! 7 10 త్రీ శ్రి నాశోడ ఇం 2 భి వం శంక గ సం ల్‌ స ర జ న న 1 ఎ (నవన్‌ నక ఇక వబజకనేకళ్ల లు ళా స్ట! న్‌! €1 త్రో షా ఇల కాన స్త్‌ ఖే ప్‌ 6 ఇ ఇెర్మ్‌ న అ జ్యే, మీక ఇఅంర్తైానిచి చా అడోచిదోచికి 4 గిచిళ్తిత్తగ్ల ._ | జవేఇ భణ జక కనిసనసిననే చి ఇ) సా ్ట్‌ సా ౫౮ చంటి స ట్ర కం ఆ ల్‌ ల చచ ల బితలల్త వైట్ల

ఇవికాక హైందవ అగోళల(గంథాలలో " “కలియుగ;"ళకం ఉపయో గిస్తారు. మేషరాశిలో స్పష్ట్వగహ కూటమి జరిగినవ్పటినుంచీ కలియుగం (ప్రారంభ మెంది ఆవి (కీ, పూ, 3102వ సం॥ ఫిలబవరి 18 వ తేదీ భ్యకవారంనాదు డరగిందవి చెప్తారు. యుగములు, కల్పములు

కృతయుగం, (తేకాయగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం అ? నాలుగు యుగములు. వాటి కొలసరిమికులు పెద్ద దాల౦క్షలో చూడవచ్చు. అనలు ఈ న్యవధులను ఎలా నిక్షయించగలిగేరు? వీటికి ఆసలు ఏమైనా అర్థం ఉందా? లేక అవి పిచ్చి ఆంకెలు మాత్రమేనా? దీవికి ఒక రకంగా సమాధానం చెప్పవచ్చు.

రాహు 'కేతుపులతో కలిపి మొత్తం 8 (గ్రహాలు, ఈ నవ్య(గహాలూ, వాటి కట్షై దూకవీందుపులు (శగ౦్య668), వాటి 110463 (వాటి కక్ష్యలు రవి మార్గాన్ని అండించే దిందమవులు ఇ౨ అన్నీ అశ్వనీ నక్ష్యతంలో కలిసి ఉన్న కాలం ఏకో ఒకటి ఉండేవనీీ అవ్బటినుంచీ, కాల గణనం (ప్రారంభమెనదనీ అంటారు. ఈ (గహాది బిందువుల చలనములు అన్నీ తెలుసును కనుక వీటి (వగకిణ కాలములన్నీ పూర్ణ సంఖ్యలలో ఉండడానికి ఎంత వ్యవధి కావాలో కనిష్ట సామాన్య గుణిజాన్ని లెక్కవేసి, ఆ కాల వ్యవధిని కల్పం అన్నారు, ఆది 4,820,000 (00 సొర నంవత్పరాలప సమానం అన్నారు. ఆంటే, ఈ కల్ప (పారంభంలో ఈ గహారి బిందువులన్నీ అశ్వనీ నక్షతంలో కలిసి ఉన్నట్లయితే, మళ్ళీ ఈ కల్పాంతంలో కూడా ఇవి అక్నీ ఆశ్వనిలో కలిసి ఉంటాయి అన్న మాట,

ఈ కల్పంలో వెయ్యవ వంతును (అంటే 4,020,000 నంజ) మహాయుగం అన్నారు. దీవి మళ్ళీ నాలుగు భాగాలు చేశారు. అందలో 10 వ వంతును (482,008 సంజ కరియగం "అన్నారు. కలియుగానికి రెండు రెట్లు ద్వావర యుగం, 8 రెట్లు కృతయుగం అన్నారు.

శశిప000 సంజల వ్యవరిగల కలియగంరో 5,184.00 పౌర మాసొలూ;: ఈ.848,384 చాంద్రమాపాలూః 158.30 అధికమాసాణ; 1,577.0 8450 నరనకి పొర దినములు 160.209,800 తిథులు 2,508,255 క్షయాహములు ఉంటాయని భాస్కరాచార్యుడు లెక్క కప్రేడు.

కల్పములు, మహాయుగములు యుగముల తాలూకు కొలవ్యవధుల అంకె లను చూచి ఆశ్చర్యపడి, 482 కోట్ల సంజ నుంచీ మన పంచాంగాలు ఆవిన్ని

103

న్నంగా నడుస్తున్నాయనీ, మానవజాతి పుట్టి పదిలక్షల ఏబ్ళుకూడా కాలేదు అనే యూరపియమల లెక్క హాస్యాస్పదమువీ, హిందూ విద్వాంసుల పతిభను తక్కవ అంచనా వేపే దురుద్దే?ంతో తెల్లవాళ్ళు చేసిన క్యటలో ఇది ఒక భాగమనీ నమ్మే ధాందనులు మన దేశంలో కొందరు ఉన్నారు. గంటం చేతిలో ఉంటే, గుణకారాలు చేతనైతే, కల్పానికి వెయ్యి రెట్లు వ్యవధిగలడి మహాకల్పం అవి లెక్కలువేస్తే అడ్డేవ ఎవరు?

దిహు పురాతనమైన పంచాంగాలలో చైనీయులది ఒకటి. ఈజిస్టి యను శేలండరు తరువాత విరంతరాయంగా ఆత్యధిక కాలం వాడుకలో ఉవ్నది వీరి కేంండరే. రైతాంగానికి అత్యవసరమైన బుతుచథకాన్ని తెలియద్చేపే పంచాం గాన్ని ట్రీ. పూ. 2000 సం॥ల (క్రితమే వీరు సృష్టించ గలిగేరు. హిందూ దేశంలో వున్న'్లే వీరికి కూడా ఏకసమయంలో సాం పంచాంగమూ, చాంక్నద - పొర పంచాంగమూ కూడా వాడుకలో ఉండేవి= | ॥

టతీపలకన్నపూర్వమే వీరు చాంట్ర సంవత్సరావి్ని, సౌర సంవత్సరాన్ని, భూమి ఇరుసు వంగిన కోడాన్ని కొలవ గలిగేరు. క్రీ పూ. 7వ శతాబ్లింటేకే మూర చండ (గ్రహణాలను లెక్కంకట్టడమూ, రికార్డు చేయడమూ కవిపిస్తుంది.

అంత నాడుగు గెద్ధం పెంబావ్రు రవ ఖా హాం ఎప్పుడు పదుతురనో చెప్టలేల్రా నా క 104

(గీకులు “కవి పెట్టిన” మేటన్‌చటక్రావ్ని 1090 పంవత్పరాలక పూర్వమే వీరు కని 'పెచ్రేరు, ఉపయోగించారు. చై నావారి నక్షత్ర రాకులకి, మెక్సికోలోని మయ జాతి వార రొకులకీ చాలా పోలికలున్నాయి. చార్జియనులు హిందువులుఉప మోగించిన 68 నం॥9 చథకొవ్ని వీరూ ఉపయోగించేవారు. 860) రోజులపైన మిగి9పోయిన క రోజులను పండుగలకు, నందిరాలకు విశియోగించడం ఈజిప్టియనులలోలాగే వీరి లోనూ కనిపిస్తుంది. ఇవ ఆస్నీ ఎవవినుంచి ఎవరు ఎరువు తెచ్చుకున్నారో చెన్న డం కష్టం.

చాంద-సొర పంచాంగం

29, 80 రోజుల చాంద్ర మాసాలు [1 కలిపి ఒక చాంద్ర సంవత్పరం అన్నారు. సూర్యగమనంతో సరిపుచ్చడంకోనం దావీలోనియనులు, (గీపలలాగే 18 నం॥ప 7 అధిక మాసాలను చేర్చుకున్నారు. ఆమావాన్యతో నెల మొదలు అపుతుంప, శరద్విషువత్తు తరువార వచ్చే రెండవ అమావాన్యతో నువత్సరం మొదలు అప్పకుంది, అం'యే జనవరి 21 కీ ఫిబ్రవరి 19 క్రీ మధ్య వారి ఉగాది ఉంటుంది.

(క్రీ శ. 1278 లో కుద్దాధాన్‌ పెకింగులో నిర్మించిన ఖగోళ పరిశోధన శాల (ప్రపంచములో శెల్లా పురాతనమైనవి అం ఆంటారు కొని, ఈడిష్టియనులు, బొవిలోవియనులు దేవాలయాలలో ఖగోళ పేక్షణల కోనం నిర్మించిన మంట పాలను లెక్కలోకి తీసుపంటే ఇది బొత్తిగా ఇీవలది ఆనవలసి వస్తుంది. సౌర పంచాంగం

సంవత్సరాన్ని 12 నమభాగాలు చేశారు ఒక్కొక్క భాగానికి 88.4875 రోజులు. (అంపే సంవత్సరం పొడవు 883.25 రోజులు అన్నమాట) ఆ మాసా లమ “త్పీహ్‌” (గ) అంటారు. డీ౨ిని మళ్ళీ రెండు సమభాగాలు చేశారు. “యంగ్‌-కీ” (04%6 పస, “త్సీంకో (810 ఓఏ) అన ఈ భాగాలకు పేర్లు త్సీహ్‌ అనేఏ కేవలం పొర మాసాలే అయినప్పటికీ, వీటి (వఠమాక్థ భాగాల్జైన చుంగ్‌-కీల పేర్తే ఆయా చా్యద మాసాలకికూడా ఉపయోగించారు.

చాం్య్రమాసంకన్న పౌరమాసం ఎక్కువ పొడుగ్వైనవి కొవడంచేత బకే చాం్యమాన వ్యవధికో సూర్యుడు రెండు రాపలలో (ప్రవేశించడం జరుగదు. కాని ఒక్కొక్కప్పుడు ఒక చాంద్రమాన వ్యవధిలో మాక్కుడు కొత్త రా?లో (పవేశంచకనే పోవచ్చు. అవిగో, అప్పుడు దానివి అఫకమాశం అంబారు. దానికి ఆ౨ళకుముఎదు మాసం "పేరునే ఉందూరు, హైందవ పంచాాగులో అధిక మాస నిర్ణయం అడ్చు ఇదే విధంగా జరగడం గమాార్షం.

105

18 వ పట్టిక ః చైనీయుల" సార వక్ష నామాలు"

టట లన లతలావలాండా చుంగ్‌కీ, త్చీకీల 'పేద్ల ఆ పేరుకి అర్థం అ హయాం 1.లీచున్‌ వనంతోదయం పి,బవరిర్‌

కి యువమాయి వాన నీరు ఫిబనరి 10

8. చింగ్‌ చే కీటక నిద్రాభంగం మార్చి8

4 చున్‌ ఫెన్‌ వసంత విభజనం మార్చి 21

ర్‌, చింగ్‌ మింగ్‌ ఉజ్వలి పకొశం _ ఏపిల్‌ 6

6. కయీ మొక్క జొన్నల వాన ష్‌పిల్‌ 28 " ₹. లీక్సియా టతీష్మారంభం మే(

7. క్పియావనోమాన్‌ పరువానికి పచ్చే పంట యే?1

8. మాంగ్‌చుంగ్‌ మొక్కజొన్న కండెలు జూన్‌ 6

9. క్పీచీ వేసవి జూన్‌ 21

10. క్పియావోషూ అల్ప ఉష్ణత జూలై 7

1? శాషా ఆధిక ఉష్ణత జూలై 28

18. తిచిఊః ప్యత ఫితినారంభం ఆగను

శక చూగదూ అద్భుశ్య ఉష్ణక ఆగస్టు బిగ్‌

15. పాయిలూ తెల్లవ్‌ పొగమంచు "సెప్టెంబరు శి

18 చిఊసఫెన్‌ శరద్విషవత్‌ 'పెపైంబరు 2

17. హాన్‌ లూ చల్లని పొగమంచు అక్షోదిరు శ్రి

18. షవాంగ్‌ చియాంగ్‌ తంతు తుషారం అక్టోదిరు య!

19. లీ తుంగ్‌ శిశదోదయం సవంబరు ?

20 క్సియావో క్పూయే అల్బహిమం నవంబరు 28

21. కాక్పూయే హిమాధిక్యం డిపెంబరు 6

22. తుంగొలీ దక్షణాయనాంతం దివెంబడు £2

23. కృియావోహోాన్‌ అల్స శీతలం జనవరి $

24. ళా హాన్‌ తీవ శీతలం జనవరి 20

చాం్యద మాసంతో నంబంధం లేకుండా చుంగ్‌ = క్రీ త్పీ-కీలు ఇరవె నాలుగూ అవిచ్చిన్నంగా నడుస్తూ ఉంటాయి. నూర్యుడు రాశిలో సంక్రమణం చేయడాన్నిబట్టి, ఒక్కొక్క రాశికి 80 డ్నిగీలు. ఆ 24 భాగాల పేర్లు. వాటి అర్థాలు, ఆవి మొదలు అయే గిగోరియన్‌ తేదీలు 18 వ పట్టికలో చూపించాను. 106

ఈ సార పంచాంగాన్ని రైతులు వ్యవసాయన్ననులకి ఉపయోగించుకునే వాదం జూలియన్‌ కేలండరకులోలాగే లీపు సువత్సరాలు వీరికి ఉన్నాయి ఈ సొరమానము, చాం్యర = సొరమానమూ కూడా యావో చకపర్తి కలం మంచీ (క్రీ పూ. 2బట చైనాలో ఉన్నాయి అంటారు. మాస విభజన

చైనీయులు మాసాన్ని మూడు సమభాగాలు చేశారు. ఒక్కొక్క భాగానికి. పదేసి రొజులు. ? రోజుల విభాగం ఇటీవల యూరోపియనుల నంపర్యంతో' అలవడింది.

1” (ఈూత పేక కలనకురా అంబే నిన్హావూ

1. | బారెడు జాచ్తెకంవాతొ (|, యాం జత థం చారు మ [ర్ట నాం. దిన విభజన " నీటి గడియారాలనూ, ఎండ గడియారాలనూ ఉపయోగించి కొలవిధజన చేసేవారు. ఇవికాక రంపప్ప బొట్టు, బొగ్గు, "పేడ కలిపి కర్తీలగా తయారుచేసిన విప్పు గడియారాలను కూడా ఉపయోగించేవారు. అటువంటి కడ్డీలు 100 నమ భాగాలు చేపినట్లు “పాఠలోంయాంగ్‌” (పాంశంలో జరిపిన తవ్వకొలలో దియట వడిన (కీ. పూ. 8వ శకాద్దిప విషు గడియారాలనుబిట్టి తెలుస్తోంది. ఆ తరువాత ఎప్పుడో 100 కి బదులు $86 సమభాగాలు చేయడం మొదలు అయింది. రోజుని 12 పెద్ద భాగాలు చేసి ఒక్కొక్కం పెద్ద భాగార్న 8 చిన్న భాగాలు చేసేవారు. రోజున 12 భాగాలు చేయడానికి కారణం నక్ష(తరాసులు 12 కమకం క07

వీ5కి రోజు అర్జరొటతితో మొదలు ఆప్పకుంది. రోజురోవి 12 గంటఐకూ “దేరుచేరు 'పేప్టన్నాయి. 1, ఎలుకగంటి, £.ఎస్టుగంట, క. పురిగంట, 4.కుందేలు గంట. 5. శరభంగంట, క. పాముగంటి, 7. గురంగంట, 8. గొంయెగంటి, క. కోతిగంట, 18. కోడిగంట, 11. కుక్యంగంట; 12. పందిగంట రాశిచక్రం పీరి రాశిచ(క్రంలోని 12 నక్ష తరాపలమ 14వ పట్టికలో చూపిం దాను. 14వ పటిక ఏ చైనీయుల నక్ష్మత రాశులు టె మూ చైనావారి రాశులు [ ఆర్థం | హిందువుల రాకులు

• 1. త్పూ ఎముక మేషం ఓ చా ఎడ్డు వృషభం ఠీ యిన్‌ పులి మిధునం శ. మావో కుందేలు కర్యాటకం

5. సీన్‌ శరభం సింహం % సప్పూ పాము కన్యా 7 వూ గ్యురం తులా కి వే గొతె వృశ్చికం
6. షిన్‌ కోతి ధమస్బు 10, యూ కోడి మకరం
7. క్యూ కుకా కుంభం 12 హాయ్‌ పంది మ్‌నం వీరి దాం పంచాంగంలో చంద్రుడు నవిదే దారిలో 28 సక్ష్మ్యత్రాలమ గుర్తించారు శ శకం “వచ్చచకవర్తి"గా పేరుపొందిన “=హువాంగ్‌త్‌ొ రాజ్యానికి వచ్చిన అశీ'పూ 28)7వ సంకనుంచీ వీరి శకం మొల అయింది. వీరు కూడా హిందువుల లాగే షష్టివర్ష చక్రాన్ని ఉపయోగిస్తారు. వాటికి పేర్లు చిత్రంగా పెట్టుకున్నారు పంచభూతాల్లో, పైన చెప్పిన ద్వాదశ జంతుపులనూ కిలిపి (0* 122 60) అరవై పేర్లు తయారుచేశారు. ౪ హందూ పంచాంగంలో కూడా “లభిజిత్‌” అనే నెక్ష్రాన్ని కూడా శలుపుకుంటే మొత్తం 28 సక్షళ్రాలు. 108

(61. మయ పంచాంగం

దక్షిణ అమెరికాలో గ్వాతెమాలాలోనూ, యుకటాన్‌ ర్వీపకల్పంలోనూ- నినసించిన మయ" జాతినారి ఖగోళ విజ్ఞానం ఆశ్చర్యకరమైనవ. సూర్యోదయ సూర్యాస్తమయ స్థానాల మాద్నులను పరి!$లించి, ఆయగాంతాలనూ, విషువతు లనూ నిర్ణయించారు. సంవత్సరం పొడవును చక్కగా కొలవ గలిగేరు. ఈ పని కోసం వారు నేలలో పాతిన రాబృ ఇప్పటికీ విలిదివున్నాయి.

దాం మానం పొడవును నిరుషంగా కొలిచారు. (గహణ నమయాల నిర్ణయానికి పట్టికలు తయారుచేశాడు. గహ గమనాలను కొలిచారు. వీ ఐక (గ్రహం అంపే (పత్యేకాధిమానం. దగ్గరదగ్గరగా ఉన్న నక్ష్యర్రాల సముదాయమే పాలపుంత (141110142౫) అని వావెరుగుదురు. పాలప్పంతను రవిమార్షం ఖండిండే విందువులం'పే వీఏకెందుకో మకు్యన. వారి ఖగోళ ఆపేక్షణలన్నీ ఈవిందువులకు ఇంతింత దూగాలలో అని (వానుకునేవారు కీ.పూ. ర్‌ వ శళతాబ్దినాటి అటువంటి (వాతలు దొరికేయి. వారు ఉపయోగించిన శకమునుదిట్టిచూ స్తే అంతకు ముందే ఇంకా ఎన్నో కతాచ్దాబుగా వారు ఖగోళ పరిశీలనలు చేస్తున్నట్లుగా తెలుస్తుంది.

'ప్పెయిన్‌వారు 'మెక్సికోను జయించివప్పుడు అక్కడివారి 'కేలంండరుకీ, తమ కేలండరకుకీ [0 రోజుల భేవం కవిపిచింంట, ఆ తప్పు న్పెయిన్‌వారు. ఉపయోగిస్తున్న జూరియన్‌ కేలండరుడిట |

మిగిలిన ప్రపంచానికి తెలియకుండా, ఎవరి సుపర్క్మమూ, సహాయమూ లేకుండా బావిలోవియనులతో పోటీకి రాగల ఖగోళ విజ్రానాన్ని సంపాదించి, చక్కని కేలండరును తయారు చేనుకోగలిగిన జాతి ఇది.“అలవాటువడ్తిన కొరణం చేత మన కేలండరు మనకు దాగున్నట్లు కవిపిస్తుందేకొవి, _ విస్పక్షవాతంగా ఆలోచిస్తే పురాతన జాతులన్నింటిలోకి ఉత్తమమైన కేలండిరునము తయారుచేసిన. వారు ఈ మయజాతి వారేనని ఒప్పుకోవాలి.

వా కేంండరు అంత సులభంగా అర్థంకాదు... దారికి కారణం మనకు అలవాటు బేకపోవడమేం

క్‌ రోజుల (101) = 1 వారం (1/4 ౮1921)

శ రోజులు (లేక + వారాలు = & మాసం (౮19281)

18 మాపాలు (60 రోజులు) ౬ 1 సంవత్సరం (గౌజ2)

5 రోజులు =! చిన్న మాసం (౮1౫౦0)

20 సంవత్పరాలు (02) = 1 పెద్ద సంవత్పరం (26%)

20 పెద్ద సంవత్పరాణ = |! చక్రం

109-

గుతాక నా స్ట గ. (| రకర క గ క... య “తి ర్‌ వరోజు సంత రోజు ఆరరు సనులకు 'వెలవి అవి "వ్పెయిన్‌ వారు మెక్సికోను పట్టుకున్నప్పుడు (వ్రాశారు. నంవత్పరానీకి 805 రోజులు. అదిక దినాలుగాని మాసాలుగావి లేవు, వారానికి 5 రోజులు. నాలుగు వారాలు (రేక 2) రోజుల) ఒక మానం. ఈ మాసావికీ, చందకళలకీ నంబంధం ఏమీ లేమి. అబువంటి ;8 నెంలు కలిసి ఒక పంవత్ప్సరం. 180620 = 880 రోజులుగా మిగిరిన 6 రోజులు ఒక చిన్న మాసం. రొజులను |! నుంచి 28 వరకూ కొక (0 నుంచి 18 వరకునూ, చిన్న మానంలో అయికే 1 నుంచి 4 వరమనూ లెక్క పెడతాప. రోజులకు అంకెలేకాక పేర్ద బూడా ఉన్నాయి. [5వ పట్టిక మయ పంచాంగంలో రోజులకుగల పేర్లు అంకెలూ, ల త తనం రోజుల పేర్లు తేదీల నంఖ్య నూ నయన ంం ఈమిక్స్‌ సిమి చూయెన్‌ నిన్‌ శి 8 131 ఈక్‌ మానిక్‌ ఏగ్‌ = కొబన్‌ శీ 8 146 19 ఆల్‌ లారుత్‌ బెన్‌ ఎజ్నబ్‌ ౪6 క 18 16 కొన్‌ ములక. ఈక్చొ కౌవక్‌ 1861118 చిచ్చన్‌ ఓక్‌ మేన్‌ అహావూ 28 7 121? నానన ర స ఈ ప్లేను ఈమిక్స్‌తో మొదలుపెట్టి పైనుంచి కిందికి చదవాలి, ఈమిక్‌్స్‌=ఈక్‌ = అకృల్‌=కాన్‌=చిచ )న్‌*పీమి-మానిక్‌" --- ఇల్గాగ మనఏడువారాల "పేర్షలాగ ఈ 20 రోజుల 'పేట్లూ అవిచ్చిన్నంగా నడుస్తాయి, క10

నెలకి £0 రోజులు కనుక సంవత్సరంలో మొదటి నెలలో మొదటి రోజు “పీరొఉదాహరి ణకి *కొదినో అయితే ఆ ఏడావి అంతా (పతీనెల మొదటి రోజు "పేరూ కాబన్‌ అవుతుంది. కొని ర్‌ రోజుల చిన్న మానం చిట్టచివర రావాలి కనుక వీటికి కొబన్‌, ఏజ్నద్‌, కౌవాక్‌, ఆహావూ, ఈమిక్స్‌ అనే పేళ్లు పోగా, మళ్లీ నంవత్సరం మొవటి నెలలో మొదటి రోజు(ఉగార్రిక! ఈక్‌ అనే పేరు వస్తుంది. ఆ తిరువాతి ఉగాది మాంక్‌ ఆపుకుంది. తరువాత ఏదొ ఆ తరువాత కొబన్‌ నంవత్సరావ పేర్లు అవుశాయి. ఈ విధంగా నెలలో ఏ తేదికి ఆయినా అదే "పేడ నాలుగేళ్ళకొకసారి వస్తూ ఉంటుంది.

ఇదికొక చరిత (కమం (6101201003) తెలియడం కోను వీరు 1 మంచి 18 వరకు అంతెలను కూడ ఉపయో*స్తారు. ఈ అంకెబు మన వారాల పేర్ల లాగే అవిచ్చిన్నంగా నడుస్తాయి. నంవత్పరంటో ఇటువంటి 18 అంకెల చాలు 28 ఉంటాయి. (18 * 28804) పైగా ఏటా ఒక్కరోజు మిగితి పోతు ది గనక ఏటా ఉగాది ఒక్కొాంక్కరోజు. ఎదరకు వడుస్తుంది. అంపే ఈ ఏడు ఉగాది !వ సంఖ్యగల రోజున అయితే, మళ్ళీ ఏడు ఉఊంవి 2వ సంఖ్య గల రోజున, ఆ తరువాతి ఉగాది $వ నంఖ్యగల రోజున .... ఇల్లాగ 18 ఏబృ పూర్తి అయేశకికి ఉగాది మళ్ళీ మొడటి సంఖ్యకు వస్తుఎది. డీ౨ని ఐదేసీరోజుల పేరు ఎదరికు జరిగే ్యక్రమంతో కరిపితే శ18 ఇర? నంజలకు ఒక్కొక్కసారి లడే నెలలోవి పేమూ నంభ్యా కలుస్తాయి దున సష్టివర్ష చ్యక్రంలాగే నడుస్తుంది పిరి సంవత్చ్పరాల చట్రం,

208 188 సామాన్య భాజకొలు లేవు కనుక 20౫418=20) రోజులకు ఒక్కెక్కంసారి రోజుపేరు అదే నంఖ్యను కలిఉంటుంది. ఈ 260 అనే సంఖ్యకు చాలా మహత్తు లున్నాయఏ వారు నమ్మేవారు. మకానికి నంబంధిం చిన తంతులు జరపడానికి ఈ 800 రోజుల చస్రాన్ని ఉపయోగించేవారు. శకం

వీఏ కకం (కీ.పూ 8011వ నం॥ ఫిబ్రవరి 1% వ శేవీకో (ిగోరియన్‌ లెక్క కారం మొదలు అయింది.

మవం !5.8-.1047 అవి తేదీ (వాసినప్లే, మయజాతివారు. తేదీలను ఉదాహరణకి 9-10-659 అని (వాపేవారు దాని అర్థం ఏమిట పే 8 చక్రాలు, [9 కాటూనులు, 6 టూనులు, క యూయినలొలు, 9 కినొలూ గడిచేయి అని.

క్షీ

7, యూదుల కేలండరు

యూదుల గర్విత బహం పురాతనమైనది, వారు ఈజిస్త్‌లోని దానినక్వం అనుభవించారు. తరువాత పాలస్తీనాకు పారిపోయి అక్కడ స్టిం పడ్డారు. తఈరువాశ బావిటోనియనుల కింద మళ్ళీ బానినత్వం. మళ్ళీ పాలస్తీనాకు తిరిగి వచ్చారు. అక్కడనుంచే పపంచం నలుమూలలకీ చెల్లాచెదుర్టై పోయారు. వారు స్యూరుడ్డీ చం్య్యదుల్ణీ, (గహాలను ఆరాధించేవారు.

యూదులు మొదట ఎడారులలో వివసిస్తూ ఉండిన రోజులలో అక్కడ వ్యవపాయం (వన శ్తే లేదు కనుక, బుకుచ్యక్రంతో సంబంధంబేని కేవల చార్యద పంచాంగాన్ని అనుసరించేవారు. నెలకు 28 గావి. 80 గాని రోజులు. సంవక్ప లానికి 12 నెలలు. ? రోజుల వారాన్ని ఉపయోగించేవారు. నెలకు 4 వారాలు పోగా మిగిలిన ఒకటి రెండు రోజులను వార రహితంగా వదిరిపసేవారు.

యూయలు, ఈజిప్ట్‌లో. ఉండగా అక్కడ వేరే పద్ధతిలో నడుస్తూన్న 'కేలండరును చూచారు. అక్కడ నెలకి 88 రోజులు, నెలవి 8 నమధాగాలు చేసేవారు. ఒక్కొౌక్యం భాగానికి పదేసి రోజులు, యూదులు ఈ కేలండరుకి అలవాటు పర్డారు.

మోజెస్‌ నాయకత్వం కీంద యూడలు ఈజిష్టమండి పాలస్తీనాకు వలన పోయారు. అక్కడ వ్యవసాయం ముఖ్యవృష్తి. కనుక సొవ గమనాన్ని, బుకు చ్యకొన్ని అనుశకించి తమ పూర్వపు చాంద్ర పంచాంగాన్ని సవరించవలసివ ఆవసరం ఏర్పడింది. వసుత బుకువుళలో వారు “మస్కోత్‌” అనే కోతల పండుగ చేసుకునేవారు. మొట్టమొదట నూర్చిన దాక్తిగింజలను దేవుడికి నై వేద్యం పెట్టి, వాటితో రొజైకాల్సి, దానిని అందరూ సామూహికంగా. తినేవారు. వాలిలో దేశ దిమ్యరి జాతిలో పాసొ అనే పండుగ ఉండేది. అడి వసంత యుతుప్పులో పూర్ణిమనాదు వస్తుంది, జెపహోవాకి అస్పుడే పుట్టిన మేకపిల్లను బలి వేస్తారు. ఏ కారణం చేశనో, ఈ మస్కోత్‌, పాసా పండుగలు రెండూ కలిసి పోయాయి. ఆ ఉమ్మడి పండుగను వారి మొదటి చాంద్రమాసం తయిన శవిపాన్‌"లో పూర్ణిమనాడు జరపాలని విర్ణయించుకున్నారు.

అయితే, ఇందులో ఒక ఇబ్బంది ఉంది. విసాన్‌ మానంవాటికి బార్లీ పంట కోతకి రావచ్చు, రాకపోవచ్చు. మరి ఎలాగ? దేవకికి దారీ న్లై వేద్యం చాలా ముఖ్యమైనది కదా? అందుకవి మక గురువులు ఏం చేసేవారంటే, ఆంతకు ముందు నెల చివరలో పొలాలమీదికి వెళ్ళ, మరో రెండు వారాలలో బార్లీ పరువా వికి వచ్చేలా ఉందో లేదో చూచేవారు. పరువానికి వచ్చేలా వుందని తోప్తే

కేకే?

మస్పోర్‌.పాసా పండుగను తరువాతి మానంలో ఉంచేవారు. బార్తీ అన్పుడే వరు వానికి రాదనితో-స్తే ఒక అరిక మాపొన్నిచేర్చి, నిసాన్‌ మాసాన్ని ఎదరకు జరిపే వారుః ఈ విధంగా వారి కేవలం చాంద్ర వంచాంగానికి బురు చృకంతో నంబం ధం కలిసింది, .

యూదులు అందరూ పాల స్తీనాలోనే ఉన్నంత కాలమూ బార్లీ వంటను ఆధారంగా చేసుకుని అధికమాన నిర్ణయం చేయకందాగానే ఉండేవి కాని, కొండరు యూదలు షాల్పష్టీనా వదతి దూర దేశాలకు వలసపోయాక ఈ పర్ధతీ కుదరలేదు.

_యూదులు బావిలోవియా. చేరుకున్నవన్వుడు అక్కడ అప్పటికే ఖగోళ విజ్ఞానం బాగా అభివృద్దిచెంద, _చాం్యదంసౌర పంచాంగం స్థిరపడిన కొరణం చేత యూదులు బానిలోనియను కేలండరునే దాలానరకు అనునరించారు.

“"షబ్బతు అనే దొవిలోవియను పదానికి పూర్ణిమ ఆని అనలు అర్థం. దానికి (ళష్ణ్ట దాపమే యూమల “ళాదిత్‌”. (క్రమేణా దానికి పూర్ణిమ అనే అర్థం పోయి, వారంలో ?వ రోజు అనే అర్థం స్థింపడింది. బావీలోవియమలకు షబ్బతు వాడు చాలా నియమనులుందేవ, యూమిలు బొవిలోవియాలో వున్న కాలంలో "తమ శాఐక్‌ అయి, ఆనాడు విశ్రాంతికి కేటాయింపబడింది. తరువాత శైఠన్స వులు ఆడివారానికి అదే విలువ నిచ్చారు. ఈనాడు (ప్రపంచమంతటా ఆదివారం విశ్రాంతి దినంగా పరిగణింపబగడావికి వీరు కారకులు,

18 సంవత్సరాల 'మేటన్‌ చక్రాన్ని. యూమలు _ఉవయోగించడం. 'నదుదలు వస్తేకు. మామూలు సంవశ్చరానికి 854 గాని, 855 గాని, 866 గానీ రోజులు, లీఎ 'నంవత్పరావికి 888 గావి, శికిశీ గావ, 885 గావి రోజులు. 8వ, 6వ, 8వ, 11వ, 14వ, 17వ, 18వ వంజంలో అధిక మాసొలు ఉంటాయి “పీర్‌ నెలల పేష్ల, వాటికిగల రోజులు 16 వ పట్టికలో చూపంచాను. (

168వ పట్టిక యూదుల నెలల పేర్లు వాటికిగల రోజులు . క టకిషీ (88 రోజులు) 7. నిప్పానా (09 రోజులు) శి. హేప్వన్‌ - (23 రేక 80) 8. ఇచయార్‌ (294) శ. కీపైెన్‌ (80 లేక 10) 0, సివాన్‌ (8* 0). 4 తేబేర్‌ (2 రోజుణ) 10. తమ్యూజ్‌ (9, 0) క షేదద్‌ (88,00 11. ఆబ్‌ ర

క. శకి

ఈ నెలల 'పేర్షు క వ పట్టికలో ఇచ్చిన బాదినిలోయను నెలల “పేర్లకు (ష్ణ రూపాలని తెలుప్తూనే ఉంది. అధికమానం కవ నెల ఆదర్‌ తరువాత వస్తుంది. దానిని “*వేంఆవర్‌” ఆంటారు అంటే రెండన ఆదర్‌ అని అర్థం. దానికి ఎప్పుడూ 80 రోజురే శరద్విమవత్తు తరువాత మొదటి అమావాన్యతో నంనక్సరం మొదలు.

రోజు సూర్మా స్తవౌనంతో మొదలు అవుకుంది. రోజుకి 25 గంటలు. గంటకి [1080 హెలక్‌లు, హీలక్‌కి 74 రీగాలు. శరం "

(ప్రపంచ సృష్టి కీ.పూ. 8781 వ సంలో అక్టోబరు ? స తేడి ఆవారం రొత్రి 11! గంటల 11 నిమిషాలకు జరిశందని వీరి విశ్వాసం అదే వారి శకొరంభం. 8, ముస్లిం "కేలండరు

సాంఘిక అవసరాలకు అనుగుణంగా 'కేలండరులో మార్పులు జరగడం కొత్తఏమేకొ... ఈజిస్టియనుల జీవితంలో న్హైలునది వరదలకు అతి వములమైన స్థానం ఉండడంచేత ఆ వరదలను మాచించే సిరియస్‌ నక్షత సూర్యసవో దయావ్ని ఆధారంగా చేసుకొవి కేవలం పొర పంచాంగాన్ని నిర్మించుకున్నారు. ఆంతకు ముందున్న చాండ పంచాంగాన్ని వదిలేసి యూమలు వ్యవపాయం చేయడం మొదలు పెచ్తేక దార్లీ పంటను ఆధారంగా చేనుకుని చొం్యద-సొోర వంచాంగాన్ని అవలంబించేరు, అంతకుముందున్న కేవల చాం్యడ్రదూనానికి తీలో దకొలిచ్చేస్కి అటువంటి మరో చమక్కారం అరబ్బుల కేలండరుకి సంబంధించి షది జరిగింది. మహమ్మదు (ప్రవక్త పుట్టకపూర్వం జరిగిన కథ ఇది. __

అరెవియాలో చిన్ని చిన్న జాతులు గుంపులు చాలా ఉండేవి. అవకొళశం దొరికితే వాళ్ళు ఇతరుల విడొారుల మీవపడి, ఒంటెలను, సొమానులమ దోచు కోవడమూ, అడ్డువచ్చినవాళ్ళను చంపడము తరచూ జరుగుతూ ఉండేది అయికే వారి "సవిితమాసంలో” మాతం కొల్లగొట్టడమూ, చంపడమూ చేయకూడదని వారిలో వారికి ఒక నియమ ఉండేవ। దానికి కారణం ఉంది ఈ దోపిడీలు పిచ్చరి విడిగా సాగితే, సరుకులను ఒక చోటిమంచి మరోచోటికి తీనుకువెళ్ళి హ్యాపారం చేసుకోవడం స్తంభించిపోవచ్చు. అవ్వడు తిండిలేక అందరూ చావవలపివస్తుంది, కనుక ఒక నెల ఈ వ్యాపారాదికార్యాలకు వదలిపెట్టి, బిడారులను నిరపాయంగా

' పోనివ్వడం చాలా అవనరం, ఆ నెలతోనే పెద్ద పట్టణాలలో = ముఖ్యంగా మక్కాలో = సంతలు జరిగేఏ, అందరూ జక్కడికివచ్చి తమకు కొవలసివ ధాన్యమ్మ పళ్ళు, తోద, గొరెలు వగ్లైరా కొనుక్కుపోతుండేవారు.

వకీశి +

అది స 1 కసం. గా . సభ డా స డనంగీ సాయ "6 ఇ న్‌ క మక్కాలో నిరంతరం చల్లని నీరు ఊరే దావి ఒకటి ఉండేది. దానికి "మ్‌ జిమ్‌” అనిపేరు. తక్కారణంగా అరేబియాలో మక్కా పణ్యక్షేరం కూడా అయ్యింది, కొనుగోలుదారులు వివిధ దేశాలనుంచి వచ్చి ఇక్కడ కలుసు కనేవారు. మఠ, సొంఘిక, రాజకీయవ్యవహారాలు మాట్లాడుకు నేవారు. ఆవిధంగా మ్కౌ పట్టణ రాజకీ యుఎగానూ, మక విషయుగానూ కూడా ముఖ్య మైనక్షేత్రం ఆయిందిం కోతలు పూర్తిఆయి, నంట చేశికి వచ్చి, అమ్మకానికి సిద్ధంగా ఉండే బుతువులోనే ఈ పవ్మిత మాశం పడడం చాలా అవసరం, కాని అరబ్బుఅది చాంద్రమానం. నెలకి 828 లేక 80) రోజుల చొన్వున సంవత్సరానికి 12 నెలలు, లేదా 851 రోజులు. కనుక చాంద్రమాన అమసారి అయిన ఆ సవితమానం బుకుచ్యక్రంలో స్థికంగా ఉండక, ఏడాదికి 11 1/4 రోజుల చొప్పున జరిగిపోతూ ఉంటుంది. ధాన్యము, పభ్ళు పుష్టలంగా ఉఊండేకొాలంలోనే అమ్మకాలు జరగాలి కొని. అది ఏ బుకువు అముతే మాకేం, మా పవిిత మాసంలోనే నంక పెట్టు కుంటామంకే పని జరగడు కదా? ఈ ఇబ్బంది నుంచి తవ్చించుకోడావికి అధిక మాసాలను ఉపయోగించి, చాం్యమాసాలను బుకు చకంలో స్టికంగా ఉంచే రహస్యాన్ని వీరు యూమలనుండి నేర్చుకున్నారు. మహమ్మకుకి 208 సంవత్స రాలకు పూర్వం సొర, చార్యడసంవత్పరాల భఖేవం ఒక పూరర్తినెల అయినప్పుడు ఓక ఆధిక మాసాన్ని చేరృడం మొవలు పెళ్లేరు. ఈ సనిని “కలమ్మాస అన బడే ఒక జాతిలోవి షేపులు చేస్తూ ఉండేవారు. వారు చం్యద్రగమనాన్ని పరిశీలించి, మక్కా సంతలో అందరూ వింటూ ఉండగా *ఈ ఏడాది అధిక మానం ఉంటుంది అని గట్టిగా (ప్రకటించేవారు. సంళకి వచ్చిన జకం అంతా చప్పట్లు కొట్టి తమ ఆమోదాన్ని తెలియజేపేవారు. ఈ విధంగా రెండు మూడేళ్ళ, కొకసారి కేక్‌

జరుగుతూ ఉండేది. హిడొాశకం 8 వ సంవత్సరంలో మహమ్మదు ఈ అధిక మాసాలను నిషేధించాడు ఏడాదికి 12 మాసాలు మొౌతమే ఉండడం దైవ పమ్మశమవీ, ఈ 18 వ మాసం ఆసహజమనీ వెల్లడించాడు. కలమ్యాప్‌ జాతి వారికిగల మతాధికారాన్ని తీసివేయడానికీ. యూదులకి తమకి చాలా దేకం ఉస్ను దని చూపించడానికీ మహమ్మడు ఈ పని చేసి ఉండవచ్చు. అప్పటినుంచీ ముస్సిం కేలండరు కేవలం చాందమానాన్ని నూచిస్తోంది- ఫీరి కేలండరులోని నెలల పేర్లు, వాటికిగల రోజుల సంఖ్య 17 వ పట్టికలో "చూపించాను 17 వ పట్టిక ; ముష్షిం నెలల పేర్లు చాటికిగల రోజులు త పలా

1. ముహ్యర్రమ్‌ (80) రోజులు) 7. రజట్‌ (30 రోజులు) _ 2 సఫర్‌ (౫ * )8.షఐన్‌ (46*) $. రవీ-ఉల్‌=-అవ్యల్‌ (80) 0 ర. రమశాన్‌ (80 అసె శ. రవీఉల్‌-అఖిర్‌ (20 * ౧) 10. షవ్వాల్‌ (6)
2. జమాదింఉల్‌-అవ్వర్‌(88 “* ) 11 దూర్‌ కొడ ఇ ౦.
3. జమాచింఉల్‌=ఆలిర్‌. (23 క్‌) 12, దూర్‌పాజ్జా (2 లేక 80") వన వన ల ఇందులో దూల్‌హిక్టా అనే 12వ నెలకు మామూలుగా 28 రోజులు. లీపు సంవత్సరాలలో మాత్రం 80 రోజులు. లీపు నంవత్పరావ్ని “కరిషాహ్‌” అంటారు. యా మత సంబంధమైన పండుగలకు, ఉపవాసొలకూ బహుళ పాడ్యమి చంగద్రుడు కనిపించినెప్పటి నుంచే నెల మొదలు అవుతుంది. ఆ పవికోసం కంటిచూపు దాగా ఉన్న, నమ్మకమైన ఇద్దరు ముల్గాలు ఎత్తైన ఏ బురుజామీదికో ఎక్కి. సూర్యా _స్తమయానంతరం నన్నని రేఖా మా(త్రమైని నెలవంక కవిపిన్తుం చేమో చూచి వచ్చి చెప్పాలి, వాళ్ళకి నెలవంక కనిపించకపోతే నెల మొదలు అయినట్లు కౌదు, మరోరోజు ఉపవాసం ఉండవలసిందే. మహమ్మదు (ప్రవక్త మక్కొమంచి మదీనాకు పారిపోయిన పర్వదినం (క్రీశ. 622వ సంవత్సరం జూలై 10న తేదీ క్యక్రవారం) తరువాత వచ్చిన పూర్ణిమతో మహమ్మదీయ శకం మొదలు అయింది. రీవినే హిటజా(లేశ హెజీరా) అంటారు. శుక్రవారం ముస్తిములకు పర్వదిసం ఈ విధంగా అయింది. కే1ే6

మహమ్యదు చనిపోయిన కొద్ది సంవత్సరాలకు కాలిఫ్‌ఉమర్‌ (కి. శశీ 844) రాజ్యానికి వచ్చాడు. ఈటిప్పు, పాలస్తీనా, సిరియా, పర్షియాలను జయించిన యోధడు అతడు. మహమ్మరీయ శకాన్ని (ప్రారంభించాలని శాసించి సది ఇతడే. ,

కవీషాహ్‌ అనబడే లీపు సంవత్సరాలు 88 చార్యిద వర్షాల చక్రంలో 11 ఉంటాయి. ఏవి లీపు సువక్పరొలో తెలుసుకునే చిట్కా ఒ౩టి వుంది. హిజ్రా సంవక్సర నంఖ్యను 80డే భాగించగా మిగిరిన శేషం 2,5, 7, 10, 18, 14, 18, 28 24 28, 28 ఆబితే అవి లీపు సంవత్సరాలు, వాటికి మొతం రోజుకి 855 రోజులు. మిగిలినవాటికి 854 రోజులు. గ

ఈ విధంగా సరాసరి చాంద్ర నంవత్పరం పొడవు 854.8866 రోజులు అయింది. కనుక నరానరి చాంద్రమానం పొడవు 29 600 రోజులు అయింది, . ఆధునికమైన కొలతల (ప్రకారం ఇవి 28.5805878 రోజులు ఈ రెంటికీ భేదం 2.87 పెకనులు మాత్రమే । 2404 సంవత్పరాలు గిడిచేనరికి ఈ దోషం ఒక రోజుకు సమానం అవుకుందిం'

ఈ 'కేళండరు కేవల దాం్యదమానాన్నే సూచిస్తూ ఉండటంచేత ఏడాదికి

"11 1/4 రోజులు చొప్పున వీరి సువత్చరావి బుకుచ్యకంతో ఎవరకి జరిపోతూం అన్ని బయికుపులలోనూ (ప్రవే!ంచి 88 (గ్రిగోరియన్‌* సంవత్సరాల తరువాత మళ్ళీ మొదట! వస్తుంది. కమక విత్తులు చల్లడం, కోతలు కోయడం వంటి వ్యవసాయప్ప పనులు ఫలానా ఫలానా నెలలో, తేదీలలో చేయాలి ౪౦ విక్ణయించు కోవడానికి వీలులేదు. అవి ఏటా మారుతూ ఉంటాయి. మొదత్తంమీగడ ఈ

"శ్లేలండరుకి మత నందింధమైన ప్రాధాన్యత తస్ప మరే విధమైన _ఉస యోగమూ లేదు,

• ముస్తిం సంవత్సరానికి (గ్రిగోంయక్‌ నంవత్సరాంకీ 11 రేక 18 రోజుల భే*0 ఉండడంచేత ముహ్యరం మొవటి రోజు. జకుపుకునే ముస్లిం వంవత్సరాడి ఒక (గ్రిగోరియన్‌ సంవత్చరంలో లెండుపార్లు వచ్చే అవకాశంహూడా ఉంది. ఈ విధంగా 82 సంవత్సరాల కొక్కొ=క్కసారి జరుగుకుంది. 1843, 1976 అటువంటి సంవత్సరాలు.

" శేష?

పర్షియవ్‌ “కేలండరు.

ముస్లిం డేశాలలో పర్షియన్‌ 'కేలండరు స్థితి కొన్త వేరుగా ఉంది. 11వ శతాబ్దంలో మాలిక్‌ జలాల్‌-ఆల్‌-గీన్‌ అనే సుల్తాను పరిపాలనలో కేలండరు సంస్కరణకు (పయత్నాలు జరిగాయి. ఇగోళ శాస్త్రజ్ఞాలను రప్పించి నిషాపూర్‌ అనేదోట ఖగోళ పరిశోధనళాల కట్టించినవాడు ఈ సుల్తాను. ఆనాటి ఖగోళ శాన్రజ్ఞాలలో వభ్యాత పర్షియన్‌ కవి ఉమర్‌ ఖయ్మామ్‌ ఒకడు.

ముస్లిం కేలండరు (పవేశ పెట్టడానికి పూర్వం పర్షియాలో బహుకాలం సంచి నడుస్తున్న ఒక కేలండరు ఉండేవి. మాలిక్‌ షా జలాల్‌ ఆదేశానుసారం ఉమర్‌ ఖయ్యామ్‌ నాయకత్వం కింద ఆ పాత 'కేలండరును బయటికి తీసి బూ దులిపి, సంస్కరించారు. దానిని “జలాల్‌ కేలండరు అన్నారు. అది అంతవరకూ మానవజాతి సృష్టించిన కేలండరులన్నంటిలోకీ విర్షుష్నమైనదని పొగిడేరు. అది జూలియన్‌ కేలండరులను అధిగమించి, (గిగోరియన్‌ కేలండ రుతో పోటి చేయగలిగినగటం

కానీ, ఆ జలాలీ కేలండరు ఆయుష్షు బహు అల్పం, త్వరలోనే దావిని తో'పేసి వెనుకటి ముస్తిం శేలండరునే మళీ తెచ్చుకున్నారు. ఆ జలాలీ కేలంగరు కాలూకు వివరాలు తెలయంావడంతేమ. అవి ఎక్కడా కనిపించకుండా నాశనమై పోయింది. పంవత్సరంపొరివు 865 24242 రోజులు అనీ, 88 సంవత్పరాలలో 8 లీపు సంవత్సరములు ఉండేవనీ మత్రం తెలిసిందిం .

కేరి

8వ [పకరణం "కేలండరు యౌవనావస (| (జూలియన్‌ (గ్రిగోరయన్‌ కేలండర్లు) కు!

1. జూలియన్‌ కేలండరు “*శేలండరు” అనే మూటను మొట్టమొదట ఉపయోగించినవారు రోమనులు. ఛీన్తుకి అనేక శశాబ్దాలకి పూర్వంందాం్యద పంచాంగం అమలులో ఉన్న రోజు లలో...పాడ్యమి చంగ్నమణ్ణీ చూచి, కొత్త నెల మొవలు అయిందని తెలునుకువి, రోము నగరంలోవి (పజలను పిరివి ఆవార్త తెలియజేసేవారు.. తీనుకున్న ఆన్వులమీవ నెం వడ్డీలు ఆ రోజున ఇచ్చుకోవాలి. కనుక కొత్త నెల (వవేశం చిందన్న నంగతి పొరులకు తెలియజేయడం అవశరం, లాటిన్‌ భాషలో 0118౯6 ఆంటే పిలవడం అని అర్థం. కనుక నెల మొదటి రోజును 21604 ఆనేవారు, ఆవ్వులు ఇవ్వడం, పుచ్చుకోవడం వంటి వివరాలు (వ్రాసుకనే ఎకౌంటు పుస్తకాన్ని 61ల61౯ అనేవాడు. అప్పు తీనుకున్నవాడు అవ్వు ఇచ్చినవాడికి ' చెల్లు వేయవలసిన రోజులను ముందుగానే తెలియజేసే తేదీల పట్టిక కేలండరు అయింది. అడే ఈనాటికి నెల, తేదీ, వారాల సూచికగా దూపొందింది (వపంచంలో అన్ని చోట్లా (వస్తుకం ఉపయోగించుకుంటూ ఉన్న (ిగోరియన్‌ కేలండరుకి నాక్షిత్తూ తర్హి లాంటిది ఈ జూలియన్‌ కేలండరు. (వవ్కాశ రోమను చ,కన్నర్తి జూలియస్‌ సీజరు పేరు మీదుగా ఈ కేలండరుకి ఈ "పేరు వచ్చింది. జీ. పూ-కీవ శతాబ్దంలో రోమనులబు ఉపయోగించే కేలుడరులో నంవ తరానికి పిడి నెలలు మాత్రమే ఊండేవి. ఆ నెలల పేర్లు, వాటికి గల రోజుల సంఖ్య ఇల్లా ఉండేది. ళా శ19

18 వ పట్టిక ఏ మొదటి రోమను కేలండరు శ. మార్చి (81 రొజులు) 6. పెక్టిరిస్‌ (80 రోజులు) 2. ఏప్రిల్‌ (8840) 7. పెవైెబరు. (88, కి మే (81440) 8. అక్రోదిదు (0144) శీ జూన్‌ (80 న $. సవంబరు (404) ర్‌ క్వింటిలస్‌ (0! ,,) 10. డివెంబరు (81 94) క యయనననక ఎప నతన శ రోమన్‌ సామాజ్య వంస్థాపకుడు రోమ్యులప్‌ ఈ శేలండరును (ప్రారం లించాడు. దావితో సంజకి 804 మాత్రమే రోజులు. కీ. హూ 16.678 మధ్య రోమను సామ్రాజ్యాన్ని పారించిన న్యూమా పాంపీలియస్‌ చకవ్నర్తి జనవరి, ఫి్యదివరి అనే మరో రంకు నేలలను కలిపి, శ55 రోజుల సంవత్సరాన్ని (ప్రవేశ పెక్షుకు. అప్పుడు క్రేండరు ఈ విధంగా ఉందేవిః ల . 18వ పట్టిక ఏ రెండవ రోమను కేలండరు

1. మార్చి (81 రోజులు 7. పెఫైందరు (2 రోజులు £ ఏపిల్‌ (28 4 0) 8. అక్టోబరు (88 40) శ. మే (8144) 8. నవంబరు (8,0) శ. జూన్‌ (8,4) 10. డిపెంబరు (90
2. క్వింటిలప్‌ (81 9 11. జనవరి (6౨)
3. వెష్టాలిప్‌ (4...) 12 ఫిలదివరి (28,40) $55 రోజులు అంటే 12 చాం్యద మాపాలకు సమానం. రోమమ పంచాంగం మొబ్బమొదట చంసద్రకళలను అనునరించి ఉండేవి. అయితే నెలలకు

2. రోజులు గావీ, 80 రోజులు గానీ ఉండాలేగానీ కొన్ని నెలలకి 8! రోజులు ఎందుకు ఉండవలసి వచ్చింది ? ఆ కాలంలో సరిసంఖ్యలను అశుభసూచకొలుగా రోమనులు భావించేవారట. కనుక 808 అవే సరిసంఖ్యలు తమ 'కేలండరులోమంచి తొలగించేశారు. నెలలకు 29 గాని, 81 గావి రోజులు ఉంచారు. ఈ వియమాన్ని ఉర్తింఘిస్తూ ఉన్నది ఫిబ్రవరి నెం మాత్రమే దీవికి ఒక కారణ) ఉంది. ఈ వేం దు(రదేవతలకూ (పేతాత్మలకూ ఆంకితమైందిట- కుక దీనికి అకభసూచక మైన సరిసంఖ్యలో రోజులు ఉన్నప్పటికీ వరవాలేదట & క20

నంవత్పరంలో మొదటి నెల ఇన్పుడున్నట్లుగా జనవరికాక్‌ మార్చి ఆయి ఉండడం గమంంచారు కదూ? క్వింటిలిప్‌ అనే మాటు 5 వది అని, 'వెక్ట్పలిప్‌ అనే మాటకు 6 వది అనీ వెపైందరు అంపే? వది అనీ అక్షోదిర్‌ అం'సే కివడి అనీ, నవందిరు అంే $వది అనీ. డిపెంబరు ఆపే 10వది అనీ అర్జాలు లాటిన్‌ ఛాషలో* ఈ అర్జాలు పూర్వపు రోమను 'ేలండరులోవి నెలల షేర్లకు సరిగ్గా వరిపోతాయి. కావి, ఈనాడు మనం వాడుకుంటూన్న 'కేలండరులో ఈ అర్థాలు చెప్పుకోడానికి వీలులేదు మనకిప్పుడు 'వెపైంబరు $వ నెల(ఆశలు ఆ మాటకు ₹ వది అనే అర్థం ఉన్నప్పటికీ, అల్లాగే అక్షోబరు.నవం బరు, డీసెందికుల అనలు ఆర్థాలు ఇప్పుడు నస్పవు వాటివి అకరహితమైన చప్పిడి మాటలుగానే మన మిప్పైడు (గహించాలి,

ఈ మధ్య కాలంలో ఎప్పుడో 11. 12 స్థానాలలో ఉంటూవచ్చిన జనవరి, వి్యబ్రవరి వెలలు ఒక్కగంతువేస్తి 1,2 స్థానాలను ఆ(క్రమిందుకు కూర్చున్నాయి. ఈ మార్చు ఎందుకు జరిగిండో తెలియమ. అయితే సంవత్ప్చరాన్ని మార్చితోనే మొదలు పెట్టాలని గానీ జనవరి మొదటి నెలగా ఉండతగంని గానీ ఏమీ లేదు. భూమి సూర్యుని చుట్లూ తిరుగుతోంది. గుండ్రని బల్లకు మొదలు ఏమిటి, చివర ఏమిటి? ఎక్కడ మొదలు అనుషన్నా అనుకోవచ్చు. అల్లాగే సంవత్సరాది విష యంలో కూడానూ. జనవరికి బదులు మరో నెలతో మొదలు పెట్టినా పెట్టవచ్చు. అభ్యంతరం ఏమ లేదు. కొనీీ మార్చితో సంవత్పరారంభం చెయడంలో ఒక సొగసు ఉంది. ఖగోళళాస్త్ర రీత్యా జనవరికిలేని (ప్రత్యేకత మార్చికి పుంది?

మార్చి 1! వ తేదీవి (పెపైంబరు 25 న బాడా) సూర్యుడు ఖగోళ మర్య రేఖను దాటురాడు. ఈ రెండు రోజులలోనూ దివోర్యొతులు సమానంగా ఉంటాయి. ఈ రెండు నెలలలోనూ మార్చి వసంకాన్ని సూచిస్తుంది "నెపైంబరు ఆకులు రాలిపోవడాన్ని సూచిస్తుంది ఇటువంటి (ప్రత్యేకత గలిగిన మౌర్చినెలను వడిలేసి, జసవిరిని మొదటి నెలగా ఎన్నుకోవడంలో విజ్ఞత ఏమీచేమ. అన్నట్లు మన తెలగు నువత్సిరాది ఈ మార్చి 21 వ తేడీ (ప్రాంతాలలోనే ఉండడం విశేషమే కదూ: ననా

• సంస్కృతంలో సప్త అంటే 7 అనీ, అప్ప అంటే కి అవీ నవ అంటే శ అనీ, దక అఎపే 10) అనీ అర్థామ ఉండడం గమరాళ్ష్మం,

4 తెలుగువారి ఉగాది సరిగ్గా మార్చి 81న కొకుండా, ఆ (పాంఠాలలో ఎందుకు ఉన్నది అంటే మనధి చాం్యర్ర-పొర పంచాంగం. నెం అమావాస్యతో మొదలువొవాలి, మార్చి 2! న అమావాన్య కొకపోవచ్చు కదా?

కి2ై1

న్యూమా పాంపీలియస్‌ మొదలు పెట్టిన రోమను కేలండరులో 55 రోజులే ఉండేవని తెలుసుకున్నాం, ఈ కేలండరు సూర్యగతిని అనుసరించడంకోనం అన్ను డప్పుడు “మెర్పిడోనియన్‌” అనే పేరుతో ఒక అధిక మాసాన్ని చేర్చాలని న్యూమా చ,కఎ ర్తి ఆడేశంచాడు. కాని అధిక మాసావ్ని ఎస్పుడు చేర్చాలో ఖచ్చి తంగా నిర్ణయం కొకవోవడంచేత పంచాంగాన్ని గుత్తకు తీసుకున్న మకగురుపులు అధిక మాసాన్ని తి మకు తోచినట్టుగా చేరుస్తూ ఉండేవారు. దానికొక చిత్రమైన కొరణ౦ చెప్తారు. రోములో (కీ.పూ 5వ శతాబ్దంలో మెబప్రేటుల సమితి ఒకటి ఉండేది. బిషప్పుగారు తమకు నచ్చని 'మేజస్ట్రేటుల ఉద్యోగ కాల పరిమితిని తగ్గించడానికి గావ్కి తమ ఆభ్రతులకు లాభం చేకూర్చడంకోసం గావ్కీ అధిక మాసాలము అవసరం ఉన్నా లేకవొయినా జేర్చడంగావీ, తీవెమ్యుడంగానీ చేమ్తా ఉండేవారట. ఈ విధంగా ఈ కేలండరు తస్పృుల తడకగా మారింది

ధురక్క ఉలికమూరం ౮ తగలంంబారంటో | గా ఆహ గుణాం భంచి) నం . న] [| - స్‌ య్‌. వ మ జ హామి

జూలియస్‌ సేజరు రాజ్యానికి వచ్చేనరికి రోమను కేలుడరు బొత్తిగా అవకతవకగా ఉడేఏ. వనంత ఏిషువత్తుతో ఆకంభం కోవలసిన నంపత్ప్సరం సుమారు 40 రోజులు 'వెనుకబకి ఉందిం (వక్మేక బుతువులలో రావలనిన వండుగలు వేరే బుతువులలో వచ్చేవి.

కే22

ఈ 'కేలండరును సంన్కరించడానికి జూలియస్‌ సీజరు నిశ్చయించు కున్నాడు. అలగ్జాం[డీ యాలో ఉంటూఉన్న “సాం డెస్‌ అనే "గీకు ఖగోళ విద్వాంసుణ్ణి రోము నగూవికి ఆహ్వానించి, కేలండరును తిన్ననైన దారిలో పెస్పే పని అతడికి వప్పగించాడు. అప్పటికే (గీసులోనూ, ఈజిపుళోనూ ఖగోళ కాన్త్రం చాలా ఉన్నత స్టితిలో ఉంది, ఈ రెండు దేశాలలోనూ. జరిగిన పరశోధంల సారం సౌపే జెంస్‌కు బాగా తెబసు. అటువంటి విద్వాంసుట్డే పంచాంగ సంస్కరణకు వినియోగంచడంలో సీజరు చాలా మంచి పవి చేశాము.

ఈడిష్టియనులు ఆంతకుముందే కవిపెట్టిస సంవత్సర పరిమితి 885 1/4 రోజులు అనే విషయావ్ని (ప్రాతిపదికగా. తీసుకున్నాడు. ఏడాదికి 8665 రోజులు ఉండాలని నిష్టయి చాడు. అయితే మిగిలిపోయిన ఆ పావురోజు మాట ఏమిటి? పాపురోజుంలేదా 6 గంటలు-నంవత్పరం పొడవుతో పోలిస్తే ఏపాటిలే అని నిర్హ క్షం చేయడానికి వీలులేదు అదే నాలుగు సంవత్పరాలుగడిచే ఫంకి ఒక పూర్తిరోజూ " అపుతుంది. అందుకని నాలుగేళ్ళ కొకసొరి నంవత్సరావికి 886 రోజులు ఉండాలని నిర్ణయించాడు. నాలుగేళ్ళ కొకసారి “గంతు” వేపే ఈ సంవత్సరాన్ని అర్టిస్ట్‌*' పంవత్పరం అన్నారు. ఈ విధంగా లీపు సంవత్సరం అమలులోకి వచ్చింది బుకు చటక్రావికీ కేలండరుకీ అవినాభావమెన నంబంధం ఏర్పడింది. మతగురువుల ఇష్టాఇస్టాలతో పనిలేకుండా అధికదివనం ఎవడు ఉంచాలో అచ్చిశంగా నిర్ణయ మైనది. మెర్పిదోనియస్‌ అనదడే [18వ (అరి మానం తొలగించబడింది. ఏడాదికి 12 నెలలు మాత్రమే ఉంటాయి. జనవరి 1వ తేదీతో సంవత్పరం ఆరంభం అవుతుంది నెలకు రోజుబు ఈ ,(కింది విధ గా ఉండాలన్నాడు

90వ పట్టిక; సాసీ జెనిస్‌ దిద్దిన రోమను కేలండరు

1. జొన్యువారియస్‌ (81 రొజులు) 7. క్యంటిలస్‌ (81 రోజులు శ పబవాాంయస్‌ (28 *) 8 పెక్పిలిస్‌ 44 *) శ. మార్షియస్‌ (81 ”) 90. పెపెంబడ (81 ”") శీ, ఏపిరిప్‌ (600 *)0) 10. అక్టోదిమి (608) క్‌. మాయియస్‌ (81 *) 11. నవంబర్‌ (88) క జూవియస్‌ (80 =) 1£.డివెంబరొ. (18 * ) ఒకటి విడిచి ఒకటిగా నెలలకు 81! రోజులు, 86 రోజులు అని ముందర విభజన జరిగింది. కొవి ఇట్లా చేయడంపల్ల మొత్తం 868 రోజులు అవుతాయి. మామూలు సంవత్సరానికి 865 రోజులు మాత్రమే కనుక ఆ అదనపు రోజుము- శ29

ఫే్యబ్రవరి నెల నుంచి తొలగించి, ఆ నెలకు 28 రోజులనీ, లీపు సంవత్సరంలో మాతం 80 రోజులనీ సాం జెనిస్‌ నిర్ణయించాడు. అ_స్పవ్య స్తంగా ఉన్న పాఠ 'కేలండరును మార్చి, కొత్త కేలుండరును ప్రారంభించేముందు, వసంత విషువత్తు మార్చిణ్‌వ శేవనిి ఉంచడంకోనం శీీహూ శివ సంవకత్పరానికి మాతం శీర్‌ రోజులు ఉంచి, ఆ తరువాత నుంచి ఏడాదికి 385 రోజులు, లీష నంజకి శి88 రోజులు అని స్థిరపరిచాడు. ఈ విధంగా సూర్యగెమనానికి దిహు దగ్గరగా వచ్చిన కేలండరు మొట్టమొదటిసారిగా తయారైంది, ౦త స్యాతూజ్ఞూనిక్‌ చవ (2 ల నస నె తాం గ్‌ (| నే ళ్త్‌ శ్రీ హూ. 41వ సంవత్సరంలో క్విటిలిప్‌ అనే "పేరు తీసేసి, జూలియస్‌ సీజరు పేరు మీముగా ఏడవ నెలకు "జూలియస్‌ అని నామకరణం చేశారు ఇంగ్మీషువారి ఉచ్చారణలో అవి “జూలై “గా మారింది. ఇది జరిగిన 1% నెంలకి జూలియస్‌ సీజరు హత్య లేయదిడ్డారు. అతడి “అన్న కొడుకు రాజ్యానికి వచ్చాడు. అతడికి కూడా తన పేరుమీుగా ఒక నెల ఉండాలని ముచ్చట కలిగింది. (క్రీ.పూ. 8 వ వంవత్పరంలో వెక్సిలిప్‌ అనేపేరు తొలగించి, 8వ నెలకు “ఆగస్టస్‌* అని పేరు పెట్టించా. పేరు మార్చినంత "మాభక్రాన ఆ చక్రవర్తికి పంతృషప్తి కలగలేమం జూరంియస్‌ సీజరు నెలకి 81 రోజులు అయి ఉండగా తన నెలకి 80 రోజులు మృాతమే ఉండడం అతడీకీ నామర్దాగా తోచింది. తన నెంకి కూడా 8! రోజులు ఉండితీరాలన్నాడు. ఆగస్టు

• (క్రీశ. 885 లో వసంతవిషవత్తు మార్చి 21 వ తేదీకి మార్చబడింది. శత

నెలలో అదనంగా చేర్చడం కోనం ఫి్యివరి నెలలోనుంచి ఒక రోజును తగించి, ఆ నెలకు £8 రోజులు చేళడు, ఈ విధంగా చేస్తే జూలై, ఆగన్హు, “వెప9ఐరు నెంలు మూడింటికి వరునగా 81 రోజులు వస్తాయని (గహ్‌ంచి, వెప్టెందకుకి 50, అహ్హోబరుక 81, నవంబరుకి కి0, డిపెంబరుకి 8! రోజులు అవి మార్చాడు, అగస్పప్‌ నంవ్యంరణ తరువాత కేలండరు ఈ విధంగా తయారైంది (సొలభళ్యం కోసం నెలలకు లాటిన్‌ పేర్లకు బిలు మనం వాడుకునే 'పేర్ల నే ఉసయోగిద్దాం.) 21 వ పట్టిక అగస్టస్‌ సంస్య్రరణ తరువాత జూరియన్‌్‌ కేలండరు

1. జనవరి (8! రోజులు) 7. జూర్రై (81 రోజులు) . పిలబవరి (8,0) ఠి. ఆగిస్షు క ౦. శ. మార్చి (0814) 0. వెపైంబరు (0,4) 4 ఏపిల్‌ (8,4) 18. అక్టోదిరు (84) రథ. మే (414) 11. నవందరు (8 4) ర జూన్‌ (8,4,0) 12. డివెంబరు (81) ఈ నెలల పేర్లు ఏ విధంగా వచ్చాయో చూద్దాం;

శ. జనవరి ; లాటిన్‌ భాషలో డీ౦0ని జాన్యువారియన్‌ అనేవారు. “జొనుప్‌” అనే "పేరు గల రెండు తలల దేనక ఒకతె ఉంది. దాని నుంచే ఈ నెల పేరు వచ్చిందని చెప్తారు. ఈ దేవత తన రెండు ముఖాలలో ఒకదానితో గతిం: చిన పాత సంవత్పరాన్నీ, రెండవ ముఠంతో రాదోయే ముందరి సంవత్సరాన్ని

| చూస్తుంది.

2. ఫి(ద్రివరి(ఫి_బువారియస్‌); “ఫిటబువా” అనే రోమను మత సంబంధ మైన పర్వడినం ఈ నెం 15వ తేదీ? వచ్చేది. అందుకని ఈ నెలకు ఈ పేరు.

శి. మార్చి (మార్షిదమప) ॥ మార్చ్‌ అనగా కుజంగహం, ఈ (గహం "సీరిట ఈ వెలకు ఈ 'పేము వచ్చింది ఇది యౌవనాధిదేవత. ఇవీ వసంత కాలం. (వక్శతికి ఇది యౌవనోరయ వేళ కదా?

శీ. ఏపిల్‌ (ఏ్వపిలిప్‌) : “ఎపేరయో” అనే లాటిన్‌ మాటకు విచ్చు కొనుట అనే అర్థం ఉంది. పువ్వులు ఈనేంలో విచ్చుకుంటాంబ్యకనుక ఈ నెలకు ఈ "పేరు వచ్చిఉండవచ్చు.

6. మె (మాయియప్‌్స్‌;? కృత్తికా నక్షత సముదాయంలో దిహః (ప్రకాళ వంతమైన నక్షత్రాన్ని రోమనుల*“మేయ” అనేవారు. ఈ నక్ష్యతం మార్యువితో వహా ఈ నెలలో ఉదయించేది కనక ఈ నెలను మాయియప్‌ అన్నారు.

కెడెక

6. జూన్‌ (జూలియస్‌) శ రోమను రాజ వంశావళిళో జూనియస్‌ అనే "పేక ఉన్నదవి, అతడి పేరుమీమగా ఈ నెలకు ఈ పేరు వచ్చేఉండవచ్చునవీ "చెప్తారు.
7. జూలై: జూలియస్‌ సీజరు పేరుమీమగా ఈ నెలకు ఈ పేరు వచ్చింది,
8. ఆనస్త్‌ : అగస్టస్‌ సీజరు పేరుమీమగా ఈ నెలకు ఈ పేరు వచ్చింది
9. వెపె బరు; ? వ నె అని అర్థం.
10. అక్షోబరు ; 8వనెంఅం అనాం.
11. నవుబరు : 9వ నెల అఆ౨ అర్థం.
12. డిపెంబరు: 10వ నెల అ౨ అర్థం, ఆగస్టస్‌ సేజరు తరువాత రోమ సింహాననం ఎక్కిన “తె వీరయప్‌” "పేరున కూడా ఒ1 నెంకు నామకరణం చేద్దామని అ౩డి మెప్పుకి పాటుపడే కొందరు అఆసగ్మా “ఆయితే 18 వ సీజరు పప్పే ఏం "పేరు పెడరాదూ?ి అవి అడిగి; చ్యక్రవర్ధి ఆ (పయన్నాలను ఆవివేశాడు. జూలై, ఆగస్టు నెలలకి రోమను చ్యక్రవర్తుం పేప్ల ఉడడం గమ?ంచివ “వీరో*ి చృక్రవర్తి ఈనన 'పేరుమిమగా ఏల్‌ నెంను “నెకోనియస్‌” అవి పీలవాల9 శాసించాడు. కొం, అది పజాదరణ పొందచేశ పోయింది ఫెంచి విష్ణవం తరువాత నెలలకుగల ఈపేర్ల్షు అన్నీ మార్చివెయ్యూలవి కొందరు ప్రయత్నించారు. ఈ (క్రింది పేక్లు పెట్టాలని ఇంగ్లాండులో కొందరు మాచించాడు వ్‌20ఇ/ -- ప10ఇ 310%)" వ్‌ఓంళ%ంగ -- క్‌!0ఇలర ఎలా వైెంజ6గ విండ6ంట ఎట పాట. = 5%000 వె6620/ -- 506620 మ. ॥ కావి ఇప ఏవీ ఆచరణలోకి రాలేమ ఆగనస్‌ సీజకు కొలంలో విరయమెస నెలల పేర్లు అదే వరుసలో, అన్నేసి రోజులలోనే ఈగాటికీ మనలో పొడు రుంటున్నాం, వెరివాడి ఆలోచనల ఎగుకు దిగుడులొగ నెలలకు రోజుల నంఖ్య ఈ విధంగా ఉండడానికి ఇంత పెద్ద కథ ఉంది. సాసీ జెంస్‌ కేలండరును సంస్కరించే నావికి నరశంఖ్యలు అజభంకర ములు అనే మూఢవిశ్వానం నడరిపోయ్యి నెం 460 రోజులన్నా భయం కే26

లేదన్న భావన ఏర్పడింది. ఈ మార్పుల మూలంగా ఈ నెలలకు చం్యద్రగ మనంతో సంబంధం పూర్తిగా తెగిపోయింది.

జూలియన్‌ సీజరు కృషి ఫలికంగా ఏక్పడిన ఈ కేలండరును “*జూలి యన్‌” కేలండరు అంటారు. నెలలపేర్లు, వాటికిగల రోజుల సంఖ్య ఎంత అవక తపకగా ఉన్నప్పటికీ ఈ కేలండరు అంతకుముందు మానవ జాతి నృష్టించిన 'కేంండరు అన్నిటిలోకి విర్షుష్టమైనదీ, నులభిమైనదీ అనడంలో సందేహం లేమ

నాల గేళ్ళకొకసారి లీ సంవత్ప్చరాన్ని ఏర్పరచా౨న్న ఆవొచన సొాసీ జైెనిప్‌కి ఈజిప్టరో అంతకు 280 ఏళ్ళ (కితం జరిగిన (పమవ్నాం వల్లి కలిగి ఉండాలి: 'ఈ రోజులలో లీపు నంవత్సరంలో ఫిబవరి నెలతో అదనంగా చేర్చిన రోజును వేరే రోజుగా లెక్కించేవారు కారు, దానిని “రెట్టింపు రోజో అనేవారు. ఫబవరి 28 ఆవవారమైతే, ఫిబ్రవరి 20వి కూడా ఆవివారంగానే సరిగణించే వారు. రోమను శకం

రోము నగరానికి శంకుస్థాపన జరిగినప్పటి నుంచీ కొత్త శకం (పారం భించాలని ఆగనస్టన్‌ చృకవర్తి నిశ్చయించాడు. అబుతే ఆ సంవత్సరం ఏది? అనే సందేహం వచ్చింది. ఆఖరికి (కీ. పూ, 758 అని నీశ్చృయించారు. (గీకుల ఒలింపియాన్‌ శకం. (కీ, వూ. 778వ నంవత్పకంతో మొదలు కొవడం చూచి, రోమను చరిత ఇంచుమించుగా (గీకు చర్విత అంత పురా౭నమెనదే నుమా అవి చెప్పుకోడానికి ఈ 701 వ సంవత్సరాన్ని ఎన్నుకున్నారివి తోస్తుంది. ఏమంటే, న్యూమా పాంపీకియస్‌ పైథాగరప్‌ పండితుని శిష్కుడిని రోమములు గర్వంగా చెప్పుకుంటారు. పైభాగరప్‌ జీ-పూ. 8వ శకాన్టివాడు. రోము వగర స్థాపకురైన రోమ్యులప్‌ చనిపోయిన ఏడావికే న్యూమవూ చ్యకవర్తిగా ఎన్నిక అయాడు. కనుక (కీ. పూ, 758 అనేది అతిశయోక్తి. ఆయినానరే, ఆ శకారంభ సమయాన్ని అలాగే ఉంచేశారుం

(క్రీ.పూ 582 లో “డయనోషియస్‌ ఎక్సీగ్యువస్‌” అనే రోమన్‌ న్‌న్యాసి జీనన్‌ కై ఫస్ట్‌ జన్మదివింతో ఒక కొత్త శకొన్ని పారంభించాలవి సూచించి, (వదారం మొదలు పెప్రేడు. అతడు డిశాలు తిరగి, పరిళోధన జరిపి, తీ్తు పుట్టిక నంవిత్సరాన్ని విర్ణయిండాడు.. దావిని (క్రీస్తుశకం [1 వ నంవత్పరిం అన్నాడు. కాని దరిమిలాని చరితకొరులు జరిపిన పరిశోధనల వల్లి జీనస్‌ 'కైంప్ట్‌ జన్మినంవిత్సరాన్ని విర్ణయించడంలో ఎకీగ్యువప్‌ పొంబడ్డాతనీ, విజొవిక్తి

శీ27

అంతకు శ సంవత్పరాలు ముండే జీవన్‌ పుస్తేడనీ శేలింది. కాస, ఆ తస్పును సవరించకుండా అల్లాగే ఉంచేళారు. ఇందులో ఇంకొక తమాషా ఏమిటం'ే, (క్రీ. పూ, 1వ సంవత్సరం తరు వాత [కీ శ- 1వ సంవత్సరం వచ్చేస్తుంది. మధ్యలో నున్న సంవత్పరమనేది లేదు. (క్రీస్తు పూర్వపు సంఘటనల కాలాన్ని విర్ణయించేటప్పుడు ఈ విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. శి. (గిగోరియన్‌ కేలండరు మిగిలిన అన్ని కేలండరుల కన్నా జూలియన్‌ కేలండరు ఉదా తమెన్‌ దనడంలో సందేహం లేం కొనీ, అదికూడా పూర్తిగా దోషరహిత మెనని౩వు. వానికి కారణం సంవత్సరం పొడవుమ సరిగ్గా నిర్జియించలేక పోవడమే సూర్యుడు ఒక ఏమవత్తు దగ్గర బయలుదేరి మళ్ళీ అదే విషమవత్తు దగ్గరకు రావడానికి పశ్రేకాలం (సాయన సంవత్సరం) 865 242218 రోజులు ఆయి ఉండగా జూలియన్‌ కేలండరు (ప్రకారం ఇది 865.25 రోజులు అవి పరిగణింవ దిగింది. అం పే అసలు ఉండవలసిన దానికన్నా 0.007734 రోజులు (లేదా 11 నిమి _ షాల 12 5 వెకమలు) ఎక్కువగా ఉంది. ఇంత న్వల్ప భేదంవల్ల ఏమి కొంప మ నుగుతుందిని అనుకోటాడదు. అది స్వల్బమే అయినా తీసిపార వేయడానికి వీణ లేదు. ఏడాదికి 11ని. 1285 వెశ చొప్పున 128.4 వంవత్పరొలు గడిచే నరికి ఒక పూలర్తికోజుకి సమానం అవుతుంది. శరాద్దాబు గడిచినకొద్దీ ఈ భేదం బజమజయి మరింత కొట్టవచ్చినట్లు కనదిరుతుంది. అయికే, ఈ జూరియన్‌ కేలండరు9 సంస్య్కరించడంలో కైం సవ మళ గురువుల ప్యాత్ర చాలా వుంది. ఇతరుల శెవ్వరికీలేని ఈ సంస్కరణ దాధ్యత వీరికెందుకు? మామూలుగా ఏవిఏమైన మార్చును అఎగీకరించమఏ మతగుపవులమ ఈ కేలండరు సంస్కరణ విషయంలో పట్టుగల ఎందుకు కలిగింది? దీవికి చ్నిక మైన కారణం ఉంది. కీ ళ.4వ శతాద్దారంంభంలో జూ౨యన్‌ కేలండరును కైంస్తవుణ, అగపొంచారు. కాన్‌స్టాన్‌.మైన్‌ అనే రోమను చక్రవర్తి 3 9 సవ మ౭ం పుచ్చు కున్నాడు. ఆ చక్రవర్తి ఆదేశానుసారం ఆసియూ మైనరులో “వికేయా” అనేచోట టీస్టియన్‌ కౌన్సిల్‌ క్రీ. ఈ. 825 లో నమావేశమైంది. ఆ ఏడాది వసంత విమ వత్తు మార్చి 2! న ఆయింది. ఆంకకుముందు. 8609) ఏళ్ళక్రితం అనుక న్నట్లు మూర్చి 26 న కావడంలేదు. చర్చికి సంబంధించినంతవరకూ వనంత విషువత్తుకీ 128

హారి “ఈస్టరు"కీ విడదీయరాని సంబంధం ఉంది. వనంకళ విషమవత్తు శరువార' వచ్చే పూర్ణిమ తరువాత మొదటి ఆదివారంనాడు ఈస్తరు అని ఆ వికేదూ నమా వేశంలో విర్ణయమైంది. ఆ వనంత విషువత్తు మార్చి 81! న వుంచాలి ఆవికూగో సమావేశంలో నిర్ణయమైంది. అంతవరకూ బాగానేఉంది. కావి ఏడాదికి 11.200 నిమిషాల భేవంవల్ల 128 ఏళ్ళకి ఒక్కొాక్యంరోజు చొప్పున ఈ వనంత వివువత్తు మార్చి 21 వ శేదీ నుంచి దూరమైపోసాగింది, (క్రీ. శ 458 లో వనంత విమవత్తు.మార్చి 28 న ఆయింది. 81 లో మార్చి 18 న, ?00 లో మార్చి 18న 887 లో మార్చి 17న ........ 14277 లో మార్చి [12న అయింగి, ఈ విధంగా 16 వ శతాబ్దం వచ్చేసరికి వసంత విషువత్తు మార్చి 21! మంచి 10 రోజులు వెనుకబడిపోయింది మరి వసంత విషవత్తు మార్చి 21 వ తేదీనే ఉండాలని సికేయా నమా వేళంలో చేసిన నిర్ణయం ఏమైపోవాలీ? ఇది తప్పు ఆయితే తమ ఈన్సరు నిర్ణయం కూడా తప్పే అవుళుంది కదా? దానివి వారు సహించలేరు ఈ ననున్య 39 నవ మళాధికాకులను దాలా కలవరపెట్టింది, డీనికి ఏవో ఏరుగుడు కని పెట్టకపోతే వసంత విషవత్తు (క్రమంగా ఫి్యబవరిలోకీ, ఆ తరువాత జనవరిరోకీ డేశనచ్చు. అప్పుడు మార్చి 21 నడివేసవిలో పడుతుంది. ఈ అపసవ్యపు రోరణి? అర కట్టాలి. జూలియన్‌ కేలండరు సంస్కరణ తక్షణం జరగాతి. వసంత విమవత్తును పిలకపట్టుకుని మార్చి 21 వ తేదీకి లాక్కువెళ్ళాలి : ॥ క్రీ శ. 1417 లో కార్డినల్‌ పీరీ ది ఏలీ ఫాన్చులో అలజడి లేవదీశాడు. కేలండరు సంస్కరణ జరపాలవి 1486లో జర్మన్‌ కార్డినల్‌ వికొలస్‌ క్యూజూ కేలండిరులో నుంచి కొన్ని రోజులమ వదిలేసి వసంత పిషువత్తు మార్చి 21 వ శేచీకి వచ్చేటట్లు చెడ్యూలని (ప్రతిపాదించాడు. 1474 లొ పోప్‌ సిక్చస్‌ 14 జర్మన్‌ ఖగోళవేత్త రీజియో మాంటనప్‌ను పిలిపించి ఈవిషయమై ఏమి చెచ్యూలో సలహా ఇమ్మని కోరేరు. కొవి ఆ సివి పూర్తి కాకుండానే ఆ

' శాస్తజ్ఞారు చవిపోయాదు. అంతటితో ఆ దస్త్రం మూలబడింది మరో శతాబ్ది? పాటు.

, 1622 లో (గ్రిగరీ ఒ111 పోప్‌ కాగానే కేలండరు నంన్య్వరణ కోనం లూయిగీ లీలియో, పింటోనియో శీలీయో అనే ఇద్దరు ఖగోళవేత్టలను పిలిపించి, ఆ పవి వప్పగించాడు. వారు వస్హంత విషవత్తును పరిశీలించి, అప్పటికి నడు మున్న జూరియన్‌ కేలండరులో నుంచి పడిరోజులను వదిలేసి వసంత విమవత్తను

కి కే

మార్చి 21 స శేడీకి తీనకురావాలనీ, అటు తరువాతనుంచి 400 చే నిశ్శేషంగా లాగింపబడని శతాబ్ధి సంఖ్యలను లీష సంవత్సరాలుగా పరిగణించ కూడడదవి (పతిపాదించారు. అంబే, 1600వ సం॥, 2000వ సంజ. 2400వ సంఖ వంటివి లీపు సంవత్సరాలే కాని 400ళే నిశ్శేషంగా భాగింపదిడవి 1744; 800: '800: 210% వంటివి లీపు సంవత్సరాలు కొడు. జూలియన్‌ శేలం డరు (పళారం ఇవి కూడా లీపు సంవత్పరాలే. ఇదీ ఈ సంన్క్మరణలోని ముఖభ్యాంశంం

'కేంండరులోనుంచి ఏకంగా 18 రోజులను మాయం బేపెయ్యడం చాలా విడ్డూరిమైన పవి అంత పెడ్డ పని తనవల్ల ఆవుతుందా? కాను చెవితే అందరూ వింటారా అని పోస్‌ గ్రిగరీ నందేపొంచాడు. ఎందుకేనా మంచిదని 1577 లో యూరప్పలోని కేథలిక్కు. రాజులందరికీ, పెద్ద పెద్ద యూవివర్సిటీలకీ ఈ సంస్క రణను వివరిస్తూ గగ్రిగరీ ఉత్తరాలు వాకాడు. అది పెద్ద సంచలనాన్ని లేవ దీసింది అయినా సరే, అదొక్కటే మార్గమం పలువురు అంగీ3రించారు. ఆఖరికి 158! లో పోప్‌ _గిగరీ తన ఆజ్జను వారీ చేశారు _- చ*రాటోయే 1682వ సం॥ అక్టోబరు నెలలో 6 మంచి 18 వరబా గల తేడీలమ సడిలెయ్యాలొ అవి, అప్పుల వాసతమ వడ్డీ లెక్కలలో ఈ 18 రోజుల తగ్గింపును గమరించార. రాబోయే వది సంవత్సరాలపాటు కేలండరు (ప్రింటు చేసే పని ఎవదపక్తితే వారు చేయ కూడదనీ, పోపు వియమించిన సంస్థలే ఆ పని చెయ్యాలనీ, లేకపోచే తప్పులు వచ్చే ప్రమాఎం ఉన్నదనీ ఈ ఆజ్ఞను ఉన్లుఎఘించినవాము వెం వేయబడతారనీ (ఫకటించారు.

ఈ విధంగా (గిగోరియన్‌ కేలుడరు (గి. కే ) అవతరించింది. జూలి యన్‌ కేలండరు పుట్టిన 10 శి లాద్దాబకు కేలండరులో చెప్పుకోదగ్గ నంన్కరణ ఇదేం. కేథలిక్కుు దేశాలు వె-టనే ఈ మార్పుమ అంగీకరించాయి. వొళ్ళకు తప్పడుమరి. _పోటపై టు తూర్పు అర్థడాక్స్‌ దేశాలూ ఈ మార్పును అంగీక రించము అన్నాయి. పోపుగారి మతం ఇకంండ చెల్లదు అన్నాయి. ఆ కక్షలు కొవేషాలు ఆగిపోయి్యి హీరువాదం అన్హమై, ఆందరూ ఈ సంస్కరణను ఆమో వించడానికి మరో మూడు శతాద్దామి పెట్టింది.

(ప్రఖ్యాత కాస్త్రజ్ఞాము లై బ్నిట్స్‌ కృషి ఫతంగా 1600 లో (పోటఫ్రైంటూ డేశాలలో మొదటిసాంగా జర్యనీ ఈ సంస్య్వరణలను ఆమోచించింది. 752లో ఇంగ్లండు, 1918 లో రష్యా (గ్రీ.కే.మ ఆమోదించాయి.

శ30

• చాలా కౌలంపాటు యూరప్‌లోని వివిధ దేణలలో రెండు రకొల తేదీలు "అమళులో ఉండేవి, తేదీ వేసి దాని (ప్రక్కంని (ద్రావెట్టులో “పాక వద్దతొ అని గాని “కొత్త పద్ధతి అని గానీ (వ్రాసేవారు... ఒక్వొంక్కస్పుడు సంవత్సర 'శేద, కూడా ఉండేది. ఉదాహరణకి (ఫ్రాన్సులో 1705 జనవరి 2వ తేది అయికేః ఇంగ్లాండులో 1704 డివెంబరు 22వ తేడీ అయి ఉండేవి, పదకొండు రోజులు

1752 వ నంవత్పరం వెప్టెంబరు నెల ఇంగ్లండులో చాలా చిత మైనది, ఆ నెల కాలూ కేలండరు ఇల్లా ఉండేవి; ఆ నె9కి కేవలం 10 రోజులు మామే ః అంక పొట్టి నెల చర్వికలోనే మరిలేదు. ఆ ఏడాదికి 855 రోజులు మ్యాశమే. పైగా ఆవి లీష సంవత్సరం కూడానూ,

£2 వ పట్టిక జూలియన్‌ కేలండరునుంచి (గిగోరియన్‌ కేలండరుకి మారినవ్పటి స్థితి కేసి "సెప్టెంబరు 1752 ఆవి | సోమ | మంగళ | బుధ | గురు [కక్ష] శని

1 | 21|| 1516

||| (2|| 2|| 2|22

(24 శన నక 1 27|| 28|| 2| 00

క

2వ తేకీ తరువాత 1వ తేదీ వచ్చేసి. మర్యతోం 11 రోజుణ ఛాలిలో కలిసిపోయాయి. (1582 లో 10 రోజుల భేవం 1752 నాటికి [1 రోజులైంది).

పామాన్య (వజలు ఈ విషయాన్ని అర్థం జేనుకోరేక చాలా తికమక వడ్డారు. ఆ వెంకి జీతం తక్కువ వస్తుంగవి పనివాళ్ళు గగ్గోయపడి పోయారు. లండన్‌, (బ్రిస్టల్‌ మొవల్సెనచోట్ల “మా [1 రోజులూ మారు తి3గి ఇవ్వాల” అవి (వ్రాసిన అట్టలు పబ్దుపువి వినాదాలు చేస్తూ _సజలు (ప్రదర్శనలు జర పేరు, కొన్ని చోట ఆరు మితిమి, పోలీసుల బలప్రయోగానికి దారికిసిందిం

శ్‌ వాణి _ 131

| ర్యా రఇశజ్తుపహా?

ప రోజు బెయ్యమ? వరవర క

ళన!

ని

స్త న. (గక గల వంతం

ప్యతికలలో దానిమీద కౌర్దూనులుహాన్య కథలు, వ్యాసాలూ కోకొల్పలు- ఒకడి పుట్టినరోజు 'వెప్టెంచరు క్‌ వ తేదీన. “నా పుట్టివరోజూ మాయమై పోయింది. నేను ఇవ్వదలుచుకన్న పార్టీ ఎస్పుడు ఇవ్వాలి ఎడిటర్లీఅన్నివళ్న.

ఒకడు పెళ్ళి మహరర్తం సెప్టెంబరు 18 వ శేదీవి పెట్టుకున్నాడట - తారాబలం, చంగదబలం గుణించి, ఇప్పుడు ముహన్తోర్తం ఎల్లా దూర్చాలి అని ఆ పెళ్ళికొడుకు గోల.

ఒకడి దగ్గర పదివేల పొనులకు ప్రోమిసరీ నోటు ఉండిట. అది వెప్టెంబరు 18 తో కాలదోషం పట్టిపోరుందిటి 12వ తేదీ ఇంకా చాలా రోజులు ఉందిలే అవి ఉపేక్షందాడట, ఈ కొత్త కేలండరు మతలబులు తెలియని అమా యకు డొకరు, వెపైంబరు 2 వ శేడీ ెళ్ళింది, ఠక్కున 14 వ తేదీ వచ్చేసింది. నా పదివేలూ గోవిందాయేనా అని మరియొకడి లబలబలు.

“అనవసరంగా నేఏ 11! రోజులు ముసలి దానిని అయిపోయాను అవి. ఒక పెళ్ళికాని మధ్యవయన్కుూరాలి చింత.

ఆ 1762 ను గందరగోళపు సంవత్సరం అన్నారు. స్వీడన్‌లో ఈ నని తెలివిగా చేశారు. ఒక్క-సారిగా 18 రోజులు తగ్గిం చెయ్యకుండా 1700 1704 మధ్యగల లీపు సంవత్సరాలన్నిటికీ అదనంగా ఉండవలసిన రోజును తగ్గిం చేశారు. ఇది క్రమంగా జరగడంవల్ల ఎవ్వరికీ యిబ్బంది కలగలేదు. "

132

అక్షోబరు విపవం లు న.

రష్యాలో అక్టోబరు విస్మవం జకగేవరకూ జూలియన్‌ 'కేలండరే అమబులో ఉండేవి. తరువాత? 1018 వో చెఫ్‌ దాం మొక్కి, తక్కిన ప్రవంచఎతోవామి టి కే. అమలు జకిపింవాడు. ఈ సందఏ్భుఎతో ఒక చమహ్కూరం కనిపిస్తుంది. రష్యాలో విస్టవం 10817 అక్షోబిప 25వ తేదీ జరిగింది. కనుకనే దాం౦ అక్టోబరు విష్ణవం అన్నారు. కొం, ఈ లెక్క పాఠ కేలండరు (పకారం (గ కే. (ఫకారం అవి సవంబరకు 7 వ తేదీ అపుముంది. ఈ రెంటికీ భేకం [8 రోజులు. ॥800, 18)0 సజలను కూడా పాతలెక్క (ఫపకౌరం లీపు సం॥బగా పరిగణించిన కారణంచేత దోషం మకో 2 రోజులు పె0గింది. (ప్రస్తుతం సోఎయట్‌ యూం యన్‌లో నవంబరు ? వ తేవీనే విప్తవ చినోశ్పవఎ) జకుపుపంబున్నప్పికీ ఆ విష్ణవాన్ని మాత్రం అక్టోబరు విష్ణ వమనే అంటున్నారు ; వష్టిల్‌ పూల్‌

టి కే. ఉపయోగించక పూర్వం (పొర్పులో 1582 వరకూనూ'" ఇంగ్లండులో [752 వరకూనూ మార్చి 26 తో సంవత్సరం ఆరంభమయేవ* అటు తరువాత జసవకి 1వ తేదీ? సంవత్సరాది ఆర్నాకు. ఉగావి బహుమమలు జవవరి | వ తేదీ? ఇచ్చుకోవడం మొదలు సపెస్లేరు. ఈ మార్పును ఆంగీకరిం చక్క, పాఠ ఉగావినే పండుగ చేసుకునేవాళ్ళను వేణకోళం చేయడానికి ఉత్తుత్తి ఐహుమరుల విచ్చి తక్కినవారు గేలిచేపేవారు ఈ విరుగా &ం౯11 [౯001 అవే మాట వాదముకలోకి వచ్చింది, దోషం ఇంకా మిగిలిండా ?

ఈ (గ్ర కే... కూడా పూర్తి. దోషరహిశమైనవి కాము. సరానఏ సంవత్పరం 28.6 వెళనులు అవికంగా ఉండి. 8513 సం॥బ గచిచేశరికి ఈ డోషం ఒక రోజుకి సమాశఫం అవుకుంది, అప్పుకు మకోరాఏ వీనఏ సంస్కటరిందు కోవలపి ఉంటుంది. జాన్‌ హెక్షైర్‌ ఆశే లగో/ వేళ్త క్రీ క. 4000వ నంజ లీపు సంవత్చరం కావనుషంకే ముచివి 9౨ సలహా ఇవ్చాకు, 1000 చేవ విశ్శేషంగా భాగింపబడే నంఖమ లీపు సంవత్సరాలు కొదనువుుంటే సరావం సంజ పొడవు 88624223 రోజులు అవుకుంది. ఈ 'కే0డరును £0 వే నంజ9 పాటు ఉపయోగించ వచ్చును. అస్పవ! దోషం ఒకరోజు అప్పకుంది,

1338

జూలియన్‌ 'కేలండరులోవి ఏడాదికి 1. 11.209 విమిషాల దోషాన్ని వరి' పుచ్చడానికి ఇన్ని పాట్లు పడడంకన్న 128 సంజలకు ఒక లీపు సంవత్సరాన్ని వదిలివెయ్యాలని ఆనుకుని ఉంటే (అంపే, 128 చే విశేషంగా భాగింపదిడే నంజలు లీపు సంకల కాదనుకుం కే.) సరాసరి సంవత్ప్సరపు దోషం.2 48 'వెక మలు మ్యాతమే అయి ఉండేది. 85100 సంఖలకు ఈ దోషం ఒక రోజుకి నమానం అయేది అం'పే దీనిని 85 వేల సం॥ల పాటు ఏ మాద్చా లేకుండా ఉప యోగించుకోగలిగి ఉండేవారన్నమాట.

అనేక వేల నం॥ల తరవాత (ప్రపంచం ఎల్లా ఉంటుందో, చానిని గురించి ఇస్పటి మంచీ మనం చింతసడవలసిన పనిలేదు. అడీ”క భూమి తన చుట్టు కాను. తిరిగే కాలంగానీ, సూర్యుని చుట్టూ తిరిగిరావడానికి పశ్తు కొలంగానీ స్టికంగా లేపు" స్వల్పాతిస్వల్పంగా మార్పులు చెందుతున్నాయి. కమక అనేక 'వేం సంవత్న రాల దాకా పనికివచ్చే కేలండరును తయారుచేయడానికి ప్రయత్నించడం వ్యర్థం- అస్పటి (ప్రజలు తిమకు తోచిన మూర్పులు తాము చేసుకుంటారు. -

శ ప్రై4

$వ _పకరణం అంతర్జా తీయ అేదీ రేఖ రోజు అర్థర్యాతితో మొల్చై మళ్ళీ అర్థర్నాతితో ముగుస్తుంది. (ప్రపంచ మంఠటా ఇదే పర్ధతి నడుస్తోంది. అయితే గుండ్రంగా ఉన్న భూమి మీద అందరికి ఏక నమయంలో అర్ధర్యాతి అవడం లేదుకదాః మన దేశంలో అర్జర్యాతి అయితే అమెరికాలో మిట్ట మధ్యాహ్నం అప్పుశుందికదా।ః ఇటువంటి పరిస్థితులలో (ప్రపంచమంతటా ఏక వనమయంలో ఒకే తేదీ, వారమూ నడుస్తూ ఉంటాయా లేదా? ఉదాహరణకి మనదేశంలో మే 10 వ తేదీ అయినప్పుడు బర్మాలోనూ, జపాను లోనూ, అరేవియాలోనూ, ఇంగ్లండులోనూ, అమెరికొలోనూ కూడా మే 10వ శేనీయే సడుస్తూ ఉంటుందా ఉండదా? ఇదేమి (ప్రశ్న? భూమి మీవ అన్నిచోట్లా ఒకే తేదీ ఉండాలిగావి, వేరు చేరు తేచీలు ఎల్లా ఉంటాయి అంటారా? చీవిని మరి కొంచెం వివరిద్దాం, , మన ఊళ్ళో (76) తూర్పు శేభాంశం)మే 10న శేదీ ర్యాత్రి 11గంటఆ, ఫర్‌ నిముషాలు అయింపి అనుకుందాం. మరో $ విమిషాంలో అక్థర్వాతి అపు తుంది. మే 11 వ తేషీ వచ్చేస్తుంది. కొని మనకు పడమటగా ఉన్న ఊళ్ళల్లో ఇంకా అర్ధర్మాతి అవదు, కనుక మే 11వ శేదీ నడుస్తూ ఉంటుంది. మనసిక తూర్పుగా ఉన్న దేశాలలో అర్థర్వాతి దాటుతుంది. కనుక మే 11 వతేదీ నడుస్తూ ఉండాలి. మన ఊళ్ళో అర్ధరాత్రి అయినపుడు కొన్ని ఇతర దేశాలలో. "మెము ఏ విధంగా ఉంటుందో చూద్దాం. ఒక్కంక్కం డి్యగీ రేభాంళావికి నాలుగేసి నిమిషాల చొస్వున పడమరగా వెడితే తగ్గించాలి; తూర్పుగా వెడితే హెచ్చిందాలిం మన ఊళ్ళో అర్జర్వాతి ఆయినప్పుడు అమెరికాలోని డెన్వర్‌లో మిట్ట మర్యాహ్నం ఆవుకుంది. మనం మే 18 తేదీని వదిలి 1[వ శేదీక! వచ్చాం. మరి డెన్వర్‌లో ఏ జేడీ అనుకోవారీ? తూర్పుగా వెళ్ళి దెన్వెర్‌ చేరుకుంటే మే 11వ తేదీ అవుతుంది. పడమటగా వెళ్ళి డెన్వర్‌ చేరుకుంటే మే 10 వ తేదీ అయినట్టుం టుంది. ఈ రెండు తేనీలలో ఏవో ఒక్కంటేగాని రెండూ రై పేఅవి చెప్పలేముకదా॥ భూమి గోళికొరంలో ఉండటం బేత దానికి ఇది మొగలు, ఇది తుది అని చెప్పటానికి బేదు కనుక, భూమి మీద ఏవో ఒక రేభాంశాన్ని మొదలు అవి అందరూ ఆంగీకరించడం తప్ప మరో మార్గంలేదు. 435

ణి వ పట్టిక ఫి మన ఊళ్ళో (గొ తూర్చు) అర్ధరా్యతి అయినవ్వుడు ఇతర (పదేశాల్లో బ్దైము ఎంత అవుతుంది? పడమరగా వెడితే ; తూర్పుగా వెడితే

కరాదీ (112) ౨. 3 | రంగూన్‌ (180 8. 34) ఏడెన్‌ (10 వ సెక్స్‌ పెకింగ్‌ (245 4 3శ) మాస్కో (00402 స టోకియో (4420 &. ళ్‌ ఏథెన్స్‌ (8-40 2.20) | పిడ్నీ (65 డమ) రోమ్‌ (7.50 9.11) | ఫిజీ ద్వీపాలు (74%) లండన్‌ (0 వ, ౧) | హవాయిద్వీపాలు (8 శ ఏసీ) మ్యాయార్క్‌ (2 వ 2!) | లాప్‌ ఏంఎలిస్‌ (11 ఉం / ... దెన్వర్‌లొ మిట్ట మధ్యాహ్నం

దూర _వపయాణాలు చేయకు.డా మనుషులంతా తాము పుట్టిన (గ్రదేశాల లోనే కాలక్షేపం చేస్తూ ఉండినంత కాలమూ ఈ తేదీల గడవిడలు తెలియవు. ఓడలమీద భూ (ప్రదక్షిణం చేయడం మొదలు పెట్టినస్పటినుంచీ ఈ సమస్య ఎదురైంది. విమానాలు, రేక మోలు, కృత్రిమ ఉప్యగహాలు వగైరాలు వచ్చిన ఈ కాలంలో, (ప్రపంచంలో ఏ మూల ఏం జరుగుళున్నా మరుక్షణంలో అందరికీ తేరిసిపోతున్న ఈ రోజులలో ఈ నేదీలు చాలా ఇబ్బంది పెడతాయి. ఉదాహర ఇకిఫి అమెరికాలో మే 14వ తేదీ? రేకియోలో వార్తలు వింటున్నారు. *జపానులో మే 11వ తేదీన పెద్ద ధూకంపం వచ్చింది. జననష్టం చాలా జరిగింది...” ఆని వార్త వినిపించింది ఇవెక్కడి విడ్డూకం మే 11వ తేడీ ఇంకా రాలేదు కదా? అప్పుడే భూకంపం వచ్చించని వొలర్హ వినిపించడ మేమిటీ? అని కొందరు ఆశ్చర్య పడవచ్చు వార్త చదవడంలో తస్పుఏమీ లేదు, ఆ విరంగా జరిగే అవకాశం ఉంది.

జనవరి [వ తేదీ? ఒకడు తూర్పుగానూ. మరొకడు పడమరగానూబయలు దేరి భూ(పదక్షిణం పూర్తిచేసి, 8% రోజుల తరువాత ఇద్దరూ ఏక సమయంలో దియలుదేరిన చోటికి వచ్చారనుకుందాం. తూర్పుగా వెళ్ళిన వాని కేలండరులో తిరిగివచ్చిన నాటి తేసీ జనవకి 8 ఆని ఉంటుంది. పడమరగా. వెళ్ళిన వాడి 'శేలండరులో జనివరి 20వ తేచీ అని ఉంటుండి. కదలకుండా ఆ ఊళ్ళోనే ఉండి పోయిన వారి కేల. డరులో జనవరి 88 వ తేది అని ఉంటుంది! ఇంకకీ ఆ రోజూ ఏ తేదీ అనుకోవాలీ?

196

ఈ రకమైన చిక్కులు కలగరుండా ఉండడంకోసం 180) రేధాంళం మీర ఒక ఊహాలేఖను గీసి దానికి “అంతల తీయ 'శేదీ రేల” అని 'పేరు పెప్దేరు, ఈ తేదీ దేఖకి లూప్పుగా ఉన్న డేశాలలో లేదీ ఈ రేఖకి పడమటగా ఉన్న దేశాలలో కన్న ఒ౩టి తక్క్యంవగా ఉండాలని నిశ్చయించారు. ఉవాహరిణకి £ ఈ 'తేవి శేలకి తూర్పున ఉన్న నేశాలలో మె |వ కేవీ అయితే ఈ రేఖకి పగమటగా ఉన్న దేశాలలో మే ?వ వేదీ ౬యి వుండాలి. కినుక, ఓశగా?9, విమానంగావి ఈ దేఖ౨ దాటి తూర్పుగా వెడితే ఒకరోజు తగ్గించుకోవరి. ఈ రేఖను. దాటి పడమరగా వెకతే ఒకరోజు హెల్చందుకోవాలి, ఈ 18%” రేభాంశం మీర అర్హ రాతి అయినప్పుడు మాత్రమే (పపంచం అంతటా ఒకే తేసే ఉంటుంది. మిగిలిని ఆవి్ని సమయాీలలోనూ ెండు చేదీలు నడుస్తూ ఉంటాయి.

| లయితే, ఈ అంతిరాతీయ తేసీ కేఖను ఇచ్చంగా 189% రేభాంశం మీడ గీవే, అది ఆ రేలమద ఉన్నై కొన్ని దేళాలమా, త్వీవాలనూ రెండు. భాగాలుగా విడవీస్తుంది అప్పుడు ఒకే దేశంలో ఒక ఊళ్ళో ఒ౩ రేర్కీ ఆ పక్క ఊక్న్ళోమరో 'తేవి ఏవ్పడే (ప్రమాదం వుంఏ వుడుగలు వీలైక రోజున, వాళ్లా రోజునా డేను కోవలసి వస్తుంది. ఈ ఇబ్బంకిని తొలగించడం కోస౦ ఈ తేదీ రేఖరి ముక్కుకి సూటిగా గీపెయ్యుక, భూధా” లను తిప్పించి, సాద్యమైనలకి వవసా సముద9ంలో మంచి వెళ్ళేటట్లు వంకరలు ఓిప్పేకు. ఈ లేదీ రేఖ తిన్నగా గీయకపోవడా వికి ఇదీ కారణ.

తతా ఆప్‌ నా యాం. థ్యూ న్‌ /

ల్‌ న్నే ఢా

క

కేం?

మం నాలా రం యనా... జి ల ల్‌ న ఎ షన వనననా ఖే తతో గగన... క కాలా కా]. ఇ భాయ్‌ |! యాడు గతల 1/5 క్ష్‌ 5 ఆం | ఇ లికి ము. ముం క్రి కిస ప శ్ర ర కి ణు శ్రి కేం జే ర రై శ్‌ఫాంకం ౦, వా ఈ తేచ ననే 0 అట్ల ష్‌ ల గ వా చ . కి వ గ్తోోడ లో ణా ఆ వ5వ బొమ్మ ॥ అంతర్జాతీయ లేదీ రేఖ

1 - 10 వ._పకరణం. "కేలండము సంస్కరణ. లంఆవం ౧ఆఅలణ్యైాల౯ా

(వవంచంలో ముఖ్యంగా మూడురకాల కేలండర్లు వాడుకలో వున్నాయిః:

1. కేవల చాం్య పంబాంగం ; మహమ్మదీయ దేశాలన్నిటా ఇదే. నరుప్తోంది. దీనికి బుతు చక్రంతో సందింధం ఏమీరేవి కారణంచేత దీనివల్ల, లౌకికమైన ఉపయోగం ఏమీలేదు,

£. కేవల సొర వంచాంగం। సరానరి సంవత్సర౦ పొడప్పు. శ85.24208 రోజులు ఉండేటట్లుగా కొన్ని సంవత్పరాలకు 885 రోజులు: మరికొన్ని నంజలకు 806 రోజులూ ఊంచుతారు. ఇది బుతుచ(క్రాన్ని ఖచ్చితంగా' చూవిస్తుంది. చం్యదకళలతో సంబంధం ఏమీలేదు: ఇదే (గ్రిగోరియన్‌ కేలండరు. అవే పేరుతో (ప్రపంచమంతటా ఉపయోగింవదిడుతుంది-

8. చాం్యద్ర-సొర పంచాంగం: ముఖ్యంగా చం(దకళలమ అనుసరిమ్తంది- హార్యగతిలో సరిపుచ్చడం కోనం అధిక మాసాలనూ, క్షయ మాసాలమా- ఉపయోగిస్తారు. పాందూడేశంలో ఇది ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది,

-.. జై 9 స్రవలకు (పవపంచంలో ఉన్న (సొబల్యంవల్ల మొల్తత్తం మీద వారి. (క్రిగోరియన్‌ శేలండ రే అన్నిచోట్లా వాడుకలో ఉంది, మఠ సంబంధమైన కార్య (తమాలహ్మూ వండుగలకూ మాత్రం జేరు వేరు జొతులు ఇతర పంచఛాంగాలమ. ఉపయోగిస్తూ ఉన్నప్పటికీ విత్యవ్యవహారావికి మాతం (గికే.నే వాడుతున్నారు. దీవిని కొదిని ఆకొశవాణి వారు శక నంవత్సరాలు, చై(త వైశావాది మాసాలూ- మొదలు పెళ్లేరు కానీ, ఆ చదివే వారికి కూడా పున్తకం చూస్తేతస్ప ఆ శేడీ 'గుర్తుండవి స్టితలో ఉంది ఏ కారణం చేతన్వైతేనేమి సర్వత్రా వాడుకలో వన్న (గి+కే, కౌదవి వేరొక 'కేలండరును వాడాలని (ప్రయత్నించడం వివేకం అవిపించు. కోదుం

విజంగా ఆలోచిస్తే (ప్రపంచం ఆంకా వాడుకుంటూ ఉన్న ఈ (గి. శే. సవ్యంగా, 'హీతుబద్ధంగా ఉందా? లేదు. ముమ్మాటికీ లేదు. వెలలకు రోజులా 28, 29, 88 81 అవి నాలుగు విధాలు, అంకా వంకర్‌ టింకర, నెలలకి ఆ- "పేర్లు ఏమిటి! మనుషుల పేర్లు, క్ష దేవతల 'పేర్లు, తప్పురు అంకెల పేర్లు.

కేక

నెలకి ఎన్ని వారాలం'ే చెప్పటం కష్టం, శ వారాలు, 4 1/7 వారాలు, శీ 2/7 వారాళు, శీ 8/7 వారొలు. ఇందులో ఏదైనా కావచ్చు. సంవత్సరానికి ఎన్ని వారాలు? 52 1/7 గాని, 58 2/7 గాని వారాలు. ఈ లిన్నాలవల్ల పక్క పక్క నంవత్పరాలలో తేదీలూ, వారాలూ కలియవు. సంవత్పరొది ఏ వారమైనా కావచ్చు. అవీ ఏపేటా మారిపోతూ ఉంటుంది. అల్లాగే నెం ఏ వారంతోనైనా మొదలు కొవచ్చు. సంవత్సరాన్ని నాలుగు “పానములు”గా విడతీర్దామంపే సము భాగాలు కొకుండా 90, 91, ౪2. 98 రోజులు ఉంటాయి. ఆడదే లీపు సంకలో అయితే 81, 91, 92 92 రోజులు. నెలలో పనిదినాల సంఖ్య (1/05108 రేశా5) స్థిరంగా ఉండక నెల వెలకీ మారుతూ ఉంటుంది. ఆ సంఖ్య £4 రోజులనుంచి ?7 రోజుల వరకూ ఉండవచ్చు. ఇన్ని అవక తవకలతో కూకిఉన్న ఈ కేలండరు ఇంతకొంం పొటు ఏల్లా నిరివిఉుఎదో, ఇంతకన్న మంచి కేలండరు. తెలియకపోవడమే. దానికి కారణం, అజ్ఞానంలో ఆ సౌకర్యం ఉంది. మామూలు నిత్యావసరాలకు ఇది బాగానే నడిచిపోతోంది. కానీ అతి పగ వంతమై? (సయాణ సాధరాలూ, భారీ ఎత్తున ఉత్పత్తి సాధనాలూ, (వపంచ విస్ఫృతమైన వ్యాపారమూ అభివృద్ధి అయిన ఈనాటి అవనరాలకు తగ్గట్టుగాలేదు , ఈ కేలండరు, నెలల వారీగా. లేదా అర్హ పావు సంవక్పరాల వారీగా ఉత్పత్తి ఏ విధుగా ఉండాలో, వ్యా పారాభివృద్ధి ఏ రేటున జరగాలో ముందుగానే ప్లానులు వేసుకోడానిక్సీ పథకం (ప్రకారం నిడుస్తున్నదీ లేనిదీ సరిచూచుకోవడానికీ అస్పవ్య స్రపు వ్యవధులుగల ఈ మారొలు దోహదకారులు కొవు.కోర్దులు, స్కూట్ల వగ్పైరా సుస్థల తెరిచే రోజులు, మూపే రోజులు ఒక నిర్ణిష్పమైన పద్దతిలో ఊంచ డానికి లేకుండా తేవీలు, వారాలు, 'వెలవు దినాలు. చిక్కాలు తెచ్చి పెడుతూ ఉంటాయి. “నెలలో మొదటి ఆదివారం తరువాత వచ్చే. మొదటి సోమవారం నాడు........” వంటి విచిత్రమైన భాష వాడవలసిన అవసరం ఉండకూడమం ఈ ఉద్దే[ుతో కేలుడరును సంస్కరించడం అవసరమని గుర్తించారు. ఈ సంస్కంరిణ కోసం “లీగ్‌ ఆఫ్‌ నేషన్స్‌” ఒక ₹మిటీ౨ ఏర్పరచింది. ఆ కమిటీ [185 రశాల ప్లానులు సరశీరించి 1526 లో ఒక రిపోర్డు తయారు చేసింది. (పన్తుకం వాడుకలోఉన్న నెఐలను పూర్తిగా తొలగించాలవీ, ఈ (క్రింది " లెండు పథకాలలో ఒకదానిని అవలంభిం చాలనీ సూచించింది. 140

మొదటి పథక౦

నంవత్పరాన్ని 4 సమాన పాదములుగా విభజించాలి. ఒక్కొక్క బాగానిషా మూడేసి నెలలు. వాటికి 81-180-80 8! రొజులు. ఒక్కొక్క భా గంలో వరిగా 18 వారాలు ఉంటాయి. 18%7= 09! రోజులు ఈవిధంగా చేపే మం 864 రోజులే అవుతాయి. నిజావికి సంవత్సరానికి 885 రోజుల; లిన వంవత్సరిం అయితే $68 రోజులు ఉండాలి కదా? సంవత్సరానికి 62 వారాలు కాక పెగా ఒకరోజు (ఆదే లీపు సంజకి అయితే + రోజులు) అదనంగా కలవ వలసి"వసుంది. ఈ అదనపు రోజులు ఏ నెలలోనూ చేరవుం _ వాటిని వెలవ వినాలుగా ప్రకటించవచ్చు. వీటిలో ఒకటి (వతి సంవత్సరమూ డి నెంబరు 80 క్రీ, జనవరి 18 మధ, వస్తుంది. దీనిని “పపంచ డివనం” ₹/07౯14 68% అనవచ్చు. లీవు సంకలో వచ్చే అడనపు గినావ్ని కవ నెల అంళావికీ 7 వ నెల (ప్రారం కావికీ మధ్యలో ఉండవచ్చు. దీవిని ఓ680 తేజూ ఆనవచ్చు * (“ఉదా త్తదినంా అందామా)

ఈ ఆదనప్త దినాలకు వారం "పేరు కూడా ఉండదు. లింగవచన విభక్తులు లేవి అవ్యయములలాగ ఈ అదవప్క రోజులు మాన, వార రహితములుగా ఉంటాయి. ఈ ఆదనపు దినాలకు వారాల పేర్లు తగిలించకపోవడంవల్ల వచ్చే పొకర్యం ఏమిటంటే, జనవరి 1 వ తేదీ ఆదివారం అయితే సతి సంవత్సరమూ జనవరి ! వ తేదీ ఆదివారమే అవుతూ ఉంటుంది. ॥మక, ఒక్కసారి తయారు.

వశీవ పట్టిక మొదటి వద్ధతిలో నంస్కరించిన కేలండరులో (పథమ పాదం జనవరి

ఆడి | సోమ | మంగళ] బుధ | గురు | గక | కని

క లై ఠి శీ ర్‌ 6 7 8 రి [10 కీ! లి ! ]4ీ

కర్‌ [6 కే? 18 [10 ల0 క!

ల్లి లి లశ వర్‌ 28 ల రికి

ర! ఏ శ్రి!

4 160 ఆంహే *ోలంఘనం”ొ కమక 1.680 64) క *లంఘన దివసం” అని "పేరుపెట్టి, ఆ రోజున అందరూ కటిక *లంఖణంో ఉంగాలని అన్నా అనవచ్చు;

న!

చేసిన కేలండరు మార్పులు లేకుండా అనంతకాలం ఉంచుకోవచ్చును. (వతి వంవత్పరమూ నూరుస్తూ ఉండనక్కంరలేదు. ఇటువంటి కేలండరులో (వథమ పాదం 24వ పట్టికలో చూపించినట్టు ఉంటుండి. మిగిలిన మూడు పాదములూ అచ్చు ఇదే విధంగా ఉంటాయి. ఫ్‌బపరి న ఆది సోమ | మంగళ, బుధ | గురు | శుక | శని - | & డి శ్రి శీ 6 6 7 రి శ్ర 10 11 12 13 14 10 16 17 18 [10 ల0 21 శై ల! 24 2. డి 27 28 2 ల నక పహ మార్చి ఆది సోమ| మంగళ।| బుధ | గురు శుక | శని

• | 2 814 క్‌ ( 7 8 శి 0 18,12 15 [4 15 [0 17 | 18 19 వ 8 22 28 వశ 25 |, 26 27 28 20 880 ద్‌ వ వట్టిక మొదటి వద్ధతిలో సంస్కరించిన నెలలకు రోజులు జనవరి (8! రోజులు) | జూరై (81 రోజులు) ఫిబ్రవరి (68 *) ఆగను (610 *") మార్చి (10) పెపైంబరు 48") ఏపిల్‌ (88 ") అక్టోబరు 61") మే (00 *) నవంబరు (07) జూన్‌ (8 *) | డిపెంబరు 68“) 142

ఏ నంవత్పరానివైనా ఇదే కేలండరు, ఒక్కొక్క పాదానికి 81 రోజులు; శశ హారాలు $ నెలలు. (పతి నెలలోనూ 26 పనివినాలు, మిగిలినవి ఆకిహారాలు, వతి ఏడూ జనవరి |! వ తేతీ ఆదివారమే అవుతుంది, (పతి పాదమూ ఆది వారంతో మొంలె, ఇనివారంతో అంతిం అప్పతుంది.

“రెండవ పథికం

సంవిత్చిరావికి 18 నెలలు ఉంటాయి. నెలకి 28 రోజులు, నెలకి సరిగ్గా శీ వారాలు.

ఈ ఫథకంలో కూడా 18368 =లీరి4 రోజులే వుంటాయి ఇవి కొక ఒక అదనపు ౧నం (1/04 ఠేజ/) (పతి సంవత్పిరారంభంలోనూ, లీపు నంవత్పరాలలో అయితే మరొక అదనపు దినం (610 6283౫) సంవత్పర మధ్యంలోమా మాన వార రహితంగా వుంటాయి. మొ-టి పథకంలో లాగే,

[స గ౨నలల శేలండగుకే మర బొటు 11 '₹క వెల జీతం అదరంగొ నత్తుంది గగ్నా శో (త్త [1 రా నళ | సము కట! టు కాట / లగి వ పట్టిక ? రెండవ వథకంలో కేలండరు ఆది | సోమ| మంగళ బుధ , గురు | శుక | శని నన న వన | ఠీ ఛి 10 శ! |2 న! న! 5 18. [7 18 10 20 ల లై క! £ 2 24 27 28 శతక

ఈ పథకంలో కేలండరు మఠీ సులభమైపోతుంది. మొ త్తం కేలండరు. ఆంకా ఇంతేవఏ నెలక్రైనా, పే సంవత్పరానిశై నా ఇదే, త్వరగా కంఠకా కూడా నచ్చేస్తుందిం

(తి నెలకీ రోజుల సంఖి సమానం,

(పతి నెలలోనూ శేదీలు, వారాల పేర్లూ ఒక్కలాగే ఉంటాయి

(వతి నెలలోనూ నని రోజులు నమానం (24 రోజులు) (ప్రతి నెలకీ పూర్డ్‌ సంఖ్యలో వారాలుంటామి. నెల మొదటగాని, చివవగా౦ అసంపూర్ణ వారాలు ఉండవు. (ప్రతి పొదానికీ 18 వారాలు,

ఎకౌంటింగు చొలా సులభమైపో తుంది. ఈ పథకంలో దాలా లాభాళకే ఉన్నాయి. కానీ కొన్ని ఇబ్బందులు కూడా లేకసోబేదు. ఏడావకి 18 నెలలు ఆయికే అందులో సగము, పొవువంటి విభజనకు భిన్నాంకములు వాడవలసి వస్తుంది అంతేకాక శై 9 స్పవులకు 18 అకుక నంఖ్య. అల్లాగే కు్యక్రవారంు కూడా అకుభమే. ఈ రెండూ కలిపి 18వ తేరీ కు కవారమెతే అంత చెడ్డది మరొకటి లేదని వాళ్ళే పిచ్చి నమ్మకం. అటువంటి రోజు వస్తే ఏ పనీ చెయ్యకుండా ఏమి (వమాదం ముందుకు .స్పందోనఎవి భయనడిపోయే ఆనం యిప్పటికి టోలెడంథ మంది ఉన్నారు. ఈ కేలంఠరును చూస్తే పతి నెలలోనూ 18వ తేదీ కక వారమే అవుతుంది ఈ కారణం చే? అధిక నంభ్యాకుల్ను ఈ రెడవ పథకొన్ని అఆంగీకరించకపోవచ్చు.

చేయదగ్గ మాద్పులు ఇంతేకెను. నెలలకి ఈ పిచ్చి పేళ్లే ఉంచాలని ఏముందీ? మార్చవచ్చు. కొడ వమార్చారి.

హారొనికి 7 రోజువే తఆమువోవడం ఎఎకునా; వారి ర్‌ రోజుఐు అను. కుంటే ఏదాది సరిగ్గా 73 వారు అపవువాయి లీ్యీ సంణరో మాత్రమే ఒకరోజు అదనంగా చేర్చుకోవాలి. కాని 8లో అర్థ, పొవు వివాళు సాధ్యఎకాడు కదాః

శీరండరును సంన్కరించాలంపే (పపంచం యావత్తూ అంకి1రించాలి. ఇవివరలోలాగ వీ చ్యకవరో శాసనం చేవ్తేనే జంగికోయేక కొడు. ముందు. ముందు ఏం జరుగుతుందో చూద్దాం.

శకి

"కేలండరు కథలో ముఖ్య ఫుట్టాలు

శ్రీవ. 6080 ౩ ఈడిష్టలో నాగరికత తల యొత్తుకున్న సమయం, కేలండరు స్థూలరూపంలో ఏర్చడటోతోంది. ,

క్రీపూ. 4100-4550 ; సంవత్సరం పొడవును కొలవడానికి ఈజబిప్టియనులు పిరమిములను ఉపయోగించారు.

శ్రీవ. 4238 2 పిరియస్‌ నక్షటిపు సూర్య సహోదయాన్ని పరిశీలించి ఈజిష్టియనులు సొర పంచాంగాన్ని విర్మించారు.

క్రీపూ. 4084 : (ప్రపంచ వృష్టి జరిగిన సంవక్సరమ? శై9_స్రవుల నమ్మిక,

శ్రీపూ- 4000 చైనాలో సీటిగడియారాలు ఉపయోగించారు,

శ్రీ.హ. 8781 ; అక్షోకు 1వ శేసీం ప్రపుచ సృష్టి జిగిందవి యూమల సిమ్మిక* _

శ్రీవ 0611 : ఫిబ్రవరి 10 వ తేదీ నుంచి మధ్య అమెరికాలోని మయ జాతి వారి శకొరంభం,

శీహ. 8102: ఫిదివ5 18 వ శేదీ మంచి కలియుగ శకొరంభం.

త్రీ.హా. 2100 ; దావిలోవియనులు తమ చా్యదంనార పంచాంగంలో అధిక వగసాలను అవసరాన్నిబట్టి వాడేరు

క్రీ.హం 2000 ; యూంఫెటిస్‌ లోయలో ఎండగడియారాలు వాడేరు. "

క్రీపూ. 2000; చుంగ్‌ కాగ్‌ అనే చైనా చక్రవర్తి హూర్య (గహణాన్ని ముందుగా తెలుసుకోలేక పోయిన ఇద్దరు ఆస్థాన ఖగోళ పండిళు లను పట్టి చంపించాడు

క్రీపూ. 16089 ; విషవత్తులనూ, అయనాంఠాలనూ విర్ణయించడానికి పాతిన రాతి స్టంలాలు (51006 పేంరళ) దొరీకేయి.

ల్రీహం 1800 ; కాలంనాటి ఈజసప్టి యన్‌ ఎండ గతీయారం బెర్లిన్‌ మ్య్యూజి యంలో ఉంది.

10 శీ4ర్‌

టీవూ. 1108 ; “చాప అనే చైనా (గ్రంథంలో సీడ _స్ట్రభపు వాడకాన్ని వివరించారు. త్రీపూ- 1000 ః రంపప్ప పొట్టు, దొగ్గు, 'పేడ కలిపి చేసిన విస్పృు గడియారాలమ

• చైనాలో ఉవయోగించారు. వూ 776 : గీకల “ఒలింపియాడ్‌” శకొారంతం అప్పటినుంచి నాలు గేళ్ళ కొకసారి ఒలింపిక్‌ ఆటల పోటీలు జరపడం మొదలు అయింది, శీవూ, 758 రోము నగరావికి శంకుస్థాపన, రోమ్యులస్‌ అనే రోమను చథ్రివ్నర్తి రోమను కేలండరును ఆరంభించాడు. దావికి 18 నె-లు, 304 రోజులు. శ్రీ-పూ. 700 ; న్యూమా పాంపీలియస్‌ అనే రోమను చథక్రవర్తి కేలండరమ సంప్కరించి, 18 చాంద్ర మాపాలను (ప్రవేశపెఫ్రేము. శ్రీపూం 440: (గీప శీలండరుతో ఒక నెలకు 20, మరో నెలకి 8% చొప్పున రోజులుండాలవి సోలోన్‌' అనే శాస్రళ్లాజ నిర్ణయించాడు. ఆ్యక్రీస్రాం ర్‌4కీ ? బుస్థుదు నిర్మాణం చెందేకు. సయాములో బడ్డ శకారంభం. ట్రీపూ. 541 : “నాబుంరే-యన్ను" అనే ' బావలోనియన్‌ శొస్రక్షాడు నం॥ పొడవు 805 2569818 రోజులు అని నిర్ణయి)చాడు. " ీ-పూ. 509 ; రెండు నంవత్సరాలపు 21 రోజులను అధికంగా చేర్చాలవి రోమనుల చాంద్ర=సొర పంచాంగ సంస్కరణ. శ్రీవ 482: జూలై 15. (గీనుళలో “మేటన్‌' అనే శాశ్రజ్ఞారు 18 ఏళ్ళకి 7 అధిక మాసారుండాలని నిర్ణయించాడు. కిపూం 815 ; “క్నీయస్‌ ప్తావియస్‌” అనే శానస్త్రజునుు మత గురువుల ౮నా గుప్పిడిలోనుది పంచాంగాన్ని ఐయస్‌ లాగేడు- ప టీ.పూ- 811: ఆలగ్జాండరు దావిలోనియాలో 'వెబ్యూసిడ్‌ శకారంఠం జేశాడు. (క్రీపూ. 909 ౩ “బెరోనస్‌*” అనే చాల్జియను విద్యాంుడు ఆర్ధ గోళాకారవు ఎండ గడియారాన్ని తయారు చేశాడు. శ్రీహ. 800 ; భారతదేశంతో “జలయం[క్రం”' అనే 'పేరుకో వీటి గడియా రాన్ని ఉపయోగించేవారు. _ “ తీసా 210 ; ఎపొలోనియస్‌ అనే శాస్త్రజ్డుకు “అస్ట్రలాబ్‌” అనే లగోళ యంథ్రాన్ని కని పెక్తుడు. కే*ీ(

ఓకీ పూ. 208 : టాలెము యూర్లెటిప్‌ ! అనే చక్రవర్తి ఈఃిప్తరో. 4 ఏళ్ళకొక లీపు సంజ ఉండాలని ఆదేశించారు. కౌవి మక గురువ్వలు 885 రోజుల కేలండరు మార్చడానికి ఇష్టపడలేదు.

ట్రీ పూ. 219 ; రోజును 100 భాగాలు , చేపే ఎండ గకియారాలను చైనాలో

॥ విరివిగా వాదేవారు, ఓకీ. పూ. 2వ శరాల్టీ హా గ్పార్పస్‌ (ఆఫ్‌-వికేయా) అనే (గీకు " విద్వాం ॥ సుడు నంజపొడవు 865.24567 రోజులు అని విర్ణయించాడు.

ఓకీ పూ, 125 :ః వొప్పార్భస్‌ ఏిమవద్చలనం కినిపెప్రేడు, భూ అక్షం 28000 నంజలకి ఒక వలయం పూర్తి చేస్తుందనీ, సాయన, నాక్షత నసం॥౯ భేవానికి ఇదే కారణమని తెలునుకున్నాడు.

ఓకీ పూ 57: భారత డెళంలో వ్యికమ శకారంభం,

[కీ వూ. 48: కేల*డరు సంస్కరణ విషయమై జూలియన్‌ సీజరుకి సాసిజెనిస్‌ నలహా ఇచ్చాడు.

కీ పూ. 45; జనవరి 1 వ తేదీకో జూరియన్‌ కేలండరు (పారంభం,

కీ. పూ 8: అగనస్తన్‌ అనే రోమను చక్రవర్తి జూరియన్‌ కేలండరులో తన పేరు మీమగా 8వ నెలకు అగస్టు అని నామకరణం బేళాడుం

కీ.శ 1: క్రైస్తవ కకారంధం. జీసస్‌ క్రైరిస్ట్‌ పుట్టిన నంవత్పరం అం నమ్మిక,

కీ. శ. 78 ; పాొందూదేశంలో శాలివాహన శకారింభంం

కీ శ. 305: చద్రవ్నర్డి కాన్‌స్తాన చైన్‌ ఆదేశానుసారం ఆసియా మైనరులోని నికేయాలో (క్రిష్టియన్‌ కొవ్చిల్‌ సమావేశమైంది. వసంత విషువత్తు మార్చి 2! అవుటంది అనీ వనంత విషమవత్తు తరువా పూర్ణిమ తరువాత వచ్చే. మొదటి ఆవవారంనాడు “ఈస్తరు అనీ, 7 రోజుల వారావి ఎఇ ఉపయోగిందాలనీ

| విర్ణయమైంది.

శేక్రీ-శ.888.885 ; యూనముల కేలండరు వ మక గుకువుల చేతిలో రహన్యంగా

• ఉ-డటం పోయింది.

కీ శం 80590 ; దావిలోనియను యూన శాష్త్రజ్టాః “ంట్‌ అడ్డ. సం॥ పొడవు 465 24688218 రోజులు అని నిర్ణయించాడు.

ఓకీ, శ 408 ; ఆర్యభట్టు నాక్ష్యక నం॥ పొడవు 865.20808 రోజులు అవి విర్ణయించాడు.

కేడ?

క్రీ *- 505 :,వరాహమిపిరుని “వంచ విద్ధాంతికొ లో విమవచ్చలన ప్రశంస ఉంది. తీ. *ళ. 582 : జీనస్‌ శై ఫిప్‌ పుట్టుక నుంచి ,కీస్తు శకారంభం చెయ్యాలని మళ చె న! నాటీ “=డ్రయొన్నైనియస్‌ ఎక్సీగ్యువప్‌” అనే రోమను సన్యాసి మాచించాడు, - జీ. * 622: జూలై [18వ తేదీ శుక్రవారం మంచి మహమ్మగీియ శకం _ (హిడా, ఆరంభం, శీ *. 028 ః (హ్మాగు పుకు నాక్ష్యత సంజ పొడవు'865 268/5 రోజులు అని విర్ణయిం చాకు. శ్రీ. +. 602: జూన్‌ 18వ తేకీ మంగళవారం నుంచి పార్శీ శకొారంభం. (క్రీశ. 8వ ళతాల్చి ; “లూయిట్‌ (పాండ్‌ ఇనుక గడిమారాన్ని తయారు చేశాడు. వీటికి బదులు నన్నని ఇసుకను ఉపయోగించాడు. శ్రీళ. 748: ఢక్రీస్తు శకాన్ని ఉపయోగించడం మొదలు పెళ్తేరు. (కీశ.$వ శళాల్లి “ఆల్బ'పేగ్నియస్‌” అనే విద్వాంసుడు సం॥ పొడవు 866. 242544 రోజులు ఆన్నాడు. _ కీ. శ. 996 : “గెక్పెర్త్‌ ఆవెరేగ్నేో”. పళ్ళచ్యక్రప్ప గదియారాలలో అతి ముఖ్యమైన కకయడ0ంయిం0 కవి పెళ్తుడు. తీ. € 1078 : పర్షియా చథక్రవర్షి మాలిక్‌ జలాల్‌ ఆర్‌దీన్‌ ఉమర్‌ అయ్యామ్‌. నాయకత్వం. కింద పెర్షియన్‌ కేలండరు 'నంవ్కరణ. జరిపించాడు. సం॥ పొడపు 8665. 24242 రోజులు అవీ: 88 సంజలలో లీపు సంవత్సరాలుండాలనవీ అతడు నిర్ణయిం చొడు. ఇది (గ్రిగోరియన్‌ కేలండరు కన్న విరుషమెనదిం 4 శ్‌ టైము కాన కీ.శ. 1150: భాస్కరాచార్యుడు నాక్ష్య్యత్ర నం॥వికి 385.258138 రోజులు అని నిరయించాడు. అధికమాస, అస్తమాన విర్ణయాలతో "హైందవ షం చాంగాన్ని పరిపుష్టం చేశాడు. ఆీ, శ. 1200 ; “అబుల్‌ హసన్‌” అనే శాస్త్రజ్ఞుడు ఎండ గడియారాలలో గంబలు నరినమాన వ్యవధులు కలవిగా చేశాడు. అంతకు ముందు గంటలు అన్నీ సరిసమానాలు కావు. క్‌శరి

(క్రీ. ₹€ /2/8 * (్రీన్తు తరువాత ఆం చెప్పడానికి సంవత్సర నంఖ్య పక్కంవి శ ౨- (ఉ990 ఫింబ[180 అశ (వ్రాయడం మొనలు అయింది.

క్రీ శన 1250 । “జాన్‌ ఆఫ్‌ హాలీవుక్‌” అనే స్కాట్లఎడు దీశపు మక గుమువు జూలియన్‌ కేలండరు సూర్యగతితో పోల్చితే ? రోజులు వెశుక దిడి ఉన్నదని కనుగొన్నాడు, |

+కి. +. 1279 : కుద్దాభాన్‌ అనే చైనా చ్యక్రవర్తి పెకంగులో ఖగోళ పరిశోధన శాల నిర్మించాడు.

టీ శ, 1471 2 పోప్‌ సిక్టప్‌ 1౪ జూలియన్‌ కేలండరును సంస్కరించడానికి సంథపతింపులు సాగించాడు.

ఓకీ, శ 1520 = భూ కేం్య్యడ్ర సిద్ధాతాన్న తోసిరాజని, సూమ్యవిమట్లూ భూమి. తక్కిన (గ్రహాలూ తిరుగుకున్నాయని కో పెన్నేకస్‌ వెల్లడిం చాడు

(కీ, శ. 1577 : పోప్‌ (గ్రిగరీ ;1 జూలియన్‌ కేలండరు నంస్క్యరణకు (వయ తాలు మొదలు పెప్రేకు.

ఆీ, శ. 1582: ఆక్షోబకు $ వ తేదీ మంచి జూలియన్‌ కేలండరు పోయి టగిగోరియన్‌ కేలండరు అమలులోకి _చ్చింది. దావి3 (ఛాన్సు, ఇటలీ, పోలండ్‌, పోర్చుగల్‌, వ్పెయిన్‌ దేశాయి వెంటనే ఆమోదించాయి.

క్రీశ. 16వ తాటి 1 గెలీలియో అనే ఇటారియన్‌ ఖగోళవే త్త “పెడ్యులం గడియారాన్ని కని పెస్తేడు.

(తీశ. 15వ శతార్ది ; “వైకోరాహే” అనే డేంష్‌ అగోళవేత్త్స సంజ పొడవు 805 ₹421988 రోజులు అన్నాడు.

శ్రీశ. 10వ శతాన్ది ; కోపెష్నకస్‌ సం॥ పొడవు 005 2421035 రోజులు అని విర్ణయించాడు.

కీ.శ. 17వ కతాన్లి : “తెప్తర్‌” నం పొడవు 865.2120346 రోజులు అని విర్ణయించాడు.

టీ, శ. 160: (వవంచ సృష్ట (కీ పూ. (00వ సువక్సరంలో జరిగిం దని ఇంగ్లండులో బిషప్‌ ఉసషర్‌ నిర్ణయించాడు.

కథ9

కీ, ౪. 1682 1 ఎడ్మండ్‌ హాలీసం॥ పొడవు 865. 242200 రోజులు అని నిగ్ణయిందాడు. శీ, ₹. 1752 ; పెపైబకులో ఇంగ్లండు (గ్రి.కే. ను ఆమోదించింది. వెపైం బరు శ వ శేదీ తరవాత 14 వ తేదీ వచ్చింది. సంవత్ప్చరాడి మార్చి 2% నుంచి జనవరి 1కి మార్చబడింది. " క్రీ. శ 1298 ః (ఫెంచి విష్ణవం తరువాత కేలండరును నంస్కరిందాలవి నిశ్చయించారు. (ఫాన్సులో మాసాన్ని ఠి భాగాలు చెయ్యా లన్నారు, ఈజిష్టియనులలాగే. త్రీ, *ః 1700 ఏ పాన్సులో మెట్రిక్‌ పద్ధతి మొదలు అయింది. శ్రీశ 18వ శతాబ్ది : "లలాంతే సం॥ పొడవు 165. 242263 రోజులు అని విర్ణయించాడు. | ్రీ, *, 18న శకాట్టి “దలాందిర్‌” సంజ పొడవు 865 24228 రోజులు. య. ఆవి విర్ణయిం చాడు. ్రీ, ఈ 1808 జనవరి | వ తేపీ నుంచి మళ్లీ (గి కేలండరును స్వీకరించాడు. = ం నెపోలియన్‌, కీ శ, 1884 ః “ఎబ్బేమేర్‌ మౌస్ట్రోఫిసీ” 62 వారాణ (364 రోజుము) -గల సంవత్సరాన్ని ఉపయోగించాలనీ, మిగిలిన 1 లేక 2 రోజులము మౌన వార రిహితంగా ఉంచాలవీ (ప్రతిపాదించాడు. కీ, . 1878 : జపామ గి. కే- ఆమోదించింది. కీ.శ 187: (ఫెంచి అగోః పరిషత్తు కేంండరు నంస్యరణను మాచించ మని పోటీ పెట్టింది. అందులో “ఆర్మెలిన్‌ "కి దిహుమానం వచ్చింది. సం॥ పొడవు $804 రోజులు ఉండాలనీ, దాని౨ 91 రోజులుగల నాలుగు సమపొదములుగా విళజించాలనీ, ఒక్కొక్క. పారంలోవి 8 నెలలకు వరుసగా 380, 80, 80 రోజులు ఉండా లన్మీ మిగిలిన 1, లేక 2 రోజులు మాన వార రహితములుగా ఉండాలనీ (ప్రతిపాదించాడు. ” ఆీ, శ. 1000 ; “ఐపెాభ్‌లో ఇవాంజలికల్‌ సమావేశం జరిగింది. (గ, కే సంస్కరణ అవసరిమని నిర్ణయించింది. అీ శ 14: 1828, 95, 1825 లలో ఇంటర్నేషనల్‌ రాంబర్చ్‌ ఆఫ్‌ కొమర్చ్‌ సమావేశమై, (గి. కే. సంస్కరణ జరగాలని తీర్మావించింది, కే5్‌0

క్రీ *. 1014: మే 27-20 శేదీలలో “లీగ్‌లో ఆంతర్జాతీయ (గి శేం పంస్కరణ సదనస్పు సమావేశమై ఈ నిర్తయాలు చేసింది. (0) మానంలో తేదీలకూ వారాలపేర్లకూ ర్‌స్టర సందింధం ఉండే అవిచ్చన్నమైన (వెల0ంసు81) కేల.డరు. ఉండాలి. (2) 884 రోజుల సంవత్పంరము; మిగిశిన 1 లేదా 8 రోజులు మాస, వార రహితంగా ఉంచే ఏర్పాటును పరి!లించాలి. (8) 88 రోజులను 52 సంపూర్ణ వారాలుగా విడదీయాలి. (4) సంవత్చరాన్ని '2 భాగాలు చెయ్యాలి. (5) ఏర్‌ వెలలో మొదటి. (లేదా రెండవ) ఆదివారం ఈస్టర్‌ అని నిర్హయించాలిం

శ్రీశ 1012:;లో చైనా 1016లో బర్గేరియాః 1818 తో రష్యా క! మ ఆమోదించాయి.

టీ, *. 1022 : సమాన పొదములుగల 88+ రోజుల వే నంవత్ప్చ్సరం ఉండాలనీ, మిగిలిన 1 లేదా 2 రోజులను మాన వార రహి తంగా ఉండాలని ఇంటర్నేషనల్‌ ఆస్ట్రనామికల్‌ యూనియన్‌ మాచించిందిం ల

జీ. శ 1024: కే నంన్క్యరణ విషయమై. తమకు పిచ్చి వట్టుదలలు ఏమీలేవని “లీగ్‌ ఆఫ్‌ నేషన్స్‌”కి “వాటికన్‌” తెలియజేసింది,

త్రీ + 1881 ; లీగ్‌ ఆఫ్‌ నేషన్స్‌ ఆధ్వర్యాన జెనీవాలో జరిగిన అంకెర్జాతీయ శేలండరు సంస్కరణ సమావేశంలో 44 దేశాలు పాల్గొన్నాయి.

ీ*. 1084-50 ; "అంతర్జాతీయ కేలండరు సంఘం” అనేక దేళిలలో వెలళొల్ప ఐడి౦ది. ఆర్మెలిన్‌ సూచించిన లికిశీ రోజుల, 4 సమ పొదాల స్థిరమైన కేలండరు ఉండాలని వీరి వాదం. $804 రోజులను 18 నెలలుగా విడదీయడాన్ని వీరు అంగీకరించరు.

ీ-ళ. 1955: అంతర్జాతీయ కేలండరు వంఘం తాలూకు సంస్కరణ వథ కొన్ని ౮]10 లో (ప్రవేశ పెట్టేరు. కాని ఇంగ్లండు, ఆప్టే లీయా, అమెరిక చైనా, నెరర్ణాండ్పు, పాకిస్తాన్‌ ఈ (వతి పాదనమ వ్యతిరేకించాయి.

కిర్‌ 1

గోనరిీ

ఉం

ఉ౦00021007 = నిర్షష్షక్వం

శీ1రేం01/120 = రొహిణీ

శీ! (శవణ

తీ!£1006ం22ఉన్నతి (లగోళం మీద క్షితిజం మంచి నక్షత్రానికి గల దూరం డి్యగీలలో)

! తీ2128652డ2ిట్మేష్టా

తీఫైంళ66 = ఎపోజ్సీ దూరవిందువు (అండవృత్తాకొర కక్ష్యలో ఫోకప్‌కి బహు దూరాన ఉండదే బీందుపు)

శీర్యడ2౯108 = కుంభరాశి

తీ౯[06౯48 == స్వాతి

టీ!68 మేషరా?ి

తీక1721206 == ఏస్ట్రలాట్‌ (అగోళుమీద నక్ష(ర్రాల స్థానాలను విర్ణయించే పెవిముటు) -

తీ8౯01009 :.జో్యోతిళాప్త్రం (మానవ జీవితాన్ని (గహగళులు నిర్ణ యిస్తాయవి నమ్మే కౌన్త్రం

త8(70905/=ఖగోళ శాస్త్రం (నక్ష్యత గోళంమీచ సూర్య, చంద, (గహాదల

గమనాలను నిర్ణయించే శాన్తం)

ఉతీళ16008= ఆకురాలు కొలం ల

తీ౫18 = ఇరును, అక్షం

తీ2ముంళ్ని ఆ ఎజిమత్‌, దిగంశం (ఉత్తర దక్షణ శరేఖనుంచి అగోళం మీద సక్షథత్రానికి గల దూరం డిలగీలలో)

వై286= పీఠం ॥

1౯8615 = కేలండరు, పందాంగం

(“కింటా=కర్కాట3 రా -

410. 18= అగ న్త్య నక్ష్యతం

“౧౯1౦0౦౯148 ౬ మకర రాశి

కేర్‌ ంై

6061411181 200110౯ ౬ భూ మధ్యరేఖ, అఖగోళమధ్య రేఖ, విమవద్వ్యృత్తము (భూమధ్య రేలను అనంకఠంగా ఉవ్వ్చి స్తే అగోణన్ని కాకే వలయం)

66161181 [ంగ208% == ఖగోశీయ క్షితిజము (4పేక్షకుడున్నచోట భూ సమ తలాన్ని అనంతంగా పొడిగిస్తే ఖగోళాన్ని తాకే వలయం)

616481 వెశీల16189 - యామో్యోత్తరం; మధ్యాహ్న రేఖ (ఎపేక్షకువి శరో వీిందుపును, ఖగోశీయ (ధువములను కలిపే మహావృత్తం)

66168121 20168 -- అగోశీయ (ధువముళలు (భూ అక్షర అనంతంగా పొడిగిప్తే లగోళాన్ను తాకే ఉత్తర దక్షిణ చిఎమవులు)

661631141 50656 = అగోళం (నక్షాంన్నీ శావడం. చేసినట్లు కనిపించే గోళం)

601/6 = కేంద్రము

01౯0101009 = త్తైధిక (క్రమం, దార్యితక (కమం

615616 = వృత్తము

16096492 == నీటి గడియారం (చిల్మి చెంబులో పోసిన నీరు బయటికి కౌరి పోవడాన్నిబట్టి కాల నిర్ణయం చేపే సవిముట్టు)

0561 = తోకచుక్క

60౫0౧188 = దిక్చూచి

౦516112108 = నక్షత సముదాయం

6౦11౯౦౪109 = సంస్కారము

6€:6:6ల౫ == నెలవంక, నన్నవి చం్యదరేల

౯088 ₹/1౯68 = క్రాప్‌ తీగలు ((లిస్కోపులో సన్నని తీగలనుగాని, సాలీడు పోగులను గాని ఒకదొవిొకటి లంబంగా అమర్చుఠారు,

చూస్తున్న వస్తువును ఖచ్చితంగా నిర్దేశంచడావికి)

“డలంణు 50106 = ముకో్కోణలిపి (మెనపొపేమిదూలో (క్రీ వూ 8800) నంవత్సరాల ((కిళం నుమేరియనులు సృష్టించిన లిపి

౮016 == చ్మ్యకం

9. నీశీం38 5012౯ = సంాశ3 సౌరవివం (24 గంటణ)

౨1), 5012౯ == సొరదినం (సూర్యోదయం నుంచి నూర్యోడియానిక్తి పశ్లే కాలం. భూమి సూర్యుని చుట్టూ ఆండవృత్త కక్ష్యలో తిరుగుతూ ఉండడంచేత ఇది స్థిరంగా ఉండదు)

కకక

43, 51667081 == నాక్ష(త్రదినం (నక్షయ్రాలకు పొసేక్షంగా భూమి తన చుట్టూ కాను ఒకసారి తిరగడానికి పక్షే కొలం 23 గంటల 56 నిమిషాలు) ౨8760 = డిిగీ అంశ (కోణములను కొలవడానికి ఉపయోగించే పమాణం =

వృత్తంలో 860 డి_గీలుంటాయి

వెలులుం18 = ఉత్తర ఫల్లుని

96618221 51లు == దళొంశ పద్ధతి

0186 = బిందిము

౨1616౯ = వ్యాసము

0140111 6616 = అహోర్వాక చ్యకం |

1511 = భూమి (ఘార్యువి చుట్టూ తిరిగే (గ్రహాలలో మూడవది)

288168 = ఈస్టర్‌ (జీవస్‌ కైఏిస్ట్‌ సిలువమీద శుక్రవారంనాడు మరణించి, మీ ఆదివారంనాడు లేచాడు అంటారు. ఆ తిరిగి లేచివరోజే ఈస్టర్‌. వసంత విషువత్తు తరువాత- పూర్ణిమ తరువాత వచ్చే మొదటి ఆదివారం ఈస్టర్‌ అవి (క్రీ, *, 825 లో వికేయా సదస్సులో విక్ణయమైంది. జూలియన్‌ శేలండరు నంన్యరణకి (పేరేపించిన విషయాలలో ఇది ముఖ్యమైనద్సి

కం))056 = (గ్రహణం "

201916 = రివిమార్గం; (కౌంతి చక్రం (అగోళంమీర మార్యుడు కడలు తున్నట్లు కనిపించే దారి) _

2111086 = ఆండవృతత్తము; దీర్త వృత్తము, ఎలిప్స్‌ (గహోలు మార్యువి చుట్టూ తిరిగే మార్గములు ఇవీ)

కర0816౯ == భూమధ్య రేఖ ,

262180%68 == విమవత్తులు (భూమధ్యరేఖ, రవి మార్గము ఖండించుకునే. రెండు బిందువుల వద్ద సూర్యుడు ఉండే సమమాలు, ఈ నమమూలలో దివారాాతములు నరిసమానంగా ఉంటాయి -

263120% 599123 == వనంక వివువత్తు (మార్చి 21వ తేనీ మూర్యురు మీన రాఃలో ఉన్న సమయం) _

కరు[1క0ని తీం[మిలిడ[ = శరద్విషువత్తు ( పెపైంబరు 28వ తేదీ సూర్యుడు కన్యారాశిలో ఉన్న సమయం,)

కెగాంలి = దోషం కర్‌ ఢీ

వ౭ండ185/ మంటే లు _వమాసం; క్షయమావం కణ 90104 0 4౯68 = వనంత విమువత్తు (కీ. పూ. 2050,కీ. 184 నంజల మధ్య వనంత విషవల్‌ స్థానం మేషరాఃలో ఉండేవి కనుక రాశి చృకాన్ని మేషంతో (పారంధించారు. అప్పుడు దానికి ఈ "పేరు. "పెచ్రేరు. విషవచ్చులనం వల్లి వసంత విషువత్తు (పస్తుతం మీనరాఃలోకీ మారినప్పటికీ అలవాటు చొన్సున ఈ పాతిపేరునే ఉపెయోగిస్తున్నారు.) ఆయి!॥ == మిధునరా ఆ6౦మ06[౧ = షే్యగణీతం 610౫01 = నీడ స్ట్రభం, శంకు (వేలలో నిట్టనిలువుగా పాతిన _స్టంభం ఇది. దీని వీడ పొడవును కొలిచి నంవత్సరం పొడవు, పిషువఠ్‌ ప్టానాలు, అయస్కా-ంత ష్టానాలు, రవి మార్గ = అమర్య రేఖల మధ్య కోశము కొలిచేవారు 1 ॥ పయిన లర == అర్ధగోళం కం!12011 218100 0[8& 5415 == నక్ష్యరపు సూర్యసహోదయం (సూర్యు డితోటాటుగా ఏదైనా నక్షతం ఉదయి ప్రే దానికిది పేరు, ఇది ఏడాదిలో ఒక్కసారి మామే జరుగుతుంది. దీని పాయంతో సం॥ పొడవును. ఈజిప్టియనులు మొదటిసారిగా కొలిచారు. శశే0థ[ = గంట (నరానరి పొరడివంలో 4వ వంతు) “ శేం6? 618188 = ఇసుక గరియారం ₹916[02146)/ శీశ్‌ంవి[& = అధదికమానం (దాం్యరమానాన్ని సొర్యగమనంతో" , పరిపుచ్చడంకోనం అప్పుడప్పుడు అధిక మాసాలమ ఉపయోగిస్తారు) *లలి1118౯ = గుర్యుగహం, దృిహస్పతి(గహం (మార్యని చుట్టూ తరిగే (గ్రహా లలో అయిదవదిి పేడ? 262౯ లీపు నంవత్పరం (జూలియన్‌ కేలండరులో నాలుగేళ్ళ . కొఠసారి 868 రొజుల పసంవత్పరం వస్తుంది దీనినే లీపో సంజ అంటారు, “ఇది (గ్రిగోరియన్‌ కేలండరులో కూడా ఉంది. కాని 400 చే నిశ్శేషంగా- లాగింపదిడవి శరాద్ది సంఖ్యలు లీపు సంణలు కాదు క&111666 = అక్షింశము “శైలం . పింహరాః పే. ౮ లకీ, = కవిష పామాన్య గుణీజం కర్‌ క్‌.

ఓ1ఫ092 ఆ లులారా।

క116 0! ఏసషల ఇ దృ్య్యగేల .

క.00822 0216043౯ == చాంద్ర పంచాంగం (చంషదకళల నను “రించి సంలు ఉంటాయి. నెలకి 29 గాని 80 గావిరోజులు,. ఏడాదికి 854 రోజులు బేక 12 నెలలు ఏడాది 11 1/4 రోజుల చొప్పున అది బుళుచ|(క్రొన్ని దాటి పోతూ ఉంటుంది.)

“1025011౯ 11606436 22 చొం(ద్ర-సౌర పంచాంగం (నెలలు చం్యద్రకళబ సనుపరించి ఉంటాయి, బుశుచథక్రంతో నరిపుచ్చడంకోనం ఆధిక దినాలను గొని మాసాలను గావి ఉసటెగిస్తారు.)

-క48210109 = చొం్రమానం (అమావాస్య మంచి అమావాస్యకుగల వ్యపధిం ఇఏ నరానరిమీవ 29 6800810 రోజులప ననూనం)

00811466 = రేభాంశము

వేడ టడ0 ఇ= పూర్వాభాద్ర

శేశీ2[5క ఇ కుజ్యగహం, అంగారక (గ్రహం, మంగళశ్యగహం (మార్యువిచుట్టూ తిరిగే (గహాలలో నాలుగవది

డీం80 ఆఅ సరాని

వెశీలం6న ఇ దుధ్యగహం, (సూర్యునికి అత్యంత సమీవంలో ఉన్న హం)

పేీేయరంల = ఉల్క

వన[కిళ4/ ఇ పాలపుంత

శేశ్‌10616 == విమిషం (గంటలో 80) వ వంతు కొలావికీ డిలగీలో 60 వ

, వంతు కోణానికి అదేమాట)

వేడి002% == చంథదుడు

తేశ్‌ంమి[0, క51రేల681 == నాక్ష్యత మానం (చం్యద్రురు ఒక నక్షత్రం దగ్గర బయలుదేరి, భూ ప్రదక్షణం చేని మళ్ళీ అదే నక్షత్రం దగ్గరప రావ దావిక్షి సప్టేశాలం. ఇది 2/.82166 రోజులకు సమౌనం)

శం, 5120410 చాంద్ర మానం (చూడు 20024109) +

106638 = రొచాం కేతువులు నోడ్‌ బిందువులు (మార్య చందు కక్ష్యలు ఖండించుబనే విందువుబు ॥

011041 0 20110010 = క్రాంతి వృృత్తపు తిర్యగక్వం (అగోళ మధ్య రేఖా తలముసకూ రవిమాక్షంతలమునకూ మధ్యగల కోణం. 20] డీణ)

09ః67౪21102 = (గేక్షణ, పరిశీలన

09869౪1105 * శీ॥1౯090మ1021 = అగోళ పరిశోధన శాల

0986776౯ == పేక్షకుడు -

0111 = కక్ష్య (ఉప (గ్రహములు (గ్రహముల చుట్టూ, (గ్రహములు హార్యుని చుట్టూ ఈరిగే మార్గాలు, అవి అండ వృళ్తాకొరంలో ఉంటాయి

కెటుడీఉ10ము = లోలకం, పెండ్యులం |

కెల1860 == పెరిజీ; సమీప వీందువు (అండవృత్తంలో పోకస్‌! బహు నమీపంలో" ఉండే విందుపు) *

శెల10డ = ఆవక్తకాలం, వ్యవరి

వై2863 0£ 0 09 = చం్యద్రకళలు (చంద్ర బిందువు హెచ్చుతగ్గులు)

వై్క068 == మీనరాశి .

శ121013 = (గహములు (సూర్యుని చుట్టూ తిరిగేవి ఆని (ప్రస్తుతార్హం ఖగోళం మీద కదులుళున్నట్లు కనిపించేవి అన్నీ హములేనని పూర్వుల భావన సూర్యుడు, చంద్రుడు. బురుడు, కుకు9డు, 5బొరు, గురుడు, కని=ఇవి పూర్యులకు తెలిసిన సప్తగంిహాలు. వీటికి రాహు కేతువులనే ఛాయా- గంహాలను కూడా శేర్చి నవగ్శహాలు అన్నారు హిందువులు) ॥

వ!612663 == కృత్తికా నక్షతం సముదాయము (వృషళ రాశలో కనిపించే 6 లేక 7 నక్షతా్యిలు. ఇవి పూర్వులను విపరీతంగా ఆకర్షించాయి..వీటికి నందం రించిన విశ్వాపాలూ, కధలు కోకొల్లలు)

కౌం19165 = పూని

కెం11౯ తన8 ధు్రవయపష్టి (ధ్రవనక్షత౦90 వైప్పగా ఉన్న ఇరును)

5011౯ ౨186296046 = (ధువదూరం (ఏదైనా నక్షథ్రానికీ (ధువకారకీ మధ్య కోణం)

విం!16 == (ధువం

2016 01 ౯1681121 2632108 (ధువము (భూ అవన్ని అనంతంగా పొడి. గిప్తే అగోళాపికి తిగిలే బిందువు)

కొం16 01 20119116 కదంబము ((క్రాంకి చ్యక్రపు ఇకను అగోళాన్ని రాశీ బిందువు)

కొ018 5117? = ధరువళార

£0113% == పృనర్వసు

శర్రిపై

వౌ?6638102 0 కెంం110268 = విమవచ్చలనం (ళూ అక్షం స్థికంగా ఉండ! బ8ిళి0) సం॥లకు ఒక వలయం పూర్ణిచేస్తూ ఉంటుండి కనుక విషువక స్థానాలు 2150 సఎ॥లకు ఒక్కాక్కం రాశి చొన్వ్సున వెనుకకు కదిలిపోతూ ఉంటాయి్యిి. _ ఫె[01౯806(0౯ కోణమానిని 1124122122 1రీ ఈం, క్వా డెంట్‌ (నక్ష(శ్రాల స్థానాలను కొలిచే పవిముట్టు) కల!6600ల22 “స్లేనం; సందర్భం కెంట!08 మఘ 6136172 సాపేక్ష 60808866 గీశ్‌ం00దజ2సశ్చగమనం (భూమిమీవ నిలు? చూన్తున్నమనన గ్రహములు అస్పుడప్పుడు వెనుకకు తిరిగి నకుస్తున్నల్లు కనిపిస్తాయి. ఇవి అన్నీ పశ్చగమనాలే). వ్‌281442౯1038 = ధనూరా4 వ2561116 == ఉన్యగ్రహం గ్యగహముల చుద్దూ తిరిగే) ఏ్‌శటం52 - శనిగ్రహం (మార్యువి చుట్టూ 40గే గహాలలో ఆరవది వ్‌ం0౯0108 ౬ వృృ్బక రాశి వం18008 6016 0/52 బుముచస్రం (వనంత్త ీవ్య, వర్ష శరత్‌ శిర “హేముతములఇ9 మశ బుకువులు ఆరు. పొశ్ళాత్యులకి వసుతం, గ్రీష్మం, శరం, హేమంతం అవి శ బుకుపులు, ఎస్కీమోలకి శీతాకాలం, వేనవి కొలం ఆ౨ రెండే యితువులు. సొర పందాంగ విర్మాణానికి సేరేవంచి నది బురు చ।[కమే) సఏ౭౫డస్ట6క021 స8(00 = షష్టి అంశ పద్దతి _ వ్‌ంం0%తే = వెను, వెకండు (గంటలో 8900 వవంఠు కొలము; డ్నిగీలో 8808 న వంతు కోణము) ఏ56%182%0 2 వెక్చ్‌'టెంట్‌ (కోణములను కొలిడే ఫవిమ్నాట్టు) న్‌సషరేం* == నీడ, ఛాయ ” వ1౮3 = మృగవ్యాధ నక్ష్యతం- (010% కి సమీపంలో 04118 కేశషం౯ లో ఉన్న ఈ సక్షృతం అత్యంత |ప్రకాళమానమైనవ. క్రీ పూ. 80041608 సంఖ మధ్య ఈ నక్ష్యతప్ప సూర్యనపోచయ వేళ న్నెలునవికి వరదలు వచ్చేఏ. కేలండరు నిర్మాణానికి ఈజీష్టియమళంను _పీరేవంచిన నక్షత్రం ఇడి. 158

1011౯ = పౌర, సూర్య సందింధమైన

10187 6210962౯ = సొరపందాంగం (కేవలం సూర్యగమనాన్ని ఆధారంగా

. చేనుకని, సంవత్సరానికి 885 1/4 రోజుణ ఆ నిర్మించిన కేలండరు)

ఖ1|11060050యరు0౯. = ఉత్తరాయణాంతం (సూర్యుడు ఉత్తరపు కొనను భరీయించే రోజు, జూన్‌ 22 వ తేదీ రాత్రి. హైన్వతమంగామా, వగలు దేర్హశ మంగానూ ఉంటుంది, ఇటు తరువాత సూర్యుడు దక్షిణానికి మన కాడుం |

1181100 ₹/10(ఆ = దక్షిణాయనాంతం. (సార్యుడు దక్షిణపు కొనమ ఉదయించే రోజు, డీపెందికు 22వ తేవీ రాత్రి గీర్హతముగామా పగిలు (హన్యతమంగానూ ఉంటుంది, ఇటు తరువాత సూర్యుడు ఉత్తరానికి మళ్ళుతాడు.)

501210 60౦16 ఇ సోథిక్‌ చక్రం (నం వళ్చరానవికి 105 రోజులు అవి ఈశీష్టి యనులు లెక్క వేసుకోవడంచేత మిగిలిపోయిన పావువినము 1461సంః0కు 8105 రోజులు లేక ఒక పూర్తి నంవత్పరాంకి నమానం అవ్పకుందిం పిరియస్‌ సక్ష్యతపు (దీనినే ఈజిష్టియనులు సోధిప్‌ అంటారు సూర్య సహోదాయా:కీ నైలునది వరదలకీ లంకె పెట్టుకొని ఆ రోజుతో సంవత్స రారంభం చేసేవారు. కొని ఆ పొవువోకొ భేవంవల్ల వొ నంవత్పరాది, ఆ నపహోదయ కాలము నుంచి దూరంగా జరిగి జరిగి మళ్ళీ 1461 సం॥ల తరువత కలుసుకునేది. ఈ వ్యవరి? సోథిక్‌ చక్రం అన్నారు.)

ర్య102 ఇ= చి! రానక్ష్యరం

&2 0111=2ఎ0డ గడిచూరం

0 స09ఐ2 వైఫన్‌

శ8008 వృషభరాశి

శలశం06 == "బలిస్కోపు, దూరదర్శిని

నుల "లము, మెము

గం10 0[ ర్త2106? = క్రర్యాటక రేల (20 1/2 డిగీఐ ఉత్తర అక్షంళం)

0010 = ిరుజము

0010 0₹02051006% = మకర రేల (8 118 డిగీం దషిణి అక్షింళము)

౮12 141002 = సప్తర్షి ముఎగడలం

₹ల2 ౬ లధిటీత్‌ |

శఫ9

6938 జ శు్యక్ర్యగహం (సూర్యువి చుట్టూ తిరిగే (గ్రహాలలో రెండవది. దీని వేగుచుక్క అంటారు" ₹7ంలు&1 ం్తత[మం?22వకంత వివువత్‌ (చూడు 50౯108 2631803) ఇ₹/6ల% = వారం (7 రోజుల వ్యవధి 61౯ 51660641 ఇ నాక్ష్యత్ర సంవక్చరం (ఒకే నక్ష్యతపు రెండు నూళ వవశోదయాల మధ్యకాలం. ఇ3 806.256360 క్టోజులకు సమాన నలి? ₹౯౦9)011 22 సాయన పంపత్సర్వం (ఒక విషువత్తున్నర్లి పెళ్ళీ అ విషువత్తుకి లేదా ఒక ఆయనాంతంనుంచి మళ్ళీ ఆదే .ఆయనాంఠావ సూర్యుడు పపయాణం చేయడానికి ప'ప్టేకాలం, ఇది 865.242169వోజులు 203100 = శిరోవిందువు, ఊర్ధ్వ వింయపు గ్యపేపవి నక్షనెత్తిం లగోళంమీ ఉన్న వీందువు) 264111 018(2006=45ోదిందు దూకం (శికోబిందువుకీనక్ష వావి కీమధ్యకోణు 22046180 == రాళచ(క్రం (5వి మార్గంలో ఉన్న నక్షత్రాలను 12 గుంపుబగ విడదీస్కి వాటిలో ఏవేవో ఆకృళులు, ఊహించుకుని, వాటికి మేష: వృషభం, మిధుషం,, కర్కాటకం, సింహం, కన్యా, తులా, వృశ్చికం ధమస్సు, మకరం, కుంభం, మీనం అని పేద్ద పెట్టుకున్నారు.) ళా ( పన్‌ 60

. క! 1. న. వ న స్యో (స టై కం ర టల భా (7 స్‌ న స. ర క సగ. జ్య స షా ల్‌ రి స [£ ౮ గ ర ని జ పి న్న? వనే + సమ. క్ర! | క క మ సం గ లం స 1 క్‌ న? స భు న. షి వ భల స వ న! టో నమా 1 1 నర్‌ ॥ క న న క 3 న శ. మ్యాం (న న స ప న చ స. ర న. న న్న న స న వ. త పను ల్‌ 1 ల ని టి స (| మ. ఫే టి. మ న స మళ. + న.