Telugu Bhomi - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

క | . . హ్‌ | థీ ల్‌ శ శ ( ౬ | | . న. న స శ య. ; ట్‌! ప 1 ( డే. స్ట ' స టు. ॥ ॥ న... / | పూ | తి. లై! నొ “ క ॥ (౫ ల. న | న. 1 శక చవ ఎ. ము [" , రోం ' ॥ ల జీ 4 భె * శంకా కణత లా. 5. వను నా. యను. గా స | న్‌ | స య. | /| [్‌ వ . క గ న టం. స. | నం ॥ చే ౧... (౯ 5 శి 1 కె వళ. + | , లే న స్ట 1 ప గ హా న్‌ " | అహా న (న. ” | / క ! నం. ి | చేజ్‌. (| (. .. . కి. . (మం న చుళకం చ టిం న. | | “న్న కాలాల. మ కైన?! షీ ర ర ( న న... ము టై న్నీ నా” | న జాం. | హు తే |. శ ' సకం. వశే శ. త టం టై ల / గ . లే గ్‌ టు చ. - | 1 ( 1 1 - 1 జ గ. ణో యా శ జ వ. శ త గ

భూమి (54గ గ) మూలం ॥ ఎమిల్‌ జోలో తెలుగు సహవాసి ఫ్ర హైదరాబాద్‌ బుక్‌ (టస్టు హైదరాబాద్‌

ఛీ సంపాదకుడు వ వకూం రామారాతే వెల ఊ. 13-50 ల2ర చంవొ నల" ఖ

మొదటి ముద్రణ భా

సిలవర్కి 1988 రి

థి ౮

గ్ర మ్మొదణ త. కరా. వస మైగగ్గర్‌ దంక్స్‌క్యం” ళో న్స ఫోన్‌: 353239 | | ఈక 4కు! మై “తప డో

మఖిచ్చిత రచన

మోహన్‌ (వాంగాగ్‌ చ్యితం ఆదారంగా (వ్రశులకు.వివరాలకు

మైరరాలార్‌ బుక్‌ అను

శి.8697, షామాయిత్‌ముర్‌

హైదరాజార్‌-శ00 029

పరిచయం

19 వ శతాల్తి రెంయన భాగం మంచి వవ శతాబ్దం పాదం మోపిన దాకా (నెంచి సాహిత్యాన్ని నుసంవన్నం చేసిన [వశ్మాత వవలాకారము. ఎమిల్‌ జోలాం

136వ మంచి అంటే హాతికేళ్ళు వచ్చివవ్పట్నించి 1203 తో తన 62వ ఏటి కమ్న మూసే వాకా ఆయవ పుంకాను వుంఖంగా వలలు రాస్తూనే ఉన్నాతు. ఒక కుటుంబం మీద వారనతుం. వినరాలు ఎలాటి _వఖానం వనెస్తాయనే అంశం మొనలు పాఎన్‌ ముచెక్తి వాతలమీవ, ఆవింవదార్థాల కేద్యన మాన్కెజ్టుమీర, హైకామ వ్యళిచారింపీచ, వట్ట మ్యుంరశతి మీద, సాను గనివనివాశ్ళ మీద-2ంకా ఇత వేతర అనేకానేక యదార్థ జీవిత దృళ్ళాలమీచ అద్బుతమైన వనితవం జోడించి తన కలం వాడి వేడి పప్రాముశ్రే కాకుంచా_వవంచానికంతిటికీ చూపించాడు. వన్తువులో తోలా చూచిన వైవిద్యం అవత, అనితగెసాన్యల.. అయిత్తే ఆ కచవలన్నీ ఒ౩ఎత్తు ఈ “థూమా ఒక్కటి ఒక ఎత్తు ఇవె ఆయన అభిమాన రచన కూడా-

“| అితిగిం 0 గణ కలి ౧౪1౧0 ౧౦ఆగ ఆఅ దర పిలి 2 గంగాం అణాల ౧0౬ 3+౧60116807” అని ఆయన సైయంతా చెన్నుకున్నాయము. సంకేతంగా వమయాా. మూనవ నంబుచాల వెలంంతో “భూమ ని లక పజీన కామ్యంగా శోలా వమన నా.

డా్బుమె. కేచన్‌ వాంరా కీవికానికి అద్దం వట్ట:ం మాటలు కాదు. అందునా శూచిసీ జామిన నబ్బుకుని క్రీవించే వెనుల కీవిాల్ని యదార్డ చ్నతలతో అద్డుత కెల్లనా ] క్రిశ జోకించి నవనీకపెంచాలండే వరొతిమైన వత-చామకవం. కావాలి. వ్యెవెసాను వ్వవాసాన్ని. ము మెనస్థానివవ్ని వప్పేవు “కాలు చచెవాటి: నం మంచి ఎంతో గహించాలిన వవుకావెన సామాజక, అర్డిక. రాజకీయ వచెదామాల అవమగాహచ ఉఅండాచి. శల నవలా రచన కోసం అయన ఇవన్ని పాదిందాడు |

ఒకి వరిలో మకాం పెట్టాడు. అక.వే ఒ౩ అలు కొనుక్కుని వటా ఆద మానాణ గతవాతు. అఖిచకి కస్త చోవాణు వాటు మాన్సివల్‌ కౌస్పలడ్‌ "డీ తం వెచినించాడి. వెచివ్యనసానం మీదు వల్తీయల. తెచచారాల కవిత న్లిడోతుల మడ "సెవకాలు చదినాడు. వందలో జోటూ వస్తాచునన స్వైకాం కిదువాటు జాక్‌ శానోమ్‌ మ్యుంచి.న వగ్రైవాలు అలా వేకనపచివవేం. కా అవాడు ఫౌన్సులో వమఖ సోవకిన్టుగా వనిన్స3ైవు కాల్‌ గడ్‌ (496 ఉంజఆడల) వి సయుంగా. కలిశాడు మెన్స్‌ సంకాచఎఅు త్తిపాడు.. ఉత్తర వతం చరాలు కొవనాందాడు తాచెలు.. తెరా చెలి. కౌమెకంలు మనుములు..ఇకా వంశ వారంవల్యెంగా తరం. తెరవాత తరుం మూచుతూ పొత్తొందే స్టైరాన్స్‌ అయిన వేజ ఎలా పీతికలు పీజికిలయోచే. మన వారనతం వృివష్టలోమా ఇదే వవాదం గర్చితమై వందు. ఉతర అమెగకా వనాల మ్రయడే ఖో...అనుంచి వన్చి వచే గోంమ వంత మడా ముని వేచిన పరద మాప్పెద్డుం సెంవదాయం మచ వుముకాకం చాచా. పెట్టాలని పెట్టనకా. ఛాతీ చాలని కారక. శేలతో వాలవుతి వలితెం అలచనా అదినక వ్పతుల వతి ప్రత వ-ఎత్మాం వెగైడా వషవయా కప్నో ఆయవ కాల్‌, ఎనన వ్వారా గపాంచాడా. వూదత్తో వరండా ఈ సమే వుష్ఞణమ్నీ వవజణ పౌయిగాణా సాగాయి.

అట్టాగే, అనాడు ఫాన్సులో వామపక్ష రాజకీయ భావ మధనాన్ని [పతిబింబించే మూడు ప్యాతలు 'భూమి" లో దర్శన మిస్తాయి. 1818 విప్లవాదర్శాల మత్తు వీడని రిపబ్లికన్‌ 'జీసస్‌ [కీస్తు అతని అతివాద సహచరుడు క్యానన్‌, నిస్పృహలో కూరుకు పోయి పదునైన నాలికతో రైతాంగాన్ని పడ దిట్టిపోసిన బడి పంతులు, అరాజకవాది లొశే-ఈ మూడు ప్మాతలూ, ఈ ప్మాతల ద్వారా జోలా తన నవలకి ఒక చార్మితక దృష్టి సమకూర, టమే కాకుండా భావి వేదాల జీవనాదాలు వినిపించాడు,

భూమి నాయికగా, (పకృతి భూమికగా జోలా విరుతించిన, వినుతించిన ఈ ఇతి వాసంలో రుతు చక (భమణ విన్యాసాలు, రుతువులకు (ప్రతి రూపాలుగా. సాగే ఊడ్పులు, క లుపులు, మాసూళ్ళు; జన జీవన చ్యకంలో పుట్టుక, పెళ్ళి, చావు; సుఖ దుఃఖాలు, వెలుగు నీడలు; (పకృతి యవనిక మీద [ప్రతిఫలించే మంచుపోత, వడగళ్ళ బడి, (ప్రభంజనం, తుఫాను, చర్మడ నిప్పుల మండుటెండలు, అనావృష్టి, 'పెనువాన- వగైరాలతో చూట్టానికి రెండు కళ్ళూ చాలనంతటి విశాల విషణ్ణ మహాీదృశ్యం గోచరిస్తుంది.

ఈ నవలకి ర క్ర-మాంసాలై న రైతుల మొండితనం, మూర్జత్వం, మూఢ విశ్వా సాలు, పాలక వర్గానికి శై మోడ్పు, (పపంచం ఏమైపోయినా తన పొట్టి నిండితే చాలనే సంకుచిత స్వలాళ దృక్పథం, కృతమ్నత, కుట, మోసం, దగా విగ్రైరా భయానక గుణాల్ని వాళ్ళ కరోర (శమ, కటికి దార్మిద్యాల పూర్వాపరాల వెలుగులో అర్థం చేసు కోవాలి. కష్టం చేసినా ఫలితం దక్కని కరోర స్థితిలో రాటుదేలిన (బ్రతుకులవి, (పకృతి, పాలక వ్యవస్థ = రెంటి వల్డా (ప్రేమ, కోమలత్వం హరించుకుపోయి బండబారిన జీవితాలు వాళ్ళవి. అయితే, ఇందులో ఆద్యంతం దయనీయమైన పేదరికప్తు నీలి సీడలే పరుచు కున్నాయా అంటే కాదు. వెచ్చని ఎండ పొడా స్పృశిస్తుంది. సారవంతమైన పసుపు పచ్చటి లాల్యో మైదానంలో పెంగే గోధుమ బంగారు కాంతుల్లో రైతు పరవశించి పోతాడు; దిగంతాల దాకా పరుచుకున్న విశాల పుడమిని లొంగతీసుకునే రైర్యం ఉంది. (పగాథ న్తెతిక సంతృప్తి ఉంది.

ఇతివృ త్తంలో, ప్మాత చ్మితణలో, సంఘటనల్లో జోలా అత్యంత త్‌ద్ద (ప్రదర్శిం చాడు. పదునైన పరిశీలనా దృష్టి కనబర్బాడు. ఈ నవలా రచనకి గాను కట్టలు- కట్టలుగా జోలా సేకరించిన నోట్సు ఇప్పటికీ పారిన్‌ నేషనల్‌ లైబరీలో పదిలంగా ఉన్నాయట,

ముగింపుగా ఒక్క మాట ఈ నవల వెలువడ్డ యాభై సంవత్సరాల తరవాత ఎమిల్‌ జోలా అల్లుడు ఇందులో రోన్య్‌ పేరుతో కధాస్థలంగా వర్ణతమైన రొమిల్లీ[గామం సందర్శించాడు. జోలా ఆ పల్లెని, ఆ పల్లె జనాన్ని చితించిన తీరుపట్ట వాస షాక్‌ తిన్నారేమోనని విచారించాడు. ఆ (గామస్థులకి ఈ నవల కొట్టిన పిండి. కొని, జోలా తమనీ, తమ పల్లెని ఆన్యాయంగా, దారుణంగా చిితించాడని పల్లెత్తు మాట అన్న మనిషి లేడట. పైపెచ్చు, ఎవరికి వారు ఆయా పాతల్తొ తమని పోల్చుకోక పోయినా, ఇరుగు ఫొరుగు వాళ్ళని మ్మాతం ఈ నవలలోని పాాఠల్లో ఇష్టీ పోల్చేశారట! . ..

=సహవెాసి [ఈ “వరిచయం' లో (పస్తావితమైన కొన్ని వివరాలకు డగ్గన్‌ పార్మీ పీరిక ఆధారం.]

క్షే

తెలకెలవార్తూనే జాన్‌ చేలో దిగాడు. విత్తులుపోసిన నీలం రొంగు కిత్తనార సంచి మొలకు బిగించుకున్నాడు,. ఎడం చేత్తో సంచి తెరిచిపట్టుకుని, కుడిచేతి మణికట్టు చ్మితంగా అడిస్తూ మూడడుగుల మేర కోతూర్తి ఓ గుప్పెడు గింజలుకీసి చల్లుతున్నాడు పచ్చగా మెరుస్తూ ఎగిరెగిరి పడుతోన్న గింజల మధ్య అతను తొడిగిన మిల్మటీ చొక్కా చేతి ఎారచారలు తపక్కుమంటోన్నాయ్‌. ఏకధాటిగా చకచకా విత్తులు చల్లులూ అతను ముందుకు సాగుతున్నాడు. వెనక తొడుగులాగుతూ గురాలు మందంగా నడుస్తున్నాయ్‌ చెర్నకోల తెరిపి లేకుండా “ళర్‌” మని మోగుతోంది.

నిండా ఎకరరా బా౭క్రైనాలేని ఆ మడి మీద కామందు అలెగ్గీ ఊర్జ్‌కేకి ఆబ్రే మనసులేదు. ఆ మ్మాతం దానికి యంతంకూడా పంపేదేమిటని నిర్ణక్ష్యం చేసి ఉండాలి; లేదా, ఆది మరెక్కడో పెద్ద చేలో ఊపిరాడకుండానై నా ఉండి ఉండాలి.

మడిలో ఊత్తరంగా నడుస్తున్న జాన్‌కు తిన్నగా మైలుంబావు దూరంలో లబోర్డ్‌రీ ఫారం ఆగపడోంది. చాలు కొసకొచ్చి అలుపు తీర్చుకుంటూ ఆతనొక్క- షణం కట్ల పైకెత్తి భూన్యదృష్టి సారించాడు.

షార్ట్‌ దాకా సువిశాలంగా వ్యాపించిన లబోస్‌ మైదానం ... మైదానం అంచున ఎదు డగా ఫారమ్‌ పిట్టగోడలు ..- పైన మూసుకుపోయిన ఆకాశం .. కింద ముఫ్పై మైప్ట ఎటు చూసినా దున్ని మళ్ళు కట్టిన పొలాలు ... కనుచూపు మేరదాకా ఎక్కడా చెట్టు గుట్టా కనిపించకుండా ఆంతా చదునుగా ఉంది. దూరదూరాలలోకీ జారిపోయి. మసక వారిన ఆ దృశ్యం యావత్తు దిగంత రేఖలోకి చొచ్చుకుపోయి. సాగరతలం మీద గోచ రించినట్టు స్పష్టంగా, చ[క్రాకారంగా భాసిస్తోంది. పడమటి వేపున మాతం ఒంటరి చెట్టు ఒకటి మింటికి రండు చుడుతోన్నట్టుంది. మైదానం మధ్యన తిన్నగా, సీమసున్నంలా తెల్లగా రోడ్డు ఒకటి షాతోదం నుంచి “ఆర్రీన్సు” దాకా పోతోంది. రోడ్డు పక్కన తోరణం కట్టినట్టు తంతి స్తంభాలు ...

జాన్‌ వెనక్కి. మళ్ళి దక్షిణంగా నడిచాడు. మెదానానికడ్డంగా కందకం తవ్వినట్టు “య్యాగ్‌” లోయ అనుకునే ఉంది. లోయకావల లబోన్‌ మైదానం ఆర్లీన్సుదాకా పరచు కుని ఉంది. ఏటవాల్లో రోన్య్‌ [గామం ఇళ్ళ కప్పులు కొన్ని చర్చి శిఖరం సరసవ అస్పష్టంగా అగుపిస్తోన్నాయి. నుసిరంగురాతి ఎత్తైన చర్చి శిఅరం స్ఫుటంగా కని

లి భూమి పిస్తోంది. అరి అనాదిగా కాకి సంతతికి ఆటపట్టయింది. జాన్‌ దాలు కొసకొచ్చాక ఒక్క కణం *యా(గ్‌” వాగు కేసి చూపు తిప్పాడు. పచ్చికమధ్య తళతళలాడుతో వాగు గలగలా పారోంది.

వాగు పక్కన “క్స్వా” వెళ్లే రోడ్డు సందడిగా ఉంది. ఆ రోజు శనివారం; సంత రోజు, రై తుల బళ్ళ తాకిడికి రోడ్డంతా గాళ్ళు పడింది.

ఆంత సేపూ అతను నిర్విరామంగా విత్తులు చల్చుతూ పోతూనే ఉన్నాడు. అదే భంగిమ -_ ఆదే కదలిక ... ఉత్తరముఖంగా ముందుకు నడుస్తున్నాడు; గిరుక్కున వెనక్కు మళ్ళి దక్షిణంగా నడుస్తున్నాడు. గింజల మీంచి లేచిన ధూశ ఒంటిని కప్పేసింది. వెనక మంవగమనంతో గ్మురాలు పాపటం లాగుతోన్నాయి. చెర్నకోల తేరిపి ఎరక్కుండా “ఛర్‌'మసి మోగుతూనే ఉంది.

అ యేడు మురుగువానలు కురిసి నాట్లు వెనకపడ్డాయి. ₹ణ్నెల్పనాడే ఎరువు తోలడం పూర్తయింది. అరకదున్ని కలుపుకిసి పొలాలన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నాయి. కాని వానలు పోగానే మళ్ళీ మంచుపోత ఎక్కడ మొదలవుతుందో నన్నభయంతో రై తులు తొందర బిందర్జాడుతున్నారు,

వాతావరణం ఉన్నట్టుండి గప్పున మారిపోయింది. కాలం చలి తిరిగింది. ఆకాశం మసిపాతలా నల్సిఐడింది. గాలి స్తంభించిపోయింది. కదలిక మానిన కడలిలాంటి నేల మీద మూసుకుపోయిన ఆకాశం కాలూకు మసక వెల్తురు పడుతోంది.

ఏ వేపు చూసినా విత్తులు పోస్తున్న జనమే. ఎడం వేపు చూస్తే ఒహడు .. కుడి వేపు మరొహడు ... కొంచెం ముందుకు పోతే ఇంకా కొందరు... మరికాస్త దూరంలో ఎదురు బౌదురుగా మరెందరో ... దూరమై కనుమరుగ్జె పోతున్న పౌలాల వెనక చూపు కందడం లేదు. దూరాలలో కరిగపోతున్నారు. డిగంచలం అంచున నల్లగా నీడల్హా ఆడు తున్నారు, (పతీ మళిషిలో అదేరీతి _ అదే విన్యాసం = విసురుగా, విసుగు లేకుండా కవిలే చేతులు .. రివ్వున గాల్లో తేలి నేలపడుతున్న విత్తులు - ముంచెత్తే జీవిత చైతన్య తరంగాల్లా వున్నాయ్‌. మనువులు కనుమరుగై , ఆనవాలుకు అందని దూరాల లోకి మైదానం తూలిపడోంది.

జాన్‌ చివరి చాలుకొచ్చాడు. రోన్య్‌ వేపునుంచి ఓ పెద్ద బట్టావు పక్కన పలుపు పట్టుకుని నడుస్తున్న ఓ చిన్నది రావటం ూశాడు... చివరి బాలులో విత్తులు పొయ్యటం పూర్తయింది. ఖాలీ సంచితో సవి ఫారం వేపు తిరిగి వెళ్లే (యత్నంలో ఉన్నాడు. అంతలో ఏదో కసవిసగా తొక్కుతూ. పరుగెత్తుతున్న చప్పుడు, ఆర్బుకు పోయే అరుపులు వినిపించి తలెత్తి చూకాడు. బట్టావు పకుగులంకించుకుని చేను మీద పడింది, దాన్ని ఆపాలని ఆ పిల్ల శతపోరుతూ దాని వెంబడిపడి పరుగెత్తుతోంది, ఏం (ప్రమాదం జరుగుతుందోనని ఆతని గుండెలు తల్లడిల్లి పోయాయి.

“ఏయ్‌! దాన్ని వొదిలెయొ అని వీగ్గరగా కేక పెట్టాడు

భూమీ ల!

ఆ పిల్చ అవేవీ వినిపించుకున్నట్టు లేదు. అలిసిపోయి, రొప్పుతూ, రోజులూ, కోపంగా, కసిగా, ఓ వేపు భయం భయంగా దాన్ని చడా మడా లిట్టి పోస్తోంది. ఆ కాళ్ళు తీసుకుపోయినంత దూరం ఆవుతో పాటు ఆ పిల్లా అంగల పంగలమీద దౌడు తీసోండి. కాలుజారి ఓసారి నేల కరిచి మళ్ళీ ఆంతలోవే కూడదీసుకుని లేచింది. మరి కొద్ది దూరం గెంతి మళ్ళి మట్టి నాకింది. ఆవు పెచ్చరిల్లి పెటేగిపోయి ఆ పిల్లని ఐర బరా యీడ్చుకుపోయింది. భయ విహ్వలంగా ఆ పీల్ప గొవు శీ పెట్టింది.

“దాని మానాన దాన్ని పోనీయ్‌. పలుపు వొదిలియ్‌ ... వొదిలెయ్‌ 1!” అని అతను వెనక నుంచి గట్టిగా కేకలు పెట్టాడు. దిక్కుతోచక, భయంతో అతనలా అరుస్తూనే ఉన్నాడు. తనుకూడా పరుగెత్తి, దగ్గరకి చేరాక గాని అసలు సంగతి టోధ పడలేదు. ఆ పిల్లి చేతికి పలుపు గట్టిగా చుట్టుకుపోయింది. అవు ముందుకి లాగినప్పుడల్దా మణికట్టు ఒరుసుకు పోయింది. అదృష్టం బావుండబట్టి, ఆతను చేలకడ్డం పడి పరిగెత్తి అకస్మాత్తుగా ఆ ఆవుముందు నిలబడేసరికి అది కొయ్యబారి నిలుచుండి పోయింది. అతను ఒడుపుగా పలుపు తప్పించి, ఆ పిల్లని పచ్చికమీద కూర్చోబెట్టాడు.

“దెబ్బ బాగా తగిలిందా!“ -_. ఆదుర్దాగా అడిగాడు.

ఆ పిల్లి నింపారిగా లేచి, దుమ్ము దులుపుకుని, పరికిణీ కొంచెం పక్కకి తీసి డోక్కుపోయిన మోకాళ్ళ కేసి చూసుకుంది. అలుపుతో వెంటనే మాట బైటికి రాలేదు,

“ఇక్కడే గీసుకు పోయింది. ఫర్లేదులే. ఇక మెల్లిగా నడవగల్డును అమ్మో! ఎంత భయమేసింది!”

లోతుగా ఒరుసుకుపోయి ఎ్యరబడ్డ మణికట్టు కేసి చూసుకుని, కాస్త ఉమ్ము రాసి గట్టీగా వోటిక్కరుచుకుంది. చాంతో కొంచెం నిమ్మశించినట్టయి, “అమ్మయ్య!' అని నిట్టూర్పు వౌదిలింది.

“పోట్లావు కాదు గాని పొద్దున ఎదయినప్పట్నుంచి యిట్లానే చిందులు తొక్కుతా వుంది. అందుకని లబోర్డ్‌రీ ఫారం తోలుకుపోతున్నా” అంది,

“ఘహైరానికా * భేష్‌ ! నేనూ ఆడికే వొస్తున్నా పదా అన్నాడు జొన్‌,

ఆతను ఆ అమ్మాయిని ఇదివరకే బాగా ఎరిగున్నట్టు మహా చనవుగా మాటలు కలుపుకు పోతున్నాడు. ఆ అమ్మాయి తలెత్రి అతనివేపు పరిశీలనగా చూసింది. ఖారీ వ్మిగహం .. కాపింగు జుట్టు .. తీన్చెదిద్దినట్టు ముక్కూ, మొవూం .. ఆతనికింకా ముఫ్రై యేశ్ళయినా నిండకపోయినా ఆ పిల్ల కంటికి ముదురు వునిషిలా బౌపించాడు. పద్నాలుగేళ్ళ వయసొచ్చినా ఇంకా ఆ పిల్ల పీలగా వుండి పసిదానిలా జౌపించింది.

“నువ్వు సర్దారువి కదూ! నాకు తెలుసులే. వ్యడంగం వొదిలేసి ఆలెగ్డీ దొరదగ్గిర కమతానికి కుదిరావ !”ొఅంది.

పరిహాసానికి చనవుగా రైతులు తనకి పెట్టిన సర్ధారు బిరుదు ఆ పిల్ల నోటంట విని లోలోన కులుకు;.0టూ ఆమెకేసి సాలోచనగా చూళాడు. స్పుటంగా కసిపించే

డీ భూమి లేత రొమ్ములు, కోల మొవాం, ఆగాధాలు దాచుకున్న నల్లటి కళ్ళు; నిండు గులాలి రంగు పెదాలు . ఈ చిన్నదానికప్పుడే పడుచుదనపు వన్నెచిన్నెలన్నీ అమిరాయే అని జాన్‌ విస్తుహోయాడు.

ఆ అమ్మాయి బూకిదరంగు పరికిణీ వేసుకుంది; నల్లటి ఊలు రవిక తొడుక్కు-ంది; తలమీద గుం్యడటి టోపీ పెట్టుకుంది. ఆ అమ్మాయి మేను ఎండకు కాగి కందిపోయి ఎరుపురంగు తిరిగింది.

“నువ్వు మోషే చిన్న కూతురివి కదూ! ఇంత సేపటిబట్టి నాకు గుర్తు తగల్నే లేదు.” అన్నాడు జాన్‌ బిగ్గరగా,

కౌను నా పేరు (ఫాంస్వాజ్‌.*

“అట్టా చెప్పు. నిరుడు మీ పెద్దయ్య కొడుకు బ్యుతో నాతోపాటు ఫారంతో వంజేశాడు. అప్పుడు మీ అక్కతో మహి జో స్తీగాతిరిగేవాళ్త!'” అన్నాడు జాన్‌,

“నిజవే(. అందుకే దానికిప్పుడు ఆరో నెల, అక్కని వొదిలిపెట్టి చల్లగా తప్పు కున్నాడు. ఇప్పుడు షామాద్‌ ఫారంలో పంజేస్తున్నాడంటో అంది ఫాంస్వాజ్‌ ఆతి మామూలుగా,

“అదా సంగతి ! ..వాళ్ళ చక్కర్లు నే చూశాన్లేోఅని జాన్‌ వంత పాడాడు.

గడ్డి వామి వెనకాల లిజా, బ్యుతోల పేమ కలాపాల తాలూకు పాత జ్ఞాపకం ఓకటి మనసులో మెదిలి జాన్‌ ముసి ముసి నవ్వులు నవ్వాడు బ్యుతో సరసన కూర్చుని లిజా తన నలిగిపోయిన మణికట్టుకి పెదాలు తడిచెయ్యటం, తను హఠాత్తుగా వాళ్ళ ఎదటపడేసరికి ఆ ఇద్దరూ కళవళ పట్టం జాన్‌కు గురొచ్చింది.

ఈ లోపు అవు పక్కచేలో పడి మేసి పారేస్తోంది. జాన్‌ బాహ్య (ప్రపంచంలో పడ్డాడు. తొడుగు లాగిన గురాలు చుట్టు దారి దాటి అప్పటికే రోడ్డెక్కాయి. చర్చి శిఖరం చుట్టూ ఓ కాకి జంట కౌవ్‌ కొవ్‌ మని అరుసో (పదవీణం చేసోన్నాయ్‌.

“అరె! అప్పుడే మద్దిశాలయిందే. ఇక మనం నైర్టేర్దాం” అన్నాడు (ఫాంస్వాజ్‌ వేపు తిరిగి

పక్క-చేలో పడి చిందరవందరగా తొక్కిపారేస్తున్న ఆవుకేసి చూపిస్తూ-”చూడు, మీ యావు చేనంతా ఎట్టా తొక్కి. పారేస్తా వుందో! ఎవరైనా చూస్తే . “అన్నాడు జాన్‌.

“పోనిద్దూ. మరేం ఫర్వాలేదు. ఆ డేను మాదేగాం దీన్ని దెవసం చెయ్య! దీని కాళ్ళురిగి పోను! మా చేలోనే నన్ను కింద పడేసి బరబరా లాక్కుపోయింది .. ఊరు దాకా ఈ పక్కన చేలన్నీ మావేగా. ఇది మాది; దీనికి కాస్త పైన కనపడేది మా వూవాన్‌ బాబాయి చేను; ఇంకొ ఎగువనున్న చేలుమా ల్మగాందే అ 'త్తయ్యవి ఆంది; (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆ పొలాలకేసి చెయ్యెత్తి చూపిస్తూ,

(ఫాంస్వాజ్‌ చేలో దిగి, పలుపు పట్టుకుని ఆవుని గట్టుమీదికి లాక్కొచ్చిందాకా ఆ పడుచువాడికి తను కృతజ్ఞతలు చెప్పాలని స్ఫురించలేదు. వెంటవే ధవ్యవాదాలు తెలిపింది.

భూమి ర్‌

ఇద్దరూ డొంక ఎక్కారు. మాటా పలుకు లేకుండా మైళ్ళకు మైళ్ళు మౌనంగా నడుచుకుంటూ పోయే రై తులా ఇద్దరూ మాటలు కట్టిపెట్టి నిశ్శబ్దంగా నడుస్తున్నారు. ఎడం వేపు కొండ దిగువన బస్తీకి వెళ్లే రోడ్డుమీద బళ్ళు బార్లు తీరి సాగిపోతున్నాయి. ఒంటి గంటగ్గాని సంత మొదలవదు, చ్మకాలమీద బరువుగా కదుల్తూ పోతున్న బళ్ళు దూరానికి మిడతల దండులా కనిపిస్తున్నాయి.

“*వూవాన్‌ బాబాయి; రోశాపిన్ని ఇవాళ వకిలు కాడికి పోతున్నారు అంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ నిశ్శబ్దాన్ని భంగపరుస్తూ.

ఆ అమ్మాయి చూపులు ఎక్కడో మైలుదూరాన గింజ మోస్తరుగా ఆతిచిన్నదిగా కనిపించే బండిమీద లగ్నమయ్యాయి. ఆమెకి ఓడ సరంగుకున్నంత దూరదృష్టి ఉందిః ఆమాటకొస్తే పల్లెటూళ్ళవాళ్ళంకా అంతే. ఎంత దూరంలోనైై నా ఉండనీ. ఎవర్నిగాని, దేన్ని గాని, యిజ్లే పోల్చుకుంటారు. వాళ్ళకది కొట్టిన పిండి.

“నేనూ విన్నా, అయితే, నుసలయ్య ఇద్దరు కొడుకులకి, కూతురికి భాగాలు పంచటం ఖాయమైందన్న మాటో

*ఆ అంతా ఖాయమైంది. అందరు ఈ రోజు వకిలుగారి కచ్చేరిలో పోగవుతు న్నావు”

దూరంలో సవార్లు వేస్తూ వెడుతున్నబండి మీదే ఆమె చూపు నిలచిపోయింది

“బ్యుతో జోలీ మినవో ఆ వూసే మాకక్కరలేదు; వేర్తు పడ్డాక బ్యుతో తనని చేసుకుంటాడని మా అక్కకి ఆశ” అంది (ఫాంస్వాజ్‌.

“బ్యుతోగాడా? వాడి సంగతి నన్నడుగు, వాడి వాటా వాడు పుచ్చుకుని చక్కా చెక్కేస్తాడు. తియ్యగా మాయమాటలు చెప్పి ఆడపిల్లల్ని ముంచటం వాడికి వెన్నతో పెట్టిన విద్య. మెతగ్గా మెత్తగా లొంగిరాక పోయారో మోటుగా లొంగదీసుకుంటాడు” అని జాన్‌ నవ్వేశాడు.

అవాడు పంది వెధవ. అయినవాళ్ళ పిల్లని నమ్మించి నట్టేట ముంచటం వాడికే చెల్లు” అంది (ఫాంస్వాజ్‌ కసిగా.

ఆవు మళ్ళీ చిందులు మొదలెట్టింది. ఆమెకి దానిమీద చెడ్డకోపమొచ్చి రోషంగా పలుపుని ఒక్క. ఊపూపి వెనక్కి. గుంజింది. మెరక చుట్టూరా (ప్రదక్షిణం చేసిన డొంక అక్కడితో అదృశ్యమైంది. దూరాన రోడ్డుమీద ఐళ్ళు కనబడ్డం లేదు. అటూ ఇటూ ఆనం తంగా పరుచుకున్న పౌలాలు మినవా మరేమీ కానరావటం లేదు. డోవ చదునుగా, సాఫీగా నడుస్తోంది. ఎక్కడా ఎగుడు దిగుళ్ళ లేవు. మచ్చుక్తైనా ఒక్క దుబ్బులేదు నుబ్బులు మూగి నల్లగా మూసుకుపోయిన మి్నులు కింద ఆ దోవ ఇంకా మునుముందుకు సాగిపోయినట్టు కనిపిస్తున్నా, అ౨ ఫారంతో ఆగిపోతుంది. ఫారం దగ్గరపడింది. లబోస్‌ మైదానపు ధ్యాన మగ్న గాంభీర్యానికి నిశ్చేష్లులె పోయినట్టుగా ఆ ఇద్దరు మళ్ళీ మౌన ముద ధరించారు.

గ! భూ లటోర్షరీ ఫారంలో నలుచదరంగా, విశాలంగా ఉన్న జాగా మూడువై పుల మూసు కుపోయింది. ఒకవైపు పశువుల బావడి-రెండోవై పు గ్యొరెల దొడ్డి-మూడో వేపు ధాన్యపు కొట్టు, మధ్యాహ్నం కాబట్టీ ఆ జాగా అంఠా నిర్ణనంగా ఉంది. తిన్నగా వంటయింటి గుమ్మంలో గువ్వలాంటి ఓ పడుళు నిలబడుంది. కళ్ళల్లో అందం ... ఆతిశయం....

“=ఈపూట యేవీ. తినవా యేంటి?” అంది ఆవిడ జాన్‌ని పిలుస్తూ.

"అందుకే వొస్తున్నా జాక్‌ లిన్‌!” అనరిబాడు జూన్‌.

రోడ్డు పని చేసుకునే కోన్యే కూతురు ఇాక్‌లిన్‌ పన్నెండోయేట ఆ ఇంట్లో అంట్లు తోమటానికి చేరి నెమ్మదిగా కామందుకు ఇలాకా అయి నేటికి నె త్రికెక్కి.కూర్చుంది. కళ్ళు మూసుకుపోయి ఆ ఇంటి యిల్హాలిలాగా ఇష్టారాజ్యంగా పెత్తనం వెలగబెడుతోంది.

“నువ్వా, (ప్రాంస్వాజ్‌ 1 ...ఆవును కలపటానికి తోలుకొబ్బావా! కాసేపు ఆగు. పాలేరు ఈపాటికి వచ్చేస్తూవుండాలిొ” అంది జాక్‌ లిన్‌.

జాన్‌ వంటింట్లో అడుగు పెట్టాడో లేదో ఆమెగారు నవ్వులు ఒలకబోస్తూ, మీది మీడికి జరిగి అతణ్ని గట్టీగా వాటేసుకుంది. ఎవరైన చూస్తారనే జంకు, సంకోచం బొత్తిగా లేవు కామందుతో తమితీరక కమతగాని మీద సరదా పడింది.

(ప్రాంస్వాజ్‌ ఒంటరిగా బైట అరుగుమీద కూర్చుంది. ఎదురుగా పెంటపోగు మూడొంతుల స్థలం మింగేసింది. కోళ్ళగుంపొకటి పోగు కుళ్ళగించి చెరిగేస్తూ. ఎరువులో కాళ్ళు గుచ్చి వెచ్చజేసుకుంటున్నయ్‌. చల్లటి గాలిలోకి ఎరువులోంచి వెచ్చటి నీలి ఆవిరి లేస్తోంది.

జాన్‌ తిండి తిని బైటికి రొవటానికి గంటన్నర పట్టింది. ఆంత సేపూ (ఫాంస్వాజ్‌ క్రైట ఒక్కల్తీ నిశ్చలంగా కూచుంది. జాన్‌ వైటికొచ్చి ఆమె పక్కన ఆరుగుమీద చతికిల పడులూ, “ఈ వెధవ ఇంకా అయిపు లేడే! అన్నాడు పాలేరు రానందుకు విసుగ్గా.

(ఫాంస్వాజ్‌ ఓపిగ్గా, మనంగా కూర్చుండి పోయింది, కా స్సేషపయాక_*అయితే, నర్హొరూ! నీ పేరు వుట్టి జానేనా * అనడిగింది.

“నా పూర్తి పేరు జాన్‌ మాకార్‌” అన్నాడతను.

“నువ్వు ఈ [పాంతం వాడివి కాదా 1”

“ఉహుల మాది దక్షిణాది.”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ అతనికేసి ఆశ్చర్యంగా చూసింది, అంతలేసి చూరొల్నుంచి పని కోసం ఇంతంత దూరం ఎట్టా వొస్తారా అని విస్తుపోయింది. క్ష్‌

“పచ్నర్థం కిందట ఇటలీలో సైన్యం నుంచి డిళ్చార్డె వొస్తుంటే ఓ సావాసగాడు ఇటు వేపు లాక్కొచ్చాడు. వ్యడంగం పని గిట్టుబాటు కాక, ఆడి మానేసి ఈ ఫారంలో చేరాను అన్నాడు జాన్‌.

“అట్లాగా! “ అంది ఫాంస్వాజ్‌ అతని మీంచి చూపు తిపుకోకుండానే.

భూమి ౯ ఇంక తాళలేనని ఆవు పెద్దగా రంకె వేసింది. బావిట్లో మూసిన తలుపు వెనక నుంచి ఆంటోతు బొంగురుగా బుసకొట్టింది,

“విన్నావా! అ ముసలి దెయ్యం అప్పుడే పసిగట్టింది. మీయావు రంకె విన్నది. ఇకదానికింకేమీ చెప్పక్కగ్లేదు వొచ్చిన పనేమిటో దానికి తెలిసిపోయింది. దాని కన్ను గప్పటం ఎవరితరమూ కాదనుకో,” ఆంటూ మాట మధ్యలో తుంచేసి “హెలేర్ర ఇప్పు డప్పడే వొచ్చేట్టు లేడు. ఆంబోతును నేను బైటికి తెచ్చేదా!?” అనడిగాడు.

“ఆదే మంచిపనిో ఆంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌, |

జాన్‌ చావడి తలుపు తెరిచాడు. గాడికి అటూ ఇటూ. రెండు వరసల్లో మువ్ఫై ఆవులు కచ్లేసివున్న్నై. వాటికి ఎడంగా ఓ మూల కట్టేసిన తెల్ప పొడల కరాబోతు కాబోయే కార్యం తలుచుకుంటూ కట్టుగుంజ దగ్గర్నుంచి అరు సాచింది,

మెడ పలుపు ఊడదీశాక నిమ్మళంగా బై టికొచ్చింది. హఠాత్తుగా వెల్తుర్లోకి రావ టంతో అదిరిపోయినట్టుగా ఒక్క క్షణం కొయ్యబారి నిలిచి పోయింది. తరవాత బలం కూడదీసుకుని, పిరిగ్గా తోక కదిల్చింది. ఎత్తుగా అరు ఉబ్బింది. మూతి ముందుకు పెట్టి బుసకొట్టింది. ఆవు మ్యూతం కదల్లేదు, మెదల్లేదు. తన పెద్దకళ్ళు ఆంబోతు వేపు తిప్పి నిర్వికారంగా చూసి కొద్దిగా చూపుదింపింది. ఆంబోతు కదిలి ముందుకొచ్చి దాన్ని రాచు కుంది. తటాల్న మోటుగా మలుగులు మీద తల ఆనించింది. నాలుక ముందుకు సాచి తోకని ఆవతలికి నెట్రేసింది. ఆవులో యే చలనమూ లేదు. కాని ఓ విధమైన ఆవేగంతో కూడిన వొణుకుతో చర్చం ముడుచుకుపోయిం 3. జాన్‌, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ లిద్దరూ చేతులు వేళ్తాడేసుకుని, గంఖీరంగా మొహంపెట్టి ఆ తంతు చూసున్నారు.

కొతాలకీన్‌ జాతి పపువులంటే భారీదనానికి పెట్టింది పేరు. అంచేత ఓ పట్టాన ఆవు అంటోతుకు ఆలివి కాలేదు.

జాన్‌ సాయంతో (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కలగజేసుకోక తప్పలేదు. ఎలాగ్రై తేనేం, చివరికి వచ్చిన పని పూర్తయింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ పట్టుదల, పంతం చూసి జాన్‌ నివ్వెర పోయాడు. సాధారణంగా అటువంటి సందర్భాల్లో ఆడపిల్లలకేసి పోకిరీ క్కురాళ్ళు రువ్వే జులాయి మాటలు ఆతనికి తట్టనేలేదు. ఆ ఆమ్మాయి ఆ వ్యవనారాన్ని అతి మామూలుగా తీసు

కున్నస్టే కనపడింది. నిజానికి, అందులో నవ్వటానికే ముంది! పకృతి ధర్మం అది.

జాక్‌ లిన్‌ మాతం ఒకటి రెండుసార్లు గుమ్మంలో నిలబడి వెకిలిగా యికిలిస్తూం అలయ్‌! మంచి వాటమైన పిల్లవే. ఇరుకులో పెట్టినా వౌదిలించుకొచ్చే వొడుపున్నదానివే, నోట్లో వేలు పెట్టినా కొరకటం చాతకాని జతగాణ్న్‌ పట్టావులే” అంది.

జాన్‌ పగలబడి నవ్వాడు [పొంస్వాజ్‌ సిగ్గుతో నుడుచుకుపోయింది, తడబాటు దాచుకుందుకు నానా తంటాలు పడింది. డబ్బులు ముడేసిన రుమాలు కోసం వెదికి వెదికి చిట్టచివరికి బై టికి తీసి, “ఇయిగో పైసలు.... మరి నే పోయొస్తా” అని ఆవుని తోలు కుంటూ ఇంటి ముఖం సట్లింది.

ఠి భూమి

పెసలు జాక్‌లిన్‌ చేతికిచ్చి, మరో చేలో విత్తులు పోసేందుకు నంచి తగిలించు కుని జాన్‌ ఆమె వెనకాలే బైల్దేరాడు. [ఫాంస్వాజ్‌ ముందు నడుస్తోంది. ఆతను ఆమె వెనకాలే ఆడుగులు వేస్తున్నాడు. డొంక ఇరుకు కావటాన ఒకరి వెనక ఒకిరు నడవాల్సి వచ్చింది.

“తోడు తస్పిపోర్లే. జాన్‌! నువ్వు తప్పి పోయినా ఆ పిల్ల వెతికి పట్టుకోగల్టులే.”* వెనక నుంచి జాక్‌లిన్‌ గొంతు చించుకుని ఎకసక్కె ఆడింది.

ఈ తూరి ఇద్దర్లో ఎవ్వరూ నవ్వారు కాదు. ఇద్దరూ. పెళ్ళి నడకలు నడుస్తు న్నారు. కొద్దిదూరం నడిచాక (ఫాంస్వాజ్‌ నిశ్శబ్దం చెదరగొడుతూ, “*వరాయి ఆడ కూతుర్ని మగాళ్ళ ముందు ఆవిడట్తా చులకన చెయ్యదగ్గ మనిషేనా? తిప్పినేనూ ఒకటి అంటించివుండాల్సిందొ అంది.

జాన్‌ మౌనంగా ఉండిపోయాడు,

ఆమె అతనికేసి సుకారంగా చూసూ, “మీ దొరని పెళ్ళాడేసినల్లే టక్కులు చేస్తుందంటగా నీకా ముచ్చట్లు బాగా తెలిసుండాలి” అందిం

“ఆవిడకెట్లా నచ్చితే అట్లా చేసుకుంటుంది. ఆది ఆవిడిష్టం” అన్నాడతను.

=ఆండ్రేలే. నేను తమాషాకడిగాను, ఆదీ-నువ్వు మానాన్న యీడువాడివికదా అని. కాని, బ్యుతో మా అక్కకి చేసిన మోసం చూశాక, నన్ను నేను ముక్కలు ముక్కలుగా తరుక్కుంటాగాని అట్టా ఒకడి చేతుల్లో పడనంటే పడను” అంది [ఫాంస్వాజ్‌ రోవంగా.

ఆరను నిశబ్దంగా తలొంచుకుని నడిచాడు. విత్తులు పోయాల్సిన చేను రానే వచ్చింది. ఆక్కడితో ఆతనాగిపోయాడు. ఆమె అతనికి మరోతూరి కృతజ్ఞత చెప్పి ముందుకు సాగిపోయింది ఆమె ఆకారం [కమేణా చూరంలో కలిసీపోయి కనుమరుగయ్యే దాకా ఆతను రెండు మూడుతూర్లు తలెత్తి కళ్ళు గుచ్చి గుచ్చి పొలాల మధ్యగా ఆమె వెళ్ళిపోయిన వేపే చూస్తూ ఉండిపోయాడు. ఆమె చర్చి మలుపులో అదృశ్యమైంది.

పొద్ద వాటారింద్‌ పైన మబ్బుపట్టి మసగ్గా వుంది, వసంతిం వచ్చేదాకా కొద్దిమాసాల పాటు సూర్యబీంబం బూడిదరాశిలో పూడిపోయి బైటికి రానట్టు తోచింది అంత మనుగు లోనూ పిసరంత తెల్లగా మెరిసిన వెలుగుపోచ కింద చర్చి శిఖరం ఉన్నతంగా అగుపిం చింది. *వ్యగ్‌' లోయ అదృశ్యపుముడతల్లో రోన్స్‌ [గామం మాటుమణిగి అనవాల్లేదు. ఉత్తరాన షార్ట్‌ దిశగా దిగంతరేఖ ఏకవర్దచ్చితంలో అడ్డంగా గీసిన ముచ్చటైన సిరా గీతలా మట్టివన్నెలో కలగలిసిపోయిన మన్న్నూ మిన్నుల్ని విడదీసోంది.

మధ్యాహ్నం దాపేకనే మంది పెచ్చయినట్టున్నారు. ఎటువేపు చూసినా కోలాహలంగా విత్తులు పోసున్న జనమే. ఏ చిన్న మడిచెక్కకేసి చూపుతిప్పినా ఎవరో ఒకరు కని పిసున్నారు.నేల యీనినట్లు, చీమలపుట్ట పగిలినట్టు కనిపిస్తున్నారు. ఈ అనంత విశ్వంలో అణువుల్లా బౌపిస్తున్నారు చీమల్లా మొక్కవోని పట్టుదలతో, పంతంతో అపారమైన పుడమి నెదిరించి పోరాడుతున్నారు. పకృతి మీద, జీవితం మీద అంతిమ విజయం వాళ్ళదే.

భూమి రి పొద్దు గుంకించాక జాన్‌ విత్తులుపోకాడు. విత్తులు పోసుకొచ్చిన సంచీ ఉత్తిదై పోయింది, చల్లిన విత్తనాలతో చేలు చేవ దొడిగాయి, లై

శనివారం. బస్తీలో సంతరోజు. చుట్టుపక్కల పల్లెల్నుంచి వచ్చిన రైతులో కా కోలాహలంగా వుంది. మిగతా రోజుల్లో నిశ్శబ్దంగా, నిర్మానుష్యంగా వుండే వీధులు జనంతో కిట కీటలాడ్తూ సందడిగా వున్నాయ్‌. వకీలు బయ్యాంష్‌ తెల్ల డావాలో వీధి వార ముందు గడిలో కిటికీ తెర తొలగించి చిన్న గుమాస్తా ఒహడు రోడ్డు మీదికి తొంగి చూస్తున్నాడు. లోపల విల్లో ఇద్దరు గుమాసాలు నల్లి దేవదారు బల్లముందు కూర్చుని కాయితాల్లో మొహం దూర్చి చక చకా రాసుకుపోతున్నారు. ఆ ఇద్దర్లో వయస్సు మళ్ళిన గుమాస్తాకు బాన పొట్ట. రెండో గుమాస్తాకు వయస్సు చెల్లక పోయినా లివరు జబ్బుతో పీక్కుపోయి డోక్కుపోయి ఉన్నాడు.

ఆ దేవదారు బల్ల, ఏడెనిమిది కుర్చీలు, ఒక పోత ఇనుప సొయ్యి-యివీ ఆ గదిలో ఉన్న సరంజామా. పేరుకు మాతమే ఆది పొయ్యి. డిశంబరు నెల దాకా అది ఓ మూల మురిగిపోతూ వుంటుంది. ఆర్బస్టుల పండగనాడు మంచుకురుస్తున్నా ఆ పొయ్యికి మోక్షపా పి లేదు. గోడలకు బిగించిన ఆలమార్తలో మూలలు పీగిలిపోయిన అట్ల పెట్దిలోంచి చివికి పోయిన కాగితాల కట్టలు వెల్తుకొచ్చాయి దుమ్ము నిండిన కాగితాలు డోకు పుట్టించే సిరావాసన ఆ గదిలో వాతావరణాన్ని కలుషితం చేళాయి.

గదిలో ఓ వార పల్లెటూరు. నుంచి నచ్చిన ఒక నడికారు దంపతులు భయ భకులో వినయంగా ఒదిగి కూర్చున్నారు. ఆ ఇల్హాలికి ముఫ్ఫైనాలుగేటృంటాయి. నర్పిటి జుత్తు-మొహం ముచ్చటగానే వున్నా ముక్కు లావై పోయింది. ముఖమల్‌ అంచు రవిక వేసుకుంది. పనిపాట్టలో రాటు దేలిన చేతులు పైకి కట్టుకుంది. కళ్ళు తీక్షణంగా మూల మూలలకి పరకాయించి చూస్తున్నాయి. గదిలో కట్టలు కట్టలుగా పడున్న దస్తా వేజులు, ధరావతు ష్మతాలు వగైరా చూస్తూ ఆవిడ ఆశ్చర్య్శంలో మునిగిపోయింది,

అమె పక్కన కూర్చున్న వ్యక్తి వయస్సులో ఓ అయిదేళ్ళు పెద్ద. విమ్మకు నీరెత్తినట్లు నిశ్చలంగా కూర్చున్నాడు. ఎ(రనేల రంగులో వున్న అతని మొహంలో ఏ భావం తాలూకు భాయా గోచరించదు. మత్తుగా వున్న ఎద్దు కళ్ళలాంటి అతని పెద్ద కళ్ళు హన్యంలోకి చూస్తున్నాయ్‌.

వకీలు గారు తన బావమరిది అలెగ్దాండర్‌ ఊర్చ్‌కేంతో కలిసి లోజనం ముగించి తలుపు తెరుచుకుని గదిలోకి వచ్చాడు. యృ్మాఖెయేక్ళ పై ఐడ్డా మొహం తేటగా,

10 భూమి తేజస్సుగా ఉంది. బండ "పెదాలు. వాలిపోయిన కనురప్పలు=-కళ్ళ కింద కాకి కళ్ళని స్ప్ఫురింపజేసే ముడుత. ఆ ముడుతే ఆ మొహంలో చెరగని నవ్వుల నుడత- కళ్ళకు జములు అద్దాలు తగిలించుకున్నాడు. మాటి మాటికీ చెయ్యి మీసం దువ్వుతోంది.

“ట్ట! ... దెల్‌ ఓమా! మీ మావ పూవాన్‌ భాగాలు పంచి పెట్టటానికి నిశ్చయించు కున్నాడన్న మాట! బావుంది, బావుంది” అన్నాడు వకీలుగారు గదిలో (పవేశిస్తూనే.

వెంటనే ఆడగూతురు ఆందుకుని, “*జౌనండీ అందరం ఇక్క-డే కూర్చుని వ్యవ వోరం పూ ర్రిచేసుకుందామనుకున్నాం. అదంతా మీ చేతులమీదుగా జరిగిపోవాలో అంది.

“అట్టాగే ఫానీ ఇంకా ఒంటిగంటయినా అయినట్టులేదు. మిగతావాళ్ళను కూడా రానీ" అన్నాడు వకీలు.

వకీలు బయ్యాంష్‌ ఫానీ భర్త దెల్‌ ఓమ్‌తో కాస్సేపు పిచ్చాపాటీ ముచ్చటించాడు. దెల్‌ఓమ్‌ అంటే ఆ చుట్టపక్కల మోతుబరి ఆసామి. కాబట్టి, వకీలుగారు అతగానికి సముచిత మర్యాద చూపించాడు. ఆ మధ్య రోజు రోజుకు మందగిస్తున్న ధాన్యం ధర వరలు గురించి కొద్దిసేపు మాట్లాడి, తరవాత నెమ్మదిగా లోసల కచేరీ గదిలోకి వెళ్ళి పోయాడు.

కలాలు ఐరబరలాడిస్తున్న గుమాస్తాలిద్దరూ తలెత్తకుండా త్మీవంగా పని చేసుకు పోతున్నారు, దెల్‌ ఓమ్‌, ఫానీ మెదలకుండా మిగతావాళ్ళ కోసం ఎదురుచూస్తూ కూర్చుండిపోయారు. నిజానికి, ఫానీ బాలా అదృష్టవంతురాలు; యోగ్యుడైన మొగుడు దొరికాడు. ఆ స్తిపాస్తులకి కొదవలేదు. పైగా అతను పెద్దమనిషి. అన్నీవున్న అటువంటి భర దొరకటం అంటే మాటలు కాదు. పెద్దగా కట్నాలు, కానుకలు గుప్పించి అతణ్ని సంపాయించుకుందా అంటే అదీ లేదు. అంతే కాదు; పెళ్ళి కాకుండానే కాలుజారి అల్లరి హైలయ్యే దురవస్థ అంటే యేమిటో ఎరగనిది. ఆమె ఆ స్తిపాస్తులో ఆ తవారింట అడుగు 'ెట్టనందుకు ఆతను రవ్వంత చింతపడలేదు. పైగా, ఆమెవంటి సలక్ష్షణమైన భార్యా దొరకటమే అదృష్టం అనుకుని ఆనందపడ్డాడు. ఫాసీ ఓళ్ళు దాచుకోకుండా యింటి చాకిరీ యావత్తూ ఒక్కటే చేసుకుపోతుంది, ఒబ్బిడిగా సంసారం దిద్దుకొస్తుంది. అంతకు మించి అతను ఆమెలో మరేమీ కోరలేదు. కోరింది తీరింది. ఆదే ఆతనికి తృప్తి. ఇంకో రహస్యం కూడా చెప్పాలి. అతనికి ఆమె మాట వేదవాక్కు. ఆ ఇల్లాలి అభిమతమే ఆతని అభిమతం; ఆమె ఆమోదం ఆతని అమోదం.

కిటికీ చువ్వలకి ముక్కు తాటించి వీధిలోకి చూస్తున్న చిన్న గుమాసా పక్కనే వున్న నుసలి గుమాస్తాతో “ఏసు [ప్రభువు దిగుతున్నాడు” అన్నాడు మెల్లగా. నోటికి చెయ్యి అడ్డం పెట్టుకుని ముసిముసిగా నవ్వుకున్నాడు,

పానీ వులిక్కిపడి, భ 'ర్తవేపు జరిగి, “ఇదుగో ఇటు చూడండి. ఈ వ్యవవారం సౌంఠం నా కొదిలేయండి. మా అమ్మానాన్నల మీద నాకెంత ఆ పేశవున్నా వాష్మ అన్యాయం తల పెడితే మ్మాతం ఊపేషించి ఊరుకోను, అ బ్యుతో, హిసిందేగావృన్నారే- వాళ్ళని జాగర్తగా ఓ కంట కనిపెట్టి ఉండాల్సిందే అంది.

భూమి కే!

హిసిందే, బ్యుతోలంటే పరాయివాష్ళు కాదు; ఆవిడకి, సాగాత్తు అన్నా శమ్మప్త.

అన్న రాకని ఆవిడ కిటికీలోంచే చూసింది. అతగాణ్ని అసలు పేరు పెట్టి పిలిచే ఆనవాయితీ ఆ చుట్టు పక్కల ఎక్కడా లేదు. ఆ పరగణా అంతటా అతను “జీసస్‌ (క్రీస్తో. ఆ పేరు చెబితే తప్ప అతనంటే ఎవ్వరికీ తెలీదు. ఆతను వెనక కొన్నాళ్ళు అల్టీ రియా యుద్ధాల్లో పాల్గొని కొన్నేళ్ళ (క్రితం విడుదలై వచ్చి (పస్తుతం పనీపాటా మానేసి చిలరమల్లర దొంగతనాలక్కూడా తెగించి కాలక్షేపం సాగిస్తున్నాడు. అల్జీరియా యిద్ధం ముగిసిపోయి, తను దేశం తిరిగొచ్చినా అతని దృష్టికి ఓడిపోయి పారిపోయే అమాయక అరబ్‌ దేశదిమ్మరి తెగల్లో ఈ లోకమంతా నిండివున్నట్టుగా తోస్తుంది అతనికి సర్వ అవలమషణాలూ ఉన్నాయ్‌. పేకాట పిచ్చి వుండనే వుంది. పూటుగా చుక్కేసుకుంటాడు.

జీసస్‌ లోపలికొచ్చాడు. మనిషి మంచి పొడగరి నలభై యేళ్ళ వయస్సుకి తగ్గ (ప్రౌాధత్వం గోచరిస్తుంది. అతని ముంగురులు ఉంగరాలు తిరిగినై; ఆతని గడ్డం పొడుగ్గా కొనదేరి సంస్కారహీనంగా వుంది. అతని మఖం జీసస్‌ శీర్టీవదనం; ఆతని బట్టలు ఆసహ్యంగా 'మట్టికొట్టుకుని మురికి ఓడ్తున్నై. అతని టోపీ నలిగి నలిగి వికారంగా తయార్రైంది. అతని వేళ్ళ మధ్య నెమ్ము తగిలిన నల్లటి చుట్ట మందకొడిగా కాలూంది. అతను ఉదయం ఐసీ వొచ్చినప్పట్నుంచి అదేపనిగా తాగుతూనే ఉన్నాడు. ఇన్ని అవలక్షణాలున్నా అతని అందమైన కళ్ళ లోతుల్లో నిష్కపట పరిహాసం తారాడ్తూవుంది.

“ముసలాళ్ళిద్దరూ ఇంకా రాలే?” అనడిగాడు జీసస్‌.

ఐక్క- గుమాస్తా తల అడ్డంగా ఊపాడు. జీసస్‌ గోడకేసి కూన్యంగా చూస్తూ ఓ నిమిషం నిలబడ్డాడు. వేళ్ళ సందున చుట్టి కొడిగట్టింది. అతని పేరుమీద (పదార మయ్యే చ్మితమైన కథలు కొన్ని గుర్తుకొచ్చి చిన్న గుమాస్తా తనలో ఈతను నవ్వు కున్నాడు. జీసస్‌ నెమ్మదిగా బైటికి నడిచాడు.

అతనలా బైటికి వెళ్ళిన అయిదు నిముషాలకల్లా :ఎసలి దంపతులు లోపలికి అడుగుపెట్టారు. పూవాన్‌ వృద్దాప్యం వల్ల బాగా వొడిలిపోయాడు. కాని వయస్సులో వున్న రోజుల్లో దిటంగా వుండేవాడు. ఆ రోజులు వేరు. ఇప్పుడంటే డెట్సైయేళ్ళు పె బడ్డాయ్‌- గడ్డమీద తీరని వ్యామోహంతో ఇన్నేళ్ళూ బండబాకిరీ చేశాడు. అయినా, ఇంకా మంటి మీద మమకారం చావక అందులోకే తిరిగి చేరుకోవాలని ఉన్నట్టు పూర్రగా వంగ ఐడి పోయాడు. కాళ్ళలో సత్తువ ఉడిగిపోయిందన్న మాటే గాని, ఆరోగ్యం ని క్మేపంగానే ఉంది. మీసాలు గోటుగా క_కెర వేయించాడు ఆ వంశస్థులకి (పత్యేక లవణంగా భాసించే పొడుగు ముక్కు ఆయన మొహంలో కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించింది. జారి వేళ్హాడ బడిపోయిన చెంపలు ముడతల మడతల్లో మునిగిపోయాయి.

ఫూవాన్‌ నీడలో ఒదిగి ఒదిగి, అంగుళం అటూ ఇటూ తప్పుకోకుండా అణుకువగా ముసలావిడ ఆయన్ని వెన్నంటి వచ్చింది. వ్మిగహం చిన్నదే అయినా మనివ్ని బొద్దుగా ఉంది. పొట్ట కొంచెం ముందుకొచ్చింది. అంతులేని ముడతల్లో నుడుచుకుపోయిన ఇమె

కలి భూమి నోరు పిసినారి పర్సులా ఉంది. వినయంగా. విధేయంగా పూవాన్‌ నిరంకుశాధికారానికి శిరసాగ్గి వెట్టిచాకిరీ చేసే సాధుజంతువు స్థాయికీ ఆమె అ యింట్లో దిగజారిపోయింది. అమ్మానాన్నల్ని చూసి లేచి నిలబడి “అమ్మయ్య! ఇప్పటికొబ్చ్బారూ ఆంది కూతురు ఫానీ. దెల్‌ ఓమ్‌ గౌరవసూచకంగా కుర్చీలోంచి లేచి నిలబడ్డాడు. జీసస్‌ ముసలివాళ్ళ వీడలో మౌనంగా వినయంగా లోనికి వచ్చాడు. చుట్ట ఆర్పేసి చప్పున చొక్కా జీబులోకి తో సేళాడు. “అందరూ వొచ్చేశారు. ఇక పోతే-బ్యుతో ఒక్కడే మిగిలాడు. ఎన్నడూ వేళకి తగలడే అలవాటే లేదు గదా! ఛి...భీ... పూవాన్‌ ఏిసుక్కున్నాడు. “మార్కెట్‌ దగ్గర కనపడ్డాడు. ఇటే బైల్డే వొస్తున్నాడు” అన్నాడు జీసస్‌. (ఖాందీ తాగి తాగి గొంతు మద్దగా మోగింది. పూవాన్‌ చిన్న కొడుకు బ్యుతో మవో మొండి ఘటం. కాబక్టే. ఆ పేరు సార్థక మైండి. (ప్రస్తుతం షామాదే ఫారంలో పనిచేస్తున్నాడు.

తండి విసుగ్గా గొణుగుతుండగా, బ్యుతో హుషారుగా లోపలికి ఆడుగు పెట్టాడు. వయస్సు ఇరవై యేడుంటుంది. పూవాన్‌ వంశస్థుల పొడుగుముక్కు. అతని మొహంలో చదునుడదేరింది. దవడ ఎముకలు దాస్షికంగా బైటికి తోసుకొచ్చాయి. నుదురు బాగా వెనక్కి జరిగిపోయి నడినెత్రి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. నవ్వుతున్న అతని నుసిరంగు కళ్ళలో కుత్సితం, [కూరత్వం తొంగి చూస్తున్నాయి. తంగడి గుణాలు సర్వం ఈ తనయుడు పుణికి పుచ్చుకున్నాడు. రాషసపు ఆశ, అందినమట్టుకు చేజిక్కించు కోవాలనే పబలి కాపష్మతయం ఫూవాన్నుంచి సంకమించినవే, తం[డీ కొడుకుల మధ్య తగవొచ్చినప్పుడల్లా "పెద్దాయన కొడుకుమీద విరుచుకుపడేవాడు. కొడుకు తిరగబడి *నన్నిట్లా తయారు చేసింది నువ్వేగదా!” అని ఎ ్రిపొడుస్తాడు.

“హక వుంచి ఇక్కడికి పది మైళ్ళు. అయినా మీరొచ్చేతలికి నేనూ వొచ్చానా! ఎప్పుడూ నన్ను తప్పు పట్టటమేగా నీకు చేతనైంది...” అన్నాడు బ్యుతో తండి నణుగుడుకు అడ్డు పడ్తూం

దాంతో గోల మొదలైంది. అందరి గొంతులు కారాస్థాయికీ వెళ్ళాయి. బైట పొలాలమీద వీగ్గరగా అరుచుకోటం అలవాకేగదా మరి! తదేకంగా పనిచేసుకుంటున్న గుమాస్తాలు అదిరిపోయి తలె త్రి వాళ్లకేసి వశ్నార్ధకంగా చూశారు ఆ గోలకి వకీలుగారు తన కచేరీ గదిలోంచి వోల్లోకి వచ్చాడు.

“అందరూ వచ్చినట్లేనా! అయితే లోపలికి రండి* అన్నాడు వక్షీలుగారు,

ఆ మాటతో అందరూ కట్టకట్టుకుని కచేరీ గదిలోకి నడిచారు. డెన్క్‌ ముందు కూర్చున్న బెల్హాంష్‌ కోర్టులో మేజిస్ట్రేటులా ఠీవిగా కనిపించాడు. పూవాన్‌ (పభళ్ళతులు దిక్కులు చూస్తూ ఎక్కడ కూర్చోవాలో తెలీక తీక మకపడ్డారు. ఎదురుగా కుర్చీలు కనపడుతున్నా కూర్చునేందుకు సావానం చాల్లేదు.

భూమి 18

“రండి, రండి. కూర్చోండి”_వకీలుగారు ఆహ్వానించాడు.

వెనక తోస్తుంటే, ముసలాళ్ళిద్దరూ గత్యంతరం. లేక కుర్చీల్లో కూలబడ్డారు. వాళ్ళకి వెనక దెల్‌ఓమ్‌, ఫానీలు పక్క పక్కనే కూర్చున్నారు. గోడవార కుర్చీలో ఎడంగా బ్యుతో ఒక్కడే ఆశీనుడయ్యాడు. జీసస్‌ కీసు కిటికీకి అడ్డంగా తన వెడల్పాటి వీపు అనించి వెలుతురు చార రానీకుండా దడిలా నిలబడ్డాడు. వకీలు గారికి చిరాకు పుట్టి, పైకి చనవు అభినయిస్తూ, “రావయ్యా, జీసన్‌ వచ్చి కూర్చో” అన్నాడు.

అప్పటికొక ఘట్టం ముగిసింది. ఇక ముఖ్య విషయంలోకి రావాలి. వకీలు నెమ్మదిగా నాందీ వచనం పలుకుతున్నట్టుగా, “పెద్దయ్యా, నువ్వు (బతికుండగానే ఆస్తిని నీ బిడ్డలకు పంచి పెట్టటానికి నిశ్చయించుకున్నావా?! అనడిగాడు పూవాన్‌ని,

ముసలయ్య ఉలకలేదు, పలకలేదు. మిగతావాప్టకూడా మూగనోము. పట్టారు. గదిలో కొద్ది క్షణాలు నిళ్శబ్దం తాండవించింది,

వకీలు బెల్హాంష్‌కి ఇదేమీ కొత్తకాదు. ఇట్టాంటి నుదీర్హ వ్యవహారాలు ఆయనకి కొట్టిన పిండే కాబట్టి వాళ్ళని తొందర చెయ్యలేదు. రెండున్నర శతాబ్దాలుగా ఆ కుటుంబంలో ఈ వృ త్తి పాతుకుపోయింది. వ్యవహార రీత్యా వ్యవసాయదార్థ కుటుంబాల నుంచి వచ్చే కక్షిదార్హ ఆలోచనలు, ఎత్తులు, మోసాలు, సందర ఎశుడ్ధిలేని సంభాషణలు చీటికి మాటికి గలగలా చెలుక్కునే ధోరణి వగైరాలన్నీ ఆయనకి నిత్యం కలిగే అనుభవమే.

ఎవరి మట్టుకువాళ్ళు గప్‌చుప్‌గా కూర్చుండిపోయారు. వకీలుగారు చిన్నచాకొకటి బైటికి తీసి గో్ళ నగిషీ చేసుకోటానికి ఉప్మకమించాడు. కొద్ది సేపయ్యాక, ఆయన ఫూవాన్‌ వేపు చూపు నిలిపి “నువ్వు మనస్ఫూర్తిగా నిశ్చయించు కున్నావని నా నమ్మకం. ఏమంటావ్‌!” అన్నాడు.

జవాబు చెప్పటోయే ముందు వూవాన్‌ చుట్టూ కలయ జూకొడు. అందరివేపు దృష్టి సారించాడు. ఒకంతట మాటలు దొరక, తడబడ్తూ. “ఆ( ఆ ,. అంతే. మీతో కోతల రోజుల్లోనే మనవి చేసుకున్నానా! “ఇంకోమారు ఆలోచించుకో అన్నారు మీరు. తరవాత చాలా తడవలు ఆలోచించుకున్నా, ఏదెలా జరిగినా సరే, చివరికి ఆస్తి పంచేద్దామనే నిశృ్వయం చేసుకున్నా" అన్నాడు.

అంతటితో ఊరుకోకుండా మళ్ళీ తన సొద వెళ్ళటోసుకున్నాడు. “చూడండి ! మనిషన్న తరువాత కాస్త తెలివి తెచ్చుకోవాలిగదా! నాకా, కాళ్ళల్లో పట్టు నిలవటం లేదు. చేతులు చచ్చుబడి పోయిన్సై. నాకు కాలం తీరిపోవచ్చింది .. నిక్షేపంగా ఇరవై ఏడెకరొల గడ్డ ఉం టేనేం, పావెకరం సాగుచేసే ఓపికలేదు నాకు, చివరికి నష్టం దేనికి? గడ్డకే గదా! పొలం యావత్తు ఇట్టా బుగ్గయిపోటం చూస్తుంటే నాకు గుండె తరుక్కు పోతా. వుంది. బంగారమంటి. గడ్డ నిట్టా పాడు బెట్టేకంటే ఎవరిది వాళ్ళకి పంచి పెట్టేయటమే మేలనిపిస్తా వుంది.”

కేకీ భూమి పూవాన్‌ చెప్పటం అపి కొడుకులకేసి చూశాడు. వాళ్ళీ సౌదకి వందామడల చూరంలో ఉన్నట్టు నిర్నిమిత్తంగా శూన్యంలోకి చూస్తూ కూర్చున్నారు.

“వకీలు బాబూ! ఇంకేం చెయ్యమన్నారు చెప్పండి ! దారిన పొయ్యే దానయ్యని పిల్చి ఇంట్లో పెట్టుకుని యిల్లు గుల చేసుకోమంటారా చెప్పండి. కమత గాళ్ళని పెట్టు కుందామూ అంటే జీతాలు, నాతాలు చుక శ్రాలెక్కి కూర్చున్న్నై.. పైపెచ్చు, వాళ్ళ యిల్లు యావత్తూ మేసిపారేస్తారు. నా బిడ్డలైనా ఎక్కివస్తే, అదే నాకు పది వేలు. వాళ్ళనే చేసుకుని తిన్నీండి ...”

బాధతో, విరక్రితో పూవాన్‌ చెయ్యి త్మీవంగా ఊగిపోయింది. యాభై యేళ్ళు ఐండచాకిరీ చేసి చేసి నోరు లేని పకువులా మారిపోయిన రోజ్‌ భర్తపక్కనే కూర్చుని నిశ్శబ్దంగా ఆలకిస్తూ కూర్చుండిపోయింది.

“మొన్నీమధ్య ఏం జరిగిందనుకున్నారు! జున్ను చేసూ చేసూ మా ముసిల్లి పడి పోయింది. ఇదంతా చూస్తా వుంటే నాకు మతి పోతావుంది. ఆయినా మన పిచ్చి గాని, వెళ్ళిపోయే రోజు ఈ ఆస్తి వెంటరాదుగందా ! ఇంకా ఎందుకు ఈ లేనిపోని తాష్కతయం! కవ్రపడినన్నాళ్ళు కష్టపడ్డాం. ఇకనైనా ఈ మిగిలిన కాలం ఏ చికాకుల్లేకుండా వెళ్ల మారితే బాలు. ఏమంటావే రోజ్‌?”

“అంతే అంతే, ఆ భగవంతుడికి మనమీద కనికరం తప్పి పోయింది అంది రోజ్‌ నిట్టూరుస్తూ. ,

మళ్ళీకొద్దిసేపు నిశ్శబ్దం ఆలముకుంగి. వకీలుగారు గోళ్ల నగిషీ చేసుకోటం ముగించి చాకు అవతల పడేసి, సంభాషణ (ప్రారంభించాడు.

“పెద్దయ్యా, నువ్వు చెప్పిందే భేషుగ్గా వుంది. ఇకపోతే . ఆసలు వ్యవహారంలోకి వద్దాం. ఆస్తి విభాగాలకు సంబంధించి, ఈనాడు యావన్మందీ దానష్మతాల్తో సరిపుచ్చు కుంటున్నారు. కుటుంబవ్యవహారమే కాబట్టి దానదస్తావేజు రాసుకుంటే బాలు. డబ్బుకు డబ్బూ కలిసి వస్తుంది; వ్యవవారం సూమష్మంగా తేలిపోతుంది. కాదంటే, వారసత్వం సుంకం రూపేణా టోలెడు డబ్బు నలిగిపోతుంది.

అప్పటిదాకా తనకేమీ పట్టనట్టు నటించిన బ్యుతో వెంటనే అందుకుని, “మీరు చెప్పిందే రెటు. అట్టాగే చేసుకుందాం అన్నాడు.

“నేను చెప్పినట్టు నడుచుకుంటే మీకు బాలా డబ్బు కలిసొస్తుదొ అన్నాడు వకీలు మరోతూరి.

ఆ మాటతో అందర్లో ఉత్సాహం పొంగింది. వ్యవహారం వైసలయిపోయినట్టు, దెల్‌ ఓమ్‌ మొహంలో వెల్తురు నిండింది. డబ్బు దండగకాకుండా మిగుల్తుందనే సరికి అందరికీ ఆనందమే.

“ఆస్తి విభాగాల తరవాత కుటుంబంటో అప్పటిదాకావున్న (ప్రేమానురాగాలు అంతరించి పోతాయని చాలా మంది అంటూవుంటారు. నిజానికి అట్లారటి ఉదాహరణ

భూమి కీర్‌ ౭ిన్నో నాకు స్వయంగా తెలుసు. ఆస్తి పంచుకున్నాక తల్లినీ, తం్మడినీ నానాతిప్పలు పెట్టి వేపుకుతిన్న సంఘటనలు కోకొల్లలు” అన్నాడు వకీలు,

“మేం ఆట్టాంటీవాళ్ళం కాదు. మా అమ్మా, నాన్నలకి మహా అణుకువగా వుంటాం” అన్నాడు బ్యుతో.

“క్రావాలనుకుంటే, అంతా మా నాన్ననే ఉంచేసుకోమనండొ అంది ఫానీ రోషంగా.

“కష్టపడి పనిచేసుకోవటమంటే మాకేమి భయం లేదో అన్నాడు జీసస్‌.

బెల్హాంష్‌ అందర్నీ కాంతపర్పాడు.

“అబ్బాయిలూ! నన్ను పూర్తిగా చెప్పనివ్వండి. మీరంతా మంచివాళ్ళనీ, కష్ట పడి పనిచేసుకువే వాళ్ళనీ నాకు బాగా తెలుసు. లోకంలో ఉన్న విషయం చెప్పానేగాని, మీ విషయంలో అలాంటి భయాలేవీ పెట్టుకోనక్కర్లేదు. తాముచేసిన పనికి మీ పెద్దవాళ్ళు తరువాత చింతించే ఆవసరం కలగదు” అన్నాడు వకీలు.

ఆ మాటల్లో వ్యంగ్యం లేదు; ఎత్తి పొడుపు లేదు,

పార్టీలతో ఆ విధంగా సమరస ధోరణిలో మాట్లాడం ఆయనకి పాతికేళ్లుగా అను భవం.

ముసలావిడ మాతం వాళ్ళు చెప్పిన మాటల్ని నమ్మినట్టు కనిపించలేదు. ఆప నమ్మకం తోచి మొదట కూతిరివేపు, తరువాత కొడుకులవేపు చూసింది. చిన్నప్పట్నుంచి ఆమెకు వాళ ౧ంటే వల్లమాలిన (యేమానురాగాలేమీలేవు. ముఖ్యంగా, చిన ఎకొడుకు బ్యుతో అంటే అమెకి మొదటినుంచి గిక్రేది కాదు. అందుకు కారణం కూడా లేక పోలేదు. వాడికి రెక్కలొచ్చి అర్జనాపరుడైన రోజునే యిల్దువదిలి వెళ్ళిపోయాడు. ఇక- కూతురితో ఎప్పుడూ ఎడమొగంం పెడమొగచే.- పెద్దకొడుకు జీసన్‌ మీద దృష్టీ -పడ్డంతోచే. ఆవిడ మనస్సు ఆర్హమైపోయింది. వాడికి వాళ్ళనాన్న వేపు నుంచిగాని, తన వేపు నుంచి గాని ఏ గుణాలు అబ్బలేదు. ఎవరి గుణాలు అబ్బాయో తెలీదు. బహుశా, ఆంభాతనేమో పెద్ద కొడుకంటే ఆమెకి అంత (పేమ.

పూవాన్‌ కూడా కూతుర్ని, కొడుకుల్ని పరిశీలనగా చూశాడు. తను పంచి పెట్ట బోయే ఆస్తిని వాళ్ళేం చేస్తారో అన్న భయం మనస్సులో కలుక్కుమంది. పెద్దవాడు చూడటోరే తాగుబోతు, సోమరిపోతు. అయితే, వాడికి మిగతా ఇద్దరికి ఉన్న ఆళపోతు తనం లేదు. పెద్దనాడి గుణాలకంటే చిన్నవాడి గుణాల గురిందే తనకి చెడ్డ బాధగా వుంది, వ్చ్‌ ... వాళ్ళేమైతే తన కెందుకు! ఎట్టా జరగవలసి వుంటే అట్లా జరిగితీ ర్తుంది.

“ఆస్థి పంపకం ఖాయమైపోయింది. మరి, నీకు ముట్టివలసిన భరణం సంగతి యేవే/నా ఆలోచించావా?” అనడిగారు వకీలుగారు.

దాంతో అంతా మూగనోము పట్టారు. కమిలిన మొహాలన్నీ విగుసుకుపోయినై స్మామాజ్యాలు కలుపుకోజూసే రాజ నీతి వేత్తల్లా నిర్వికార గాంభీర్యం తెచ్చిపెట్టు

శల కామి ఇన్నాకు. చరస్పరం చూపుల్తో మాట్లామకున్నాశు. అంతేగాని, పెదవి కవవలేడు. ముస అాయనే చుళ్ళీ వ్యవహారల శచవవలసి వచ్చింది

కనేదండీ. ఇక్క్యయత మేముందే తేబ్చకోవచ్చు గదా అని ఆగాను. అంవన్నా అందులో ఏం పేచీలు వస్తాయి లెండి! చిటికలో శేలిపోదూ] యేవంంబారు వకీలు బాబూ+ ఇవ్పుము నాకింద ఇరవై యేషికరాల భూముంది. ఎట్టాలీదన్నా, ఎవరికి కౌణుకిచ్చినా యక శానికి ముప్పై అయిదు (ఫ్రాంక్‌అు పువ్వుల్లో పెట్టి చుకీ ఇస్తారు ..” అన్నామ వూవాన్‌-

బ్యుతోకి అక్కు మండిపోయి, దస్టున కుర్చీలోంచి చేచి “యేవిపో! .. ఎకరాకి ముప్పై అయిదా! నాన్న, మేలి బతికి ఐపి కట్టటం సీ కిష్టం లేదాళొ అనరివామ.

దాంతో శలకలం చెలరేగింది. ఆంకిల మీన జోరుగా చర్చణు నడిచాయి. ఎవరికి శౌచిన ముక్క. వాళ్ళానేశాతు. (ద్రాషతో౬కైతే ఆ రేటు యివ్వచ్చు నేమోగాని. మిగతా భూమి చూటో? వచ్చిక వీము చూపేవిి? వాసవక్క చేలో గడి ఎందుకూ శౌరగాదే! పోసి .. సౌసకూమైరా ఒకేరకంగా ఏప్చిందా!

అవాన్న మరీ అంత అన్యాయం వనికిరాడూా అంది పానీ రోషలగా.

శ్వవరికి కౌలు కిచ్చినా మవవాజులా చె చెప్పిన రేటుకి నా సొమ్ము నాకు ఒవ్చ నెలవి పోశారు. ఇంతకీ మీరేపేదో తేల్చి చెన్పరాదూగ్‌ అన్నామ ఫూవాన్‌ మొండిగా,

“కాకి ఇరవై అన్నాడు బ్యులో.

ముసలాయన తను వెస్పిన కేబునుంచి నససేమిరా దిగి రాతేమ. క్యరకుంకలు వంకలు పెనుతోంటే మండిపడి పోయి, "ఒరేయ్‌! నా భూవిశి వశణ పెడ్తారర్మటో బంగారపు గప్టెలా ఇవ; బంగారపు గా అన్నామ ముసలాయన కోపంగా.

అంత 'సేవూ మనలగా కూర్చుండి పోయిన ఆబ్టుమ. దెల్‌ఓమ్‌ కలగజెనుకుని, “ఎకరాకి ఇరవై ఎనిమిన్‌ అయితే న్యాయంగా అలటుంది. అంతకన్నా ఒక్క. |ఫొంకు ఎక్కున చెప్పినా పెన్పౌ అన్నాను.

వూవాన్‌ చప్పున చల్లిబడిపోయాము

"నరే ఆ రేటుకే వైసలు చేసుకుందాం. నా బిస్టలకొనల అ చ్యూశల వాచుణకుందా సెక నేనవ్ప్చుతూ సిర్రమేౌ

రోజ్‌ ముసలాయన చొక్షాలాగె వొష్టని ఒక్కయుక్కలో ఎప్పేసెండి,

జీసన్‌ తనకేమీ పట్టినట్లు కూర్చున్నావు; ఆఫికాలో ఆయిదేళ్ళు శ5పివవ్పాక ఇూముల్ని సరిలవి అతనికొక అంచనా ఆంటూ లేకుంతా పోయింది. ఆతనికన్న ఆక ఒక్కకే. తన వాటాకించ ఎంకొస్తే అంత వుచ్చుకుని ఈరవాత దానిమీవ కాబట్టకోగఖి గెనంత రాబుట్టుకుంటే చాలు. అందుకని చావపివాదాల్లోకె. పోకుండా కుర్చీలో కూర్చుని హుందాగా ఊగామ,

“ఇరవై ఎనిమిచకి ఒప్పుకున్నా. ఆంతే. చూఓ శప్పు మనిషిని కాము. పేవుకి మెన ఒట్టేసి చెబుతున్నా. ఇరవై ఎనిమివ్‌ అెక్కిన వాకు మొతం ఏథాంవల యాఫై అము

కామి ! యుట్టాలి. చలరో సికాకు లేకుంతా. మొత్తల ఎవిమిడౌందలియ్యఎకి.. అది వ్యాయం” అన్నాము ముసలాయన.

ఖతో వికటంగా వగలబకి నవ్వామ. ఫాదీ పేముగా తలతిప్పి తన విరనన తెలియవేసింది. వకీలు వెన్లవ్తంగా పక్కన తోబకేసి చూన్తూ కూర్చున్నామ. అ్యవయ వంగా వేబ్ళ మీసాల మీవకి దూతాయి. సుష్టుగా విండు భోజవం చెయ్యటాన అయనకి కళ్ళు కూరకుపోతున్నాయి.

“ఎనిమినాంవకి ! ... జారలాగా కూర్చుని దొప్పి విందామనుకున్నా వేం. ఎవి మిదౌందలు నే మాటలా? వణగనురు మనపులు హమిణా వెళ్ళచోయొచ్చు.. అతిగా తిని తిని అట ర్తి రోగంతో చద్దామనుకులున్నానో. అదో విజ చెవ్వు అన్నాడు బ్యతో కసిగా,

వూవాన్‌ విగ్రవాల కొల్పోనేడు. ఇకా మెగలిన షరతలన్ని ఒక్కొక్క కే

“అంలే కాడురా. మేం ఇతికిపన్నాళ్తా ఇల, తోట మా కెంటే ఉంటాయ్‌. పొల, నౌడ్జా గోదా అన్నీ మీకే ఒవ్పతవ్తున్నా కాబద్టి చాతు సరిపాయే వైషు, పాలు, నుక్టు, అన్ను మీవే వలపాలొ అన్నాము,

ఫౌెపికి సహన వశించి కాగం చేసింది. బుశో స్టెత్‌ చన్వక్కవేదు. కున్చీలోంది లవి పెద్ద పెద్ద అంగలు వేస్తూ ముందుకు, వెనక్కి. మవాద్తు వాడి ఈ మేనీల్తో ఆడు బుకే ఎక్కడి ఎనరౌస్తుందో అని జీసన్‌కి నంతెలు వీచు పీచు మన్నాయి ద్యానవమన్న భంగిమలో దెల్‌మమ్‌ ముక్కుమీతు వేలినుకువి వృ్ప్వెలుగా కూర్చుండిపోయాడు

ఇక తను కఅనవేసుకోలదే వ్యవవారు ఒక శౌకిక్కెనానని సమోంచిన. వకేఖు శామఅిన్సాయిలూ!. భంక్లు అచ్ము మ్హైరాణు పౌద్నమవాయికంగా. ఎసన్నపేౌ అన్నాము.

అ మాటకి నవాలను సవావు ఎడునమ్యాయి. ముని కౌంచేసేవు అవవనూతుగా చర్చ పౌగివ. కాయకు, మూతును ఆ మునలాశ్త అతుకులు చెప్పె పద అనపాడు. వాళ్ళ శోజుఐలే అవసరాల జావా శయారువేసి ధర, ఎకుపుల్తోనవా సమగ వెభారు వూశ్తి చేశాతు. రోజు ఒక్కెంబెకి అయ్యె ఇన్చెంతో శెక్కుగటైై ఎనావి కతపుముడో శేల్చాను. య్మావై దగ్గర ఆగంచోయాతు.

పాసి ఎగిఫి ంతేసె ఇన్పుఖుదె.

“్హావాన్లు; అమ్మా, వాన్సు మెద్టవాన్యయి. పోయాతు. ఈ మనునెకములో వాళ్ళకీ కాస్త చఖాగా కోజజు సమాఖొ ఊని వంతపావాతు జేఎస్‌.

ఇటు పెద్దకాయతు వేపు మెమగా చూసి చకువవూ వప్వూదె.. పూవాస్‌, బ్యుతౌ శర్టారూ ఇరా వాపాచకలటూచే వున్నాను ముసలాయనకి శాపం, వనె మెబుకకి చే పలగా ఆదాము వాతో ఆకు ఆనా అతని యమం.

కతి భూమి

“గతో ఆంతా ఆఅయిపోయిందనుకుంటున్నా వేమో! మరి, నువ్వు నిలవ జేసిన డబ్బు గురించి మాట్టాడవేం? అదేదో గుట్టుగా దాచుకునే వుంటే మా దగ్గర్నుంచి పుచ్చు కోవాల్సిన అవసరం లేదుగా” అన్నాడు బ్యుతో.

పూవాన్‌ మొహం వెలవెల పోయింది,

అప్ప డబ్బు

“బాండ్లరూపంలో కొంతడబ్బు పెట్టుబడి పెట్టావుగా ఆ డబ్బే

నిజానికా డబ్బు సంగతి బ్యుతోకి రూఢిగా తెలీదు, పిసరంత అనుమానమైతే ఉంది. ఓ రోజు రాతి ముసలాయన అద్దం వెనకనుంచి ఏవో కాయికాల పొత్తి బైటికి లాగడం చూసినట్టు అతనకి గుర్తు ఆ తరవాత గట్టి నిఘా వేశాడేగాని ఫలితం దక్కలేదు. ఇప్పుడు గనక బుకాయిస్తే ముసలాయన నిజం కక్కేస్తాడని బ్యుతో ఎత్తువేశాడు.

పూవాన్‌ పాలిపోయిన మొహం మరుక్షణం కోపంతో జేవురించింది. ఆవేశం పట్ట లేక, అమాంతం లేచినిలబడి తారాస్థాయిలో అరిచాడు: “నా జేబులు గాలిస్తావటా! చూడా, నా జేబులో రాగి కాసయినా వుందేమో. లేకి వెధవా! అసలిందులో నీ టోడి పె త్త నమేవి;టి? ఇక? ఈ ఇంటిపెద్దని నేను కాద్మటా? నీ తండిని కాద్మటా?”

వెనకటి అధికారం, దర్చం తిరిగి మేలకోవటంతో ఆయన పొడుగు సాగి నిటా రుగా నిలబడ్డట్టు కనిపించాడు. ఎన్నో ఏళ్ళపాటు ఇల్లాలు, పిల్లలు తన ముందు గజ గజ లాడి పోయారు. ఈనాడు తన పని అయిపోయిందనీ, తనేమీ చెయ్యలేని వాణ్ననీ అనుకుంటే అది వాళ్ళ తప్పు 1

తండి రెచ్చిపోవటం చూసి బ్యుతో జంకి తను కేవలం పరిహాసంగా అలా అన్నట్టు కప్పిపుచ్చుకోవాలని [వయాసపడ్డాడు.

“నోరునముయ్‌. కొడితే, నేలక్కరుచుకుంటావ్‌” అని ఎగిరిపడ్డాడు వూవాన్‌.

బ్యుతో నివ్వెరపోయి కుర్చీకి కరుచుకుపోయాడు. చిన్నప్పటి దెబ్బలు గుర్తు కొచ్చి, నిజంగా దెబ్బ మీద పడుతున పే భయ భాంతుడై పోయి చేతులడ్డం పెట్టాడు.

“ఒరేయ్‌, పెద్దోడా ! నీ కులుకు కట్టిపెట్టరా. తేయ్‌ పానీ! కళ్ళు దించు. షీ అందర్నీ చిందులు తొక్కి-స్తా . ఏమనుకుంటున్నారో 1.... వుం....”

ఎక్కండివాళ్ళుక్కుడ గప్‌చుప్‌. నోచ్ళు బిగించుకున్నారు. ఊపిరి బిగబట్టారు. కిక్కురుమనకుండా కుర్చీలకి అతుక్కుపోయారు.

“ఇక, వినండి. నాకు ఏటా ఆరువందలు భరణం ముట్టకెప్పాలి. కాదంటార్యా పొలం తెగనమ్మిపారేసి డబ్బు బ్యాంకులో వేసుకుంటా, ఇప్పుడు చెప్పండి-అవును,కాదు; ఒకే ముక్కు”

“నువ్వు చెప్పిందానికే అందరం ఒప్పుకుంటాంొ ఆంది ఫాని.

“*ఆరొందలంటే చాలా న్యాయమైన మొత్తం” అన్నాడు ఫొనీభ ర్త దెల్‌ ఓమ్‌. కన్‌ “మీరంతా ఎంతకి ఒప్పుతుంటే ఆంతకే నేనూ ఒప్పుకొంటున్నాను” అన్నాడు

భూమి 19 బ్యుతో కసిగా పళ్ళు నూరాడు. పెకీ మౌనం అర్భాంగీకారం అన్నట్టు మొవూం పెట్టాడు.

“అంతా వైసలై పోయిన ట్రే” అన్నాడు వూవాన్‌ తేలికపడి.

వకీలు అవేవీ పట్టించుకోకుండా, అబ్బాకొడుకుల మధ్య గుద్దులాట ముగిసిన వెంటనే భారంగా కళ్ళు తెరిచి వ్యవవోరం తేల్చేశాడు.

“మీరు యావన్మందీ ఒక ఒస్పందానికొచ్చారు గదా. మీరు పెట్టుకున్న షరళు లన్నీ విన్నాను. ఇక ప్మతం రాసేస్తాను. మీరు భూమి కొలిపించుకుని వాటాలు విడగొట్టు కోండి. చీట్లు లాగటం పూర్తయ్యాక ఎవరి నంబరు వాళ్ళు తమ వాటాకి ఎదురుగా వేసీ చ్మేవాణ చేసేస్తే సరిపోతుంది.” ఆజా

ఇంక వెళ్ళి పోవచ్చునన్నట్టు వకిలుగారు కుర్చీలోంచి లేబాడు. కాని, వూవాన్‌ ఐలగం లేదారు కాదు. మళ్ళీ సందిగ్ధంలో పడ్డారు. నిజంగా అన్నీ నిర్ణయమై పోయిన కేనా? ఏదీ మర్చి పోలేదు గందా ? ఒకవేళ, ఎక్కడైనా పొరపాటు జరిగి వుంటే తిరిగి నరి దిద్దుకునే వీలు ఉంటుందా 1

ఇంతలో గోడగడియారం మూడుకొట్టింది. అంటే, వాళ్లక్కడికి వచ్చి రెండు గంటలు దాటిందన్నమాట.

“మీరిక వెళ్ళవచ్చు. అవతల'నా కోసం ఇంకా బోలెడు మంది కనిపెట్టుక్కూ ర్చున్నారుూో అన్నాడు వకీలు బెల్లాంష్‌ నిష్కర్షగా.

అందరూ లేచి బైటికి నడిచారు. నడి రోడ్డుమీద ఒక్క షణం నిలబడిపోయారు.

“మీ కిష్టమైతే, ఎల్లుండి సోమవారం చేను సర్వే చేయిద్దాం అన్నాడు వూవాన్‌.

ఆంతా తలలూపారు. వెంటనే ఎవరికివాళ్లు విడిపోయి తలొక దోవ పట్టారు.

త్రి

రోన్‌ (గామంలో రోడ్డు మొగదల మొట్టమొదటిదే పూవాన్ల లోగిలి. సోమవారం ఉదయం పొద్దుపొడవగానే ఫపూవాన్‌ లేచి, చర్చి బైట ఏర్పాదైన సమావేశానికి వోజరవ టానికి బైర్దేరాడు. పక్కింటి గుమ్మంలో అక్క ల్యగాంద్‌ ఎనభయ్యో పడిలో పడ్డా లెక్క చెయ్యక అప్పటికే పక్కదిగి ఇంటిపనులు చక్కబెడుతూ గుమ్మంలో ఎదురైంది.

కాలంతో పాటు కనుమరుగు కాకుండా నిలిచిన మొండి చెట్టుచేమల్లా ఈ ఫూవాన్‌ వంశీకులు తరతరాల నుంచి ఆ గడ్డ మీదే పుట్టి పెరిగారు. కాలం నాడెన్నడో వాళ్ళు రోన్య్‌ జమీందార్లకి ఊడిగం చేశారు. పడిపోయిన కోట, అక్కడక్కడా చెదురుగా పూడి పోయిన రాళ్ళు ఆ జమీందార్‌ తాలూకు జాపకాలకి అవశేషాలుగా మిగిలిపోయాయి

లి0 భూమి ఫూవాన్‌ వంశీకులకి ఫిలిప్‌ లెబెల్‌ అనే (ప్రభువు వారి హయాంలో విముక్తి దొరికి ఉండాలి. అ రోజునుంచి వాళ భూ కామందులయ్యారు. చితికిపోయిన జమీందార్థ దగ్గర ఎకరమో, రెండెకరాలో కొనుక్కుని దానికి పదింతలు చెమట, నెత్తురు ధారపోసి మూల్యం చెల్లించారు. భూమి సంపాయించుకోటానికై తేనేం, తిరిగి దాన్ని పెంచి, పెంపు చేసుకోటానికై రేనేం దీర్ష కాలిక పోరాటం ఒకటి మొదల్తె నాలుగు శతాబ్దాల పాటు నడిచింది. కొద్దిపాటి ఆస్సికోసం ఒక వెరి ఆవేశంతో కొనసాగింది. అంతటి ఆవేశం పూని, గట్టిగా పట్టుకుని పాకులాడిన ఆకాస్త నేలా మధ్యలో చెయ్యి జారి పోయేదిం మ దాన్నే కొనుక్కునే వాళ్ళు, అవెస్పుడూ పేచీల్లో నాన్తూ వుండేవి, పైగా, వారసత్వ సుంకం ఒకటి! పేచీల్లో నాని, పన్నుల ఐరువుకింద నలిగి చివరికి ఆ చారెడు నేల హతించుకుపోయేది. అయినా, గడ్డమీద తీపి, మోహం చావక దాన్నే పట్టుకుని వేళ్ళాడి అష్టకష్టాలు అనుభవించి ఒక నుక్క అరముక్క కలుపుకుంటూ పొలాలు, పచ్చికబీళ్ళ (క్రమేణా పెంచుకున్నారు, తరం తరవాత తరం మట్టిలో కలిసిపోయింది, ఆ మనుషుల సుదీర్హ జీవితాలతో నేల చేవ దొడిగింది. 1789 లో జరిగిన (ఫెంచి మహి విప్టవనం పుణ్యాన వాళ్ళు పట్టాలు సౌందారు, ఆనాడు పూవాన్‌ నంశీకుడై న జోసఫ్‌ కింద ఇరవై ఎకరాల సువ్మేతం ఉండేది. అది-నాలుగు శతాబ్దాలపాటు పోరాడి పూర్వపు జమీందారీ ఎస్టేట్టనుంచి గుంజుకున్న భూమి

1798 నాటికి జోసఫ్‌ ఇరవై యేడేళ్ళవాడు. అప్పటి [పభుత్వం మిగిలిన పాఠ ఎస్సేట్టని స్వాధీనం చేసుకుని, ముక్కలుగా విడగొట్టి వేలం వేసింది. ఆ వేలంలో పాట పొడుకుని మరికొంత భూమిని కొనెయ్యాలనుకుని ప)స్థితులు అనుకూలించక ఆయన ఆ (ప్రయత్నం విరమించుకున్నాడు. అఆ యేడే పంటలు పాడయ్యాయి. ఆదా చేసి ముంతలో దాచిన మొత్తం అంతా కలిపి వంద (శ్రేన్లు మించి లేదు. ఐస్రీలో ఎక్కడేనా రుణం పుట్టించుకొద్దామంటే మనస్సు వెనక్కి పీకింది. పైగా, (ప్రభువుల పొలం పాట పాడాలంటే గుండె దడదడలాడి పోయింది. మళ్ళీ వాళ్ళకీ మంచి రోజులొచ్చి కొన్న పొలం యావత్తు తిరగి స్వాధీనం చేసుకుంటే యేం గతి? ఏమో, ఎవరికెరుక * అట్టా ఆళ--అనుమానాల మధ్య ఊగిసలాడి, అలిసిపోయి ఇసిదో ఊర్జ్‌కేం అనే మాజీ ఎక్స యిజు అధికారి లబోర్ట్‌రీ పొలాలు యావత్తు చుట్టబెట్టి కొనిపారేస్తే కళ్ళప్పగించి కసిగా, అసూయగా చూశాడు,

వార్థక్యంలో జోసఫ్‌ తన ఇరవై ఆరెకరాలు కొడుకులిద్దరికి, కూతురికి సమా నంగా పంచిపెట్టాడు. లూయీ, మైఖేల్‌, మారియా.-ముగ్గురూ తలొక ఎనిమిదన్నర ఎకరాలు పంచుకున్నారు కడసారి విడ్డ, “లారా” పట్నంలో దర్జీపని నేర్చుకుంటూ రొజ్టం మాతమే పంచుకున్నది.

తరువాత అందరూ పెళ్ళిళ్ళు చేసుకున్నారు. పెళ్ళిళ్ళ మూలంగా సమానవాటాల్లో సమత్వం మాయమైంది. మారియా పూవాన్‌ ఆంథోనీ అనే పొరుగు ఆసౌమీని పెళ్లాడి మరో ఇరవై రెండెకరాలకి యజమానురాలైండి. ఆవిడే ల్మగాంద్‌.

ననే . కొడుకుల్లో మోషే అనబడే మైఖేల్‌ పూవాన్‌ ఒక అమ్మాయి (శేమలోపడి, ఆమెని పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆవిడ వల్ల ముట్టిన కట్నం ఓ ఎకరన్నర (దాత తోట. లూయీ వూవాన్‌ కాస్త కలిగిన కుటుంబంలో పిల్ల-రోజ్‌ని పెళ్ళి చేసుకుని పది హేనెక రాలు కట్నంగా కొ ప్రైళాడు. తంగడి నుంచి పంచుకున్న ఎనిమిదన్నర ఎకరాలు, భార్య తరపు నుంచి వచ్చి కలిసిన పదిహేనెకరాలు, కష్టపడి కూడబెట్టి కొనుక్కున్న మరి కొంత భూమి వెరసి 2” ఎకరాలు ఈ రోజు తన బిడ్డలకు పంచి ఇస్తున్నాడు. వయస్సుని బట్టి కాదు గాని, సిరిని చూసి ల్మగాంద్‌ పట్ల కుటుంబంలో యావ న్మందికి భయమూంళ క్రీ-ముసలితనం ముసురుకున్నా ఆవిడ పొడుగ్గా నిటారుగా సన్నగా, దృఢంగా ఉంది. ఇతర పక్షుల్ని పట్టుకుని భవ్షించే గద్ద మొహంలాంటి ఆమె భయంకరమైన మొహంలో ఫూవాన్‌ వంశీకుల ముక్కు బాగా వంకర తిరిగింది. ఆమె కళ్ళు గుచ్చి గుచ్చి చూసే గుండ్రటి గుడ్డు. సాంతం రాలిపోయినొ, పళ్ళు దవళ్ళు మాతం రాళ్ళను సైతం పటపటలాడిస్తాయి. ఆవిడ ఎప్పుడు ఎక్కడికి బైటికి కదిలినా, ఒక ముళ్ళ చేతిక్కర చేత ఉండ వల్సిందే. అవసరం పడిశే మనిషిని, గొడ్డుని చావబాదే చేవ గల అఆయ.ధం అది. పెళ్ళ యిన తొలళిరోజుల్లోనే ఆవిడ మొగుడు పోయి ముండమోసింది. ఉన్న ఒక్కగానొక్క కూతురు ఆవిడ మాటకెదురు తిరిగి ఓ బీదవాణ్ని [ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకున్న నేరానికి, ఆ ఆలుమగల మీద కషగట్టి సాధించింది. అకల్లో, దార్మిద్యంతో కూతురు, అల్టుడు చనిపోయినా వాళ్ళకి పుట్టిన ఇద్దరి బిడ్డల మీద కూడా క చల్లారలేదు. మనవరాలు ఫాల్మీరుకి ముప్ఫై రెండేళ్ళు. మనవడు ఈలారియేం ఇరవై నాలుగేళ్ళవాడు. అమ్మా, బాబుల్లానే ఆ ఇద్దరూ దారి_ద్యంలో నలిగిపోతున్నారు. అయినా, ల్నగాంద్‌కు రవ్వంత జాలి కలగలేదు. ఆకల్తో చస్తే చావనీ అని వాళ్ళని వాళ్ళ ఖర్మకు వదిలేసింది. మొగుడు పోయిన్నాటి నుంచి ఆవిడే స్వయంగా వ్యవసాయం చేయించుకుం టోంది. మూడు ఆవులున్నాయ్‌. ఒక కమతగాణ్ని కుదుర్చుకుంది. పజవుని, మనిషిని ఒకే గాట కస్టేసి, ఒకే తిండి పడేస్తుంది. ఆవిడంటే మనిషికెంత భయమో, పళువుకీ అంతే, పఫూవాన్‌ కన్నా ఆవిడ ఆరేబ్ళ పెద్దది. గుమ్మంలో అక్కని చూడ్డంతో టే వూవాన్‌ మర్యాద కోసం గడపదాకా వెళ్ళాడు శో అందరిలాగే, ఫూవాన్‌ కూడా ఆవిత కర్కు శత్వాన్ని, పేరాశని, లోభితనాన్ని, బశుకుమీది తృష్టని గౌరవించి ఆరాధించాడు. “చ్రూడక్కా, మా వ్యవహారం నీ చెవిని వేసిపోదామని వచ్చాను. పిరలకి ఆసి పంచి పెట్టాలని నిశ్సృయించుకున్నాను” అన్నాడు పూవాన్‌. యే. లగ*ధా- బన ఆవిడ మౌనంగా చేతిక[రని గట్టిగా పట్టుకుని ఊప్పిదు హా... ౯ నం “మొన్నీమధ్య ఒకరోజు సీతో సంప్రదించిపోదార్టుస్థి చ్చి తలుపు తట్టాను, లె ఎవరూ పంక్కోతే తిరిగి వెళ్ళిపోయాను” ఉన్నాడు. ధిక్‌ గ్ర క తే

వివి భూమి

అన్సవ్వొట్టి దద్దమ్మవి. మెదడు లేని వెధవలు తప్ప మెడ మీద శలకాయ ఉన్న వాడెనడూ ఇట్లా ఆస్తి నొదులుకోడు. నేనైతే చావనైనా చస్తాగాని ఇట్టాంటి దౌర్భాగ్యపు పనికి ఒప్పుకుంటావా? వా పీకమీద కత్తి పెట్టినా, వీల్లేదని కరాకండిగా చెప్పి వుండే దాన్ని. ఇళర్ణని చూసయినా నేర్చుకో. ఆ ముదనష్టపోళ్ళ కోసం నిక్మేపంలాంటి ఇల్లు- పొలం వొదులుకుంటావా! ముందెట్టా గడుస్తుందో నన్నభయమే లేదే!”

“మరి, మనం చెయ్యలేనవ్పుడు. .. పొలం పాడయి పోళావుంటేను. ..* వూవాన్‌ నత్తులు కొట్టాడు-

అహైడ్లవనీ. గడ్డవాధులుకోవటంకన్నా అందులో కంవ మొలిలినా నిశ్చింతగా చూడగల్తును”.

ఆ నమయంలో ల్మగాంద్‌ ఈకలు తీసేసిన పెద్దరాబందులా ఉంది. తన మాట మీర మరింత గురికుదిరేందుకు ఆతని వీవుమీద చేతిక్కరతో శట్టి “ఇదిగో, విను, జాగ ర్హగా జ్ఞావకం పెట్టుకో, నీ పొలం యావత్తు కాజేసి నీ కొడుకులు నిన్ను ఏట్లో తోసే స్తారు. కాక పోతే-వీధంట ముష్టైత్తుకుని బతకాలి. ఆ రోజు నా గుమ్మం తొక్కమాకు. అ మాట ముందే చెప్తున్నా. ఒకవేశ వచ్చావో, నేనేం చేప్తానో చూస్తావా! చెప్పున చెన్న వేం!” అంటూ అడుగు లోపలికివేసి భళ్ళున తలువు మూసేసింది.

“ఇదే నేను చెయ్యబోయేది. వీధిలో పస్తుండు” అని గట్టిగా కేక పెట్టింది

వూవాన్‌ నిరుత్వరుడయ్యాడు మూసిన గుమ్మం ముందు ఒక్కక్షణం (మావ్పడి నిలబడిపోయాడు. విరక్రిగా బుజాలు ఎగరేసి రోడ్డెక్కి. కొస్టిమూరం నడిచాడు. అక్కడే అన్న మోషే యిల్డు. వూవాన్‌ వంశీకుల పురాతన భవంతి అస్తి విభాగాల్లో ఆది మోషేకు ముట్టింది.

మోషేకు భార్య పోయి. చాలాఏళ్ళయింది. అవ్పట్నుంచి కూతుక్ను లిజా (ప్రాంస్వాజ్‌లవి కనిపెట్టుకుని ఒంటరిగా కాలక్షేపం చేస్తున్నాడు. దురదృష్టం వెంట ఐడి పీడించుకు తింటోందే అన్నవ్యర, పేదింటి పిల్లని పెళ్ళిచేసుకున్నందుకు వలుగుర్గో వగ వాటు- వీటితో కడుపుమండి నల_ల్రెయే్ళు గడిచాక ఈవాశ అక్కని, తమ్ముణ్నీ వాళ్ళ తనకేదో అన్యాయం చేశారని ఆడిపోసుకుంటాడు. తను నిర్బంచంగా సేన్యంలో వని చెయ్యడానికి పోయినప్పుడు అదే సందనుకుని అధ్వాన్నపు పొలం తనకి కట్టబెట్టి మోనం చేసి, నాశవం చేశారని అస్తమానం వాళ్ళిద్దర్నీ అందరిముందు దుమ్మెత్తి పోస్తాడు. నిజా నికి, అతని చేతుల్లోనే ఆ గడ్డ ఆధ్వాన్నమై పోయింది. నడుం వంగదు. వంచాలని శర్ధా లేదు. వెయ్యి సాకులు చెప్తాడు. అందుకే, రైతుని బట్టి భూమి అంటారు ఆ (పాంతంలో

అన్న అస్పి వంపకం చేస్తున్నాడని వివగానే మోషే మనన్సులో పాతకోవం, కత తిరిగి మోసులెత్తాయి: (వ్షత్యేకం వనిగట్టుకుని అ పొద్దుటివూట మోషే అన్నని చూస్తూ గుమ్మంలో నిలబర్దాడు. ఆ అస్తి వంవకంలో అతని ఒక్ళో ఒరిగి వడేదేమీ లేదు ఆ అనాన క్రిని వదర్శించేందుకు అన్న కంటబడగానే వీవు తివ్సి తటాల్న తలువులు న్‌ రా.

భూమి వం

వూవాన్‌ మరికొద్ది దూరం పోగానే అల్లాడు దెల్‌ఓమ్‌, పెద్దకొడుకు జీసన్‌ కలి శారు ఆ ఇద్దరూ ఒకరికొకరు =రవైగజూల ఎరంగా నిలబడున్నారు. పూవాన్‌ ఆల్లుజ్ని చేరరాగానే జీనస్‌ కూడా వాళ్శపక్క_కొచ్చి నిలబడ్డాడు. ముగ్గురూ కలిసి పొలాల దోవ వట్టారు.

“ఆ్రర్సుగో. ఆయన కూడా వచ్చేశాడు అన్నాడు జీనన్‌ నర్వేయరు (గోవ్వా లావటం చూసి.

(గోవ్వా పక్క ఊరివాడే. రాత కోతలు తెలిసి ఉండడమే అతని గీత పాడు చేసినై. అస్తమావం కొలతల వనుల్లో మునిగిపోయి, ఊప వల్టుకు తిరుగుతూ, ఉన్న ఫొలం ఇల్లాలి కవ్పజెవ్చి తాగుడుకు బానిసై పోయాడు. చుక్క. వడందే ఒక్క. షణం ఉండలేడు. కాని, ఎంత కతాగివుంటే అతని మనస్సు అంత చురుగ్గా, బుద్ధి అంత నూక్ముంగా పనిచేన్తుంగి. అట్లా కాగి జోగుతూవుంటాడా, నర్వే నవ్యంగా జరగలేదన్న పొరపాటుమూటి ఎన్నడూ వడి ఎరగడు. అ చుట్టువక్క-రి అంద3కీ ఆతనిమీద ఆమిత మైన విశ్వానం. అతను యేం చెప్పినా _ద్ధగా, బుద్దిగా అలకిస్తారు.

“అందరూ సిద్బమేవా? వెంటనే సని మొదలెక్టేధ్ధాం అన్నాడు (గోబ్వా-

చింకి పాతల్లో వన్నెండేళ్ళ క్మురకుంక ఒకడు నర్వేసామ్మగి మోస్తున్నాడు.

బ్యుతో కోసం ఆగకుండా ఆంకా పొలాల వెపు దారి తీశారు. తీరా చేని దగ్గర కొచ్చేసరికి బ్యుతో పెద్ద చేలో గనెం మీదనిలబడున్నాడు. అయిదెకరాల ఏక ఖండం అది. బ్యుతో చేసికేని రెవృవెయ్యకుండా పాలోచవగా శూస్తూ, వౌంగి ఓ గుప్పెడు మన్ను తీసి, ముక్కుకు దగ్గరగా పెట్టుకుని వానన చూషి, శూళం వేస్తున్నట్టాగా వేళ్ళ నందునుంచి మట్టిని నిమ్మశంగా జారవిడుసున్నాడు.

(గోన్వా తేబులోంచి జిడ్హోడే వుసకం ఒకటి బైటికి తీసి, “మీరు చెప్పిన (మారం అన్ని పాట్లూ తీనుకుని ప్రాము తయారు చేశాను. ఇకి వాటాలు విడగొట్టటమే మిగిలిన వని. ఆది మనమంతా కూడ ఐలుక్కుని చెయ్యాల్సిన వ్యవహారం. ఎలా శెయ్యాలంటారో మొదట చెప్పండొ అన్నాడు.

వెలురు చిక్క-బడుతోంది. వెలి వెల పోతున్న ఆకాశంలో ఈదురు గాలి మబ్బుల మందల్ని వెంటబడి తరుముతోంది; చౌక్కాంల్లో. దూరి తిత్తులూదుతోండి. తలమీడ లోపీల్ని నిలవనీకుండా ఎగరగొడోంది. ఆ నమయంలో గాలి గొడవ ఎవడికి పట్టింది * గనెం మీద నిలబడి గంభీరంగా చూస్తోన్న వాళ్ళ మొవిల్లో. వికాలాకాశ తలం కింద ఒంటరిగా ఐనీకే నావికుల స్వామిక దృష్టి మ్యుదితమై ఉంది.

ఆరక నువువే అయినా, నిరంతర (శమని కోరే సారవంతమైన లబోన్‌ నమకల మైదానం ఆ మనుషుల్లో స్వార్థాన్ని, తీరని తూ దావిన్ని ఉదృతంగా. పెంచిది. మిదలో మెలకువతో వాళ్ళకదే యావ; అదే (అతుకు...

ఎవతి చేనూ మూత ముక్క-అకింద విడగొట్టాల్సిందే అన్నాడు బ్యుతో..

వశ భూమి

సర్వేయరు (గోబ్వా తల ఆడ్డంగా తిప్పాడు. దాంతో వాదన మొదలైంది. పెద్ద రై తుల్లో అతనికున్న సవావాస ఫలితంగా గరిష్ట కమతాలవేపు అతను మొగ్గు చూపు తాడు. సన్నకారు రైతులు చెప్పేది ససేమిరా ఒప్పుకునేవాడు కాదు. అసలే పేలికల్లా ఉన్న ముక్కల్ని ఇంకా పేలికలుగా చీల్చటం అతనికి గిట్టదు. చాపంత చెక్కకి కూలీ- నాలీ, బండీ-బాడుగా ఎంత దండుగ ! ఇంత చిన్న చిన్న మడిచెక్కల్లో యంత్రాలు ఉపయోగించేదెలా! మార్చి మార్చి పంటలు పెట్టటం ఎట్లా? వీల్లేదు .. ముక్కలు ముక్కలు చేసేందుకు ఇదేమీ కేకుముక్క కాదు. ఇది హత్యా సదృశం. ఒకళ్ళు పచ్చిక వీడు తీసుకుంటే, మరొకళ్ళు కొంత సాగు భూమి తీసుకోండి, వాటాల్ని సరిసమానం చేసుటని చీట్లు లాగండి. ఎవరికేది వస్తే, వాళ్ళు ఆది తీసుకోండి.

“నాకు మొత్తం పచ్చిక బీడే వచ్చిందనుకోండి. నేను దేని మీద ఐతకాలి? గడ్డి తిని ఐతకాలా! ఆది కుదర్దు, (ప్రతిదాన్లో నాకు వాటా రావాల్సిందే. నా పశువులకి గడ్డీ గౌదం కొవాలీ; నాకు ధాన్యం, [దాక కావాలొ అన్నాడు బ్యుతో వ్యంగ్యం మిళాయించి. (గోవ్వా మాటలకి అతని మొహం మీదే నవ్వేదానికి బ్యుతోకి వయస్సు బాందు.

ఫూవాన్‌ విని వూరుకున్నాడు. వెనక వాళ్ళు అలానే పంచుకున్నారు. తరువాత కొనుగోలు చేసో, కాకపోతే కట్నాలు తెచ్చుకునో ఆస్టి పెంచుకున్నారు.

యాఖ్రై ఎకరాల ఆసామి దెల్‌ఓమ్‌ సర్వేయరు చెప్పిన మాటకు సుముఖంగా కన్పించాడు. అయినా, ఆతను సర్వేలో యేవీ. మోసం జరక్కుండా చూసేందుకు తన భార్య తరపున కేవలం (ప్రతినిధిగా మ్యాతమే వచ్చాడు.

జీసన్‌ ఆ గొడవలో లేడు. అందర్నీ వొదిలేసి పిట్టల వేటలో పడ్డాడు. రాళ్ళు పెంకులు ఏరి, గురిచూసి పైకి విసుర్తున్నాడు. మూడు పిట్టల్ని ఇట్టే వాడుపుగా వేల కూల్చి సిర్దాషిణ్యంగా జేబులో కుక్కుకున్నాడు.

“కానీండి వాదన్లు ఇంతటితో సరి, మూడు వాటాలుగా విడగొట్టండి. మూడంటే ఆరు చేసేసేరు సుమా! మీ చూపులకి ఊత్తర దక్షిణాలు రెండూ ఒకే దిక్కుగా కన పడుతున్నట్టున్నయ్‌” అన్నాడు బ్యుతో నవ్వుతూ.

(గోబ్వాకు ఒజ్ళు మండింది. మళ్ళీ అంతలోనే తమాయించుకుని గంభీరంగా “ఓయ్‌, కుర సన్నాసీ' నేను తాగినంత నువ్వు కూడా తాగి చూడు. అప్పుడు నీకు కళ్ళు తెరిపిడి పడతాయా అనేది నాకు సందేహమే, మీలో తలివున్న మొనగాడెవరో వచ్చి మూలమట్టిం దగ్గర నిలబడండి” అన్నాడు,

అందరూ గప్‌చుప్‌. ఒక్కళ్ళకయినా దమ్ములు చాల్లేదు, (గోవ్వా తన మాట నెగ్గించుకుని, సర్వే సామ్యగి మోసే క్మురకుంకని చప్పట్లు చరిచి పిలిచాడు. వాడు పిట్టల వేటలో జీసస్‌ (పావీణ్యానికి అల్బురపడిపోయి ఎక్కడో ఉన్నాడు.

సర్వేలో రెండో ఘట్టం (పారంభమైంది. వాటాలు విడగొట్టే పద్ధతి గురించి "పేచీలు మొదలయ్యాయి. సర్వేయరుకు ఫపూవాన్‌, దెల్‌టమ్‌ల వత్తాసు వుంది. వ్‌

భూమి త్‌ లోయకి సమానాంతరంగా అఆ చేను విడగొట్టాలన్నాడు సర్వేయరు. లోయకి సమ కోణంలో భాగాలు చెయ్యాలన్నాడు బ్యుతో. సర్వేయరు చెప్పిన (ప్రకారం చేస్తే ఒక వాటా నాసిరకం దౌతుంది. బ్యుతో చెప్పినట్లుచేస్తే, నాసిరకం చెక్క అన్ని వాగాల్లోనూ నమానంగా పడుతుంది.

వూవాన్‌ కోపంతో ఎగిరిపడ్డాడు. చేను మొత్తం ఒకటో రకం చేను. అందులో ఇంకా రకాలెక్కడివి? వెనక అక్క, తను, తమ్ముడు పంచుకున్నప్పుడు అదే విధంగా పంచుకున్నారు.రుజువుకావాలం టే,మో షే అయిదెకరాల చేనూ తనమడిని ఆనుకునేవుంది.

దెల్‌ఓమ్‌ తన అభ్మిప్రాయమేమిటో స్పష్టంగా చెప్పేశాడు. (గోవ్వా చెప్పిన (ప్రకారం వాటాలు పెడితే, ఒక వాటా మేలిరకం కాకపోవచ్చు కాని, ఒకనాటికి రోడ్డు పడటం అంటూ జరిగితే, లాభమంతా ఆ వాటాదారుకిదే.

“రోన్‌ నుంచి షాతోదంకేసి పోయే రోడ్డు మాటేనా? అడి ఏడో జరగబోయే సంగతి గదా )" అని పెదవి విరిచాడు బ్యుతో,

జీసిస్‌ పిట్టిలవేట చాలించి, చేనివేపు తిరిగి వచ్చాడు. అతనొచ్చేసరికే భాగాలు విడగొట్టడం పూర్రయింది. విడగొట్టిన భాగాలకు గుర్తుగా గీసిన గీతలవేపు పరిశీలనగా చూస్తున్న (గోబ్వాకేసి తతిమ్మావాళ్ళు నిశితంగా చూశారు, ఏదేనా ఒక వాటాలో అంగు శమో, అరంగుళమో ఎక్కువ వేసి ఎవరికైనా లాలించేట్టు చూస్తున్నాడేమోనని పతి ఒక్కరూ గుచ్చిగుచ్చి చూశారు,

మూలమట్టం నిడుపుకోత దగ్గర తలపెట్టి, దెల్‌ఓమ్‌ మూడుసార్లు పరీక్షగా చూశాడు. గొలుసు వంకరగా పట్టుకున్నాడని సర్వే సామ్మగి మోసే క్మురకుంకని జీసస్‌ కారు కూతలు కూశాడు. బ్యుతో సర్వే వ్యవహారం యావత్తు కుజ్జంగా పరిశీలి స్తున్నాడు. వొణుకుతున్న పెదాలో ఆడుగులు లెక్కబెట్టుకుంటూ, అతనికి తెలిసిన పద్ధతిలో లెక్కలు గట్టాడు.

చేను యావత్తు అట్లా ముక్కలై. పోతూంటే వూవాన్‌ చేతులు వేలాడేసుకుని దీనంగా మొహం పెట్టి మౌనంగా నిలబడి పోయాడు.

“పీ ఇష్టమొచ్చినట్టు చూసుకోండి-తేడావొ స్తే అప్పుడడగండి” అన్నాడు (గోవ్వా.

ఆక్కడితో ఒక చేను పూర్తయింది. పైన మెరక మీద వేరే పదెకరాల బేనుంది. కాని, పదెకరాలూ ఒక్కటే గడ్డగా లేదు. పదిపన్నెండు ముక్కల కింద వుంది, దాదాపు అన్నీ ఎకరంలోపు ముక్కలే. అందులో ఒక ముక్క బొత్తిగా పాతిక సెంట్టు,

“పత్తిని వదాకు మాడు ముక్కలు దేసెయ్యనా? "అనడిగాడు [గోబ్వా వ్యంగ్యంగా.

బ్యుతో వంగి ఓ గుప్పెడు మట్టి చేతుల్లోకి తీసుకుని రుచి చూడబోతున్నట్టు నోటి దగ్గర పెట్టుకున్నాడు. అన్నిటికన్నా అదే మేలైన గడ్డ అనిపించినట్టు మొహం పెట్టాడు. చేతిలో మట్టి కింద పారబోసి “ఈ ముక్క- నా కిచ్చే సేయండి” అన్నాడు.

"అదేం కుదర్హు. దీన్నీ మూడుగా తగ్గొట్టాల్సిందే” అన్నారు జీసస్‌, దెల్‌ఓమ్‌లు వంతంగా.

విం భూమి

“ఆంతే, అంకే. అదే రైటు.

(గోవ్వా చకచకా అక్కడి పని ముగించాడు.

“దావ తోటకి పోదాం పదండి” అన్నాడు ఫూవాన్‌,

అందరూ _బెల్జేరారు. చర్చివేవు తిరిగి వెళ్తూ విశాలంగా పరచుకున్న పొలాలకేసి వెనక్కి. తిరిగి చూసి, దూరంగా కనిపించే లబోర్స్‌రీ ఫారం ధాన్యపు కొట్ట మీద దృష్టి నిలిపాడు వూవాన్‌. వెనక, (పకుత్వం వారు వేరిం వేసిన నాటి రోజులు జ్డాపకం వచ్చి- “అయ్యో! అనాడు మా నాయన మనస్సు దిట్ట పర్చుకునుంటే, ఇవ్వాళ ఇక్కణ్నుంచి అక్కడిదాకా ఈ భూములు మొత్తం కొలుస్తూ వుండేవాడివి గదా, (గోవ్వా” అన్నాడు విచారంగా.

ఇద్దరు కొడుకులు, అల్లుడు చటుక్కున వెనక్కి తిరిగి ఎదురుగా కనిపించే ఏడు వందల యాఖై ఎకరాల భూమి కేసి రప్ప ఆర్పకుండా చూశారు.

“థూ ... ఉన్నవాళ్ళు మనల్ని పీక్కు తినకుండా ఎప్పుడొడిలారు గనక!” అని బ్యుతో బాధగా మూలిగి నడక (ప్రారంభించాడు.

పదయింది. గాలి తగ్గిపోయింది. పైన నల్పగా మబ్బు పట్టి వాన తుంపర మొద లయింది. అంతా చకచకా నడక సాగించారు. చర్చికి ఎగువన కొండ వాలులో అందంగా క త్రిరించిన (దావ తోటలు చదరంగం వల్లి మీడి గళ్ళలా ఉన్నాయ్‌.

ఆరుగురూ చర్చి చుట్టూ తిరిగి ఒత్తుగా పెరిగిన దాక్ష తోటల్లోంచి దారిరీశారు'

“"నాన్నోయ్‌! వానొచ్చేసింది. బాతులు మల్లేసుకు పోతున్నా”

జీసస్‌ కూతురు (శూయ్‌ అప్పడెక్కణ్నుంచి ఊడిపడిందో యేమో గట్టిగా శేశేసింది.

(తూయ్‌ పన్నెండేళ్ళ నాపసాని. వోలీలత నుళ్ళ కొమ్మలా సన్నగా నరంలా ఉంటుంది. ఎడం వేపుకి వంకర తిరిగిన పెద్దనోర్సు నిర్హజ్జగా తేరిపార జూసే పిలి కళ్ళుం దూరం నుంచి చూస్తే అచ్చు మగపిల్లవాడే! తర్యడి పాత చ్రేజుల్లో ఒకటి సరిజేసి వొదులు గౌనులా దిగేసుకుంది. ఆ పిల్ల అసలు పేరు ఒలింపీ కమ్మటి పేరు, కాని అందరూ పిలిచే పేరు “తూయ్‌); అంటే “మురికి సుండి అని అర్థం. అందరూ ఆ పేరు పెట్టి పిలవటానికి జీససే కారణం. పక్క మీంచి లేచింది మొదలు ర్యాతి మళ్ళీ పడకెక్క బోయే దాకా జీనన్‌ తన కూతుర్ని “మురికి మండా” అంటూ తిట్టి పొయ్యని క్షణం ఉండదు.

ఒకనాడెన్నడో ఓ సంతరోజు బస్తీలో ఓ తిరుగుబోతు ముండని పట్టుకొచ్చి బీసన్‌ ఇంట్లో పెట్టుకున్నాడు. దాంతో కొన్నాళ్ళపాటు ఆ ఊళ్ళో పెద్ద కలకలం చెల రేగింది. ఆ మనిషితో జీసన్‌ మూడేష్ళ సంసారం సాగించాడు. ఇంట్లో అస్తమానం తగ వులు తన్నులాటలు. కొట్టాడు కుంటూనే ఆ ఇద్దరూ మూడేళ్ళు కలిసి (బతికారు. కోతల తరుణంలో ఓనాటి మాపటి వేశ ఆవిడ మరో వ్య క్రతో లేచిపోయింది. ఆ రోజు నుంచి అమెకి పుట్టిన విడ్డ కలుపు మొక్కలా మొండిగా పెరిగింది. అడుగులు వెయ్యటం

ళూమి వ నేర్చినప్పట్నుంచి ఆ పీల్ల తంగడి కింత కూడు-కూర ఉడళేసి పెడుతోంది. ఆ పిల్లకి తండడ్రంటే విపరీతమైన భయం, అపరిమితమైన భ క్రి. బాతులంటే చచ్చే సరదా.ళ్షస్థు. :

“ఒసేయ్‌ 1! ఇంకా ఇక్కడే చచ్చావ్‌ ? ఇంటికి తగలడి కూడూ కూరా ఉడకెయ్‌ ఇల్లు భదం, దొంగలు పడి ఇల్లు యావత్తు గుల్లచేసుకు పోగల. మురికిముండా 1” అని జీసస్‌ ఉరిమాడు.

బ్యుతో పొట్ట చెక్కలయ్యేట్టు నవ్వాడు, దెలోమ్‌క్కూడా నవ్వాగలేదు, జీనస్‌ కొంప మీద పడి దొంగలు దోచుకుంటారా? అసలది కొంపా? పాడు బడ్డ కొట్టు గోడలనేవి మూడువేపులే ఉన్నాయి. నేల పాతాళం. నిమ్మచెట్ల కింద, పడిపోయిన రాళ్ళగుట్టల మధ్య నక్క బౌరియకి నకలుగా ఉంటుంది. తండితో జట్టీకట్టి ఆ రాళ్ళ మధ్య కాలం వెళ్ళమారుస్తున్నాడు.

మళ్ళీ వాన మొదలైంది. ఈ సారి కాస్త గట్టిగా మొత్రేసింది. అదృష్టవళాత్తు (ద్రావతోట పంపకంలో ఆట్టే పేచీలు, కిచులాఓలు లేకుండా నుగిసీంది. ఇకపోతే, వ్మగ్‌ లోయకి దిగువున వున్న ఎనిమిదెకరాల పచ్చిక బీడు మాతం మిగిలిపోయింది. వానవేగం వేలిసే సూచన్లు లేవు. అప్పటికే అంతా తడిసి ముద్దయిపోయారు.

“*బార్లన్‌గారి పంచన చేర్దామా కాస్సేపు?” అన్నాడు సర్వేయరు.

పూవాన్‌ తిటపటాయించాడు. బారన్‌ ఆయన చెల్లెలి మొగుడే. అతనిమీద ముస లాయనకి గొప్ప భక్తి [శద్ధలెతే ఉన్నాయిగాని, వేళకాని వేళ వాళ్ళింటిమీద పడి వాళ్ళని ఇబ్బంది పెట్టటం ఇష్టంలేక పస్తాయిందాడు.

అంతలో బారెన్‌ బైటికేసి చూసి వానలో త డిసిపోతున్న బొవమర్గిని, మేనల్లు ళ్ళని లోపలికి రమ్మని కేకేళాడు.

పూవాన్‌ చెల్లెలు లారా బస్రీలో కుట్టుపని చేసుకునే రోజుల్లో చార్లెన్‌ని వివాహం చేసుకుంది. అతగాడు ఆ రోజుల్లో ఓ చిన్న హోటలు నడుపుతుండేవాడు. పెళ్ళికాగానే, వాళ్ళిద్దరికీ చిటికెలమీద (శ్రీమంతులు కావాలని కోరిక పుట్టి షా ర్త) తరలివెళ్లారు. బార్హెస్‌ వేలు పెట్టని వ్యాపారం లేదు. పెట్టినచోటల్లా చెయ్యి. చ్మురుమండి. అయితే, ఆతను అటువంటి ఒడిదుడుకులకి చలించే మనిషికాడు. వజ సంకల్పంతో నిలబడ్డాడు. బుద్ధి చురుగ్గా పనిచేసింది ...

అ రోజుల్లో షా ర్త) లాంటి పెద్ద ఐ స్రీలో ఆధునిక సౌకర్యాలు, భదత కలిగి మన్నికై న వ్యభిచార గృహం యొక్క- అనసరం ఎంతో ఉంది. బారెన్‌ అ విషయం పసిగట్టాడు. ఆ గృహాలు అసలు లేవని కాదు. కాని, ఉన్నవన్నీ మురకి కూపాలు, సరైన అజమాయిషీ లేక వాటికి రోజులు ససిగా లేవు. ఆ పరిస్థితుల్లో అతను 19వ నంబరు భాగం కొనేళాడు. కొన్న రెండో ఏడాదికల్దా పంతొమ్మిదో నంబరు పకడృందీగా తయారైంది. అద్దాలు, మస్తిన్‌ తెరలు, నౌొకర్పు-చాకిర్లు ఒప్పులకుప్పలు, ఒయ్యారి భామలు-ఐ స్తీలో మవోపశస్తి వచ్చింది. సమాజంలో పెద్ద మనుషులంతా అక్కడికి

ఖం భూమి తప్పించి వేరే చోటికి అడుగుపెప్రేవాళ్ళు కాదు. పాతికేళ్ళపాటు హ్యపారం ఆరని దీపంలా వెలిగింది. మూడు లక్షలు వెనకేశారు వ్యాపారం మూడుపూవులు, ఆరుకాయలుగా మమ్మరించినా, లారాకు మాతం తను పుట్టినగడ్డ మీద మమకారం భావలేదు. వృద్ధాప్యంలో పల్లెపట్టునే హాయిగా. (పశాం తింగా గడపాలనే కాంత కలిగింది, కాని అంత (బహ్మాండంగా వడిపిన వ్యాపారాన్ని మంచి ధర పెట్టి కొనే నాధుడు దొరకాలంటే కనీసం రెండేళ్ళయినా ఆగాలి. ధరమాట అలావుంచి అది పరాయివాళ్ళ చేతుల్లో పడ్డాక వెనకటి (పళ ప్రి, (పతిష్ట ఎక్కడ మాసి పోళాయో అన్న భయం కూడా ఉంది. వాళ్ళ జీవితంలో ముఖ్య దళశంఠా ఆ వ్యాపారాన్ని పైకి తెచ్చే కృష్‌లోనే హరించుకుపోయింది. అటువంటి దాన్ని హఠాత్తుగా ఓరోజు ఎవరో ముక్కూ మొగం తెలీని వాళ్ళ చేతుల్లో పెట్టి తాము చేతులు కడిగేసుకుని పోవాలన్నా బాధే. ఇక్కడ మరొక చిన్న విషయం (ప్రస్తావించాలి. షార్త్‌్ర)కు తరలివచ్చిన తొలి దినాల్లో ఆ దంపతులకు ఒక కూతురు కలిగింది. ఆ పిల్ల పేరు ఈ స్తలీ. లారా, బార్లెన్‌లు కూతుర్ని ఐవు జాగ త్రగా పెంచారు. తమ వ్యాపార రహస్యం తెలియనివ్వకుండా ఎక్కడో దూరంగా ఓ కాన్వెంటులో చేర్పించి చదివించారు. శలవుల్లో సెతం ఇంటీ పట్టున ఉండనివ్వలేదు. ఆ విధంగా, కూతుర్ని అమాయికంగా ఉంచగలిగామన్న తృప్తితో ఉండిపోయారు. పెళ్ళీడు రాగానే మంచి సంబంధం కోసం గాలించి, చివరికి ఎక్సయిజు శాఖలో పనిచేసే ఓ ఉద్యోగికిచ్చి వివాహం చేశారు. కాని, బుడ్జీమంతుడను కున్న అల్లుడు కాస్తా రాను రాను వ్యర్థుడుగా మారిపోయాడు, ఈ సలీకి 80వ ఏట ఆడపిల్ల కలిగింది. చార్పెస్‌ దంపతులు తమ వ్యాపారం అష్ముజూపీన నాటికి ఆ పిల్లికి ఏడేళ్ళు. వ్యాపారపు గుట్టూమట్టూ తెలియనివ్వకుండా కూతుర్ని ఎంత మభ్య పెట్టామను కున్నా, ఈ స్తలీ ఆంత అమాయకురాలు కాదు. “గివ్యంగా నడిచేవ్యాపారాన్ని ఎవడో పరాయివాడి చేతుల్లో పెట్టటం ఎందుకు ! నేనే ఎందుకు నడపకూడదు?” అంది ఈ సలీ చార్లెస్‌ నిర్దంతపోయాడు. తమ భావాలకు, తాము జీవించిన వాఠానరణానికి పూ ర్రిగా విరుద్దమెన వాళొవరణంలో, కఠోరమైన కట్టుబాట్టలో పె5గిన పిల్ల అలా మాటాడే సరికి చార్చెస్‌ అవాక్కయిపోయాడు. కొని, కూతురు ఉత్సాహం, ఉపజ, చొరవ, చాకచక్యం చూసి ఆతను ముగ్దడై పోయాడు. చార్సెస్‌ తన భార్యతో సవి రోన్‌ చేరి స్థిరపడి అయిదేళ్లు దాటింది. మనవరాల్ని షైతోదంలో ఓ కాన్వెంటులో చేర్చి నైష్టిక మత్తైక వాతావరణంలో పెరిగే ఏర్పాటు వేశాడు. ఆదీ చార్లేస్‌ పూర్వ్యాశమం! చార్తెన్‌ని చూడగానే పూవాన్‌తో సహా అందరూ టోపీలు తీసి చేతుల్లో ఉంచుకుని సవినయంగా లేచి నిలబడ్డారు. వాళ్ళు చూపిన ఆ గౌరవానికి అతను ముగ్దుడైపోయినట్టు కనిపించాడు

భూమి వం

“దార్దెస్‌ గారూ! ఆహా! యేం ఆస్తి! ఎంత ఆస్తి! తెలివంటే మీదే. మహీ చౌక బేరం అనుకుంటాను. ఏవంటారు?” అన్నాడు సర్వేయరు ఉబ్పి తబ్బిబ్బులవుతూ,

“ఆంతా అదృష్టం లెండి. చాలా తమాషాగా దొరికింది. మాకు మనసు కుదిరింది. పైగా, మా ఆవిడకి తను పుబ్టి పెరిగిన పల్రెలోనే చివ్మరోజులు గడపాలని కోరిక, మనస్సు దేన్ని నిర్దేశిస్తే దాన్ని మన్నించటమే నా తత్వం అన్నాడు చార్లెస్‌ హుందాగా.

అసలు ఆ ఆస్తి ఓ పెద్ద ఆసామీది, దాని మీద అతను యాభై వేలు పైచిలుకు ఖర్చు పెట్టాడు. ఫలితం అనుఖవించే రోజుకి జబ్బుతో మంచాన పడ్డాడు. ఊరికి పెడగా వున్న ఇల్లు, తోట, పొలం అంతా కలిపి కొనగల పెద్ద ఆసామీ ఎవరూ ముందుకు రాక పోయే సరికి చివరికి ఇరవై వేలకే బార్హెన్‌కు ఆస్తి యావత్తు ధారాదత్తం చేశాడు.

ఏడెకరాల చక్కటి తోట, తోట మధ్య దివ్యమైన ఇల్లు .. తోట నిండా రంగు రంగుల గులావీ మొక్కలు పెంచాడు; రకరకాల పాడే పముళ్ని పెంచాడు; స్వయంగా తన చేతులో పెంచాడు! దొరువులో, వాగులో చేపలు పట్టుకుంటూ సరదాగా కాల కేపం చేస్తున్నాడు.

“మేం ఎవరిమో ఇక్కడ జనానికి తెలుసు. పోనా?” అనడిగాడు చార్లెస్‌,

“నిస్సందేహంగా. మీ తరపున మీ డబ్బే మాట్లాడుతుంది చార్జెస్‌ గారూ 1” అన్నాడు సర్వేయరు.

అందరూ అంగీకార సూచకంగా తలలూపారు. లోపల పొయ్యి మీద కమ్మగా పిట్ల మాంసం వేగుతోంది. అందరికీ దవళ్ళ కింద నీళు ఊరాయి,

చార్లెస్‌ లోపలికి వెళ్ళి స్వయంగా రెండు సీసాలు దాక సారాయి తెద్బాడు, నౌకరు అందరి ముందు గ్లాసులు పెట్టి వెళ్ళాడు, నాలికల్లో చప్పరిస్తూ నిశ్శబ్దంగా వైన్‌ "సీవిసున్నారు.

ఆది ఇక్కడ తయారైన సరుకులా లేదు. అందుకే అద్భుతంగా ఊంది. ఛీ ...ఛీ... ఇక్కడ తయారయ్యే వ్లైను ఊత్తి నాసిరకం ! ....” అన్నాడు [(గోబ్యా పొంగిపోతూ.

మధు సేవ ముగించి, గ్లాసులు కింద పెట్టే సమయానికి శ్రీమతి లారా చార్లెస్‌ లోన నుంచి వచ్చింది. మనవరాలు ఎలోదీ అమ్మమ్మ చాటున బెరుకు బెరుగ్గా ఆ గడి లోకి వచ్చింది. లారా అన్నగార్ని, మేనల్లుళ్ళని కుళల (పళ్నల వేసింది. అంటీ ముట్టి నట్టుగా [పవర్రించి లోనకి జారుకుంది.

అంతలో వర్షం తగ్గింది. లోపల్నుంచి పిట మాంసం మాడుతున్న వాసన వసోంది. బాల్సెస్‌ గారు హైరాన పడిపోయాడు.

“భోజనం వేళ ఆయింది. వర్షం కూడా తగ్గింది. మరో తూరి మా యింటికి ధయ చేస్తారని ఆశిస్తాను” అన్నాడు భబార్లెన్‌.

అందరూ నిరాశగా లేచారు.

న భూమి

ఇమ్సుండల వ్యాపారంతో అందలా లెక్కి-తే ఎవగై వా అట్టాగే అనుభవించవచ్చు” అన్నాడు జీసస్‌ ఎద్దేవగా.

అందరూ చకచకా మూతో చేను పంపకం పూరి చేసుకున్నారు. కాగిరాలు తర్వాత పంపుళానని నర్వేయరు శలవు తీసుకున్నాడు. ఆదివారం వది గంటలకు అంతా వూవాన్‌ ఇంట్లో సమావేశమై చీట్టులాగే కార్య కమం తాయం చేసుకున్నారు.

మళ్ళీ వర్షం ముంచుకొచ్చింది. దిట్టంగా వాన వడుతున్నా జీసస్‌ కూతురు చీమ కుద్ధినట్టయినా లేకుండా బాతుల్ని తోలుకుంటూ. గనెం అంచున నిమ్మశంగా నడు స్తోంది,

ఆగవే మురికి ముండా ! దరువు వడితేగాని నీకు తిక్కకుదర్త” అనరిచాడు జీనస్‌,

గుంపులో ముందున్న మగబాతు రాజసాలు పోతూ, పచ్చటి ముక్కు విలాసంగా కుడి పక్కకి తిన్పటంతో మిగతా బాతులన్నీ అవే హొయలు |పదర్శంచాయి జీసన్‌ కూతురు ముండ మ్యాతం తర్మడి కేకలకి ఠారెత్తిపోయి ఇంటి వేపు దౌడు తీసింది. మెడ ముందుకి సాచి హంస నడకలు నడిచే మగబాతు వెనకే మిగిలిన గుంపు మెడలు సాచి నడిచాయి.

శీ

నవంబరు ఒకటవ తేదీ; అవివారం, పైగా, అర్చిస్టు పర్వడినం. బారెడు పొద్దె కింది, పక్క ఊఎకి మతాచార్ముడుగా ఉన్న ఆబెగోదార్‌ గుట్ట దిగి రోన్య్‌ వేపు వస్తున్నాడు.

రోన్య్‌ చర్చి పురాతన కాలం నాటిది. ఒకనాడు ఆ [గామం ఆ (పాంకానికంతా తలలో నాల్కలా ఉండేది, అది గత [పశ సి. కాని ఈనాడు (ప్రత్యేకంగా మతఠాచార్భుడ్డ పెట్టుకోలేని దుస్థితి దాపురించింది. (బలికి చెడ్డ రోన్య్‌లో ఈవాళశ మూడువందల గడప మించి లేడు. మున్సిపల్‌ కౌన్సిలంటూ ఒహటి వుందేగాని, అదెన్నడూ చర్చి బాగోగులు వట్టించుకుని పుణ్యం కట్టుకోలేదు.

(వతి ఆదివారం ఆబెగోదార్‌ వక్క (గామం బాజోష్‌ లుద్వాయాం నుంచి కోసెడు దూరం పడుతూ లేస్తూ వచ్చి చర్చిలో పూజా పునస్కారాలు జరిపి పోవటం కద్దు. అసలే పొట్టి మనిషి; అందుకు తగ్గట్టు సూలకాయం, మెడ టర్కీ. పుంజు మెడలా ఎరగా వుండి, బలుపు లావై నుందుకు వంగరు. అరోనకి చాక అవు వచ్చి వకింక

భూమి ఖే అయినా, ఆపాటి దూరం నడిస్తే ఒంటికి మంచిదని తప్పని సరిగా ఆ [వయాస ఓర్చు కుంటున్నాడు.

ఆ రోజు లైల్దేకే నరికే బాగా పొద్దెక్కింది. పండగ పూట (ప్రార్థవకి కాలాతీత మైందనే ఆదుర్దాతో ఆయన రొప్పుతూ, రోజుతూ పరుగెత్తి వస్తున్నాడు. అలుపుతో నోరు తెరుచుకుని వుంది. ఆ సౌట్టి ముక్కు, బుల్లి కళ్ళు ముద్ద మొహంలో పూడి పోయాయి కిందటి వారమంతా వానలు కొట్టి కొట్టి విడవటంతో ముందుగానే కాలం చలి తిరిగినా, టోపీ తీసి చేతులో పట్టుకున్నాడు. నెసిన రాగి జుత్తు గాలికొదిలేశాడు,

గుట్ట మీంచి దోవ న్మిటంగా కిందికి వాలిపోయింది. వాగు ఎడం గట్టున వంఠెనకీ ముందు చెదురు మదురుగా కొద్ది ఇళ్ళున్నాయి. ఆ ఇళ్ళ మర్య గుంచి ఆబెగోవార్‌ ఆఘ మేఘాల మీద పరుగుకీస్తున్నాడు. ఆ తొందర్హో, న్వచృంగా సృటికంలా వచ్చిక వీళ్ళ మధ్య పోప్పార్‌, విల్లో మొక్కుల నందుగా గల గల పారే వాగుకేసి చూపు తిప్పాడు కాదు,

వాగు దషిణపుటొడ్డున అసలు ఊరు మొదలయింది. రోడ్డు కిరు పక్కలా ఇళ్ళు వరనగా బార్లు తీరి ఉన్నైం గుట్ట దిగువన వుండే మిగతా ఇళ్ళు చిక్కిరి విక్కిరిగా శన్చిప్తాయి. వంతెన దాటగానే టౌను వీలు, పాతకాలపు రాన్యపు కొట్టులో పెట్టిన స్కూలు ఎదురవుతాయి. ఆబెగోదార్‌ ఓ క్షణం ఆగి, తటపటాయిస్తూ. థాలీగా వున్న కౌన్సిలు విల్లోకి తొంగిచూళాడు. మళ్ళీ వెంటనే తల తిప్పేసుకుని, ఆ వీధిలో ఎదురు బౌదురుగా వెలిసిన పానకాలల వేపు నిశితంగా చూశాడు. ఒకటి అట్రవిసంగా వుంది. ఆకుపచ్చ అవరాల్లో సైన్‌ బోర్డు మీద యజమాని మ్మాకోం పేరు, వ్యాపార వివరం వెరుసున్నాయ్‌. తలుపు మీద సాదాగా వోలీ లత కొమ్మ చెక్కిన రెండవ దుకాణం నిరాడంబరంగా ఉంది. గరుకు గోడ మీద నల్లటి అతరాల్లో “లాంగెన్య్‌ = పొగాకు వ్యాపారం” అని కనిపిసోండి. ఆబెగోవార్‌ ఆ రెంటి మధ్య గుండా ఇరుకు సందులోకి అడుగు వెయ్యబోతుండగా పూవాన్‌ ఎదురుపడ్డాడు.

"వ్హూవాన్‌, నువ్వటయ్యా ! నేనే వచ్చి నిన్ను కలుద్దామనుకుంటున్నాను. వీ చిన్న కొడుకు ల్యుతో ఆ అమ్మాయి లిజుని ఆ స్థితిలో వొదిలెయ్యటం యేవై/(నా బాగుందా చెప్పు రోజు రోజుకు పెగే ఆ గర్భం అందరి కళ్ళా పడుతున్నది గదా! ఎంత అ్మపదిన్ట! ఎంత అపదిన్ష!”

వపూవాన్‌ విన్నమంగా అయన చెప్పింది విన్నాడు.

"వాడు కొరుకుడు పడందే నేను మ్మాతం ఏం చెయ్యగల్డును ఫాదర్‌ ! నిజానికి వాణ్నీ తప్పు పట్టిలేం. తనదంటూ యేవీ. లేకుండానే ఇంత చిన్న తనంలో చేసుకుని యేం చేస్తాడు

"ఆ కడుపులో పెరిగే బిడ్డ మాటేవింటి

శన్వ్వివేం ! కాని తనకి దూర కంతలేచు గాని మెడకొకడోలట 1”

న! భూమి జీవిరాన్ని కాచి వడపోసిన అనుభవజ్ఞానిలా పూవాన్‌ వ్యాఖ్యానించాడు. తరావాత జా(గతగా తూచి తూచి మాట్టాడుతున్నట్టు-”ఐహంశా, పరిష్కారం కావచ్చేమో! నేను నాళస్తి పంచేసున్నాను. (ప్రార్థన తరవాత చీట్లు లాగటం పూర్తవుతుంది. బ్యుతో తన భాగం పుచ్చుకున్నాక. దాన్ని చేసుకుంటాడని నా నమ్మిక” “బేస్‌. నీ మీద నాకు గురి వుంది పూవాన్‌!” అంతలో చర్చి గంట మోగింద్‌, ఫాదర్‌ కళవళ పడిపోయాడు. “అది రెండో బెల్లేనా! ఆక్రాదు, ఫాదర్‌. మూడో బెల్లు.” “వీడిల్లు ఐంగారంగాను! ఈ దౌర్భాగ్యుడు బేక్యూ నేనొచ్చే దాకా అగవైనా ఆగకుండా ఆదే పనిగా గంట మోగిస్తున్నాడు.” శాపనార్థాలు పెడుతూ, ఆవెగోదార్‌ హడావిడిగా దౌడుతేశాడు. మిట్ట ఎక్కే సరికి గుండె పోటు వచ్చినంత పనయింది. గంట మోగుతూనే వుంది. ఆయన చర్చిలో (ప్రవేశించి, విడవకుండా తాడు లాగు తున్న బేక్యూ మీద మండిపడిపోతూ, “ఇక ఆపచోయ్‌, బేక్యూ. నేను వచ్చే డాకా మూడో! బెల్లు మోగించ వద్దని నీకు లమసార్హు చెప్పానా!” అని కసిరాడు. పొద్దుటే పూటుగా మందు పట్టించిన బేక్యూ తాడు వదిలేసి మారు మాటడకుండా నిటారుగా నిలబడి పోయాడు. ఆవెగోదార్‌ చర్చి మధ్యకి నడిచాడు. (ప్రార్ధనకై వచ్చిన భక బృందాన్ని పరిశీలనగా చూశాడు. ఎడం వేపు, కౌన్సిలర్‌ హోదాలో. దెల్‌ ఓమ్‌ ఆశీనుడయ్యాడు. మ్మాకోం భార్య కొలీనా, లాంగెన్య్‌ భార్య ఫ్లోర్‌, బేకళ్యూ ఇల్హాలు. ఆడ వాళ్ళ వరసలో కూర్చున్నారు. (సాంస్వాజ్‌, లిజా, మాకోం కూతురు బెర్త్‌, లాంగెన్య్‌ కూతురు సుజాన్‌ [ప్రార్థనకు హాజరయ్యారు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌, బెర్హ్‌, సువాన్‌లు వెకిలిగా నవ్వుతూ కనిపించే సరికి ఫాదర్‌ మండి పడ్డాడు. చర్చిలో ప్మాతలు, వస్తాలు వగైరా ఉంచిన ఉగాణం వేవు బైల్జేరబోతోంటే బేక్యూ కొడుకు డెల్ఫిన్‌, దెల్‌ఓమ్‌ కొడుకు నోనెస్‌ తమాషాగా ఒకర్నొకరు తోసుకుంటూ అల్లరి చేస్తున్నారు. *జాలాయి వెధవల్లారా, ఇదేమైనా గొడ్డపాక అనుకున్నారా!” అని ఫాదర్‌ శూకలేళశాడు. పక్కన షెల్ప్‌లో పుస్తకాలు సర్దుతున్న వీధి ఐడి పంతులు లొకేని కేశేసి, "యేమయ్యా, నేను లేనప్పుడయినా యీ క్షుర గ్యాంగుని అదుపులో పెట్టొద్దూ!” అన్నాడు మందలింపుగా “చర్చిలో అది నా డ్యూటి కాద” అని కొరకొరలాడాడు లొకే. అతనికి తను పుట్టి పెరిగిన వర్గమంటే కసి. తన వీధి బళ్లో చదివే పిల్చి కాయల్ని పశువుల కంటే హీనంగా చూస్తాడు. ఫాదర్‌ చేతులు బార్లా చాపి [ప్రార్ధన [పారంభించే సమయానికీ ఇంకొ బాలా మండి వచ్చారు. మేయర్‌, డిప్వూటీ మేయర్‌, పూవాన్‌, ఫౌవీ, రోజ్‌, ల|గాంద్‌ వగైరొ

భూమి న! యావన్మంది హోజరయ్యారు. చార్లెస్‌, ఆయన సతి, మనవరాలు ఎలోడీలు సైతం విచ్చేశారు. వాళ్ళని చూట్టంతో టే ఫెదర్‌ మొహం వెలిగింది.

(ప్రార్థనా కార్య కమం చకచకా లాగించేశాడు. వెంటనే బాజోష్‌ లుద్వాయాంకి వరుగులు తియ్యాలి. హైదర్‌ గేటుదాకా వచ్చేనఠికి కొలీనా, ఫ్లోర్‌ ః బేక్యూ ఇల్లాలు వగైరా భక్తురాన్న ఆయన్ని నిలదీసి, “ఫాదర్‌, మామీద మీరు కశ కట్టారా! పాత బట్టల మూట “మాదిరి మమ్మల్ని దిగదుడిచిపౌరేస్తున్నారే *” అని నిగ్గదీశారు.

. "నన్నేం చెయ్యమన్నారు? ఒకే సమయంలో రెండూళ్ళలో (ప్రార్థనా కార్య (క్రమాలు నిర్వహించమంటే ఎట్టా సాధ్యం?” అని ఎదురు (ప్న వేశాడు ఫాదర్‌.

హైదర్‌ గోదార్‌కి, రోన్య్‌ (గామస్థులకి మధ్య ఈ తగపు ఆరకుండా రగుల్తూనే వుంది. పైగా, మరియమ్మ కుమార్తెలు హద్దుమీరి అడ్డదోవలు తొక్కటం ఆయనకి మహా మనసాపం కలిగించింది.

దై వాజ్ఞలంటే కించెత్తు గౌరవం లేకుండా మన అమ్మాయిలిట్లా తెగబడి తిరుగు తుంటే ఈ పూజలు, (ప్రార్దనలు చెయ్యటం యే: సఐఎ!*” అనకిగాడు ఫాదర్‌ గోదార్‌.

కొలీనా కసిగా వళ్ళు నూరింది, “ఇది నా కూతున్ని ఉద్దేశించి కాదో ఆంది త్మీవంగా.

"నా కూతుర్ని గురించి అస్సలు కాదు అంది ఫ్లోర్‌.

గుమ్మడికాయ. దొంగల్లా ఇద్దరూ బుజాలు తడుముకున్నారు. నీ కూతురు లేకిదంటే నీ కూతురు లేకిదని ఇద్దరూ పరస్పరం రక్కుకున్నారు ఈ గయ్యాళి లామల్ని శప్పించుకుని ఫొదర్‌ గోదార్‌ నాలుగడుగులు ముందికీ వేసే సరికి చార్లెస్‌ తటస్థపడ్డాడు. ఒక్క నిముషం వాళ్ళతో కుశల్మపళ్నలు పూ రిచేసి ముందుకి సాగాశో లేటో లగాంద్‌ మనుమరాలు పాల్మీరు క ప్రిపుల్లల మోపుతో ఎదురైంది.

ఆఏక్ష్యమ్మా ! పండుగనాడన్నా (ప్రార్థనకు కఠాలేదేం * అనడిగాడు

అష్ట చెయ్యను, ఫాదర్‌! తమ్ముడు చలికి గజగజ వొణికిపోతున్నాడు. పొయ్యి లోకి శ దైల్లేవు.” అంది పాళ్మీరు దీనంగా.

=ఆ ముసలావిడకి ఇంకా మనసు కరగలేదన్నమాట!”

ఉద్రావనై నా చసానంటుంది గాని మెతుకు విదల్బదు. శనీశం కటైముక్కయినా మా మోవాన కొట్టడు అంది పాల్మీరు.

ప్రాల్మీరు తన సౌదంతా వెళ్ళటొయ్యటం మొదలెట్టింది. చెట్ట.త ఆమ్మమ్మ వుండీ, హాల్మీరు తమ్ముణ్ని పెట్టుకుని ఓ పాడుబడ్డ కొట్టంలో (బతుకు వెళ్ళదీస్తోంది. తముడు ఇలారియోం కి దొడ్డికాళ్ళు తొరినోరు. ఇరవై నాలుగేళ్ళొచ్చినా, బ్యుర లేదు. పసిపిర్ర

వాడి కన్నా కనాకష్టం. అంచేత, అ అవిటి వాణ్ని ఎవ్వరూ పనికి పిలవరు. ఆ ఆడ గూతురొక్క టే రెక్కలు ముక్కలు చేసుకున తమ్ముణ్నీ పోషిస్తోంది.

హారర్‌. గోదార్‌ ఆవిడ దీవగాథకి చలించిపోయి అయిదు (స్రాంకు౨ లీళ ఆమె

శేతులో పెడు

న! భూమి

“మీ అమ్మమ్మతో నేను మళ్ళీ మాట్లాడ్తాన్లే” అని పాల్మీరుని తప్పించుకుని ముందుకు దూసుకుపోయాడు.

చర్చి ఆవరణ ఖాలీ ఆయింది పూవాన్‌, రోజ్‌లు ఇంటికి తిరుగు ముఖం పట్టారు. వాష్ళ ఇల్లు చేరేసరికి సర్వేయరు (గోబ్వా హాజరుగా ఉన్నాడు పదిగంటలకల్లా దెల్‌ ఓమ్‌ జీసస్‌లు వచ్చారు. బ్యుతో అయిపులేడు. రెండు గంటలదాకొ ఎదురుతెన్నులు చూసి జీసన్‌ చుక్కేసుకోవడానికి మాకోం దుకాణానికి దారి తీశాడు.

వేకళ్యూతో పేకాటకి కూర్చుని, సీసా చెల్లాక సీసా వట్టిస్తున్నాడు జీసస్‌. ఒక పక్క లీట్టాట సాగుతోంటే, మరో పక్క మ్మాకోం గడ్డం గియిస్తున్నాడు. అంతలో వీధి ఐడి పంతులు లొకే దయ చేశాడు. రోన్‌ నుంచి షాతోదం దాకా వెయ్య టోయే రోడ్డు గురించి కాస్సేపు చర్చ నడిచింది, ఆ రోడ్డు పడితే మ్మాకోం దుకాణానికి మాంచి గిరాకీ పెరుగుతుంది.

“మన డెప్యూటీ మిస్సియేద్‌ షెద్‌వీయ్‌ ఉన్నాడే ఆయన చకవర్తిగారికి స్నేహితుడట!” అన్నాడు మ్మాకోం.

“*ఆతగాడా!.... పన్నెండొందల ఎకరాల భూస్వామి ... మన దగ్గర డబ్బులు వసూలు చేసి రోడ్డు వేయించే బదులు తన డబ్బులోంచి ఒక్క పినరు విదిలిస్తే రోడ్డు వెలుస్తుంది గదా! వాడొక ముసిలి నక్క... అన్నాడు లాంగెన్య్‌ రేజరు గాల్లో ఊపుతూ.

ఆ మాటలకి నూ[కోం అదిరి పోయాడు,

“ఆయన అట్లాంటి వాడు కాదు, మవి ఉత్తముడు ... ఆయన సాయమే లేక పోతే నీకు పొగాకు దుకాణం వచ్చేదేకాదు. ఆయన నీ దగ్గర్నుంచి దుకాణం ఊడబెరు క్కుంటే ఏం చెయ్యగల్డువో చెప్ప అన్నాడు మా(కోం,

ఆ మాటతో లాంగెన్స్‌ నోరు కట్టుబడి పోయింది. వేక్యూ, . జీనన్‌ల నోళ్ళు లేచాయి. మందు తలకెక్కి ఇద్దరి మధ్యా కొట్టాట రేగింది. మాటలు పెరిగి పెరిగి రాజ కీయాల మీదికి మళ్ళాయి. జీసన్‌ రిపబ్లికన్‌. రాచరిక వ్యవస్థ ఆంటే పళ్ళు నూర్తాడు. జనం అతణ్ని కమ్యూనిస్టంటారు. బేక్యూ టోనాపార్టిస్టు. చకవ లి అంటే ఆరాధన. పైగా, తను చ్మకవర్తిని స్వయంగా ఎరుగుడునని గప్పాలు కొడ్రాడు.

మ “ఒకప్పుడు ఆయనా, నేనూ కలిసి హెరింగ్‌ చేపల సలాగ్‌ తిన్నాంొ అన్నాడు సిం

“రోజూ పెళ్ళాన్ని తన్నే పెంట వెరవ నాడు. తల్పంటే వాడికి వీసమెత్తు [పేమ ఉందా?”

“నోడ్మయ్‌! మళ్ళీ మాట్లాడావంటే నీ ముక్కు ఐద్దలుకొడతా” అని బేళ్యూ ఖాలీ సీసా చేతుల్లో పట్టుకున్నాడు.

చుట్టూ ఉన్న జనం కలగజేసుకుని ఆతని చేతుల్లోంచి సీసా లాక్కున్నారు. అంతలోనే ఇద్దరూ మళ్ళీ రాజీపడి ముక్కులు కలిపారు. దుకాణంలోకి వచ్చేవాబ్ళ

ళూమి లిఫ్‌ వసున్నారు; పోయేవాళ్ళు పోతున్నారు. ఆయిదముంది. ముక్కలాట ముగింపు లేకుండా సాగుతోంది.

విసురుగా తలుపు తోసుకుని బ్యుతో లోపలి కొచ్చాడు. పక్కన జాన్‌ కూడా ఉన్నాడు.

“అక్కడ నీ కోనం మేం పకిగాపులు కాస్తుంటే నువ్విక్కడ పేకాట్లో మునిగి డేలున్నావా?” అన్నాడు బ్యుతో.

"ట్టరి, టక్కరోడా ! నేను నీ కోసం పడిగాపులు కాసున్నారా. పొద్దుట్నుంచి ఇప్పటిదాకా నీ కోసం అందర్నీ నిలబెప్దేసిందెవరా* అన్నాడు జీసన్‌ చొంగకారుస్తూ.

ఎశ్లాన్‌, నువ్విక్కడే కూర్చో. ఓ ఆరగంట పోయాక మా యింటి కొచ్చెయ్‌. ర్యాతికి నూ యింట్లోనే నీ లోజనం” అన్నాడు బ్యుతో.

బ్యులో, జీసస్‌లు ఇల్లు చేరే సరికి అంతా కనిపెట్టుకు కూర్చున్నారు. [గోవ్వా అప్పటికే పుల్‌ డోసులో వున్నాడు.

“అబ్బాయిలూ, రాతకోతలు పూర్తయినై. నిన్న నేను వకీలు గారింట్లో అంఠా చూసౌొచ్చాను. ఇక మీరు చీట్లు లాగటమే తరువాయి, మీ పేర్షకి ఎదురుగా లాట్ల నంబర్లు వెయ్యటానికి కాస్త ఖాళీ వొదిలిపెట్టాడము ఇక కానీండి, వకీలుగారు. మీరు లాగిన నంబర్లు ప్మతంలో పూరి చేసి, శనివారం నాడు మీ సంతకాలు తీసుకుంటాడూ అన్నాడు (గోబ్వాం .

చీట్లు సిద్ధంగా ఉన్నాయ్‌. ఆంతా చుట్టూ మూగారు, రెండు నిముషాలు గంభీర నిశ్శబ్దం రాజ్యం చేసింది.

“మంద్రు వరు చీటీ లాగుకారో నిర్ణయించుకోండి" అన్నాడు సర్వేయరు,

ఎవ్వరూ కదల్లేదు. చీకట్టు ముసురుకుంటోన్నాయి.

“వయస్సునిబట్టి ముగ్గుర్లో పెద్దవాడు బీసన్‌. జీసస్‌! నువ్వు రావయ్యా ముందుక” అని ఆహ్వానించాడు [గోవ్వా-

జీసస్‌ ఆడుగు ముందుకు వేసి, అమాంతిం తూలి కిందపడిపోయాడు, వెంటనే తమాయించుకుని లేచి, టోపీలోంచి ఓ పెద్ద బండరాయిని ఎత్తుతున్నట్లు ఒక చీటీ లాగాడు, కిటికీ పక్కకి నడిచి మడత విప్పి చూసుకున్నాడు.

“్రడ్ష!* అనరిచాడు జీసస్‌, అ నంబరు తమాషాగా అనిపించి పగలబడి నవ్వాడు.

“హైస్సి ఇప్పుడు నీ వంతు” ఆని కేకేశాడు (గోక్వాం

ఫానీ తాపీగా టోపీలో చెయ్యి పెట్టి, లోపల కాస్సేపు కెలికి; ఒకటి తర్వాత ఒకటి తీసి మళ్ళీ అందులోనే వేసింది,

“అట్లా చెయ్యటానికి వీల్లేదు” అనరిదాడు బ్యుతో.

"=ఆట్రానా + ఎందుకని? నేను వాటి? విపి, చూడం వేగే” అంక పైన్సీ

86 భూమి

“కానీండి. అన్నీ ఒకటే. వాటిల్లో రేడాలేం లేవా అని విసుక్కున్నాడు పూవాన్‌,

చివరికి, ఆమె చీటీ లాగి కిటికీ దిక్కుకి పంగెత్తి విప్పి చూసింది.

“*రకటీ!”.

“అయితే బ్యుతోది మూడో నంబరు. ఊం, లాగూ అని తొందర పెట్టాడు పూవాన్‌.

ఆనే లాగను

“అం టే?

“మూడో నంబరు నే ఒప్పుకుంటానా? ఆది పరమ చెత్త లాటు. పంపకం వేర రకంగా జరగాలని నేను తొంభై తొమ్మిది సార్దు చెప్పాను. నేనిది ఒప్పుకోను. నన్ను వెంగళప్పని చేసి ఆడిద్దామనుకున్నారా ! ఆ పప్పలేవీ- ఉడకవు. ఆందరి కన్నా చిన్న వాడు మొట్టమొదట బీటీ లాగాలి. నన్ను మీరంతా కలిసి దగా చేస్తున్నారు”

బ్యుతో చేతులు విసుర్హూ, నేలమీద కాస బాదుతూ, బల్లమీద ఫెడీమని గుద్దుతూ వీరంగం (ప్రదర్శించాడు. |

“చిన్నబ్బాయ్‌! నీకు మకి తప్పిపోయిండా ఏం?” అంది రోజ్‌.

ఆం నా మీద నీకెప్పుడు ఆపేక్ష ఏడిసింది గనక! నీకు నా తాట ఒలిచి అన్నయ్యకి కట్ట బెట్టాలనుంది, మీ అందరికి నన్ను ముంచెయ్యాలనుంది.

“చెత్త మాట్టాడకు. ఇంతకీ నువ్వు చీటి లాగుకావా లేదా?” అని రెట్టించాడు పూవాన్‌,

ఆత్తహూ! ! మీ లీట్టు లాగాల్సిందే” అన్నాడు బ్యుతో,

ఆ మాటకి అందరూ [వతిఘటించారు. తను వెళ్ళిపోతున్నానని గోవ్వా కోపంగా లేచాడు.

“మా నాన్న రహస్యంగా దాచుకున్న సొమ్ములో నాకు అదనంగా వెయ్యి (ఫ్రాంకులిస్తే దీని కొప్పు కుంటా అని బాంబు పేల్చాడు బ్యుతో.

మునలాయన తుళ్ళి పడ్డాడు. వెంటనే నోట మాట రాలేదు కొద్ది గణాలు పోయాక తేరుకుని, “ఒరేయ్‌ ఈ =ల్లు సాంతం కూలగొన్టినా నీకు చిల్లిగవ్వ దొరకదు. బీటీ లాగుతావా లాగు. లేదంటే నీకునా అస్తిలో సెంటు భూమి రాదు అన్నాడు.

“నేన్స లాగను అని మొండికెత్తాడు బ్యుతో.

గదిలో నిశ్శబ్దం అలముకొంది. ఎద్దు తలకాయడూరే ఆ పెద్ద టోపీ పతిష్టంభనకు గుర్తుగా అక్కడే పడుంది, అందులో వున్న ఒకే ఒక్క చీటీని బైటికి లాగటానికి ముందుకొచ్చే నాధుడు కరువయ్యాడు. చివరికి (గోవ్వా ముసలాయన్నే చీటీ లాగమని సలహా యిచ్చాడు. ఫూవాన్‌ గంభీరంగా టోపీ అడుగునుంచి చీటి బైటికి లాగి అంధులో ఏ నంబరుందో తెలీనట్టు కిటికీ పక్కకిపోయి వివి చూకారు. .

భూమి తి?

"మూడు. నీకు మూడో లాటు వచ్చింది, విన్నావా? వకిలుగారు ప్మతం రాసిపెట్టి ఉంచాడు. ఆయన దాన్లో అవరమ్ముక్క మార్చమన్నా మార్చడు. అయిందేదో అయింది. ఇక దాన్ని తిరగతోడటం సాధ్యం కాదు, ఈ ర్యాతికి నువ్విక్కడే పడుకుంటు న్నావు గనక, రాశంతా మళ్ళీ ఆలోచించుకో. ఈ చీట్ల వ్యవహారం ఇంతటితో ముగిసి పోయింది. ఈ (వస క్రి ఇప్పట్లో ఆఖరు” అన్నాడు పూవాన్‌,

చీకట్లో కూర్చున్న బ్యుతో మారు మాట్లాడలేదు. మిగిలిన వాళ్ళు తమ అంగీకారం [1వకటిస్తూ శలవు తీసుకున్నారు. రోజ్‌ లేచివెళ్ళి కొవ్వొత్తి వెలిగించింది.

అంతలో జాన్‌ తన మి్యతుజ్జీ కలుసుకుందుకు అఆక్కడికొచ్చాడు. బైట చీకట్లో తచ్చాడే నీడల్లాంటి రెండు ఆకారాల్ని చూసి విస్తుపోయాడు. పైనుంచి తెల్లటి ఈకల్లాగ మంచు రాలోంది, ల

“ల్లాన్‌, నువ్వా*+ మాకు గుండె లవిసిపోయిన్స్హై” అంది ఒక నన్నటి మృదు వైన గొాతు.

(ఫాంస్వాజ్‌ గొంతు గుర్తుపట్టాడు జాన్‌, లివా నడుం చుట్టూ చెయ్యి వేసి, అక్కని కరుచుకుపోయింది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ , పరస్పరం మెడల చుస్టూ చేతులు బిగించుకుని అప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ అలా దర్శనమివ్వటం అలవాటే.

“నూఢబారి పని చేస్తున్నారన్నమాట 1” అన్నాడు జాన్‌ నవ్వుతూ.

ఆదే అనుకో, లోపల ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి నాకుంది. ఇప్పటీకై నా బ్యుతో మా అక్క విషయంలో ఒక నిర్ణయానికొస్తాడేమోనని .

(స్రాంస్వాజ్‌ రెండో చేత్తో ప్రేమగా అక్క పొట్టని నిముర్తూ వుండిపోయింది.

"పంది వెధవ . పొలం చేతి కందాకః ఇంా సౌొమ్మున్న అమ్మాయి కావాలంటాడో యేమో ౯”

అట్లా జరగదని జాన్‌ భరోసా యిచ్చాడు. ఇగిరిపోయిన వాళ్ళ ఆశల్ని చిగు రింపజేసూ మంచి మాటల చెప్పాడు. తను ఈ ర్మాతికి పూవాన్‌ ఇంట్లోనే భోజనం చేస్తున్నానని జాన్‌ చెప్పగానే “మళ్ళీ కలుద్దాం ర్మాతి జాగారానికి మేమూ. వొస్తు న్నాం అంది (ఫాంస్వాజ్‌ =

వాన చీకట్లో అదృశ్యమై పోయారు. పై నుంచి మంచు దట్టంగా పడుతోంది,

ఫ్‌

రాతి ఏడింటి కల్లా భోజనాలు ముగించి వూవాన్‌ దంపతులు బ్యుతో, జాన్‌లతో కలిసి చావిట్లో చేరారు. పాక చివర్న పశువులు కట్టేసి వున్నై. గడ్డి మీంచి, పపవుల

98 భూమి ఒంటి మీంచి వచ్చే గాలీ, వాసనల్లో చావడి వెచ్చబడింది. శీతాకాలంలో జాగరణ చావిట్లో జరగడమే ఆనవాయి. ఇంట్లో కన్నా అక్కడే కాస్త వెచ్చగా, సౌకర్యంగా ఉంటుంది. పెగొం పెద్దగా ఏర్పాట్లు చెయ్యాల్సిన బాదరబందీ కూడా ఉండదు. ఓక గుండని బల్లి, పడి పన్నెండు పాత కుర్చీలు తెచ్చి వేసుకుంటే సరిపోతుంది. జాగరణలో పాల్గొనే ఇరుగుపొరుగు వాళ్ళు తలా ఒక కొవ్వొత్తి పట్టుకొస్తారు. నల్చగా దుమ్ము కొట్టుకొని బోసిగా వుండే గోడల మీద ఆ చివర్నుంచి ఈ చివరికి నీడలు తారాడుతాయ్‌. నేపథ్యంలో నెమరువేస్తూ పడుకున్న పశువుల వెచ్చటి ఉబ్బ్వాసం ...

అల్లిక పనిలో వేళ్ళు ఆడిస్తూ అందరి కన్నా ముందు ల్మగాంద్‌ వేంచేసింది. అందరి కన్నా ముందుగా వచ్చి కూర్చుంటుందేగాని అందర్లా రివాజుగా కొవ్వొత్తి మ్మాతం పట్టుకురాదు. వయస్సులో అందరికన్నా పెద్దది కావటం చేత, ఎవ్వరికీ ఆమెని ఎ త్రిపొడిచే సాహసం లేదు.

వచ్చీ రాగానే, మంచి జాగా ఎంచుకుని కుర్చీలో కూలబడుతుంది. సరిగా చూపు ఆనదని కొవ్వొత్తి దగ్గరగా పెట్టుకుంటుంది. చేతికి వాలుగా అందేటట్టు దేతిక్మరని కుర్చీకి అనిస్తుంది.

“రైట మంచు పడుతున్నదా 1” అనడిగింది రోజ్‌.

“ఈగో ఆంది ముక్తసరిగా,

పలుకే బంగారంలా అడపా దడపా ఒక మాట ఆరమాట కలుపుతూ కుట్టు పనిలో కూరుకుపోయింది. ఒక్కసారి మాతం పష్ట బిగించి, కళ్సెత్తి జాన్‌, బ్యుతోల వేపు వాడిగా చూసింది.

ఒక్కొక్కరే రాసాగారు. పూవాన్‌ కూతురు ఫానీ కొడుకుని వెంట బెట్టుకొచ్చింది. దెల్‌ఓమ్‌కి ఇటువంటి జాగరఎలకి వచ్చే అలవాటు బొత్తిగా లేదు ఫానీ వెనకాలే లిజా, [ఫ్రాంస్వాజ్‌లు ఐట్టిల మీద పేరుకున్న మంచు విదిలిస్తూ గట్టిగా నవ్వుతూ ప్రవేశించారు. బ్యుతోని చూడగానే లిజా చప్పున సిగ్గుపడిపోయింది.. అతను మ్మాతం నిర్వికారంగా ఆమె వేపు చూస్తూ “ఒంట్లో వుసులుగా వుందా 1” అనడిగాడు,

“ఫరవా లేదు.”

“అయితే మంచిదే.

ఇంతలో పాల్మీరు చాటుగా, చప్పుడు లేకుండా లోపలికి వచ్చింది. కాలాంతకు రాలు ల్మగాంద్‌ కళ్ళల్లో పడకుండా వుండేందుకు నిశ్శబ్దంగా జాగా కోసం తచ్బాడు తోంది. బైట కేకలు, యీలలు, వికారంగా నవ్వులు, చప్పట్టు వినిపించడంతో తుళ్ళిపడి లేచి నిలబడింది. ల

“ముదనష్ట పోళ్ళు ఎం మీ వాడెంటపడ్డారు" అనరిచింది పాల్మీరు.

ఒక్క గంతులో తలుపు తెరుచుకుని, ఆడ సింవాంలా ధైర్యంగా బైటికి దూకి తమ్ముడ్ని వాళ్ళ బారి నుంచి కాపాడింది. జీసన్‌ కూతురు కుంక ల్మెతూయ్‌, డెల్సిన్‌, నోనెన్‌ వగైరాలు పామీరు అవిటి తమ్ముడి వెంటపడి నానా హింసలు పెట్టారు. ఇలా

భూమి రల రియోం తను ఏదో చెప్పాలనుకుని చెప్పలేక త్మొరి నోటితో గున గున లాడాడు- వాళ్ళని పట్టి చితకదన్న లేకపోయాననే కసితో వొణికి పోయాడు. ఆతస్జే మంచు గడ్డల్తో వొష్ట వాయగొట్టిటం వాళ్ళకిది మొదటిసారి కాదు.

“వీ డొట్టి అబద్ధాలకోరు. చూడండి నా వేలెట్టా కొరికాడో 1” 'అంది ల్మగాంద్‌ అమాయకత్వం నటిస్తూ.

ఇలారియోం వెంటనే జవాబు చెప్పటానికని నోరు తెరిచాడు గాని మాటలు గొంతులోనే పూడిపోయాయిం పాల్మీరు ఈమ్ముణ్ని సముదాయించి, చేతి రుమాల్లో మొహం తుడిచి లోన కూర్చోబెట్టింది,

“*పెళల్మీఠ్‌ 1! నువ్వెళ్ళిన చోటిక ల్డా వాడు తోకలా వెంటపడి రాకుండా చూసుకో” అన్నాడు పూవాన్‌,

పోకిరీ క్మురకుంకల కేసి తిరిగొ, ఒరేయ్‌, జులాయి వెధవల్లారా ! నోరెత్తారంటే చెవులు పండి ఇంటికి తోలేస్తా” అనరిబాడు వూవాన్‌.

ఇలారియోం తన తప్పేమీ లేదని రుజువు చేసుకోవాలని తంటాలు పడుతూ గొణుగుతున్నాడు. ల్మగాంద్‌ కష్ణ నిప్పులు చెరిగాయి. చేతి క్యరతో బల్టమీద 'ఫెడీమని కొట్లైసరికి అంతా ఉలిక్కిపడ్డారు. అప్పా, తిమ్ముష భయంతో ముడుచుకుపోయి ఒక మూల నకొ్కారు.

జాగరణ (ప్రారంభమైంది. కొవ్వొత్తులు ముందు పెట్టుకుని కూర్చున్న ఆడవాళ్ళు చేతులశేసి చూసుకోనైనా చూసుకోకుండానే చక చకా కుట్టుపని చేసుకుపోతున్నారు. తాపీగా పొగ పీలుస్తూ మగవాళ్ళు మధ్య మధ్య ఒకటి, అరా మాటలు దొర్పిస్తున్నారు. మూలన కూర్చున్న పీల్స గుంపు తోసుకుంటూ, గిచ్చుకుంటూ బలవంతంగా నవ్వాపు కుంటున్నారు.

కాస్సేపు కథా కాలక్షేపం నడిచింది. ఒకట ఓ వింత మృిగం గురించి కళ చెప్పారు: సావాత్తు మనిషి మొహం = పక్షికున్నట్టు రెక్కలు - పై నుంచి కింది దాకా నేలమీద జీరాడుళూ జూలు - రెండు కొమ్ములు, రెండు తోకలు (ఒకటి చుద్దేసీ పట్టు కోటానికి, రెండవది మట్టు బెట్రేయటావికి ఆట 1). ఆ విచ్మిత మృగం ఎవరో ఒక బాటసారిని పట్టుకుని చంపేసిందట ! చ్మితమేమంటే, బాటసారి బూట్లూ, టోపీ వొదిలేసి పోయిందట !

మరెవరో తోడేళ్ళ కథ చెప్పారు. ఇంకొకరు ఐంరిపోటు దొంగల కథ చెప్పారు. పూవాన్‌ వెనక ఎన్నడో జరిగిన భయంకర ఖూనీ కథ వర్జించి చెబుతున్నాడు. ఆడవాళ్ళు పాలిపోయిన మొహలో, పీచు పీచు మంటోన్న గుండెలో కథ వింటున్నారు. కథ పతాక స్థాయిలో వుండగా బైట గనీ గువీ అడుగుల చప్పుడు, అరుపులు, తోపులాట హఠాత్తుగా వినిపించే సరికి అందరికి గుండెలు ఆవిసిపోయాయి. మొవిలకు నల్లటి వట్టీలు కట్టుకుని ఐండిపోటు వటాలం దాడ్‌ చెయ్యబోతున్నట్రే వాళ్ల వాణికి పోయారు,

బ్యుతో ధైర్యంగా లేచి వెళ్ళి తలుపు తీశాడు,

40 శూ

తీరా చూస్తే - జీనస్‌ (కీసూ, బేక్యూ లిద్దరూ మ్మాకోంతో కొట్టాడి పేకముక్కలు, కొన్వొత్రి పట్టుకుని ఎక్కడ ఆట పూ ్రిదేదామా అని ఆటు తగలడ్డారు. ఇద్దరూ పూటుగా కాగి జోగుతున్నారు. అంతకుముందు పడ్డ అనవసర భయానికి అంతా పగలబడి నవ్వుకున్నారు.

“ల్రోపలికౌచ్చి బుద్ధిగా కూచోండి. వెళ్ళేటప్పుడు మీ పిల్లల్ని వెంటబెట్టుకుపొండి* అంది రోజ్‌ పెద్దకొడుకువేపు (పేమగా చూసి నవ్వుతూ,

అవులకి దగ్గరగా నేలమీద చతికిలపడి, మధ్యన కొవ్వొత్తి పెట్టుకుని ఇద్దరూ మళ్ళీ చతుర్ముఖ పారాయణంలో లీనమై పోయారు,

వూవాన్‌ జిడ్డు కారే పుస్తకం ఒకటి తెచ్చి జాగరణ మగిసేదాకా దాంతో కాల కేపం జరిపించమని జాన్‌ చేతుల్లో ఉంచాడు. అది దేశమంతటా మారుమోగిన టోన పార్టీ (ప్రచార సాహిత్యానికి సంబంధించిన ఒక కరప్మతం. పాత వ్యవస్థపై ధ్వజమె త్రి, విష్ణవానికి ముందు ఆ తకువాత రైతాంగం స్థితిని కళ్ళకు కట్టిన బార్మితక కావ్యం. దాని పేరు “జాక్‌ బోనోమ్‌ ఆపజయాలు-అంతిము విజయరో చదవమని ఆడిగేదాకా కూడా ఆగకుండా, జాన్‌ సరాసరి పుస్తకం తెరిచి, ఉచ్భారణ గురించి ఊహ లేని బడీ పిర్సిఐ డు పాఠం వల్రించినట్టుగా చదవటం (ప్రారంభించాడు స్వేద్భావాయువులు సీల్చే గాలీలను వబాని:.లుగా మార్చిన రోమన్‌ స్మామాజ్యం, ఆ తరువాత జన సామాన్యాన్ని దాసాన దాసులుగా మార్చిన (ఫాంకోల కాలం-వీటితో తొలి పర్వం (ప్రారంభమైంది.

ఆ కాలంలోనే భూస్వామ్య వ్యవస్థకి అంఠకురార్పుణ జరిగింది. కష్టజీవి జాక్‌ టోనోమ్‌కు కడగళ్లు, కన్నీళ్ళ, హింస, దోపీడీ మొదలయ్యాయి. భూస్వాముల దోపిడీ దౌర్జన్యాలకు బోనోమ్‌ బలి పకువు,

ఒక వేపు నగరవాసులు తిరగబడి, కమ్యూన్లు స్టాపించుకుని నడిమి తరగతి హోదాని సాధించుకున్నారు. మరోవెప్పు-ంఒంటరిగాళ్ళయిన రైతులు, తమ [బతుకే తమది కాని దుర్భర స్థితిలో సగ్గుతూ విమోచన సాధించలేక పోయారు. తర్వాత, ఎన్నో బాధలు పడి సొమ్ముతో స్వేచ్చ కొనుక్కున్నాడు; మనిషిగా జీవించే స్వేచ్చమ్మాతమే అది. అది స్వేచ్చకాదు; 'స్వేచ్చలా కనిపించే భమ. భూమి ఉన్న నేరానికి అతని మూపు విరిగే మోపెడు పన్నులు; పన్నులో ఉన్నదంతా ఊడ్చుకుపోయి, కంచంలో రాళ్ళు మిగిలాయి.

(బతికినందుకు పన్ను, [ఐతుకు బాలించికే పన్ను, వాన నీళ్ళ చేనికి పారించు కుంటే వన్ను, ఎండ కాలంలో మట్టి రోడ్డమీద గొ[రెలు నడిచి దుమ్ము లేపినందుకు పన్ను. పళ్పూడ గొట్టి పన్నులు లాబట్టుకునే పీడకులు ఒకరు కాదు, ముగ్గరు, (వళువుకు, భూస్వామికి, బివప్పుకు పన్నులు చెల్లించాలి. ఓకే శవాన్ని పీక్కు తినే మూడు మృగాలు ఈ ముగ్గురూ, చెల్లించని వాడి (బతుకు చెల్లిపోయి.నల్టే,

ఇంటికి పన్ను, కుంటకి పన్ను, దొడో గొ[రెలకి పన్ను, చివరికి ఉప్పుక్కూడా పన్ను. వసూలు చేసే వాళు కసాయివాళ్ళని మించి పోయారు. ఒకనాడు ఈ ఉప్పు

భూమి శీ! వన్నుకి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాట్లు, విప్ణవాలు ఉప్పతిల్లాయి; ఈ ఉప్పు పన్ను వల్లెల గుండెల్లో గుచ్చుకునే జ్లాసకాల ముల్లు.

“మా నాయన (బతికున్న రోజుల్లో (ఫాంకు పెడితే గాని పొను ఉప్పు వచ్చేది కాదట ! అగి నిజంగా కష్టకాలం _.. "అన్నాడు పూవాన్‌ మర్యలో.

జీసన్‌కి విని విని నోరు బిల పుట్టింది.

“మరి మొదటి రాతి హక్కు మాబేవి,టి! శోభనం పక్కమీద [పళువుగారి తొడ దిగదూ ? తొలి కలయిక మీద ఆయనగారి. ..*

(శోతలంకా జీసస్‌ని మందలించి నోరు మూయించారు. జాన్‌ మళ్ళీ పఠనం కొనసాగించాడు.

(శోతలు న్యాయవ్యవస్థగురించి వింటున్నారు, ఆది (వళువు విషప్పు, భూస్వా ముల ముప్పేట న్యాయం. తన చెమటతో నేలను తడిపే బీద ర్రైతుం శిలువవేసే దురన్యాయం. ఉన్నది ఒక్కటే న్యాయం; అది బలవంతుల చపలచిత్త న్యాయం. వాళ్ళ కత్తి కెదురులేదు. అధికారం వాళ్ళ చేతుల్లో ఉంది. ఆ్నస్టి వాళ్ళ చేతుల్లో ఉంది. చట్టం వాళ్ళు చెప్పినట్టు ఆడే కీలు బొమ్మ. వాళ్ళ వేటకి మనుషులే మృగాలు,

అంతా బరువెక్కిన గుండెలో వింటున్నారు. వింటోంటే మనస్సు, ఒళ్ళు భయంతో అసవ్యుంతో ముడుచుకుసోయాయి.. తాము వింటున్న దేమిటో వాళ్ళకి కూలంకషంగా అర్థం కాలేదు. అంచేత కూడా వాళ్ళ మనస్సులో చింత రెట్టింపయ్యింది. పూర్వం ఈ దారుణాలు, ఘాతుకొలు జరిగాయి; అవి తిరిగి పునరావృతం అవుతాయేమో! అదే పాళ్ళ చింత.

“ప్పద్ర, ముందుకు జాక్‌టోనోమ్‌! నుప్వింకా దెమట, నెత్తురు దారపొయ్యాలి; మవ్వింకా కష్టాలు గట్టెక గ్రాలేదు .” జాన్‌ నిర్జీవంగా చదువుకుపోతున్నాడు,

నిజంగా, ర్రైతుకు జరిగిన దారుణ దురంతం కళ్ళముందు ఆడింది. పతి డిక్కు నుంచి అతనికి కష్టాలే కలిగాయి; మనిషి నుంచి, (పకృతి నుంచి, అఖరికి తననుంచి సెతఠం బాధలే సం్యప్రాప్త్రమయ్యాయి. భూస్వామ్య వ్యవస్థలో _పళువులు దోపిడీకి తెగ బడ్డనాడు ర్రైతుని వెంటాడి, వేటాడి నేలకూల్చారు. కొల్లగొట్టిన సంప త్తిలో రైతుని ఒక భాగంగా జమకట్టారు. (వ్రళువుల మధ్య సాగిన వ్యక్తిగత సంఘర్షణల్లో అతడు సర్వ నాశనమైపోయాడు. ఒకవేళ (సాణం నిలిచినా, అతని గూడు తగలడిపోయింది. అతను నమ్ముకున్న గడ్డ నిప్పచ్చరమైన బీడుగా మారిపోయింది. ఆ తరువాత కిరాయి సెనిళ మూకల పాళవిక దాడులు కొనసాగాయి. వాళ్ళ కళ్ళకింద నలిగిన నేల యావత్తూ వల్లి కాడుగా మారిపోయింది. [ప్రాకారాల పుణ్యమా అని పట్టణాలు తప్పించుకున్నా, శతాబ్దాల పాటు భీవణంగా విజృంభించిన మానవ సంవోర (ప్రళంజవంలో పల్లె పట్టులు సమస్తం ఊడ్చుకుపోయాయి. ఆవి రక్తసిక్త శతాబ్దాలు; శీలం పోయిన శ్రీలు, శిరసులు పగిలిన శికువులు, ఉరి తియ్యబడ్డ పురుషులు ఒకే గొంతుక్సై నినదించిన మహ్మాకందన (ప్రతి ధ్వనించిన శతాబ్దాలు ...

శ్ర ళూమి

తరువాత, యద్ధాలు సద్దుమణగగానే చకవర్రి తరవు నుంచి పన్నులు వసూలు జేసే కసాయి వాళ్ళు పీడించుకు తిన్నారు. నిర్దాక్షిణ్యంగా గుంజుకున్న పన్నులైనా (ప్రభుత్వ కోశాగారం చేరాయా |! మధ్య దళారీలు దిగమింగి కూర్చున్నారు. వాళ్ళ వెన్నంటి వరదలు ముంచెత్తాయి; కరువులు కరాళ దంష్ట్రలు సాబాయి. యద్ధాలు, కరువులు తగ్గుముఖం పట్టిగానే అంటు వ్యాధులు [పబలిపోయాయి. ఆకలికి, కత్తికి ఎరకాకుండా మిగిలిన వాన ఆ వ్యాధుల్లో తుడిచి పెట్టుకు పోయారు.

కష్టాలు, కడగప్న ఇంకా ఇంకా దుర్భరం కావటంతో జాక్‌ బోనోమ్‌ తిరగ ఐడ్డాడు. అతని వెనక కళాబ్బాల భీతి, విరక్తి కరుడు కట్టుకు పోయాయి. ఆతని ఒళ్ళు దెబ్బల్లో రాటు తేలిపోయింది. అతని మనస్సు స్వీయ హైన్య స్థితిని గుర్తిచ లేనంతగా బండబవారిపోయింది. ఆతను రెచ్చిపోయి, దెబ్బలు భరించలేక ఎదురు తిరిగిన సాధు మృగంలా త్మీవోన్మాదంతో చెలరేగి యజమాన్ల కుత్తుక పట్టుకునే దాకా వాళ్ళ తణ్ని అమానుషంగా హింసీస్తూనే వున్నారు,

శతాస్హాల తరబడి మాట్‌ మాటికి తెగింపుతో కూడిన ఈ తిరుగుబాట్లు చెలరేగు శూనే ఉన్నాయ్‌. జాక్‌ టోనోమ్‌ సోదర కష్ట జీవుల్ని సాయుధుల్ని చేశాడు. వాళ్ళకు మరణం తప్ప మిగిలింది మరే ముంది. ఆతని వెనక కొడవళ్ళతో, బిగిసిన పిడికిళ్ళతో జనం లేచి నిలబడ్డారు. నాలుగు వందల ఏళ్ళ తరవాత జార్‌ కేక, ఆగవావేశాల పెను శేక బీటలు వారిన ఆ విశాల మైదానమంతా మళ్ళీ (పతిధ్వనించి కోటల్లో దాక్కున్న యజమానుల్ని వణికిస్తుంది, అర్భ నగ్న దర్శిదులంతా ఒక్కు.మ్మడి తెగ ఐడి తాము (యజమాన్లు) వాళ్ళ మీద జరిపిన దారుణ మారణ కృల్యాల్ని తిరిగి తమ మీద తిప్పి తిప్పి కొడుతున్నట్టుగా, తాము వాళ్ళ భార్యల్ని చెరిచినట్టు వాళ్ళూ తమ భార్యల్ని చెరుస్తున్నట్టుగా పీడకలలు కన్నారు,

“స్పా దర్రలారా, శాంతం వహించండి. చర్మిత గడియార _సంభం మన విజయ ఘంటారావం వినిపిస్తుంది” జాన్‌ చదువుకు పోతున్నాడు, (శోతలు తదేకంగా వింటు న్నారు బ్యుతో బుజాలెగరేశాడు, తిరగజడ్డం ఓ పిచ్చి! వచ్చి పట్టుకు పోండని సిపాయీల్ని కేశెయ్యటం పిచ్చి కాదామరి! అనుకున్నాడు లోలోన. "మళ్ళీ విప్ణవం రాసీండి, ఎందరి తలలు తరిగేసానో అప్పుడు చూద్దురు గానో ఆని జీసస్‌ సవాళ్ళు విసిరాడు. రాచరిక వ్యతిరేకులంతా ఉత్తి పంది వెధవలని బేళ్యూ కయ్యానికి దిగాడు, వూవాన్‌ లేచి వాళ్ళని సర్దుబాటు చేశాడు.

“ఎవరి సొత్తు వాళ్ళు గట్టిగా పట్టుకోవాలి” అంది ల్మగాంద్‌. జాన్‌ చదివే దానికి తను విసిరిన వ్యాఖ్యకి మధ్య యేవే/నా సంబంధం ఉందా అనేది ఆవిడకి అవసరం లేదు.

జౌన్‌ ఇంత సేపు అంత పెద్ద పుసకాన్ని తప్పలు దొర్లకుండా ఏకబిగిని గడ గడా ఎలా చదివేయగలుగుతున్నాడబ్బా అని (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆశ్చర్యపోతూ ఆతని కేసి కన్నార్పకుండా చూసింది.

“ఆరి, భగవంతుడా!” అని రోజ్‌ గట్టిగా నిట్టూర్చింది.

భూమి త్రి

1789 ఫెంచి మవి విప్ణవం జరిగిన చర్మిళాత్మక సంవత్సరం. ఆనువీ విస్టవంలో జాక్‌ పోరాటం జయ్మ్యప్రదమైంది. అక్కణ్నుంచి కథనం కమనీయంగా కవితామయంగా నడిచింది.

కతాన్దాలుగా (శమజీవుల్ని చెరపట్టిన బాస్టయిల్‌ క్లైలు మీద నిప్పు రవ్వలు చిమ్మాయి. తలుపులు బద్దలు కొట్టి నిప ంటించారు. కర్క్మశమైన వాస్టయిల్‌ డ్రైలు దగ్ధమెపోయింది. ఎన్నో యేష్మ్శుగా. పీడించి పీడించి నెత్తురు తాగి బలుపెక్యిన భూస్వాములు, పాలకులు పీడితుల పిడికిట్లో బిగిసి గిజగిజలాడారు. వాళ్ళ కోటలు కాలి బూడిదయ్యాయి. ఆగస్టు కవ తేదీ ర్యాతి మానవ స్వాతం్యత్యం, పౌర సమా నత్యం చట్టబద్ధంగా ఆవివ్య్మృతం అయ్యాయి. శతాబ్దాలపాటు పోరాడిన లష్యాలు సవలీకృతం అయ్యాయి. “అప్పటి దాకా రైతుల స్వేదాన్ని గటగటా తాగి, ర్రైతుల (శ్రమ ఫలితాన్ని తేరగా దిగమింగిన (పభువుతో రైతు ఒక్క ర్యాతిలో సమాన హోదా సాధించాడు” వెట్టిచాకిరీ రద్దయింది. [వళువులు, మఠాచార్యుల [ప్రగ్యేక హక్కులు వేల కూలాయి. భూమి మీద పాత హక్కులు పునరుద్భరింపబడ్డాయి. పన్నులు అందరికీ సమానం. పౌర, సేనిక ఉద్యోగాల్లో (పవేశించే వాక్కు. అందంకీ సమానంగా (ప్రక టించబడింది. - దౌక సుదీర్హ మైన జాబితా ! పాత వ్యవస్థ తాలూకు మచ్చలు [కమేణా మాసి పోతున్నాయి. దుక్కి దున్నుకు బతికే బక్క రైతు ముందు వికసించే ఒక నవజీవన స్వర్ణయుగాదిని ఆలాపించే మంగళగితిక ..ఒక పుటంతా రైతుని ఆకా శాని కెత్తడంతో ముగిసింది. తరవాత నెపోలియన్‌ కీర్రిగానం సాగింది.

“ఆందులో (పత్యషరం సత్యమే” అన్నాడు బేక్యూం

“నేను వయసులో ఉన్నప్పటి ఆ రోజులు ఎంత గొప్ప రోజులు! షా ర్త్‌9లో నేను ఈ కళ్ళతో నెపోలియన్‌ని చూశాను. అప్పుడు నాకు ఇరవయ్యేళ్ళు మేం స్వతం [తులం. రాగి నాటి, బంగారం తీశానని మానాన్న అనటం నా కిప్పటికీ బాగా జ్ఞాపకం, 18వ లూయీ, ఆ తరవాత పదవ బారెన్‌, ఆనక లూయీఫిలిప్పీ-ఎవరున్నప్పటికీ వాళ్ళ కాలంలో కడుపుకింత తిన్నాం. ఇప్పడు మూడో నెపోలియన్‌, కింద టేడు దాకా రోజులంత చెడ్డగా లేవు ..యేమైరేనేం గాని ఈ స్వతంతం, సమానత్వం నాకు, రోజ్‌కు ఏం ఒరగబెట్టాయి? యాల్రై యేళ్ళ నెత్తురు ధారపోసి చాకిరీ చేస్తే మేం యేం లావెక్కాం!” అన్నాడు వూవాన్‌.

మొత్తం కథనంతా ఫూవాన్‌ క్షుపంగా చెప్పేశాడు. దెబ్బలు తింటూ (వ్రళువు కోసం ఈ గడ్డని సాగు చేసిన బానిస కూలీకి తనదంటూ యేమీలేదు; అతని ఒంటి మీది చర్మమే ఆతస్ది కాదు. అయినా తన చెమటతో భూదేవి దప్పిక తీర్చాడు; ఆమెని గాఢంగా (పేమించాడు; (ప్రతి మణం పాటుఐడుతూ అమె సాన్నిధ్యంలో పులకించాడు. పరాయి పురువడి భార్యని వలచి, వాటేసుకున్నా స్వంతం కానట్లే కానముంధు భూమికి మనసు, తనువు అర్పించి ర్తైతు ఊత్తి చేతులో మిగిలిపోయాడు. వందల యేళ్ళ పడ రాని వాధలెన్నో పడి పడి చిట్ట చివరికి భూమిని స్వంతం చేసుకున్నాడు. కాదు; జయిం

శశీ భూమి చాడు. ఆది తిన ఆ స్తి, ఆనందం, జీవిత నసంతం. ఆమెని పేమించు, ఆరాధించు కాని. ఈ నేలకి కృతజ్ఞత లేదు. ఎంత రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుంటేనేం, ఏ యేడై నా ఒక్క కంకి ఎక్కువ రాల్చిందా * మురుగు వానల్లో విత్తులు కుళిపోయాయి.. వడగళ్ళ జడిలో లేత గోధుమ ఫైరు తెగటారిపోయింది. పెనుగాలి తాకిడికి పైరు నేలకొరిగిపోయింది, రెండు మాసాల వర్షాభావంతో కంకి ఉడిగి పోయింది. అందేనా * పంటకి పురుగులు, తెగుళ్ళు విషపు కలుపు, పళువులకు రోగాలు ... ఈ కష్టం, పోరాటం ఒక రోజువి కావు ఏ రోజు కారోజు ఎడతెగక సాగేవే. కండలు కరిగించాడు, శరీరంలో (పతి నెత్తుటి బొట్టూ చిందించాడు. మరి (ప్రతిఫలం శిరైతు శేవలం బతుకుతున్నాడు; దరిద్రుడుగా బతుకు లాగుతున్నాడు, ఆసంతృ ప్రితో ఉస్సురంటున్నాడు.

*ఈ బతుకు తీరే ఆంత ! వయస్సులో ఉన్నప్పుడు చచ్చేట్టు కష్టం చెయ్యటం, ఆ కష్టం ఫలించే నాటికి ఈ ముసలి తనం మీద పడి తప్పుకో, తప్పుకో అని తరిమే స్తుంది. యేమంటావ్‌, రోజ్‌ 1?” అన్నాడు వూవాన్‌.

రోజ్‌ తలాడించింది. ఆవిడ మ్మాతం తక్కువ కష్టపడిందా + మగవాణ్ని మించి (శ్రమించింది. కాని యేం బావుకుంది ? ఒంటి మీద ముడతలు తప్ప.

“*ఆయిన్సా మనం గొణుక్కో- కూడదు. కొన్ని కొన్ని చోట్ల మనుషులు కుక్కల కన్నా కనాకష్టంగా ఐతుకుతున్నారని వింటున్నాం. అక్కండెక్కడో పొలాలు రాళ్ళ వీళ్ళ్గట 1 మన పొలాలి కొంత మెరుగు. కాని మనవి కూడా వెనకటి మాదిరి లేవు. సారం తగ్గిపోతున్నది. పూర్వం 80 బస్తాలు దిగుబడయ్యేవి. ఇప్పుడు ఇరవైకి దిగి పోయింది. దిగుబడితోపాటు ధరా పడిపోయింది. పరాయి దేశం నుంచి ధాన్యం దిగు మతవుతున్నదంటున్నారు. చెడుకాలం దాపురిస్తావుంది. దీనికి అంతం ఎప్పుడో తెలవదు. ఒక వేపు మనమేమో ఇట్టా కటకట లాడిపోరుంటే, వయోజన వోటింగు హక గ్రాంట్‌! వీళ్ళ పిండాకూడు! ఇది మనకేం ఒరగబెడుతుంది! ఒక వేపు శిస్తులో చచ్చిపోతాన్నాం వాబోయ్‌ అంటుంటే, మన బిడ్డల్ని యంద్ధాలోకి బలవంతంగా లాక్కుపోశున్నారు. ఇక ర్లైతు గతి ఇంతే! అని పూవాన్‌ నిట్టూర్చాడు.

వూవాన్‌ ప్రసంగం పూర్తికాగానే, జాన్‌ తిరిగి చివరిపేజీ చదవటం మొదలెట్టాడు

=రె తన్నా! పల్లెటూళ్లు వదిలి ఐస్తీలకు ఎగబడకు. ఆక్కడ నువ్వు సమస్తం శొనుక్కు తిని ఐతకవలసిందే. పల్లెటూరి జీవితం ఎంత వాయి! నీకు చల్లటి గాలి, చక్కటి ఎండ, ఆరోగ్యకరమైన పని, ఆనంద్మప్రదమైన వినోదం పల్లెటూళ్ళలో లేవా? ఐ స్రీల్లో పనిచేసే వాళ్ళు కొద్ది రోజులు హాయిగా గశిపేందుకు పల్లెటూళ్ళకు రావటం లేదూ! బూర్జువాలుకూడా తమ శేష జీవితం (గ్రామసీమల్లో గడపాలని ఉబలాట పడతారు. జాక్‌బోనోమ్‌ ! ఈ డబ్బు ఒక [భమ అని నీకు నువ్వు చెప్పుకో. మనళ్శాంతే మహాభాగ్యం....”

జాన్‌ గొంతు మారిపోయింది. పల్లెపట్టుల [ప్రశాంత జీవనానికి నంజంధించిన నమ్మకంతో హృదయం తన్మయం చెందింది. ఉ్మదేకం అణచుకోవడానికి (వ్రయత్నం

భూమి శీర్‌ చేశాడు. [శోతలంతా దిగులుగా కూర్చున్నారు. ఆడవాళ్ళ వేద్ళ మళ్ళీ సూదుల మీదికి మళ్లాయి. మగవాష్మ మొహాలు ముడుచుకున్నారు. ఈ పుస్తకం తమని ఎద్దేవ చెయ్యటం లేదు కదా! ధనమే ఈ జగత్తుకి మూలం. మరి తామో దార్మిద్యంలో నలిగిపోతున్నారు

బాధతో, కలకతో నిళ్శబ్లమై పోయిన వాతావరణాన్ని భంగపరుస్తూ జాన్‌ బుషిలా ఒక సుభాషితం విసిరాడు : “ఆనాడు చదువు వుంటే పరిస్థితులు వేరుగా వుండేవి. ఆనాడు మనం దౌర్బాగ్య స్థితిలో ఉన్నామంటే దానిక్కారణం మనకు చదువు లేకపోవటమే. ఈ రోజు మనకి ఎంతో కొంత తెలుసు, అందుకనే ఇప్పుడు మనం కొంత మెరుగు. వ్యవసాయ శాస్త్రం నుంచి మను నేర్చుకోవలసింది ఎంతైనా ఉంది

ఆ మాట వింటూనే ఫూవాన్‌ మండి పడ్డాడు. “ఇక కట్టి పెట్టవోయ్‌ ఈ కబుర్లు. శాస్త్రం అంట, శాస్త్రం! తెలివి మీరిన కొందికీ తెలివిమాలిన పన్లు చెయ్యటం శా స్తయింది. ఇప్పటికన్నా యాఖై యేళ్ళు కిందట ఈ గడ్డమీద ఎక్కువ దిగుబడి తీశామని నేను ముందే చెప్పలేదూ ! మీ అలెగ్దీ దొర సంగతే చూడు. కొత్త కొ త్తవన్నీ తలకెక్కిచుకుని భారీగా డబ్బు చిమ్మి యేమయ్యాడు? అవన్ని తలతిక్క. పన్లు రైతుగతి ఇంతే”

పదయింది జాగరణ ముగిసింది. పొయ్యి సెగమీద వేగుతున్న బాదం పప్పు ముంతకోసం రోజ్‌ లోపలికి వెళ్ళింది. ముందుగా రెండు జాడీల (దాక సారాయి తెచ్చింది. అర్చిస్టు పండగనాడు ఆ ఆ9థ్యం అనవాయి. దాకసారాయి కంటబడేసరికీ అప్పటిదాకా విన్నదంతా అడుగున పడిపోయింది, జనానికి హుషారెక్కింది.. వేళ్ళూ గోళ్ళూ పప్పులు కొట్టుకు తినడంలో విసవిస కదుల్నున్నై. ల్మగాంద్‌ గబగబా తినిలేనని తన వాటా తీసుకుని ఒళ్ళో దాచుకుంది. బేక్యూ జీసస్‌లు బెరుడు ఒల్బుకోకుండానే కాయలక్కాయలు నోట్లో కుక్కుకున్నారు. పాల్మీరు చకచక పప్పులొలిచి తమ్ముడికి తినిపించింది. అనాటి జాగరణకు భరత వాక్యంగా కొవ్వొత్తులు ఊదేళారు. కీచురాళ్ళు గట్టిగా రొద చేస్తున్నాయ్‌. అవులకి పొట్టు పెట్టారు.

పదిన్నరకల్పా జనం ఇంటి మొగం పట్టారు. జీనస్‌, బేక్యూలు తూల్తూ, అరుస్తూ ప్రాగారు. [తూయ్‌, డెల్చిన్‌లు వాళ్ళని పడిపోకుండా పట్టుకుని ఇంటిదోన ఎరగనట్టు మొరాయించే కంచర గాడిదల్ని తోలుకె బ్తన్నట్టుగా నడిపి చుకు పోయారు, లగాంద్‌ శాపీగా తలకి, మెడకి రుమాలు బిగించి, ముళ్ళక్మర చేత ధరించి బైల్డేరింది. చిరుగు బొంతల్లో చలికి వణికిపోయే ఫాల్మీరు, ఇలారియేంలు ఇంటి తోవపట్టారు. చివరికి, లిజా, ఫ్రాంస్వాజ్‌లు మిగిలిపోయారు.

“పర్హారూ ! ఫారానికే పోతున్నావుగా. ఈ ఇద్దర్నీ ఇంటిదగ్గర దిగబెట్టిపో” అన్నాడు పూవాన్‌ జూన్‌తో.

అప్పా చెల్లెష్స తలకి రుమాళ్ళు చుట్టుకున్నారు. బ్యుతో మొహం బిగించుకొని, పరధ్యానంగా చావిట్లో ఆటూ ఇటూ పచారు చేస్తున్నాడు. ఈ ఆప్వంతా తన ఒక్కడికే ఎందుకు రాకూడదు? దీన్ని ఎందుకిన్ని వాటాలు చెయ్యాలి? కోసం, అభిమానం, ఆడిన మాట మీద నిలబడాలనే నిశ్చయం, కాఖాలని వున్నా వొద్దని తోసేసే మగవాంఛ.

శీర భూమి వెరివాని కింద జమకడ్తారేమో నన్న భయం, అనుమానం - అన్నీ అలికినట్టుగా మనస్సుని కెలికొయి. ఇన్నిటి మధ్యా అతని మొండి బ్యుర బఐద్బలవుతోందీ, చివరికి ఓ నిర్ణయానికొచ్చాడు,

ఆన్దేన్సూ వెళ్ళిపోతున్నా* అన్నాడు బ్యుతో.

“*అదేమి[టా ? ఇప్పుడెక్కడికి పోతావ్‌?” అనడిగాడు పూవాన్‌.

“తెల్లారగట్ల ఫారానికి వెళ్ళిపోతున్నాను. మళ్ళీ ఇక వొచ్చేడి లేదు.”

*మ్సరి నీ పొలం మాటేమిటి! అని నిగ్గదీశాడు ఫూవాన్‌,

బ్యుతో గుమ్మందాకా నడిచి, వెనక్కి తిరిగి *నాకక థాక్రేదో అన్నాడు.

ముసలాయన నిలువెల్లా చలించి పోయాడు. వెంటనే తమాయించుకుని, అధికార స్వరంతో “నా కడుపున చెడ బుట్టావురా. సీ భాగం నీ అన్నకి, అక్కకి కౌలు కిచ్చేస్తా. నేను చచ్చేప్పుడు, నీ భాగం కూడా వాళ్లే అమే పెట్టుకునే ఏర్పాటుచేసి మరీ పోతాను. నీకు చిల్లి గవ్వ దక్కదు" అన్నాడు తీ వంగా.

బ్యుతో కదల్లేదు; బిగదిసుకునే వుండిపోయాడు. తల్రి మాతం అనునయంగా, “మిగతావాళ్ళు మీద మాకెంత (ప్రేమో నీ మీదా అంతేరా పిచ్చి సన్నాసీ. మొవం చదును కావాలని ముక్కు. నరుక్కుంటా మ్మటా ! నీ వాటా నువ్వు తీసేసుకో* అంది.

బైట నిలబడ్డ లిజా, (ఫ్రాంస్వాజ్‌లు యీ షట్టం చూడలేక మనస్సు కష్ట పెట్టు కుని మౌనంగా రెండడుగులు ముందుకు నడిబారు. ఆ అప్పా చెల్పెళ్ళ ఏడుపు విని పక్కనే ఉన్న జాన్‌ ఆ ఇద్దర్నీ సముదాయించటానికి తంటాలు పడ్డాడు,

*రండి రండి. ఈ ర్మాతంతా ఆలోచించుకుని రేపు అతనే ఒప్పేసు కుంటాడు అన్నాడు జొన్‌.

“నీక్సు తెలవదు. అతను జగమొండి, ఇక్‌ లాభం లేదు. ఇంతటో "ఆఖరు. అయ్యో! కడుపులో పెరిగే యీ బిడ్డని యేం చేసేది?” ఆస్‌ లిజా నెత్తీ నోరూ కొట్టు కుంది.

“అయ్యేదేదో బౌతుంది. నువ్వు పట్టుకుంటే ఆసతుందా*” అని (ప్రాంస్వాజ్‌ నన్నగా గొణిగింది.

ఆ ఇద్దర్నీ లంటి దగ్గర దిగబెట్టి, జాన్‌ ఫారం వేపు సాగిపోయాడు మంచుపోత ఆగింది. పెన ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంది, గుచ్చినట్టు చుక్కలు వేళ్తాడుతున్నాయ్‌. నీవార సాగరంలా లటోన్‌ మైదానం అనంతంలోకి వ్యాపించి తెల్పగా మెరుస్తోంది. చిరు గాలి సైతం వీచటం లేదు. జాన్‌ కాలి జోళ్ళ శబ్దం తప్ప అంతా నిశ్శబ్దంగా వుంది. చుట్టూ పెను చలి ..తను చదివింది యావత్తు బ్యురని తొలిచేస్తోంది.. తల పోటు పుడు తోంది. తలమీంచి టోపీ తీసి చేతులో పట్టుకున్నాడు కళ్యాణం కాకుండానే కడుపు

. తెచ్చుకున్న లిజాని, ఆమె చెల్లెల్ని తలుచుకుని బాధపడ్డాడు. కాలి జోళ్ళ మోత అవిరామంగా వినిపిస్తోంది. రవ్వల బాణంలా నమ్మతం ఒకటి రివ్వున ఆకాశంలో దూసుకుపోయింది.

భూమి శ్రీ?

తెల్లటి తివావీ మీద బుల్లి మూపురంలా లలోర్ట్‌రీ ఫౌరం దూరంలో మనగ మసగ్గా అగుపిస్తోంది. అడ్డంగా కాలి దోవలోకి ఆడుగెయ్యగానే జాన్‌కి తను మొన్న విత్తులుపోసిన మడి జ్ఞాపకం వచ్చింది. ఎడం వేపుకు తిరిగి చూసి మంచుపొరల అడు గున పూడిపోయిన ఆ మడిని గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాడు. పల్చటి మంచుపొర బాలు కొసల్ని చుట్టుకుని తెల్లగా స్వచ్చంగా వెరుసోంది. ఎంత లోతున నిదురపోతున్నాయో విత్తులు! రేపు తెల్లవారి కరకరా వసంతకాలపు సూర్యుడు పొడిచి మళ్ళీ జీవం పోసే దాకా అవి అలా మంచుపొరల అడుగున గాఢంగా నిదురిస్తూనే వుంటాయిగజా !

(౮

తెల్లవార గట్ల నాలుగయింది. వేకువ గులాబి రేకుల విచ్చుకుంటోన్నాయ్‌ ఫారం భవనాలు పాలిపోయే తెలిమిన్నుల (కింద విడీ విడని నీడల ముసుగుల్లో ఇంకా నిదావస్థలోనే ఉన్నాయ్‌. పెంట పోగు మీద ఒంటరి పుంజు ఒకటి మేలుకొలుపు పాడుతోంది. ఎక్కడో ఉన్న రెండో పుంజు 'కొక్కొారోకో' అనరించింది, ఒకటి తరవాత ఒకటి వరసగా వంత పాడాయి. ఒక కొస నుంచి మరో కొస దాకా లటోన్‌ మైదానం యావత్తు కోడి కూతల్తో మార్మోగిపోయింది,

నిత్యం వడుకున్నథ్హే అలెగ్గి ఊర్డ్‌ కేం ఆ ర్మాతి కూడా జాక్‌లిన్‌ పడగ్గదిలోనే పండుకున్నాడు, కావటానికది పని మనిష్‌ గదే అయినా మవి అట్టవోసంగా -ఉంది. గోడలకి రంగు కాగితాలు-కిటికీలకి పల్చటి నాజూకు తెరలు-గదిలో తతలవు బెక్కతో వేసిన సామ్మగి,

కామందు మీద జాక్‌లిన్‌ అదుపు లావయినా, స్వర్గస్థురాలై న ఆయన ఇల్లాలి పడగ్గదిలోకి మాతం ఆవిడకు (ప్రవేశం దొరకలేదు. ఆ విషయంలో ఆవిడ కామందుని వేధించి వేపుకు తింటున్నది. ఆయన ససేమిరా వీల్లేదని మొరియించాడు. దాంతో ఒక రోకంగా ఆమె '“అవం' దెబ్బతిన్నది. అయినా పట్టు విడవలేదు, కామందు ఇల్లాలి పడగ్గదిలో తిన్టవేస్తేనే తప్ప తిను ఆయనకి ఆంతరంగికురాలు కాలేదు.

తూరుపు తొలి రేఖతోనే జాక్‌లిన్‌కి మెలుకువ వచ్చేసింది. కళ్ళు విప్పి, వెల్లకీలా పడుకుని శూన్యంగా పైకప్పుకేసి చూసింది. పక్కన కామందు గట్టిగా గురక పెడు శున్నాడు. ఆవిడ నీలాల కళ్ళు మత్తుగా కలలు కంటోన్నాయి. వెచ్చటి పక్క ఒంట్లో నెత్తుర్ని రెచ్చ గొడుతోంది. కాస్సేపు తటపటాయించి, ఆంతలోనే మనస్సు దిటవు పర్భుకుని మృదువుగా ఆయన మీదికి వొంగి మెత్తగా అనుకుంది. ఆయన్లో చలనం లేదు. గురక మాతం-గట్టగా ఏనిపిన్తోండి.. పక్క మీంబి చివాల్న లేచి ఒంటి మీద

శరీ ళూమి బట్టలు సర్డుకుంది- అదాటుగా వక్కకి పడ్డ కుర్చీ చప్పుడుకు ఆయన మేలుకుని కళ్ళు విప్పి చూశాడు.

"ఈ వేళప్పుడు బట్టలు మార్చుకుని ఎక్కడికో బైల్టేరావే!” అన్నాడు

“ఎక్కడికీ లేదు రొర్టై చెయ్యాలి; ఇంట్లో యేమున్నాయా లేదో చూసుకోవాలొ అంది జాక్‌ లిన్‌.

ఒక్క- కణం విస్తుపోయి మళ్ళీ వెంటనే నిద కుష్మకమించాడు, కాని ఆయన మనస్సు మ్మాతం అది చెప్పిన కుంటి సాకుల్తో రాజీపడలేక పోయింది. ఏవి;టి డివి ఉద్దేశం? ఈ వేశప్పుడు రొట్టె చెయ్యట మేమిటి? ఇందులో ఏదో తిరకాసుంది!.... ఉడాయించి వుండాలి! ళత్‌....తప్వుడు ముండ! ...

మనస్సుని వశంలోకి తెచ్చుకోటానికి పట్టిన రెండు నిమషాల్లో, గత జీవితం యావత్తు ఆయన కళ్ళముందు తిరిగింది.

అలెగ్గీ తర్మడి ఇసిదో వ్యవసాయ కుటుంబం లోంచే వచ్చినా, పట్టణ వాగరికవర్గ ఫైయాలో చేరిపోయాడు. పెద్దవాళ్ల (వకుత్యోద్పోగాలు చేసి బాగా ఆర్జించి పెబ్టిపోయారు. ఇసిదోకి చిన్నప్పుడే తల్లీ ఈండీ పోయినా, అతని దగ్గర వెనక పెద్దలు ఆర్జించి వదిలి వెళ్ళిన అరవై వేల రొక్కం నిలవ వుంది. విప్పవ కాలంలో ఉద్యోగం ఊడిపోయినా, (వ్రళుత్వం వేలం వేసిన భూమిని కొనేసి ఐశ్వర్యం సంపాయించాడు- లచోర్జ్‌రీ ఫొరం అంటే చిన్నదీ, చితకదీ కాదు, దానికింద 870 ఎకరాల సుష్మేతం ఉంది. భూముల్ని వేలం పాటకు పెట్టినప్పుడు సన్నకారు రై తుణు అటుకేసి చూడ్డానికే భయపడిపోయి వెనకడుగు వేశారు. నగరాల్లో బాగా ఆర్జించిన మధ్యతరగతివాళ్ళు - లాయర్హు, వ్యాపా రస్థులు, ఉద్యోగస్థులు - వీశ్లే ఆ విష్ణవి చర్యవల్ల బాగువడ్డారు,

భూమి మీద బాగా పెట్టుబడి పెట్టి. పండించి, లాభాలు తీద్దామనే ఉద్దేశ్యం ఆయనకి ఏ కోశానా లేదు. పరిస్థితులు తి౨గి సర్దుకున్నాక, అముదింతల లాళానికి దాన్ని అమ్మిపారేసి లాభం శీద్దామనే ఊహతో ఆయన ఆ ఫారం వేలంలో కొన్నాడు. కాని శాలం కలిసి రాక, పొలాలకి ధరలు పడిపోయాయి. ఊహించుకున్న లాళం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వచ్చే అవకాశం కానరాక ఆ _,వయత్నం విరమించుకున్నాడు. అయి వ్టంగానే భూమికి బందీ అయిపోయాడు. అంగుళం నేలకూణా అటూ ఇటూ పోనీకుండా దాన్నే బాగుచేసుకుని సిరిని తవ్వి తలకె:దుకెత్తుకో గూడదని ఆళ పుట్టింది. అప్పుడే వివాహం చేసుకున్నాడు. కట్నం రూపేణా మరో నూట ఇరవై ఎకరాల భూమి కలిసింది; వెరసి 500 ఎకరాల భూమికి కామందు అయ్యాడు. ఎన్నడో 800 యేళ్ళ కిందట భూమితో నంబంరం తెగిపోయి, మళ్ళీ ఈనాబికి వేత లక్ష్మి ఒళ్ళోకే చేరాడు.

అలెగ్జాండర్‌ ఊర్డ్‌ కేం ఆఅయవకి ఒక్కగా నాక్క- కొడుకు. చదవేస్తే ఉన్నమతి ఫోయిందనే సామెక అతనికి ఆమరాలా వర్తిస్తుంది. కాలేజీకి పంపించి, “బుద్ధిగా చదువ్న కోరా, నాయనా” అంటే చదువూ వొద్దు. శట్టుబండలూ వొద్దు అనేసి వ్యవసాయం చేస్తా

శ్రూమి 49 వని మొండి కెలాడు. దాంతో, ఇసిదో కన్న కలలన్నీ నేల పాలయ్యాయి. భూమిం నమ్ముకుని భూరి ఐశ్వర్యం నంపాయించట మనేది ఆతి నెమ్మడి మీద జరిగే వ్యవహారం. కాబట్టి, యావదా స్తీ అమ్మేసి కొడుకుని ఏదేనా పెద్ద ఉద్యోగం లోకి ఫంపేద్దామంటే విధి వక్రించింది. ఇసిదో కాలం చేశాడు. అప్పటికి అలెగ్జాండర్‌ వయస్సు 27. లబోర్డ్‌రీ ఫారానికీ అలెగ్గి వారసుడయ్యాడు.

అలెగ్దీకి కొత్త కొత్త భావాలు వంటబట్టాయి. వ్యవసాయంలో కొత్త వద్ధతులు (వ్రవేశ పెట్టాలని ఆలోచనలు పెట్టుకున్నాడు. తన ఆలోచనల్ని ఆచరణలో పెట్టాలంటే డబ్బు కావాలి, డబ్బు రావాల టే, డబ్బు తెద్చే పిల్లని పెళ్ళాడాలి. వక్రీలు బెయ్యాంష్‌ చెల్లెల్ని చేసుకుని యాఖై వేలు ళల్నం స్వీకరించాడు. ఆవిడ అలెగ్జీ కన్నా అయిదేళ్ళు పెద్దది. ఆకారంలో విశారంగాఉన్నా ఆమె అంతరంగం మ్మాతం మధురమైంది. మొదట్లో బహు జ్యాగ త్తగానే ఉన్నాడు. కాని, తరవాత తగిలిన ఎదురు దెబ్బల్లో ఓ రకమైన తెగింపు వచ్చేసింది. గడ్డమీద నిత్య సం్మగామం సాగించాడు. అన కున్నరీతిగా ఆయన భాగ్యాలలో మునిగి కేల లేదు గాని లోగాలలో మాతం మునిగి తేలాడు. ఇద్దరు పిల్లల్ని కని ఆ ఇల్లాలు కన్ను మూసింది. కొడుకు పెద్దవాడు, ఈ పొలాలు, స్థలాలు తనకేమీ ఆవసరం లేదని అతగాడు సేన్యంలో చేరి పోయాడు. చివరికి, ఆశలన్నీ ముద్దుల కూతురు మీద మూగట్టి పెట్టుకుంటే చివరికి ఆ పీల్చ అతని ఆశల్ని ఆర్పేసి ఆకాల మరణం పొందింది. ఆతను ఆ దెబ్బకి తట్టుకోలేక పోయాడు మనిషివి నిలువునా కూల్చేసిన దెబ్బ అది. తను ఏకాకై పోయానని వాపోయాడు కుటుంబం కోసం కష్టపడి ఆర్జించాలనే జిగీష చచ్చిపోయి, భవిష్యత్తు శూన్యంగా తోచింది. లోపల గాయం ఛొలుస్తున్నా, పైకి మ్మాతం చెక్కు. చెదరకుండా గంభీరంగా కనిపించాడు. తన యంత వ్యవసాయాన్ని వేశాకోళం చేస్తూ, తనలాంటి ఖూర్జువాలు నాశనం కావాలని కని పెట్టుకుని కూర్చున్న రై తుల మధ్య ఆతని అభినివేశం మరింత పెరిగింది.

అలెగ్దీకి ఆ చిన్న చేతులు తప్పించి మధ్య తరగతి ఫాయకు చెందిన లశణాలేవీ నం[కమించలేదు. ఆడ పని వాళ్ళ ముందు మ్మాతం అతని మగతనం తెగబడేదిం భార్య (అతికున్న రోజుల్లోకూడా అతని సాంగత్యం అబ్బని ఆడది ఆ ఫారంలో లేదు. అలెగ్డీ భార్య (ఐతికున్న రోజుల్లోనే జాక్‌లిన్‌ ఫారంలో పనికి కుదిరింది. ఎముకలు బైటికి పొడుచుకొచ్చి. సన్నగా, చీపురు పుల్లలా ఆ పీర్ల మహా వికారంగా ఉండేది. ఆ వికారపు పిం్పిని చూసి క్ముర గుంపు అల్లరి పెట్టిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి.

మొదట్లో జాక్‌ లిన్‌ని వంటింట్లో అవీ ఇవీ అందించటా -కి, చిల్లర మల్పర పనులు చేసి పెట్టటానికి పెట్టుకున్నారు. కస వూడ్చటం, అంట్లు తోమటం, పశువుల్ని కడగటం వగైరా వను చేసేవి. అలెగ్గీ భార్య చనిపోయాకనే జొక్‌లిన్‌ కొంచెం కండపట్టింది. ఒన్ళు నునుపు దేథింది. గడ్డిలో ఆవిడ్రో పొర్దాడని వాడు లేడు. ఓ రోజు తనతో కలిసి ధానం కొటోకి నల్ళినపాడు, అలెనీ దష జూక్‌లిన్‌ మీద పడింది ఈ అవఠారాని?

క0 భూమి ఒకసారి వాడి చూద్దామా అని అతనికి బుద్ధి పుట్టింది. అయినా, వెనకటి రోజుల్లో ఉన్నట్లే ఉందా ? నల్పటి ముంగుర్హు, తీరైన ముక్కూమొహం స్ఫుటంగా రొమ్ములు, కురచైైనా కుదురైన వ్మిగహం, అసలు గబ్బు కప్పి పెట్టుకోటానికి స్నోలు పౌడర్లు వాడి విలాసవతిగా కొత్త అవతారం = వీటన్నిట్నీ చూసి అతనికి మనస్సు చెదిరింది.

యాల్లై అయిదేళ్ళు పై బడ్డ ఈ వయస్సులో అలెడ్డీ మనస్సు జాక్‌లిన్‌ని చూసి పెర పెర లాడింది. అన్నం, నీష్ళ కరవై ఆకలితో నకనకలాడే వాడిలా, శారీరకంగా అతను జాక్‌ లిన్‌ మీద ఆకలితో ఆలమటించి పోయాడు. కామందుతో కాస హుషారుగా వుందామనిపించినప్పుడు మ్మాతం ఆమె పిల్లిలా అతణ్ని ఒళ్ళంఠా రాచుకుంటుది టక్కులన్నీ (వదర్శిస్తూ వగలు పోతుంది. ఓ గంట సేపు ఆమె ఈ నాటకం ఆడే సరికల్దా ఆతను జావ కారిపోతాడు. ఒక్కో తూరి విసుగెత్తి, ఇంట్లొంచి తరిమేస్తానని శపధం చేసిన సందర్భాల్లో కూడా ఆమె (ప్రదర్శించే నయగారాలకి వీరు కారిపోయి నీవే శరణ్యం అని ఆమె చేశులు పట్టుకుని (బతి మలాడ్తాడు.

ఆ కిందటి సాయం్యతమే ఓ భాగోతం అయ్యింది. చచ్చి స్వర్గాన ఉన్న ఇల్లాలి పడగ్గడిలో శయనించాలని జాక్‌ లిన్‌ సాధింపులు మొదలెట్టింది. దాంతో అతను నాలు గంటించాడు. కోపమొచ్చి ఆ ర్మాతి ఎడంగా పడుకుంది. దగ్గరికి చేరనీకుండా విగదీసు కుంది. పక్కన చేరితే కసరి తిచ్చింది, విసరి కొట్టింది. దాంతో అతని ఆకలి మరింత పదునెక్కుతుంది. అప్పుడు కామందు మీద ఆమె ఐలం మరింత గట్టి పడుతుంది.

అ ఉదయం, పక్కలో జాక్‌లిన్‌ వెచ్చదనం ఇంకా ఒంటికి తగులున్న క్ర ఉండి. ఉదేకంలో తన్నుకులాణాడు. ఈ టక్కులాడి ఎవడి కోసం పోయుంటుంది? చరాల్న పక్కం మీంచి గెంతి "ఉండవే, ముండా! ఈ రోజు నీ ఆట కట్టించకపోతే చూడు” అవి పళ్ళు నూరాడు,

శాక్‌ లిన్‌ ఇంటోంచి చప్పుడు కాకుండా చల్లగా చావిట్లోకి జారుకుంది. గొరెలు కాసే సూలా అప్పటికే లేచి పనులు చక్కబెడుతున్నాడు. అందుకని గ్మురపు కొట్టం మీదుగా వెళ్ళటం మానేసింది. ఓ చివర గడ్డి మేట పక్కన జాన్‌ ఒళ్ళిరక్కండా న్నిద పోతున్నాడు, జాక్‌లిన్‌ అతడ్జే చుట్టేసుకుని వెచ్చగా పెదాలమీద ముద్దెట్టింది. జాన్‌ ఉలిక్కిపడి లేచాడు. ఆమెకి ఒళ్ళు ఉ్మదేకంతో వాణికి పోతోంది. “మొద్ద! నేనే. బిదిరిపోమాక, తొందరగా కానీయ్‌” అని చెవిలో గుసగుసలాడింది,

శాన్‌ నిజంగానే బదిరిపోయాడు. జాక్‌లిన్‌ రావటం ఆతనికి సుతరామూ ఇష్టం లేదు, పట్టుబడితే ఎంత (పమాదం ! మచ్చుమీద గగ్జిలోకి లాక్కుపోయాడు. ఆతని ఒళ్ళో కరిగిపోతూ పరవశంగా “ఓయ్‌! _.. మొద్దావతారం ...” అంది గోముగా, సంతోషంతో గొంతు కంపించింది.

ఎవరో నిచ్చెనెక్కుతున్న శబ్దం వినిపించేసరికి ఇదరూ [ప్రమాదం పసిగట్టారు, ఆలోచించేందుకు వ్యవధి లేదు. జాన్‌ చప్పున లేవ, చావుకి ఠెగించి గడ్డిని కిందికితో సే కన్నంలో గుండా కిందికి దూకి తప్పించుకున్నాడు. తప్పించుకుపోయినవాగి నీడ

ళ్‌ జం స! జాక్‌ లిన్‌ పొట్టమీద పారాట్టిం ఆలెగ్టీ చూశాడు. నిలువెల్లా కోపంతో దహించుకు పోయాడు ఆ కోపో[ దేకంలో తప్పించుకపోయినవాజ్డే పట్టుకుందామనే ఆలోచన వదిలేసి, ఎద్దును గుద్దినట్టు బలంగా జాక్‌లిన్‌ని ఒక్క గుద్దు గుద్ది “లంజా!” అన "చాడు. జాక్‌ లిన్‌ మోకాళ్ళమీద కూలబడిపోయి గిజగిజలాడింది,

“న్వేనంత్రా చూళాను. నిజం చెప్పు. ఎవడు వాడు? నిజం చెప్పకపోయావో నీ ఐతుకు ఇవ్వాళ్ళితో ఆఖరు” అని ఉరిమాడు.

“అబద్ధం . అనరిచింది జుకీలీిన్‌,

మెల్లగా కాళ్ళమీద నిలబడి పావడా కిందికి లాక్కుంది. మొండిగా, కసిగా తన యావచ్చకక్రిని అతని మీద (ప మోగించాలనుకుంది,

"*ఆసల్సు నా ఊసెందుకు నీకు? నేన్నీకు తాళి కట్టించుకున్న పెళ్ళాన్నా 1 నేను సీ పక్క మీద వండుకోటం నీ కిష్టం లేదు. అట్టాంటప్పడు నా యిష్టమొచ్చినోడితో నే పండు కుంటా అని ఎదురు తిరిగింది జుక్‌లిన్‌,

అలిగ్గీ నిరుత్తరుడై పోయాడు.

వెటకారంగా చిన్న నవ్వు నవ్వి, “నా దారి కిడ్డులే, దిగిపోనీయ్‌ నన్ను, ఈ రాత్రికే నా దోనన నే పోతా అండి.

“ఈ క్షణం వెళ్ళిపో” అనరిబాడు ఆలెగ్జీ.

“కాదు, ఈ ర్మాకికే పోతా. ఇంకో సారి ఆలోచించుకునేందుకు నీకు వ్యవదానం ఇస్తున్నా”. కట్టలు తెంచుకున్న కోపాన్ని ఎవంమీద కక్కాలో తెలీక వాణికిపోతూ నిలబడిపోయాడు అలెగ్గీ, ఆ కణాన్నే దాన్ని తన్ని తగలిసే ధయిర్యం లేక, ఆ తప్పించుకు పోయినవాడు దొరికుంటే, ఎంత దారుణంగా చితకదన్ని వుందును అను కున్నాడు. వాణ్ని పట్టుకోవటం ఎట్టా? చావిట్లోకి వచ్చినప్పుడే ఎవరిపక్క భాళీగా వుందో చూసి ఉండాల్సింది !

ఇంట్లోకి తిరిగి వస్తూ అందర్నీ కలయజూశాడు, గృురాలణు తోలే నలుగురు మనుషులూ అప్పుడే లేచి బట్టలు మార్చుకుంటున్నారు ఓ చివర జాన్‌ కూడా బట్టలు మార్చుకుంటున్నాడు ఈ అయిదుగుర్జో ఎవడే వుంటాడు? కొని వాడు దొరక్కపోడు. ఆ పొద్దుట ఎవరి పనులు వాళ్ళకి పురమాయించి తను మాతం ఇల్లు కదలకుండా కొలు గాలిన పిల్లిలా కామందు అటూ ఇటూ పచార్డ చేశాడు.

గృరాలు తోలే వాళ్లు ఆవులు మల్రేసేవాష, గ్‌రెలు కా సేవాళ్ళు, ధాన్యం నూర్పిడి చేసే వాష్శ-ఒకరనేమిటి, పరివారం మొత్తంమీద నిఘా వేశాడు. ఆరకలు కట్టే అయిదుగురు మనుషుల్ని కోపంతో మండే కళ్ళతో గుచ్చి గుచ్చి చూశాడు ఎక్కడా ఏ ఆధారం దౌరక్క అసంతృపితో ఛీత్కారం చేసి గొల దొడ్డి వేపు నడిచాడు

గ్మొరెలు కాసే సూలాని ఆరా తీస్తే నరిపోతుందనుకున్నాడు అతను అర్ధ శతాబ్ధం పైగా ఆ ఫారంలో పనిచేస్తున్నాడు. తెనకటి రోజుల్లో చిరుగు బొంతల్లో పీడ కుప్క దగ్గర వంతేసుండే జాక్‌లిన్‌ దరి, దగొట్టు అవతారం అతనికి బాగా జాపకం.

బళటాాా(లా

క్‌2 ళూమి అది ఈనాడు కామందుని వలలో వేసుకుని రాణిలాగా తనకు పనులు పురమాయిన్తుంటే నోరు మూసుకుని పడి వుంటున్నాడు. అంచేత అవిడ వ్యవహారంలో అతను జ్మాగతగా మెలుగుతున్నాడు. కామందుకు తన మీద అపార విశ్వాసం ఉన్నా, ముందురోజు లెలా వుంటాయో అన్న భయంతో కొలువు నిలుపుకోటం కోనం అనవసరపు గొడవలకు దూరంగా తప్పుకుంటున్నాడు.

*న్తూల్రా ! ఈ ఉదయం మవ్వేమైనా చూశావా?” అనడిగాడు దొర.

జర్రు దొరా! యేపీం చూశ్లేరు” అన్నాడు సూలా ఏమీ ఎరగవట్టు. అమాయ కంగా మొవూం పెట్టి.

నిజానికి, ఆ పొద్దుట జాక్‌లన్‌ వ్యవహారం అతను చూశాడు. సూలా కంటవడే సరికి జాక్‌లిన్‌కి కూడా గుండెలు పీచు పీచుమన్నాయ్‌. సూలా చెప్పింది పొంచుండి విని అమెకి గుండె ఐరువు తగ్గింది. ముసలాడు తన పరువు కాపాడాడు అమ్మయ్య! ఇంక

బాంతో జాక్‌లిన్‌ తల తిరుగుడు మరితాస హెచ్చింది. థోజవాల సమయంలో ఆమె మవాీ సరదాగా వుంది,

“ఇవ్వాశ మీ పొట్టకి బిరడా కొట్టుకున్నారా ఏమిటి +” అనడిగింది వరివాసంగా.

అమె [పశ్నకి జవాబు చెప్పకుండా అతను మౌనంగా కూర్చుండి పోయాడు. తమ ఆ ర్మాతికే ఫారం మంచి కడసారి శలవు పుత్చుకోబోతువ్నట్లు అవేకసార్డు సూచించింది. అతమ ఉరకలేదు, పలకలేదు, అది చూసి జాన్‌ మవస్సుకి కష్టవేసింది. తన [ప్రవర్తన పట్ల తనకే అసహ్యం వేసింది.

అలెగ్గీ భోజనం ముగించి గొ(రెల దొడ్డి వేపు కదిలాడు. గ్మొరెలకి ఆాళ్ళగట్టి బొచ్చు క త్రిరించటానికి ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాడు సూలా. బొచ్చు కత్తిరించే అయిదుగురు మనుషులూ పనిముట్టితో తయారుగా ఉన్నారు.

ఆరెడ్దీ ఊర్డ్‌కేం ఆలోచనలో పడ్డాడు. ఉన్ని ధరర రోజు రోజుకీ పడిపోతోంది. బాగా ఎండి ఐరువు తగ్గక ముందే అమ్మేయాలి, [కిందటేడు తెగులువడి మందలన్నీ వాశనమై పోయినై! లీ....లీ.... రోజులు ఆడకాడికీ అధ్వాన్నమై పోతున్నాయ్‌! ధాన్యానికొ ధరలేదు. వ్యవసాయపు ఇర్చులు, చిక్కులు పె5గిపోతున్నాయ్‌. ఇవన్నీ తలుచుకుని ఆతనికి తరివాచిపోయింది. అక్కడ ఊపి రాడనట్టియి, నిదానంగా పొలాల వేపు నడిచాడు. జాక్‌లిన్‌తో పోట్టాడి, అ బాధతో వీరనించిపోయి. అలా పొలాల వేపు వడిలి కా స మనశ్శాంతి పొందటం అతనికి అలవాటే.

ఈ భూమిని తనెంత (పేమించి, ఆరాధిస్తున్నాడు! మామూలు రైతుల కుండే లోభం, మొరటుదనం తనకి లేవు. తనది ఆవేశ పూరితమైన అనురాగం. తవ వృదయం, మేధ రెండూ భూమంటే స్పందిస్తాయి. [బతుకు వసాచించి, పోషణచేసి, చివరకి తనలో లీనం చేసుకునే మాతృదేవి ఈ భూమి! ఒక (ప్రేమికుడు తన (పియి రాలి మీద చూపించే గాథానుర క్తి అతనికీ భూమి పట్ల ఉండి. తవకి సంతతిని పసా

కామి ల్‌లి చించే భార్యగా గౌరవిస్తూ అతమ తన నంవదని, జీవిత నర్వస్వాన్ని ఆమెకి ధార పోస్తున్నాడు. భూమి వలికాన్ని ఇవ్వవవ్పుడు కూడా అతను తవనే నిందించుకున్నాడు ఈన విర్వీర్యతనే నిందించుకున్నాడు.

అలెగ్గీ ఎన్నో సరికొత్త పద్దతులు [వవేశపెట్టాడు. యంకాళ్ని ఉపయోగిం చాడు. రసాయనిక ఎరువులు వాడాడు. తవకున్నది యావత్తు భూమ్మీద వెదజల్లాడు. వవివాళ్ళ చేతుల్లో యం_తాలు పాడయ్యాయి. కలీ ఎరువుల వల్ట ఫలితం అడుగంటి పోయింది. చేసిన (వయత్నాణ, [పయోగాలు-యే ఒక్క-టీ చేతికంది రాలేదు. అయినా అతన భూమికే ఐందీ అయ్యాడు, ఆమెకే అంకితమై పోయాడు చివరికి తన శరీరం ఇక్కడ సమాధి కావల్సిందే! ఇల్దాలుగా వమ్ముకున్న ఈ ఇలాతలంలోనే తను లీనమై పోశాడు!

పొలాల్లోకి రాగానే కొడుకు గుర్తుకొచ్చాడు. వాడు తన మాట విని కుదురుగా తవతోపాటు ఈ వ్యవసాయం చూసుకుంటే ఎంత బావుజ్ను! వాణ్ని తలుచుకోటమే తప్పు. తనకి “వా” అనుకునేవాళ్ళే లేరు. తను ఏకాకి....

పచ్చగా, విశాలంగా పరుచుకున్న పొలాలమీద తిరుగుతోంటే మనస్సు జోకొట్టి వట్టుగా ఉంది. ఎ్మారగా మెరిసివడే పరిమశవంతమైన క్లోవర్‌ గడ్తిని చూస్తోంటే వృదయం నంతోవంతో ఊగింది చున్నిన పొలాల కర్ష్తంపడి కాస్పేషు తిరిగాడు. జోళ్ళు మట్టిలోకి దిగబడ్తాయి. ఈ భూమి రేవ తనని పట్టి ఐంధిస్తోంది! యవ్వవంతోపాటు పోయిన తేజస్సుని మళ్ళీ (వసాదిస్తూ బేషరతుగా తనని ఆమోరిసున్నట్టుగా ఉంది. భూదేవి స్థానాన్ని ఏ ఆడరై తే మాతం అకమించగలదు? ఈ జాక్‌లిన్‌లు ఎందరైతే మాతం ఈమెకి సాటి! ఎవరుపడితే వాళ్ళు అన్నం పెట్టుకుని ఆరగించే. కంభాలు వీకుకు శచిగా ఉన్నంత సేపే ఉంచుకో. అంతే.... ఈ ఆలోచనల్లో అతని మనస్సుకి ఉప కాంతి దొరి కింద. మూతు గంటలసేపు అలా పొలాల మీద షికార్లు చేశాడు. పొరుగు ఆపామి చేలో పనిచేసే పిలతో సరదాగా పరాడాలు ఆడాడు. -

అలెగ్దీ ఫారం తిరిగివచ్చాడు. ఆ ర్మాతి భోజనాలు యేరట్తూ లేకుండా మామూ అగా పూర్తయ్యాయి. ఏవీ, జరగనట్టే లోకాభలిరామాయణం ముచ్చటిస్తూ లోజనం ముగించాడు. అందరూ ఎవరి సక్కల మీదికి వాళ్ళు చేరారు. ఫారం చీకటి ముసుగు లోకి జారిపోయింది.

అర్నాతి జాక్‌లిన్‌ వంతం నెరవేరింది. అలెగ్జీ ఇల్లాలి వడగ్గదిలో పాదం మెట్టింది. న్వరన్థురాలై న అ ఇల్లాలి వివాహ శయ్యమీద కాళ్ళు చేతులు బారజావి ఆ నర్వస్వం తను వశం చేసుకుంటున్నట్టుగా వెల్లకిలా వడుకుని వెచ్చని కోరకల మత్తులో పరమవశించిపోయించి. బొంగురుగా నవ్వింది.

మ్మరోజు ఉదయం మళ్ళీ జాన్‌ మెడని కావిలించుకోటోయే నరికి ఆతను విదిలిం చేశాడు ఈ వ్యవహారం ఇంకా ముదరకుండా, ఇంశట్తో స్వస్తి చెప్పటం మంచిదని తీర్మానించుకున్నాడు.

కశ భూమి 7

ఒక రోజు సాయంత్రం జాన్‌ 'క్హ్వా' నుంచి ఫారం తిరిగి వస్తున్నాడు, రోన్‌ దగ్గర పడింది. మహా వుంటే, ఇంకొక్క మైలు దూరం ఉండొచ్చు. ఆతనికి ముందు కొంచెం దూరంలో ఓ బండి చితంగా కదుల్తూ పోతుండడం చూడగానే అతనికి ఆళ్చ ర్యం వేసింది. ఐండి ఖాలీగా ఉన్నట్టు తోచిండి. ముందర తొట్లో మనిష్‌ లేడు. గ్మురం తల ముందుకు పెట్టి, ఆ దోవ వాగా పరిచితమైనట్టుగా నెమ్మదిగా లాయం వేపు బండిని ఈడ్చుకు పోతోంది. జాన్‌ గబ గబా నడిచి, బండిని నిలబెట్టి లోనికి తొంగిచూశాడు, బండి ఆసామీ కాబోలు వెనక్కి ఒరిగిపోయి వున్నాడు. మొహం వ్యరబడి పోయింది ఇంకొంచెం సేపట్లో నల్లబడి పోయేట్టు కనిపించింది.

జాన్‌ చకితుడయ్యాడు. “ఈ మనిషి తాగి పడిపోయాడా 1 లేక నిజంగా నిద పోతున్నాడా? అరెరే! . .. లిజావాళ్ళు నాయన మోషే లాగున్నాడు! ఆరి, దేవుడా! మూలుగుతున్నట్టున్నాడు ... లేచిన రోజు మంచిది కాదు.... *” అని బిగ్గరగా గొణిగాడు.

ర్ముదవాతంతో మూర్చపడి పోయినా, మోషే బరువుగా ఊపిరి తీస్తున్నాడు. ఆయన్ని తిన్నగా లేపి పడుకోబెట్టి జాన్‌ తొట్లొకి ఎక్కి. కూర్చుని గ్యురాన్ని అదిలిం బాడు, జార్లోనే ఎక్కడ గుటుక్కుమంటాడో అని జాన్‌ గుండెలు వితుకు బితుకు మన్నాయ్‌.

(ఫాంస్వాజ్‌ వాకిట్లో నిలబడి, జాన్‌ ఐండి తోలుకు రావటం చూసి ఒక్క చతణం కలవర పడిపోయింది.

"మీ నాన్నకి (ప్రాణం బాగా లేదు".

66 స్పని ఖా?

“లోన చూడు”

(ఫౌంస్వాజ్‌ చ్మకం మీద కాలు పెట్టి లోపలికి తొంగిచూసి నిశ్శేష్టురాలై ది. మోషే మొహం ఎ్మరబారి, బలవంతంగా పైకి పీకినట్టు ఒక వేపు వంకర తిరిగి వికా రంగా ఉంది. చీకటి పడుతోంది, ఆకాశంలో ఒక పక్క ఎ్మర మబ్చేసింది. మోషే మొహం మీన ఆ వెల్తురు పడి మరింత భయంకరంగా ఉంది.

(సాంస్వాజ్‌ బండి మీంచి కిందికి దూకి గొల్లుమని ఏడుస్తూ లోపలికి పరి గెతిండి. జాన్‌ ఒంటరిగా తొల్టా కూర్చుండి పోయాడు. ఏం చెయ్యాలో పాలు పోక తికచుక పడిపోయాడు. ముసలాయనని అలా వడలి హోవటానికి మనన్మరించలేదు.

ళూమి ళ్‌క్‌ గుమ్మం వేపు చూళాడు, నేలమట్టానికి ముడడుగులు పల్లంలో ఉంది, లోపలంతా చీకటిగా వుంది. ఈ మనిషిని ఆ చీకటి కొట్లోకి చేరవెయ్యటం. సుళువు కాదు! రోడ్డు దిక్కుగా ఉన్న వాకిలి గుర్తుకు తెచ్చుకున్నాడు. ఆ వాకిలి గుండాలోనికి మోసుకు పోవటమే ఉసులు! ఆవరణ పచ్చగా ఉండి. ముప్పాతిక ఎకరం మేర పూల చెట్టు, కూరగాయల తోట ఆ్మకమించాయి. సగం జాగా బురద నీళ్ళ దొరువుకి సరిపోయింది. జాన్‌ గబగబా గ్మురం విప్పాడు.

లిజా, ఫొంస్వాజ్‌ లిద్దరూ ఏడ్చులు, పెడబొబ్బల్లో బై టికి పరుగెత్తుకొచ్చారు. లిజా _పసవించి అప్పటికి నాలుగు నెలలయింది. ఈ దుర్వార్తతో మకళిపోయి, చంటి వాణ్ని రొమ్ములకు కరుచుకునే బైటికి పరుగెత్తుకొచ్చింది. ఒక పక్క మోషే బరువుగా ఊపి€ తీస్తున్నాడు, మరో పక్క. అప్పా చెల్పెళ్టద్దరు గుండెలవిసి పోయేట్టు ఏడుస్తు న్నారు.

“మనిషిని ముందు బండి దించి లోపలికి కీసుకెళ్ళటం మంచిది” అని జాన్‌ కర్తవ్యం గుర్తు చేశాడు. వాళ్ళకి కాళ్ళు చేతులాడక గోడు గోడున ఏడవటం తప్పించి యేమీ చెయ్యలేక పోయారు. అదృష్టవశాత్తు, ఆ ళోకాలు విని పక్కింటి ల్మఫీమా పరు గెత్తుకొచ్చింది. మొగుడు పక్షవాతంతో మంచాన పడివున్నా సహనంతో, సావాసంతో స్వయంగా తన ఎకరం నేల సాగు చేస్తూ ఇల్లు దిద్దుకొస్తున్న ర్రైర్యశాలి ల్మఫీమా. ఆవిడ నిర్వికారంగా చూసింది. పరిస్థితిని అతి మామూలుగా తీసుకుంది.

మోషే బుజాల కింద చేతులు దోపి జాన్‌ ఆయన్ని ఎత్తి పట్టుకున్నాడు. కాళ్ళ దగ్గర ల్మాఫిమా పట్టుకుంది. ఇద్దరూ కలిసి అవస్థపడి ఎలాగో ఆయన్ని ఇంట్లోకి చేర్చారు.

“ఎక్కడ పడుకోబెట్టమంటారు?” అనడిగింది ల్మాఫిమా.

అప్పా చెల్లెళ్ళకి మతులుపోయి యేం చెప్పాలో తెలీక నిరుత్తరులై నిలబడి పోయారు. మోషే మామూలుగా పైన గదిలో పండుకుంటాడు. కొని ఈ పరిస్థితిలో ఆయన్ని ఆంత దూర మోసుకుపోవటం కుదరదు. వంటింటి పక్కనే ఉన్న గదిలో అప్పా చెల్లెష్న పండుకుంటారు. వంటిల్లు చీకటి గుయ్యారం. మో షేను చేతుల్లో పట్టుకుని మోస్తున్న జాన్‌, ల(ఫీమాలకు రెక్కలు పడిపోతున్నాయ్‌.

“కానీండి త్వరగా తేల్చండి” -

చివరికి (ఫాంస్వాణ్‌ కదిలి కొవ్వొత్తి వెలిగించింది. ఇంతలో బేక్యూ భార్య పరుగు పరుగున వచ్చింది. ఇట్టాంటి వార్తలు పల్పెటూళ్ళలో " షణాల మీద గుప్పు మంటాయి.

"అయ్యయ్యో 1 పావం ముసలయ్య కేమైంది + చూడబోతే మూర్చ లాగుందే! తొరగా కుర్చీలో కుర్పో బెట్టండ[రా!” అని హణావుడి చేసింది బేక్యూ భార్య.

వక్క- మీద పడుకో బెట్టాలా, కుర్చీలో కూర్చో జెట్టాలా, ఎక్కడ పడుకోబెట్టాలి, ఎలా పడుకోబెట్టాలి అని చర్చ చాలాసేపు నడిచింది. అంతలో ఫానీ కూడా వచ్చింది.

క్‌కి భూమి చివరికి, మోషేని కుర్చీలో కుప్పగా కూలవేశారు. బల్బమీద కొవ్వొత్సి వెలుగుతోంది. గడ్డం రొమ్ము మీదికి వాలిపోయింది. కాన్న, చేతులు వౌదులుగా వేళ్తిడుతున్నాయ్‌. మొహం ఒక పక్క వంకర తిరగటం వల్ల ఎడం కన్ను తెరుచుకునేవుంది. వంకర తిరిగి పోయిన నోటికి ఒక కొసన బిగ్గరగా గురక వినిపిస్తోంది, అంతా మౌన ముద ధరిందారు, పెచ్చులూడి పోయిన గోడల మధ్య నెమ్ముగా వున్న ఆ గదిలోకీ మృత్యువు నీడలా పాకి వస్తోంది.

అప్పా చెల్పెళ్ళు ఆక్కడికొచ్చిన అమ్మలక్కలు అందరూ చేతులు వేళ్ళాడేసుకుని ముసలాయన కేసి కళ్ళప్పగించి చూస్తోంటే జాన్‌కి కర్తవ్యం తోచక అట్టాగే నిలబడి పోయాడు.

చివరికి తెగించి, “నేను పోయి. డాక్టర్ని తీసుకొస్తానొ అని జాన్‌ బైల్దేర టోయాడు.

వేళ్యూ భార్య తల అడ్డంగా తిప్పింది, మిగిలిన వాళ్ళు మౌనంగా విని ఊరు కున్నారు. ముసలాయనిక [బతికేది లేనప్పుడు డాక్టర్ని పిలుచుకు రావటం, డబ్బు దండుగ పెట్టటం ఎందుకని వాళ్ళ భావం,

ఫౌనీ కొడుకుని కేకేసి, “ఒరేయ్‌, నువ్వు మనింటికి లగెత్తి అలమార్లో ఎడంవేపు కర్పూర తైలం సీసా వుంవగాని చప్పున పటా, విన్నావా! అలమార్షో ఎడువేపు. వెళ్లేప్పుడు తాతయ్యకి, అమ్మమ్మకి ఈ సంగలి చెప్పిపో. ఊం, లగెత్తు” అని నోనెస్‌ని తరిమింది.

“ నోనెన్‌ బైటికి త్మురు మన్నాడు. నిరుడు శీత్రాకాలంలో తెచ్చిన టీ పొడి ఇంకా మిగిలుందని ల్మఫీమా ఇంటికి వెళ్ళింది. ఇట్టాగే చావు బతుకుల్లో ఉన్న ఓ రోగికి అరి కాళ్ళలో మూడు గంటల సేపు చక్కలి గింతలు పెడితే అమాంతం లేచి కూర్చున్నాడని వేక్యూ లార్య కథ మొదలెట్టింది. చంటాణ్ని చెల్లెలికి అప్పగించి లిజా లేచి వెళ్ళి పొయ్యి ముట్టించిండి.

ఫానీ కొడుకు నోనెన్‌ పరుగెత్తుకుంటూ తిరిగొచ్చాడు. “తాతయ్య న్మిదపోతున్నా డమ్మా. ల్మగాంద్‌ నాయనమ్మతో చెబితే, ముసలాడు పూటుగా తాగి పడిపోయి. వుంటా డులే అంది. ఇదుగో నువ్వు తెమ్మన్న సిసాొ.

హానీ సీసా తీసుకుని పరీక్షగా చూసి, “ఒరేయ్‌, మొద్దా! ఎడంవేపునని చెప్పానా! కర్పూర తై లంరా ఆంటే ఉడుకులాం పట్టుకొచ్చావాశ” అంటూ కూకలేసింది.

“ఆది కూడా మంచిదే” ఆంది బేక్యూ భార్య.

ల్మఫీమా టీ పొడి తెచ్చింది. లిజా టీ తయారు చేసీ చెంచాతో ఒక్కొక్క చుక్కా. గొంతులోకి బలవంతంగా పోసింది. ఉడుకులాంతో తల మర్ప్సన చేశారు. చిన్న మెళ్తు ప్రయోజనం కనిపించలేదు మోషే మొహం నల్లబారింది, కుర్చీలోంబి జారి కిందకి పడిపోతున్నాడు. మాటి మాటికి తిన్నగా కూర్చో బెట్టాల్సి వచ్చింది.

భూమి ర్‌

గుమ్మంలో నిలబడ్డ నోనెస్‌, “వాన వచ్చేట్టుందమ్మా, ఎంత తమాషాగా మబ్బు పట్టిందో చూడు” అన్నాడు,

“న్ని వ్యే! గాలివాన కొ ట్టేట్టుగా వుంది అన్నాడు జాన్‌.

“ఫరవాలేదు. మీరు “ఊం అంటే నేను డాక్టర్ని పిలుచుకొసానూ అన్నాడు జాన్‌-

అప్పా చెల్లెళ్ళు ఆదుర్దాగా మొహమొవాలు చూసుకున్నారు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మనస్సు గట్టి పర్చుకుని “సరే డాక్టర్‌ ఫీనేని పిల్చుకురా. మనం చెయ్యాల్సింది చెయ్యలేదని తరవాత ఎవరూ నిష్టార మాడకూడదు* అంది.

గృురాన్ని బండికి కట్టి, జాన్‌ ఎగిరి తొట్లో కూర్చున్నాడు. ఐండి సాగారింది. చ్మ్యకొల రణ గొణ ధ్వని లోనికి వినిపించింది.

ల్మఫీమాకు మత గురువు సంగతి గురొచ్చింది. ఇప్పటికే చాలా (శ్రమపడ్డాం- ఇక మా వల్ల కాదన్నట్లు అమ్మలక్కలు సూచింబారు. రెండు మైళ్ళు నడిచిపోయి. మత గురువుని తను వెంట బెట్టుకొస్తానని నోనెన్‌ ముందు కొచ్చాడు, పానీ కొడుకుని కూక లేసింది.

రంగు వేసిన పాఠ చెక్క. ఆరలో విగించిన గడియారం పది కొట్టింది. అంతా ఉలిక్కి. పడ్డారు. వొచ్చి రెండు గంట లయ్యింది! చేసిన పనీ లేదు. ఆయినా, ఒక్కరికీ అక్కణ్నుంచి కదలాలని అనిపించలేదు. ఈ వ్యవహారం ఆసాంతం చూసిగాని కదల దల్బుకోలేదు,

జాన్‌ డాక్టరు కోసం వెళ్ళిన అర గంట తర్వాత, అకస్మాత్తుగా మోషే మడత పడిపోయి సాపుగా నేల మీదికి జారిపడి పోయాడు. మోషే ఆంతిమ నిశ్వాసం విడి బాడు. మోషే మరికలేడు....

=నే చెప్పలేదూ ? అయినా మీరు డాక్టరు కోసం కబురు పెట్టారు” అంది బేకూ భార్య నిండా పూర్వకంగా.

లిశా, [ఫాంస్వాజ్‌లు ఒకర్నొకరు కావిలించుకుని పెద్దగా శోకాలు పెట్టారు ల|ఫ్రీమా, బేక్యూ భార కలిసి మంచం మీంచి పరుపు దెచ్చి, నేల మీద పరిచి, శవాన్ని దాని మీద పండుకో బెట్టారు, ఫానీ లేచి వెళ్ళి రెండు కొవ్వొత్తులు వెలిగించి తల దగ్గర పెట్టింది. లిజా కొడుకు జూల్స్‌ని నిదర పుచ్చి వచ్చిండి,

పన్నెండు కొట్టింది. బేక్యూ భార్యకి గొంతులేచింది. “డాక్టర్‌ ఫీనే యేమయ్యాడు? చచ్చిపోటానికి వై మిచ్చి గాని రాడాయేంటి! క్యా నుంలీ శీసుకురావటానికి రెండు గంటలా ౪

పెరటి చేపు తలుపు ఫెడీమని తెరుచుకుంది, లైట నుంచి గాలి రివ్వున తోసు శొచ్చింది. కొవ్వొత్తులు కొండెక్కాయి. అమ్మలక్కలు వడలి పోయాడ. కొన్వో త్తులు తిరిగి వెలిగిద్దామంటే తుఫాను గాలి ఈడ్చికొట్టింది. ఉరికి వచ్చే కతు మూకల గ్మురాల గిట్టిల [కూరమైన చప్పుడులా, విరిగిపడే కొమ్మల ఫెళ పెళల్లా, విధ్వంసమై

ల్‌ర్‌ భూమి పోతున్న పొలాల అకందనలా వుంది తుఫానుమోత, ఆడవాళ్ళు గుమ్మంలోకి పరు గెత్తి పైకీ చూళారు. కోపంతో ఘూర్జిల్లే కారు నల్లని ఆకాశంలో రాగి వన్నె మేఘరాకి భయంకరంగా. సుడులు తిరుగుతోంది. అంతలోనే హఠాత్తుగా ఫట ఫట తుపాకీలు పిల్చి నట్టుగా వాళ్ళ కాళ్ళ ముందు గుండ్ల జడి కురిసి పెకెగిరి పడ్డాయి.

వాళ్ళ ఖీతితో విగ్గరగా ఆకందన చేశారు.

“వడ గళ్ళ! వడగళ్ళ తుఫాను!”

నివ్వెరపాటుతో వాళ్ళ మొహాలు పాలిపోయాయి. ఆ ఖీభక్సాన్ని చూస్తూ కొయ్యబారి పోయారు. పది నిముషాల్లో అంతా నిలిచిపోయింది. ఉరుముల్లేవు. కొని నేల పొడుగునా మెరుపుల దాళ్ళు గీసినట్టు ఏకధాటిగా ఆకాశం కాంతి ఖడ్గాలు రుళపిం చింది. గాజు గుండ్లలా ఒక దాని కొకటి గుద్దుకుంటూ విసురుగా వేగంగా రాలే అంతు లేని వడగళ్ళ వెల వెల వారిన తెలుపు దనంలో చీకటి రాతి వెలిగింది. మర తుపా కుల మోతలాంటి, అంతంలేని ఇనుప వంతెన మీద ఎనలేని వేగంతో దూసుకుపోయే రైలు బండి కర్కుళ ధ్వని లాంటి వడగళ్ళ వాన చప్పుడుకి చెవులు దిబ్పిస వడి పోయాయి.

“అయో, దేవుడా! ఏం లీభత్సం! ఏం లీభత్సం!! ఒక్కొక్కటీ కోడి గుడ్డంత పెద్దది!”

అవరణలోకి అడుగు పెట్టటానికి ఎవరికీ దైర్యం బాల లేదు. తుఫాను గాలి భయంకరంగా జడలు విస్పి ఆడుతోంది. కిటికీ రెక్కలకి బిగించిన గాజు పలకలు తునాతునకల్లై పోయాయి.

“సర్వ నాశనం, సర్వ నాశనం!” అనరిబారు ల్మఫ్రీమా, ఫానీలు,

అంళా ముగిసింది. మృత్యు నిశ్శబ్ధం అలముకొంది. మబ్బులకి పై ఎత్తున నింగి సిరాలా నల్లగా వుంది, తెరిపి లేకుండా వాన తుంపర రాలింది, నోనెన్‌ బైటికి పరిగెత్తి పిడికిలంత లావు వడగళ్ళు ఏరుకొచ్చాడు, ఎంత విధ్వంసం జరిగిందో చూసుకోడానికి ల్మఫీనూ లాంతరు కోసం ఇంటికి లగెత్తింది. ఇళ ఫానీ ఆందోశనకి అంతులేదు. పళ్ళ చెట్టు, కూరగాయ మొక్కలు యేమైపోయాయో 1! అయ్యో, [దాశతోట యేమైపోయిందో! గుమ్మంలో నిలబడి బైట కారు చీకట్లోకి కళ్ళు గుచ్చి గుచ్చి చూసింది. ఎటూ తోచక భయంతో వణికి పోయింది. పల్లె సీమ యావత్తు పచ్చి పుండయి, నెత్తురు (సవిస్తున్న ట్జుగా ఊహంచుకుంది,

“అమ్మాయిలూ, మీ లాంత రొకటి పట్టుకుపోయి మా [దాతశతోట చూసౌస్తాను” ఆంది చీవరికి.

లాంతరు వెలిగించుకుని, నోనెస్‌ని తోడు తీసుకుని చీకట్లో అదృశ్యమైంది. కొడ్డి 'సీవట్లో ఊరు ఊరంతా లాంతర్లు పట్టుకుని పొలాల మీదికి కదిలింది, తెల్లవారేదాకొ అగే ఓపిక లేదు.

వేళ్యూ భార్యకి పొలం పటా లేదు గవక లిజా, (్రాంస్వాజ్‌లతో ఉండిపోయిం క.

భూమి క్‌0

“అయ్యో 1! నాన్న బతికుంటే ఎంత విల విల లాడిపోయాడో! ఈ ఘోరం చూడకుండా ఆయన పోవటం మంచిదయింది'” ఆంది [ఫాంస్వాజ్‌ బరువుగా,

లిజా రెండవ లాంతరు వెలిగించి పెర ట్లోకి పరుగెత్తింది. (ఫాంస్వాజ్‌ గుమ్మంలో నిలబడి చూస్తోంది. పెరట్రోంచి లిజా ఆకందన వినిపించింది. (ఫాంస్వాజ్‌ పరికిణీ పైకి దోపి ఆక్క వెళ్ళిన వేపు పరుగెత్తింది. కూరగాయల మడి నానా ముక్కై పోయింది. పళ్ళ చెట్ల కొమ్మలు కత్తితో నరికినట్టు కకావికలుగా తెగిపడ్డాయి.

ఎగువన (దావ తోటలు పీకి పోగులు పెట్టినట్టు వికృతంగా తయారయ్యాయి. సంవత్సరమంతా [మించి సాకిన తోటలు పొపు గంటలో రూపుమాసి పోవటంతో రైతులు వీవో కారాలు చేశారు. అంతటి శిక్ష అనుభవించే నేరం తామేం చేశాం? భదత లేదు, న్యాయం లేదు. ల్మగాంద్‌ హఠాత్తుగా వంగి, రాళ్ళ చేతుల్లోకి తీసుకుని, కనిపించని ఆకాశాన్ని చీలుస్తున్నట్టు గాలిలోకి రాళ్ళు విసిరింది.

“ఒ'సేయ్‌, పైనున్న పందీ! మా మానాన మమ్మల్ని ఎందుకు వదలవే +” అని అరిచింది ల్మగాంద్‌ +

జాన్‌ పట్నం నుంచి డాక్టర్ని తోడుకొని వద్చే సరికి ఇంట్లో ఎవ్వరూ లేరు, చాక్టర్‌ ఫీనే ఆక్బర్యపోయాడు.

"ఎవ్వరూ ఉన్నట్టు లేడ! ...రోగి కోలుకున్నాడా యేం *?” అనడిగాడు.

ఆప్పుడు కనపడింది, ఒంటరిగా బిక్కు బిక్కుమనే మోషే శవం,

“నాక్రు తెలుసు - ఈ పల్లెటూళ్లల్లో యిట్టాగే జరుగుతుందని, మనిష్‌ చచ్చాక డాక్టరు కోసం కబురు పెడతారు” అన్నాడు ఫీనే విసుగ్గా,

అప్పుడే లిణా, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ లూ లోపలికి అడుగు పెట్టారు. డాక్ట రు కోసం కబురు పెట్టటానికి రెండు గంటలు ఆలిస్యం చేశారని వినగానే, ఫీనేకి కోపం కట్టలు తెంచుకుంది

“ఈ బావుకి కారకులు మీరు!....ఛీ, ఛీ .. ఇంత బుద్ధి లేకుండా ఎట్టా (పవ స్తారు ? మూర్చపోటు వచ్చి పడిపోయిన మనిషికి ఉడుకులాం, టీ నీళ్లు వాడారా? పైగా, కవం దగ్గర మనిష లేకుండా ఉడాయిస్తారా 1 ... బౌన్లే, శవం ఎక్కడికి పరుగెత్తి పోతుంది కాబట్టి .. “అని ముక్క- చీవాట్లు పెట్టాడు.

“డ్రాక్టరు గారూ! ఇదంతా వడగళ్ళ వాన మూలంగా జరిగింది” అంది (ఫాంస్వాజ్‌ ఏడుస్తూ.

వడగళ్ళ వాన అనగానే ఆయన ళాంతించాడు. వడగళ్ల వాద పడిందా? ఆయన ఆశ్చర్యానికి అంతులేదు. జొన్‌కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు. కా నుండి రోన్య్‌ దార్లో ఎక్కడా చినుకు పడలేదే 1

అంతలో పానీ, ల్మఫ్రీమా, బేళ్యూ భార్య లాంతర్లతో లోపలికి వచ్చారు. తమకు సంభవించిన బార విపత్తుని కన్నీళ్ళు కారుస్తూ వర్ణించి చెప్పారు,

“అయ్యయ్యో ! ఎంత ఘోరం! రైతుకి ఇంతకి మించిన దురదృష్టం యేముంటుంది!” అని ఓదార్చాడు డాక్టర్‌ ఫీనే.

ణి కూమి శవం దిక్కునుంచి ఓ రకమైన బుడ బుడ ధ్వని రావటంతో డాక్టర్‌ $ీనే తము చెప్పేది ఆపేసి శవం కేసి చూశాడు. రెండు కొవ్వొత్తుల మధ్య ఎవ్వరూ పట్టించు కోకుండా వాద్‌లేసిన మోషే శవం అది, అందరూ మాటలు కట్టిపెట్టి మనం రరించారు. అడవాళ్ళు శిలువ ఆకారంలో చేనన్న చేశారు. 8 మోషే పోయి ఓ మానం గడిలింది. (ఫాంస్వాజ్‌ కు వగిహేనోయేడు (వవేశిం ఛింది. ఇవుడామెకి పూవాన్‌ సంరతకుడు. తర్మడి పోవటంతో ఆడపిల్లలిద్దరూ ఏకాకులయ్యారు. మగ దిక్కులేదు. కమ శానికెవర్నయినా పెట్టుకోకుండా న్వంత వ్యవసాయం కుదరదు. అవ్పుడున్న కూలి రేట్లను ఐట్టి స్వంత సేద్యం గిట్టుబాటు కాదు. అంచేత వచ్చిక ఓీట్లో మ్యాతం కొద్ధి బాగం అర్టే పెట్టుకుని మిగతా పొలం మొత్తం దెల్‌ఓమ్‌కి కౌలు కిచ్చేయటం మంచిదని వూవాన్‌ వచ్చజెప్పాడు. ఇద్దర్లో ఒకరికి పెళ్ళయి, ఆ స్తి పంపకం అవసరవడితే తము తచణం కౌలు వదులుకుంటానని దెల్‌టమ్‌ మాట ఇచ్చాడు, అప్పా చెల్లెళ్ళు ఆ ఏర్పాటుకు ఒవ్వుకున్నారు. గృురం తమకెలాగూ ఉపయోగ వడేదిలేదని, దాన్ని కూడా దెల్‌టమ్‌కే అప్పజెప్పారు. ఆవులు రెంటినీ మ్మాతం వాళ్ళు ఉంచేసుకున్నారు. లిశా కూరగాయల మడి చూనుకుంటే, (ప్రాంస్వాణ్‌ వశువుల పని చూసుకుంటుంది. వాళ్ళు దుర్చలమైన అబలలేమీ కాదు. ఇల్లు చక్కదిద్దుకోగల శక్తి దచత ఉన్నవాశ్రే- మొదట్లో, రోజులు కొంత గడ్డుగానే గడిచాయి. వడగళ్ళ వానవల్ల బాలా నవ్టం వాటిల్లింది. దొడ్డు, దోవలు బాగు చేసుకోవాలి. మడి మొత్తం మశ్ళీ తవ్వి, కొత్తగా కూరగాయ మొక్కలు పెట్టాలి. ఆ పరిస్థితుల్లో జాన్‌ వాళ్ళని ఆదుకోవాలని గుర్తు చేసుకున్నాడు. చావు (బతుకుల్లో ఉన్న మోషేని ఇంటికి తోడుకొని వచ్చినరోజు నుంచి జాన్‌కు ఆ ఇంటితో విడని అనుబంధం ఏర్పడింది. మోషేను నమాధి చేశాక, అతను వాళ్ళని పరామర్శించి వెళ్ళాడు. తరవాత, అడపా దడపా వస్తూ పోతూ వాళ్ళ యోగ క్షేమాలు విచారించి పోతున్నాడు. అతనెప్పుడైనా వెళ్ళనీ, ఆ ఇంట్లో అతనికి సుస్వాగ తం లభించేది. ఓ రోజు మధ్యాహ్నాం లిజా చేతుల్లోంచి పార లాక్కుని జూన్‌ పాదుణ చెయ్య టం వగ్హైరా పనంతా పూర్తి చేశాడు, అతనికి తీరిక దొరికినవ్వడల్లా లిజా వాళ్ళింట్లో

భూమి వ! ఏదో ఒక వని అందుకుంటూనే ఉన్నాడు. ఆ ఇంట్లో ఇవ్ప్చుడతను అవా న్వతర్శశంగా మెనుల్తున్నాడు. మూడు వందల ఏళ్ళ నాటి పూవాన్స పురాతన లోగిలిలో జాన్‌ ఒక భాగమై పోయాడు. ఆ ఇంట అతనాక ఆరాధ్య వ్యక్తి,

అప్పా, తమ్ముడు కలిసి మోనం చేసి తనకి నాసి పొలం అంటాగట్టారని మోషే ఆడిపోసుకుంటునవృడల్హా, “మరి ఇల్లో 1! ఈ ఇంటి మాట చెప్పవేం 1” అని ఎదురు నవాళ్ళ చేసేవాళ్లు.

అదొక శిశిలావస్థలో ఉన్న పాత కొంప, గోడల నిండా న్నెరెలు.... అక్కడ క్క-డా నున్నం మాసికలు.... పెచ్చులు లేచిపోతూన్న పలకల పైకప్పు... ఎన్నో విధాల బాగు చెయ్యబట్టి ఇన్స్‌టి దాకా కూలిపోకుండా నిలిచివుందన్న మాటేగాని మూడడుగులు కిందికి కుంగిపోయింది. గాలివావలొచ్చి, వీళ్ళు లోవలికి తోసుకొచ్చి నవుడు మవాచెడ్డ ఇబ్బంది. నముుదపుటంచున తాలరి గుకిసెతో సరిపోల్తుంది.. మైదా వం మీంచి వీచే భయంకరమైన తుఫాను గాలుల్ని భరించి భరించి కొద్దిగా ముందుకు తూలింది. ఏళ్ళు ముదిరి కీక్టు సడలి, నడుం వంగబడిపోయిన బడుగు వర్తీయసిలా ఉంది.

ఇల్లెలా ఉన్నా, అక్కడున్నంత సేపు జూన్‌కు పరమానందంగా ఉంటుంది. అక్కడ తనని ఆకర్షించిన అంశమేదో అతనెన్నడు మీమాంస చేసుకోలేదు. బొద్దుగా, ఎప్పుడూ నవ్వు మొవాంతో ఎదురొచ్చి లిజా అతనికి స్వాగతం పలికేది. అస్తమానం వవ్వుతూ, తుళ్లుతూ ఉత్పావాంగా పని చేసుకుపోయే లిజా అంటే అతనికి ఇన్టం, అయినా, ఆమె వయస్సుని బట్టి పెద్ద చనువుగా. మాట్టాడే వాడు కాదు. [ఫ్రాంస్వాణ్‌ శింకా పదిహేనేశ్లే కాబట్టి, ఆమెని చిన్నపిల్ల కింద లెక్కగట్టి చారవ తీసుకుని చను వుగా మాట్లాడేవాడు.

_. శాయ కన్టం చేసే పిల్లయినా, ఫొంస్వాజ్‌ వన్నె తరగలేదు. అందమైన మొవం, చిన్ని నుదురు, లోతులు దాచుకున్న నల్లటి కళ్ళు, నిండు పెదాల్లో ఆమె ఈడొచ్చిన వడుచులానే కనిపిస్తుంది.

తల్లి పోయినప్పటి నుంచి లిజాయే స్రాస్వాజ్‌ని పెంచుళూ. వచ్చింది. అంచేత వాళ్ళిద్దరి మధ్య విడదీయలేని అనుబంధం, వల్పమాలిన (ప్రేమానురాగాలు, లిజా చెల్లెలి వట్ల తన వాత్సల్యాన్ని (మాశంగా టగ్రరర్శించేది. (్రాస్వాజ్‌ అక్క-పట్ట తన అనురాగాన్ని లోపల చాచుకునేది.

(ప్రాంస్వాజ్‌ ది చిన్నప్పట్నుంచి చాలా తీష్షజమైన స్వభావం అన్యాయం జరిగితే నహించి ఊరుకునే తత్వం కాదు. 'ఇది నాది, ఆది నీది' అని ఎప్పుడేనా అన్నదంటే, చచ్చినా వెనక్కి, తగ్గేది కాదు, ఇవన్నీ అటుంచి, లిజా అంటే ఆరాధన ఆక్కంటే తనకాపాటి ఆరాధనా భావం ఉండటం న్యాయమే అనుకుంది.

ఫ్రాంస్వాజ్‌ కు జాన్‌తో చనవుగా మాట్లాడ్డం అలవాటయింది. ఆత నెప్పుడూ పెద్ద మఫిషిగా, గే మోలీవాషిగా, స్నేవప్నాతునిగా చూ. జాన్‌ కూడా అలానే చనవుగా

68 భూమి గిల్లి కజ్డాలు పెట్టుకుంటూ, లేని పోని అబద్దాలతో ఉడికిస్తూ. అన్యాయాన్ని సమర్థించి అమె కోపంతో మాట రాక తడబడిపోతుంటే చూచి అనందించేవాడు,

ఓ ఆదివారం, ఎండ బాగా మండిపోతున్న మధ్యాహ్నవేళ లిణా పెరటి తోటలో కలుపు తీస్తోంది. రేగుచెట్టుకింద నీడలో పడుకోబెట్టిన పసివాడు న్మిద పోతున్నాడు. లిణా వీపు మీద వగా ఎండ మెరుస్తోంది. వంగి కలుపు పీకుతూ అలుపుతో ఐరువుగా శ్వాస తీస్తోంది,

“ఆదివారం నాడుకూడా మ్మిశాంతి లేదా యేమిటి” అన్నాడు జాన్‌ లోపలికి వస్తూ.

అతని గొంతు గుర్తు పట్టి లిజా చిరు నవ్వు నవ్వింది సిగ్గుతో చెక్కిట్ల ఈంది పోయాయి.

“ఆ్రద్ర వారం గదా అని పని దానంతటదే బేసుకుపోదుగా” అంది లిణా-

కంచె పక్కగా నడిచి జాన్‌ తోటలోకి వచ్చాడు.

అన్సవ్యు తప్పుకో. కలుపు ఎలా ఏరెయ్యాలో నేను చూపిస్తా" అన్నాడు. జూన్‌,

లిజా ఒప్పుకోలేదు ఇంకా స్సేపట్లొ ఎలానూ కలుపు పని పూర్తవుతుంది. ఈ పని వొదిలేస్తే, ఆమె మో పనిలో లీనమవుతుంవి ష?ం విశ్రాంతి తీసుకోదు. సాయ్మ్యతం నాలుగు నుంచి చీకటి పడి దీపం వెలిగించే దాకా ఏదో ఒకటి కుట్టుకుంటూ కూర్చుండి పోశుంది. ఎంతచేసినా, పనికి అంత మెక్కుడ 1

లిజా ఎలాగూ తోట నుంచి తప్పుకోదని తెలిసి జాన్‌ రేగి చెట్టు కింద వెల్లకిలా పడుకున్నాడు. లిజా వంగి పని చేసుకు పోతోంటే, చూస్తూ. పడుకున్నాడు. కాళ్ళు బొద్దుగా కనిపిస్తున్నాయి. రొమ్ములు భారంగా కిందికి వాలిపోయాయి. చేతులు చక చకా కదుల్తున్నాయి. ఒంట్లొ నెత్తురంతా కంఠంలో కొచ్చి మెడ విరిగిపడుతుందేమోనన్న భయంకూడా లేదు,

అన్సి స్టే నువ్వదృష్టవంతురాలివి 1 పిడుగులాగున్నావ్‌*” అన్నాడు జాన్‌.

లిజా లోలోన గర్వపడింది. పెకి మాతం శౌనన్నట్లు సన్నగా నవ్వింది, మన స్ఫూర్తిగా ఆమెని అభినందిస్తూ అతనూ నవ్వాడు. ఎదయిన గొడ్డులా రొప్పుతూ రోజుతూ చెను! అ కక్కుతూ పనిచేసుకుపోతున్న ఆమె పిక్కలు, పిరుదులు ఆతని కంటి ముందు ఆడుతున్నా ఆతనికి ఏ వికారమూ కలగలేదు. ఆ మ్మాతం ధారుఢ్యం ఉన్న ఎవరుగానీ అందులో సగం పనయినా చెయ్యగల్డురా అని ఆలోచిస్తూ వుండిపోయాడు. ఆసౌటి లగువు, విగువూగల ఆడగూశురు ఏ ఇంట్లోనెనా మగవాడి పెట్టు!

అతని మనస్సులో అనేక ఊహలు గజిబిజిగా కదుల్తున్నాయ్‌,

“*మొన్న బ్యుతో కనపడ్డాడు అన్నాడు జాన్‌ మామూలుగా.

లిజా నెమ్మదిగా నిటారుగా నిలబడింది. ఆమె ఇంకా యేమీ అడక గ్రాముందే, వసన పౌకలోంది (పాంస్వాణ్‌ అతశి స్వరంగు ర్తుపట్టి” కనపడ్డాడా? ఫంది ఎధవ! ..* ఆంద వీగ్గరగా, కసిగా.

భూమి 648

“అతను వెధవే కావచ్చు. ఇప్పుడా మాట అఆన్నందువల్ల మనకి ఒళ్ళో ఒరిగి పడే దేముందిశొ అంది లిశా,

ఒక్క- షణం ఆగి, ఆమే మళ్ళీ “ఇంతకీ తన గురించి యేమంటున్నాడు?” నడుం మీద చేతులానించి.

“యేమంటాడు 1 యేవీ అనడు. కాస్సేపు అతని వ్యవహారాలు గురించే మాట్లాడుకున్నాం. మీ బాబాయి ఆతనికిక భాగం పెళ్లేది లేడు పొమ్మంటున్నాడు గదా! అ విషయమే ఆడిగాను, "ముసలాడు ఇప్పుడప్పుడే పోడు, అరంగుళం గడ్డకూడా బైటికి పోనియ్యడు' అన్నాడు”

జౌన్‌ కొంత ఇబ్బందిగానే సమాధానం చెప్పాడు,

“అతని అన్న, అక్క ప్యతం మీద సంతకాలు పెట్టారని తెలుసా? వాళ్ళ వాటాలు వాళ్ళు తీసేసుకున్నారని తెలుసా

“ఆ! అంఠా తెలుసు*

"అయ్యో! ఇంత జరిగినా యేవీ. అనడా +

“ఉహూ! ఒక్క- ముక్క కూడా అనేద,

లిజా మౌనంగా మళ్ళీ పన్హో వొంగింది. కలుపు పీకేస్తూ ముందుకు కదులుందే గాని యే భావమూ (ప్రదర్శించలేదు. వెనక తట్టు వంపులు తిరగటం కనిపిస్తోంది. జౌన్‌ వేపు తల తిప్పి, కళ్ళెత్తకుండా “సర్దొరూ! నీకేమైనా ఆడిగి తెల్సుకోవాలనుందా! పిల్లవాడికి సంబంధించి నంతవరకు, నాణ్ని నేనే పెంచి పోషించుకుంటాను అంది.

అప్పటి వరకు జాన్‌ ఆ పిల్లడి సంగతే మర్చిపోయాడు. ఆ పస్తానన రావటంతో అతను పసివాడి కేసి చూళాడు. మొహం మీద ఎండ పొడ పడుతున్నా ఉలక్కుండా పలక్కుండా నిదర పోతున్నాడు. ఈ పిల్లడొక బాదరబంది! లేకుంటే తనే లిజాని ఎందుకు చేసుకో గూడదు? ఆవిడిప్పుడు స్వతంతు రాలేగదా! ఆవణంలో అనుకో కుండా, ్మసయత్నంగా అతనికా భావం చటుక్కున తట్టింది, వెంటనే ఆమె కేసి చూశాడు. బహుశా తను ఆమెని (పేమిస్తున్నాడేమో! ఆమె మీది ఆకర్షణతో తమ అక్కడికి వల్చి పోతున్నాడేమో! మళ్ళీ వెంటనే గతుక్కుమన్నాడు. ఆమని తను ఆ దృష్టితో ఎన్నడూ చూడ్రేదు కనీనం ఆమెతో (ఫ్రాంస్వాజ్‌తో ఉన్నంత చనువుగా కూడా లేడే!

అలా అనుకుంటూ యదాలాపంగా (ఫాంస్వాజ్‌ వేపు చూశాడు, నిటారుగా నిల ఐడుంది; కోపంలో రీక్షణంగా ఉంది. కసితో కన్ళ మండి పోతున్నాయ్‌. ఆ విచ్చిత వైఖరి చూసి కళవళపడిపోయి పేలముగా నవ్వేశాడు.

సరిగ్గా అదే సమయంలో తమాషాగా తూతూ అంటూ బాకా చప్పుడు వినిపీం చిండి. లిజా బఠానీ మొక్కలు వొదిలేసి గబగబా పరుగెతుకొచ్చింది.

త “అడుగో, లాంబూర్జియొ వస్తున్నాడు. కిందటిసారి టోపీ తెమ్మని చెప్పాను”

రవీ ళూమీ

ఐ స్తీ వేరగాడు లాంబూర్జియొ బట్టలు మొదలుకొని ఇనుప సామ్మగి వరకు రక రకాల సరుకు లెన్నో పెటై బండి మీద వేసుకుని ఊరూరు తిరుగుతూ ఆమ్ముకుంటాడు. ఐస్తీ ఐజార్గో సమస్తం అతని బండిమీద దొరుకుతాయ్‌. కుండలు. మూకుళ్ళు మొదలు కొని పెళ్ళి బట్టల దాకా రైతులంతా అతి దగ్గరే కొనటం వాడుక- అదొక చ్శితమెన ఐండి మూయొచ్చు, తెరవొచ్చు. లోపల రకరకాల అరలు; అర అరకు (వత్యేక నరుక్షుం

“మంచి మంచి రుమాళ్ళున్నాయ్‌ అమ్మాయిలూ! చూస్తే వొదిలి పెట్టరు.”

ఒక అర లోంచి ఒక్కొక్కంటే బైటికి లాగాడు రుమాళ్ళ మీద బంగారు వన్నె డిజైన్లు ఎండలో మిడిసి పడ్డాయి.

“ఎట్టా ఉన్నాయ్‌ 1 ఒక్కొక్కటి మూడు [ఫాంకులు కారుచౌక. జత తీసు కుంటే అయిదు [ఫాంకులకే ఇసాం

అప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ బట్టి పట్టుకు చూశారు. నాణ్యంగా కనపడ్డాయ్‌. కొనాలని మనస్సు పీకింది గాని తలకి కట్టుకునే రుమాళ్ళ మీద డబ్బెందుకు దండగ పెట్టాలని తిరిగి ఇచ్చేశారు. వాటి కన్నా కొనాల్సిన అవసర వస్తువులు చాలా ఉన్నాయ్‌!

బిడ్ద ఉన్నా నరే లిజార చేసుకు శేవాంనే భావం జాన్‌ మనస్సులో మళీ చటు క్కున తొంగి చూసింది.

“ల్షచ్చేయకండి. మీకవి నిజంగా కొని పెట్టాలని ఉంది నాకు. కాదంళే నా మనస్సు కష్ట పెట్టినట్లు. స్నేవా పూర్వకంగా ఇద్చేవి వొద్దన కూడదు అని జాన్‌ బలవంతం చేశాడు.

వాళ్ళు కాస్సేపు బెట్టు చేరారు, అవ్పటికే జాన్‌ పైసలిక్చేకాడు. చెరొకటి తీసు కోక తప్పలేదు. పెద్ద ఐండి కదిలి పోయింది. బాకా బౌంగురు మోత రోడ్డు మలుపులో ఆగిపోయింది.

జొన్‌ ఒక నిర్ణయానికొబ్చాడు. నరాసరి లిజాని ఆడిగేస్తే వ్యవవారం తేలి ఫోతుంది. మూట నొటి దాకా వచ్చింది. ఈ లోపు గాడిద తోటలో పడి తీరిగ్గా క్యారట్‌ మొక్కులు ఆరగిస్తోంది. ముగ్గురూ దాని వెంటబడి బైటికి తరిమేశారు. ఆ గోలంకి లిజా బిడ్డ జూల్స్‌ లేచి ఏడుపులంకించుకున్నాడు దొరికిన అవకాశం కాస్తా ఆ తీరైంది. జాన్‌ నిరాశగా ఫారం వేపు కాళ్ళీడ్చుకుంటూ కదిలాడు.

ఓ వారం గడిచింది. లిజాతో పెళ్ళి ప్రస్తావన తెద్దామంటే ఇాన్‌కీ ఎక్కడ లేని సిగ్గూ ముంచుకొచ్చి ఆమె ముందు ఏం చెప్పాలన్నా ధ్రెర్యం చాలలేదు. బాగా ఆలో చించుకున్న మీదట ఈ సంబంధం మరింత యోగ్యంగా తోచింది. తనకి సెంటు పొలం లేదు. లిజాకి ఆసీ ఉన్నా పిల్లవాడి ఇబ్బంది ఊంది. కాబట్టే ఇద్దరూ సమాన స్థాయిలో ఉన్నారు పెళ్ళయికే ఫారం విడిచి పెట్టవచ్చు. అక్కడితో జాక్‌లిన్‌తో జంరూటం తీరిపోతుంది. లిజాతో పెళ్ళి [వస్తావన తేవటానికి మనస్సులో నిశ్చయించుకున్నాడు. కాని, మనసులోని మాట మనవి చెయ్యాలంటే సమయం. సందర?0 కలిసి రావాలి

ళూమి శక్‌ తన మనసులోని భావాలన్నిట్నీ మాటల్లో ఎలా పెట్టాలా అన్నది ఆలోచించుకున్నాడు. మిలటరీ జీవితం గడిపాక కూడా అఆడవాళశ, విషయంలో అతనికి పిరికి తనం వదల్లేదు.

ఒక రోజు ఆ సమయం రానే వచ్చింది. చల్ల మావటి వేళ ... (ఫ్రాంస్వాజ్‌ పశవుల్నె తోలుకుని ఇంకా ఇంటికి చేరలేదు. లిజాతో ఏకాంతంగా ముచ్చటించే మంచి సమయం దొరికించి. మనసులోని మాట బైట పెట్టాలని నోరు తెవచే వేళకి పక్కింటి ల్మఫీమా (వవేశించింది. ఆవిత త్వరగా వొదులుఎదేమోనని జాన్‌ ఓపిగ్గా కాచుకుని కూర్చున్నాడు ఆవిడ కదిల్తేనా! తన సంసారపు సొద యావత్తు ఏకరువు పెడుతూ కూర్చుండి పోయింది. ఆమె తన సొదంకా వెళ్ళబోసుకున్నందుకు జాన్‌కి కలిగిన కష్ట మేమీ లేదు గాని, తన కష్టాలు విని కూడా అతను సానుభూతి చూపలేదని ఆమెకి కన్హం వేసింది. అంతేకాదు అతని మీద చికాకు పుట్టింది. జాన్‌ని గురించి ఊళ్లోవాళ్ళను కునేవన్నీ లిజా ముందు వల్లించింది,

జాన్‌ కోపంతో ఉక్కిరి బిక్కిర్తై “చెత్తమూక 1!” అని కసిగా గొణిగాడు.

జాక్‌ లిన్‌ (ప్రస్తావన రాగానే లిజా గచ్చిగా నవ్వింది. అప్పుడప్పుడు ఆ పేరెళి జాన్‌ని వేశాకోశమాడ్డం కద్దు.

“అబ్బాయ్‌, ఇక్క-డికి నీ రాకపోకలు హెచ్చాయి కాబట్టీ సవాలక్ష పుకార్తు పుడ కాయి. కిందటి వారం నువ్వు అప్పా చెలైళ్ళిద్దరికీ చెరొక రుమాలు కొనిపెట్టావా! ఊళ్ళో యేమనుకుంటున్నారో తెలుసా! ఇద్దర్నీ పక్కలో వఐాడుకుంటున్నావని ఛండాలంగా చెప్పుకుంటున్నారు” అంది ల్మఫ్రీమా. ॥

జాన్‌ కోపంతో వణికిపోయాడు. సరైన సమయం వచ్చింది తన మనసులో మాట చెప్పెయ్యటానికి.

“వినవమ్మా, పెద్ద దానివి నీ మందు అడుగుతున్నా ---లిాకి నన్ను చేసుకోటం ఇష్టమేనా అని. లిజా సరే ఆంటే నాకు అంతకంటే సంతోషం మరి లేదూ అన్నాడు జాన్‌. అతని కంఠంలో ఒక ఆచంచల నిశ యం ధ్వనించింది

లిజా గంలీరంగా ఆతని కళ్ళల్లోకి చూస్తూ “అయితే నిజంగానే అంటున్నావా అ మాటకొ అనడిగింది.

“వవ్వులాటకి కాదు. నిజంగానే అంటున్నాను” అన్నాడు జాన్‌,

లిజా మూర్చపడి పోలేదు, ముభావంగా ఉండిపోయింది. బౌననీ అన్లేదు; కాదని అన్లేదు. మనస్సులో ఏదో పీకుతోంది.

“జాక్‌లిన్‌ని గురించి వొద్దనుకుంటున్నావా + అది

జాన్‌ మాట పూ ర్రిచెయ్యకముందే జాన్‌ని సైగతో వారించింది. ఫారం కబుర్లన్నీ ఆమెకి కొట్టిన పిండి. అటువంటి గాలి కబుర్లలో ఆమెకి ఆసక్తి లేదు.

“నిజానికి నేను తెడ్చే ఆస్తంటూ యేవీ! లేదు. ఇప్పుడెలా నిలబడ్డానో అలానే వరే'సాను వీకా. లలుంగి. పొలగసుంగి *

| భూమి

అవేంకాదని ఆమె మీ చెయ్యి అర్హంగా ఊపింది. పెళ్ళి కాకుండా బిడ్డని కన్న తను, చిల్లిగవ్వ ఆ సిలేని అతను సరిసమానమే అన్న భావం ద్యోతకమైంది.

“*ఆవేమీ కాదు జాన్‌! బ్యుతో ఉన్నాడుగా ...”

“ఆశను వొద్దంటున్నాడుగా.*

“*న్నిజవే(, ఆతను బాలా చెడ్డగా (పవర్తించాడు కాబట్టి ఇప్పుడు మా ఇద్దరి మధ్యా జో సీ లేదనుకో, అయినా, అతణ్ని కూడా సంప్రదించాలిగదా!”

జాన్‌ ఒక్క నిముషం ఆలోచించాడు. ఆమె చెప్పింది సకారణంగానే అంగీక రించాడు.

(ఫాంస్వాజ్‌ పశువుల్ని తోలుకుని తిరిగి వచ్చేసింది.

“చూడక్కా.! మన బట్టావు కాలెట్లా తొక్కుకుందో!” అనరిచింది వొస్తూనే.

అందరూ బైటీకిపోయి చూశారు. ముందు గిట్ట చితికిపోయి, ఆవు కుంటతోంది. లిజాకు ఒళ్ళు మండిపోయి చెల్లెలి మీద విరుచుకు పడింది.

“నీ అజ్యాగ్రత్త వల్లనేగా! లోగడ మాదిరిగా యీసారీ గడ్డిలో పడి మొద్దు నిదర పోయంటావ్‌”

“నేనేమీ న్నిద పోలా. అసలది ఎట్లా చేసుకుందో నాకు తెలవదు. గట్టుమీద కట్టేసే వుంచాను, తాడు కాలికడ్డం పడి అట్టా తొక్కుకుని ఉండొచ్చు" అంది _ఫాంస్వాజ్‌.

“నోర్ముయ్‌, అబద్దాల కోరా! ఎప్పుడో ఒక రోజు నా ఆవుని చంపేస్తావ్‌.”*

(సాంస్వాజ్‌ కళ్ళు రోషంతో మిల మిల లాడాయి.

“నా అవు, నా ఆవు అనకపోరే మన ఆవ అనలేవూ*” అంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కోపంగా.

“కాకపోతే నీ యావా? వేలెడు లేవు గాని నీ కొక ఆవు కూడా!....”

“*ఈ ఆస్తి మొత్తంలో నగం నాది. నా సగం నేను తీసుకుని నా ఇష్ట మొచ్చి నట్లు చేసుకుంటా.”

అప్పా చెల్లెళ్ళ ముఖాముఖి నిలబడి ఆగర్భ శ్మశువుల్లా పరస్పరం రౌదంగా చూసుకున్నారు. ఇన్నేళ్ళ అనురాగంలో 'నాది-నీది' అని పొరపొచ్చాలు రావటం ఇదే మొదటిసారి.

లిజా మారు మాటాడకుండా వంటింట్లోకి నడిచింది. [ఫాంస్వాజ్‌ పశువుల్ని పాకలో కద్దేసి, రొట్టె తెచ్చుకుని ముక్కలు కోస్తోంది. కల్పంతా నిళ్శబ్దమైపోయింది.

లిజా కొంతవరకు శాంతించినా, చెల్లెలు కంట పడగానే మనస్సు చిర చిర లాడింది, మళ్ళీ తనే రాజీ ధోరణి అవలంభించి, చెల్లెల్ని మాట్టాడించింది.

“జాన్‌ నన్ను దేసుకుంటానంటున్నాడు. నీ అభల్మిపాయం యేమిటే? “అనడిగింది

కిటికీ దగ్గర నిలబడి రొట్టి ముక్క తింటోన్న (ప్రాంస్వాజ్‌ ముభావంగా* అయికే నాశే(విటి?" అంగి,

భూమి 67

“ఆతను నీకు కాబోయే బావ. నీకిన్లమో కాదో కనుక్కోవాల్సిన బాధ్యత నాకుందో అంది లిజా.

“నా ఇష్టాయిష్టైల్లో పనేమిటి? చేసుకోనేది నేను కొనప్పుడు నాకెందుకు? నా అభ్మిపాయం తెల్సుకోవాలని అంతగా నీకుంటే, నేనిది మంచిదనుకోనొ అంది (ఫాంస్వాజ్‌ బుజాలెగరేని.

ఆ మాటలు జాన్‌కి కటువుగానే తోచినా, పెంకి పిల్ల పెడసరం కింద తో సేళాడు, లిజా ఆలోచనలో పడిపోయి పనిలో మునిగిపోయింది

“* ఈ వ్యవహారాన్ని ఇంతటితో ఆపేద్దాం, జాన్‌ ! నేను బొననను, కాదనను, మా వాళ్ళందర్నీ కలిసి మాట్లాడ్తాను. వాళ్ళ ఆభ్మిపాయం ఎలా ఊటుందో కూడా తెలుసుకుని అప్పుడొక నిర్ణయానికి రావచ్చు. యేమంటాప్‌?* అంది లిజా.

“నే” అన్నాడు జాన్‌,

ఇద్దరూ పరస్పరం కరస్పర్శ చేసుకున్నారు. జాన్‌ నెమ్మదిగా ఫారం వేపు దారి తీశాడు.

రి

రెండు రోజులుగా జాన్‌ వాగు ఒడ్డున పచ్చిక వీటో కోత మర డిప్పుతూనే ఉన్నాడు. పొద్దు పొడిచింది మొదలు పొద్దు గుంకే దాకా చటచట మంటూ విసుగు విరామం ఎరక్కుండా మర తిరుగుతూనే ఉంది. అ ఉదయంతో గడ్డికోత ఆఖరై పో వచ్చింది. కోసిన గడ్డి రాసులు రాసులుగా చక్రాల వెనక వరసలు తీర్తూ పడుతోంది. మిగిలిన వీడంతా పచ్చగా గడ్గిమోళ్ళతో పరిచిన తివాచీలా ఉంది.

గడ్డి సగం పచ్చి, సగం ఎండుగా వుంది. చేనిమీద పరిచి అరబెట్టాక గొని వామి వెయ్యటం పడదు. అందుకోసం (ప్రత్యేకించి వేరే మర ఆంటూ లేదు. నాటు పద్ధతిలో వామి వెయ్యాలి,

పాల్మీరు, (ఫాంస్వాళ్షాల్ని పనికి పిలిచాడు జొన్‌. బాల్య చాపల్యం 20కా వదలని (ఫ్రాంస్వాజ్‌ సరదా వడింది. ఇద్దరూ పొద్దున్నే అయిగింటికల్లా చేలో దిగారు. పళ్ళ పారలు పుచ్చుకుని గడ్డిని పనలు పనలుగా పారజిమ్ముతున్నారు. ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంది. ఎరగా మండుకూ పొద్దు పొడిచింది. గడ్డి ఎండబెట్టి వామి వెయ్యటానికి వాతా వరణం బాగా అనుకూలంగా ఉంది.

తిండి తిని జూన్‌ చేలో దిగాడు. మొట్టమొదట కోసిన ఎక్షరాతో గడ్డిపార జిమ్మ టం పూ రయింది, వేళ్ళతో పటుకు చూశాడు. గడి ఈకంగా. ఎండి. గలగఠాడుగోరండి,

66 భూమి

“ఇదుగో = ఇక్కడింకో పారి తిరగేసి సాయంత్రం వామి మొదలెడదాం అన్నాడు జాన్‌,

ఫ్రాంస్వాజ్‌ తలకు నీలం రుమాలు చుట్టుకుంది. ఈుమాలు కొన ఒకటి మెడమీద వొడులుగా వేశ్ళాడుతోంది. పక్క కొనలు చెంపలకి ఎండ శగలనీకుండా ఆదుకుంటు న్నాయ్‌. బంగారు ధూ+ి విరజిమ్మినట్లు ఒక్క ఊపుతో గడ్డి గాల్లోకి విసిరింది, గాల్లో ఊగి నేలమీద పడుతున్న పరకల్లోంచి గడ్డిపూల తావి ఘాటుగా వీస్తోంది. కొత్త ఉబలాటం కొద్దీ తెరిపి లేకుండా గడ్డి పారజిమ్మటంతో (ప్రాంస్వాజ్‌ ఒళ్ళంతా వేడి ముద్దయింది.

“పిల్లోయ్‌, వడుచుదనం మైకంలో ఇప్పుడు నీకేం తెలవడం లేదు గాని రేపు తెలుస్తుంది చూడు. చేతులు పీక్కుపోతై " అని హెచ్చరించింది పాల్మీరు,

ఆ చుట్టు పక్కల అన్ని చేలల్లో సందడిగానే ఉంది పల్లి జనం యావన్మంది పొలాలమీదే ఉన్నారు, పొద్దు పొడవకతలికే దెల్‌ఓమ్‌ చేలో దిగాడు. మంచులో నానిన గడ్డి మెత్తగా తెగుతుంది. ఎండెక్కిన కొద్దీ బాగా ఆ౦పోయి. కొడవలికి ఎదురు తిరుగుతుంది,

ఆ బీటికి పక్కన మ్మాకోం, లాంగెన్య్‌లక్కూడా రెండు పచ్చిక బీళ్ళన్నాయ్‌. మ్మాకోం కూతురు బెరా ముస్తాబై వొచ్చి సరదాగా చేనిగట్టుమీద నిలబడింది,

దానికి అనుకునే వున్న చేలో లాంగెన్య్‌ కొడుకు విక్టర్‌ మోకాళ్ళ సందున దాగలి పెట్టుకుని కొడవలి మీద సుత్తితో కొడుతున్నాడు. నిశ్శబ్దంగా వీచే గాలి తెరల్లో సుత్తి మోత మినహా యే శబ్దమూ వినరావటం లేదు.

బెర్తాని చూసి (ఫ్రాంస్వాజ్‌ అటుకేసి వచ్చింది.

“ఏమోయ్‌ ! అప్పుడే అయిపోయిందా **

“అలవాటు లేక ఇన్వడే అలుపొచ్చేసింది”"

ఇద్దరూ కాస్సేపు కబుర్లలో పడ్డారు. సంభాషణ విక్టర్‌ చెల్లెలు సుజాన్‌ మీదికి మళ్ళింది ఐ సీలో కుట్టుపని నేర్చుకోమని లాంగెన్‌, కూతుర్ని కాకు పంపిస్తే, ఆ పిల్ల షార్ట్స్‌ కు చెక్కేసి జల్సాలు మరిగిందట | ఎవడో ప్లీడరు గుమాస్తాని తగులుకుని పట్నం లేచి పోయిందని ఊరంతా ఒకటే పుకారు. రోన్య్‌ లో. పడుచు పిల్లలంకా సుజాన్‌ గుంంచి చెవులు కొరుక్కున్నారు ఆ పిల్ల ఎలాంటి జల్సాల్లో తేలిపోతుందీ వివరాలతో ఊహించుకుని కలలు కన్నారు. జల్సా జీవితం అంటే వాళ్ళ ఊహలో తొగి తందనా లాడ్తూ వైన్‌ షాపు వెనకతట్టు గదిలో డజన్ల కొద్దీ మగాళ్ళతో లోగాలలో తేలియాడ్డం.

“ఆవునోయ్‌, ఆ తంతు అట్టాగే ఉంటుంది. దాన్ని అట్టా జల్బా చేసుకోనిస్తు న్నారు అంది బెరా.

పసి తనం వదలని (ఫాంస్వాజ్‌ నోరు తెరిచి, కళ్ళప్పగించి వించి.

“*తమాషాగా వుందే! సుజాన్‌ తిరిగిరాకపోతే వాళ్ళ నాన్న ఒంటరిగాడై పోడూ! విక్టర్‌ ఎట్లాగూ స్తేన్యంలోకి పోక తప్పగాను!” అంఏ : ఫొతసా-జ్‌ అమాయకంగా.

భూమి 49

లాంగెన్య్‌తో బెర్తా తండికి వైరం ఉంది కాబట్టి కూతురు తండి కొమ్మేసు కుని నిర్ణక్ష్యంగా బజాలెగర వేసింది: “ఆ మాటకొస్తే, లాంగన్య్‌ ఆ ఊసే వట్టించు కోడు. ఉన్న వూళ్ళోనే షాపులో కూర్చుని వచ్చీపోయే ఖాతాదార్లతో కూతురు (సణయ కలాపాలు సాగిస్తూ వ్యాపారం పెంపు చెయ్యటం లేదే అని దిగులు 1"

బెరా గొంతు తగ్గించి (ఫాంస్వాజ్‌ కు సుజన్‌ (ప్రణయ లీలలన్నీ పూసగుచ్చినట్టు వర్ణించి చెప్పింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ చంగబడిపోయి వెక్కిళ్ళు వచ్చేలా పగలబడి నవ్వింది.

(ఫాంస్వాజ్‌ మళ్ళీ చేలో దిగి పనిలో చెయ్యి పెట్టింది, విక్టర్‌ సుత్తి మోత నిశ్శబ్దాన్ని చీలుస్తూ ఎడతెగక మోగుతూనే ఉంది. ఓ గంట సేపు తలెత్తకుండా పని చేసి, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ విక్టర్‌ వేపు నడిచింది.

“నువ్వు సైన్యంలోకి పోవటం లేదా ?” అనడిగింది.

“అక్టోబరు దాకా చెముందిో న్నాడు విక్టర్‌.

ఆతసి చెల్లెలు సుజాన్‌ గురించి ఏదో అడగాలనే కోరికని ఎంత తొక్కి-పట్టినా ఆగక- “మీ చెల్లెలు పట్నంలో ఉంటున్నదటగా ?1*” అనడిగింది (ప్రాంస్వాజ్‌

“కావచ్చు. దానికక్కడ బాగుందేమో....*” అంటీ ముట్టినట్టు జవాబు చెప్పాడు విర్ణర్‌,

ఆతను తలెత్తి ఐడి పంతులు లొకే రావటం గమనిందాడు.

“మ్మాకోం కూతురెంట ఎవడో పడ్డట్టున్నాడే! చూడు, చూడు అదుగో, ఆగాడు ... బెరా జుత్తులోకీ తల దూరుస్తున్నాడు. .. ఓరి, అనాకారి జోకరు వెధవా! గట్టీగా గాలి లోపలికి పీలుస్తున్నావా ! దాని కంపు తప్ప వేరే ఇంపేమి తగులుద్దిలే?.. * -

విక్టర్‌ మాటలకి _ఫాంస్వాజ్‌ పడి పడి నవ్వింది. విక్టర్‌ తన తండి కొమ్మేసు కుని మాకోం కూతురి మీద నానా వెకిలి మాటలు కూళాడు: ఆ బడి పంతులు గాడు ఏం జోడా దానికి ? వెధవ.... క్కురాళ్ళని చెండుకు తింటాడు !.... కూచి వెధవ! .. మనస్సులో మాట బైటికి పొక్కడు. నక్క- వెధవ! .. దాని అయ్య డబ్బు మీద కన్నుకుట్టి. వాడి కూతురికి గాలం వేద్దామనుకుంటున్నాడు. వాడు అంత మొనగాడే!.. . బెరా మ్మాతం తక్కువ తిందా 1 గాలి తోల్తే ఆలలాగా పైకి లేదే పవకిణి, ముఖమల్‌ బాడీ, వెనక మొత్త ఎత్తుగా కనిపించేటందుకు ఆట్టలు.... ఎన్ని వేసుకుంటే. మ్యాతం ఏం లాభంలే ! పైన పబారం, లోన లొటారం !....

(ఫాంస్వాజ్‌ అతను చెప్పేది ఆర్థం కాక ఆయె మయంగా చూసింది. ఆతను ఉన్నవి, లేనివి కలగలిపి బెర్తా అంగాంగ వివరాలు, వైకల్యాలు ఏకరువు పెట్టేసరికి

సం్రౌంస్వాజ్‌ నవ్వి నవ్వి లుంగలు చుట్టుకుపోయింది. లిణా రోడ్డుదాటి చేని వేపు రావటం చూసి నవ్వాపి పనిలో జొరబడింది,

జాన్‌కి మాటిచ్చిన పకారం, లిజా తన పెళ్ళి వ్యవహారం వూవాన్‌తో సంప దించడానికి వెళ్తున్నానని చెప్పి, ఊళ్లోకి దారి తీసింది.

కాం ళూమి

లిణా వెశ్రేసరిక్కి ఇల్లంకా నిశ్శబ్దంగా వుంది. పెద్దయ్య, "పెద్దమ్మ ఇంట్లో ఉన్న అలికిడి లేదు తలుపులు. తెరుచుకుని లోపలికి అడుగు పెట్టింది. వూవాన్‌ తీరిగ్గా కూర్చుని రొట్టె ఆరగిస్తున్నాడు. రోజ్‌ యేవీ. తోచక ముసలాయనకేసి చూస్తూ కూర్చుంది.

“బాగున్నావా పెద్దయ్యా 1” లిజా కుశల (పశ్న వేసింది.

లిజా రాకతో ముసలావిడ మొవాం బాటంత చేసుకుని “బాగానే వున్నాం అమ్మాయ్‌! చేసే పనా లేదు హాయిగా తిని కూర్చుంటున్నాంో అంది.

“బాగా ఆకలి వుందా, పెద్వయ్యా 1” అనడిగింది లిజా ఆయన్ని ఉబకేసే ధోరణిలో.

"ఆకలికేమీ లోటు లేదు, చేసే పాటే లేదు గాని తినటమూ ఓక పనేగా ఏదో ఒక రకంగా కాలమ్మేపం అయినట్టూ ఉంటుంది"

ఆయన బాగా కుంగిపోయినట్టు కనిపించాడు. రోట్‌ మ్యూతం ఉత్సాహం తెచ్చి పెట్టుకుని వని లేకుండా హాయిగా తిని కూర్చుని పొద్దు బుచ్చటం గుఠించి మాట్టాడేసింది. బాగా పొద్దేక్కాక మంచం దిగుతారు వేళ్ళు విరుచుకుంటూ. ఎండగా వృందా, చలిగా వుందా అన్న [ప్రమేయం లేదు. ఎలా ఉంటే యేం పోయిండి గనక ! _బహ్మాండమైన మార్చు. బతుకు స్వర్గం.... ముసలావిడ మాటలు విని వూవాన్‌ కూడా హుషారు తెచ్చుకున్నాడు, కాని ఆ తెచ్చికోలు ఉత్సావాం వెనక వాళ్ళ నీరవమైన [బతుకు తాలూకు బాధ కనిపించింది. వాళ్ళ దేతులు ఆకస్మాత్తుగా చలనం కోల్పోయి, పనీపాటు లేక తుప్పు పట్టిపోయి, దూరంగా డిబ్బ మీదికి విసిరయ్యబడ్డ అరిగిపోయిన మరల్లా వాళ్ళిద్దరూ పడే వేదన కనిపించింది.

చివరకి, లిణా తను వచ్చిన పని గురించి బైట పెట్టగలిగింది.

“పెద్దయ్యా, నువ్వీ మధ్య బ్యుతోని కలిళావటగా 1”

"వాడా ! ళండాలపు వెధవ వాడిట్టా కొరకరాని కొయ్యె కూర్చోకవోతే, ఫానీతో నాకింత గొడవ వుంటుందా

బ్యుతో పేరెత్తే సరికి ఆయన చిందులు తొక్కాడు పిల్లలో తన తగాదా బైటికి పొక్కనీకుండా గుట్టుగా ఉంచుదామనుకున్నాడు. కాని, వాళ్ళ మూలాన తను వడే బాధ అణచుకోలేక పెకి కక్కేళాడు, బ్యుతో భాగం అల్లుడికి కౌలు కిచ్చినప్పుడు, ఎకరాకి ముఫ్పై (ఫ్రాంకులు బౌప్పున గుంజుకుందామనుకున్నాడు. కాని దెల్‌ఓమ్‌ తనకింద వున్న రెండు భాగాలకి కలిపి మొతం నాలుగు వదణ ముట్టకెప్తన్నాడు. నిజానికి ఆ పర్ధతి సవ్యంగానే ఉంది ముసలాయనకి మ్మాతం తను ఈ లావాదేవీలో పొరపాటు బడ్డానని దిగులు, కసి. ="

శగ్గాడ్ర వేర్పిట్రి పెద్దయ్యా? దెల్‌ ఓమ్‌ పైకం నరిగ్గా యివ్యటం లేదాశొ అనడి గింది లిజాం

భూమి ఇ

“లవ్వకేం ! ఇస్తున్నాడు [పతి మూణ్నెల్లకోసారి, గడువు తప్పకుండా ఠంచనుగా బల్ల మీద పెట్టి వెళారు. అయికే, దానికి మ్మాతం ఒక పద్ధతంటూ లేదా! తండి అన్న తరవాత ఆయనకి మ్మాతం ఆదుర్దా, అభిమానాణ ఉండవూ ! కూతురు తన మంచీ. చెడూ విచారించాలని అనుకోడూ! ఆవ కట్టినట్టు బల్ల మీద పెట్టేసి వెళ్ళి పోతారు. దాన్ని మేమేమో దోచుకతింటున్నట్ట వ్రవర్రిస్తుందిా అంది రోజ్‌.

“కట్టాల్సిన డబ్బు మా మొహాన పారేసిపోరే చాలా! నేనంటే కాస్త మర్యాద, మన్నన చూపక్కర్లేదూ ? అంతా డబ్బుతో తీరిపోతుందా * అంటే, మేం కేవలం బాకీ కట్టించుకునే మనుషులమనేనా ? అయినా, దాన్ని తప్పు పడిలే, మాదే తప్పు. అందరూ అట్లాగే మాకు ఇవ్వాల్సింది మా మొవీన పారేస్తే... *

వూవాన్‌ మధ్యలో ఆపాడు. ఆయన ఎవర్ని మనస్సులో పెట్టుకుని ఆ మాట అన్నాడో రోజ్‌కు తెలుసు. పెద్ద కొడుకు జీసస్‌ దమ్మిడీ ఇచ్చిన పాపాన పోలేదు. తనకి దక్కిన వాటా ఠాకట్టు పెట్టేసి, కొళ్ళు పైకెత్రేశాడు. అ కొడుకంటేనే ఆమెకి మమకారం ! వాణ్ని సమర్థించి మాట్టాడితే ముసలాయన ఖస్సుమని బుసలు కొడఠాడు. అంచేత, ఆవిడ ముసలాయన దృన్టిని మరో విషయం మీదికి మళ్ళించే (యత్నం చేసింది.

పూవాన్‌ రొట్టె చివరి ముక్క నోట్లో వేసుకున్నాడు. వెంటనే మింగెయ్యకుండా కాస్సేపు బుగ్గ కింద పెట్టుకుని, మరికొంత సేపు తృవ్లి ఆనభవిస్తూ మెల్లగా చప్పరిం చాడు. గదిలో నిశ్శబ్దం గడ్డ కట్టింది.

“పెద్దయ్యా, బ్యుతో నన్ను, నా బిడ్డని యేం చెయ్యాలని ఆలోచిస్తున్నాడు 1 ఇంత వరకు ఎన్నడూ పోరకపోయినా, ఇప్పుడు ఎటోకటు తేల్చేసుకోవాల్సిన సమయ మొచ్చింది” అన్నది లిజా నిళ్శబ్దాన్ని భంగపరుస్తూ.

ముసలివాళ్ళిద్దరూ పైకి మాట జొరకుండా మౌనంగా ఉండిపోయారు. ఈసారి లిజా సూటిగా అడిగింది; “మొన్న నువ్వు బ్యుతోని కలిళావు గదా! వా గురించి అతను ఏదో ఒకటి చెప్పి వుంటాడు.”

“యేవీ. చెప్పలేదు. అసలు వీ వసే తేలేదు. ఫాదర్‌ గోదార్‌ నన్ను చంపేస్తు న్నాడు. వాడు తన వాటా తను తీసేసుకుంటేనే గాని యేవీ, జరగదు అన్నాడు వూవాన్‌.

లిజా మనస్సులో ఆందోళన పడిపోయి, ఒక్క. కణం ఆగి “ఏనాటీకై నా తన భాగం తను తీసుకుంటాడా 1” అనడిగింది.

“శ్రీసుకోవచ్చు”.

“ఇంకా నన్ను చేసుకుంటాడని నీకు నమ్మకం ఉందా +”

ఎ మ్వ్యేకృనే అవకాశం ఉంది.ంొ

“అయితే, నన్నింకా కొంత కాలం ఓపిక పట్టిమంటావా 1”

ఇవి భూమి

“అమ్మాయ్‌, అడి వీ ఇష్టం. ఎవరికెట్లా తోస్తే అట్టా వడుచుకోటం మంలిది.”

ఓజా కాస్సేపు మౌవంగా ఊరుకుంది. ఏవీ ఇడిమిద్దంగా. తేలకుండానే. కాన్‌ (ప్రస్తావన తీసుకురావటం సబబు కాదని తోచి అ విషయం బైట పెట్టలేదు.

“పెద్దయ్యా వా మీద దయుంచి నువ్వెట్టాగైవా బ్యుతోని కలిసి మాట్లాడు. వాకీ ఒక్క- పని చేసిపెట్టు పెరరయ్యా !” అండి లిళా (ప్రాళ్ళ: పూర్వకంగా.

పూవాన్‌ బువాలెగ రేశాడు.

“ఒకటీ - వేవా వెధవని కల్పుకుని మాట్టాడను. రెండు- నువ్వు పిచ్చిదాని వమ్మాయ్‌! ఆ జగమొండి వెరన చేత “కాదు అని ఎందుకు అనిపించుకోవాలి 1 వాడంతట వాడే వొచ్చి “లెను అనే దాకా అట్లా వదిలెయ్‌”

అ౨భ్రదే మంచిది” అని రోజ్‌ వంత పాడింది. లిజా శలవు రీసుకుని తలుపులు దగ్గరకి లాగి బైట పడింది. ఆ గది మళ్ళీ మామూలు సమాధిలోకి వెళ్ళి పోయింది. వై టమంచి చూసీ ఆ ఇల్లు, ఆవరణ నిర్జీవంగా, విర్ణవంగా కనిపించాయి.

పొలాన జాన్‌ వావమేయటంలో మునిగిపొయాడు, [ఫాంప్వాజ్‌ ఎత్తుగా పేరుస్తున్న గడ్తిమధ్య నిలబడి పాల్మీరు, జాన్‌లు అందించే గడ్డి మోపుల్తో చుట్టా వడుగు కడు తోంది. నెమ్మదిగా. రాశి పెరుగుతోంది. వామికి ఒక ఆకారం ఏర్పడుతోంది. [్రాంప్వాజ్‌ అప్పడే నేలమీంచి ఆరడుగుల ఎత్తున నిల్చుంది. దంతెవల్తో గడ్డి పైకి ఎగరేయాల్సి వచ్చింది. నవ్వులు, వరాచికాలమధ్య - గడ్డిలోంచి మాటుగా కొద్దీ వానన మధ్య పని చురుగ్గా, చకచకా సాగిపోతోంది. ఆంతకంతకీ పైకి పెగిపోతువ్న వామి.పైన నిల్చున్న | ఫ్రాంస్వాజ్‌ అనందానికి ఆవరధుల్తేవూ. గడ్డిలో వడుం దాకా కూరుకుపోయింది.

(క్రింది మంచి ఒక్కొా.క్క- మోపు ఫైకివినుర్తోంటే (స్రాంస్వాజ్‌ మీద గడ్డి వరకలు అర్హా కురుసున్నాయ్‌.

ఎ=బ్లాబటోయ్‌! ఇక్కడేదో గుచ్చుకుంటా వుంది” అవంిచింది (ప్రాంస్వాజ్‌ పై మంచి

=ఎక్కడ 1 ఎక్కడ ?” కిందినుంచి అరుపులు,

“ర్యక్క్లడ.... వరికిణీ లోవట”ొ

అహ్బైల్రె స్పరుగులే అది. కనిపెట్టి. కాళ్ళు గట్టీగా అనించి ఒత్తు.”

ఒక టే యికయికలు, వకవకలు ... ముతక హాస్యం జల్లు కురిసింది.

పొద్దు వడమటికి జారిపోయింది. వనివాక్ళు ఒకొ్కాక్క-శ్రే ఇళ్ళకు మళ్ళుతున్నారు. విక్టర్‌ కొడవలిని సాగగొట్టటం అపేశాడు. జీసన్‌ కూతురు (శూయ్‌ బాతుల్ని తోలు కెళ్ళ:0 చూసీ, అతను నెమ్మదిగా ఆక్క-ణ్నుంచి జారుకున్నాడు. వాగు గట్టున పెరిగిన దుబ్బుల్ని చాటు చేసుకుని [తూయ్‌ని కలవటానికి దబ్బు దబ్బున నడిభాడు.

=శ్రేష ! పాగ్గాటటానికి మరో పనిముట్టు దొరికిండి. అ ఇవవకోరల్టి వీడికోసం ఎదురు చూస్తూ రడీగా వుంది.”

(ఫ్రాంస్వాణ్‌ ఆ మాటకి ఫక్కుమంది.

= “ఆ పిర్చి ఈతెక్కడ ? అతని ఈడెక్కడ 1” అంది.

భూమి శ9

“ఎంత పెద్దవాడు లెద్దూ ! ఇద్దరూ కలిసి ఎట్టా రాసుకుంటూ, పూసుకుంటూ పోతున్నారో చూడు” అన్నాడు జూన్‌.

జాన్‌ చతురంగా యీల వేశాడు, పాల్మీరు వవ్వలేక పొట్ల పట్టుకుంది.

“జాన్‌, ఇయ్యాల తెగయిరగబడి పోతున్నాడు” అంది పాల్మీరు,

గడ్డిని వె పైకి ఎగజిమ్ముతున్నారు. వామి అంతకంతకు పెకి పెగిపోతోంది. ఐడివంతులు లొకే, బెరాల మీద కాస్సేపు కథాకాలమేపం సాగింది.

బీసన్‌ కూతురుమీద కూకలేస్తూ వడి వడిగా అటుకేసి నడిచి వస్తున్నాడు. రెండు గంటలవంగా పోయింది! ముండ ఇంకా అంతులేదు ..కూడూ, కూరా ఉడకెయ్యాలనే ర్యాసే లేదు.

“క్తీసన్‌, మీ అమ్మడు విక్టర్‌తో కలిసి చందమామని చమోడ్డానికి దుబ్బుల్లోకి పోయింది, వెళ్ళిచూడు” అని కేకేశాడు జాన్‌.

జీనన్‌ కోపంగా పిడికిలి విగించి పెకెకాడు.

“ఈ ముండ నా వరువు తీసేసావుంది. కొరడా వట్టుకొచ్చి ఇవ్వాళ దీని తాట ఒలిచేస్తా” అంటూ ఇంటి వేపు వరిగెశ్తాడు.

(శూతుకి ఈ కేకలన్నీ వివవడే వుండాలి! మబ్బుల మర్య ఆకులు గలగల్లాడం వినిపించింది. ఎవరో గబ గబా లగెత్తిన చప్పుడు ... రెండు నిముషాలు పోయాక విక్టర్‌ దుబ్బుల్లోంచి బై ఓవడ్డాడు. కొరవలికేసి వరీక్షగా చూనీ, వనిలో వేలు పెట్టాడు

=ఏం, విక్ణరూ! మళ్ళీ కడుపు శూల మొదలైందా

"క్రానాను” అన్నాడు విక్టర్‌.

వామి పూర్తయింది. వన్నెంగడుగులు ఎత్తు రేచింది. తేనెటీగల వట్టులా, గుం్గడంగా దిమ్మలా వుంది. ఫైన వామి కొట్టకొసన నిలబడ్త (ఫాంస్వాజ్‌ నంధ్యారుణ కాంతిలో మెరుస్తోంది. అలుపుతో గట్టిగా శ్వాస తీసోంద్‌. ఒళ్ళంతా తెమటతో తడిని ముద్దయింది. జుట్టు తలకి అతుక్కుపోయింది. మనిషి డస్సిపోయింది. స్పుటంగా వున్ఫ రొమ్ములమీంచి రవిక కొసిగావక్కకి తొలిగి పిగిలిపోయింది. లంగాకి కొక్కీలు ఊడి; పిరుదులు మీదికి జారింది.

"బాబోయ్‌ ! ఎంత ఎత్తుంది! వాకు కళ్ళు తిరుగుతున్నాయ్‌” అంది వెనుంచి.

కిందికి జారటానికి ఒక కాలు ముందుకు సాచి, అంతలోనే మ్శీ జడువుతో వెనక్కి. లాక్కు-ంది,

"దిగటం వా వల కాగు. పోయి, నిచ్చెవ పట్టుకురా” అనరిచింది.

“తెలివి తక్కు.వ పెద్దమ్మా ! కూర్చుని నిమ్మళంగా కింగికి కారు”

“అమ్మో ! నా వల్లకాధు”

మళ్ళీ యికయికలు, సకవకలు ... ముతకవాస్యం..... కింద నిలబడ్డ జున్‌కి (ఫ్రాంప్వాజ్‌ కాళ్ళ చూస్తోంటే ఒళ్ళు ఊగిపోయింది. ఒక్కసారి ఆమెని గట్టిగా గుండెలకి

శ భూమి అదునుకోవాలనే పురుషవాంఛ తెలీకుండానే అతన్లో తలెల్రింది. ఆందకుండా వామి కొట్టకొసన కూర్చున్న ఫాంస్వాజ్‌ కేసి చూసి చూసి విసుగు చెందాడు.

“న్ఫీశేం ఫర్వాలేదు; నే చెబుతున్నాగా. నిమ్మళంగా జారు. నువ్వుపడి పోకుండా వే పట్టుకుంటాన్లే” అని కింది నుంచి అరిచాడు జాన్‌.

వామి కింద చేతులు బార్దాచాపి, రొమ్ము ఒడ్డి నిలబడ్దాడు జాన్‌. చిట్టచివరికి, (ఫాంస్వాజ్‌ ధైర్యం చేసి, కష్ళు మూసుకుని బ్మరున కిందికి జారింది. ఊపు ఆపుకోలేక జాన్‌ మీద పడింది. ఆతని పక్కటెముకలు (ఫాంస్వాజ్‌ ఊరువులు మధ్య ఇరుక్కు. పోయాయి. వెచ్చగా కాలిపోతున్న ఫాంస్వాజ్‌: ని జాన్‌ గట్టిగా అదుముకున్నాడు. వాడిగా, వేడిగా ఉన్న స్రీ స్పర్శ, ఎండిన గడ్డి వాసన అతణ్ని మత్రెక్కించి, అతని కండల్ని బిగించి, నరాల్ని జివ్వుమనిపించి, ఒంట్లో కోరికల శిఖల్ని వెలిగించినై. ఎప్పటి నుండో అతనికి తెలీకుండా ఆమెపట్ట్ల అవ్యక్తంగా పెరిగి పీఠం వేసుకున్న వాంఛ, ఉఊదేకం అతణ్ని వూపిరాడనివ్వకుండా, అక్కడికక్కడే ఆ గడ్డిలో ఆమెని తనలో ఇముడ్చుకోవాలనే తపనగా పరిణతి చెందాయి.

“శాన్‌, నన్నాదులు. నా ఎముకలు విరిచేసేటట్టున్నావ్‌ !” అంది ప్రాంస్వాజ్‌ నవ్వుతూనే. ఆమెకి వేరే ఆలోచనలు లేవు. జూన్‌ ఆట పట్టిస్తున్నాడనే అనుకుంది. సూటిగా కళ్ళు పెద్దవిచేసి తనకేసి చూస్తున్న పాల్మీరుని చూడగానే ఆతనికి మత్తు దిగిపోయింది. మామూలు స్టీతిలోకి వచ్చాడు. అయితే, తను కోరుకుంటున్నది లిజాని కాదు! ఈమెనే! లిజా విగహం మనస్సులో ఆడినప్పుడు. తన గుండె ఇంత వేగంగా ఎన్నడూ కొట్టుకోలేదు. ! వాళ్ళింటికి తను అస్తమానం ఎందుకు పోయి వస్తున్నాడో ఇప్పుడతనికి ఆర్థమైంది. కాని, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ చాలా చిన్నది! ఆతను సిగ్గుపడిపోయాడు. నిస్సవాయంగా బాధపడ్డాడు.

అదే సమయానికి, వూవాన్‌ ఇంటికి వెళ్ళిన లిజా తిరిగి వస్తోంది. దోవ పొడు గువా మనస్సులో ఎన్నో ఆలోచనలు.... తన మనస్సు బ్యుతో వేపే మొగ్గుతోంది. అతను నా విడ్డకి తం్మడి.... పెద్దయ్య చెప్పిందే బాగుంది. ఇంతకాలమూ అగి, ఇప్పు డెందుకతణ్ని తొందర పెట్టాలి ? బ్యుతో 'కాదు' అని తెగేసి చెప్పిన రోజున జాన్‌ తవని స్వీకరించేందుకు సిద్ధంగానే ఉన్నాడు.

అమ జాన్‌కీ దగ్గరగా వచ్చి “అతను పెద్దయ్యతో యేమీ చెప్పలేదట. ఇంకా కొద్ది రోజులు వేచి చూద్దాంొ అంది,

జౌన్‌ ఇందాకటి ఉ్యదేకపు మత్తునుంచి ఇంకా పూర్తిగా వైటపడలేదు. అయో మయంగా ఆమెకేసి చూళాడు. అప్పుడు జ్ఞాపకం వొచ్చాయి. పెళ్ళి ..పిల్హాడు....బ్యుతో అనుమతి ..6ను, లిణా కలిసి చేసిన ఆలోచనలు...

“క్రానౌను అట్లాగే ! అదే మంచిదొ అన్నాడు జాన్‌ గబగబా.

చీకటి పడుతోంది. మింటిమీద ఒంటరి చుక్క ఓకటి మిడిసి పడింది, ఆ మలి సంజ వెళ్తుర్లో చదునుగా ఉన్న పచ్చిక వీళ్ళ మధ్య గుండ్రంగా, ఎత్తుగా వుబ్చిన గడ్డి

భూమి 75 వాములు మినహా మరేవీ స్పష్టంగా కనిపించడం లేదు వేడిగా ఉన్న నేలలోంలి నిశ్శబ్దపు లేగాలిలోకి తేలి వచ్చే వాసనలు భూటుగా ఉన్నాయి. (పతి శబ్దం ఆ నిళ్శ బ్దంలో దూరాలలోకి శేలిపోతూ (పతిధ్వని వలుకుతోంది. శ్రీ పురువల గొంతులు, వాళ్ళ నవ్వుల సవ్వడి, వళువుల బుస, సుత్తి మోత (క్రమేణా మందంగా వినిపిస్తున్నాయ్‌, పక్కన బీట్లో పనిఐశ్లింకా మొండిగా పరపరా గడ్డి కోస్తున్నారు. చీకటి ముసుగులో చేతుల కదలిక కనిపించక పోయినా కోత కొడవళ్ళ మోత మాతం వినిపిస్తోంది, కే0

ఆ పల్లెటూరి గాడిలో రెండేళ్ళ తిరిగి పోయాయి, రెండు నీరవ [కియాశీల సంవత్సరాలు దౌర్తిపోయాయి,. రుతుచ్మక (భమణంలో రోన్య్‌లో మార్పులేదు; కొత్త దనం లేదు. ఒకే సంగతులు. ఒకే పనిపాట్టు. పగలంతా కష్టపట్టం, ల్యాతి ఆదమరిచి న్మిదపోవటం.

రోడ్డు దిగువన, వీడిఐడి పక్కన మంచినీళ్ళ బావి దగ్గర సాయంతం అయ్యే సరికి ఊళ్ళో అమ్మలక్కలంతా చేరారు. ఆరుగంటల కల్లా ఆ నీలాటి రేవు స్థానిక దిన ప్యతికగా రూపెత్తుతుంది. ఊళ్ళో ఎక్కడ. చీమ చిటుక్కుమన్నా అక్కడ వినిపించ వలసిందే. కాలంతో నిమిత్తం లేకుండా కబుర్లు సాగిపోవలసిందే. గత రెండేళ్ళుగా ఆవే పుకార్హు వదంతులు. అవే మాటలు మార్చి మాటి మాటికీ చెప్పుకోవడం, అదే జనం- అదే చాకిరీ. తాగి జోగే మగవాళ్లు, దెబ్బలో ఒళ్ళు వాచిపోయిన ఆడవాళ్ళు - నిరవధిక (శ్రమ, నిరంతర దారిద్యం, ఎన్నో జరిగిపోయాయి; అయినా యేవీం జరిగినట్లే లేదు.

వూవాన్స ఆస్తి పంపకాల రగడతో కొన్నాళ్ళ పాటు మంచి మేత దొరికింది, [క్రమేణా అదీ చస్పబడిపోయింది. లిజా-జాన్‌ల అ్మకమ సంబంధం తాలూకు పుకార్లు ఇంకా వేడి వేడిగానే ఉన్నాయ్‌. మ్మాకోం భార్య కొలీనా, లాంగన్య్‌ భార్య ఫ్రోరాల మధ్య తగూలు, తంపులు లేకపోతే ఆ నీలాటి రేవు మరీ సీరసించిపోయేది. వేక్యూ భార్య ఆ ఇద్దరి మధ్యా రాజీ కుదర్చటానికి పోయినక్టే పోయి, అఆ తగవునీ మరింత ఎగదోసింది. ఏది యేమైనా ఆ ఊళ్ళోను, ఇంకా నీలాటే రేవులోను పేరుకున్న స్తబ్ధరని చెదరగొడుతూ రెండు సంఘటనలు దూకాయి. ఓకటి- పార్లమెంటు ఎన్నికల కోలాహం; రెండవది రోన్స్‌ నుంచి షాతోదంకు రోడ్డు నిర్మాణం. ఆ రెంటి గురించి బోలెడు గాలి వార్తలు, నీలి వార్తలు (ప్రచారమైనై. కుండలు నిండిపోయి వరసగా అట్లా వుండి పోవాల్సిందే గాని అమ్మలక్కలు మాతం అక్కణ్నుంచి కదలరు. శనివారం పాయంణతం నాడు జబ్బలు చరుచుకుంటూ దెబ్బలాట దాకా పోయింది వ్యవవారం,

6 భూమి

సరిగ్గా ఆ మ[రోజు- అంటే ఆదివారం నాడు పార్ణమెంటు సభ్యత్వ పదవీ కాలం ముగిసి, దిగిపోతున్న షెద్వీయ్‌కి అలెగ్డీ ఊర్చ్‌ కేం విందు చేశాడు. ఆయన రాబోయే ఎన్నికల్లో మళ్ళీ నిలబడబోతున్నాడు. ఆ జిలతో రైతాంగంలో అలెగ్డీ కున్న పలుకు బడిని బట్టి షెద్వీయ్‌ స్వయంగా ఆతనింటెకీ వచ్చాడు. అధికార యంతాంగం ఎల్లాగూ ఆయన కొమ్ము కాస్తుంది కాలట్టి, తిరిగి ఎన్నిక కావటం తధ్యం. పైగా, ఆ పల్లెపట్టుల్లో ఆయనకి విశేషమైన పేరు (పభ్యాతులున్నాయ్‌. అందరూ ఆయన్ని చక్రవర్తి సన్ని హితుడని చెప్పుకుంటారు. అంతకన్నా కావలసింగేముంది 1

ఈ ముసలి వెద్వీయ్‌ వయస్సులో ఉన్న రోజుల్లో స్త్రీ వ్యసనంలో తగులుకుని డబ్బు యావత్తు హారతి కర్పూరంలా కరిగించేశాడు. షామాద్‌ ఫారం తప్పించి (ప్రస్తుతం వేరే ఆస్తి పాస్తులేమీ లేవు. భూమి రూపంలో ఉన్న ఆస్తికి ధరలు పడిపోవటంతో ఆయన డీలా ఆయిసోయి, వృద్ధాస్యంలో రాజకీయాల్లో ప్రవేశించాడు. రాజకీయ నాయ కుడుగా చలామణి అవుతూ వ్యాపారంలో బాగా వెనకేసుకోవాలని కోరిక పెంచుకున్నాడు, ఏళ్ళు పెఐడ్డా, పొడుగ్గా నిటారుగా చెక్కు. చెదరకుండా ఉన్నాడు. ఇప్పటికీ, ఆడదాని కొంగు తగిలిరే దాలు అయిసైపోళాడు. పరపరలాడే గుడ్డల్లో ఎటువంటి భామామణి కనపడ్డా, ఆయన గుండెలు పెర పెర లాడాయి; కళ్ళు మిలమిలలాడాయి.

వ్యవసాయ సమస్యల మీద ఆయనిప్పుడు ఆతి ముఖ్యమైన (ప్రసంగాలు తయారు చేస్తున్నట్టు వెల్లడించాడు.

ఆ కిందటి రోజు రాతి ఆలెగ్గీ.జాక్‌లిన్‌ల మధ్య పెద్ద యుద్ధం జరిగింది, యంపీ గారికిచ్చే విందులో తనూ కూర్చోవాలని పట్టుబద్టేంది జాక్‌ లిన్‌. వీల్లేదు పొమ్మ న్నాడు కామందు,

“మీ యంపీ గార్ని నేనేమైనా కొరుక్కుతింటానా? నేను విందులో కూర్చోవటం మీకు నామోషీ అన్నమాట 1”

జాక్‌ లిన్‌ చచ్చి గి పెట్టినా అలెగ్గీ పంతమే. నెగ్గింది. భోజనం ఇద్దరికే ఏర్పాట యింది. షెద్వీయ్‌ తనకి ఆడవాళ్ళంటే వుండే అభిమ నం, అనురాగం, పుష్కలంగా ఒలకటోసినా, ఆమె అలకతో వంటింట్లో మొగం చాటు చేసు కొంది ఆమె రూపం ఒక్కసారి మ్మాతం ఆయన కనుపాపల్లో మెరిసింది. అయితేపరిస్థితి అర్థమైంది. ఇషెద్వీయ్‌ కట్టె మా్యతమే అక్కడుంది గాని, కళ్ళు మాతం వంటింటికే అంటుకు పోయాయి.

భోజనం పూ ర్తికావచ్చింది. కోడిగుడ్డు అట్టు-ఘముమఘుమలాడే పావురాయి. వేపుడు ష్మగ్‌వాగు చేపల పులుసు _.ఇద్దరూ లొట్టలుకొడుతూ సుష్టుగా ఆరగిస్తున్నారు.

“మన చ్మకవర్తిగారికి స్వేచద్భా వాణిజ్యం మీద ఉన్న మోజు మన (ప్రాణాలు తీసేస్తోంది. 1861 ఒడంబడికల తరవాత కొంతకాలం ఆంతా సవ్యంగానే నడిచింది. జనం యావన్మంది “అద్భుతం” అనేశారు. ఇప్పుడు తెలుస్తున్నాయ్‌ దాని అసల పరిణామాలు! చుట్టూ ధరలెట్టా పడిపోతున్నాయి చూడు. నా మట్టుకి నేను విదేశ దిగుమతుల మీద

భూమి య! సుంకాలు ఉండాల్సిందే అంటాను. ఆ కాకిడి నుంచి మనల్ని మనం రక్షించుకోవాలి ' అన్నాడు షెద్వీయ్‌.

అలెర్జీ భోజనం సంగతి మర్చిపోయి కుర్చీలో వెనక్కివాలి నెమ్మదిగా, నిర్వి కారంగా తన గౌద వెళ్ళటోశాడు,

“యాఖై రెండు (ఫ్రాంకులమ్మే గోధుమ మూఓకి ఉత్పత్తి ధర నలళై ఆరు (ఫాంకులవుశున్నది. ఇంకా ధరలు పడిపోతే, మిగిలింది సర్వనాశనం. ఏటా అమెరికా కాయధాన్యాల ఉత్పత్తి పెంచేస్తూ వుంది. అది మన మార్కెట్‌ని ముంచెత్తే [ప్రమాదం ఉంది. అప్పుడు మన గతి యేంకాను? నేకు ఎప్పుడూ స్వేచ్చ, శాస్త్రీయ విజ్ఞానం, అభ్యుదయాల కోసం నిలబడ్డవాణ్నే. కాని, నా నమ్మకం చెదిరిపోయింది. మనం పస్తుల్తో బావకూడదు. మనల్ని మనం రక్షించుకోవాలి.”

షెద్వీయ్‌ ముందుకు వంగి పావురాయి మాంసం నంజుకుంటూ, *మన (వత్యర్థి రోష్‌ పొంతెన్‌ ఉన్నాడు, చూకావ్‌ ! అతగాడు స్వేద్భావాజిజ్యాన్ని చెక్కుచెదరకుండా కాపాట్టానికి కంకణం కట్టుకున్నాడు" అన్నాడు.

ఇద్దరూ కాస్సేపు ఆ పార్మిశామిక వేత్త రోష్‌ని గురించి ముచ్చటించారు. అతని కింద పన్నెండు వందల మంది కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు ఆతని దగ్గర అపారమైన డబ్బు ఉంది. గొప్ప ళజక్షి, యిదక్తి ఉన్న యువకుడు, చ్మకవర్తి పక్షాన కొయ్ముకాయ టానికి సిద్ధపడేవాడే గాని, అధికార అండదండలు లభించక స్వతం్మత అభ్యర్థిగా పోటీ చేస్తున్నాడు. గెలిచే ఆవకాళాలు బొత్తిగా లేవు, పాలక వర్గాలకు వ్యతిరేకంగా ఎప్పు డైతే నిలబడ్డాడో, (గామీణ ఓటర్జు యావన్మంది అతడ్డే_ప్రజాళ్యతువు కింద జమకట్టారు.

“అంతేనా ! అతనిక్కావల్సింది తిండి గింజలు కారుచౌక కావటం. అప్పుడు తన పనివాళ్ళకి తక్కువ కూలి మట్టచెప్పొచ్చు” అన్నాడు షెద్వీయ్‌.

బోర్జేనుంచి తెప్పించిన ఖరీదైన (ద్రావసారాయిని గ్లాసులోకి ఒంపుకోటోతున్న అలిగ్దీ, గ్లాసుని అవతలికి తోసేసి, “అంతకన్నా అన్న్సాయం యేముంది! ఓకవేపు, రైతులం మేం పండించిన ధాన్యానికి గిట్టుబాటు ధర కావాలంటున్నాం,. మరో వేపు, పర్మిశమలు నడిపే పెద్ద మనుషులు కార్మికుల బీతాలు తగ్గించటానికి తీండిగింంల ధరల్ని పడగొట్టటానికి[పయత్నం చేస్తున్నారు. ఇది బహిరంగ యుద్ధం. ఇది చివరి కెలా ముగుస్తుందో మీరు చెప్పాలో అన్నాడు.

నిజానికానాడు అదొక భయంకరమైన సమస్య; సామాజిక వ్యవస్థని ఛిన్నా భిన్నం చేసివేసే వైరుధ్యం. ఏళ్ళు ముదిరిన షెద్వీయ్‌ అల్బమేధకు అందని సమస్య అడి. అందుకని, ఆయన డూడూ ఐబసవన్నలా తలూపి తప్పించుకోజూళాడు,

అలెగ్జీ గ్లాసునిండా మద్యం నింపుకుని, ఒక్క గుక్కలో థాశీ దేళాడు.

“దీనికి పరిష్కారం కనపట్టం లేదు .. రైతు పండించిన ధాన్యానికి మంచి కేటు దొరికితే, అక్కడ కార్మికుడు సస్తుపడుకుంటాడు, కార్మికుడికి కారు చౌకగా తిండీ

గత భూమి గింజలు అందువొటయితే, ఇక్కడ రైతు పన్తులుంటాడు. దీనికి పరిష్కార మార్గం యేమిటి + నాకు ఆంతుపట్టటం లేదు. మనం ఒకర్నొకరు చంపుకు తినేద్దాం.”

బల్లి మీద మోచేతులానింలి, అలెగ్గీ వ్యావసాయిక సమస్యల మీడ ఏకధాటిగా చెప్పుకుపోతున్నాడు. ఎక్కడో పట్నంలో తిస్టవేసి, ఎవరో చాకిరీ చేసి పండించి పెడితే కూర్చుని తినే షెద్వీయ్‌ ఆంటే అలెగ్గీకి మనస్సులో అయిష్టత ఉంది. అంచేతనే, అతని స్వరంలో వ్యంగ్యం, వెటకారం తొంగిచూశాయి. తనకి ఉపాధి (పసాదిండే గడ్డ గురించి బొత్తిగా యేమీ తెలీని పెద్ద మనిషి ఈయన !

అఫ్బీ ఉపన్యాసాల కోసం నన్ను కొన్ని వివరాలు చెప్పమని అడిగారు గదా. చెప్తా వినండి. మీ షామాద్‌ ఫారం ఆదాయం ఆడకాడికీ తగ్గిపోవటానికి మొట్టమొదటి కారణం మీరు, మీ పొలం కౌలు చేసే రైతు కొడి అవతల పారేసి కూర్చున్నాడు. ఎందు శంటారా ! కౌలు కాలం పూర్తి కావస్తున్నది. తరవాతి, మీరు కౌలు రేటు పెంచుతారని అతనికి భయం, అనుమానం, పైగా, మీరెన్నడూ మొహం చూపించరు. అందుకని మీరంటే వాళ్ళకి ఎద్దేవ. ఆందినంత మట్టుకు మిమ్మల్ని కొల్లగొడతారు. అది సహజం. మీ కష్టాలకి, నష్టాలకి ఇంకొక కారణం కూడా ఉంది. మన గడ్డలో చేవ ఇగిరిపోయింది. మనల్ని తల్లిలాగా, దాదిలాగా చల్లగా కాపాడిన భూమి సారహీనమై పోయింది. మన దేశానికి అన్నపూర్ణ ఆయిన మన యీ లబోన్‌ మైదానఎ పని అయిపోయింది!.*

అలెగ్గీ అంతట్తో ఆపాడు కాదు. ఏకధాటిగా చెప్పుకుపోతున్నాడు: ఈ గడ్డతో తను ముఫ్పై యేళ్ళ కుస్తీ పట్టాడు. ఫలితంగా కుంగిపోయాడు.. ఎప్పుడూ పెట్టుబడికి ఇబ్బందే పడ్డాడు, తను కోరుకున్నట్టుగా కొంత భూమిన్సైనా పైకి తేలక పోయాడు. ఆబ్లే ఖర్చు కాకుండా అయ్యే పనల్హా, పాటి మన్ను తోలటం ఒకటే. ఓక్క-రూ పొలానికి పాటీ మన్ను తోలరు. రసాయనిక ఎరువులకు నంబంధించి కూడా ఆంతే. రైతులు శ్రేవలం పెంట పోగు మ్యాతమే తోల్తారు. ఆది సరిపోదు, తను ఫెర్టిలె జర్లు వాడుతుంటే ఇరుగుపొరుగు రై తులంతా తనని వేళాకోళం చేస్తారు. అవి నాసిరకంగా ఏడవటం చేత, వాళ్ళ వేళాకోళం కూడా నిజమే అయింది. ఇక యంత వ్యవసాయం మాటకొస్తే ఒక్క నూర్పిడి యంతాన్ని మ్యాతమే రైతులు ఇప్పడిప్పుడే అమోదిస్తున్నారు. తరతరాల నుంచి వస్తున్న అనవాయితీ, జడత్వం ఈ రెండూ రై తుని ముందడుగు వెయ్యనీకుండా ఆపాయి. అభ్యుదయ భావాలు, తెలివి ఉన్న రైతే వీటి బారి నుంచి తప్పించుకోలేక పోతోంటే సరికొత్త అలోచనలంటే ససేమిరా ఆమోదించని మూర్థ సాంపదాయిక నన్నకారు రైతులు యేం చెయ్యగలరు ? గుప్పెడు మన్ను తవ్వుకెళ్ళి కెమిస్టుతో పరీష చేయించవయ్యా అంటే ఆకలితో మాడి చావనైనా చస్తాడు గాని ఆ పనికి ఒప్పుకోడు. కతాబ్షాలుగా రై తు తను ఫలసాయం పొందుతున్న భూమికి ఐలం పెట్టాలనే ధ్యాస లేకుండా దాన్ని అరగదీసి పారేస్తున్నాడు, తన పశువుల పేడ, తన గ్మురాల లద్ధెకు మించిన ఎరువేముందని మంకు పట్టు పట్టి కూర్చున్నాడు. [ప్రతి దాన్నీ “అదృష్టాని'కి వదిలేశాడు. పండితే తమ మహిమ; పండకగోతే దేవుడి నుషాము. ఏనాటి

భూమి 79 క్లైనా ర్లైతు విద్యావంతుర్తై, శాస్త్రీయ వ్యవసాయ పద్దతులు ఒంట బట్టించుకుంటే ఉత్ప త్రి రెట్టింపవుతుంది. ఆ రోజు వచ్చే దాకా, పైసా పెట్టుబడి లేని ర్రైతుతన అజ్ఞానంతో, మూర్థత్వంతో ఈ బంగారు గడ్డని నాశనం చేసి పారేస్తాడు. ఆనాదిగా [ఫాన్సుకు అన్నపూర్ణగా పేరు పడ్డ ఈ లబోన్‌ మైదానం తన లోపలున్న సత్తువనంఠా ధారవోసి క్షీణించిపోతోంది. బుద్ధిలేని ఇటువంటి మూర్థ జాతిని పోషించలేక ఈ గడ్డ శోషించి పోయింది.

“సారం యావత్తు పీల్చేశారు. ఈ గడ్డ ఖూనీ అయిపోవటం చూడ్డానికి మన బిడ్డలు (బలికుంటారు. కాస్తో కూస్తో కూడబెట్టి మన రై తులు యేం చే సేవాళ్ళో తెలుసా? ఏ యేటికాయేడు కొనాలని కన్నేసి ఉంచిన కుంటో, ఆరకుంటో కొనేళారు. ఇప్పుడోం కంపెనీల్లో షేర్పు కొంటున్నారు. గడ్డ కోసం పది పైసలు అర్చు చెయ్యటానికి వల వలా ఏడుస్తారు. ఇక, క్మురకారు ఈ పల్లెటూళ్ళ నుంచి బ్రై పడి, కాళ్ళకంటిన యీ మట్టిని బురదని వొదిలించుకుని ఎప్పుడు ఐసీలకు ఉడాయిద్దామా. అని ఎదురుచూస్తున్నారు, అన్నిటి కన్నా కొరమాలిండి ఈ చదువొకటి ! జనానికి పల్లెల మీద విరక్తి, పట్నాల మీద రక్తి పెంచుతూ వుండి. ఉదాహరణకి, ఈ ఊరే తీసుకోండి, ఇక్కడో బడి ఊంది, దానికి లొకే అనే ఒకడు అయ్యవారు. గడ్డంటే వాడికి మంట. వాడు ఈ పిల్లల్ని 'సేద్యానికి పనికొద్చీవాస్తగా ఎలా తయారు చేస్తాడు! ఈ పిల్లలంటే వాడికి చీదర. అడవి మనుషుల్ని చూసినట్లు వీళ్ళని హీనంగా చూస్తాడు. మిడిమిడి పుస్తక జ్ఞానంతో కసిగా వీళ్ళందర్నీ మీ పేడకుప్పలకి తగలడండిరా అని తరివే.స్తాడు, ఈ పరిస్థితికి ఒక్కటే విరుగుడు. దీనికి ఫిన్నంగా వుండే ఐడి మనకు కావాలి. వ్యవసాయంలో ఆచరణ యోగ్యమైన శిషణ, టోధన అందించే ఐడి కొవాలి. దీన్ని మీరు గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇప్పటిక్తై నా సమయం మించి పోకపోతే, అటువంటి విద్యాలయాలే ఈ పల్రెటూళ్ళని ఈ పరిస్థితుల నుంచి రషించవచ్చు.ో

అలెగ్డీ త్మీన వాగ్జోరణికి, బండెడు సమాచారానికి షెద్వీయ్‌ చీరాకువడిసోయి, పైకి కనిపించనీకుండా “నిస్సందేహంగా, నిస్సందేహంగా” అనేశాడు గబగబా.

పళ్ళు మీగడ జున్ను పశ్ళెంపెట్టుకుని వంటింటి తలుపులు బార్జా తెరిచి పనిమనివి గదిలోకి వచ్చింది, ఆ తణంలో జాక్‌లిన్‌ అందమైన వ్మిగహం షెద్వీయ్‌ కంటపడింది, ఆమె దృష్టిని ఆకర్షించే [పయత్నంలో ఆయన కన్నుగీటాడు, సైగలు చేశాడు.

జాగర్తగా గొంతు మార్చి, చక్కటి స్వరంతో “మరి, సన్నకారు రైతుల మాట పూర్తిగా వదిలేశావు !” అన్నాడు షెద్వీయ్‌.

“చిన్న కమతాలనేవి ఇప్పుడున్నంత విస్పృతింగా విప్లవానికి పూర్వంకూడా ఉండేవి. భూమిని చిన్న చిన్న కమరాలుగా విడగొట్టే విధానానికి అనుకూలంగాను, (వళికూలంగాను టోలెడు చెప్పవచ్చు” అన్నాడు అలెగ్గీ

మోచేతులు బల్లమీద ఆనించి, చెరీ పళ్లు తిని గింజలు బైటికి వూసేస్తూ అలెగ్డీ స్వల్పి కమతాలు గురించి వివరాలు చప్పటానికి ఉప్మకమించాడు : ఈ [(పాంతఠంలో

80 భూమి నూటికి ఎనభై మంది సన్నకారు రైతులే. పెద్ద పెద్ద ఎర్రుట్టు చితికి పోయిన నంద రంలో వ్యవసాయ కూలీలుగా ఉన్నవాళ్ళ కొస కొద్దిగా కొనుక్కుని, వెసులుబాటు చిక్కినప్పుడల్హా ఆ భూమిని వాగుచేసుకున్నారు. ఇదీ ఒకందుకు మంచిదే అయింది. భూమ్‌ మీద అతనికొక దీక్ష కలిగింది. మంచి విజ్ఞానం అబ్బింది. వ్యక్తిగత గౌరవ, (వతిష్టలకు సంబంధించిన భావం ఒకటి ఆతని మనస్సులో కలిగింం. ఆతను భూమికే అంకితమై పోవటంతో రాశిలో, నాణ్యతలో మంచి పంట పండింది. అయితే, ఈ స్వల్ప కమతాల్లో కొన్ని లోపాలు కూడా ఉన్నాయ్‌ పీన్నా, పెద్దా యావన్మంది రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని బండ చాకిరీ చెయ్యటం మూలాన స్వల్ప క మకాల్లో గొప్పగా పెరయింది. ఇవి సంఖ్యలో బాలా ఎక్కువ కావటం వల్సి రవాణా అనేక రెట్టు పెరిగి పోయి రోడ్డు, దోవలు, డొంకలు పనికిరాకుండా పోయాయి, ఉత్పత్తి ధర తెగ పెరిగి పోయింది. చిన్న చిన్న మళ్ళలో వ్యవసాయ యం్మతాలు ఉపయె గించటం అఆసంభవమై పోయింది. ఒక ఏడు గోధుమ వేస్తే, మరో ఏడు ఓటు ధాన్యం వేస్తారు. ఇంకో ఏడాది కాయ ధాన్యాలు వేస్తాళు. కాన్త్రీయంగా ఈ పద్ధతి మంచివి కాదు. లఠూమినిట్టా వివ రీతంగా ముక్కలు ముక్కలుగా క త్రిరించెయ్యటం (ప్రమాదంగా పరిణమించింది. పెద్ద పెద్ద ఎర్జేట్లు మళ్ళీ ఎక్కడ పుట్టుకొస్తాయో అన్న భయంతో విప్ణవానంతరం స్వల్ప కమతాలకు అనుకూలంగా చట్టాలనేకం నచ్చాయి. ఇప్పుడు భూమి బదలాయింపులకి ఫీజులో రాయికీలు ఇవ్వటం జరుగుతూ ఉంది,

“భారీ కమకాలకి - స్వల్పక మతాలకి మధ్య నంఘర్షఎ. పెరుగుతోంది. ఆది రాను రాను త్మీవం అవుతోంది. నా బోటి పెద్ద రైతులు భారీ కమతాల వేపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఎందుకంటే, ఇది శాస్త్రీయమైన (ప్రగతికి అనుగుణ్యంగా కనబడుతుంది, మరోవేపు, చిన్న రైతులు స్వల్పకమతాలవేపు మొగ్గుతున్నారు. ఎవరిది వాళ్ళ సౌంతంగా చేసుకుంటంలోనే వాళ్ళకానందం. ఎవరి ఎరువు వాశ్ణే తయారు చేసుకుని, ఎవరికి నచ్చిన పైర్లు వాళ్ళు పెట్టుకుని, పకి మొక్కనీ వెయ్యిశళ్ళతో కాపాడుకుంటూ ఉన్న పావు ఎకరాని పదిలంగా ఉంచుకుందామని తాష్యతయ పడతారు. చివరికి ఎవరు గెలుస్తారు? ఇప్పటి పరిస్థితుల్ని చూస్తుంటే, భారీ కమతాలు బద్దలై పోతున్నాయ్‌ చిన్న కమతాలే కాస్త పుంజుకుంటున్నాయ్‌ ఖారీ కమతాలకే భవివ్యత్తు ఉందో లేక స్వల్ప కమలాలకే ఉందో కొలమే నిర్ణయిస్తుంది వేచి చూద్దాం ...”

చెబుతున్నది ఆపి, “ఇదుగో, కాఫీ పంపించే వేమైన్తా ఉందా” అనరిచాడు అలెర్జీ,

పైపు వెలిగించి మళ్ళీ తన ధోరణిలో ఉపన్మాసం కొనసాగించాడు.

“యంపీ గారూ ! ఒక్క విషయం మీరు [గహించాలి. వ్యవసాయం అవసాన దళలో ఉంది. సహాయం అందకపోతే ఆది సర్వనాశనమై పోతుంది. దాని వీపు మీద మొయ్యలేనన్ని బరువులు పడ్డాయి : పన్నులు, విదేశాలపోటీ, రోజు రోజుకు పెరిగిపోయే కూలిరేట్లు, సేద్యం నుంచి పర్మిశమళకి, స్టాక్‌ ఎక్సేంజికి తరలిపోయే పెట్టుబడి వగైరా వగైరా .. .. పై నుంచి కిందవరకు " అందరూ వాగానాలు

భూమి 81 చేసేవాశ్ళే! ఆ తరవాత రోడ్లమీద దమ్ము అణిగిపోతుంది. ఎక్కడ వేసిన గొంగళి ఆక్కడే ఉంటుంది. ఇవ్వాళ ఎవడైనా రైతు సాంతం మునిగిపోకుండా వున్నాడంటే తన సొంత డట్బో లేదా పరాయి వాళ్ళ డట్బో ఖర్చుచేసుకుంటూ పుట్టీ మునక్కుండా చూసుకుంటున్నాడన్నమాట ! నా దగ్గర కొద్దో గొప్పో ఉన్నది కాబట్టి నేను కొంత బాగానే ఉన్నా. మిగతా వాళ్ళు నూటికి ఆరు (ఫాంకులు వడ్డీ కట్టి డబ్బు అప్పు తెస్తున్నారు. వ్యవసాయంలో వచ్చేడి అందులో సగం ఉండదు. కాబట్టి వాళ్ళు దివాళా తీయ్యటం తప్పదు. రైతు అప్పు చెయ్యడం మొదలెట్టాడు అంటే, మునిగిపోయాడనే అర్థం. ఒంటీ మీద చొక్కా కూడా మిగలదు. ఈ మధ్య వారం విడిచి వారం ఆప్పుల పాలై. వీధిన పడ్డ కుటుంబాల్ని నేను చూస్తూనే ఉన్నాను. అప్పలిచ్చినవాళ్ళ ఒక కుటుంబాన్ని - మొగుడు, పెళ్ళాం, నలుగురు పిల్లల్ని వీధిలో నిఐబెట్టారు. పొలం=ప్కుటా. గొడ్డూ-గోదా, ఇల్లు వాకిలి సమస్తం జప్తు చేసుకున్నారు. ఇదీ పరిస్థితి! రైతులకు వ్యవసాయ రుణాలిస్తామని యీ [పభుత్వం ఎన్నాళ్ళబట్టి చెబుతా ఉ-ద? ఆ వాగ్గానం యేమయ్యింది! ఆరుగాలాలూ చెమటోడ్చి కష్టపడుతున్న వాశ్లే నీరసించిపోయారు. పెళ్ళాం, పిల్లల్ని కనాలంటే ఒకటికి రెండు సార్ద ఆలోచించుకుటోంది. బాబోయ్‌! పిలా వొద్దు, పీచూ వొద్దు! పుట్టి పుట్టటంతోటే ఆకల్లో మాడి భావటానికా మరో బిడ్డ 1 తింటానికి తిండి లేకపోతే మనుషులకు సంతానం కలగదు. ఈ జాతి పూర్తిగా పతనమై పోతుంది.”

అలెగ్గీ ఆపగానే, షెద్వీయ్‌ కాస్త ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. తెచ్చి పెట్టు కున్న నవ్పుతోఎ”మీరు మంచిగా కనపడే వేపు చూడ్డం లేదు” అన్నాడు యంపీగారు,

“ఈ పరిస్థితి ఇవ్వాశ్చీది కాదు. ఇప్పటికి ముప్ఫయి యేషగా ఈ కష్టాలు వెంటాడ్తున్నయ్‌. అయినా ఈ గడ్డని పట్టుకుని ఎందుకు వేళ్ళాడుతున్నానో అర్థం కాదు. హైరం మొత్తం తెగనమ్మి పారేసి వేరే పనేదయినా చూసుకుని ఉండాల్సింది. ఆదీ చెయ్య లేకపోయాను. ఎందుకని! ఒకటి, అలవాటు- రెండు, ముందుకాలం అందుబాటవుతుందనే ఆళ, ఇకపోడే ఇంకొక్క కారణం కూడా ఉండి సిగ్గు విడిచి చెబుతున్నాను. ఈ గడ్డ మీద వ్యామోవాం సాని దానిమీద తీపిలాంటిది. ఒకసారి ఈ వ్యామోహంలో తగులుకుంటే ఇక బైటపడేది కల్ల”

విని విని అతిథి అలసిపోయినట్టు కనిపించినా అలెడ్డీ కాఫీ తాగుతూ చాలా కాలయాపన చేశాడు. జేబులోంచి గడియారం బైటికి లాగి చైము చూసుకుని ఊలిక్కీ పడి నిలబడ్డాడు- “బాప్‌రే! రెండయింది. అవతల కౌన్సిలు మీటింగు ఉంది. రోడ్డు గురి-చి నిర్ణయం తీసుకోవాలి. రోడ్డు నిర్మాణానికయ్యే ఖర్చులో సగం మేం భరించ డానికి సిద్ధంగా ఉన్నాం మిగతా సగాసెకీి (ప్రకుత్వ సవాయం కావాలొఅన్నాడు

ఇెద్వీయ్‌ కుర్చీలోంచి లేఛాడు. చివరకి, విముక్తి దొరికినందుకు ఆయన

మనను? నంతోవంతో పొంగిపోయింది

85 భూమి

“ట్ర విషయంలో (పభుత్వ సహాయం అందేటట్లు నేను చూస్తాను. హడావుడి పడిపోతున్నావు కాబట్టి నా బండిలో రోన్స్‌ రావచు” అన్నాడు 'షెద్ప్వీయ్‌.

“భేష్‌ అంతకంటేనా!” అంటూ అలెగ్టీ ఐండి కట్టించటానికి బైటికి వెళ్ళాడు. 'షెద్వీయ్‌ రివ్వున వంటింటి గుమ్మం ముందు వాలాడు తలుపు తోసుకుని ఎకాయెకిని జాక్‌లిన్‌ ముందు నవ్యులొలికిస్తూ నిలబడ్డాడు. ఆమెని తెగమెచ్చుకుంటూ ముఖంలో ముఖం పెట్టొడు. ఆంతర్యంలో ఉన్నదంతా ఇద్చరూ ఒక గ్రాచూపులో విప్పి చెప్పుకున్నారు.

'షెద్సీయ్‌ బండెక్కి- కూర్చోగానే, జాక్‌లిన్‌ కాముదుని ఒక్క షణం ఆపి చెవిలో నోరుపెట్టి “చూశారా ! ఆయన మీకన్నా ఎంత మంచివాడో ! వంటింట్లో. దాచి పెట్టవలసినదాన్ని కాదని ఆయనంటున్నాడు" అని గుస గుస లాడింది.

బండి సాగాంంది. అలెగ్జి పొలాల మధ్యగా రోన్‌ వేపు ఐండి దౌడందుకుందిః కొద్దిదూరంలో రోడ్డు పక్కచేలో ఆయన ప్రాలేరు దారినపోయే ముగ్గురు రైతుల్ని శ్రీశేసి, దొర తెప్పించిన కోత మర గురించి ఎద్దేవ చేస్తున్నాడు కామందు రాకని గమ నించని పాలేరు నోటికొచ్చినట్టు వాగుతున్నాడు. అలెగ్గీ బండి ఆపించాడు

“చ్చూడండి. ఈ రావసి మరతో పనిచేయిస్తే గడ్డి మలమల మాడి పోవాల్సిందే. ఏమనుకున్నారో ! ఇప్పటికి మందలో మూడు గొ రెలు చచ్చిపోయినై”

ఏదో (కూర జంతువుని చూసినట్టుగా రైతులు దాన్ని పరీక్షగా చూసున్నారు. త ముగ్గుర్లో ఒకడు ““వీదోళ్ళ నడుం విరగ్గొబ్బటానికే ఈ రాషసపు పనులన్నీ. గడ్డి పనికే

మన ఆడోళ్ళని పిలవకపోతే వాళ్ళ గతేంటి 1” ఆన్నాడు.

“వాళ్ళ యవ్వారం దొర చూసుకుంటాడ్డే. ఒసే, దెయ్యం ! కదలవే!” అని పాలేరు మరని ఒక్క తోపు తోశాడు.

అలెగ్లీ కోపంతో భగ్గుమన్నాడు. కిటికీలో తలపెట్టి ఆర్పరేయ్‌, జెల్‌ ఫిన్‌, నిన్ను పన్లోంచి పీశేసున్నా(నా. ఫో ..* అనరిచాడు. "

పాలేరు కామందుని చూసి కొయ్యబారాడు. ఎద్దేవగా నవ్వుతూ ఆ ముగ్గురు రైతులు రోడ్డెక్కారు.

“ఇపుడు చూశారుగా! .. ఈ ఆధునిక యంతాలు వీళ్ళ పొట్టకొడుతున్నాయని ఎవరేనా అంటారా? నేను బూర్జువానని వాళ్ళనుకుంటారు. నా చేలో కన్నా మిగతా వాళ్ళ చేలల్లో బాగా పని చేస్తారు. దానికి తోడు ఇరుగు పొరుగు రైతులంతా నాకు వ్యతి రేకంగా వీళ్ళకి పురెక్కిస్తారు. వీళ్ళకి నేను పని చేతకాకుండా చెడగొడ, తున్నాననీ, ఇంకా కొద్ది కాలం గడిస్తే వెనకటి రోజుల్లో మాడిరి పని తెలిసిన వాడంటూ వుండనే వుండతనీ ఆ స్త్రమానం నన్ను ఆడిపోసుకుంటారు

బండి ఊళ్లో ప్రవేశించింది. మా[కోం ఇంట్లో విందు కుడిచి ఫాదర్‌ ఆవెగోవార్‌ బైటికి వస్తున్నాడు.

షెద్వీయ్‌ మనస్సులో మళ్ళీ ఎన్నికల చీకాకు మె5లింది.

“మన పల్లెల్లో ముత విశ్వాసాల పభావం ఎలా ఉంది?” అనడిగాడు అలెగ్టీని.

భూమి 688

“మామూలే. అంతా బైటికి నాటకం, ఆంతర్యంలో యేవీ. కేదు" అన్నాడు అలెగ్జీ నిర్భవ్యంగా.

మ్మాకోం ఇంటి ముందు అలెగ్గీ బండి ఆపించాడు. మ్మాకోం గుమ్మంలో నిలబడి ఫాదర్‌తో మాట్టాడ్డున్నాడు. అలెగ్దీ తన డిప్యూటీ మేయరు మా[కోంని యంపీ గారికి పరిచయం చేశాడు మ్మాకోం భార్య కొలీనా నీటుగా ముస్తాబై బైటకి పరుగెత్తుకొచ్చిండి పరెపలాడే సిల్కు బట్టల్లో సింగారాలొలకటోసే బెర్తాని ముందుకు తోసింద.

అప్పటి దాకా నిశ్శబ్దంగా, నిర్మానుష్యంగా వున్న (గామం షెక్వీయ్‌ రాకతో ఉలిక్కిపడి మేల్కొంది. రైతులు ఒక్కొారొక్కరే బైటికి వస్తున్నారు. అమ్మల కొంగు వొదలకుండా పిల్లలు మొహాలు రిక్కించి చూస్తున్నారు. లాంగెన్య్‌ కిటికీలోంచి మెడ లాపి బైటికి చూశాడు. పొగాకు తూస్తున్న అతని సరీమణి (కాసు అవతలికి తో సేసి బైటికి తొంగి చూసింది. (్రమేణా జనం పోగయ్యారు. (గామమంతా సందడిగా ఉంది.

“తమ లాంటి పెద్దలు ఇక్కడికి దయ చెయటం మాకెంతో గౌరవం ..” మాకోం తత్తరపాటుతో అదే మాట పదే పదే అన్నాడు.

షెద్వీయ్‌ ఇవేవీ వినిపించుకునే స్థితిలో లేడు. చృకాల్లాంది. బెరా కళ్ళలోకి చూస్తూ మరో లోకంలో ఉన్నాడు. బెర్తా తల్లి కొలీనా తన కూతురు వయస్సు, చగివిన స్కూలు ఇత్యాది వివరాలు ఏకరువు పెడుతోంది. బెరా తియ్యగా నవ్వుతూ, వయ్యా రాలు పోతూ ఆ పెద్ద మనివిని లోపలికి దయచెయ్యమని సగౌరవంగా స్వాగతం చెప్పింది,

“తప్పకుండా, తప్పకుండా అమ్మాయ్‌ 1” అన్నాడు షెద్వీయ్‌ మైకంలోకి జారిపోతూ.

ఈ లోపు ఫాదర్‌ సందు చేసుకుని అలెగ్జీకి తన విన్నపాలు వినిపించాడు. ఎప్పుడు మీటింగులో తమరు చర్చి విషయం చర్చకు పెట్టాలి చర్చి బాగు చేయించ టానికి కొంత మొత్తం వోటు చేయించండి. నిర్ణయం తెలిసే దాకా నేనిక్కడే వేచి వుంటాను.”

ఇడ్వియ్‌ ఆప్పడే బెర్తాతో కలిసి లోపలికి అడుగు వెయ్యబోతున్నాడు.. సైంధ వుడు లాగా ఫాదర్‌ అడ్డుపడ్డాడు. “వమించండి. తమరొక్క-సారి మా చర్చిని చూడా లని కోరిక, చాలా జీర్ణ దళలో ఉంది, తమరెలాగై నా పూనుకుని దాన్ని ఉద్ధరించే పుణ్యకార్యం చేబట్టాలి. ఇక్కడ నా మాట పట్టించుకునే నాధుడే లేడు ఆయ్యా, తమ రౌక్కసారి మా చర్చికి దయచెయ్యండి. నేను మిమ్మల్ని వేడుకుటున్నాను. ..”

యంపీ గారు యమ చికాకు పడిపోయాడు. ఎలా తప్పించుకోవాలా అని ఆలో చనలో ఉండగానే అలెగ్డీ ఊడిపడ్డాడు

“*మ్సీరు తప్పకుండా ఒక్కసారి చర్చి చూసి రావాలి. నా పవి పూర్తయ్యే దాకా మీకు కాలష్షేసమూ అవుతుంది. తర్వాత నన్ను ఇంటి దగ్గర దిగబెట్టవచ్చు” ఆనా? డు అలెన్షీ.

84 భూమి

యంపీ గార్కి వేరే మార్గం తోచక ఫాదర్‌తో కలిసి చర్చి దిక్కుగా దారి తీశాడు. ఇంకా జనం పోగయ్యారు. ఊళ్ళో దాదాపు మూడొంతుల జనం ఆయన వెనక నడిచారు. ఆయనకి తమ విన్నపాలు మనవి చేసుకోవాలని వాళ్ళ తహ తహ.

అలెగ్డీ, మ్మాకోంలు కౌన్సిల్‌ విలులో అడుగు పెళ్టేఓప్పటికే దెల్‌ ఓమ్‌, మరో ఇద్దరు నభ్యులు ఎదురు చూస్తున్నారు,

“ఆలస్యానికి మమించండి. యంపీ గార్ని విందుకు పిల్చానొ అన్నాడు అలెగ్జి సభ్యుల్ని ఉద్దేశించి.

ఎవ్వరూ ఏమీ మాట్లాడలేదు. అతని క్షమాపణని నాళ్ళు అంగీకరించారో. లేదో తెలీదు. జరుగనున్న ఎన్నికల పట్ల వాళకి గొప్ప ఆస్కక్రి ఉంది. అంచేత, వాళ్ళు తొందరపడి నోరు జారలేదు.

*ఆదంతా పోనీండి. మనం అయిడుగురమే అయిజే మీటింగుకు కోరమ్‌ లేదు” అన్నాడు వాళ్ళలో ఒక రైతు,

అంతలో లాంగెన్య్‌ రానే వచ్చాడు. మొట్టి మొదట అతను సమావేశానికి హాజరు కాకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడు. రోడ్డు నిర్మాణం గురించి అతనికి బొత్తిగా ఆసక్తి లేదు. తను వోజరవక పోతే ఆ _ప3పాదనని ఓటుకు పెట్టే ఆవకాళం కూడా ఉండదని అనుకున్నాడు కాని యంపీ గారు ఆ (గామాన్ని సందక్శంచిన సందర్భంలో కౌన్సిలు సమావేశం జరుగుశున్నందువల్స కథ ఎలా నడుస్తుందో చూదామనే కుళూవహలం చంపు కోలేక దానికి వోజరయ్యాడు.

అబ్రేష్‌ | ఇప్పుడు ఆరుగురు అయ్యాం. నిర్ణయాలు తీసుకోడానికి ఏ ఇబ్బంది లేదూ అన్నాడు మేయర్‌ అలెర్జీ ఉత్సాహంగా.

కౌన్సిలుకు కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తున్న లొకే చంకలో మినిట్స్‌ పుస్తకం పెట్టుకుని ముటమ టలాడే మొహంతో వచ్చాడు.

"ఇక మనం సమావేశం (ప్రారంభిద్దాం అన్నాడు అలెగ్జి.

లొకే ఓ అర్జీ మేయరు గారికి అందించి అయన చెవిలో ఏదో గున గునలాడి శీవిగా బైటికి వెళ్ళిపోయాడు.

అలెగ్దీ ఆ లేఖాంశాలు సభ్యులకు చదివి వినిపించాడు. లొకే తమ వినియోగించే కాలాన్ని, (శమని కనిపెట్టి వేతనం పెంచమని ఆ అర్జీలో మనవి చేసుకున్నాడు. తమ స్థానిక సంస్థ నిరుల్లోంచి (స్రాంకు ఖర్చు పెట్టాలన్నా వాళ్ళు లో;స్తారు. శమ స్వంత కేబుల్లోంచి ఖర్చు పెడుతున్నట్టుగా విలవిల లార్తారు.. ముఖ్యంగా, [గౌమ మాఠళాల నిమిత్తం ఇంకా ఒక్క పెసా ఎక్కున ఖర్చు పెట్టటానికి వాళ్ళు సుముఖంగా లేరు. లొకే అర్జీని చర్చించకుండానే బుట్ట దాఖలు చేశారు.

“సరే. అతణ్ని మరి కొంత కాలం ఓపిక పట్టమని చెప్పేదాం ఇక రోడ్డ నిర్మాణం గురించి చర్చిద్దాంో అన్నాడు అలెర్జీ.

“మేయరు గారికొక చిన్న మనవి. ఫాదర్‌ ఆదె గోదార్‌ విషయంలో రెండ

భూమి 8 ముక్క-లు మాట్టాడ్రాను'' అన్నాడు డెప్యూటీ మేయరు మ్మాకోం-

అలిగ్జీ ఉలిక్కి పడ్డాడు. ఫాదర్‌ గోచార్‌ డెప్యూటీ మేయర్‌ ఇంట్లో భోజనానికి ఆగిపోవటంలో గల అంతర్యం ఆతనికిప్పుడు బోధపడింది

“ఇందులో చర్చించాల్సిందేమీ లేదు. కౌన్సిలు ఈ విషయంలో ఎన్నడో నిర్ణయం తీసుకుంది ఇకపోతే, రోడ్డు గురించి మవం ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి, దెల్‌ ఓమ్‌! దయచేసి లొకేని పిలవండి- పొద్దు పోయే. దాకా మనం అతని అర్జీ గుంంచే తర్షన భర్ణనలు చేసామనుకుంటన్నాడా యేం అన్నాడు మేయరు వెటకారంగా.

మెట దగ్గర నిలబడ్డ లొకే గంభీరంగా మొహం పెట్టి లోపలికి వచ్చాడు. తన

అర్జీకి పట్టిన గతి అతనికింకా తెలీదు. అంచేత కొంచెం చిరాగ్గా ఉన్నాడు. అలమార్జోంచి రోడ్డు ప్పాను బైటికి తీసి బల్లి మీద పరచాడు.

సభ్యులందరికి ఆ ప్లాను కొట్టిన పిండే. ఏళ్ళ తరబడి అ పాను వాళ్ళ చేతుల్లో నలిగింది. అయినా, ఒకర్నొకరు తొసుకుంటూ బిల్స్‌ మీడి కెగబడ్డారు.. రోడ్డు నిర్మాణం వర్తి జ.గే [పమోజనాల్ని మేయరు ఏకరువు పెట్టాడు. రోడ్డు గనక పడితే అది తన ఫారం ముందు నుంచి పోతుంది, దెల్‌ ఓమ్‌, మ్మాకోం లక్కూడా దానివల్ల చాలా మేలు కలుగుతుంది. కాబట్టి, ఆ ముగ్గురు రోడ్డు నిర్మాణానికి అనుకూలురు. లాంగెన్మ్య్‌కి ఆ రోడ్డు పడ్తం ఇష్టం లేదు. హాజరైన సభ్యుల్లౌ తనతో పాటు మరో ఇద్దరు గనక రోడ్డుకు వ్యతి కేకంగా ఓటు చేస్తే బలం నరి సమానమవుతుంది. అలెగ్జీ చిటపటలాడాడు.. దాని మీద ఘాటుగా చర్చ మొదలయింది.

=ప్రవి;టీ రోడ్డు వల్ల ఉపయోగం 1 ఏం ఒరిగి ఒళ్ళో పడుతుంది! ఏదో ఒక రోడ్డంటూ ఇప్పటికుందిగా. సరదా కోసం డబ్బు అర్బెయ్యాలసి తప్ప మరేంటిది 1 కాకుల్ని కొట్టి గద్దలకు వెయ్యటం అంటే ఇదే.... మ్మాకోం 1 రోడ్డు కోసం సీ భూమి ఉచితంగా ఇసానని లోగడ వాగ్దానం చేశావ్‌, మం దాని మాటేమిటి!” అనడిగాడు లాంగన్య్‌,

ఇది లాంగెన్య్‌ తన (పత్యర్థి మీద (పయోగించివ కుయుక్తి. లోగడ మాట వరసకి చేసిన వాగ్దానం ఏకు మేకయ్యే సరికి మ్మాకోం కంగారు పడిపోయాడు.

“నేనా? నేనేమీ అటువంటి. వాగ్గానం చెయ్యలేదే ! ఎవరు చెప్పారు నీకు?” అని మ్మాకోం (బవ్మోండంగా బొంకాడు.

“ఎవరా ॥ నువ్వు. దేవుని సాశ్షిగా నువ్వు వాగ్దానం బేళావ్‌. అందుకు సాక్షులు కూడా ఉన్నారు. ఆనాడు లొకే అక్కడే ఉన్నాడు. యేమయ్యా! ఆరోజు ఈ పెద్ద మనిష్‌ అలా అని వాగ్గానం చేశాడా లేదా ?” అవడిగాడు లొకే వేపు తిరిగి.

అశలు తన మొర విన్నారో లేదో తెలీక లొకే మవి చిరాగ్గా ఉన్నాడు- ఇప్పుడీ కుక్కల కొట్టాటలో తను తల దూర్చాలట |! లొకేే జవాబు చెప్పకుండా తల తిప్పేసు కున్నాడు

నర్రే ఇక్కడ నీతి, న్యాయం అనేవి తగలడి పోయాక ఏ అడవుళక్లోనో తల

86 భూమి దాచుకోవటం మేలు. మీ రోడ్డుతో నాకు సంబంధం లేదు. ఇది కేవలం పట్ట పగటి దోపిడొ అనరిచాడు లాంగెన్య్‌.

పరిస్థితి చెయ్యి దాటి పోతోందని (గహించిన అలెగ్జీ తెలివిగా కలగ జేసుకుని, “ది మన వ్య క్రిగత విరోధాల్ని తవ్వుకునే సందర్భం కాదు. (ప్రజలందరి సౌకర్యాన్ని ఉద్దేశించి చేపట్టాలనుకున్న కార శ[కమం ఇది. (పణాకేమం మనం దృష్టిలో పెట్టుకోవాలొ అన్నాడు గంభీరంగా.

“బాగా చెప్పారు. కొత్త రోర్డు పడితే యావన్మందికి సౌకర్యంగా ఉంటుంది. ఈ సందర్భంలో ఒక్క మాట మనవి చేస్తాను. సగం డబ్బు మనం పెట్టుకుంటే మిగతా సగం వ్రళుత్వం భరిస్తుందని లోగడ చెప్పారు మరి, (ప్రభుత్వం ముందుకు రాకపోతే ఈ పతిపాదనని ఓటింగుకు పెట్టటం, ఇంత సమయాన్ని వృధా చెయ్యటం ఇవన్నీ ఎందుకు ?* అన్నాడు దెల్‌ఓమ్‌. ,

ఎంతో సేపటి నుంచి మనస్సులో దాచుకున్న అతి ముఖ్యమైన వార్తని ఎప్పుడు బైటికి కక్కేద్దామా అని కాచుకుని కూర్చున్న ఆలెగ్జీకి ఇప్పుడు సమయం కలిసి వచ్చింది.

“ఈ విషయంలో మీకొక కుభవార్త వినిపిస్తాను. ఇందుకయ్యే అర్బ్చులో (పళ త్వం సగం భరించేటట్లు చూసే పూచీ తినదని మన యంపీ గారు ఈ ఉదయం నాకు మాటిచ్చారు, ఆయన చ్మకవర్తి గారి కెంత సన్నిహితుడో మీ ఆందరికీ తెలుసు.”

లాంగెన్య్‌ దిమ్మరపోయాడు, ఆ మాటతో సభ్యుల మొహాలు వికసించినై. కాని తీరా తీర్మానాన్ని ఓటింగుకు పెడితే ఎవగెట్టా ఓటు చేస్తారో తెలీదు. అలెగ్జీ లేచి కిటికీ వేపుకు వెళ్ళితల బైటికి పెట్టి కొని కేబుల్‌ బేక్యూని శేశేణడు.

“అర్జంటుగా మన చుసలాయన లోస్వేని కేశేసుకురా” అని పురమాయింబాడు.

లోస్వే వయస్సు చెల్లిన ఓ చెవిటి రైతు, మాకోంకు పెత్తం్మడి వరస ఆతనికి కౌన్సిలు సమావేశాలకి హా*ఎరయ్యే అలవాటు లేదు, మేయరు గారు ఎంత చెప్తే ఆంత!

పది నిమిషాల్లో లో స్వేని వెంట బెట్టుకుని బేక్యూ పచ్చాడు. అలెగ్జీ ఆతిని చెవిలో రోడ్డు గురించి గట్టిగా ఆరిబాడు. ఓటింగు శూర్తయింది, రోడ్డు నిర్మాణానికి అను కూలంగా. ఆరు ఓట్టు పడ్డాయి. (ప్రతికూలంగా ఒకే ఒళ్క- ఓటు పడింది. అది లాంగెన్య్‌ది.

సమావేశం ముగిసింది. అందరూ మినిట్స్‌ బుక్కులో చ్మేవాలు చేశారు, ఎవరి దోవన వాళ్ళు నిళ్శబ్దంగా న్మివ్కమించారు. కనీసం పరస్పరం కరస్తర్శకూడా చేసుకోలేదు.

అలెగ్గీ చటుక్కున లొకే వేపు తిరిగి "మరచాను సుమా! జీతం పెంచమని నువ్వు పెట్టుకున్న ఆర్జీని సభ్యులు తోసేశారు. స్కూలు కోనం ఇప్పటికే బాలా మొత్తం ఖర్చవుతోందని కౌన్సిలు అభ్మిపాయ పడింది” అన్నాడు.

ఆ చావు కబురు చల్లగా చెప్పి అలెగ్టి కూడా బైటికి వెళ్ళిపోయాడు.

భూమి 87 ఎల్రేక్రి మూక ! ...మీ పందుల దొడ్డల్లో దూరి పండుకోండిక!” అనరిబాడు లొకే కోపం పట్ట లేక. సమావేళం దాదాపు రెండు గంటలసేపు నడిచింది. షెద్వీయ్‌ ఒకసారి ఊరు చుట్టేసి, చర్చీ చూసేసి టౌను వోలుకు తిరిగి వచ్చాడు. ఫాదర్‌ గోదార్‌ చర్చిలో ధి లమై పోయిన పై కప్పు, పగిలిపోయిన కిటికీలు, సున్నం రాలిపోయి వికారంగా తయారైన గోడలు చూపించాడు. ఊరి వాళ్ళు పసరు, పాచీ పేరుకుని పనికి రాకుండా పోయిన చెరువు చూపించారు. వాగు గట్టున బట్టలు ఉతుక్కుందుకు పకడ్పందీగా ఒక షెడ్డు వేయించాలని విజ్ఞపి చేశారు కొందరు. తమ ఇళ్ళముందు. రోడ్డు వెడల్పు చేస్తేనే గాని బప తిరగవని మొర పెట్టుకున్నారు మ.కొందరు చివరికి ఓ అవ్వ యంపీగార్ని ఇంట్లోకి లాక్కుపోయి లావుగా ఉబ్బిపోయిన తన కాళ్ళు చూపించి, “బాబూ! తమరెలా గైైనా పల్నంలో దీనికేదైనా మందు చూపించి పెట్టాలి” అని వేడుకుంది, యంపీగార్కై మతిపోయింది, చివరికి, మంచిగా చిరునవ్వు నవ్వి అన్నిటికీ ఊ కొట్టి, అందరికీ అన్ని వాగ్గానాలూ చేసి బై ఓపడ్డాడు. యంపీ గారు ఎంత మంచివారు! పేదోళ్ళ కష్టాలు ఎంత మంచిగా ఆలకించాడు ! “మరిక మనం బైల్దేర్హామా?!” అనడిగాడు అలెగ్జీ, అప్పుడే మ్యూకోం భార్య కొలీనా, కూతురు బెరా గుమ్మంలోకి పరుగెత్తుకొచ్చి ఒక్క షణం యంపీ గార్ని లోనికి దయచెయ్యమని ఒత్తిడి చేశారు. ఆయన పరమా నంద పడిపోయి, బెరాని కళ్ళతో తాగేస్తూ, కాలు లోపలికి పెట్టటొయాడు. “అబ్బే ! ఓవ్వాళ టైము లేదు. ఇంకోనాడు చూద్దాం అంటూ అలెగ్గీ అడ్డు పడ్డాడు. యంపీ గారు ఉసూరు మంటూ నీరసంగా బండిలో కూలబడ్డాడు. చర్చికి సంబంధించి కౌన్సిలు నిర్ణయం యేమైందో వినాలని ఫాడర్‌ గోదార్‌ పరుగు పరుగున బండి దగ్గరకొచ్చాడు. అలెగ్డీ మొండి. చెయ్యి. చూపించాడు. బండి వేగంగా కదిలి పోయింద. ఫాదర్‌. గోదార్‌ నిరాశతో ఒంటరిగా నిలబడిపోయాడు, రోన్య్‌ నుంచి లుద్వాయాం దాకా కాళ్ళీడ్చుకుంటూ నడవక తప్పదు కాబట్టి మెల్లగా సాగారాడు. పదిహేను రోజుల తరవాత ఎన్నికల ఫలితాలు బ్లైట పడ్డాయ్‌. అత్యధిక మెజారిటీతో షెద్వీయ్‌ యంపీగా ఎన్నికయ్యాడు. లోగడ వాగ్దానం చేసిన మేరకి రోడ్డు నిర్మాణానికి (పభుత్వ సల్సిడీ (గాంటు చేయించాడు. రోడ్డుపని వెంటనే మొదలయింది. పని మొదలు పెట్టిన నాటి సాయంతం నీలాటి రేవులో పూచిక పుల్పలాంటి బేక్యూ భార్య నడుం మీద చేతులానించి ఎడతెరిపి లేకుండా గలగలా మాట్టాడేస్తోంది. మ్మాకోం భార్య కొలీనా చెవులు రిక్కించి వింటూ. నిలబడింది. రోడ్డు పడుతుందినే వార నీలాటి రేవు ముచ్చట్లలో పెద్ద విప్రవం తెచ్చింది. రోడ్డు పడితే ఎవరెవరి స్థలాలకు, పొలాలకు ఎంతెంత పరిహారం ముడుతుందనే చర్చ తప్ప వేరే (ప్రసకక్రి రాలదు. ఆ

88 భూమి అదృష్టం తమకి పట్టలేదే అని కడుపు మండినవాళ్ళు ఎన్ని కారుకూతలు కూశారో ఆ సీలాటి రేవే సాక్షి. లాంగెన్య్‌ భార్య ఫ్లోరా, మా[కోం భార్య కొలీనాల మధ్య పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమంటున్నది. ఆ అగ్నికి వాయువులాగా బేక్క్సూ భార్య తోడయింది.

“యేవమ్మోయ్‌, కొలీనా! ఆ ఫ్లోరా వీ గురించి ఎన్ని కూతలు కూసిందో తెలుసా? మీ ఆయనా, ఆ మేయరూ కూడబలుక్కుని లాభాలు గుంజుకుంటానికి ఈ తంతు నడి పిస్తున్నారంట! మీ ఆయనకి రెండు మొహాలంట!*

అమ్మలక్కలు నడుం మీద చేతులానించి, బిందెలు నిండిపోయిన సంగతికూడా పట్టించుకోకుండా ఆ చోద్యం వింటున్నారు. అదే సమయంలో ఫ్లోరా బీందె చంకన పెట్టుకుని నీలాటి రేవులో అడుగుపెట్టింది. ఫ్లోరా కంటపడ్డంతో టే కొలీనాకి శివమెక్కింది. నీ కూతురు రంకు ముండంటే, నువ్వు తార్పుడుగ త్రెవి ఆంటూ ఇద్దరూ మాటల ఈ బెల్తో ళూట్లు పొడుచుకున్నారు.

*అమ్మో ! అమ్మో! ఎంత తేగిడిసిన ముండ 1!” ఆంటూ కొలీనా గుండెలు బాదు కుంగి. ఇద్దరూ జుట్టూ జుట్టూ పట్టుకున్నారు. అంతలోనే బేక్యూ భార్య మరో వార్త చెవిలో వేసింది. “మోషే కూతుళ్ళకి అయిదొందలు పరిహారం ముడుతుందట!”

తగాదా ఇట్టే సద్దుమణిగింది. అంతా పాత పగలు మర్చిపోయి విందెలెత్తుకున్నారు. బొను! మోషే చేని పక్కగానే రోడ్డు పోతుందట ! గణానికి ఫాంకు. అదృష్టం అంటే వాళ్ళదే ! దేనికైనా పెట్టి పుట్టాలి! ...

“లిజాకి బిడ్డడున్నా పెళ్ళి కాదనే చింతలేదు. మొకానికి ఆ సర్హారుగాడ్‌ బ్యుర గొప్పదే. ముందే ఇదంతా వాడికీ తెలసుకాబట్లే, చాన్ని పట్టుకుని వేళ్ళాడుతున్నాడు!” ఆంది ఫ్లోరా.

“నేనే ఏలుకుంటాననీ బ్యుతో మళ్ళీ రంగంలోకి దిగకపోతే మరంతే. రోడ్డువల్ల బ్యుతో స్థలానిక్కూడా బాగానే గిట్టుబాటవుతుందొ అంది కొలీనా.

వేక్యూ భార్య వెనక్కి. తిరిగి చూసి, “ష్‌ -. ఊరుకోండల్లా” అంది.

లీవా కూజా ఊపుకుంటూ వాుషారుగా నీలాటి రేవు వేపు వసోంది. బావి దగ్గర బార్డు లీరిన అమ్మలక్కలు ఒక్కొక్కరే ఇంటి దోవ పట్టారు.

క్షే

లిజాకున్న రెండావుల్లో ఒక దానికి ఈతలు నిలిచి పోయినై. సంతకుపోయి వేరే ఆవుని కొని తోలుకు రొవాలని అప్పా చెల్లెళ్ళు నిశ్చయించుకున్నారు.. ఫారం బళ్ళలో ఒక బండిని తోలుకుని తోడుగా వస్తానని జాన్‌ మాట యిచ్చాడు. ఆతను

భూమి 809 లిజాని పెళ్ళాడ బోతున్నాడన్న వార్త కామందు చెవుల్లో కూడా పడింది కాబట్టి ఆయన బండి విషయంలో అభ్యంతరం పెట్టలేదు.

బ్యుతోని మరుసటి వారం కలిసి పెళ్ళికి సంబంధించి అన్ని విషయాలు ఆర మరికల్రేకుండా మాట్లాడితే సరిగదా అని జాన్‌ లిజాకి హామీ ఇచ్చాడు. అటో ఇటో అచ్చితంగా నిర్ణయించుకో వాల్సిన సమయం వచ్చింది.

మధ్యాహ్నం ఒంటి గంఓకి బండి బై ల్టేరిండి. జొన్‌ ముందు కూర్చున్నాడు, పక్కన లిజా, వెనక (ఫాంస్వాజ్‌. మధ్య మధ్య జాన్‌ వెనక్కి. తిరిగి చూస్తూ (ఫాంస్వాజ్‌ కేసి చిరునవ్వులు నవ్వుతున్నాడు. ఆమె మోకాళ్ళు అతని వీపుని వెచ్చగా నొక్కుతున్నాయ్‌. ప్చ్‌! ..ఆమె తన కన్నా పవ హేనేళ్ళు చిన్నది కాకపోతే ఎంత బావుండేది అని ఉసూరుమన్నాడు. ఆలోచించి ఆలోచించి చివరకి లిజాని చేసుకోడానికే రాజీపడ్డా, మరదలు పిల్ల (ఫాంస్వాజ్‌ తమ ఇంట్లోనే మసలుతుంటుంది గదా అన్న భావం మనస్సుకి ఊరట కలిగించింది.

బండి ఐ స్రీ పొలిమేరల్లోకి (పవేశించగానే. జాన్‌ పగ్గాలు గట్టిగా లాగి పట్టు కున్నాడు. స్మశానం పక్కన గుట్టన్మిటంగా ఉంటుంది. ఐహు జ్యాగత్తగా బండి కిందికి తోలుకొచ్చాడు.

ఈళ్లో చౌరాస్తా దాకా వచ్చి, పక్కన న్మతంలో దిగాలని అనుకున్నారు. అంతలో హఠాక్తుగా జాన్‌కు బ్యుతో కనిపించాడు. కొద్ది దూరంలో గబగబా నడుచు కుంటూ పోతున్నాడు.

“అరే! బ్యుతో లాగా ఉన్నాడే!” అన్నాడు జాన్‌,

“అతనే. వకీలు గారింటికి పోతున్నట్టుగా ఉన్నాడు. తన భాగం తను తీసేసు కుంటాడా యేం?” అంది లిళా.

“వాన్‌ చర స్నకోల చర్‌ మనిపించి ఆ జిత్తుల మారి గురించి ఎవరు మాిం యేం చెప్పగల్డురు?” అన్నాడు నవ్వుతూ,

నిజానికి బ్యుతో వీళ్ళని దూరం నుంచే ఆనవాలు పట్టాడు. అయినా చూడనట్టు నటిస్తూ ముందుకి సాగిపోయాడు. అతను దాటిపోవటం చూస్తూ లిజా, జొన్‌ లిద్దరూ “ఆటో ఇటో ఈ రోజు తేలిపోవాలి అనుకున్నారు మనన్సులో. స్మతం ఆవరణలో జాన్‌ బండి నిలిపాడు. అప్పటి దాకా ఒక్క- మాటయినా మాట్లాడకుండా మౌనంగా కూర్చుండిపోయిన (్రాంస్వాజ్‌ ఐండిలోంచీ కిందికి దూకింది. ఆవరణ యావత్తు అప్పటికే జనంతో, ఐక్ళతో కిటకిట లాడిపోతోంది,

జాన్‌ బండి విప్పి గురాన్ని అవతల కొట్టంలో కట్టేసి వచ్చి “ఎటు వెళ్ళాం?” అనడిగాడు.

“రిన్నగా సంఠకే అన్నారు అప్పా చెల్లెళ్ళు

కాని, తిన్నగా పకువుల సంతకి దారి తియ్యకుండా పళ్ళ దుకాణాలు, కూర గాయల కొట్టు ఇరువేపులా బారురీరిన పెద్ద బజార్జో ముగ్గురూ కాస్సేపు సరదాగా తిరి

థిఖ భూమి గారు. నల్ల ప్యాంటు మీద నీలం రంగు అంగీ వేసుకుని, నెత్తిమీద సిల్కు టోపీ పెట్టుకుని జాన్‌ హుషారుగా ఉన్నాడు. పట్నం వచ్చే బులపాటంలో లిణా, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ లు కూడా ఉన్నంతలో మంచివి వేసుకుని నీటుగా ముస్తాబై వచ్చారు. ఐవారంతా తొడ తొక్కిడిగా వుండి, ముగ్గురూ చెట్టా పట్టాలు వేసుకుని నడిచే వీల్లేక ఒకరి వెనక ఒకరు నెమ్మదిగా జనాన్ని తప్పించుకు.టూ నడవాల్సి వచ్చింది. రెండు ఎట్టల నిండా ఆకు కూరలు, బీన్సు, పళ్ళు నింపుకుని, చేతులు పీక్కుపోతున్నా పళ్ళు బిగబట్టి మోస్తూ ల్మఫ్రీమా కనిపించింది. ఇంకా మూడు కుందేళ్ళని కూడా అమ్మకానికి తెచ్చి-ది,

ముగ్గురూ అ బజారుదాటి కోళ్ళ సంత గుండా నడుచుకుంటూ. పశువుల సంతకి చేరారు. శనివారం ఊళ్లో పని ఉండదు కాబట్టి కూలి పని కోసం ఐస్సీ కొచ్చిన పాల్మీరు నడుం వింగేలా కోడి గుడ్డ లోడు మోస్తూ కనపడింది. రోన్‌ నుంచి ఇంకా చాలా మంది సంతకి వచ్చారు. నాలుగు ధాన్యం సంచులు వేసుకుని లాంగెన్య్‌ కూడా వచ్చాడు. విసుక్కుంటూ, కసురు కుంటూ అలెగ్గీ కూడా కనిపించాడు. ధాన్యానికి ధర లేదు. కొంచెమైనా పెరుగుతుందేమోనని రై తులు కనిపెట్టుక్కూర్చున్నారు. ఆడకాడికి థర మందగించి పోవటంతో వాళ్ళు దగులుగా, విసుగ్గా ఉన్నారు.

“అదిగో, పెద్దమ్మ !* అనరిచారు అప్పా చెల్లెళ్ళు.

రోజ్‌ తన కూతురు ఫాన్లీ వెంట బండి మీద బసీ వచ్చింది. కళ్తులు, కర్తెర్తు పడును పెట్టి వాడి ముందు నిలబడ్డ అమ్మా కూళుళ్ళని లిజా, (ప్రాంస్వాజ్‌ లు కుశల [ప్రశ్నలు వేశారు. లిజా ఆవుని కొంటానికి వచ్చిందని తెలిసి, ఆ ఇద్దరూ కూడా వీళ్ళతోపాటు ముందుకు సాగారు,

పశువుల సంతలో ఒక వేపు గ్భురాలు, మరో వేపు ఆవులు అమ్మకానికి సిద్ధంగా బారు తీరి ఉన్నాయ్‌. కొతాంకీన్‌ జాతి అవుని చూడ్డం తోటే అందరూ ఒక్క షణం నిలబడ్డారు. దానికేసి పరీక్షగా చూశారు. నాలుగు జతల కళ్ళు ఆ ఆవు చర్మం అడుక్కి- దిగిపోయాయి. దాన్ని సంతకు తోలుకొచ్చిన రైతు ఇల్లాలు ఎటు వేపో చూసోంది. ఫానీ ముందుకు వంగి లిజా చెవి కొరికింది. ముసలావిడ రోజ్‌, (ఫాంస్వాజ్‌లు మాట పైకి వినరాకుండా ఏదో చెప్పుకున్నారు. మరుక్షణం అందరూ మౌనం ధరించి అవుకేసీ కళ్ళ్శపష్పగించారు.

“ఎంత?” అనడిగింది లిజా చటుక్కున.

“నాలుగు వందలు” అంది రైతు లాలు,

ఆ మాటకి దిమ్మరపోయినట్టు నటిస్తూ అందరూ ఒక అడుగు వెనక్కి. వేశారు. జాన్‌ కోసం లిజా దిక్కు-లు చూసింది. బ్యుతోతో కలిసి కబుర్లు చెబుతూ తను వెనకే నిలబడ్డాడు వొన్‌. బ్యుతోని చూసి అంతా ఆళ. ర్యపడ్డారు. భాగాల పంపకంలో తగవు లొచ్చి పరస్పరం మొవోలు చూసుకోక రెండేళ్ళు గడిచినా, నిన్ననో మొన్ననో విడిచి పెట్టి వెళ్ళినట్టుగా అమ్మకేసి, అక్క-కేసి నవ్వుతూ చూశాడు. రెండేళ్ళ తగవుని మర్చి పోయినట్టుగానే వాళ్ళూ అతనికేసి నిర్వికారంగా చూశారు. వీడుగాని వకీలుగార్ని కలిసి

భూమి | వచ్చాడా యేం అని తల్లి కొడుకు వేపు పరీక్షగా చూసింది. అతని మొహంలో మ భావమూ కనిపించలేదు. అతనూ మాట బైటికి పొక్కనీలేదు. “ఏం ల్రిజా ! అవుని కొంటున్నావంట 1 జాన్‌ చెప్పాడులే. ఇందాక మీరు చూళారే, దాన్ని మించింది మరి ఈ సంతలో లేదు అన్నాడు బ్యుతో. “నా లుగొందలు ఖరీదుకి మా కెందుకు?” అంది (ఫాంస్వాజ్‌ “నీకై శే నాలుగొందలు, మరదలా!” అంటూ బ్యుతో వోస్యంగా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ వీపు మీద చరిచాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ కోపంతో తిరగబడి “నా జోలికి రామోక,. మగవాళ్ళతో సరసా లాట్టం నాకు అలవాటు లేదు” అని కస్సుమంది బ్యుతో ఇంకా పగలబడి నవ్వాడు, లిజా మొహం పాలిపోయి తీవ్రంగా చూసింది. *ఈ బేరసారాల్లో నన్నూ ఒక చెయ్యి వెయ్యమంటావా, లిజా? మూడొందల కప్పిసా. ఎంత పందెం? అయిదు ఫ్రాంకులు సరేనా [ అఫ్యర్రే' అంది లినా, పక్కన నిలబడ్డ అతని అక్క, అమ్మకూడా తలలూపార. గీసి గీసి జేరం చెయ్యటంలో ఆతని నేర్పరితనం వాళ్ళకి తెలుసు. అంచేత వాస అతనికి కాస్త వెనగ్గా నిలబడ్డారు. అతను అవ్వతో బేరానికి నాలుగడుగులు ముందుకి వేశాడు. వచ్చే పోయే జనంతో పళువుల సంత మహి రద్దీగా వుంది. పైన ఎండ మండి పోతూ వుంది. ఎండకి ఆగలేక కొందరు ఆవతల నిమ్మచెట్ట నీడన నిలబడ్డారు. సంత మొదలై గంటకి పైగా దాటింది. ఒక్క కొనుగోలు జరగలేదు_ తెరిపి లేకుండా బేరొ లడిగే వాళ్ళ అడుగుతూనే వున్నారు. మళ్ళీ మళ్ళీ ఆలోచించుకుంటున్నారు. “అవ్వా 1! ఎంతకిస్తావ!” అనడిగాడు బ్యుతో ఆ రైతు యిల్లాల్ని. ఆవిడి అరని వాలకం గు ర్తుబట్టి “*న్సాల్సగొందలు'' అంది నిదానంగా. ఆవిడ మాటని పరిహాసంగా తీసుకుంటున్నట్టు నటిసూ, వెనక నునిలా మౌనంగా కూర్చున్న ఆమె పెనిమిటితో ఎక సెక్కం ఆడాడు, “ఏం ముసలయ్యా! ఈ అవ్వకూడా నీకు ఆ రేటుకే ఒళ్లో వాలిందా!” అని ఎత్రి పొడిచాడు. ఒక వేపు పరాది కాలామ్తూనే, మరో వేపు అతను ఆవుని పట్టిపట్టి పరీష్ష చేశాడు. సన్నటి తల, చిన్న కొమ్ములు, పెద్ద కళ్ళు, సరిపడా పొట్ట, గీతలు గీసినట్టు పెకి కనిపిందే ర క్రనాళాలు, పల్చటి పొడుగాటి తోక ... (శేప్టమెన పాడి ఆవు కుండవలసీన అన్ని లషణాలు ఉన్నాయ్‌. బ్యుతో వొంగి పొదుగు పొడుగు పరీక్ష చేశాడు మొనలు పట్టుకుని చూళాడు. మలుగులు మీడ చెయ్యి వేసి ఎముకల గట్టిదనం పరీక్ష చేశాడు “నాలుగు వందలే ? నాతో పరాచికం ఆట్టం లేదు గందా! మూడు వందలకన్నా ఎక్కువ చెయ్యదు" అన్నాడు బ్యుతో.

9లి భూమి ఇంకా అతని పరీక్ష పూర్తి కాలేదు. అతని చెయ్యి మలుగులు మీంచి కిందికి దిగి ఊరువులు మధ్య గులాబీ రంగు చర్మాన్ని తడిమింది. ఆతను చాలా సంతృ ప్రిపడ్డాడు,

“మనం మూడొందలనుకున్నాం గదా!”

“కాదు నాలుగు వందలు అంది అవ్వ,

బ్యుతో మొహం తిప్పుకుని వెళ్ళిపోవటానికి సిద్ధపడ్డాడు. ఆవిడ మొగుడికేసి ఓ చూపు విసిరి “ఆగు!” అని కేకేసింది బ్యుతోని.

“ఇట్టొాంటీ మంచావు మళ్ళీ దొరకదు. ఎక్కడా ఒక్క లొసుగు లేదు, రేపు ఆదివారానికీ రెండేళ్ళు నిండుతై. రెండు వారాల్లో పే యీన్తుంది. నువ్వు వెతుకులాడేది ఇట్టాటి దాని కోసవేగో అంది,

“నువ్వు ఎన్నయినా చెప్పు. మూడొందలు దాటి పెసా పెద్చివ్వను” అన్నాడు బ్యుతో మొండిగా.

“అబ్బాయ్‌! ఆఖరి మాట. మూడొందల యాల్లై పడేసి తోలుకుపో” అంది ఆవ్వ.

బ్యుతో ఆగి మళ్ళీ ఆవుని పరీక్ష చెయ్యటం మొదలు పెట్టాడు. మరీ బక గాగొ ఉంది!.... లోగడ రోగంతో తీసుకుందో యేమో ఇంకా రెండేళ్ళు ఉట్టినే మేపాలి! ...కాలు కూడా ససిగా లేదు! కుంటీదా యేం! లేనిపోని అబద్భపు కూతలన్నీ కూళాడు. ఆవిడకి చిరాకెత్తించేసి మతి పోగొట్టే దాకా అడ్డ దిడ్డంగా మాట్లాడం మానలేదు.

“మూడొందలు ఏమంటాప్‌

“మూడొందల యాతైకి పెసా తగ్గడు.”

బ్యుతో విసవిసా అవతలికి నడిచిపోయాడు. ఆడవాళ్ళని కలిసి తన ఎత్తు పార టోతోందని చెప్పాడు. వేరే ఆవుల్ని చూసొచ్చి మళ్ళీ మొదటి అవ్వ దగ్గరకే వచ్చాడు,

“షచ్చే బేరమేమైనా ఉందా లేదా చెప్పవమ్మా !” అన్నాడు.

“మూడొందల యాభ్రేకి తగ్గనని చెప్పాగా.”

బ్యుతో తన బృందాన్ని వెంట బెట్టుకొని కాస్సేపు అటూ ఇటూ తికిగి మళ్ళీ మొదటి చోటికే వచ్చాడు. మళ్ళీ బేరం మొదలైంది. అప్పుడే ఆవు పేడ కడి వేసింది,

““ఏవమ్మోయ్‌! నీ యావు ఇక నా కొద్ద. దీనికి నెత్తురు గడ్డ కట్టినట్టుగా వుంది” అన్నాడు బ్యుతో,

అవ్వ కస్సుమని లేచింది. బ్యుతో కోరుకున్నదదే. ఆవిడ బ్యుతోని చెడతిట్టింది. అతనూ బూతుల పంచాంగం వప్పాడు. చుట్టూ జనం పోగ్లె పగలబడి నవ్వుతున్నారు. అప్పటీ దాకా రాయిలాగా కూర్చున్న ఆవిడ పెనిమిటి పెళ్ళాం మోచెయ్యి గిల్లాడు.

“మూడొందల ఇరవై చేసి తీసేసుకో*” అంది చివరకి.

“మూడొందలం టే మూడొందలే'” అంటూ బ్యుతో ముందుకు సాగాడు.

నిలబడి నిలబడి కాళ్ళు పీక్కుపోయి, వాగి వాగి నోరు నొప్పి పుట్టి అవ్వ బ్యుతోని హీన స్వరంతో కేకేసింది.

భూమి వ! “న్సవ్వు చెప్పిన రేటుకే పట్టుకుపో, దొంగ ముండా కొడకా! మళ్ళీ జేరం మొద లెట్టావో నీ మొహం మీద గుద్దుతా అంది కసిగా. బ్యుతో తక్కువ తిన్నాడా! అవిడో బూతు సరసం ఆడాడు, లిజా గబగబా వచ్చి డబ్బు లెక్కపెట్టి ఇచ్చేసింది. (ఫాంస్వాజ్‌ ఆవు పలుపు పట్టుకుని గుంజింది. అది ఆడుగు ముందుకు వెయ్యకుండా రాయిలా నిఐబడింది, జాన్‌ వెనక నుంచి బలంగా తోశాడు అప్పటికి కదిలిందది బేరం ఫైసలా కావటానికి షుమారు రెండు గంటలు పట్టింది అందరూ స్మం వైపు బైల్దేరారు. లిజ్లా! పందె మాట యేం చేశావ్‌! గెలిచినందుకు నా అయిదు (ఫాంకులేవి?* అనడిగాడు బ్యుతో సిగ్గు విడిచి. అతను తీసుకుంటాడని లిజా ఏ కోళానా అనుకోలేదు. పఏవిసానికంటున్నాడని అయిదు (ఫాంకులూ ఆతని చేతుల్లో పోసింది. అతను గప్‌చుప్‌గా జేబులో వేసుకుని వాళ్ళ వెంట నానికి దారి తీశాడు అప్పటికి సంత కూడా ముగిసి పోవచ్చింది. పళ్ళు కూరగాయలు అమ్మేవాళ్ళ సేవ్‌ మెంట్లు ఖాలీ చేస్తున్నారు. కోళ్ళ సంతలో గడ్డీ, ఈకలూ తప్ప మనుషళ్లేరు పల్లెల్నుంచి వచ్చిన జనం బళ్ళు కట్టుకుని ఇంటి మొగం పడుతున్నారు. స్మృతం ఆవరణలో కొచ్చాక బ్యుతో రిజాని ఆపి, “ఇప్పుడే వెళ్ళిపోతారా? ఈ పూట నాతో పాటు భోంచేసి వెళ్టురు గాని!” అన్నాడు. లిజాకి ఆశ్చర్యం వేసి జాన్‌ కేసి చూసింది. “వాన్‌ కూడా మనతోపాటే ఉంటాడు, నేను అనుకున్నదీ అదే” అన్నాడు బ్యుతో. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ తో సహా ఆడవాళ్ళంతా వెళ్ళిపోతామన్నారు. ఒక్క లిజా మ్మాఠం బ్యుతో మాటని మన్నించింది. “పీ నాన్నకి యేమైనా చెప్ప మంటావురా!” అనడిగింది తల్లి బ్యుతోని,

• ద్రేవీ(లేదు” అన్నాడు బ్యుతో ముక్త సరిగా. అవిడ కొడుకు కళ్ళలోకి సూటిగా చూస్తూ “అయితే, నీ ధోరణిలో మార్పు లేదన్నమాట!” ఆంది. “మ్రార్పంటూ వుంటే మీ అందరికీ త్వరలోనే తెలుస్తుంది.” రోజ్‌, పానీ, (ప్రాంస్వాజ్‌ లు వెంటనే బ్సెల్దేరి వెళ్ళిపోయారు. సాయం్యతం ఆరింటికి బ్యుతో, జొన్‌, లిజాలు బార్‌లో ఓ టేబుల్‌ చుట్టూ కూర్చున్నారు, బ్యుతో, జోన్‌లు తాగారు, తిన్నారు... హె్ళి గురించి బ్యుతో తన నిర్ణయం చెబుళాడేమోనని లిజా ఓపిగ్గా కూర్చుంది. చివరకి బ్యుతో లిజా వేపు తిరిగి “బాబుని తీసుకురాలేదేం?” అనడిగాడు. లిజా నిండుగా నవ్వింది. అతని ఆంతర్యం అర్థ మెంది. (శ్రేమగా అతని బుజం మీద చరుస్తూ “వాడు మవి అల్లరి వెదవ!” అంది తీయగా నవ్వుతూ. బ్వుతో ఆమె

రక్ష భూమీ నవ్వుతో శృతి కలిపాడు. వ్యవహారం పరిష్కారమై పోయింది. జాన్‌ తన బరువు దింపుకున్నాడు. ముగ్గురూ కులాసాగా మాటల్లో పడ్డారు. ఎవరి మనస్సుల్లోనూ పొరపొచ్చాలు లేవు; అసూయా ద్వేషాలు లేవు. బ్యుతో మళ్ళీ వీరు తెప్పించాడు. పక్క గదిలోంచి జీసస్‌ కీస్తు కేకలు వినిపిస్తున్నాయ్‌. బ్యుతో తన అన్న చేష్టల్ని గమనించటానికి అవతలికి వెళ్పాడు. జౌన్‌ బిల్లు చెల్లిందాడు, పిలిచింది తను, [డ్రింకులు తిండి ఆర్టరు జేసింది తను-జాన్‌ బిల్హా చెల్లిస్తుంటే మర్యాద కోసమైనా తను ఇస్తానని బ్యుతో అన్లేదు. ముగ్గురూ బై టి కొచ్చాక, బ్యుతో ఆప్యాయంగా. జాన్‌ బుజాలు పట్టుకుని “ల్లాన్‌! మా పెళ్ళికి నువ్వు తప్పకుండా రావాలి. 15-20 రోజుల్లోపే అయిపోతుంది. ఈ రోజే వకీలు గారింటికి పోయి ష్మతాల మీద సంశకాలు దేసివచ్చా” అన్నాడు లివా ఐండి లోపలి కెక్కి. కూర్చుంది. “జ్లాన్‌! నువ్వు కూడా మాతో పాటు వచ్చెయ్‌. నేను కూడా రోన్య్‌ మీదగా వస్తున్నా” అన్నాడు బ్యుతో. జాన్‌ తను ఫారం నుంచి తోలుకొచ్చిన బండిలో బయర్జేవాడు. లిజా బ్యుతో బండిలో వస్తోంది పగలంతా చై తన్యంతో పరవళ్ళు తొక్కిన నగరం ర్మాతయ్యే సరికి వీధి దీపాల వెలుర్లో శవంలా చచ్చుబడిపోయి గాఢ న్మిదలో మునిగిపోయింది. పొద్దు టోయే దాకా తాగి తూల్తూ నడిదే తాగుబోతు అడుగుల చపుడు మినహా అంతా నిశ్శబ్దంగా వుంది కన్ను పొడుచుకున్నా కానరాని చీకట్లో రోడ్డు తిన్నగా ముందుకు సాగింది. కాబోయే భార్యా భర్త లెక్కిన బండి ముందు నడుస్తోంది జాన్‌ హాయిగా ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. శేలికపడ్డ హృదయంతో, పిల్ల తెమ్మెర గిలిగింతల్లో నిశ్చింతగా ఈల వేశాడు. కై మళ్ళీ, పచ్చిక వీళ్ళల్లో గడ్డి కోసి ఎండలో ఆరబెబ్టి వాములు వేసే తరుణం రానే వచ్చింది. ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంది. ఎండలు మండిపోతున్నాయ్‌ గాలి మాతం చల్చగా హాముగా వీహైఎది. లివా, బ్యుతోం వివాహ మురూర్తు నిశ్చమమైంవె, వచ్చే శనివారమే పెళ్ళి అందరికన్నా ముందు ల్మగాంద్‌కి ఆహ్వానం చెప్పి రావటం సముచితంగా ఉంటుందని పెద్దవాళ్ళు బ్యుతోకు సలహా ఇచ్చారు. ఆ (ప్రకారమే ఓ రోజు సాయం[తం లిజా, బ్యుతోలు కొత బట్టల్లో ముసావై ల్మగాంద్‌ ఇంటికి బ్లైల్లేడి వెళ్ళారు,

భూమి 05

ల్మగాంద్‌ వంటింట్లో కూర్చుని వంచిన తల ఎత్తకుండా కుట్టుపనిలో కూరుకు పోయి వుంది. వాళ్ళు రావటం గమనించి తలెత్తి ఓ షణం సూటిగా చూసి వెంటనే తల దించుకుని తన పనిలో నిమగ్నమె పోయింది, వధూ వరులిద్వ్దరదూ తమ వివావినికి, తాము చేశే సత్కారాలకు ఆమెని విచ్చేయవలసిందిగా సగౌరవంగా ముమ్మారు ఆహ్వా నించారు.

“పెళ్ళికా నా మట్టుకి నేరాలేను నేను వొచ్చి మ్మాతం చేసేదేముంది? ఇటు వంటి సంబరాలంటే పడిచచ్చే వాళ్ళకి గొని నాకు కుదరదు” అంది ల్మగాంద్‌.

వాళ్ళు ఆమె మొహంలోకి చూశారు, కానీ ఖర్చు లేకుండా అతిథి సత్కారా అన్నీ అనుభవించే ఆవకాశం వచ్చినందుకు ఆమ మొహంలో తోచిన ఆనందం వాళ్ళు పసిగట్టారు. ఆవిడ తప్పకుండా రమ ఆహ్వానాన్ని అంగీకరిస్తుదని. వాళ్ళకి తెలుసు. కాని ఆచారం (ప్రకారం ఆవిడ మరికొంత సేపు (బలి మలాడించుకుంటుంది!

“అతయ్యా!1 నువ్వు తప్పకుండా రావాలి. నువ్వు రాకుండా ఈ శుభకార్యం ఎట్లా జరుగుతుంది!” అన్నారు ఇద్దరూ.

"నా వల్ల కాద్యరా. పెగా నాకు తీరికేది ? పెళ్ళికి రొవాలంటే నాకు బట్టలు కూడా లేవు, కొత్త బట్టలు కొనాలంటే డబ్బు కొవాలి .. ఉహాం... పెళ్ళిళ్ళకి, శేరంటాలకి పోకపోతే నాకు జరుగుబాటు కాదా

పది సార్డ వాళ్ళచేత పదే పడే (బతిమలాడించుకుని చివరికి, "సరే! ఇక తప్పించుకోరేను. మీరిన్ని సార్త చెప్పాక రాకుండా ఎలా ఉండను! మీరు కాబట్టీ వొస్తున్నా గాని మరొకళ్ళ ఇళ్ళకైతే చచ్చినా కాలు బైటికి కదపను అంది వాళ్ళని తను (ప్రత్యేకంగా అన్ముగహిస్తున్నట్టు.

అయినా వాళ్ళింకా ఆక్కడే తచ్చాడారు,. ఆవిడ లోపల పిసుక్కు చస్తోండి అటువంటి సందర్భాల్లో వాళ్ళకి చెరొక గ్లాసు (దొ సారాయి. యివ్వాల్సిన అచారఠ ఉంది. తప్పదు కాబట్టి లోలోన కుళ్లి ఏడుస్తూనే గదిలోంచి. రెండు. గ్లాసుల దాత సారాయి తెచ్చింది. మహా నాసిరకంది కాటోలు-నోచిదగ్గర పెట్టుకోగానే వెగటొచ్చిండి, కిక్కుసుమన పండా ఇద్దరూ ఒక్క గుక్కలో గ్లాసులు భాలీవేసి, అక్కణ్నుంచి న్లైట పడ్డారు.

సరాసరి చార్లెస్‌ గారింటి వేపు తరలి వెళ్లారు. జారెస్‌ గారి భార్య లారా వాళ్ళిద్దరికీ స్వరోంగా చిన్నత్త.

బారెన్‌ తోటలో ఉన్నాడు. మొహంలో అందోళన తొంగి చూసింది. లిజా, బ్యుతోలు రావటానికి రెండు నిముషాల ముందు ఓ సంఘటన జరిగింది. అతను గోడకి నిచ్చెన వేసుకుని, క త్రెర చేతపట్టి గులాబి చెట్టుని నీటుగా క త్రిరిద్దామని పైకి ఎక్కాడు. గోడ పక్కన కనపడ్డ దృశ్యం అతని మశస్సుని కలచివేసింది. లిజా, బ్యుతోల్ని చూసి కలవరపాటు కష్పిపుచ్చుకుని, తెచ్చిపెట్టుకున్న ఉత్సాహంతో ఇద్దర్నీ సొదరగా లోపలికి ఆహ్వానించాడు.

06 భూమి

“రండి, రండి. వచ్చే శనివారమేగా మీ పెళ్ళీ. భేష్‌! ... చాలా సంతోషం, మీ ఆత్తయ్య అమ్మాయి దగ్గరికి వెళ్ళింది. ఇంకా పదిహేను రోజులుదొకా రాదూ అన్నాడు బార్లెస్‌.

గుబురు కనుబొమ్మలు ఒకసారి పెకి లేపి, మనవరాలు ఏలోదీ కేసి చూశాడు.

“పెద్ద పెద్ద ఉత్సవాలు, (ప్రదర్శనలు జరిగే సందర్భాల్లో అక్కడ “షాపు లో పని ఒత్తిడి మహా జాస్తి. అమ్మాయి అన్నీ సమర్ధించుకోగలిగినా, కాస్త చేదోడు వాదోడుగా ఉండవచ్చని తను వెళ్ళింది. వ్యాపారం అంటే వ్యాపారమే. వొచ్చీ పోయే వాళ్ళతో 'షాపు' కిట కిట లాడిపోతుంది. అల్పుడు బొత్తిగా ఇంటి వ్యవహారాలు పట్టించు కోడు. అక్కడ, ఆ 5ల్లు చూసుకోడం అంటేమీ అత్తయ్యకి [పాణం లేచి వస్తుంది. అది సహజం! మా జీవితంలో ముఫ్రైయేళ్ళు ఆ “షాపు అభివృద్ధికే ధారపోశాం .. అంటే సామాన్య విషయమా!....*

చార్లెస్‌ మనస్సు గతంలోకి తొంగి చూసింది. కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. లారా క్కూడా అంతే. పువ్వులు, గువ్వలు, సుందరమైన సూర్యరస్మి-ఇన్నిటి మధ్య ఇక్క డెంత ఆహ్లాదకరంగా వున్నా, ఆమె మనస్సు షెర్ట్‌లో ఆ 19వ నంబరు ఇంటి చుక తిరుగుతూ ఉంటుంది.

అతయ్య తమ వివాహానికి రాలేని పరిస్థితిలో ఉన్నదనగానే బ్యుతో కలవర పడ్డాడు

"అత్తయ్యని తప్పకుండా వచ్చి వెళ్ళమని లిజా చేత ఉత్తరం రాయిస్సే నో1...”* అన్నాడు బ్యుతో.

ఎలోదీ తలెత్తి చూసింది. పదిహేనో యేడు నడుస్తున్నా ఇంకా పాపాయిలాగే వుంది. పాలిపోయిన మొహం, పల్చటి జుత్తు ... చక్కటి పల్లెటూరి వాతావరణం కూడా జ పిల్లి ఆరోగ్యాన్ని చక్క-దిద్ద లేక పోయింది!

“రాదు రాదు. ఇంకా రెండు వారాల దాకా అమ్మమ్మ “షాపు వదిలిపెట్టి రాలేనని చెప్పి వెళ్ళింది. నేను బుద్ధిగా ఉంటే నాకు బుద్దిడు మిఠాయి తెచ్చి పెడతానందొ అంది ఎలోదీ అమాయకంగా.

అమ్మమ్మ చెప్పిన మాయ మాటల్ని ఆ పిల్ల అమాయకంగా నమ్మేసిందిం పట్నం నుంచి తిరిగి వచ్చినప్పుడల్లా లారా తన మనవరాలికి బుర్టెడు మిఠాయి తెచ్చి పెట్టేది. అవన్నీ తమ దుకాణంలో తయారై నవేనని ఎలోదీ నమ్మింది.

అస్టోన్సి అత్తయ్య లేకపోడే మీకు పాప రండి మామయ్యా” అం౨ లిజా.

బారెన్‌ ఇవేవీ వినే స్థితిలో లేడు. మొహం మళ్ళీ కంద గడ్డయింది. కోపావేశాన్ని ఆణుచుకునే [పయత్నంలో మాటి మాటికీ కిటికీ దాకా పోయి ఎవరి కోసమో ఎదురు చూస్తున్నట్టు నటించాడు, ఇంకా తన్ను తాను తమాయించుకోటం చేతకాక “*ఎలోదీ! కాస్సేపు బైటికి పోయి ఆడుకోమ్మా” అన్నాడు.

ఎలోదీ లేచి బై టికి వెళ్ళిపోయింది. ఎవరేనా పెదవాళశ*తో తాత మాటాడేపాడు

ఖూమి 97 తను బైటికి వెళ్ళిపోవటం ఆమెకి అలవాటే.

బారెన్‌ చేతులు కట్టుకుని గది మధ్య కుర్చీలో కూర్చుండి పోయాడు కోపంతో చొణికి పోతున్నాడు. రిలైరయిన మేజిస్ట్రేటులా ఉన్నాడు,

“ఫ్సీరు నమ్ముతారో లేదో గాని .. అటువంటి చండాలపు దృళ్యాన్ని మీరు చూసి వుండరు, గులాబి కొమ్మల్ని క శ్తిరిద్దామన నిచ్చెన ఎక్కాను. ఏం కంటపక్షిందో తెలుసా? మా పని పిల్ల ఎవడితో పడుకుంది. ఒకళ్ళ మీద ఒకళ్ళు పకి కాళ్ళు గాల్లో ఆకిస్తూ మురికి చేష్టలు చేస్తున్నారు. లేకి ముండ! ... అండునా నాగోడ కింద ....... భీలీ...

అతనికి ఊపివాడనట్టయింది. గదిలో అటు ఇటూ గట్టిగా అడుగులు వేస్తూ పచార్లు దేశాడు.

ఎద్రాన్ని వెంటనే గెంటేస్తాను.. అటువంటి. లేకి ముండల్ని ఇంట్లో పెట్టుకుంటే ఇంకేమైనా ఉందా ? రేపు కడుపు చేయించుకు) పెద్ద పెద్ద పొట్టల్తో ఎంట్లో తీరుగుతారు. అది నేను చూడలేను. ఈ (ప్రపంచానికి ఆఖరి ఘడియలు వచ్చేశాయి. ఈ రోజుల్లో వ్యభిచారానికి ఒక హద్దు పద్దంటూ లేకుండా పోయింది. ప్చ్‌! ...*

లిజా, బ్యుతోలు నిర్హాంతపోయి, అతని మీద వున్న గౌరవంతో “బొనౌను, ఆది బాలా తప్పు” అని వంత పాడారు.

“ఒక నేశ నా మనవరాలు ఎలోదీయే నివ్చెనెక్కి ఆ దృళ్యం చూసి వుంటే! .. కొంపలారిపోను. అదసలే అభం శుభం తెలీని అమాయకురాలు. డాన్ని వెయ్యి కళ్ళతో కాపాడుకొసున్నాం. దాని ఊహ పోహలు, ఆలోచవలు- అన్నీ మే జ్మాగత్తగా కని పెట్టి ఉంటున్నాం. భగవాన్‌! .... ఆ దృశ్యం తలుచుకుంటేనే ఒళ్ళు కుపరమెత్తి పోతోంది” అన్నాడు చార్లెస్‌.

ఆ మాటలంటూ అతను యదాలాపంగా కిటికీలోంచి బైటికి చూకాడు. ఎలోదీ నిచ్చెనెక్కాలని మొదటి పిడి మీద కాలు పెట్టిఏ. ఇంకేముు) !... చార్జెస్‌ కి గుండ పోటు వచ్చినంతి పనయింది. గబ గబా తోటకేసి పరిగెత్తి బౌంగురు గొంతుతో మనవరాల్ని కేకేళాడు. ఆ పిల్ల అగాధపు అంచున నిలబడి పుండడం చూసినా ౫ంత గద్గద స్వరంతో కేక పెట్టి ఉండడు-

కాళ్లు పట్టు నిలవక, బారన్‌ కుర్చీలో కూలబడి పోయాడు. పని మనుషుల లేకీ పనుల మీద ళోకాలు తీశాడు. వెనకొకప్పుడు పని మ'ిష్‌ ఒకటి ఎలోదీని కోళ్ళు గుడిసె వేపు తీసుకుపోయి, కోడి వెనక భాగం ఎలా వుంటుందో చూపించలేదూ! సిగ్గూ శరం లేని ఈ జంతువుల చేష్టలు, ఆ పైన ఈ మనుషులు చేసే లేకి పనులు- వీటి నుంచి ఈ పిల్లని కాపాడ్డం పెద్ద యాతన్వై వోయించి! తన ఆవరశలోనే ఎపుడూ ఏదో ఒక రకంగా బై.పడే ఈ పాసిస్టి చేష్టల్లో విపిగెత్తిపోయి. ఇదంతా వదిలేసి వెళ్ళిపోదామా అనిపించేదతనికి.

అట్రద్రన్నో పం పీల “సో-ం కే బహెణ* ఆజాంాగు గాస్‌

908 భూమి ఆతను కుర్చీలో నిశ్చలంగా కూర్చున్నాడు. (పకాంతంగా ఊండాలని ఎంత (పయత్నించినా, మొహం మ౦ంత తీక్షణంగా మారిపోయింది, “ని మూటా ముల్దె సర్దుకుని తమణం బైటికి నడువ అన్నాడు చఛార్జెన్‌ త్మీవంగా, ఆ పని పిల్ల భయంతో, సిగ్గుతో చచ్చిపోతూ ఏదో చెప్పాలని గొణిగింది. “న్సవ్వేమీ చెప్పక్కర్లేదు. నీ (పవరన గురించి పోలీసులకు తలియపర్పకుండా వుండటమే నేను నీకు చేసే ఉపకారం” అన్నాడు కటువుగా.

ఆ పిల్ల ఇక ఓర్చుకోలేక తిరగబడింది,

“న్వేచేసిన పనికి నీకు వాటా ముట్టలేదనా?” అనడిగింది ఆ పిల్ల కసిగా.

అతను కుర్చీలోంచి నిటారుగా లేచి నిలబడి తలుపు కేసి చెయ్యి చూపిస్తూ గంలీ రంగా సైగ చేశాడు. పని పిల్ల విసురుగా బైటికి వెళ్ళిపోయింది. అప్పటిగ్గా?. అతని మనస్సు తేలికపడలేదు,

“ట్ర బోగం ముండ ఉద్దేశ్యం నన్ను నవ్వుల పాల చెయ్యటమేగా ౯

“ఆది ఆటువంటిదే. అయిపోయిందేదో అయిపోయింది. ఇక పోనీండో అన్నారు లిజా, బ్యుతోలు.

“మరి పాప, నువ్వు తిప్పకుండా వస్తారుగా మామయ్యా!” అన్యాడు బ్యుతో.

బారెన్‌ గబగబా గదిలోకి పరిగెత్తి అద్దంలో మొహం చూసుకుని సంతృప్తిగా బైటికి వచ్చాడు.

“ఎక్కడికి? ... ఓ ... మీ పెళ్ళికి కదూ! నేను మాతం తప్పకుండా వస్తాను. అమ్మాయిని తీసుకొస్తానని మాటివ్వలేను, పెళ్ళిళ్ళలో జనానికి కళ్ళాలు తప్పుతాయ్‌. నోళ్ళు అదుపు మీర్తాయి. అంబాత, అమ్మాయిని తీసుకురాలేను గాని నేను మాతం శవ్ప కుండా వస్తాను” అన్నాడు చార్హెస్‌-

అక్కణ్నుంచి వాళ్ళిద్దరూ డెల్‌ ఓమ్‌ ఇంటి వేపు సాగారు. అక్కడా అక్కా, బావలు కాస్సేపు బెట్టుపోయారు; ముమ్యారు (బకిమలాడించుకున్నారు. ఎలాగైతేనేం, వాళ్ళని కూడా ఒప్పించి లిజా, బ్యుతోలు ఇంటి మొగం పట్టారు. జీసన్‌ని ఇంకా ఆహ్వానించలేదు. నిజానికి అతని పేరు తలుచుకుంటేశే వాళ్ళకి చిరాకెత్తింది. ఇటీవల అతిను మరీ ప్నెటేగిపోయి చేసే చండాలపు పనుల్లో పూవాన్‌ కుటుంబానికి త్మీవమైన అపతిష్ట వచ్చి పడింది, ఆ వికారపు వెధవని పిలవకవోతే మ్మాతం ఏం ముంచుకు పోతుంది అనుకున్నారు. కాని, (ప్రతీకారంగా కొంప మీదికి ఏం తెచ్చి పెడతాడోనని బ్యుతో లోలోన భయపడ్డాడు.

ఎన్నాళ్ళ బట్టో ఎటూ తేలకుండా నిలిచిపోయిన ఆ పెళ్ళి సంబరం ఎప్పుడా ఎప్పుడా అని ఊరు ఊరంతా అ్యతంగా ఎదురు చూస్తోంది. అలెగ్టీ తను పెళ్ళికి మ్మ్‌తమే వహాజరవుతాను గాని విందుకు రాలేనని క్షమాపణలు చెప్పుకున్నాడు. "అదే రోజు ఆతనికి షార్రిలో కొర్గు వ్వవవారాలేవో ఉన్నా యన్నాడు, అతిథుల జాబితాలో

భూమి 09 శాక్‌లిన్‌ పేరు ఎలానూ ఉంది కాబట్టీ ఆవిడ తప్పక హాజరవుతుఎదని హామీ ఇచ్చాడు. ఫాదర్‌ అబెగోదార్‌ని కూడా ఆవ్వోనిస్తే ఆ శుభ కార్యానికి నిండు దనం వస్తుందనే ఆశతో ఆయన్ని పిలిభారు. ఫలానా రోజు పెళ్ళనగానే ఆయన చిరాకు పడ్డాడు, ఆ రోజే బాజోష లువ్వాయాం చర్చిలో పెద్ద పూజ. కాబట్టి తను రావటం సాధ్యపడదశి నిక్కచ్చిగా చెప్పేశాడు. ఆడంగులు లిజా, రోజ్‌, ఫానిలు మర్యాద కోసమైనా మరో సారి (బరిమలాడకుండా వచ్చేసి ఆయన తిక్క కుదిర్చారు.

చాలా సేపు తర్జన భర్జనలు జరిపి, చివరికి ఇంట్లోనే క్లుప్తంగా వివాహకాండ ముగించటానికి పెద్దలు నిశ్చయించారు. ఆందుక్కారణం- పెళ్ళి కాకుండానే లిజా బిడ్డని కనటం ఒకటీ. రెండవది- ఆ పిల్లడికి అప్పటికే మూడేళ్ళు. ల

బస్తీ వెళ్ళి పెళ్ళి కేకు, [వూట్‌పై, స్వీట్లు, కేకులు వగ్రైరాలకి ఆర్జర్హు ఇచ్చి వచ్చారు. సమయం వచ్చినప్పుడు ఖర్చుకు లోలించే రకం కాదని రుజువు చెమ్యదల్చు కున్నారు. ఎముకల సూపు, పండి మాంసం సమోసాలు, కోడి వేపుడు, ఉడికించిన కుందేలు మాంసం, పెయ్య మాంసం ఇగురు వగైరాలు విందు వం౧కొల జాబీతా కెళ్కాయి. ఇంత ఆర్భాటమూ కేవలం పదిహేను, పదవారుగురు అతిథుల కోసమే. అయిడే అతిథులసంఖ్య ఇంకా ఖరారు కాలేదు. అంతగా వంటకాలు మిగిలిపోతే మ్మరోజు లాగించేవచ్చు!

ఆ ₹నివారం పొద్దున్న మబ్బు పట్టిన ఆకాశం మధ్యావ్నానికల్లా తెరిపిచ్చి నిర్మ లంగా ఉండి, విశాలమైన వంటింటి మధ్య పొయ్యి కెదురుగా పెద్ద బల్ల అమర్చారు. పొయ్యి మీద మాంసాలు వేగుతున్నాయ్‌. సూపు గుడ గుడలాడుతోం ది. ఈడ్చికొట్టే సెగకి ఆగలేక తలుపులు. కిటికీలు బారా తెరబారు కొత్తగా కోసి ఆరేసిన గడ్డి వాసన ఘాటుగా లోపలికి తోల్తోంది.

మూడు రోజుల్నుంచి లిజా, [ఫాంస్వాజ్‌ లకు రోజ్‌, ఫానీ సాయం చేస్తున్నారు. మధ్యాహ్నం మూడింటికి కేకులు, మిఠాయీల బండి ఊళ్లోకీ వచ్చేఓప్పటికి ' ఆమ్మలక్య లంతా గుమ్మాల్లోకి పరుగెత్తుకొచ్చి వేలం వ్మెరిగా చూస్తూ నిలఒడ్డారు,

చెప్పిన టైము కన్నా బాలా పెందరాశే ల్మగాంద్‌ పెళ్ళివారింటికి విచ్చేసింది* మోకాళ్ళ మధ్య చేతి కర పెట్టుకుని కూర్చుంది. కళ్లు పిండి నంటల మీంచి కదిల్తే ఒట్టు. ర్యొతికి సుష్టుగా విందు భోజన పట్టించేందుకు పొద్దుటి నుంచి పొట్ట కట్టుకుంది. పచ్చి మంచి నీళ్ళు ముట్టలేదు.

ఇకపోతే మగవాళ్ళలో బ్యుతో, జొన్‌, దెల్‌ ఓమ్‌, ఆతని కొడుకు నోనెస్‌ కొత్త బట్టల్లో ముస్తాబయ్యారు. నల్ల పంట్లాములు, వొదులు కోట్లు వేసుకున్నారు. తలమీంచి ఇక్‌ తీసేది లేదన్నట్టుగా సిల్కు టోపీలు పెట్టుకున్నారు. ఆవరణలో ఆసీనులై. చిత్తు లాట ఆడుతున్నారు.

చాగ్షెన్‌ ఒక్కడే వచ్చాడు. ఆ కిందటి సాయంతం మనవరాల్ని షైతోదం కాన్వెంటులో దిగవిడిచి చక్కా. వచ్చాడు. ఆటలో డిగకపోయినా మధ్య మధ్య తెలివిగా వాంధాాగం. వేజాడ్తు.

100 భూమి ఆరు గంటలకి అంతా సిద్ధ మెంది. జాక్‌లిన్‌ ఇంకా దిగలేదు. లిజా ముదురు నీలం రంగు దుస్తులు వేసుకుంది. (పైాంస్వాజ్‌ కెంపు రంగువి ధరించింది. కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించే ఆ ముదురు రంగు సిల్కులు ఇప్పుడెవరూ వాడటం లేదు. పెటి ఐండి తోసు కుంటూ ఊరూరు తిరిగే లాంబూస్థయొ వాటికే రెట్టింపు ధర వేసి అంటగట్టి పోయారు. పైగా- అవి పారిస్‌ మహా నగరంలో అత్యాధునిక ఫ్యాషన్‌ అంటాడు. రోజ్‌ ఎన్నడో పెట్టై అడుగున దాచిన ఎ్యర పాప్లిన్‌ బట్టలు బైటికి తీసింది. గత నలఖై ఏళ్ళలో ఆ జిల్లాలో ఎక్కడ ఏ కుభ కార్యానికి హాజరయినా ఆవిడ అవే బట్టలు సింగారించుకుంది. ఫానీ ఆకుపచ్చ రంగు స్కర్డు వేసుకుని, ఉన్న సొమ్ములు యావత్తు దిగేసుకుంది. ఇక జాక్‌లిన్‌ రావటమే తరవాయి. ఎవరో ఒకరు మాటి మాటికీ వీధి వాకిలి దాకా పరిగెత్తి జాక్‌లిన్‌ వస్తుందా, రావటం లేదా అని ఆతురతగా చూసి వస్తున్నారు. ముందుగా ప్లేటలో వడ్డించిన సూపు చల్దారిపోయింది. "ఆదుగో, జాక్‌లిన్‌ వచ్చేసింది 1” అనరిబారు అతిథుల్లో ఒకరు. జాకీలిన్‌ నెమ్మదగా బండిలోంచి కిందికి దూకింది. వ్యరటి చుక్కలు పొదిగిన తెల్లటి (శైటాన్‌ దుస్తుల్లో నేత పర్వంగా వుంది, చెవులకి పెట్టుకన్న రవ్వల దుద్దులు తప్పించి ఒంటి మీద నగల బరువు లేదు, ఐండి తోలుకొచ్చిన కొత్త నౌకరు [తోం తిరిగి వెళ్ళిసోకుండా అక్కడే. ఆగి హోయాడు. ఆజాను బాహువు - చక్కటి ఛాయ - రాగివన్నె జుక్టు. చూట్టానికి పెద్ద మొద్దులా ఉంటాడు గాని పసి పిల్చడి మొహం, పనిలో కుదిరి ఇంకా పక్షం రోజులు దాటలేదు. “తోం నాతో పాటే వుంటాడు. తరవాత నన్ను ఫారంలో దిగబెట్టాలి గదా!” అంది జాక్‌ లిన్‌. జాక్‌లిన్‌ మాటలకి అంతా మొగ మొగాణ చూసుకున్నారు. ఆవిడ గారి కొత్త జోడా కాబోలు ఈ మొద్దు! ... “=శండనీ, ఆతను నీతో పాటు వుంటే అంతకన్నా కావల్సిందేముంది” అన్నాడు బ్యుతో వ్యంగ్యంగా. లివా అందర్నీ భోజనానికి ఆహ్వానించింది. అకిళులంతా గోల గోలగా ఐల్లమీది కెగబడ్డారు.. సూపు వడ్డించిన పేటలో చెంచాణ గణగణ మోగాయి. చల్లారి పోయిన సూపులో పేరుకుపోయిన కొవ్వు చిన్న చిన్న బెడ్డలుగా తేలింది. పొట్టిల్లోకి పోతే అదే వెచ్చటడుతుందిలే అని పూవాన్‌ వాస్యమాడాడు. అంతా పొట్ట చెక్కలయ్యేట్టు నవ్వారు. ఆ తరవాఠ అంతా తోడేళ్ళ మాదిరి తిండి మీది కెగబడ్డారు. కోడి వేపుడు, కుందేలు మాంసం వగైరా వగైరాలు దవళ్ళ్శగానుగల్లో నుగ్గు నుగ్గవుతున్నాయి. ల్మగాంద్‌ మౌనంగా నమిలిపారేస్తోంది. మాటల్లోకి దిగితే తిండి లోపలికి ఎక్కే మోనని ఆవిడ భయం. ఎండిపోయిన ఆ ఎనల్రై యేళ్ళ ఐడుగు కాయం అంత తిండిని అమాంతం లోపలికి పీల్చేయటం చూస్సే భయం వేస్తుంది,

భూమి 101

వధువు పదే పదే లేచి వడ్డనకి పూనుకోవడం చూసి (ఫాంస్వాజ్‌ + ఫానీలు ఆ బాధ్యత శీసుకున్నారు. అయినా, లిజా మధ్య మధ్య లేచి వచ్చి బ్లౌజ్‌ చేతులు పెకి మడుచుకుని ఆలిథుల అవసరాలు గమనించింది. ఆడవాళ్ళు యావన్మంది వడ్డనకి సంబంధించి కాళ్ళు తొక్కుకుంటూ హడావుడి చేశారు. వైన్‌ పొయ్యటం బ్యుతో వంతు. తాగే నోళ్లు ఎక్కు-వై పోయి ఆందించలేక సతమఠమైపోయాడు, మధ్య మధ్య జూన్‌ లేచివచ్చి సాయం చేశాడు. దెల్‌ ఓమ్‌ కర్చీకి సరిపడా పెద్ద పొతకలా కూర్చుని “గాంత్రు సాఫీగా ఉండాలంటే పూటుగా సారాయి పుచ్చుకోవాలొ అని ఉచిత సలహాలు విసుర్తున్నాడు. వధూవరులిద్దరూ ఎదురుబొదురుగా కూర్చున్నారు. బ్యుతోకి చెరొక పక్క అమ్మ, అత్త, లిజా వూవాన్‌- బార్పెన్‌ల మధ్య కూర్చుంది. శాక్‌లిన్‌ (తోం సరసన' ఆసీనురాలై ంది. అక్కడ కూర్చున్నంత సేపు ఆతను వెరి మొగం వేసుకుని జాక్‌లిన్‌ కేసి కళ్ళప్పగించి కూర్చుండిపోయాడు, (ఫ్రాంస్వాజ్‌, జాన్‌లు పక్క పక్కన కూర్చున్నారు.

విందు మొదలైన దగ్గర్నుంచి బ్యుతో మరదల్ని పరాచికాల్లో పాణం తీళాడు, గుణం తిన్నగా వున్న రోజు తన వాడి, వేడి సరసాలో ఇతర్లని ఉడుకె త్రించటం అతనికో సరదా, ఈ రోజు (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆతని పాలబడింది. వేపుకుతిన్నాడు. మాటకీ మాట తిప్పి కొడుతూ [ఫాంస్వాజ్‌ కూడా బరిలోకి దూకింది,

చీకటి పడింది. కొవ్వొత్తులు వెలిగాయి. మూడుగంటల సేపు అతిథులు ఆర గిస్తూనే వున్నారు. తాగుడు, తిండి ముగిసేప్పటికి రాతి పదిగంటలైంది. ఆ తరవాత కాఫీ సేవించారు. ఆదీ-ఒకటీ, అరా కప్ప కాగారా! పీపా కాఫీ ఇట్లే ఆయిపోయింది ఆక్కణ్నుంచి ముతక హాస్యం ముదురు పాకంలో పడింది.

అర్భరాాతయ్యింది. వడ్డించిన వంటకాలన్నీ పూర్తిగా తినెయ్యలేక పోయానే అని ల్మగాంద్‌ మూగబాధ అనుభవించింది. గిన్నెల్లో మీగడ ఖాలీ అయింది. రొట్టెలు, కేకులు పొట్టల్లో మాయమయ్యాయి, తినీ, తాగిన మతులో రవికలకి హుక్కు.లు ఊడిపోతు న్నాయి. పంట్టాం గుండీలు కాజాల్లోంచి జారి బైటికొద్చాయి సూపు, వైను మరకలో జిడ్డు ఓడ.తున్న వేబులు చుట్టూ చిన్న చిన్న జట్టగా కూర్చుని మగవాళ్ళు మాటల్లో పడ్డారు పాటలు మొదలెట్టారే గాని ఒక్కటీ చివరెల్స్ల లేదు. రోజ్‌ తన చిన్నతనంలో నేర్చుకున్న పాటొకటి ఎత్తుకుని లయకోసం తల తిప్పుతూ పాడింది. డాన్సుకు సరిపడా జంటల్లేరు. (వాందీ బుడ్డు నోట కరుచుకుని, మధ్య మర్య పైపులు పీలుస్తూ, గుప్పు గుప్పున పొగలు వాదుల్లూ, టేబులు మీద్‌ నిర్గక్యుంగా నుసి రాలుస్తూ కాలక్షేపం చెయ్య టమే వాగవాళ్ళకి బాగుండి. ఫానీ, దెల్‌ఓమ్‌ ఓ మూంగా కూర్చుని కొత్త దంపతుల ఆర్థిక స్థితి గు"ంచి కూలంకషంగా చర్చిస్తున్నారు. మరో మూల జాక్‌లిన్‌ చార్లెస్‌ సరసన కూర్చుని ఏవేవో చిలిపి నయా

ఎష్టా్ర మంచి హుషారైన బస్తీయేనా ! అక్కడే్య్వని టి ఉల్లాశింగా-గకో పోయిందా 1” ఆతను షార్ట్స్‌ విశేషాలన్నీ ఏకరువు పెట్టుకు. అక్కడి తోటలు, చెట్టొ

102 భూమి యోర్‌ నది ఒడ్డున ఉద్యానవనం వగ్లైరాల గురించి ఉత్సావాంగా మాట్లాడాడు. అక్కడి చర్చి గురించి గంభీరంగా చెప్పాడు. మతం ఆంటే మవీ భక్తి (ర్ధలన్న పెద్ద మసిషిలా పోజు పెట్టి, “మతం అంటే జనానికి బొత్తిగా భక్తి ర్ధల్లేని ఈ యుగంలో ఉండవలసిన చర్చి కాదది!” ఆని వాపోయాడు. ఐహికమైన విషయవాంచల్లో మునిగి పోయి అటువంటి పవత వం రాల్ని మర్చిపోవటం తనకి హృదయ విదారకంగా వుందన్నాడు.

ఈ యుగం అన్నా, యీ జనం అన్నా ఆయన (పదర్శించిన తిరస్కార ధోరణికి జాక్‌లిన్‌ విస్తుపోయింది. ఆయన మొహం లోకి చూసి నవ్వుతూ, “షార్ట్‌ లో స్త్రీలని గురించి చెప్పరేం ?” అంది,

జాకీ లిన్‌ ఆంతర్యం ఆతనికి అర్థమైంది, అలయునా గంభీరంగా మొహం పెట్టాడు. కాగిన వైను అప్పుడే తల కెష్కతోంది. నిషా వాషారెక్కిస్తోంది. తనకి తెలీకుండానే అనేక విశేషాలు కక్కేశాడు. (వతిర్మాత్రీ మందలు మందలుగా మగవాళ్సు చారబడే ఆ అందమైన (ప్రపంచంలోకి తనుకూడా (వవేశించాలని ఉన్నట్టుగా సిగ్గుతో ఎరుపెక్కిన బుగ్గల్లో, నవ్వుల కిల కలల్లో ఆతని మీదికి ఒరిగింది.

అప్పటికి ఒంటి గంటయింది అతిథులంతా ఆలిసిపోయి ఇళ్ళకు వెళ్ళిపోడానికి ఆరురత పడ్డారు, వధూవరులిద్దరీకీ అప్పటికే ఓక విడ్డ పుట్టాడు కొబట్టీ, వాళ్ళని శోభనం గదిలోకి నెప్టేసే తంతు పెద్ద ఆర్భాటమేమీ లేకుండా నిరాడంబరంగా జరపాలని నిళ్చ యించారు.

సర్‌గ్గా అదే సమయంలో, లిజా, ఫానీలు శెవ్రుమ శ్రేక పెట్టారు కిటికీ గుండా ఓ లప్పెడు బురద లోపలికొచ్చి పడింది. వాళ్ళు కట్టుకున్న ఖరీదైన బట్టిలు పెనుంచి కిందికి పూరర్రిగా ఖరావై పోయాయి. అంతా చర చరా రోడ్డుమీదికి పరుగెత్తుకొచ్చారు. ఎవరూ కనిపించలేదు, ఈ తప్పుడు పని చేసిన వెధవ ఎవడ్లై వుంటాడు 1....ఇంకెవడు!.... ఆ జీసస్‌ గాడే ... విందుకు పిలవనందుకు (ప్రతీకారంగా ఈ వెధవ పనిచేసి పారిపోయి వుంటాడని అందరూ ఏక్మగీవంగా అభ్మిపాయపడ్డారు.

ఆతిథులంతా ఒక్కరొక్కరే ఇళ్ళకి సాగారారు, ఐల్లమీద ఇంకేమైనా మిగిలాయే మోనని చుట్టూ (ప్రదక్షిణం చేసి, చేతిక్కర తీసుకుని ఇంటిమొగం పట్టింది ల్మగాంద్‌. ఫోతూపోతూ జాన్‌ని పిలిచి ఈ బ్యుతో జంట చివరికి తిండికి గతిలేక దిక్కుమాలిన చావు చస్తారని శాపనార్థాలు పెడుతూ చక్కా. పోయింది. మిగిలిన అతిథులంతా తూల్తూ, తడ బడుతూ అడుగులు వేస్తోంటే ఆ ముసల్ది మ్మాతం తొణక్కుండా, నిబ్బరంగా అడుగులు వేస్తూనడిచి వెళ్ళిండి కమేణా ఆవిడ చేతిక్కర మెత దూరమైంది,

[తోం బండీ కట్టాడు. జాక్‌ లిన్‌ బండిలో కెక్కి కూర్చోబోతూ, "ట్లాన్‌ 1 నువ్వు మాతోపాటు వోస్తున్నోవా, లేదా * రావటం లేదు కదూ!” అంది,

జాన్‌ బండిలోకి ఏక్కిదామనుకున్న వాడల్లా ఆ మాటతో మనస్సు మార్చుకుని ఆగిపోయాడు, ఆ కొత్త క్కురాడి మీదికి జరిగి జరిగి మీదపడుళున్న జాక్‌ లిన్‌ని

భూమి 1098 చూస్తూ, బండి దాటి పోయాక పళ్ళు నూరకుండా ఉండలేక పోయాడు,

పెరట్లో రాతి అరుగుమీద ఒంటరిగా కూర్చున్న (ఫ్రాంస్వాజ్‌ పక్కన కూర్చు న్నాడు జాన్‌. కొత్త దంపతులు గదిలో దూరి లోపల గడి బిగించుకున్నారు.

“నైట ఎంత హాయిగా వుంది” అంది [ఫ్రాంస్వాజ్‌.

ఇద్దరి మధ్యా కాస్సేపు నిశ్శబ్దం రాజ్యం చేసింది. చల్లటి, చక్కటి ర్యాతి-మింటి మీద చుక్కల మినుకులు-గడ్డిలోంచి ఘాటుగా తోలే వాసనం-అడవిపూల తావితో కలిసి కమ్మగా వీచే గాలి.

“బాను. ఇక్కడ బాలా వాీయిగా వుంది అన్నాడు జున్‌.

(ఫాంస్వాజ్‌ జవాబివ్వలేదు. న్మిదమత్తు ముంచుకొసోంది. అతని భుజం మీదికి ఓరిగి న్మిదలోకి జాఎపోయింది. అతడు నిశ్చలంగా ఓ గంటసేపు అలానే కూర్చుండి పోయాడు. ఏవో విచ్చి పిచ్చి ఆలోచనలు బ్యురని తొలిచేశాయి. పాపం! (సాంస్వాజ్‌ ఇంకొ చిన్న పిల్ల! తను కొంత కాలం ఓపిక పడితే అప్పటికి ఆమే పెద్దదవుతుంది. తనకి దగ్గరవుతుంది,

“ఫ్రాంస్వాజ్‌ ! ఇక లే, నెమ్ము చేస్తు-ది* అని లేపాడు.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ అదిరిపోయి లేచింది.

“ఆ ఆం! నువ్వన్నది నిజవే( పోయి పడుకుందాం. గుడ్‌నైట్‌ ! మళ్ళీ కలుద్దాం ఎలో

“శృడ్త్‌నైట్‌ 1 మీ కలుద్దాం

క

పొలం అంటే పడి చద్చే బ్యుతో రెండున్న రేళ్ళు మొండిగా, మూర్ధంగా వొద్దంటే వొద్దని భీష్మించుకుని చివరకి తన వాటా తను తీసేసుకున్నాడు ప్మతం మీద సంతకం పెట్టాలని గుండె కొట్టుకు లాడుతున్నా ఎందుకట్లా అన్నాళ్ళు పంఠానికి పోయాడో అతనికే అంతుబట్టలేదు. ఎక్కడ మాయలో పడిపోళానో, నలుగుర్లో నగుబాటు పాలవుతానో అని భయపడిపోయాడు అయినా, మూడు ముక్కలై పోకుండా, ఉన్న యావద్వాస్తి తన కొక్కడికే దక్కకపోయె గదా అనే బాధతో మనస్సుకి ఊరట కలగ లేదు. పోరే-కొంత భూ వసతి అనేది తన సౌంతం అయిందనే [కూర సంతోషంలో ఆ తపన చల్లారింది. పైగా, తన పొలం మీదుగా కొత రోడ్డు పడ్డంతో వీలువ పెరి గింది. తన అన్నకి, అక్కకి తగిన కాస్తి జరిగిందిలే అని తృప్తిపడ్డాడు. వాళ్ళు ఎప్పుడు ఎదురుపడ్డా ోష్పీక్స తిక్క తిన్నగా కుదిర్చాన్లే” అంటున్నట్టుగా రెప్పకొట్టి కుత్సితపు నవ్వు రువ్వకుండా పోడు,

104 భూమి

బ్యుతో అదృష్టరేఖ అక్కడితో ఆగిపోలేదు. లిజాతో వివాహం చాలా దినాలు నాని నాని చివరకి ముడి ఐడ్డాక మరో అయిదెకరాల సుక్షేతం ఆదవనంగా కలిసింది. పై పెచ్చు, అది చేను పక్క చేను. కాని ఆది ఏనాటికైనా రెండు ఖండాలుగా విడ గొట్టిక తప్పదని ఆతని బ్యురకి తట్టలేదు. కాకపోతే-ఆది ఇప్పుడప్పుడే జరిగేవ కాదులే అవ కునస్సు సఏపెట్టుకుని ఉండాలి; లేవా, ఆది తప్పించే ఉపాయం ఈ లోపల ఆలో చుచలేక పోతానా అన్న ధీమా అయినా అయివుండాలి (ఫ్రాంస్వాజ్‌ భాగంతో కూడా కలిపి మొత్తం 21 ఎకరాల భూస్వామి అయ్యాడు. అందులో పంట భూమి 8 ఎక రాలు; పచ్చిక బీడు 8 ఎకరాలు; (దావ తోట్‌ 5 ఎకరాలు. మిన్ను విరిగి మీద పడ్డా అందులోంచి అంగుళం నేల చేజారి పోనిస్తానుగా అనుకున్నాడు చెయ్యి నరుక్కోనై నా నరుక్కుంటా గాని సెంటు భూమి బ్లైటికి పోనిచ్చేది కల్ల! అవన్నీ తలుచుకుంటుంటే అతని బుగ్గలు గర్వంతో ఊబ్బాయి.

ఏడాది గడిచింది. చేను స్వాధీనం చేసుకున్న తొలి-ఏడు బ్యుతో సంబరానికి పట్టపగ్గాలేవు. చేనంతా లోతుగా దున్నాడు. అప్పటిదాకా పరాయి వాళ్ళ పొలాల్లో కూలికి పని చేశాడు గనక పెపైన దున్నాడు. ఇప్పుడిది తన సౌంతచేను. దాని కడుపు ఫలించాలంటే లోలోపలికి చొచ్చుకు పోవాలి. పొద్దు వాటారిందాకా ఎద్దులా పనిచేసి అలసి సౌలన్‌ ఇల్లు చేరేవాడు, నాగటి క్మరు తళతళా మెరసేది.. మార్చిలో గోధుమ వేశాడు. అ మరుసటి నెలలో ఓట్లు పోశాడు ఒంట్లో సత్తువంతా ధారపొసి కంటికీ రెప్పలా పెర్తు కాపాడుకున్నాడు. మరంక్ష కష్టం చెయ్యాల్సిన అవసరం లేకున్నా (వేమ పూజారలా రోజూ పని కట్టుకుని పొలం చుట్టూ (ప్రదక్షిణం చేసిరాందే న్మిద ప ట్రేదికాదు అలవాటు [వకారం, గట్టు గట్టూ ₹రిగి వొంగి ఓ పిడికెడు మట్టి తీసి, మరీ పొడిగా తడిగా లేకుండా చూసి ఆప్యాయంగా ముక్కు దగ్గర పెట్టుకుని వాసన చూనీ, చివరకి నలిపి వేళ్ళ సందు నుంచి జారవిడిచే వాడు.

చేలన్నీ పచ్చగా మినమిన లాడున్నాయ్‌. పొద్దస్త మానం బ్యుతో దృష్టి వాటి మీదే ఇ-ట్లో ఉన్నా పొలం మీదే ధ్యాన వంటింటి కిటికీకి చువ్వలు తీసిపారేసి, పాతుకు పోయినట్టు అక్కడే నిలబడి పొయి. మైచానం మీంచి కచ్ళు తిప్పుకునేవాడు కాదు. ఆకాశపు పందిరి కింద ఆమడల చూరం అనౌచ్చ్భాదత-గా వరుచుకున్న లటోస్‌ సువిశాల మైదానం కేసి చూస్తో గంటలు రోజులు మాసాలు గడిపాడు, ఎటుచూసినా పొలాలు ...తిన్నని సుదీర్చ రేఖలా సాగిపోయిన షాతాదం. ఆర్రీన్సు రోడ్డు వక్కన దూర దూరాలలో కినుమరుగ్రై పోయిన మేర దాకా జారు తీరిన తంతి స్తంభాలు తవ ఒక్క చెట్టు, గుట్టి కనిపించవు.

మొదట, ఇటుక రంగు నేలమీద ఇసుమంత లేత ఆకు పచ్చరంగు తొంగి చూసింది. రోజులు గడిచి, పచ్చదనం చిక్కబడి, నేల మొత్తం పచ్చటి మెత్తటి మఖ్మలు తివాచీలా మిడిసి పడింది. టోదెలు గట్టి వడ్డాయి. మొక్కులు. గుబురుగా పెవగాయి. ఒక్కొక్క పైరు ఒక్కౌాక్కు రంగు సింగారించుకుంది.. ఈ తరుణంలో

భూమి లిక్‌ లటోన్‌ మైదానం వనంత వననాలు ధరించి వయస్సు మిసిమిలో విలానంగా మెరిసీ వక్షుతోంది.. ప్రెర్దు పెరిగి మైదానం మొత్తం నన్యవారాసి అయింది. గాలికి ఊగుతూ శూగుతూ అలలు అలలుగా లేచి పడింది. పొద్దు జారేప్పుడు సంజ వెలుగులో మెరిసే దూరపు భవనాలు తెల్లటి తెరచాప లెత్తి నట్తున్నాయి. చర్చి శిఖరాలు దికృకం దిగువ నుండి పైకి లేచిన ఓడ స్తంభాల్లా కనిపించాయి. పొద్దు మునగ్గానే గాలి చలి తిరిగింది, వోరెత్తే కడలి శీతల స్పర్శానుభవం కలిగింది. మునిగిపోయే భూఖండంలో. ఒక మొక్క-లా దూరాన ఆడవి కనుమరుగై పోయింది.

వాకావరణం నసిగా లేకపొయినా బ్యుతో మ్యాతం పొలాల మీంచి కళ్ళు తిప్పు కోలేదు. తుఫాను కాకిడిక్‌ అల్లకల్లోలమైపొయిన సమ్ముదంకేసి తలెత్తి, నోటి దగ్గర కూడు నేల పాలయిందనే దిగులుతో దిగాలు పడిచూసే జాలరిలా అతను కన్నార్ప కుండా మైదానం కేసి చూశాడు, 35-20 మెళ్ళ దూరంలో (వచండంగా చెలరేగి సమస్తం తుడిచి పెట్టేసిన భయంకర తుఫాను రోన్య్‌ |గామం దాకా రాలేదు, బ్యుతో పొలం చెక్కు. చెదర్లేదు.

పెరిగే పైరుతో పాటు బ్యుతో నంతోవం కూడా పెరిగింది ఏపుగా పెరిగిన ప్రైర్చ వెనక దగ్గర పల్రెణ కూడా ఆనవాలుకు అందటం లేదు. ఇకపోతే, లబోర్డ్‌రీ భవనాల పైకప్పులు కాస్సేపు కనిపించి, చివరికి అవీ అదృళ్యమయ్యాయి. రెక్కలు విప్పుకున్నట్టు నిలబడ్డ మిల్లు మ్యాతం వెలివేనినట్టు ఏకాకిగా గోచరించింది. నలువేపులా నదరుగా పెరగిన పెరు . పొంగి పరవళ్ళు తొక్కే సస్యపారావారం ...

(వకీ సాయంతం ఆతను అన్నం ముందు కూర్చున్నప్పుడు, “దేవుడి దయ వల్ల ఈ ఎండాకాలం అనావృష్ట దాపురించకుండా ఉంటే తిండికి లోటుండదు. కావల్సి నంత మిగులుందికూడా” అనుకుంటాడు.

ఇంట్లో మళ్ళీ మాము*లు పరిస్థితులు నెలకొన్నాయ్‌. కింది భాగంలో రెండు గదులు బ్యుతో, లిజాలు వాడుకొంటున్నారు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ తన తంగడి పడుకునే మేడ గదిలోకి మారింది. జీవితం మామూలుగా, మందకొడిగా నడుస్తోంది పైకి కనిపించే [వశాంతత వెనక ఆళాంతి బీజం మొలకెత్తుతోంది. అప్పా, చెల్లెళ్ళ మద్య ఆ స్తి వంప కపు గొడవ వుండనే ఉంది. లిజా పెళ్ళి జరిగినప్పుడే, పూవాన్‌ అ విషయం కదిపాడు, బ్యుతో అందుకు ఒప్పుకోలేదు ఇప్పుడప్పుడే ఆసి విడగొట్టాల్సిన అవసరం యేమొ చ్చింది! వెనకటి మాదిరే [ఫాంస్వాజ్‌ తన అక్కతో పాటు వోయిగా ఉండకూడదా యేం! బ్యుతో ఈ పురాణం చదివాక, వూవాన్‌ మెత్తబడి మెదలకుండా ఉండిపోయాడు. బ్వుతో తన ఇచ్చకపు మాటలో ఆ సమస్యని వాయిదా వేయించాడు. తాము కలిసి మెలిసి ఎంత వోయిగా ఉంటున్నదీ వ్రశీచోటా డబ్బా వాయించాడు.

మొదట పది మాసాలూ అప్పా చెల్లెళ్ళ మధ్య ఏ కీచులాటలు లేవు. అంతా సవ్యంగానే జరిగిపోయింది. ఆ తరవాత (పారంభమైంది భాగోతం. మనస్సులో మెర మెరలు పుట్టేయి. చిర చిరలు మొదలయ్యేయి. మాటలు కటువుగా దొర్హాయి. మూల

10% భూమి కారణం ఒక్కటే, “ోనాది-సీది” అనే బేధ భావం కమేణా పెరిగి పెద్దదయింది. వెనుకటి అల్మీయత, అనుబంధం హరించుకుపోయాయి.. చెట్టాపట్టా లేసుకుని తిరిగిన ఆ ఇద్దరి అన్యోన్యత ఇప్పడెవ్వరికీ కనిపించటం లేదు. ఇద్దరూ భిన్న దృవాలయ్యారు. ఓ విధమైన ముఖభావం ఇద్దరి మధ్యా చోటుచేసుకుంది.

ఇంట్లో ఇప్పుడొక పోతుటీగ చేరడంతో, అక్కని తననుంచి లాగేసుకు పోయినట్టు (స్రాంస్వాజ్‌ బాధపడింది, వెనక అన్నీ సమంగా, సమానంగా అనుభవించారు.

ఇప్పటి పరిస్థితి వేరు. బ్యుతో ఆ యింట్లో పరదేశి. ఆక్కకి తనకి నడుమ అడ్డు గోడ. బ్యుతొ లిజాని ముద్దు పెట్టుకున్నాక, తను అక్కని ముద్దు పెట్టుకోకుండానే ముభావంగా తన గదికి వెళ్ళిపోతుంది. తను తాగే ప్యాతను ఎవరో ఎంగిలి చేసినట్టు బాధ కలుగుతుంది తోబుట్టువు ఎల్లానూ పరాయి స్రాత్తయింది. ఫోసీ... ఆమె దోవ ఆమెది. కాని, తన వాటా తనకు రావాలి. ఇల్లు-వాకిలి, పొలం-ప్కుటా అన్నీ తనకి సమంగా సమానంగా చెందాలి.

ఈ కోపం వెనక వేరే కారణం ఏదోఉంది. అడి ఫలానా అని వ్యక్షం చెయ్యలేనిది. అప్పటిదాకా, తం్మడి ఏకాకిగా గడిపిన రసహీనమైన నీరవ జీవితం చెల్లి పోయిందాకొ ఆ ఇంట్లో (వణయం, మోహం వగైరా వ్యవహారాలేమీ లేవు (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మనస్సుని చెదరగొట్టిన బెడద లేవీ లేవు. ఆడ పిల్లల్ని ఆమాంతం గోతుల్లోకి లాక్కుపోయే పురుష పుంగవుడు ఇప్పుడు ఇంట్లో తిష్ట వేశాడు. లిజాతో అతను చేసే చేష్టలతో ఇల్లు కదిలి ఫోతూ వుంది. అతను తెగ ఎగరొప్పటం పె కప్పు నెర్పెల్లోంచి గదిలోకి వినిపిస్తుంది. ఈ ఆడా-మగా ముచ్చట ఆమెకి తెలీని రహస్యమేమీ కాదు. పశు పోషణతో మునిగి తేలే మనిషికి (పకృతివాంఛల్ని ఆర్థం చేసుకోలేక పోవటం అంటూ ఉండదు. అయినా, (ఫాంస్వాజ్‌ కీ ఆసహ్యం పుట్టింది. ఛీ ఛీ అని చీదరించుకుంది. పగటి పూట వాళ్ళ మానాన వాళ్ళని వదిలేసి బై టికి వెళ్ళిపోయేది. ఇక-ర్యాతిపూట భోజనం కావటంతో టే కిల కిలలు మొదలు ఎంగిలి కంచాలు కడిగేదాకానై నా కాస్త ఓపిక పట్టండ్మరా అని కోపంగా కేకలు వేసేది. గబ గబ గగికొచ్చేసి 'ఫెడేల్న తలుపులు మూసి;“మృగాలు. .. మృగాలు.... "అని పళ్ళు నూరి గొణిగేది. చెవులు ఎంత మూసుకున్నా, కింద జరిగేది వినిపిస్తున్న ట్లే వుంటుంది. దిండులో తల దూర్చి, నిండా ముసుగు తన్ని సల సల కాగి పోతుంది. వినే, కనే మాటలో, చేష్టల్లో ఆమెకి మతి చలిస్తోంది. తిరగబడే నవ యవ్వ నపు పొంగు ఆమెని తిని పారేస్తోంది.

ఆది బాలక, ఆమె మనస్సులో ఉన్నదేదో కళ ఇతో చూసినట్టుగా బ్యుతో పరాచి కాలాడి ఏడిపిస్తాడు. ఏ(విటే నీ మడీ, దడీ? రేపు నీ వంతొచ్చినప్పుడు యేం చేస్తావ్‌?.... లిజూ కూడా చెల్లెలి కేసి నవ్వేసింది అందులో దోవమేమిటో ఆమెకి అర్థం కాలేదు. ఇక, బ్యుతో ఆ ముచ్చట్లు గురించి నోటికొచ్చినట్టు మాట్టాడేస్తాడు. ఈ సుఖం అనుభ వించమని భగవంతుడు అందరికీ రాసిపెట్టాడు కాణీ ఖర్చు లేదు. ఓపికున్నంతమట్టుకి ఓలలాడవచ్చు. కాని పిల్లల్ని మ్మాతం పుట్టించకూడదు. ఆజ్మాగ త్తవల్లి పెళ్ళికా కుండానే

భూమి 107 పిల్లలు పువ్రేసున్నారు. కావలిస్తే, చూడు-జూల్స్‌ అట్టా పుట్టినవాడేగందా 1 పెళ్ళయ్యాక నైనా కాస్త జ్యాగత్త అవసరం. గట్టిగా దున్ను-పిత్తు మ్మాతు నాటకు. భూదేవి ఉబ్బిన పొత్తి ఎంత ధాన్యం కుమ్మరించినా సై కాని, పిల్లా పీచు మ్మాతం వొద్దు బాటోయ్‌! ... ముగింపు లేకుండా అతనీ ముచ్చట్లు చెప్పుకుపోతుంటే, తనని ఆ సుఖాలు లొకి గిలి గింతలు పెడుతున్నట్టు అనిపిస్తుంది, ఆమె మనస్సులో అశాంతి పెరిగిపోయింది ఆమెలో మునుపులేని మార్ప్చేదో వచ్చిందని ఇరుగు పొరుగు అమ్మలక్కలు చెవులు కొరుక్కు6టారు.. సంతోషంతో పొంగి పోతూనే, అమాంతం విచారంలో మునిగి పోతుంది. కాసీ కాసే ఎండ మాసిపోయి; చటుక్కున మబ్బులు ముసురుకొస్తాయి. (పతి ఉదయం బ్యుతో సరిగ్గా బట్టలు వేసుకోకుండా సిగ్గులేపండా వంటింట్లోకి వసోంటే (ఫాంస్వాజ్‌ కోపంతో మండిపడిపోయేది. అప్పా చెల్లెళ్ళ మధ్య అనుబంధం కరువైంది చిన్న చిన్న విషయాల మీద చిలికి చిలికి గాలి వాన అవుతోంది. ఆ స్తిగుంంచి “అది సీది=ఇది నాది అంటూ సంతాలు పట్టింపులు 'ఫెరంగాయి. సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే బ్యుతో కోపంతో విరుచుకు పడ్డాడు. ఒకవేప అనా వృష్టితో చేలన్నీ మల మల మాడిపోతున్నాయి. నలభై రోజులుగా ఒక్క- చినుకు పడితే ఒట్టు. ఉడిగిపోయే పైరు చూసి అతని కడుపు మండిపోయింది. ఎండిన. పైరులాగే అతను శారీరకంగా శుష్కించిపోయాడు. జబ్బు మనిషయ్యాడు. పొట్టి లోనికి పీక్కు పోయింది. ఒళ్ళు నీరసించిపోయింది.. దిగులుతో, కోపంతో మనిష్‌ చిక్కి సగ మయ్యాడు. ఎండ మండిపోతోంది. బావి దగ్గర కాళ్ళూ చేతులు కడుక్కుని చాక్కా సరిగా వేసుకోకుండా, పంట్టాం బొత్తాలు పెట్టుకోకుండా సరాసరి వంటింట్లోకి నడిచి భోజనానిక్కూర్చున్నాడు, [ఫ్రాంస్వాజ్‌ వడ్డిస్తూ కోపంగా మొహం బెట్టి “చొక్కా సరిగ్గా వేసుకో. చీదరగా వుంద అంది చిరాగ్గా,

అసలే మంటగా వున్నాడు, ఆ మాటతో అగ్గిమీద గుగ్గిలం అయ్యాడు.

“సీ పాధింపులో నా [ప్రాణం తోడేస్తున్నావ్‌ 1 సీకంత బీదరగా వుంటే దానికేసి చూడనూక. అయినా నీ కళ్ళెస్తుడూ దాని మీదే. అది కావాలని ఆరాటంగా వుందా యేం రోత ముండా *” లనరిచొడు బ్యుతో,

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ సిగ్గుతో చితికిపోయి నోట మాట రాక తడబడిపోయింది.

“మా ఇంట్లో మా ఇష్టమొచ్చినట్టు చేసుకుంటాం, నీ కిష్టంలేక పోతే. వెళ్ళిపో” ఆంది లిజా కసిగా.

అస్తర్రే. నేనే పోతాను” అనరుస్తూ (ఫౌంస్వాజ్‌ చర చరా తన గదిలోకి పరిగెత్తి తలుపులు బిగించుకుంది,

ఆ మ్మరోజు బ్యుతో మామూలు ధోరణిలోకొచ్చాడు. జరిగింది మర్చిపోయి హుషారుగా, ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు. ఆ రతి దట్టంగా మబ్బు పట్టింది. గంటలకి గంఓలు సన్నంగా వర్షం పడింది ఎండిపోయిన భూమి కొత్త జీవం పోసుకుంది బ్యుతో కిటికీ తెరిచి తదేకంగా వర్షంలోకి చూస్తూ నిలబడిపోయాడు. సంతోషం పార్ట

108 భూమి శొచ్చింది. జేబుల్లో చేతులు దోపుకుని, ఉదయంనుంచి అలా కిటికీకి కక్టేసినట్టు నిల బడ్డాడు. “ఇప్పుడిక మనం కామందులం దేవుడు మన వేపున్నాడు. జీవితం అంటే ఇదే”

సన్నగా, సౌమ్యంగా, విడవకుండా వానపడింది. నదీ నదాల ఆదరువుకు నోచు కోక దాహంతో దహించుకుపోయే లటోన్‌ భూమి దప్పిక తీర్చుకుంటున్న చప్పుడు విన్నాడతను. అంతటా మధుర మందరవం వినిపించిందతనికి. టిల జిలమని నీళ్ళు చేసే కలకలనాదం. భూమి మీద [పత్య్మణవూ వర్షాన్ని పీల్చుకుంది. జల జల కురిసిన వర్షంలో భూమి పులకించింది. [పకృతి యావత్తు కొత్త జీవం పోసుకుని కళకళలాడింది. గోధుమ పుంజుకుని నిటారుగా నిలబడింది. ఆ నేలలాగా, ఆ పైర్దలాగా. అతను కూడా అలు ఒల్లుకి నీళ్ళు నోట్లో పోసుకున్నాడు. మనస్సు హాయిగా ఉంది. అలసట తీరి పోయింది. గాయాలు మానిపోయాయి.

“వానా, వానా! కురువు, కురువు అనలిదాడు పిల్లవానిలా,

“కాసులు కురుస్తున్న్నై ... కురుస్తున్నై....” వెరి సంతోషంతో గంతులు వేశాడు.

తలుపు తెరిచిన చప్పుడుకు బ్యుతో వెనక్కి, తిరిగి చూశాడు. ఎదురుగా గుమ్మంలో రండి,

“నువ్వా, నాన్నా! కప్పల వేటకి పోయి వస్తున్నావా యేం?”

గొడుగుతో నానా యాతనపడి, కొయ్య పాదరక్షలు గుమ్మం బైట విడిచి లోపలికొచ్చాడు.

“బలే వాన. సమయానికి ఆదుకుంది” అన్నాడు పూవాన్‌.

ఆ వర్షానికి అది తెచ్చిన హర్షానికి అతనూ ఎన్నో ఏళ్ళు పడుచువాడ్తై పోయాడు.

“*దాకిన పోతూ మమ్మల్ని తొంగి చూసిపోదామని వద్చావన్నమాట 1” ఆన్నాడు బ్యుతో,

అప్పటి దాకా మౌనంగా వున్న (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కలగజేసుకుని “లేదు. నేనే కబురు పెట్టాను అంది.

వెంటనే లిజా మొగం వీగుసుకు పోయింది. బ్యుతో పిడికిలి బిగించి, పైకి నవ్వు మొవాం పెట్టి టదేకం న్మిగహించుకున్నాడు.

“అమ్మాయి నిన్న కబురంపింది. అసలు సంగతేమిటంటే .. ఎవరి భాగాలు వాస్త పంచేసుకుంటే ఏ గొడవా ఉండదు. వరష్కారం చేసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది. తన వాటాకి ఎంత వస్తుందో తెలుసుకునే హక్కు దానికి ఉంది. జౌనా!1.... ఈ ఆస్తీ వరిష్కారం చెయ్యకపోతే వా ధర్మం నేను చెయ్యని వాజ్ఞివుతాను, మీరంతా కూడ ఐలు క్కుని ఫలానా రోజు అని ఒక నిర్ణయానికి వస్తే, ఆదే రోజు వకీలు గార్ని కలుద్దాం అన్నాడు వూవాన్‌ నెమ్మదిగా.

లిజా బుస్సుమని లేచింది.

భూమి 109

“ఆది మా మీద పోలీసు నిఘభూ పెట్టలేక పోయిందా+ దాని సొమ్ము మేం దిగ మింగుతున్నామని నువ్వూ అనుకుంటున్నావా! దాంతో వేగలేక చస్తున్నాం అని మేవూ/ బైట నలుగుర్లో టముకు వెయ్యలేదనేగా! అమ్మో! దాని సొమ్ము అంటుకుంటే అది మమ్మల్ని రక్కి చంపదూ!”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కూడా అదే ధోరణిలో మాటకి మాట అంటిందాలని నోరు తెరిచింది గాని, బ్యుతో వెనక నుంచి వచ్చి పట్టుకుని ఆపి” పోనిద్దురూ గొడవ! మాటా మాట అనుకుంటే మ్మాతం మనం కలిసి మెలిసి సర్జుకుపోవటం లేదూ! తోబుట్టువు లిద్దరూ జుట్టూ జుట్టూ పట్టుకోవటం భేషగ్గా వుంగిలే' అన్నాడు తెలివిగా.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ అతణ్ని విసురుగా తోసేసింది. పోట్టాట ముదురు పాకానపడ్డ సమ యంలో బ్యుతో విస్యానికి ఈల వేశాడు. అంతలో తలుపు తెరుచుకుని శాన్‌ లోపలికి వచ్చాడు.

“*శ్లాన్‌! సమయానికొచ్చావ్‌, అరెరె! ... తడిసి ముద్దయి పోయావే! నీళ్ళలో మునిగిన ఎలకలాగున్నావనుకో” అని బ్యుతో పరిహాసమాడాడు.

జాన్‌ గల గలా నవ్వాడు.

“చూడు, జాన్‌! ఈ అప్పా చెల్లెలిద్దరూ కలబడుకుంటున్నారు. [ఫాంస్వాజ్‌ తన వాటా తను తీసేసుకుని బైటికి వెళ్ళిపోతానంటున్నది” అన్నాడు బ్యుతో.

“ల్సేవి(టీ! ఈ బుల్లి బుడ్దాయా!” అన్నాడు జాన్‌ ఆశ్చర్యంగా.

(్రాంస్వాజ్‌ని చూడ్డం ఆతనికి మవా సంతోషం. ఆమెన్‌ తన దాన్ని చేసు కోవాలనే తపనతో అల్లాడి పోతున్నాడు. తమ ఇద్దరి మధ్యా పడి హేనేళ్ళ వ్యత్యాసమే లేకపోతే ఈ పాటికి పదిహేను తూర్గయినా తన [పేమ ఆమెకి వెల్లడించి వుండే వాడు. కాని, ఆతనికా ఉద్దేశ్యం ఉన్నట్టు లిజా, బ్యుతోల కూడా ఎన్నడూ తట్టనే లేదు ఆ మాటకొస్తే, (ఫొంస్వాణజ్‌ సైతం ఆతని మనస్సు పసిగట్ట లేక పోయింది,

“బుల్లి బుజ్జాయి 1 భలే చెప్పావయ్యా”' అన్నాడు బ్యుతో.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కళ్ళు వాల్చుకుని, నిశ్చలంగా అక్క-డే నిలబడి పోయి "నా వాటా నాక్కా-వాలో అంది దృఢంగా.

జాన్‌ మృదువుగా ఆమె ముంజే3ని పట్టుకుని తన మోకాళ్ళ మీదికి లాక్కుని (యేమగా తల నిమిరాడు"

“ఎక్కడికి పోగల్డువు, చెప్పు, పరాయి పంచన పడుంటావా? బ సీకి పోయి ముక్కూ మొగం ఎరగని వాళ్ళ ఇంట్లో దాసీ పని చేసుకుంటావా! ... పుట్టి పెరఠిగన ఇంట్లో, అయినవాళ్ళు మధ్య ఉండటం కన్నా పరాయి చోటు కాగుంటుందా! చెప్పు. నా మాట విని ఇక్కడే ఉండిపో. అది నీకు శ్రేయస్కరం” అని అనునయంగా చెప్పి చూళాడు జున్‌.

(ఫ్రాంస్వాళ్‌ బుద్ధిగా విన్నది. అతని మాటలకి మెత్రబడి హోయిది. అతణ్ని తన |1పీముడుగా భావించి కలల కనకసోయినా అతని మాట మీద ఆమెకీ తగని

110 భూమి గురి, ఆతనంటే భ క్రి ఉండి; భయమూ ఉంది. అతనలాంటి గంభీర వ్యక్తి,

“నా భాగం నాక్కావాలన్నానే గాని నేను వేరే వెళ్ళి పోతానన్లేదే!” అంది (ఫాంస్వాజ్‌ చప్పబడివోయి,

“పిచ్చి పిల్లా! నువ్విక్కడే ఉంటే నీ వాటా గురించి తొందరెందుకు? ఇదంతా నాది, నీ అక్కది ఆయినళ్లే నీది మ్యాతం కొదూ! నీ పెళ్లయితే నీ భాగం నీకు పువ్వుల్లో పెట్టి పంచి యిచ్చేస్తాం” అన్నాడు బ్యుతో.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ మీదే నిలిచిపోయిన జాన్‌ కళ్ళు పెళ్ళి మాటతో తపక్కుమన్నాయ్‌.

“వింటున్నావా? నీ పెళ్ళినాడు ..” (ఫాంస్వాజ్‌ మౌనం వహించింది.

“చూడు,చిట్టీ! మీ అక్కకి ఒక్క ముద్దివ్యు,

ఎంత ఇడ్డా, లిజాలో మంచి తనం ఇంకా పూర్తిగా మాసిపోలేదు. చెల్లెలు తన మెడని కావిలించుకోగానే, లిజా ఏడ్చేసింది. ఈ వ్యవహారం మ౦ కొంత కాలం వాయిదా పడ్డందుకు బ్యుతో మనస్సులో మహదానంద పడిపోయాడు.

“ఇంకా ఆలస్యమెందుకు? వైన్‌ పుచ్చుకుందాం” అని గుర్తు చేళాడు బ్యుతో.

ఒక సీసా విప్పి అమిదు గ్దాసుల్లో పోసి మరో సీసా కూడా తెబ్బాడు. అందరూ ఆనందంగా వైన్‌ సేవించారు.

“ఈ వైన్‌ బహ్మాండంగా ఉంది కదూ! మీరెన్నయినా చెప్పండి - ఇది ఈ వర్షమంత (బహ్మానందంగా లేదు. చూడండి, చూడండి ! ఇంకా వానపడతానే వుంది. ఎంత చక్కటి వాన !” అన్నాడు బ్యుతో ఉప్పొంగిపోతూ,.

అందరూ కిటికీ లోంచి బై టీకి చూకారు మృదువుగా చినుకులు దాల్తున్నాయి. ఆ ఆకాశగంగ అడుగు నుంచి పచ్చ పచ్చని పైరు తొలుచుకుని బైటికి రొవటం కళ్ళకి శనిపిస్తున్నట్టే ఓ వెరి భక్త్యావేళంలో వివవలయ్యారు,

కేశ

వృద్ధాప్యం ముసురుకుని, రోజ్‌ కి ఒంట్లో వెనకటి ఓపిక, సత్తువ ఉడిగిపోయాయి. కాస్పేపు పనిలో వేలు పెడదామన్నా కళ్ళు తిరుగుతున్నాయ్‌, అంచాత, ఎండాకాలంలో ఓ రోజు ఇల్లు కడిగి, తుడవటానికి పాల్మీర్‌ని పిలిపించుకుంది. పూవాన్‌ అలవాటు [వకారం పొలాలు చుట్టి రావటానికి బయళ్టేంపోయాడు. పాల్మీరు మోకాళ్ళ మీద కూర్చుని ఇల్లంతా కడిగి తుడుస్తోంది. రోజ్‌ పక్కన నిలబడి పాల్మీరు పనిని పర్య వేషణ చేసింది. కోళ్ళూ చేతులూ చచ్చుజడి పోయిందాకా ఆమె ఇల్సంకా శృభంగా కడిగి తుచ" ప*ెతోపాటు' చు సాయి

భూమి కేేనే

మొదట పాల్మీరు దౌర్భాగ్యం గురించి చర్చ నడిచిండి. ఈ మధ్య అవిటి ఇలారియోం అక్కని చావ బాదడం అలవాటు చేసుకున్నాడు. ఆ అవిటి వెధవ ఆడకాడికి పరమ క్బూరుడుగా తయారయ్యాడు, తన చేతుల్లో కటికి రాళ్ళని నుగ్గు చేసేటంతటి శక్తి ఉందని ఆ దౌర్భాగ్యుడికి ఆలోచనే లేదు. వాడు గట్టిగా చెయ్యి చేసుకున్నప్పుడు ఆ దెబ్బలకి ఎక్కడ చచ్చిపోతానో అని పాల్మీరు గుండెలు పీచు పీచుమంటాయి. ఆయినా, ఆ నిర్భాగ్యురాలు తన దురవస్థ పరాయి వాళతో చెప్పుకుని ఎరగదు. పెగా, ఇతర్హ జోకమంటే ఆమెకి మంట, ఇటీవల వాళ్ళిద్దర్నీ గురించి ఒక ఆపవాదు ఊరంతా మారు మోగిపోయింద్‌, ఓ రోజు పాల్మీరు భయ వివ్వులంగా చేసిన ఆర్తనాదానికి ఇరుగుపొరుగు అమ్మలక్క-లంఠా కాళ్ళ తొక్కుకుంటూ పరుగెత్తుకొచ్చారు ఇలారియోం అక్కతో అమానుషంగా (ప్రవర్తించటం వాళ్ళ కంటపడింది. ఇంకేముండి 1... వూరంతా ఒక టే పుకారు... గుసగుసలు ...

“అమ్మాయ్‌! నువ్వు నిః౦ం చెప్పమ్మా. ఆ కుఎకడు నిన్ను బలవంతం చెయ్యా లని చూస్తున్నాడా ... పపవు .” అంటూ రోజ్‌ సంభాషణ మొదలు పెట్టింది.

దాంతో హాల్మీరు తోక తొక్కిన తాచులా లేచింది

“మా ఊసుతో ఊశోో వాళ్ళకేం పని? మా మీద వాళ్ళ కెందు కంత నిఘా ఊశ్ళోవాళ్ళ సొమ్ము మేమేమీ దోచుకుతింటం లేదే |”

“న్సువ్వెన్నయినా అను, అటువంటి పని మహీ పాపం!” అంటూ రోజ్‌ సంభా వణ సాగదీసింది

కొద్ది షణాలు పాల్మీరు మూగగా నిలిచిపోయింది. కనబడని దూరాలలోకి శూన్యంగా చూసింది. బాధతో ముఖం ముడుచుకు పోయింది. మాటలు తడఐడుతూ, మందంగా అన్నది: “పాప పుణ్యాలేంటో నాకేం తెలుస్తయ్‌॥ ఫాదిరీ ఒక రోజు నన్న పీరీపీంచి, నరకానికి పోతారన్నాడు. నా చిట్టి తమ్ముడు మా[తం పోడు. వాడు ఊఉల్త ఆమాయక్షుడు. నెలయినా నిండని పసి బిడ్డతో సమానం, నేను కంటికి రెప్పలాగా చూసుకోకపోతే, వాడెప్పుడో చచ్చిపోయి వుండేవాడు, వాడికీ అపిటి బతుకులో యేం సుఖం ఉంది! యేం సంతోషం ఉంది? తెర వొచ్చినప్పుడెన్నడయినా వాడు నన్ను పీ పిసికి చంపితే, ఆ దేవుడు నన్ను కృమిస్తాడో లేదో నే చూసుకుంటా.”

ఆడబిడ్డ మనవరాలి నోటితో యేవీః చెప్పించలేక రోజ్‌ (పసంగం మార్చి తన సొద వెళ్ళబోసింది. పదే పదే ఆదే సొద కనబడ్డ వాళ్ళందరి ముందు. వెళ్ళగక్కటం ఆమెకి మామూలే. అల్పుడు దెల్‌ఓమ్‌ ఒక్కడు మినవో మిగతా వాశ్హివురూ లరణం డబ్బు ముట్టచెప్పరు. చిన్న కొడుకు బ్యుతో పది తూర్దు చెప్పించుకుని, ముప్పతిప్పలు పెట్టి ఎప్పుడో తన కిష్టమెన రోజు డబ్బు మొహాన పారేసి పోతాడు. అదయినా, పూర్తిగా ఇస్తాడా? ఎంతో కొంత బకాయి పెట్టంగే అతనికి తృప్తి వుండదు. ఇకం జేష్ట పు;తుడు బీనన్‌ (కీసు చిల్లిగవ్గ చెల్లించిన పాపాన ఫోలేదు. వాడి డబ్బు ఎట్లా వుంఓ:దో పఖ' చూడినేలదు ఆది రాంక, ఇ వోజు ఉఆయ కాసతంఎ ౧౪ నర్ష

1192 భూమి మని కూతురు కుంకని ఇంటిమీదికీ తరిమాడు. జ్వరంతో పడున్నాట్ట! జావ తాగేందు కైనా పైసలు లేవట! ముసలాయన అగ్గిమీద గుగ్గిలంలా మండిపడిపోయి అఆసాయం (తానికి వాడు డబ్బు తెచ్చి కడతాడా సరి-లేకపోతే పోలీసుల కప్ప జెప్పేస్తానని బెదిరించాడు.

“ఉత్తినే బెదురు పెట్టటానికేనే అమ్మాయ్‌! ఎన్ని లొసుగులున్నా పెద్దోడిది మహదొడ్డ మనను" ఆంది రోజ్‌.

ఆవిడకి పెద్ద కొడుకు మీద వల్లమాలిన ఆపేష. అయినా, యీ మగ్య అప్పు డప్పుడూ వాడి మీద ఆమెకి కసిపుట్టుకొస్తోంది.

చీకటి పడింది. పూవాన్‌ పొలాలు తిరిగ తిరిగి కూటి వేళకి ఇంటికి దిగడ్డాడు. పాల్మీరు వంటిల్లు కడిగి తుడవటం పూర్తి చేసింది.

“ఈ కష్టాల్లోనే మనందరి బతుకులూ తెల్లవారాయో్‌. అంది పాల్మీరు నిస్పృహగా.

దీపాలు పెట్టే వేళకి ల్మగాంద్‌ వచ్చింది. కొవ్వొత్తి ఖక్చు కలిసొచ్చినా భాలను కుని ఆ సమయానికి తమ్ముడింటికి చేరి; పొద్దుపోయేదాకా కూర్చుని కుట్టు పనిలో లీనమైపోయి నిద ముంచుకొచ్చినప్పుడు లేచి తవుళాడుకుంటూ కొంప చేరుకుంటుంది. పగటి పొద్దు ఎక్కువగా ఉండే రోజులు కావటాన ర్యాతి జాగారాలు లేవు.

అమ్మమ్మ రాకతో పాల్మీరుకు గుండెల్లో అదురుపుట్టి కిమ్మనకుండా గక్మున ఉండిపోయింది.

“అమ్మాయ్‌! వేన్నీళ్ళు కావాలంటే యింకాసిని కర్టైలు పెట్టో అని శేశేసింది రోజ్‌.

ల్మగాంద్‌ ముందు తమ సొద వెళ్ళబోసుకుందుకు ముసలి వాళ్ళిద్దరికీ మనస్క రించదు. యావదా స్తీ పంచుకుపోయి, కొడుకు లెట్టా కాల్చుకు తింటున్నదీ ప్లేటు పెట్టారో ల్మగాంద్‌కి పరమ సుతోవం. అంచేత, సాధ్యమైనంత వరకు ఆమె ముందు వాళ్ళు అ మాట ఎత్తరు. కాని, ఈ రోజు రోజ్‌ మవోకాకలో ఉండి నిగహంచుకోలేక పోయింది.

కట్టెల మీద పెట్టి కాస్సేపు కూతుర్ని తిట్టిపోసింది. వూవాన్‌ తక్కువ తిన్నాడా? అల్లుడు పంపిన వైను వొట్టి నన్నాసి సరుకని ఆడిపోసి, ఆ నోటితోనే గటా గటా గ్లాను ఖాలీ చేశాడు. పేరుకుపోయిన వ్యధ యావత్తు దండకం చడిఏనట్టు చదివి తేనేగాని పుళ్ళు పడ్డ వాళ్ళ గుండెలు ఊర డిల్లవు. వారానికి పది లీర్జు పాలు పంపాళ్సి వుంటే అందులో నాలుగు లీటర్లు కోత! అవైనా యెం పాలు! పాలు కాదు తెల్ల నీళ్ళు! ఇక గుడ్డ మాట....అవి కోడి గుడ్డా? బల్లి గుడ్డకన్నా బుల్లివి ... కంట్లో కళికం వేసుకు వెతికినా అంత చిన్నవి క్వ్వా సంతలో కనపడవు! ీభీ... సిగ్గు ఉండనక్సర్లే ! జున్ను చూదామా అంటే ఆధి జున్నుకాదు, మన్ను.

ఇదే వరసలో సుసలయపం, కుసలమ: అ దంగళకాాా ఆుగకగీనంాగా

భూమి 11 లీ పాడారు పొగాకు పైసల్లో కోత పెట్టారు గందా అని ముసలయ్య వాసోతేే కానీ నీళ్ళకి గతిలేక పోయెనే అని ముసలమ్మ విలాపం.

అన్నీ విని విని ల్మగాంద్‌ “తగిన కాసి జరిగిందిలో అని వాత పెట్టింది

సరిగ్గా అదే సమయానికి తలుపు తెరుచుకొని బ్యుతో ఊడి పడ్డాడు. రోజ్‌ గుట్టుగా చేతుల్లో పెట్టిన పైసలు పుచ్చుకుని పాల్మీరు చల్లగా బైటికి తప్పుకువగి, బ్యుతో గది మధ్య నిశ్చలంగా నిలడ్డాడు. ఒక్క &ణం ఎవ్వరూ పలకలేదు. రెండు నిముషాలు పోయాక పూవాన్‌ కలగజేసుకుని *మా సౌమ్ము మాకు పారెయ్యటానికి ఇప్పటికి బుద్ధి పుట్టిందన్న మాట! ఎన్ని రోజులు మా చేత ఎదురు చూయించావురా” అన్నాడు.

బ్యుతో బూట్ల నాడాల మీద అటూ ఇటూ పచార్డు చేసి “ఏ మనిషైనా ఎంత చేతనైతే అంతే చెయ్యగల్డు. పూట పూగా మాకూ పొయ్యిమీద కుండెక్కటం లేదూ అన్నాడు.

“క్రావచ్చు. అయితే, యా లెస్థ్‌న నీ తిండి నువ్వు తింటా వుండి, మేం మాతం పస్తుణ పడుకోవాలన్న మాట! కాయితం మీద సంతకం పెట్టిశాక, దానికి కట్టుబడి అనుకున్న టైముకి మా డబ్బు మాక్తు పారెయ్యాలి" అన్నాడు పూవాన్‌ త్మీవంగా,

తండ్షికి తిక్కరేగుతోందని హిం, బ్యుతో పంపహారంగా- “నేను ఆలస్యం చేశానని నువ్వనుకుంటే, నా దారిన నేను చక్కా పోతాను కనీసం ఆలస్యంగానైనా సైమ్ము కడుశున్నందుకు నువ్వు సంతోషంచాలి. పూరాగా ఎగనామం పెప్టే వాళ్ళ మాటేమిటి!” అన్నాడు.

జీసస్‌ మీద విసిరిన ఈ విసురుకి రోజ్‌ కాస్త ఇబ్బంది పడింది. ధైర్యం చేసి ముసలాయన అంగీ గుంజింది పెల్లుబుకుతున్న కోపాన్ని న్మిగహించుకుని శాంతంగా “*నాకివ్వాల్సిన యాఖై (ఫ్రాంకులు నాక్షు పారేసి నీ రసీదు నువ్వు వట్టుకుపో“అన్నాడు వూవాన్‌,

బ్యుతో నెమ్మదిగా జేబులో చేతులు పెట్టీ కాస్సేపు తవిడాడు. ల్మగౌంద్‌ అక్కడే కూలబడి వుంటంతో ఆతనికి పెద్ధ ఇబ్బందైంది లోలోపల లక శాపాలు పెట్టాడు. అవిడ కుట్టుపని ఆపి రెప్ప ఆర్పకుండా ఆ దృళ్యాన్ని చూస్తోంది. ముసలి వాళ్ళిద్దరూ ముందుకీ వంగి కొడుకు జేఒులోంచి పైకం ఎప్పుడు బైట పడుతుందా అని అతంగా చూస్తున్నారు. మూడు జతల కళ్ళు పరీక్షగా గుచ్చి గుచ్చి చూస్తోంటే, బ్యుతో నెమ్మ దిగా జేబులోంచి అయిదు (ప్రాంకుల బిళ్ళలు బైటికి తీసి ఒక్కొక్కటి లెక్కపెట్టి *“ఆయిదు' అన్నాడు పేలవంగా. అటూ ఇటూ దిక్కులు చూసి జేబు శడివి ఆరో బిళ్ళ

“ముపృళ్యునా? లోగడ పది ఐకాయి పెట్టావ్‌. నీ కేమైనా నవ్వులాటగా వుందా? కిందటిసారి నలభై కట్టి చేతులు కడుక్కున్నావ్‌. ప్పుడు మువ్ఫైతో సంపెడుతున్నావా?”

బ్యుతో వెయ్యి సాకులు వల్లించాడు అంకఠా అధ్వాన్నంగా వుందన్నాడు. ధాన్యా నికి ధర పడిపోయింవనా , డు. ఓఓు చూవామూ అంటే అవీ సముదనషమెపో యభూయా + డు

కే1ేశీ భూమి గృురానికి పొట్ట ఉబ్బుచేసింది, రెండుసార్లు పశువుల డాక్టర్ని పిలుచుకు రావాల్సివచ్చింది. తను నడి సమ్ముదంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నానన్నాడు. రోజులు ఎట్టా దొర్లించాలో యేమో అని నిట్టూర్చాడు.

“అవన్నీ నాకనవసరం. ముందు. నాకు రావాల్సిన యాభై అక్కడ పెట్టు, కాదంటావా, కోర్టు ఉండనే ఉంది అన్నాడు పూవాన్‌.

ఆ ముప్పై కూడా ఎక్కడ దక్కకుండా పోతాయో అని భయపడి, “వచ్చేవారం ఆ ఇరవై కట్టు. రసీదు మీద అడే రాస్తానొ అన్నాడు ముసలాయన,

. బ్యుతో ఒక్క ఉదుటున బల్లమీంచి అ డబ్బు గుంజుకుని, “అదేం. కుదర, రసీడు ఎట్టా ఉందో అట్లానే ఇచ్చెయ్‌. కాదంటావా, నే పోతున్నా” అని బెదిరించాడు.

తండ్రీ కొడుకులు ఘోరంగా పోట్టాడుకున్నారు. ఎవరి పంతాలు, పట్టుదలలు వాళ్ళవే. అయ్యో! బర్లిమీద పెట్టిన డబ్బు వెంటనే జేబులో వేసుకోకపోతినే 1 ... ఎంత మంద మతిని! .

బ్యుతో గట్టిగా గుప్పిలి మూశాడు. మొత్తం ముట్టినట్టు రసీదు చేతులో పడక ఫోతే గుప్పిలి తెరిచేది లేదని బ్యుతో మొంికత్తాడు. రోజ్‌ మళ్ళీ వూవాన్‌ అంగీని గుంజింది. ముసలాయన చిట్టచివరికి లొంగి వచ్చాడు.

శద్రౌర్యగ తొత్తుకొడకా 1 ఇదుగో రసీదు" అన్నాడు పూవాన్‌.

దబ్బు బ్యుతో గుపెట్టోంచి పఫపూవాన్‌ దోసిల్లోకి ఐ౨లీ అయింది. తన ఎత్తు పారి నందుకు బ్యుతో వికఓంగా నవ్వి శలవు పుచు కున్నాడు.

“లుచ్చా వెధవ 1”-లగాంద్‌ ఉమ్మేసింది.

బ్యుతో వెళ్ళిపోయాడో లేదో, పెద్ద కొడుకు జీసస్‌ (ప్రత్యక్షమయ్యాడు. బ్యుతో ఆ రోజు డబ్బు కట్టబోతున్నాడని కూతురు కుంక ద్వారా విన్నాడో యేమో పరిగెత్తు కుంటూ వచ్చి వాలాడు. వస్తూనే బల్లిమీద మెరిసే అయిదు [ఫాంకుల విళ్శలకేసి ఆకలిగా చూళాడు.

పెద్ద కొడుకు రాశతో రోజ్‌ మొహం బాటంతయింది.

కొడుకు కళ్ళు పైసలమీద పడ్డం గమనించిన వూవాన్‌ చప్పున వాటిమీద కంచం టోర్తించాడు.

“ఒరేయ్‌! డబ్బు కడతావా కట్టు. కాదంటావా, కోర్టుకీడుస్తా” అన్నాడు పూవాన్‌ బింకంగా.

“*ఆ మాట అమ్మాయి చెప్పిందిలే. అందుకే నేనింత దూరం కాళ్ళీడ్చుకుంటూ వచ్చా. సీకు నేను చావాలని లేదుగా! ఏం పెట్టి కట్టను ఎక్కడ తెచ్చి కట్టను వలానా చోటని చెబితే అట్టాగే పోయి తెస్తా. నేనెట్టాంటి అవస్థల్లో ఉన్నానో నువ్వే చూడు, తెలుస్తుంది. పక్కమీదికి దుప్పటి లేదు. ఇంట్లో ఒక్క సామాను లేదు. పైగా, నేను రోగంతో చస్తున్నాను అన్నాడు దీనంగా.

సి కల్లబొల్లి మాటలు నే నమ్మనురోయ్‌ అన్నట్టు చూశాడు ముసలాయన.

భూమి 115

“ఐహళా నేను రోగిష్టిలాగా కనపడ్డం లేదేమో! అంత మ్యాతాన ఒంట్రో ఉసులుగా వుందని అర్థం కాదు. ఒకటే దగ్గు .దాంతోటే నాకు కా౨ఎ) లీరిపోతుంద్‌. ఇావయినా తాగితే బొవుజ్జు! దానికైనా రాగిదమ్మిడీ ఉంటే ఒట్టు నా దగ్గ ఠే గనక డబ్బుంటే నీకు నిక్కచ్చిగా కష్టే వాణ్నని నీకూ తెలుసు. మాంసం మొహం చూసి పదిహేను రోజులయింది” అన్నాడు మళ్ళీ దీనంగా.

తల్లి మనస్సు జాలితో కరిగిపోయింది. తం్మడి గుండె కోపంతో మండిపోయింది.

“సామ్మంతా సీ గొంతులోనే కొట్టుకున్నావ్‌ భీ .. పోరంటోకు వెధవా! బంగారం లాంటి గడ్డని తాకట్టు పెట్టావ్‌. ఎన్నేళ్ళగా అడి మన కుటుంబంలో ఉఊంఏ౨రా! అటువంటి గడ్డని పరాయివాళ్ళకి అప్పజెప్పి కూర్చుంటావురా 1! నువ్వూ, నీ కూతురు కుంా కలిసి మూన్నాళ్ళ ముచ్చట చేశారు. ఇక ఏడవండి. పసుల్తో మాడి చావండి అన్నాడు పూవాన్‌ కొపంగా.

జీసన్‌ సిగ్గు వదిలేసి నిర్హజ్జగా శోకాలు తీళాడు; “నువ్వు తండివేనా 1 కన్నీ శృతో వచ్చిన కొడుకుని గడిపలోంచి బైటికి నెట్టివేసే నీకు మానత్వం లేదు. నాది మహా జాలిగుండె, అదే నా కొంప తీసింది. నీ దగ్గరా బొత్తిగా డబ్బు లేదంటే, అది నేనర్థం చేసుకోగల్ను. కాని నీ దగ్గర ఎంతో కొంఠ డబ్బంటూ ఉండికూడా, కొడుకు మీద రవంత కనికరం చూపనంటావా ? ఎక్కడో ఒక చోట ముషైత్తుకు ఐతుకుతా. అప్పుడు నీ కళ్ళు చల్లబడతయ్యా? .”

ఒక వేపు ళోకాలు పెడుతూనే. మరో వేపు బల్లమీదికి దొంగ చూపులు సాఎంచాడు. వెక్కిళ్ళు నటిస్తూ, ఇల్బదిరిపోయేలా శోకాలు పెట్టాడ... ముసలాయన బెదిపోయాడు,

కొడుకు ఏడుపు చూసి, రోజ్‌ కదిలిపోయి చేతులు జోడిచి ముసలాయన్ని వేడుకుంది: “చూడండి!

ఎపీకి పద కనికరం కూడానా? .. మనమంకే వీడి కసలు లక్ష్యమేలేదు. ఒసేయ్‌! మొదట నువ్వు నోరు మూసుకోవే భడవా! ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళంతా ఇంటి చుటూ మూగుతారే! .”*

జీసస్‌ ఆరున్నాక్క- (శకిలో రాగాలు తీశాడు.

“పీక్సు చెప్పలేదు గాని రేపు కోర్టువాళ్ళు పీకల మీది కొస్తున్నారు ఒక వెధవకి నోటు రాసిచ్చాను. నేను నిజంగా [కాష్టుణ్ని, మన వంశానికే మచ్చ తెచ్చాను. ఏట్లో దూకి చావటం మినహా వేరే గత్యంతరం లేదు .. అమ్మో! ఒక్క నుప్ఫై (ఫాంకు లుంటే .. ఒక్క ముప్పై (ఫ్రాంకులుంటే ణా

ముసలాయన వాణికి పోయాడు. పశెం అవతలికి నెక్టేశాడు, ఎట్లానూ సౌమ్ము వాడి కంట పడింది. ఇంకా యేమనుకుంటే యేం లాభం?

“బరేయ్‌! నిన్ను చూస్తుంటే కంపరం పుట్టుకొస్తుందిరా. అందులో సగం తీసు కుని బైటికి చావు. మళ్ళీ నాకునీ మొహం చూపించమాక” అనరిభాడు పూవాన్‌.

వీసన్‌ ఉన్న పాళంగా తెప్కరిలి. ఒక షణం ఆలోచించి. “పదిహేా?

116 భూమి ఉహూ. ఎందుకూ కొరగావు, ఇరవై ఇచ్చెయ్‌. నే వెళ్ళిపోతా” అన్నాడు.

ఇంత నాటకం ఆడి, ఇరవై ఫ్రాంకులూ చేతిలో వేయించుకుని, ఒక గ్లాను వైన్‌ సేవించి, బావగారు తన తండి కట్లాంటి నాసి సరుకు; పంపినందుకు నాలుగు తిట్టు తిట్టి, చిట్ట చివరకి ఇంటి దోవ పట్టాడు జీసస్‌.

“ఎంత చెడ్డా- పెద్దబ్బాయి మహా మంచివాడు” అని మురిసి పోయింది రోజ్‌.

ల్మగాంద్‌ సూదులు, వూలు వగైరా సరంజమా సర్దుకుని ఆడబిడ్డవేపు, తమ్ముడి వేపు కొరకొరా చూసి ఎంత సేపట్నుంచో లోలోపల కణ కణ మండుతున్న కోపాగ్నిని అబుచుకోలేక “దమ్మిడీ పుట్టక, దేహీ అని నా ముందు చెయ్యి బాచిన్నాడు మీకు చెప్తా బుద్ధి! ఛీ.... బుద్ధిలేని గాడిదలు!... ” అని హుంకరిప్తూ బైటికి నడిచింది,

ల్మగౌంద్‌కు దోవలోనే బ్యుతో కనిపించాడు, అతనప్పుడే మ్మాకోం దుకాణం నుంచి తిరిగొస్తున్నాడు. ఆ దుకాణంలోనే అన్న జేబులో గబ్బుల గల గల విని అతను గతుక్కుమన్నాడు. ఇప్పుడు మేనత్త కనిపించి అనుమానం నివృత్తి చేసింది.

“పెద్దాడు నీ డబ్బు కొట్టేసి జల్సా చేసుకోటానికి పోయాడు. వాడు నిన్నొక తెలివి తక్కువ దద్దమ్మ కింద కట్టిడూ!” ఆని ఆవిడ దీర్హాలు తీసింది.

బ్యుతో కోపంతో తిన్నగా తండి గుమ్మం చేపు చర చరానకిచి తలుపులు దబ దబ బాదాడు. ముసలి జంట పన్వళించే సన్నాహంలో ఉన్నారు. వాస చప్పున తెరవక పోరే, బ్యుతో తలుపులు విరగ్గొట్టేసేవాడే ! తలుపు తెరవగానే, గబగబా లోపలికి తోసుకొచ్చి రొచుకుపోయిన గొంతుతో “నా డబ్బు! నా డబ్బు!” అనరిచాడు,

కొడుకు వాలకం చూసి, ఆతను చెప్పేది బోధపడక ముసలివాళ్ళిద్దరూ నివ్వెర పోయి చూశారు.

“ఆ (కాష్టుడి కోసం నేను ముందే నా గొయ్యి నేనే తవ్వుకువి కూర్చుంటానను కుంటున్నారా? వాడి జల్సా కోనం నేను రెక్కలు ముక్కలు చేసుకోవాలా? ఆ ఆటలు సాగినియ్యను. ముమ్మాటికీ సాగనియ్యను అనరిదాడు బ్యుతో.

అదంతా సర్వొాబద్ధం అని కొట్టి పారేసేందుకు ముసలాయన తెగ అవస్థ పడ్డాడు,

“నువ్వు అబద్ధాలు కూడా నేర్చుకున్నావన్న మాట! వాడునా డబ్బు కొపైశాడు. నాకు తెలుసు. చెమటోడ్చి సంపాయించుకున్న నా డబ్బు ఎక్కడున్నా నాకు గుర్తే. నేను వాసన పట్టిగల్డును. కాదంటావా నా డబ్బు తెచ్చి చూపించు. పతి బిళ్లా నేను పోల్చుకోగల్డును. ఊం! . బైటికి తియ్యి” అని గద్దించాడు బ్యుతో.

వూవాన్‌ కోపంతో రెచ్చిపోయాడు

“నోర్ముయ్‌. అదినా డబ్బు. నా డబ్బుతో నేనేం చేసుకుంటే నీ కెందుకు! నా ఇష్టమొచ్చినట్టు నేను వాడుకుంటా” అన్నాడు త్మీవంగా,

“ఏవంటున్నావ్‌? నా సొమ్మంఠా నేనిట్టా ఊడగొట్టుకోవాలన్న మాట! ళీ ...ఛీ .. ఇంత కన్నా ఛండాలం యింకేముంది? వీ దగ్గర డబ్బుంచుకుని, ఇట్లా నీ బిడ్డల్ని కొట్టుకు తినటానికి పీకు సిగ్గు లేదూ? తల అడిక్తే కుదర్దు ముల్గె ఎక్కడో దాయబెట్టావ్‌' నా

భూమి క్ర కంతా తెలుసూ” అన్నాడు బ్యుతో,

వూవాన్‌ నిర్దాంతపోయాడు కాదని త్మీవంగా వాదులాడాడు. గొంతు బొంగురు చోయింది. చేతులు నీరసంగా వేళ్ళాడబడ్డాయి. కొడుకుని మెడ బట్టి బైటికి గంట గలిగే వెనకటి అధికారం, దర్పం ఇప్పుడు ఉడిగిపోయినై.

“నా దగ్గర చిల్లిగవ్వ లేదు. బైటికి కదుల్తావాః లేదా?”

“నన్ను వెతకనియ్యి.... వెతకనియ్యి .. .* అంటూ బ్యుతో గోడలు గొబ్బెలు వెతకటం మొదల పెట్టాడు.

రోజ్‌ తండీ కొడుకుల జగడం చూసి హడలిపోయి కొడుకుని వాటేసుకుంది. “మమ్మల్ని చంపాలని వుందా ఏరా, దుర్మార్గుడా [అని ఏడ్చింది.

అతను అమాంతం తల్లి మణికట్టు పట్టుకుని మొహం మీద వూశాడు. కనిషెంచిన తల్లి అనే గౌరవం లేదు. ఎండి నొరుగై పోయిన వృద్ధురాలనే కనికరం లేదు,

“ఇదంతా నువ్వు చేశావ్‌. నేనంటే నీకు మొదట్నుంచీ యిష్టం లేదు. నువ్వు ముసిలి మం్యతగ త్రెవే 1” అని గట్టిగా ఒక్క తోపు తోసే సరికి ఆవిడ గోడకి కొట్టు కుని కింద కూలబడి పోయి దీనంగా ఆర్తనాదం చేసింది. తల్లికేసి రీషణంగా చూసి గట్టిగా తలుపు లాగి తిట్టుకుంటూ బ్యుతో బైటికి వెళ్ళిపోయాడు. మ్మరోజు రోజ్‌ మూసిన కన్ను తెరవలేదు. డాక్టరు మ మ్మారు వచ్చి చూసిపోయాడు. ఆవిడకి అఖరి ఘడియలు సమీపించాయి, డాక్టరు ముసలాయన్ని చాటుకు తీసుకుపోయి మరణ షం తయారు డేసేందుకు అనుమతి అడిగాడు. ఎట్టానూ [బళకదు. మవో బతికిడే మరి కొద్ది గంటలు! మళ్ళీ ఇంతలేసి దూరం వచ్చి పోవాలంటే ఆయనకి చెడ్డ ఇబ్బంది అంచేత, అప్పటి కప్పుడు మరణ సృతం తయారు చేసి ఇచ్చాడు. వృద్ధాప్యం వల్లి, విపరీత (శమ వల్ల మరణించినట్టు రాశాడు. కొని ఊళ్లో వాళ్ళకి తెలుసు అసలు రహస్యం.

రోజ్‌ అంత్నకియలకి రోన్య్‌ (గౌమం యావత్తు కదిలి వచ్చింది, బ్యుతో సకుటుంబుగా వచ్చి ్మశద్ధగా తల్లిని సమాధి దీయించాడు

శవ పేదకని పూడ్చి పెట్టేక వూవాన్‌ విషాదంగా ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. ముసిల్లి, తనూ కలిసి యాలైై యెబ్ళ ఆ ఇంట్లో కష్ట సుఖాలు పంచుకుని బతికారు. మనన్సంతా వెలితిగా ఉంది. ఖాలీ దొడ్డు, దోవలు పట్టుకుని పిచ్చిగా తిరిగాడు. ఏం చేస్తే యీ దుఃఖం పూడిపోతుందో తెలీదు. ఏవీ, తోచక, ఏం చెయ్యడానికీ తెలీక మైదానం దిక్కుగా నడిదాడు. ఒకనాడు తనవైన పాత పొలాల వేపు మళ్ళీ పైరెలా పెరుగుతుందో చూదామని బైర్టేరాడు.

పేశేత్రి భూమి కేస్‌

భార్య పోయాక పూవాన్‌ ఓ ఏడాది ఆ బిక్కు బిక్కుమనే కొంపలో ఒక్కడే మౌనంగా రోజులు దొర్లంచాడు. చేసేందుకేమీ తోచక అస్తమానం పిచ్చిగా తిరుగుతూ నిర్వ్యాపారంగా గడిపాడు గంఓలకి గంటలు పశువుల పాకలో కూలబడేవాడు. ఖాలీ ధాన్యపు కొట్టు ముందు నిలబడి పగటి కలలు కంటో శిలలా పాతుకుపోయేవాడు. కాస్సేపు పెరటి తోటలో పని చేసేవాడు. బాగా బలహీనమై పోయి నేలకింటా వంగబడి పోయాడు. నేలతల్లి తనలోకి రమ్మని పిలుస్తున్నట్టు కనిపించింది.

పెద్ద కొడుకు ఆ ఇరవై (ఫాంకులూ కల్లబొల్లి ఏడుపులో కొట్టుకుపోయినప్ప ట్నుంచి బ్యుతో భరణం ఇవ్వటం మానేశాడు రాగా పోగా అల్లుడు దెల్‌ఓమ్‌ ఒక్కడే మాట నిలబెట్టుకున్నాడు. ముసలాయన జబ్బుతో, దిగులుతో, ఒంటరి తనంతో ఎండి వొరుగ్లై పోయి అస్టకష్టాలు పడ్డం చూసి దెల్‌ఓమ్‌ తన మామగార్ని ఇంట్లో పెట్టుకుని ఆలనా పాలనా చూస్తే వావుజ్ణని యోచన చేశాడు. ఆ కొంప అమ్మేసి హాయిగా కూతురు దగ్గర ఎందుకుండ గూడదు? తను ఇచ్చే రెండొందలు ఆయన తిండీ తిప్పలకి సరి పోతాయి. బ్యుతోకి ఈ వార్త తెలిసీ తెలియగానే ఆదరాబాదరా పరుగెత్తుకొచ్చి తర్మడి పట్ట తనకున్న కల్లబొల్లి ఆనురాగమంతా కుమ్మరించాడు. ముసలాయన గుట్టుగా దాచు కున్న ముల్లె తన్నుకు పోడానికి తోబుట్టువు ఈ ఎత్తు వేసిందని అతనికి అనుమానం. అంచేత, తనకి దక్కకుండా ఆది పరాయివాళ్ళ సౌ త్తవుతుందనే భయంతో తండిని ఈనే ఇంట్లో పెట్టుకుని పోషిస్తానని ముందు కొచ్చాడు. ఉభయుల పట్టా పూవాన్‌ వైముఖ్యం [ప్రదర్శించాడు ఒక విరంగా - భయపడి పోయాడు పరాయి పంచలో పాొయనం తాగటం కన్నా, సౌంత యింట్లో గంజి కాగి బతకటం మేలనుకున్నాడు. ఎన్నేళ్ళుగా తను ఆ ఇంట్లో బతుకుతున్నాడు! అక్కడే తన బతుకు వెళ్ళమారపోనీ!

జూలై మవ్య దాకా రోజులలా సాగిపోయాయి. ఇంతలో, ఏటేటా రోన్య్‌లో ఆర్భాఓంగా జరిగే సెయింట్‌ స్వితిన్‌ ఉత్సవం రానే వచ్చింది. ఊరూరు. తిరుగుతూ ఆటా పాటా (ప్రదర్శించి పొట్ల పోసుకునే నాట్య బృందం ఒకటి వాగు ఒడ్డున డేరా వేళారు. టౌను వోలు ఎదురుగా రోడ్డు పక్కన దుకాణాలు వెలిళాయి. అ రోజే వకీలు బెల్లాంష్‌ పట్నం నుంచి లబోర్ట్‌రీ ఫారానికి వచ్చి వావ మరది ఇంట్లో విందుకుడిచి, దెల్‌ఓమ్‌కి కబురు పెట్టాడు. దెల్‌ఓమ్‌ మాటల సందర్భంలో వకీలు గారికి ముసలాయన పంస్థితంతా ఏకరువు పెట్టాడు, ఆయన చేత ఎలాగైనా ఆ కొంప అమ్మించేసి? తనింట్లోకి మారే ఉపాయం చూడమని వకీలుగార్ని బతిమాలాడు. రోజ్‌ చనిపోయి

భూమి 11లి నప్పుడే ముసలాయనకి బెల్లాంష్‌ ఆ సలవి చెప్పాడు. ఎంతలేదన్నా, ఆ ఇంటికి మూడు వేలు ముగతాయి డబ్బు గురించి తను పూచీవుండి నెల నెలా కొంత మొత్తం ఆయన ఖర్చులకు పంపిస్తానని కూడా మాట ఇచ్చాడు.

మళ్ళీ మరో తూరి పూవాన్‌కి నచ్చజెప్పేందుకని వకీలు గారు దెల్‌ఓమ్‌ని వెంట బెట్టుకొని స్వయంగా ముసలాయన దగ్గరికి వచ్చాడు.

“ఎన్నాళ్ళని ఒక్కండివీ ఇట్టా ఒంటరిగా చెయ్యి కాల్చుకుని అవస్థలు పడగలవు, చెప్పు. ఒంటరిగా తంటాలు పడవలసిన వయస్సు కాదిది. నా మాటవిని ఈ ఇల్లు అమ్మేసీ హాయిగా కూతురు దగ్గరికి పోయి సుఖంగా ఉండు” ఆన్నాడు బెల్లాంష్‌.

“మీరు ఆ మాటే అంటున్నారా?” అని గొణిగాడు పూవాన్‌.

దెల్‌ ఓమ్‌ కూడా తనిక ముభావంగా ఉండటం భావ్యం కాదనినా “మావంయ్యా! ఇప్పటి దాకా నేను నోరు మెవపకుండా ఎందుకుండిపోయానో తెలుసా? నీ సౌమ్ములో ఎంతో కొంత కొప్టేయటానికి నేను కాచుక్కూచున్నానని నువ్వనుకుంటావేమోనని. నాకేవీ, అవసరం లేదు. నాకు దేవుడు దండిగానే ఇచ్చాడు. కాని, సుఖంగా బతికే అవకాశం ఉండి కూడా, నువ్విట్లా అవస్థపడ్డం చూసి నేను ఊరుకోలేక పోయాను అన్నాడు.

“సరే. నన్ను కాస్త ఆలోచించుకోనియ్యండి. నేనొక నిర్ణయానికి రాగానే నీకు తెలియజేస్తా” అన్నాడు పూవాన్‌.

ఆ ఇద్దరూ అంత కన్నా ముసలాయన చేత ఏమీ చెప్పించలేక తిరుగు ముఖం పట్టారు.

ఏదో ముంచుకుపోతున్నట్టు తక్షణం నిర్ణయించి చెప్పమని తొందర పెడుతున్నారని మొసలాయన గొణుక్కున్నాడు. చింత చచ్చినా పులుపు చావలేదు. ఇంత వయసు మీద పడ్డాక కూడా అలగాటి పౌరుషం నీడలా వెన్నాడే ఊంది. దాని మూలంగా సుఖపడే గీత చెరిగిపోవటం తప్ప ఒరిగిందేమీ లేదు. పొలం ఎల్లానూ ఊడ్చుకుపోయింది. ఇప్పుడు ఈ ఇల్లుకూడా వోతే తనకిక నెత్తిమీద నీడకూడా ఉండదన్న అస్పష్ట భయం ఆయన మనస్సుని తొలిచేసింది. *జొ' అనమని అందరూ ఒత్తిడి పెడుతున్నారు కాబట్టి తను “కాదు' అంటున్నాడు. ఈ ముండా కొడుకులు ఏదో గుంజుదామని ఎత్తువేసున్నట్టుగా ఉంది! తనేం తెలివి తక్కువవాడా! “నరే' అనాలని అనిపించే రోజు రానీ! .

ఒకవేపు ముసలాయన ఆలోచనలిలా సాగుతోంటే, మరోనేపు ఊళ్లో సెయింట్‌ స్వితిన్‌ ఉత్సవ సంరంభం నెమ్మదిగా పుంజుకుంటోంది. లాంగెన్స్‌ తన పానళాల పక్క నున్న ధాన్యపు కొట్టు బొాగుచేయించి నృత్యశాలగా మార్చేశాడు. మధ్య గోడ పగల గొట్టించి తలుపు పెట్టించాడు. దాంతో, (గౌమస్తులంకా అక్కడే పోగవుతున్నారు, (వ్రళ్యర్థి మ్మాకోం మొవాం వేలాడేసుకుని, ఖాతాదార్హులేక ఖాలీగా ఉన్న తన దుకాణంలో ఒంటరిగా నిలబడి మనస్సులో మండిపడిపోయాడు.

జీసస్‌ (క్రీస్తు కానిస్టేబులు బేక్యూతో కలిసి నవ్వుతూ 'పేల్లూ లాంగెన్య్‌ నృత్య

1వి0 భూమి శాలలోకి అడుగు పెట్టారు. లోన నృత్యం సాగుతోంది, వాయిద్యాలు మోగుతున్నాయి. లయబద్ధంగా పాదాలు కదుల్తున్నాయి. కాళ్ళ తొక్కిడికి నేలలోంచి చెమ్మ వెలికురికి జోళ్ళకి మన్నంటుతోంది. చంకలకింద జాకెట్టు చెమటతో తడిసి ముద్దవుతున్నాయి. ఒకవేపు చెమట గబ్బు=-దాంతో కలిసీ లాంతర్హ యాసిడ్‌ పొగ కంపు.

మ్మాకోం కూతురు బెరా నీటుగా ముస్తాబై ఠీవిగా (పవేశించింది. ఆందరి కళ్ళూ ఆమె వేపు మళ్ళాయి. మూ[కోం తన కూతుర్ని ప్రత్యర్థి నృత్యకాలకి ఎట్లా రానిచ్చాడా అని అందరూ ఆలోచనలో పడ్డారు. అమ్మా అబ్బల కన్ను గప్పి బాటుగా రాలేదుగందా అని సంళయంలో పడ్డారు, బెర్తా ఇవేవీ భాతరుచెయ్యకుండా సరాసరి వెళ్ళి షియుడితో చేయీ చేయి కలిపి నృత్యం మొదలు పెట్టింది. ఆతను అఆ ఊళ్ళో ఐళ్ళు, బళ్ళ చక్రాలు తయారుచేసే కమ్మరి కొడుకే, మ్మాకోంకి ఆ కమ్మరికి మధ్య పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గు మంటుంది. మరి మాకోం కూతురేమో అతగాడి విరోధి కుమారుని చేతుల్లో కులుకు తోంది. ఊళ్లో వాళ్ళ వేళాకోళాలకి హుషారిన్వటానికి ఇంతకన్నా ఇంకేం కావాలి

గుమ్మంలో నిలబడి, ఐడి పంతులు లొకే గుటకలు మింగాడు.

బుడ్డకి బుడ్డు ఖాలీ చేస్తున్నా, జీసస్‌ కిస్తు లొకే అవస్థ కనిపెట్టి ఎద్దేవగా చిర్నవ్వు నవ్వాడు.

జన్లీ (ప్రియరాల్లో కలిసి డాన్సు చెయ్యటం లేదేం పంతులూ?”

శ ట్రొత్ర మెహం వెల వెలపోయింది.

"*నా | పియురాలెవరు! .” అని నసిగాడు.

“అదుగోనయ్యా! ఆ వాలు కళ్ళ సౌగసులాడి”అని బెరా వేపు వేలు చూపించాడు జీసస్‌,

అపయత్నంగా దొరికిపోయినందుకు లొకేకి ఉకోవం వచ్చింది. కాని వెంటనే తమాయించుకుని తెలివిగా మౌనం వహించాడు.

లాంగెన్య్‌ అటుకేసి రావటంతో జీసస్‌ దృష్టీ ఆతని మీదికి మళ్ళింది. ఆతణ్ని ఆపి కాస్సేపు బూతు వోస్యం గుమ్మరించాడు.

అదే సమయంలో జాన్‌ లోపలికి అడుగు పెట్టాడు, ఎవరికోసమో వెతుకు తున్నట్టు, ఆ గుంపులోకి దీక్షగా చూళాడు. కావలసిన వ్యక్తి కనపడక నిరాశ పడిపోయాడు,

ఓ ఐల్సముందు వూవాన్‌, దెల్‌ఓమ్‌లు బీరు సేవిసున్నారు. జాన్‌ రావటం చూసి దెల్‌ఓమ్‌ “కూర్చో సర్జారూ!” అన్నాడు మర్యాదగా. పక్కన కుర్చీలో కూర్చుని పరస్పరం గ్గాసులు తాకించి *బ్యుతో కనపడ్ణేం? ఆశ్చర్యంగా ఉందొ” అన్నాడు జున్‌.

“అడుగోనయ్యా! మాటలో వచ్చేస్తున్నాడు” ఆన్నాడు వూవాన్‌ కొడకు రావటం చూసి.

క బ్యుతో వాళ్ళ బల్లి దగ్గరకొచ్చాడేగాని కూర్చోమని బలనంతీరం చేసినా కూర్చో

భూమి 1వ! “ఒక్కడివే వచ్చావు లిజా, ఫాంస్వాజ్‌లు రాలేదా!” అనడిగాడు జాన్‌ వొణికే గొంతుతో. బ్యుతో అతనివేపు చుర చుర చూసూ “ఫ్రాంస్వాజ్‌ పక్కమీద పొర్లాడుకా వుంది. ఆ వయసు వాళ్ళకి అదే వరసెన తావ” అన్నాడు, పక్కన పెద్ద పెట్టున గోల మొదలై మరింక వాళ్ళ మధ్య మాటలు నడవ లేదు, జీసస్‌ లాంగెన్య్‌ భార్శతో గ(య్యిమని జగడానికి దిగడు. మరో బుడ్డి రమ్‌ తెమ్మని జీసస్‌ అరిచాడు. రేను పో అని ఆవిడ అంతకన్నా పెద్దగా అరిచింది, అదీ తగాదా. “ఇంకా చుక్క- కూడా వదిలేది లేదు. ఇప్పటిదాకా పూటుగా తాగింది ఇంకా బాల్రే!” “నేనెంత కాగితే నీ కెందుకు ? డబ్బు ఎగ్గొట్టి పోతా ననుకున్నావా యేం? బ్మురున ముక్కు చీదేనంటే, ఘల్లు ఘల్లు మని డబ్బులు రాల్తాయ్‌. ఏమనుకున్నావో 1 అయిదు [ప్రాంకుల బిళ్ళ అరచేతిలో అదిమిపెట్టి, రెండువేళ్ళతో ముక్కు బీడి ముక్కు పుటాల్లోంచి ఆ బిళ్ళ షల్లున బలమీద్‌ పడి మోగినట్టు గారడీ చేశాడు. “పడిశం పట్టిందో, ఇట్టాంటివి ఇంకో పది చీదేస్తా.” వాలంతా నవ్వులో, కేకల్లో మారుమోగింది, వేరే బల్లముందు కూర్చున్న బ్యుతో ఆ వెకిలి చేస్టతో ఒళ్ళు మండి, “టరి పండి వెధవా! నాన్న దగ్గర డబ్బులు కొప్రేసి పీక మొయ్యా కాగటానికి నీకు సిగ్గెట్రాలేదురా!* అనరీచాడు. “ఏవంటున్నావు సోదరా॥ కడ.పులో. ఎత్తు పడక కారుకూతలు బైటికొస్తు న్నయ్యా?” “పోరా, లుచ్భావెధవా! ఈ తాగుడ్రోటె నువ్వెప్పుడో గుటుక్కుమంటావ్‌. అమ్మను నానా అవస్థలూ పెట్టి చంపావ! ” ఎస్తరే సరే, నువ్వు చంపలేదంటే నేను...” “మన తాత ముత్తాతలు చమటోడ్చి సంపాయించిన భూమి కాస్తా తెగనమ్మి లాగేళావ్‌! లీ ళండాలుడా! భూమి ఏం జేశావురా?” జీసన్‌ రెచ్చిపోయి నోరు విప్పాడు “ళూమట ! భూమి! భూమిని నమ్ముకుంటే చిప్ప చేతికొస్తుంగిరా. నుద్వంటే దానికి బానిసవి. నీ సుఖం, నీ సంతోషం, నీ కలిమి, నీ బలిమి ఆఖరికి నీ ఐతుకుని కూడా అది లాగేసుకుంటదిరా పిచ్చి సన్నాసీ! నన్న చూడా! కాలుమీద కాలేసుకుని దర్జాగా ఉన్నా. తాగబుద్ధయినప్పుడల్లా వోయిగా తాగుతా. మరి నువ్వో ..నువ్వొట్టీ నాపవి!” వోల్లో బల్లల చుట్టూ కూర్చున్న యావన్మందీ పక పకా నవ్వారు. బ్యుతోకి తల తీసేసినట్టయింది. శే “దగుల్బాజీ వెధవ! పనికి ఒళ్ళాంగదు గాని మాటలు కోటలు దాటతయ్‌!ో

కేల్లీవ్లీ భూమి అని మెల్లగా గొణిగాడు బ్యుతో.

“* భూమట ! భూమి! అంతా హంబగ్‌. అసలికి అదంటూ ఉండి ఏడ్చిందా? అది నాది--నీది-ఎవర్టీ కాదు. ఆ మాటకొస్తే మన కొచ్చిన గడ్డ ముసిలాయన్టి కాదూ! దాన్నిముక్కంలు కొట్టి తలా కాసా పడెయ్యలా' రేపు నువ్వు నీ పిల్లలకీ అదే చేస్తావ్‌. ఇంతకి మించి ఇంకేవి(టి? అది వొస్తుంది-పోతుంది; ఇవ్వాళ ఉబ్బుతుంది. రేపు ఇంకి పోతుంది. సీకు ఎనిమిదెకరాలుంది. మరి, నాన్నకి ఇరవై ఎకరాలుండేద. ఇక నాకొచ్చిందెంతలే! అందుకనే దాన్ని వొదిలించుకున్నా. చిన్నోడా' నే చెప్పేది జ్యాగత్తగా గుర్తుంచుకో. ఈ భూమి నిష్ప్రయె జనం. దీని మీద కాణీ ఖర్చు పెట్టమాక,. ఖర్చు పెట్టానో, ఏదో ఒక ఉప్మదవం వొచ్చి సర్వం ఊడ్పుకుపోతుంది అప్పుడు మీపనీ దివాళా!.. మీ పుట్టీ మునిగిపోతుంది! అసలు మీవన్నీ మట్టి బ్మురలోయ్‌! ల్‌

హాలంతా నిశ్శబ్దమై పోయింది. ఈ సాఎ ఎవ్వరైనా నవ్వితే ఒట్టు. అల్జీరియా యుద్ధానికి పోయి అక్కడేవో వెరి మ్మొరి భావాలు ముక్కున పెట్టుకుని, తాగిన నిషాలో వాటిని తల కిందులు చేసి ఐజారు రాజకీయవేత్తలా ఉపన్యాగం దంచుతున్న జీసస్‌ కేసి అంఠా గుడ్డప్పగించి చూళారు.

“స్వాతం[త్యం, సమానత్వం, స్నాౌభాతృత్వం! మనం మళ్ళీ విప్రవం వేపు నడ వాలి. బూర్జువాలు సునల్ని భూమి పంపకంలో మోసం చేసి అంతా కాజేశారు. వాళ్ళ చేత బలవంతంగా కక్కి-ద్దాం. ఒక మనిషి తోటిమనిషి చేసిన విలువ చెయ్యడాళి ఉదాహరణకి మన లబోర్ట్‌రీ పాఠం పెద్ద మనిషినే తీసుకోండి. నాకు అరంగుళం నేల లేదు. అతగాడికి అంతు లేనంత భూముంది, ఇది యేం న్యాయం? నా హక్కులు నాకు కావాలి, నా భాగం నాకు రావాలి. (వతి ఒక్కళ కీ భాగం రావాలి.”

కొని స్టేబుల్‌ బేక్యూ కన్నూ మిన్నూ కానకుండా తాగి జీసస్‌ చెప్పేదేమిటో బోధపడక (ప్రతి మాటకీ బ్ముర ఊపుతున్నాడు. మరొకస్పడయితే (పళుత్వం తరపున కొమ్మేసుకుని జీసన్‌ని కుమ్మి పారేసేవాడే'

“రైటు, రైటు! పెబువు పెబువే! నాది నాదే గాని నీదెట్టా అవుద్ది అంటూ బేక్యూ టోరుగొ బ్యుర ఊపాడు.

అన్న మీద (పకీకారం తీసుకుందుకు బ్యుతోకి ఇప్పుడవకాళశం దొరికింది.

"వాడీ మాటలు ఎందుకు వింటారు? వాణ్నీ పిట్టని చంపినట్టు చంపిపడెయ్యాలి.”

జనం పకాలుమన్నారు జీనస్‌ న్మిగహం కోల్పోయి, ఆవేశంతో లేచినిలబడి, పిడికిలి బిగించి. “ఈ సాం విప్లవం వొచ్చిందాకా ఓపిక పట్టరా పిరికి పందా! మేయరు, వాడి డిప్యూటీ, అరగాణీకి చెల్లని కౌన్సిలరొకడు నీ పక్కి ఊన్నారని పెద్ద పెద్ద మాటలు పేల్తున్నా వేకోయ్‌! వాడేదో గొప్పోడనీ, ధాన్యం అమ్ముకుంటానికి వాడు నీ శ్రేదో సాయం చేస్తాడని నువ్వు వాడి బూట్లు నాకుతున్నావ్‌, నాకా బాదర బందీ లేమీ లేవు, ఆ మేయరన్నా, వాడి డిప్యూటీ అన్నా, పోలీసోళ్ళన్నా నాకేం భయం లేదు, డోన్ట్‌ కేర్‌ గాణ్ని. రేపు పైన కూర్చునేది మేంరా. అంటేనే ఒక్కంణ్నే. అని కాదురా ...

భూమి 128 పస్తుల్లో చచ్చే పీదా విక్కీ జనం పై నెక్కి కూచుంటారు. ... రేయ్‌ ! నువ్వు కూడా నీదంటూ సెంటు భూమి లేకుండా ఈ బూర్జువాలకి ఊడిగం చెయ్యలేక విసుగెత్తి పోయి నప్పుడు, ఆ భూమి నీకూ దక్కుతుందిరా. భూములున్న వాళ్ళు తుడిచి పెట్టుకుపోతారు వాళ్ళ దవళ్ళు విరగ్గోట్టి పారేస్తాం. లాక్కున్న వాడికే దక్కుతుంది భూమి. వింటు న్నావా, క్మురోడా? నీ భూమి నేను లాక్కుని తిష్ట వేస్తాను; తెలిసిందా!”

“అదేదో చేసి చూడు. కుక్కని కాల్చినట్టు కాల్చిపడేస్తానో లేదో చూద్దువుగాని" అనరిచాడు బ్యుతో. కోపం పట్టలేక గట్టిగా తలుపులు బాది చర చరా బైటికి నడిచాడు.

లొకే ఈ వాగుడంతా విని విని తన ఉద్యోగ ధర్మం గుర్తు తెచ్చుకుని మారు మాటాడకుండా బైటికి న్మిష్య్మమించాడు.. దెల్‌ఓమ్‌, పూవాన్‌లు గ్లాసుల్లో మొహాలు దూర్చి మన-గా ఉండి పోయారు. హాల్లో కూర్చున్న రై తులు యావన్మంది కోపంగా మొహాలు పెట్టి కూర్చున్నారు. మేం చేసుకునే భూమి మాది కాకుండా ఎట్లా పోతుంది! . ఎవడొచ్చి లాగేసుకుంటాడు? రానీ ,. తన్ని తగలేస్తాం ! అంటూ పిడి కిళ్ళు బిగించారు. సమయానికి జాన్‌ లేచి నిలబడి జీశన్‌ కూర్చున్న బల్ల వేపుకొచ్చి "జీసస్‌ 1! ఆ మాటలిక కట్టిపెట్టు. మాట్లాడదగ్గ మాటలు కొవవి, నువ్వు చెప్పిందే రై టనుకుంటుంటే, నీకు బొత్తిగా తెలివి లేదనుకోవాలి. ఈ వ్యర్థమైన మాటల్లో నువ్వు అందర్నీ విరోధుల్ని చేసుకుంటున్నావ్‌” అన్నాడు కాంతంగా.

జీసన్‌ చప్పన తగ్గిపోయాడు. కుర్చీలో వెనక్కి జారగిలబడ్డాడు. తను మాట్టాడిందంతా చెత్త అన్నాడు. కాని స్టేబులు బేక్యూ మొద్దులా న్మిద పోతోంటే, ఆతని పెళ్ళాన్ని గట్టిగా ముద్దెట్టుకున్నాడు. వాతావరణం చల్లబడింది. మళ్ళీ తమాషాలు మొదలయ్యాయి.

డాన్స్‌ హాల్లో ఇంకా నృత్యం కొనసాగుతూనే ఉండి. వాయిద్యాలు మోగుతూనే ఉన్నాయ్‌. మొవోలు చెమట కక్కుతూనే ఉన్నాయ్‌. చెమట గబ్బుతో కలిసి లాంతర్ల యాసిడ్‌ పొగ కంపు ఘాటుగా కొడుతూనే ఊంది.

జీసన్‌ కూతురు [తూయ్‌ కాస్సేపు నోనెన్‌ చేతుల్లోకి, మరి కాస్సేపు డెల్సిన్‌ చేతుల్లోకి మారి డాన్సు చేసింది. బెరా తన పియుడి చేతుల్లోంచి మారకుండా అతణ్నే అంటి పెట్టుకుని ఉంది.

“మరిక లేద్దాం!” అన్నాడు ఫూవాన్‌ జాన్‌, దెల్‌ఓమ్‌ లతో.

ముగ్గురూ బై టపడ్డారు. జాన్‌ ఆ ఇద్దరి దగ్గరా శలవు తీసుకుని ఫారం దోన పట్టాడు. పానకాలలో విన్న మూటల్ని మననం చేసుకుంటూ వూవాన్‌ ఆలోచనలో పడ్డాడు. అనే అతనొక నిర్ణయానికి రావటానికి పోద్బల పరిచాయి. హఠాత్తుగా అల్పుడి కేసి రగ, “కొంప అమ్మేసి నీ కొడ ఉండిపోతా” అనేసి ఇంటి ముఖం పట్టాడు.

మనస్సంతా భారంగా ఉంది. చీకటి దోవలో కాళ్ళు తడబడి పోతున్నాయి. ఏదో పోగొట్టుకున్నా నన్న భావం మనస్ప్సంఠా కమ్మి వేసింది. అాగినవాడు తూలినట్టు శూల్తున్నాడు ఇంతకు ముందే భూమి పోయింది. రేపోమాపో ఇల్లు కూడా పోటోతోంది'

1లిక భూమి తనికిక నిలవ నీడ ఉండదు. ముష్టివాడిలా తనిక ర్మాతింబగష్న ఊరూ వాడా తిరుగుతూ ఉండాలి కాబోలు! వాన కురుస్తుంటే, తను తడిసి తడిసి చలికి విగుసుకుపోతాడు! ... కే్య వేసవి మాసం. పెందరాశే కరకరా పొద్దు పొడిచి చరచరా పైకి ఎగబాకు తోంది. వీలువంపు నిప్పుల నింగి కీంద నిండుగా పండి పైరు పచ్చలు పొంకంగా పొంగి పొర్దతున్నాయ్‌. వేసవి జల్టులకి పెరంతా నవనవలాడుతూ ఏపుగా పెరిగి లేత ఐంగారు వన్నె తిరిగింది. ఇప్పుడది ప్రజ్వలిశ కాంచన మహాసాగరం, చిరుగాలి శెరటాలకి సైతం చలించి జ్వాలా తరంగాలై ఊగే తూగే సస్య సాగరం, చూపు అనిన మేర దాకా అనంతంగా వి స్తరిల్లిన గోధుమ పైరు . పైరు కాదని కనిపించే పదార్థనుంటూ వేరే కానరావటం లేదు. పుడమి తల్లికి పురటి రోజులొచ్చాయి. (బహ్మాండమైన కోతల తరుణం దగ్గరపడింది. అనంతంలో నలుసులా కనిపించే మనిష్‌ కానున్న అనన్య కార్యసాధనకి ఈడవుతాడా అనిపిస్తోంది. అలెగ్గీ ఊర్డ్‌కేం బార్లీ కోత పూర్తిచేసి, గోధుమ కోత మొదలెట్టించాడు. కింద 'టేడు కోత మర చెడిపోయి పని నిలిచిపోయింది. పైగా, కూలీలకి మరల మీద వల్ల మాలిన కసి. ఆతనికీ ఒక విధంగా యంత్రాల మీద విశ్వాసం [కమేణా అడుగంటు తోంది. అంచేత, ఈ ఏడాది ముందు జూగత్త కోసమని, అపరే (ప్రాంతం నుంచి కూలీల్ని రప్పించాడు. ఇది పూర్వం నుంచి వస్తున్న అనవాయితీయే.. ఒక ఫోర్మన్‌, ఆరుగురు కోత కూలీలు, ఆరుగురు పోగులు పెట్టేవాళ్ళు-వెరసి పదముగ్గుర్ని ఆదనంగా బైటి నుంచి పిలిపించాడు. అందులో ఆరుగురు ఆడ కూలీలు. ఈ రోజుల్లో చావడి ఖాలీగా ఉంటుంది కనుక బైటి నుంచి వచ్చిన పని వారికి అక్కడే పడక. ఎండకాలం ఉక్క పోతకి భరించలేక అందరూ అక్కడే అర్భనగ్నంగా గడ్డి మీద బాప చుట్టల్లా ఆదమరచి మొద్దు నిదర పోతారు. జాక్‌ లిన్‌కి ఊపిరాడని పని తరుణం కూడా ఇదే. కూలీలకి, పాలేళ్ళకి వండి వార్చటంతోనే రోజంతా గడిచిపోతుంది. తెల్లవారగట్ల నాలుగింటికి మంచం దిగి పనిలో లీనమవుతుంది. పని తెముల్చుకుని పక్క- చేరే సరికి ర్యాతి తొమ్మిదవుతుంది. పొద్ద స్తమానం ఆట్టా బండ చాకిరీ చేసినా బడలిక చెందినట్టు కనిపించడు. పైపెచ్చు, వాషా రుగా నవ్వుతూ చకచకా సని చేసుకుపోతుంది. ఇంకా, ఎద్దులాంటి పాలేరు తోమ్‌ని తన కోరికల కోరల్లో పెట్టి నమిలి షారేస్తుంది. వాణ్ని మహవాగా మచ్చిక చేసుకుంది. ఆమె ముందు వాడు పెంపుడు జంతువు. ఎక్కడికి వెడిలే అక్క-డికల్దా వాణ్ని వెంట

భూమి 125 లాక్కె-డుతుంది. ధాన్యం కొట్టు గడ్డివాములు, గొడ్ల పాశలు- ఒకటనేమిటి ఎక్కడ వీలు దొరికితే అక్కడే వినోదం. ర్మాతయ్యే సరికి ఆమెలో కొత్త ఉత్సాహం, వాంఛ ఉరకలు వేసేవి. కాని అలెగ్దీకి ఇవేవీ తెలీవు, ఆయన-జాక్‌లిన్‌ నడిపే [గంథం కన లేదు, వినలేదు. పొలం గొడవ తప్ప ఈ సమయంలో ఆయనకి వేరే లోకం లేదు. పండిన కంకులు నేల మీద రాల్తోంటే ఆయన మనస్సు వెరి అనుభవంతో కంపించి పోతుంది. ఖ్ముర వేడెక్కి పోతుంది. గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటుంది. శరీరంలో మాంసం గరిపొడుస్తుంది.

ఆ ఏడాది ర్మాతులు మవో ఉక్కగా ఉన్నాయ్‌. జాన్‌ చావిట్లో గడ్డిలో పడుకో లేక ఆరు బైట పండు కుంటున్నాడు. బైట, లోపలా కూడా వేడికి తట్టుకోలేక పోతు న్నాడు. కన్నుమూసినా, తెరిచినా ఫ్రాంస్వాజ్‌ రూపం కనిపించి ని.దకి దూర మయ్యాడు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ తన వేపు ఒయ్యారాలొలికిస్తూ నడిచివస్తున్నట్లు తన వీగి కౌగిలిలో కాళ్యతంగా బిగిసీపోయినట్లు కలలు కంటున్నాడు. ఇప్పుడు టొ త్రిగా జాక్సీన్‌ ధ్యాసేలేదు. ఆవిడ వేరే పియుజ్ణి చేరదీసి, ఆ మైకంలో ఉంది. [ఫాంస్వాణ్‌ మీది అనురాగం, ఉ్మడేక భరితమైన వాంఛ తపనగా మారాయి. మగత న్మిదలో ఆమెని తలుచుకుంటూ, ఆమె కోసం తపించిపోతూ పొగిలి పోతున్నాడు, ఏది యేమైళాగానీ తెల్దారగానే లేచి ఆమెని వెంట తెచ్చేసుకోవాలి అనుకుంటాడు ర్మాతిపూట. పొద్దున్న లేచి చన్నీళ్ళతో మొహం తొలుపుకోగానే ఆ ఆలోచన పటాపంచలై పోతుంది శీ ..ళలీ .ఆపిల్ప వయసెక్కడ + తన వయసెక్కడ! ..తిరిగి ర్యాతయ్యే సరికి ఆదే తపన ...ఆవే తలపులు ..

కోతకూలీల్లో ఓకామెని జాన్‌ గుర్తుపట్టాడు. రెండేళ్ళ |కితం లెపెర్డే నుంచి ఆ పిల్ల కోత పనికి ఈ ఫౌరానికొచ్చింది. అప్పటి కాపిల్ల కింకా పెళ్ళి కాలేదు. బాగా దోర వయస్సులో ఉండి. ఇప్పుడు పెళ్ళిచేసుకొని, కాస్త ఒక్కుచేసి మొగుడితో సవా మళ్ళీ కోతపని కోసం లబోర్డ్‌రీ ఫారానికి వచ్చింది. ఆమె) చూడ్డంతోటే జాన్‌కి ఆ నాటి చీకటి పరిచయం గురొచ్చింది.

ఓ ర్మాతి మనస్సు నిలవరించుకోలేక మెల్లగా చావీట్లోకి దూరి, మొగుడొక పక్క అన్నాకపక్క- నోప్లు తెరిచి మొద్దులా నిదరోతోం టి జాన్‌ ఆమాంతం ఆమె కాళ్ళుపట్టి ఆ ఇద్దరి మధ్యనుంచి ఇవతలికి యూడ్చేశాడు ఆమె కిక్కురుమనకుండా ఒప్పేసుకుంది. ఆ వేడిలో, ఉక్కలో, చీకల్లో మొండి నేలమీద ఇద్దరూ ఇష్టమొచ్చినంత సేపు దొర్లా డారు. కోతలు సాగిన ఆ మూడు వారాలూ (వ్రతిర్యాతీ ఆవిణ్ని చేరందే జాన్‌ న్నిద పోలేదు.

ఆగను రెండో వారం నుంచి పని చురుగ్గా సాగింది ఉ త్రరపువేపు పొలాల్లో కోత మొదలెట్టి, వాగు పొడుగూతా వున్న చేలదాకా వద్చేశారు ఓదెలు ఓదెలుగా విశాలమైన పంట పొలాలు ఒరిగిపోతున్నాయి. అవిరామంగా వచ్చేపోయే బళ్ళతో, పశువుల్తో, మను మల్లో లబోస్‌ ఏాకి నం చెది-పోయి౨3. చూపు ఆనినంత దూరం ఎనం బార్లు రీరి ఐ

196 థూమి మూలగా కదలటం కనిపిస్తోంది. అనల్బమైన పర్మిశమళతో అఆంగుష్టమ్మాతులుగా క నిపించే మనుషులు చివరికి ఆబేయులయ్యారు. కోత కోళాక బోసిగా బోడిగా అయిన నేలమీద దుబ్బులు ముళ్ళపంది వెంటుకల్దా నిక్కబొడిచాయి. అనంతంగా కనిపించిన సస్య వారాసి అనవాల్రేకుండాపోయింది దూరంలో ఎక్కడో కోతకో సే మనుషులు చీమల్లా జౌపిస్తున్నారు. దిగంతం 'ఆంచున నల్లటి చారల్లా అగుపిస్తున్నారు చిరుగుపట్టిన వస నంలా నేలంతా పిగిలిపోయి ఎటుచూసినా ఖాలీలు కనపడుతున్నాయ్‌, మైదానం మేలి ముసుగు జారిపోయింది. పుడమి తల్లి చేసుకున్న వేసవి అలంకరణ అదృళ్యమైపోయింది. కోతల చివరి దశలో ఎఎడలు మండిపోయాయి. ఫెళ ఫెళకాస్తున్న ఎండలో పంట మంటలు మండుతున్నట్టు కనిపించింది. బ్ముతో వొంగి కోతకొస్తున్నాడు, ఆతని వెనకాల [(ఫాంస్వాజ్‌ కొడవలి పరపరలాడుతోంది. కోత తొందరగా ముగించుకుందుకు పాల్మీరుని పనిలోకి పిలిచాడు బ్యుతో. లిజాకి ఎనిమిదీ నెలలు నిండాయి. ఆమె పనిలో వంగే దళలో లేదు. మళ్ళీ రెండో మారు లిణా కడుపుతో ఉండటం బ్యుతోకి కడుపు మంటగా ఉంది ఆ సాకుతో లిజాని బండబూతులు తిట్టాడు. ఎవడో మున్షి వెరచో, కాకపోతే ఎక్కడిదో ఊర కుక్కోో ఇంట్లో చొరబడి మేసి పారేస్తున్నట్టు ఏడ్చాడు, ఎనిమిది నెలలు నిండినా ఏదో విధంగా చేదోడు వాదోడుగా వుండవచ్చని లిజా ఉదయమే చేను దగ్గరికొచ్చింది. ఆవిడ బరువుగా, నెమ్మదిగా అడుగులు వెయ్యటం చూసి బ్యుతో చిరాకు పడి చీదరించుకున్నాడు. విసుక్కుని, కసురుకుని ఇంటికి పంపించివేశాడు.

“అబ్బ! .. లీపు మీద తాలింపు పెద్టినట్టుగా ఉంది' నాలిక పీక్కుపోతోంది” అన్నాడు బ్యుతో నడుం ఎత్రినిటారుగా నిలఒడి.

“"వాబోయ్‌! గొంతు తడుపుకోందే ఇక నా వల్లకాదు ... "అని గొణిగాడు,

చొక్కా అడుగున దాచిన సీమరేగు సారాయి సీసా బైటికి తీసి రెండు గుక్కలు మింగాడు. చప్పున [ఫొంస్వాజ్‌ సంగతి జ్ఞాపకం వచ్చింది.

“ఓయ్‌ ! నీకు దాహంగా లేదూ?”

“*ఎందుకు లేదు?”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ సీసా అందుకుని గట గటా రెండు గుక్కలు తాగింది. కొంచెం వెనక్కి. వాలింది. నడుం వొంపులు తిరిగింది. రొమ్ముల దగ్గర రవిక గుండంగా ఉబ్బింది. ఒళ్ళంతా చెమటతో తడిసి ముద్దయింది. గుండీలు బిగించని రవికలోంచి ఒట్లు తెల్లగా కనిపిస్తోంది. నిర్వికారంగా ఉన్న ఆ మొహంలో ఆమె పెద్దకళ్ళు ఎండకి తళ తళ లాడినై. బ్యుతో ఆమెకేసి కళ్ళప్పగించి చూకాడు.

మరదలి మీంచి కళ్ళుతిప్పేసుకుని, మారు మాటాడకుండా బ్యుతో తిరిగి పనిలోకి వంగాడు. పాల్మీరు కోసిన పైరు పనలు కడుతోంది. అ౨ మగవాళ్ళు చేసే పనమినా, ఒంట్లో సత్తువంతా పణం పెట్టి నడుం ఎత్తకుండా పనిచేనుకు పోతోంది. మాటి మాటీకీ నాలుక తడారిపోయి దాహంతో పీక్కుపోతోంది. పొద్దున్న ఇంటినుంచి తెచ్చుకున్న నీళ్ళ సీసా ఖాలీ అయింది. పకగన బురదగుంటలో నీళ తో సీపౌ నింపింప. కడుపులో

భూమి 12? బాగా లేకపోయినా ఆ మురికి నీళ్ళతోనే గొంతు తడుపుకుంటోం 3.

పెన ఆకాశం భగ భగ మండే లోహ ధనుస్సులా ఉంది. సూర్య మండలం నుంచి కణ కణ మండే నిప్పు తునకలు రాలుశున్నట్టుగా ఉంది మరధ్మాహ్నానికల్లా మంట మరింత చెలరేగింది, కొద్ది దూరంలో దెల్‌ ఓమ్‌ మనుషులు కుప్ప వేస్తున్నారు, వూవాన్‌ గట్టు మీద నిలబడి చూస్తున్నాడు. పదిహేను రోజుల (క్రితం ఇల్లు అమ్మేసి కూతురింట్లోకి మారొడు ఇంకొక పక్క ల్యగాంద్‌ కూలీల్తో కుప్ప వేయిస్తూ. నిలబడి ఊంది. ఏళ్ళు ముదిరి గిడసవాొరిన చెట్టులా కనిపిస్తోంది. ఆవిడకి ఎండంటే భయం లేదు. ఒంటి మీద చెమట చుక్క లేదు. బద్ధకించినట్టు కనపడ్డ కూలీల మీద సవార్డు చేస్తూ పని చేయిస్తోంది.

“ఒళ్ళు చిటపట మంటోంది. కాస్సేపు మేను వాలుద్దామా?” అన్నాడు బ్యుతో మరదలితో,

సడ పట్టు కోసం చుట్టూ కలయ జూశాడు. ఎక్కడా రవ్వంత సీడ లేదు. ఒక్కం చోట మాతం పల్లంలో ఇంకా కోత కొయ్య ని పైరు రవంత నీడ పంచింది, బ్యుతోకి [పాణం లేచి వచ్చింది.

“పాల్మీరూ 1 కాస్సేపు మ్మ్‌ళాంతి శీసుకుంబావా?* అని కేకేళాడు.

“వొద్దు వొద్దు. నాకు తీరిక లేదూ అని అవతలి వేపు నుంచి .జవాబు చెప్పింది,

పక్కల చేలల్లో పనిచేసే కూలీలు కూడా వ్మికాంకి శీసుకుందుకు వెళ్ళి పోయారు, ఒక్క పాల్మీరు మ్మాతమే పొలాల మధ్య ఏకాకిగా కనిపిస్తోంది. ముప్పై అయిదేళ్ళు వయస్సుకే మువమి మీద పడ్డట్టు కనిపిస్తోంది. ఆమె ఒంట్లో జీవసారం యావత్తు సూర్యతాపానికి కాగి ఇగిరి పోతోంది.

బ్యుతో మరదలి సరసనే మేనువాల్బాడు. ఒంటి మీద చమట ధారలు కట్టింది, కన్ను మూసీ మూయగానే. గాఢ నిదుర పద్రేసింది. ఓ గంట సేపు ఇద్దరూ చలన రహితంగా పడుండి పోయారు. న్మిదలో సైతం ఒళ్ళు చెమటలు కక్కుతూనే ఉంది, (ఫ్రాంస్వాజ్‌కి మెపకువ వచ్చి కళ్ళు తెరచి పక్కకి చూసే తలికి బ్యుతో తనకేసి అసహ్యంగా, ఆకలిగా చూడ్డం కనిపించింది. ఆమె కళ్ళు మూసుకుని కాస్సేపు న్మిద ఆభినయించించి. ఆతగాని చూపుల్లో అంతరార్థం ఆమెకి బోర పడింది. పంది వెధవ ... అంత సాహసానికి పూనుకుంటాడుగా ' ... తన మీద వాడి వేలు పడిందా, మీదపడి రక్కి పారయ్యనూ అనుకుంది.

కన్ను మూయగానే బ్యుతో ఆమెని పట్టుకున్నాడు “పంది! పంది! .” అన రిచింది. అతణ్ని గట్టిగా తోసేస్తూ.

“పిచ్చిదానా ! ఎందుకే నీకా భయం? ఆందరూ నిదరోతున్నారు. ఎవరూ చూడర్తే 1* ఆని గుస గుసలాడాడు.

పాల్మీరు ఇటుకేసి మొహమెత్రి చూసింది. వెంటనే తల తిప్పుకుంది. |

“తెలివి తకుఒవ దద్దమ్మా! కాస మజా డేసుకుంటే ఏం సోతుంది? నీ అక్కకి

1ఏరి భూమి రెలవదులే” అన్నాడు,

అక్క (ప్రస్తావన చెవిన పడగానే _ఫాంస్వాజ్‌ మరీ విజృంభించింది. పిడికిళ్ళు బిగించి బ్యుతోని ఎడా పెడా మోదింది. కాళ్ళతో గట్టిగా తన్నింది.

“పంది వెధవా! ఆంత కుతిగా వుంటే మా అక్కనే కెచ్చుకుని పక్కలో వేసుకోరాదూ! (ప్రతి ర్మాతీ పిల్చల్ని కందువు గాని!”

బ్యుతోకి ఇంకా పట్టుదల ఎక్కువైంది. కడుపొస్తుందని భయపడుతోందను కున్నాడు.

“పిచ్చిదానా! కడుపు చెయ్యనే వే!”

ప్రాంస్వాజ్‌ కాళ్ళ సాచి ఒక్క కాపు తన్నింది, బ్యుతో వెల్లకిలా పడిపోయి, ఇక లాభం లేదనుకుని లేచి బట్టలు దులుపుకుని, (స్రాంస్వాజ్‌ని కసిగా ఒక్క తోపు తోసి చేలో దిగాడు

టీ నీళ్ళు పట్టుకుని లిజా దేని వేపు వచ్చింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఐట్టిలు సర్దుకు ది. బ్యుతో కొడవలి చేత బట్టి పర పరా పైరు కోస్తుక్నాడు. పెద్ద యింటి ఆడబడుచులా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ పనిలో వేలు పెట్టకుండా మెదలకుండా కూర్చుంది.

“య్యే/వైంది ? పన్లో వంగవా యేంటి?”” అంది లిళా నడిచి వచ్చిన ఆయాసంతో నీరసంగా కూర్చుంటూ.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ జవాబివ్వకుండా అలానే కూర్చుండి పోయింది. ఎండ త్మీవత ఇంకా తగ్గలేదు. ఆయినా చుట్టూ పొలాల్లో జనం పనుల్లో దిగారు. _ఫాంస్వాజ్‌ అంతకు ముందు జరిగిన సంఘటన నుంచి ఇంకా తేరుకోలేదు.

“నువ్వెట్టాగూ ఇళ్కడ పనిలో దిగేట్టు లేవు, కనీసం కొంపలో కూడూ కూరా అయినా ఉడకెయ్‌” అంది లిజా నిష్టూరంగా.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కొత్తగా వేస్తున్న రోడ్డెక్కి ఇంటి దోవ పట్టి.ది అన్యమనస్కంగా నడుస్తున్న [ఫొంస్వాజ్‌కి తనని ఎవరో పిలుస్తున్నట్టు వినిపించింది.

“టు, ఇటుం....

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆ శబ్దం వినిపించిన వేపు తల తిప్పింది. మూడు పక్కలా దొంత రగా పేర్చిన మోపుల వెనక నక్కి తల ముందుకి పెట్టి జాన్‌ పీలుస్తున్నాడు.

“నేనే! రా (ఫౌంస్వాణ్‌ !” అని అవ్వోనించాడు జాన్‌,

(గ్రాంస్వాజ్‌ యాంతికంగా ఆటు వేపు కదిలింది. వెనక్కి. తిరిగి చూడనైనా లేదు. చూసి వుంటే, బ్యుతో నిటారుగా నిలబడి తన దిక్కే. చూస్తున్నాడని అర్థమై వృండేది.

• ఓయ్‌! ఈ మధ్య నీకు నిక్కెక్కువయ్యిందే?” అన్నాడు జాన్‌ పరిహాసంగా.

“*నువ్వట్లా నక్కి నక్కి- తప్పించుకు పోతుంటే ఎట్టా మాట్టాచేది!? అండి (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ః

“నేను మీ ఇంటి చాశుంకొస్తే బుతో మొగం ముకుచు కుటుూ-డు

భూమి 129 నిన్నింకా ఎట్లా కలవను?” అన్నాడు జాన్‌,

(సాంస్వాజ్‌ గడ్డి మోపుల్తో పేర్చిన ఆ గుహ లోపలికొచ్చి గడ్డి మీద వెల్లకిలా పండుకుంది. చాలా అలిసిపోయినట్టుగా కనిపించింది. బ్యుతో రేపిన సంచలనమే ఆమె మనస్సుని, శరీరాన్ని ఇంకా కుదిపివేస్తోంది. చేనికి చివర ఓ మూల ఆవనిషితన మీ5కి లంఘంచి, వెచ్చటి చేతుల్తో ఇంకా తని తొడల్ని నళిపేసున్నట్లే వుంది ఆతని వాసన ఇంకా తన ముక్కుపుటాల్లో తేల్తున్న ట్రే వుంది, ఐలివంతంగా ఆచిపెట్టిన వాంఛ తాలూకు ఉదేకంలో తను అతను జరపబోయే రసిక కార్యాన్ని ఊపి బిగబద్టే నిరీ ిస్తున్నట్టు ఉంది. వివశత్వంతో కళ్లు మూసుకుంది.

జాన్‌ మాటలు చాలించి, తనని ఆహ్వానిస్తున్నట్టు వెల్లకిలా పడుకున్న (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కేసి చూశాడు. ఒంట్లో నెత్తురు బుసలు కొట్టింది ఉఊదేకం న్మిగహించుకోవటానికి విశ్వ్శపయత్నం చేశాడు. ఇంకా చిన్న పిల్ల ఆ పిల్లతోనా అటువంటి చేష్టలు ఛీఛీ , అనుకున్నాడు. వేగంగా కొట్టుకుంటున్న గుండె చప్పుడుల మధ్య ఏదో దిగృమ ఆవరి:చేసింది.

నెమ్మదిగా ఆమె పక్కకి చేరాడు. ఆమె చేతిని తన రెండు చేతుల్లోకి లీసు కుని మందంగా స్పృశించాడు. తరవాత గట్టీగా నొక్కాడు. ఆమె అతనికి దూరంగా జరిగిపోలేదు. వొద్దని ఆకని చేతుల్ని తోసెయ్యనూలేదు.. నెన్ముద్‌గా కళ్ళు పిప్పి అతని కేసి చూసింది. ఆ చూపుల్లో లజ్జాభర వివళత్వం లేదు. ఆ మొహంలో కలవర హైటు తోచింది. పెదాలు విచ్చుకున్నాయి. ఆ మూగ హపు, ఆ నిర్వేద దృవ ఆచణ్ణే చటుక్కున పిచ్చివాడ్డే చాయి. ఆమెఏ దగ్గరకు లాక్కుని గాఢంగా హత్తుకున్నాడు, చేతులు తొడల్ని నొక్కాయి.

“వొద్దు వొద్దు .తప్పు .” (ప్రాంస్వాజ్‌ నెమ్మది-? గొణిగింది. గొంతు తడ బడింది,

అయినా ఆమె (పతిఘటించలేదు. బారతో మందంగా ముళ్గిది తన మేని ఆడుగున నేల కదిలి పొతున్నట్టుగా ఉండి తల తిరిగి పోతున్నట్టుగా ఉండి. బ్ముతో మళ్ళీ తిరిగొచ్చాడా యేం? ఆదే పశుత్వం ..-వే మొరటు చేతులు ..ఆదే ఒగరు మగ వాసన మూసిన కళ్ళ వెనక మసక చీకట్లలో ఆమె కంతా అయోమయమై పోయింది.

“వొద్దు ..వొద్దు . దయచేసి లే...” అని అస్పష్టంగా గొణిగింది. తనేమం టోందో తనకే తెలీదు

జొన్‌ చటుక్కున లేచిపోయాడు. తారస్థాయి కొచ్చిన అతని ఉ్నదేకం గడ్డిలో గుమ్మరిల్లింది. ఫ్రాంస్త్రాజ్‌ నిర్తుతర అయింది. ఎత్తుకు శీసుకుహోయి ఎత్తి నేలమీద కుదేసినబ్టయింద్‌ ఆమెకి నివ్వెరపోయి కళ్ళు తెంచింది. ఇంతే”? ఇదేనా అందులోని ఆనందం ? అనందం లేదు గారి బాధ మిగిలి. ఆమె మనసు అప్రయత్నంగా యతో మీదికి మరలింది. పక్కున పడుకున్న జాన్‌నిచూసి ఆమెకి చెడ్డ ఓరాకు కలిగింగ్‌,

180 భూమి అసలు తనెందుకు లొంగిపోవాలి ? వయస్సులో తనకంటే పెద్దవాడు! అతని మీద తనకేం అనురాగం! అతనూ కళవళపడిపోయాడు. చేష్టలు దక్కి చలన రహితంగా పడుకున్నాడు. జరిగిన దానికి దిగులుతో తలకిందులయ్యాడు. ఏదో చెప్పాలని గింజు కున్నాడు. మాటలు పెగల్రేదు. గాభరా ఎక్కువై, అమెని ముద్దాడటోయాడు. ఆమె దూరంగా జరిగింది అతను తాకటం ఆమె కిష్టం లేదు.

“కొద్దిసేపు నువ్విక్కడే వుండు, ముందు నే వెళ్ళిపోతా” అన్నాడు జాన్‌.

ఆమె జవాబీవ్వకుండా అయోమయంగా శూన్యంలోకి చూసింది.

“నా తర్వాత అయిదు నిముషాలాగితే నువ్వు నాతో వొస్తున్నట్టు కనపడడు” అన్నాడు జాన్‌.

అతి |[పయత్నం మీద ఆమె నోరు విప్పి, “సరే. నువ్వెళ్ళు” అంది.

అంతే. వెంటనే గ్యురాన్ని అదిలించి, తలొంచుకుని బండిపక్కన బరువుగా నడుస్తూ సాగిపోయాడు.

చూస్తూ చూస్తూ వుండగానే (ఫాంస్వాజ్‌ ఎటు మాయమై పోయిందా అని ఆశ్చర్య పడుతున్న బ్యుతోకి జాన్‌ని చూడగానే మనస్సులో అనుమానం కలిగింది. లిజాతో యే.వీ( చెప్పకుండా, వేటగానిలా చర చరా అటుకేసి సాగాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ ఇంకా ఆ ద్మిగ్భాంతి నుంచి తేరుకోలేక పిచ్చిగా ఆకాశం కేసి చూస్తూ. పైకి లేపిన కాళ్ళతో అచేతనంగా పడుంది. నా

“బ్టీ.. పాడుముండా! ఆ తొత్తు కొడుకుతో కులకటానికేమీ లేదు గాని నన్నయితే కాళ్ళతో తంతావా? ఆదేదో ఇప్పుడే తేలుస్తా రొ అని ఆమెని జబ్బ పుచ్చుకుని బరబరా లాక్కుపోటోయాడు.

అతని వెచ్చటి చెయ్యి మీద పడే సరికి అమెలో వెనకటి కసి బుసలు కొట్టింది.

“నన్ను పోనీయ్‌, కుక్కా ' వొదలక పోయావో, కొరికి పెడతా.”

బ్యుతో చప్పున రెక్కవిడిచి పెట్టాడు. ఆతని ఒళ్ళు కోపంతో దహించుకు పోయింది. ఎవడో పరాయి వెధవతో సరదా తీర్చుకుందే అని బాధతో పొగిలిపోయాడు. నోటికొచ్చినట్లు కూళశాడు. వలువలూడదిసి దిస మొలగా నిలబెబ్టినట్టు ఆమె నతను పచ్చిగా వర్జించాడు ఆతని కన్నా యింకా కోపో దేకంతో ఆమె కూడా ఉడికి పోయింది. ఆయినా, గాంభీర్యాన్ని ఆచ్చి పెట్టుకుని కటువుగా ముక్తసరిగా జవాబు చెప్పింది:

జనా కిష్టమెంది నే చేసుకుంటా. మధ్యన నువ్వెవడివి ?”

“అంత చూరం వొచ్చావనన్న మాట! నిన్ను ఇంట్లో నుంచి గంటేస్తాను. వాడితో నుప్వట్టా కుతి తీర్చు కుందీ నీ అక్కతో చెప్పేస్తా. ఆ తరువాత నీ ఇష్టమున్న చోటికి పోయి నీ సరదా ఠర్చుకోలో

చేను దగ్గర వడ్డదాకా అతను [ఫాంస్వాజ్‌ని నెట్టుకుంటూ వచ్చాడు. లిజా వీళ్ళ కె, ఎదురు చూసూ చేలో నింబడిం”.

పొలంలో (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కి నగభాగం ఉందని గుర్తు రాగానే బ్యుతో అజ్ఞాత

భూమి శేఫి1 భయంతో వొణికిపోయాడు. తెలివి తక్కువగా ఆమెని ఇంట్లోంచి గెంటేస్తే బంగారం లాంటి గడ్డ రెండు ఖండాలవుతుందని ఊహ తోచడంతో అతని ఉృదేకం, ఆవేశం న్మరున దిగిపోయాయి. ఆ పిల్ల తనకి లొంగలేదని, అన్నీ పోగొట్టుకోవటం కద్ధ వెరి తనం ! ఎప్పుడో ఒక రోజు అది చేటీక్కకపోతుందా ! గడ్డనిమ్మాతం చేశారిపోనివ్వ కూడదు. ఈ ఆలోచనల్లో బ్యుతో మౌనం వహించాడు.

“నీక్సు నా పొడే గిట్టటం లేదని ఆదుర్దా పడుతున్నా గాని అంతకన్నా మరేం లేదు. ఈ స్థితిలో మీ అక్కని హైరాన పెట్టటం నాకిష్టం లేదు....*

మరధల్ని నుంచి మాటల్లో [పసన్నం చేసుకుందామని మాట మార్చాడు.

“ఒక్కమాట గుర్తుంచుకో, నువ్వా సంగతి గురించి శోఠు మెదిపావో నేనూ తయారే” అంది (ఫాంస్వాజ్‌.

చేను దగ్గరయ్యే సరికి ఇద్దరూ ఆ (పనంగం కట్టిపెస్టేకారు. చెల్పెలు తన భర్త వెనకాలే తలొంచుకుని ఎందుకట్లా మళ్ళీ చేను దిక్కుగా వస్తుందేమిటన్సా అని లిజా ఆశ్చర్యపోయింది. సోమరి పిల్ల వామి వెనకాల జేరి అలక పూనినందుకు ఆతను తిక్క- కుదిర్చాడు కొటోలు అనుక్షుంది లిజా. అంతలో ఫెళ్ళున పెనుకేక వినబడ్డంతో ఎక్కడ ఆలోచనలక్కడ చెదిరిపోయాయి.

బాధతో పెద్దగా ఆర్తనాదం చేస్తూ పాల్మీరు కుప్పకూలింది. లిజా,(పాంస్వాబ్‌ లు కాళ్ళ తొక్కుకుంటూ పరుగులెత్తారు. బ్యుతో తాపీగా అడుగులేసుకుంటూ వాళ్ళ వెనక వెళ్ళాడు. చుట్టుపక్కల పొలాల్లో పని చేస్తున్న వాళ్ళంతా లగెత్తి వచ్చారు. దలోమీ, అతని పని వాస, వూవాన్‌, ల్మగాంద్‌ అంతా చుట్టూ మూగారు.

శిలువ వేసినట్ట చేతులు బార్లా సాచి వెల్లకిలా పడుంది. ఎక గ్రాణో రక్తనాళం వగిలిపోయి నోటి వెంట నెత్తురు ధార కట్టింది. గొడ్డు చాకిరీతో మనిషి అలిసిపోయి అ స్తమించింది. నిండుగా పండి వొరిగి, కోత కోసిన పొలాల నడుమ ఎండి వొరుగ్లే పోయిన పాల్మీరు ఆఖరి క్వాస విడిచింది.

మనవరాలు బతికున్నంత కాలం అనాదరణ చేసి, మాట మాతం ఎరగని ముత్తవ ల్మగాంద్‌ చివరికి ముందుకొచ్చి, “చనిపోయిందనుకుంటా” అంది.

చేతి కరతో మృతదేహాన్ని తట్టింది. చలనం లేదు. చిబుకం మీద నెత్తురు ఆరి పోయింది.

ల్మగాంద్‌ వొంగి, “అనుమానం లేదు. చనిపోయిఐది. (ఐకికీ ఈ భూమాతకి భారంగా ఉండటం కన్నా చావే మేల” ఆంది.

అందరూ చేష్టలుడిగి భయక్రాంతుల్తె. నిలుచుండి పోయారు. మేయరుగార్ని పిలుచుకురాకుండా శవాన్ని ముట్టుకోవబ్బ్చా! మొదట మెల్లగా గున గుసలాడారు. తరవాత స్పష్టంగా వినిపించేట్లు గొంతులు పెద్దవి చేశాడు.

శే వెళ్ళి నిచ్చెన తెసాన అదే పాడెగా పంకొస్తుంక. కవాన్న అట్టా నేలమీద ఉంచగూడదు అది గడకి చేట” అనా' డు దగ ఓమ్‌,

182 భూమి దెల్‌ ఓమ్‌ కుపష్పదగ్గర్నుంచి నిచ్చెన తెచ్చాడు. శవం కింద మెత్త వేసేందుకు ఓ మోపు వెన్నులు కావలసి వచ్చాయి. బ్యుతో వీలేదన్నాడు.

“తరిగి నీవి సీ కిచ్చేస్తాం” అన్నాడు దెల్‌ ఓమ్‌.

“అయితే, సరే

తన భర్త పిసినారి తనానికి లిజా సిగ్గుతో చచ్చిపోయింది. తలకింద దిండులా

ఉండేందుకు గబగబా రెండు కట్టలు తెచ్చివేసింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కి ఆంతా కలలా తోచింది. కొయ్యబారి నిలుచుండిపోయింది. పురువుడితో తనకి తొట్ట తొలి అనుభవం కలిగిన సమయంలో ఇదికూడా సంభవించింది. దాంతో మరింత నివ్వెరపోయింది. శవం మీంచి కళ్ళు తిప్పుకోలేదు ఫూవాన్‌ మౌనంగా ఉండిపోయాడు, చనిపోయినవాశ్తే ఆదృష్టవంతులని అసూయ చెందినట్టు కనిపించాడు,

సూర్యా స్రమయం కాటోయే సమయంలో -_ద్దరు మనుషులు పాడె ఎత్తుకున్నారు. మిగతా వాళ్లంతా బారు లీరి కవం వెనక నడిచారు వెన్నుల మోపు మీద శవం బిగుసుకు పోవటం మొదలైంది. శవం తల కింద కంకులు శవవాహకుల అడుగుల కమగు=ంగా లయబద్ధంగా ఊగాయి.ల్వార్‌ లోయ ఆవలి దిశలో దించలం మీద సూర్శబింబు పొగ మబ్బులో మసకవారి లటోన్‌ మైదానం అంతటా పచ్చటి కాంతి పొర పచ్పంది (పకృకి మేలిమి పసిడి మేలి ముసుగులో మె-సిపడింది. విశ్వమంతా గంభీర నిశ్శబ్ద లో మునిగి పోయింది. ఆ (ప్రాంత నిగ ల్ల వాతావరణాన్ని చీలుస్తూ దూరంలో ఎక్కడో భరత పక్షి కలరవం గాలిలో తేలి వచ్చింది. శవం వెనక అందరూ తలలొఎచి మౌనంగా, ఉదాసీనంగా గ్‌రెల మందలా నడుస్తున్నారు.

ఆ సాయంతం అలెగ్జీఊర్జ్‌ కేం పనివాళ్ళందరికీ కూలి డబ్బులు బట్వాడా చేశాడు. పనులు పూర్తయ్యాయి. ఆ ఏడాది ఏ ఒడిదుడుకులు లేకుండా కోత పూర్తయింది. సౌమ్ము చేతికందిన ఉత్సాహంలో పనివాళ్శ సంబరం పట్టలేకపోతున్నారు.

పగలంకా పనితో అలిసిపోయినా జాన్‌ న్నిదపట్టిక పక్కమీద దొర్లిగింతలు పెట్టాడు. [ఫొంస్వాజ్‌ వ్యిగహం కళ్ళముందు మెదిలి నిద దూరమైంది. ఎంతోకాలం ఎదురు చూసిన ఆవకాశం చివరికి చేతికందాక కూడా, ఆ పిల్లతో అణుమ్మాతం సౌఖ్యాను భవం కలగనందుకు కలత చెందాడు. మనసంతా వెలతిగా తోచింది తనింక ఆమెపట్ల అస క్రి చూపేదే లేదని శపథం చేశాడు. అంతలోనే ఆమె రూపం కళ్ళలో కదులాడి కణం కిందటి బిగువు సడలిపోయింది ఉఊదేక స్మృతులు తోచి ఆవేశంతో ఊగిపోయాడు. ఆమెని మళ్ళీ ఎప్పుడు ఎట్లా తన కౌగిట్లో విగించుకోవటం ? ఎవరిడో అడుగుల సవ్వడి వినిపించి అటుకేసీ తల తిప్పాడు, కోత కూలీల్లో పడుచు పిల పక్కన నిలబడింది. ఈ అఖ) రోజు రాతి అతను తన కోసం ఎందుకు రాలేదా అని ఆశ్చర్యపడుతూ వచ్చింది. మొదట దూరం నెట్టేశాడు మక్కీ అంతలోనే దగ్గ"కి లాక్కుని గట్టిగా కావిలించు కున్నాడు. తన చేతుల్లో నలిగిపోతున్న స్త్రీ ఫాంస్వాజే! ఇట్లానే ఆమెగి దగ్గరగా, మరింత దగ్గరగా తన వేపు లాక్కుని తనలో లీనం చేసుకుంటాడు!

భూమి 1388

అదే సమయంలో ఇంట్లో పక్క మీద నిదరోతున్న [ఫాంస్వాజ్‌ ఉలిక్కిపడి లేచింది. ఉక్కపోతతో ఉక్కిరి బిక్కిరవుతూ. గాలి కోసం కిటికీ రెక్క తెరిచింది, చల్పటి పిల్ల తెమ్మెర ఒంటిని తాకే సరికి జాన్‌, బ్యుతోలు మనస్సులో చొరబడ్డారు. ఒకడు తనని గాఢంగా వాంఛిస్తున్నాడు; ఇంకొకడు తనని వశం చేసుకున్నాడు. ఆమె ఊహలు అంత కన్నా ఎక్కువ దూరం [పయాణించలేదు. ఏవో ఆలోచనల్ని మనస్సులో సుడులు తిరగనిచ్చిందే గాని, ఒక నిర్ణయానికంటూ రావటానికి [పయత్నం చెయ్యలేదు.

హఠాత్తుగా చవులు రిక్కి-ంచింది. కల కంటున్నానా ? దూరంగా వ్మగ్‌వాగు ఒడ్డున ఏ కుక్కోట దీనంగా మొరుగుతున్న చప్రుడు కాదు కాదు . అది ఇలారియోం రోదనం. అక్క. శవం పక్కన కూలబడి దీనంగా మెరుగుతున్నాడు. వాణ్ని అక్కణ్నుంచి పంపించి వెయ్యటానికి జనం ఎంత (ప్రయత్నించినా వాళ్ళ వల్ల కాలేదు, వాళ్ళని కరిచి, రక్కి శవాన్ని వొదిలి వెళ్ళకుండా సాయం్మతం లగాయిళు అక్కడే పాతుకు పోయాడు, ర్మాతంతా అట్లా రోడిస్తూనే ఉన్నాడు.

(సాంస్వాజ్‌ బాలా సేపు వింది; భయంతో వణికి పోయింది.

క్షే

“మా యావుకి, నాకూ ఒకేసారి నొప్పులు రాకుండా వుంటే బులు. అదే

(పతి నిత్యం లిణా పక్క మీంచి లేవగానే పదే పదే అనుకునే మాట అది. అపరిమితంగా పెరిగిన కడుపుతో ఆయాస పడుతూ పశువుల పొకలోకి శరీరం చేరవేసి ఆలోచనల్లో కూరుకుపోయి ఆవుకేసి ఆదుర్దాగా చూస్తుంది. దాని పొట్టా పీపాలా పెరిగి పోయింది. రేపు పండగకి దానికి తొమ్మిది నెలలు నిండుతై. తనకో! .. తనకీ అండే.

"కొంప తీసి ఆది యీనటం, నేను కనటం. రెండూ ఒకే రోజు జరిగితే .. ఇంట్లో నానా యాతనా ..” పగే పదే అదే మాట అనుకుంది,

ఆ ఆవుని అప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ చెడ్డ గారొబం చేశారు. పదేశ్గు నుంచి అది వాళ్ళతో ఉంది, ఆ కుటుంబంలో అదీ ఒక భాగమై పోయింది అంచాత, అదంటే ఇంటిల్లిపాదికీ ముద్దు. దానికీ వాళ్ళ మీద అంత ఆపేశా ఉంది ముఖ్యంగా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ అంటే మరీను. నెత్తురొచ్చిందాకా గరుప నాలికతో గీకుతుంది. పరికిణీ పళ్ళ సందున ఇరికించుకుని దగ్గరికి లాక్కుంటుంది. అది యీనే రోజు దగ్గర పడుతున్న కొద్దీ వాళ్ళు దానికి జరిపే సేవలూ మోపైనై. గంట గంఓకి రోగికి చేసినట్టు సపర్యలు చేశారు. ఇంత (తద్ధా ఉట్టి పుణ్యానిక్కాదు. ఉన్న పాళంగా అది అయిదౌందల ,[ఫ్రాంకుల విలువ

19కి భూమి చేస్తుంది. పెగా పాలు, వెన్న, జున్ను వగైరాలన్నీ అది లేకపోతే ఎక్కణ్నుంచి వస్తాయి! అది పోతే అవన్నీ పోయిన ప్లే.

కోతలు పూర్తయి పదిహేను రోజులు దాటింది. ఇంట్లో పని పొట్టలో (ఫాంస్వాజ్‌ కలివిడిగా పాల్గొంటోంది. బ్యుతోకి తనకీ మధ్య యేవీ. జరగనట్టుగా మామూలుగా [ప్రవ రిసోంది. అతనూ గతం మర్చిపోయినట్టుగా మసలుకుంటున్నాడు. అమె కూడా పాత స్కృతుల్ని మనస్సులోంచి తుడిచి వేసుకోవాలని ఆదుర్దా పడింది. జాన్‌తో పూర్వుంలా ఇప్పుడా లే జో స్తీ లేదు. అతను మ్మాతం ఆమె కోసం అక్కడక్కడా నక్కి ఎలాగైనా మాటా మంతీ సాగించాలని (ప్రయాస పడుతున్నాడు. రహస్యంగా కలుసు కుందాం రమ్మని రాపాడుతూనే ఉన్నాడు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ జాగ త్త అనే ముసుగులో తన ఆయిష్టతని దాచుకుంది. ఓ రోజు సంజవేళశ పఫొంస్వాజ్‌ మ్మాకోం దుకాణానికి చక్కెర కనిపోతే అతనక్కడ తారసిల్హాడు. చర్చి వెనక వేపుకి పోయి కాస్సేపు మాట్లాడుకుందాం రమ్మని కతపోరాడు. ఈన మోపైన అవుని గురించి మొదలు పెట్టి అసలు విషయం మభ్య పెట్టి చక్కా ఇల్టు చేరింది.

పండగ నాడు భోజనాలు పూ ర్తయ్యాక ఆవుని చూదామని పశువుల పాకలో కొచ్చిన లిజాకి నొప్పుల (ప్రారంళమైనై. అవు క్కూడా యీనే చిహ్నాలు కనపడ్డాయి. లిజా బెంబేలు పడిపోయింది. నీటి బుడ్డ బైటి కొచ్చింది. ఇంటిల్లి పాదీ చావిడి వదల కుండా అక్కడే పాతుకుపోయారు. ఆవు మలుగులు ఎడంగా జరిపి నిలబడి నొప్పితో సన్నగా అరిచింది.

“*ఆయ్యో! నేననుకున్నంశా అయింది!” అని లిణా దీర్హాలు తీసింది రెండు చేతుల్లో పొట్టి పట్టుకుని బిడ్డని బైటికి రానీకుండా బిగబట్టి వుంచేందుకు పయత్నం చేసింది. వెన్నులో (ప్రారంభమైన నొప్పులు చివాల్న మోకాళ్ళ దాకా జారాయి. నొప్పితో, చిరాకుతో కాళ్ళు నేలకేసి గట్టిగా బాదింది. లోపలికి పోయి పడుకోను గాక పడుకోనని మొండికెత్తి ఆ నొప్పుల్తో ఆస సోపాలు పడుతూ పాకలోనే నిలబడి పోయింది,

ర్యాతి పదయింది. దూడ బైటికి రాలేదు. జూల్స్‌ నిదరపోయాడు. బ్యుతో విసుగెత్తి లోపలికి పోయి పడుకున్నాడు. ఆప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ నొప్పులు పడే అవుకేసి కళ్ళప్పగించి చూస్తూ కదలకుండా నిలబడిపోయారు. ఆర్ధ ర్మాతయ్యే సరికి లిజాకి నొప్పులు తగ్గిపోయాయి. ఆవుకి నొప్పు లెక్కువయ్యాయి.

లేల్లవారింది. ఆవు ఇంకా నొప్పులు పడుతూనే ఉంది. ఎంతకీ దూడ బైటికి రాదు. (ఫాంస్వాట్‌ కంగారు పడిపోయి పక్కింటి ల్మఫీమా కోసం పరుగు తీసింది. ఇట్టాంటి వాటిల్లో ఆవిడ ఆరితేరిన మనిషని అ ఊళ్లో పేరు.

అవుని చూస్తూనే ఆవిడ గంభీరంగా మొహం పెట్టింది. ఆవు వెనక నిలబడి పరీక్షగా చూసింది. నీటి బుడ్డ గోడ గడియారంలో లోలకంలా అటూ ఇటూ ఊగుతోంది. బ్యుతో పొలం నుంచి తిరిగొచ్చి ఆవు పరిస్థితి చూసి గాభరా పడిపోయాడు.

భూమి కేతి5్‌

“పట్నం పోయి పశువుల డాక్టర్ని తీసుకువస్తేనో ? ...* అన్నాడు బ్యుతో కంగారుగా.

“పశువుల డాట్టరా? .. నీ యావు బావాలని ఉందా యేం? మన ముసలి సాసీ కళ్ళ ముండే అతని ఐబంగారమంటి ఆవు ఆ చేతా వాతా గాని డాట్టరు చేతుల్లో మన్ను గలిసిపోలా?*” అంది ల్మఫ్రీమా ముక్కు మూడు వంకర్లు తిప్పి.

బ్యుతో మౌనంగా వుండి పోయాడు.

“ఇదుగో, చూస్తా వుండు. ఆ నీటి బుడ్డని చితిపేసి దూడని నేను బైటికి లాగేస్తా* అంది ల్మఫీమా.

“నశువుల డాక్షరు గారు అట్టా చెయ్యగూడదన్నాడు గా!” అంది (ఫాంస్వాజీ.

ల్మఫీమా బుజాలెగరేసీంది. వాడికేం తెలుసు? వాడొక గాడిద ! కత్రెరతో సంచి క త్రిరించేసింది. లాకులెత్తగానే నీరు తన్ను కొచ్చినట్టు, చివ్వున నీళ్ళు చుట్టూ చిమ్మినై. సమయానికి తప్పుకోలేక పోయే సరికి, చుట్టూ నిలబడ్డ వాళ్ళ బట్టలన్నీ ఖరాబై పోయాయి. ఆవుకి కొంత నిమ్మళం చిక్కింది. ముసలి ల్మఫీమా విజయ సూచకంగా నవ్వింది.

“నే చెప్పానా లేదా! ...* అంది ధీమాగా.

వెంటనే మోచేతి దాకా వెన్న రాసుకుని, ఆవిడ మోచెయ్యి. లోపలికి దోపింది, దూడ ఎట్లా తిరిగి వుందో తెలుసుకోడానికి లోపల తవుళ్శాడింది.

“కాళ్ళు తగుల్తున్నాయి గొని తల చేతికి తగల్టం లేదే! . తల ముందుకి లేక ఫోతీ (పమాదమేనే! ...” అంటూ ల్మఫీమా చెయ్యి బైటికి తీసింది. దూడకాప్త బైటికి తొంగి చూశాయి. కాళ్ళు బైటికి కనబడ్డంతో బ్యుతో ఊపిరి పీల్చాడు.

దూడ సాంతం ఎప్పుడు బైటికొస్తుందా అని అందరికీ ఒకటే పెర పెర. అది బైటికొచ్చే దాకా వాళ్ళకి ఊపిరాడేట్టు లేదు. పురికొస కట్టి బైటికి లాగితేనో? ..

“దాన్ని అనవసరంగా హైరాన పెట్ట మాకండి. దూడ దానంతటదే నిమ్మళంగా లైట పడ్తుందొ అంది ల్మఫీమా.

బ్యుతో మాటి మాటికీ దూడ కాళ్ళు తాకుతూ ఎంతకీ బైటికి రాదే మబ్బా అని చిందులు తొక్కాడు. ఓపిక నశించిపోయింది. చప్పున లోపలికి పరిగెతి పురికొస పట్టు కొచ్చాడు. కొద్దిగా బై టపడ్డ కాళ్ళకి కొస ముడేసి అంతా పట్టుకుని లాగారు. “రా ... రా ..” అంటూ పొలికేకలేశారు. లిజా ఆ పురికొనని గట్టిగా లాగుతోండగా అది పుటుక్కున తెగి లిజా గోడక్కరుచుకుంది, అందరి నోటా లిట్లు, కేకలు ..

లిజాకి కిందటి అర్భర్మాతి తగ్గిపోయిన నొప్పులు మళ్ళీ ఆరంభమైనై , బ్యుతో చ్మిరుబ్మురులాడాడు. ఐ సీకి పోయి పశువుల డాక్టర్ని పిలుచుకురాందే ఆవు యీ గండం గడిచి బైట పడేట్టులేదు. ఆదరాబాదరా బండి కట్టుకుని ఐస్తీ వెపు ఉరుకులెత్తాడు.

పళువుల డాక్టరు వచ్చేటప్పటికి ఒక వేపు ఆవు దుస్పహమైన బాధతో గిజ గిజ లాడుతోంది: మరో వేపు పాకలోనే కూలబడి లిజా నొప్పుల్లో గింజుకుంటోంది.

1886 భూమి

“నేను వైద్యణ చెయ్యాల్సింది ఆవుకా, ఈవిడికా?” అన్నాడు పకువుల డాక్టరు లోపలికి వస్తూనే. అట్లా వోస్యంగా మాట్లాడ్డం ఆయనకి సరదా.

“వై ద్యం నీక్కాకపోతే సరేగాని, నువ్వు సరాసరి లోపలికి పోయి. మంచం ఎక్కేస్తా, నాకు సేవ చేసిన దానివవుతావు. పొయి. పడుకో” అన్నాడు. డాక్టరు లిజాకేసి తిరిగి చనవుగాం

లిజా జవాబివ్వకుండా ఆక్కడే కూలబడింది. ఆయన ఆవుని పరీక్ష చెయ్యటంలో మునిగిపోయాడు.

“పరిస్థితి విషమించాక గాని మీరునా డగ్గరకి పరుగెత్తుకురారన్న మాట! దూడ కాళ్ళకి తాడు కట్టి లాగారా లేదా ? మీరు చెప్పకుండానే తెలిసిపోతున్నది ళీ ..లీ ఏం మనమలయ్యా మీరు!. ..” అని ఆయన ముక్క చీవాట్లు పెట్టాడు.

అందరూ చేతులు కట్టుకుని దిగాలు పడి నిలబడ్డారు.

“దూడ తల ఎడం వేపు వెనక్కి వంకర తిరిగి వుంది. మీరు తెల్లవారిందాకా లాగినా అది బైటికి రావటం కల్ల. చూడయిడే దక్కదు. ఇకపోతే, దూడని కోసి బయటికి తియ్యందే అవు _ఐతకిదు” అన్నాడు డాక్టరు.

“దూడ చస్తే చచ్చింది. ఆవుని మ్మాతం బతికించండి. డాక్టరు బాబూ!” అని వేడుకుంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ః

“అవుని రషించండి డాక్టరుగారూ! అదే పది వేలు” అని [ప్రాధేయపడ్డాడు బ్యుతో.

“*మృగ్రి దూడని కోసి బయటికి తియ్యాలి!” అన్నాడు డాక్టరు.

"దాన్ని తగలెయ్యా పోజీ పోయింది. ఆవుని ఐతికించండి, డాక్టర్‌ [౪

డాక్టరు అన్నీ నిద్ధం చేసుకున్నాడు. ఓ మూలకి పోయి పంట్టాం విప్పేసి కాన్సాసు లాగు వేసుకున్నాడు. నీలం ఏ్మప్రన్‌ నడుంకి కట్టుకున్నాడు.

“కొవ్వొత్తులు వెలిగించండి !$*

నాలుగు కొవ్వొత్తులు వెలిగించి నేలమీద నిలబెట్టారు, డాక్టరు ఆపరేషన్‌ (ప్రారం భించాడు.

లిజా లోపల పడుకుని నొప్పులు పడుతున్నా ధ్యాసంతా చావడి మీదే వుంది. గడియ గడిలుకి ఆవుని గురించి సమాచారం తెలుసుకుంటూనే వుంది. ఆవరేవన్‌ జరిగినంత సేపూ లిజా ఊపిం విగజఒట్టి పడుకుంది. డాక్టరు దూడని కోసి బయటికి శీశాడు చచ్చిన దూడిది అద్భుతమైన పుఓకని విన్నప్పడు లిజా దురంతమైన దుఃఖ అనుభవించింది. అఆ మాటకొస్తే, అందరూ దాని పుటకని అలిశయె క్రులో వరించిన వాశ్లే, చచ్చిన వాడి కళ్ళు చారెడేసీ ..

డాక్టరు వాళ్ళ మాటలన్నీ వింటూ మండిపడిపోయాడు.

“నేను ముందే చెప్పేనా లేదా? ఎట్లాగైనా అవుని బతికించమని మీరంతా మోకాళ్ళ మీద పడి మొర 'పెట్టుకున్నారా లేదా? మీ దూడ చావుకి నేను బొధర్యుణ్నంటే ఒప్పను.

భూమి క! అర్థమైందా?” అని డాక్టరు నిగ్గదీశాడు బ్యుతోని.

“బానౌను .” అని నీళ్ళు నమిలాడు బ్యుతో.

“ఏవై (నా దూడని కోసి బయటికి శీసింది మీరేగా ఆని తనలో తను గొాణుక్కున్నాడు.

లోపల లిజా ఒక కుర్చీలో వెనక్కి ఆనుకుని కూర్చుని, కాళ్ళు రెండూ వేరే రెండు కుర్చీల్లో బారజాపి పురిటి నొప్పులు పడుతోంది. గర్భాశయం గట్టిపడి పెకి లేచింది. గర్భాశయపు మఖద్వారం విశాలంగా తెరుచుకుంది. బిడ్డ (ప్రసవ మార్గంలో క వచ్చింది. బిడ్డ తల బయటికి వస్తూ లి'పలికి పోతూ వుంది.

పాకలో బ్యుతోతో పాటు నిలజడ్డ డాక్టరుకు అవు మళ్ళీ యీనే సూచనలు కని పించాయి. కడుపులో మరో దూడ ఉండి ఉండాలి. డాక్టరు చెయ్యి లోపలికి దోపాడు. జేబులోంచి రుమాలు బయటికి తీసినంత సుళువుగా రెండో దూడని బయబికి లాగాడు. బ్యుతో సంతోషానికి పట్టిపగ్గాలేవు. జౌచిత్యం మర్చీపోయి దూడని చేతుల్తో ఎత్తుకుని లిజా నొప్పులు పడుతున్న గదిలోకి పరుగు కీకాడు.

అందరూ ఒకటే గోల; ఒకటే సంబరం, లిజా ఆనందం పట్టలేక పెద్ద పెట్టున నవ్వింది. నవ్వి నవ్వి లుంగలు చుట్టుకు పోయింది. నొప్పులెక్కువై గుడ్డు పెద్టప్పుడు కోడి అరంిచినట్లుగా ఎరిచింది, కణాల్లో లిజా కూడా (ప్రసవించింది, బ్యుతో గర్వంగా తొడ చరుచుకున్నాడు.

“ఆడ పిల్ల!” ల్మఫీమా అరిచింది.

“ఆడపిల్ల నాకొద్దు. మగపిల్ల వాడే కొవాలి నాకూ అంది లిజా.

“అట్రయిడే పుట్టిన పిల్లని మీ లోపల పెష్రస్తా. రేపు మగపిల్లవాణ్నే కందువు గాని” ఆంది ల్మఫీమా హాస్యంగా,

అందరూ పొట్ట చెక్క్టాలయ్యేట్టు నవ్వారు. ల్మఫ్రీమా పురిటి గదిలో లిజాకి బట్టలు విప్పి మంచం మీద పడుకోబెట్టింది. (ఫాంస్వాజ్‌ గడి శుభం చేసింది. పది నిముషాల్లో పనులన్నీ చక చకా ఒబ్బిడిగా జరిగిపోయాయి. పుట్టిన బిడ్డని వేన్నీశతో కడిగారు. ఊయ్యాలలో వేసి న్మిద బుచ్చారు లిజా అలిసిపోయి. మొద్దులా న్మిదహోయింది. పళువుల డాక్టరు బస్తీ వెళ్ళి పోయాడు. ఇరుగు పొరుగు అమ్మలక్కలు ఎవరి గూళ్ళకి వాళ్ళు చేరుకున్నారు. ఇల్లు పకాంతంగా ఉంది.

బ్యుతోని పకువుల పాకలో పండుకోమని హెచ్చరించి (ఫాంస్వాజ్‌ అక్క పురిటి మంచం పక్కన బాప పరుచుకుంది. బ్యుతో మౌనంగా పైపు కాల్చటం పూర్తి చేశాడు. ర్మాతి పదకొండయింది. ఇల్లంతా నిక్శబ్దంగా ఉంది (ఫాంస్వాబ్‌ మోకాళ్ళ మీద వంగి బాస మీద పవుళించే (యత్నంలో ఉంది. బ్యుతో హలఠాత్తుగా వెనక నుంచి మరదలి మీద పడ్డాడు. బ్యుతో బుద్ధి ఆమెకి వెంటనే అర్ధమైంది. నిశ్శబ్దంగా పెనగులాట నడి చింది. లిజా బరువుగా శ్వాస తీస్తూ గాఢ న్మిదలో ఉంది.

బ్యుతో ఆమెని నొక్కి. పారేస్తున్నాడు. ఆమె బ్యుతో మెడ మీద గోళ్ళ గుచ్చి

188 భూమి గొట్టు పెట్టటంతో నొప్పితో అరిచాడు.

“*న్సవ్వా జాన్‌గాణ్ని చేసుకుని వూరేగుదామనుకున్నావేం? = నీకు మైనారిటీ తీరే దాకా అదేం కుదురనివ్వను అన్నాడు బ్యుతో కసిపట్టి లేక.

ఈ సారి కేవలం పశు బలంతో ఆమెని వశం చేసుకోవాలనే పట్టుదల్లో ఉన్నాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ హఠాత్తుగా అతని తొడల మధ్య ఒక్క తాపు తన్నింది. బ్యుతో నొప్పితో కేక పెట్టీ వెనక్కిపడ్డాడు. నెమ్మదిగా లేచి పళ్ళు నూరుతూ బయటికి వెళ్ళిపోయాడు.

(ఫాంస్వాజ్‌ చాప మీద మేనువాల్చి కళ్ళు తెరిచే పడుకుంది చస్తే వాడికీ లొంగి పోతానుగా అనుకుంది రోషంగా, కొని, జాన్‌ని పెళ్ళాడాలనే వూవూ ఇంత కాలం స్ఫురించనందుకు ఆమె నిజంగా ఆశ్చర్యపోయింది.

18

(గ్రామాన్ని ఆనుకుని వున్న పొలంలో గత రెండు రోజులుగా జాన్‌కి వూపిరాడని పని. కామందు ఆవిరితో నడిచే నూర్చిడి యంతాన్ని షాతోదం నుంచి అద్దెకి తెచ్చి అక్కడ బిగించాడు. వందలాది ఎకరాల్లో కోసి కుప్పవేసిన ధాన్యపు మోపుల్ని బండి మీద వేసుకొచ్చి మరలో పడెయ్యటం; నూర్చిన ధాన్యాన్ని ఫారానికి తోలుకెళ్ళటం జాన్‌ పని. పొద్దు పొడిచింది లగాయతు పొద్భ గుంకిందాకా అవిరామంగా మర అడు తోంటే, బంగారు ధూళి గాలిలో మబ్బులై. తేల్తోంది. ఏకధాటిగా ఆడే ఆ మర మోత చుట్టి పక్కంలంతా మారు మోగిపోయింది,

జాన్‌ శరీరం మ్మాతమే పనిలో లీనమైంది గాని అతని మనస్సు [ఫాంస్వాజ్‌ మీదే లగ్నమెంది. నెల నాడు ఆ సంఘటన జరిగినప్పట్నుంచి ఆమె అతనికి కనపడ కుండా తప్పించుకుపోతోంది, ఆమెని తనదాన్ని చేసుకోవాలనే ఆరాటం, తపన ఇంకా ఉధ్మతమయ్యాయి. తనంతట తనే సరాసరి బ్యుతో ఇంటికే వెళ్ళి పెళ్ళి (వస్తావన ఎందుకు తేగూడదనిపించింది. బ్యుతోకి, తనకి మధ్య [ప్రత్యక్ష ఘర్షణ అంటూ ఒకటి జరిగి ఎడమొహం పెడ మొహం పెట్టుకోవటంలాంటి దేమీ సంభవించలేదు. కాబట్టి, తను స్వయంగా వెళ్ళి అడగటమే ఊత్తమ మార్గంగా తోచింది. ఆ అమ్మాయిని వివాహం చేసుకోడం తన విద్యుక్త ధర్మం కూడా,

ఈ ఆలోచనల్తో సతమతమై పోతూ నూర్చిడి మర దగ్గరకి బండిని తోలుకు పోతోంటే, బ్యుతో, (ఫాంస్వాజ్‌ లిద్దరూ కలిసి పొలం బైల్దేరటం చూశాడు. ఇప్పుడు లిజా ఇంట్లో ఓంటరిగా ఉంటురది, మొదట ఆమెతో ఈ [(గ్రస్తావన కదిపితే బావుం టుంది. పైగా ఆవిడ తన పట్ట స్నేహభావంతోనే వ్యవహరిస్తోంది. ఈ ఆంతరంగిక

ళూమి 189 విషయం ఆమెతో ప్రస్తావించే చనవు తనకుంది. వెంటనే బండి నిలబెట్టి, చేసే చేసే పని వొదిలేసి ఎకాయెకి లిజాను కలుసుకుందుకు బ్లైల్టేరాడు,

“ఏం జాన్‌! ఈ మధ్య బొత్తిగా కనబడ్డమే మానేశావు, యేవింటి సంగతి?” అని లిజా ఆప్యాయంగా పలకరించింది.

జొన్‌ ఏవో కుంటి సాకులు వల్లించి అసలు సంగతి బైటపెట్టాడు, అతని గొంతు తడబడింది. మాటలు సాఫీగా దొర్హాయికొదు.

(ఫాంస్వాజ్‌ని పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుంటున్నానని ఆతను చెప్పినప్పుడు లిజా ఆశ్చర్యపోయింది.

“నిజవా(? మీ ఇద్దరి మధ్యా వయస్సులో ఉన్న తేడాని బట్టీ నా కెన్నడూ ఆ ఆలోచనే తట్టలేదు -..సరే! మొదట దాని అభ్మిపాయమేమిటో కూడా కనుక్కుందాంో అంది లిజా.

లిజాని కలుసుకోడానికి నై ల్టేరనప్పుడు, వొన్‌ అమెతో అన్ని విషయాలూ విపు లంగా చర్చిద్దామనుకున్నాడు. నెల కిందట చేలో తనకి, (ఫాంస్వాజ్‌ కి మధ్య జరిగిన సంఘటన గురించి కూడా అతను ఆమెకి చెప్పాలనుకున్నాడు, కొని, చివరి నిముషంలో ఆతనికి మనసొప్పలేదు. నిజంగా (ఫాంస్వాజ్‌ ఆనాటి సంఘటన గురించి తన అక్కకి చెప్పి వుండకపోతే?,..ఆ గుట్టు బట్ట బయలుచేసే హక్కు తన కెక్కడిది? వెంటనే ఆ (ప్రయత్నం విరమించుకన్నాడు. తామిద్దరి మధ్య వయస్సులో గల తేడాని లిజా (పస్తావించడంతో అతను నిరుత్సాహ వడిపోయాడు, తనకి మువ్ఫై మూడేళ్ళని గుర్తు చేసుకున్నప్పుడు సిగ్గుతో కుమిలిపోయాడు.

“కానౌను. మొదట ఆమె అభ్మిపాయమేమిటో తెలుసుకోవాలి. ఇందులో ఎవరి బలవంఠమూ ఉండకూడదు” అన్నాడు జాన్‌ అెప్పరిల్లుకుని.

లిజాకి ఆతని పట్ట సద్భావమే ఉంది. అతని నిళృయాన్ని హార్షించి ఆతి సుముఖంగా కూడా మాట్లాడింది.

“దాని కెట్టా ఇష్టమెతే అట్టా చేద్దాం జాన్‌! అదింకా చిన్న పిల్లంటాడు బ్యుతో, ఆ మాటంటే నే నొప్పుకోను. దానికిప్పుడు 18 ఏళ్ళొచ్చాయి. దిట్టంగా గూటం లాగుంది ఒక రిక్కాదు, ఇద్దరికి సమాధానం చెప్పగల్చు. అప్పా చెల్లెళ్ళం కొబట్టి ఒకళ్ళకొకళ్ళం ఆప్యాయత, అభిమానం చూపుకోటం బాగానే వుంటుంది గాని అదీ పెద్దదయింది. అది బయటికి వెళ్ళిపోే ఎవర్నయినా పని మనిషని 'పెట్టకున్నానంటే నాకు జరక్కపోదు, ఈ మాటలన్నీ ఎందుగ్గాని, అది “సరే ఆంటే మీరిద్దరూ హాయిగా పెళ్ళి చే సేసుకోండి. నువ్వు యోగ్యుడివి. వయస్సులో కాస్త రేడా ఉంటే మ్మాతం యేం మునిగిపోయింది? నన్నడిగితే, నలిగిన విడేలుకే తెలుసు నవరాగాలూ ! అంట లిజా భావగర్భిళంగా,

ఆమెకి, చెల్లెలికి మధ్య ఏర్పడుతున్న అగాథం ఆ మాటల్లో వ్యక్తమెంది. పైకి సఖ్యంగా కనపడ్డా, ఇంట్లో కామతురుడ్డై న చుగవాడు చేరాక ఇద్దరి మధ్యా ద్వేషం అసూయ లోలోపల రాజుకుంటునా యిం

140 భూమి లిజా అంత సుముఖంగా మాట్టాడే సరికి జాన్‌ ఉప్పొంగిపోయి. ఆమె గండు చెంపల్ని ముద్దు పెట్టుకున్నాడు.

“అన్నట్టు, చెప్పటం మర్చిపోయాను ఇవ్వాళ సాయంతం మా పాపకి బాప్టీజం ఇప్పిస్తున్నాం. బంధువులంతా రాతికి భోజనానికొస్తున్నారు. నువ్వుకూడా వచ్చెయ్‌. ముసలాయన కూడా వొస్తున్నాడు. పైగా ఆయన దానికి సంరక్షకుడు కూడా, ఆమన్లో కూడా మాట్లాడొచ్చు" అంది లిజా.

“టట . తప్పకుండా, సాయం[తం కలుద్దాంో

జాన్‌ ఉత్సాహంగా పొలం వేపు దౌడు తీశాడు. గ్మురాల్ని బండికి కట్టి నూర్చి డైన ధాన్యాన్ని ఫారం వేపు తోలుకు పోయాడు తుపాకి పేలినట్టు చెర్నకోల ఛర్‌మని మోగింది.

లిజా, బ్యుతోలు కూతురికి బాప్టిజం ఇప్పించే సరికి తల (పాణం తోకకొచ్చింది. అప్పటికే అనేక తూరు వాయిదా వేశాక గాని ఈ రోజుకి ముడిపడలేదు. ఫాదర్‌ ఆబె గోదార్‌కి రోన్య్‌ (గ్రామం మీద కసిగా ఉంది. పక్క [గామం నుంచి నాలగుమైళ్ళ దూరం నానా (ప్రయానపడి నడిచి వచ్చి రోన్య్‌లో మతసంబంధమైన మంచి చెడ్డలు చూచి బోతున్నాడు. ఆందుక్కూడా ఆయన చిరాకు పడలేదు చర్చి బాగుచేయించ టానికి కొంత మొత్తం కేటాయించమని ఎన్ని విజ్ఞప్తులు చేసినా కౌన్సిలర్లు ఆ వూసే పట్టించుకోనందుకే ఆయనకి మంట. ఆ (గామమన్నా, ఆ (గామస్థులన్నా ఆయనకి సౌనుళూతి, సద్భావం లేవు. ఆ పరిస్థితుల్లో లిజా తన కూతురికి బాప్టిజం ఇవ్వమని ఆయన్ని ఆర్థించింది. ఊళ్ళోవాళ్ళ మీద ఉన్న కోపమంతా ఆయన లిజా మీద కక్కాడు. కాళా వేళ్లా పడి (ఐతిమాలగా చివరకి *సరే” అన్నాడు,

మఎగళవారం మధ్యాహ్నం రెండుగంటలకి ఆయన ముహూర్తం నిర్ణయించాడు. కణం జాప్యం చేసినా తను ఆ (కతువు నిర్వహించేది లేదని ముందే హెచ్చరించాడు,

మంగళవారం అనుకున్న టైముకి ఫాదర్‌ చర్చిలో (పవేశిచాడు. నానా అనస్థ పడి నాలుగు మైళ్ళు నడిచాస్తే, చర్చిలో ఎవ్వరూ లేరు

“వీళ్ళ నన్ను వెరి వెరవ కింద జమకట్టారా యే0? రెండు దాటింరి. ఒక్కరూ అయిపు లేరు” అని కోపంగా గొణుక్కున్నాడు ఫాదర్‌ గోదార్‌,

చర్చి ముందు నిలబడి దిగువనున్న రోన్స్‌ (గామం. వేపు, బ్యుతో ఇంటివేపు దృవ్షి సారించాడు. బ్యుతో ఇంటి ముందు అలికిడి లేదు. చర్చి మొగసాలలో నిలబడి పైపు కాలుస్తున్న వేక్యూ కనిపించాడు.

“వేక్యూ! గంట మోగించవోయ్‌. అప్పటికైనా వాళ పెళ్ళి నడకలో వస్తారేమో 1*

బేక్యూ గంట తాడు లాగాడు. బ్యుతో ఇంట్లోంచి ముసిల్టి ల్మగాంద్‌ బైటికి రావటం కనిపించింది. జ్ఞాన స్నానోత్సవానికి పెద్ప దిక్కుగా ఆహ్వానించిన ఛార్లెస్‌ సతీమణి పట్నం నుంచి ఎంతకీ గగకపోయే సరికి లిజా, బ్యుతోలు కళవళపడి

భూమి శీశ్రీ1 పోయారు. ఫాదర్ని ఎలాగో (బతిమాలి, బామాలి చర్చినుంచి వెళ్ళిపోకుండా ఉంచమని దంపతులిద్దరూ ల్మగాంద్‌ని ముందు పంపారు.

ల్మగాంద్‌ ఇంకొ చర్చిగేటు దాటి లోపలికి (ప్రవేశించకముందే! “బాప్టిజం ఇవ్వా ల్సింది ఈ రోజా, రేపా? భగవంతుడు మీ కోసం ఎదురు తెన్నులు చూడాలని మీ ఉద్దేశం కాబోలు!” అనరిచాడు ఫాదర్‌.

“దార్జో ఉన్నారు. వచ్చేస్తున్నారు” అంది ల్యగాంద్‌ తొణక్కుండా.

సరిగ్గా ఆప్పుడే మనవడు ఇలారిమోం చర్చిముందు. రాళ్ళు మోస్తూ కనిపించాడు, ఆవిడ ఆ అలాగ్యుడికేసి కన్నె త్తి చూడలేదు.

“లగాంద్‌ ! ఇదేమైనా న్యాయమేనా! నీ మనవడు తిండికిలేక విచ్చమెత్తు కుంటుంటే చూస్తూ ఊరుకుంటావా 1” అనడిగాడు ఫౌదర్‌.

“వాడి తల్లి నా మాటని ధిక్కరించింది. దాని కొడుకు నాకేమీ కాడు అండి ల్మగాంద్‌ పరుషంగా.

“సరే నువ్వింత కరోరంగా (ప్రవర్తిస్తే నరకానికి పోవావని లోగడ హెచ్చ రించాను. ఇప్పుడు మళ్ళీ పెచ్చ స్తున్నాను. నేను గనక ఈ చర్చి పని చూపించక పోతే వాడు తిండినేక మల మ మాడిపోయేవాడు”

నరకం అనే మాట వినబడ్డంతో ఆవిడ సన్నగా నవ్వింది. “నరకం అంటే వేరే లోకంలో లేదు. లేనివాళ్ళకి ఈ లోకమే ఒక నరకం' అని తను తరచు ఆంటుండే మాట గుర్తుకొచ్చింది. ఈ దొడ్తికాళ్ళ వెదవ సునాయాసంగా రాతి పలకలు మోస్తున్నాడే అని ఆశ్చర్యపోయింది. ఫాదర్‌ హెచ్చరి చిన నరకలీ3ని గురించి కాదు గాని, మనవడి చేతుల్లో సత్తువ చూసి ఆమెకొక ఆలోచన వచ్చిండి,

“వాడికి పని కావాలుటే, రేపు నా దగరికి పంపండి ఫాదర్‌!” అంది ల్మగాంద్‌.

ఆ ఇద్దరి మధ్యా జరిగిన సంభాషణ ఇలారియోంకి అర్థమైంది, వాడు నిలువెల్లా గజగజ వజికిపోయి చేతుల్లోంచి. రాతి పలక జారి కిందపడింది. వేటగానికి చిక్కిన మృగంలా బితుకు బితుకుమంటూ ఆమెకేసి దౌంగ చూపుణ చూకాడు,

ఆర్బగంట దాటింద్‌. దేక్యూ గంట తాడు లాగుతూనే ఉన్నాడు, బ్యుతో పరివారం తొందర బిందర్థాడుతూ హడావుడిగా పరుగెత్తుకొచ్చారు,

“మీకేమైనా తమాషాగా ఉంచా? నే నొచ్చి గంట దాటింది ఇకనైనా కానీండి త్వరగా” అని కసిరాడు ఫొదర్‌.

అఎదర్శ్నీ బాప్టిస్టు మందిరంలోకి తోసుకుపోయాడు.. బిడ్డ నెత్తుకుని లిజా, బ్యుతో, పూవాన్‌, దెల్‌ ఓమ్‌, ఫాని, బాన్టస్‌- యౌనన్మంది లోపలికి నడివారు. చార్లెస్‌ సతీమణి మాతం ఇంకా రానేలేదు

ఫౌదర్‌ గోవార్‌ కీ ఇంకా ఓపిక పట్టటం సాధ్యం కాక కోపంగా చ్చ నుంచి న్మివ్య్మమించాడు. అంతలో బారెన్‌ సతిమణిగారు దిగింవ. బ్యుతో మళ్ళీ గుట్ట దిగి గోదార్‌ వెంటబడి పరిగెత్తి ఆయన్ని (బలిమాలుకున్నాడు.. రౌదర్‌ తల తిప్పకుండా

1ేశీలీ భూమి వేగం వెళ్ళిపోయాడు.

ఆతిథులంతా బ్యుతో ఇంటికి తిరిగ వచ్చారు. తలా కొంచెం వైను సేవించి రాతి భోజనానికీ తప్పక హాజరవుతామని విమీ యిచ్చి ఎవర దోవన వాళ్ళు వెళ్ళి పోయారు.

చీకటి పడ్డాక ఏడుంబావుకి పూవాన్‌, ఫానీ, దెల్‌ఓమ్‌లు భోజనాసికి విచ్చేశారు. వాళ్ళతో పాటే జాన్‌ కూడా వచ్చాడు. లిజా ఎదురు వెళ్ళి అతిథుల్ని లోపలికి ఆవ్వో నించింది.

*నా మతి మండా! పొద్దున జాన్‌ కనబడితే భోజనానికి రమ్మని పిలిచాను. ఆ మాటే జ్ఞాపకం లేదో అంది లిజా తన మతి మరుపుకు నొచ్చుకుంటూ.

బ్యుతో మొహం కోపంతో జేవురించింది. మొగుడి మొహం చూసి, తప్పుకునే మార్గం తోచక వూవాన్‌ కేసీ తిరిగి “పెద్దయ్యా! జౌన్‌ నిన్నేదో అడగాలని వబ్బాడు* అంది లివా.

“నన్నా?” అన్నాడు ఫూవాన్‌,

జాన్‌ సిగ్గుపడి పోయి, మాటలు తడబడి అస్పష్టంగా గొణిగాడు. లిజా చెల్లెలి కేసి చిలిపిగా నవ్వటం చూసి బ్యుతోకి అర్థమైంది.

“మమ్మల్ని నవ్వుల పాలు చెయ్యాలని చూస్తున్నావరటా 1 నీలాంటి వీకారి వెధన కోసం నా మరదలు సిద్ధంగా లేదు” అన్నాడు బ్యుతో దురుసుగా,

బ్యుతో ఆంత అమర్యాదగా (వవ ర్తించటంతో జొన్‌ తడబాటు ఎగిరిపోయింది. బ్యుతోకీ జవాబు చెప్పకుండానే ఫూవాన్‌ వేపు తిరిగి, “బాబాయ్‌! అసలు విషయం ఇది: నువ్వు (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కి సంరక్షుకుడివి కాబట్టి ఆమె విషయం మొదట నీతో సం్మపదించాలి. ఆమెకి ఇస్టమైతే, నేను పెళ్ళి చేసుకుందామని నిన్నడగటానికి వచ్చాను అన్నాడు సూటిగా.

తన తండి జవాబు చెప్పటానికి వ్యవధి ఇవ్వకుండా బ్యుతో చప్పున అందుకుని “అ మాట అడగటానికి నీ కెన్ని గుండ్మెలా? .ఎప్పై మూడేళ్ళు నెత్తి మీదికొచ్చిన నువ్వు పద్దెనిమిదేళ్ళు నిండని చిన్న పిల్లని చేసుకుంటావా 1 సిగ్గెట్లా లేదురా నీకు! ఈ ముదిరిపోయిన బెండకాయకి ఇంకా ముక్కు పచ్చలారని లేతపిల్లల్ని వెతికి తెస్తాంల” అన్నాడు వ్యంగ్యంగా,

జాన్‌ కి ఒళ్ళు మండిపోయింది.

“ఆమెకి నేను, నాకు ఆమె ఇష్టమెతే మధ్యన నువ్వెవడివి 1” అన్నాడు వాన్‌ త్మీవంగా.

(ఫౌంస్వాజ్‌ తన అభ్మిపాయం చెబుతుండేమోనని అతను ఆమెకేసి చూశాడు. ఆవిడ ఈ హఠాత్సంఘటనకి హదిలిపోయి అఫలేం జరుగుతున్నదో అర్థం కాక ఆయా మయంలో పడిపోయింది. పెగా, బృుతో నిప్పులు కురిసే కళ్ళతో ఆమె వేపు నిశితంగా చూసున్నాడు కాదనీ శెపరేకపోయింది బౌననీ అనలేకపోయింది

ళూమి కేతీలి

“చూడు నాన్నా! దెల్‌ఓమ్‌! మీరూనూ! తాడూ బొంగరం లేని ఈ పోరంబోకు ముదురు సరుకుని అభం శుభం తెలవని మన పిల్ల కట్టుకోవాలనటం రోతగా లేదూ? వీడి ఊఈరేమిటో, పరువేమిటో ఆ భగవంతుడికే తెలియాలి. వడ్రంగం పని చేసే వెధవ ఇక్కడ ఫారంలో కూలి పనికి కుదిరాడంటే ఇందులో ఏదో తిరకాసుంది, వీడేదో దాస్తున్నాడని నాకు నిక్కచ్చిగా తెలుసు” అన్నాడు బ్యుతో.

“*ఆయితే యేవింటటంట +! ఆమెకి నేను, నాకు ఆమె ఇష్టమైతే మధ్యన నువ్వెవడివి?”_. జాన్‌ ఇంతకు ముందు చెప్పిందే మళ్ళీ ఒప్పజెప్పాడు.

“్రాంస్వాజ్‌! నీ అభ్మిపాయం చెప్పు” అన్నాడు జాన్‌ ఆమెకేసి తిరిగి.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కు ఐదులు లిజా అందుకుని “వాళ్ళిద్దరూ పరస్పరం ఇన్టపడిరే, మధ్యలో కలగజేసుకోటానికి నీకేం హక్కుంది? నా చెల్లెలికి నీ అంగీకారం అవసరం లేదు- నువ్వు కాస్సేపు నోరు మూసుక్కోర్చోలేవా?”' అనంచింది.

ఈ అదను చూసుకుని [ఫాంస్వాజ్‌ నోరు విప్పిందంటే యేం జరుగుతుందోనని బ్యుతో భయపడిపోయాడు. జాన్‌ -| ఫాంస్వాట్‌ ల మగ్య నడుస్తున్న [గ్రంథం నలుగురికీ తెలిసిందంటే, వాళ్ళ పెళ్ళికి అందరూ వత్తాసు పలుకుతారు. సరిగ్గా సమయానికి ల్మగాంద్‌ కూడా లోపలికి అడుగు పెడుతోంది. (ఫాంస్వాజ్‌ కు తన అల్మిపాయం వెల్లడించే అవకాశం యిన్వకుండానే పూనకం వొచ్చిన వానిలా నోటికొచ్చినట్టు కూళాడు.

“ఎదయిన పడ్డలే మీరు! మద మెక్కి. పొరాడే రంకు ముండలే మీరిద్దరూ! అసలు సంగతి చెప్పనా ? ఈ ఇద్దర్నీ నేను వాయిస్తున్నాను. నన్నంటే నన్నని యీ ఇద్దరు ముండలూ నా వెంట పడ్డారు. ఈ కుంక లిద్దరూ నాతో కుతి తీర్చుకుంటు న్నారు"

మనవరాల్ని వెంట బెట్టుకుని అప్పుడే లోపలికి వస్తున్న చార్లెన్‌ దంపతులు ఈ పచ్చి బూతులు విని నిర్దాతపోయారు. చార్తెన్‌ సతీమణి చప్పున మనవరాల్ని పెరట్లోకి తోసుకుపోయింది.

లిజా బుజాలెగరేసీ- “ఇతనికి పిచ్చి పట్టింది! నిజంగా పిచ్చి పట్టింది అంది పదే పదే.

“అతను కూసింది పచ్చి అఎద్ధం అఎ ఆతని మొహం మీవే చెప్పెయ్‌!” జాన్‌ ఆమెని తొందర పెట్టాడు.

“ఆతను పచ్చి అబద్ధం కూస్తున్నాడు. అందులో సందేహమేముంది?” అంది (్రాంస్వాజ్‌ శాంతంగా.

అస్త్ర్వో 1 నేన్స అబద్ధం ఆడ్తున్నానా? కోతలపుడు నువ్వు నా వెంట పడలేదూ? నా కోసం పెర 'పెరలాడ్లేదూ? ఇప్పుడు నా వంతొచ్చింది. మాయముండల్లారా ! మీ ఇద్దర్నీ ఒక ఆట ఆడిస్తానే !” అన్నాడు బ్యుతో,

అతనంత నిర్జ్యగా కారుకూతలు కుయ్యఓం. చూసి జాన్‌. నిశ్తేజడయ్యాడు. పూవాన్‌, దెల్‌ఓమ్‌, ల్మగాంద్‌, ఫానీ- అందరూ నోరు మూసుకుని నిివ్వెరపోయి

కేకల భూమి చూస్తున్నారు. నిజంగానే ఈ ఆంబోతు ఇద్దర్నీ వాడుకుంటున్నాడేమో అనుకున్నారు వాళ్ళంతా.

అందరూ నోరు మెదపకుండా మౌనంగా నిలబడ్డం చూసిన బ్యుతోకి ఇంకొ ధ్లైర్యం వచ్చింది, అతని కళ్ళల్లో విజయ హాసం తొంగిచూసింది.

“ఒరేయ్‌, పడుచు క్కురోడా! ఇక ముందయనా వ్యవహారాల్లో తల దూర్చమాక, తక్షణం నా గడప దాటి బైటికి నడు .. వెళ్ళనన్న మాట! .. అయితే ఆగు! ..”

పక్కనే వున్న బడితె అందుకుని, ఒక చుట్టు తిప్పి జాన్‌మీవకి విసిరాడు బ్యుతో. చటుక్కున పక్కకి తప్పుకోకపోతే జాన్‌ తల రెండు (వయ్యలయ్యేది. టాన్‌ వెంటనే ఇంకో బడిత ఆందుకుని బ్యుతో బ్యురకేసి గురిచేసి విసిరాడు ఒక్క అంగుళం పక్కకి పడింది కొబట్టి గాని, లేకపోతే బ్యుతో బ్యుర రెండు ముక్య్థాలయ్యేది. ఆ దెబ్బ బుజం మీద పడి ఫట్‌మని ఎముక విరిగింది.

“=భూనీకోరు! ఖూనీకోరు! అమ్మో! నన్ను చంపేశాడు!” అనరిచాడు బ్యుతో.

జాన్‌ కళ్ళలో నెత్తురు జీరలు మెరశాయి. వెంటనే తమాయించుకుని, బకిత అవతలికి విసిరేశాడు. ఒక్క క ౩౦ అందరి మొహాలవంకా చూసి కసితో, నిస్ప్రృవాతో గబగబా బైటికి వెళ్ళిపోయాడు.

అంతొ అయిపోయింది! తనిక బ్యుతో గడప తొక్కలేడు! అంతా సజావుగా జరుగుతున్న దనుకున్నది క్షణికావేశంలో నాళనమైపొయిది! ఆమెతో తన పెళ్ళి వాళ్ళిక జరగనివ్వరు, అ-తా అయిపోయింది! ప్చ్‌! .జాక్‌ నిట్టూర్చాడు. నూర్సిడి మర మోత శోక భరితమైన రోదనలా నిర్విరామంగా మోగుతోంది.

క్ర

రోత పుభ్ధై వేసవి రుతువు బీ *లు విచ్చి వీళ్ళుగా మాచన పొలాలతో లటోన్‌ మైదానం యావత్తు నిప్పచ్చరంగా, నిర్మానుష్యంగా ఉంది. చినుకనేద ఎరక్క, చ్యురున కాలే ఎండలకి చెట్టూ-చేమా, మొలకా-మొక్కా. అన్నీ మాడి మసై పోయాయి. ఏదో (వళయాగ్ని (ప్రమాదం సంభవించి సమస్తం నాశనమై వల్లకాడులా మారిన లబోస్‌ మైదానం శోకపు రూపెత్తింది. రవ్వంత గాలి కొడితే చాలు, రూళ మబ్బులు లేచి ఇళ్ళూ-వాకీళ్ళు, దోవలు-డొంకలు దుమ్ముతో నిండి పోతున్నాయి. నీశాలు ఉమిసే అకాశం, నిప్పులు కక్కే సూర్యుడు చేరి ఆ నిర్జన మైదాన నిర్వేదాన్ని ఇంకా ఎగ దోస్తున్నాయి.

అసలే ఆ రోజు వడ గాలి సాగింది. పెన ఏనుగులాంటి మబులు గాలికి చెదరి

భూమి కేశీథ్‌ కదిలి పోతున్నాయి. సూర్యుడు ,తిన్మేతం తెరిదాడు. | పొద్దుట్నుంచి గొరెలు కాసే సూలా తనకి, తన మందకి నీళ్ళెప్పుడందుతాయా అని కనిపెట్టుక్కూచున్నాడు, ఫారం నుంచి బళ్ళ మీద రావాలి నీళ్సు దగ్గర్లో ఎక్కడా చెరువు దౌరువూ లేదు. గొరెలు రొప్పుతూ పడున్నాయి. మంచకి కాస్త అవతలగా కాపలా కుక్కలు రెండూ నాలుకలు వేళ్ళాడేశాయి. చ(కొల గుడిసె నానుకుని రవ్వంత నీడలో సూలా చతికిలపడి బళ్ళ దోవ మీద కళ్ళు నిలిపాడు. రెండయింది. పిడికిలి ఆకారంలో దూరంగా రెండ బళ్లు కనిపించాయి. నీళ్ళ పీపాల్ని గుర్తుపట్టాడు సూలా. ఒక బండి మీద కొత్త పాలేరు (తోం, రెండో బండి మీద శాన్‌ కానవచ్చారు. బళ్ళు దగ్గరవగానే, “మమ్మల్ని దసప్పికతో చచ్చి వొమ్మనా ఇంత ఆలస్యం చేశారు!” అనరిచాడు సూలా, నీళ్ళ రాకడ పసిగట్టిన గొరెలు చిందర వందరగా ముందుకి ఎగబడ్డాయి. “ఒక్క కణం ఆగండి. కావలసినన్ని నీబ్ళ!” అన్నాడు జాన్‌. ఇద్దరూ కలిసి తక్షణం తొట్టీ నింపారు. కొయ్య కాలవ గుండా తొట్లోకి నీళ్ళ వొదిలీ వొదలగానే సూలా, అతని కింద పని చేసే ఆగ దప్పిక కాగలేక కొయ్య కాలవలోకి వంగి దోసిళ్ళతో వీళ్హు తాగారు. తొట్టీకి చిన్న బెజ్జం పడి బైటికి కారిన నీళ్ళని కాపలా కుక్కలు నాలుకతో నాకాయి, గ్మొరెలు తొట్టి చుట్టా ఎగబడి ముర్దైలు ముంచాయి. దప్పికగొన్న గొంతులు నీళ్ళ పీల్చే గృగ్‌-గ్గ్దగ్‌ చప్పుడు మినవో మరే శబ్ధమూ వినరాలేదు. దప్పిక తీరగానే సూలా మళ్ళీ మామూలు మనిషయ్యాడు. జాక్షిన్‌ కొత్త విటుడు (తోమ్‌తో పరాచికాలాడాడు. జొక్టీన్‌తో మరీ పూసుకు తిరగొద్దని సుద్దులు చెప్పాడు. తోమ్‌ చిరాకుపడి బండి కట్టుకుని చర చరా వెళ్ళిపోయాడు. జాన్‌ ఒక్కడే మిగిలాడు. “*యేనంయ్యా, జాన్‌! ఇంకా ఆ జాక్ట్సీన్‌ గురించి పొగిలి పోతున్నావా యేం!”

• అనడిగాడు సూలా, జౌన్‌ తల అడ్డంగా తిప్పాడు. “మరింకెవరై నా నా? ఎవరబ్బా! నీతో కలిసి తిరిగే కొత్త పిల్లైనరూ నా కంట పశ్ళేదే!” జాన్‌ ముసలి సూలా వంకే చూస్తున్నాడు. తనని పట్టీ పల్డారే వ్యవహారాల్లాంటి వాటిల్లో అనుభవంతో తల పండి పోయిన సూలా లాంటి వాళ్ళే సరైన సలవో చెప్ప గ్మలు ! తనకి, ఫ్రాంస్వాజ్‌ కి మధ్య నడిచిన [గంథం యావత్తు జాన్‌ ముసలి సూలా ముందు పరచాడు. కోతల రోజుల్లో తమిద్దరి మధ్యా జరిగిన ఆ సంఘటన సెతం దాచు కోకుండా అతనికి చెప్పేశాడు, సూలా ఒక). షణం ఆలోచనలో పడాడు.

శేశీరి భూమి

“వూవాన్‌తో నుఖా ముఖి మాట్టాడితే వ్యవహారం తేలిపోతుందిగా” అన్నాడు సూలా.

తన కింత వరకు ఆ ఆలోచనే శట్టనందుకు జౌన్‌ ఆశ్చర్య పోయాడు గబ గబా ఐండి కట్టి ఫారం వేపు తోలుకుపోయాడు. పనీ-పాటూ చక చకా పూర్తి చేసుకుని ఎకా ఎకిని దెల్‌ ఓమ్‌ ఇంటికేసి బైల్దేరపోయాడు. సోలుపు దిగుతుండగా దెల్‌ ఓమ్‌, ఫానీలు (దావ తోటలో గుత్తులకు ఎండ తగిలేలా ఆకులు పక్కకి తీస్తూ కనిపించారు, భేష్‌! ఇంటి దగ్గర ముసలయ్య ఒంటరిగో దొరుకుతాడు 1

దెల్‌ ఓమ్‌ ఇల్లు వంతనకి అవతల ఊరికొక చివర విసిరేసినట్టుగా ఉంటుంది, జాన్‌ వెళ్లీసరికి ఫూవాన్‌ ఒక్కడూ ముందు ఆవరణలో కాళ్ళ మధ్య క్మర పెట్టుకుని తల వేళ్ళాడేసి కూర్చున్నాడు.

“బావున్నావా బాబాయ్‌? అని జాన్‌ వీధిలో సిలబడే కేశేళాడు మొదటి పిలుపుకి ముసలాయన పలకలేదు. తిరిగి రెండోసారి పిలిచినప్పుడుగాని యీ లోకం లోకి రాలేదు.

“నువ్వా, సర్దారూ! లోపలికి రావయ్యా!” అని ముసలాయన స్నేహ పూర్వ కంగా మనస్సూ ర్రిగా ఆవ్వోనించాడు. జాన్‌ సంతోషంగా తోపలికి వెళ్ళాడు వాతా వరణం గురించి, ఆది [దాత తోటలకి ఎంత అనుకూలంగా ఉందీ వగ్లైరా సంగతులు నుచ్చటించుకున్నా రిద్దరూ,.

“నీకేంటి బాబాయ్‌! నువ్విప్పుడు వోయిగా ఉన్నావ్‌. నీ కంటే వోయిగా ఉన్న రైతు నా కంటికి తగల్లేదు” అన్నాడు జాన్‌ ముసలయ్యని ఉబకేసే ధోరణిలో.

“ఆది నిజవే. ననుకో.”

అన్సీ విడ్డల్లాంటి వాళ్ళు దొరకాలంటే సామాన్యం కాదు”

“నిజవే/గాని వాళ్ళకి వాళ్ళ వాళ్ళ సొంత ఆలోచనణనై్నై.”

“*ఆ మాట అంటున్నప్పుడు పూవాన్‌ మొవాంలో ఎన్నడూ ఎరగనంత విచారం తొచింది. ఇల్లు అమ్మేసి అల్లుడింటికి వచ్చేసి నప్పట్నుంచి బ్యుతో ఆయనకి కట్టవలసిన డబ్బు కట్టటం మానేశాడు జీసన్‌ సంగతి సరేసరి! కూడూ, నీడా ఇస్తు న్నందుకుగాను దెల్‌ ఓమ్‌ కూడా చిల్లిగవ్వ చెల్లించడం లేదు. డబ్బుల్ని గురించి మున లాయన బాధపడ్డం లేదు. ఇల్లు అమ్మకం వల్ల వకీలు బెల్లాష్‌ ద్వారా ఏటా నూట యాభై (ఫ్రౌంకులు ముడుతూనే ఉన్నాయ్‌. అంటే, నెలకు పన్నెండున్నర [ఫాంకులు. ఆ డబ్బుతో చిన్న చిన్న విలాసాలన్నీ తీరిపోతున్నాయి. రోజూ ఉదయం పుగాకు కొనుక్కుంటున్నా డు. లాంగెన్య్‌ దుకాణంలో అడిపా దడపా చుక్కేసుకుంటున్నాడు- మ్మాకోం షాపులో ఒక కప్పు కాఫీ తాగుతున్నాడు. వాటి కోసరం బైటికి వెళ్ళాల్సిన ఖర్మ ఎందుకంటే, కూతురు ఫానీ తన చీరువా లోంచి కాఫిగాని, బాందీ గాని అత్యవ నర పస్థితిలో తప్ప బైటికి తిల్బదు. బైటికి పోయి. ఖర్చు పెట్టాల్సి వచ్చినందు కూద" ఆయనకి విచారం తేదు, ఎదొన్పీ. తన ఇంటో ఉన్నట్టుగా లేదు కూతు"౧ట్లో.

తూమి శీత? అందుకే ఆయన విచారం.

“ఎన్ని చెప్పినా, పరాయి యిల్లు సౌంత యిల్లు అవుతుందా బాబాయ్‌!” అన్నాడు జాన్‌.

“దొడ్డమాట చెప్పావయ్యా!” అన్నాడు పఫూవాన్‌.

తిరుగుబాటు తత్వం తల కెక్కిన వాడిలా పూవాన్‌ ఒక్క ఉదుటున లేచాడు.

కాస్త వైన్‌ సేవిద్దాం సర్దారూ. నా స్నేహితుడికి [డ్రింకు ఇచ్చే వాక్కు నాకుందను కుంటాను” అన్నాడు పూవాన్‌,

ఇద్దరూ లేచి గుమ్మందాకా. వెళ్ళాక, నుసలాయన భయపడిపోయినట్టుగా, “నర్జారూ! లోపలికి రాబోయే ముందు పృళంగా కాళ్ళు తుడుచుకునిరా- కద్ధీ జభతల గురించి వాళ్ళిద్దరూ పెద్ద రాద్దాంతం చేస్తారో అన్నాడు.

జాన్‌ ఇబ్బందిగా లోపలికి నడిచాడు, ఎవ్వరూ రాకముందే ముసలాయనకి తన సౌద వినిపించాలనే ఆదుర్దా ఎక్కువై తడబడపడ్డాడు. కడిగిన ముత్యంలా మెరిసి పడుతున్న వంటిల్లు చూడ్తంతోటే జున్‌ ఆశ్చర్యంతో నోరు తెరిదాడు ఎక్కడి వస్తువు లక్కడ తీర్చిదిద్దినట్లుగా ఉన్నాయ్‌. బల్లమీద గొన్కీ కుర్చీల మీదగానీ నల సంత దుమ్ము లేదు. రాగి ప్మాతలు తళ తళ మెరుస్తున్నై. కడ్‌గి కడిగి, తుడిచి శుడిచి నేల ఆరిగిఫోయి వుంది. ఎక్కడా మచ్చగానీ, మరక గానీ లేకుండా ఇల్లంతా శుచిగా, క్కభంగా కళ కళ లాడుతోంది.

అలమర్లోంచి వైను సీసా, రెండు గ్లాసులు కైటికి తీసి బల్ల మీద పెట్టాడు పూవాన్‌.

“రావయ్యా, సర్దారూ 1* అని ఆహ్వానించి రెండు గ్లాసుల్లోనూ వైను నింపాడు. ఒక్క- గుక్క- తాగ్గానే, ఆయనకి చెయ్యు వొణికింది. తను ఇంత సాహసానికి పూను కున్నందుకు లోపల భయం వేసింది. మళ్ళీ అంత లోనే ప్‌చ్చి ధైర్యం వచ్చినట్టు పోఖుగా గ్లాసు బల్బ మీద పెట్టాడు.

“రెండు రోజుల బట్టి నా కూతురు నాతో మాట్లాట్టం మానేసిందయ్యా' ఎందుకని ఆడుగు, నేను నేల మీద ఉమ్మేశానట! ఉమ్ము' మనిషన్నవాడు ఉమ్మెయ్యడా చెప్ప! నాకు ఉమ్మెస్తే ఊన్తాను. ళత్‌! ఆస్తమానం ఇట్లా సాధిస్తే నే నీ కొంపలో ఉండనే ఉండను.”

మొదట పోసుకున్నది గట గటా తాగేసి మళ్ళీ గ్లాసు నింపుకున్నాడు. మనస్సులో ఉన్నదంతా వెళ్ళ గక్కూటానికి మనిష దొరికాడని, వూవాన్‌ తన సొద యావత్తూ జాన్‌ ముందు వెళ్ళబోసుకున్నాడు.

“ఓర్పు కావాలి వొావాయ్‌'"” అంటూ జాన్‌ ఆయన్ని సముడాయించాడు.

“షప్పటికయింది చాలు! ఏళ్ళిట్లా చీటికి మాటికి సాధిస్తారని ఆర౮ాడే తెలిసుంటే ! నా ఇల్లమ్మిన రోజే నేను చచ్చిపోయుంటే బావుండేది' నా కింక దక్కేవరులే అను కుంటున్నారు కామోసు ! రోడు పక౫-న రాళ) కొటి పొట్ల పోషించుకుంటా”

148 ళూమి మాట్లాడి మాట్లాడి, ముసలాయనకి ఊపిరి తిరక్క కూర్చుండి పోవాల్సివచ్చింది. జాన్‌ తన కథ చెప్పుకోటానికి ఇప్పటిగ్గాని అవకాశం దొరకలేదు.

ముసలాయన వాన్‌ చెప్పిందంతా నిళ్శబ్దంగా విన్నాడు. ఏం సమాధానం చెప్పాలో తెలీక కళవళ పడిపోయాడు. అంతలో కూతురు, అల్లుడు వచ్చి రత్షించారు. జాన్‌ని చూడగానే దంపతులిద్దరూ స్నేహ పూర్వకంగా కుశల (వశళ్నలు వేశారు. ఫానీ వచ్చీ రాగానే, దృష్టి బల్స మీ3కి మళ్ళింది. మౌనంగా సీసాని, గ్లాసుల్ని తీసివేసింది.

“నాన్నా! నా కీ పన్గు నచ్చవని నీకు తెలుసుగా” ఆంది ఫానీ తీక్షణంగా.

ఇతర్హ ముందు తన నింత అవమానం చేసిందని పూవాన్‌ మండిపడి పోయాడు.

“యేవైందిప్పుడు? స్నేహితుడికి ఒక్క గ్లాసు వైను ఇవ్వటానిక్కూడా నాకు హక్కు- లేదా? సీసా లోపల పెట్టుకుని కాశం వీగించుకో. నాకు పచ్చి మంచి నీళ్ళు చాలు”

వైైను గురించి తను ఆ మాట అన్నానని ముసలాయన ఆరోపణ చేసినందుకు ఫానీకి చెడ్డ కోపమొచ్చింది.

“సక్స కడుపులో పట్టినంత రాగు. నాదేం పోయింది? కల్లు పాకలో లాగా నా బల్టిని ఖరాబు చెయ్యటం నాకు నచ్చదని అన్నాను”

ముసలాయనకి కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగిన. “వర్ధీ, శ్యభతల కన్నా హృదయంలో కొంచెం ఆర్జ్రక పెంచుకోవటం మంచిదమ్మాయ్‌ !” అన్నాడు ముసలాయన ముక్తసరిగా.

పానీ విసురుగా బల్ల తుడిచింది. వూవాన్‌ కిటికీ వేపు నడిచి మౌన వేదనతో చీకటి రాతిలోకి చూపులు గుచ్చాడు.

భార్య పవం గానీ మామ పశంగానీ చేరకుండా దెల్‌ఓమ్‌ మెదలకుండా ఉండి పోయాడు.

*““ఈ ముసలాళ్ళతో ఇబ్బంది అంతా ఇంతా కాదు. వాళ చెడు అలవాట్లు వాళ్ళ తోనే ఉండి పోవాలే గాని చచ్చినా మార్చుకోరు, ఒక్క ముసలయ్యని కనిపెట్టుకొని ఉండటం కన్నా పది ఆవుల ఆలనా పాలనా చూడ్డం తేలిక!” అంది ఫానీ,

జాన్‌, దెల్‌ఓమ్‌లు ఆమె చెప్పిన మాటని ఆమోదిస్తూ తల లూపారు. ఫవూవాన్‌ కిటికి వొదిలి బైటికి నడిచాడు. ' జాన్‌ ఆ దంపతులిద్దరి దగ్గరా శలవు తీసుకుని పూవాన్‌తో మాట్టాడ్డానికి వై టికొచ్చాడు,

“బాబాయ్‌! నువ్వెళ్ళి బ్వుతోతో మాట్టాడ్తావుగా! నువ్వామెకి సంరక్షకుడివి. నువ్వు చెయ్యాల్సిందల్లా మాట సాయమే” అన్నాడు జాన్‌,

“నా వల్ల కాదయ్యా! నా వల్ల కాదు"'- వూవాన్‌ విషాదంలో మునిగిపోయి నెమ్మదిగా గొణిగాడు.

“ఇక నేను చస్తే ఇక్కఢథుండను, రేఫే బ్యుతో ఇంటికి మకాం ఎశ్రేప్రా” అఆర్భాడు ఫూవాన్‌.

భూమి 149

ఊహించని విధంగా ఈ కొత్త వీతలాటకం తలెత్తటంతో జాన్‌ నిస్సృవా చెందాడు,

“బాబాయ్‌! ఆసలు విషయం నీకు చెప్తున్నాను. (ఫాంస్వాజ్‌ నాతో పడుకుంది!” అన్నాడు జాన్‌ చిట్ట చివరికి ధైర్యం దేసి.

“*ఆ( 1” ముసలాయన నోరు తెరిచాడు,

ఒక్క. నిముషం తాలి, “అదిప్పుడు గర్భవతా?” అనడిగాడు.

కాదని ఖచ్చితంగా తెలిసినా జాన్‌ తెలివిగా “కావచ్చేమో! * అన్నాడు.

“ఆది గర్భవతి అయితే, చూద్దాం” అన్నాడు వూవాన్‌.

పానీ గుమ్మంలో నిలబడి సూపు తాగటానికి రమ్మని తంశడిని శేశేసింది.

ఆఫ్లి ముడ్డిలో కొట్టుకో. నాకేం వొద్దు" అనరిచాడు బిగ్గరగా.

జాన్‌ నెమ్మదిగా ఫారం దోవ పట్టాడు. వృదయ భారంతో తనెలా ఫారం దాకా నడిచి వచ్చాడో కూడా ఆతనికి తెలీదు, నల్లటి ఆకాశంలో నమ్మతాలు మినుకు మినుకుమంటున్నాయి. గాలి స్తంభించి పోయి ఉక్క- పోస్తోంది. జాన్‌ తలెత్తి ఎడం పళ్కంకి చూశాడు. తశతళతాడే వందల కళ్ళ వెలిగే కొవ్వొతుల్లా అతని కేసి చూస్తు న్నాయ్‌. ఆతను నడిచే దారి పక్కన కంచెల వెనక నిశ్చలంగా నిలబడి అతని జోళ్ళ మోతి తలలెత్తిన గొ[3ెల మంద అది!

“జాన్‌ 1”. సూలా కేకేళాడు.

ఫారం తాలూకు మనిషని పసిగట్టిన కొపలా కుక్కలు కదలకుండా పడు కున్నాయి.

“గ్రోమైంద్కి జాన్‌?”

“ఆవిడ కడుపుతో వుంటే అప్పుడు చూస్తాడట!” అన్నాడు జాన్‌ ఆగకుండా వెళ్ళిపోతూ.

“ఆతనన్నదీ రై టే. నువ్వు కాస్త ఓపిక పట్టాలి.”

జొన్‌ ముందుకి సాగిపోయాడు. మొద్దు నిదరలో మునిగి పోయన లటోన్‌ మైదానం చుట్టూ అనంతంగా పరుచుకుంది. మాడిపోయిన దుబ్బుల్లో, కుష్కంచిసోయిన భూమిలో, గాలిలోని సెగ కంపులో, బూడిదలో చిీటపటలాడే నివురు కప్పిన నిప్పు కణాల్హా మోగే కీచురాళ్ళ రొదలో ఆ పాడు బడ్డ స్థితి, ఆ సీమ మూగవేదన (వతిఫలిస్తు న్నాయి. చూపు అనిన మేర దాకా అంతా నిరామయంగా ఉంది. బోసిగా, విషాదంగా ఉన్న మైదానం మొత్తంలో మూపురాల్లా ఎత్తుగా నిలబడ్డ గడ్డి వాముల నీకలు తప్ప మరేమీ కానరావటం లేదు. [పతి ఇరవై సెకన్స కొకతూరి దూర డిగంతం మీద మెరుపుల మరకలు విషాదంగా మెరుస్తున్నాయి.

160 భూమి 20 మర్నాడు పూవాన్‌ గుడ్డా, గోలీ సర్దుకుని బ్యుతో ఇంటికి మకాం మార్చాడు. అల్లుని ఇంట్లోంచి కొడుకు ఇంట్లోకి మారినందువల్ల కలిగిన మార్పేమీ లేదు. ఈ హఠాత్‌ నిర్ణయానికి కారణమేమిటని కూతురు, అల్లుడు నిలదీసినా పూవాన్‌ ఐదులు చెప్పకుండా కొడుకు దగ్గరకి వెళ్ళిపోయాడు. బ్యుతో ఆయనకి కూరగాయలు నిలవచేసే గది కేటాయించాడు. విశాలమైన గదే కాని వెల్తురు రాదు. నేలమాళిగ లాగా ఆ,స్తమానం చిమ్మబీకటిగా ఊంటుండి. పై పెచ్చు, మట్టి నేల. గోడల్లో చెమ్మ ఊరి పసుప్పచ్చ మరకలు పడ్డాయి. ఆలుగడ్డ ఒక మూల రాళ పోశారు. మిగతా చెత్తా చెదారం యింకొక మూలకి నెస్టశారు. మిగిలిన జాగాలో ఓక ఇనుప మంచం, ఒక బల్ల-కుర్చీ అమర్చారు. ముసలాయన మహదానంద పడిపోయాడు, బ్యుతో కూడా విజయగర్వంతో మిడిసి పడ్డాడు. తన తండి ఇల్లు అమ్మేసి అక్కతో స్థిరపడ్డ రోజు ఆతను విపరీతమైన అక శ్రానుతో బాధపడ్డాడు. ఆయన్ని చివరిరోజుల్లో ఎవరు కనిపెట్టి చూసుకుంగారో వాళ్ళకే ఆయన ఇల్లు అమ్మగా దాచి పెట్టిన అయిదొందల (ఫాంకులూ దక్కుతాయి. పైపెచ్చు, దెల్‌ఓమ్‌ ఏటా ముట్ట జెప్పే రెండొందల (ఫౌంకులు కూడా బిళ్ళ కుడుసుల్లా ఒళ్లో పడకాయి. డబ్బుకి డబ్బు- పేకుకు పేరూ; తంిని వృద్దాప్యంలో కళ్ళల్లో పెట్టుకుని చూశాడనే పేరు ఊల్లో మోగిపోతుంది. పైసా ఖర్చు కాకుండా ఒనగూడే లాభాలు ఇవన్నీ. అంటేనా? ఎవ్వరికీ తెలియకుండా ఆయన రహస్యంగా దాచుకున్న ముల్లె కూడా అఖర్న తనకు దక్క కుండా పోదని బ్యుతో తన్మయత్వం పొందాడు, తండి తనతో స్థిరపడ్డ మొదటి రోజుల్లో ఆయనకి కొనరి కొసరి తినిపించాడు బ్యుతో, తన ఠండిని ఎంత బాగా చూసుకొంటున్నదీ ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళ కళ్ళలో పడేట్టు బైటికి (వదర్శించాడు, ముసలాయన కూడా మహి సంతృ వ్ర చెందాడు. ఎక్కడ ఉయాలంటే అక్కడ ఊయెచ్చు. ఎక్కడెక్కడ తిరిగి ఏ వేళకి గూటికి చేరినా సతాయించేవాళ్ళు లేరు. మనవడు, మనవరాలు తన కాళ్ళని చుట్టేసి, శన గుండెల మీద వాలి వాటేసుకుని (పేమగా తన మీద ఎక్కి తొక్కుతోంటే ఆయన ఉప్పొంగి పోయాడు. మూడు నెలలు ఆలా నిశ్చింతగా గడిచిపోయాయి. చలికాలం (ప్రవేశించింది. మంచం కింద ఉంచిన కూజాలో నీష గడ్డ కట్టుకుపోతున్నాయ్‌. అయినా ఆయన నస

భూమి 1ర్‌1 పెట్టలేదు. ఎండ సొడకి మంచు కరిగి గోడల మీంచి ధార కట్టింది. అయినా ఆయన కిమ్మన లేదు. తన కిష్టమైన చుట్టా, కాఫీ లోటు కాకుండా అందుతున్నంత వరకూ తనో మహారాజు ననుకున్నాడి).

బై ట వెచ్చగా ఎుడకాస్తోంది.. వూవాన్‌ పెపుకోసం తన గదిలోకి వచ్చాడు ఆలుగడ్డలు గుట్టగా పోసిన మూల బ్యుతో (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మీద అత్యాచారం జరప బోవటం చూసి ఆయన నెత్తురు కుతకుత లాడింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ నిశ్శబ్దంగా అతణ్ని (ప్రతిఘటించి అతని పట్టు విడిపించుకుని బైటికి వెళ్ళిపోయింది.

“ఓరి పంది వెధవా! పెళ్లాం ఇంట్లో ఉండగానే ఆ పిల్లని వేధించుకు తింటావ్‌రా? నువ్వంటే ఎంత రోతో, ఆ పిల్ల 'పెనగులాట్టం చూస్తే తిలవటంలే!” అన్నాడు ముస లాయన మండిపడిపోతూ.

“న్సవ్వెవడివి కలగజేసుకోటానికి! కళ్ళూ, నోరూ మూసుకుని బై టికి నడువు. నీ మంచికే చెప్తున్నా” అన్నాడు బ్యుతో కసిగా.

ఆ రోజు లగాయత ముసలాయనకి కష్టాలు మొదలయ్యాయి. జాన్‌ బడిరె దెబ్బకి గూడు జారిఫోయి మళ్ళీ కోలుకున్నప్పట్నుంచి, బ్యుతో ఆగడం మరీ ఎక్కు వైండి. (ఫాంస్వాజ్‌ ఇంటా, బైటా ఎక్కడ ఒంటరిగా కనపడ్డా దాలు మీదికి లంఘ సున్నాడు. ఒక్కసారి ఆమెని లొంగదీసుకుంటే బాలుం ఆ పిల్లా, ఆ పిల్లతరపు ఆస్తీ రెండూ తన సొంతం అవుతాయిగదా అనే కోరిక అతణ్ని పట్టి పల్పారుస్తోంది.. లిజా ఊరిపోతోంది. పైగా, ఇంకా పురిటివాసన వదల్లేదు. కొత్తగా పుట్టిన ఆడపిల్ల ఇంకా తల్లి రొమ్ము కరుచుకునే ఉంటోంది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కాజా పువ్వు లాగా యవ్వన పరి మళాలు వెదజల్లుతోంది. రొమ్ములు గుండంగా, పొంకంగా ఈగుతూ ఆతని మనస్సుని ఊ పేసున్నాయ్‌. బ్యుతోకి పిచ్చెక్కిపోయింది. పశువుల పాకలో, వంటింట్లో ఎక్కడ సందు దొరికితే అక్కడ అమె మీదికి ఎగబడుతున్నాడు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ అతనికి సందు దొరక నివ్వకుండా శాయళక్తులా (ప్రతిషటిస్తోంది.

వూవాన్‌ని కొడుకు వెకిలి చేష్టలు మవిీ ఇరకాటంలో పెట్టాయి. మింగనూలేడు కక్కనూ లేడు. ఆఖరికి లిజాని పిలిచి ముక్కు సూటిగా మాట్లాడి ముక్క. చీవాట్టై వేశాడు లేని పోని గొడవల్లోకి తల దూర్చటోకని లిశా ముసలాయన్ని కసురుకుంది. ఆ రాతి భార్యాభర్తల మధ్య యుద్ధం జరిగింది. లిశాకి కన్ను సొట్టటోయింది. మృ్మరోజు నుంచి ఇంట్లో సుఖశాంతులు కరువయ్యాయి

రెండు మాసాలు లిశానరకం అనుభవించింది. [ఫ్రాంస్వాణ్‌ లొంగని కొద్దికీ బ్యుతో పిచ్చి పెచ్చరిల్లిపోయింది.. చీటికీ మాటికీ లిజా మీద చెయ్యి చేసుకోటం ఎక్కు వయింది. భర్త బూరుకూతల్తో, తన్నులు-కాపుల్లో లిశా మనస్సు శరీరం పచ్చి పుళ్ళయ్యాయి.

ఓ రోజు [ఫాంస్వాజ్‌ తోపాటు సీమ కేగు సారాయికోసం స్టోరు గదిలోకి. వెళ్ళిన బ్యుతోకి లోపల యేమయిందోయేమో చిందులూ శివాలూ తొక్కుతూ బై టికొచ్చాడు.

152 థూమి సూపు చల్లారేదని పశ్రెం గోడకేసి విసిరికొట్టి, చెయ్యి వెనక్కి. తిప్పి లిజా చెంప మీద యీడ్చి కొట్టాడు. ఆ దెబ్బకీ పోతరించిన ఎద్దు కూడా నేల కరవాల్సిందే.

వాచిపోయిన చెంపతో, కారే నెత్తురు కన్నీళ్లతో లేచి నిలబడి ఏడుస్తూ కేకలేస్తూ చెల్లెలి మీదికి దూకుంది.

ఆర్మశ్ళేగ్స్‌ లంజకొనా! వాడిచేత నువ్వు వాయించుకోనంతకాలం నాకీ తన్నులు, కాపులు తప్పవే!....*

(ఫాంస్వాజ్‌ నిర్హాంతపోయింది.

“భీ ...వాడే అనుకుంటే, నువ్వింకా రోత ముండవిగొ-లిజాసి చీదరించుకుని, ఏడుస్తూ పశువుల పాకలోకి పరిగెత్తింది (ఫ్రాంస్వాజ్‌.

ఆ ఇంట్లో అ పిల్ల అనుభవించే చెరలన్నీ ఊరందరికీ తెలుసు. ఆ నరకంలో మానంతో (బతకాలంటే ఆ పిల్ల కెన్ని దమ్ములుండాలి!

ఎన్నోసార్లు జాన్‌తో చెప్పుకుని ఏడ్చింది ఫౌంస్వాణ్‌, వచ్చి, వాడి దవడ వాయగొడతా అంటూ జాన్‌ కోపంతో విరుచుకుపడేవాడు మళ్ళీ వద్దని ఆమే అతణ్ని వారించింది, బ్యుతో మీద కోపంతోపాటు, ఆమె మీద కోరిక కూడా పె0గింది అతనికి. ఆమె క్షేతంలో తన బీజం చల్లాలనే తపన అతన్లో ఇంకా ఆతిశయించింది. పెళ్ళయ్యే దాకా ఓర్పు పట్టమని అతని చేతులు స్పృశిస్తూ, అందమైన కళ్ళెత్తి అతని మొహం లోకి (ప్రార్థనా పూర్వకంగా చూస్తూ ఆమె జాన్‌ని కద్రేసింది.

పూవాన్‌ కళ్లు మూసుకుని, నోరు క ప్టేసుకున్నా ఆయన్ని లిజా, బ్యుతోలు సలా యిస్తూనే ఉన్నారు. అప్పటిదాకా ఆయన ఎంత మానసిక శ్రేశం అనుఠవించినా, భౌతిక అవసరాలు గురించి ఇబ్బంది ఎరగడు, ఇప్పుడు ఆవీ ఎదురయ్యాయి. తిండిలో కోత మొదలైంది పొగాకు, కాఫీ వగైరా విలాసాణ సమకూర౧ం లేదు. మూడు నెలల కొక తూరి వకీలు బెల్దాంష్‌ ముట్ట జెప్పే వడ్డీ డబ్బులు సాంతం బ్యుతోయే లాక్కుంటున్నాడు- ఇక ఆ పిల్లలు చేసే గోల అంతా ఇంకా కాదు. పొద్దున మొదలుకొని ర్మాతయ్యేదాకొ ఆయన సణుక్కుంటూనే ఉన్నాడు. కూతురిల్లు కాదని ఈ కొడుకింటికి రావటం ఎంత బుద్ధి తక్కువో ఇప్పు డర్భమై నెత్తీ నోరు బాదుకుంటున్నాడు. “మోకాళ్ళు, మోచేతులు మీద దేక్కుంటూ మానాన్న మశ్శీ మన గడప తొక్కకపోతే చూడండి!” అని కూతురు మొగుడితో తోలిన సవాళ్ళు గుర్తు కొచ్చి ఆయన తన బాధ గుండెలో అదిమి పెట్టు కున్నాడు.

ఓ రోజు వూవాన్‌ వకిలుగారి దగ్గర తన వడ్డీ డబ్బులు వసూలు చేసుకుని వెనక్కి తిరిగి వస్తూ ఊరుదగ్గర వడగానే ఒకచోట రెండు కణాలు ఆగి అయిదు (ఫాంకుల బిళ్ళలు జ్మాగత్తగా లెక్కబెట్టి చేతి రుమాల్లో కట్టుకున్నాడు. అ చుట్టు పక్కల కుందేలు కన్నాల కోసం కళ్ళు రిక్కించి వెతుకులాడుతున్న జీసన్‌ కళ్ళకి కుందేళ్ళు కనపళ్ళీదు గాని తండి దీక్షగా లెక ్రాబెట్టుకుంటున్న అయిదు (ఫ్రాంకుల విళ్శలు కనపడ్డాయి. అతని కళ్ళు జిగేలు మన్నాయి. ఆతని పెదాలు నిశ్శబ్దంగా

ళూమి 1ల్‌లి నవ్వుతూ విచ్చుకున్నాయి, కల్లబొల్లి ఏడుపుకో కనీసం ఓ ఇరవై కాజేదామని మొట్ట మొదట అనుకున్నాడు. కాని, ఆ |పయత్నం విరమించుకున్నాడు. కొడితే, ఏనుగు కుంధస్థలాన్నే కొట్టాలని కొత్త ఎత్తు ఎత్తాడు. పక్కదారుల్లో నక్కి. నక్కి నడుస్తున్న వాడల్లా? ఆమాంతం రోడ్డెక్కి రోన్య్‌వేపు వెళ్తున్న వానిలా ఓ వంద గజాలు ముందు నడిదాడు. తంగడిని గుర్తుపట్టి అగినట్టుగా ఆగి, ఆయన్ని కలుపుకుని మాటలు కలి పాడు. మాటల సందర్భంలో బ్యుతో-లిజాల నిర్ణయత్వం గురించి వాపోయాడు. తన సౌమ్ము తింటూకూడా తన కడుపు మాడుస్తున్నారని పెద్దకొడుక్కి జాలిగా. చెప్పు కున్నాడు. జీసస్‌ కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకుని, *ఆ కొంపలో సీ శెందుకీ కష్టాలు, నాన్నా! నాతో వొచ్చి ఉండగూడదూ! నిన్ను కళ్ళల్లో పెట్టుకుని చూసుకుంటాం. ఇద్బరికి ఐదులు ముగ్గురికి వంటచేసి పెడుతుంది నీ మనవరాలు. అంతేగా!” అన్నాడు అంతులేని సానుభూతి ఒలకబోస్తూ.

ముసలాయన మొదట ఆశ్చర్యపోయాడు. తన డబ్బుకోసం కాదు గదా అని ఆ తరవాత అనుపడ్డాడు. ఏం చెప్పటానికి తోచక కళవళ పడ్డాడు. అక్కడ కాదని ఇక్కడా, ఇక్కడ కాదని అక్కడా రోజు విడిచి రోజు పరుగులు తీసే వయను కాదులే ఆని సమాధాన పర్చుకున్నాడు.

“నాన్నా ! నేను చెప్పింది బాగా ఆలోచించుకో. ఏమైనా, నిలవనీడ లేకుండా నువ్వు వీధిన పడే రోజు మ్మాతం రాదని నేను భరోసా ఇస్తున్నా. వాళ్ళతో కడుపు నిండింతరువాత నా కోటకి వచ్చెయ్‌ !* అన్నెప్పి జీసస్‌ బుద్ధిమంతుడిలా తలొంచుకుని గబ గబా ఊళ్ళోకి వెళ్ళిపోయాడు.

తన తండి ఈ డబ్బంతా యేం చేస్తున్నాడా అనే అనుమానం మా(ఠం జీనస్‌ బ్యరని తొలుస్తూనే ఉంది, ఏడాదికి నాలుగుసార్లు దాదాపు ఎనలై చొప్పున మొత్తం మూడొందల [ఫాంకులు ఎక్కడ కూడ బెడుతున్నాడా అనేది అరనికి అంతుబట్టని రవాస్యంగా మిగిలిపోయింది.

ఇంటికి వచ్చీ రాగానే ముసలాయన దగ్గర్నుంచి డబ్బు గుంజుకోవటం బ్యుతోకి అలవాపే. (పతీసారి మువ్పై యేడున్నర [ఫాంకులు తెచ్చేవాడల్లా ఈ సారి అయిదు (ఫాంకులు తక్కువ తెచ్చేసరికి బ్యుతో కోపంతో చిందులు తొక్కాడు. ఆ ఆయిదు (ఫాంకులూ ఏ కాగుడుకో తగలేసి వుంటావని తం్యడిని ఎడా పెడా దులిపాడు. చొక్కా లాగూ విప్పి ఎక్కడ వెతుకుతారో ఆని ముసలాయన భయంతో వాణికి పోయాడు.

అమ్సక్ష్య_ బీది తుడుచుకునేప్తుడు ఎక్కడ జారిపోయిందో” అని అయన వత్తులు కొట్టాడు.

ర్మాశాయిందాకా ఆ అయిదు (ఫాంకురి కోసం నానా తిరణాలా అయింది. అసలే ఆ రోజు ముసుగ్గా వుంది. దానికి తోడు బ్యుతో మనస్సులో కూడా మబ్బులు కన్మూయి. స్రాయంతం చేనికి పోయి తిరిగొస్తున్నప్పుడు, ఓ గోడ దాటున జాన్‌ (ఫ్రాంస్వాజ్‌. లు చెవులు కొరుక్కోటం కంటపడింది. గడ్డి కోసుకు వస్తానని పోయి. బీళట్‌ పడిందాకా

న! భూమి అయిపు లేదు. బ్యుతో ఇంట్లోకి, బైటికి పదిసార్హు తిరిగాడు. చీకట్లో అరుగుమీద మున లాయన కూర్చున్న సంగతి గమనించకుండానే బ్యుతో బూతుకూతలు కూకాడు,

ఎద్దంత గడ్డి మోపు తలమీద పెట్టుకుని ఆయాసపడుతూ వస్తున్న (ఫ్రాంస్వాజ్‌ అడుగుల చప్పుడు వింటూనే బ్యుతో పాకలోకి లగత్తాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ మోపు కిందికి పడెయ్యటం, బ్యుతో ఆమె మీదికి లంఘించటం ఒకేసారి జరిగాయి.

“పీ మిండగాడితో కులకటానికి రెండు గంటలు పట్టిందా లంజా 1 అనరిచాడు.

అప్పుడే లిజా ఇంట్లోంచి పాక వేపు వచ్చింది.

“జ'సేయ్‌! ఎంత సేపయిందే నువ్వు పోయి! సిగ్గు లేదంటే నీకు!” అని లిజా కూకలేసింది.

అప్పటికే బ్యుతో ఆమెని అదిమి పట్టి ఐట్ట పక్కకి తోసేసి తొడగిచ్చాడు, ఆతని కోపం కామ [పకోపంగా మారింది.

“ల్షప్పడెట్టా తప్పించుకుంటావో చూస్తానే!”

ఇద్దరి మధా? "పెనుగులాట (ప్రారంభమైంది. ఆ లీకట్టో ఏం జరుగుతుందో పూవాన్‌కి కానరావటం లేదు, లిజా నడుం మీద చేతులానించుకుని మెదలకుండా ఆ వింత చూడ్తం ఆయన గమనింబాడు. బ్యుతో ఆమె మీదకెక్కటం, కింద పట్టిం, మళ్ళీ ఎక్కటం, వెల్లకిలా పట్టం లిజా గమనిస్తూ నిలబడింది. చిట్ట చివరికి, ఆమె ఆ పశువుని ఐలంగా తోసేసి ఎగరొప్పుతూ లేచి నిలబడింది. "

జ్సీద్ర్కి మడ్డి మృగం! అదినీ వల్ప కాదురా! నా బొందిలో (పాణమున్నంత వరకూ నీ ఆట సాగనియ్యనా!” _(ఫాంస్వాజ్‌ బుసలు కొట్టింది. తొడల మర్య తడిని గడ్డితో తుడిచేసి, అక్కి కాళ్ళ మీదికి విసిరికొట్టింది.

లిజా చెల్లెలి చెంప ఛెళ్ళు మనిపించింది. పూవాన్‌ ఆ దృశ్యం చూసి రోతపుట్టి, కర పైకెత్తి వాళ్ళ వేపు వడి వడిగా అడుగులు వేశాడు.

ఉప్ప ఇద్దరూ మనుషులా, పందులా? ఇకదాన్ని వాదిలెయ్యండి. చేసిన ళండా లం ఇక చాలుగో అనరిచాడు వూవాన్‌.

ఇరుగుపొరుగు ఇళ్ళల్లో దీపాలు వెలిగాయి. ఈ గోలకి, ీభత్సానికి అదిరిపోయి వక్క ఇళ్ళల్లో ఒకగరొక్కంరే బైటికి వస్తున్నారు. బ్యుతో ఆదరా బాదరా తం్మడిని, మరదల్ని వంటింట్లోకి నెట్టుకు పోయాడు. వంటింట్లో ఐల్ల మీద ఒక్కటే కొవ్వొత్తి మినుకు మినుకు మంటోంది. లిజా కొడుకూ, కూతురూ ఒక దూల భయంతో వీగుసుకు పోయి కదలకుండా కూర్చుండి పోయేరు. హఠాత్తుగా ముసహాయన అడ్డం రావడంతో లిజా బెంబేలు పడిపోయి వాళ న్‌ వెనకే వంటింట్లోకి నడిచిన

“న్సవ్వు నిజంగా రోత మనిషివే. అంతా చూసూ నిలబడ్తావాశ*- ముసలాయన లిజాని చూస్తూనే విరుచుకుపడ్డాడు.

బ్యులతో పిడికిలి బిగించి, బలంగా బల్లి మీడ గుద్దాడు.

“నోర్ముయ్యండి! నోరు తెరిబారా పళ్ళు రాలగొడతా!”

భూమి కేక్‌ల్‌

“నేను నోరు మూసుక్నోనా. యేదీ, పళ్ళు రాలగొట్టు చూస్తా”

“న్సవ్ప్వు కానీయ్‌! నీ తల్లో జేజెమ్మ కానీయ్‌ 1”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ ధైర్యంగా తండీ కొడుకుల మధ్య అడ్డంగా వచ్చి నిలబడింది,

ఎచ్చెద్దయ్యా! దయచేసి నువ్వు ఊరుకో, నన్ను నేను రక్షించుకునే సత్తా నాకుంది.

ముసలాయన (ఫాంస్వాజ్‌ ని పక్కకి తోసేసి కర పైకెత్తి బ్యుతో మీడికి దూకాడు,

బ్యుతో తండి చేతుల్లోంచి క్యర లాగేసి ఐల్లి కిందికి విసిరేశాడు,

“నీ గబ్బు నోరు మూసుకుంటావా, లేదా? నీ పెద్దరికానికి జడిసి నేను ఊరు కుంటాననుకున్నావా యేం? ఇదుగో, నా వంక చూడు నేను ఎటువంటి వాణ్నో రది చూపిస్తా, నీకూ అన్నాడు బ్యుతో ఎద్దేవగా.

“ఎట్టాంటోడివిరా నువ్వు? అది నాకు తెలవదని నువ్వు చూపిస్తావ్‌ రా? నిన్నింత చేసింది న్నేనా.”

“ఆది నీ తప్పు, ఇప్పుడు నువ్వునా పోవన్లో ఉన్నావ్‌. ఇక్కడ నా మాట సాగుతుంది. మళ్ళీ చెప్తున్నాను- నువ్వు నీగబ్బు నోరు మూసుకోకపోయావో, నీకే నం 1౯

తండడీ కొడుకుల మధ్య తగాదా ముదురు పాఠంలో పడటోతోందని (గ్రహించి, (ఫాంస్వాజ్‌ ఆ ఇద్దరి మధ్యా ఆడ్డుగా నిలబడ్డానికీ (ప్రయత్నించింది. ఈ వాఠాల్‌ పరిణామానికి స్తంభించి పోయిన లిజా తేరుకుని ఇద్దర్నీ ఆపాలని (పయత్ని-చింది. తండీ కొడుకులిద్దరూ ఆ ఆప్పా చెల్లెళ్ళని తోసిపారేసి మొహంలో మొవూంపెట్టి నిప్పులు కురుస్తూ ఆహవ రంగంలో నిలబడ్డారు.

కుటుంబ పెద్దగా పూర్వపు సంపూర్ణ నిరంకుశాధికారాన్ని పునః (పదర్శించే (యత్నంలో ముసలాయన _ ఎత్తుకు ఎదిగి పోవాలని పయాసపడ్డాడు. ఆర్భశతాబ్దం పాటు ఆయన మాటంటే. భార్య, బిడ్డలు, ఆఖరికి పశువులు సైతం గడగడ లాడారు, ఆనాడు ఆయనకి ఆస్తి, ఆధికారం రెండూ ఉన్నాయి.

ఎన్సవ్వు నన్నేదో గడ గడ లాడిద్దామనుకుంటున్నావా ? నువ్వు యజమానిగా ఉండే రోజుల్లో ఆ దర్పం, ఆ దాస్ట్రీకం! ఇప్పుడు కాదు”

“ఇప్పుడూ నేను యాజమానినేరా. ఇప్పుడూ నీ తండినేరా.”

అట్టరి, పిచ్చి ముసలయ్యా! నువ్వేమీ కాదుగాని నోరు మూసుకు సడుండు.”

ముసలాయన కొడుకుని సాచి కొట్టాలని వణుకుతున్న చెయ్యి పైకెత్తాడు. బ్యుతో ఆయన చెయ్యి పట్టుకుని తన పిడికిట్లో బిగించి గట్టిగా నలిపేళాడు.

*క్కరి మొండి ముసలోడా! నువ్విప్పుడు గడ్డి కుక్క విలువ చెయ్యవని నీ మొద్దు బ్నురకి అర్థం కావటానికి నేను చెయ్యి చేసుకోవాలన్న మాట! నీ వల్చ ఎవ్వరికైనా రవ్వంత ఉపయోగం ఉందా? నువ్వు పనికీ మాలిన అర్చువి. నీ రోజులు చెలి పోయాక,

156 భూమి సీ పొలం ప్యుటా ఎవరికో ఒకరికి ఇచ్చేశావ్‌. వాళ్ళని సాధించటం మానేసి, తొరగా టికెట్టు పుచ్చేసుకో”

తన మాటల్ని ఒత్తి ఒత్తి పలుకుతూ, బ్యుతో ముసలాయన్ని కొమ్మని ఊపి నట్టు ఊపి వెనక్కి. తోసేశాడు. ఆ తోపుకి ఆయన గోడవారగా వేసిన కుర్చీలో వెళ్ళి పడ్డాడు. నోటంట మాట లేకుండా అచేతనంగా అలానే కూర్చుండి పోయాడు. ఓడి పోయి, అవమానపడిపోయి? తన పెద్దరికం మంట గలిసిపోయి ఒక్క నిమిషం శ్వాస పీల్చడానిక్కూడా కషక్రి లేక, తాణ చచ్చి నిశ్శబ్దంగా, నిస్తేజంగా అక్కడ కూలబడి పోయాడు. ఇక్కడ ఇంకేం లేదు! తను అస్తి యావత్తూ పంచిపెట్టేశాడు గనక తను గడ్డిపోచ విలువ చెయ్యడు!

ఆంకా నిశ్శబ్దం. అందరూ చేతులు వేళ్ళాడేసుకుని మౌనంగా నిలబడి పోయారు. శబ్దం చేస్తే దెబ్బలు పసడతాయనే భీతితో పిల్లలు నోళ్ళుక పేసుకున్నారు. రెండు క్షణాలు పోయాక, మళ్ళీ అందరూ ఎవరి పనుల్లో వాళ్ళు లీనమయ్యారు- ఏమీ జరగనట్టు.

“పచ్చి గడ్డిని బై టే వొదిలేస్తావా?*” అనడిగింది లిజా చెల్లెల్ని.

“హెక్రలోకి తోసేసి వస్తా” అని ప్రాంస్వాజ్‌ బై టికి నడిచింది.

పనులన్నీ అయ్యాక అందరూ భోజనానికి కూర్చున్నారు. మిజ్ఞలి పురుగు దూరి కుడుతోందని (ప్రాంస్వాజ్‌ అన్నదో లేదో, పుటం పెట్టినా బుద్ధి మారని బ్యుతో ఆమె బాడీలో చెయ్యి దోపి వెతికాడు. ఈసారి ఆమె చిరాకు పడకుండా, “అక్కడ కాదులే! నువ్వు వేలు పెడితే కరిచే వేరే చోట ఆది ఉందిలే” అని పరాచికం కూడా ఆడింది.

వూవాన్‌ కదల్రేదు. ఆ గదిలో, చీకటి మూల గోడవార కుర్చీలో అలాగే బిగు సుకుపోయి కూర్చుండి పోయేడు. ఆయన చెంపల మీదుగా రెండు కన్నీటి బొట్లు జారాయి. అల్లుడింట్లో నుంచి అలిగి వచ్చేసిన ఆ సాయంతం గుర్తుకొచ్చింది. మీ అదే ఇక్కడా జరగబోతోంది, తనిక కుటుంబ పెద్ద కాడు! సూపు తాగమని మూడు సార్ద పిలుపొచ్చింది. ఆయన లేచి నిలబడి చివాల్న శన పడగ్గదిలోకి న్మిష్కంమించాడు. మ్మరోజు, పొద్దు పొడవక తలిశే చిన్న కొడుకు గడప దాటి పెద్ద కొడుకు బీసన్‌ కోటకి తరలి వెళ్ళాడు.

బైే

జీనన్‌ ఆస్తిపాస్తులు తగలేసుకున్నా, ఆతని అల్సరి, వోస్యంతో ఇల్లు పచ్చ తోరణంలా ఉంటుంది, అసలే ఆతని పొట్టి గ్యాసు బావి, ప్మిరెత్తి గ్యాసు బైటికి వొదుల్తూ పిత్తు పిత్తుకీ ఒక పిట్ట కథ చెప్పి పొట్టి చెక్కలయ్యేట్టు నవ్విస్తాడు. అవేమన్నా

భూమి కేఫ్‌? క్మిరుమని సన్నగా చప్పుడు చేసే సన్నాయి నాదాలా! దీపావళి టపానుల్లా దడ దడ మోత పుడతాయి. కూతురు [తూయ్‌ ఆ చప్పళ్ళకి, వాటితోపాటు తండి వొదిలే చమ త్కార బాణాలకి నవ్వి నవ్వి నేల మీద దొర్హుతుంది.

వూవాన్‌ పెద్ద కొడుకు కోటలో అడుగు పెద్దన మొదటిరోజు రాతి, ఆయనిచ్చిన అయిదు (ఫ్రాంకుల్తో మనవరాలు విందుభోజనం తయారుచేసింది. (ఫెంచి చిక్కుళ్ళు వేయించింది. దూడ మాంసం ఇగురు చేసింది. ఘుమ ఘుమ లాడే ఉల్లి పులుసు వండింది. ఆ కమ్మటి వాసనకి బల్లముందు కూర్చున్న అబ్బా కొడుకులకి నోట్లో నీజ్ళూరాయి. ఐల్బమీద అన్నీ వడ్డించి వంటలక్క_లాా _తూయ్‌ వినయంగా పక్క-న నిలబడింది,

తండి రాకకి గౌరవ సూచకంగా ఫిరంగులు మోగించినట్టు జీసస్‌ ష్మిరెత్తి మూడు శూర్గుఢాం ఢాం అని గాలి బైటికి వదిలాడు.

“గౌరవ వందనం అయిపోయిఇటి. ఇళ కానీ నాన్న అన్నాడు జీసన్‌ వాస్యంగా.

అంతలోనే మశ్శీ యేమనుకున్నాడో, శక్తంతా కూడదీసుకుని ప్మిరెత్తి నాలుగో బాంబు పేల్చాడు.

“ఇది అ లుచ్చా బ్యుతో గొడికి. రాతికి ఇదే విందు చేసుకుని మింగమను.”

వచ్చినప్పట్నుంచి మొహం గంటు పెట్టుకుని విచారంగా కూర్చున్న వూవాన్‌ గల గలా నవ్వాడు. మళ్ళీ సొంత ఇంట్లోకి వచ్చి పడ్డట్టుగా వుండి.

“నాన్నా ! ఎంత జల్సా బతుకు బతుకుతామో నువ్వే చూద్దువుగాని. అట్లా లేక పోతే అప్పుడడుగు నన్ను" అన్నాడు జీసన్‌ వుషారుగాం

జీవితమంతా ఆతి పొదుపుగా గడిపి ఆయాస పడిపోయినవాడు కాబట్టే ఆ చింతణు వంఠలు మర్చిపోవాలన్న ఆరాటంతో పెద్ద కొడుకు చెప్పిందానికి గంగిరెద్దులా తలూ పాడు.

“అవునా ఆ లేకి వెధవలకి మిగిల్చిపోయే దానికన్నా ఉన్నదంతా హుషారుగా ఖర్చు పెట్టుకుంటేనే ఆనందం!”

ఇద్దరూ పరాచికాలాడ్తూ, పకపక నవ్వుతూ లిండి లాగించేశారు. మనవరాలు రోజూ ఇన్ని రకాల వంఓకాలూ వండి వారుస్తుందా అంటే తాత బ్యరున అయిదు (ఫాంకుల బిళ్ళలు చీదెయ్యాలే గాని ఆ లోటు రానియ్యదు. జీసస్‌ కూడా తండిని చీటికీ మాటికీ డబ్బు చీదమని తొందర పెట్టటం లేదు. ఆయన మనోభావాల్ని పసిగట్టి మసలు కుంటున్నాడు. (పతి నెలా మొదటి పది రోజులూ జల్సా. దెల్‌ఓమ్‌ ఇచ్చే పైసలు, వకీలుగారు నెల నెలా ఇల్లమ్మిన డబ్బు తాలూకు వడ్డీ పైసలు కలిసి యాల్హై (ఫాంకులకి పైచిలుకే రేల్తాయి. కొత్తగా కొడుకు కోటలో స్థిరపడ్డ మొదటి రోజుల్లో జీసస్‌ దగ్గర డబ్బులు నిండుకున్నప్రుడల్ల్తా ఒక్కాక్క- అయిదు [ఫాంకుల బిళ్ళా బైటికి రీసేవాడు. రాను రాను, కొడుకు చేసే వివా రుచి మరిగి, ముసలాయన ధారాళంగానే ఖర్చు చేశాడు ఎటొన్వీ, నెల రెండో సగంలోనే ఎబ్బ/దంతా. అప్పటికి ముసలాయన

158 భూమి జేబులు ఖాలీ. అబ్బా కూతుళ్ళు ఊరిమీద, పొలాల మీద పడి చేతివాటం (పదర్శించి ఏదో ఒకటి తెచ్చి పడేసే వాళ్ల, (తూయ్‌ వొడుపుగా ఏ కోడో, కొక్కరాయో. చేతికీ చిక్కించుకుని ర్యాత్రికి విందు చేసేది. దాని సావాసాలు అన్నీ ఇన్నీకాదు. జీసస్‌ అంతటి వాడే కూతురు నైపుణ్యానికి ఆశ్చర్యంతో నోరు తెరిచాడు.

అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా, పూవాన్‌ కొడుకు వెంట సాహస య్యాతలకి పోయే ప్పుడు యమ సరదాగా వుండేది. ఎవరి ఫారాలలోనై.నా జొరబడి ఏదో ఒక జంతు వునో, పిట్టనో కొట్టుకురావటం, ఎవరి చెరువుల్లోనో, దొరువుల్లోనో. చేపలు. వేటాడ్డం వగైరా పనులు జీసన్‌కి కొట్టిన పిండి. ప్రతి రైతులోనూ అటువంటి దొంగ అంళ ఉంటుందో యేమో ముసలి పూవాన్‌ కొడుకు చేష్టలకి మురిసేవాడు. జీసన్‌కి వేటంటే అమిత సరదా. రోన్‌ [గామానికి పది పన్నెండు మైళ్ళ పరిధి దాకా అతని సాహస కృత్యాలు విస్తరించి పోయాయి. కౌజు పిట్టలు, భరత పక్షులు, పొలాల్లో గుంపులు గుంపులుగా తిరిగే గోధుమ యీకల సంచార జూతి పతులు-ఒకటనేమిటి ఏవి అందితే అవి ఒడుపుగా వేటాడేవాడు. తుపాకీ గిపాకీ వాడేవాడా! ఆ మోత బయటి వాళ్లకి విన పడితే [ప్రమాదం కదా! కాబట్టీ కొత్త కొత్త పద్ధతులు కనిపెట్టి మాయగా పష్టేసి చాకాా అడుగున తోసేసేవాడు.

జీసన్‌ ఎత్తులు ఎక్కడై నా పాఠరాయిగాని కుందేళ్ళతో ఓడిపోయాడు. తన చేతి ఒడుపు వాటి ముందు దిగదుడుపయింది. కుందేలు మాంసం మీద కోరిక చావక ఒక రోజు తుపాకి తీసుకుని బయలుదేరాడు. కొడుకు చేతిలో తపాకి చూసి పూవాన్‌ జంట య్యాతకి తగించలేక ఇంటి పట్టునే ఉండిపోయాడు, జీసస్‌ ఒక్కడే ఊర్డ్‌కేం ఎస్టేటు వేపు సాగిపోయాడు. ఎ స్టేటులో ఇటీవల కొంతకాలంగా వేట జంతువులై తేనేం, పిట్టా పురుగూ అయితేనేం హఠాత్తుగా మాయం కావటం పసిగట్టి కామందు ఊర్స్‌ కేం కాపలా కాసే బేక్యూని కూకలేశాడు. ఎంత జ్యాగత్తగా రెండు కళ్ళూ పెట్టుకుని కాపలా కాసినా, ఎవ్వరూ చిక్కక బేక్యూ గడ్డివామి చాటున పడుకుని కాపేకాడు. ఓ రోజు-సరిగ్గా తెల్లారనై నాలేదు-తుపాకి చప్పుడు వినపడి బేక్యూ ఉలికిపడి లేచాడు, ఓ గడ్డిమోపు చాటున నక్కి, జీసన్‌ తుపాకి పేల్చి కుందేల్ని పడగొట్టాడు.

“నువ్వా, మహానుభావా!” అని బేక్యూ ఆమాంతం జీఐన్‌ మీద కలబడి తుపాకి లాగేసుకున్నాడు.

తాగేప్పుడే ఇద్దరికి జోడా గాని వంగ తోటలో కాదు.

“ఒరేయ్‌, చవటా! నేనా తుపాకి ఇవృెయ్‌” అన్నాడు జీసన్‌ దాష్టీకంగా.

ఇదివరకయితే జీసస్‌ ఒక పక్క కనపడితే బేక్యూ వేరే పక్కకి తప్పుకు పోయేవాడు, మ్మితుల మధ్య శ్యతుత్వం ఎందుకు లెమ్మని సంపెట్టుకున్నాడు. కాని ఈ సౌరి వొదలదల్బలేడు. పైగా కామందు చేత తిట్లు కూడా తినివుండె !

“కుక్క నాయాలా! నీ తుపాకా దీన్ని తీసుకుపోయి కౌన్సిల్‌ ఆఫీసులో అప్పజెప్తా సీ పవూలునా కాడ ఉడళవ క*లావో కాల్చి పారేసా” అనాడు బేకూ దురనసుూా..

ళూమి 1ేర్‌త్డి

చేతులో ఆయుధం లేకుండా బేక్యూతో కలబడ్డానికి జీసన్‌ జంకాడు. ఇద్దరూ ఊల్లోకి బయ్టేరారు. ఇద్దరి మధ్యా మాటక్టేవు. చర్చి వెనక వేపు కొచ్బ్చాక జీసస్‌ కి ఓ ఎత్తు వేసి చూవామనిి బుద్ధి పుట్టింది. అక్కడికి తన కోట కూతవేటు దూరం,

“రావోయ్‌, బేక్యూ' నా యింట్లో ఒక గుక్కేసుకుపోదువు”

“రాను. మొదట రిపోర్టు రాసివ్వాలి.”

వేక్యూ మొండి కెత్తాడు. ఎంత :.డ్డా పాత సిపాయి గదా! మాటంటే మాటే! ఘాటంటే మాటే! (బతిమాలగా (బతిమాలగా చివరకి కాస్త మెత్తబడ్డాడు.

“ఆల్‌ రైట్‌! నీ దగ్గర కాగితం, పెన్నూ ఉన్నయ్యా? ఉంటే వస్తా, రిపోర్టు రాయడం నాకు ముఖ్యం గాని ఎక్కడ కూర్చుని రాశాననేది కాదూ అన్నాడు బేక్యూ.

బేక్యూ జీసస్‌ కోటకొచ్చే సరికి, పొద్దు పైకొచ్చింది. వూవాన్‌ వాకిట్లో కూర్చుని పైపు కాలుస్తున్నాడు. బేక్యూ మొహం చూసేసరికి కథ అడ్డం తిరిగిందని ముసలాయనకి అర్థమైపోయింది. జీసన్‌ ఇల్లంతా గాలించి సిరాబుడ్డి, ఓ తుపు పట్టిన సేనా బయటికి తీళాడు. బేళ్యూ బల్ల మీద మోచేతులానించి రిపోర్టు రాయటానికి కూర్చున్నాడు. అన సరమైన పదొలు చప్పున బ్యురకి తిట్టి చావక (ప్రసవ వేదన పడుతున్నాడు. జీసన్‌ కూతురు (శూయ్‌ చక చకా బల్ల మీద మూడు గ్గాసులు సర్డి (డింకు పోసింది. అప్పటికి అయిదు లైన్లు రాసి బేక్యూ అలిసిపోయాడు. గ్లాసెత్తి గటగటా తాగేళాడు. పరిస్థితి కొంత సర్దుకుంది. రెండో రౌండు, మూడో రౌండు పూర్తయ్యాయి. అప్పటికి బేక్యూ వచ్చి రెండు గంటలు దాటింది. ముగ్గురూ తలలు కలిపి పిచ్చాపాటీ ముచ్చటించు కుంటున్నారు. బేక్యూ మొద్దు ఈశలకాయలో పొద్దుటి గొడవ అడుగంటి పోయింది.

జీసస్‌ ఆ కైపులో బేక్యూ పెళ్ళాం గురించి ఓ చిలిపి మాట నోరు జారాడు; దేక్యూ పెళ్ళాంతో. జీసస్‌ తొడ పరిచయం పెట్టుకున్న సంగతి కొత్తేం కాదు, కాని తాగిన మళ్తులో బేక్యూ చ్యరుమని లేచాడు. ఖాలీ సీసా విసిరి గోడకేసి కొట్టాడు. (శూయ్‌ చప్పున ఘుమ ఘుమలాడే వేడి వేడి వంటకాలు బల్లమీద అమర్చింది. ఆ వాసన తగిలే సరికి బేక్యూ ఆవేళం చల్లబడి పోయింది. ఆ రోజంతా తిండి, తాగుళ్ళతో గడిచి పోయింది. బీకటి పడింది జీసస్‌ కొవ్వొత్తి కోసం ఐల్స తడుముతూ. బేక్యూ రాసిన రిపోర్టు చేతికి చిక్కించుకున్నాడు. దాన్నిండా వైను మరకలు, పులుసు మాసికలు ఆయ్యాయి దాని వంకే చూస్తూ ఏం తనూషా చెయ్యాలా అని ఆలోచించాడు. చట్టం అన్నా, లిఖిత పూర్వకమైనా మాట అన్నా తన కసి మొత్తం తీర్చుకునే పని చెయ్యా అనుకున్నాడు. చివాల్న తొడపెకి లేపి, ఆ కాయితాన్ని లోపలికి దోపి ఒక్క- పిత్తు పితాడు.

చ. “సంతకం కూడా వేశానోయ్‌!”” అన్నాడు.

బేకూ్తూతోసవో నలుగురూ పొట్టలు పట్టుకున్నారు.

ఆ రోజుల్లోనే జీనస్‌ కీ ఒక కొర మృితుడు. దొరికాడు అతనో పరిచయం చావా విచ్శితంగా జరిగింది. ఓ రోజు చీకటి పడుతుండగా ఏదో ఒకటి దొంగ తనంగా

శే40 భూమి వేటాడి తెద్దామని బయల్దేరితే, దోవలో సిహయిలు కనపడ్డారు. ఎండిపోయిన ఓ పెద్ద గొయ్యిలో దూరి దాక్కున్నాడు. తన లాగే సిపాయీల కళ్ళ బడకుండా తప్పుకో డానికి దూరిన మరో[పాణి పక్కన కనబడే సరికి జీసస్‌ ఆశ్చర్యపోయాడు. ఒక గూటి పతుల్హా వణంలో స్నేహం కలుపుకున్నారు. ఆతనే లొర్వా ఉరఫ్‌ క్యానన్‌. అతనొక దేశ దిమ్మరి వ్యడంగి. పోలీసులో పెద్ద ఇబ్బంది వచ్చి పారిస్‌ వదిలిపెట్టి రెండేళ్ళ బట్టి ఊళన్న పట్టుకు తిరుగుతున్నాడు, పని దొరికిన చోటల్లా చేసి పొట్రి నింపుకున్నాడు. (ప్రస్తుతం పనిలేదు. రోడ్డు మీవ పడ్డాడు. ఘరానాగా ముషైన్తీ, దొంగచాటుగా పళ్ళూ, కూరగాయలూ తెంపీ పొట్ట నింపుకుంటూ ర్యొతిళ్ళు ఏ గడ్డి వామిలోనో పడుకుంటాడు. మనిషిని చూడగానే సదభ్మిపాయం కలగదు, చిరుగ్గుడలు; మాసిన ఒళ్ళు, జుట్టు; వికారపు రూపు రేఖలు; దార్మిద్యంతో, దుర్‌వ్యసనాల్లో పీక్కుపోయి పాలిపోయిన పీల మొహం, పెరిగిన పల్చటి గడ్డం - బూచోడని ఆడవాళ్ళు తలుపులు బిగించుకుంటారు. ఆకారం వొదిలేస్తే, మాట తీరు అంతకన్నా రోత. పారిస్‌ కార్మికవాడల్లో ఏరుకొచ్చిన విష్ణవ పదజాలం సందర్భ కుద్దిలేకుండా వల్లిస్తూ, పిడికిలి బిగించి “ధనవంతుల బు[రలు పేర్చియ్యాలి; ఇతర్ష మదిర, మద వళులో జల్సా చెయ్యాలొ అంటాడు, పారిస్‌లో నేర్చుకొచ్చిన ఆ పదజాలం వింటుంటే పల్లె జనానికి లీతి, త త్త్రరపాటు పుడతాయి. ఆ దేశ దిమ్మరి అసహ్యకరమైన వాగుడు సహించలేక ఆ చుట్టు ప్రక్కల పల్లెల్లో రైతు లెవరూ అతణ్ని దగ్గరకి రానియ్యటం లేదు.

ఆ పరిస్థితుల్లో వాటంగా జీసస్‌ కోట అృశయంగా దొరికింది. ఎక్కడెక్కడో తిరిగి ఎప్పుడెప్పుడో వస్తుంటాడు. ఇటీవల అతని రాకపోకలు కూడా ఎక్కువయ్యాయి. సొౌంళ ఇల్లయినట్టుగా రేరగా తిని, తాగి, గురకలు పెడుతూ న్మిదపోతాడు.

పూవాన్‌కి అతణ్ని చూస్తే ఓంటి మీద తేహ్లా జ్మెరులు పాకుతై* ఆతను లోపల కూర్చుంటే తను బైటికొచ్చి పెపు కాల్చుకుంటాడు. ఏదేమయినా, ముసలాయనకి ఆ కోటలో మొదట వచ్చినప్పట్టా లేదు. తండీ కొడుకుల మధ్య పొరపొచ్చాలు కూడా వచ్చాయి. జీసన్‌ అప్పటి దాకా తన వాటా కొచ్చిన భూమి ముక్క ముక్కగా బ్యుతోకో, దెల్‌ఓమ్‌కో తెగనమ్మి ఆ డబ్బుతో జల్పా చేస్తూ వచ్చాడు. పోనీలే. పొలం తమ కుటుంబం దాటి బయటికి పోవటం లేదుగదా అని వూవాన్‌కూడా ఆవే మనస్సు కష్ట పెట్టుకోలేదు. రాగా పోగా ఇంకొక్క మడిచెక్క మిగిలింది. దాన్ని ఎవడో పరాయి వాడికీ తాకట్టు పెట్టి డబ్బు రుణం తెచ్చాడు. తెచ్చిన తరవాత పైసా వడ్డీ కట్టలేదు. రుణదాత కోర్టు కెక్కి వేలం పాటకి తెచ్చాడు. అంటే కోర్టువాళ్ళు దాన్ని వేలానికి పెట్టీ ఎక్కువ పాటి పాడిన వాడికి స్వాధీనం చెయ్యబోతున్నారు వూవాన్‌ వంశీకుల గడ్డ పరాయి వాళ్ళ చేతుల్లోకి పోటోతుంది. ఆదే ముసలాయన కోపం.

“ఒరేయ్‌ ! ఖూనీకోరా ' కత్రిపెట్టి నా ఒంట్లో కండకి కండ కొసేసే పనిరా అది! అటువంటి బంగారపు గడ్డ మళ్ళీ దొరుకుతుందర్మటా. ఎందుకూ పనికి రాని పిరికి పందవిరా నువ్వు! ముక్కూ మొహం ఎరగని పరాయివాళ్ళ చేతుల్లోకి ఫోతుంటే

తూమి 161 నేను చూసి సహించలేేనా! అసలింతకీ ఎందుకు పట్టీందీ ఖర్మ నువ్వు తాగి తందనా లాడబప్టేనా, పుండాకోరా?” అని ముసలాయన భీకరంగా కేకలు వేశాడు.

జీసస్‌ (ప్రశాంతంగా జవాబు చెప్పాడు.

“మనస్సు అంతచించుకోడం శుద్ధ తెలివి తక్కువ నాన్నా. నీకు మనశ్శాంతి కలుగుతుందనుకుంటే నా ముక్కు మీద ఒక్క గుద్దు గుద్దు, నీ కసలు వేదాంత రహ స్యం తెలీదు. చూడు, ఈ గడ్డని తినగల్దువా? ఆ మట్టీ తీ పళ్రిం నిండా పెట్టి నీ ముదు పెట్టారనుకో, ఎటువంటి మొహం పెడ్రావ్‌? చెప్పు. డబ్బు అప్పు తెచ్చుకోడానికి ఆ గడ్డ నాకు ఉపయోగపడింది. దాని మీద నేను పండించే డబ్బు పంట అడే. కోర్టు వాళ్ళు అమ్ముతారు. ఆమ్ముకోనీ! ఆ మాట కొస్తే జీసన్‌ [కీస్తు అంతటి వాణ్ని అమ్మేశారు. అమ్మినందు వల్ల మనకి నాలుగు డబ్బులు రాల్తే తాగి మజా చేసుకుందాం. అసలు సిసలైన వివేకం అంటే ఆదే. కాళశ్వతంగా చచ్చినోజు నీక్కావాల్సిన ఆరడుగుల నేలా నీకు దొర్గుకుతుంది.”

తంగడీ కొడుకులు ఒక్క విషయంలో మన్యూతం ఏకాల్మి పాయానికొచ్చారు. ఇద్దరికీ కోర్టు అమీనంటే మంట. నమన్దు శీసుకొ స్తే, వాణ్ని ముప్ప తిప్పలు పెట్టి మూడు చెరువుల నీళ్ళ తాగించి తరిమెయ్యాలి. కోర్టు అమీను రిట్టు అందించి సంతకం తీసుకుపోడానికి వచ్చినప్పుడు జీసన్‌ అంత పనీ చేశాడు. తుపాకీ దీత పట్టుకుని, అమీను వీమేని గజ గజ వాణికించి, వంగబెట్టి ముడ్డి మీద ఒక్క- ళన్ను తన్ని తరిమేశాడు. కొడుకు ఘన కార్యానికి ముసలి వూవాన్‌ నోట్లోంచి వెపు తీసి పగలబడి నవ్వాడు

మరుసటి వారం వకీలు బయ్యాంష్‌ ఆ భూమికి ఒక కొనుగోలు దారుణ్ని చూసి పెట్టాడు. వకీలుకు వ్మిక యాధికారం ఇస్తూ ముసలాయన సంతకం పెట్టాడు. సెప్రెంబరు మూడవ శనివారం తండీ కొడుకులిద్దరూ కా బయల్దేరారు. కొడుకు కంట పడకుండా బాండ్ల మీద రావలసిన వడ్డీ కూడాకవసూలు చేసుకురావాలని పూవాన్‌ ఊహ.

వకీలు దగ్గర రాతకోతలు పూర్తయ్యాక, జీనన్‌ని జాలీ ప్లౌమన్‌ బార్‌ గుమ్మంలో వడిలేసి వూవాన్‌ తన వ్డీ పైసలు వసూల్నుచేసుకుందుక్కుపోయాడు. జీసన్‌కి వెంటనే అర్థమైంది. వూవాన్‌ కచేరికి వెశ్ళేసరికి అక్కడ బ్యుతో తారసిల్హాడు. ముసలాయన కంగారు వడిపోయాడు.

“వార్టీ గారూ! కులాసానా? దారినపోతూ తమర్ని పలకరించి పోదామని వచ్చాను. మనం కలుసుకుని చాలా రోజులై ది” అని మాటలు తడబడ్డాడు పూవాన్‌,

తండి అక్కడికి ఎందుకొచ్చాడో (గహించలేని వెరివాడు కొదు బ్యుతో. ఏదో పనున్నట్టు గబ గవా లేచి బయటికి వెళ్ళిపోయాడు. పూవాన్‌ తనకి ముట్టిన పైసలు ఒకటికి రెండు సార్లు లెక్క. పెడుతుండగా, ఏదో మర్చిపోయి వెళ్ళిన వాడిలా బ్యతో మీ లోపలికొచ్చాడు. పూవాన్‌ చటుక్కున ఆ అయిదు తి వీళ్ళల మీద తుమాలు కప్పి చేపల వలని లాగినట్టు లాగి వేబు అడుక్కి 'సీకాడు. బ్యుతో పైకి గమనించనట్లు నటిసూచే సరం౦ |గహిందాడు తండి జేబులో డబు*లు గలగలాటం

169 భూమి తోనే ఆతనికి ఆయన మీద అమాంతం [పేమ పొంగుకొచ్చి, “నా బండిలో కూర్చో బెట్టుకుని నిన్ను మనూరు చేరుస్తా, నాన్నా!” అన్నాడు తియ్యగా, జాలీ ప్లొమన్‌ బార్‌ లోకి తండ్రితో పాటు లోపలికి నడిచాడు. లోపల జీసన్‌కి- (బింకేనిలా నుంచి వచ్చిన ఓ క్కుర జోకరుకి మధ్య ఆసనం నుంచి గాలి వొదిలి కొవ్వొత్తులు ఆర్బే పందెం మొదలయింది. ఆ క్మురజోకరు పది కొవ్వొత్తులు ఆర్పి చేతులెత్తేళాడు. జీసస్‌ పధ్నాలుగు కొవ్వొత్తులార్చాడు, పది వైన్‌ బుడ్డు పందెంలో గెలిచాడు. చుట్టూ నిలబడి చప్పట్లు కొట్టిన స్నేహితులు, జీసస్‌, పూవాన్‌, బ్యుతో ఆందరూ కలిసి ఆ పది బుడ్డూ రెండు గంటల్లో ఖాలీ చేశారు.

బ్యుతో బలవంతం మీద పూవాన్‌, బీసస్‌లు అతని ఐబండిలోనే ఊరు చేరారు. ఊల్లో బండి ఆగీ ఆగగానే కొడుకులిద్దరూ బండిలోంచి దూకి తంగడికి సాయం పట్టి టానికి పోటీలు పడ్డారు,

“నా మీదికి అనుకో, నాన్నా 1”

క చెయ్యి ఇటు అందించు, నాన్నా!”

ఇద్దరూ పట్టి ముసలాయన్ని బండి. దించారు. ఆయన ఇద్దరి మధ్యా నిలబడి, “ఇద్దరికీ నా మీద అమాంతం ఇంత (ప్రేమ పుట్టుకొచ్చింది! యేవిగ్యటా విశేషం?” అన్నాడు. తన జేబులో డబ్బు ఇద్దరూ పసిగట్టారనేది ఆయనకి ఆర్థమైపోయి. గుండె దడ దడ లాడింది. వీక్కు బిక్కుమనే గుండెల్లో ఆయన పెద్ద కొడుకు కోటకే చేరాడు.

రెండు నెలలుగా పత్తా లేని క్యానన్‌ బయట రాయిమీద చతికిలబడి జీసస్‌ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాడు. జీసస్‌ రావటం చూసీ చూడగానే, “మ్మితమా ! నీ కూతురు గుట్ట కింద తోపులో ఎవణ్నో మీదేసుకుని వెల్లకిలా పడుకుందయ్యా '* అనం౦బాడు.

జీసస్‌ మొహం జేవురించింది

“తప్పుడు ముండ నా పరువు తీసేస్తా వుంది. ఇవ్వాళ దాని తాట ఒలుస్తా అనరుస్తూ కొరడా పుచ్చుకుని తోపు వేపు పరుగు కికాడు,

(తూయ్‌ బాతుల గుంపుకి తమ బుల్లి దొరసానంటే అమిత (పేమ. అవి కాపలా కుక్కల్లా ఆ పిల్లని ఆటువంటి సందర్భాల్లో కాపాడ్తాయి. జీసస్‌ అడుగుల చప్పుడు దూరం నుంచే పసిగట్టిన మగబాతు తన గుంపుతో సవా వ.ందుకి దూకి రెప్పలు టప టప లాడిస్తూ ముక్కులు ముందుకు సాచి కీచు కీచు మంటూ గోల చేశాయి. (తూయ్‌కి వాటి హెచ్చరిక ఎర్థమై, కణాల్లో త్మురుమంది.

జేసన్‌ కొరడా చుట్ట చుట్టి బుజానికి తగిలించుకున్నాడు. బయల్దేరినప్పటి కొక కిగిపోయి ఏదో విషాద, వైరాగ్య భావం అతణ్ని మ్బులా కమ్మింది, పదే పగే పెడ (తోవ తొక్కే కూతురు నడత అతణ్ని మానవ తఉదేకాల్ని గురించి అవగాహనా దృష్టితో ఆలోచంపజేసి వుండవచ్చు. లెదా జాలీ ప్రౌమన్‌లో సాధించిన గెలుపు తాలూకు సెస్పాఠత అతశ్ని కృంగదీసి వుండవచ్చు.

ఆతను తల విడిలించాడు. కాగుడు దొంగతనాల జోడుగ్యురాల మీద స్వారీచేసే

భూమి 168 జ్రీసన్‌ దిగులుగా తల విదిలించాడు.

“కానన్‌ ! ఏమైందో కెలుసుకోవాలనుందా ! ఈ వ్యవహారం సాంతం నా పిత్తు పాటి చెయ్యదు!” అన్నాడు జీసన్‌,

ఈ భూమిని బద్దలు కొట్టాలన్నంత కసి పూని ఉన్నట్టుగా జీసన్‌ ష్మిర జరిపి ఆ లోయ యావత్తు మారుమోగిపోయేట్టు ఉరుములాంటి పిత్తు వదిలాడు.

బైబై

అక్టోబరు (ప్రవేశించింది. ఇంకొక్క. వారంలో [దాక పంట కోత కొస్తుంది. జనం తనివి తీరా తాగి నిషా వుషారులో త్రై తక్కలాడే నారం అది. (ప్రత్యర్థులు పాత పగలు మర్చిపోయి నూతన (దాఇాసవం సేవిస్తూ స్నేవోలింగనం చేసుకునే సువ ద్భావ కాలం అది. [దావ రసం అంటిన పెదాలతో [ప్రేమికులు తోటల్లో వెచ్చగా ముద్దులు పెట్టుకుంటూ హద్దులు మీరే పరవళ భరిత వారం అది,

ఆ వారం, పశ రోజులూ గడిచాక కైపెక్కిన మగవాళ్ళకి, కడుపొచ్చిన పడుచుపిల్లలకి ఆ ఊళ్ళో కరువుండదు!

తండితో కలిసి పట్నం నుంచి తిరిగి వబ్బాక జీసస్‌, ముసలాయన రవాస్యంగా దాచిపెట్టిన నిధికోసం అన్వేషణ ,(పారంభించాడు. ఎవరి కళ్ళూ పడని ఏ మారుమూలో ఆయన భ(దంగా ముల్లె దాచబెట్టాడని అతగాడి గాఢ నమ్మకం. అతను, కూతురూ కలిసి ఇల్లు పీకి పందింవేశారు గాని ఆ నిధి ఆనవాలు దొరికే ఒట్టు, హస్త లాఘవంలో ఆరితేరిన ఆ అబ్బా కూతుళ్ళ చురుకైన వేళ్ళు, పదునైన బుద్ధి ఆ అన్వేషణలో కొర గాకుండా పోయాయి. అయితే, ఆ మరుకటి వారం ఆపయత్నంగా జీసన్‌ కళ్ళు బీరువా ఆరలో ఓ మూల పగులు వారిన పనికిరాని ఒక పాత ముంత మీద పడ్డాయి. దాన్లో చిక్కుడు గింజల అడుగున కాన్వాసు గుడ్డలో చుట్టిన ఓ కాగితాల కట్ట బయట పడింది, జీసన్‌ ఆ కట్టి విప్పి ఒక్కొక్కటే (శద్దగా చదివాడు సాలీనా మూడు వందల ,(ఫాంకులు ఆర్జించి పెస్టే బాండ్లకు సంబంధించిన కాగితాలే అవన్నీ, ఓపిగ్గా వెతగ్గా, ఆ కట్టలో అడుగున ఇంకొక కాగితం బయటపడింద్‌. కది స్టాంపు దస్తావేజు, ఆది చదవగానే జీసస్‌కి దిమ్మ తిరిగిపోయింది. అమ్మ దొంగా! అయిదేళ్ళ బట్టీ కూడ బెట్టిన పై సలో నువ్వు చేస్తున్న నిర్వాకం ఇదన్నమాట!

వకీలు బయ్యాంష్‌ కచేరీలో అస్తి పంపకాలు పూరి చేసిన రెండు వారాల తరవాత, చేతి కింద చారెడు నేలయినా లేకపోయెగదా అని పూవాన్‌కి దిగులుపుట్టి ఒక వ్యెరిపని చేళాడు. మోసం చేసిన వెలయాలి మీద మోహం చావక, మిగిలిన ఆఖరి

186 భూమి పెసాతో సహా అర్పించి ఆమెని చాటుగా. చేరే ముసలి (పియుడు వేసే తప్పటడుగే పూవానూ వేశాడు. భూమి మీద తీపి ఆయన ఎముకల లోపలి మూలగలోకి కూడా పాకి పప్పులో కాలేయించింది. ఆది మునలి సోసీసుకి రాయించి యిచ్చిన ఒక ఒప్పందం, దాని [వ్రకారం, (పతి నెలా పూవాన్‌ ముసలి సోసీసుకి అతను (బతికున్నంత కాలం ఇరవై. రెండున్నర ,ఫ్రాంకులు చెల్లించాలి. అతను చనిపోయిన మ్మరోజు అతని ఎకరం న్నర భూమి పూవాన్‌కి స్వాధీనమవుతుంది. డెల్బై ఆరేళ్ళ పూవాన్‌ తన కన్నా పదేళ్ళు చిన్న వాడైన సోసీసుకి ఆ (ప్రకారం రాసిచ్చాడంటే వెరికాక మరేమిటి! సోసీసంటే సామాన్యుడుకాడు. రేపు చచ్చేవాడిలాగా వీధంతా వినపడేటట్లు పెద్దగా దగ్గుకాడు. ఆ దగ్గు చూసి ఫూవాన్‌ బోల్తాపడి ఇప్పటికి అయిదేళ్ళ బట్టీ అనుకున్న [పకారం (పకి నెలా విడవకుండా డబ్బు కడుతున్నాడు. ఆతను చచ్చేదెప్పుడు? ఆ పొలం ఈయనకి స్వాధీనమయ్యేదెన్నడు? అందుకే జీసస్‌ ఆన్నాడు. “ఈ మనుషుల కసలు తెలివి లేదు; అందునా, ఈ ముఫలోళ్ళకి మరీనూ!”

ఆ కాగిరాలు యావత్తు కాజేదామని ఒక్క కణం ఆతనికి అనిపించింది. కాని థైర్యం చాల్లేదు. అటువంటి పనిచేస్తే ఆరణ్యవాసానికో, అజ్ఞాత వాసానికో పోవాల్సి ఉంటుంది. వెధవ బాండ్లు, పతాలు కాకుండా, అదే నగదయితే గప్‌చుప్‌గా ఉడాయించే వాడే. మనస్సులో చెడ్డ చికాకు పుట్ట, ఆ కట్టని మళ్ళీ యధాతధంగా ముంతలో చిక్కుడు గింజలు అడుగున 'పెప్టేళాడు. అతని నోట్లో నువ్వు గింజ నాన్తుండా ! మ్మరోజు ఊరంతా ముసలాయన ఘన కార్యం మారు మోగిపోయింది, కొంత మంది ఆయన్ని ఎగతాళ కూడా పట్టించారు. అయితే, ఆస్తి యావత్తు పిల్చలకి పంచి పెట్టి శేవలం మసలి తోలుతో మిగిలిపోయిన రోజు ఆయనకేసి కన్నెత్తి చూడని వాళ్ళంతా ఇప్పుడు మీ మర్యాద చూపారు. బ్యుతో ఇంట్టొంచి బయటికీ వచ్చేశాక తండి మళ్ళీ తన ఇంటికి రాలేదని కోపంతో దహించుకుపోయే ఫానీ తన మొగుని పాత చొక్కాలు మూట కట్టుకుని స్తయంగా తండికి తెచ్చింది. అనాడు పానీ అన్న మాటలు పూవాన్‌ మనస్సులో కలుక్కుమంటూనే ఉన్నాయి. “మోకాష్ళ, మోచేతుల మీవ దేకుళూ మళ్ళీ మన గడప తొక్కక పోతే చూడండి |”

“మళ్ళీ నన్ను తీసుకుపోవటానికి మోకాళ్ళమీద దేక్కుంటూ వచ్చ్బావన్నమాట!”* అని పూవాన్‌ నాతుర్ని చూడగానే చురక అంటించాడు. మారు మాటాడకుండా ఆ ఇల్లాలు ఇంటికీ పరిగెత్తి సిగ్గుతో, అవమానంతో బువురుమని ఏడ్చేసింది. మళ్ళీ మా నాన్నతో మాట్లాడితే ఒట్టు ! అని పతిజ్ఞ చేసింది.

నువ్వెంత, సీ తాహతెంత అని తం్మడిని సవాలు చేసిన సుప్పుతుడు బ్యుతో ఆ తండికే తన గౌరవాంఇనందనలు తెలుపుకు హోదామని ఎన్నడూ తొక్కని అన్న గడప తొక్కాడు. జీసన్‌ బుడ్డి పగలగొట్టి తర్కడికి, తమ్ముడికి మర్యాద చేశాడు. ముగ్గురూ తొగటం ముగిశాక ఎ్యాతో పది అయిదు (ఫ్రాంకల బిళ్ళలు ఐక్హమీద పోసి అన్నా. అబ్బల కళ్ళు జిగేల్మనిపించాడు,

థూమి 165

“నాన్నా ! ఇదుగో, నీ లోగడ మూన్నెల్ల బాకి 1”

జీనన్‌కి వెంటనే అనుమానం కలిగింది. ఏం తెలివిరా నీది! ఏళ్ళ తరబడి ఎర ఏగాజీ కట్టి ఎరగని వెధవ డబ్బు వాసన చూపించి తండ్రికి ఎరవేస్తుర్నాడన్న మాట! పూవాన్‌ చెయ్యి. ఆ కుప్ప వేపు జరగటం కనిపెట్టి బ్యుతో చప్పున వాటిని లాగేసు కున్నాడు.

“మరీ అంత తొందరొద్దు! నా దగ్గరా డబ్బుందని నీకు చూపిద్దామని తెచ్చాను నీకోసమే ఆ డబ్బు భద్రంగా దాచి పెడ్తాను. ఎక్కడ పెట్టి ఊంచురానో నీకు తెలుసుగా”

ఏం జరుగుళుందో జీసస్‌ టే హించి చిరాకు పడిపోయాడు,

“చూడు! నాన్నని ఆక పెట్టి తన్నుకుపోదామనుకుంటున్నావా!? *

“ఏం? అసూయగా ఉందా? నాన్న నా ఇంట్లో ఓక వారం ఉంటే, నీ ఇంట్లో ఇంకో వారం ఉంటాడు. నాన్నా! నిన్ను చెరి సగం చేసుకుంటాం. యేమంటావ్‌?” అంటూ బ్యుతో లేచి వెళ్ళి పోయాడు. వెళ్ళిపోతూ తంగడిని, అన్నని [ద్రాష శ్రోత వారం రోజులూ తోటకి రమ్మని ఆవ్వోనించాడు. ఫూవాన్‌, జీసస్‌ లిద్దరూ బ్యుతోని సాగనంపి రానటానికి కొంత దూరం నడిచారు

గట్టి దిగువ బార్హెస్‌ ఆయన సతీమణి, మనవరాలు ఎలోదీ తారసిల్లారు. ముగ్గురూ శోక వదనాలతో తమ ఎన్సేటుకు నడిచి పోతున్నారు. పట్నంలో వ్యలిబార గృహం నిర్వహించే కూతురు ఈ స్తలీ హఠాత్తుగా చనిపోయింది. ఆమెకి అక్కడే అంత్య[కియలు పూిచేసి విచార భారంతో ముగ్గురూ వారికి తిరిగి వచ్చారు. పూవాన్‌, బ్యుతో, జీసనస్‌లు తమ సంతాపం తెలిపారు. ఎలోదీ తన వేలికి తొడుక్కున్న ఉంగ రాన్ని మూర్డు పెట్టుకుని కన్నీళ్ళు కార్చింది,

“ఇడొక్కటే అమ్మ మిగిల్చి పోయిన గుర్తు. అమ్మ దీన్ని ఇరవై యేళ్ళ పెట్టుకుందట ! నేను (శతికున్నంత కొలం దీన్ని విడిచి పెట్టను” అంది. ఎలోదీ అమాయకంగా.

ఆ ఉంగరం కడుపులో ఎన్ని కథలు దాగున్నాయో, అ బఎగారం ఎన్ని వేల రహస్యాలతో బుజం రాసుకుందో ఆ చిన్నపీల్ల శం తెలుసు!

“మేం నీకు పెళ్ళి చేసి పంపేటప్రుడు. దీన్ని కళ్యాణపుటుంగరంగా తొడుక్కో వాలమ్మా” అంది చార్లెస్‌ గారి భార్య లారా.

అసలే త్మీవ మానసికోద్వేగ స్థితిలో ఉన్న ఆపాస పెళ్ళి మాట వింటంతో కళవళ పడిపోయి అమ్మమ్మ గుండెల మీద వాలిపోయి మొహం దాచుకుంది. లారా చిరునవ్వు నవ్వి మనుమరాల్ని సముదాయించింది.

“*వా బంగారు కూనా ! అంత సిగ్గెంకమ్మా 1 అదేం తిప్పు విషయం కాదు. ఇంతకు ముందే మీ బాబాయి బ్యుతో నిన్నేం చేద్దామని అనుకుంటున్నారని అడిగాడు. మంచి సంబంధం వెతికి పేళ్ళి చేసేస్తాం అన్నాను. లే, నా కాలువా శేసి మొహం అట్లా

166 భూమి రుద్దుకున్నావంటే చర్మం చిర చిర లాడ్డుందే పిచ్చి పిల్లా!” అంది లారొ గారాబంగా,

“చూడండి, అమ్మాయిని ఎంత మంచిగా పెంబామో' పిల్లకి దేన్ని గురించీ యేమీ తెలీదు” అని పక్కన నిలబడ్డ వాళ్ళ చెవుల్లో గుస గుస లాడింది లారా,

ఆందరి దగ్గరా శలవు తీసుకుని చార్లెస్‌ దంపతులు మనవరాల్తో కలిసి ఎ స్టేటుకు దారి తీశారు

“ఆ పిల్లని చేసుకునే వాడెవడో గాని మహా అదృష్టవంతుడు ! ఎంత పొలం! ఎటువంటి బంగళా 1” అన్నాడు పూవాన్‌,

“బావ కోత మొదలవబోతోందొహో 1” అని డప్పు కొట్టేవాడు వూళ్ళో టముకు వేశాడు. సోమవారం ఉదయం వూరంతా కోలాహలంగా ఉంది. వూళ్ళో (పతి రైతుకి కొద్దో గొప్పో (దాక తోట ఉంది. అంచేత [దాక పంట కోసే రోజు వచ్చిం దంటే అందరకీ సంబరం, దానికి తోడు ఆ కిందటి రాతే రోన్‌ చర్చికి కొత్తగా ఫాదర్‌ దిగాడు. ఆబెగోదార్‌ రావటం మానేశాక పెళ్ళిళ్ళకి, దావులకి పురోహితుడు లేక జనం దిగులు పడిపోయారు. మున్సిపల్‌ కౌన్సిలు పుణ్యమా అని కొత్తగా ఫాదర్‌ రావటంతో వూల్లో జనమంతా హాయిగా వూపిరి పీల్చుకున్నారు.

పొద్దు పొడుపుతో వూక్లోంచి బవ కొండవాలు కేసి బయల్డేరాయి. (వతి బండీ మీదా నాలుగైదు భారీ కొయ్య పీపాలు వేశారు. ఆడవాళ్ళు బుట్టలు నెత్తి మీడ బోర్లించు కుని బళ్ళెక్కీ కూర్చున్నారు. మగవాళ్లు బళ్ళ పక్కనే నడుస్తూ చెర్నకోలల్లో గ్కురాల్ని అగలిస్తున్నారు. బళ్ళన్నీ ఒంటి వరస బారు లీరి కదులోంటే, నవ్వుల్లో, కేరింతల్లో ఆడవావ ఒక బండిలోంచి ఇంకొక బండిలోకి వినిపించేటట్టుగా బిగ్గరగా ముచ్చట్లు చెప్పుకుంటున్నారు. ॥

మ్మాకోం బండి వెనకాలే లాంగెన్య్‌ బండి కదిలింది. ఆరు నెలలుగా పరస్పరం మాటల్లేని ఫ్లోరా, కొలీనాల మధ్య మళ్లీ స్నేహం మొదలయింది. ఫ్టోరా బండిలో కొని ప్లేబుల్‌ బేక్యూ భార్య కూర్చుంది. కొలీనా తన కూతురు బెరాని పక్కన కూర్చో బెట్టుకుంది. కొత్తగా దిగిన ఫాదర్‌ మీదికి సంభాషణ మళ్ళింది. గ్మురాల గిట్టల చప్పుడుతో పాటు బిగ్గరగా సాగే ముగదల ముచ్చట్లు [పత్యూష వాయవుల్లో తేల్తూ గోలగా వినిపిస్తున్నాయి.

“ఆయన సామాను దించుకుంటుం టే చూశానోయ్‌.””

“ఖానా? మనిషి ఎట్టా ఉన్నాడు?”

“బీక్రల్లో నాకంత ఆనవాలు తెలీలేదనుకో. పొడు గా, పీలగా ఉన్నాడు. మొవూ షాలిపోయినట్టుగా ఊండి. బీదతనంగా కనపడ్డాడు. ముషృయ్యేష్ళు ఉండొచ్చు. దయే ఉట్టిపడే మొహం. .”

“కొండ | పాంఠాల నుంచి వచ్చాడని విన్నాను. ఏడాదిలో మూడొంతులు అక్కడ మంచు నిండి పోయి ఉంటుందటగా. చనిపోయిన వాళ్ళని మంచులోనే పూడ్చి 'పెడళారట!”

భూమి 16%

“ఎంత దారుణం! అయితే చక్కటి చోటుకే వచ్చాడు.”

ఆత్రాక్రశి

"ఆయన పేరు మాడ్‌లీన్‌ అంట 1”

*మ్రాద్‌లీనా? మగ పేరులాగా లేదే!

“దావ తోటల్లో కొచ్చి మనందర్నీ చూసిపోతాడట! మ్మాకోం ఆయన్ని వెం6 బెట్టు కొస్తానని చెప్పాడు *

“ఇంకేం ! ఆయన కోనం కాచుక్కూచోవాల్సిందే! ”

వాగు గట్టు వె?ట సాగిన బళ్ళు కొండ మొగదల ఆగాయి. ఆడవాళ్ళు బళ్ళు దిగి, పైన తోటల్లోకి పరుగులు లీశారు. ఏ తోటలోకి చూసినా, పాతిన గుంజల వరసల మధ్య వీపుకి బుట్టలు కట్టుకుని కత్రెరతో (దామ గుత్తులు కోస్తూ కోలావాలంగా కదిలే ఆడి వాళ్ళు కనిపిస్తున్నారు. కోసిన గుత్తులో బుట్టలు నిండగానే మగవాళ్ళు వాటిని కావడి గంపల్లోకి గుమ్మరిస్తున్నారు కావడి గంపల్ని కిందికి మోసుకుపోయి కొయ్య పీపాల్లో నింపుతున్నారు. అన్నీ నిండేక బళ్ళు తోలుకుపోయి. పీపాల్లో గుత్తుల్ని పెద్ద పెద్ద తొట్సల్లోకి గుమ్మరించి తిరిగి బళ్ళు తోలుకు వస్తున్నారు.

ఆ పొద్దుట మంచునీటి బొట్లు దట్టంగా కురిసి ఆడవాళ్ళ గుడ్డలు తడిసి ఒంటికి ఆఅంటుకుపోయాయి. అదృ్భష్టవళాళ్తు, వెచ్చగా ఎండ కాసి వెంటనే ఆరిపోయాయి. మూడు వారాలుగా వానా గ్మటా పడకపోవటంతో (దాక వళ్ళు ఎండకి మగ్గి బాగా ముగ్గి తీపెక్కాయి. ముఖ్యంగా ఆ ఏడాది ఆ తరుణంలో అసాధారణంగా రమణీయమైన సూర్యరశ్శి చిలకరించటంతో ఆడ-మగా అందరూ నవ్వుతూ, తుళ్ళుతూ, విలిపి వాస్కాల చిరు జల్లులు చల్లుకుంపూ ఆనందోత్సాహాల్లో తేలిపోతుర్నారు. రసికులు రువ్వే పోకిరి మాటలకి, ఆడపిల్లలు ముసి నుసీ నవ్వులు నవ్వుకుంటున్నారు.

“*ఆ కొలీనా ఉంది చూశావ్‌! కహూతుర్న చూసుకునీ, నిగనిగలాడే దాని ఒంటి రంగు చూసుకునీ అవిడ కొకప్పుడు గుడ్డలూడి పోయాయి గందా! మరిప్పుడో? రంగు పాలిపోయి ఎట్లా ఎండుకు పోయిందో చూడు అంది ఫ్లోరా బేక్యూ ఇల్లాల్లో.

“ఆడపిల్లకి 'ెళ్ళీ-పెటారులు చెయ్యకుండా అట్టాగే ఉంచితే మరింకెట్టా ఉంట దంటావ్‌! ఆ కమ్మరాయన కొడుక్కిచ్చి చెయ్యకపోనటం అసలు తప్పు. పెగా, ఆ పిల్లి చెడు అలవాట్లు ఒంట బట్టించుకుని చెడిపోతున్నదని ఆందరూ అనుకుంటుంటే వింటు న్నాను అంఏ బేక్యూ ఇల్లాలు

ఒక్క కణం మాటలు కట్టి పెట్టి వంగి (దావ గుత్తులు కోసీంది. అంతలోనే మళ్ళీ “అయినా ఆ బడి పంతులుగాడు దాని వెంట ఐడ్డం మాన్దేద” అంది ముడ్డి తిప్పుతూ,

“ఆ లొకే ఇవా? పెంట మీద కాణీ కనీపిచ్సే నాలికతో ఆద్ది మరీ తీసుకుంటాడు.

డుగో! వాడు అటు కేసే పోతున్నాడు. గుంట నక్క వెధవ! ... .” అంది ఫ్లోరా చీదరగా,

188 భూమి

మాటలు కట్టిపెట్టి ఇద్దరూ మళ్ళీ పన్గో వంగారు, మిలటరీ సర్వీసు నుంచి పది హేను రోజుల (కితం విడుదలై వచ్చిన విక్టరు నిండు బుట్టల్ని మోసుకెళ్ళి గంపల్లో గుమ్మరిస్తున్నాడు. బేక్యూ కొడుకు డెల్ఫిన్‌ కూడా వీపు వొంగిపోయేటట్టు బుట్టలు మోస్తున్నాడు. లాంగెన్య్‌ తెలివి తిక్కువ వాడా! ఆ క్మురవాడే సరదా పడుతుంటే, పోనీ గదా అని ఆ పోరణ్ని కూలికి పిలిచాడట !

మా(కోం [దాక తోటలో బెరా 'పెద్దిటి ఆడపడుచులా (శమ చెయ్యకుండానే ఆప సోపాలు పడుతూ పెద్ద కత్తెరతో గుత్తులు కోస్తే చేతులెక్కడ కందిపోతాయో అను కుని సుకుమారంగా తోటలో తిరుగుతోంది. తేనె టీగలాగా లొకే రుమ్మని ఆమె చుట్టూ తిరుగుతోంటే, భరించి వూరుకుంది. అతనంటే లోసల ఆసహ్మమేగాని, ఆ వూళ్ళో డొక్క శుద్ధంటూ ఉన్న ఆ ఒక్కడూ తనంటే పడి చస్తుంటే బెరాకి గర్వంగా ఊంది, ఆమె మీద్‌ పిచ్చి ఆతని కెంత ముదిపోయిందంటే, చేతి రుమాలు తీసి ఆమె జోన్ళ శుడిచే దాకా పోయాడు, అంతలో వాఠాత్తుగా చుట్టూ తోటల్లో కలకలం వ్యాపించే సరికి బెరా తలెత్తి చూసింది.

“హాయ్‌ హాయ్‌! ఏం్మడెస్సు! ఏండెస్సు! కొత్తగా ఫాదర్‌ దిగిన వేళకే. ఆవిడా వూళ్ళో దిగిందంట !* అంచి బెరా ఆశ్చర్యంలో తల మునకలై పోతూ.

మూడేళ్ళు పారిస్‌ మహా పట్టణంలో విశృంఖలంగా విహరించి, లాంగెన్య్‌ కూతురు సుజాన్‌ ఆ కిందటి రోజే స్వగామం చేరుకుంది. పొద్దెక్కిందాకా న్మిదపోయి, ఇప్పుడు తీరిగ్గా ఆలంకరించుకుని తోటకి బయల్దేరి వచ్చింది. దివ్య న్త్రీ సందర్శనం అయినట్టుగా జనం ఆమెకేసి నోళ్ళు తెరిచి కళ్ళప్పగించి చూళారు, ఆవిడ వేసుకున్న మనోవారమైన నీలం దుస్తుల ముందు ఆకాశపు నీళిమ వెల వెల పోయింది. రమ్ము రమణీయమైన సూర్య రళ్ళ్మిలో పసుపు-ఆకుపచ్చ (దాషలతల మధ్య ఆమె ధగధగా మెరిసిపడింది. కల కల నవ్వుతూ, గల గల మాట్టాడూ, [దొక్షగుత్తి ఎత్తి పట్టుకుని సుతారంగా కొరుకుతూ తోటల మధ్య ఆమె వివారం (ప్రారంభించింది. విక్టర్‌ తో, డెల్ఫిన్‌ తో పరాచికం ఆడింది. శల్లి ఫ్లోరా, బేక్యూ ఇల్లాలు అ ముగ్ధ మోవాన మూలర్తికేసి చూస్తూ మూగవాళ్ళయ్యారు. వాళ్ళ కళ్ళు ఆరాధనతో, ఆనందంతో చెమ్మగిల్హాయి. చుట్టూ తోటల్లో పనిచేసే యావ న్మందీ ఆదే ఆరాధనా బావంతో ఆమెకేసి చూసి తరించిపోయారు. వెనకటికన్నా ఇపుడు బాగా నునుపు తేలింది; తగు మాంగా ఒళ్ళు చేసింది తళ తళ మెరిసే రాగివన్నె జుత్తుని వంకీలు తిప్పింది. ఆ ఖరీదైన ముస్తాబులో ఆమె బొద్దుగా, ఉల్లాసంగా సునంపన్నంగా కనిపించింది.

కొలీనా పెదాలు బిగించి, ఈర్ష్యతో ఉడికిపోతూ. బెరాలొకేల మధ్య నిలబడి పోయింది. ఎంత న్మిగహించుకున్నా వ్యాఖ్యానం చెయ్యకుండా ఉండలేకపోయింది.

“కళగా లేదూ! పారిస్‌లో తన కూతురుకి దాసీజనం, వాహనాలు ఉన్నాయని ఫ్లోరా ఊరంతా చాటి చెప్తూ ఉంటుంది. నిజమే కావచ్చు. ఆంత డాబుగా, దర్గాగా ఉండా లంటే ఎంతయినా. డబ్బుండాలిగా!*” అంది కొలీనా.

ళూమి 169

“అది సరేగాని, అటువంటి ఆడది ఆంత డబ్బెలా నంపాయిస్తుందో మనందరికీ తెలుసు!” అన్నాడు లోకే.

“ఎట్టా సంపాయిస్తే యేంపోయింది! దండిగా డబ్బుందా, లేదా అంది కొలీనా పదునుగా,

ఆదే సమయంలో సుజాన్‌ తన చిన్ననాటి నేస్తం బెర్తాని గుర్తుపట్టి వడి వడిగా అడుగులు వేసుకుంటూ వచ్చి, “గుడ్‌ మార్నింగ్‌, బెర్తా! కులాసాయేనా?” అని ఆప్యా యంగా కుశల [పశ్నలు వేసింది.

పాలిపోయిన బెర్తా మేని ఛాయ పరీక్షగా చూస్తూ “బాగున్నావు కదూ!” అంది మీ రనే.

“థాంక్స్‌ ! బాగానే ఉన్నా” ఆంది బెరా పిసరంత ఖంగు తిని.

అఆ రోజు లాంగెన్య్‌ దంపతులకి విజయ దివసం; మా[కోం దంపతులకి అవమాన భరిత దుర్దినం. రంగు వెలిసిపోయి, ఎండు పుల్లలా తయారైన తన కూతుర్ని స్వచ్చంగా, కాజా పుష్పంలా అండంగా, ఆరోగ్యంగా మెరిసిపడే సుజాన్‌తో తూకం వేసి చూసింది కొలీనా. ఎక్కఢుంది న్యాయం? పొద్దున, మధ్యాహ్నం, రాశీ మార్చి మార్చి మగా ళతో పొర్పాడే ఆ పిల్ల కళ కళ లాడ్తూ, తశ తళ లాడ్తూ ఉంటం యేమిటి? నీతిగా, నివాయితీగా ఉంటూ పక్కలో ఒంటరిగా, ఒక్క-త్రీ నిష్టగా పండుకునే తన కూతురు మూడు సార్లు నీళ్ళాడి ఒడిలిపోయిన దాన్హా అవటం యేమిటి? మంచిగా మడిగా ఉంటంలో ఆర్థం లేదు! అమ్మా నాన్నల చాటిన గుట్టుగా, గుంభనంగా కచిగా, క్మభంగా ఇంటి పట్టున ఉండి గడిపే బతుకూ ఒక (ఐళుకేనా! అసి కొలీనా మనస్సులో యకాసడించుకుంది.

పదకొండు గంటలకల్లా అందరూ జట్లు జట్లుగా కూర్చుని రొట్టి జున్ను అరగించారు, ఉదయం తోటల్లో అడుగు పెట్టింది లగాయతు అప్పటి దాకా (దావ పళ్ళ పొట్టల్లో కుక్కారో యేమో ఆసలు ఆకలే లేదు. పెగా అదే పనిగా లోపలికి కుక్కిన (దామ పళ్ళని పేగులు కవ్వంలా చిలుకుతోంటే కడుపులో గుడ గుడ (ప్రారంభమైంది. చీటికీ మాటికీ ఆడపిల్లలు తుప్పల బుటుకి లగెత్తుతోంటే, మగవాళ్ళు లేచి నిలబడి కేరింతలు కొడుతూ కేకలు పెట్టారు. ఉల్పాసం ఉప్పెన్నై (ప్రవహిస్తున్నట్టుగా ఊంది. నిష్కల్మషమైన, ఆరోగ్యకరమైన వినోదవల్సరి ఆది.

రొబ్ది తింటం పూర్తయ్యే సరికీ మ్మాకోం కొతఫాదర్‌ని వెంటబెట్టుకొచ్చాడు. అప్పటి దాకా సుజాన్‌ భజన చేసిన జనం ఆవిణ్ని మర్చిపోయి ఫాదర్‌ మాద్‌లిన్‌ వేపు వెరిగా చూశారు. చూసీ చూడగానే ఆయన పట్ట జనానికి సద్భావం కలగలేదు. మనిషి సన్నటి గడ కరలా ఉన్నాడు. పైగా, శవాల మోసే వాడిలా కళావిహీనంగా కని పించాడు. ఆయన (పతి తోటకీ వెళ్ళి పతి మనిషినీ పేరు పేరునా కలిసి మర్యాదగా? మృదువుగా కుళల [పళ్నలు వేశాడు. ఆబెగోదార్‌లాగా చిరు బ్యురులాడే వ్యక్రిగా కనిపించలేదు. దాంతో, మొట్ట మొదట ఏర్పడ్డ దురభ్మిపాయం కరిగిపోయింది.

170 భూమి

బ్యుతో తోటలోకి జీసస్‌ తంగడిని వెంటబెట్టుకొని తూల్తూ, (పేల్తూ వేంచేశాడు. లిజా, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ లు (దాశ గుత్తులు క త్రిరిస్తున్నారు. గంపల్లోకి కుమ్మరించే (దావ గుత్తుల్ని పర్యవేషణ చేస్తున్నట్టు నటిస్తూ జీసస్‌ ఎడా. పెడా పళ్ళు మేశాడు. ఆసలే ఆతని పొట్టి ఓ పెద్ద గ్యాస్‌ బావి. దానికి తోడు లోపలికి తోసిన (దాక పళ్ళ పులిసిపోయి ఒంట్లో (ప్రతి రంధ్రం నుంచి ఆపాన వాయువు రక రకాల చప్పళ్ళతో బయటికౌస్తున్న ట్జుగా ఉంది.

ఎవరికి వాళ్ళు తలొక పనిలో మునిగి వున్న సమయం కని పెట్టి బ్యుతో నెమ్మ దిగా తర్మడి పక్కకి చేరాడు.

“నువ్వంటే నా కున్నంత [పేమ పానీకి జీసస్‌కి లేదు నాన్నా! అతి స్వల్బ విషయాల్ని గురించి నువ్వు నా ఇంట్లోంచి వెళ్ళిపోవటం నన్నింకా బాధ పెడుతూనే వుంది” అన్నాడు బ్యుతో.

తప్పంతా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మీద తోసేశాడు.

“*నూడ్లు, నాన్నా! నువ్వు మళ్ళీ నా ఇంటికొచ్చి ఎంయదకుండ గూడదు? నీ అంతట నువ్వే బాగా ఆలోచించుకో.”

పూవాన్‌ తెలివిగా మౌనం వహించాడు. బ్యుతో తప్పకుండా ఈ (ప్రతిపాదన చేస్తాడని ఆయన ముందే వూపాంచాడు. బౌననీ, కాదనీ మ్మాతం అనలేదు.

“నే చెప్పింవ్‌ సబబుగా లేదూ? ఆ పోరంటోకు జీసస్‌ తో నువ్వు వేగలేవు, వాడు ఎప్పడో ఒకరోజు అమాంతం నీ గొంతు క త్రిరించేస్తాడు. నేన్నీకు చక్కగా తిండి, వసతి సమకూరుస్తాను; నీ కివ్వాల్సిన భృతీ నాగా లేకుండా ముట్రజెపా.”

*ఎనలాయన ఆశ్చర్యంతో రెప్పలల్దార్చాడు, ఆయినా బయట పడలేదు. బ్యుతో ఇంయా పందెం పెంచాడు.

“కాఫీ పొగాకు, అప్పుడప్పుడు చుక్కా వగ్లేరా. చిల్లర మళల్లర విలాసాలకి సంబంధించి నీకేలోటూ రానియ్యను.”

అంతకన్నా ఇంకేం కావాలి? కాని ముసలాయనకి అదురు పుట్టింది. జీసన్‌ కొంపలోనూ పరిస్థితి సజావుగా లేదు. బ్యుతో దగ్గరకే తిరిగి వెళ్ళిపోతేనో! అక్కడా మీ ఆ వెధవ గోల మొదల్దె తేనో!

“చూద్దాం” అనేసి ముసలాయన లేచాడు.

చీకటి పడే దాకా (దావ కోత సాగింది. పీపాలు వేసుకుని ఐబ్ళు అవిరామంగా తిరిగాయి. చివరికి అందరూ ఇళ్ళకు మళ్లారు. దెల్‌ఓమ్‌ దంపతులు అందరికన్నా ముందు నడిచారు. వాళ్ళ వెనక ల్యగాంద్‌ సాగారింది. గ్యురాల్ని నిలబెట్టిన చోటికి ఇలారియోం బండి లాక్కొచ్చాడు. మా[కోం, లాంగెన్య్‌లు పాత పగలు మర్చిపోయి చెట్టపట్టాలు వేసుకుని నడిబారు. ఆ వెనక బ్యుతో, పూవాన్‌, జీసన్‌లు సాగారు,

మరుసటి వారం కొత్త వైను తయారైన సందర్భంలో బ్యుతో అన్నని, తంిని, ఇంకా నలుగురయిదుగురు ఆలిథుల్ని విందుకు పిలిచాడు. ఆ రోజే ఫూవనన్‌కి

భూమి శై ఏదో అనుమానం తోచి చిక్కుడు గింజల ముంతలోంచి తన కాగితాల కట్ట బైటికి రీసి చొక్కా అడుగున దాచేసుకున్నాడు. పెద్ద కొడుకు, మనవరాలు వాటిని సంగహించే [యత్నంలో ఉన్నట్టు కనిపెట్టి ఆ పని చేశాడు.

విందు ఏర్పాటైన రోజు పౌర్ణమి. పిండారటోసినట్లు వెన్నెల కాస్తోంది. కొత వైను అద్భుతంగా ఉంది. వూవాన్‌ మాంచి మజాలో ఉన్నాడు, మళ్ళీ చిన్న కొడుకు ఇంటికే వచ్చి వుంటేనే బావుంటుందేమో అని ఆలోచించాడు. లోపలి జేబులు తడివి కాగిఠాలు భదంగా ఉన్నాయో లేదో చూసుకున్నాడు, మస్తుగా తాగి, తిని ఆ రాతి ముసలాయన పెద్ద కొడుకు కోటకే చేరాడు. అయికే ఆ ర్మాతి మనవరాలు _శూయ్‌ తన పంట్లాం జేబులు, చొక్కా జేబులు, ఆఖరికి తన బూటు సైతం వెతుకులాట్టం చూసి ఆయన గాభరా పడిపోయాడు. చిక్కుడు గింజల ముంతలోంచి ముల్లె కాస్తా పరారై పోయిందని ఆ అబ్బా కూతుళ్ళ కనిపెట్టారు,

కళ్ళల్లో వత్తులు వేసుకుని మనవరాలు ఇల్లంతా తెగవెతికే దృళ్యం చూశాక ముసలాయనకి కళ్ళు మూతపడలేదు, మెదడంతా ఆలజడ్‌ నిండిపోయింది. మంచం దిగి వెళ్ళి కిటికీ తలుపు తెరచాడు. ఊరు పాల వెన్నెట్లో జలకాలాడోంది. గాల్లో (దాషసవ వాసన తేలోంది. ఇప్పుడు తనేం చెయ్యాలి? ఎక్కడికి పోవాలి? తన కాగికాల్ని షణం యేమర్చి ఉండకూడదు! తన చర్మంలో కువ్రేసుకోవాలి! వైను వాసన్లో కలిసిపోయిన చల్పని గాలి మొహానికి కొట్టింది. తన నిధిని పెద్ద కొడుకూ కాజెయ్యవచ్చు; లేదా చిన్న కొడుకూ కొస్టేయవచ్చు. ఏమైనా గానీ, తనిప్పుడు ఈ కోటలోనే ఉండిపోవటం ఉత్తమం ! ఏం జరుగుతుందో వేచి చూడ్డం మేలు! వయో భారంతో ఒరుగ్లై పోయిన ఆయన శరీరంలో ఆ ఆలోచనతో కంపరం పుట్టింది.

29

నెలలు దొర్హి పోయాయి. చలి కాలం వచ్చింది, వెళ్ళింది. వసంతం (పవేశించింది. రోజులు, మాసాలు దొర్హిపోతున్నాయేగాని రోన్య్‌ గామంలో ఏ మార్పు లేదు, ఆంతూ- దరీలేని అనంత [శ్రమతో విలపించే ఈ విషాద భరిత జీవితంలో ఏదైనా సంభవీంచా లంటే ఏళ్ళా పూట్లూ పట్టాలి జూలై లో, రోళ్ళు పగిలే మండు. వేసవి ఎండల్లో, స్తబ్దత ఆవహించిన రోన్య్‌ [గౌమంలో రాబోయే ఎన్నికలు గొప్ప సంచలనం కలిగించాయి. ఈ తూరి, అంతర్గతంగా ఓ అతిముఖ్యమైన సమస్యకి ఎసరొచ్చి పడింది. (సచారం చేసుకోడానికి రాబోయే అభ్యర్థుల కోసం నిరీక్షస్తూనే జనం ఆ సమస్యని తమలో తాము చర్చించుకుంటున్నారు.

179 భూమి

షాతోదంలో ఫ్యాక్టరీ పెట్టిన రోష్‌ ఫోంతెన్‌ ఆదివారం నాడు రోన్‌ (గౌమాన్ని సందర్శించబోతున్నాడు. సరిగ్గా ఆ రోజే బ్యుతో ఇంట్లో లిజా్యఫాంస్వాణ్‌ ల మధ్య భయంకరమైన తగాదా రగిలింది, నిన్న మొన్నటిదాకా ఆ అప్పా చెల్లెళ్ళ మధ్య తెగి పోయేదాకా వచ్చి ఆగిపోయిన బంధం ఈ సారి స్వల్ప కారణాన్ని పురస్కరించుకుని శాశ్వతంగా తెగిపోయింది.

ఆదివారం ఉదయం (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆవుల్ని ఇంటికి తోలుకొస్తూ దార్లో జాన్‌ కని పించగానే రెండు నిముషాలాగి ఆతన్తో ముచ్చట్లాడింది. సరిగ్గా ఇంటెదురుగా అది జర గటంతో లిజా కంఓఐడింది. చెల్లెల ఇంట్లోకి రాగానే లిజా గయ్‌/మని నోరు చేసుకుంది.

“నీ మగ స్నేహితుల్లో ముచ్చట్టాడ్డానికి నా కిటికీ కిందే చోటు కావాల్సొచ్చిందా! వేరే ఎక్కడికైనా పోయి ఏడ్చుకో.*

బ్యుతో కొంకి క తికి సదునుపెడుతూ విని వూరుకున్నాడు.

“యేవి;టీ! నా మగాళ్ళి ? వాళ్ళంతా ఈ లోపటే తచ్చాడ్తూ వుంటారని నీకు తెలుసుగా! వాళ్ళల్లో ఒకడు, నేను పూ అంటే బాలు, ఈ కిటికీ కిందే ఎందుకు, సరాసరి నీ పక్కలోనే వేసుకుని వుండే వాడే లేకిదానా!” అని [ఫాంస్వాజ్‌ తిప్పి కొట్టండి.

బ్యుతోని ఉద్దేశించి చెల్లెలు ఎత్తి పొడిచే సరికి లిజా కొశికావకారం ఎత్రింది. చెల్లెల్ని తనింట్లోంచి తరిమేస్తేనే గాని తనకక్కడ సుఖ కాంతులుండవనే ఆలోచన అమె మనస్సులో చాలా కాలంగా పీఠం వేసుకుని ఉంది. ఆస్తి రెండు ముక్కలైనా సరే అది తనింట్లో ఉండ గూడదనే పట్టుదల ఆమెలో లిష్టవేసీంది.

“ఒసేయ్‌, రండా! నువ్వు కాదటే అతణ్ని రెచ్చగొడతా వుంది! అస్తమానం సీతాకోకచిలక లాగా అతని చుట్టూ నువ్వు తిరక్కపోతే, ఆతను నీ ముడ్డెనకాలే తిరుగు రొడా?” అనరిచింది లిజా.

ఈ పచ్చి నింద వినే సరికి [ఫాంస్వాజ్‌ మొహం వెలవెల పోయింది. లోపల కోపం బుసలు కొడుతున్నా, పెకి శాంతంగా జవాబిచ్చింది.

“*ఇంకొక్క- పదిహేను రోజులు ఓపికపట్టు. నాకు ఇరవై ఒకటొస్తుంది. అప్పుడు నా అంతట నేనే క్షణం అలస్యం చెయ్యకుండా వెళ్ళిపోతా.”

“టహో ఆదా సంగతి! మా బాప కిందికి నీళ్ళు తేవటానికి అన్నీ సిద్ధం చేసి 'పెట్టుకున్నావన్న మాట! ఒసేయ్‌, రండా! అప్పటి చాకా ఎందుకే! తక్షణం వెళ్ళిపో. వెళివా లేదా! .”

“నరే . మ్మాకోంకి తన దుకాణంలో ఒక మనిషి అవసరం ఉందన్నాడు. ఇప్పుడే వెళ్ళిపోతున్నా.”

(ఫాంస్వాజ్‌ చక చకా బైటికి నడిచింది. ఆ ఇద్దరి మధ్యా అంత కన్నా మించి మరేం జరగలేదు. బ్యుతో కొంకి కత్తి అవతల విసిరేస్కి ఎప్పట్టానే ఇడ్డరి మధ్యా

ఖకూమి కేల సయోధ్య కుదర్చటానికి పరుగెత్తుకొచ్చాడు గాని, అప్పటికే సమయం మించిపోయింది. అతను చెయ్యగలిగిందల్లా పెళ్ళాం ముక్కు మీద ఒక్క గుద్దు గుద్దటమే. తను ఎన్నాళ్ళ ఐట్టో భయపడిందీ, ఆ ఇద్దరి మధ్యా జరగకూడనిది ఆపాలని [ప్రయత్నించిందీ జరిగి పోయింది! తన గుప్పెట్లోంచీ సమస్తం - ఆ పిల్ల, దాని ఆస్తి జారిపోవటం కళ్ళముందు ఆడింది.

“ఆ మ్మాకోం దుకాణానికి నేనే తరవాత పోతాను, అడి చచ్చినట్టు తిరిగొచ్చిందా వచ్చింది. లేదా, దాని నడ్డి మీద నా బూటు కాలేసి తోసుకుంటాన్తైనా లాక్కొంస్తా! ...* అని రంకెలేశాడు బ్యుతో,

ఆ ఆదివారం మ్మాకోం దుకాణంలో, పానశాల్లో మవో హడావుడిగా ఉంది. పార్టమెంటుకు పోటీ చేస్తున్న అధికార అభ్యర్థి రోష్‌ ఫోంతెన్‌ తన [పదారం కోసం రోన్‌ (గామానికి విచ్చేస్తన్న సందర్భంలో మ్మాకోం గృవోాన్ని పావనం చెయ్యటోతు న్నాడు. అంచేత అతనికి బట్టిలూడి పోతున్నాయ్‌.

కిందటి సారి ఎన్నికైన షెద్వీయ్‌ మీద మ్మాకోం వర్గీయులకీతూరి త్మీవమైన అసంతృప్తి పుట్టింది. ఒకటి- ఆయనకి పాలక పతం మద్దతు వూడిపోయింది; రెండు- ఆ ముసలి రసీక శివామణి ఓ పార్లమెంటు ఉద్యోగి పడుచు పెళ్ళాం మీద మోజుపడి, అమెతో (గంథం నడిపి చ్మకవర్తిగారి సభకి తల వంపులు తెచ్బాడని పూరూంనాడూ ఆఅల్సరై పోయింది. కిందటి సారి ఆయనతో పోటీ చేసి ఓడిపోయిన రోష్‌ ఫోంతెన్‌ స్వేచ్భా వాణిజ్యం మీద ఓ కరష్మతం రాసి చృకవర్తి దృష్టిలో పడ్డాడు. పైగా ఇటీవల ఆయన ఫ్యాక్టరీని ఓ (ప్రముఖ మంతిగారు సందర్శించి కితాబులిచ్చాడు. జిల్లా అధి కారులు ఆయనకే తమ మద్దతు (పకటించారు. వీటితో పరిస్థితి తారుమారైై షెద్వీయ్‌ అనధికార అభ్యర్థిగా నిలబడాల్సి వచ్చింది.

మేయర్‌ అలెగ్గీ ఊర్జ్‌ కేం వెనకటీలాగా ఇప్పుడూ షెద్వీయ్‌నే బలపరుస్తున్నాడు. జిల్ళా అధికార వర్గం ఏ ఒత్తిడులైనా చెయ్యనీ-తను మ్మాతం వూసరవిల్లి మోస్తరు రంగులు మార్చేది లేదని నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. విదేశాలనుంచి దిగుమతయ్యే ధాన్యం మీద సుంకాలు విధించి దేశి ఉత్పత్తులకి మద్దతు ధరలు కావాలనే అభ్యర్థి షెద్వీయ్‌. (నెంచి రైతులు ఏ గంగలోనై నా కలవనీం స్వేచ్భా వాణిజ్యానికి వై కొస అభ్యర్థి రోష్‌ ఫోంతెన్‌. కాబట్టీ అలెగ్గీ వూర్చ్‌ కేం (ప్రయోజనాల 'షెద్వీయతో ముడిపడి ఉన్నాయి. 1వత్యేకంగా, వ్యవసాయ రంగంలో ఈనాడు వ్యాపించి వున్న త్మీవ మాంద్యంలో షెద్వీయ్‌ అభ్యర్థిత్వాన్ని బలపర్చవలసిన అవసరం తనకుందని మేయరు మనస్సూ ర్రిగా నమ్మాడు. కొద్ది కాలం బట్టి-జాక్‌ లిన్‌ ఆగడాలతో తలనొప్పి ఎక్కువయ్యి, ఫారంకీ సంబంధించిన సమస్యలో వూపిరాడకా అతను మేయరు బాధ్యతల్ని కూడా నూ[కోంకి అస్పజెప్పాడు. మా[కోం తనే యీసారి మేయరు పదవిలో వెలిగిపోవాలని అలెర్జీ వూర్జ్‌కేంకి వ్యతిరేకంగా ఒక వర్గాన్ని కూడగట్టి నాయకత్వం వహించాడు. ఈ తెర వెనక రాజకీయాల గోల తెలీని మేయరు రానున్న ఎన్నికల దృష్ట్యా కౌన్సిల్‌ని సమావేశ

క్షే 4 భూమీ పర్చి అధ్యష్షత వహించినప్పుడు ఎదురైన తిరుగుబాటు దోరణి, శతుత్వం చూసి నివ్వెరపోయాడు.

కౌన్సిలు మెంబర్లు యావన్మంది ఇప్పుడు మ్మాకోం చంక కిందికి దూరారు. అతను (పస్తుతం రోష్‌ ఫోండెన్‌ మద్దతు దారు గనక కౌన్సిల్‌ మొ భ్రం ఆయన్నే ఐలపరుసోంది. ఆదీ గాక, కొత్తగా వేసిన రోడ్డుకి సంబంధించి భూమి పరిహారానికి గాను ఐడ్జెటులో మంజూరైన మొత్తం డబ్బులో మేయరుగారే సగం కొస్టేశాడని మ్మాకోం ఓ కట్టు కథ అల్లి బోలెడు (ప్రచారం చేయించాడు లాంగెన్య్‌ తప్ప కౌన్సిల్‌ సభ్యులు యావన్మంది ఒక పక్షం, మేయరు ఏకాకిగా వేరే పక్షం ఆయ్యారు.

పదిహేను రోజుల (కితం మా(కోం షాతోదం దాకా (ప్రయాణం చేసి రోష్‌ఫోంతెన్‌ పాదాల మీద వాలిపోయి, “అయ్యా! తమరు మా రోన్య్‌ [గామానికి [పబారం నిమిత్తం వచ్చినప్పుడు నా గృహానికే పావనం చెయ్యాలో అని వేడుకున్నాడు, “అలాగే. అని ఆయన శల విచ్చాడు, మరి, ఈ రోజు మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకి కాబోయే యంపీ గారు ఆతని దుకాణానికి, పానశాలకి రాబోతున్నారు గనక లంచిపూ రిచేసినప్పట్నుంచి లోపలికి-ఐబయటకి, బయటికి-లోపలికి వూపిరాడకుండా తిరుగుతున్నాడు. దెల్‌ ఓమ్‌ వగైరా కౌన్సిలు మెంబర్లు యావన్మంది ముందుగానే హాజరై పానళాల్లో కూర్చుని వైను సేవిసూ కాలక్షేపం చేస్తున్నారు. ముసలాయన ఫూవాన్‌కూడా వీజరయ్యాడు. కానిస్టేబులు బేక్యూ సరేసరి. ఐడి పంతులు లొకే ప్యతికలో తల దూర్చాడు, అతనికి మద్య, ధూమ పానాది దురలవాట్లు లేవు! ఇకపోతే జీసన్‌. కీస్తు, అతని పోరంబోకు కార్మిక మ్మిళుడు కానన్‌ |బాందీ బుడ్డి ముందు. పెట్టుకుని ఎదురు బొదురుగా కూర్చు న్నారు. ఈ ఇద్దర్మీ చూడగానే మా(కోం చెడ్డ ఇబ్బంది పడిపోయాడు. ఏదో ఒక సాకు చెప్పి ఆ ఇద్దర్నీ బైటికి పంపిద్దామని ఎత్తు వేశాడు గాని వాళ్ళు ఏ గొడవా చెయ్యకుండా బుద్ధి మంతుల్లా కూర్చుని బుడ్గి కొడుతున్నారు. మధ్యాహ్నం మూడయింది. కాబోయే యంపీగారు అయిపు లేడు.

మాకోంకి నరాల బలహీనత కమ్ముకొచ్చి వాడావుడిగా లోపలికి పరిగెత్రి, “*యేమేవ్‌ 1 బోర్డ్‌ సారాయి సీసాలు బయటికి తీళావా లేదా 1 మన అతిథి గారు రాగానే వారి ముందు పెట్టాలి" అని శేకేశాడు.

“మర్చేపోయాను. నా మతి మండ!” అని భార్యామణి నాలిక కరుచుకునే సరికి మ్మాకోం స్వయంగా నేల మాశిగలోకి నడిచి రెండు చేతుల్లో సీసాలు పట్టుకుని బయటికి తెస్తున్నాడు,

అప్పుడే రోష్‌ ఫోంతెన్‌ వావానం మాకోం దుకాణం ముందు ఆగింది, వాహనం దిగిన అభ్యర్థి గారికి దుకాణం బయట మనిషి కనిపించలేదు. తనకి స్వాగతం చెప్పటానికి మ్మాకోం గాన్కీ ఇంకొ మరవరూ గానీ కనపడక పోయే సరికి ఆయన అవాక గ్రాయిపోయి, గొప్ప అవమానం జరిగినట్టు వాధపడిపోయాడ.. లోపలికి వెళ్తిలా వద్దా ఆని సంళ యిస్తున్న తరుణంలో రెండు చేతుల్లో బోర్డ్‌ (దాక్షసారాయి సీసాలు పట్టికుని మాకోం

భూమి 175 (వత్యక్షమయ్యాడు. రోష్‌ ఫోంతెన్‌ని చూడ్డం తోటే మ్మాకోం మవి కంగారు వడి పోయి, చేతుల్లో సీసాల్ని వొదిలించుకోవటం ఎలానో తెలీక ఇంకొ కళవళ పడిపోయాడు.

“ఎంత దురదృష్టం సార్‌! రెండుగంటల్నించి తమకోనం ఎదురు చూస్తూ గుమ్మం దగ్గర పాతుకుపోయాను. ఓక్క- నిమిషం స్టోరు గదిలోకి వెళ్లానో లేదో తమరొచ్చారు, తమరొజ్ళీ సరికి ఎదురుగా నేను లేక పోవటం. ..నా దురదృష్టం! .సార్‌! యంపీ గారూ! ఒక్క గ్లాసు సేవిస్తారా ? ..* తడబడిపోతూ నసిగాడు మ్మాకోం,

ఆయన ఇంకా అభ్యర్థే గాని యంపీ కాడు! అయినా ఆ దీనుడు కంగారులో అలా తడబడి పోయే సరికి ఆయన నిజంగా కరిగిపోయి వుండాల్సింది. కాని చిరాకువడ్డాడు. ఆయనకి నిండా 88 లేవు. పొడుగ్గా ఉన్నాడు. ఆడంబరంగా కాతుండా సందర్భోచితంగా దుస్తులు వేసుకున్నాడు, అంతా వాగానే ఉందీ గాని ఆయన వ్యవపవరించిన కలి పెడ సరంగా ఉంది. ఆయన మాటలో అధికారం కొద్దొచ్చినట్టు కనిపించింది తన కింద పని చేసే 1200 మంది కార్మికుల్ని ఆబ్ఞాపించి వాళ్ళచేత అడుగులకు మడుగులౌ త్రించుకునే దర్పం, దాష్టీకం ఆయన్లో అణువణువునా తొంగి చూసింది. ఈ రైతు గాడిదల్ని శొరడాల్లో చెన్దూలొలిచి తన కిష్టమైన చోటికి తోలుకెళ్చాలని మనస్సులో నిశ్చయించు కున్నట్టుగా కొనవచ్చాడు.

కొలీనా, బెరాలు హడావుడిగా ముందుకు పరుగెత్తుకొచ్చారు. ఉబ్బిన కనురెప్పల కింద బెర్తా మెరిసే కళ్ళు తకుక్కుమన్నాయి. రోష్‌ ఫోంతెన్‌ ఒకే ఒక్క చూపుతో ఆమె తూకం వేశాడు. ఆయన లోపలికి ఆడుగుపెట్టాడే గాని కూర్చోడానికి నిరా కరించాడు.

“వీరంతా కౌన్సిలుకు సంబంధించిన మన మ్మితులు. ఈమ పరిచయ భాగ్యం కలిగినందుకు వాళ్ళు బాలా సంతోషస్తున్నారో అంటూ మ్మాకోం కౌన్సిల్‌ మెంబర్లని పరిచయం చేశాడు.

దెల్‌ఓమ్‌ వగ్రెరాలంకా వినయంగా లేచి నిలబడ్డారు. ఆయన క్లుప్తంగా ఎన్నికల (ప్రసంగం చేశాడు, అందరూ నిశ్శబ్దంగా ఆయన చెప్పేది వింటున్నారు. [క్రిందటి తూరి నిలబడ్డ అభ్యర్థి అభ్మిపాయాలకు, సిద్ధాంతాలకు విరుద్ధ ంగా తను (పతివాదించిన అభ్మిపా యాలు చ(కవర్రిగారి మన్ననకు ఎలా ప్యాతమైందీ ఆయన తన (ప్రసంగంలో ముక్త సరిగా వివరించాడు ఆఅ తరువాత-రోడ్డు, రైళ్ళు, కాలవలు తెప్పిస్తానని భారీ వాగ్దానాలు చేశాడు. శతాబ్దాలుగా దప్పికతో ఎండిపోతున్న లటోన్‌ మైదానానికి కాలవ తెప్పిస్తా నన్నాడు. రైతులంతా ఆయనకేసి నోళ్ళు వెళ్ళ బెట్టి నివ్వెరపోయి చూశారు. ఏవింటీ మవోనుభావుడు అంటున్నది? తమ ఫొలాలకీ కొలవా?

(ప్రసంగం షుగించబోటూ ఆయన ఒక హెచ్చరిక కూడా దేశాడు “ఎవరైరే తమ ఓటుని స్మకమంగా వినియి గించరో, వాళ్ళు (పళుత్వ అగహానికి గురవుతారు. వాళ్ళని నాఖళనం చేసే వినాశళర వాతావరణం నెలకొంటుంది.”

[శ్రోతలు మొహ మొవిలు చూసుకున్నారు. ఆమ్మో! వీశ్ని కాదంటే. వీపులు

176 భూమి సాపు కాగలవు!

[పసంగం పూరి కాగానే రోష్‌ ఫోంతెన్‌ గుమ్మం వేపు నడిచాడు. మ్యాకోం దీన స్వరంతో “సార్‌! మా పానీయం స్వీకరించి మమ్మల్ని ఆనందింప చెయ్యకుండా వెళ్ళి పోవటం భావ్యమా ?” అని ఆకందన చేశాడు.

“థాంక్స్‌. ఇప్పటికే నాకు చాలా లేటయింది. నేనింకా అనేక చోట్టు తిరగాలి.”

ఆయన గబ గబా బయటికి నడిచి వాహనంలో శెక్కి. కూర్చున్నాడు. చెర్నకోల ఛర్‌ మని వినిపించే సరికి తల బయటికి పెట్టాడు. అలెగ్టీ ఊర్జ్‌కేం ఐండి పక్కన ఆగింది,

“టట! మీరా! అప్పుడే మీ (పభార కార్యకమం మొదలైందని నాకు తెలవనైనా తెలవదే!” అన్నాడు అలెగ్లీ ఊర్ట్‌కేం.

“మీరు నన్ను వ్యతిరేకిసున్నారు గదా!” అనడిగాడు రోష్‌ ఫోంతెన్‌,

“ఎవ్వర్నీ నేను వ్యతిరేకించటం లేదు. నా (ప్రయోజనాలే నావి నా [ప్రయోజ నాల్ని కాపాడే మనిషే నా మనిషి. గోధుమ ధర నలలై ఆరుకి పడిపోయింది. అది పండించటానికయ్యే అర్భ్చు కూడా అంత అవుతున్నది. మరిక యీ వ్యవసాయం దేసి యేం లాభం? పనీ, పాటూ కట్టి పెట్టి (ప్రాణాలు తీసుకోవాల్సి రావచ్చు" అన్నాడు అలెగ్డీ,

అ మాటతో రోష్‌ ఫోంతెన్‌కి ఆవేశం వచ్చింది. “మీకు మద్దతు ధర కావాలి. జౌనా + బయటి నుంచి దిగుమతయ్యే ధాన్యం మీద అదనపు సుంకాలు వెయ్యాలి! అప్పుడు [ఫెంచి ధాన్యానికి రెట్టింపు ధర గిడుతుంది. అదేగా మీరు కోరేది? అంటే (ఫాొన్సులో కరువు తాండవమాడాలి; రొట్టి ధర (ఫాంకు అవ్వాలి; వీదజనం ఆకలితో మాడిచావాలి, అదేగా మీరు కోరేడి! మీరు ఆభ్యుదయవాది కదా- అటువంటి భయంకర పరిస్థితులు రొవాలని కోరటానికి మీకెన్ని దమ్ములుండాలి?”.

“అభ్యుదయ వాది, ఆఅభ్యుదయవాది!! నిజమే, నేను అభ్యుదయ వాదినే. ఇదేనా కొంప ఆర్బేస్తున్నది. ఇకముందు ఈ ఆలంకారం భరించే స్థోమత కూడా ఉండదు. యంత్రాల, రసాయనిక ఎరువులు, ఆధునిక పద్ధతులు-అన్నీ (బహ్మాండంగానే ఉన్నాయ్‌. కాని, ఒక్క అనర్థం ఉంది, శుద్ధ హేతువాదం పేరుతో ఆవి మిమ్మల్ని ఆధఃపాతాళానికీ తొక్కుతాయి” అన్నాడు అలెగ్జీ ఎద్దేవగా,

“అలా ఎందుకు జరుగుతుందంటే మీకు సహనం లేడు. శాస్త్ర విజ్ఞానం అప్పటి కప్పుడు ఎకాయెకిని మీ సమస్యలన్నిటికీ సమాధానాలు సమకూర్చి పెట్టాలని మీరు ఆశిస్తారు. విజ్ఞానానికి తప్పని సరిగా కావాల్సిన [పయెగ దళలోనే మీరు నిరుత్సాహ పడిపోతారు. ఆఖరికి, వాస్తవంగా రుజువైన దాన్నికూడా సందేపాంచే స్థాయికి దిగజారి పోయి [_ప్యకియ మొత్తాన్నే నిరాకరస్తారు!”

“కావచ్చు, అంటే, నేను ఇంత కాలమూ చేస్తున్నదంతా (పయోగ పరీక్షే ఆంటారు! బౌనా? పోనీండింనా కృషికి పాఠరీతోషికంగా ఒక మెడల్‌ పారెయ్యనీండి. వా తరవాత, ఇంకా ఇతర వెరి సన్నాసులు నేం చేసిన పనే కొనసాగిసారు!” అంటూ

ళూమి [77 తను వేసిన జోకుకి తనే పగలబడి నవ్వాడు అలెగ్గీ.

"అయితే కార్మికుడు పస్తులో మాడి చావాలంటారా మీరు?

“కానే కాదు. వ్యవసాయకూలీకూడా (బతకాలంటాను.”

“నేను పన్నెండు వందల మంది పని వాళ్ళని పెట్టుకున్నాను. దివాళా తియ్య కుండా వాళ్ళకి కూలి పెంచలేను. మీరు కోరినట్టు గోధుమ ధర పెరిగితే కార్మికులు ఈగల్లాగా రాలిపోతారు”

“న్సరి నా సంగతో? నేను మాతం కూలీల్ని పెట్టుకోటం లేచూ! గోధుమకి ఇప్పుడున్న ధరే వుంటే మేం పొట్ట కట్టుకోవాలి. మిగతా బీదా విక్కి జనం గోతుల్లో పూడి పోతారు. ఈ పల్లె పట్టులన్నీ ఆ గోతుల్తో నిండి పోతాయి"

అలెగ్జీ నవ్వుతూ ఇంకా ఒకటి రెండు చురకలు అంటించాడు,

“ప్రతివాడూ ఎవడి హాబీ గ్యురం మీద వాడు స్వారీ చేస్తాడు. చౌక రొట్టె దొర కాలని మీరంటే, ఇక్కడ న్యవసాయం చంకనాకి పోతుంది మా ధాన్యానికి మంచి కేటొచ్చి రొట్టై ధర పెరిగితే మీ పర్మిళమలు మూసేసుకోవలసి రావచ్చు. మీకు లేఐరు ఖర్చు పెరుగుతుంది; వస్తువుల ధరలూ పెరుగుత్రై. మేం నిత్యం వాడుకునే బట్టలు, పని ముట్టు.-సమస్తం పెరుగుతై. మనందరం ఎటువంటి జటిలమైన చిక్కుముడిలో చిక్కుకు పోయాం!”

ఒకరు పెద్ద రై తు-మరొకరు పర్మిశమ యజమాని; ఒకరు ధాన్యానికి మద్దతు ధర కావాలని పోరాడేవాడు-మరొకరు స్వేచ్భా వాణిజ్యవాది - ఇద్దరూ భిన్నధృవాలు, అటువంటి ఆ ఇద్దరూ ఒకరి మొహంలోకి ఒకరు తేరిపార చూసుకున్నారు. మోతుబరి ఆసామి అలిగ్గీ స్నేవా పూర్వక పరిహాస భావంతోను, పర్మిశమ యజమాని రోష్‌ ఫోంతెన్‌ నిర్మొగమాటమైన ఐండ పగతోను పరస్పరం తేరి పారజూసుకున్నారు. ఇదే సమశాలీన సంఘర్షణ, అసలు సిసల్తై న ఆర్థిక పోరాటం; మనుగడ కోసం సిద్ధమైన రణ రంగం.

“జార్మికుల్ని పోషించమని ర్రై తుని నిర్బంధిస్తాం- అన్నాడు రోష్‌ ఫోంతెన్‌ రోషంగా.

“=మొెదట రైతుకి తింటానికి తిండి వుందో లేదో చూసుకోవాల్సిన బాధ్యతమీదిొ అని తిస్పి కొట్టాడు అలెగ్టీ ఊర్డ్‌ కేం.

“పోనీయ్‌ ...* అనరిబాడు రోష్‌ ఫోంతెన్‌ తన్మడయినరు వేపు తిరిగి.

ఆలెడ్డీ హఊర్ట్‌కేం ఐండి దిగాడు.

కౌన్సిలర్లు యావన్మంది ఆ రసవత్తర చర్చ రెండు చెవులూ పెట్టుకుని ళద్దగా అలకించినందుకు మ్యాక్రోం తెగ చికాకుపడ్డాడు. ఎదురు దుకాణంలో గిన గీసే గడ్డం ఆపేసి గుమ్మానికి అతుక్కు పోయిన లాంగెన్య్‌ ఆ దృశ్యం, ఆ వాగ్వివాదం నంపూర్ణంగా కన్నాడు, విన్నాడు. ఎకసక్కెంగా పకపకలాడుతూ, చుట్టు పక్కల వాళ్ళందరికీ స్పషంగా వినిపించేటట్టు ఒక ముతక ఉొకు వదిలాడ: “నా ముడిని నాలిక

178 భూమి పెట్టి నా; అనక థాంక్సు చెప్పు”

ఐండి దిగిన అలెగ్టీ సరాసరి మ్మాకోం పానళాలలోకి నడిచి, ఓ గ్లాసు వైన్‌ పుచ్చుకున్నాడు. జీన్‌ గ్మురాన్ని కష్టేసి, ఐండి ఒక పక్కకి లాగి లోపలికి వచ్చాడు, వె జోళ్ళు వగైరా చిల్లర మల్లర దుస్తులమ్మే సెషన్లో పని చేస్తున్న (ఫాంస్వాజ్‌ జాన్‌కి సైగ చేసి లోపలికి పిలిచింది. అంత మంది ముందు ఆమెని కలిసి ముచ్చట్టాడుతూ నలుగురి కళ్ళల్లో పడ్డానికి కాస్త జంకి, ఆమెతో ముక్తసరిగా రెండు మాటలు మాట్లాడి జాన్‌ పొనశాలలోకి తిరిగి వచ్చి నిశ్శబ్దంగా కూర్చుండి పోయాడు,

“మీరంతా ఆ క్ముర కుంకకే ఓటు వెయ్యాలని నిర్ణయించుకున్నారంటేే మీ ఎంపిక ఏ మ్మాతం సబబైంది కాదో అన్నాడు అలెగ్గీ గ్లాసు కింద పెడుతూ.

అందరూ మారు మాటాడకుండా వింటున్నారు.

“మిస్సియేద్‌ షెద్వీయ్‌ మీద మీకున్న వ్యతిరేకత ఏంటో చెప్పండి. ఎన్నో యేళ్ళ ఒట్టి ఆయన మీ (పతినిధి. ఎప్పుడూ ఆయన మీ కోసమే పని చేశాడు, [పభుత్వ మద్దశు లేదని మీరు కిందటిసారి తోటకూరలో పురుగును తీసేసినట్టు తీసేసిన మనిషిని ఇప్పుడు బుజాల మీది కెక్కించుకుని షెద్వీయ్‌ని విడిచి పెట్టి పోతున్నారు. ఇది బాగా గుర్తుపెట్టుకోండి” అన్నాడు అలెగ్డీ,

మ్మాకోం యీ వివాదంలో (ప్రత్యక్షంగా ఒక పఖన్ని కొమ్మేసుకోటం ఇష్టం లేక భార్యకి అవీ ఇవీ అందిస్తున్నట్టు నటిస్తూ తప్పుకు తిరిగాడు. రై తులు నిర్వికారంగా మొహాలు పెట్టి నిశ్శబ్దంగా విన్నారు. వాళ్ళ మనస్సుల్లో యేముందో బైటికి పొక్క నివ్వలేదు. చివరికి దెల్‌ఓమ్‌ పెదవి విప్పాడు. “ఎవరెవరు ఏంటో మరి తెలవ నప్పుడు. .” - నెమ్మదిగా గొణిగాడు.

“ఆయితే ఈ ఘనుణ్ని గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకున్నారా! మన ధాన్యానికి ఛర తప_వ కావాలనీ, విదేశాల్నుంచి ధాన్యం దిగుమతి చేసుకుని మన పంటని సర్వ గా?నం చెయ్యాలనీ ఆతను చెప్పింది మీరంతా విన్నారుగా. అయినా, ఆకాకానికి నిచ్చెన్లు వేసే ౨] వాగ్గానాల్ని ఇంకా నమ్మేటంత తెలివి తక్కువ దద్దమ్మలా మీరు! నరే, అతనికే ఓట్లు వెయ్యండి; ఆనక అతను మీ నోట్లో దుమ్ము కొట్టకపోడే నన్నడగండి”

దెలఓమ్‌ పెదాల మీద కనిపించీ, కనిపించకుండా చిరునవ్వు వెలిగింది. ఆరమర చని తన పరిమితమైన తెలివి తేటల అడుగున న్మిదాణంగా ఉన్న సూవ్మబుద్ధిని అతను కొద్ది మాల్లో (ప్రదర్శించాడు:

“ఆయన చెపే ఎదేదో ఆయన చెప్పాడు. మేం నమ్మిందేదో నమ్మాం: ఆయన గాన, మరొకరు గానీ ఎవరైతే ఏం పోయింది? యధా (ప్రకారం వ్యవహారాలు జరిగి పొరుట్టు హాసే స్థిరమైన [పభుత్వాన్ని గురించే మా ఆసక్తి అంఠా. కాబట్టీ, మేం తిప్ప డి.గు వెయ్యకూడదనుకుంటే, (పభుత్యం కోరిన (ప్రతినిధిని ఎన్నుకోటం ఒక్కటే ఉతమిమున మార్గం. షాతోదం నుంచి వచ్చిన ఈ పెద్ద మనిషి చ్యకవర్తికి స్నేహి తుడుగా మెలిగినంత కాలం మాకు యే చీకూ-చింతా లేదు.

భూమీ 179

ఆ చివరి వాక్యంతో అలెగ్దీ ఊర్జ్‌ కేం చిత్తయి పోయాడు. కిందటి దఫా షెద్వీయ్‌ చ(కవర్తికి సన్నిహితుడు! ఆ౦ భగవంతుడా! ఇదొక బానిస తండా ! తమ ముక్కు గుద్దుతూ, ముద్ద నోట్లో పడేసే యజమానులు, [పళువులు అంటే వీళ్ళు పడి చస్తారు! రోజూ ముద్ద నోట్లోకి పోతుందా ఆని తప్ప వేరే యేదీ కననొల్సని, విననాల్లని ఈ బానిస సంతతి నర నరాల్లో వీళ్ళ ఆత్మ హైన్యం, స్వార్థం ఇంకా (ప్రవహిస్తూనే ఉన్నాయ్‌!

“సరే. ఈ రోష్‌ ఫోంతెన్‌ ఎన్నికైన రోజే నేను మేయరుగా నా రాజీనామా ఇచ్చేస్తానని ఇప్పుడు మీ అందరి ముందు (ప్రమాణం చేసున్నాను వెధన పదవి పోతే ఎంత ! ఏ ఎండకా గొడుగు పట్రే నీ9 మాలినవాణ్ని కొనని గుర్తు పెట్టుకోండి. అఆ దిక్కుమాలిన రిపబ్లికన్లు అధికారంలో కొచ్చినా, మీరు వాళ్ళకీ చేతులు నలుపుఠారు '*

మా(కోం కళ్లు తళ తళ మెరికాయి. మేయరు పదవికి రాజీనామా చేస్తానని తనే వై టపెట్టాడు! దీంతో తన గొయ్యి తనే తవ్వుకున్నాడు! మ్మూకోం చంకలు కొట్టు కున్నాడు. మిస్సియేద్‌ షెద్వీయ్‌కి వ్యతిరేకంగా యీ జిల్లా మొత్తం ఓటు చెయ్యడానికీ మేయరు వేసుకున్న యీ ఒక్క- ఒట్టూ బాలు!

అప్పటి దాకా అందరూ మర్చిపోయిన జీసన్‌ తన కార్మిక మితుడితో కలిసి పెద్ద పెట్టున పగలబడి నవ్వే సరికి అందరి దష్షి అటువేపు మళ్ళింది. బల్లి మీద మోచేతులానించి, రెండు చేతుల మధ్య గడ్డం కఠిపించి అక్కడ చేరిన రైతుల మొహాల్లోకి తేరిపార జూసి, “ముండ వెధవలు ! ముండ వెధవలు 1” అని బిగ్గరగా చీదరించుకున్నాడు.

ఆతడు భీక్కారం చేసే నమయానికి, బ్యుతో లోపలికి అడుగు పెట్టాడు గుమ్మం దాటుతుండగానే అతని కళ్ళు మేజోళ్ళు సెషన్‌లో నిలబడ్డ (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మీద, గోడవార కుర్చీలో కూలబడ్డ జాన్‌ మీద పడ్డాయి. ఖేష్‌ ! (పియిడు, (పియరాలు ఇద్దరూ ఇక్కడే దొరికారు! ఇప్పుడు చూపిస్తా అందరికీ నా తడాఖా!

“ఇదుగో! ఈ ముండ మోపుల మందలో కెల్దా మేటి పిరికి పంద మా సోదరుడు వేంచేశాడు!” అనరిచాడు జీసస్‌ ఎద్దేవగా.

ఆ కంపు నోటిగాణ్ని ఎత్తి బైటికి విసిరయ్యటానికి రై తులంతా కుర్చీల్లోంచి లేబారు. సరిగ్గా సమయానికి, జీసస్‌ కార్మిక మ్మిళుడు లొర్వా ఉరఫ్‌ క్యానన్‌ లేచి బిగ్గరగా గొంతెత్తి పారిన్‌ నగరంలో సోషలిస్టు మీటింగులు జరిగే (పతి చోటా వినిపించే గర గర స్వరంలో.

అట్టయ్‌, రైతులూ! వినండి, రోడ్డు మీద మీ కౌన్సిలు ఆఫీసు తలుపు మీద తాటికాయంత అవత్షరాల్లో “ప్యారిన్‌ విప్లవ కమ్యూను నోటీసు అతికించి ఉందనుకోండి. పన్నులు మొత్తం రద్దయినట్టు, నిర్బంగ సైనిక సమీకరణ నిలిపివేయబడ్డట్టు ఆ నోటీసులో రాసి వుందనుకోండి. మట్టి పిసుక్కునే మీ మంద బుద్ధులంతా ఆప్పు డేమంటారు?”

180 భూమి ఆ మాటల కను కట్టుకు అక్కడున్న దెల్‌ ఓమ్‌, వూవాన్‌, క్లో, బేక్యూ వగైరా యావన్మంది మూర్చుపోయారు. ప్మ్యతికలో మొహం దూర్చిన ఐడి పంతులు లొకే ప్యతికని కింద పడేశాడు వెళ్ళిపోటానికి లేచి నిలబడ్డ అలెగ్టీ ఊర్జ్‌ కేం ఈపీమని కుర్చీలో కూలబడ్డాడు. [ఫ్రాంస్వాజ్‌ భరతం పట్టాలని వచ్చిన బ్యుతోకి కొక దిగిపోయింది. అందరూ ఆ చింపిరి గుడ్డల దిమ్మరికేసి, పల్లె పట్టుల గుండెల్లో రైళ్ళు పరిగె తించే ఆ బూచోని కేసి, చేతివాటంతో పొట్టి పోసుకునే ఆ గడుసుమోటు మనిషికేసి కళ్ళప్పగించి చూశారు. మునిమాపు చీకట్లలో ముచ్చులా లలోర్ట్‌రీ ఫారంలోకి చొరబడ్డ ఇత గాణ్ని కిందటి వారమే వెంటబడి తరిమారు! దిక్కుతోచక (ప్రస్తుతం జీసన్‌ కోటలో పాగా వేశాడు ఈ (పబుర్ధుడు! “*తగలాల్సిన చోటే తగిలింది. నాకు తెలుసు !” అన్నాడు క్యానన్‌ నవ్వుతూ. “నిజంగానా ! .. నిన్నంటే నిన్న నేను డబ్బు తీసుకుని రెవెన్యూ అఫీసరు కాడికీ పోయా, ఆరి భగవంతుడా! ఈ పన్నులు కట్టటానికి అంతూ పంతూ లేదా? ఆ రెవిన్యూ వాష్శ మమ్మల్ని నిలువునా కాల్చుకు తింటున్నారంటే నమ్ము!” అన్నాడు “మా పిల్లల్ని బలవంతంగా సైన్యంలోకి లాక్కు- పోకపోజే అదే పదివేలు! మా నోనెన్‌ని తప్పించటానికి నేనెంత డబ్బు గుప్పిస్తున్నానో నాకు తెలుసు!” అన్నాడు దెల్‌ఓమ్‌. “ఆంతే కాదు, నీ దగ్గర డబ్బు లేకపోతే నీ పిల్లల్ని లాక్కుపోయి. ఎక్కడో యుద్ధంలో బావమని తోలేస్తారూ అన్నాడు పూవాన్‌. క్యానన్‌ విజయ వోసంతో తలూపాడు, జీసన్‌ వేపు తిరిగి, “చూశావా! ఈ పామర జనం అనుకున్నంత తెలివి తక్కువ దద్దమ్మలు కారు!” అన్నాడు. మళ్ళీ రె తుల వేపు మొవాం తిప్పి క్యానన్‌ తన (ప్రసంగం కొనసాగించాడు: “మ్సీరంతా సర్యపదాయవాదులనీ, మార్పంటే మీకు అస్సలు గిట్టదనీ అనేక మంది మా చెవుల్లో నూరిపోస్తారు. మీరు కాపాడుకోవాలని తాప్యతయ పడేది మీ [పయోజనాలు. బౌనా? పరిస్థితులు ఎట్లా మలుపు తిరిగినా మీరేం అర్డుకోరు. మీకు సవాయపడేది జరిగితే మీరు సవాయపడ్డానికి సిద్ధం. ఏం? మీ డబ్బుని కాపాడుకోడానికి, మీ పిల్లల్ని సంర్షించుకోడానికి ఏం చెయ్యమన్నా చేస్తారు మీరు. అట్టా చెయ్యకపోతే, మీరంఠా తెలివి తక్కువ గొరెల మంద |!” అందరూ కాగటం కూడా కట్టి పెట్టి వింటున్నారు. మందంగా కనిపించే వాళ, మొహాల్లో ఏదో ఇబ్బందికరమైన భావం తొంగిచూసింది. వాళ్ళమీద తను కలిగించే (ప్రభావాన్ని ముందుగానే పసిగట్టి ముసి ముసిగా నవ్వుతూ గర గరమనే గొంతుకతో మీ మొదలెట్టాడు : “అందుకనే మీరంటే నాకు సంతృప్తి కలిగింది. మీ గుమ్మాల్లోంబి నన్ను ఘీ రాళ్ళతో తరిమికొడుతున్నది లగాయతు మీ గురించి నా కంతా అర్థమైపోయింది,

భూమి 181 అక్కడ కూచున్న అ లావుపాటి పెద్ద మనిషి ఇందాక అన్నట్టుగా మేం అధికారాని కొస్తే మీరు మా కమ్యూనిస్టుల వేపు చేరిపోతారు.”

“కాదు, కాదు. ఎన్నడు మేం మీతో చేరేదే లేదూ అనరిచాడు బ్యుతో బిగ్గరగా. దెల్‌ ఓమ్‌ వగైరాల అతనో గొంతు కలిపారు,

అతను చెప్పేది యావత్తు సావధానంగా వింటున్న అలెగ్జి ఊర్జ్‌కేం బుజాలెగరేసి, "నీ కంఠ ళోష వృధా, (బదర్‌!” అన్నాడు.

అయినా క్యానన్‌ పెదాల మీద చిరునవ్వు మాయలేదు. ఒక సిద్ధాంతానికి కట్టుబడ వాడి ఆచంచల విశ్వాసం అతన్లో తొణికిస లాడింది, ఆతను వెనక్కి వంగి మొదట ఒక బుజం తరవాత రెండో బుజం గోడకి రుద్దుకున్నాడు. తను ఊరూరు, పల్లె పల్లి తిరుగుతూ (బవ్మాపదార్థంలా ఆర్థమై చావని విప్పవాన్ని, యజమాని, సేవకుడు ఉభయులూ ఆ పేరు వింటేనే గజ గజ లాడిపోయే విప్లవాన్ని అక్కడ పోగైన రైతులకి విడమర్చి చెప్పాడు, మొట్ట మొదట-ప్యారిస్‌ కాామేఢ్డు అధికారం గుంజుకుంటారు. ఆ అధికార స్వాధీనం అనేది ఆప్టే గొడవ జరక్కుండానే పూర్రికావచ్చు; వాళ్ళు ఊహించినంత మంది కన్నా తక్కువ మందినే టప టపా పేల్చవలసి రావచ్చు. ఈ వ్యవస్థ ఎఎత కుళ్ళిపోయిందం టే, దానంతటదే కుప్ప కూలిపోతుంది. అప్పుడు .. అధికారం స్వాధీనం చేసుకున్న అదే రోజున పెట్టుబడుల మీద లాభాలు సాంతం రద్దయి పోతాయ్‌. భారీ ఆస్తుల్ని (ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంటుంది. అందువల్ల యావత్తు సంపద, సమస్త ఉత్పత్తి సాధనాలు జాతి పరం అవుతాయి ఒక నూతన సమాజానికి రూపకల్పన చేస్తారు; ఒక విశాలమైన ఆర్థిక పార్మిశామక, వాశీష్య సంస్థగా అ వ్యవస్థ రూపెక్తుకుంది. ఆ వ్యవస్థలో (భమ-సంక్షేమం న్యాయంగా సమానంగా పంపిణీ అవుతాయి, (గ్రామీణ (ప్రాంకాల్లో ఆ మార్పు ఇంకా సుకువు. భూస్వాములకు అ స్తిమీద హక్కు రద్దవుతుంది. వాళ్ళ ఆస్తుల్ని పభుత్వం లాగేసుకుంటుంది.

“ఒక్కసారి ఆదేంటో [ప్రయత్నించి చూడు' పంగల కరల్తో జనం నీ మీదికి దూకురారో లేదో ! గుప్పెడు మన్ను కూడా నిన్ను తీసుకోనిచ్చే ఆసామీ అంటూ ఉండడు అని అడ్డు తగిలాడు అలెగ్లీ ఊర్జ్‌ కేం.

“వీద రైశుల్టి లాక్కుంటామని నేను ఒక్క మాటయినా అన్నానా ! సన్నకారు రైతుల్ని శ్యతువులుగా చేసుకొనేటంత మెరి వెధవలం కాము మేం. ఎకరా, రెండకరాల్లో ఎద్దుల్లాగా కష్టంచేసి కడుపు నింపుకునే బీదా విక్కి జోలికి మేం పోము. తెగ బలిసిన మీ బోటి పెద్ద మనుషుల అయిదొందల-ఆరొందల ఎకరాల భారీ ఎస్టేట్లని లాగేసు కుంటాం. కూలీల చెమటతో కులీనులై న మీ బోటి పెద్దవాళ్ళ ఆస్తుల్ని స్వాధీనం చేసుకుంటాం. అప్పుడు నీ ఇరుగు పొరుగు రైతులు, కూలీలు నిన్ను కాపాట్టిం కోసం పంగల క్మరల్తో మా మీదికి ఎగబడారా ? ఎగబడరు; పగలబడి నవ్వుకుంటారు.”

మ్మాకోం నిజంగానే ఆ మాటలకి పగలబడి నవ్వాడు. అంతటి సీరియస్‌ విష యాన్ని ఆతను సిల్లీ జోకు కింద రీసుకుని ఆలా నవ్వాడు. తతిమ్మ వాష్ట కూడా

185 భూమి మ్మాకోంతో పాటు పక పకా నవ్వారు. ఆ మనుషుల్లో అనాది నుంచీ ఉన్న ద్వేషాన్ని పసిగట్టిన అలెగ్గీ మొహం పాలిపోయింది. ఈ పోకిరీ వెధవ చెప్పింది సత్యమే |! ఈ రైశుల్లో ఏ ఒక్కడూ కూడా, ఆఖరికి మర్యాదసుడైన రైతుతో సవా తన లబోర్ట్‌రీ ఫారంని కొల్ల గొట్టుకుపోడానికి వెనుదియ్యడు 1

“మరి నా సంగతో 1 నాకు దాదాపు ఇరవై ఎకరాలుంది. ఆదంతా నేనుంచుకో వచ్చా! ఆ భూమిని మొత్తం నా కిందే ఉంచుకోనిస్తారా?” అనడిగాడు బ్యుతో గంభీరంగా.

“తప్పకుండా, కామేడ్‌ ! నీ చుట్టు పక్కలంతా మేం జాతీయం చేసిన వ్యవసాయ క్షేతాల్లో సాధించిన ఫలితాలు చూశాక నీ యంతట నువ్వే నీ భూమిని వాటితో కలిపేస్తావ్‌. అంతా భారీ ఎత్తున జరుగుతుంది. పుష్కలంగా పెట్టుబడి, లెక్కలేనన్ని యంత్రాలు, ఇంకా అనేకం ...ళాస్త్ర విజ్ఞానం సమకూర్చే సమస్తం పోగు పెడఠాం. ఆయినా నాకు ఈ చృవసాయ రంగానికి సంబంధించి ఆట్టే తెలవదు, దానిమీద ఫారిన్‌ లో మా మ్మితులు మాట్లాడేది నువ్వొక్కసారి వింటే బాలు. నీ యంతట నువ్వే స్వయంగా వచ్చి నీ భూమిని అప్పగింత పెట్టేస్తావ్‌.*!

బ్యుతోకి ఆతను చెప్పేది ఆంతుపట్టక నమ్మశక్యం కానట్టుగా చూశాడు, పోనిద్దూ ఎవరూ తన దగ్గర కొచ్చి పొలం అప్పజెప్పెయ్యమని చెప్పి ఆడగటం లేదు కదా ! భారీ జాలీయ వ్యవసాయ మ్యేశాల (ప్రస్తావన వచ్చేసరికి అలెగ్జీ చెవులు రిక్కించి విన్నాడు. నాటక [ప్రవర్శన చూస్తున్న (పేక్షకుల మాడి: మిగతా వాళ్ళంతా ఇది ఎపుడయి పోతుందా అని కనిపెట్టుకున్నారు. లొకే మొహం వ్మరబడిపోయిందీ. ఒకటి. రెండుసార్లు మధ్యలో కలగజేసు కుందామని ఉదేకపడ్డాడు గౌని, కలగజేసుకోక పోవటమే మేలని తెలివి తెచ్చుకుని మెదలకుండా ఉండిపోయాడు.

“మ9, నా భాగం సంగతేంటి?” ఆనఏచాడు జీసన్‌ హరాళ్తుగా. “పతి ఒక్కళ్ళూ

ఎంతో కొంత పంచుకోవాలిగా. స్వాతర్మత్యం, సమానత్వం, సాభాతృత్వం వర్ధిల్లాలి [|

జీసస్‌ అనవసర ప్రసంగానికి క్యాన్‌ ఉదేకపడిపోయి. స్నేహితుడి. మీదికి చెయ్యెత్తాడు

“నోరు మూసుకుంటావా లేవా! ఆ పదాల్ని పదే పదే బాగ మోకు- ఎవడి కావాలి ఆ స్వేచ్చ! అదొక జోకయిపోయింది. బూర్జువాలు మళ్ళీ మనందర్నీ వాళ్ళ జేబుల్లోకి దోపుకోవాలనుందా నీకు? నీ సామాను గ్మటా జప్తు చెయ్యటానికొచ్చే అమీను గొణ్ని సోదరుడని కావిలించుకుని వాడికీ సమాన హక్కులు కావాలంటావా యేం! ఓరి, లివి తక్కువ మొద్దా! 1848లో ఉద్యమానికి దోవాం చేసిన ఆ నీ రిపబ్లికన్ల చెత్త నోట కుక్కుకుని పేల్తున్నావా””

జీసస్‌ ఆయోమయంలో పడిపోయి, 1769లో జరిగిన (నెంచి మహా విష్ణవాన్ని తను ఐలపరుస్తున్నానన్నాడు.,

“నాకు వికారం పుడతావుంది. ఇక ఆపు. “89, *98 యేవింటి! మన చెవుల్లో

భూమి 188 కరిగించి పోసే పచ్చి అబద్ధాలు అవన్నీ. ఈనాడు మన ముందున్న బృహతర కర వ్యంతో ఆ చెత్తని పోల్చి యేం లాభం? [ప్రజలు యజమానులైన రోజున ఏడి ఏమిటో మీకు కళ్ళకి కనిపిస్తుంది. అ రోజు ఎంతో దూరంలో లేదు. ఆంకా కూలిపోతుంది ఆ శలాబ్దంలో జరిగిన దానికన్నా మన యీ కతాబ్దంలో జరగబోయేది కళ్ళు మిరుమిట్లు కొలుపుతుందని నేను మీకు హామీ ఇస్తున్నాను. ఇంతకు ముందెన్నడూ కనీవి* ఎరగని ఓ గొప్ప కాళనం జరుగుతుంది! ఇప్పుడున్నది యావత్తు తుడిచిపెట్టుకు పోతుంది.”

(శోతలు భయకంపితులై. విగుసుకుపోయి కూర్చున్నారు. తెగ తాగి కై పెక్కి పోయిన జీసస్‌ సైతం భయంతో ముడుచుకుపోయాడు. అప్పటిదాకా ఆవక్రిగా వింటున్న జాన్‌ _సెతం నిరసన భావం (పదర్శించాడు.

జ్వలిత న్మేతాలతో క్యాన్‌ లేచి నిలబడ్డాడు. భవిష్యత్సూచకమైన (ఒవ్మో నంద పారవళ్యంలో ఆతని మొహం వెలిగిపోయింది.

“ఆది వచ్చి తీరాలి రాయి పెకి విసిర్తే కిందికి పడ్డట్టుగా, అది రాక తప్పదు. పురోహితులు, పరలోకం, చట్టిం న్యాయం వగైరా పాఠ చెత్తతో దానికి నిమితం లేదు మన మంతా వోయిగా ఉండాలనేదే మనకి ఆవసరం, ఎక్కువ కష్టపడకుండా, ఆందరికీ అన్నీ సమకూరితే అప్పుడేమంటారు, కాామేడ్స్‌? మన కోసం యంత్రాలు పగవేన్తారు. మనం చెయ్యవలసిందల్లా రోజుకి నాలుగైదు గంటలు వాటిని పర్యవేక్షించటమే మనం చేతులు కట్టుకుని కుర్చీలో వెనక్కి. వాలి చూస్తూ కూర్చునే ఒక దళ రావచ్చు. మిరు కోరుకున్న ఆనందం మీకు దొరుకుతుంది. మీ అవసరాల్ని కనిపెట్టి మీరడక్కు:డానే తీర్చటం జరుగుతుంది. (వతి ఒక బ్రారికీ మంచి తిండి, మధువు, మానిని ల౭న్తాయ్‌. ఈ రోజు మనకున్న వాటికి మూడు రెట్లు అదనంగా లభిస్తాయి. ఎందుకంటారా? అప్పుడు మనం ఇప్పటి కన్నా బలంగా, ఆరోగ్యంగా ఉంటాం, చార్మి ద్యం ఉండదు; అనారోగ్యం ఉండదు; వృద్ధాప్యం ఉండదు. ఎంచేత ఉండవంటారా! ఆడి ఆ వ్యవ్య గొప్పతనం వల్ల. చక్కటి ఆసుపతులు, వృద్ధులకు చక్కటి సంరక్షణ సదాలు ఉండి జీవితం వహోయిగా సాగిపోతుంది. అడి భూతిల స్వర్గం. జీవితం మృదువుగా, మధురంగా గడిచిపోవటానికి ఆవసరమైన అనేక కొత సాధనాల్ని సైన్సు కనిపెడు శుంది, చిట్ట చివరకి-జీవించి వుంటమే నిజమైన ఆనందం అవుతుంది *

బ్యుతో ఆ మాటల మత్తులో తేలిపోతూ బల్లమీద గట్టిగా ఒక్క /ండ్డు*ద్టి "పన్నులు నశించాలి! నిర్భంధ _సెనిక సమీకరణ నశించాలి! మన పీడలన్నీ న?ందాలి' మంచి (ఐతుకు మించి మరేం వొద్దు! నిన్ను ఐలపరుస్తున్నా” అనరిచాడు.

“బలపర్పక పోవటం మనకే లాభం కాదు అన్నాడు దెల్‌ ఓమ్‌.

పూవాన్‌ రలూపాడు. మ్మాకోం కూడా బ్యుర ఊపాడు. మిగతా వాహ్న ఆమోద సూచకంగా తలలు ఆడించారు. బేక్క్యూ అంతా విని నిర్హాంతపడిపోయి. అలెగ్జీ పక్కకి చేరి “చ్మకవ్రిని దుయ్యబట్టినందుకు ఇతగాణ్నీ కఓకటాల వెనక తొయ్య ౦ న్యాయం కాదంటారా!” అని గుసగుసలాడాడు. ఆలెగ్జీ బుజాలు ఎగరేసి ఎతణ్ని

18్రికీ భూమి వారించాడు,

జాన్‌ని బైల్దేరమని కేకేసి ఆయన లేచి నిలబడ్డాడు. అంత సేపూ విగపట్టుకు కూర్చుని నోరు క బ్టేసుకున్న బడిపంతులు లొకే హఠాత్తుగా కీచుగొంతుతో అరిచాడు : “మీరంళా చచ్చింతర్వాత గాని ఈ కలలేబీ ఫలించవు. ఆకల్తో మాడి చావనై నా చస్తారు; లేదా ఆకలి కోపంలో తిరగబడి పోలీసుల తుపాకి గుళ్లకి బలై చసారు ..”

అందరూ అతనికేసి అయోమయంగా చూశారు,

“ఆమెరికా నుంచి ధాన్యం దిగుమతులు ఇట్టాగే కొనసాగితే, ఇంకొక్క యాభై యేళ్ళ కాలంలో [ఫ్రాన్సులో రైతనేవాడు మిగలడు. మన భూమి వాళ్ళ భూమికి సాటవు తుందా ? మనం మన వ్యవసాయాన్ని చక్క-దిద్దుకునేటప్పటికి అమెరికా ధాన్యం మన మార్కెట్టని ముంచెత్తుతుంది. దీన్ని గురించి క్షుణ్నంగా వర్ణించిన ఒక పుస్తకం చదివాను. మీరంతా ఖాయంగా మునిగిపోయినప్రే 1*

ఆంత ఉ(దేకంలో కూడా, ఆతను తనకేసి భీతితో చూసే మొవోల్ని గమ నించాడు. శను చెప్పదల్చుకున్న వాక్యం పూర్తి చెయ్యకుండానే విసురుగా వత్రికలో మొహం దూర్శేకాడు,

“పెద్ద పెద్ద భూకమతాల్ని [ప్రజలు స్వాధీనం చేసుకోనంత కాలం, ఆమెరికా నుంచి వచ్చి పడే ధాన్యం మిమ్మల్ని ముంచి పారేస్తుంది" అన్నాడు క్యానన్‌.

“నా అభ్మిపాయం యేమంటే- ఆ అమెరికా ధాన్యాన్ని మనదేశంలోకి దిగుమతి కానివ్వకూడదు. మేయరుగా మీరు నన్ను వొదిలించుకోవాలనుకున్నా, మీ ధాన్యం ముష్టి పదిహేను (ఫౌంకులకి అమ్ముకోవాలని వున్నా మేగం వెళ్ళి ఆ రోష్‌ ఫోంతెన్‌కి ఓటు వేసి రండి" అన్నాడు అలెర్జీ ముగింపు మాటగా.

జాన్‌ ఐండి సిద్ధం చేసి వాకిట్లో నిలిపాడు. అలెగ్గీ లోపలికి ఎక్కి కూర్చున్నాడు. జొన్‌ తన (సియురాలికేసి ఒక దొంగచూపు విసిరి, చర్నకోల ఛర్‌ మనిపిస్తూ గ్యురం అదిలించాడు.

“ఆ పిచ్చి వాగుడు గురించి బ్ముర పాడుచేసుకోటం శుద్ధ దండుగొ అన్నాడు జాన్‌ బండి తోల్తూ,

అలెగ్జీ అంగీకార సూచకంగా బ్యుర ఊపాడు.

పానళాలలో మ్మాకోం నెమ్మదిగా దెల్‌ఓమ్‌ చెవులు కొరుకుతున్నాడు. క్యానన్‌ పూర్వ స్థితిలో కొచ్చేసి, తనకేమీ పట్టనట్టుగా నిర్లి పంగా బాందీ బుడ్డి లాలీ చేసి “మిన్‌ 1798” అంటూ జీనన్‌ని వేశాకోశం. చేస్తూ తట్టి లేపాడు. బ్యుతో పగటి కలల్లోంచి ఉలికిపడి లేచి ఇాన్‌ వెళ్ళిపోయినట్టు గమనించాడు [ఫ్రాంస్వాజ్‌. బెరాతో కలిసి ఆవతలి గుమ్మంలో నిలబడుంది. ఎన్నో అర్జంటు పనులు పెట్టుకుని సవ్య రాజకీయాల్లో సమయాన్ని వృథా చేసుకున్నానే అని వాపోయాడు. కొలీనాని అవతలికి తీసుకుపోయి ఆమతో చాలా సేపు మంతనాలాడాడు. అప్పటికప్పుడు అక్కడికక్కడ లేనిపోని రభస లేపటం నఐబు కాదని ఆమె బ్యుతోకి నర్జి చెప్పింది. క్మరా, కాడూ

భూమి 185 పట్టుకుని మరో రోజు రాకపోతే చూడంటూ బెదిరిస్తూ అతను ఇంటి దారి పట్టాడు.

ఆ మరుసటి ఆదివారం నాడు ఎన్నికల ఫలితాలు తెలిళాయి. రోష్‌ ఫోంతెన్‌ ఎన్నికయ్యాడు. తక్షణం మేయరు ఆలెగ్గి ఊర్జ్‌ కేం తన రాజీనామా పంపించాడు. గెలుపు తన దయిందన్న సంతోవంతో, గర్వంతో ఒళ్ళు మర్చిపోయిన మా[కోం రోన్య్‌ (గామానికి మేయరయ్యాడు.

అదే రోజు సాయం్యతం, లాంగెన్క్‌ తన [పత్యర్థి వాకిలి కెదురుగా నిలబడి పంట్లాం ఊడదీసి కసిగా అరిచాడు :

“పీతి వెదవలు మనల్నిప్పుడు ఏలున్నారు. ఇక నా ఇష్లమొచ్చినచోట నేను ఏరుగుతా. నన బాం

డక

వారాలకి వారాలు దాటి పోయినా [ఫ్రాంస్వాజ్‌ అక్కా, బొవల ఇంటికి తిరిగి పోనని మొండికెత్తింది. మ్మాకోం దుకాణం ముందు బ్యుతో నానా రఠస చేశాడు మరదల్ని జుర్టు పట్టుకుని బైటికి లాకొ-చ్చాడు. అట్టానే ఇంటి దాకా బరబరా యీడ్చుకు పోటానికి తెగించాడు. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ అతని బొటనవేలు కండ ఊడి వచ్చేలా కసిక్కున కొరికే సరికి జుట్టు విడిచిపెట్టి నొప్పితో వేలు నోట్లో పెట్టుకున్నాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ పెద్ద వాళ్ళ మీద తిరగబడ్డాన్ని అధికార హోదాలో ఉన్న తాను (పోత్స హిస్తున్నట్టుగా ఉంట.ందని మ్మాకోం ఆమెకి తన ఇంట్లోంచి ఉద్వానన చెప్పాడు.

అప్పుడే ల్మగాంద్‌ ఆ వీధిలో పోతూ బ్యుతో యాగీ చెయ్యటం చూసి (ఫ్రాంస్వాజ్‌ని తనింటికి తోడుకు పోయింది. ఆమెకిప్పుడు ఎనలై ఎనిమిదేళ్ళు. అయినా తను రాలిపోయే రోజు దగ్గరపడుతున్నదనే ఆలోచన, చింత ఆమె ఎరగదు. తన తదనంతరం దాయాదులు తన ఆస్తికోసం కుక్కల్లా కాట్లాడుకునే పరిస్థితి కల్పించ టానికి చావు ఒక ఉపాయం, యుక్తి. తన వారసులు జుట్టు పట్టుకుని కోర్టులకెక్కి (బలికి నంత కాలం తేలని వ్యాశ్యాలలో (బరుకు బాలించే రీతిగా ఒక వివాద్మగస్తమెన వీలునామా తయారు చేయించింది. వెళ్ళిపోయే నాడు ఈ ఆస్తి ఎలానూ వెంటరాదు కాబట్టి తన వీలునామా ద్వారా వాళ్లకి సంకమించే ఈ ఆస్తి వాళ్ళ జీవిఠాల్ని విష పూరితం చెయ్యటమే ఆమెకి గొప్ప ఊరట. అత దూరం పోనక్క-ర్రేకుండానే ఇప్పుడు తన తమ్ముడు మోషే ఇచ్చిపోయిన ఆస్తీ కోసం లిజా, (ఫ్రాంస్వాణ్‌లు పరస్పరం కళ్ళు పొడుచుకుంటుంటే చూసి ఆనందించే భాగ్యం కలగబోతోంది. అందుకనే ఆవిడ (ఫ్రాంస్వాజ్‌ని తన ఇంటికి తోడుకొని వచ్చింది. ఇంకొర స్వార్థం కూడా లేకపోలేదు.

186 ఘామి జీతభత్యాలు ఇచ్చుకోకుండా ఆ పిల్చతో బండెడు చాకిరీ చేయించుకోవచ్చు.

ఆ సాయంత్రం బ్యుతో ఆమె ఇంటి గుమ్మం ఎక్కటోతుండగా ల్మగాంద్‌ గుమ్మాని కడ్డంగా నిలబడింది. తన వాడి ముక్కుతో పొడవటానికి సిద్ధమైన ముసలి గద్దలా ఆవిడ ఎదురుగా నిలబడే సరికి బ్యుతోకి గుండెలు జారిపోయాయి. మ్మాకోం దుకాణాన్ని నేల మట్టం చేసేస్తానని వీరాలాపాలు ఆడిన బ్యుతో మేనత్త ముందు నోట్లోంచి మాట బైటికి రాక మూగవాడిలా నిలబడి పోయాడు. మేనత్త ఆస్తిలో తనకీ ఎంతో కొంత సంకమిస్తుందనే ఆళ కూడా అతని నోరు కుప్టేసింది.

“నాకు (ఫాంస్వాజ్‌ అవసరం ఉందోయ్‌! దాన్ని ఇక గాడే అపే పెట్టుకుందామని నిశ్చయించుకున్నాను. పైగా, దానికి నీ ఇంట్లో ఉండటం యిష్టం లేదు. ఇంకొక్క వారంలో దానికి మైనార్టీ తీరిపోతుంది. దానికి రావలసిన ఆస్తి పాస్తులు నువ్వు కట్టే యాల్సి రావచ్చు. ఆదీ తొందర్లో మాట్టాడుకుందాంలే. *

బ్యుతోకి లోపల మండిపోతున్నా పైకి యేమీ అనలేక వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళి పోయాడు. రాబోయే కష్టాల్ని నష్టాల్ని తలుచుకుని భయంతో వణికిపోయాడు.

ఓ వారం తరవాత (ఫాంస్వాజ్‌కి ఇరవై ఒకటో యేడు (ప్రవేశించింది. ఇపుడు తనకి కాను సర్వాధికారిణి, కాని, అక్కడ అక్కతో బ్యుతోతో వేగలేక ఇక్కడకొ స్తే, కరకు గుండెల పిసినారి మేన తతో ఇంకా కష్టాలు పెరిగాయి. ఈ ఇంట్లోంచి బైట పడాలంటే వివాహమొక్క- టే మార్గం. జాన్‌ తనమీద ఇంకా ఆశలు పెట్టుకునే ఉన్నాడు. అస్పడప్పుడూ వచ్చి మేనత పపవుల పాక వెనక కలిసిపోతూనే ఉన్నాడు.

ఒక సాయం్యతం ఆతను రాగానే, (ఫాంస్వాజ్‌ సూటిగా వివావ పసకక్తి తచ్చింది

“జాన్‌ ! ఇప్పటికీ నీకు నన్నింకా చేసుకోవాలనే ఉంటే నేను సిద్ధంొ అంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆతని మొహంలోకి సూటిగా చూస్తూ,

జౌన్‌ ఆమె కళ్ళల్లోకి చూసూ నెమ్మదిగా జవాబు చెప్పాలా.

“నీ డబ్బు మీద కన్నేళానని అనుకుంటావేమోనని నేను ఇప్పటి దాకా ఆ (పస్తా వన తేలేదు. మన పెళ్ళికి సరైన సమయం కూడా ఇది”

ఇద్దరి మధ్యా కొద్ది సేపు నిశ్శబ్దం వ్యాపించింది. ఫ్రాంస్వాజ్‌ పాత గేటు మీద చెయ్యి ఆనించి నిలబడింది. జాన్‌ ఆమె చేతి మీద తన చెయ్యి వేశాడు.

“నువ్వా జాక్తీన్‌ గురంచి మనస్సు కష్టపెట్టకోవద్దు. జనం ఎన్ని కథలైవా అల్లనీ. ఈ మూడేళ్ళలో ఆమెని నేను ఒక్కసారి కూడా ముట్టుకోలేదంటే నమ్ము" అన్నాడు, జాన్‌.

“సరే, బ్యుతోని గురించి నువ్వేమీ మనస్సులో పెట్టుకోవద్దు. నాతో అకమ సంబంధం పెట్టుకున్నట్టు ఆ పంది వెధవ అందరి ముందు డబ్బా వాయించాడు. మరి, నువ్వూ అట్లాగే అనుకుంటున్నా వేమో?*

ఆ (పళ్నకి సూటిగా జవాబు చెప్పకుండా తప్పించుకుంటూ, “ఊళ్లో అందరూ

భూమీ 18? అట్లానే అనుకుంటున్నారు అన్నాడు జాన్‌,

ఆమె అతని కళ్ళల్లోకి చూస్తూ ఉండిపోయింది.

“నిజం, నేనూ అట్లానే అనుకున్నాను. నాకు అర్థమైనంత వరకి-వాడు ఎలాంటి వాడో నాకు తెలుసు; వాణ్ని ఎదిరించలేక నువ్వూ లోబడి వుండొచ్చు ..”

“వాడు నన్ను లొంగ దీసుకోవాలని శాయళక్తులా [పయత్నించిన మాట నిజమే- కొని, వాణ్ని అంత దూరం దాకా నేను రానియ్యలేదని పమాణం చేస్తే నువ్వు నమ్మ రావాశొ

“నమ్ముతాను.ో

ఆమె చెప్పిన మాటతో తను ఎంత సంతోష పడిపోయాడో మాటల్లో చెప్పకు డా ఆమె చేతిని తన చేతుల్లోకి తీసుకుని ఆప్యాయంగా నొక్కాడు.

“*ఆయితే, ఖాయమై నస్టేనా?” అనడిగింది (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ః॥

“ఆగ నీకు నచ్చిన రోజు పెళ్ళి నిశ్చయం చెయ్యి” అన్నాడు జాన్‌.

ఇద్దరూ ముద్దయినా పెట్టుకోలేదు. మనస్సు ఇచ్చి పుచ్చుకున్న మంచి స్నేహి తుల్గా కరస్పర్శ చేసుకుని ఎవరి దోవన వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు.

ఆతను వెళ్ళిపోగానే ఫాంస్వాజ్‌ మేనత పక్కన కూర్చుని వినయంగా జాన్‌తో ఈన వివాహం గురించి చెప్పేసింది. మొదట, ల్మగాంద్‌ యేమి అనలేదు. లాభ నష్టాలు బేరీజువేస్తూ, అందులో తనకు కలిగే ఆనందం ఎంతో అంచనా కట్టింది. మ్మరోజుగాని ఆమె తన ఆమోదం వెల్లడి చెయ్యలేదు. ఆఅ రాతంతా ఆవిడ గడ్డిదాప మీద పండు శొని కన్ను ముయ్యకుండా ఆ విషయాన్ని మనస్సులో తిరగా బోర్దావేసి క్షుణ్నంగా ఆలోచించింది. ఆ వివాహం వల్ల కుటుంబంలో కలగటోయే పరిణామాలు తలుచుకుని యవ్వనోకత్సాహంతో పరవశించి పోయింది. అతి స్వల్చమైవ పేచీల్ని కూడా లాగి పీకి ఎట్టా కొంప ముంచ వచ్చో ల్యగాంద్‌ మనస్సులో ఊహించుకుని సంతృ ప్రిపడింది. అ మ్మరోజు మేన గోడలికి తన ఆమోదం (పకటించటమే కాకుండా, పెళ్ళి తన చేతుల మీదుగా జరిపిసానని వోమీ ఇచ్చింది

మొట్టమొదట ఆవిడ వూవాన్‌ని పిలిపించింది. సంరతకుడుగా ఆయన ఆ పిల్లకి యేం చేసిందీ నిగ్గదీసి అడిగింది. వూవాన్‌ నీళ్ల నమిలాడు. అంతా వకీలు ఇయ్యాంష్‌ గారికే తెలుసంటూ చలగా తప్పుకున్నాడు. ఆయన భయం ఆయస్టి. ఏం మాట్టాడితే ఏ ముప్పు వస్తుందో అని ఆయన నోరు క ద్రేసుకున్నాడు. తండి చనిపోయే నాటికి (ఫ్రాంస్వాజ్‌ కింకా మైనార్టీ తీరక పోవటంలో, సంరక్షకులుగా నియమితులై న వాళ్ళలో దెల్‌ఓమ్‌ కూడా ఉన్నాడు. ల్మగాంద్‌ అతన్ని కూడా పిలిపించి, ఆ పిల ఆస్తీకీ సంబం ధించి ఏ లొసుగు వచ్చినా అతనూ కోర్టు కెక్కాల్సి వుంటుందని బెదిరించింది. దెల్‌ ఓమ్‌ బిక్కమొగం వేసుకుని ఇంటిదారి పట్టాడు.

వివాహం వెంటనే నిశ్చయమైంది. ల్మగాంద్‌ స్వయంగా ఏర్పాట్లన్ని చేసింది. పెళ్ళి అర్చులకిగాను ఆమె వధూవరులకి డబ్బు సహాయం కూడా చేసి బొకీ కింద నోటు

188 భూమి రాయించుకుంది. సంవత్సరానికి నూరు శాతం వడ్డీ కూడా రాయించింది. ఆమెకి మేన గోడలి పెళ్ళి ఏర్పాట్రకిగాను ఖర్చయింది శ్రేవలం రెండు గ్లాసులు వైను. పొరపాటున ఆ వైను ఎక్కడ పుచ్చుకోవాల్సి వస్తుందోనని జనం పారిపోయే వైనం ఆ ఊరంతా తిలుసు, ః ల్యగ్రాంద్‌ పెళ్ళి కుమా ర్తై తరవున ఛార్లెస్‌ దంపతులకి, వూవాన్‌కి.. దెల్‌ ఓమ్‌- హైనీలకి ఆహాానాలు పంపింది. తన అల్లుడి గొడవల్లో తల మునకలై వున్నానని సాకు చెప్పి చార్రెన్‌ తప్పించు కున్నాడు. మంచంలోంచి లేవలేక పోతున్నానని సాకు చెప్పి పూవాన్‌ హాజరు కాలేదు. రాగాపోగా, ఒక్క దెల్‌ ఓమ్‌ మ్మాతం వివాహానికి హాజరయ్యాడు. జాన్‌ తరపున అలెగ్టీ ఊర్డ్‌ కేం వచ్చాడు. టౌన్‌ హాల్లో, మ్మాకోం లాంఛనాలు పూరి బేళాడు. చర్చిలో మాతం ఒక స్వల్ప దురదృష్టకర సంఘటన జరిగింది వివాహం జరిపిస్తూ ఉండగా ఫాదర్‌ మాద్‌లీన్‌ స్పృహా తప్పి పడిపోయాడు. ఆయనకీ మధ్య ఆరోగ్యం చెడి పోయింది. అ సంఘటనతో కొలీనా, ఫ్లోరా వగైరాల ముచ్చట్టకి మంచి మేత దొంకింది. ఆ సంఘటన నవ దంపతుల అకాల మరణాన్ని సూచిస్తుందని గుసగుసలాడారు, ఆస్తి పంపకం పూర్తయించాకొ, (ఫ్రాంస్వాజ్‌ మేనత్త ఇంట్లో ఉండడానికే నిశ్చయమైంది. జొన్‌ పగలంతా ఫారంలోనే ఉండి ర్మాతికి మ్మాతం వచ్చిపోతున్నాడు. జాన్‌-(ఫ్రాంస్వాజ్‌ ల శోభనం ర్మాతి చాలా నిస్సారంగా గడిచి ఫోయింది.. చిట్టచివరకి తాము ఏకమయ్యానునే ఆనందం ఒక్కటే మిగిలింది. జాన్‌ ఆమెని మృదువుగా తన చేతుల్లోకి తీసుకున్న ప్పుడు (ఫౌంస్వాజ్‌ ఏడ్చేసింది. ఆతని మీద అయిష్టత వల్ల తను కంట నీరు పెట్టలేదని ఆమె సంజాయిషీ చెప్పుకుంది. ఎందుకు ఏడ్చేసిందో ఆమెకే తెలీదు. ఏమైనా, ఆమె ఉన్న మానసిక స్థితిలో అతనికా ఉత్సాహమే పోయింది. గడ్డి మోపుల మధ్య తొలి అనుభవం అయిన నాటి ఆనందం కూడా లేకపోయింది. ఇల్లు పొలం స్వాధీనమైన తర్వాత ఏమేం చెయ్యాలో చెప్పుకోడంలో తొలి ర్యాతి గడిచి పోయింది. వివాహమైన మ్మరోజు (ఫ్రాంస్వాజ్‌ తన ఆస్తి గురించి ల్న్మగాంద్‌ని హెచ్చరిం చింది. అంత వేగం అసి పరిష్కారం కావటం లగాంద్‌కీ ఇష్టం లేదు. జుట్టూ జుట్టు ముడేసి ఇంకా కొంత కాలం నాఓకం ఆడించటం అవిడ సరదా, పైగా, భార్యాభర్త లిద్దరూ తవకి చాకిరీ చేసి పెడుతున్నారు! అయినా, ఆవిడ బ్యుతో గడప తొక్కి- ఆసి పంపకం గురించి (పస్తావన కదిపింది. (ఫాంస్వాజ్‌ తరపున తనే వకాల్తా పుచ్చుకుని ఇల్లు, సాగు భూమిలో సగం, బీల్లో సగం ఆప్పగించెయ్యాలని చెప్పేసింది. ఇంటికీ ఐదులు [దావ తోట మొత్తం అతగాడినే ఉంచుకోమంది. బ్యుతో మారు మాట్టాడలేదు. లిజా మ్మాతం గయ్‌/మని లేచింది. “ఇల్దా! పెళ్ళి చేసుకుంటూ నన్ను పిలవటానికైనా రాని ఆ సిగ్గులేని ముండకి ఇల్లు కౌవాలా? అత్తయ్యా! నా శవాన్ని దాటి ఆది ఈ ఇంట్లో అడుగు పెట్టాలన్నానని

భూమి 189 చెప్పు!

ల్మగాంద్‌ తొణక లేదు.

“సరే, సరే! అయితే నీకు ఇల్లు కావాలంటావ్‌! ఆంతే గదా! చూద్దాంో

తరవాత మ్మూడోజులు అక్కా చెల్లెళ్ళ మీద ఆవిడ రాయబారం నడిపింది. అక్క- అన్నవన్నీ చెల్లెలి దగ్గర, చెల్లెలన్నవన్నీ అక్క దగ్గర చెప్పి ఇద్దరి మధ్యా మంట ఎగదోసింది. చిజ్ణ చివరకి, ఇద్దరికీ సమంగా భూమి విడగొట్టటం మట్టుకి అంగీ కారం కుదిరింది. ఇల్లు, సామాన్లు, పాడి పశువులు వగ్రైరాలకి సంబంధించి ఉభయులకి అంగీకారం కుదర్లేదు కాబట్టి వేలం పాట పెట్టాలని వైసలయింది. పాటలో ఇల్లు ఎంత ధరకి పెరిగినా సరే కొనికీరటానికి అప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ పంతఆ-పట్టారు.

(గోవ్వా పొలం సర్వే చేసి, ఇద్దరికీ సమాన భాగాలుగా ,విడగొట్టటానికి అన్నీ సిద్ధం చేసుకుని వచ్చాడు. పచ్చిక వీడు రెండున్నర ఎకరాలు; (ద్రావతోట కూడా అంతే; సాగుభూమి అయిదెకరాలు. ఈ సాగు భూమి గురించే పేచీ మొదలైంది. బ్యుతోళి శన తండి పంచిపెట్టిన ఆయిదెకరాల చేనికి ఇది ఆనుకుని వుంది. లిజాకి ఈ అయిదెక రాల్లో వచ్చే సగభాగం బ్యుతో చేనిని ఆనుకుని వస్తే మొత్తం ఏడున్నర ఎకరాలూ ఒక్కటే గడ్డ అవుతుంది. కాబట్టి, తనకి ఆ విధంగానే రావాలని బ్యుతో పేచీకి దిగాడు. వాగుకి సమానాంతరంగా గీత గీసి ఆ అయిదెకరాల్ని రెండుగా విడగొస్తే, చేన్లో చేను కలుస్తుందని బ్యుతో ఆరాటం. ల్మగాంద్‌ గుడ్డు పెద్దవి చేసి అలా వీల్దేదంది. ఆ గీఠ నమకోణాల్లో గీయాలని పుల్ల వేసింది. ఆమె మాటే చివరికి నెగ్గింది.

“మెదటి లాటు లాగానో నా పొలం కాసా రెండు ముక్కలై పోతుంది నా పొలం ఒక వేపు ఉంటుంది. నా భార్యకొద్చే భాగం వేరే వేపు ఉంటుందొ అని బ్యుతో గోల పెట్టాడు.

“అందుకే సర్తైన చీటీ లాగటం నీ చేతుల్లో వుంది!” అన్నాడు సర్వేయరు.

చిరరికి, వకీలు బయ్యాంష్‌ కచేరీలో ఉభయ పార్టీలు ముఖాముఖి కూర్చున్నారు. జాన్‌, (ఫాంస్వాజ్‌' ల తరఫున ల్మగాంద్‌ కూడా తమాషా చూడ్డానికి తయారై వచ్చింది. అప్పాచెల్లెళ్ళిద్దరు జేవురించిన మొలతో. ఎదురు బొదురుగా కూర్చున్నా పరస్పరం కన్నె త్తి చూసుకోలేదు, పన్నె త్రి మాట్లాడుకోలేదు, జాన్‌, బ్యుతోలు కత్తుల్లా మెరిసే కళ్ళతో ఒకగ్యా తణం చూపులు దూళారు.

వకీలు బయ్యాంష్‌ ఆ యుద్ధ వాతావరణాన్ని లెక్క చెయ్యకుండా (పశాంతంగా “*అవ్బాయిలూ! అమ్మాయిలూ! భూమి పంపకానికి సంబంధించి మీరుభయి.లూ ఏకాభిప్రా యానికొచ్చారు గనుక అది ముందు పూర్తి చేసేద్దాం” అన్నాడు.

వెనక, వూవాన్‌ బాగాలు పంచి పెట్టినప్పుడు జరిగిన యాగీ వకీలు గారు గుర్త తెచ్చుకుని స్మతం మీద ఉభయుల సుతకాలు ముండే పెట్టించాడు. చీటీలు జాగడం పూర్తయ్యాక, లాటు నంబర్లు వేసి పెరు ఎదురుగా రాయటం ఒక్కటే మిగుల్తుందీ.

(సాంస్వాజ్‌ రెండవ నంబరు వేసిన చీగీ లాగింది బు+తో తల పట్టుకున్నాడు,

190 భూమి తనకి అదృష్టగీత రాసిపెట్టలేదు! చేనులో చేను కలుస్తుందనుకున్న ఆశ కాస్తా ఆరి పోయింది! తన చేనికి, లిజా భాగానికి మధ్యగా మరదలి ముండ రెండున్నర ఎకరాలూ దూసుకుపోతుందే అని ఏడుపు మొహం పెట్టాడు. పళ్ళు సట పట కొరుకుతూ శాపనార్థాలు పెట్టాడు.

“ఆ తిట్లు, దీవనలేవో బయటికెళ్ళి పెట్టు!” అని వకీలు మందలించటంతో బ్యుతో నోరు మూసుకున్నాడు.

“వకీలు గారూ! ఆవిడ భాగం మా భార్యాభర్తల చేలని చీలుస్తూ మధ్యగా పోతుంది, మా భాగాలు మార్చుకోటానికి వీలుంటే ఆ ఏర్పాటేదో చేసిపెట్టండి. అది మా ఉభయులకి బాగుంటుంది. పైగా ఎవరికీ ఏ నష్టమూ. కలగదు. అని [ప్రాధేయ పడింది లిజా. “వీల్లేదు” ఆంది (గ్రాంస్వాజ్‌ ఈకీమని.

ల్మగాంద్‌ తన ఆమోదాన్ని (ప్రకటిస్తూ తలూపింది. వెనక నిలబడ్డ జాన్‌ కదల్లేదు. న! గుద్దులాటలో వేలు పెట్టటం ఆతనికిష్టం లేదు.

ఇల్లు, సామాను, పశువులు అన్నిట్నీ కలిపి వేలం పాట పెట్టటానికి ఆనెల రెండవ ఆదివారం నిర్ణయించారు. అదీ వకిలు గారి కచేరీలోనే పెట్టటానికి ఇద్దరూ అంగీకరించారు.

సంరక్షకుని హోదాలో వోజరు కావాల్సిన పూవాన్‌ అప్పుడే లోపలికి అడుగు పెట్టాడు. రానటానిక్రై తే జీసన్‌ని వెంటబెట్టుకునే వచ్చాడు గాని, అతగాడు అప్పటికే ఓశ్ళెరగని మైకంలో ఉంటం చేత లేనిపోని గొడవ లేమి తెచ్చిపెడతాడో అని భయపడి బై టే వొదిలి పెట్టి వచ్చాడు, వకీలు భయ్యాంష్‌ తను రాసిందంఠతా చదివి వినిపించాడు. కొంత అర్థమె, కొంత ఆర్థం కాక ఎల్లాగో విని ఊరుకున్నారు.

“ఇంకా ఇందులో హక్కు-ందని వాదించే వేరే వాశ్లెవరైనా ఉన్నారా?” అనడి గాడు వకీలు, ॥

అందరూ నిర్హాంతపోయి చూశారు. హక్కులా ? తమ దృష్టినుంచి తప్పించుకు పోయిందేమైనా ఉందా? ఆభ్యంతరం చెప్పకపోతే వచ్చేదేదైనా రాకుండా పోతుందా?

“క్షమించాలి. వకీలుగారి కొక మనవి. నా మేనగోడలికి అన్యాయం జరుగు తున్నా చూడనట్లు ఊరుకోవడం నా తన్ముడికి న్యాయం కాదో అంది ల్మగాంద్‌ హఠాత్తుగా.

“*అం టే యేవి(టీదంతా ? ఆమెది చిల్లిగవ్వ ఆంటుకోలేదు నేను. భగవంతుడా ! ఆమెది చిల్లిగవ్వ ఎరగను!” అని నసిగాడు పూవాన్‌.

“అది కాదు నేనన్నది! లిజా పెళ్ళి ఆయినప్పట్నుంచి-అం టే దాదాపు ఆయిడే్ల (స్రాంస్వాజ్‌ ఆ ఇంట్లో దాసీ దానిలాగా పని చేసింది. అంచేత, ఆమెకి రావలసిన జీత నాతాలు వాళ్ళు ఇచ్చుకోవాలో అని కొ త్త పాయింటు లేవదీసింది ల్మగాంద్‌.

ఊహించని ఈ దెబ్బకీ బ్యుతో చిమ్మరపోయాడు. లిజాకి ఒక్క వణం ఊవి రాడలేదు.

భూమి 191

“కీశ్రనాతాలా! అంటే చెల్లెలికి కూలి డబ్బులు కట్టాలా! ఇదెక్కడి చోద్యం అనరిచింది లిజా.

“నిశ్శబ్దం! నిశ్శబ్దం!” అనరిచాడు వకీలు బయ్యాంష్‌. మైనార్టీ తీరని పిల్ల తను చేసిన కష్టానికి ప్రతిఫలం కావాలని కోరినప్పుడు చట్టిం అందుకు ఆమోదించిందని వకీలు న్యాయ సూమ్మం వివరించి చెప్పాడు.

“న్యాయం (పకారం నాకు రావాల్సిందంతా నాకు కావాలి అంది (ఫ్రాంస్వాజ్‌-

“మరి మేం పెట్టిన తిండి మాటో? రొట్టె మాంసం తిని కండబట్టిన ఆ ఒళ్ళు చూడండి! ఒక్కసారి ఆ ఒళ్ళు పట్టుకు చూడండి! కేవలం గోడలు నాకి అ సోమరి ముండ అంత ఒప చేసిందా?” అని కేకలేశాడు బ్యుతో.

“ఇంకా బట్టలో? వాటి ఉతుకు కయిన ఖర్చో? చెమట కార్చి కార్చి రోటిడిచి రోజు ఛండాలంగా బట్టలు మాపుకునేద” అంది లిజా.

“నేనంత కష్టం చేశాను కాఐన్టే చెమటలు కక్కానుూ అని చురక అంటించింది (స్రాంస్వాజ్‌.

“చెమట ఆరిపోతుంది. అది ఛండాలమేమీ కాదు” అంది ల్మగాఎద్‌-

వకీలు మళ్ళీ కలగజేసుకోక తప్పలేదు. వాళ్ళకి ఆ పిల్ల చేసి పెట్టిన మ, వాళ్ళు ఆ పిల్లకి పెట్టిన తిండి బట్టా వగైరాలు అన్నీ విడివిడిగా లెక్కగట్టడం జరుగు తుందని ఉళభయుల్ని కాంత పర్చాడు. ఆయన చేతిలో కలముంది. వాళ్లు అందించిన సమాదారం ఉంది. ఆ ప్రకారం చిటికెల్లో లెక్క-లుకట్టి, బ్యుతో దంపతులు (ఫాంస్వాజ్‌ కి నూట ఎనభై ఆరు [ఫాంకులు ఇవ్వదేల్తారని తీర్చు చెప్పాడు. లిజా, బ్యుతోలకి చేతులు వొజికిపోయాయి. కళ్ళు కణ కణ మండాయి, దానికి పెట్టిన ఖర్చు ఇంకేదయినా చెప్ప కండా మర్చిపోయామేమోనని బ్ముర గీక్కున్నారు

“=ఆగండి ! సకాలంతో ముట్లు రాలేదని రెండు సార్దు డాక్టర్న పిలిపించాం, అందుకుగాను ఆరు (ఫాంకులు అర్చ్భయిందా అని అడ్డు తగిలాడు బ్యుతో,

ల(గౌంద్‌ తక్కువ తిందా? వారంలో ఎన్నిరోజులు పొలం పని చేసిందో గుర్తు తెచ్చుకు చెప్పమని ఆవిడ పూవాన్‌ని ఇరుకులో పెట్టింది. వారానికి అయిదు రోజులు చేసిందా. ఇరోజులు చేసిందా! “ఆరోజులు!” అనంచింది (ఫాంస్వాజ్‌. “కాదుం అయిదు రోజులే!” అనరిచింది లిజా. ఒకరి మీచికొకరు రాళ్ళు విసురుకుంటున్నట్టు అప్పా దెల్లెళ్ళు ఆరుచుకున్నారు. వూవాన్‌కి మకిపోయి. ఇద్దరు చెప్పిందీ కరెక్టే అని నసిగాడు. చివరకి, (ఫాంస్వాజ్‌ మాటే నెగ్గింది ఆరు (ఫాంకులు తగ్గటానికి బదులు మూడు (ఫ్రాంకులు ఆదనంగా పెరిగి, కట్టవలసిన మొత్తం నూట ఎనఖై తొమ్మిదికి దేకింది.

“క, ఈ లెక్క తేలినట్టేనా *” అనడిగాడు వకీలు.

బ్యుతో మొహం తోటకూర కాడలా వేలాడబడిపోయిండి. ఎత్తు పారలేదు సరి గదా, ఇంకా మొటించుకోవాలి? వచ్చింది! ఇంతకన్నా ఇంకా రేం అనర్గం జరుగుతుం ఓలే

192 భూమి అని పేచీలు ముడిచేశాడు. దీన స్వరంతో, *ఇంకొ నా చొక్కా కావాలంటే, ఊడదీసి ఇస్తాొ అన్నాడు.

ల్మగాంద్‌ తన పొది నుంచి (బవ్మోస్త్రం బైటికి శీసీంది.

రోడ్డు కోసం ఇచ్చిన భూమికి పరిహారం ముట్టలే? అందులో సగమో?”

బ్యుతో అమాంతం ఎగిరిపడ్డాడు. తలలోంచి కళ్ళు బై టికి ఊడిపడుతున్నాయ్‌- ఏం సమాధానం చెప్తాడు? డబ్బు తీసేసుకున్నమాట యదార్థమే! అందులో సగం చచ్చి వ్టు కట్టి తీరాల్సిందే! ఎగ్గ్వబిటానికీ ఎత్తుకోసం బ్యుతో బ్నురచించుకున్నాడు, సమ యానికేడీ తట్టి చావందే! బ్య్ముర పని చెయ్యడం మానేసి కోపం ముంచుకొచ్చింది. వళాత్తుగా జాన్‌ నిలబడ్డవేపు లంఘించాడు.

“ఖబడ్డార్‌! నా మీద చెయ్యి పడిందో నీ ఎముకలు విరిచేస్తా” జొన్‌ కంథం ఖఇంగుమని మోగింది.

లిణా, (ఫాంస్వాజ్‌ లిద్దరూ లేదీ నిలబడి తమ భర్తల ముందు నిలబడ్డారు. ఆ మొహాల్లో కసి కత్తులు దూసింది. ఒకళ్ళ కళ్ళు ఒకళ్ళు ఊడ బెరుక్కోడానికి వాడి గోళ 7 వేళ్ళు పెకి లేచాయి.

“బె టికిపోయి కొట్టుకుందురుగాని ఇక్కడాపండి!” అని కూకలేశాడు వకీలు.

దాంతో సద్దు మణిగింది.

“అంఠా పూర్తయింది. ఇక బయటికి నడవండి. కాస్త తెలివి తెచ్చుకుని (పవ _ర్రించటం మంచిది. బుద్ది తక్కువ పనులు చేసే బోలెడు డబ్బు దండగవుతుందొ అని మందలించాడు వకీలు.

ఆ మాటతో అంకా చప్పబడ్డారు. అంతలో జీసన్‌ (కీస్తు బయటనుంచి లోపలికి దూసుకొచ్చి “మీ లేకి గొడవల్లో ముసలాయన్ని ఇరికించటానికి మీకు బుద్ధుందా లేదా! ఆయన్ని దోచుకు తిందామని కాక పోతే యేవి(టిదంతా?” అని కేకలు పెట్టాడు. కాగిన మత్తులో తంగడిమీద (వేమ పొర్దకొచ్చి, ఆయన్ని బయటికి నడిపించుకుపోయి. పొరుగు వాడి దగ్గర అరువు తెచ్చిన బండిలో కూర్చోబెట్టుకుని ఇంటికి తోలుకుపోయాడు. లిజా, బ్యుతోలు ఈసురో మంటూ బండి కట్టుకుని వూరు ఐయత్దేరి పోయారు. ల్మగాంద్‌ కొత్త చంపతులో వోటలుకు దారితీసి వాళ్ళు ఖర్చుతో కాఫీ సేవించింది.

ఊళ్లోకి రాగానే ల(గాంద్‌ బ్యరలో మెరుపులాంటి ఆలోచనాకటి మెరిసింది, వెంటనే సరాసరి ముసలి సోసీస్‌ ఇంట్లో వాలింది ఆమె వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, ఆత నామె పాత ప్రియుడు. వచ్చే ఆదివారం ఇల్లు వేలం పాట పెట్టినప్పుడు విపరీతంగా పాట పెంచి ఇల్దు కొట్టెయ్యక పోతే తన పేరు బ్యుతో కాదని తెగ మోగుతున్నాడు. ఆతని తిక్క తిన్నగా కుదర్చటానికి ఆవిడ కొత్త ఎత్తుగడ ఆలోచించింది. ఆ ఎత్తు గడలో భాగమే, అలనాటి (పియడింటికి ఆమె రొకలోస్‌ ఆంతర్యం. సోసీన్‌ తెవిలో గృనగ్నసలాడి ఆవిడ తిన్నగా ఇల్లు చేరింది.

రెండో ఆదివారం నాడు మళీ, అందరూ వకీలు బయాయ్‌ కచేఎలో వోజు

ళూమి 198 రయ్యారు. జున్‌, (ఫ్రాంస్వాజ్‌లు ఓక వేపు నిలబడ్డారు. ఇంకొక వేపు లిజా, బ్యుతోలు నిలబడ్డారు. వీళ్ళుగాక-ల్టగాంద్‌, సోసీన్‌, ఇంకా కొందరు (గామస్థులు కచేరీలో పోగ య్యారు. పాట మొదలైంది. లిజా, (ఫాంస్వాజ్‌లు పంతం పట్టి చక చకా పాట పెంచే శారు. పాట 8,500 దగ్గర ఒక్క- షణం ఆగింది. నిజానికి, ఆ ఇల్లు అంతకన్నా ఒక్క పైసా ఎక్కువ చెయ్యదు. మరుకణంలో 8,800 కి పోయింది. ముసలి సోసీన్‌ ముందుకు వంగి “నాలుగువేలు!” అనరిచాడు. మళ్ళీ ఒక వంద పెరిగింది. “నాలుగు వేల అయిదొందలు!” అనరిచాడు సోసీస్‌, లిజా, బ్యుతోలకి ముచ్చెమటలు పోళాయి, భయంతో మొవామొవోలు చూసుకున్నారు. అంత డబ్బే ! అసంభవం! ఆయినా, లిజా ఊపు తెచ్చుకుని అయిదు వేలకి పెంచింది. ముసలి సోసీస్‌ వెంటనే అందుకుని “అయిదు వేల రెండొందలు!” అన్నాడు, లిజా, బ్యుతోలు నిశ్చేష్టులైపోయారు.

“*టకసారి 1

“మ్రూడ్తు సార్ద!”

పాట పూర్తయింది. ముసలి సోసీన్‌ కొట్టేళాడు ఇల్లు! లిజా, బ్యుతోలు ఎద్దేవగా నవ్వారు, పోతే పోయ! (ఐహ్మాండమైన రేటు పలికింది! జాన్‌, (్రాంస్వాజ్‌ ల చిత్తయి పోయారు, చాలు!

లిజా ఇంటికొచ్బ్చీ రాగానే బావురు మని ఏడ్చేసింది. తను అ ఇంట్లో పుట్టింది! ఆ ఇంట్లో పెరిగింది! అది తన కాత ముత్తాతల ఇల్లు! మూడువందల ఏబ్ళు పూవాన్‌ వంశీకులు నివసించిన పురాతన గృహం ! పూర్వీకుల నుంచి సంకమించిన గతకాలపు అవశేషం ! దుఃఖంతో వెక్కి. వెక్కి. ఏడ్చింది, బ్యుతో గొంతుకూడా దుఃఖంలో పూడుకు పోయింది, చప్పున ఆది కోపంగా మారిపోయింది. ఆ కోపం లిజా మీద విరుచుకుపడింది. ఛర్‌ ! ఈ ఆడముండలకి గుండె లేదు! జిల అణుచుకోటానిక్తైతే ముడీ విప్పుతారు, కాళ్ళూ ఎత్తుతారు!

అది పచ్చి అబద్ధం. నిజానికి, పాట పెంచనీకుండా లిజాని ఆపింది ఆతను! ఆమె చరున లేచింది. బ్యుతో ఈడ్చి ఒక్క గుద్దు గుద్దాడు, ఆమె నేలక్కరుచుకుంది, సత్తువ కూడదీసుకుని పైకి లేచింది. బలంకొద్దీ మొగుణ్ని ఒక్క- తాపు తన్నింది, బ్యుతోకి కాలు విరిగినంత పనయింది,

అసలు దెబ్బ ఆ మ్మరోజు సాయంత్రం ఈగిలింది. అరి దెబ్బ కాదు, పిడుగుపాటు. ఇల్లు కొన్నది మసలి సోసీస్‌ కాదు; (ఫాంస్వాజ్‌ తరపున (పతినిధిగా వచ్చి నాఓకం ఆడినట్టు ఊరంతా గుప్పుమంది. ఒక్క ఇల్లేనా ! పర్నిచరు పపవులు ..అఆమ్మో! పిడికెడు లేదు ముండ ! ఎంతకి తెగించింది! ఎంత దగా చేసింది! మొగుడు, పెళ్లాలిద్దరూ నేలమీద ఫడి దొర్హారు. నెత్తి బాదుకుంటూ ఏడ్చారు, పిడికిచ్ళ బిగించారు. సవాళ్ళు విసిరాత. స్వాధీనం చెయ్యం ! స్వారీనం చయ్యం ! చూస్తూ ఉండండి !

ఆదే సాయం[తం ఒ తోతో మర్యాదగా మాటాడిపోటానికి ల|గాండ్‌ వచి+ందిం

104 భూమి మంచీ- మర్యాద, మెళుకువ-జ్యాగత్త అన్నీ గాలికి వదిలేసి ఆమె మీద విరుచుకు పడి బైటికి గెంటేసి, “నోట్లో ఏరుగుతా!” అనరిచాడు.

ఆవిడ సంతోషంగా వెళ్ళిపోయింది. వెళ్ళిపోతూ “కోర్టు అమీను వస్తున్నాడు, కాచుకో” అని కేకేసింది.

ఆ మ[రోజు కోర్టు అమీను సమన్షు చేత పుచ్చుకుని గుమ్మం ఎక్కి. తలుపు మీద నెమ్మదిగా కొట్టాడు. ఇరుగు పొరుగు ఇళ్ళల్లో వాళ్ళు తలుపుబాటున నిలబడి చూస్తు న్నారు. లోపల్నుంచి జవాబు లేదు. రెండో తూరి కొంచెం గట్టిగా తలుపుకొట్టాడు. జవాబు లేదు. “ఇల్లా ఖాలీ చెయ్యమని నోటీసు పట్టుకొచ్చాను' అనరిచాడు బిగ్గరగా. మేడగది కిటికీ తెరుచుకుంది. ల్మగాంద్‌ని తిట్టిన తిస్టే బయటికి వినిపించింది. అయితే ఒక్క లేడా వుంది. ఆ లిట్టుని సార్ధకం చేస్తూ, కుండెడు ఆశుద్ధం అతగాడి నెత్తిమీద కుమ్మరిల్లింది- పై నుంచి కిందికి మలమూ[కాల్లో తడిసిపోయి, పట్నానికి ఆదే పరుగు! రోన్‌ జనం ఆ దృళ్యం గుర్తుకు తెచ్చుకుని నవ్వాపుకోలేక ఇప్పటికీ పొట్టలు పట్టు కుంటారు,

ల్మగౌంద్‌ తక్షణం జాన్‌ని వెంటబెట్టుకుని [పభుత్వ న్యాయవాదిని సంప్రదించ టానికి షాతోదం బయల్దేరి పోయింది. బ్యుతో కుటుంబం చేత ఆ ఇల్లి ఖాలీ చేయించా లంటే కనీసం అయిదు రోజుల వ్యవధి కావాలి అన్నాడాయన. బాబ్బాబు! ఒక్కరోజు ముందు ఆ పని పూర్తి చేయించలేరా అని [ప్రాధేయపడింది ల్మగాంద్‌. ఆ రోజు మంగళ వారం. నాలుగు రోజుల తర్వాత అంటే శనివారం సాయళ్మతానికల్లా కోర్టు అమీన్ని ఇద్దరు సాయుధ పోలీసుల్ని తప్పక పంపే ఏర్పాటు చేస్తానని మాటిచ్చాడాయన. ఆ వార్త మోసుకుని ల్మగాంద్‌ హుటా హుటీ వూళ్లో కొచ్చిపడి కనపడ్డవాళ్ళందర్నీ శేశేసి చెప్పింది,

ఆ మాట బ్యుతో చెవిని పడగానే, ధిక్కారం (పదర్శిస్తూ పిడికిలి బిగించి గాల్లో వూపాడు. పోలీసోశ్ళే కాదు వాళ్ళ వాబొచ్చినా తనని ఆ ఇంట్లోంచి సజీవంగా బయటి కీశ్చే మాట కల్ల! ఇల్లు కూలగొట్టి తనని బయటికి లాగాలి! ఆంటూ దారినపోయే వాళ్ళని దగ్గరకి పిలిచి బడాయి చెప్పుకున్నాడు. అతనికి పిచ్చెక్కినట్టు నటిస్తున్నాడో, లేదా నిజంగా పిచ్చి పట్టిందో వూళ్ళో వాళ్ళుకి ఆర్థం కాలేదు,

శుకవారం నాడు, అంటే కల్లి ఖాలీ చెయ్యటానికి ముందురోజు చర్చికి దగ్గర్లో వూవాన్‌ కనిపించగానే బ్యుతో ఆయన ముందు మోకరిల్లి దీనంగా విలపించాడు:

"నాన్నా! నా తప్పులన్నీ వషమించు. బహుళా నిన్ను అమర్యాదగా చూడబద్రే ఇప్పుడీ శిష అనుభవిస్తున్నానేమో ! నువ్వు మళ్ళీ నా ఇంటికి వచ్చేయ్‌ నాన్నా! నువ్వు వసేనైనా నా దురదృష్టం తీరిపోతుందేమో 1”

కొడుకు శోకాలు విని మనస్సు కరిగిన పూవాన్‌ సరేనని ఖప్పుకుని ముంధుకీ సాగిపోయాడు. +

శనివారం రానే వచి%ంది. బుంతో పిచి? ఇంకా పెచరిలింది. ఉదయం మొరలు

ళూమి 195 సాయంతం దాకా పదిసార్హ బండి కట్టాడు; పదిసార్హు బండి విప్పాడు. చెర, ్నకోలతో గ్యురం చెమ్తూ వొలుస్తూ యమ దూకుడుగా బండి పరిగెత్తించాడు. వీధిలో నడిచేవాళ్ళు పక్కలకి పరుగులెత్తారు. తోలుకు పోడం, తిప్పి తోలుకు రాడం-ఒకసారికాదు, పది సార్డు చేశాడు. ఇంటి ముందు బండాపి, బజార్లో పోయే వాళ్ళని ఆపి (ఫొంస్వాజ్‌ని నోటితో ఉచ్చరించరాని బండ బూతులు తిట్టిపోకాడు, లిజా లోపల్నుంచి వాకిట్లోకొచ్చి మొగుడితో శృతి కల్పింది.

సాయం్మతం నాలుగైైంది కోర్టు అమీను, పోలీసులు అయిపు లేరు. బ్యుతో గుమ్మంలో నిలబడి కోర్టుల్ని, పోలీసుల్ని కారుకూతలు కూశాడు. ఏడ చచ్చారు వీళ్ళు? ఇంకా దార్లో దొబ్బించుకుంటున్నారా ? ఇక వాళ్ళు రారులే అని పట్టపగ్గాలేని సంతో వషంతో పరవళ్ళు తొక్కాడు.

ఆదే సమయంలో కోర్టు అమీను వీమే ఇద్దరు సాయుధ పోలీసులో రావటం చూశాడు బ్యుతో. మొహం పాలిపోయింది. గబ గబా తలుపులు మూసేకాడు. ఇంట్లో న్మశాన _పళాంతత తాండవించింది. వీమే తలుపులు మీదదబ దబ బాదాడు. లోపలు సంచి జవాబు లేదు. పోలీసులు తుపాకి మడమల్తో పాత తలుపు కుళ్ళటొడిచారు వాళ్ళ వెనక పూరి జనం యావన్మంది బారు తీరి నిలబడి చోద్యం చూస్తున్నారు. హఠాత్తుగా తలుపు తెరుచుకుంది. బ్యుతో చివాల్న బయటికి దూసుకొచ్చి, బయట నిలబెట్టిన బండిలోకి ఎగిరి దూకీ గ్మురం వీపు మీద చెర కోల ఛర్‌ మనిపించాడు. జనం భయపడిపోయి. పక్కకి తప్పుకున్నారు.

“ఏట్లో వడి చస్తా 1 ఏట్లోపడి చస్తా 1” అనరుస్తూ బండి ముందుకి దూకిందాడు. కొండ సోలుపు మీదికి బండి ఆగే వేగంలో దూసుకువోతే చకొలు నుగ్గు నుగ్గయిపోవటం ఖాయం. కొంతమంది ధైర్యం దీసి గ్మురం జూలు పట్టుకుని ఆపి, బండిమీది కెక్కి బ్యుతోని వాటేసుకుని కిందికి దింపి ఇంటికి తెచ్చారు. ఆ ఉదేకం, ఉన్మాదం ఎక్కడికి పోయాయో-మనిషి మంచుముద్దలా అయిపోయి నిళ్శబ్దంగా నిలబడి పోయాడు.

ల్మగాంద్‌ అప్పుడే జాన్‌, (ఫాంస్వాజ్‌ లని వెంటబెట్టుకుని ఇల్లు స్వాధీనం చేసు కోడానికి చక్కా వచ్చింది. బ్యుతో వాళ్ళ వంక ఏం మాట్లాడకుండా ఎగాదిగా చూకాడు. లిజా పిచ్చెక్కిన దాన్హా చేతులు ఏిసుర్తూ నోటికొచ్చినట్టు లిట్టిపోసింది. పోలీసులు లివాని హెచ్చరీంచారు తాళాలిచ్చి బయటికి నడవమని. ఏం చెయ్యటానికీ పాలు పోక లిజా గమ్మున తాళం చెవులు ఇచ్చేసింది, మూగ మొద్దులా నిలబడ్డ మొగుణ్ని చూడగానే ఆమెకి కోపం కట్టలు డెంచుకుంది.

“మనల్నిట్లా నడిఐవార్లోకి మెడబట్టి గెంటుతుంటే. నీకు మగతనం లేదురా? దమ్ముల్లేవురా ? నువ్వొక పిరికి పందవి ! చచ్చు దద్దమ్మవి ! నువ్వు మగాడివి కాదు!” అనరిచింది.

“ఏవమ్మోయ్‌ ! మాటలు కట్టి పెట్టి తొందరగా కదుల్తావా లేదా?” పోలీసులు గదిా-ాశరు

196 భూమి

లిజా గఐ గబా తన సామాన్గు తీసుకుని లైట పడింది. ఇల్లు ఖాలీ చెయ్యక తప్పదని ముందే ఊహించిన ఆ ఆలుమగలిద్దరూ మూడోజుల కిందటే భారీ వంట ప్మాతలు వగైరా సామాను ల్మఫ్రీమా ఇంటికి తరలించారు. మంచాలు, కుర్చీలు, పళువులో సవీ ఇల్లు వేలమైంది గనక లిజా తన పరుపులు, దుప్పట్లు, నగ్రైరా గుమ్మంలోంచి, కిటికీలోంచి బైటికి విసిరేసింది. పిల్లలిద్దరూ. వెక్కి. వెక్కి. ఏడుస్తున్నారు. బ్యుతో మొద్దులా అలానే నిలబడి పోయాడు. పోలీసులే స్వయంగా ఆ సామానంతా బండి శెక్కించారు,

లిజా బయటికొచ్చి చెల్లెల్ని, జాన్‌ని చూడగానే మళ్ళీ ఆపర కాళిక అయింది, "నీ పంది మొగుజ్బి వెంటేసుకుని మా అవస్థ చూట్టానికి తగలడ్డావన్నమాట! రంకు ముండా! చూడవే, వొగా చూడు, మా నెత్తురు జురుకుంటున్నావుగందే! నువ్వు దొంగ ముచ్చువే! దొంగ ముచ్చువి! దొంగ ముచ్చువి !”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ తన అక్క యేమేం పట్టుకు పోతుందో (ళద్ధగా చూసింది. వంటగది స్టూలు కంటబడింది.

“ఆది నాది” అనరిచింది (ఫాంస్వాజ్‌.

“నీదా ? అయితే పోయి తెచ్చుకో” అని లిజా ఆ స్టూలుని విసిరి పెరట్లో దొరువులోకి గిరవాటేసింది.

ఇల్లు ఖాలీ ఆయింది. బ్యుతో గ్మురం కశ్లెం పట్టుకున్నాడు. లిజా బిడ్డలిద్ధర్నీ చెరొక చంక ఎక్కించుకుంది. (ఫాంస్వాజ్‌ దిక్కు నడిచి సూటిగా మొహంలో మొహం పెట్ట తుపుక్కున ఊసింది,

“అది కూడా నీదే. తీసుకో.”

(ఫాంస్వాజ్‌ వెంటనే కాండించి లిజా మొహం మీద ఊసింది.

“ఇది నీది. తీసుకుపో”

కణ కణ మండే కళ్ళతో ఒకరి మొహంలోకి ఒకరు చూసుకుంటూ నెమ్మదిగా ఉమ్ము తుడుచుకుని కాళ్వతంగా విడిపోయారు. వూవాన్‌ వంశపు రక్తం ఒక్కటే ఆ ఇద్దరి మధ్యా మిగిలిన ఒకే ఒక బంధం.

బ్యుతో చిట్టచివరి సారిగా పిడికిలి బిగించి భయంకరంగా ఊపుతూ, “మళ్ళీ తొందర్లోనే మా ఇంట్లోకి మెం వస్తాం ఆనరిచాడు.

ఎక్కడి వాళ్ళక్కడ గప్‌చుప్‌గా వెళ్ళిపోయారు. జున్‌, (ప్రాంస్వాజ్‌ లు లాలీగా బావురుమంటోన్న ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టారు,

ల్మఫ్రీమా ఇంట్లో అద్దెకి దిగి లిజా, బ్యుతోలు సామాను విప్పుతున్నారు. అంత రోనే ఫూవాన్‌ భయం భయంగా చిన్న కొడుకు అద్దె ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టి నెమ్మదిగా “నాక్కూడా కాస్త జాగా ఇస్తారా? ఈ ర్యాతి కిక్కడే పండుకుంటా” అన్నాడు,

బ్యుతో తండిని చూడగానే ఎగిరి గంలేశాడు, తండి తన దగ్గరకి తిరిగి వచ్చా డంటే, ధనలవ్నీ తనింటో అడుగు పెటి నటే!

భూమి 197

“తప్పకుండా, నాన్నా! ఆందరం ఇక్కడే ఎలానో ఒత్తుకుందాం. నీతోపాటు అదృష్టం నా ఇంట్లోకి నడిచొస్తుంది నాన్నా! దయ చూపే హృదయం నా పక్కవేర్తే అంతకన్నా నాకు కావలసింది లేదు. ఆదే పడి వేలు!”

ముని మాపు చీకట్లు జుట్టు విరటోసుకుంటున్నాయి. జాన్‌, (స్రాంస్వాజ్‌ నిళ్శబ్దంగా ఉన్న ఆ ఇంట్లో మౌనంగా నిలబడ్డారు, మలి సంజ కట్ట కడపటి వివజ్ద కాంతిరేఖ ఆ నిశ్శబ్దపు గదుల్లో నీరసంగా పడింది. పాత [గామ చర్చీల నీడలో అనుభూతమయ్యే బరువైన గంభీర వాశావరణం నిండి వుంది తలుపులు బార్డా తెరిచి వున్నై. తుఫాను గాలికి ఊగులాడిపోయినట్టుగా ఉన్నాయ్‌ వాసాలు. కుర్చీలు తలకిందులై. చిందర వందరగా పడి ఉన్నాయ్‌, ఇల్లంతా చచ్చిపడినట్టుగా ఉంది.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ నెమ్మదిగా ఇల్లంతా కలయ తిరిగింది. కలవర పెదై జ్ఞాపకాలు, అఆస్పన్టమైన ఉదేకాలు ఆమె అంతరాంతరాల్లో కదలాడసాగాయి. ఆదుగో! ఆక్కడే తను చిన్న పిల్లగా ఉన్నప్పుడు ఆటలాడింది! ఇక్కడ, ఈ వంట గగిలోనే దేబులు పక్కన నాన్న ఆఖరి శ్వాస విడిచాడు! పడగ్గదిలో పరుపులు, డిళ్లూ తీసేసిన ఖాలీ పట్టె మంచం పక్కన నిలబడింది. ఈ మంచం పైనే లిజా, బ్యుతోలు పెద్దగా చప్పుడు చేస్తూ నిస్సిగ్గుగా (ప్రేమాయణం సాగించారు. వాళ్ళు అలసి సొలసి తీసిన ఎగశ్వాస యీ కప్పులోంచి వెన మేడ గదిలోకి విన్చించేది. వీళ్ళింకా తినని ఈ జ్ఞాపకాలతో వేధించటం మానుకోరా? బ్యుతో యింకా అక్క-డున్ని ట్రే అనిపించింది.ఓ రోజు సాయంతం ఇక్కడే బ్యుతో తనసి వాటేసుకున్నాడు ! తను బలంగా అతణ్ని కొరికింది! అక్కడా ఆదే పని చేశాడు! మూల మూలనా ఆమెని పట్టి పల్హార్చే ఆలోచనలే ముసురుకున్నాయి.

తల తిప్పి చూసింది. జాన్‌ వెనగ్గా నిలబడే ఉన్నాడు. ఆళ్చర్యపోయింది. ఎవరీ అపరిచితుడు * ఏం చేసున్నాడిక్కడ + అతను కళవళ పడిపోయాడు, కొతగా దిగిన మనిషిలా, దేన్నీ ముట్టుకోకుండా ఎడంగా నిలబడ్డాడు. భయంకర ఏశాంత బాధ ఆమెని చుట్టి వేసింది. విజయం సాధించాననే సంతోషమే మాసిపోయి న్రైరాళ్యం మనస్సులో పేరుకుపోయింది. అక్క వీపు వెనక మిక్కుటమైన సంతోషంతో కేరింతలు కొడుతూ గృహ్మపవేశం చేస్తానని ఆమె వూహించి వుండొచ్చు. కాని ఈ ఇల్లు ఏ ఉత్సాహమూ కలిగించలేదు. ఆమె హృదయంలో ఆళాంతి రాజుకుంటోంది. బవాశా, మాసిపోయే యీ విషజ్జ్ద సంధ్యారాగం వల్లనా?

లీకటి పడేక, చాలాసేపు ఆ ఇద్దరూ ఇల్లంతా కలయ తిరిగారు. ఆ చీకట్లో కొవ్వొత్రి వెలిగించే ధైర్యమే కలుగలేదు.

వంటింట్లో చప్పుడికి వాళ్ళు అటు వేపు నడిచారు. జేదేయోెం అని ముద్దుగా పిలుచుకునే వాళ్ళ ఇంటి గాడిద వంటింట్లో అలమార్లు వెతుకుతోంది, జాన్‌, (ఫాంస్వాజ్‌ లిద్దరూ ఫక్కున నవ్వారు. (ఫాంస్వాజ్‌ అబ్బరంగా చూసుకొవే ఆవు లకోలీష్‌ పాక చివర్న నిలబడి నెమ్మదిగా అరచింగి,

వాన్‌ ఫ్రాంస్వాజ్‌ని తన చేతుల్లోకి తీసుకుని మృదువుగా ముద్దు పెట్టుకున్నాడు,

198 భూమి ఏడి ఏమైనా గానీ, మనిద్దరం ఆనందంగా ఉంటాం అని చెప్తున్నట్టుగా ఆమెని గుండెలకి హత్తుకున్నాడు. 25

దుక్కుల ముందు, తొలకరి మిన్నుల కింద కనుచూపు మేరదాకా పొలాలు యావత్తు ఎరువు పోగుల్తో నిండిపోయి ఉన్నాయ్‌. పొద్దు పొడుపుతో మొదలై చీకటి పడిందాకా గొంకల్లో కిరకిరమంటూ పెంట పోగు బళ్ళు ఊపిరాడకుండా తిరుగుతున్నై. ఆవిర్లు లేదే చెత్త పోగుల్ని పొలం మీద గుమ్మరించి పోతుంటే, వేడిమిని యావత్తు పుడమిలోకి దించి పోతున్నట్టుగా ఉంది. నలువేపులా పొలాల్ని ముంచెత్తిన ఎరువు కుప్పలు సడి లేచిన కడలి తరంగాల్లా ఉన్నాయ్‌, కొన్ని కొన్ని చేలల్లో పోగులు చిమ్మటం పూర్తయింది. మైళ్ళకి మైళ్ళు భూమి యావత్తూ 'పేడా, పెంటా పులుముకుని నల్లగా కప్పేసి పోయినట్టుగా ఉంది. రేపు మోసులెత్తే కొత్త జీవం ఈ చీకిపోయిన చెత్తా-చెదారం అడుగున దాగి ఉంది. జీవాణులు నశించి కుళ్ళిపోయిన పదార్థం తిరిగి తల్లి గర్భంలోకి చేరుకుంటున్నచి. మరణం పునర్ణన్మని (పసాదించబోతోంది.. నిర్జీవ పదార్థం తిరిగి జీవసృష్ట కావించటోతోంది. మైదానం ఒక చివర నుంచి మరో చివరకి పేడ గబ్బు ఘుమాయిస్తోంది. ఇందులోంచే మనిషిని (బతికించే పెరూ, పంటా ఫలిస్తాయి.

జొన్‌ నిండు బండి పొలం తోలుకొస్తున్నాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ తో స్థిరపడి అప్పటికి ఒక నెల దాటింది. (బతుకు మళ్ళీ మామూలు పల్లెటూ3 గాడిలో పడింది. ఐండి చేలోకి మళ్ళినప్పుడు, ఓక చివర బ్యుతో కనిపించాడు. పళ్ళపారతో పెంట పోగు చిమ్మ తున్నాడు. ఇద్దరూ పరస్పరం పక్క చూపులు చూసుకున్నారు. పక్క పక్క చేలు కాబట్టి రోజూ మొగమొగాలు చూసుకోక తప్పదు. కాని ఇద్దరి మధ్యా మాటల్లేవు. ఒక నాడు ఎప్పుడయినా తగూలు, తవాయిలు రొవటం అంటూ జరిగితే అది ఖూనీల్లో గాని ముగియదేమో |!

జౌన్‌ బండి గుమ్మరించాడు. పోగు మీదికెక్కి మొల లోతు దిగబడిపోయి చేలోకి ఎరువు పారజిమ్ముతున్నాడు. ఆలెక్టీ ఊర్చ్‌కేం తన మామూలు దిన చర్య (పకా రం పొద్దున్నే పొలాలు చూసుకుంటూ బైల్టేరాడ. జాన్‌ని చూడగానే ఆగిపోయాడు అతనంటే ఆయనకి అపరిమితమైన అభిమానం. ముసలితనం ముసురుకొచ్చినట్టుగౌ కనపడ్డాడు. దానికి తోడు ఫారం గురించి గాన్మీ ఇంకా తదితరమైనవి గానీ సవాలమ యావళు.

భూమి 199 “శాన్‌! నువ్వు కూడా సూపరెందుకు వెయ్యగూడదు?” అనడిగాడు అలెగ్గి, అడిగినవాడు జవాబు కోసం ఆగకుండానే స్వగతంలా యేవేవో మాట్టాడాడు.

ఆ కబుర్లలోనే ఆయనకి కాస్త మనళ్ళాంతి. ఇఐటి చికాకులన్నీ మర్చిపోవచ్చు. ఆయన దృష్టిలో అతి ముఖ్యమైన వ్యవసాయ సమస్య, ఎరువుల వినియోగం. ఎరువుకి సంబం ధించి ఆయన చెయ్యని (ప్రయోగం అంటూ లేదు. రకరకాల గడ్డి, ఆకులు, (దామ మడ్డి రేప్‌ చమురు గింజలు, కోల్దా చెక్కు ఒక్కటా, అనేకం వాడి చూశాడు. వాటి తర్వాత ఎముకల పొడి, ఉడికించి దంచిన మాంసం, నెత్తురుపొడి వేసి చూశాడు, ఆ బిల్పాలో దరిదాపుల్లో ఎక్కడా కసాయి దుకాణం లేక పోబట్టి గాని, ఉంటే జంతువుల పచ్చి నెత్తురు పొలం మీద చిమ్మించేవాడే. ఇంకా ఇప్పుడు రోడ్డు మీదీ చెతా చెదారం, గుంటల్లో మురుగు, చిట్జెం, కొలిమి నుసి, ఉన్నివేస్టు వగైరాలెన్నో వాడి చూస్తున్నాడు భూమి లోంచి వచ్చే దేన్నయినాసరే తిరిగి భూమిలో పారబౌయ్యటం మంచిచని ఆయన సిద్ధాం తం: ఫారం వెనకాల పెద్ద పెద్ద లోతైన గోతులు తవ్వించి ఆ జిల్లాలో దొరికే సమస్త చెక్తా చెదారం, మురుగు, చచ్చిన జంతువులు వగైరా అన్నీ అ గోతుల్లో కుళ్ళబెట్టించి ఆడదే బంగారపు గని అంటాడు.

ఎస్తూపరు వాడాక కొన్ని సార్లు నాకు మంచి ఫలితమే కన్పించిందోయ్‌!” అన్నాడు.

“నాణ్యత తెలవకపోతే టోల్లా పడక తప్పదు” అన్నాడు జాన్‌.

ఆఆ మాటా నిజవే! పల్రెలకొచ్చి అమ్మే చిల్లర మల్లర బేరగాళ్ళ దగ్గర కొంటే అడీ ఒక యాళతనే. నన్నడిగితే జిల్లాకొక కెమిస్టు ఉండాలి కల్తీ లేని ఎరువే దొరకటం లేదనుకో, మన (ఇతుకు, భవిష్యత్తు అంతా నాణ్యమైన రసాయనిక ఎరువుల చేతుల్లో ఉంది. ఆటువంటి సరుకు అందే నాటికి మనం ఉంటామో, ఊడతామో! ఆయినా సరే, ముందుతరాల వాళ్ళ కోసం మనం ఇప్పుడు ధైర్యంగా కష్టాలు ఎదుర్కోవాలి”

పళ్ళపారతో పోగు కుళ్ళగించి చిమ్ముతోంటే ఘుమాయించే. పేడ గబ్బుతో జాన్‌కీ వాషారెక్కింది. అఆ గబ్బు ముక్కుల్లో దూరోంటే, నేల య నిలోంచి ఆ వాసన చేస్తున్నట్టుగా సంతృ ప్తిపడ్తాడు. అలెగ్జీ ఆపకుండా చెప్పుకుపోతున్నాడు.

“మన పెంట ఫోగులకి దీటయింది మరేదీ లేదనుకో! కొని, అది ఛాలినంత దొరికి ఏడవదే. మనం గాని, మన పశువులు, గొ రెలు గానీ విసర్జించే. పెంటా, పీడా పెంటీకలు వగైరాల్ని మనం ఎంత దుర్పినియోగం చేస్తున్నామె" తెలుసా? పారిస్‌లో ఏటా తీసి పారేసే మున్సిపాలిటీ మరుగూ, చెత్తా డెల్సై వేల ఎకరాలకి ఎరువుగా సరి పోతుందట! అన్నీ లెక్కలు కట్టారు గాని యేం లాభం? మూడొంతులు పైచిలుకు పాడు చేసి పారేస్తున్నారు. పాతికో పరకో ఎండబెట్టి నైట్‌సాయిల్‌ చేస్తున్నారు, ప్చ్‌!1.. =. డెత్రై వేల ఎకరాలు! అదే షక్యడ అందుబాటయితే! ఓహ్‌! లబోస్‌ మైదానం మొత్తం నిండిపోతుంది! ఎంత పంట! ఎంత పంట!”

200 భూమి లబోస్‌ మైదానాన్ని యావత్తు తన చేతులో వాటేసుకుందామనుకున్నట్టు బార జాపాడు. ఆ ఉత్సాహో। దేకంలో- హెంస్‌ డ్రైనేజీ తలుపులు బార్లా తెరుచుకున్నట్టు, ఆ మానవ నుల (ప్రవాహం ఎకాయెకి లబోన్‌ పొలాల్లోకి చూకినట్టు ఊహా లోకాల్లో విహరించాడు. ఆ మహీ (ప్రవాహం కాలవలుగా, పిల్ల కాలవలుగా చీలి మూల మూలలకీ (వహిస్తోంది! భూమి నుంచి జీవం పిండుకుని, ఆ మహానగరం మళీ భూమిలోకి జీవసారాన్ని పంపుతోంది! ఆ వెల్లువని నేల లోపలికి పీల్చేసింది! ఆ నేలలో గోధుమ నవ నవలాడుతూ పెరుగుతుంది! "అప్పుడు మనం పడవలేసుకుని పొలం రావాలేమో!” అన్నాడు బాన్‌ వేశా కోళంగా. ఆ దృశ్యం తలుచుకుంటే జాన్‌కి డోకు పుట్టింది. వెనక గట్టిగా కేక వినపడి, జాన్‌ తల తిప్పాడు. రోడ్డు మీద ఐండాపి లిజా ఎలుగెత్తి మొగుణ్ని కేకేస్తోంది, “డాక్టరు కోసం ఐసీ పోతున్నా. మీ నాన్న మూర్చొచ్చి పడిపోయాడు. పోయేట్టున్నాడు. నువ్వు తొందరగా ఇంటికి పద[” ॥ జవాబు కోసం ఎదురు చూడకుండా గ్మురం అదిలించింది తిన్నటి రోడ్డు మీద బండి దౌడందుకుండి. బ్యుతో కంగారు పడకుండా నిమ్మళంగా పని పూర్తి చేసుకుని, తనలో తను గొణుక్కుంటూ ఇంటిదారి పట్టాడు, *బ్రాన్‌! ఆ బ్యుతో ఉత్త నీచుడు. వాణ్నీ ఓ కంట కనిపెట్టి మసలుకో” అని హెచ్చరించి అలెగ్డీ ఫారానికి మళ్ళాడు. బ్యుతో రోడ్డెక్కాడు, జాన్‌ ఒంటరిగా పోగులు చిమ్ముతూ చక తకాపని ముగించుకుంటున్నాడు. దూరంలో ఎరువు పోగుల మీం౨ లేస్తున్న ఆవిరి దిగంళం మీద అందంగా నీలిపొగ మంచు చార అలముతోంది. మళ్ళీ మంచు పోత మొదలైందాకా లటోస్‌ మైదానం వెచ్చగా వాసనల వీస్తూ ఉంటుంది, బ్యుతో సంసారం ల(ఫీమా ఇంట్లోనే ఊంది. ఒక్క వెనగ్గడి తప్పించి ఇల్సంతా వీశ్ళి వాడుకుంటున్నారు. ఆ వెనగ్గదిలో పక్షవాతంతో మందాన పడ్డ ల్మఫ్రీమా పెనిమిటీ ఉంటాడు. అయినా ౬ల్టు &రుకే. కూరగాయల తోట పెట్టుకోడానికి పెరడు లేదు. అ ఆలుమగలు, ఇద్దరు పిల్లలు, ముసలయ్య-మొత్తం ఆయిదుగుకికి ఆ ల్లు బాలి చావటం లేదు, మరి, వేరే ఇల్లు చూసుకోవచ్చు గదా అంటే [ఫ్రాంస్వాజ్‌కి ఆనుకునే ఉండాలి. అప్పుడు పక్కాలో బల్లెంలా ఉండవచ్చు. వాళ్ళ (ప్రస్తుత కార్యకమం కూడా అదే; సమయం దొరికినప్పుడల్లా మొగుడూ. పెళ్ళాలిద్దరూ పెద్దగా గొంతెతి సాధిసారు. ఆ యిల్లు ఎల్లానూ మా స్వాధీనమవుతుంది- చూసుకో, కాసుకో అని సవాళ్ళు విసుర్తారు, వాళ్ళ తీరని కక్కుర్రి అట్లాంటి తిట్టు, తిరస్కారాల్లో తీర్తుంది. ఆ ఇంటికి తను ఆధికారిణి అన్న ఆనందం కూడా (ప్రాంస్వాజ్‌ కి లేదు. లిజా, బ్యుతోల తిట్టతో, బూతు కూతల్లో ఆమెకి మనళ్ళాంతి కరవైంది.

భూమి 01

బ్యుతో ఒల్లు చేరే సరికి ముసలాయన పడిపోయే ఉన్నాడు. మంచం పక్కన పిల్లలిద్దరూ కూర్చుని ఏదో ఆట ఆడుకుంటున్నారు.

“ఏమైంది!” అనడిగాడు బ్యుతో మంచం కాళ్ళ కట్ట దగ్గర నిలబడి,

ముసలాయనకి అప్పుడే స్పృహ వస్తోంది. రెప్ప వెయ్యకుండా నిర్నిమేషంగా ఉన్న ఆయన కళ్ళు నెమ్మదిగా కొడుకు వేపు తిరిగాయి, తల పక్కకి కదిలించలేక పోతున్నాడు. శిలయి పోయినట్టు కనిపించాడు.

“ఇదుగో, ఇవ్వాళ నాకు చేతి నిండా పనుంటీ. వెధవ గొడవ చెయ్యకు. ఇప్పుడే టికెట్టు పుచ్చుకోవులే![” అన్నాడు బిగ్గరగా.

ముసలాయన కళ్లు తెరుచుకునే ఉన్నాయ్‌. పిచ్చి చూపు చూస్తున్నాడు. డాక్టర్‌ ఫీనే వచ్చేదాకా చేసేది మ్మాతం యేముంది! అనవసరంగా. పని మానేసి పొలం నుంచి లగెత్రి వచ్చానే! ఊరశే గోళ్ళు గిలుకుంటూ కూచుండే బదులు పేళ్ళు పగలేస్తే నయం !

అంతలో డాక్టర్‌ ఫీనేని వెంట బెట్టుకుని లిజా వచ్చేసింది. వీనే చాలా సేపు రోగిని పదీష చేశాడు. ఆలుమగలిద్దరూ ఆయవ ఏం చెప్తాడోనని విసుగ్గా ఎదురు చూస్తు న్నారు. వెంటనే మునలాయన గుటుక్కుమం టే పీడ విరగడ్తై పోతుంది. కాని, యీ పరిస్థితి దాటి బైటపడే అవకాశమే హెచ్చు కనిపిస్తున్నది, టోలెడు చేతి చమురు వదలొచ్చు. ముసలాయన రహస్యంగా దాచిన వబాట చేతుల్లో పడక ముందే రాలి పోయాడో జీసన్‌, ఫానీ నానా యాగీ చెయ్యగలరు! డాక్టరు మౌనం వాళ్ళ ఆదుర్హొని మరింత పెంచింది. ఆయన వంటింట్లో కూర్చుని మందు చీటీ రాసేటప్పుడు అడిగారు,

“డాక్టర్‌ 1 సీరీయస్‌ అంటారా ? ఓ వారం బతుకుతాడంటారా + యేవింటంక పొడుగు చీటీ రాసేస్తున్నారు

డాక్టర్‌ ఫీనే జవాబు చెప్పలేదు. రైతుల ఇళ్ళల్లో యిటువంటి _పశ్నలు, విచారణలు ఆయనకి అలవాటే.

“డాక్టర్‌ 1 మీరు రాసిన అ మందుల్లో ముసలాయన కోలుకుంటాడంటోరా!” బ్యుతో మళ్ళీ అడిగాడు. ఆ మందుల జాబితా చూడ్డంతో ఆతనికి మతి పోయింది

“శ్రోల్పకోటానికి మూడు వారాలు పడుతుంది. మళ్ళీ రేపొకసారి చూసి వెళ్తాను. ఈ రాతి పిచ్చి మాటలేమైనా పలవరిస్తే కంగారు పడకండో అన్నెప్పి ఆయన శలవు తీసుకున్నాడు.

మూడు వారాలు ! వాళ్ళ విన్నది అండే. నోట మాట రాక మూగవాళ్ళయి పోయారు ఈ మందుల ఖర్చంతా నెత్తినేసుకుని మొయ్యాలి కామోసు! బ్యుతో మారు మాటాడకుండా మందుల చీటీ జేబులో కుక్కుకుని, బండి కట్టుకుని బస్తీకి లగెరాడు

ముసలాయన మూర్చవచ్చి పడిపోయిన వార్త వూరంతా గుప్పుమంది. జీసన్‌ కూతురు కుంక [తూయ్‌ తను తార చెయ్యి పట్టుకుని చూడందే వొదలనని మంకుపట్టు పట్టింది. తరవాత నెమ్మదిగా లేచి వెళ్ళి ముసలాయన ఇంకా బావలేదని తం్మడికి కబురు

202 భూమి చెప్పింది. [తూయ్‌ వెనకాల ల[గాంద్‌ వచ్చి చూసింది. కళ్ళు నిర్మలంగా ఉన్నాయి కాబట్టీ ఇప్పుడప్పుడే పోయే ప్రమాదం లేదని తేల్చి చెప్పేసింది. దాంతో వాళ్ళు ఆదుర్దా కొంత తగ్గింది. ముసలాయన ఎలాగూ చావటం లేదు కాబట్టి ఎందుకొచ్చిన ఆదుర్భా! వొచ్చీపోయే వాళ్ళతో అర్బర్యాతి దాకా ఇల్స్లంకా చీకాగ్గానే ఉంది. బ్యుతో చిరు బ్యురులాడ్తూ కొంప కేరాడు. ఎందుకంటే, బస్తీలో కెమిస్టు రోగికి చెయ్యాల్సిన ఉప బారాల జానితా చాంతాడంత తయారుచేసి ఇచ్చాడు, ముసలాయన కాళ్ళకి ఆవపిండి పట్టీలు వెయ్యాలి; గంట గంటకీ మందులు గొంతులో పొయ్యాలి; మ్మరోజు కాస్త ఉసు లుగా ఉంటే భేదికివ్వాలి వగైరా వగైరా .. .. ల్మఫీమా తను తోడుంటానని చెప్పి అఆర్భర్మాతయ్యే సరికి న్మిద ముంచుకొచ్చి తనగదిలోకి పోయి పండుకుంది.

పూవాన్‌ సంధి _పేలాపనలు మొదలయ్యాయి, తలా తోకా లేకుండా మాట్టాడుకు పోతున్నాడు. పూవాన్‌ నిజంగా చనిపోయి ఆయన (పేతం బయటికొచ్చి మాట్లాడు తున్నట్టుగా వెనకటి జ్ఞాపకాలేవో అస్పన్టంగా గొణగడం విని లిజా కిందు మీదైంది. బ్యుతోతో పాటే తనూ అవతలి గదిలోకి వెళ్ళిపోదామనుకుంటూనే ముసలాయన గుడ్డలు సర్ది బీరువాలో పెడదామని ఆగిపోయింది. (పతి ఇకా [కద్ధగా వెతికి, విదిలించి వీరు వాలో సర్టిపెడుతుండగా ఆమె దృష్టి మధ్య అరలో కాగితాల కట్టమీద పడింది. ఒక్క- శణం గుండె కొట్టుకోటం నిలిచిపోయింది, నిధి!... నిధి! . ఎన్నో నెలలుగా ఆహ ర్నిళలు వెతికి వెతికి వేసారిపోయింది ఈ కాగితాల కట్టకోసమే! ఇప్పుడు అయాచితంగా వచ్చి ఒళ్ళో పడ్డాయ్‌!

“బ్యుతో 1 బ్యుతో |” కొంపలంటుకుపోతున్నట్టు లిశా పీలుపు వినిపించటంతో యేమయిందో యేమోనని బ్యుతో పరుగెత్తుకొచ్చాడు,

లిజా చేతుల్లో కాగితాల పొత్తి చూసి ఒక్క షణం ద్యిగృమతో స్థాణువై పోయాడు. మరుక్షణం, ఇద్దరూ మెరి ఆనందంతో వూగిపోయారు.. మేకల్లా గంతులు వేశారు. పక బ్రాన్‌ రోగి కళ్ళు మూసుకుని మంబానికి అంటుకుపోయి పడున్నాడన్న సంగతే వాళ్ళ స్పృహలో లేదు.

ముసలాయన కలవరిస్తుం టే మీ ఈ లోకంలో కొచ్చి పడ్డారు.

“ళో ..ఛో. . కదలవేమే మొద్దా! యేం పట్టుకుందే అక్కడ? బాటోయ్‌ ' అంత పెద్ద చెకునంకి రాయే! పిడి విరిగిపోయేట్టుంద, రేపు మళీ కొనాలి కామోసు, ఛో. ..ఛో .. కదలవే మొద్దా!”

“*వృష్‌ 1” అంది లిజా వొణికిపోతూ,

“మనం చెప్పుకునేది ఆయనకి వినపడుతుందనా ? పిచ్చి మాటలు పలవరిస్తు న్నాడే వ్మెరిదానా!'' అన్నాడు బ్యుతో.

ఇద్దరూ మంచం పక్క చతికిల పడ్డారు. ఆయన దాచుకున్న సొమ్ము లొలూకు కాగిఠాలు దొరికిన వ్యెరి ఆనందంలో వాళ్ళకి కాళ్ళు రేలిపోతున్నాయ్‌

బ్యుతో కాగితాలు ఒక్కటొక్కటీ బయటికి తీసి, మడతలు విస్పి నీగ్గరగా

భూమి 9౨08 లెక్కలు కడుతున్నాడు.

“రెండు వందల డెళ్సై . ఇంకో ముప్ఫై .. మొత్తం మూడొందలు. ఆ రోజు ఆఫీసులో ఆయన పదిహేను అయిదు (ఫ్రాంకుల బిళ్ళలు లెక్క పెట్టుకుంటుంటే అప్పుడే నాకు అనుమానం వచ్చింది. మూడు నెలలకొచ్చే వడ్డీ [వకారం అసలెంతవుతుందో ఆనాడే లెక్కవేసి చూశా. వడ్డీ అయిదు కాతం. ఈ వెధవ కాయిశాలు అంతడబ్బుకి సమానమంటే గమ్మత్తుగా లేదూ! ఇవి నిఖార్సయిన రొళ్టింతో సమానమే!”

ముసలయ్య పలవరింతల్లో లిజా మళ్ళీ బెదిరిపోయింది. పదవ బారెన్‌ వరి పాలించే కాలంలో ధాన్యపు కొట్టు, గరిసెణ నిండిపోయి, పొర్షిపోయేటట్టు పండిన ధాన్యాన్ని పోగుజేస్తూ గప్పాణ కొడుతున్నాడు.

“ప్ప రాసులు! ఏం రాసులు! ఎంతెంత రాసులు!

గున గున లాడే ఆ నవ్వు మృత్యువు మోతలా వినిపించింది.

“పసి పీల్లోల్ల కబుర్లు వాగుతున్నాడు, పోనిద్దూ!” అన్నాడు బ్యుతో బుజాలెగ రేసీ,

ఇద్దరూ ఆ కాగితాల్లో తలలు దూర్చి త్మీవంగా ఆలోచిస్తునా గరు

“మరి, వీటీని యేం చేద్దాం? మళ్ళీ అక్కడే పెస్టేధ్రామా 1” అనడిగింది. లిజా, బ్యుతో తల అడ్డంగా ఊపాడు

“ఎక్క-ణ్నుంచి తీకామో అక్కడే పెట్టేద్దాం. రేవు లేచి వెతికినప్పుడు కనపడక పోయాయో: ఇల్లు పీకి పందిరేస్తాడు, తతిమ్మా వాళ్ళందరికీ తెలిసిపోయి. వెన తంటా వొచ్చిపడుద్ది* అంది లిజా భయంగా.

ముసలాయన తన హీన స్థితికి నిరాశతో ఏడ్చేశాడు. లిజా ఆ ఎడుపు విని ఉలికి పడింది.

“ఆంత్రా ఆయిపోయింది! . అంకా అయిపోయింది! ... అయిపోయింది! ..*

ఒకే మాట- ఆదే మాట. పదే పదే గొణుగుతూ ఏడుస్తున్నాడు. గొంతు మరీ గొల్లయిపోయింది,

“ఇవి ఈ మతిలేని ముసలాడి చేతికి లిక్క-నిస్తానుగా? వుట్టి మాట! వాటిని దింపి పోగులుపెట్టీ తగలేసినా తగలేస్తాడు, ఇయ్యను- చచ్చినా ఇయ్యను ..” అన్నాడు బ్యుతో గట్టిగా.

“అదీ నిజమే” ఆంది లిజా నెమ్మదిగా.

“బకరా. పోయి పడుకుందాం. కాయితాలు యేవని అడిగితే జవాబు నే చెప్తాలే అన్నాడు బ్యుతో.

పాత వాష్‌ స్టాండు చలవరారి పలక కింద ఆ కట్టని ల్యదంగా దాచి, ఇద్దరూ పోయి పండుకున్నారు. బీరువా ఆరలో దాచి కీగాలు వీగిందే కన్నా అదే మంచి పద్ధతిగా తోచింది. ముసలయ్యని ఒంటరిగా వదిలేసి, వాళ్ళ వేరే గదిలోకి వెళ్ళి పోయారు కొవ్వాత్రి అయినా వెలిగించలేదు పూవాన్‌ సంధి _పేలాపనలు సందు లేకుండా మోగుతూనే ఉన్నై

204 భామి

మృరోజు డాక్టర్‌ ఫీనే వచ్చి చూశాడు. ఆయన వచ్చేటప్పటికి ముసలాయనకి కొంత నిమ్మళిఇదింది. ఈ ముసలి దుక్కిటెడ్డు జీవుణ్ని కద్ధైకి గట్టిగా కట్టేసే ఉంటాయి ! ఇక మరణ భయం లేదు.... ీనే రెండోసారి మళ్ళి ఒక పెద్ద లకోటా మందులు రాసి చీటీ చేతిలో పెట్టాడు. ఆలుమగలిద్ధరూ అ మందుల ఖరీదు విని నీరుకారి పోయారు.

డాక్టర్‌ ఫీనే ఆ గదిలోంచి ఎప్పుడు బైట పడతాడా అని ల్మఫ్రీమా దారికాసింది.

“త్రల్లీ ! నేను ఇదివరకే చెప్పానుగా. మీ ఆయనా, ఈ నల్పరాతి ఐండ ఒకటే అని. నేను రాతికి చైతన్యం తెప్పించగలవాణ్నా, చెప్పు! ముగింపు నీకు తెలుసు, అయితే, ఎంత త్వరగా ముగిస్తే అంత మందిది. నీకు, మీ ఆయనకీ కూడా క్షేమం అన్నాడు డాక్టర్‌ ఫీనే.

డాక్టరు వాహనం కదిలింది. ల్మఫీనూ ఆ రాతిమొద్దు మీద పడి కన్నీరు

వారం దాటాక, పూవాన్‌ మళ్ళీ మామూలు మనిషయ్యాడు. లేచి ఇంట్లో తిరిగే ఓపిక వచ్చింది లగాయతు ఆయన ధ్యాన కాగితాల మీదికి మళ్ళింది. ఇల్లంతా కలయ వెతికాడు. కానరాలేదు. ఎక్కడ దాచానా అని బ్ముర చించుకున్నాడు. ఉహూ ! జ్ఞప్తికి రావటం లేదు. కొడుకు తీసి ఎక గడో దాచిపెట్టి ఉంటాడు! పూవాన్‌ కోపంతో నిలువెల్లా వణికి పోయాడు

“ఒరేయ్‌! నా కాగిఠాలు నాకిచ్చెయ్‌”- వూవాన్‌ గడించాడు.

నేను దాచుకున్నానా! నీ డబ్బు, నీ కాగితాలు ఎక్కడున్నాయో నాకేం తెలుసు?”- బ్యుతో బుకొయించాడు.

శినువ్వే కాజేళావ్‌! ఇస్తావా లేదా? ఇయ్యకపోతే బలవంతంగా నీ చేత కక్కిస్తా”

వూవాన్‌ ఎనల్లై యేళ్ళ వృద్ధుడై కూడా, బ్యుతోని బుజాలు పట్టుకుని కుదిపాడు. బ్యుతో ఆయన మొహంలోకి త్మీవంగా చూస్తూ, “నా దగ్గరే ఉన్నాయ్‌. అవి మళ్ళీ నీకు ఒప్పజెప్తాననుకున్నావా పిచ్చోడా! నీకు పిచ్చెక్కి వాటిని చించి పారెయ్యబోతుంటే సమయానికి అడ్డుపడి వాటిని జ్యాగత్త చేశాను. లిజా! నాన్న వాటిని చింపెయ్య బోలేదూ?” ఆని బొంకాడు.

నిజవే. అప్పుడు నేనూ అక్కడే ఉన్నా, తను యేం చేస్తున్నాడో తనకే తెలవకపోతే......” లిజా వత్తాసు పలికింది.

వాళ్ళు చెప్పింది విని ఫూవాన్‌ రిచ్చపడి పోయాడు. నిజంగా తను అటువంటి పిచ్చి పనికి ఒడిగట్టాడా? లీలగానై నా జ్ఞాపకం లేదే! గుండెలు జారిపోయి, కళ్ళనీళ్ళతో దీనంగా “అయితే, తిరిగి ఇచ్చెయ్యవా?” అనడిగాడు.

“ఇయ్యను,'””

“ప్పుడు నేను బాగానే ఉన్నానుగా. నా కాగితాలు నాకు ఇచ్చెయ్‌ ”

“వీల్లేదు. వాటితో నువ్వు ముడ్డి తుడుచుకుంటావో, పెపు వెలిగించుకుంటావో!

భూమి న

వూవాన్‌ నిరాశపడిపోయాడు. ఇవ్వకపోవటమే కాకుండా, తను కల్పించిన కల్లబొల్లి కథ ఊరంకఠా టముకు వేశాడు. బ్యుతో చేసిందే మంచి వనని ఊళ్ళో వాళ్ళు తీర్చు చెప్పారు.

ఆయన కూడా యిల్లిల్లూ తిరిగి కొడుకు ఆడిన నాటకం చెప్పుకుని ఏడ్చాడు, దారిన పొయ్యే దానయ్యలని ఆపి బ్యుతో తనకి చేసిన దురన్యాయం చెప్పుకున్నాడు.

ఓ రొజు ఉదయం [ఫౌంస్వాజ్‌ ఇంటిక్కూడా వెళ్ళాడు, జరిగిన కథ యావత్తు పూస గుచ్చినట్టు చెప్పాడు. భార్యా భర్తలిద్దరూ నిళ్శబ్దంగా ఉండిపోయారు. ఆఖరికి, | ఫాంస్వాజే కలగ జేసుకుని, “పెద్దయ్యా! చెప్పినంత వరకు బాలు. మేం వాళ్ళ విష యాల్లో జోక్యం కలగవేసుకునేది లేదని లోగడే చెప్పాను. నువ్వు మా గడప తొక్క కుండా వుంటేనే మాకు మేలు చేసిన వాడివవుతావు అంది నిష్కర్షగా.

“*అఆయిఠే, మీరూ నన్ను తరిమేస్తున్నారన్న మాట1”” అన్నాడు పూవాన్‌ బిక్క చచ్చిపోయి.

“అది కాదు బాబాయ్‌! వాళ్ళతో కజణ్జాలు 'పెంచుకోటం నూ కిష్టం లేదు. నువ్విక్క డికి వచ్చినట్టు వాళ్ళకి తెలిసిందంటే. మూడు రోజులు ఎడతెరిపి లేకుండా తిట్టి పోస్తారు. రవ్వారట్టూ లేకుండా (ప్రశాంతంగా బతకటానికి పతి ఒక్కరికీ హక్కుంది. కొనా?” అన్నాడు జాన్‌.

వూవాన్‌ [మాన్సడిసోయి ఆ ఇద్దరి క్షేసి మార్చి మార్చి చూసి గిరుక్కున వెను తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.

ముసలాయన అలా లైటికి వెళ్ళిపోతుంటే చూసి ఇద్దరూ బాధపడ్డాటే, "ఆయన మీద అభిమానం లేక కాదు అలా పంపించి వేసింది! జోక్యం కలిగించుకుంటే యేం రగడ అవుతుందో అన్న భయం.

మ్మరోజు అబ్బా కొడుకుల మధ్య మీ గుద్దులాట మొదలయింది. కించిత్తు (ప్రయోజనం కలగలేదు. పోట్లాడి లాభంలేదని, కొడుకు కోడలు బైటికి వెళ్ళినప్పుడు ఇర్లింతా గాలించటం మొదలెట్టాడు. ఓ రోజు, ఇంట్లో ఎవ్వరూ లేకుండా చూసి పూవాన్‌ నేల మీద బోర్లా పడుకుని బీరువా కింద మొహం పెట్టి అక్కడెక్క-డైనా రహస్యంగా దాచిన స్థలం ఉందేమోనని వెతుకుతున్నాడు, అనుకోకుండా సరిగ్గా ఆదే సమయానికి బ్యుతో అక్కడ ఊడి పడ్డాడు. ముసలాయన్ని ఐర ఐరా కాళ్లు పట్టుకుని అవతలికి లాగి, దురుసుగా లేపి నిలబెట్టాడు.

“పతి కంతలో ముక్క దూర్చొద్దని నీ కెన్నిసార్లు చెప్పాలి?”

పట్టుబడి పోయాననే రోషంతో పూవాన్‌ కొడుకు వేపు చుర చుర చూసి “నావి నాకిచ్చెయ్‌” అనరిబాడు కోపంగా.

“నన్ను ళాంతిగా ఐతకనివ్వవన్న మాట !”

తట్టి _,, నేనిక ఇక్క డుండలేను. వెళ్ళి పోతున్నా” అని శేకరేళశాడు పూవాన్‌,

“ప్పో| క్ర విరగడయిందనుకుంటా మళీ? నా గడపలో అడుగు పెట్టావో, నీకు

౨06 భూమి నా ఇంట్లోంచి వెళ్ళిపోయే దమ్ముల్లేవని అనుకుంటా.”

బ్యుతో తం్మడిని రెక్క పుచ్చుకుని విసురుగా బైటికి తోశాడు.

26

పూవాన్‌ గుట్ట దిగి కందికి రావటంతో కోసం కూడా దిగిపోయింది. దిగువన రహదారి ఎక్కి ఒక్క షణం నిలిఐడిపోయి ఎటుపోయేందుకూ. దిక్కు తోచక దిగాలు పడిపోయాడు. చర్చి గడియారం మూడు కొట్టింది. చలి గాలి యీడ్చి కొట్టింది. పూవాన్‌ చలికి వొణికిపోయాడు, ఆంకా షణంలో జరిగింది. టోపీ తెచ్చుకునే వ్యవధి ఆయినా దొరికింది కాదు. అదృష్టవశాత్తు, కనీసం చేతి క్టర తెచ్చుకున్నాడు. క్ర్వా ఐ స్తీ వేపు పోయే రోడ్డు పట్టుకుని కాస్సేపు నడిచాడు. తను అటుగా ఎందుకు పోతున్నట్టు అని మనస్సులో వితర్కించుకుని వెను తిరిగి ఊరు వేపు కాళ్ళీడుస్తూ నడిదాడు, కాళ్ళీడుస్తూ నడవటం ఈ మధ్య పరిపాటయి పోయింది.

మ్మాకోం పానళాల దాకా వచ్చాక, లోపలికి పోయి. ఒక గుక్కెడు [దాక సారాయి గొంతులో పోసుకుంటే బావుణ్ణు అని మనస్సు లాగింది. జేబులు తడివి చూసు కుంటే రాగి దమ్మిడీ లేదు. ఎవరేనా తనకేసి చూస్తున్నారేమోనని సిగ్గుతో చితికి పోయాడు. తను ఇప్పుడు దిక్కూ. మొక్కూ లేని దౌర్భాగ్యుడని అందరికీ తెలిసి పోయిందేమోనని మనస్సులో కుమిలిపోయాడు. దుకాణం వాకిట్లో నిలబడ్డ లాంగెన్య్‌ రోడ్డుమీద ఆడుక్కు- తిని తిరిగే ముష్టివాళ్లకేసి చూసినట్టుగా తనకేసి చూశాడని మన స్సులో రూఢి చేసుకున్నాడు.

వీధి ఐడి కిటికీ గుండా మొహం బైటికి పెట్టి రోడ్డు మీదికి చూసే లొకే తన వంక చూసి తల ఊపనైనా లేదు. జేబులో చిల్లిగవ్వ లేదు. ఇది యిలా జరగటం రెండో తూరి. ఈ తూర్‌ ఒంటి మీది చర్మం తప్పించి సమస్తం ఒలిచేసుకున్నారు.

వాగు దొకా వచ్చి, వంతెనెక్కి పీట్టగోడకి వీపు జారేశాడు. ఆరాది గురించి ఆలోచించుకుని కళవళపడిపోయాడు. ఎవరింటికిపోయి తల చుకోవాలి చివరికి, నెత్తి మీద నీడ కూడా లేకుండా పోయె! ఆయన్ని దాటి ముందుకు పోతున్న బేక్యూ కుక్కని చూసి అసూయ కలిగింది. పడుకుందుకు గడ్డి గూడైనా ఉందని దానికి ధీమా. ఫూవాన్‌ బ్యుర పగలగొట్టుకున్నాడు, యేవీ. తోచదు; దిక్కు- తెలీదు. ఆలసటతో కళ్ళు మూతలు పడుతున్నాయ్‌, కోపం దానంతటదే చప్పున దిగిపోయింది. చలి బారినుంచి తలదాచు కుందుకు ఎక్కడ ఒకింత జూగా దొరుకుతుందా అని జ్ఞాపకం తెచ్చుకుందామనుకుంటే కనురెప)లు బలంగా మూత పడుతునె *. పిచి? పిచి, దశా? లెనో, కళ+ముందు

భూమి వి0? ఆడాయి. గట్టిగా తల విదిలించి, సత్తువ కూడదీసుకుని లేచి నిలబర్షాడు-

వంతెన దాటాక, కాళ్ళు దెల్‌టమ్‌ ఇంటి వేపు లాక్కుపోయాయి. ఎవరేనా చూస్తే ఎంత నామర్హా ! బాటుగా నక్కి. నక్కి. నడుస్తూ ఆ ఇంటి వెనక వేపుకు పోయాడు. బావడి గోడ పక్క- తక్షణం సీపు ఆగాడు. లోపల్నుంచి కూతురు ఫానీ గొంతు విని పిస్తోంది. తను నిజంగా కావాలనే కూతురింటి వేపు వచ్చాడా! ఆ (ప్రశ్నకి జవాబు చెప్పుకోలేక పోయాడు. లేదు-కాళ్ళు వాటంతటవే అటువేపు లాక్కొచ్చాయి. తలెత్తి ఇంటి వేపు చూశాడు. అదుగో! ఎడం వేపున వంట గది! అదుగో! వామి మూలగా తను గడిపిన గది! ఆశతో మనస్సు ఆర్జఏమైంది. కాళ్ళు పట్టు తప్పాయి. పక్కన గోడ ఊతం లేకపోతే తూలి నేలమీద కూలిపోయేవాడే. గోడకి వీపు ఆనించి బాలా సేపు నిలబడిపోయాడు. లోపలి నుంచి కూతురు ఫానీ గొంతు వినిపిస్తూనే వుంది. పని పిల్ల మీద గొంతు చించుకుని కూకలేస్తున్నట్టుగా ఉంది, ఆ సూటి పోటు మాటలకి పాపం ఆ పిల్ల గొల్లుమని ఏడుస్తోంది. కణం కిందట ఆయన మనస్సులో తోచిన మృదుల భావా లన్నీ మటుమాయమై పోయాయి. గభాల్న తను తలుపు తోసుకుని లోపలికి వెడిరే ఆ కఠోర స్వరం తోనే తనకు స్వాగతం లభిస్తుంది!

భీ...ళీ .. పస్తులు పడుండి చావనైనా చస్తాగాని మళ్ళీ ఆ గగడవ శొక్కు తానా? గోడికి ఆనుకుని నిలబడ్డవాడల్లా లేచి బరువుగా, బాధగా అక్కణ్నుంచి కదిలి వెళ్ళిపోయాడు,

అందరూ తనకేసే గుచ్చి గుచ్చి చూస్తున్నట్టుగా అనిపించి రోడ్డెక్కకుండా, వాగు కుడి గట్టు వెంట నడిచాడు. పెద్ప కొడుకు జీసస్‌ దగ్గరికి పోతేనో! జీసన్‌ని ఎలా , ఊబ కెయ్యాలో తనకి తెలుసు ! “"అవ్బాయ్‌! ఆ బ్యురోగాణ్ని వేను శోర్టు కిద బోతున్నాను. దానికీ సీ సవాయం కావలా అంటే అమాంతం ఎగికి గంరేస్తాడు. దాంతో, ఆ ర్యాతి పసందుగా గడిచిపోతుంది.

జీసస్‌ కోటకి ఓ మూల నక్కి. లోపలికి తొంగి చూశాడు. విందు జరుగుతున్నట్టు సందడి వినిపించింది. (డింకు పార్టీ యమ జోరుగా సాగుతున్నట్టుంది. ఇంకొంచెం వంగి తొంగి చూశాడు. అసలే ఆకలిగా ఉంది. లోపల్నుంచి వచ్చే వాసనతో దవళ్ళకింద నీళ్ళూరి మరికొంచెం ముందుకు నడిచాడు. మనవరాలు ముండ వంటా, వార్చులో కూడా అసాధ్యురాలు. అది లోపల కూరలు వడ్డిస్తోంటే ఆ కమ్మటి వాసన =ఎక్కుపుటాల్లో చారబడి మనస్సులో, శరీరంలో అలజడి లేఫింది. కొడుకు, ఇంకెవరో అతిథి పైపు వెలిగించి వెచ్చగా పొగలు విడుస్తూ పరాచికాలు ఆడుకుంటుంటే పూవాన్‌ తెగ అసూయ పడ్డాడు. చప్పుడు కాకుండా తలుపు గొళ్లెం మీద చెయ్యి వెయ్యబోయాడు. లోపల హశాత్తుగా జీసన్‌ ఉరుము లురిమాడు. (తూయ్‌ కీడు నవ్వుతో పూవాన్‌8 ఒళ్ళు చచ్చు ఐడీఫోయినట్లయింది. గభాల్న తలుపు తెతుచుకుంది. తలుపు దగ్గర ఎవరో తచ్చాడు తున్నట్టు ఎట్టా పసిగట్టిందో ఏమా వాకిట్లోకి ఉరికొచ్చింది. తుప్పల బాటుకి తస్పుకునే వవది కూడా లేదు. చర చరా వక॥.తోవకి జారుకుని చివరికి రోడెకా;_ డు ఆ లీళటో

లీ08 ళూమి కూడా దాని పిల్లీ కళ్ళు మిలమిలలాడ్డం కనిపించింది.

మైదానంలో కొచ్చాక మనస్సుకి కాస్త ఊరట కలిగింది. ఇక్కడ తనని కదిలించే ఇాళ్ళివరూ లేరు. ఒంటరిగా స్వేచ్చగా చచ్చివోవచ్చు. గంటల తరబడి పిచ్చిగా మైదానమంతా కలదిరిగాడు. చీకటి జడలు విప్పింది చలిగాలి భీకరంగా వీచింది, ఒళ్టు గజ గజ వొణికింది. తలమీద తెల్లవెర్యటుకలు లేచి నిలబడ్డాయ్‌. చర్చి గడి యారం గంటలు కొట్టింది. ఊళ్లో ఆంతా భోజనాలకి కూర్చునే వేళ ఇది. ఫవూవాన్‌కి కాళ్ళలో సత్తువ ఉడిగిపోయింది. నడక మందగించింది. దర్శిదుడి పెళ్ళిరోజు వడగళ్ళ వానలా, ఆ స్థితిలో గాలి ఒక్కటీ చాలక వాన మొత్తేసింది. బట్టలు తడిసి ముద్ద య్యాయి. చర్మం వానకి నొనింది. చర్చి దాకా వచ్చాడు. ఎలా ,వబ్బాడో తెలీలేదు, దగ్గర్లోనే (ఫాంస్వాజ్‌ ఉంటోన్న తన పూవాన్‌ వంశీకులు పాతలోగిలి. లోపలికి వెేనో? ఉహూ మళ్ళీ ఆ గడప ఎక్కేదే లేదు. నిన్న గాక మొన్న వాళ్ళు తనని తరిమెయ్య లేదూ! వాన మరీ జోరుగా పడుతోంది. దాంతో స్థైర్యం మరింత సడలి పోయింది,

మీ బ్యుతో గుమ్మం ముందుకే పోయాడు, వంటిల్లు కనిపిస్తోంది. క్యాబేజీ సూపు వాసన కమ్మగా తోలింది. శరీరంలో (పత్యణువు లోపలికి పొమ్మని వేగిర పెట్టాయి. లోపల దహించే ఆకలి, బయట వొణికించే చలి-ఆయన్ని ఇంట్లోకి నడవమని నెడుతున్నాయ్‌. ఆకలి - చలి కోరల మధ్య నలిగిపోతూ ఒక్క అడుగు ముందుకు వేశాడు. లోపల లిజా-బ్యుతోల మాటలు చెవుల్లో దూరాయి

“మీ నాన్న మాటేవిటి! మళ్ళీ తిరిగి రాకపోతే!” మూడు పడకు. ఆయనకి పొట్ట ధ్యాస హెచ్చు. ఆకలైతే చచ్చినట్టు ఆయనే

ఎంగిలి ఎముక ముక్క కోసం ఎగబడే కుక్కలాగా వాళ్ళ తనని చూస్తారనే భయంతో, సిగ్గుతో గబ గబా అక్కణ్నుంచి బై ట పడ్డాడు. కొళ్ళల్లో పట్టు లేదు. నడవ లేక అలసటతో, ఆకలితో నీరసంగా, నిస్తొణంగా పడిపోయాడు. చలికి భయపడి జనం తలుపులు, కిటికీలు బిగించుకుని లోపల కోర్చున్నారు. బైట ఎక్కడా మనిషి అలికిడి లేదు. వాన ఉధృతం కావటంతో గాలి ముడుచుకుంది ఆ వానలో, చలిలో ఇక లేచే ఓపిక లేదు. ఎక్కడైనా తలదాచుకుందుకు, కదిలే సత్తువ లేదు. మోకాళ్ళమధ్య క్ష (5 పెట్టుకుని, తల అనించి నిశ్చలంగా, నిస్సహాయంగా, ఒంటరిగా రాయిలా శూర్చుండి పోయాడు. ఒళ్ళు, ఒంట్లో ఎముకలు వానకి తడిసీ నాని పోతున్నాయ్‌, ఎక్కడో గాలికీ రెప రెప లాడూ దీపం కదుల్తున్నట్టు కనిపించింది. దీపం ఖర్చు కలిసి వస్తుందని ల్యగాంద్‌ మేనగోడలు ఫానీ ఇంట్లో గడిపి అప్పుడే కౌంపకి చేరుకుంటోంది. పూవాన్‌ అక్కని గుర్తుపట్టాడు. ఒంట్లో. సత్తువంతా కూడగట్టుకుని లేచాడు. శరీరంలో ఏ భాగాని కా భాగం వూడిపడిపోతున్నట్టుగా ఉంది, గబ గబా ఆమె వెనకాతల ఐళుర్టే రాడు. ఆమె గుముం ఎకే?. సంికి తను అందుకోవాలి. తీరా ఆంత |పయాన పడితే,

భూమి ౨09 వాకిలి మూసేసి వుంది. గుండె జారిపోయింది. అంతటి విపత్తులో, దైన్యంలో గుడ్డిగా తలుపు తట్టాడు. దురదృష్షం కొద్దీ ఆయన ఎంచుకున్న సమయం అనుకూలమైంది కాదు. శిందటి వారం ల్మగాంద్‌ ఇంట్లో ఓ ఘోరం జరిగిపోయింది అప్పట్నుంచి ఆమె బుసలు కొడు తున్నది. ఆసలు యేం జరిగిందంటే- ఓ రోజు మునిమాపువేశ మనవడు ఇలారియోంతో కూర్చుంది. పగలంకా చాకిరీ చేసి చేసి అలిసి పోయినవాణ్నీ వొదిలెయ్యకుండా కద్రైలు పగలెయ్యమని పురమాయించింది. వాడు అయిన్టంగానే ఒప్పుకున్నాడు. కొన్నాళ్ళుగా వాడు షుత్తవపెళ్టేు ముప్ప తిప్పల్ని ఓర్చుకుని, రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుంటు న్నాడు. లోపల కానరాని కసి కణకణ మండుశున్నది. వాడు కర్ధిలు పగలగొడు తుంటే, ఆవిడ పక్కన నిలబడి సతాయిస్తూ కృరతో నడ్డిమీద వడ్డించింది, గొడ్డలి విసిరేసి ఆమె మొహంలోకి చురుగ్గా చూశాడు. వెధవ తిరగబడతాడా అని ఒన్న వాయ గొట్టింది. దాంతో వాడికీ ఓర్పు చచ్చిపోయి ముత్తవ మీదికి లంఘించాడు. కింద పడేసి బావ బాది, గొంతు పిసికేస్తాడు అనుకుంది. కాని వాడు అంతకన్నా దారుణ కృత్యం చేశాడు. వావి, వరసా, వయసు అన్నీ మ్చాపోయాడు. ఆ మనిషిలో స్త్వం చచ్చి పోయిందనీ, అది ఎండిన కనై అనీ వాడు ఆలోచించలేదు. ఆమె మీద అక్యాచారానికి తలపడ్డాడు తొంలై యేళ్ళొచ్చినా, ల్మగాంద్‌ ఒంట్లో మొండి సత్తువ ఉంది గట్టిగా విది లించుకుని, పక్కనే పడివున్న గొడ్డలి అందుకుని ఒక్కదెబ్బతో వాడి బ్యుర బద్దలు కొట్టింది. చుట్టు పక్కల వాళ్ళు పరుగెత్తుకొచ్చారు. ఇలారి మోం అప్పటికింకా చావలేదు. జరిగిందంతా ఆవిడ సవివరంగా చెప్పింది. ఉదయం మేజి వ౦0టు వచ్చి విచారణ చేసి వెళ్ళాడు. తెల్లవారేక ౨లారియెం చనిపోయాడు ఆవిడ గండం గడిచి బై పడింది. అ సంఘటనతో, ఇక ఎన్నడూ తన కుటుంబంలోని వ్యక్రికంటూ ఎటువంటి సాయం చెయ్యను గాక చెయ్యనని ఒట్టు పెట్టుకుంది. పూవాన్‌ ముమ్మారు తలుపు తట్టాడు. “ఎవరది ? అచ్టేస్తేో ఆపవగ్రూ”* “నేను, నీ తమ్ముణ్ని” పూవాన్‌ గొంతు ఆవిడ ఇట్టే ఫోల్చుకుంది. తలపు తెరుచుకుని బైటికి వచ్చింది. అంతేగాని తమ్ముణ్ని లోనికి రమ్మని అన్లేడు. వాకీల్లో నిలబెట్టే అన్నీ వాకబు చేసింది. ఆబంత కీ నీకేం కావాలి!” కీచు గొంతుకతో అరిచింది. వూవాన్‌ నిరుత్రరుడై పోయాడు. లోపలికి ఆడుగువేద్దామని కదిలాడు అవిడ వాకిలికి అడ్డంగా నిలబడింది. ధారాపాతంగా కురుస్తున్న జడివానలో నిలబెట్టింది. ఎస్సి శేం కావాలో నాకు తెలుసు. నువ్వు పనికి మాలిన వెధవ్వి. నేం ఫోగొట్లు కునా* వ్‌. నీడ పోగొట్టుకునాా వ్‌. దాచుకున? డబు?, దోచుకోమని ఆఅప్పజెపా+*వ్‌.

210 భూమి ఇప్పుడు నా ఇంట్లో చూరి కూర్చుంటానంటావా! నేను ఆనాడు యేం చెప్పానో ఆది అక్షరాలా రుజువయ్యింది......”

చేతులు సాచి, ఏడుపు మొగంతో లోపలికి తోసుకుపోవాలని అలమటించాడు. అవిడ సందివ్వలేదు.

“చస్తే నిన్ను లోపలికి రానియ్యను నిన్ను నిలువు దోపిడీ చేసిన నీ కొడు కుల్ని పోయి వేడుకో. నీకు నేనేమీ బాకీ లేను. కన్న బిడ్డలు కన్న బిడ్డలని ఉన్న యావదాసస్తి కట్టబెట్టి అడుక్కుతినే నిన్ను చూసి జాలి తలవను.”

రాబందు గుడ్డు తిప్పుతూ నిటారుగా నిలబడి తమ్ముడి మొహం మీద భష్మన తలుపు మూసింది,

“నీక్సు తగిన శా స్తి జరిగిండి. పోయి రోడ్డు మీద పడిచావు అని లోన నుంచి క్రేక పెట్టింది.

జాలి లేని ఆ వాకిలి కేసి చూస్తూ వూవాన్‌ కొయ్యబారి నిలబడి పోయాడు. సంతత ధారగా కురుస్తోంది వర్షం. మళ్ళీ స్పృవా వచ్చి, వెల్లువలో పొర్ణాడే ఆ నల్లని భయంకర నిశిలో కలిసిపోయాడు.

తను ఎక్కడున్నాడు? ఎక్కణ్నుంచి వొచ్చాడు! ఏవీ( జ్జాపకం లేదు. బురదలో కాళ్ళుజారి, పడి లేబాడు, గోడలకి, చెట్లకి గుద్దుకోకుండా చేతులో తవుళ్శాడుతున్నాడు. అంతా ఆయొమయం ఆ ఊళ్లోను, ఆ చుట్టు పక్కలా ఆయన (ప్రతి రాయి, ప్రతి చెట్టా, (పతి పుట్టా, (పతి అంగుళం ఎరుగు, అట్టాంటిది.ఇప్పుడు తనెక బ్రాడున్నాడో తెలీటం లేదు, తనెన్నడూ ఎరగని దూరదేళ 1పాంతంలా ఉంది, దోవా తిన్నూ తెలియ రాకుండా ఉంది. అస్తవ్యస్తంగా నడిచాడు, ఎటు కాలు కదిపినా [ప్రమాదం చుట్టు ముడుతున్నట్టుగా వుంది. చిట్ట చివరికి కంచ చేతికి తగిలింది. అది పట్టుకుని తలుపు దొరికిందాకా నడిచాడు. చెయ్యి వడ్డంతో టే చిన్న తలుపు తెరుచుకుంది. కాళ్ళ కింద భూమి తొలుచుకుపోయి అమాంతం గోతిలో పడ్డాడు. కనీసం ఇక్కడైనా హాయిగా ఊంప! వాన లోపలికి దూరటం లేదు కాస్త వెచ్చగా కూడా ఉంది. గ్మురుమని చప్పు డయ్యే సరికి తను పందుల దొడ్డో పడ్డట్టు అర్థమైంది, ఆఅవిీరం విసిరేశారనుకుని పంది గబగబా లేచి ఫపూవాన్‌ పక్క బెముకల్లోకి నుట్టె దూర్చి గీరింది. కొట్టి తరిమెయ్య టానికి శక్తిలేదు. ఇది తనని నమిలి తిని ఎముకలు ఊసెయ్యదుగదా! భయంతో వొజికి పోయాడు. ఉండ చుట్టుకుపోయి తలుపుని ఆనుకుని పడుకున్నాడు, ముంజూరుబై నా వాన నుంచి కాస్త రక్షణ ఇస్తాయనుకున్నాడు. చూరు కొనల నుంచి జారిపడే నీళ్ళు చుక్కల్లో కాళ్ళు నానాయి. రంయ్యిమని చలిగాలి మొదలైంది. ఒంటి మీది తడిగుడ్డలు చలిగాలికి పిడచగట్టుకు పోతున్నాయ్‌. తన కన్నా ఆ పంది నయం! అది తలుపుకేసి ఆళగా చూస్తూ ఘర్గరిస్తోంది,

మనాదితో మగతగా పడున్న పూవాన్‌కి వేషవ జామున మెళుకువొచ్చి లేచాడు. మెపకువతోపాటు కాస్త తెలివీ వచ్చింది. అక్కు తనని వీధిలో అడుక్కు తినమని

భూమి వే! తలుపు భళ్ళున మూసేసిన వార్త ఊరంతా పొక్కిపోయి. వుంటుందని జ్ఞావకం వచ్చి సిగ్గుతో కుమిలిపోయాడు... 'పెందరాళ లేచిన ఆడవాళ్ళు లేచి తన నెక్కడ చూసారో అన్న భయంతో కంచె చాటుగా పక్కకి తప్పుకుని ముందుకి కదిలాడు. మళ్ళీ మైదా నంలో కొచ్చి పడ్డాడు. ఇంకా వాన పడుతూనే వుంది. ఓ వామిమూల ఒదిగి తల దాచుకున్నాడు. ఆ పగలంతా ఒక చోటి నుంచి మరో చోటికి మారటంతోనే గడిచి పోయింది. ఎవరి కంటపడి ఎడ్జేవకి గురికావలసి వస్తుందోనని వతి రెండు గంటలకొక తూరి మజిలీ మార్చాడు. ఇప్పుడు ఆయన మనస్సులో కాగుతున్న (వళ్న ఒక్కటే. చావటానికి ఇంకొ ఎంత సేపు పడుతుంది? చలి గురించి చింతలేదు, ఆకలి దహించి వెస్తోంది. ఈ ఆకలితో [పాణులు విడవటం ఖాయం. మవిో బఐకికిలే మరొక్క పగలు- ర్యాతి, వెలుతురున్నంత సేపూ ఆయనేమీ చలించలేదు. కొడుకు కొంపకి దేబిరిస్తూ ఫోవటంకన్నా చావే మేలు అనుకున్నాడు

పొద్దు గూకటంతో భయంకరమైన నిన్నృవా ఆవరించింది. తెరిపిలేకుండా కురిసే ఆ వర్షంలో మరో ర్శాతి గడపాలంటే మనస్సులో వెరపు పుజ్టింది.. చలి ఎము కలు కొరికేసోంది. ఆకలి దహించుకుపోతోంది.

ఎటు నడుసున్నాడో, ఏం చేస్తున్నాడో మతిలో లేదు. కాళ్ళు వాటంతటవే లాక్కు పోతున్నాయి. జంతువులకే సహజాతం ఊంటుందో, ఆదే ఆ మనిషినీ నడిపించింది, అవ్య కంగా, అయోమయంగా చివరకి దిన్నకొడుకు గుమ్మం ఎక్కి తలుపునెట్టాడు.

చడ్డి క్యాబేజీ సూపుతో అవ్పడే లిజా, బ్యుతోలు భోజనం ముగించారు. అలికిడి వినపడి బ్యుతో తలెశ్రి చూళాడు. ఎదురుగా మాటాపలుకు లేకుండా నిలబడ్డ తండి! వానలో నానిన ఐట్టల్లోంచి ఆవిరి లేస్తోంఏ.

శప్లీక్స ద్రమ్ముల్లేవని నాకు తెలుసు” అన్నాడు బ్యుతో వెటకారంగా.

పూవాన్‌ గడ్డ కట్టుకుపోయాడు. నోరు విప్పలేదు. పెదవి కదపలేదు.

“ఏమేవ్‌! ఇటా ఆయన కింత మేత పడెయ్యి. ఆకలేసీ పాపం తిరిగొచ్చాడు! లిజా అప్పటికే పశ్లెం నిండా సూపు పోసి పట్టుకొచ్చింది. వూవాన్‌ పశ్తెం అందుకుని, అవతల స్టూలు మీద కూర్చున్నాడు. అశంగా గుక్కం పట్టినంత లోపలికి మింగాడు. ఎంత ఆకలో వున్నాడో, కరీరం కంపించిపోయింది. బ్యుతో తండి వంకే చూస్తూ ఆయన రాషసపు ఆకలిశేసి ఆశ్చర్యపోయాడు.

ఎచ్చూశావా! బైట బాగా తిరిగొచ్చే సరికి ఆకలి ఎట్లా పెరిగిందో! కొంపదీసి రోజూ ఇట్టానే తిరిగొచ్చేవు. నా ఇల్లు గుల్లయిపోతుంది”

ముసలాయన మాట్లాడకుండా గటగట పట్టించేస్తున్నాడు. బ్యుతో కుర్చీలో ముందుకి, వెనక్కి ఊగుతూ మాటల బాణాలు వొదుల్లూనే వున్నాడు.

“ముసలాడికింకా రసికత చచ్చినట్టులేదు. ర్మాతి ముండతో పండావా! అందుకే ఇంత ఆకలి! యేం?”

పూవాన్‌ జవాబు చెపలేదు ఆదే మొండి వౌనం. సూపు మింగుతోంటే

ల12 భూమి అయ్యే చప్పుడు మినహా ఆయన గొంతులోంచి మాట బైటికి రాలేదు.

“ఏమయ్యోవ్‌! నిన్నే అడుగుతూంట. జవాబు చెప్పే పాటి మర్యాద కూడా లేదా?”

వూవాన్‌ ఇవేవీ వినిపించుకోలేదు. కళ్ళు పళ్లెం మీద నిలిచిపోయిన్తై. గుడ్డి, మూగ, చెవిటి వానిలా, దిక్కులేని ఒంటరిగానిలా కేవలం తినిపోటానికే వచ్చినట్లుగా కనవడ్డాడు- ఉదరం మ్మాతమే అక్కడుంది; హృదయం దూరంగా తప్పుకుపోయింది.

అడుగున మిగిలిన కాస్త సూపు చెంచాతో గీరి నోట్లో పోసుకున్నాడు. చుక్క యినా విడిచి పెట్టకుండా పళ్ళెం ఖాలీ చేశాడు,

లిజా ఆయన ఆకల్ని చూసి చలించిపోయి మొగుడికి ఆడ్డు తగిలింది.

. “నోరు మూసుకుని పడుండాలని ఆయన కుంటే, ఆట్లా వొదిలి పెట్టెయ్‌!*

“ఇంకోసారి యీ నాటకం ఆడితే ఊరుకోను, మొదటిసారి కాబట్టి వొదిలేస్తున్నా. ముసలి పీనుగా! ఇది నీకు గుణపాఠం అనుకో. అంకెప్పడైనా మళ్ళీ వేధించావో, నిన్ను వీధిలోకి గెంటేసి పస్తుల్తో మాడబెడతా జ్యాగ త్త!”

కడుపులో ఆత్మారాముణ్ని చల్పబరిచి, పూవాన్‌ మాటాపలుకూ లేకుండా బరు వుగా లేచి నిలబడి, భారంగా అడుగులేస్తూ తన గదిలోకి పోయి పక్కమీద వాలి ముసుగు న్ని పడుకున్నాడు. తషణం మొద్దు నిదర ముంచె త్రింది. కదల్లేదు. స్పృవాలేన్లి వానిలా. పడుకుండిపోయాడు. మధ్యలో ఒకసారి లిజా లేచి చూసొచ్చి “శ్వాస కూడా వినరావటం లేదు. చచ్చిపోలేదుగందా!” ఆంది బ్యుతో తో అతను బుజాలెగరేకాడు. అటువంటి మనువులు అంత త్వరగా చసారనుకున్నావా యేం? అన్నాడు.

మ్మరోజు ఉదయం మొగుడు పెళ్లాలిద్దరూ మునలాయన గదిలోకి తొంగిచూళారు, చలనం లేకుండా పడి నిదరోతున్నాడు. ఆ పగలంతా లేవలేదు. ఆర్మాతీ లేవలేదు. రెండో రోజు ఉదయం, అంటే 968 గంటల బాహ్య విస్మృతి తరవాత మేలుకున్నాడు.

“ఓహో 1 మళ్ళీ లేచావ్‌ ! లేవకుండా ఇట్టానే పడుంటే తిండీ తిప్పలు అక్కే దేమో అనుకున్నా” అని బ్యుతో వెటకారం చేశాడు,

ముసలాయన కొడుకు వేపు కన్నె త్రి చూడలేదు. నోరు తెరిచి జవాబు చెప్పనూ లేదు. బైటికి పోయి గాలి పీల్చుకుంటానికి రోడ్డు వార చతికిలపడ్డాడు.

అది లగాయతు పూవాన్‌ తనేమో, తన సనేమో తప్ప ఇతర జోక్యం అంటూ పెట్టుకోలేదు. కొడుకు తన కాయితాలు కాజేసి ఇవ్వనని మొరాయించిన సంగతి కూడా మర్చిపోయాడు. కనీసం ఆ (ప్రస్తావన కూడా కదపలేదు. వాటి కోసం తిరిగి వెతక లేదు. ఏదో వైరాగ్య మ్ముదలో మునిగిపోయాడు. చుట్టూ గోడలు కట్టుకుని సమాది గితుడె నట్టుగా మౌనంగా నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయాడు.

యధా _పకారం సంసారం సాగిపోతున్నది. ఆ ఇంట్లోనే తింటున్నాడు, అక్కడే పందృంంటున్నాడు, రోజూ ఆ మనుషల్నే చూస్తున్నాడు. వాళ్ళ మధ్యే బతుకు తు?" డు అఒ.నా పరస?రం మాటలు, చూపులు బందయాంయి. | పేగభాయలా ఆ

భూమి 218 (బతికున్న వాళ్ళ మధ్య (బతుకీడ్చాడు.

చివరకి, లిజా బ్యుతోలకి విసుగు పుట్టిపోయింది. ఎలాగోలాగు చావనీ అని నొది లేళారు. మాటలు మానేశారు. వాళ్ళ దృష్టిలో ఆయన ఆ ఇంట్లో నిత్యం కనిపించే పని ముట్లిలో ఒక పనిముట్టు. కొన్నాళ్ళు పోగా పోగా, వాన ఆయన ఉనికినే మర్చి పోయారు. అ మనిషి కన్నా ఆ చావల్లో గొడ్డూ గోదాయే వాళ్ళకి విలువైనవి.

ఆ మొత్తం ఇంట్లో ముసలాయనకి ఒకే ఒక్క స్నేహితుడు లిజా కొడుకు జూల్‌్‌. నాలుగేళ్ళు నిండిన లారా ఆమ్మా నాన్నల్లానే ఠాత కేసి గ్మురుగా చూస్తుంది, ఆయన అప్యాయంగా చెయ్యి పట్టుకున్నా, నిరసనగా విసురుగా. చెయ్యి. విదిలించుకుని వచ్చేసేది, జూల్స్‌కీ మఠం రాతంటే అపరిమితమైన అనురాగం. మనవణ్ని వెంట బెట్టుకుని రోజూ బైటికి షికారు వెళ్ళటం అలవాటయింది. ఇద్దరూ కలిసి అడేవాళ్ళు, మధ్య, మధ్య మనవడు నిర్హాంతపోయేలా ఆయన ఎడతెగకుండా శన ఎదలోని బాధంతా బైటికి కక్కేవాడు. జూల్స్‌కి పిట్టల గూళ్ళు మీద పళ్ళ చెట్ల మీద తప్ప కాత మాటల మీద ఆస క్రి లేదు. మనవడి లేత చెయ్యి పట్టుకుని నిర్జనంగా వున్న ఆ దోవలు డొంకలు చుట్టి రావటం, మనవడితో ఆ షికార్డు, విహారాలు ఆయన్ని ఇంత కాలం బతలికించాయి

ముసలాయన లావాదేవీలన్నీ బ్యుతోయే చూసుకుంటున్నాడు, బాండ్ల మీద వచ్చే వడ్డీ అతనే సంతకం చేసి తీసేసుకుంటున్నాడు. ఇల్లమ్మిన పైకం తాలూకు వర్ణీ పెసలు వకీలు బయ్యాంష్‌ నేరుగా బ్యుతో జేతుల్లోనే పోస్తున్నాడు చిక్కల్తా దెల్‌ఓమ్‌ తోటే. ఏటా భరణంగా యిచ్చే రెండొందల (ఫ్రాంకులు ఆతను మామగారి చేతుల్లో పెట్టి వెళ్ళి పోయేవాడు, అతను వీపు తిప్పగానే, బ్యుతో ఆ డ్‌బ్బు గుంజుకునే వాడు. ఆ విధంగా ముసలాయన ద్వారా బ్యుతోకి బాగా గిట్టుబాటవుతున్నా ఆయన తిండీ తిప్పలకి అంత కన్నా ఎక్కువే అవుతుందని క ల్లబొల్లి ఏడుపులు ఏడ్చాడు.

ఏడాది గడిచింది. ముసలాయన రోజు రోజుకి కృంగిపోతున్నాడు, ఒంట్లో జవసత్వాలు వేగం ఉడిగిపోతున్నాయ్‌. ఇంతగా ఉడిగిపోయి, నడలిపోయి కూడా ఆ ద్విపాద పళువులో ఎల్సాగో (బతికితే చాలన్న జిగీష అ౦పోకుండా మండుతూనే ఉంది. తిండి మీద వాపు తగ్గక, మనవడు కాస్త ఏమరితే చాలు రొట్టి, వెన్న కొష్టేసేవాడు. దాంతో కొడుకు, కోడణ ఆయనకి తిండి తగ్గించేసి తిక్క. కుదిర్చారు. ఆ వయస్సులో అతిగా లింటే ఆరోగ్యం పాడవుతుందని సాకు చెప్పారు. కాని, ముసలాయనకి చుక్క మీద, మాంసం ముక్క మీద మోవాం బావలేదు. అడపా దడపా (దాక సారాయి అదృశ్యం కావటం చూసి లిశా జ్యాగత్త వడింది.. ఒక్కొక్కసారి, అందరూ బల్ల చుట్టూ కూర్చుని గ్లాసుల్లో వైను పోసుకుని ఆనందంగా చప్పరిస్తూ ముసలయ్య గ్లాసు ఖాలీగా ఉంచే సేవాష్ళ. ఆయన కొడుకు వేపు నిస్సహాయంగా, గ్యురుగా చూసేవాడు. "ఆట్లా చూస్తే నాక్రేమెనా భయం అనుకున్నావా! పాటు చెయ్యనివాడికి సాపాటు దండగ. మాంసం తినాలని వుంటే ఒళక్లొంచి పని చెయ్యాలి. అయినా ఈ వయసులో నీకు తాగుడు

లేశ భూమి కావాలా ఆకపోతా!?” అనరిఛాడు బ్యుతో. ముసలాయన బ్యుతో ఇంట్లోనే పాతుకుపోయి. అన్ని అవమానాలూ సహించి ఊరుకోటానికి ఆలవాటు పడిపోయాడు. లిట్టినా ఓర్చుకుంటున్నాడు. తన్నినా కిమ్మన కుండా పడుంటున్నాడు. మిగిలిన సంతానం గురించి ఆలోచించడమే మానుకున్నాడు. ఎప్పుడేనా జీసస్‌ కలిసి ఆదరంగానే సలకరిస్తున్నాడు. ఓ రోజు ఆతను తండికి లాంగెన్య్‌ పైనశాలలో పూటుగా పోయించి, వీపు మీద మోసుకొచ్చి బ్యుతో గుమ్మంలో దింపి వెళ్ళిపోయాడు. ఆ రోజు ఇంట్లో నావా గొడవ అయ్యింది. లిణా వంటిల్లు శ్మభంగా కడిగి తుడుచుకోవాల్సి వచ్చింది. “ఇంకోసారి ఎప్పుడైనా ఇట్లా తాగొ్చావో,. పేడ దిబ్బ మీద పండుకో వెడఠా. జ్నాగత్త 1” ఆని బ్యుతో శేకలేశాడు ఫొలం-ప్కుటా సమస్తం పోయినా సుసలాయనకి ఆ పొలాల్లో కాస్సేపు తిరిగి వస్తే మనస్సుకి ఎంతో ఊరట కలుగుతుంది. పొలం మీద మమకారం ఇంకా చావ లేదు. పాత (ప్రియరాలికోసం అంగలార్చే వయస్సు మళ్ళిన (ప్రియి-డిలాగా తన వెన శటి పొలం గట్టుమీద నడిచి వచ్చేవాడు. పాత స్మృతులెన్నో చిక్కిరి బిక్కిరిగొ మనస్సంతా అల్లుకుని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తాయి అంతా అలికినట్టు కనిపించి ఏది ఏదో పోల్చుకోలేని స్థితిలో కూడా ఒకే ఒక చ్మితం మ్మాతం చెక్కు. చెదరకుండా కళ్ళ ముందు ఆడుతుంది. ఆదే, గడ్డంళన జీవిత సర్వస్వం ధారపోసిన గడ్డ. అరవ్నై యేప్ల ఏకధాటిగా తన (శమని, చెమటని, నెతుర్ని తాగి కేన్చిన గడ్డ రవంత కృతజ్ఞత ఆయినా లేకుండా మరో [పియుడి చేతుల్లో ఒదిగిపోయి ఫలితం యావత్తూ వాడికే కట్ట వెడుతోంది! ఇవన్నీ తలుచుకుంటుంటే ముసలాయన ఆవేదన మరింత ఎక్కు=వైంది. కాళ్ళల్లో ఇదివరకటి కాస్త సత్తువ కూడా ఉడిగిపోయాక, నడవలేక ఊరంిబైటికి కదర్ణం మానుకున్నాడు, _ఒతుకు మీద తీపి ఆంతరించి పోతోంది. ఇప్పుడు తను మనిషి కాడు! కేవలం ఒక నిర్జీవ వస్తువు. పెపు కూడా బరువనిపించి పొగ తాగటం మానేశాడు. అంతా అయిపోయిండి! అధికారమా! ఎన్నడో పోయింది మాట విలువా-అదసలు లేదు. ఇది ఆంతిమ దళ. పూర్తిగా వదిలేసిన ముసలి పశువు. ఆయినా విచారం ఎందుకంటే ఒకనాడు మనిషిగా (బతికాడు కాబట్టి. ఎంతోకాలం ఎంతజాగానో యజమానికి సేవ చేసి చేసి మసలిదై పోయిన గ్మురాన్ని కసాయి దుకాణానికి తోల్తారనే సత్యం ఆయనకి తెలుసు కాఐట్రే తన స్థితిని గురించి గునిసే _పశ్నలేదు. వెనక తనుకూడా తన తండి ఎప్పుడు చసాడా అని ఎదురు చూశాడు. ఇప్పుడు తన బిడ్డలు తను ఎంత త్వరగా పోతానా అని ఎదురు చూసున్నారు. తనకిప్పుడు ద్వేషమూ లేదు; విస్మయం అంతకన్నా లేదు. లోకి వృత్తం ఇంతే! ఒకో[మారు ఇరుగు పొరుగు ఆసామి కనపడి ఆశ్చర్యంగా అడుగుతాడు: అభ్రర్రే 1 ...నువ్వింకా బకికే ఉన్నావా =ఆ, వెధవధి ! ఈ చావు అంత తొరగా వవ్చి చసుందా ః అయినా నాకు చావు

భూమి ఏర్‌ మీద కోరిక లేక కాదో అంటాడు ఏడుపు మొహంతో.

అన్నీ పోయి, మట్టి తనని తనలోకి రమ్మని పిలుస్తున్నప్పుడు బావుని అంగీక రించే వైరాగ్యంలో ఆతను నిజమే చెప్పాడు.

ఓ సాయం్యతం ముసలాయన ఇడిదాకా నడిచిపోయి మనవడికోసం కని పెట్టుకుని కూర్చున్నాడు. మనవడు, మనవరాలు ఐళ్ళోంచి బయటికొచ్చారు. వూవాన్‌ వాణికే చేతుల్లో మనవని కోసం తవుళ్ళాడాడు. చిన్నది లారా [క్రూరంగా వెకిలిగా పగలబడి నవ్వింది.

గేలి చేసే పిలమూక మధ్య నిలబడి జూల్స్‌ సిగ్గు పడిపోయి, రోషం తెచ్చుకుని “న్సవ్వు ముసలి పీడవి!” అనరిచాడు.

పూవాన్‌ కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఆ బుల్లి చేతులు తననీ తోసి పారేయటంతో, కాళ్ళకింద భూమి కదిలిపోతున్నట్టుగా తూలి పడిపోయాడు. పిల్లలంతా నవ్వుతూ, గేలి చేస్తూ అల్లరి పెట్టారు.

వానా వచ్చె, వరదా వచ్చె

ముసలీ పీనుగ గురకా పెట్టె!

కోడుకి తగిలీ తల బొప్పీ కటై

కోడీ కూతతో పక్క దిగా లేక పోయె!”

అందరి పిల్లలో పాటు లారా, జూల్స్‌ పాట పాడుతూ వెటకార చేళారు.

పూవాన్‌కి మూర్చ వచ్చినంత పనయింది. నానా అవస్థపడి లేచి కాళశ్గీడ్చుకుంటూ నీరసంగా కొంప చేరాడు. ఆ కాస చూరం నడవటానికి రెండు గంటలు పట్టింది. మనవడు మునుపటిలా సాయం రాలేదు, ఇంట్లో రొట్టె తెచ్చి పెట్టలేదు; చాప దులపలేదు; పక్క సర్ది పెట్టలేదు; కనీసం కబుర్గయినా చెప్పలేదు. ఆయన దీనంగా దూనంలో మునిగి పోయాడు. ఒంఓరి వాడై పోయాడు. దేన్ని గురించీ, ఎవరితోనూ ఆయన పేదవి దాటి మాట బైటికి రాలేదు.

27

శీత్రాకాలపు దుక్కులు దాదాపు పూర్తయినక్తే. పైన మబ్బు వట్టి చలి చలిగా వున్న మధ్యాహ్నం పూట జాన్‌ బండి తోలుకుని పొలం వచ్చాడు. పెద్ద చేలో కొద్దెగా కొరవ మిగిలిపోయింది. రెండు గంటలు ఓపిక చేస్తే అ కాస్తా పూర్తవుతుంది అలెగ్జీ ఊర్జ్‌ కేం తన కోసం (ప్రత్యేకంగా అట్టే పెట్టిన స్కాట్టండు గోధుమ వంగడాలు ఆ చేలో ఓ మూల కొడ్డి మేర చల్జాలని శాన్‌ ఉబలాటం,

వ£16 భూమి

ఐండి విప్పేసి శాన్‌ వెంటనే చేలో దిగాడు. కిందటి సాయం్యతం దాకా దున్నిన నాగలి చేలోనే ఉండిపోయింది. తషణం ఆరక కట్టాడు.

“చల్‌ ! చల్‌ చల్‌ !” అని గురం అదిలించాడు,

మొదట తెగ ఎండకాసి, తరవాత జోరుగా వాన కురిసి రేగడి మట్టి రాయిలా బిగిసిపోయి నాగలి క[రుకి వంగటం లేదు. అక్కడక్కడా మధ్య మధ్య రాయి, రప్పో కరుకి తగలి కటకటమని మోత పుడుతోంది.

జాన్‌ గ్యురాన్ని గట్టీగా ఆడిలించాడు. సూటిగా గీత గీసినట్టు తిన్నగా బాళ్ళు పడుతున్నాయ్‌. దున్నిన నేలలోంచి పెకొచ్చే ఘాటు వాసన ఆతణ్ని మల్తెక్కిసోంది, మనస్సులో ఎన్నో ఆలోచనలు ముసురుకుంటున్నాయ్‌ తను ఈ రోన్‌ [గామం వచ్చిన ఈ పదేళ్ళలో ఎన్ని కష్టాలు అనుభవించాడు! ఎన్ని పరీక్షలు తట్టుకున్నాడు! (ఫ్రౌంస్వాజ్‌ కోసం ఎన్నాళ్ళు ఓపిక పట్టాడు! తరవాత బ్యుతోతో ఘర్షణ! ఇప్పుడు (ఫాంస్వాజ్‌ తనదైంది. పెళ్ళయి రెండేళ్ళయింది. అయినా తను ఆనందంగా ఉన్నాడా? పెళ్ళికి ముందు ఆమెని ఎంత గాఢంగా | పేమించాడో, ఇప్పుడూ అంత గాఢంగానే (ధేమిస్తున్నాడు. కాని ఆమె తనని ఆంత మనసారా _పేమించటం లేదు. తను ఊహించి నట్టుగా అమె తనకి మనస్సు అర్ప్చించలేదు. అన్యోన్యంగా జీవిస్తున్న మాట నిజమే. ఫొర పొద్చాలు రాని మాటా నిజమే. కష్టపడి పని చేసుకుంటునా షం; పొదుపుగా (ఐతుకు తున్నాం; ఎంతో కొంత వెనకేసుకుంటున్నాం. అమినా తమ మధ్య ఏదో తిరకాసు ఉండి. పక్క మీద ఆమెని తను [వేమగా చేతుల్లోకి తీసుకున్నప్పుడు, ఆమెలో ఏ ఉ్నదేకం, ఉద్వేగం కలగవు. ఆమె మనస్సు ఏవో ఇతర విషయాల్లో నిమగ్నమై ఉంటుండి. ఇప్పుడామెకి అయిదో నెల. అది కూడా తమ సన్నిహితం చెయ్యలేక పోయింది. ఆనాడు కొత్తగా తమిద్దరూ ఇంట్లో (పవేశిచిన రోజు ఆమె చూసిన చూపు తనింకా మర్చిపోలేదు ఆమెకి తను అపరిచితుడు; ఎక్కశో దూరదేళంలో పుట్టి పెంగిన కొత్త వ్యక్తి

పెళ్ళయ్యాక, లిజా-బ్యుతోలో తగవులు, శతంపులు ముగిళాక ఒక శనివారం ఆమె పట్నం వెళ్ళి ఒక స్టాంపు దస్తావేజు వెంట తెచ్చింది, లిజా..బ్యుతోల మీద కసితో తన యావదాస్తి జాన్‌ పేర వీలునామా రాయించే ఉద్దేశ్యంతోనే [(ఫాంస్వాజ్‌ ఆ దస్తా వేజు వెంట తెచ్చింది. బిడ్డల్లేకుండా తను చనిపోతే ఇల్లూ, పొలం తిరిగి లిజాకి స్వాధీన మవుతాయని ఆమెకి న్యాయ సూవ్మం చెప్పారు. తరవాత ఆమె యేమనుకుందోయేమో, ఆ థాలీ దస్తావేజు కాగితం ఓీరువా సొరుగులో పారేసింది, జాన్‌ మనస్సులో బాలా వొాధ పడ్డాడు. ళన పట్ట అమెకి (యేమానురాగాలు లేవని (గ్రహించి బాధపడ్డాడు. కొద్ది రోజుల్లో ఎలానూ బిడ్డనెత్తుకోబోతోంది గదా, ఆ అవసరం యేముంది అని మనస్సు సరి పెట్టుకున్నాడు కాని బీరువా సౌరుగు తెరిచినప్పుడల్లా పనికి రాని ఆ అధికార ప్మతం వెక్కిరిస్తూ అతని గుండె) సలుపు పెడుతుంది

చాలు కొసకొచ్చాక గృ్యురానికి కా విరామం ఇద్దామని నాగలి నిలిపాడు.

ళూమి వ్రి1? రివ్వున వీచే చలిగాల్లో తన చింతలు, చీకాకులు తోలేశాడు- రెండు నిముషాలు పోయాక మీ గ్మురం ఆదిలించాడు.

అరక పూర్తి కావస్తుండగా పొలం నుంచి తిరిగి వస్తూ దెల్‌ఓమ్‌ గట్టు మీద ఆగాడు.

“సర్హారూ ! ఈ వార్త విన్నా! యద్ధం వచ్చేట్టుందొ అన్నాడు దెల్‌ ఓమ్‌.

జాన్‌ నాగలి పిడి మీంచి చెయ్యి తీసేసి, ఆదిరిపడ్డట్టుగా నిటారుగా నిలబడ్డాడు.

“యుద్ధమా | ఎవర్తో ?*

“ప్రష్యా వాళ తో అని మ్మాతం చెప్పగల్ను, ష్మతికల్లో వార్త వచ్చిందయ్యా!”

జాన్‌ ఆలోచనలు తను వెనక పాల్గొన్న ఇటలీ యుద్ధం మీదికి మళ్హాయి; గాయాలు గ్మటా లేకుండా ఆ మానవ సంవోరం నుంచి పరమ సంతోషంతో బై టపడ్డ నాటి పోరాటం మీడికి మళ్లాయి. (ప్రశాంతంగా ఊండే ఓ మారుమూల ళాంతియుతమైన జీవితం కోసం ఆ రోజుల్లో తను ఎంత తాష్మతయపడ్డాడు! మళ్ళీ ఇప్పుడు దారినపోయే యీ పెద్ద మనిషి యద్ధం అని తన చెవుల్లో ఆరవగానే, ఒంట్లో నెత్తురు వడిగా, వేడిగా ఉరకలేసింది.

“ప్రష్యా వాళ్ళ మనల్ని బిచ్చగాళ్ళని తరిమేసినట్టు తరిమేద్దామనుకుంటే, ఇక్కడ మనం చేతులు చచ్చి కూర్చోలేదు !” అన్నాడు జూన్‌ వాడిగా,

దెల్‌ ఓమ్‌ దృక్పథం వేరుగా వుంది. ఆ కొసాక్కులు విరుచుకుపడిశే పల్లె [ప్రాంతం యావత్తూ సర్వనాశనమై పోతుందని అతని ఉద్దేశ్యం. యుద్ధం వల్ల ఎవరికీ యేం ఒరిగేదీ లేదు ఏదో ఒక అంగీకారానికొ స్తే ఉభయ దేశాలకి (శ్రేయస్కరం అని ఆతని అభ్మిపాయం-

“ఆ మాట నేనంటున్నానంటే, ఇతర్హ (వ మె"జనాల్ని దృష్టీలో పెట్టుకునే. నా మట్టుకి నేను వకీలు బయ్యాంష్‌ దగ్గర డబ్బు మదుపు పెట్టి వచ్చా, నా కొడుకు నోనెస్‌ని నిర్బంధంగా సైన్యంలోకి పంపనియ్యకుండా ఆ పని చేసౌబ్బాను” అన్నాడు దెల్‌ ఓమ్‌.

“మీరన్నది నిజమే. నా ఉద్దేశం కూడా అదే. నేనూ కొంతకాలం యుద్ధంలో పని చేసి వచ్చాను. ఇప్పుడు పెళ్ళి చేసుకున్నాను. [పళాంతంగా బతుకుతున్నాను. వాళ్ళ యుద్ధం చజేసుకోనీ, చేసుకోకపోనీ నేను ఖాతరు చెయ్యను.” అన్నాడు జూన్‌,

“మరి, వెళ్ళొస్తా సర్దారూ 1

“మంచిది.”

దెల్‌ఓమ్‌ వెళ్ళి పోయాడు. కాస్తదూరం నడిచి, ఎవరో కనపడితే. వాళ్ళ చెవుల్లో వేశాడు యుద్ధవార్త. మరికొంత దూరం పోయి ఇంకెవరి చెవుల్లోనో ఊదాడు. ముంచుకు రాబోయే యుద్ధ [ప్రమాద వార్త మూసుకుపోయిన ఆ విశాలాకాళపు విషాదచ్చాయలో లబోన్‌ మైదానమంతా పాకిపోయింది.

జూన్‌ పని పూర్తిచేసి, చేలో ఓ మూల నాగలి విడచి గ్మురం ఎక్కి. లబోర్ట్‌రీ ఫైరం దిక్కుగా సాగిపోయాడు. ఫారం లాయంలో గ్మురం కర్దేసి నేరుగా కామందు

218 భూమి ఇంట్లోకి నడిచాడు. ఇంట్లో ఎక్కడా అలికిడి లేదు. నిశ్శబ్దంగా ఉంది. భోజనాల గదిలో బల్లమీద వేళ్ళు ఓక టక లాడింబాడు. కాస్సేపటికి నేలమాళిగ లోంచి జూక్‌లిన్‌ గొంతు విన వచ్చింది,

“ఎవరదిశొ

కొయ్య మెట్ల వరస కొస మెట్టు మీద చతికిల పడ్డ జాన్‌ని గుర్తు పట్టి, “నువ్వా జాన్‌” అని కింది నుంచి అరిచింది.

శొన్‌ జవాబు చెప్పకుండానే పై నుంచి ఆమె వేపు చూశాడు.

“దిగి రావయ్యా మగడా 1! నన్ను చూస్తే భయమేస్తుందా?”

వెనకటి రోజుల్లో చనవుగా పరాచికాలాడ్తూ సమ్మోహనంగా నవ్వింది. జాన్‌ బిడియపడ్డాడు.

“*వితనాల కోసం వచ్చాను. దొర లేరా?”

“ఆయన నాకు చెప్పార్త్లే. ధొన్యం కొట్టుకి పద. నేనూ వస్తున్నాను”

మబ్బుగా వున్న ఆగది నుంచి జాక్‌లిన్‌ బైటికొచ్చింది. తాజా పువ్వులా మెరుస్తోంది. పాలమీద మీగడ తీసీ వస్తుందో యేమో ఒంటిమీంచి పాలవాసన ముక్కుకి తగిలింది. కోరిక రెచ్చగొట్దే తన అందమైన కశైత్తి ఆతనికేసి చూస్తూ “కనీసం ముద్దివ్వవా యేటి! పెళ్ళయినంత మ్మాతాన మామూలు మర్యాదలు మర్చిపోవాల నుందా?” అంది జాక్‌లిన్‌ తన సహజ పరిహాస ధోరణిలో,

స్నేహా పూర్వకంగా జాన్‌ ఆమె. రెండు చంపలమీద పెదాలు అంటించాడు. అమె ధోరణి ఒంట్లో అలజడి రేపింది. పాత జ్ఞాపకాలు తోచి నెత్తురు జిల జిల్లాడింది! తను ఎంతో ఆరాథంచే ఫాంస్పాజ్‌ని దగ్గరకి ిసుకున్నప్పుడు కూడా ఈ అనుభూతి కలగడేం !

“కొట్లోకి పోదాం పద! విత్తనాలు చూపెడతా” అంటూ వజాక్‌లిన్‌ ధాన్యం కొట్టుకి దారి తీసింక,

కొట్లో ధాన్యం బస్తాలు ఒకదాని మీద ఒకటి సే గోడల్లా ఉన్నాయ్‌ జాక్‌లిన్‌ ఒక వరస వెనక్కి. వెళ్ళింది, జాన్‌ ఆమె వెనకాలే వెళ్పాడు. ఒంటరిగా ఆమెతో బస్తాల చాటుకి వెళ్ళటానికి అతనికి కాస్త జంకు పుట్టింది. కొత్త వంగడాల మీద ఎక్కడ లేని ఆసక్రి పదర్శిస్తూ నటించాడు.

“ఎంత బొద్దు గింజలో చూడు '” అన్నాడు జాన్‌,

“ఆమె గల గల నవ్వేసూ తనకి ఆశక్తి వుండే సంగతులే కదిపింది.

“ప్సీ యావిడ గర్భిణీ అట . ఆది సరే గాని, ఆవిడతో వున్నప్పుడు ఎట్లా అనిపిస్తుంది? నాతో ఉన్నప్పుడుండే మజా ఉంటుందా?*

అతను ఆడపిల్లలా సిస్ధపడి పోయాడు. ఆమె పక పకా నవ్వింది,

“తోం ఏమంటున్నాడు ? ఇంకా అతనేనా జత ?*” అనడిగాడు జాన్‌.

“అతనంటే నాకు చెడ్డ ఇష్టం కాని ఆర్థం పర్థం లేకుండా (ప్రవర్తిస్తాడు. ఎవ

భూమి వీ[0 రైనా నా వంక చూస్తే ఓరవ లేడు.-ఒక్క దొరని తప్పించి. దొర, నేను వడుకున్నాక తలపు బైట చెవొగ్గి మేం న్మిదపోయామో లేదో రూఢీ చేసుకుని పోతాడు”

జాన్‌ నవ్వాడు. జాక్‌లిన్‌ పరిహాసానికన్లేదు ఆ మాట. తోం అంటే ఆవిడకి చచ్చే భయం. పైగా అతస్ది ఎద్దు మొద్దు స్వరూపం, అతని కన్నుగప్పి వేరే వాడితో వ్యవహారం నడిపినట్లు తెలిసిందో ఎ మకలు విరిచేస్తానని ముందే హెచ్చరిక చేశాడు.

“సర్దారూ ! నీతో వున్నంత బాగా నాక్రింకెవర్లోనూ ఉండదం టే నమ్ము, ఏ రట్టూ లేకుండా ఎంత వహాయిగా ఉన్నాం!” అంది జాక్‌ లిన్‌ చిలిపి నవ్వు నవ్వుతూ,

చేనాదిలి వద్చాసేనే అనిగాని, చేసుకున్న భార్య కడుపుతో వుందనీ గానీ అతని కిప్పుడు జాసకం లేవు. ఆమె ముంజేతులు పట్టుకున్నాడు. ముఖమల్‌ లా ఆ మెతటి చేతుల్ని నిమిరొడు. బీంకం చెడకుండా దృఢంగా వున్న ఆమె రొమ్ముల మీదీకి చేతులు పోనిచ్చాడు ఆమె కోరుకున్నదీ అదే. పాత స్మృతులు మనస్సులో మెదిలాయి. అతను గట్టిగా ఆమెని గుండెలకి అదుముకున్నాడు. ఆమె పరవశించి పోతోంది.

ఖదేల్‌ అబేల్మని దగ్గుతూ, గొరెల కొపరి సూలా కొటోకి వచ్చాడు, జాక్‌లిన్‌ చటుక్కున జూన్‌ చేతుల్లోంచి విడిపోయింది.

“్నవేనన్న మాట దొర చెప్పిన స్కాటండు వంగడాలు ! అబ్బ! గింజ ఎంత బొద్దుగా ఉంది! రేపొచ్చి బండి మీద వేసుకుపోతా” అ్నాడు జాన్‌ కంగారుగా,

సూలా కంట పడ్డంతో జూన్‌కి కాక దిగిపోయింది, గబ గబా కొల్లోంచి బైట పడ్డాడు. గ్యురం విప్పి ఎగిరి వీపు మీదికి దూకి అడిలించాడు జరిగిందానికి సిగ్గుతో చితికి పోయాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ అంటే తనకెంతో ఇష్టం. కాని ఆమని కలిసినప్ప డెప్పుడూ ఇంతటి ఉదేకం కలగదెందుకో అని ఆశ్చర్భపోయాడు, భార్య మీద కన్నా జాక్‌ లిన్‌ మీదే మోజు లావా! అతని మనస్సంతా చికాకై పోయింది. చేనివేపు గ్మురం దౌడు తీయించాడు.

జాన్‌ అలెగ్జీ ఫారం గిక్కుగా వెళ్ళిన కొద్ది సేపటికల్పా |పాంస్వాజ్‌ పశువుల మేత కోసం పొలం వచ్చింది. జాన్‌ కనపడక పోయే సరికి కంగారు పడిపోయింది. లిజొ, బ్యుతోల్త్లో గొడవల వల్ణ ఆమె ఒంటరిగా పొలం రావటం మానేసింది జూన్‌ జేలో కనిపించక పోవటంతో వెనక్కి తిరిగి పోదామా అనుకుంగి. తన చేనికి తను రావటానికి భయమెందుకని మొండిగా ఆడుగు ముందుకు వేసింది

లిజా, బ్యుతోలు పొరుగూరు పోయి వస్తూ వాళ్ళ చేలో ఒక్క కణం ఆగారు. (ఫాంస్వాజ్‌ ఒంటరిగా రావటం చూసి ఇద్దరూ కదలకుండా గట్టు మీదే నిలబడ్డారు. (ఫాంస్వాజ్‌ కీ గర్భం వచ్చినప్పట్నుంచి వాళ్ళకి మవిీ గ్మురుగా ఉంది! ఆమె నిస్సంతుగా చనిపోతే ఇల్లు పొంం మళ్ళీ తమకే సం్యకమిస్తాయని వాళ్ళ ఆళ. కాని వాళ్ల ఆశల్ని ఆర్పేస్తూ (సాంస్వాజ్‌ కడుపుతో ఉందని వాళ్ళకి కడుపు మంట పుట్టింది.

లిజా ఆ మధ్య ఓ మతగ త్రెని కలిసి వచ్చింది. కడుపు తీసెయృటానికి ఆ ముసిల్ది ఒక ఉపాయం చెప్పింది.

లిక0 భూమి

“మగాడు చేసిన కడుపు మగాడే తీ సేగలడు. ఎట్టంటావా? ఆమెని పక్కలో వేసుకుని పొట్టమీద మూడుసార్లు సిలువ ఆకారం చేసన్న చెయ్యాలి. తరవాత మళ్ళీ మూడుసార్లు “పో! పో! పో!” అని ఉచ్చరించాలి. అంతే. కడుపులో బిడ్డ గనక ఉంటే గాల్లో కలిసిపోతుంది”

లివా పరమానంద పడిపోయి, మం్యతగ త్ర చెప్పిన ఉపాయం బ్యుతో చెవులో ఊదింది. అతనికి అటువంటి 'మతాలు, మాయల మీద నమ్మకం లేకపోయిన ఎద్దేవగా మ్మాతం నవ్వలేదు. కొన్ని కొన్ని మూఢ నమ్మకాలు, భయాలు వాళ్ళ ఎముకల్లో జీర్ణించుకుపోయాయి. పైగా ఆ మం్యతగ త్తి మహిమల్ని గురంచి ఆ పరగణా అంతా జనం గొప్పగా చెప్పుకుంటారు.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కనపడగానే ఆ ఇద్దరి దృష్టీ ఆమె పొట్ట మీదికి పోయింది. ఇంకా ఆలస్యం చేస్తే కొంప మునిగిపోతుంది అనుకుంది లిజా, [ఫాంస్వాజ్‌ పక్క నుంచి పోతుంటే బ్యుతో గిల్లికజ్జం పెట్టుకోటాసికి ఈతయార్తై వున్నాడు.

“లీ ..లీ ... ఆ దుర్మార్గుడు ఎట్టా దున్నాడో చూడు! ఒక ఆడుగు నా డేలోకి దున్నేశాడు దొంగ వెధవ! కావాలంటే, సరిహద్దు రాయికాడ నిలబడి చూడు!”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఆవేవీ వినిపించుకోనట్టు అడుగు ముందుకు వెయ్యటోయింది.

అన్ఫిస్టే చెప్పేది! నాచేలోది. అడుగు కలిపేసుకున్నారు. ఇప్పుడే మీ భరతం పడతా”

[ఫాంస్వాజ్‌ వాళ్ళకేసి కన్నెత్తయినా చూడకుండా తలొంచుకుని పచ్చిక లీట్లోకి నడిచింది.

“వయ్‌ ! నీకే చెప్పేది!” అనరిచింది లిజా,.

చెల్రెలి నిర్ణక్ష్యుం చూసి లిజా పిడికిలి బిగించి మీదికి పోయింది.

“మోకాలి తండా వెయ్యవే రండా!ో

(ఫాంస్వాజ్‌ జవాబు చెప్పకుండా మొహం ఎత్తి అక్క. మొవాం వీద తుపుక్కున వూసింది. లిజా అవమానంతో కీచు గొంతుకె త్రి అరిచింది, మ్యుతో భార్యని వక్క-కి నెట్టి “నువ్వు తప్పుకో దీని సంగతి నే చూసుకుంటా అని ముందుకొచ్చాడు.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ వామివేపు వెనకెనక్కి అడుగులేసింది.. బ్యుతో ఆమెకెదురుగా నెక్ముదిగా ఆడుగులేశాడు. నిశ్శబ్దంగా నవ్వుతూ గారపళ్లు బైటపెట్టాడు చేతులు ముందుకు చాచాడు. ఆతను ఏ అఘాయిత్యానికి తెగించాడో ఆమెకి అర్థమైపోయింది. పెళ్ళి కాకముందు అతణ్ని (ప్రతిఘటించిన ఐలం ఇప్పుడు తనలో లేదు. భయంతో కంపించి పోయింది. వెనక వీపుకి వామి తగులోంది.

“మనిద్దరి మధ్యా ఇంకా వ్యవహారం పూర్తి కాలేదు. ఆ సంగతి నీకూ తెలుసు. నాకు నువ్వు కావాలి ఇవ్వాళ నిన్ను చిక్కించుకుంటాొ అన్నాడు బ్యుతో ఉదేకంగా.

అమాంతం ఆమె చేతులు పట్టేసి, కొడవలి పచ్చిక పీటోకీ విసిరేసి ఆమెని కింద పడదోళాడు. (ఫాంస్వాజ్‌కి వెనకటి తన (ప్రతిఘటన గుర్తొచ్చింది. కాళ్ళతో

భూమి వలి తన్నింది. గోళ్ళతో రక్కింది. తాపుల్ని తప్పించుకుంటూ అతను మొండిగా మీది కురు కుతున్నాడు. ఆమె పెనగులాడింది. అతనికి పట్టుదల ఎక్కువైంది

“ఒసేయ్‌, అట్టా చూస్తా నిలబడక పోతే, దీని కాళ్ళు నేలకి నొక్కెయ్య రాదంటే!” అనరిచాడు లిజా మీద.

ఆ మాట అతని నోట్లోంచి వచ్చిందో లేదో లిజా ఆమాంతం చెల్లెలి ఎడమ కాలు మెలి తిప్పి దిమ్మలాగా దాని మీద కూర్చుంది. (ప్రాంస్వాజ్‌ క్రి ఒంట్లో శక్తి హరించుకు పోయింది. కళ్ళు మూసుకుంది. (వకిఘటించే శక్తి లేక వెల్లకిలా పడుంది.

ఎన్నో ఏళ్ళు అందకుండా తప్పించుకుపోయిన మరదల్ని బ్యుతో చివరకి అను భవించగలిగాడు. భావ పాటప్తి కలిగిన క్షణంలో ఆమె అవ్యక్తంగా అతణ్ని రెండు చేతులో పెనవేసుకుంది; బిగ్గరగా అరిచింది పైన తిరిగే కాకులు భయంతో అరుస్తూ ఎగిరిపోయాయి. చలికాగలేక వామి మూల లతల దాచుకున్న ముసలి వఫవూవాన్‌ ఆ ఘాతుకం చూసి నిలువెల్లా వొణికి పోయాడు.

బ్యుతో లేచి ఐట్టిణ సర్దుకున్నాడు. లిణా అతనికేసి తీషణంగా. చూసింది. మంతగ ల్తె చెప్పింది చెయ్యకుండానే లేచి పోయాడు. దాని మీద పెర పెర తప్ప తను చెప్పింది చెయ్యటానికి కాదన్న మాట! లోపల బుసలు కొట్టిం3.

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఒక్క షణం నేల మీద అలానే పడివుంది, భావ పావ్రివల్స కలిగిన మహవోధృ్యత ఆనందంలో ఆమె అచేతనంగా ఉండిపోయింది. ఆమెకి జీవితంలో ఇంతకుముందు ఎన్నడూ కలగని (బఐహ్మానందం అది. హఠాత్తుగా అప్పుడామెకి ఒక నిజం బోధ పడింది, తను [పేమించింది బ్యుతోని! బ్యుతోని తప్ప తినెవ్వర్నీ (ప్రేమించ లేదు, (పేమించబోదు! ఆ నిజొని కామె తట్టుకోలేక పోయింది సిగ్గుతో కుమిలిపోయింది. నీతి, ధర్మం గురించి తన భావాలనన్నిట్నీ ఆది తలకిందులు చేసింది. తన మీద తనకే కసి, అసహ్యం పుట్టింది- ఇతను తనవాడు కాదు! తన అక్క కట్టుకున్న మనిషి! తను త్మీవంగా అసహ్యించుకున్న మనిషి! ఇటువంటి మనిషినా తను రెండు చేతులో. పెన వేసుకుంది! చెదిరిన జుట్టుతో, ఆ స్తవ్యస్య మైన బట్టల్లో ఊపిరిలేనట్టుగా దుఃఖంతో (ఫౌంస్వాజ్‌ లేచి నిలబడిందీ. ఎదురుగా నిలబడ్డ ఆ ఇద్దర్నీ చూడ్డంతో కోపం కట్టలు తెంచుకుంది.

“పందులు! మృగాలు! .... ఇద్దరి కిద్దరూ పందులు, మృగాలు. ఇద్దరూ కలిసి నన్ను నాళనం చేసేశారు. చిన్న చిన్న తప్పుడు పన్సు చేసిన వాళ్ళకే ఉరేస్తారు. అంతకన్నా భయంకరమైన శిక్షవెయ్యాలి మీకు, నేను జాన్‌తో అంఠా చెప్పేస్తాను మీ పందు లిద్దర్నీ యేం చెయ్యాలో ఆతను రేల్చుకుంటాడు.”*

బ్యుతో వెకిలినవ్వు నవ్వి బుజా లెగరేళాడు.

“క్రాయ్యకు. పైగా దానికోసం తపించి పోయావ్‌, నువ్వు తన్మయపడిపోటం నేను గమనించలేదనుకోకు. మళ్ళీ ఇంకో రోజు పొర్గదాంలొ అన్నాడు బ్యుతో వేళాకోళంగా

222 భూమి లిజా లోలోపల బుసలు కొడుతోంది. ఈ మాటల్లో మొగుడిమీద కసి చెల్లెలి మీద చూపించింది.

“*ఆ మాట నిజమే గందే, చెడిపోయిన ముండా! నా కళ్ళతోనే చూశా, అతణ్ని నువ్వు వా బేసుకోలేదంటే? నీ మూలాన కాదంటే నాకీ కష్టాలన్నీ? మా పెళ్ళయిన మర్నాటి నుంచే నువ్వు నా మొగుడి మీద మత్తు మందు చల్దావు. ముక్కొస్తే చీదటం కూడా తెలవనప్పుడే నువ్వునా మొగుణ్ని చెడగొట్టావ్‌”

“వచ్చి అబద్ధం! .. అని నీకూ తెలుసు” అనరిచింది (ఫ్రాంస్వాజ్‌.

“నేను అబద్ధం! ..చెప్తన్నానంటే? నేను? ఆఖరికి, అతను నేలమాళగలోకి దిగి నప్పుడు కూడా నువ్వు వెంటపోయింది అతని మీద కోరికపడి కాదన్నమాట! తప్పుడు ముండా!”

“నేనా? నేనా? ఇందాక అ పని చేసిందీ నేనేనా? నా కాలు మెలిదిప్పి దిమ్మలాగా ఇాచున్న ముదురుపడ్డ ఎవతే? ఎవతెగానీ అంత ఘాతుకానికి ఒడిగడుతుందంటే. నేను నమ్మలేను. నువ్వు అన్నీ ఏడిచేసిందానివై నా అయ్యుండాలి లేదా నన్ను చంపి పారెయ్యాలనుకునై నా ఉండాలి దొంగలంణా |!"

లిజా సాచి చెంప మీద కొట్టింది. (ఫాంస్వాజ్‌ ఆక్కమీదికి దూకింది. బ్యుతో ఎడంగా నిలబడి, జేబుల్లో చేతులు దోపుకుని కాణీ ఖర్చు లేకుండా ఆ కోళ్ళ పందెం చూస్తున్నాడు. అప్పా చెల్లెళ్ళిద్దరూ కబాకచి, బావాబాపా రక్కుకున్నారు; గుద్దు కున్నారు. ఒకర్నొకరు తోసుకుంటూ, తన్నుకుంటూ పచ్చిక బీట్టోకి వచ్చేశారు. (ఫ్రాంస్వాట్‌ వాడి గోచ్ళు లిజా మెడలో దిగాయి. లిజూా కెవ్వున కేక పెట్టింది (ప్రాంస్వాజ్‌ చేతులు ఆమె మెడకి బిగిసిపోతున్నాయ్‌. మొన పైకి లేచి నేలలో దగ బడ్డ కొడవలి లిజా కళ్ళల్లో పడింది ముంజేతుల్లో సత్తువంతా కూడ దీసుకుని మెరుపులా చెల్లెల్ని వెనక్కి పడదోసింది, [ఫొంస్వాజ్‌ భయంకరంగా ఆర్తనాదం చేసింది. పదును మిదున్న కొడవలి ఆమె మాంసంలోకి దిగబడింది

“ఓట భగవంతుడా!” బ్యుతో తడఐడిపోతూ అరిచాడు,

ఆంతే. అంతా రెప్పపొటులో జరీగపోయింది. చిరిగిన బట్ట నెత్తురుతో తడిసి ఎ్మరబడ్డం చూస్తూ లిజా నిలబడిపోయింది. వామి చాటు నుంచి పూవాన్‌ పాలిపోయిన మొహం తొంగి చూసింది.

“చచ్చిపోయింది! అయ్యో! . పారిపోదా. పదవే”

లిజా, బ్యుతోలు చేలకడ్డంపడి కాలిసత్తువ కొద్దీ ఈరివేపు ఉరికారు.

“చచ్చిపోయింది! అయ్యో ! భగవంతుడా 1”

రొప్పుతూ రోజుతూ బ్యుతో దీర్దాలు తీశాడు.

కొద్ది సేపట్లో ఆ దృశ్యానికి దూరంగా అదృశ్యమయ్యారు. వా్ళ కనుమరుగై పోయిన అయిదు నిముషాలకి జాన్‌ లబోర్జ్‌రీ ఫౌరం నుంచి చేనికి తిరిగొబ్బాడు. కళ్ళ ముందు కనపడ దశంం చూసి కొయఃబారిపోయాడు.

భూమి వలల

"యేమైంది?! యేమైందిశో

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కళ్ద తెరిచింది, అట్లాగే ఆచేతనంగా పడివుంది. అతనికేసి చాలా సేపు పిచ్చిగా చూసింది. పెదవి విప్పి మాట కదపలేదు.

“నీక్సు గాయం తగిలింది, నెత్తురు పోతున్నరి. చెప్పు! యేమైంది?”

వూవాన్‌ వామి బాటు నుంచి బరువుగా అడుగులు వేస్తూ వచ్చాడు,

“బాబాయ్‌ ' నువ్విక్కడే ఉన్నావా! (ఫాంస్వాజ్‌ కేమైంది!”

(ప్రాంస్వాజ్‌ పెదవులు కదిలాయి. |

“గడ్డి కోద్దామని వచ్చాను కొడవలిమీద పడిపోయా. నాకు బుణం తీరిపోయింది!”

ఆమె కళ్ళు పూవాన్‌ మొహం మీద నిలిచాయి. ఆ వూవాన్‌ కుటుంబం తప్ప పరాయి వాళ్ళివరూ వినగూడని నిగూఢమైన మాటలు నిశ్శబ్ద భాషలో చెప్పాయి నా! కళ్ళు. ముసలాయనకి అర్ధమైంది. చూపు మందగించినా ఆమె కళ్ళల్లో కదలాడిన భావాలు ఆయనకి అర్థమయ్యాయి. ఆమె చెప్పిందే ఆయనా చెప్పాడు.

జాన్‌ స్థైచర్‌ కోసం గ్కురాన్ని ఊళ్లోకి ఉ౩కిందాడు. ఖ్రచర్‌ మీద ఆమెని ఇంటికి తీసుకుపో యేప్పుడు ఆమెకి స్పృహ తప్పిపోయింది. ఆమె (బతికి వై ఓపడు తుందని ఎవరికీ నమ్మిక లేదు.

28

(ఫాంస్వాజ్‌ ని స్రొచర్‌ మీద ఇంటికి మోసుకురాగానే ల్మగౌంద్‌, ల[ఫీమాలు పరు గెత్తుకుంటూ వచ్చారు. ఆ లంకంత కొంపలో వేరే ఆడ దిక్కుకూడా లేదు. వచ్చీ రాగానే, ఇద్దరూ కలిసి అతి జాగత్తగా ఆమె బట్టలు మార్చారు. మునిమాపు చీకట్లు ముసురు కుంటున్నాయ్‌ రోడ్డు దిగువ నుంచి డోలు మోత వినవసో-ది, తెల్లవారితే అదివారం, నిర్భంధ సైనిక సమీకరణ కార్గకమంలో భాగంగా రోన్‌ (గౌమం నుంచి తొమ్మండుగురు క్కురవాళ్ళు చీట్లు లాగటానికి మ్మరోజు ఉదయం క్ర్వా బైర్దేరి వెళ్ళాలి. ఆ తంతుకి ముందు మెట్టుగా, బలవంతంగా యుద్ధంలోకి వెళ్లాల్సి వచ్చిన యువకుల దడ దడలాడే గుండెల చప్పుడులా డోలు దరువు వినిపిస్తోంది, పేదవాళ్ళ పాలిట మృత్యు ఘంటారావం ఆది.

(ఫౌంస్వాజ్‌ కి జరిగిన దర్శ టనతో మతిపోయిన జాన్‌ డొక్టర్‌ ఫీనే కోసం ఉరికెత్తాడు. దార్లో పశువుల డాక్టరు పాత్వార్‌ కారసిల్లే సరికి ఐలవంతంగా ఆయన్ని ఇంటికి లాక్కొచ్చాడు. పశువులకే గాని మనుషులకి చైద్యం చెయ్యలేను మొరో అంటున్నా జాన్‌ వినిపించుకోలేదు. 1 ఫాంసా+జ్‌ లోతెన గాయం చూడగానే పాతాఃర్‌

లలన భూమి ఆ కేసు ముట్టుకోనంటే ముట్టుకోనని నిరాకరించాడు. జాన్‌ ఆఘమేఘాల మీద పట్నం పరిగెత్తి డాక్టర్‌ ఫీనేని వెంటబెట్టుకొచ్చాడు. ఆ భయంకరమైన గాయం, ఆ అయిదు మాసాల గర్భం చూసి ఫీనే పెదవి విరిచాడు. గాయానికి సున్నితంగా కట్టు కట్టి, బాధ తగ్గటానికి మా్యతలిచ్చి వెళ్ళిపోతూ ఆమె తెల్లవారేదాకా కూడా జీవించే అవకాశం లేదని చావు కబురు చల్లగా చెప్పాడు. అయినా మ్మరోజు ఉదయం మళ్ళీ వచ్చి చూస్తానని వోమీ ఇచ్చి డాక్టర్‌ ఫీనే చక్కాపోయాడు.

రా_తంకా విడవకుండా వాన పడింది. జాన్‌ కంటి మీద కునుకు ఎరక్కుండా పడగ్గదిలో (ఫాంస్వాజ్‌ మంచం పక్కనే కూర్చుని కన్నీళ్ళు కు5ళాడు. అర్థర్మాతి దాకా డోలు మోళ వినిపిస్తూనే వుంది;

తెల ఠెలవా'ర్తుండగా వాన తెంపిచ్చింది. రోన్య్‌ యువకులు తొమ్మండుగురూ స్కూలు ఆవరణలో హాజరయ్యారు. షార్త్‌9 నగరంలో వోటలు నిర్వహణలో పాఠాలు నేర్చుకుంటున్న దెల్‌ఓమ్‌ పుత రత్నం నోనెస్‌ ఆ కిందటి రారే ఊర్లోకి దిగాడు. మనిషికి ఒళ్ళాచ్చింది; నునుపు కేలాడు. ఐ సీ బడాయి బాగా ఒంటబట్టిండి. చిన్నప్పుడు అపూర్వ సహోదరుల్లా మెలిగిన నోనెన్‌, డెళ్ళిన్‌ లిద్దరూ కా వెళ్ళే జట్టులో ఉన్నారు.

పిల్లల్లో పాటు వాళ్ళ తల్లిదం్యడులు స్కూలు ఆవరణలో హాజరయ్యారు. నోనెన్‌ని స్రైన్యంలోకి నెట్టకుండా ఆపించటానికి దెల్‌ఓమ్‌ ముందుగానే పట్నంలో చేతులు తడిపి వచ్చాడు కాబట్టి దంపతులిద్దరూ ధీమాగా ఉన్నారు. డెళ్ళిన్‌ తల్లి కన్నీరు మున్నీరుగా ఏడుస్తోంది. బేక్యూ పెళాన్ని గట్టిగా కసురుకున్నాడు, మిగతా వీద పిల్లల తల్లిదండులు బిక్క మొవోలు వేసుకుని నిలబడ్డారు. లొకే జండా పట్టుకుని జట్టు ముందరకొచ్చాడు. అందర్లోకి ఒడ్డూ, పొడుగూ వున్న డెల్ఫిన్‌ చేతుల్లో జండా పెట్టాడు. చూట్టానికి పిడి శివ్స ఊరపంది తొడలంత వున్నాయి గాని డెల్ఫిన్‌ గుండెలు వీచు పీచు మన్నాయి.

డెల్ఫిన్‌ జండా ఎత్తి పట్టుకుని ముందు నడిచాడు. ఆతని వెనక నోనెస్‌, ఆ వెనక మిగతా ఏడుగురు కదిలారు, డోలు దరువు మొదలయింది ఆ పిల్లల్లో పాటు వాళ్ళు పెద్దవాళ్ళు (గౌమ శివార్డు దాకా నడిచి వెనక్కి. వచ్చేశారు.

డాక్టర్‌ ఫీనే ఉదయం పదింటికి వచ్చాడు. అప్పటికింకా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ సజీవంగా వంటం చూసీ ఆయన ఆశ్చర్యపోయాడు. మరణ ప్మతం రాసివ్యటమే ననుకుని ఆల స్యంగా కూడా వచ్చాడు. కట్టు విప్పి గాయం పరీక్ష చేసి వెళ్ళిపోయాడు,

జొన్‌ థార్య పక్కనే కూర్చుని ఆమె మొహంలోకి పరీక్షగా చూశాడు భర్త చూపుల్ని భరించ లేక [ఫాంస్వాజ్‌ కళ్ళు మూసుకుంది.

"ఫ్రాంస్వాజ్‌ ! నాకు తెలియనివ్వగూడదని నువ్వేదైనా దాచి పెడుతున్నావా!” అనడిగాడు సౌమ్యంగా.

వూవాన్‌ వంశస్థుల మొండి తనం (ఫ్రౌంస్వాజ్‌లో మూ ్రీభవించింది. (ప్రత్యర్థం మీద ద్వేషం కన్నా, (పకీకారవాంఛకన్నా ర కృబంధుత్యం తాలూకు (ప్రగార సంవేదన ఆమెలో పెచెయి* అయి వుంగవచు?. తనెలాగూ చనిపోటోతున? ప+డు కుటుంబ 1 పలిష్ష

ళూమి £లిల్‌ ఎందుకు రచ్చకెక్కించాలి ఇటువంటి రహస్యాలు తమ మధ్యే ఉండిపోవాలి; తను పుట్టి పెరిగిన ఆ సంకుచిత కుటుంబ పరిధిలోనే సమాధి కావాలి. ఏ పరిస్థితుల్లోనూ ఆ గుట్టు మట్టులు కొత్త వ్యక్తులకి తెలియ నివ్వకూడదు. మరి, జన్‌ కొత్త వ్యక్రే! [్రాంస్వాజ్‌ పెదవి కదపలేదు.

“ప్రోర్సే ుందు ఏదైనా వ్యవహారం తుది పరిష్కోరం చేసెయ్యాలనుందా? అనడిగాడు జాన్‌.

[ఫ్రాంస్వాజ్‌ బిగుసుకు పోయింది. ఆ మాట వినపడనస్హే నటించింది.

ఎన్గిశ్లేదైనా అయితే . మీ అక్క హక్కు- గురించి ఆలోచిస్తున్నాను. బీరువా సౌరుగులో ఊంచిన స్టాంపు దస్తావేజు అట్లానే ఉంది” అన్నాడు జాన్‌-

బీరువా సౌరుగు లాగి-ఆ కాగితం బైటికి తీశాడు.

“"వ్రూడు ది పూర్తి టీసే ఓపికుందా? నన్ను సాయం చెయ్యకుంటావా, చెప్పు, వా స్వార్థం ఆలోచించుకుంటున్నానని కాదు. నీ పట్ట అంత (క్రూరంగా (ప్రవ _ర్రించిన మనుషులకి ఆస్తి వొదిలి పెట్టి వెళ్ళటం నీ కిష్టం లేదని అనుకుంటున్నాను అన్నాడు జాన్‌ తడబడుతూ,

ఆమె కనురెప్పలు సన్నగా వణికాయి. తను చెప్పించి ఆమె చెవుల్లో దూఠింది, అయినా ఆమె అచేతనంగా పడుకుంది. అంటే ఆ కాగికం పూర్తి చెయ్యటం ఆమెకి ఇష్టం లేదు! అతను తల కీిందులయ్యాడు. ళూమి మీద వ్యామోహ జాడ్యం ఆతణ్నీ పీడించింది. విసుగ్గా ఆమె తలని దిండు మీంచి ఎత్తి చేతుల్లో పెట్టుకుని కూర్చోబెట్టాడు. వేళ్ళ మధ్య 'పేనా ఇరికించటానికి [సయత్నం చేశాడు.

“*న్తూడు! నాకన్నా వాశ్శే నీకు ఎక్కువా! వ్లీ యావదాప్తీ ఆ దయ్యాల చేశుల్లో పెట్టి పోకానా!”

(ఫ్రాంస్వాజ్‌ కళ్ళు విప్పి అతని మొహంలోకి సూటిగా చూసింది. అ చూపు అతని గుండెల్లోకి దూసుకుపోయింది. ఆ కళ్ళల్లో ఆగోధ నైరాశ్యం గోచరెంబింది. ఓ సన్నటి మూలుగు ఆమె పెదాల్ని డాటి బైటికొచ్చింది. ఆంతే. అమె పక్క మీద వాలి పోయింది. కళ్ళు మూతలు పడ్డాయి.

జాన్‌ తన నిర్ణయకి సిగ్గుపడి పోయాడు. ల్మగాంద్‌, ల(ఫీమాలు వచ్చి కూర్చు న్నారు. లగాంద్‌ వచ్చీ రాగానే కుట్టుపనిలో కూరుకుపోయింది. ల్మఫీమా. లోకాలి రామాయణం మొదలు పెట్టింది. జాన్‌. ఒక్క చోట కూర్చో లేక పోయాడు. ఇంట్లోకి దై టికి తిరిగాడు. మనస్సంతా దిగులుగా, చికాగ్గా ఉంది.

“హైదర్‌ మాద్‌లీన్‌ని పిలుచుకొస్తే బావుంటుందేమో 1” అంది ల్మఫ్రీమా.

*ఆయనొచ్చి దేసేగేముంది!?” అంది ల్మగాంద్‌-

“ఏం చెయ్యలేకపోవఓం యేంటి? భగవంతుడి కృపని దగ్గరికి తెస్తాడు. కొన్ని శ్రొన్ని సమయాల్లో అది తీపెయ్య దగ్గ విషయం కాదు" అంది లఫీమా. -

ల, గాండ్‌ నిర్హక్షంగా బుజాలెగరేసి-ది. పోదూ! దేవుడుసంర్లంలో; ఆనం నేలమీద,

లీ౨6 భూమి “అయినా, ఫాదర్‌ రాడు. ఆయనకి జబ్బుగా వుందని బేక్యూ పెళ్ళాం చెప్పింది కేపు బుధవారం మన ఊరే విడిచిపెట్టి వెళ్ళి పోతున్నాడు. వేరే చోటికి పోకుండా ఇక్కడే ఉండిపోతే (ఐతకడని డాక్టరు గట్టిగా హెచ్చరించాట్ట!” అంది ల్మగాంద్‌. “రోన్‌ మళ్ళీ ఫొదర్‌ను దక్కించుకోలేని దిక్కుమాలిన ఊరవుతుందన్న మాట ! ఫొదర్‌ ఆబెగోదార్‌ మళ్ళీ వస్తాడేమో!” “ఆ సంకర పశువా+? ఈ ఊరు పేరు చెబితే అతగాడికి గుండె ఆగిపోతుందే!” మాటల మధ్యలో ఫౌనీ వచ్చి కూర్చుంది. మాటలు ఆగిపోయినై. “ఎట్లా ఉంది!” అనడిగింది పానీ, జాన్‌ వొణికే చేతో (ఫ్రాంస్వాజ్‌ వేపు చూహెడు. “ఫ్రాంస్వాణ్‌కీ తన అక్కంని చూడాలనేమైనా ఉందా 1” = గుస గుసలాడ్తు న్నట్టు మెల్లగా అడిగింది ఫానీ, “తపం అటువంటి (పాణి ఈ భూమ్మీద ఉందని ఆమెకి గుర్తే లేదొ అన్నాడు జూన్‌. ఆ మాటేదో (ఫ్రాంస్వాణ్‌నే అడిగి తేల్చుకుంటే బావుంటుందని అ(గాంద్‌ సలవిో చెప్పింది. “అమ్మాయ్‌! లిజాని పీలిపించమన్నావా?” అనడిగింది తనే మళ్ళీ. (ఫాంస్వాజ్‌ కదల్లేదు, మూసిన కనురెప్పలు సన్నగా కంపించాయి. “ఎవర్నయినా పంపి పిలిపించుకోవాలని ఉందేమో ! నేనే పోయొసా” ఆంది ల్మగాంద్‌= (ప్రాంస్వాజ్‌ కచ్ళ మూసుకునే, అవసరం లేదన్నట్టు ఈల అఆడించిండి. ఆమె కోరికకి వ్యతి రేకంగా అటువంటి పిచ్చి పని చెయ్యొద్దని జాన్‌ హెచ్చరిరచాడు. ముల్గు రాడవాళ్ళూ మౌనం వహించారు. జూన్‌ కిటికీ దగ్గర నిలబడి కూన్యంలోకి చూకాడు. సాయంతం అయిదయింది. క్యా నుంచి క్కుర జట్టు తిరిగి వస్తున్నట్టు డోల మోళ వినిపించింది. ఫానీ ఉలికిపడి లేచి, బైటికి పరుగు తీసింది. ల(గాంద్‌, ల్మఫీమాలు గుమ్మంలోకి వెళ్ళి నిలబడ్డారు. మిట్ట పల్లారేకుండా నిటారుగా వన్న రోడ్డు మీద దూరంగా జండా కనిపించింది. ఊళ్లో పిల్ల మూక అటు దిక్కుగా దౌడు తీశారు. చీట్లు లాగి తిరిగి వచ్చే పిల్లకాయల తల్లి దం్యడులు ఊర మొగదల కనిపెట్టుకుని గుంపుగా నిలబడ్డారు. డోలు వాయించే వాడితో సహా మొత్తం పదిమందీ దృష్టి పథంలో పట్టంతో పెద్ద వాళ్ళ కళ్ళలో ఆదుర్హొ ఆనందం తొంగి చూశాయి. ఎంపిక పూర్తవగానే, మందుకొట్టి బయర్దేరారో యేమో గొడిదలు ఓం్యడు పెట్టినట్టుగా ఓ పాట ఎత్తుకుని యుద్ధ వీరుల్లా కళాతు బేసూ వస్తు న్నారు. వాళ్ళ టోపీలకు నంబర్లు గుచ్చి వున్నాయ్‌. తెల్ఫిన్‌ ఇంకా జండా మోస్తూనే వున్నాడు. పనికిరాని గుడ్డ 'పేలికని బుజం మీద వేసుకున్నట్టుగా మోస్తున్నాడు అలిసిపోయినటుగా జౌపించాడు. మొహం విగదీసు

భూమి విప? కున్నాడు. ఆందర్లో పాటు అతను గొంతు కలపలేదు. అతని టోపీకి నంబరు గుచ్చిలేదు. యుద్ధంలో చావటానికి ఎంపికయ్యాడని అతని మొహం చూస్తూనే బేక్యూ అతని భార్య ఇస్టే పోల్చుకున్నారు తల్లి శోకాలు తీసింది బేక్యూ నీరు కారిపోయాడు.

నోనెస్‌ టోపీ మీద 214 నంబరు చూడగానే ఫౌనీ, దెల్‌ఓమ్‌లు సంబరపడి పోయారు. అది లక్కీ నంబరు. కొడుక్కి యుద్ధ పీడ తప్పినందుకు సంతోషం కన్నా వెయ్యి [ఫాంకులు అనవసరంగా బొందలో పోశామే అని ఫానీ వాపోయింది.

మున్సిపల్‌ కచేరి ముందు డెల్ఫిన్‌ జండా తిరిగి అప్పగించేళాడు.

“అమ్మయ్య ! పీడ వొదిలింది. ఈ ముదనష్టపు గుడ్డ పేలిక నాకు దురదృష్టం తెచ్చి పెట్టింది” అన్నాడు డెల్ఫిన్‌,

చ అతను, వోనెన్‌ కలిసి గుట్టవేపు సాగారు. మిగిలిన *పడుగురు లాంగెన్య్‌ బార్‌లో దూరారు, డెల్ఫిన్‌ మౌనంగా దిగులుగా నడుస్తున్నాడు. నోనెన్‌ గొప్ప హుషారుగా ఉన్నాడు.

“డ్రెల్ఫిన్‌ ! మన బారెన్‌ గారి అల్లుడు పట్నంలో ఆ 19వ నంబరు ఇల్లు అమ్మే స్తానంటున్నాడోయ్‌. తెలివి, ఓపిక ఉండి చేసుకుంటే ఆడి బహ్మాండమైన బిజినెస్‌. ఆ ఇంటి మీద పోలీసు నిఘా లావయిందనీ, బిజినెస్‌ గంగలో కలిసిపోతుందనీ నమ్మబలి కానంటే చౌగ్గా కౌటైయ్యగలను. యేమంటావ్‌?” అనడిగాడు నోనెన్‌,

“ఆదృష్టవంతుణ్ని చెరిపే వాడూ లేడు; దురదృష్టవంతుణ్ని వాగుదేసేవాడూ లేడు అని డెల్ఫిన్‌ గొణిగాడు.

(తూయ్‌ ఎదురుగా వస్తూ ఆ చీకట్లోకూడా ఇద్దర్నీ గుర్తు పట్టింది.

నోనెన్‌ ! ఎంత పెద్దవాడివై పోయావ్‌ 1” అంది ఆశ్చర్యంగా.

నోనెన్‌ ఆ పిల్ల చెంపమీద ముద్దు పెట్టాడు. గతంలో ఆ ఇద్దర్తో ఆడిన (క్రీడలు, జరిపిన లీలలు గుర్తొచ్చి (తూయ్‌ నవ్వింది.

క తూయ్‌ 1! పట్నంలో మన చార్లెస్‌ గారి దుకొణం కొనెయ్య బోతున్నా. అక గాడ్‌ నీకు పనిస్తా, వస్తావా!” అనడిగాడు నోనెస్‌ పరాచికంగా.

“నీ . .పాడు! ఇక నీతో జిలాయిలేో” అంటూ [తూయ్‌ త్నురుమంది.

మ్నిశులిద్దరూ వెనక్కి. తిరిగి లాంగెన్క్‌ బార్‌లో శొరబడ్డారు. లోపల పొగ దట్టంగా కమ్మేసింది. కేకలు, ఈలలు మోగిపోతున్నాయ్‌. ఆ పొగలో, శేకల్లో యేవీ కనబడ్డం లేదు, వినబడ్డం లేదు. జీసన్‌ తన తం్మడిని, మితుడు క్యానన్‌ని చెరొక పక్క కూర్చో బెట్టుకుని బాందీ బుడ్డి విప్పాడు. బేక్యూకి మందెక్కువై, తల బల్లమీద వాలి పోయింది. దెల్‌ఓమ్‌ ఓ కౌన్సిల్‌ మెంబర్ని ఎదురుగా కూర్చోబెట్టుకుని పేకముక్కలు కలుపుతున్నాడు. బడిపంతులు లొకే పుస్తకంలో మొహం దూర్చు కూర్చున్నాడు. చుట్టా, సిగరెట్‌ పొగతో లోపల ఊపిరొడ్డం లేదు, బుడ్డు ఖాలీ అవుతున్నాయ్‌. ఫ్లోరా హడా వుడిగా తిరుగుతోంది. లొశే పొగ కంపు భరించలేక కిటికీ తెరచి వచ్చి కూర్చున్నాడు, యాదావికీ వెళ్ళబోయే కు; రవాళ్ళు బిగ్గరగా పాటలు పాడుతూ కాకి గోరి చేస్తున్నారు.

వి£ి8 భూమి

“ఓయ్‌ 1 పిల్లకాకులూ 1 కాస్సేపు గోల కట్టి పెట్టండోయ్‌. ఆ [పష్యావాళ్ళ చేత బ్మురలు పగలగొట్టించుకోటం ఆంటే అంత సరదాగా ఉందా యేం అనరిచాడు లొకే,

ఆందరికట్లా ఆశ్చర్యంతో అతనికేసి తిరిగాయి. యుద్ద మంటే మజాకానా ? అందరూ “జౌ! జౌ!” అని వంత పాడారు.

“*పష్యావాళ్ళే గనక మన లబోన్‌ మైదానంలో అడుగు పెట్టారో, మన తడాఖా రచి చూపిస్తాం అన్నాడు దెల్‌ఓమ్‌ రోషంగా,

“*ఫానౌను 1! వాళ్ళని ముక్కలకింద తరిగి (బేక్‌ఫాస్టులో తినేస్తాం” అన్నాడు నోనెన్‌.

జీసస్‌, క్యానన్‌లు వాళ్ళ బడాయి, మిడిసిపాటు చూసి జాలిపడ్డారు. క్యానన్‌ తన భూతల స్వర్గం గురించి ఉపన్యాసం (ప్రారంభించాడు, లొశేకి ఒకు మండిపోయింది.

ఈ జనం వాళ్ళ అవు పెయ్యలకన్నా తీసిపోయిన వెరి వాజేమ్మలనుకుంటు న్నావా? మోర పైకెత్తి నోరు తెరిస్తే ఘుమ ఘుమ చేయించిన పిట్ట మాంసం అమాంతం నోట్లో పడుతుందని వీళ్ళని నమ్మించాలనుకుంటున్నావా ? నువ్వు కలలుగనే సంస్థకి రూపు రేఖలు బైట పడకముందే ఈ నేల నాశనమై పోతుంది. అంతా సర్వ నాశనమై పోతుంది” అన్నాడు లొశ్రే బిగ్గరగా,

అతని దెబ్బకి క్యానన్‌ తోక ముడిచాడు, ఇప్పటి దాకా తనకి సమ ఉజ్జీ దొరక్క ఇష్టం వచ్చినట్టు పేలాడు. లొకే తన మనస్సులో గూడు కట్టుకున్న కసి యావత్తు కక్కే సరికి క్యానన్‌ నోరు మూళాడు,

“మీరు మీ అజుకాబీ పనిముట్లతో ముంచుకొచ్చే సంచోభాన్ని ఎదుర్కుందాం అని పగటి కలలు కంటున్నారు. మీ కసలు యేం తెణసు? మీ పాతగాడిలో మీరు చతికిలబడి హర్చునే సావకాశం ఉండటమే మీరు కోరుకునే స్వర్గం! కొని, అమెరికొ నుంచి వచ్చిపడ్డ ధాన్యంలో మీరిప్పటికే మోకాలిఐబంటి లోతున కూరుకుపోయారు, ఇంకా కొద్ది సంవత్సరాలు పోతే, మీరు నిలువెల్లా దిగబడిపోతారు, మీ మీదికి ఒక భయంకరమైన నది వరదెత్తి విజృంభించి వసోంది. మీరు యావన్మంది మునిగిపోతారు.”

రైతులు గుడ్డు పెద్దవి చేసి నోళ్ళు తెరిచి లొకే వంక భయం భయంగా చూశారు.

“*ఆసంభవం ! ఆసంభవం ! (ప్రభుత్వం మనల్ని రశషిస్తుందొ అనరిచాడు దెల్‌ఓటమ్‌.

“వళుత్వం ! దిక్కులేని యీ [పళుత్వం ! దాన్నది రశించుకోటానికి రకాణా లేదు గాని, వచ్చి మిమ్మల్ని రశ్షిస్తుంది! ఆ రోష్‌ ఫోంతెన్‌ని ఓట్టిచ్చి గెలిపించారుగా. కనీసం అబోర్జ్‌రీ ఫొరం ఆసామికి బుద్ధీయినా ఉంది, మీకు అదీ లేదు, రోష్‌ ఫోంఠెన్‌ గానీ, షెద్వీయ్‌గానీ- ఇద్దరూ కొయ్య కాలుకి ఆవ పట్టిలు వేసే వాళ్ళే! ఏ రతణా మిమ్మల్ని రశ్షించలేదు. మీ పని అయిపోయింది. మీరు మునిగిపోయారు. ఇక ఈ లోకం నుంచి కలను తీసుకోండొ అనరిచాతు లొశే.

దాంతో పెద్ద కల కలం | పారంభమెంది. ఒకరు బెపెెడి ఒకరు వినిపించుకో

కూమి 229 కుండా అంతా ఒక్క తూరే మాట్టాడబటోయారు. ఈ బడి పంతులు చెప్పేది విస్హూరంగా ఉంది! వెనకటి రోజుల్లో పస్తులంటే భయపడి చచ్చే వాళ్ళం! ఇప్పుడేమో ఎక్కువై జడిసి చస్తున్నాం !

లొకే గట్టిగా కసురుకుని అందరినోళ్ళూ మూయించి తను నోరు విప్పాడు:

“ళలాన్దాలుగా మీరు ఈ భూమికి అంకితమై పోయారు. ఇది మిమ్మల్ని నిరంతరం దగా చేస్తూనే ఉండి. ఆమెరికా చూడండి! ఆక్కడ రైతు అంటే సర్వాధికారి. ఆతణ్ని కద్టిపడేసే బంధాలేమీ లేవు. కుటుంబ బంధాలు, సరపదాయాల సంకెళ్ళ వగైరా లేవు. తను సాగు చేసిన నేల నిస్సారమై పోయిందంటే, దాన్నే అంటిపెట్టుకుని ఉండడు; ముందుకి సాగిపోతాడు. వెయ్యి. మైళ్ళకి అకడ సారవంతమైన భూమి ఉన్నదంటే, అక్కడ గుడారం లేపుఠాడు. అతనికి సేవ చెయ్యటానికి అద్భుతమైన యం(కాలు ఉన్నాయ్‌. తనకి తానే సర్వాధికారి. తన మాటే తనకి శిరోధార్యం. అతను స్వతం (కుడు. అతను సొమ్ముచేసుకుంటాడు. మీరో *+ ఈ భూమికి బందీలు ! చాకిరీతో మీరు చచ్చిపోతున్నారు!

“పీరు శుద్ధ పిరికి వందలు! మీరంటే రైతులు, రైతులు యావన్మంది. సంఠ్కా బలంలో మీకు సాబెవరు? అయినా బూర్జువాలు, పట్టణ కార్మికులు మీ నెత్తురు పీల్చేస్తు న్నారు. భగవాన్‌! నా కొక్కటే విచారం నాఆయ్య, అమ్మ రైతులే. అదే నా విచారం. అందుకే మీరంటే నాకింత నిరసన భావం, మీరూ సర్వాధికార్లు కాగలరు, అందులో సందేహం లేదు. కాని మీలో మీకు ఏకీ భావం లేదు, మీరంతా ఒక్క తాటి మీద నడవరు. మీరు అజ్ఞానులు, మూడులు, నిత్య కంకితులు;, సుచ్చులు, మీలో మీరు కొట్టాడుకోటంలోనే మీ యక్తులన్నీ వృధా ఆబిపోతున్నాయ్‌, నిలవనీరు లాంటి మీ బతుకు అట్టడుగున ఏం దాగి వుందో చెప్పండి. మీరు కేవలం పైకి అలా కనపడే నిలవ నీటి మడుగులా? విప్పారని నిగూఢ శ్రి మీలో ఉంది. భవిష్యత్తుని తీర్చి డిద్దగలిగే శక్తి ఆది. అయినా, మీరు కలప దూలాల్లా వేసిన చోటే కదలకుండా పడుంటారు. మీ పురోహితుల మీద మీకు విశ్వాసం పోయింది. దేవుడు లేడనుకోండి' మిమ్మల్ని వెనక్కి లాగే శక్తి యేముంది? నరక భయంతో మీరు వెనక్కి తగ్గుతున్నారంటే, ఆది అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఇకనైనా ముందడుగు వెయ్యండి. సమస్తం లూటీ చెయ్యండి, సర్వం తగల బెట్టండి! కనీశం సమ్మెక్సైనా తెగించండి! మీ చేతుల్లో కాస్తోకూస్తో డబ్బుంది. అనసరమైనంత కాలం దాంతో మీరు రోజులు వెళ్ళ బుచ్చవచ్చు. మీ అవసరాల మేరకే పండించండి. గింజకూడా మార్కెట్‌కి తోలకండి. అప్పుడు చూడండి! పారిన్‌ మహా వనగరవాసులంతా ఎలా మల మల మాడిపోలారో! దేశం సంపూర్ణంగా శుభ మైపోతుంది! *

ఎక్కడో మారుమూల బీకటికోనల్లోంచి తెరిచిన కిటికీ గుండా పెను చలిగాలి యీడ్చి కొడుతున్నట్టుగా [కోతలు గజగజలాడిపోయాకు. మైనపు దీపాల ఒత్తులు మహోధృ కంగా వెలుగుతున్నాయ్‌ పూనకం వచ్చిన మనిషిలా పుంఖభాను పుంఖంగా మాటల ఈలలు విసుర్లోన్న ఆ మొరటు ఐడి పంతులుకి ఎవ్వరూ అడ్డు తగలకుండా చెవులప్పగించారు.

280 ళూమ

“ఇదంతా మీ గురించి చెప్తున్నానే గావి నా గురించి నాకేం చింతలేదు. మీరు పిరికి వాళ్లే అయినా, సమయం వచ్చినప్పుడు ఈ సమస్తం తారునూరు చెయ్యగలిగిన శక్తివంతులు మీరే, ఇది అనేకసార్టు జరిగింద్వి తిరిగి జరుగుతుంది. ఆకలి, దార్మిద్యం కోరలు సాచి కాటేసిన రోజున తోడేళ్ళ గుంపు మాదిరి మీరు పట్నాల మీద దాడిచేస్తారు, ఇప్పుడు దిగుమతవుతున్న ధాన్యమే నిప్పు నెరసు రగిలిస్తుంది. వట్నాలు దగ్గమై పోతాయి: నేలమట్టమెపోతాయి. ఈ భూమి ఒక మరు భూమిలా మారిపోతుంది, నెత్తురు వరదలై పారుతుంద. మరుభూమి మళ్ళీ కేదారమై మన తరువాతి. తరాలకు అన్నం (వసాదిస్తుంది!”

లొకే విసురుగా తలుపు తెరుచుకుని చీకట్లో కలిసిపోయాడు. అతను వెళ్ళి పోయాక అప్పటిదాకొ నివ్వెరపోయి కూర్చున్న రైతుల్లో సంచలనం వ్యాపించింది. వాళ్ళ అరుపులకి కేకలకీ పై కస్సు ఎగిరి పోయింది. ఓరి దుర్మార్గుడా ! నిన్ను నెత్తురు కక్కించాల్సింది గదరా! నిన్నటిదాకా నిమ్మకి నీరెత్రినట్టుండే వాడు! వీడి కేమీ పిచ్చి పుట్టలేదు గందా ! దెల్‌ఓమ్‌ లేచి నిలబడి తను తక్షణం పై అధిక రులకి రాస్తానని (పకటించాడు. తతిమ్మా వాళ్ళని కూడా రాయమని అభ్యర్థించాడు

బార్‌లో మళ్ళీ మందు పార్టీలు మొదలయ్యాయి. మాంసం సమోసాలు కావాలశి క్మురవాళ్ళు ఫ్లోరాని కేకలు పెట్టారు. డెల్ఫిన్‌ని చూపిస్తూ నోనెస్‌ అందర్నీ 'నోరు మూసోకోమరి అరిచాడు. ఐల్లపైన తలవాల్చి డెల్ఫిన్‌ స్పృహ ఎరక్కుండా వడిపో యాడు. తెల్లగా పాలిపోయి ఒశ్లెరక్కుఎడా పడిపోయాడు. గాయం గిలి నెకురోడు తున్న చేతిలోంచి రుమాణ కిందికి జారిపోయింది. కేకలు పెట్టగా పెట్టగా బేక్యూ మేలుకున్నాడు. సిర్చంధంగా యుద్ధానికి తరోముతున్నారన్న కసితో వేలు తెగ్గొట్టు కున్న కొడుకుని చూడగానే వేక్యూ కోపంగా ఖాలీ సీసా ఎత్తాడు. జనం ఆకణ్ణి పట్టు కుని ఆపీ కొంతింప జేసేఓప్పటికి తల పాణం తోకకొళ్చింది. చిట్ట చివరకి. -బేక్యూ కొడుకుని ఎత్తుకుని తూల్తూ కొంపకి బై ల్రేంపోయాడు,

అదే ర్యాలి, (ఫ్రాంస్వాజ్‌కి జరిగిస ప్రమాదం విని అలిగ్గీ ఊర్డ్‌కేర జాన్‌ని పలకరించిపోటానికి ఒక్కడూ ఆ వీకటి ర్యాతి నడిచి బమట్దేరోడు. గుట్ట . గువకొచ్చే సరికి, లాంగెన్య్‌ బొర్‌ లోంచి లొక్రే (ప్రసంగం వి౨పించింది. జూన్‌ ఇంటి గుమ్మం ఎక్కుతున్నప్పుడు కూడా లొకే గొంతు ఆయన్ని వెంటాడుతూనే వుంది జాన్‌ పడగ్గది తలపు బయల గోడకానుకుని మౌనంగా, దిగులుగా నిలబడున్నాడు.

“సారీ, జ్లాన్‌ 1 అమ్మోయికిప్పుడిలా వుందో” అనడిగాడు అలెగ్జీ బాధగా,

జాన్‌ చేతుల్తో మొహం కప్పుకుని “ఆళ లేదు దొరా! ఈగిపోతున్నది". అన్నాడు దీనంగా

ఇద్దరూ నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయారు లొకే పలాపాలు' గొళ్లో రేలివస్తున్నాయ్‌

ఆోట్పు వాగుడ్సు వినపడోందా, జాన్‌? 'ఇంత దుఃఖంలో వున్న నీకు అ మాటలు అర్థ రహితంగా రేవూ?”

తూమి న!

కటువుగా మోగే ఆ గొంతు వినిపించే కొద్దీ, ఆలెక్టీ తలలో ఆయన కలతలన్నీ ఏకమై సుడులు తిరిగాయి; మరో వక్క ఎదురుగా గదిలో ఆరిపోతున్న దీపంలా (ప్రాణాలు విడిచే (ఫ్రాంస్వాజ్‌ 1

అలెగ్జీకి తన వై ఫల్యాలన్నీ గిర్రున బ్మురలో తిరిగాయి సర్వన్వంగా (పేమించిన భూమి మీద తనకున్న సమస్తం విరజిమ్మూడు. పెట్టిన పెట్టుబడికి ఫలసాయానికి మధ్య అగాథం అవులించింది. కానాక్కడే అనేముంది + అందరూ అదే పడవలో (వయాణిస్తు న్నారు! కౌలు కట్ట లేని వాళ్ళని పొలం నుంచి గెంటేస్తున్నారు. పెట్టుబడి పెట్టి మునిగి పోయిన వాన పొలాలు తెగనమ్మి పారిపోతునా సరు. తను తప్పించుకోలేడు! ఈ భూమిలో తెగతెంపులు చేసుకుని వెళ్ళిపోలేడు. దీనిమీద విరజిమ్మిన డబ్బు, [శమ తనని కట్టి పారేస్తున్నాయ్‌, సన్నకారు రైతు, ఐడా భూస్వామి పరస్పరం కుత్తుకలు తెగ గోసుకునే ఈ అనాది సంఘర్షణని అంతం చేసే ఒక మవో విధ్వంసం కమ్ముకొస్తోంది. తను జోస్యం చెప్పిన దుర్దినాలకీ ఇది నాంది, ధాన్యం ధర పదహారు (ఫాంకులకి, అంత కన్నా తక్కువకి పడిపోయే ఈ దళలో దివాళా తియ్యక చేసే దేముంది? మానవేచ్చ కన్నా ఇంకా బలీయమైన సామాజిక కారణాల ఫలితంగా భూమే దివాళా ఎత్రింది!

“ఏసు (పళూ! అఆతననేదే నిజం! సమస్తం విధ్వంసం కొనీ. మనందరం కూజా రూపు మాసిపోతొం. ఈ భూమిని రక్కెన పొదలు ఆకమిందేస్తాయి. వందు కంటావా॥ ఈ నేల అలిసి నిస్సారమై పోయింది. మన తరానికి కాలం తీరిపోయిందొ అని గొణుక్కు.న్నాడు అలెగ్డీ నిస్సృవాగా.

జాక్‌ లీన్‌ జ్ఞాపకం వచ్చి ఆయన ఇంకొక్క మాట అన్నాడు “*నా బోటివాడు అ విధ్వంసమేదో చూడకుండానే, ముందే నా మూపు విరగ్గొటే వేరే పీడ ఉండనే ఉంది. అదీ ఒక అదృష్టమే!”

[ఫాంస్వాజ్‌ పడుకున్న గది లోంచి ల(గాంద్‌, ల్మఫ్రీమాలు కాళ్ళు తొక్కు.కుంటూ నడుస్తూ, గుస గుసలాడ్తున్న చప్పుడు వినిపించగానే జాన్‌ వణికిపోతూ లోపలికి ఉరికాడు, అప్పటికే సమయం మించి పోయింది. (ఫ్రాంస్వాజ్‌ చనిపోయింది! చనిపోయి కూడా కాస్సేపయి ఉంటుంది. ఆమె మళ్ళీ కళ్ళు విప్పలేడు; పెదవులు కదిలించలేదు. తెల్లగా పాలిపోయి, స్మిదపోతున్నట్టుగా ఉంది. జూన్‌ కాళ్ళ కట్టి దగ్గర నిలబడి (ఫాంస్వాజ్‌ మొహం వేపు చూశాడు. విల్లు రాయటానికి ఆమె ఇష్టపడక పోయినందుకు ఆశ్చర్యం, ఆమె పోయినందుకు దుఖం అతన్గో కలగలిసీ పోయాయి. తన స్వీయ జీవితంలోనే ఏదో పగిరి తునాతునకలై చనిపోయినట్టుగా అతనికి ఆనిపించింది.

ఊర్డ్‌ కేం నిశ్శబ్దంగా సంతాపం తెలిపి వెళ్ళిపోయాడు. కిటికీ బైట ఏదో నీడ కదిలి చీకట్లో కలిసి పోయినట్లుగా జాన్‌కి కనిపించింది. ఊరకుక్క. కాటోలు అను కన్నాడు, (ఫౌంస్వాజ్‌ చావు కోసం కని పెట్టుకున్న బ్యుతో కిటికీ దగ్గర తబ్బాడి, లిజాకి బాపు కబురు చెప్పటానికి హడావుడిగా పరిగెత్తాడు.

288 తూమి 29

మ్మరోజు ఉదయం [ఫాంస్వాజ్‌ భౌతిక కాయాన్ని శవపేటికలో దించే సమ యంలో లిజా, బ్యుతోలు ఒకరి వెనక ఒకరు గదిలోకి ఆడుగు పెట్టారు. ర_క్తృబంధువు ఆంతిమ ఘడియల్లో ఉన్నప్పుడు కడసారి ముద్దివ్వటానికైనా రాని అ కసాయివాళ్ళని విసీరి బై టపారయ్యాలన్నంత కోపం వచ్చింది జాన్‌ రు. 1ఫాంస్వాజ్‌ నీ ముఖాముఖి చూడవలసి వన్తుందవే భయంతో శవ పేటిక మూత బిగించాక వాళ్ళిద్దరూ కాపీగా లోపలికొచ్చారు జాన్‌ ముఖ వైఖరి ససీగట్టిన ఫానీ, ల్యగాంద్‌లు అతణ్ని ఆపారు. శవాన్ని ఎదురుగా పెట్టుకుని ఘర్షణకి దిగడం ఎటువంటి ఆనర్థానికై నా దారి తియ్య వచ్చు. జాన్‌ మెతఒడి ఊరుకున్నాడు.

శవపేటికకి జరగాల్సిన గౌరవ మర్యాదల దృష్ట్యా లిజా, బ్యుతోలు మనంగా ఉండిపోయారు. ఇంటిని తిరిగి స్వాధీనం దేసుకునే వ్యవవోశం అప్పుడు కదపలేదు. ఎల్లానూ చెల్లెలు పోయింది కాబట్టి పరిస్థితులు వాటంతటవే సర్గ్జుకుంటాయనుకున్నట్టుగా ఆ పసక్రి తేలేదు. ఆయితే, బ్యుతో అప్పుడే ఆ ఇంటికి యజమాని అయిపోమునట్టుగా దొడ్డీ, దోవా పర్యవేక్షణ చేశాడు. సాయంతానికల్లా ఇద్దరూ జ, ఇంట్లో శాశ్వతంగా తిష్టవేసుకోబోతున్నట్టుగా కవపడ్డారు గడి మధ్య కవపేటిక ఇంకా అట్లానే ఉండిపోవగ౦ం ఒక్కటే అడ్డంకి. ఆ ఒక్క ర్యాతీ కూడా గడిచిపోతే ఇక యే అడ్డంకీ ఉరడదు.

జాన్‌ కీ కాళ్ళూ చేతులు ఆవక గదిలో అటూ ఇటూ ఫలార్డు చేశాడు. అంతా శూన్యంగా తోచింది. ఒక్కొక్క మడియా గడిచిపోతున్న కొద్దీ (పతి వస్తువూ తనతో తెగతెంపులు చేసుకుని పరాయివాళ్ళని అృశయిస్తున్నట్టుగా అనిపించింది. ర్యాతయ్యే నరికి పాంస్వాణ్‌ బంధువర్గం తనతో మాట్లాడ్డం మానేశారు, తనని పరాయినానిగా చూడ్డం (పారంలించారు. బాంధవ్య బంధాలు అల్లుకు పోయిన ఇంత బలగం" మధ్య అతనికి 'నా" ఆనే వాళ్ళు కనిపించలేదు. ఆఖరికి తన భార్య కూడా తనని విడీచిచ్వో పోయింది. అతను తన జీవితంలో ఇంతటి దుళంత వేదన ఎన్నడూ అనుభవించి ఎరగడు. ఆఖ3కి, శవ జాగరణ (ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు “మంది ఇాలామండి ఉన్నారే! నీ బోడి అవసరం ఏమిటి?” అన్నట్టు ఫానీ "అతణ్ని విదిలించబోయిండి. - ఆయినా శను అక్కణ్నుంచి బైటికి కదలకుండా మొండీగా ఉండిపోయాడు."

బీరువా సౌరుగులో పెట్టిన పైకం తీసీ జేబులో వేసుకుండావూ అనుకున్నాడు అనలందులో పైకం ఉందో, ఎగిరిపోయీందో!"లిజా అప్పటికే ఆ పెళం కై ంకర్యం చేతు కుని ఉండదులే ఆని మనస్సులో సమాధానపడ్డాడు. తెల్లవారితే తనపరిస్థితి అయోమయం,

థూమి వంశి

మ్మరోజు ఉదయం పెందరాశే శవ సంస్కారం జరిగింది. ఆ రాతికే రోన్‌ (గ్రామం విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోతున్న ఫాదర్‌ మాద్‌లీన్‌ ఆంత్యి కియలు జరిపేందుకు శమ పడి స్మశానం దాకా నడిచివెళ్ళాడు. త్మీవ అనారోగ్యం వల్ల ఆయన న్మశానంలో స్పృహ తప్పి పడిపోతే, మళ్ళీ ఊళ్ళోకి మోసుకురావాల్సి వచ్చింది, అంత్య కియలకి ఊరివాళ్ళు చాలమంది స్మళాన వాటిక కొచ్చారు. లిజా తనకి కాళ్ళు తూలిపోతున్నాయని సాకు చెప్పి ఇంట్లో ఉండిపోయింది. బ్యుతో సమాధి రాయి నుందు నిలబడి కన్నీళ్ళు తుడుచు కుంటూ తెచ్చికోలు విషాదం అభినయించాడు.

అంత్య కియలు పూర్తయ్యాక అందరూ తిరుగు ముఖం పట్టారు, అందరికీ జోన్‌ -బ్యుతోల కుమ్ములాట మీదే కుతూహలం ఉందీ కిందటి ర్వి నుంచి ఎప్పడది జరుగుతుందా అని కని పెట్టుక్కూర్చున్నారు.

అప్పటి దాకా జాన్‌, బ్యుతోలు ఒకరి మొవాంలోకి ఒకరు చూసుకోకుండా తప్పుకు తిరిగారు. ఇద్దరూ ఇంటి మొగం పట్టినప్పుడు గ్యురుగా (కి గంట చూసు

కున్నారు. లిజా ఇంట్లోనే ఎందుకు దిగడిందో జాన్‌కి చప్పున అర్థమైంది,

లిజా అద్దె కొంపలోంచి గోడ మీదుగా కొంత సామాను సొంత ఇంట్లోకి చేరే సింది. చెవులు పిండి చిన్న పిల్పలిద్దర్నీ పెరట్లో కూర్చో పెట్టింది. వూవాన్‌ బైట రాతి అరుగు మీద కూలబడి రొప్పతున్నాడు, ఇల్లు తిరిగి స్వారీనమైంది,

“ఎక్కడికి నువ్వొస్తున్నావ్‌!” అన్నా డు బ్యుతో గుమ్మంలో జాన్‌ని నిలిపేసి.

“నా యింటికే నేనొస్తున్నాను- జాన్‌ తాపీగా జవాబు చెప్పాడు

“నీ ఇల్లా *+ అదెక్కడ! కొంప తీసి ఇక్కడ కాదుగదా! ది నా యిజ్ఞ అన్నాడ' బ్యుతో,

లిజా గుమ్మంలోకి లగెత్తుకొచ్చి నడుం మీద చేతులానించి నోరు విప్పింది,

“ఏంటది? ఆ ముదనష్టపోడికి ఇంకా యేం కావాలంట? నా చెల్పెమ్మకి ఇన్నాళ్ళూ విషం పెట్టి దాని మనస్సు విరిచేశాడు. లేకపోతే ఆది చబ్చిపోయేదా చిల్లిగవ్వ వాడి పేర రాయకుండా తన మనస్సు విప్పిపెట్టి వెళ్ళిపోయింది. ఇదుగో ! వాణ్ని లోనికి రాసీకు. వొచ్చాడా, మనందరికీ ఆ మాయదారి రోగం అంటిప్తాడ!”*

లిజా కారు కూతలకి జాన్‌ తట్టుకోలేక పోయాడు. అయినా తమాయించుకుని, “ఈ ఇల్లు, పొలం మీకు స్వాధీనం అవుతాయని నాకు తెలుసు, కాని వస్తువులు, పశు వులు వగైై రాల్లో నాకూ సగం వాటా ఉందొ అన్నాడు,

“నగమా? ఏ మొవాం పెట్టుకుని ఈ మాట అంటున్నాన్‌! ఈ ఇంట్లోకి వల్చి నప్పుడు దువ్వెన ముక్క పట్టుకొచ్చావా కట్టుబట్టల్లో ఇక్కడ దూఠావ్‌. ఆడపిల్లల్ని మాయజేసే ఆడ్డ గాడిదవి నువ్వు! అంతకన్నా కక్కు్రి వ్యాపారం యేముంటుందిొ

బ్యుతో పెళ్ళాం మాటలకి వంత పాడాడు.

“ల4ా అన్నదే నిజం. పో! పో! కట్టుబట్టల్లో వొచ్చినవాడివి వాటితో టే పో 1 అవై నా లాక్కోనందుకు సంతోషించు,”

మరక భూమి పానీ, ల్మగాంద్‌లు కొంచం దూరంగా నిలబడీ బ్యుతోని సమర్థిస్తున్నట్టుగా మౌనంగా ఉండి పోయారు,

“ఆయితే, కష్టాలు కొని తెచ్చుకోవాల నుందన్న మాట! అట్లాగే తెచ్చుకోండి. నేను నా ఇంట్లోకి (పవేశిస్తున్నాను. పంపకాలు పూర్తయ్యేదాకా యీ యిల్టు నాదే, వకీలో మాట్లాడి ఇంటికి తాళం పెట్టించి నా స్వాధీనంలో ఉంచుకుంటాను- ఇప్పుడిది నా యిలు. మీరిక బై టీకి దయ చెయ్యొచ్చు” అన్నాడు జాన్‌ త్మీవంగా.

జాన్‌ విసురుగా ఆడుగు ముందుకు వెయ్యఓంతో లిజా భయసడి పోయి ద్వారం మీంచి బేతులు తీసేసింది. బ్యుతో జాన్‌ మీదికి దూకొడు. దాంతో వ్యవవోరం ముదురు ఫ్రాకంలో పడింది, ఇద్దరూ బేతులు విసురుకుంటూ, గిర గిరా తిరుగుతూ బాహాబాహి విజృంభించి వంటింటి దాకా పోయారు,

ఈ ఇల్లు నీకు సంకమించినట్టు కాయితం చూపించు.

“కాయితమా!. దాంతో ముడ్డి తుడుచుకుంటావా! ఈ ఇంటి మీద మాకు హక్కుంది. అదే చాలు,”

“ఆట్లాగా ! కోర్టు బం్యటోతునీ, పోలీసుల్ని తీసుకురా

“మోసగాళ్ళకే వాళ్ళతో అవసరం. నిజాయితీ వున్న మనిషికి వాళ్ళతో నిమి

త్తం లేదు.”

జొన్‌ బర్లివెన6క నిలఐడీ దాన్నే రవణగా పెట్టుకున్నాడు. అకను తన బలాధి క్యత (ప్రదర్శించి ఆ ఇంటి? వాళ్ళ చేతుల్లోకి తాత్కాలికంగానై నా జూరిపోనీకూడదని పంతం పట్టాడు బ్యుతో కూడా ఆదే ధోరణిలో ఉన్నాడు

బ్యుతో అమాంతం బల్లమీది శెగిరి జాన్‌తో తలపడ్డాడు. జన్‌ కుర్చీ ఎత్తి విసీరేసరికీ బ్యుతోకి పీక్కలెగిరపోయాయి. జాన్‌ గఐ గబా సీరువా గదిలోకి పరి గెత్తాడు. సీరువా సౌరుగులో తను చూసిన నూట ఇరవయ్యేడు (ఫొంకుల సంగతి జ్ఞాపకం వచ్చి లిజా అతని వెనకాల పరుగు తీసింది, సౌరుగు లాగి చూస్తే పైకం లేదు. రౌ (దంగా శ్షేకలు పెట్టింది.

“అయ్యో! మా సొమ్ము! ఈ దగుల్బాజీ వెధవ మా సొమ్ము కొఖేకాడో 1” శోకాలు తీసింది లిజాం

“అ సౌమ్ము నాది, మీది కాదు” అనరిచాడు జాన్‌,

లిజా ఆవేశంతో ఆతని మీద పడి రక్కింది. బ్యుతో కూడా దూకాడు. జాన్‌ని గదినుంచి వంటింటి వేపు తరిమారు. వంటింట్లో ముగ్గురూ కలబడి, నానా లీభత్సంగొ ఈన్నుకున్నారు. పౌమాన్లు ఐద్దలుకొట్టారు. జాన్‌ బలంగా ఒక్క తన్ను తన్నే సరికి లిజా దూరంగా. వెళ్ళి వడింది. బృుతో సత్తువకొద్దీ పందెపు పొట్టేలులా తలతో బంింగా కున్ముటంతో జాన్‌ గడపమీంచి రోడ్డుమీద వెల్లకిలా పడ్డాడు.

మొగుడు- పెళ్ళాలిద్దరూ వాకీలికీ అడ్గంగా నిలబడి--”*దౌంగ! దొంగ! మా సొమ్ము కాజేశాడో!” అని కేకలేశారు.

హామి నే

జాన్‌ లేచి నిలబడి బాధగా, కసీగా “*నరే! మేస్టీటు దగ్గరకి పోతే ఆయనే కన్ను నా ఇంట్లో దిగబెట్టిపోతాడు. మిమ్మల్ని కోర్టు చుట్టూ తిన్పీ దీనికి వరివరం వసూలు చెయ్యకపోతే చూడండి” అని తిప్పికొట్టాడు.

జాన్‌ సవాష్మ విసిరి విసిరి అలిసిపోయి గుట్ట మీదుగా మైదానం వేపు వెళ్లాడు, పళ్ళ యుద్ధం (పోరంభం కాగానే ఇరుగు పొరుగు ఇళ్ళువాళ్లు గబ గబా లోపలికి దూరి తలుపులు విణాయించుకున్నారు. లేకపోతే సాక్ష్యం ఇవ్వటానికి కోర్టుల చుట్టూ ఎక్కడ తిరగాల్సివస్తుందో అని వాళ్ళ భయం!

బ్యుతో విజయాట్టహాసం చేశాడు. ఇల్లు . ఇల్లు స్వాధీనమైంది, శను పూర్వీ కులు కట్టించిన పురాతన లోగిలి మళ్ళీ తమకి స్వాధీనమైంది. వెరి సంతోషంతో గంతు లేస్తూ గడి గదీ తిరిగారు. పిల్రలిద్దరూ లోపలికి లగెత్తి తప్పేశా మీద దరువు మొడ లెట్టారు. పూవాన్‌ బయట చతికిలపడి భారంగా నిట్టార్చాడు. ౩... అంఠలోనే బ్యుతో హఠాత్తుగా గంతులు కట్టిపెట్టి “దేవుడో! వాడు దేను నాశనం చెయ్యటానికే ఆ వేపు పోయాడో యేమో!” అని గోల పెట్టాడు.

చేను యేమైందో చూసుకుంటేనే గాని మనళ్శాంతి లేదు వేగంగా పొలాలవేపు పరుగు పుచ్చుకున్నాడు.

ఊళ్లోకి పోవటానికి మనసొప్పక జాన్‌ నిజంగా పొలాలవేపే వెళ్ళాడు. కాళ్లు వాటంతటవే అతణ్ని లబోర్డ్‌రీ పారం వేపు పోయే గొంక ఎక్కీంచాయి. బ్యుతో దూరం నుంచి జాన్‌ని గమనించాడు, జాన్‌ దాటి పోయాక అతను దేలోకి నడిచాడు, చేను అక్కడే ఉంది! చెక్కు చెదరకుండా ఉంది! ఏ కీడు జరగలేదు, అమ్మయ్య! ఆతను వోయిగా వూపి9 పీల్చుకున్నాడు. వంగి, గుప్పెడు మన్ను పట్టుకుని ముక్కు దగ్గర పెట్టుకుని వాసన చూసి వేళ్ళ సందుగా మెల్లగా జారవిడిబాడు. ఇక మీదట ఈ గడ్డ మొత్తం తనది! దాని వాశన లోనికంటా పీల్చుకుని తన్మయభావంతో ఇంటిమొగం పట్టాడు

జాన్‌ వూన్యంలోకి చూస్తూ, కాళ్ళ ఎటు లాక్కు. పోతున్నాయో కూడా గమ నీంచకుండా అన్య మనస్కంంగా నడుస్తున్నాడు. మొదట సరాసరి పట్నం పరిగెత్తి వకీల్ని సంపడివ్రామనుకున్నాడు అంతలో కోపం దిగిపోయింది ఈవాళ బలవంతంగా ఇల్లా అకమింబినా రేసయినా విడిచిపెట్టక తప్పదు! జరిగేది జరక్క. మానదు. విధి అఆనివార్నం ! అని జాన్‌ వైరాగ్యంలో పడిపోయాడు. ఆ వెదవ కూసిందే ఓక విధంగా నిజం. దర్శిదుడుగా .తను ఆ గడపెక్కాడుం దర్శిదుడుగానే తమ తిరిగి మో్ళో పోతున్నాడు. కనీసం (ఫాంస్వాజ్‌ ఆయినా తన చివరి ఘడియల్లో తనపేర వీలు రాయ కుండా పరిస్థితులు ఇలాగే పరిణజమించాలని వాంభికళిందనే యదార్థం అతను గురు వేసు కున్నాడు. అదే గుండెలో రంపపుకోత. అదే అతణ్ని (పలీకార చర్య లీనుకోనీకుండా విరక్తుణ్ని చేసింది.

వికి భూమి

మరుక్షణం కోపం ముంచుకొచ్చింది. నడక వేగంతో కోప్మోదేకం లయక్షలిపింది. ఆ బ్యుతోగాణ్ని, వాడి పెళ్ళాన్ని కోర్టు క్రీడ్చి తనకి కక్కవలసిన సగం బలవంతంగా కక్కించి పగ తీర్చుకోవాలనే కోపం (పతిజ్ఞగా మారింది. కోడిపెట్టలాగా బొచ్చు పీకించుకునే సందివ్వకూడదు వాళ్ళకి అనుకున్నాడు.

తలెత్తి పరకాయించి చూస్తే తను లబోర్స్‌రీ ఫారంలో ఉన్నాడు. ఆంతరాంతరా ల్లోని ఏదో అవ్యక్త వబోదనశ క్షి ఖాశయం దొరికే చోటుకి అతట్జి నడిపించింది. ఆ పరగచాలోనే తను ఉండి పోదలిస్తే అనువైన తిండీ-వసతీ దొరికే చోటు అంతకన్నా తనకి లేదు. ఆక్కడ తనకి స్వాగతం దొరకదనే బెంగలేదు.

జాక్‌ లిన్‌ పచ్చిగా ముందు ఆవరణలోకి బావురుము.టూ పరుగెత్తుకు రావటం చూసి జాన్‌ తికమక పడ్డాడు. అప్పటికి పదకొండయింది. వచ్చీరాగానే పిడుగుపాటు లాంటి దుర్వార్త చెవిని పడింది. అలెగ్గీ ఊర్చ్‌ క్రేం మరణించాడు!

ఆ ఉదయం పని మనిషి లేవకముందే అలెగ్గీ మేడ మీంచి కిందికి దిగివస్తూ మెట్ట కింది నేల మాళిగ తలుపు తెరిచివుండి అందులోపడిపోయాడు. జాక్‌లిన్‌ భయంతో శెవ్వున కేకపెట్టే సరికి సని వాష్స యావన్మంది పరుగెత్తుకొచ్చారు. నేలమాళిగలోకి పడిపోయిన తక్షణం ఆయనకి [పాణం పోయింది. ఫారం యావత్తు భీఠత్సకరమైన ఏడుపుల్లో మునిగిఫోయింది. భోజనాల గదిలో చావ మీద వాన్ని పండుకోబెట్టారు. జాక్‌ లిన్‌ పిచ్చెక్కినట్టు వంటింట్లోకి సరిగెత్తింది. మొహం వికారంగా మారిపోయింది. కళ్ళలో నీళ్ళు ఎండిపోయాయి,

జాన్‌ రాగానే మనళ్శాంతి కోసం మాట్లాడం మొదలు పెట్టింది.

“నేల మాళిగ తలుపు అక్కణ్నుంచి మార్చెయ్యండో అని ఆయన్లో ఎన్నిసార్లో మొర పెట్టుకున్నా. ఆసలు అ తలుపు తీసి పెట్టిసపోయిన ఎదవ ఎవడ్తై ఉంటాడు? ర్యాతి పడుకోబోయే ముందు చూసినప్పుడు మూసిపెప్రేవుంది. ఇంత దుర్మార్గానికి ఒడిగట్టిన వాడు ఎవడై వుంటాడా అని పొద్దుట్నుంచి బ్యుర పగలగొట్టుకుంటున్నాను.”

“దొర నీ కన్నా ముండే లేచి వచ్చారా కిందికి?” అనడిగాడు జాన్‌.

“రెల్లారగప్రే లేచాడు. కింది నుంచి ఎవరో వీణస్తున్నట్టు లీలగా వినపడ్డ). చీకటుండగానే లేచిపోయి జీతగాళ్ళకి పన్లు పురమాయించి మళ్ళీ పెకిరావటం ఆయనకి అలవాటే. ఆ తలుపు తెరిచి ఉంటం చూడక పొరపాటున అందులోకి జారిపడుండవచ్చు. అయితే, అట్టా తలపు తీసి పెట్టిపోయిన ఎదవ ఎవడింతకీ! అయ్యో! దేవుడో! ఇది ఆయన చావుకాదు; నా చావురో!”

“ఇది పెద్ద విప తే!” జాన్‌ మందంగా గొణిగాడు.

ఆ భవనం కూలి తన మీద వడిపోతున్నట్టుగా గగ్గోలు పెడుతూ దుఃఖభారంతో కుర్చీలో కూలబడిపోయింది. తనని పెళ్ళాట్టానికి రాజీపడ్డ వ్యక్తి సర్వస్వం తనకి సం్మకమించేటట్టు వీలు రాస్తానని ఒట్టు పెట్టుకున్న మనిష మరికలేడు! సంతకాలు పూర్తవకుండానే సమయం దాటిపోయింది. ఆఖరికి తన బీతనాఠాలు ముష్టే అదృష్టాన్ని

భూమి 947 కూడా కాలం తన్నుకుపోయింది. ఆయన కొడుకు ఇక్కడ దిగిన మరుక్షణం తనని తన్ని తరిమేస్తాడు. వెనక వొచ్చినప్పుడు బెదిరించాడుకూడా- బట్టలు, కాస్తో కూస్తో వగాన్మటా మినహా తనకి మిగిలింది గుండు సున్నా, అంతా సర్వనాశనం!

ఈ దుర్చ టన జరగటానికి ముండు రోజు [తోం పని మీద శర చూపించటం లేదని అలెన్టీ ఆతణ్ని పనిలోంచి తీసేశాడు; ఫారం నుంచి తోసేశాడు. కనీనం ఆ ఒఓక్క_ ర్మాతయినా ఆతణ్ని చావిట్లో పడుకోనియ్యండని (బతిమలాడి ఆయన్ని ఒప్పిం చింది. ఆరాత్రి ఆయనకి నర్దిచెబితే, పొద్దున్న కోపం దిగిపోయి అతణ్ని మళీ వని లోకి పెట్టుకుంటాడని జాక్‌లిన్‌ ఆశించింది. ఇప్పుడా సంఘటన విధి యిట్లా వలి కూలించటంతో విస్కృతిలో పడిపోయింది. పదేళ్ళ పడరాని సౌట్లుపడి ఓపిక పూని నిర్మించుకున్న కట్టడం యావత్తు పునాదుల్లో సవో కూలిపోయింది

జాక్‌ లిన్‌ వంటరిగా వంటింట్లో జాన్‌కి తన బాధ ఏకరువు పెడుతున్న సమ యంలో ఆమె [పియుడు (తోం లోపలికొచ్చాడు, కిందటి సాయంతం నుంచి ఆతను తాక్‌లిన్‌ కంటపడలేదు. ఆ ఎద్దు మొద్దావకారం లోపలికి రావటం చూసి, ఆ వచ్చే ధోరణి పరిశీలనగా గమనించి మనస్సులో పొడమిన సహజ వివేకంతో “కొట్టు తలుపు తెరిచి పెట్టింది నువ్వే” అనరిచింది.

అరని మొహంలో కత్రివాటుకి నెత్తురు చుక్కలేదు. సెదాలు వొణికాయి. కళ్ళప్పగించి భయంగా చూశాడు. జాక్‌లిన్‌కి సర్వం బోధపడింది,

“ఆ తలుపు తెరిచిపెట్టి కింది నుంచి పిలిస్తే ఆయన పై నుంచి దిగొస్తూ అందులో జారిపడి పోతాడనేగా నువ్వా ఎదవ పనికి తెగింబావ్‌!”

ఆ దృశ్యం తలుచుకుని జాన్‌ హడలిపోయాడు. తల వేలాడేసి (తోం తప్పు ఒప్పుకున్నాడు- ం

“బ్రా, నేనే చేశా. నిన్న నన్ను పన్లో నుంచి తీసేశాడు. పని పోయినందుకు నాకేం బెంగ లేదు. కొని నిన్ను చూడకుండా వుంటం నా వల్లకాదు. దొర చస్తే ఏ అడ్డంకీ లేకుండా వోయిగా మనం పెళ్ళి చేసుకోవచ్చు.”

జాక్‌లిన్‌ ఆ మాటలు వింటూనే క ద్టైలా బిగుసుకుపోయింది.

దొర మీద తనకున్న అసూయ, జాక్‌లిన్‌ని తనొక్కడే అనుభవించాలన్న తవన అందుకోసం తను వేసుకున్న రవాన్య పథకం = అన్నీ కక్కేకాడు.

“*ఇదంతా జరిగితే నువ్వు సంబరపడతావు గదా అనుకున్నా. అనవసరంగా నిన్ను గాభరా పెట్టటం ఎందుకని నీకు ముందు చెప్పలేదు. ఇక ఎట్టాగూ అడ్డం తీరి పోయింది. వోయిగా మనం పెళ్ళి చేసేసుకుందాం” అన్నాడు (తోం నిర్భయంగా.

జాక్‌లిన్‌ కోపంతో కుతకుతలాడి పోయింది.

“టర దౌర్భాగ్యుడా! నా కోసం ఆయన్ని పొట్టన పెట్టుకున్నావా! నువ్వింత జెలివి తక్కువ మొద్దువని నేనమకోలేదు. నవ్నాయన పెళ్లాడనియ్యకుండా, నాత్తియను వీలు రాయకుండా శనిలాగా దాపుగంబావ్‌ నువు?! నను? నిలువునా నాశనం చేశావురా,

ఏ0 భూమి నా నోటికాడ కూడు లాగేశావురా. నా వెన్నెముక విరిచేశావురా. వింటున్నావా గాడిద కొడకా? నేను నిన్ను పెళ్ళొడ్తానని అనుకున్నావ్‌రా? నన్నంత వెరిదాని కింద జమ కట్టావ్‌రా! లీ... నీ పొడంటే నాకు గిట్టదు. నువ్వసలు నా కక్కర్లేదు.*

జాక్‌లిన్‌ ఇలా విరుచుకుపడుతుందని ఎరగని [తోం నివ్వెరపోయి. నోట మాట శాక నిలబడి పోయాడు.

“ప్పిత్రో నాలుగు రోజులు ఆడుకున్నావని నా ఐతుకంతా నిన్ను గురించి స్మరణ శీస్తూ కూర్చుంటాననుకున్నావా * నాకు మొగుడే కావాల్సొస్తే నీలాంటి ఎద్దు మొద్దు బుద్ధావతారాన్ని వరిస్తాననుకున్నావా! ఇక్కణ్నుంచి తక్షణం వెళ్ళిపో! నిన్ను చూస్తే నాకు కంపరం పుడతావుంది. నువ్వు నాకు ఆవసరం లేదు. నీ మీద నాకు (ప్రేమాగీమా లేనే లేదు. పో! తవణం పో!” అవరీచిండి జాక్‌లీన్‌ కోపంతో వొజికిపోతూ. (తోం మొహం జేవురించింది. యేందీ! తను వుట్టిగా ఇంత సెబ్బర పనికి తెగించాజా? దీని శోసం కాదూ? ఇది తనది. దీన్ని జుట్టు పట్టుకుని యీడ్చుకుపోతా.

“*న్సవ్యు ఘరానా లంజవే ! నువ్వు వా ఎనక పడి రాటానికి అదేం పరవాలేదు లావంటావా, దొరకి పట్టిన గతే నీకూ పట్టుద్ది!”

జాక్‌లిన్‌ పిడికిళ్ళు బిగించి అతని మీది మీదికి పోయింది.

“ఆ పనేదో చెయ్‌ 1! చూసా.”

బారుగా, భారీగా పెద్ద రొక్షసుడిలా వున్న (తోం పిట్టలా, తేలిగ్గా, పీలగా, ఐల హీనంగా వున్న జాక్‌లిన్‌ అవేశం చూసి వెనకడుగు వేశాడు. కండలకి కండలు నమిలి పారేసేటట్టు బయట పెట్టిన ఆ పళ్ళు, విచ్చుకత్తులై మెరిసే ఆ కళ్ల చూసి. అతను పిరికీ వాడిలా బెదిరిపోయాడు.

“అంతా అయిపోయింది. ఇక్‌ బయటికి నడువ్‌. నీతో వచ్చేకన్నా అసలిక ఏ మగాణ్నీ కన్నె త్రీ చూడకుండా వుంటమే మేలు! ఫో!....ఫో1....” అవరిచింది బీదరించు కుంటూ.

[వతీకార వాాళతో జ్వలిస్తూ, భయంతో లొంగి అడవి మృగంలా అతడు న్నిష్య్క-మించాడు. పోతూ పోతూ ఆమె కేసి చూసి, “నువ్వు బతికన్నా,. చచ్చినా నిన్ను సాధించి తీరా అనేసి చరచరా సాగిపోయాడు.

“అమ్మయ్య 1!” అని జాక్‌లిన్‌ వూపిరి పీల్చుకుంది.

“మరడ్తి జంతువు'.... పొలీసుల కప్పజెప్పి చితగ్గాటించాలని వుందిగాని, మర్య వేను ఇరుక్కు.ంటానేమోనని భయంగా వుంది” అండి దాపరికం లేకుండా.

జాన్‌ భయంతో స్తంభించిపోయాడు. జాక్‌లిన్‌ దుంఖావేగంతో వెక్కి. వెక్కీ- ఏడుస్తూ అతని చేతుల్లోకి శూలి వాలిపోయింది. ఇవ్వుడెవర్తై నా తననీ (పేమగా నీమిరితే బావుండు అని తపించింది. తనని ఎత్తుకు పోయి కాపాడమని అఆర్థిస్తున్నట్టుగా కుతత్తకః గట్టిగా చుట్టుకుంది. కామందు. బావమరిది. వకీలు బయ్యాంష్‌... బండిలోంటి దిగటం చూసి జూగ్‌లిన్‌ బంధం నుంచి జాన్‌ విడిపించుకునా- డు. జాగ్‌లిన్‌ గబ గబా

భూమి ౨89 ఆయనకి ఎదురు పరుగెత్తి బావురుమని ఏడ్చేసింది.

జొన్‌ వంటగడి లోంచి చాటుగా తప్పుకుని మైదానంలో కొచ్చాడు. పెన దట్టంగా మబ్బు పట్టిన ఆకాశం పెను వాన కుమ్మరించేటట్టుగా వుండి. ఆతను అవేమీ పట్టించుకో లేదు. ఆ ధ్యాసే లేదు. (ఫాంస్వాజ్‌ని కోల్పోయి వాధతో కుళ్ళి చసోంటే, అంతలోనే ఈ దారుణం జరిగింది. వడి వడిగా అడుగులు వేస్తున్నాడు. జాక్‌లిన్‌ని, ఆవిడ (పియణ్ని కష్టాలో ఇరికించటం తన వని కాదు. ఆ గొడవేదో పోలీసులే చూసుకుంటారు, ఎవరో పిణస్తున్నారని రెండు తూర్పు వెనక్కి తిరిగి చూళాడు. ఎవరూ లేరు. అంతా తన భమ

ఊళ్ళో ఇళ్ళమధ్య కొచ్చి పడిందాకా అతనికి వూపిరాడలేదు. ఆపల్లె, ఆ ఇళ్ళు చూశాక అతనికి మనస్సు తేలిక పడింది. అప్పుడు జ్లాపకం వచ్చింది తను ఫెరం వేపు ఎండుకు వెళ్ళిందీ! తనెక్కడైనా పనిలో కుదురుకోవాలి. ఇటువంటి సమయంలో వని కావాలని ఎవరి గడపెక్కాలి? ఆం! ... చార్పెన్‌ గారు కొన్నాళ్ళుగా శోటమాలి శోసం వెతుకుతున్నాడు. అ పనికి తనే ఎందుకు వెళ్ళగూడదు? తిను ఎలాగూ ఆ కుటుంబానికి దగ్గర మనిష్‌ కిందే లెక్క. అదే తనకి పెద్ద సిఫార్సు ! సరాసరి జన్‌ బార్లెస్‌ ఎస్టేటు వేపు నడిచాడు.

ఒంటిగంటయ్యింది. జాన్‌ వెళ్ళేటప్పటికి అప్పుడే దార్లెన్‌ భోజనం ముగించి (డ్రాయింగ్‌ రూమ్‌లో కూర్చున్నాడు. మనవరాలు ఎలోదీ కాఫీ అందిస్తోంది. జాన్‌ని చూడగానే ఆయన మర్యాదగా జాన్‌ని కూర్చోబెట్టి ఇంకో కాఫీ తెప్పించాడు. మొన్నటి నుంచి నిరాహారంతో కడుపు ఖాలీగా వున్నా. నిరాకరిస్తే మర్యాదగా వుండదని కాఫీ శీసుకున్నాడు. మ్మూడోజులుగా పచ్చి మంచి వీష్ళ కూడా ముట్టక ఇపుడు ఈ కాఫీ తల తిప్పవచ్చు!

ఆ గదిలో తనకంటే ముందుగానే వచ్చి కూర్చున్న మథ్య తరగతి...:పెద్ద . మును మల ముందు తను వొచ్చిన పని చెప్పటానికి జాన్‌ మొహమాట పడ్డాడు. బారెన్‌ సరీ మణి లారా తన మేనగోడలి మరణానికి సంకాసం తెల్పుతూ ఆతనికి సానుభూతి వ్యక్తం చేసింది. అతను అ ఊరు వదిలి వెళ్ళిపోతూ కడసారి శలవు తీసుకోడానికీ వచ్చాడని వాళ్ళు వూహించి వుండవచ్చు.

దెల్‌ ఓమ్‌, ఆతనీ కొడుకు నోనెస్‌ రాగానే చార్లెస్‌ దంపతులు అతని ఉనికే మర్చిపోయారు.

“కొద్దిగా కాఫీ పుచ్చుకోండి ! ఎలోదీ ! పంచదార ప్మటామ్మా 1”

జౌన్‌ కుర్చీ వెనక్కి. జరుపుకున్నాడు. మిగకా పెద్ద మనువులు శలవు చెప్పి జారుకున్నారు. నోనెస్‌ వీటుగా ముస్తాబై వబ్బాడు. ఆందంగా చిరునవ్వు నవ్వాడు. సిగ్గుతో చిమిడిపోతూ ఎలోదీ చక్కెర అందించింది.

పట్నం నుంచి స్వ గామం తిరిగివచ్చిన రోజున నోనెస్‌ మనస్సులో పంతొమ్మిదవ వంబరు ఇల్లు కొనుగోలు ఒక్కటే నాన్తోంతి. (ఫ్రాంస్వాబ్‌ ఆంత కయలక్షి హాజరయిన ఎలోడీవి చూడగానే అతనికి తన ; పణాశళిక పొడిగించాలి?న అవసరం పొడగటింది.

విశ0 ళూమి వ్యాపారంతో పాటు ఎలోదీని కూడా దక్కించుకోవాలని కోరిక పుట్టింది. ఆ పిల్లని చేసుకుంటే కట్నం రూపేజా ఆ వ్యాపారం ఒళ్లో పట్టం ఒక్కటే కాకుండా, బార్జెన్‌ యావదా స్తీ కూడా తనకి దక్కుతుంది. ఆ వూవాతోనే తనొక్కడే రాకుండా తండివి వెంటబెట్టుకొచ్చాడు.

శా స్సేపు వాతావరణం గురించి కబుర్లు నడిచాయి. కాఫీ సేవించటం పూర్తయింది. ఆ తరవాఠళ సంభాషణ సాఫీగా నడవలేదు. బారెన్‌ హళాత్తుగా మనవరాలికేసి తిరిగి “ఆలా కాస్సేపు తోటలో తిరిగి రామ్మా 1” అన్నాడు.

ఎలోదీ సమక్షంలో వ్యాపార లావాదేవేలు మాటాడ్రానికి బార్హెన్‌కి మనస్క-రించదు;

“మావ(య్యా ! వమించండి, ఎలోదీని కూడా ఇక్కడే కాస్సేపు ఉండని స్తే బొవుంటుంది. అమెకి సంబంధించిన ఒక విషయంకూడా మాట్టాడుకోవాలో అన్నాడు నోనెస్‌ వినయంగా.

బార్లెన్‌ చంపతులకి ఆదేమిటో చప్పున ఆర్థంకాక అతనికేసి (పళ్నార్థకంగా చూశారు. నోనెన్‌ సభ్యతా సంస్కారాలు పుణికి పుచ్చుకున్న యవకునిలా లేచి నిలబడి తన మనస్సులో వున్న ఉద్దేశ్యం బయట పెట్టాడు ఫ్‌

ఏలోదీకీ, పెద్దలు మీకూ సమ్మతమైతే నాకామెని వివాహం చేసుకోటం కన్నా సంతోషకరమైన విషయం మరిలేదు.

బార్సెన్‌ దంపతులు చకితులై పోయారు. ముఖ్యంగా, ఎలోదీ తబ్చివ్పైపోయి ముత్తవ ట్లో మొవాం దాచుకుంది. సిగ్గుతో బుగ్గలు కందిపోయాయి.

“పిచ్చి పిల్లా! మరి అంత యిదయి పోకు. ఇక్కడ నిన్నెవరూ కొరుక్కు తినర్సే. నిన్ను చేసుకుంటాననే గదా బావ అన్నది! దీనికే ఇంత విడియవడి పోతే ఎలా! లావకేసి చూడమ్మా ! ఈ 1...”

ముత్త్రవ ఎంత బుజ్జగించినా, ఎతోదీ ముత్తవ ఒశ్ళోంబీ మొహం ఎ త్రలేదు,

"అబ్బాయ్‌ ! నువ్వు మాట హఠాత్తుగా చెప్పటంలో వేను విస్తుపోయాను, చెప్పొద్దూ ! అమ్మాయి మవస్సు ఎంత సున్నితమైందో చూశావుగా 1! ఏమైనా, నీ మీద నాకు సదభి పాయం ఉంది. మంచి పటుదల, చాక చకఃం ఉన రవాడివొ అనాడు బార్సెన్‌ మెల్చుకోలుగా, క్‌ [ఉన్న వృ ల

అప్పటిదాకా మౌనంగ్కా నిర్వికారంగా కూర్చున్న దెల్‌ఓమ్‌ కల్పించుకుని “బానౌను! మావాడు బాకులాంటివాడే!* ఆన్నాడు.

జాన్‌ కూడా మర్యాద కోసం వంతపాడాడు.

చార్లెస్‌ ఆశ్చర్య్గంలోంచి తేరుకుని ఆ సంబంధం బాగోగులు గురించి మనస్సులో తర్జన భర్జనలు జరిపాడు. ఖార్యకేసి భావ గర్భితంగా చూశాడు.

“అమ్మాయి కిస్టమైరే మాకు అభ్యంతరం లేదు; దానిమీద మా నిర్ణయం భృర్ధం. ఆలతిమ నిర్ణయం ఆ ఫిల్లదడేౌ అన్నాడు చార్టెన్‌ తెలివిగా,.

ఎలోదీ ముమ్మారు తలూపి, మౌనంగా తన అంగీకారం తెలి+ంది.

భూమి వ్రిశ1 లారా మనవరాలి జుత్తు ముద్దు పెట్టుకుని “పిచ్చి పిల్ల! నా బంగారు కొండ!” అంది గారాబంగా.

బారెస్‌ మొహంలో హళాత్తుగా రంగులు మారాయి. కళ్ళు వాలిపోయాయి, విచారంగా మొహం పెట్టాడు.

“అబ్బాయ్‌! ఉదయు నువ్వొచ్చి (పస్తావించి వెళ్ళిన విషయం మ్యాతం వది లెయ్యాలి”” అన్నాడు.

ఆ వ్యవవోరం గురించి వాచ్యంగా చెప్పకుండా కన్ను మెదిపి, పెదాలు బిగించి తన ఆంతర్యం _సెగలతో సూచించాడు. పొరపాటున మనవరాలి సమక్షంలో ఎక్కడ నోరు ఇజారతానో అని ఆతి జ్యాగత్త పడ్డాడు. ఎన్నో కట్టుబాట్టలో, నియమ నిబంధ నల్లో పెంచి పెద్ద చేసిన ఈ పిల్లని ఆ యిల్లు, అ వాతావరణంలో ఊహించుకోలేక పోయాడు. లోకం తెలీని అమాయకురాలు!

“*కకమించు, మావయ్యా! ఆ ఇల్లూ, ఈ పిల్లా = రెండూ నాకు కావాలొ అన్నాడు నోనెన్‌ నిర్మొహమాటంగా.

“బిళ్ళల వ్యాపారమేనా?” అంది లారా ఆశ్చర్యం అభినయిస్తూ.

సంభాషణ సాగినంత సేపూ ఆదే మాట దొర్పింది. కాస్సేపు ఉభయుల మధ్యా వాదోపవాదాలు నడిబాయి. ఆ వ్యాపారానికి సంబంధించి [ప్రత్యంళం మోటుగా యీకకి యీక, తోకకి తోక లాగి బహిరంగం చేశారు.

ఎలోదీ చివరకి తలెత్తి లేచి నిలబడింది. “వావ చెప్పిందే సబబుగా ఉంది. వ్యాపారం వదలకూడదు” అంది స్ఫుటంగా.

లారా తికమక పడిపోయి, నత్తులు కొడుతూ “నా పిచ్చికొయ్యా! నీకు ఆసలు నంగతి తెలిస్తే...” అని వాళ్ళం పూర్తి చెయ్యలేదు.

“నాకంతా తెలుసు. మనింట్లో పని మానిపించి మీరు వెళ్ళగొట్టిన ఠాసీ పిల్ల నాకు ఆంతా చెప్పింది. దాన్ని గురించి నేను గట్టిగా ఆలోచించాను. అది ఎట్టి పరిస్థితు ల్లోనూ వొదిలి పెట్టకూడదని నా అభ్మిపాయం” అంది ఎలోదీ.

చార్లెస్‌ దంపతులు మనవరాలి నోటి వెంట ఆ మాట విని _మాన్సడి పోయారు. అమ్మాయికి ఆంతా తెలుసా! ఆ వ్యాపారం ఎటువంటిదైందీ, దానీ మీద ఎంత ఆదాయం వచ్చేదీ ఆన్నీ వివరంగా ఎరిగుందా! ఎంతి గంభీరంగా మాట్లాడింది!

“వ్యాపారం వదిలేసుకోడం అసంభవం. మీరు ఆ ఇంటికొక ఆకారం ఇచ్చారు; అవార్నిశలు శమపడి పైకి తెచ్చారు. అటువంటి వ్యాపారాన్ని విడిచి పెట్టుకుంటామా!” అంది ఎలోదీ మళీ-

బారెస్‌ మనస్సు పులకరించింది. ఆ అంతులేని సంతోషంలో గొంతు పూడి పోయింది. కుర్చీలోంచి లేచి, నిలబడలేక తూలి భార్యని అనుకుని నిలబడ్డాడు. లారా నోట మాట రాక స్థాణువైంది.

“అమ్మ నడిచిన బాటలోనే నేనూ నడుస్తాను అందులో తప్పేమీలేదు. బావకి

ఏ4 భూమి చేదోడు వాదోడుగా ఉండి, ఇద్దరం కలిసి ఆ వ్యాపారాన్ని అభివృద్ధి చేస్తాం. నేను నిర్వహించగలనని నిరూపిస్తా, అమ్మమ్మా!” అంది ఎలోదీ దృఢంగా. మనవరాలి మాటలకు వాళ్ళు చలించి పోయారు. ఛార్లెస్‌ కళ్ళల్లో సంతోష బాష్పాలు నిలిచాయి, తమ రక్త మాంసాలు ధభారవోసి, తమ జీవితంలో ఒక భాగంగా భావించిన ఆ పంతొమ్మిదో నంబరు ఇల్లు వాడివత్తలై సోకుండా పునర్వికసించి పూలెత్తు తుంది! ఆ సంతోషాతిశయంలో చార్లెస్‌ ఊగిపోయాడు. మననరాల్ని గుండెలకి హత్తు కొని “మీ నాన్న మూలంగా మేం ఎంతో వ్యధ అనుభవించామమ్మా ! నువ్వీరోజు మళ్ళీ దేవతలా మా ముందు నిలబడి మాకు గొప్ప మనశ్శాంతి (పసాదిస్తున్నావమ్మా!” అన్నాడు, లారా కూడా మనవరాల్ని గాఢంగా హత్తుకుంది. కళ్ళ వెంట ఆనందబొష్పాలు రాలుస్తూ ముగ్గురూ ఒకళ్ళ నొకళ్ళు కొవిలించుకున్నారు. “అంతా పరిష్కారమైందనుకుంటా” అన్నాడు నోనెస్‌, “నిస్సందేహంగా”. దెల్‌ఓమ్‌ మొహం వికసించింది. తిరిగి ఆందరూ కూర్చున్నారు. వ్యవహారానికి తుది రూపుదిద్ద టానికి ఉప్మకమించారు. వాళ్ళకీ తను అడ్డుగా ఉన్నానేమో అనిపించింది జాన్‌కి. బైట పడేందుకు వీలు చిక్కితే ఎప్పుడో చల్చగా తప్పుకుని వుండేవాడు. చివరకి సాహసించి, బార్లెన్‌ని పక్కకి పిలిచి తను వొచ్చిన పనిని గురించి మనవి చేసుకున్నాడు. ఛార్పెస్‌ ముఖ కవళికలు మారిపోయాయి. ఐంధువన్న వాడి నెవణ్నీ పనిలోకి పెట్టుకోకూడదని జయన సిద్ధాంతం, ఆ మాట పైకి అనకుండా, “తోటమాలిని నిన్ననే పెట్టుకున్నా నోయ్‌!” అన్నాడు. +... జాన్‌ సిరాళగా వై టపడ్డాడు. పని కోసం ఎక్కడెక్కడ తిరగాలో. తెలీదు. ఆఅంలా ఆగమ్య గోచరంగా ఉంది. ఉన్న సౌమ్ములో సగం అంత్య కియలకోసం ఖర్చయిపోయింది, మిగిలిన సగంతో మవోగడి స్తే మూడువారాలు గడుస్తాయి. ఎక్క డికిపోయి రెక్కలు విరుచుకున్నా డౌక్క నిండకపోదు. కాని రోన్య్‌ విడిచి పెట్టటానికి ఆతనికి మనసొౌప్పటం లేదు. బ్యుతో మీద దావావేసి వాణ్ని రచ్చకీడ్చాలి! మూడయింది ..నాలుగు దాటింది అయిదు కావచ్చింది .అతని బ్శుర పగటి కలల్లో తిరుగుతోంది ఎంతో సేపు అలా చేల మధ్యపడి అఆయ"'మయంగా. తిరిగాడు. మళ్ళి లవోర్ట్‌ రీ ఫారం పోదామా అనుకున్నాడు ప్‌ ..ఎక్కడికి పోయినా ఒక్క-టే రథ! ఆస్తులు-ఆడవాట్లి, చావు-(ఇళుకు. చికటి పడుతోందిం లాంగెన్క్‌లాడ్డిలో గ్‌ది అద్దెకి తీసుకుని ఆ రతి గడపటానికీ నిశ్నయించుకున్నాడు. కాని, బ్యుతో స్వాధీనం చేసుకున్న ఇంట్లో తన బట్టిలిరూ ఉశ్చాయ్‌ అఏ ఆ విశ్వాస ఘాతికుల రగ్గర అ.దుకుంచాలి అని పట్తుదం కలిగింది మీట్లో పా- అరుగుమన దంికింపడ్డ పూవాన్‌ని జాన్‌ ఆనవాలు పట్టలేదు. వంఓ

భూమి 249 గదిలో దీపం వెలుగుతోంది. జాన్‌ రాకని కనిపెట్టిన బ్యుతో వాకిలి కడ్డంగా వచ్చి నిలబడ్డాడు.

“ఏం, మళ్ళీ తయారయ్యాన్‌? యేం దాచబెట్టా విక్కడ?”

నా ఐట్టలు,”

మళ్ళీ భీకరంగా పోట్లాట మొదలయింది. లిజా లోపల్నుంచి అరిచింది; “ఆ చింకి పాతలు వాడి మొహాన విసిరిపారెయ్‌! వాడనలే పుచ్చిపోయిన పాచిపీనుగ! ఆ బట్టలు నువ్వు ముట్టుకోన్నై నా ముట్టుకోలేవు.”

బ్యుతో జాన్‌లు నిళ్శబ్దంగా నిలబడి పోయారు. అరుగు మీద కూర్చున్న పూవాన్‌ కలలో పలవరిస్తున్నట్టు- “తొరగా వైటపడు, దాని నెత్తురు త్రాగేసినస్టే, నీ నెత్తురూ తాగుతారు” అని గొణిగాడు.

ఆ ఒక్క మాటతో జాన్‌కి అంతా బోధపడింని. ఆఖరి షణం దాకా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ ఎందుకు కిమ్మనలేదో అర్థమైంది. తన రక్త సంబంధీకులకి ఉరితాడు తప్పించాలని మౌనం ధరించింది. జాన్‌కి నెట్తిమీది జుత్తు నిక్కబొడిచింది. ఉలక లేదు, పలకలేదు. నిశ్చేష్లుడె నిలబడిపోయాడు. లితా అతని బట్టలు మొహం మీద విసిరి కొట్టింది,

జాన్‌ తన బట్టలు పుచ్చుకుని బయట పడ్డాడు ఆ ఇంటీకేసి పిడికిలి బిగించి నిళ్శబ్దాన్ని చీలుస్తూ బిగ్గరగా “ఖూనీకోర్డు!* అనరిచి చీకట్లో కలిసిపోయాడు.

బ్యుతో భయంతో _స్తంభించిపోయాడు. ముసలయ్య గొణుగుడు ఆతనూ విన్నాడు. జాన్‌ భయంకరంగా అరవటమూ విన్నాడు. జాన్‌ అరుపు తుపాకి గుండులా ఆతని గుండెలకి తాకింది. ఆయ్యో1 అయ్యో! పోలీసులకి తెలిస్తే యేవింటి గతి! _ఫాంస్వాజ్‌ తో హైటు తమ ఘాతుకం కూడా పూడిపోయిందనుకున్నాడు. అమె సమాధి అయ్యాక నిర్భయంగా, స్వేచ్చగా వూపిరి పీల్చుకున్నాడు. ఆ ఆనందం ఒక్క రోజయినా నిలవ కుండానే రహస్యం బయట పడిందే! ఈ ముసలాడికి అంతా తెలుసన్నమాట! బ్యుతో మనస్సు చెదిరిపోయింది. అన్నం ముందు కూర్చున్నాడన్న మాటే గాని బొత్తిగా సయించలేదు. తినకుండానే లేచిపోయాడు. లిజా కంగారు పడింది. బ్యుతో తన భయాలు భార్యముందు వెళ్ళబోళాడు, దాంతో ఆవిడకీ అన్నం సయించలేదు.

ఇల్లు స్వాధీనం చేసుకున్న మొదటి ర్యాతి అది. ఈ మొదటి ర్మాతికోసం ఆ అంట వెయ్యి కళ్ళతో ఎదురు చూసింది. మనస్సులో ఎంతగానో వూహించుకున్న ఈ తియ్య రీపుల రేయి తమ (బతుకులో కాళర్మాతి అయింది,

డిపం పెద్ద దిచేసి అద్దరూ పక్క చేళారు. కంటికి కునుకు పట్టటం లేదు. పరుపు మీద ఒళ్ళంతా గుచ్చుకుపోతున్నట్టు ఆటూ ఇటూ పొర్దారు. చివరికి మెల్పగా మాటల్లోకి దిగారు.

“గాలి తోల్లే గడ్డి పరకలాగా కొట్టుకువోకాడ్డే అనుకుంటే గడ్డ పలుగ్రై కూర్చు న్నాడు, ఈ ముసలి పీనుక్కి తిండి తగ్గంచేసినా ఆయువు. పెరుగుకా ఉందే. ఖాడు చావడు. -ధావడంటే చావడు. అందునా వాడా ?* అన్నాడు బ్యుతో కసిగా.

24కీ భూమి

లిజా వెల్పకిలా పడుకుని “పీడ విరగడయిందనుకుంటే మళ్ళీ తిరిగొచ్చాడు. హాయిగా ఉంటాడు, తింటాడు! మస్తుగా పుంజుకుంటాడు. దేవుణ్ని పార్థించమంటే. ఒక్కర్మాతి కూడా ఈ ముసలాణ్ని ఇక్కడ పండుకోనియ్యకుండా తీసుకుపో దేవుడా అని (ప్రార్థిస్తాను” అంది.

ఆ ముసలాడు పలవరించిన ఆ ఒక్క మాటా చాలు తమ తలలు తెగిపోటానిక్‌, ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి. వీడి పీడ విరగడయ్యే ఉపాయమేదో వెతకాలి.

“న్మిద పోతున్నాడేమో చూసొస్తా” అంది లిజా హళాత్తుగా.

కొవ్వొత్తి వెలిగించి, పిల్లలు న్మిద పోతున్నారని నిర్ధారణ చేసుకుని లిజా ముసలయ్య పండుకున్న గదిలోకి వెళ్ళింది. వెళ్ళి తిరిగొచ్చి చలికి వొణికిపోయింది. పాదాలు తిమ్మి రెక్కాయి. ముసుగు కప్పుకుని బ్యుతోని గట్టిగా ఆనుకుంది. అతను లిజొని వెచ్చగా చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు.

“ర్షేమైంది?”

“బ్చేపలాగా నోరు తెరుచుకుని న్మిద పోతున్నాడు.”

ఇద్దరూ కాస్సేపు నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయారు. పరస్పరం కావిలించుకునే పడు కున్నారు. లోపల యేవో భావాలు చప్పుడు చేస్తున్నాయ్‌. గొంతులో ఏదైనా అడ్డం వేస్తేనో ? జేబు రుమాలు కుక్కితేనో! లేదా గొంతులోకి వే్ళు దూరిస్తే? పీడ విరగడై పోతుండి.

కాళ్ళకి జోళ్ళయినా వేసుకోకుండా బ్యుతో లేచి గదిలోంచి బయల్దేరాడు. చేత్తో కొవ్వొత్తి పట్టుకున్నాడు, ఆ చీకట్లో లిజా ఒక్క_శ్తీ కళ్ళు తెరుచుకుని, వూపిరి బిగబట్టి కూర్చుంది. ముసలయ్య పడుకున్నగదిలోంచి ఏ సవ్వడీ వినరాలేదు. ఓపిగ్గా బ్యుతో కోసం ఎదురు చూస్తూ బిగుసుకు పోయి కూర్చుంది, చివరికి బ్యుతో వస్తోన్న అలిక డయింది. చేతులో కొవ్వొత్తి కొండెక్కింది. నిదానంగా అడుగులు పడుతున్నాయి. బరువుగా ఊపి. లాగుతున్నాడు. చీకట్లో తవుళ్లాడుకుంటూ మంచం పక్కకొచ్చి లిజాని కాకి “నువ్వుకూడా రా. నా ఒక క్రాడివల్లా కాదు* అని చెవులో గుస గుసలాడాడు.

పూవాన్‌ పండుకున్న గడిలో కొవ్వొత్తి మందంగా వెలుగుతోంది. న్మిదలో ఆయన తల దిండు మీంచి పక్కకి జారింది. పళ్ళు పూ రిగా ఊడిపోయి, తెరిచిన నోరు చీకటి కంతలా కనిపిసోంది. ఇద్దరూ మొవాం మీదికి వంగి నూతిలోకి తొంగి చూసినట్టు చూశారు. ప్మిరలు రాసుకుంటూ అనుకుని నిలబడి తదేకంగా ఆ నోటి వేపే చూస్తూ ఉండిపోయారు, నాలిక పిడచకట్టుకుపోయి మాటలు ఆగిపోయాయి. కేవలం కళ్ళు మాట్తాడుకున్నాయి. ఒక్క చూపు విసిరి లిజా దిండుకేసి చూపించింది. ఊ1 కానీయ్‌!

బ్యుతోకి కాళ్ళాడలేదు. వొణీకి పోతూ, తను కదల్లేక లిజాని ముందుకి తోళాడు, లిజా చివాల్న దిండు అంధుకుంధి. కోపంతో మండిపోతూ వుసలయ్య మొవాం దమీ వండు కుక్కింది.

“ధీ .పిరిక్‌ పలదా! పతికీ ఆడాళ్ల చేసి 'పెట్టాల్సిందేనా?” అని చీదరించుకుంది

భూమి తక్‌ బ్యుతో ముందుకొచ్చి. తన ఐరువంఠా ఆనించి దిండు అదిమాడు. లిజా దిండు మీద దిమ్మలా కూర్చుని ఒత్తింది. ఇద్దరూ చేతుల్తో బుజాలో, ప్మిరలో నొక్కి. పారే కారు, పూవాన్‌ టప టప కొట్టుకుని, తిగిపడిపోతున్నట్టు కాను ముందుకి పారేళాడు. ప్యాతలు తుడిచే గుడ్డలా వూవాన్‌ శరీరం నిర్జీవంగా పడిపోయింది. “అయిపోయాడను కుంటా అన్నాడు బ్యుతో రొప్పుతూ. లిశా మంచం దిగి, మనిషిలో ఏ కొంచెమైనా పాణం కొట్టుకులాడుళూ వుందేమో నని పరిశీలనగా చూసింది. “ఆ! అయిపోయాడు అంది లిణా. ముడ్డిమీద గుడ్డ తిన్నగా సర్దుకుని లిజా ముసలయ్య మొహం మీంచి డిండు లాగేసింది. ఆ మొవం చూస్తూనే ఇద్దరూ భయంతో కెవ్వుమన్నారు. “అయ్యో ! భగవంతుడా ! మనిషి సొంతం నల్సబడిపోయాడు. ఇక మన పని ఆయిపోయింది!” ముసలియ్యని ఐల్బవంతంగా చంపి హారెయ్యాలనే పిచ్చి ఆవేశంలో వెనకా ముందు ఆలోచించకుండా పూవాన్‌ పొడుగు ముక్కుని నోట్లోకి నొక్కేశారు. మనిషి న్మీగోలా నల్లబడిపోయాడు. ఒక్కా తణం కాళ్ళ కింద నేం కదిలిపోళున్నట్టు, పోలీసుణ చుట్టు ముట్టినట్టు, కాళ్ళకి చేతులకి సంకెళ్ళు తగిలించినట్టు, వధ్య పీఠం పైన పస్సుమని కత్తి కోసినట్టు-ఏవేవో భయంకరంగా వినిపించాయి. ఎలా బై ట పట్టం! సబ్బు నీళ్ళతో అరగ రుద్దినా ఈ నలుపు విరిగిపోదే! ఆ భయ విహ్వలతలో ఒక్క ఉపాయం లిణా బురలో తళుక్కుమంది. “దహనం చేసేసోనో?” లిజా మొగుడి చెవి కొరికింది. బ్యుతోకి మళ్ళీ స్పృహ వచ్చింది. “బహ్మాండమైన ఆలోచన 1! కావాలని తనే నిప్పంటించుకుని కాలిపోయాడని చెప్పొచ్చు” అన్నాడు బ్యుతో. హఠాత్తుగా బ్యుతోకి ముసలయ్య కాగికాల కట్టి గు ర్తుకొచ్చింది ఆతని మొహంలో విజయవాసం తొంగిచూసింది. “ఆ ష్మకాలు తగలబెట్టి తరవాళ తను తగలడిపోయాడని చెబితే సంగ్గా అతికి పోఠుంది. లెక్కా డొక్కా చూపించే బాదరబందీ కూడా పోతుంది * గదిలో ఓ మూల గడ్డితో పేనిన కట్టున్నాయ్‌. లిజా కొవ్వొత్తి పట్టుకుని ఓ కట్టు ఇవతలికి లాగి, ముట్టించి ముసలయ్య తెల్లటి గర్జానికి, జుట్టుకు అంటించింది. జిగురు కరుగుతున్న వాసన. సన్నగా చిటపట మండే చప్పుడు వచ్చాయి. ముసలాయన పూర్తిగా కాలిపోయాడు. (ప్రాణం అనంత వాయువుల్లో కలిసిపోయింది. హఠాత్తుగా గుమ్మంలో ఏడుపు వినపడే సరికి బ్యుతోకి పె (ప్రాణాలు పై తెగిరి పోయాయి. లీరా చూసే, పిల్లలు తలుపు బైట నిలబడి ఆ దృళ్యం చూసి భయంతో వావురుమంటున్నారు. వగ

£46 భూమి

ఎనీ .. ఛంజాలప్పురుగులు 1 మీరు చూసింది లైట ఎక్కడన్నా నోరు జారారా, ఇద్దర్నీ గొంతు పిసికి గోతిలో పూడ్చి 'పెడకా*..బ్యుతో గర్జిస్తూ గుమ్మం వేపు దూకి, లాగి చెరొక లెంపకాయ అంటించాడు. పిల్పలిద్దరూ నేలక, గ్రారుచుకుపోయి, కిక్కురుమన కుండా లేచి, పీచు పీచుమనే గుండెలో పక్కమీది కెక్కి గవ్‌చుప్‌గా పడుకున్నారు.

కొరవ మిగల్చకుండా, ముసలయ్య పడుకున్న పక్కకి నిప్పు పెట్టారు. అదృష్ట వశాత్తు గదంతా తేమగా ఉండటంతో నిదానంగా ముట్టుకుని తగలబడింది. గదిలో దట్టంగా పొగ కమ్మే సరికి, వూపిరాడక కిటికీ తలుపులు బార్హా తెరవాల్సివచ్చింది, మంటలు చెలరేగాయి. ఫూవాన్‌ శవం చిటపటలాడింగి. మాంసం కొల్లున్న గవులు కంపు భరించలేకుండా కొట్టింది. ఆ శరీరం ఉబ్బి నీళ్ళు కారకపోడే ఆ మంటకి ఆ పురాతన భవంతి గొడ్డివామిలా బూడిదై పోయేది. ఆ షనప పద్ధిల మంచం మీద సగం పైగా కాలి, వికారమై పోయి, అనవాలుకు అందని శవం మినవో మరేమీ లేదు.

ఎంతో గుండె నిబ్బరం గల లిజా భయంతో గజ గజలాడిపోతూ “ఇక్క-ణ్నుంచి బైట పడదాం పద!” అంది.

“ఒక్క షణం ఆగు. అన్నీ సరిగ్గా సర్దనివ్వు* అన్నాడు బ్యుతో.

మంచం పక్కన కుర్చీ పెట్టాడు, దానిమీద ఒక కొవ్వా త్రి పక్కమీదికి ఒరిగి పోయినట్టు కనబడేలా అమర్చాడు. నేలమీద కాగితాలు తగల బెట్టాడు.

“ఇక పోదాం, పద.”

భార్యళ ర్రలిద్దరూ గబ గబా ఆ గది నుంచి బై టపడి తమ పడగ్గదికి పరిగెత్తారు దుప్పట్లు చలికి చప్పగా చల్లబడిహోయినై.. వేడి పుట్టటం కోసం ఇద్దరూ గట్టిగా. పెన వేసుకుని పడుకున్నారు. తెల్లారేదాకా కంటిమీద కునుకులేదు, నోటి వెంట మాటలేదు, గుండె కొట్టుకునే చప్పుడుకే భీతిలిపోయి వాణికేరు,

ఉదయం లిజా, బ్యుతోల కేకలకి ఇరుగు పొరుగు వాన్న యావన్మందీ పరుగులు తీస్తూ వచ్చారు. ల్మఫీమా, మరికొంతమండి అమ్మలక్కలూ ఒరిగి పడిన కొవ్వొత్తిని, సగం కాలిన మెత్తని, కాలి బూడిదైన కాగితాల్ని చూసి తలలు పంకించారు.

“లోగడే చెప్పలేదూ! ఇలా ఎప్పుడో జరక్క మానదని. ఇంతకీ అదృష్టం బాగుండి, ఇల్లుయావత్తూ తగలబడిపోలేదు,.*-అమ్మలక్త లు ఏకాట్మి పాయం (ప్రకటించారు,

30

రెండు రోజుల బట్టి జాన్‌ లాంగెన్క్‌ లాడ్జిలో గది అద్దెకి తీసుకుని అందులో

కాలకేపం చేస్తున్నాడు. పూవాన్‌ మరణ వార్త వినగానే, అది సహజమైన చావు కాదు-

భూమి వికీ సజీవదవానం అని అతను వెంటనే ఊహించాడు. ముసలయ్య నోరు మూయించటానికే, ఆఅ కసాయివాష అంతటి ఘాతుకానికి ఒడిగట్టి వుంటారనేది అతనికి స్పష్టమెంది. మొదట-[ఫాంస్వాజ్‌ ని పొట్ట బెట్టుకున్నారు; తరవాత పూవాన్‌ని. ఒక హత్యని కప్పి పుచ్చడానికి రెండవ హత్య అవసరమైంది, ఈ తూరి ఎవరి వంతో ! బహుశా తన వంతు కావచ్చు. వూవాన్‌ కాక వాళ్ళ రహస్యం ఎరిగిన మనిషి తనొక్కడే, కాబట్టే, తను ఈ పరగణా విడిచి పెట్టి వెళ్ళకపోతే, ఏ గుట్టచాటునో ఏ తోపు మధ్యనో తనని తప్పకుండా చబ్టుబెట్టక మానరు. సరాసరి పోలీసు కాజాకి పోయి సమస్తం బట్ట ఐయలు చేసి పారేస్తేనో? కాని మనస్సు వెనక్కి. లాగుతోంది. నేరస్తుల నెత్తికి చుట్టు కునే బాధలన్నీ సాక్షం చెప్పిన తనకీ తప్పవు. కొరివితో తల గోక్కున్నట్టవుతుంది.

నిజం బ్రైటపెట్దే దమ్ముల తనకి లేవని అంతరాత్మ నిలదీసి ఆడుగుతోంది. తను నోరు కుద్రేసుకోడం ద్వారా (ఫ్రాంస్వాజ్‌ తుది కోరికని నెరవేరుసున్నానని సమా ధానపడ్డాడు, న్నిదపట్టక పక్క మీద దొర్లే ర్మాతుబ్ళు తను [పతీకార చర్య తీసు కోవాలని (ప్రతిజ్ఞ చేసేవాడు. ఉదయం లేచి చన్నీళ్ళతో మొహం తొలుపుకోగానే ఆ నిశ్సయం నీరు కారిపోయేది.

ఆ ఉదయం జాన్‌ బారెడు పొద్దెక్కాక లేచాడు, పూవాన్‌ అంత్య కియలు జరిగే రోజది. (క్రిందటి ర్మాతంతా మేలుకుని కూర్చుని బ్యుతోని కోర్టు కిడ్చి తీరాలని పట్టిన పంతం, లేబాక ఎండకి మంచు కరిగినట్టు కరిగిపోయింది. ర్యాతి తెచ్చి పడేసిన పత్రిక మీదికి హఠాత్తుగా దృష్టి మళ్ళింది. రానున్న యుద్ధం గురించి అందులో వచ్చిన ఒక (వత్వేక వ్యాసం అతణ్ని ఆకర్షించింది, ఆతని మనస్సులో ఎక్కడో మారుమూల అజ్ఞాతంగా దాగిన భావమేడో పెకి ఎగదన్నింది. అప్పటి దాకా రోన్‌ విడిచిపెట్టి వెళ్ళ టానికి మనస్సులో పీకిన తట పటాయింపు ఏ ఊరు తరలిపోయి పొట్ట పోసుకోవాలో దిక్కుతోచని ఆగమ్యత కణంలో ఎగిరి పోయాయి. జౌను! తను యద్ధంలో చేరి పోవాలి! పోరాడాలి ! జాన్‌కి గుండె మీంచి పెద్ద బరువు దిగిపోయింది, సంతోషంతో మనస్సు గంతులు వేసింది. గబగబా పక్క దిగి, కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని, బట్టలు వేసుకున్నాడు. ఇటలీ యుద్ధం నాటి బాకా నాదాన్ని హుషారుగా ఈలవేశాడు, ఒకరి కుత్తుకలొకరు క త్రిరించుకునే మనుషులతో నిండిన ఈ మారుమూల [(గామంలో మన శాంతి దొరక్క పొగిలిపోయే ఐడులు మానవ సంవోర రణస్టలికి తిరిగి వెళ్ళిపోవటమే మేలనుకున్నాడు. ఈ మనుషులు తన జీవితాన్ని దుర్భరం చేశారు! కనుక తను ఎంత ఎక్కువ మందిని వాతమారి స్తే, ఈ భూమిని ఎంత ఎక్కువ రక్త పంకిలం చేస్తే తన (ప్రతీకారం అంత బాగా నెరవేరుతుంది!

చక చకా మెట్లు దిగి కింది హాల్లో రెండు గుడ్డు, వేయించిన పంది మాంసం ముక్క తినేసి లాంగెన్య్‌ని కేకేసి బిల్పు చెల్లీంచేశాడు.

“వెళ్ళిపోతున్నావా సర్దారూ '* అనడిగాడు లాంగెన్య్‌,

అఫ్రైన్సల

త్ర భూమి

“మళీ తిరిగిరావా 1”

ఆ ద్రాన్సృ ళో

లాంగెన్య్‌ అతనికేసి ఆశ్చర్యంగా చూశాడు. ఈ మొద్దావతారం తన హక్కులు గ్మ్యటా వాదిలేసుకుంటున్నాడన్న మాట!

“వెళ్ళి యేం చేస్తావ్‌? మళ్ళీ వ్యడంగం పని ఎత్తుకుంటావా యేం?”

“కాదు. సైన్యంలో చేరాను.”

లాంగెన్య్‌ దిమ్మరపోయి. కళ్ళప్పగించి ఆళ్చర్యంగా చూశాడు. వ్యంగ్యంగా నవ్వాడు. ఎంత మూర్జుడు 1

జాన్‌ ఎకాయెకి క్ఞ్వా వెళ్లే రోడ్డెక్కాడు. ఆంతలోనే చటుక్కున మనస్సులో తీయని ఉద్రేకం పొంగి, వెనక్కి. తిరిగి గుట్ట మీదికి పోయాడు. (ఫాంస్వాజ్‌ సమాధికి కడసారి వీడ్కోలు చెప్పకుండా వెళ్ళిపోలేడు; వందల వేల గంటలు ఒంటరిగా పనిచేస్తూ తను మమతానురాగాలు పెంచుకున్న ఈ విశాల, విషాద లబటోన్‌ మైవాన సీమని కడ సారి మనసారా కన్నుల తాగకుండా శలవు పుచ్చుకోలేడు- చర్చి వెనకాల స్మశాన వాటికలో నిలబడి చూస్తే దిగంచలం అంచుల దాకా పరుచుకున్న మైదానం కన్నుల పండుగగా కనిపిస్తుంది. మార్గశిర మాసం పలృటి తెలి ఎండలో ఆకాశం సుకుమార మైన తెల్లటి పట్టు వసనంలా మెరుస్తోంది. జీవకళ ఆలదుతూ నునులేత నీలిమ తొంగి చూస్తోంది. ఆ కోమలమైన ఎండతో, చలి తిమ్మిరి ఇంకా వొదలని లబోన్‌ మైదానం విడివీడని నిదుర మత్తులో లేవబుద్ధి కాక బద్ధకంగా పండుకున్న కోమలాంగిలా ఉంది. దూర దిగంతం మసగ్గా ఉండి, నాలుగు చెరగులా నల్బదరపు పొలాలు పరుచుకుని, మైదానం అనంతంగా కనిపిస్తోంది. అప్పుడే గోధుమ, ఓట్లు, రై వచ్చగా మోసు లెక్రేయి. మిగిలిన సాగు భూమిలో వసంత కాలపు పంట కోసం విత్తులు పొయ్యటం (ప్రారంభమైంది.

ఎటుకేసి చూసినా చ్మితంగా చేతులాడిస్తూ విత్తులు చల్లే జనం... గాలిలో తేల్తూ రాలిపడే ఆ బంగారు గింజలు భూమికీ దిగివచ్చే సజీవ మేఘంలా కనిపించాయి జాన్‌కీ.

జాన్‌ |ఫాంస్వాజ్‌ సమాధి పక్కన నిలబడ్డాడు. దానికి పక్కనే పూవాన్‌ శవాన్ని పూడ్చిపెట్టటానికి తవ్విన గొయ్యి ఉండి. స్మళాన వాటిక నిండా పిచ్చి మొక్కలు గజిబిజిగా పెరిగాయి. శిలువలు, అడ్డక్మరలు పుచ్చిపోయాయి. పడిపోయిన రాష్మ అట్లానే చిందర వందరగా ఉన్నాయ్‌ అయితేనేం, అలా నిర్హక్యంగా వొదిలెయ్య టంలోనే దాని సౌగసు౨ది. ఆనాదిగా చర్చి శిఖరం చుట్టూ (ప్రదక్షిణం చేస్తూ కొవు కావుమని అరిచే కాకులు తప్పించి అక్కడ ఎప్పుడూ గంభీర నిశ్శబ్దం తాండవిస్తూ వుంటుంది (వపంచానికి దూరంగా విసి రెయ్యబడ్డట్టుండే ఈ (పళాంత ఏకాంత స్థలంలో ఎందరో మృతులు నిరతిశయంగా మరపు పొరల అడుగున న్మిదిసున్నారు. జాన్‌ ఉత్కంఠతో తదేకంగా ఆ విశాల మైదానం కేసి, కొత్త జీవం పోసే వి త్రనాలకేసి చూస్తూ నిలబడి పోయాడు. చర్చి గంట నెమ్మదిగా మోగటం మొదలయింది. పూవాన్‌

భూమి వ49 భౌతిక కాయ) అంతిమ యాత (పారంభమైంది.

ఫాదర్‌ మాద్‌లీన్‌ రోన్‌ విడిచిపెట్టి వెళ్ళాక పురోహితుడి సమస్య మళ్ళీ తలెత్తింది. ఫాదర్‌ ఆబెగోదార్‌ ఆ ఊళ్లో తిరిగి ఆడుగుపెట్టేది లేదని ఫీష్మించాడు. దెల్‌ ఓమ్‌ స్వయంగా లుద్వాయాం దాకా వెళ్ళి శతవిధాల (బతిమలాడి వచ్చాడు. ఆంతిమ యాత (ప్రారంభమయ్యే సమయానికి ఫాదర్‌ రానే వచ్చాడు.

బ్యుతో-లిజాలు, దెల్‌ ఓమ్‌ దంపతులు, లగాంద్‌ +, జీనన్‌, చార్సెస్‌ (వళ్ళత బంధువర్గం యావన్మంది శవపేటిక వెంట నడిచారు. జీసన్‌ కూతురు _తూయ్‌ బైల్దేరే సమయానికి, మూడు బాతులు మంద నుంచి ఈశప్పించుకు పోయాయని తెలిసి కంగారు పడిపోతూ వెతుక్కు రావటానికని వెళ్ళిపోయింది. లిజాతో పాటు పిల్లలిద్దరూ కూడా వచ్చారు, ల్మఫీమా, కొలీనా, ఫ్లోరా, బేక్యూ భార్య వగైరా స్త్రీ జనం పూడా వాజరయ్యారు.

శవ యాత స్మశాన వాటికకి చేరేటప్పటికి జాన్‌ ఇంకా అక్కడే నిలబడు న్నాడు. జాన్‌ని చూడగానే బ్యుతో, లిజాలు కంగారు పడిపోయారు. ఈ దుర్మార్గుడు అల్లరి పెట్టడానికి గాని రాలేదు గందా! వీడు ఊళ్ళో ఉన్నంత వరకు తమకి సుఖంగా న్మిదపస్టే గితలేదు 1

శవపేటికని న్మళానంలో గొయ్యి నుందు దింపగానే బాల గాయకుడు శిలున దింపి నిలబెట్టాడు. ఫాదర్‌ గోదార్‌ వాడావుడిగా అంతిమ (ప్రార్థనలు చదువుతున్నాడు, ఆలస్యంగా వచ్చిన మ్మాకోం, లాంగెన్స్‌లు ఆదుర్దాగా మైదానం వేపు మోరసాచి చూస్తూ నిలబడే సరికి అందరి దృష్టీ ఆటువేపు మళ్ళింది లబోర్డ్‌రీ ఫారం వేపు నుంచి పొగపైకి లేవటం కన్పించి అంతా నివ్వెర పోయారు. బహుశా గడ్డి వాములు తగలబడుతున్నాయి కాటోలు అనుకున్నారు,

ఒకవేపు ఫాదర్‌ గోదార్‌ అంతిమ [ప్రార్థనలు చదువుతోంటే, మరో వేపు అంత్య (కియలకి పాల్గొనటానికి వచ్చిన వాళ్ళ చిన్న చిన్న జట్లుగా కూడి సొంత గొడవలు చెప్పుకుంటున్నారు. కాబోయే వియ్యంకుళ్ళు దెల్‌ ఓమ్‌-చార్లెన్‌లు పట్నంలో వ్యాపారం గురించి గునగుసలాడుకుంటున్నారు జీసస్‌ గ్రీసు చెల్లెలు పానీని పక్కకి పిలిది బ్యుతో కాజేసిన బాండ్లు గురించి, వాటి మీది వడ్డీ డబ్బులు గురించి గోల పెడుతున్నాడు. తమ్ముణ్నీ కోర్టు కీడ్చటానికి చెల్లెల్ని సాయం కోరాడు.

ఫాదర్‌ గోదార్‌ (ప్రార్థనలు ముగించాడు. శవపేటికని గొయ్యిలోక్‌ దించారు. బాల గాయకులు “తధాస్తు” పలికారు అందరూ వరసగా నిలబడి సవిత జలం చిల కరించి శిలువ గుర్తు చేసన్న చేశారు.

ఫాదర్‌ గోదార్‌ బాజోష్‌ లుద్వాయాం దిక్కుగా విసురుగా వెళ్ళిపోయాడు. ఆయన వీపు తిప్పగానే మ్మాకోం-లాంగెన్య్‌ల మధ్య కీచులాట మొదలయింది. వెంటనే కొలీనా...ఫ్లోరాలు అందుకుని గల గలా చెరుక్కున్నారు. పూవాన్‌ సమాధి పక్కనే ముసలి సోసీస్‌ తన సమాధి కోసం స్థలం కొనుకోడానికి దెల్‌ఓమ్‌ అనుమతి ఇచ్చి

250 భూమి నందుకు బ్యుతో, జీసన్‌లు కేకలు వేశారు, ల్మగాంద్‌ కల్పించుకుని అగ్గిలో ఆజ్యం పోసింది. వల్లకాడు జేపల సంత కింద మారిపోయింది.

“లబోర్ట్‌రీ ఫౌరం తగలబడి పోతున్నది!” అని జాన్‌ బిగ్గరగా అరవటంతో అందరి దృష్టి ఫారం వేపు మళ్ళింది.

పె కప్పుల గుండా పైకి ఎగసిన మంటలు కనిపించాయి. పొగసుడులు తిరుగుతూ ఉత్తరపు దిక్కుగా తోసుకుపోతోండి. తూయ్‌ ఫారం వేపు నుంచి చర్చి దిక్కుగా ఉరుకులు పరుగులు మీద వచ్చేసింది. అలుపుతో రొప్పుతూ లటోర్డ్‌రీ ఫారం దహన వృఠాంతం గడ గణా వప్పజెప్పింది.

“ఆ లుచ్భా వెధవ (తోం మూడు చోట్ట ముట్టించాడు. మొదట ధాన్యం కొట్టుకి, తరవాత గొడ్డ చావడికి, ఆఖర్న వంటింటికి నిప్పంటించాడు. గడ్డికి నిప్పంటించేటప్పుడు పనివాళ్ళు చూసీ, వాణ్ని పట్టుకుని బావబాదారు, గ్మురాలు, ఆవులు, గొ రెలు సజీవంగా తగలబడిపోతున్నాయ్‌. అవి ఎట్టా అరుస్తున్నాయో వినండి! ఆమ్మో! అమ్మా! ఇట్టా తగలడ్డం నే నెరగను*

ఆ పిల్ల పిల్లి కళ్ళు తళతళ మెరుస్తున్నాయ్‌.

“జక ఆ జాక్‌ లిన్‌ భాను గురించి చెప్తా, వినండి. దొరపోయాక జ్వరంతో గదిలో పడుందట ! ఆవిణ్ని - గురించి అందరూ మర్చిపోయారు. చుట్టూ మంటలు కమ్ముకునే తలికి ఒంటి మీద లంగాతో చావు తప్పి, కన్ను లొట్టటోయి బతికి బైట పడింది రొమ్ములు వేలాడేసుకుని ముడ్డి మీద గుడ్డ లేకుండా అది కుప్పిగంతులు పెడు తుంటే చ్నూడా నాయనా! అప్పుడొక ముసలోడు అన్నాడు గందా, “లంగాతో వొచ్చింది, లంగాతోనే పోతుంది.”

(తూయ్‌ నవ్వి నవ్వి లుంగలు చుట్టుకుపోయింది.

“వ్రాచ్చే సెయ్యండి. సమయం మించిపోతే ఇంత నరసమైన దృళ్యం మరి కన పడదు. నే పోతున్నా” ఆంటూ త్మురుమంది.

చార్లెస్‌, దెల్‌ఓమ్‌, మూకోం. [వభృతులంతా. ఫారం దిక్కుగా ఫరిగెత్తారు. ల్మగాంద్‌ వెనకాల ఆడంగులంతా కదిలి రోడ్డెక్కారు. బ్యుతో లిజాణ అక్కడే ఆగి పోయారు,

“లాంగెన్స్‌! జాన్‌ నీ లాడ్జిలో ఉంటున్నాట్టి గదా! ఎక్కడైనా పని దొరికిందా” అనడిగాడు బ్యుతో.

“మిల్మటీలో చేరి పోతున్నాడు” అన్నాడు లాంగన్య్‌,

లిజా, బ్యుతోలకి ఆ మాటతో గొప్ప ఊరట కలిగి *ఎంత తెలివి తక్కువోడు!” అన్నారు ముక్త కంఠంతో.

వెంటనే పిల్పలిద్దర్నీ వెంటబెట్టుకుని భార్యా భర్తలు ఇంటీ మొగం పట్టారు. జీనన్‌ (కీస్తు మరి కాస్సేపాగి వెళ్ళిపోయాడు. జాన్‌ ఒంటరిగా మిగిలి పోయాడు.

దూరంగా లబోర్డ్‌రీ ఫారం పైన సుడులు తిరుగుతూ తోసుకుపోయే వటి

భూమి ల51 పొగ మబ్బులు దున్ని మబ్ళ కట్టిన పొలాల మీద, చెదురుమదురుగా విత్తుణ చల్లే రైతుల మీద నీడలు పరుస్తున్నాయి. జాన్‌ తల తిప్పుకుని (పాంస్వాజ్‌ +, పూవాన్‌ల సమాధుల కేసి చూశాడు. పొద్దుటి కోపం, ఈ మనుషులన్నా, వీశ్ళ లేకి వనులన్నా కలిగిన రోత మటుమాయ మయ్యాయి. అతని మనస్సు (పళాంతితో నిండిపోయింది, వెచ్చని ఎండ పొడకి కాబోలు అతని హృదయఎలో ఏదో మృదుల భావం, ఆళ సంద డించాయి. ఎన్నో ఆళలు పెంచుకుని, ఎంతో ఆరాట పడి కుడి ఎడమ దగాపడి దిక్యు మాలిన చావు తెచ్చుకుని అలెగ్గీ దొరా ఈ స్మశానం లోనే శాశ్వతంగా నిదిస్తున్నాడు. ఆయన ఆళల పతిబింబం లఇబోర్డ్‌రీ ఫారం కాలి బూడిదై పోయింది. ఆ బూడిద గొలిలో కలిసి ఎగిరిపోతోంది, భవనాలు కాలి బూడిదై పోవచ్చు; కొని భూమి కాలి బూడిద కాదు. [పాణదాయిని, భూమి యగ యుగాలు నిలుస్తుంది. తనలో విత్తులు పోసిన (శ్రమ జీవులకి అన్నం (పసాదిస్తుండి. (ప్రాణికోటి బీవికకి కావలసిన స్ధలం కాలం పుడమి తల్లికి కరువు లేదు. ఆమె కడుపు పండటానికి జనం (శమించటం నేర్చుకున్న దాకా ఆమెకి స్థల కాలాల అభానం లేదు, జనం జోస్యం చెప్పిన విప్ణవాలు, రాజకీయ సంవోఖాల్తాంటిదే ఇదీను, భూమి అన్యా[కాంతం అవుతుందన్నారు; ఇతర గేళాలనుంచి వరదె త్తినట్టు వచ్చిపడే ధాన్య రాసుల్లో మనం కూరుకుపోతామన్నారు; మన పొలాల నిండా గచ్చ పొదల పెచ్చరిల్లి భూమి పాడుఐడి పోతుందన్నారు; అయితే యేమవుతుఎది? పుడమితల్లిని ధ్వంసం చేసే సత్తా మనకుందా ? ఏమైనా జరగనీ.- భూమి ఎవరికో ఒకరికి చెందుతుంది; ఆకలితో (పాణం పోకార కుండా ఉండటానికి ఈ అమ్మని అ్మశయించుకుని ఉండక తప్పదు, ఏహ్హంపూట్హూ కలుపు, కంప బలిసిపోనీ- సేద తీర్చుకునే సమయం దొరుకుతుంది; భూమి పునర్‌ యవ్వనం సంతరించుకుని సారవంత మవుతుంది, పరస్పరం పగ బూని, పిచ్చి పట్టినట్టు తన్నుకునే గుద్దుకునే మన వెధవాయత్వంలో ఆమెకి ప్యాతలేదు; నిరంతరం పర్మిశమించే కర్మధీరురాలు భూమి. పృధ్విలో దుఃఖమూ ఉఊంది; శెత్తురు-కన్నీళ్లూ ఉన్నాయ్‌; తిప్పలు తెచ్చిపెట్టేవి, తిరుగుబాట్లు రగిలించేవి ఉన్నాయ్‌; 1ఫాంస్వాజ్‌ బలయిండి; పూవాన్‌ బలయ్యాడు; దుర్మార్గులు ధ్యజమెతారు; కుళ్ళి కంపు కొట్రై, నెత్తురు దావార్తులై న రైతు (శీమి కీట కాలు భూమిని కళంకితం చెయ్యటం సాగుతూనే ఉంది. పైరు పచ్చల్ని మల మల మాడ్చే మంచుసోత, తెగటార్చే వడగళ్ళ జడి, ఆనవాల్లేకుండా తుడిచి. పెట్ట పారేసే పెను తుఫాన్లు-ఇవన్నీ అవసరమేమో ఎవరికి లెలుసు? ఈ లోకం ముందుకి సాగిపో డానికి నెత్తురు, కన్నీళ్ళు అవసరమేమో ఎవరికి తెలుసు?! ఈ సూర్య చంద నషా దుల మహీ సంవిధానంలో మానవ సుఖానందాలు ఏ మూల ? పగలనక రేయనక రక్కాడిస్తేనే గాని డొక్కాడదు మనకి. ఈ భూమి ఒక్కటే అజరామరం; ఏ తల్లి గర్భంలోంచి మనం వూడి పడతామో, ఏ తల్లి గర్భంలో తిరిగి పూడిపోతామో, ఏ తల్లి

వీఠ5ఏ భూమి మీది (గేమళో మనం ఖూనీలకై నా వెనకాడమో ఆ తల్లి, భూమి. ఆమె మన దారు జాల్ని, చురవస్థల్ని సైతం అవిచ్చిన్నంగా (పాణధార వర్షించటానికి ఉపయోగిస్తోంది. మనకు తెలీని ఆమ నిగూఢ లత్యుం అది! _

బాలా సేపు జాన్‌ బ్యురలో ఇలాంటి తికమక ఆలోచనలెన్నో సుడి తిరిగాయి. బాజోష్‌ నుంచి ఫైరింజన్లు వస్తున్నట్టు తెలిపే బాకా కేక దూరం చుంచి హఠాత్తుగా వినిపించింది. ఆ చప్పుడుకి ఆతను మళ్ళీ యీ లోకంలో పడ్డాడు. లేచి నిటారుగా నిల బడ్డాడు గుురాలతో, మర ఫిరంగులతో, నెత్తురు కాగే తోడేలు అరపుల్తో పొగ మబ్బుల్ని చీల్చుకుంటూ వెలువడే యుద్ధ ధ్వానం వినిపించినట్టుగా వుంది. అతని గుండె వేగంగా కొట్టుకుంది. ఆతని నరాల్లో ఉఊ్మదేకం తీవరించింది. ఈ పురాతన పరాసు భూమిని సాగుచెయ్యటానికి ఎలానూ మనసు లేదు; కనీసం ఈ భూమిని యుద్ధంలోనై నా కాపాడ్తాను !

వెళ్ళిపోతూ ఆ రెండు సమాధులకేసి చూళాడు; అనంతంగా పరుచుకున్న లబోన్‌ మైదానంకేసి చూశాడు; చ్చితంగా చేతులాడిస్తూ. విత్తులు చల్లే రై తులకేసి చూశాడు; ఇక్కడ చనిపోయినవాళ్ళు, అక్కడ చల్లే విత్తనాలు; (పాజాల్ని నిలిపేపంట ఆ మంటి నుంచి పైకుబుకుతుంది.

(పాయ పాఠకులారా! తెలుగులో సాంఘిక (పయోజనాత్మకమైన సాహిత్యాన్ని వెలువరించాలనే ధ్యేయంతో అవతరించిన హైదరాబాద్‌ బుక్‌టస్ట్‌ ఒక పల్టిక్‌ (టస్ట్‌ ఈ సంస్థ (ప్రగతి వికాసాలకు మీరూ అనేక విధాల తోడ్చాటునీయవచ్చు. ఇలాంటి పుస్తకాలు ఇంకా (ప్రచురించే మా కార్య కమాన్ని ముందుకు తీసుకు పోయేందుకు మీ తోడ్పాటు చాలా అవసరం. మీ వరిధిలో మాకు ఏ విధమైన సవా కారాన్నీయగలరో యోచించి మాకు (వ్రాయండి.

1. మీరే ఏజెంటుగా జేరిమా పుస్తకాల్ని విరివిగా [ప్రజల్లోకి తీసుకువెళ్ళండి. స్థానిక పుస్తక మవ్మికేతలు మా పుస్తకాల్ని అమ్మేట్లు చూడొచ్చు, (గంఠా లయాలలో ఈ పుస్తకాలుంచమని డిమాండు దేయండి.

ఏ. పాఠకుల సౌశర్యార్థం బుక్‌ క్ష్‌ స్కీం ఉంది. రూ. 100.00 చెల్లించి 1829-00 పొందండి. హెచ్‌. బి. టి. పుస్తకాలతో పాటు ఇతర (ప్రచురణ కర్తలనుండి మంచి పుస్తకాలకు లిక్‌ళు డిస్కాంట్‌ సౌకర్యం ఉంది.

8. మీ కళా, రచనా నైపుణ్యాలను హెచ్‌. వీ.టి. పుస్తకాలకు కవర్‌ జేజ్లీ డిజైన్‌ చేయటం ద్వారా, అనువాదాలు చేయటం ద్వారా సవకారా న్నందించండి.

మేం పంల కాట ఇపటికి ప్రచురించిన పుస్తకాలు... ( ఇ ఏక మే (1 [46 65745

4 0;0.0. ద్వారా డబ్బు పంపవచ్చు. లో

పుస్తకాలు ఒక రూపాయి ౪. గి. గి, లో పంపుకుషై 'ధ బజ్‌ స06 (కడ!

అల్‌ నూ వుస్తకాలు

1. వేమన్నవాదం 6-00 ల. ఏడు తరాలు (గ00౪) లేవు 20-00 క్‌ ఉప్పెన క్‌ం00 8-00 4 (గహణాల కథ 700 ఎ క. అ్యధుల సంస్కృృతించరిత | లేవు 20-00
2. అంధుల సంస్కృతి-చర్మిత || శీ4ం00 ౨5400
3. భారతదేశంలో నా జైలు జీవితం 10-00 16.00 8 జ్షైతయాాత 12.00 20.00 ర. వైద్యుడు లేనిచోట 40.00 60-00
4. రాకాసికోర కిం00 800 1, కార్టూన్‌లలో మార్క్స్‌ 10.00 యా 1వ. కథా యజ్ఞం 10-00 జా
5. చర్మిత అంటే ఏమిటి 1 6-00 11400 $4. రొకెట్టు కథ 9.00 లా 1ఠ.. ర శ్రాళ్ళవులు (త్వరలో. వీడుదల) హెర్‌. వి. టి. డిస్ట్రిబ్యూషన్‌ చేసే పుస్తకాలు
6. అంధుల సాంఘిక చర్మిత 50-00 న్గుకవరం (పళాపరెడ్డి ఏ. మాతృత్వం ఒక తియ్యటి కల ల్‌ 0 ర 1౧418-069/368101 6 0676100018 1€ 15-00 న | క్‌ గి 3540

శ ట్లు న ్గ్‌ ( న ॥ . ప జ్‌ ॥ క ఆః మను... వ ః' 1440 తో పారివ్‌లో జననం. సా . సవన్నతనభలోనే తంర్రి పోవటంతో ఆర్థిక పరిస్థితి శారుమార్తై శల్లీతో కటిని నల్లి. మ. బ్రరీప్యైం అనుభవించాడు. వు ఘషకోనం హొలీ చాలని గుమాస్తా ఉద్యోగాలు చేన్‌, వినుగెత్తి చాలించుకున్నాడన్షి. లు మీట్‌ జీవించటానికి ఫై ర్యం చేశాడు. క. | యు అమ్మిబది. తరువోక వెలువడ్డ “నానో ళీ వనీ వడుగలి! కట్ట ఎ టససళై యూదు నైనికాధికాక కోనం _ఫెంచి ప్రకుత్యా నన్‌ ఫక్‌ | ! ఇన్నా తయా శిట వితకనన శివని శవ్పించుకోతుననే.. ' లలా. న. వటం వర గి. తాన న! ప్‌ టో మ స్టే కే పట! సస ప్రా 4 . కరక వ్‌ ప. |

ష్‌ , క్‌