Telugu Bheetangana - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

వ ను ""ఇ₹వలతరి . ఖీ / న! . ॥

ల | ॥ | ల _

య... ॥ జ. ల. “ఉల్గు.. అజ జాం శ ఖ . లంత త త మంటయ్‌ .

అం జ

భఖతాంగన (పద్యకావ్యం) -- దుర్గానంద్‌

(సథమ ముద్రణ 12 జనవరి 1881 స్వామి వివేకానంద్‌ ౧౧౯ దురానంద్‌ గల్‌ ౯ ల న పుట్టినరోజు ల్‌ ర్యాఖ.321ఏళ్టై న ఎ“ ఈగ మూల్యసు రు, 20-00 గంభధా కస న శ (శ్రీమ్స్‌ కాలనీ |. ళ్‌ సి, అంబికానాద్‌ నూజివీడు స్టుపుద భడరంం కమలానగర్‌ కృష్ణాజిల్లా (16,1౬) హెదరాబొాదు ఆంధప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమి, హైదరాబాదు వారి ఆర్థిక సహాయముతో మ్ముదింపబడినది. ము[దణ : థ్రీ నీతారామాంజనేయ (వెస ఏలూరు.

లోగడ వీతాంగనను ఈ దేళసంపద అన్నాను. అదినరైన మాట కాదు. దుర్గానంద్‌ దేశసంపద.

పేతాంగనతో తెలుగుకవితలో నవశకారంభమైనది. మనకు మహాకపులున్నారుగాని నుహాకవిత్వాలు వేపు. మహాకవిత్న్వాలు ఉన్నాయిగాని మహాకావ్యాలు లేపు. మహాకవి, మహాకవిత్వం మవోకావ్యం మూడూ ఖీకాంగనళోశే మనకు సిడ్ధించినాయి... ₹10% 18 ఇ93013061)/ 0181041 19 209010601)/ 026 అనే అసమ్మగ (ప్రాశ్చాత్య సిద్ధాంలాలసు నమ్ముకునే మనం ఇంతపరకు స్వతంత్ర మహవాక్రావ్యాలు (వాయలేకపోయాము. చుర్గానంద్‌. ) దాస్యశృంఖలాలను (తెంచుకున్నాడు గాబట్టి నేడు భీతాంగన అవతరించింది. అచ్చగా మౌలికంగా (వ్రాస్తే వంద పద్యాలకంయే మించి (వ్రాయలేమన్న దానికి కాళిదాసుని మేఘ సందేశమే తార్కాణం. వందకాదు 'పన్నెండుపందల పద్యా అలతోకూడా అతి మౌలిక కావ్యసృష్టై చేయవచ్చునని దుర్షా నంద్‌ నిరూపించారు. ఇప్పుడు మహాకావ్యాలు ఎప్వరూ చద వడం లేదంటున్నారు. :ఆ మాటకొ స్తే కవిత్వాలే. చదవడం లేదు. కావ్యం చదివేది కాదు వినేది ఏినిసింబేది జ్ఞానకం చేసుకొనేది భ్యద్రపరచుకునేది అని దుర్గానంద్‌ అన్నారు. ఇలాంటి నవ్యనూతన సృష్టే, వెలకణమైన కథు' రనీేమాత మైన జీపుల్లాంటి పాత్రలు, బ్లేశియర్లాగా. 'పెళ్ళలకు 'పెళ్ళలు విరిగి పడుకున్నట్టు పడుతున్న భావతరంగాల ఉరవళ్ళు, జడవై తన్యాల కాంతి మరీచికల (క్రీడవంట్‌ (క్రీడలు, ద్వ్వైతా ద్వైతం పిచ్చలించిన అతిలోక భావనా జగత్తుల మేలికలయిక ఇలాంటి గుకాలనెన్నో అంతర్వలితం చేసుకున్న ఇలాంటి కాప్యం వెయ్యేండ్ల తెలుగు చరిత్రలోనే కాదు అంతకుముందు కూడా ఏచరితలోనైనా ఉన్నదా లేదా అనేది పండితులు పరిళో ధించపలసిన విషయం.

భావాలు జీవితానికి ఒకస్ఫూర్తిన నూతనత్వాన్నే ఇస్తాయి గొని సిద్ధాంతాలు జీవితాన్ని నిర్దైంస్తాయి; శాసిస్తాయి. అలాంటి సిద్దాంతాలు దుర్గానంద్‌ ఎన్నో చేశారు. అకాశంతో సము (చంతో నిలిరంగు ఎందుకు పస్తుంది అన్నది పరిశోధించి

పే కనిపెట్టిన రామన్‌కంపె తరతరాలుగా విళ్తునుండి చెట్టు వస్తుందన్న అఖి౦డసత్యాన్ని ఖండింది విత్తుసుండి చెట్టు రాపడం లేదు అది మూసే, అది డిజై న్‌మేకరేగాని సబ్‌ స్టాన్సు మేకరుగాదు అన్న దుర్గానంద్‌ ఇంకో. అడుగు ముందు. (ప్రతి సమస్యనూ విరాట్‌ దృష్టిలో చూచాడు దుర్శా నంద్‌. ఈ సమస్తసృష్టీ జీవతం అంతా (సవాహమయం అన్నాడు. ౫76 1108 18 మంచు 2064 6౪60 9011 18 113 [06. గౌడం 8000 10 86612], ఇదీ ఆయన పీరికా సిద్ధాంతం. (ప్రతిదీ (ప్రవహించుతుంది. జీవితం మరణంలోకి (ప్రవహించుకుంది, లాసు ప్రాఫిట్టులోకి (సవహాంచుళుంది. జడం. వైతన్యంలోకి (వపసాంచుతుంది;. పురుషుడు శ్రీలోకి ('ప్రవహించుతున్నాడు. ఈ సిద్ధాంతాన్ని సృష్టి సమస్యలకేకాదు, ఆర్థిక విషయాలకు కూడా అన్నయింపచేశాడు. నిరుద్యోగమూూ ఉద్యోగమూ రండు విరుద్ధ తత్వాలుగావు. ఒకే ఆర్థికానికి రండు (ప్రవాహదిశలన్నాడు. విరుద్ధాలు అనుకున్నప్పుడు ధ్య్యంసరం్తు విస్గవం కావాలి గాని (ప్రవాహ మనుకున్నప్పుడు దేనికి 1 4 సంపత్సరాల (క్రిందటిహూట. అప్పుడు మురార్డీ దేఠాయ్‌గారు (ప్రధాని. దుర్గానందు “డ్రీమ్స్‌ కాలనీ వచ్చింది. దాంట్లో క రెన్సిరద్దు సిద్ధాంతం, " ప్పుస్తకం అందుకున్నట్లు (ప్రధానినుండి కవిగారికి కృతజ్ఞత, అంతే ఆరునెలలకే వెయ్యి రూపాయలనోట్లు రద్దు. తెలుగువాళ్ళం మనమేమో ఆయనవి కాపీచేస్తున్నామని బాధపడుతున్నాడు. ఇది మనబాధకాదు, దేళం బాధ. అందుకే నేను దుర్గానందును 'దేశసంపద అంటున్నాను, 2 ఓ మొొగసాటి

భీతాంగన-కావ్యోపరితలం౦ కావ్యకర్త వదు ర్గ్లానం ద్‌ ఈ కావ్యం 1874 మే 24 (ప్రారంభించినట్టు డైరీలో ఉంది. పూ_రిఅయింది 79 జూన్లో. కథమ్యాతం 10, ?1 లోనే రూపొందించబడ్డది ఈ రోజుల్లో పద్యకా వ్యాన్ని (వాయాలనుకోవడం అమాయికత్వం, నుగించలేక పోవడం నైరాశ్యం, సుగించడం భాందసం. పద్యాలు వాసేవాళ్ళకు శాస్తి యలా జేనూలో కనిపెట్టుక కూర్చుంది కాలం. అయినా కావ్యాలు (వ్రాసేవాషు (వ్రాస్తూనే ఉన్నారు అచ్చయ్యేవి అచ్చపుతూనే ఉన్నాయి. గోపూజలాగా కాస్యరచన కూడా పవ్నిరంగాా థావించబడుతూ ఉందేమో ! ఒక స్యతవ కట్టించి న్లో ఒక తటాకం త్రవ్వించినట్లో భావించి పణ్య పురుషులు సహాయం చేస్తున్నారు. ఒక మంచికధ ఊహకు పచ్చింది. దాన్ని చూస్తూ చూళ్తూ పచసంలోనో పచనకవిత్వం తోనో పెట్టి ఎందుకు చెడగొట్టాలి 1 కావ్యమే (వాయాలని అనిఫించిందిం కావ్యం (వ్రాయాలంటే యుద్ధరంగాన్ని నిర్మించుకోవాలి. అదొక 'పెద్దయుద్ధమే, కబ్బ్దంకో ఛందస్సులో భాషకో యుద్ధం చేయాలి. కథగానీ నవలగానీ (వాయాలం'పే యుద్ధం అవసరంలేదు. అది యుద్ధరంగంకాదు, (క్రీడారంగం మాత్రమే. కావ్యంలో భావాన్ని అనుకరించి కూడా అనుకరించి నట్టు కాదు. ఇతరుల కఖాపమైనా తన నాదాన్నీ రుం కారాన్నీ నింపవలసివస్తుంది. అందువళ్లే భారత భాగఐతాదుల్ని అనువదించి కూడా నన్నయ తిక్కన పోతనాదులు అనువాదకులు కాలేను. ఒక పిల్లవాడు కిలకిలమని నవ్వాడు ఒక అనాత గొల్గున యేడ్చింది. ఆ నప్వునూ ఆ యేద్చునూ మనకు అలాగే వినిపించడానికి యళులనీ ప్రాసలనీ ఛందస్సు అనీ లయ అనీ ఒక కాన్య భాషను సందల సంపత్సరాలనుండ్‌ తయారు చేసుకుంటూ వచ్చారు. అనిన్నీ మనం వొడి ఇంకా అదనంగ+ా కొన్ని వాడగలిగితేనే ఆ నప్వులోని కిల కిలలూ ఆ ఆక్రందన కుపకువలూ మనకు వినిపెందుతాయి. *పలజక్కపల "పెక్కు సలతక్క్కపగనిక్కు?” నుందార మకరంద మాధుర్యామునదేలు” *గంగ గోవు పాలు గంెడై ననుాలు” లాంటి పద్యాలు మనం ఇన్ని రోజులు జ్జాసకం 'పెట్టుకుంటున్నామం'పే దానిలో కేవలం లాతణికలు. చెప్పన ఛందస్సు ఐజకు మాత్రమే లేదు. ఎంకో కవియొక్క అవనపు ఛందస్సు ఉంది. అదనప్ప ఇందస్పేమిటి ౪ మామూలు ఛందస్సు కూడా

భారము పోయే వేట్‌ స్వల్చకప్‌కా (ప్యకయలలో కాళ్వత మైన భాచనలనూ రస స్ప 'వేశాలనూ. కాశ్వతం౮గా ఉంచుకో గలుగుతారూ - కొవ్యం (వాయడ మంపే ఒక సాధన. శద్దాం మీదా సావోత్యం మీదా శాస్త్రం మీదా ఒక భోధన బలిం పట్ట ఒక 'పైమినార్‌' జరిపనట్టు. పాతిక సరవిత్సరాల్కక్రైతర౮ ఒకళాతి నా గో విలాపింలోని ఒక పద్యం జాషువా గారికి వినిపించాను. గోపు ఏంపెంచుతుంది,

• ఏముూకలరగంచి వితా నేల బంక "జేశూ చచ్చి పోయియు మా కాలి ఇప్పు నెదు ”

ఇక్యడ “చచ్చి” *చెప్పు” దగ్గరో యతి ఫింగం జరిగింది. కాపస్పూర్హి దై ఉన్నప్పుడు ఈ కాస్తి యత భరాన్ని మీరు సహిందండి అన్నాను, కాని ఆయస ఒప్పుకోలేదు. పద్యర పద్యమే పద్యాలు (వాస్తున్నంశవజకా అవి పొటించక తస్పమ అన్నారు. అయితే ఆ పాదం మీరే సరిచేస "పెట్టండి అన్నాను. ఆయస ఆలోచిరది "జీవమును బాసి మీ కాలి చెప్బునొమి అన్నారు. అంత భావస్ఫూల్రి రాలేదన్నాన్సు పద్యాలు ఒక్కొక్కప్పుడు అట్లాగే ఉంటాయని ఆయన నన్ను ఓదా ర్బార్తు కాని నేను ఆపాదం మీద కొన్ని రోజులు ఆలోచెండాసు. చివరకు ఛా శ్రమ వృధా పోచేదు.

“చచ్చిపోయయు మీ కాలి సుచ్చె నొదు” అని తీర్యాను. ఇలా భాష మీద పీడీన (శ్రమంతా ఏమైంది! ఇంత (శ్రమపడి ఈపద్యం [నాయకపోతేనేం. కాని ఆశ్రమ వృథా పోదు. ఆ పద్యం ఎంళో మంది ఇవ్ప్చట్‌కీ చదువు కుంటున్నారు. హాచిపూడీ సాట్యాస్న్‌ కొండపల్లి బొమ్మలూ పోషుంచి నట్టు 33లమై. పోతున్న ఈ పద్య విద్యను కాపాడ పలసిన బాధ్యత (ప్రభుతగ్థం మీదా (ప్రజల మీదా ఉంది. శీ కాన్యం వేసు ఇంతకాలం శాగుచేస్తూ (వ్రాయడానికి కాళణం పద్యం పట్ల ఎపెరికీ ఆస్నక్త్‌ జేదుం అనుకోవడం ఒకటీ రెండోది కవిత్వం పబ్లి (ప్రజల్లో వ్యాపించి ఉన్న అతి గౌరవాలు, అతి చాదస్తపు భావాలూ, కపుట ఏవం'పే అది అప్పరుందని చెప్పు కుంటుంటారు, జేను కవిన్నైనా ఇటువ౦ట్‌ మాటలు నమ్మే కని గాదు. పైగా నేననే మాటలకూ. ఆలోచించే ఆలోచనలహ అన్నీ స్యాతిలేకంగా జరగడమే చూస్తు న్నాను. కొని నేను కవిత్వంలో శ్రీరియస్సుగా (వ్రాసినవి అపుకున్నాయన్ని. పరచల హోరూ ముంప్పటూ మరడాలలో [తొక్కిసలాడుళున్న యీ కావ్యం (వ్రాయవద్దనీ (్రాసినా ముగించ పద్దసీ ఇంటిలో పోడు. భీకాంగన లోని పరద దృళ్యం వర్ణించిన శండు నెలల్లోనే దివినీను ఉప్పెన వచ్చిందట.

ఓ

“నులి నొప్పుల్‌ మొపలయ్యె చేడియకు ఆందోళించె చునెల్ల యున్‌” చక్కని కమొక్ట మగపిల్ల డు (గక-న భువిమాదపడెను, కంగానై బల్‌ (వొకెను చిందులు సాగర మొక జెగిన్‌ జేయ-రాక యుల్లము. నెదియున్‌ వాద్య దాన్న వాళ్ళ యిరట్షో ముగపెల్లండు. వృడిలాడా. అడపెల్లి పడుతుందా అని "వేసుకున్న పరిదానికి నాపవ్యంతోని గౌరికి పట్టిన మగహపెల్లవాడు జోన్యంగా వనికి వచ్చాడట. ఇదంతా చాదస్టంగా థావెంజాను గాని సేను "మొన్న మొన్న జరిగిన ఇక ఘటనతో కొంచెం జంరాను. ఒక్‌ మాసం (క్రించటి సంగతి. సృజన కర్తల రాజ్యాన్ని నాటకంగా రూపొంపంచుచూ దాంట్లో నా కరెన్సీ రొద్దు సెద్దాంతం వ్రకారొం నాయికతో వంచదూపాయల లొయితం ఏంపంచి ఉద్యమం ప్రాధింధింప జేశాను. తెల్లారి చెప్పుకుంటుంపే విన్నాసు. మా (ఫ్రక్కింటతను ఇంట్లో తగాదా పడి తెచ్చిన్‌ నాలుగువందల రూపాయల నోట్లూ సుఫ్యకు సగానికీ చింపి. దిండు. [క్రింద "పెట్టు కున్నాడట. నా కవిత్వంలో ఏనో " అద్భృతళ కులున్నాయని వే ననడంలేదు,. గాస్‌ '్రపంచంమీద ఒకే రకమైన థొవస్పంవన (ప్రపహించుతూ ఉంటుందని, ఈ థాన పేచికల పొర్లిగింకల్లో ఒకచోట అలజడి కలిగినప్పుడు. అది వేతొక చోట హడా పతి చలించుతుందని అసుమూనం వేస్తుంది. చోయిగా సుఖ నయౌణం చేద్దామని" బయలుదేరాము. అంతతో ఒళశిడు వెటున్కున తుమ్మాడు. అక్కడ మన మనస్సు అగిపోయిండి, అందుకే (ప్రయాణ మాగిపోయంది. చీన్ని ఎక్కడ శుమ్మికే అక్కడ (ప్రయాణం చెడిపోకుందని కర్కళంగా. ఒక నియమం పెట్టుకున్నా పెట్టుకొనక పోయినా అదొక భాప (ప్రశీఘాతానికి సంకేతంగా "మాతమే భావించాలి. కన్నూ పువ్వూ మొదట్లో ఒకపే అయి ఉండవచ్చు. దాన్న ఎవరో విడదీశారు, అందువల్ల తన్ను, పృవ్లు కోసం తహతహలాడుతుంది. నాలుక్కా' జలాశంపం. మొదట్లో ఒకొపే అయు ఉరడపచ్చు. ఎవరో వాటిని విడదీశాడు. అందుకే నాఖక్క " నీటికోసం. పరిద్ర మించుతుంది. 'దేపుటు కూడా మధుర కల్పన, దాన్ని సొగలాగితే దాని సొందర్యం చెకిపోతుంది.. వేను ఈ కాప్యంలో సంగయ్యతో అనంతగుబున్ని 20, 80 వద్యా లతో ఫై స్తుతింప జేశాను అంశే కల్పన లాంట్‌ అమధురు భొవనాసుభూతి కోసమే. వి

అసలు ఈ కౌవ్యానికి ఈ కథ ఎలా వచ్చిందో దీని పుట్టు పూర్వోత్తరాలు ఏమిటో రెండు మాటల్లో చెబుతాను. ఒకసారి బస్సులో (ప్రయాణం చేస్తూండగా (కొత్తగా పెళ్ళయి. కొప్పరానికి వెళుళున్న ఒక అమ్మాయి తన దగ్గరి చుట్టానకి ఇచ్చిన ఒక నిరాశాజనకమైన సమాదానం నుండే ఈ కావ్యానికి _పేరణ లవించింది. “వీ ఊరిచ్చారమ్మాయ్‌ నిస్ని అని చుక్కవయట చేరతో పెండ్లిదుస్తులతో. పెనిమిట్‌ని తక్యన కూర్చోబెట్టుకొని పమూణం చేస్తున్న ఒక కొత్త పడుచుసు ఒక (పయాణ్‌ కుడు అడిగాడు ఆ అమ్మాయి, (ప్రక్కనున్న భర్తనుకూడా లజ్యి పెట్టకుండా “ఆకొల్లే టిలో పొరేశారులే బాచాయి” అన్నది. ఆ మాబకు భర్త చిపుక్కుచున్నాడు తనూ చివుక్కు మన్నది. అమాయికమైన మోములతో విక్కు బిక్కు మంటూ (ప్రయాజం చేస్తున్న ఆ నవదంపళులూ కొల్లేరు అంపే ఆ అమ్మాయి మనస్సుతో ఉన్న భయాందోళసు అది వ్యక్తీకరించిన తీరూ నాకు ఎంతకాలానికీ మరోపురాలేమ. ఇది కావ్యంగా మళచితే ఎలా ఉంటుంది అనుకున్నాను. ఆ అమ్మాయి. దుఖంలోని భయం, ఆ అద్బాయి ముఖంలోని అమాయికత్వం, ఇవే శబ్దాలూ అర్ధాలూూ రసం, అలంకారాలుగా అయి కాస్యమంకా నిండిపోవాలి. ఇచంతా బాగానే ఉందిగాని నురి దీనికి కథ ఎలా : కొల్లేటి (ప్రాంకియులెవరైనా పస్తుంటే ఆసక్తితో (వశ్నించే నాజ్జి నాకు ముందే పాత్రలు దొరికినాయి, భాసం దొరికిందిగాని కథ దొరకలేదు. కథను ఇహ చిక్కించుకోవాలి. కవికీ కథకునికి తేడా ఇదే గదా 1 కవికి ముందు థావం దొరుకుతుంది, తరువాత కథ దొరికించుకుంటాడు. కఛికునికి చుందు కథ క్రావాల్సి తరవాత భావం. ఇంతా (ప్రయల్నించితే నాకు దొరికేన కఠి చాలా తక్కుపం నాలుగు వాక్యాలకు సరిపోయింది. దీంఠో ముందు “కొల్లేటి ముంపు అని చిన్న కథా_చిత్తు (నాసుకున్నాను. అప్పుడు తిలక్‌గారు మిమి కోసంి చ్చిత్రంకిసి రండో చ్నితంకోనం కథ వెతుకుతున్నారు. నూ తమ్ముడు రాజాశవానండ్‌ న కొల్లేబ్‌ ముంపు తీసుకవెళ్ళి ఇయన కిచ్చాడ్డు.. అది నాకు తిరిగి పంపివేసిన తరువాత అకీసిన చితం “కొన్లేట కాపరం" అన్న పేరుతోనే నచ్చింది. మాటింగు సమయంలో కొల్లేటి నివాసులకు శిలక్‌గారు ఇది న్నా కథే అని చెప్పారుగాని దానిలో నాకథను అనుకరించిన భాగం చాలా తక్కునం అర్లినో కొల్లేటి పేరుకో ఒక చిత్రం (పజల్గో బాగా (ప్రచారం పొంద్ర టంకో ఇహ శీను ఆకథను "కొల్లేటి మంప్తగా ఉంచక థీతాంగన అని "పేరుపెట్టి కాప్యంగా మలచాను. కాని అది "గెండు మూడు ఆళ రువాత బాగా డబ్బుచేసుకున్న చిశ్రాల కథకు ఆవారామవబం చేను ' చూచాను. ఏదో పత్రికల్లో వేస్తారు అని పంపడం, స్యతికలు నడిపేవారే. సినిమాలు తీసేవారు కావడంతో ఈ అనరాలు జరుగుతున్నాయి. శీ

అయనా ఇవన్నీ శేవిప్పుడు బయటపెట్ట దలచుకోలేదు. దొంగని కాదు, దొంగతనం చేయించుపన్నవాజ్జే అపహాస్యం పాలుచేసే అంతగా ప్యత్రికలూ సాహిత్యవిమర్శి కులూ దిగడారిన ఈ స్థితిలో అభ్యర్థి లొల్లి అవడం తప్పితే ఏమీ _ప్రయోజనంలేదు. ఇంత కావ్యం (వాళాను. ఇంకా దొంగతనాలు చేస్తున్నారని చెప్పుకోవడం ఏమిసబబు? మనం అడవిలో ఉండటంలేదు, సుసభ్యమైన ఆంధ్రదేశం నడిదొడ్డున ఉంటున్నాము. పమైనా ఒక కన్నీటిగాఫకు ఆలవాలమైన కొల్లేటి (ప్రాంతాన్ని సాహిత్యపరంగా కొగి తం మీదకు ఎక్కించిన మొట్టమొదటి వాడను మ్యాతం 'ేను. ఫీకాంగను నవచూశ్వాసం సరకు కరాప్రవానంగానే ఉంటుంది. దళమాళ్వాసం పెచ్చేటప్పెట్‌కి పొాతలు స్టూలత్వాన్ని కోల్పోతాయి. కథా నంయోఎనతోనే ఆ పరిస్థితి వచ్చింది అక్కడళు వచ్చేప్పటికి గౌరి పచ్చిద్దై అన్పష్టచేతన అపుకుంది. రొజని న్న్వపష్నగత అవుకుంది. హపకరుడు వలసనివాసి అవురాడు. అందుపల్లి అక్కడ ఆ పాశల్ను కొంచెం సూవ్మదేహులుా జేసి కథను థావాత్మకంా నడపడానికి ఆస్కారం లఫ౦20గి. కపి కల్పనలకు, ఫొవాలక్కు అశయాలకు ఇలాంట్‌ (ప్రదేశా ల్లోనే అపకాశం ఎక్కుప లభించుతుంది. అసలు ఈ కావ్యం సాగరం కూనమ్మ మర౫ంతో అంత్ర౦కావాలి. కొంచణు ఆంతపరకే అంతంబేయమన్నారు. కాని నాకు కేకంలో ఇంకొంచెం వేగం కనిపించింది. జీవితం నాశనం అవడం ఒక అంతమే, కాని మళ్ళీ మొగ్గ దొడిగి చిగిరించి తెమ్ములువేసి పూవులూ పించెలకో కలకల మన డం___ఇది కవి ఇంగితంమద ఆధారపడి ఉంటుంది. ., ఒక జీవితం ధ్వంసం అయి పోయిన తరువాత ఇంకోజీవితం ఎలా చిగుర్చుతుంది, ఎలా నిలబడుతుంది, నిరాశ నిస్పృహ వైరాగ్యం. ధ్వంసాపశేషం, నూత్న భవిష్యత్తు ఒంటరి మానవుడు అతని నిస్సహాయ యాత్ర, ఆతని మజిలు, అతని అలనటలు అతని ఆళలు జీవుని ఆరాటం, అతని పట్టు పూర్వోత్తరాలు, అతని మనఃకువారం, వికానదళలు, సంఘం, జన్మ, దానికి. (పత శిలిజ్జి ఉందా ః పృనరాగమనం ఉందా ఇలాంటి వెన్నో (వళ్నలప సమాధానం చెప్పగలిగితే కవికి అదొకరకం [క్రీడారంగ మవుతుంది. సాగరం మృళ్యువుకు పూర్వకథ జీవిత మానపుని శృంఖల అయికే మృఖజ్యపు తరువాతి కథ మానవ జీవన్యపవాహ ధారగా ఉండాలి అనుకున్నాను. వివిధరసాలు, విఏధ మానప(ప్రషృళ్పులు, జీవితప్ప నడకలు చిత్రించడానికి "పెప్ట్పవటం పరిచక తప్బదు. ఈ కావ్యంలో అప్పు డప్పుడు కొన్ని పొబలు ప్యాతలస్థాయిని మించి ఉండ పెచ్చు. నా *మధూలిక” విషయంలోనూ ఇదే అన్నారు. ఒక (గ్రామీణ యువళి జొన్న ర్‌

జీవి మీద నుంచొని అనువన్న భావాలు అమ (గ్రామ్యపాత స్థాయికి మించి ఉన్నా యని; ఈ కావ్యంలోకూడా సాగరం, గారి, కూనమ్మ నోటిసుండ వెలువడే మాటలు వాళ్ళ మానసికస్టాయికి మించిఉన్నాయోమో ? మించవచ్చు. ఇది కావ్యం. కాప్యంతో కృప్కె కేవలం పస్తుపునే ఇవ్వడు, పిస్తుచబ్భాయ నిస్తాడు. తోకంతో ప్యాక్తుల వంటివి పాత్రలు ఎప్పుడూ కాపు, పాాత్రలంకే రసవ్యక్తులు, భావనోపజీపులు, అదీగాక నప లల్లో కథల్లో పాత్రలు అనుభవ(ప్రాయాలు, కావ్యపాాతలు అనుభూతినిష్టాలు. కవి లోని థాసతీప్రతవ ఈ ప్యాపలు ఒక నెపం మాత్రమే. పోతే ఈ కావ్యం పూర్వ సం్రదాయాలను విడనాడనూలేదు,. వ్యాకరం లలిత నియమాలను ఉల్లంఘించనూ లేదు. వ్యాకరణం భాషను కాపాడుతుంది. గాబట్టి దోనిలో గోప్యత ఉంటుది. కావ్య కొషకు ఈగోప్యత అవసరం. ఈ కావ్యం వెనుకటి ఛందస్సులో (వ్రాసినా ఇది వెసుకటిది కాదు. దీని సంవేదన తిక్కన నాట్‌ సంవేదన కాదు, దీని (గాంపకం నన్నయనాటి (గ్రాంఫికం కాచు. “జొర 1 బిడ్డడు సంఘపు టరుగు మీదు ఆడుకొన జోవ మాతృత ఆర్హి బడదః” ఇది నన్నయ నాటి 'అ్రూంధికం అని చెప్పలేము. ఛందస్సు అంపే భావాన్ని ప్యాక్‌చేసే గమ్‌, లక్క వీళ్ళు గన్నిబాగ్‌, నవారుబద్టైలు లాంట్‌ బలమైన నీళ్ళు. వచన కవిత దోసిళ్ళలో శ్రేనెలాంటిది.. దోసిళ్ళలో తేనె (శ్రాగుటూ ఎంత దూరం (ప్రయాబఐం చేస్తాము: ఛందస్సును శెంచే స్తే తేనె ఒలికిపోతుంది. కవి వ్యాకరజాన్ని చెడగొట్టగూడదు శోని దాన్ని కొంచెం సడలించుతూ కొంచె పాటించుతూ. చుందుకు పోతుండాలి. ఇఅన్నుడే: కావ్య థాష ఏర్పడుతుంది, కవిని .ఐట్టీ కావ్యభాచు రాజును బట్టీ రాజభాషా, కాళిఫి-బట్టి జాతీయ భాషా ఏల్పడుకుంది. వ్యాకరణం గ్రైడ్సు కాపలాదారు లాంటిది. అఖే భాను నర్జ్ణయించలేదు. వ్యాకరణం కర్కశ ౦గా. షపాటంచితే భాష చెడిపోతుంది, ఎంద్యుకం'ే ఈ వ్యాకరణ సూ(త్రాలు- ఇంతవరకు ఏవీ సమగ్రంగా తయారు కాలేదు. (ప్రశమ మీది వరుషడుల్లకు గనడవాదేశం అపుతుందని సూ(త్రం చెబుతుంది అను కోండి: కాని ఈఘ(తం అతి వ్యాప్పలు, అవ్యాష్తలు ల్తేకుండా నిక్కచ్చిగా పాటిం ఇడుతుందని మనం చెవలేసు. “రాముడు సనియె” ఇది [వథమే కావచ్చు, కాని “ముద౦బు వొంది" “పొత6బు సేయు” ఇవి.(సథమ ఎలా అపుతాయి + “ఎట్టు సూచి” “ఏమి సెప్పుదు” ఇవి కూడా (ప్రథమేనా ! ఇంకా ఇవ చాలక కొన్ని (క్రియల మీద కూడ కానంబడ్గియెము అని చెప్పుకున్నారు, “తల్లిచర్వజులు,”. 'కాలుసేతులు”. మీద కూడా రొవడం చూచి ద్వంద్వం మీద నిత్య సున్నారు. ఇంతా చేసినా కొన్ని 6

(ప్రయోగాలు మిగిలిపోతూనే ఉన్నాయి. “అతడే గదా 1 “విన్నదేగదా 1 ఇక్కడ అతడే కదా 1 “విన్నదేకదా. అ; పరుషోచ్చారణ ఎవ్వరూ బేయరు, లోక ప్యవ చోరమూ అంగీకరించదు, కాని ఇత లోకవ్యపహోరాన్ని పొసిగించుకునే గసడవా దేశ స్యూతం చేయాలి. కాని అదిలేదు.. ఇలా కాపలసిన చోట్ల సూ(త్రాలు లేకుండా ఉన్నాయి, ఉన్నచోట్ల చాలకు౦డా ఉన్నాయ. ఈ పరిస్థితి అసలు ఎందుకు వచ్చింది 1 శాషల నై జస్థితిని ఈ వైయాకరణులు ఆలుువోలేక పోదడం పల్ల, పరుషాలకు అసలు సరళాదేశం ఎందుకు రావా $ ఇది తెలుగులోనే ఉందా । తతిన్యూ ఖాషల్లో కూడా ఉందా! వాళ్ళు ఈ ఇబ్బంది ఎరా పదుళున్నారు. మిస్టర్‌ కమ్‌ హాయర్‌ అన డానికి ఇంగ్లీషులో మిస్టర్‌ గమ్‌ హొయిర్‌ అనడం లేచే! 'యహ్‌ కాగజ్‌ లేలో అన డానికి హిందీతో *'యహ్‌ గాగజ్‌ లేలో అనడం లేదేః మరి తెలుగులో ఈ పరిస్థితి ఎందుకు పచ్చింది. ఇక్కడ మనం _గదాంచవలసిన విశయం ఒక్కటుంది.. తెలుగు అజంత భాషకావడం, ఇంశ్వీషు మొవవైన భాషలు హలంత భాషలు కావడం దీని కొక కారణం. ఒక గుక్కురో ఒలుకనలసిన చోఎిల్లో అచ్చుల తరువాత ఈపరు షాకరాలు తగలడం ఒల్ల చలువ పరుటోచ్చారణ చేయకేక దాటని సరంళాలుగా చేను మంటుంది. తెలుగు ఇంగ్లీనులో హంంవాలు ఎక్కువ గాబట్టి అవి ముందల్లి అక్షరాలసు తమలో అంతర్లీనం చేసుకుంబున్నాయి. ఎ బాయ్‌ కేం ఫ్రం స్కూలు అనే చోట బాయ్మే-మ్‌ అనీ వాట్‌పెకిల్చు దు యి హావ్‌ అనే చోట వాట్సికిల్సు అనీ ఒక గుక్కలో వచ్చే ఎగుడుదిగుళ్ళను ఆధాష సరిచేసుకుంది. కాని తెలుగులో చాడు + పోపుట అన్నప్పుడు దులో ఉన్న “చ అచ్చు 'పో” సంధి లేక “ఫో నొ గా సరళీకృత మైంది. కడు+కోపముకూడా కఠు గోపము అయ్యింది. అడీ గాక పరుషాలకో మనకు (ప్రారంభమయ్యే శల్దాలు తతిమ్మా భాషల కంపే ఎక్కువ- భాపల స్యభావాల్లొసూ కొన్ని తేడా లున్నాయి. ఆ శేడాల్ను బక్టే ఆ ఉచ్చరించే నాలుకలు కూడా ముంచుగా (ప్రపేరయి. ఉంటాయి. గళుకురోడ్డు మీద కారు పోతున్నప్పుడు మనం కూర్చునే పద్ధతి వేలు: మెత్తవి తారు రోడ్డు మీద 'వెళుతుం దన్నప్పుడు కూర్చునే వద్ధతి వేణు. -పరుషాక్షరాల గమనింప్పు భాషల ఉచ్చారణవాళ్ళు వాళ్ళ బాహ్యా ఆంతరిక (స్రయక్నాల్లోనే ఒక శ్యాగత్త వహించి ఉంటాడు. అఆ జొాగత్త హాయిగా నాలుక మీద దొర్లిపోతున్నట్లు పోయే తెలుగు భాషకు అవ సరం లేదు. హిందీ ఇంగ్రీ మలు మాట్లాడాలి అంసపే కొంత ఛీకరరూపం దాల్బాల్సిం తెలుగును తమలపాకు సమలేసి నట్టు ననులేసేయవచ్చు. మనకు వచ్చిన భాష అని కాదు. కొన్ని భాషల ఉద్బారణ లోనే అ మృదుతా కర్కశత్వాలు ఉన్నాయి.

7

ఈ కచటతపల గజడదబల (శ్రమ అంకా ఎక్కువ పద్యాలు కవిర్వాలు (వాసే బప్పుడే. ఇప్పుడు భాషలన్నీ నంశ్లేషణ నుండి ఏశ్లేషణ వైస్పకు వెపమన్నాయి గాబట్టి వీటి అవసరం లేదు. (ప్రాచీనథాషా కవిత్వాలు చూస్తే హిందీలో కాడా “పి కు బదులు “బి చే ఎక్కువ వస్తూ ఉంటుంది. పోతే ఇక్కడ మనం (గ్రహించవలసిన వషయ. మేమంటే తెలుగులో (ప్రతిచోటా గజడదబలు వస్తాయని రాని చోట్లు చాలా తక్కున అని. దీనికి ఏదో ఒక మహాగొప్ప స్యూత్రం చెప్పినట్లు (పథమ మీవ పరుషములకు గసడవాదేశం అపుకుందని చాలీచాలని సూత మొకటి చెప్పి మళ్ళీ (క్రియల మీద కూడా వస్తున్నాయే, ద్వంద్వాల మీద కూడా వస్తున్నాయే అని ఆశ్చర్య పడ సవసరం లేదు. అన్ని చోట్లా వస్తూనే ఉంటాయి. చేసిశతన దారిని పోయెను అన్న క్షార్భాల మీన మాత్రం రావడంలేదు. ఇక్కడ చేసి తరువాత వక్త కొంచెం ఆగుకున్నాడు. విరామాన్ని పొందుళున్నాడు. అందువల్ల ఉచ్చారణలో విరామాలు పాజులు పొందే కొన్ని చోట్ల తప్ప అన్ని చోటులా ఈ గజడదబలు, గసడదపెలు వస్తాయని మనం 'పేచీ లేన ఒక నూూతం ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. ఇలా వ్యాకరణంతో ఎన్నో సూ(శ్రాలు మార్చవలసిన అపిసరం ఉంది.

శేను ఈ కాన్యంలో సెద్ద దుస్సాహసాలు ఏమీ చేయలేమగాని “నవ్వుతూ “పీలుకూ'. “నప్పు “ఖర్మ “నోజాము లాంటి కొన్ని వ్యావహారిక (ప్రయోగాలు చేశాను. “డౌష్ట్రతి లాంటి. వాటిని కూడా వ్యావహారికంగా నే భావించవచ్చు. “తజ “తెర అవి కకటరేఫప సాభరేఫల్లోనూవాడాను. నాటకాలకు “తె” మరుగుచీర అశ అర్థంలో బాగానే ఉంటుంద్ని అది సగ్రీన్‌రూమ్‌ను దాచి వేస్తుంది గాబట్టి. కాని సినిషూ శెజ అలాంటిదిగాదు, బొమ్మల్ను తెజ్జిచేస్తుంది. ఓపెన్‌ భేస్తుంది. అందుకొని దీనిక శక్తట రేఫ వాడాను, నా (ప్రయోగ చాపల్యంపల్ల. “అంతర్జోకాలులో శేసు ఒకే పద్యంలో షశ్తేభం, శార్దూలం, చంపకమాల ఉత్పలపాల నాలు" కలిపాను. ఈ భీతాంగినలో 828 వ సద్యర తలకాయ మత్తేభం) రతిష్మూడది శా్టూలం. ఒక్క పద్యం మాత్రం నా (ప్రయోగ చొపల్యానికి స్మృతిచిస్నాం ఇక్కడ-

పాహిత్య ఎకాడమీవారికి పంపిన (పతితో కావ్యాన్ని ఐదు ఆళ్వాసాలుగానే వీభజించానుగాని ఇప్పుడు 12 ఆశ్వాసాలు గా విభజించడం మంచిదని తోచింది. అసలు ఎంత 'పెద్ద కథ ఐనా నాటకంతోగాని కాన్యంలోగాని అఆఖ్యానాలూ ఉపావ్యానాలూ లేక పోతే 5 విభాగాల (క్రిందకే వస్తుంది, బీజ బిందు పతాకాదులే కథాసంవిధానానికి (ప్రముఖ భాగాలు. కొని కొవ్యాల్లో ఆభ్వానం అనేది రచయిత దృష్టిలో గాక పాఠకుల దృష్టితో కి

వివజింపబడుతూ ఉంటుంది. ఆశ్వాసం అంపే ఊరడింప్ప. అఎసఎ. రచయితకు అలనఏ ఏమిట్‌! చచువకశ పాఠకుని అలసబను బే ఈ ఆశ్వాసాలు. కధలో ఎక్కువ మలుప్పులు ఎక్కువ సన్నివేశాలు ఉంపే ఆ దృష్టికో అన్ని ఆశ్వాసాలు చేయడం మంచంని అందుకే దీన్ని ద్వాదళాళ్వాసాలుగా విభజింప వలసివచ్చింది. దాదాపు ఇన్ని పద్యాలు ఉన్న దశకుమూరచరిిత లాంటివి కూడా ద్వాదళాశ్వాసాలు గానే ఉన్నయి. ఈ పద్యాల మ్యుదణలో కొన్ని పద్యాల తలకాయలు 'పెద్దదెపులో ఉండటం మీరు చూస్తారు. సెద్దపెపలో "పెట్టడం ఎందయకం'పీ కొన్ని మంచి పద్యాలు చదువుకో దగినవి చూడగానే కంటపడాలని. ఇఏ చాలా మంచి సద్యాలు అనిగాదు పద్యం చదుపుకునేవారికి కొంచెం వేసులుదాటు కలగాలి), పద్యం ఆహ్హాన కరంగా సాగిపోవాలని. పద్యాల్ను ఎవరూ చదవడం లేవని ఒక అపషప్రవ ఉంది. పద్యం చదువుకునేది కాదు, పొడుకునేది, విచేది. ఇది ఎసరూ కొనరు, కొనుక్కుేది కకూడా కాదు సటంలాగా గోడకు తగిలించుకునేది.. పద్యాన్ని చదిఏ వినిపెకస్తే అర్థం కాని దంటూ ఏమీ ఉండదు. ఒక యెనజై యేళ్ళ షపుసలమ్మకు ఈ కావ్యం విఎపస్తే చాలా ఆసక్తిగా విని కంబతడి "పెట్టుకుంది.

ఈ కావ్యాన్ని వాయడంతో నేను చూమూలు ఛందోఎయహాలే కాదు, వెనక చెప్పిసట్టు అవనపు నియమాలుకూడా వాడాను అని చెప్పవలసిపస్తుంది. అవనప్ప సౌందర్యం తీసుకురావడానికి అదనప్త్వశమ చేయక తప్పదు. (ప్రాచీసులులాగా పళ పద్యంలో అనవుడు, నాపుడు, మానుగ, ఒప్పుగ మొదలై న చాచేతపదాలు వేసుకుంటూ పోతే గంటకు 20 పద్యాలై నా (వ్రాయవచ్చు. అవి ఎక్కువకాకుండా అర్థస్ఫూర్తినిచ్చి ఛాపగ్గాంధీర్యం చెక్కుచెదరకుండా చూడాలి అంసే గంటకు శీ 5 పద్యాలు కంపే ఎక్కుప (వ్రాయకేను. ఖిత్రాంగన అలా రసవత్తరంగా ఉందని మీకు కోచింది అంజపే నేను అదనపు ఛంచస్నుకోనం, అదనప్ప కాన్య సొందర్యంకోసం ఎంత (శమించాను అనేది పదేసదే చెప్పవలసిన పనిలేదు.

కృతజ్ఞతలు నేను ఆంధధదేశంలో ఎవరికీ ఏమీ కృతజతలు చెప్పవలసిన అవసరంలేదు. ఎందు కంపే ముప్రైయేళ్ళ సాహిత్యశ్రమ ఫలితంగా నా చుట్టూ అసహానం, అసూయ అభిశంసదంు ధిక్కారం, విఫీషికలు తప్ప నాప మిగిలింది ఏమీలేదు. అయినా కొన్ని "పేర్ల ఇస్తున్నాను. మీరు గుర్తుంచుకోండి నా 'ఖీతాంగని ఏనాటికైనా "పేరు దెచ్చు $

కుని శేను ఒక కవిగా పరిగణింపబడితే ఈ కవిం 20, 25 సంపత్సరాల (క్రితమే వీరు గుర్తించిన దూరదృష్టిపరులుగా "పేరుచెచ్చుకుంటారు. వాళ్ళకు మీరు కృతజ్ఞత చెన్సవలసి ఉంటుంది. ఆందులో సర్వస్రథనులు శ్రీ దేపులపల్లి రామానుజరాపు, స్వర్గీయ గోపీచంద్‌, శ్రీ బి. రామరాజు, థ్రీసి నారాయణరెక్డి థీ గోరాళాద్తిం శ్రీ మోటూరి సత్యనారాయణ (శ్రీ బాలళౌరి రెడ్డి, శ్రీ వెలగల వీీరెడ్డి (కాలచ్యక్రం పల్లికేషను అధిపతి, (శ్రే నత్తారా మేళ్వరం,) స్వర్గీయ దొందలపాటి శివరామకృష్ణ, (దేశ కపేతామండలి, విజయవాడ) శ్రీ యం. ఆర్‌. అప్పారాపుార్లు. జాత్తి? సాహత కంగా సాంస్కృతికంగా. తీరని దౌర్భాగ్యస్థితిలో ఉన్నా ఇలాంటివాన ఉన్నక్తారో ణంగా రక్షింపదిడుతూ ఉందని, అందుకే “భీకాంగన” లాంట్‌ కావ్యాలు వెలు వడుతూ ఉన్నాయని మీరు (గ్రహాంచగలరు, లేకపోతీ ఏముంది ; - రసవత్కావ్యము "లన్ని (నొసితివి పోరా 1 సిక నేమయ్యె నో! కుసి లింతల్‌ బడి నేలమ్తూళిగవ్టు దిక్కు న్నక్కి- ఉఊాగుంటివా |! ఉస్తికూనల్‌ ద్దిను క్తైతతో "పెరిగినా రృ్రహ్మాండ మం త్తు, చాల్‌ బసికూనై శివని సీ వమోఘ కతు లుద్భాసించి యా వాడలన్‌,

అని చెప్పపలసి వస్తుంది. ఇంకా కుత్తుక నొక్కు పల్కు- తేనుగున్లా వెబయించిన చాల్‌ నభంబు పె 'కెళ్తుడు రెంద జెందరినా ! ఏత్తుకు నెత్తుపసిండి దూగు మేల్‌ గుత్తవ్రు కైత, తియ్యములకు న్నెల్నవె నది (తచ్చితచ్చి కొం (గొత్త తకంపు కైఫ్రల సుకోమలినిన్‌ సృజియించికిన్‌ వృథా. ఒక యీడా! పది యేండ్ల | ఇర్వదియ్స ! అఆయాన్హాయ మిశకైత మొ క్క-కు నయ్యెన్‌గద ముప్పు జేండ్లు, కవిగా కన్విప్ప నిన్నేండ్ర? త ప్పక యేవో యొక దోవ. మున్న దిటం నా 'పద్యమ్మునా 1 మంటి ప్ప ట్టుక లోనా మొగమందునా ! గొలుసుకట్టున్‌ (వాయ అేనందునా | 10

సీ కబ్బంబును 1 గోలి (వాసితిమి గానీ సీ సమషోిజ సు శ్లోక శ్రీ కవి శేముమీ. మణులమై శోభించినా ముల్లస (దాకా పూర్ణ కళా (వపూర్ష్మ బిరుదాద్యారోగ్య సంభార భూ పాకాంతిచ్చట లందినారమసి హేషన్‌ ఇెప్పనే నోజెదగ్‌, వ పద్యంబున్సు వాత్తు, నేన్టు పయి.నా య్రూ దిక్కు. నూరేగు స్ష గ్లష్తుం గూప్పు కవిత్వ యుక్ర్మి, జకు లళ్లు యిష్థ ఉన్నారొళో | పొపన్‌ కావ్య దర్శిదతన్‌ మడము దిష్ప (నాని అం్యధుండ నం ఇవ్రాప ద్వాక్యము జెప్పు సత్యం-విక్సి మప్పొ గండ పెండారముల్‌ నా బేశంబని బల్ల (గుద్దుకొనగా నాకున్నజేయా సి! చై నాదంబేను పగిల్చి గొంతు పలుకన్‌ నాకేది యాకాళు వివా పాదం బెత్తిన చోట లేచిపడి నన్‌ చాలించు నాశ్వాసయే నాద్రైయుుడెను, నాదు నాస అదియే నాపౌరస త్తం బహవో శోయని గొంతెత్తి నోల్కొ-ండ కెల్లాను పొగడినానా ! నేను జూగడ లేదు గో దావరీపయ:ః కోట్‌కృత (పాచ్య రా జ్యేందిరలి బల్కి- (వాయ కేదు కృష్ణ భూజాని జేగీయమార ధ్వజా విజయాంకగీతికల్‌ వినచ లేదు ఆంధ్రోద్యమ స్ఫోరకాత్మీయ తాగాన రించోళి ముగిసి ముదించ లేదు ఏమి చేసిరి వాంధుల శ్తేమికైత 'జెప్పితివటన్న పడ నెట్టి జీవితమ్ముు రాచి కొంచును బోన చక్రమ్ము కీచు మన్న ధదియె నాకవన నుటంచు జెప్టదు. .

పోతే ఫీతాంగనకు (ప్రస్తుతం ఈ రూపం ఇచ్వడంలో. 20/0 రూపాయలు. నుందణా నిమిత్త మిచ్చి కోడ్చడిన అం్భధ్యవ్రదేళ్‌ సాహిత్య ఎకాడమీ అధ్యక్షు కార్వువర్భు లకు మున్ముందుగా నా కృతజ్ఞత తెలపడం విధిగా భా-విస్తున్నాను. ప్వస్తకం వెలుతురు చూచేవరకు నిర్విరామంగా కృషి సల్పిన ఆర్‌. తె. మొగసాటికీ (అవ్యకాడు, నాహిత్య నవపంథా) అచ్చయ్యే ముందే నా(వ్రాత(సఫ్రతిని చూచి నాపని సుకర మొనర్చిన తీ వైద్యుల కృష్ణారావు గారికి (పి. హచ్‌, డి అభ్యర్ది తెలుగు లెక్చరర్‌? డి. ఎ- ఆర్‌, కాలేజీ, నూజివీడు అలాగే అనుకున్న రీతిలో సకాలంలో ముద్రించి యిచ్చిన శ్రే సీతారామాంజనేయ (ప్రెస్సు అధిపతి శ్రీ మాజేట్‌ కృష్ణారావు గారిక్కి ఏలూరు, నొ కృతజ్ఞతలు తెలియ జేస్తున్నాను. ఈ రావ్యుం మీ అందరిదీ, గీని (శేయస్సులో మీకూ థాగం ఉంది అంటే ఒక పండితుడు మాదేమిటి మీ 'పేరుకోసం మీరు వేసుకుంటున్నారు అన్నాడు. తల్లిదండ్రులు స్వ సుఖం కోసం, స్వాత్మతృ ప్రి లోనే పిల్లవొజ్నీ కంటారు. కొని అతడే శేపు ఉద్యోగిదై సమాజానికి 'సేవచేస్తాడు. తతి వస్తువూ ముందు స్వార్థండోనే పుడుతుంది. తరువాత పరార్థ మౌతుంది, శ్రీనెటీగల అతి స్వార్ధమైన శ్రేనెహస్టే చిపరకు పరుల కంకిత మై పోతుంది. ఈ తేనెను పోగుచేసే మమకారం మ్మాతమే నాది. ఫలితం అంవకిదీసు, అందుకే ఈ కావ్యాన్ని మొగసాటి ఈ దేశసంపద అంటాడు. టి కి

కం ఉం లం నన్‌ అట ర స గ క స స స. గ్‌ మ మ వ్యు జిం టో శ భ్‌ న 1. స న్నా ల ల లీవు ముం తే. సం టి! కనా ల న ఏ. టీసీ... | వీే...-:... శ. ననా.

• *. 4 పి న ల భే టంట న. గ న షి స మం ఉక. ఫ్‌ 1 ము. న స నం || మ. క నై ] రు న ణల. న నన యా. | లో స్త సు. ప రట. నం న న వనం వస్తా న్న శయ ఎ క్‌ నం న వ. త 1. మసం లు ల స? మ యూ న్నా (స సత న టం మాం ఎ శర న్‌ మం ఘు నుక చలు న్‌. కా 7 4 మం య లె కస స = ను ధల వం క సు ము. స గ. మ స, ప ల హస ఘమ |] టట త స తట టి త. క్‌ు సక్‌ చ టు టను షై కూ) న క్‌ స నషా భి ణ్‌ ను. లే ప లల. స న న. న న హా ల! అర జి స్థ అడి స్వవ్నమొ! కాళ్ళరపు పువో అల్య కుదురులలో పూచినటి కుంకుమపు [్‌ యు న అది సీ చిలునవ్వ్యో (ప్రభ 1 మ! సరటో ల్‌ చిదిమి చిదిమి విసరబొకు చిందును కెంప్పలొ.

ఎన్ని గ్రీష్మూలు శీతువులన్ని. శిశిర శారద్యాభాలు కదులు సీ చలితన్మేత దృక్కుుల (వభాకుమారి |! అందొక్క_- బుతునవు చిరవసంతము నీవు పోషీంచుకోనుము

స మ పో [స చప ము సస సమ మో న సు సు) మ వ. న మ స సు ల మ న న న .. న న. | న నం నుత టో న నూ ననన ర్య మ. టే న ర. టట వీతార గగనాల కేగ్య బాకి సిలుచుండె (పతిభతో నిల్చు నెప్పటికి (పభయె, ఏ చందివదన నీకెనయానులే ప్రభా! సీచోము చందుని నిగ్గు వేజు, మురిపెంప్రు నటనలో సరిసీకు ఎవ్వారు గరుపాటు మేను చక్కెరకు గాదు, కసరి చూచిననేమవి కొసరి యంతనె జూలి సింఫు నీకనులు ఇం౦దీవరాలు ఎక్కడో (యోగి మార్మ్గోల బక్కెా-రనళి చిజుత క్షింకిణి అది ఇంత ఇైజగుపర్వి వెల్లువై పొంగ నేడాం్యధ "వెండి తెజున ఘల్లు మని (మోగె నుళ్కో-టి గళముఅందు

బరువు పాతలలోని నిబ్బరవు భూవు

సరసకోమలమై నూబజు తణములోన

అంచ తమ్మితూడును కదలించు నెంత

అంతియీ మార్పు, నటన నీకంత సుళువు. అవుజె మబ్బు (కమ్మినదని అ మయూరి శట్లు 'తలియునొ వురివిస్పినట్లు నిలుచు మనసులో మాకు భావన మసలుచేది అదియు నీమేన ఫుల్కలై అందగించు

రాగ వివ్యూల వీవో! పశయశాగ " శిల్ప సమో్మహనోజ్జ్యల సృృష్టిరనువొ |! కదలు శిల్ప్చాన ఇెక్కిరో కలలుగచ్చి క్‌విత లల్లును (వభరొ।! సీక్రనులు కూడ. ఎవరు ఆోొతి వట్ట పోయిరో ఈ మనోట్ల నో క్త వఏ్యశియను నాట్య సును గళా వేదికపయమిు రూటినను వోూగు, మోసను మిటకున్న ఇలరొ ! ఏ వాణి నిను (శొలిచేసినిడచె. ఈ కన్ను లెక్క.డో వకన్నులని జూతు అబులో |! సేలవీయ తలాలొా! లే నో హంస ఒక్కండుగిడి అగిపోయిన చోట అందుకొన్నది పభ అవలి అడుగు చిలుళశే ఎవలేని చెవిలోన.. చెప్పిరో - కులుకు సీ జలివిలి పలుకు లతివ! నెలవంక ఇసుక తిన్నిల మోద దిగియెనో దిగుచుండెదవు వెండీ తెజల నడుమ వరిసి విరియని పూశీకు విరిసె నెచట తోటలో శాదు కోటి హృ త్తుహినగిరుల కలికి చందుడు వెన్నెల గౌసె నెచట, మింటిపై గాదు "ెల్లు పాళ్ళేరలందు. నవ్విన జూడు మలియలు గ! గ్‌ నాల్ల్గుసుమించిన మించు తీవెవో 1 మవ్వపు గువ్వవో [! ఎడద మాటున కూసి కుహూకుసూారుతం

బవ్వల చనంతలో వ్‌రవా మై రుతిలేని వియోగగ్‌తమై రువ్వుదువో (ప్రభా |! సుకత -రుస్థ్రి త నవ్య పరీమళ ద్యుకుల్‌ ఎందబజు లేరు నెండి తె నెక్కీ వెలింగిన తారలాంధ, ఫూ న్టేందు కళా్యాపభా | స్టితము ఖీ! కను లార్ష్రముశై. ననీపమా కుం దడియై (సవించు క్‌ను గొలు[ల నీరము, నీవు నిస్తులా నందర సై కష్ట భంగిముల నర్తిల, నర్హిలి నంత మాక్రగున్స, ఆ కన్ను లె *, ఆరూపమి! అ కర్ణవుటంబే మొత్త మౌాగానీ (ప త్యేకమ్మిదా (పభ సటనా లోకమ్మూన నంజ ననీభు లోకము పొంసన్‌ శాధ సఖీల లోన బాధగా మిగుతునో భూమి కొజకు జనులు పొగులు చుందొ నీడలేని ఆ! నిలువ చోటుండదో నీవు తెటప్‌ రాళ నిలిచియున్న వులి ఫులిపాటివీథి, మ9ి' వోతున కాంచనమాల మేడ, ని పూలు గురియించు గగ్గయ యి పూర్వనిశేతను నూర్చిమైన తీ

కలు గల యిల్లు స్థానమయి శీ రఘురాముని వీథిగేటు, వ న్నెలు నె5 చిన్నెలుం గులుకు సీడియు నాదియు వతెనాలియో చాజూనా (ప్రణజయకళ్ణ రోజునా యొకరోజు చితరూపగు, స్‌వా రోజున నాయిక్‌ వన బవా నాజూకుగ్యనవ్వినావు నాట్యకురంగీ! శివశీరోళభాగమున నుండీ చిందిపడిన వారి ఛారను బై భగీరథుండు, చిందు కవిచందు వెన్నెల లందుకొ నిడి (పబలు అలున్నా లె సత్కళా (వభలుగాక జేదన, పొాగయు, మంటలు వేడియేన | విట్‌ నిప్పురన్నకు ఇంతియేన ! కాంతి 'వెల్లులు లేనె! లోకమ్ము లేదె శీ వద్యమా | వెల్లు, ఇప్పుడు (పభ వెలింగె, స 'యసమాన చ్మితనట కోజ్జ్యల పూర్ణ్మ కళావినోద శో భాయాత సౌమ్యరూపరస భావ మిళింద వనేందిర్మాపభా ! నాయక కంఠహారమణి నాయక హృన్మణి | (ేవీకాంతకో న్నాయక శక్తి ససంచయన నాకధుసీ 1! ఇవి నీకు కాన్మ_ లే.

చిఅగశ్జైన్‌ గదలించి చేచిరుతలన్‌ చిన్నారి కంఠంబు గిం గురుచోనన్‌ బలికించి ఆంధ నలుది క్కు-ల్‌ మెప్పు గొన్నుట్టి న్టీ హరిడాసమ్ము |! యొయారపుం భరతినా ట్యాలమ్మ 1 ఈనాడునీ సరియెన్వారు రమాకుమూరి ! నటనా చాతుర్య సంపద్విభన్‌ వారిజ లోచనీ ! కనులు వాల్చు! నీవు నిలంబడన్‌ మహా భాంను ఇంటివై బడీన భంగి వగ రురు (పేతుకాళి, సిం గారఫు నవ్సు వీ పదన శాంకుల కొంచెము చేంగిల్లి ఒ య్య్యారను జూప చాంగు భళ యాంచు నుతించుుు మేటితారగా థి ఈ నవరత్న ఖచిత శవితావోరం కజతపట సహస కిరణ స్వయంప్రభ క్యు సులలిత పదవిన్యాస మధుముయ శోభకు సౌందర్య లేఖా చంద సన్ని భకు; చిరవర్ధి్ణు, కుమారి ప్రభకు ఆజా కొల్లేటి చ్మిత నాయిక అయినందుకు -- ఈ కావ్యం ళొ జ్లేటి గాథ అయినందుకు ఆ శవితకు నాట్యకళ సజాతీయమై తరతరాలుగా తోడు వస్తున్నందుకు, దుర్గానంద్‌. 6

ఉఊతరం౦ అవా నా కావ్యం చదివి సరిగా తూచి చెప్పమని తరాజూ రాట్లా సిబ్బెలూ ఇన్సే అవన్నీ చేతికి తీసుకుని కావ్యం వంక ఒకసారి చూచి అంతలో ఉప్పూన వమి ఉప్పొంగి నచ్చిందో మ్‌మో ఒక్క ఉదుటన తరాజూ రాళ్లూ సిబ్చెలా అన్నీ దూరంగా గిరాటు వేసి ఏమిటయ్యా ఈ కావ్యాన్నా చూచేది అంటూ ఎత్తరాని తనహృూదయ రురీపాత వేగాన్ని ఎెలాన్లో ఎత్తి నా చేకికిచ్చిన బి. రామరాజుగారి ఉత్తరాన్ని ఇకడ ఇవ్వడం తప్పితే నేను చేసేది వరూలేదు. లెటరునుంచే అటశే చరు వుట్టిందట, ఇది మూమూలు అెటరుగాదు, లెటరు తెటశే చర్రై అంతకు ఇనుమిక్కిలి వదోఅయిన రసతుంది అేందిందిర స్వామి హృదయ రుంకార ఘోష, --దుర్షానంద్‌,

౨1. 3. ౧202 22)41

న?0%60390౯ & 024

లలరడంం56 0% 61484

అంయ2812 లాటా ట/

వ?రంళ202464

మో భీతాంగన అధునిక మహాకావ్య మందినది,

కడపలో మనం కలుసుకున్న ప్పుడు భూమిక (వాస్తానంటిని గాని తీరా చదివిన తరువాత నా కలం సాగటంలేదు, కవితా సాగర మును మీరు కగుణ్తా రుకులతో నింవీనారుం (పకి అశ్యాసమూ, నన్ను క్రన్నీర ముస్నీకుగా వడ్చించినదిం తువముట్ట చదివి భోరున వీడ్చి ఫు _స్తకం గిరాటు వేసీనాను, అసలు ఈ వుస్తకం మిమ్ముల ఎవడు (వాయమన్నాడు ! ఎందుకు (వాసీనారు ఈ యపంచంలో దుఃఖం కరువై నట్టూ దానిని సింే "బాధ్యత మాళలేగు _త్తీగొన్నట్లూ (వాసినారు. దివికీ భువికీ దుఃఖపు నిచ్చెనలు దించినా నిందుకయ్యా ! మి కావ్యానికి వీవజో భవభూతి వంటివాడు భూమిక భలెౌయవలె గాని సావంటి

క్ష వెడు అసలే (వాయళేదు. అభవనభూతి కూడ మి కంళేే కొంలేనయం. మోరు ఇత నివ్మరుణంగా నిర్ణయగా కవితా ధ్వజ మె త్తినారు. పరాత్పరుడు సగుణుడనీ నిర్దుణుడనీ సొకారు డని నిరాశాకుడసీ భక్తులూ జ్ఞూనులూూ ఉపాసిస్తాకు. మికావ్యం ఈ యిరు తెగల వారిసీ వడ్సి స్తుంది. భి కులనూ జ్ఞానులనూ వడ్చించే కావ్య వెందుకు (వాసినానయ్య్యా |

భూమిక మరవకితోనైనా (వాయించుకొండి. ఆకొళ్లీ రుణో వాయించుకొండీ. కొల్లేరు కాకుం కే వీల్లేరు "మొగ ఫాటితో (శాయించుళొండి, మొగసాటి వాయనంళే మూాశే (వాసిళొండ్‌, అందుకు మూలే తగుదురు. మి పద్యర చనా శీల్చమునకూ. వర్ణ నలకూ ఎంతో సంబర పడ్డూను. కాని ఆ విషాదగాధికూ మి భావర్మీనతకూ నా సంబరమం తౌ చట్టు బండలై. పోయినది. శేను గిలగిలలాడి పోయినాను,

“కథల నీవ్చను శేను కన్పడవలో ననుళొంటిగాని “మిగల గూడదు మన మగుట కథకుల మిరు సృష్టించిన సాగరము ఈదగల్లియు కొ బ్లేరీదలేదు. నేను విరా కావ్య సాగరమిాద లేను. మ్‌ కవిత్వమే శాదు మోారును *ీ రాగముల్‌ (తెచుకొన్న వె రాగ్య నేఖ మో లేఖనిో సృష్టి పొదల నల్లగా పూచి విరి సిన మల్లెయౌొనులి. దాసి నా్యాఘాణించిన వారికి * పాలే 'ఖేవ్రు, పంచతన్నాాతలుండుంో

కావు విరాట్టులోని పాత చి్యతణవు మెలకువలనూ, బానసౌకుమార్యమునూ, ధ్వనిసీ పాఠకులతో పాలు పంచు కోవడాని! భూమికలపసరం కాని పంచతన్మాాతలుగా మిగిలిన దొసిని పట్టుకోవటం ఎట్లానయ్యా ! భూమికలు సవదరించే 'దేట్లయ్యా ! అన్ని భూమిక లధిగమంది సహస్రార మంటిన నిగా కా వ్యకుండలినికి శీలు వెరాడ్చు.

బి రావురాజు తి0-1- 1031

భీతాంగన - కథాక్రమం (ఇకాడ ఇచ్చిన పడ్య్యసంఖ్య, ఆయా భట్టాల (పారంభాన్ని 'తెలుపుకుందిం

1. కొళచ్లేటి వరన [1వ పద్యంనుండి, గారి "పెళ్ళి చదావులకు పెళ్ళి ల ళ్‌ గ్‌

కొడుకు తండి సంగయ్య రావడం. గారీ తల్లి గంగమ్ము] భయాందోళనలు ”వ పద్యంనుండి,

2. "పెళ్ళి ఖాయం వేసుకొని సంగయ్య, లంకను. తిరిగి వెళ్ళడం, పంటలూ తుల వరన 65, గారి, కావురానికి ఫొ తటికి

చా ళ్‌ వో

బ ళులు ేరడం 7%.

8. (పథమర్యాతి, గారీ సాగరం సరస సల్లాపాలు, పీడకల. 98 కొల్లేటి ఒంటరితనం, కొల్లేటి విచ్మిత వ్యనసాయపరిస్థితులు 109

కీ సాగరం ఇంటిపట్టు నుండక తిప్పకాయలా తిరగడం, తల్లి దండ్రుల చింత 126. అత్తామామలమధ్య కొత్తవోడలు 145

ర సంగయ్య నారయ్యల సంత (వయాణం. ేడియో, 184 రీ సాగరంలు "పెద్దింటమ్మ తిరశాలకు పోవడం. 202

6, జ్యోతిమ్క-నితో సంగయ్య మంతనాలు, మనుమనికోసం అరాటము. 220. పొరుగూరుకు సినిమాకు వెళ్ళడం. ఏశ48ి

(1 సంగయ్య త్య చ్యూతా సంకల్పం, 258. గౌరి చిజుహోపం లర్‌ సంగయ్య తీర్ధయాలత ౨91. ఇంటిలో గన్షోలు కిశకీ

ఈ గారికి ప్యుతోదయం, కుటుంబఛారం. 881. తల్నీ భార్య మధ్య సాగరం, 414 గౌరి థియాందోళన; తల్మి కృశింపుచాధ. 440

ర చేనివద్ద సరససల్లాపాలు 476. మబ్బులు తారాడటం, గారి (వతీత్ష. 520 వరదర్శాతి. . తల్లి దగ్గరనాగరం. 561. భ్నర్త జల మగ్నుడవడం, 6927,

10. తల్లి హితబోధ 615. సాగరం ఆళ్ళ బంధువుల్నుండి అంతివు సెలవ్రు తీసుకోవడం, 655, తల్లీ కొడుకుల ముంపు 665

షే

11, మూర్చ లేకున్న గౌరి అసంబద్ధ ,పలాపాలు. 679, వరద ఉఊడ్చుక పోయిన కొళ్లేటిద్భ శ్యాలు. సంశయభవివ్యత్తు. 708.

19. అప్పన్న బీదసంసారం. అనాథగారి అయోమయస్థితి, తిరిగి లంకను నిలబెక్షు (శయళత్నాలు, సాధువు లంకకు వచ్చి తిరిగి వెళ్ళడం. గౌరి మళ్ళీ లంకకు రావడం, జంగాలు తారసిల్ల డం, జేదు అనుభవాలు, 800

18, వరదలో గారి ఫ్వుతుకు హిమకరుడు కొట్టుకుపోవడం. గౌరి మత్మిభమణం. రల రజని "పెళ్ళి యేచ్చాట్లు, వరదలో "పిల్ళి వాద్యాాలూ వరుడూ కొట్టుకుపోవడం 6856.

14 రజని పెచదువులు. హిమకరుడు జీవించి ఉన్న న్నార్త. 900, రజసి అన్వేమణ; పిచ్చిగారి పిచ్చి అన్వేమణ రజసి, హీమకరుణ్ణి కనుకోో-వడం, బాల్యస ప్రతులు? హిమకరుడు తన అనుభవాలు చెప్పడం, $4ఉఉ. శతుత్పివాసలు, గ్రీష్మ వ బ్‌ శై త్యాలు (పక ల తిలో ఒంటరితనం 951. (పకృతి దోపీడిగాయ్యడతో పరిచయం, అల్పాయువ్యు-లతో (పయాణం, స్వష్న దేశం (వలస చేళం) “వెళ్ళడం, సృణనక ర్వల రాజ్యం వునాదులమిోద నిరి 'స్రంపబడ్డ స్వప్న 'బేశం- చాసి సిద్ధాంతాలూ ఆదర్శాలు 1028.

15. రజని హీమకరునిలో మాతృమమకారం కలుగ జేయడం 1046, తల్లి, హిమకరుడికి మాయా్యపనృతిగా తండి, ద్వంద్యాతీకుడు గాను కనిపించడం 1068.

1% పీమకరుకు స్వప్నభూమిని నదలి మాతృభూమికి తరలి శావడం; 1184, కొల్లేరు మారి వినూత్న కాంతుల్లో దర్శన మివ్వడం. రజని, వలస చిశపఫు అనుభవాలు సారససకోవర (గొబ్రేటి కాంతలకు చెప్పడం. 1157,

17, సారససరోవరంలో న్వర్ణోవస్సులతో సూర్యుడు ఉదయించడం,. 11985, నమా్తం,

(శతయోజన విస్తీర్ణం అని వాల్మీకి రామాయణంలో వర్ణింప బడిన సారససరోవరం, కొల్లేరేనట.) ణం

భీతాంగన చూరాభారము _తోవనీకు గడువన్‌ దుర్వార మీావీచికన్‌' పోరా కుజ్తిన ! వెజ్లివాడ 1! పొరలన్‌ (బుంగన్‌ జగత్కు-ల్యలో ఏీవా యేమిటి ? ఎన్ని మున్క-లకు గా నీవీ తటిన్‌ జేకుదో 1 క్ష ఈ మహో (వళ యోత్చాత మోపినాథ కాండ జగతికి ఏిదితము కాక 'యొట్లు 1 ఊహాహీ యను శేక రురులుని క్స్‌రులు సొంగ విన్సడునొ నా కవిత్యవు వెళ్త కేక ! ప వినుచుందు సీశేక వినుపీథి నెంచాక పిడుగు కులముల ను'ప్పెనల పొంగ్యూ కనుచుందు నేగట్టు కొనసోళు పయిమిాటు కొనబోన్సు చుక్క శే కొమ్మ బతుకు తగ తార జాజగా తెలవారు కొనజీరు ఖిగ్‌ గొంత్నుపెన శృంఖల లగింపు ఇల్బపెన ఎత్తెన కల తక్కువగ జేయు చా జలమన్న నిశమోిద జలదరింవు చరమయొ, అచర మొ ఉభయసంచరమొ, తృణమొ తిరుగు జొం్టగము నీటిక త్తెరల దురము, "మొలిచి కొనబోవు ససులు "తెమలిచి కొనగ వూరలున్న వె ౯ బ్లేటి కోజు వివము! త్రి

డ్డి వీరాంగన కన్నీటి కావురాల్‌ గరగి కొట్టుకపోయి లయయమొంద కెచ్చోట లంకలళయ్యె వయేటి కాయేడు ఏీజుమేసిన చోట కసవు మై తేముళేక పసువులుండె పజఆచి మేతకునింగి పరజ పిట్టల పిండు గూటిజేరక (పొద్దు గుంకు నెచట ఇ్రైయింజాజిపోయిన చేపకై జాలరి కడగి దొన్నెనె రేయి గడువునెచట అదియ--కొ శ్లేజు, ఆం నుల అనుగుబిడ్డ మూడు సనజులపొంగు (కొమ్ముడినిదాల్చి గగనముననుండి దిగిన గంగాభ వాసి కరుణ రసరాజ్ఞః "తెల్టుల కష్టగాథ, శ్రీ చటులాంభః కలితోగ నాళేనిన దత్సర్యంసహోపోష్‌. శో దృట భవ్యామల జీవన పకరమై భగ్నాయువై సూక్షితో త్కట కల్లోల వినష్టమ _ర్యపథమై కాన్పించనాలంక, (తొ కృటలొకున్‌ కడనున్న మానవతియున్‌ కల్పాంతమింతచేగదా![ వితతోద్యగ జల్యపవాహా చరణావిద్ధ [కియాకర్షి తో న్నత కుడ్య (సకరాశ్ము బంధరచనల్‌ నగ్నీకృ తానేక గుం ఫితసౌఖ్యపద గృవ్యావస్తు చయముల్‌ భీతిల్లి యేదిక్కుంర షీతవైం కానక (బుంగునన్‌ మునుగు నాసీమన్‌ గటా ! పత్కులున్‌. 6 అట్టి యాకొలేటి యద్భుతోంభోరాశి ళం _ నుండిన చ్చెను సుడిగుండ మొకటి పెళ్ళిసంబంధము పేస్టన్న సంగన్న కొడుకున కప్పన్న కూతునిన్వ

వథతమాళశ్వాన ము క్రో రొాడాయనుశగు వికరాళ తరంగ ఏ న్యస్త హస్తముసాచి యడీగివట్లు పిడుగుకు వానకు ఛీతిల్లు నొకపిలై చిక్క మొగము మాకు [వియమటంచు ఊరిలోవాడు చెప్పుకున్నారు ఎంత చ్మితమే ! గారి మెడనుచూచితిమి మనము బోసిగానుంట, కొల్లేటి వుణ్యమికను చూడ మరుబెంచిరట "పళ్ళిదూూవు కొజుకుం ళ్‌ “ఇచ్చుచున్నవారలకు కొళ్లేటి కళట | గౌరి నాన్యూత మెజుగదో గంగమయును, తగున : యేటికి ధారాగతంబుచేయ కంటినే యెందునున్‌ రత్నమంటివిల్ల త్ర ఈ మ్వ్రైండి యో 1 తెల్యితక్కువ మొద్దొయియిన వడ యిచ్చిన నేమనువాడు లేడు ఇస్రైబూచిన గహియించు నెంతనేర్చు ! చీమి తక్కువ గారి క య్యేటికివ్వ.” త్రి “వేదరికమన్న అప్పన్న 'జేదరికము అప్పన కె యుండపలెగాని యతడు పేద యయిన పిల్లలు జేదలా 1! అక్యటకట |! వెంత అన్యాయ మే గారి యేటి కగుటఎ 10 “మిట్ట భూములలో రాళ్ళు కొట్టుకొనుచు యస శీనూయ కొల్లేటి వపరదలందు చేయనే మాయె బో వ్యవసాయ నమూజు అజకలున్నవనుచు నంగలార్బ్చశేమి |

శీ ఫీశాంగన “ఎవరు చెప్పుదు రే తల్లి! ఎవరు విందు రప్పనకు లేదు; గంగమ కసలులేదు, తల్లికినిగాక "తెలియుశే పీల్ల సుఖము ఆడపిల్ల ల తండ్రుల శార్తిగలబదె లీ ణ్గంతక్రీ నోడు మనదామె కెంతనిక్కు ! పండినను పండకున్నను సదిపదాటజు నొలులున్నవి మాకని గొప్పపలుక న! నుండు నుబలాట మెషప్పుడు బెండువోదు 8 “వ్షముట్రో లేవె! మనశెందుకీ తలంవు 1 ఎవరి ఖర్మకు నిస్హేత లెవరు ఇెష్టు! గారినిన్‌ జూచి యేమేము కగలతగాని కలత గాశేమి 1 సృటికవుం బలకగా బె శ్రీ తలుపుకు చాటుగానోదిగి తానిలుచున్నడి గారి, వెండ్లి బూ ఫుల కరుబెంచినారు ఘనవుం దలపాగలవారు, "పెద్ద మూ సలుగల యట్టివా రెజువు చాజలపోగులు చిన్ని బొజ్జ, పం గలుగలనామముల్‌ నుదుట కాగల మామయతంజెయానొకో[! ]5 పంగనామాల (ప్రక్కనే పదిలముగను కూరుచున్నట్టి యాత జేయూరివాజొ | వాని బంధువు కాబోలు వాయినిప్పీ పలికె నప్పన్నతోడ గొప్పులుగ నిట్లు. 16 “నీకు "తెలియని దప్పనా : మాకుగలబె ! జేరుగన్నది కొల్దేరు మిరు నీనరె! వస కొ బ్లేటోదన సెంత జిహ్యూలాగు :

టభధమాళ్వాసడు ళ్‌ “కొద్ది వరదయకాని యా కోట కోట పట్టిరాల్బిన బంగార ముటిపడ బె: లు లు మోదు కూతురు సుఖయింప మోకుగలదొ ఇచ్చి వేయుడు సంగన్న యిష్ట్రపడిన కై “సంగ నది యేమియున్నది చాకిరై న పట్టిపాత్తము “రాంచాసు బందిఖాని కూరుచుంటయ దక్క. అ కూర్మియిల్లు దిదుటంతయు సుతువుగా [ఫొద్దువాడుచు.ో 19 (ఈ. టు అడ్షానవృనారయా ! మనసునందదె యున్నదిగాని యింటిలో వానల 'ేరుజెప్ప గరుపాతునుమేనులు, మాదుగారి అ న్యూనముగా దలంకు నిదియా యొక పల్చనిమబ్బుపట్లినన్‌ ఇ ఉౌాణముమిోది తీపిగల (పాణుల "కెట్టగునోయి పెండిళుల* 90 నారయగాంచె నప్పన యనానుకుడున్‌ భయశీలిగాదటం చోరగ మోము బెట్టియనె, “డ్మ్ముగ్రక్టన్వే మనయాడువార్మడు, నా నారకమైన శంకల మనంబు గలంగుదు రంతెగాని, య్‌ దారుణవృ త్తమైన సరడా యవడదా ! యలవాటు పడ్డచో. లే గకొత్తగ వచ్చినవారలు చిత్తడి వర్ష ౧బ్యు ముంవు; శీర్హాంబువులు వె్యెళ్తుగ శేచిన మనముల తత్తజబపకుచుందు రదియు తాత్కాలికమే, లివి కస్ట ాన్మిన నీటినిన్‌ నదలిపోమనసవ్వదు చేడు, వీటియు ప్పొంగును జూచి యీవరద సోడిమి సంగన వెద్దఫోడ, లు త్తుంగలసత్తరంగ మతి దుష్క-రజీవనమైనగాని, సా జాలా. వూ రంగమువోలె [మోగు నతిరమ్యుము నాకిది యిష్ట్రమంచనున్‌, ౨8

క ఫీశాంగన “రెండు మూణ్ఞాల్లేన జెండీ మోరుంంటానూ రానమ్మ యన నూసుజోవదనుని, ఆ మెట్లభూముల నేమున్న ద్త్తయ్య ! ఇట జీవీతేమూ చిగు రెత్తుననును ఈ లంకలో పత్తు లెన్నికకూతలు బెట్టు గుయిబుయి్య్యమను చుండు గుంఫులనును "పెన్ను విరగబండి కన్నుపచ్చన చేయు ఈ చేల సందడి ఎకండనును ఒకట మీణమైంన తీజిక యుండ దిచటు అ వృబుండదు వేయ నిర్యలేన పనియు, (బకుకు-నదియొడ్డునే పండు బాధ మస పంటమైనను గజువైన సాదీయైన” ల్పిడ్తి అప్పున తలయాచుచు దా సొప్పుగ నవుడనెను “నిజము ఉప్పెన వానల్‌ గప్పినవని యో భూపింని తప్పుక తీరుగంగ నగుసే తనూధారులకునొం లో “వానకు నెండకున్‌ బిసి పోజినస చాడగునే కృషీనలుం డానిన నేల్మకొవ్వణగ నాచిన కజ్జున లేచిరావలెన్‌ నోనెలు నోనెలుం దళుకు కుందనవుం బలువడ్లు గింజలున్‌, శానను ఇయ్యెడన్‌ (బకూజీ (కాగిన నెండినగాని సుంతయున్‌.” _ 26 కతు కనునది అసలుండిన (బెళుకింగావచ్చు నెటులొ (వచ్చియు (వేళ్లుల్‌ (బైకు క్‌నునది పొగమం ఖై కతవలె పోనెట్లుగుచ్చి కాళ్లు ఇగల్బన్‌” లీ

ట(భథతపహాశ్వాసము నౌ “*నీమయ సంగయ బావా! చమందువు సీ వన నతజేప్రుగ ననె, నే చేవుందును నారయ 1! మన మేమో (ొ వ్లేకుకూడ వవ్యాంచాయె౯.” చి “క్షుడు నీవో ఇప్పీతి 'వెక్కుదు తలకింత వీరి నెటు ఉ్‌ల్లించన్‌ తక్కావయా 1! మన కొళే రొక్క-డు నాకుండె సుతుడు, ఉన్నారె సముల్‌ 93 “సాగరమన్న నాసుతుడు సాగరమే, యతగాడు హిందువూ సాగర మైన నీదు, "తెగి సానొనరించును ఉప్పు సె తముకొ "రాగల వొననడ్డు, దరిరా వెజ గై చను మబ్బుదొట్టు, ఆ చేగమునన్‌ భళా! గరుడు పిసట్టనుబోలు నిశేమి చెప్పుదున్‌ త్‌ “*వనిమంతుడో వాడు పానుమంతుడోగాని వాడి సంగ తె యింత వాజెజుగడు ఒకసారి వీటిపక్కకు నేగివచ్చినా డ్‌ొక్చ "పెద్ద మోవుగట్టుక హకఠాళ్తు, అదివీప్పి తీయంగ అందుండె నాలుగు ॥ 'జెబ్టులున్‌ తాబేలు, చేపయొకటి, ఇదియీమి రాయన్న వయొ నేనెలుగను చీకట్లూ నాకివి చిక్కైననెను, అట్టివాడు సాగరము నాపట్టి యళడు నాడు 'బెదరడు జేనిక్కి వాడు నాజె! ఇచ్చటప్పన్న కూతురు ఇంతయుంజె చరవకున్‌ పాతి యేమి క్సాన్స్టరముసేయు, !

5 వీవాంగన అని కొనియాడ సంగనయ ఆత్మసుతుం గడు గొప్పగాగ, చ య్యన నవు డందుకొన్న యటు లప్పనపల్కె “యధార్థమిట్టి దే, -వెనుకకుతగ్గి యేజుగని వీచినగాలికి మ ౦దుశేగి యా జనత యిబేమిటో జనము స్నత్త్వచు నోల్పడె జేమ్‌శాలమో,. లి2 ఈబ్వాా సంబంధము ఖాయం బో సంగయ 1 కాని ఇంటి పొలతుకతోడన్‌ కాసింత్రైనను జెప్పళ చాసంబడు ట్టు 'అఆప్పపాటోర్చుడగోనన్‌. లికి ఆడ్రంవారిజేవి యాటంక మప్పున్న |! మనముజెప్ప వాగు వినరె యందు జారిశీమి ! నాకు గంగమ్మ ఇల్లి యే, నేను జెప్పీవత్తు నీవు తాళు. శ4 అనుచు పలుకువాని కలకి అప్పన్నయా లోనిశేగి పిలిచె లోన నెవరు! సారి పెరటిలోన, గంగమ్మ యింటిలో, నుండి యింతపలుక కుండినారు. రఫ్‌ వచ్చినవారిక్షిన్‌ సలిల పానములన్‌ సమకూర్చు సింటిలో దచ్చిలులాడుచుండి,రెద దాగిన సన్ననిశంక గెరికిన్‌,” గుచ్చి పనిం దగుల్కొ-నదు కొండొక టింకొకటిద్చి తల్లికిన్‌ వచ్చి యకేనిలంబిడును పచ్చనిదానిము ఇెట్టుచాటునన్‌, లిం గారికున్నది కృృష్ణయన్‌ కలికిమన్న ఇవియు నవియును శిట్లి కందించుచుండి, “లేజిజూచుచు నాపెళ్ళివారి గనుచు తలపులన్‌ దానె గౌరి నున్క-లగనుండె, లి?

సవహసాశ్వానము త్రి తన నెలవున్న చానికొక దవ్చున నొక్క-టి కంచయుండె, అం చున నొక చింత ఇెట్టు వకుచుుదన మించుక జాజియుండణె, ఆ కన కొక కాయగాచి సాబగుం గబు.రై కనుచాబువుండగా కనపడు నొక్క మేడ యదిగాందుచు నుంజెను గొరిమాటికిస్‌, కిరి రాణి దామేడ స్నేహితురాలు తొల్ని ఇపుడు. లేదింట, పెండ్ల య్యె, నిచ్చినారు ఆమెక భిలామిు, కొల్లేటి కాయలు రెట్లు దదూరమా పెండ్లి జా ఎంత విడ్డూర మకట శే శం ఆ స్తిరుంతు రా_లాణి, అత్యంత నికట మైన తావుల బెండిలి యాడరాబె, కొట్టుకంబోయి భిల్లాయి మెన్తై నచట తెలుగుబేదు, కోడరికమ్ముు తెలుగులోన త్త పాపము రాణితల్లి కనుపబ్దుచు నుండును 'బెంగయాన్‌, మన సౌపము నొన్నతీరు అతిడారుణ, మొక్క_తె కూతు. ననున్‌ మాఫుకు దదూూరమైం చనెను, కఇరాచుచు నెప్పుడు నుత్తరాలు "జీ మావులు (పొద్దుబుచ్చు నిదమాన్వడి కన్నుల సీర్ముమింగుచున్‌, 1 ఆ యళల్లునకు జీత మాజువందలువచ్చు క్చాగాన యది దూరమైన యజివ్ఫు, "రాణి "పెళ్ళికిముందు రాయంచవలెనున్న మేడ నేడయ్య యో 1 పొడుబజెను జ్యారసీమల పెట్టు నాెరడు దీపాలు ఎక్క డున్నవి * పంచ నిప్పు డొకటి రాణి యమ్మకుతళోడు రా నెవ్యరును లేరు నౌకరొక్క-రుడె వై కదిక్కు, శ్‌2]

శే వ్‌ వాంగ క భ_ర్తయున్నాడు చేశోలు బరితెగించి తిరుగుచుం గూశతు దుఃఖము మజచెగొంత కాని తల్లి యె పాప వెంక్క-డికి బోక చివికి తనగీమునే జైలు వేసికొనెను, డల తల్లీనిన్‌ బొల్చె నింవాది తనదు తండ, గాం పరికించుచుండె తద్దమనరీతి, + గొప్పు నిర్ణయము తేనను గుజిచి నేడు ఇంట జరుగును తేన సంప్రదింవుటే మం తీత్రో ఆల్ల న గోకి వీల్చియనె నాగడవుం దవకృన్ల నిట్లు “నో ఇెల్లియ ! ఉన్నవారె. మన చిన్నియరుంగున ెడ్దలింకనున్‌ 7” కచ్చాల్ళిక్షి వచ్చిన*రఫపుడె వెళ్ళుదు లేవిటి ? 'బాసిపట్టలన్‌ సచెళ్ళక యక్క. ! కూర్చోనిర్‌ తీతికగా”ననె కృష్ణనవ్వుచున్‌ , శ్ర నొన్న వాళ్ళతో మాట్లాడెరా యనంగ మాటలేమిటి 1 ఇద్ద పోట్లాట యనెను, చగుచునుగ్‌ మాటలాడు కోన్నారె యనిన నగవు లేబంటి 1 గవరలు పగిలెస నిను, డ్స్‌ ష్‌ వూర్వాళ్ళది చెల్లి ! అచ్చముగ కొల్లేడా ! మజేప్రక్కూయూ ె వున్నారలెయన్న కృష్ణ్టయనె నక్కా |! యెటిగళ్తున కే, పోవనానది పోళ్లుచుండు సడుమన్‌ బోట్లుండు మాయూరెకిన్‌ , చావన్‌ బోలుదువీవు, బావయయినన్‌ బోగుండు నింతోనళు, 46 గౌరియు కృష్ణ వోబ్లనుల గాంచుచునుండ్తిరి తల్లి ధం్మడి వే మాటజులు పల్కు. బాన లనుమోూనము, నూర్వుల నేదాబాధ, తో ల్బూరిది వీల్ల గారి, ఇటు చరూచుచునే మజీ వతణిళలోర్యి భొ ల్లేజది, ఇద్దమాయనుచు నెక్కి-లి గంగము (మింగి కొందనెన్‌. డీ

వఠమాశ్వానము ఇ ఈఖుంత్రక్తు 'జేవుజే మనకు నాదరుపా”ననె తండి, “గారి యే మంతయు దిట్టగా దబలం వ్యాకులచీ త్తే, భయస్థు రాల” టం =ఇవెంతయు తల్లి గుంబె “నిటులిప్పుడు సిగ్ణయియుండు, ెళ్ళి*ా నంతకు, కాఫ్రురానబడ నంతయుదీలు” నటంచు తండనెన్‌. త్తీప్ర “కాదయ్యా 1 ఈ ఉోళ్ళను 'ేదా . సంబంధ మింత అే జళరాకున్‌ వదో సుఖమని. నిప్తూల నూదంగా పాడియానె |! యూహించుమదిన్‌, శ్ర అనిన గంగమ్ము నూరార్చు చప్పున యని ఈ నెజుంగనిజేమి యిందుగలదు, ఎంతక్తు వడ్డవాదేని నాలుఏవేల కుందక్కు. వడుగడు కూతుతోడి అంతశే మనకిష్టమాగాక అతగాడు అలినిన్‌ సాకు నంచాస లేదు తిరిగి యా సంసార మొరగినా మూల్లు న క_పయి పడిన తాటికాయ యగును, కంటి మాడగూతురు నోసి గౌారియమ్మ 1 గుండె యద్దాన మనకింత యుండవలబె ! కుజ్జ కొ ళ్లేర్లు బుడమేర్ల కుం జలించి' ఉజ్జగింతు మొ (మోల నిల్చున్న సిరిని, క్‌ కట్నమనుమాట యీమైన కదలెనో యన కట్న మేమిటి ఎదురెన కాన్క- లిచ్చి చేసీొందురనెను తంగడి, చేరి సరస గౌరి నుడికింబుచున్‌ గృ్ద కదిసి పలిశె. ర

[2 నీశచాంగన “ఆక్కా! కట్నము వె సలేదనిరశు [ఆ "పెద్దమాసాలు బం చకా నీకగు మూమళకే ! తునసు నొంచంజాలు బాభేమిశు |! పక్కా- జోదు గజీతగాడునట నూ బావైన నింజేమి+ ఓ ముక్రై-నన్‌ కొణమిోను దక్కునులె మేమున్‌ వచ్చి పోనెప్పూడున్‌. 52 “వోప్లోచ్చే మతిలేని పిల్లొయని కెంఫున్‌ రోప మొల్కి.ంచు కృ స్టూవాంగారుణ న్మేత గౌరిగని విన్నాణంబుగా తాననెన్‌ “కోపానన్‌ జివురె న బుగ్ధ్లలహోొహోో ! కోపింపశే అక్కతో ! రూసపొంచబెన్‌ జిణుెళ్ళి బుగ్య లిప్పజే రూపింతునా చెప్పవే” 538 అని ముకురము చేనిడుకొని కనులకు ముందుంచ క్షం గౌారియెదో ఛా ధ ననుభవించుడు నెద నె జన న్యళువు లద్దముపయి రాల్చి కలంగెన్‌. ర్‌ “ఎందుకే ఆక్క ! శన్నీరజీల నీకు "వెళ్ళియన భీకియా, ముది మళ్ళి పడును వర్రవుం జల్లులన నాకు; వారిదములు గల వనంగనె నీవేల యులికినావు ర్‌5్‌ “*బచ్రట గురియు వొనలకును నచటివాన లకును గలదు భేదమ్ము చినుకులు పడిన ఇచట పండును పంటలు అచటపడిన (పాణముల్‌ బోవునే బెల్లి |! _పళయుగునుోో క్‌6 అ మాటకు నొళ్ళన్ల యు నేకుమో కలగి మదిని, ఇంచుకయుద్భొ (నో మౌాంచిక తను సంభమి తామోద్య హాస ఫణితి నాజెను ఇటులన్‌, వ్‌?

(సథచూశ్వాసము [8 “ఆ్రర్పుతే ఎందుకులేవె అచ్చటికి అక్కా. ? ఇచ్చశే యేరినో కయికొమ్మాూ ! మనబౌవ యౌనవ్చను జంగాలుంజెగా, డొక్కు కా ర్లియి నన్నేమి వుషారుగా నడువు, టాలాయించ నీశేలనే, రయమున్‌ దప్పనివాడు నిన్ను నెదియో రాస్తాకు నెక్కించులౌ $9 “కార్లు సడువుగాని కార్కొన్న సీసాలు ఎన్నివాడు (తాగు నెంచినావో ఈళ్హాన్సు నిజమదక్క-. 1 అగడీీడు మహ చెడ్డ మోస మంత పొడన్ర మెల్చినాకుం వి అగభ్ళ లుంగీల తిరుగు నంగభ్ళు నూళ్లు కాని మనబావ కన్నె త్తియెన మూడ” డనుకొనెను గౌరి మనసులో నబ్బురమగ్ద “మని యనుచు నెంతలో కల్చుకొనను కస. 60 వ! “వ్పిభ వరు గంగయున్‌ మగడు ఇెప్పినదానికి నొప్పు, నేవొచి న్నవి యనుమానముల్‌ గలననన్‌ దుది వానినిగూడ దీర్చ, ఈ భువినొక ఇళ్ళియే వరద, పొంగిన మేజది, ఎవ్వరాపు? మృ త్యువె తుది ఆగదన్న పహృదిదోగెడు హాల్యపు శంకలాగుచే, 41 అప్పున వెనువంటనె చని "ెప్పెను సంగయకు “నయ్య |! సిద్దం బేమున్‌ గొప్పది మూ సంబంధం జాప్పును వైశాఖమాస ముభయుల కనువె”. €క్తి “గుండె గలట్టి దిట్ట యనుళోవలె నప్పన యెన్నియెన్ని యో ద్దండుదు, ఇట్టి యప్పనలు థారుణినుండ నిశేమిలొచ్చు, జే మెండుగ 'మెచ్చితిన్‌ భళిళ |! మేలు సఖాోయనె సంగ యాఖ్యుదున్‌ 6కె

థ్‌ ఫీజాంగన “కట్న మయిదువేలు .కొంటి నుష్పూడు మూ 'జ్యేష్టసుతుని సంబంధమునకు కట్నపు సంకెళ్ళు గాదంచు నిస్పూడు 'స్వేచ్భకున్‌ నొమరుల నిడచుదుంటి కజవు చేశులమోరు, వరద చేశులమేము ఉంటి మాపయి విధి యుండె మరజ కొ-ల్లేణనన్‌ మోకు కొంతయున్నది భీతి నిక్క_వూ భీతి నిర్ణీత ఫలము కాని యొక్క_టి అప్పనా ! కను మొకింత మనము సంసార మదిచేయు టనిన, వరద హస్తముల కొట్టుకంబోవు టనుటగా బె 1 ఎవ్వరెట 'కేలుదురొ యీమొ ఎనంకెజుక | 64 అంకకు నేగి సంగయ. కలంనొని యాళ్గు తనూజుకంచు, న ల్యంకలనేమి యా సాబగు ! పంజెను గూములు నేకు కొల్ల లె కంకి గదల్బనాలు కనకడ్యుకు లెజ్జని రాజనాలు, వ్‌ పంకము మె త్తినాడొ పధి _పఫాణము మృత్యువు నొక్కూచోబునన్‌ 65 'మొక్క్‌ల్‌ జొన్నలు పండెనా అదియు నేమో విచ్చయాప-.ట, వ చకి న్‌ గన్పడదింత మం-చెయును పచ్చల్‌ గుచ్చి పై కెత్తిరో, అక్కల్‌ చాల్చిన పిట్టలో ఇప్పుడె పల్టీ ల్‌గొ ట్రీ పోనుండెనో | నిక్కున్‌ బారెకువోలయి కంజెలహోొపో |! నిల్చున్న రా కెట్టులో, 66 వమూమిడ్సిపండ్లు గాయు రసమాధురి చించెలలోన నింపి యా రాను వనాలకుం దినిజరాములీ వేరిరొ జీననోవ తలో ద్రామత తీర్చకు ర్యలకు, తన్సు నెడంద సువర్ల రోది యా రామ సుఖంబు నొసికకు రమ్యు పరీముళ మెన్నిరీతులో, 67

శఛ్రరపూశ్వాసడు శ్ర కిలకిల హూయు చిల్క-ల 'దె%ంపడుచున్నవి జామవీంచే లం గుళ దరమైన లోతుదిగ (సచ్చెకు ముక్కు లవేమి ముక్కులో | గలబిలగొట్టి పండ్లు కసిగా మిగిలున్నవి రాలిపోవ 5 క్య-లు గదలించ లేక అతిగా తినిొొంచు పరుండు నచ్చ టే. శకి కంది కాసెన అదియేమి కాపొ ! కావు గట్టు లెలియనేరడు తెలపట్టుకొ నునా “పెసరగింజకు నట నెంత విుుసుతన మొ | 'బెనురు తికుగళ్లు, తోళ్ళకు నెచురు తికుగు, 69 'వెక్కంస్వమైన పంట, బలు వెక్కస మయ్యెడ తిండ్కి వానలున్‌ "వెక్క-సు మళ్లు మృత్యునది వీడదు వెన్నున నంటి ఎప్పుడున క్కడ మృత్యుగహ్వూర మొ ఎకుడు కీర్తియు నచ్చటుండు, క 'పెక్కిన మూగి వోర్కె తెగయించి గదా మృతి దప్పి కీ రియా, 70 తేనెటీగలు ముళ్లు దించు చోటులలో నె మధుసంవుటములు చుమ్ములుగ నుండు చీయేటి కాయేడు వగును కొళ్లేరు మృత్యు-కోజులు డాని (మింగ వ్‌ీడుచు ఆ మృత్యు-కోల లే అందాలు పసమించు ఒక కోజు నర్కుతము ఒకట విషము చృుత్యు వావేళమై మెదలు చక్క-డనుండు మరణమే వారి మైమజివు సుఖము కాంతి భూముల జీవింప జూలు వసత లేని చౌ ర్భాగ్య జనులు యుద్ధాన (శుతుక జూతు రట్టి'జే యాశ (గుచ్చుక ముఖాన వొరవవేసి ఫొళ్లేటికి తరలుచుం[దు. //.

శక్‌ థీతాంగన వచ్చని పైరు చేలపయి పందిగివై దుక యున్నవారు గో శెంచ్చని స్యష్నవుంగుటక బీల్చెడి వారలు సారభూములన్‌ స్ట్‌ఎని స్వ జొచ్చిరి ఎప్పుడో, (బతుకు సూదిచొొంనల్‌ మొనలూడీి కాళ్ళకుం ోచ్చుకొనన్‌ విదల్బుకొనగూడ నెలుంగని వాలి యిచ్చటన్‌. 72 చాలనివారు జీవిశలు సాగనివారలు (సుక్కి- మృత్యు త్రీ రాలకు వత్తు రాయువు కరంగును, నై జమెకాని గాలులం భూళుల గువ్ఫుమంచు నొకతూఫవున అజిన నాటుగాక దూ రాలకు పోక నెఫు కొడి రాల్చ్బుచు వెలబ్లుచు నుండ నటికో 78 ళం ఆవుపాల్‌ చిదుకు కొంచాల గాయుచునుండు వొడు గొల్తచు పల్లెైవాడ నుండు కోజలన్‌ బులులవి కోసి "తెచ్చెడీ వాడు కోయవా జాతడు కోననుండు అఆలమందలులేని హూత విధులకు పాలు వీదికి కొంచుం జెడి (బదుకు లేదూ వ కోజనో పెన్టి వ యుద్ధ మో చేసి ఎటులో జీవిక నెటపలెను లు లు కోణ కొకటి రూప్యంబు గుచ్చిగుచ్చి 'శెచ్చుకొనవలె ఆయువు (దచ్చి (తచ్చి రక్తవుం గుక్క. గటగట (తాగవలెను గాతుకవలె గుండియ బిగియబట్టి యొపుడు లెత అట్లి యాబుడి లంకల దొటియుండు లు య్‌ లు తు నైతుగ మనబోడు రణభటుండు ఎట్టులో యట్టు మృశ్యు వెళ్హైదుట నిలువ పట్టి చీల్చెడు వాని దర్చాన బతుకు, ?7క్‌

శఛ్రఠమాళ్వాసము క రైతులా వారు! కారు! పీర్మపకాండు లమర యోద్ధలు, వేట గాండజుత కాడి మేడి యున్‌ దాల్చి చనుచుంట, మోల బట్టు వలలు దడాల్చుట యవి యుద్ధ పరికరములు. 76 సాగరమన్నయా జలధి నావాసికిక జలదంబు మింటిపె అగమనమ్ము సేయ గరుపాజు మనమ్మ్లు గలంగు గాంకిన్‌ బాగుగ పెండియయ్యె నతి బాగని చెప్పగ లేముగాని య ధ్యాగతు లా వ్లులున్‌ బొగడి రప్పన *ండిలి చేసె గొప్పగన్‌, 77 'పెద్దపిల్ల కు నెట్లూ "పెండ్లి యాయేకు జే సితినని సంతృప్ని జెంబె తండి చ్యాండు మేళము మధ్య బక్య-దా సన్నాయి శీదుబోయినదని కినిసె కృష్ణ "పెండ్లి యేమో గాని -పెడ్తీ తో వాటుగ దిగుఖు "పెట్టుక లోన వగ చెతల్సీ బంతకై నను గాని ఏటిక్లై నను నేమ్‌ ఫార్రి ఇెంత్సయ్యె నం చరావ మణ ఎదురుగా వచ్చి పాము కుదుట సిల్వ అంగ దిగ్గన వైచి హమ్మాయ్య చాటి వచ్చితి ననుచు సిడుడ నిశ్వాస బుచ్చు "శెరువరి విధాన అయిల్లు స్తిమిత పడియెం 8 మూడు నిద్దురలయి ముచ్చటత్‌ దీరిన గారి నంపీరి అ త్తవారి యూరు బస్సులో దూరవు బంధు వొకడు గనె ఇఅకకుయూరు నిన్‌ బిడ్డ | యిచ్చర నెను 3]

కేరి మీతాంగసన పాఠరవై చిరి నన్ను శఛాబాయి! కొ బ్లేట ననియూమె యంతలో నరసె పతిని ఆనూట నాభర్త ఆలకించెనొ యేమొ చివుకుము నె నతని చిముకు మనసు చిన్న బోయిన మగని యా చిన్నిమోము జూచి (పక్కన గలవారి జూచి నమురల జూడ జాలక యీ చక్కి. చుకపయట నున్న ఖర్జూరమున్‌ దీసి యుసిద యతని, 79 చేతిలో బెట్టి నవ్వెను చిజువే మగడు డానినింనగొని తలవాంచి తనలొతానె నవ్వుకొనె, బస్సులో వారు నవ్వు నిర కుదుపుకిని పడి రోొకరు ఇంకొకరివై స- 80 ఊరుల ౦కలు జూచి గారి యెద నేవోకోర్కె లుప్పాంగ, భే శారావంబులు నీటి ఫుల్లు రొద లావో | యేమి యాసౌరు! శై చారం జేర్పుడ చేప తోకలు జలాన ర్తంబు సృష్టించు దా 'జేరంబోయిన యొడ్డు రా దరికి 'జేజేల్‌ గొట్టు పొాంథాళులున్‌. 3] వినికని గోరి సెమ్ముదిని వేసట హో నడదారిలోన చి క్క-ని యిసుమంట కాలుల నెకాయికీ బోవును కొంతేదవ్వు, గ కున నోళ నీవు చింతకడ త్యజ వచ్చెడి బోటుజూచ్చు వే కన నిలుచుండు; నంత తమకమ్మునుగూర్చు న బేమి సృష్టిగా. 82 పడవన్‌ బోయెడి వారు కన్పడుదు రష్పా | దూర దేశనమ్ములన్‌ గడవన్‌ బోయెడి వారి పోల్కి నడుమన్‌ కాల్లోోవలన్‌ బోవు వా రడుగున్‌ దూరము లేసి (గామముల కయ్యై పల్లెలం్యబొద్దు (గం (మ! "శెడు నావేళకు బోవునారివలె, కంళేు చోద్యమాభూములన్‌, 8కి

శత్రధమాళ్వానము శ్రి ఎదురై రొక్కడ ళ్ళివారొకటి పిల్లేటున్‌ నడిన్‌ దాటుచున్‌ వదులై (వేల్ళుడి ఏడె,నైన పదమున్‌ పారాణి పొంకంబు ఏ డదు ఒక్కింత హొరంగు అేబసుపు పుట్టం బంటి, మయేయూరను న్నదియో భ_ర్హృనిశేతినం బలసి యందందాగియా క్షీ దిగెన్‌, 86 వ యూరిచ్చిరి ఇల్లి నిన్ననిన నాయిల్త్లాలు ఊరించి న ట్లీయేజుల్‌ దరిరావు మెట్టకనవోయింపైన పల్నాటి నీ మేయక్కా- ! యని నొక్కె, గారి కలౌన్నీయింతి సౌభాగ్య మే మో. యెంచక్క-గ దాయె నేటి ప్రళయం బీలేరుకింశేమిలే.. రక నడికి వే సంగుల నడిచి యా పల్దల పోవ్రటన సహార్గ్శ బోవ్చుకేను వర్షాగమమ్మున వగదలుప్పాంగవా వళ్లు కోళ్లును తెగి వకమగును ఇస్పూడే మున్నది ఈ వాగుపల్బనై. వోణివేసుక కన్నెవోలె చనియె పడవలో నొకతటు పండ్తుముగిన తట లు నే ౧ లు ఉప్పుచేపలు నిండి యుంజె నొకటి నీటిలో నెండి నానుచు సీటికోళ్ళ నశతుగ తిరుగాడు నేటి ధీవరుుల యొడలు గెడలువై చిన చప్పుళ్ళ నెలకు లంమ పడుచు లేచుచు నీడల పగిది దోజిం 86 గంగమ్మ గొారమ్మాా ఐలొసో ఎయిరా ఐలొసో అంగ రె త్తి వటిలో త రంగాలను చీల్చుకుంటూ

2 వీతాంగస చెంగు చెంగసన మనపడవ టింగు రంగా యంచు పోన అలసట మరపింప3గ పచాలాడర 'నాంళె త్తి పడతుల్లోని సాములెల్ల పచాలాలకించి మురియ గంగమ్మకు సోచావరికి కావేరికి కృష్ణమ్మకు చేతులెత్తి (మొక్కు లెట్టి వేయర సుక్కొా-సి సూటి వెడ వెడ ”డల తోయర మధ్య కర నగాదు కొంచు రివ్పన (లెడు లాగర సుడిపండాలన్ని చాటి ఓడిదుడుకుల్తే క రేవు కడకు నడవ పడవ తోయి” 87 చుట్టున్‌ దొచ్వులు జమ్ముదంట్లు కసవుల్‌ 'వొప్పల్‌ వెడన్‌ దోసి ఫొం చట్టిళై కదులాడ ుక్కె-ములు ఒయ్య్యారంబుగానేగి య్‌ గట్టున్‌ చాకును తాటి బూండ్ల పడవా గట్టున్‌ “డా గారకాల్‌ మెట్టున్‌ చక్కని పెంకుటిల్లాకటి యా మిట్టంతకున్నొక్క- కే, 88 కోయిల గుంవులున్‌ జిలుక కూటమి తుమ్మెద లేటి పత్రులున్‌ గూయిడు లంకకున్నడువు నోముగ సంగనయిల్లు ఉండె బొ ప్పాయిలు ఆరెండు మూడు నొక కొదము ఇెట్లు, అనంటి బోబె ఆ ప్యాయత నూగు గాలులకు నయ్యది గౌవెకి ఎఎత యిష్టమోం 89

వభమాశ్వానడయు జ సంగన జ్యేష్ట స్ముతుని విశాల్యృుహంబొక (వక్కనుండె, వ్యా సంగము 'పేద్యమే యితర ఇాందస వృత్తులు లేనివాడు, పం వాంగము భూచి మొక్కా లిడ డంబర మందున మబ్బుజూచి పూ శ్వాంగన పయ్యదన్‌ గదలు నాయుగతుల్‌ పరికించి ఊడ్బాడన. 90 అతని వాకిట నున్న ఛాన్టంపు వుగులు_ తతిగి పోవైదు వం'గ్లైన కజువ్చు అయిన రా దుక్కి "మెద్దులు కోజెలు చుక్క. దున్న లొరసి కొనుచుండు కొట్టంబు లొరగుచుండు. వ్ర సాగరంబను వాడు స్వాపికంయెను చిన్న తల్లి కన్‌ సన్నల దజచునుండు "పెండ్తయ్యె నిష్పుకున్‌ 'బెండ్లాముతోపాటు అచ్చ'ేయుండ ేరాస నుంజె తల్లి కూ నమ్మాయు తనయొద్ద చే నొ త్త కోడలి నుంచుకో కోర్కె చర్తూపె గారి యేమంత (చకాండు రాలని వేలు గానుంచు (పాయమురాని పిల్ల పొరవు లన్నవి తెలియునా పొరుగువార 'శిమి యనుకళొందురో యింట నెటుల మసలు కో వలెనొ రవంత తెలిసిళొనగ తేని శ్రాల, యర్శ్భకు రాలు, సం భాంత చి త్తం ప్రి చతుః ్వగోం వ్యా న్‌ ్హ న్న నై శో బి న గ స్వే జో ఆలస ఆనే స ఎనో ప య ఇని ట-500 04%.

గ వీ౯ఇ0౦0గన ఆలంకకు దా వచ్చిన వేశే యిట్టిదిమొ ! రాతి వెన్నెల గాసెన్‌ వూలం జల్లులు పర్వన్‌ పాలా డోలికల నెక్కి. వ్పొదయం బూగెన్‌. రితి ఏటిగాలుల లోన నేశ్రైత్య మున్నదో ఎద సోక్షినంత పయ్యెద తొలంగు ఈ బెట్టు చేమల నేచేవ యున్నదో పచ్చి యాకుకి మది వెచ్చనగును ఆ యొండు నేలల నేయా ర్తి యున్నదో తడిసి జఇందములు బెదడిగ నగును ఆకోడె దూడలు అ లేగ పి్‌ల్చులుం అప్‌ యన్న రి కాబ్‌న మిచ్చె చీకటులు, ఫుల్లంకూకలు చిజుత (నూని కొమ్మ లొక్క-ట రాచుకో గూండ్హ శిళువు లజచు నా నిబిడ నిశీథధ మందు నామె సాగరము (వక రాగకాసార మూచే, రు భయద జీమూత భుట్టనావర్త మంచే మెజఫు వువుబోడీ క్‌ స్లీటి మెజసిపోవు, అ భయంకర (వక్ఫితి విన్యాసమం బే | బీశతువడి పొంది నొక యనుభూతిగారి. 06

ద్వెతీయూళ్వాస ము క! ఎంత చీకటియున్న సెన్ని ఛీతిధ్యను 'అెగయునంతగ భ_ర్తయెడద నొదుగు భర్తతో మాటల పనియీమి ! యతనికి బద్దకం బుండునొ పలుక డొకటి తల్లితో నుండిన తన (పాయ మెట్టిదో ఇష్రూడున్నది వేటు ఎంతమార్చు ! అచ్చకేదో (పశ్న్న అడ్జానికి జవాబు ఇచ్చటున్నది యీమొ ఎవరిశెణుక కాంతు డొకసారి సతిని టకంరిగ జూచి శకిందకున్‌ వంగి మంచము (కింది తీర 'మొలుక్‌ గటగట న్‌ తేమ్మలపు చిల్క- నాతి యందీయ పరపర నమలివె చెం వ్ర మగని యెబ్బెట్టుతనముప్తై నగియ గోరి, నగుచు నాతేడు ముస్తివేళ్ళు విగియబట్టి మొట్టి కా యొక్కటిజె నంత మొగము చాటు మాట లన్నియు నువికేచుు మునసు గలిసె. వ్ర ఆమాట లేబుటో అర్థమాానేరికి సందర్భ ముండదు శైలివిడదు చేతి కందిన చేప చిక్కి. జూటీన యట్లు వాక్య "మొకటి పట్టు వడికి రాటు నేను నీవంచు నన్నింట క_ర్హలె యుండు (క్రియ బుక్కడో గాని బయటపడదు ఊఊలు మొదలయ్యి ఓటలతోసాగి అమ్మహోల్‌ గలచోట నాగుచుండు

శ్‌ ఏన రతా౮గ న్‌ అలసి కొబ్బరి వెట్టుల అకులందు కున్కు.డీయును చర్మదుడు, కోడి కూయా: కొకొ-గోయంచు, కాకీయు కూయుగాని కూయవా జంట నడుము వేకవలు మటుకు. 98 నిద్ర కాదది మెలకువ నిద యేదొ నద కానిది యదియీదొ నిక్క్కామచటు "నేడ యేలేదు, ఒకరు న్నిదించ క్‌లలు 'వేటొకరి తెప్ప తుదల పై వేచి యుండు త్రి ఒకమేను మత్తుగా నొరగి స్నిదకు బడ కునుకుచుం జోగు నింకొకట్‌ (పకా ఒక సును వలపాన్వు కోరగా జూలంగా పోవ నొక్క-టి పడిపోకనద్దు కలతగా నొకమేను క్రళవళ పడి లేవ జోళకొట్టి మొకటి చంచువును దువుం "రెంకు మేనులు లెక్క కుండెగాని యచట ఒక్‌ న్నిదయే పోవ్చు చుండె రెంకు ఎంత ఛయదము ! గారి మేనెల్ల (తుళ్లి "లేఖ, నేమండి వింటి కొళ్లేటినిట కొటుళొని పోవు జూల చిటి గిలక లు ళు ళు శాయలుం గోడ నంత భీకరవు వరద |! 100 తెక్కా పట్టుక్‌ విదలించి లేపి మగడు పలిశే *నేమిటి! గో, ౨ వ్య(గభీకి మంచి ము _ల్తెంబులట్లు చమటలు మెడీన గురియు నన నామె గొంతు డగ్గుత్తిక వడ 101

ద్వితియాళ్వానస ము ల్‌

నేనేమంటిని నాపియుంక ! ఒహొవళో , నిల్వెల్స నీవెర్ళుటల్‌ తానం బాడితి పెటయున్‌ దడిచె నింతల్‌ పొదు వో నంతకున్‌ చీనేకుంటినొ అక్థ మమయ్యెపఖు ౫ా |! న్మిదన్‌ మహోాదుర్భునం 'బీవనోకలగంటి సీ నరదలం బే చక్కియో చిక్కి-తిన్‌ 102

అనిన నా గా సాగర మనియె కోసి

విచ్చి గొరమ్మ . వరదకు పిణికిబడితొ,

వజు మననేమి కేయు ేపీవు కనవొ

నిసుగు నొక్క-ని వాడింజ నీరు గాడొ | శ1039 ఏటిశనె భయం పడవు ఇప్పుడు గారి మతెప్పుడేని, నే మాటకు మాట యొక్కడు కుమారు డటన్న జసించెనేసని మో మోటకు నై ననున్గ్‌ విడిచి యుండునే యా బెకిదంవు కేజణు, గుం జూటన యొక్క గారియెధ, జూలివలం జద "రెవ్వరింటిలో,. 104 అత్తకు ఇప్ప నామెయను అర్భకురాలి వె సీవుగారి | చే మొ్తీ నమో స్తు దళ్ణమను వీటికి వేలుపు సెద్దయింటి యా స శ్రైమ కంతదీరు, బలుసత్తున యున్న సుతుండు బుబ్జుం హో "ర త్తుదు వచ్చు నిందు తరేనియు పొంగకయుండు నెప్పూకున్‌ 105 మామకు జెప్ప నాతడను “మా నయగారవు కొత్తకోడలా |! స్‌ మనసింత గుల్బయని నే నెలుగన్‌ జగతిన్‌ గలారు శే పోవనుజి మాపొయోలి చని బోయెడి వారలెగాక యుందురే . కోనుటి వాని తక్కె-డది కోరి చణంబొక వ స్తువుండునే 106

అటు వావ గారిల్లు అది ఇమీుదొ మూలోక్‌ వూ పంట లీపంట లనుచు నెస్పడు వరద వానల నోడు పట్లినశ్లు లేదు వుట్లిన్ని పండే సీ పొల మటంద్రూ [4]

జ్‌ భ్‌ తాంగవ తస తోడి కోడలుప్పేన మాట లేవద్దు తలనొప్పి నాకని తొలగి బోవు వరాడి గేదెలు ఇన్ని పాడేేదెలు ఇన్ని చొప్పు వావిడి కూలుచున్న దనును చారి కగ్రాన నుంజచిను నారయయును చిరపరిచిశతుడు?ః సంగన చెల్ళీ కాడు అతసి కున్నది కొద్ది యాజడాయ మేటుం పొౌర్షి తనపంట పో వీరి పొలము జేయు 107 తన జేదో తననొడ వే వినర్వై రెజ్యారు నింట "వెలివేసిన యా ట్లనయము ఏకాకిని గా మనుచున్నది ౫"రి యులుకు మనసే మనిమై. 1085 సంతకు బోవు చుందు రోగి సంగయ నారయ లక గూడెమొ కింత యడుంగు దరారమది యిర్యురి వాటల నుధ్య దళొార మే మంతయు నుండదా చిజ్యపయాణము చుట్లమువో లె దోచు వా డ్దంతయు సంతలో దిరిగి అగ్గి పాయిం బడవత్తూ “రప్పుడోం 109 దిక్కుమాలిన జీవియీ ఒక్క-రుండూ శానుపించిన వదలరు, కరుణజూోపి "తెత్తురీ లంక కతనికి స్థరనివాస చేర్చుడగజేతు రేకాంత వెంత భయము | 110 నుదుటీని చేయి బెట్టుకొని నున్నని జోజ్జ మెజ౮౦గళ రుద్దం కొం చెదొ ఘనవైైనన యూహమది నీగన యట్లను సంగయాఖ్యు, జ్తే ఆది, మనజీవితంబు స్థిర మేమిటి ? ఎప్పూడు వీవియానొ, యా న్నది మనకున్న యట్లు నిజమారసి ఇెప్పెడినాడె లేడిటన్‌ం 111

చ్యెతియాశ్వానసమసు బా శట్ట్యుక్ష్ల జ్య్యోతివ్ము-డ న యూ బక్క లంక కండజెనీ |! యెట్లు నారయా |! ఉడ్డు గుడిచి (బతుక నిచ్చోట పద 1 సంతబడి వెదకిన చిక్క డాజీమి ! చెయి చూచి వప్పువాకులె.. 118 “ళానవునిక్క మే మనసు నాజెకు మాటనెఇెప్పి నావటం ఇచానపకాయ యట్లు బికి అల్లన నారయ పల్కెెెనో సబుం డా] నిజమిట్లి చే | యిట యధాక్థ్రము ఇప్పెడి వాడు ఖే, రో ₹ానికిగాక లో వితి!ి గల్టిన వానికి చైర్యు దడుండునే, కసి “*బ్బంత్‌ యిజకాట మీ యేటి నిటుల లుకు చుంచి జ్యోతిముగండే లేక మనగ జాల మయనుభవంబిది నిన్న టిదయిన పవి్‌నుము చెంత యిబ్బంది పడితినో ఎవరి కెజుక | కసే ఈళవాబ్సుగండము నాకుండె వావమిలోన చేయి యిడ నేదొ కజచి నట్లాయె, కటవె నెలుకయా . సర్పమాయను నలుకు ఎదన నొటుకొని పోయె వివరించు నాథుజెవరు 115 “*అవ్రనయ్యా 1 ఇజి కాటకమ్మిది, భనవిమ్యత్తున్‌ వచింవేటి వా 'జనడయ్య్యా ! యిట యింటిదానికని నారేబో మహాగండమం చవలోకించ నిచే జలాన, అదియున్‌ యాశ్లై సమోవించు నం చవలన్‌ దానికి వచ్చెనేబదిసఖా , ఆ గండ మించెప్తుడో. 116 జ్యోతిష్కుం జొకడైక రాడటకు నచ్చో రోద్లవై దొన్లచున్‌ వేతన్‌ బట్టుక పొట లేడురదియ్‌ చి తకు) కాహోద మా, ల్పి శు నో శి ంం ఓత్మపోతము జీవితం వెదటనో ఒక్కింత యూహించ లే కేళా మెత్తిన నీళ్ళు జెప్ప తుదియం బేదం యిష్టంబచే. 117

“11 భ్‌ తాంగన కిమ్మున కుండ రాదు మున గేహాము గొడ్డుల బాధ జెప్పువా రిమ్మహి 'లేకయెట్లగును |! ఇంటి పొలంతుక లూరుకొందు'ీ గుమ్మము దొట్టినిల్చి తలకున్‌ మతి తోకకు గాక జెప్పుసో 'దెమ్ముల 'కెన్ని వడ్లు తక తేరగ తవ్వలగొల్బిపోతురో, 118

“నా స్త్రుమా | పత్తిక ట్టియ 1 చాపి చాపి చేతులన్‌ జొచై కజ్దతో చేట గొట్టి ఇప్పు చుందురు ఎవ్యారోొ చెప్ప వినియు వినియు వులిచెడి మనమె వీన్పించి ననియు 119 వగి సంతకు వెదకినా "రెల్ల దిశలు ఒక్క జ్యోతిష్కు. డెక్క-డో చిక్కె. తుదకు అనుకొనియె లోన నతేడు జోస్యములు కూడ నెర 1 నిత్యజీవిత వస్తు వయ్యు నిచట. 120 ఇటులే సంతకు బోయి పోయి మొదలే యీ జీవ లే పొద్లు సం (టి శటమో లంకకు వారి బెచ్చి నెలవుల్‌ కల్పించి పోషించి యే లుట యే యయ్యును వారికొక్క-వని, వీలుంజూచి స్టాదించిర చ్చట నెన్నో ఇదురైన శావురము లశాఎతోద్యమంపోే యనన్‌ క చిలర కొట్టు ఇట్టుసొను సెట్టివినై తము జే రోక్యటన్‌ తల్లుల పొపలన్‌ (బతుకు దారులు కానని వాంబెచ్చినా రుల్లము మెచ్చ, లంకకది ఒంటితనమ్మును చాప లంచమోా! చల్లని నీటి మూద తెర చాపలు నిల్చును, నిల్లు రే జనుల్‌, 199 ఎందటజి 'దెచ్చినన్‌ మనకు నెక్కుుడు చ్మితముకాదుగాని, ఒ క్క-౧దుకు చోద్యమాయె వినగా నది యేదియొ లాభముండు ము న్ముందని యొక్క-నిన్‌ కరణమఃన్‌ గొని తెచ్చిరి, వమియూహ ! యం చందజు మెచ్చినా రుదక మైనను గొల్పుల కందకుండునే ! 198

చ్వెతియాశ్వాసమా లొ విదితం బా జలభూమి యింతయును సళ్వేశాఖకుం గూడ లొం గదు, అద్లానిని నే విధిన్‌ కరణ మ్నుగాణంబు గానెంచి ము ప్పది తొంళై శతకుంచు గొల్చు, కొలునన్‌ (పారూపమేరుండు, ె య్యదినిల్భున్‌ సరిహద్దుగా నురగయా! యూల్చిప్పయా! గవ్వయా? 124 క్ష దెబ్బ యచ్చోట ఉన్నదంచడు గిడ ఉండకు ఆెండవ నాడు ఉఊబియేదొ సడిసె యున్నది యని అకుగునైచిన చోట ఉండు నబవు సుడిగుండ మేదో గట్టున్నదని యంచు గటి కాలిక మించు లు 6 ఇేడిస అఆగురు చుం బెరయునీళ్ళ ఇది పల్ల పఫ్రుంభూమి యింపెస దని దున్న ఇసుక మేటలు పడి యెండు చుండు అది మవో దుర్భగంబై న అద్భుతంపు భూమియ్‌ శాదు సృష్టి సంఫుటినడాన స్త మయిన రహస్య వకోక్షియా జ గు గుండియ.పఫై (మోగు నె త్తిపొడుపు కలగ కరణము వచ్చి శొల్పు తమకమ్మున లాగి వెడంద భూములం బరమువ చుక్క లెన్నువిధి పాయక లెక్కిడి రాళ్లు వొతీన వరద కు నన్ని నొట్టుకొని వాగుల వుకల డొర్లిపొయె, క పూర కణ ముస్నల న్నుధకఫ్లూూరమురనన్‌ శీలలుండ గల్లా నే. 126 దున్న మయొక్క_టి కొల్లే ఆఅుదున్న వచ్చి నిండు యేటిపయి. నరసి నీటి మట్ట మంతేయున్‌ దువ్నవలెనొ నేననుచు గుండె పగిలి చనిపోయె నెంత దుర్చరవు ఘటన ! 197

| ఖీతాంగన “పొగరుం గొమ్ముల దున్న; యేటి కృషీ. కింపు౯ గూర్చు నెం లేని అం చుగచా ! తేచ్చితమోయి నారయసఖా చోద్యంబహో ! బిళ్ళ బీ టుగ జబఇ్ళెం గత మేమిటో 1 పుసుపు కాటుందిన్నదో! బీశ ము న్నుగ నేజేనియు గుంజె జబ్బు గలదో నోశ్లేన జీనంబయా . 1౨98 “శ్రాడ్రి వేసిన యట్టులే కనులు విచ్చి కాంచి యొకసారి నాగలికజ్టు జూచి దున్న నెయ్యదొ (కిందు మోదులుగ జూచి చచ్చి పోయెను నారయా . సంత పశువు. 190 “నీమిటో దీని రోగ మిజేవి చావొ _ మాయగా. దోచు నంతయు, మాట్టిరూద వుట్టు జీవులు చనుగాని యిట్టి వింత కనను నారయ . వ్యుశులు నిప్కారణములె ! 130 కడలి పరచిన యట్టు ది_శ్తటములెల్ల ) సీటితో నిండ జూచి మున్నిటి నెట్లు దున్నగా నేర్తునని యేమొ (తుంగియెడద నుంది పోయిను సనారయా. ! మంచిపళువు. 181 “ఈ వ్యవసాయ మెట్లు మన మిాడ్తము 1. వేసిన చోట వేసిన ట్లవ్యయమై నిలంబడవు పహాద్దులు, పాతిన కొండరాళ్టు, నా నొవ్యధ శోర్చి మొక్క-లిడి నామనుకో, యవి వచిపూచు సం భాన్యత మైన లేదు బజలవంతవు కేద్యము చేయు కొబ్లావో.)? 192 నిజమా భూముల గొల్బు గీబులును లేనే శేన్చ, సరైన దీ గ్లజయూధమ్మును బెట్టిన౯ా గుటుతుగా శాల్ట్రాక్కుకో లేవ, అ క్యృ-జ మొలంకలు నావి యంచనగ సాక్ష్యం చొతయున్నే దుః అం బుజ ముల్‌ నీటను బోవ్రుచున్న యటులే పోప్చున్‌ గటా. అ స్తులున్‌. 183

ద్వి తీయౌా ళా సము త్ర[ ఒకని మనసున ఒకఖావ ముంకు ముది నాది యీ మేరశే భూమి నాది యనుచు, చాని రండవ వాడు శనాదల దలంచు, అదియ, ఆ భావమే వారి యాస్టి అచట. 1క్రిక సాగుగ పంకు భూములనె బంజసు వెట్టుదు నుంగు, ేచ్చనన్‌ సాగొనరించ నేమిపని ! సాకిన మొ॥(యు ఎక్కి-నిచ్చు నం చవాగగనాల నాసగలడా ! గమక్రించియు వింద జీర్ణ వున్‌ రోగి న డానవే విడచు రోజుచు. నట్టులె రై తులాభువిన్‌, శశి (వొద్దుకే యెప్పుడో వోణి పొలము జూచి వత్తునని వంక మెట్లకు వాడు, సుంచత మరలడీ వీల్ల అన్నము మాసి యదురు చూచు నెంతకునని తల్ని (సుక్కుచుండె, కైల౮ “ఇప్పుడు వాడు నచ్చునజ ! ఇంత సుప్పుతుని కన్నదాన నం చుప్పర మంత పొంగకు, యొదో కులగారవ ముద్దరించు నం చప్పసి వాని మాద అడియూసలు “"పెంచుక్ర ఉంజోకు, సీ (తిప్పలు దూచుకోనె | రణధీకుడు సీకొడు కోసి కూనమా 1! 187 “*వీను చెప్పన ! వొడీప్వుజెచట నుంజె; ఉండెనే వాడు ఆ మేటటండ వద్ద జల్ల కట్టు రాముడు వీని వదలి యచట ఎండో పని యున్న దం వేగినాడుం 188 ఆ గట్టున నీ గట్టున (పోగగు జన మెందుగాక వోదురోయని అ నేగిడ బట్టుక _తోయుచు ఈస్థగము చేస్తున్నవాడు తనయుడె కొన్నూ |! 183

కై ఫీజాంగన "అయ్యో! శామ్‌ యిజేమిటో తిరుగుసమ్యో శీవు కేపొద్దు తే మయ్య! సీవును చెప్పవింత అలుసా! ఆ ఛాముకున్‌ వీకు, నా రయ్యా ! చూచితొ ఎవ్వడోపిలువ రమ్ముంచున్‌ గౌడన్‌ చాలు చా అయ్యా! ఏడి బుజానజైచి చనువాడాశేటు ఈ శీటుకున్‌= 140! 'పెళ్లకి ముంబే "ేవుల (దెళ్ళిన వవశేమిగాని తెచ్చిత్‌ మాలిన్‌ (దుళ్లుచు తిరినిన ఇవుజే కల్లన్‌ నత్తికు క తెన్ను గాంతూరు మగూడల్‌. కైత్తకే “లాం | ఇంజేంతగా జూతు వోర (ఎద్దు జాజుచున్నదిలేవె + వీ జూాములఅి య్యెః వాడు వచ్చునులే తిను కూడు నీవు, ఉన్ననేనూయె మనసు హదుండ వలదే!” కఖీబే తల్లీ యా కొడుకును తక్కెంచియన, కోడ లూరు కోయ త. యంధరాజుకించె, జరిగి జరిన్‌ రోజు జలపథ్నీమై పోవు చున్నాడు కొడుకని యులికె తండీ? మరలి తానంతలో ేరలి సం్రగయయానె తిక పీడిదినేను దించగలను కలగి త్కోటిలి కల్లి కరమడ్డి యనెనెగ ! జశేయబో నుం4ివే చేటు ఇవుడూం ఉద్దవడి లేచిళోర్పుంట్‌ వూజిడీల్లూ, మౌానముగనున్న నీ గోప్పు మొనసమున జోదలి యేయూవా ఇంతలో బుజ్టైనయ్య ! సీఫ్టడించున చే తిక్క- నిజము వెప్పు. 1త్తీక

చి వేయా శ్వాసము త్ర అనినన్‌ కూనమ మాట డా ఏినకళయ్‌ యాతంకు ఎళె త్తి వ్‌ “ను ఫనారయ ! రానయా చలిదికో ర్కెం[చావి వోరంత (పా ద్దువె చీరన్‌వలె పట్టణమ్షకనవో తూనీగ” చంచానతి ర్హను ఊరెల్లను వాడు నాకు కొడుకా ! కరూనమ్మాప్తుణ్యంబమూ | 144 తబ్బిబ్బులువడి నారయ గొబ్బున చనుదెంచి పలికె కూనమ ల్లీ |] మబ్బులు లేనభంబున అబ్బుక మిట్లుజణుము సంగయాఖ్యుంజేలా ( శశ అదిరి యశ్సై మరల ననియి నా సంగన్న బదులు పల్యాకు 'వెన్నుబట్టి రమ్ము సీచేమి యెళుగుదు, నిజమునౌ నిజములు టి స్తీకి “వేగ పోవలను రమ్ము సాూగరంబసి నాకు సత్పుతు డుండెగా "పెంచ్సయ్యె వాడికి "పెండ్త్ర మొద వె అయినవాడీవుడు "పెండ్డయిన నాదుగసీకు / శన్పట్టు చున్నాడ + ఘనమడుకాటె 1 అన్నమింతయు తినలేదు ఆలియన్న దిగులు వాడికి గలచె | నెమ్ముగ డతండె |! చుగడు ఏపీడని చెప్పుకో తగిన వాజె! గారికకట 1 కట్టికి తిప్పకాయ నొకటి శేశ్ర6 పండిన కొ తలో *పండాము పనిగాక ల్‌ో నా! మ్‌. పనియుండునే వేజు పనులతోడ చూావాడీ కాలిపై మననన్న బేలేదు నా. సలా, [5 బల్లకట్టుల వ్‌ర్ష్హ్పపెన నుండు

కశ వీదాంగాన ఇళ్లీ కానంతకు వీంపిళ్లు బోనేవి “పెండ్లి తో 'రావద్రె పెద్దతీకము కూసమ్మూ ఇప్ప వే కూర్మినిన్‌ ఇెండ్లాసీ తిరిగి నానాశేను (దిమ్మరట్లూ పెద్దవాడిని స్వామిని ఉేర్చితోడ కంటి వప్పుడు నేనెంత కష్టపడీతి? నుడువ వేయని సంగయ నోక్కిియనన కొంగాగోని బాటు గౌరి పక్యంన్నిస వ్వ. ]ైశ్త? నవ్వచున్న యాగారి యానసమును పరి కించీ యనె; మాను ప్లిగి లించి చరాడం నవ్సర్ధచున్నుది కోడలు? నవ్వులాటూ శాలి ఆటు ! కోడలికి నూనుకాబె యలుసు | $రో "రెట్టించ మురల సంగయ ఎట్లో కన్సీంచ నేను ఇది గకైక్కెన్‌ యు లు 6కి పట్టుకో యూ కహ్టోక్సి సి బీటుగ గోరమ్మ మరల పిలపిలన పెంగ్‌. శరా ట్ర గై వ్‌ “ప్పన్సుండీ యవి యేమిమాటలవి కోంశేలేడు ఒక్కింత మా శీమో చిన్నది కోడలంన్నదను ఎచ్లేలేక పోయెన్‌ గటా శీమంజబే మనయింటి సెబ్బరలూ విన్లేషంచు చున్‌ 'జేప్పనే జేమో కోడలు మక్కు- నౌొను అవ్రగాకీయింటి జేవూనుకో, 150 కోడలితో పోటీ తన 'చేడియ పడుతున్న తీరు, చేయిదముగనీ ప టూడని రోసము నేడా నోడము కలగలిపి సుతుని ఫోపించియ నెన్‌. 151

వ్వెరతీయాళ్నాసము ఫ్ర సుతునిన్‌ గంటివి చాలునాలు సుదతీ 1! ఛచూరుంజి సే పట్టి స ద్షతి నీ శేర్చడు? బుడ్డిలంళ దొరకెన్‌గాే _ ఫలించున్‌ మరా మతులున్‌ లేకయ ధాన్యపున్‌ సిరుల కొత ! వాడు టోలేగు, వ్య హత సీశేమిటి 1 వాడి కేమి? తుది అకష్టంబు నా జేగచా ! 153ి స్వామి నీ జ్యేష్టువ్యుతుడు (శమపరుండు చాడు పండించు పంటలు, వరద నచ్చి 'పోయినన్‌ బోదు మొక్కయప్పోక డట్లు సేద్య మన్నది వాడి ముజేకి చిలుకు సెఫ్రక్టి శఈవ్వ్వు 'సేద్యమొ వమొ 1! ఈ యేటిపొలము నమ్మి కొడుకుని తెగనాడ న్యాయమయ్య || చేయులే వేద్యమేపాటి ఆయు విఫుడు రాచిరంపాన ెట్టకు రమణి యనియె 151 ఆయువెంతను జేవిశు ఆలివచ్చి జతలో కాప్రరము పర్వ! ఇవురు బోండ్లు కనుట 'మొదలయ్యెనా అఆగుటనుకెవేదు మందిసిన్‌ గనునది కాల్వ్యకింది దసలె, 155 గారా బనమ్మున "పెంచినావు కొడుకున్‌ గాకుండునేవాడు ఊ శూరన్‌ (దిమ్మరు తిప్పకాయ, అటుగానున్నాడు సీ జ్యేస్టుడున్‌ కూరాకంతయు (పేమ స్వామి యననో కూనమ్ము [సీ కున్నడా! శారా! గాదిలిబిడ్డ సాగరము భాళ్యాద్రోహి మైనాడుపో. 156 వీమయ్యా ! నొరయ వ్‌ జామాయెను తెమిలిరావుః సళిసలి నీతో (గామాంతర మేగుట ఓక "సీ మూ కూసమ్మతోడ సీదుట యొకొపే 157

88 వీతాంగవన అగులు గుణులున్‌ గరియునా సరసమ్ముుల వమూమగారిక్షిన్‌ త తీ దిగ్గన తెచ్చియిచ్చినది కెల్లని పంచెయు, కఠ, చెప్పులున్‌ లి లగి గో సిగ్గు గులాబి మొగ్గ, నునువక్కి-లిచాకిన కందివోవున ట్రగ్గలమైంన భ_క్థితనువంతయు కుంచుక వంగి గారియున్‌ 158 కోడ్తలి కూర్మి చర్యలకు కొండబలెన్‌ బలెనుబ్బి వనవ్య్వూగే | యాడది యన్న నుండనలెనాదు కొనన్సమయాననిట్లుః మూ యాడది యున్న జే భళిరె! ఆడదియా ! యదికాదుకాదు. పో ట్లాడుదు నెష్తాుడాయని పయంట బిగించుకనచ్చు కోతిరా. 159 ఓసీ! కూనమ ! ఎప్పుడైన ఇటులోహో . ెచ్చినావే మగం జేసందర్భము నిట్లు కోరునెదియో ఇల్హ్పంతయున్‌ దిర్లి నే నేహధించుక తెచ్చుళొందుగజె! ఇంజే పోదు సీతోడి నా నాసం బందును 'లెచ్చు కుంటి నిదినో వర్థిన్టు ఏకోడ తే. 160 నా మదిలోని ఫోడలవు నమ్మను, మామకు తగ్గదాని వే, నోముగ తెచ్చినా వదను కుం దగు వ స్తువులన్‌ సెవాసు! ఎం తో నుద మాయొగాని కలదొక్క-టి వ స్తువు గుర్తుదెచ్చుకో నామనయైన దప్ప వడి నొకిడు మన్న రయాన గారియున్‌. 16] వగిలోసికి కళ్ళజోడెడద దుడిచి "తచ్చి మామకు నందించె మెచ్చి కొంచు మరల సంగయ యనెనపహూోో |! మంచిదాన వయిననున్‌ కోడలా ! వ స్తువదియు వేజు, 1639 అనిన నాగార మరల గృహాంతరమ్ము పరుగునం బోయి *రాందాసు బందిఖాని పొ తమున్‌ 'జెచ్చి యిచ్చి నుప్పొంగి మరల అనెను సంగయ ఇంక"క టరయు మమ్ము . 168

డ్వెతీయా శాన ము ఫ్ర వమి యా మొక్క-టని యింతయీని పాలు పోక యూాగారి నిట్టూర్పు జబుచ్చు నంత అత్త కూనము తా డాచినట్టి మండు వాట్లమున్‌ దీప్‌ మగనికి పొదివి యిచ్చెం న! కోడలు చేయలేని పని గొప్పగ “పెండ్దము చేసియున్న ఆతా నోడిన మాడ్కి= 'బేంకువడి యుగత సంగన బొబ్బ వెళ్ల; నీ వేడనె ! జాయేక ! కడ కింతకు సీవొళ నొప్పదానవే 1 చూడవె. భర్త జబ్బులను చూచుటయీగద ! ఆకువారికిన్‌ 165 ఇదియు ఈజబ్బు కోడలూ ఇచటరాక పూర్వ మున్నట్లి "జెట్టుల పోల్చు కొనును, అనుభ వం బున్న దాసిఏి అగుట కాదె! నిన్ను "పెంద్లైతి ననుచు సుగన్న నగియె, 166 కొను నేనంత (పాత ముత్తెదునుగద | కొ త్తకోడలు అని మాకు నొప్పుశాని అరయుపే జబ్బు మాలోని దసలు వెప్టమ | వైని యాకోగ్యముల్‌ జూడ పనులు అనని! 167 కౌనవు నీవు థఛార్యువు మహా ఖఘునురాలవు? కాకీ వీ నా లోన నణంగి యున్న అకిళలోక్రపు జబ్బులు బ్రైట బెట్టు, లో లోన నడంగు గుట్టులను లోళతు వారికి జెప్పు, భార్యకున్‌ గాని స్వతం్యత మున్నదియె గాలికి నుప్పెనకైన భూమిలో, 168 ఏకూర నానాల్క- కష్టమో యెొజుగుదు నది కోడ 'లెన్నుడు అరయనేర్చు వీ బాధ నామేన నేవేళ నొడమునో ఈ వెజబుంగుదు కోడ లేమి మబొుబుగు |!

కక్‌ ఫీజడాం౦ంగన సీ వెప్ణా కోపొన నిల్వెల్ల కోపింప జీ నేడే నొదుగుదొ సీక యెజుక నొలోన బలహీన నాడు లెందున్నవో పసిగట్టి యున్నట్టి పడతి వీవు ఇన్ని యోగ్యత లున్నవి ఇంతి ! సీకు నిన్న మొన్నటి కోడలి గున్న యేమి అరయు నా జీవితంవు దుర్వ్యయము సుదతి అరయు నే మూమనని య_త్తనంచునీవుం 169 “* ఇంతకు వొప్పరేలనొ పొంతన లే కుండ యారికి పోదురె పట్నం బంతటి వెడగా ఫ్యుతుచు పంతాసనికి గాక మోకు పట్నం బేలా [09 170 ఈ పతిదియు చెప్పుక పోవను కత యా యిదియేమి ? నీదుగాదిలి సుతుకున్‌ జబతియై యుంటిని గద యొక _ అతివకు నేనంచు' బద్ధిమైనను గలచా |! [71 “బుద్దులు చెప్పగ వలచడా |! ఇద్దలు పట్నాన గలరు 'ెడవిజిచి ఇెవిన్‌ ఒద్దిక నేర్పుదు రొక్కని దిద్దగ నీ కొడుకు చరిత తేనే బోదున్‌.” 179 అని యీవోనో నాడుచు చనియెను సంగన్న తనను సఖుడై యెవుడున్‌ పనియొన్నను లేకున్నను అనుపథ మై 'వెటటననుద అనారయయున్‌, 18

ష్యతియాళ్వాన ము వ్ర వీమి నీవాలకం 'బేవి యేమి ఇవుకు అనిన నారయ, సంగన్నయనియె నగుచు సీకు చెప్పక యుందునే నిజము సఖుడ। సాగరమస్ట్రకునై మనస్తాప మకట 1 17శ్వ పొత్తము బట్టు చారలకు (పొడు గలతించుచు నుండు విలన్‌ చి త్తము మెచ్చ నొక్క-పని జీవులకుం దగ నుండగా వలెన్‌ ఉత్తి నునస్సు దయ్యముల క్తయ్యెల యంచని నారుగాన జే "తెత్తుు వానికిళ్ళు యది దించగ నొక్కటి నేటి వస్తులన్‌, 175 "దేడియో యన్న దొక్కటి శే బవళ్ళు పాడు చుండును, ఈ యేట్మిపాంత మందు పాటలు న్లేక యెంత యిబ్బంది యగును, దాని "'దెత్తును కొడుకు తద్దాసుడగును, 176 ఫోడలు పుత్రుడు న్నిదురు కూర్చొని ఏందురు పొటలెల్ల మా వచేడియ గోరు జబ్బులకు చెక్ష దినంబుల మందు లేవిటో, వాడిన మొక్క-కుం దెగులు వారిన పంటకునా చికిత్సలున్‌ సూడ నెజణుంగ స్వామి కొన గూడును చేయగ నెన్ని యెన్ని యో, 177 ఓహొ 1! యేమిపాటలు ేడియోయనంగ పచ్చికసవును కోసెడి పడుచుడాన |! యనుచు పాడె, నారయ |! యది వినిన చదువ బుద్ధి పుట్టదు రాంచాసు పొత్తేమైన, 178 అదియే యున్న నిశేమివేయ మనసొ అస్వాదువా సట్టి జే అది యేనాడునొ లంక నుండవలె నారా ! జాగు వలాయెనో | పథ్‌ మూడేండ్లుగ వేయు స్యామికృషీ. సంపొదించె సేన్నో సుఖ _వదగృహ్యాంబులు కాని "శేడియొయనన్‌ | పాల్మాలుచున్నాడసహో! 173

ఖ్‌ విదారగను మనసులో గోర్క్‌లుండవనో మగనితోడ కలిసి సినిమాల ేగను కలసి బసు స్తాండు విడముడల సిల్వ సెంటర్ల తిరుగ గా౭ చేమందు పోసఏల మారి దసలె. 30 మకు సొగరమ్ము నిజబుపేదయా గారికి కాదటంచు సీ 'వేనెొం వచింప బోగువది యెటగు * నారయ ! ఒక్క-చేవ్లలో ను శవింప బోవదది పెంచిన మొక్కకు నిళ్ళు బోసిన శ్చుమజుపాబు లేక జలవెప్పూడు సెండక బోయగావలెన్‌. 19] (వేమ యన్నది యొక “పెద్ద కారళ్ట్మాకనుం బయిదు వే₹ల సమాజఎి న యట్లూ (శతి బూటలో ఉఊాస (వతిమయే నిలుచురడ6 అడునగిడిసీడ సే నడువవలయాు చాంపత్యవీథిలో దారి తెన్నులు దక్క వరాచు చుంజెడి వారి జూడ వలయా తనివోక యొప్పుడు తరుణి కొప్పూన నున్న ముంచార మట్టుల మసల నలయా అస్న్మ ఠోజులు మనవి గొ వతీవ మనసు ఉన్నదున్నట్లు ఎప్పుడో యులికి పడును అట్టి యెడ భర్త తనుదాను అంటియుండ *3దియే దిక్కు-న నుండ నెమ్ముదియు బెదరుం 182 అనుచు నదలించి సంగయ అత్భసఖుని వీంటివో వప్పుచున్న ది వీనుల్కూ యనిన నారయ (శుళ్ళుచు ననెను నఖుడ | నడచు చుంటిని న్మిద-లోలుడనుగాను, 188

ద్వితీయాశ్వాసము త్తెర్ణ మాటలలోనే వారలు చాటంతేయు గడది గడచి పంగల కజ్ఞన్‌ నాటిన కంచెకు వెలిగా శజేటికి దరి మేట బండ శేగరి వడిగాం కెటి అచ్చట జూచెను సంగయ ఇఇ్చిర తన శాడుకు కజ్ద చేనిషి నీటం గుచ్చుచు తన రాకను గసి తచ్చిల్లాడుచు మొగమ్ము చాచుటకెలనన్‌, కరిఫ్‌ ఈ వీమిరా ”డ వేయక వీల నిలుతు వేయ వాయేని + యన తండి, వెల్లబడిన 'మోము దించుక వేయున ేబుబేక వాడు డాటించె నారిని బల్లకట్లు 166 ళు కట్ట దిగుచున్న సంగన్న కాంచిసుతుని వాలు గన్నుల పోర ఇెవ్యాయి ! నేడు నీము పనిమోద చేలేర నేను వెళుట తిక్క దిగులేర , యంచు బ స్త్రీకి నడిచె 187 ఆకాశంబున పల్కు వాణి మొక నాడాలంకకున్‌ వచ్చి కూ కూకూ యంచును (మోయు పథతీగమికిన్‌ కోయంచు గొంలెత్తి హృ నూక ధ్యాన విరామ గీతికలనన్‌ నగాత్నత్వముంగూవ్చు సు శ్లోకానేక మనోజ్ఞ మానవరుతుల్‌ జొచ్చెన్‌ (శవోగ_ర్తముల్‌, 168 అనెను స్వామితో భార్య, యేవయ్య 1 కనవొ 'దిన్నకళొడుకుకు నేడియో ళకొన్ననాడు మూదు ఘనమైన తంగడి సిళ్చీది ఇష్టము [| "రేడియో లేని బతుకు ముజ్టేగుగా ది [ 189 [6]

శ్‌ వే వాంగ న “ఎందుశే సీకు శేడియో వమి వెత్తీ! అచట ెట్టినపాటలు ఇచట వినమొ |! శనికి పాటకు ెజుపు, సంపదలు కొల్లు లున్న పాటలుగాని రై తన్న ేల 1 190 “అచట "పెట్టిన పోటలు ఆలకింతూ శేమిటో సీదుమాటులు ఎజుక్రపడవ, ఏవి మన!ష్టమో యవి వతీ కోరి -పట్టాదు'రె + నారు, తారివి వినుట దక్‌ 101 భార్య మాటల తీరును బరువుకెడద లోని బాధయు పంతంబు లోదలంచి అనియె నాస్వామి, శు యింతి ! కినుక జీ? వఏబంపవాటలు కావలె నెజుగ జెప్పూ 109 మాటు ముదలై న తుదిడాక దోట వేయ జూచు భర్తను చురున జూచి లథీ త్తి అనియె, నిప్పుడె చెప్పుబె ! వినుచునుండ డోచు వాటి యంతిటు యప దొడవేనవొో డ్డ 198 ఉర్పిళగ నేటికి పొటలు వేనవేలు జాటి కలవోటు పడనేల భాగ్యలత్మీ | వాటరాక కొందల పొటు పడగవలదు, వద్దులే వాట కేద్యంవు శాట్‌ శనాలంం క3వ్లీ అని యోదార్చిన భర్తను తినివేయగ నంత గిచ్చె తీర్యడించీయు లో క్కూన (నింగుక లోలో, చ క్క_-న జని తాలింవుగింజ కళ పెళ మాడ్చెన్‌ 198

ద్వె తియాశ్వానసము శై నచ్చిన కొ తలన్‌ మురిసి వాల్మ్యుము ట్య్యూనులు మార్చి మార్చి నో న! "్యచ్చవి పాటలన్‌ జిగుఠరు వేకువకే వినినారు ేడియో లెచ్చెను సంగయం చచట తిన్నెల అంకల నున్నవారు, వ్‌ ఒ ఇచ్చను కాలనుందు గలదో పదినాళ్ళశ పీరెచూజులున్‌ 136 ఇరూజు తీరదు గారికి రోజు రోజు విన్ననున్‌ సంగయక వారె వీనులొగ్జి వినుచు నేవేవొ చెప్పుకతనియు చుంగు మూమరకోడలె వాణిమర్శజ్ఞు లచటం 37 సరిపడదు శీడియో యొవ్లు సాగరమ్మ్లు కిష్టమైనను కాకున్న ఇంతి వోూను మాచి కూర్పుంగు నియుసము, సువతిలోని శేగినక్‌ జూచి మెల్లగానేగు పొలముం 138 మగనికి చేశియో యనగ మక్కువ యీయది 'ేకపోయి, పొ ల్పుగ చిజుపొ త్తముల్‌ జదివి (పొద్దులు వోదగ చేడియోల్‌ (వయం బాగ వినుచుంట గొప్పయను బుద్ధిశొ ఉంటిమిగాని నవ్వు టా లగ నవి దోచునేమిటి కటా ! మగవారికి చిన్న/వేవెంకో 199 అకుట క్రీడలున్‌ "గెలుచు టచ్చగ పూరువులై న వారికీ వాడుకయేమొ వాని కడుసా,తముగా కనుచుంట యొక్కశేు కూడగ నాడువారి సని, చోద్యము ! గుజ్హిపు పంబచెవుందు ప టూడగ (శ్రందకున్‌బడెడు ఉదణతు లుందుళె తీ శేనిచో, 900 ల థి సాగర మాటలున్‌ గరిడిసొములు నేర్చిన మేటి జోదు, మి నా్న్నాగులనై న బట్టు తిఎనాళుల థ ర్తుల బృందరాట్య మం దూ/ఏచు తేలియాడు కడు నుప్పిన నేటులనైన సీచు, ను ద్యోగము లేదుగాని యెదియో యన నొకటి అన్ని వానివే. 201

శై వీబాంగస వెలది గారన్యు యొకసారి వెంట రాగ నడీ=చె ఇద్దింటి యమ్థు తిర్నాల కతేడు ఎన్ని బృందాల పొల్గోనె నెన్న తరరమె! తొయ్యలి సరస నతడు చందుడుగ వెథ్రై. ౨02 కోలాటంబులు వేసెకో చెకుగుడుల్‌ కోయంచు నెగ్గించెనో “పీాలాడోలల దూ7ినో జనమునందీలల్‌ ధ్వనింపిం ఇెనో ఆలోకించి సమ సృమున్‌ మురిసె భా ర్యారత్న మేమైనగా సీలోలోననె నల్లి సిగ్గు వడియె న్నిర్లజ్ఞ వుం భర్తతో. 208 ఈ రంగురాట్నము నెక్కూదమూా యుని యనబోయి సాగర మూగి మరల వేడ్కం నీకున్నచో వేగిరం 'బెక్కు-ము ఉయ్యేల పడదు నా ఒంటి కిప్రకు తరుణి ముంగల నెక్కు-దైై ర్య్వంబు చాలక విడిచి యత్నము ఇంతి వెంట నడిచె నాజు లంగడి గిల్క- కాయల కొట్టుకు (తోవదీసిన గారితోడ నడిచె ఊలకుం గాజుకావలె చిన్ని గిల్క- కాయ అందుకె యన గారి కసరిపతిని నీకు తెలియదు 'లేవయ్య పోకుబోక నడువు మన నాతజెజిగి నట్లుడిగిన వ్వెం 204 తరలిరి దంపతు లాసం బరమును కడముట్ట్ల జూచి పటి చెడికోర్కుల్‌ గరువము నెదలో పొంగగ సరిసరి ఒక యేజు నడుమ సరగున వబ్బెస్‌, ౨06

చెతియాశ్వాసము శ్‌ ఆ యేబును చాటించగ నోయని యేకించి బోటు ఒడ్డున నిలిచెన్‌ ఈ యా యూరి జనమస్త్రలు జవాయం జని ఎక్కి-రెవరి కావులు వారత్‌. ౨06 బోశుక్కెను నలుగుంతో పాటుగ గౌరమ్మ మగని పాలిక॥ి పక్కన్‌ చోటుంచి పిలువ రమ్మని “*డాటుదునా బోటు నాకు దండుగ యనుచున్‌ి 207 సాగరము తన యొంటి వ(స్త్రృముు లొలిచి ఆసా వెలది చేతికి నిచ్చి గుఖిల్లు మంచు వటిలోసికి దుమిశె నయ్యేటి తటము ఉౌగి నష్బయ్యె మత్స్యంబు లుడ్డు గుడి చెం లకి జన్సువై యుండగ బోటు, వీలపడి నావయ్యా ! జలం బండు నం శన తిర్నాళుల దుమ పోవు నొళా గేహం బందు వేన్నీళ్ళకున్‌ పనినీ కిబ్బడి యౌాను నా మదికి నొప్పా సీకు గాయింతువా శకనుమో చల్లని నీట స్నాన మిది స్వర్ష్ణంబన్న కాదందువా! 209 వటిలో బడీ సాగర.హాూది యిది వచ్చినన్‌ గారె కోర్కెలు భగ్నమయ్యె ఎవుడు ఇంటికి నాంపోదు ఎవుకు నలుగు బట్టి స్నానమున్‌ 'జేయింతు నిట్టులయ్యె, ౭10 చెవిలో నూనియ బోసి కుంకుడులు నుచ్భీర్మ ంబుగాగొట్టి తే కువగా నుర్గలు పొర్తి పోన కురులన్‌ కొంగోళ్ళతో విప్పి చౌ చవుగా వెచ్చని సళ్లు బోసి పకికిస్‌ స్నానంబుగావింప మ క్కు-వతో నుంజెను గారి సాగరము తుకు-౦జేసె నానోశ్క_లన్‌ 211

వళి నీతాంగన "పెిటిన కూడంతయు తిని కెప్టిలుగా సళ్ళుతోడ తీరుగ స్నానం బట్టిట్టాడక్‌ చేసెడి జెట్టి మగండన్న్న సతులు చెందుదు రెలమిన్‌ 2! తవిండియు ముట్టడు సాగర వెంండకు వానికును దజిసి ఎటనేఫలముల్‌ పండిన సీమలొ చింతలొ 'మెండుగతిని మెసవడోక్క_ మెతుక్రింపారన్‌. ౨18 "వేళకు అన్నమున్‌ దిన జేళకు స్నానము చేయకుండ ఏ “వీళకు నేపనుల్‌ గలవొ [వేకన జేయక యుండ (పేమకున్‌ వేళలు దష్పుచుండు, కనుచేదురు దంపతు లందు టైమయున్‌ "వేళకు (రౌగు మందువలె వీడక పథ్యము వేయగా వలెనా 9]4 కడుపున 'నిసుగొకాటియును పడు నప్పుటి వణకు నడుము పడతియు నుగడున విడునుర కడుగీయక అడు గడుగున దాంపత్య భూమికల నెజుపప లెన్‌ 2186 నవలలున్‌ కథలును నాధుతో జదువగా 'జేయించి గృపవాజీవి జేయ దల కడకు అఆ ఊహలో ఇవెడుగున్నదని యుంచి వార ష్మతిక 'జెచ్చునాని నూన్చె ఈ రోజు నవలలు ఎంత (పమాదమ్ము మగవారు చదివిన మజియు కీడు అడునారలు టచొయు నని చదువ నముగలు చనివోదురని యెప్లా చడినె గె

చ్వితీయాశ్వాసము క్త అప్పూడెప్పుడొ ఠానోరొ, ఆ శరతొ, ఇప్పిరాత్మ సమర్పణ చేయువమునుచు అడువారిక్రి అవాతు లెరి వారు (వేమకై, లజ్జక్రై అత్మ వేదనకయి ౨16 అడునారివు (నవాయుచు అతివపగను తీచ్చుకొను' చుండిెదొ తరితీవ్ర నలపు "బెదరు కల్పించి మగ వాం పేదయడద దిగులు ఫుట్టించు నవల అందించినారు వై చఉనయూరి ఘట్టము దడ పె నొక్కటి జారి నిన్న మొన్ననె యది విన్న గాథ కలికి నొక్క ర్తుక కాలేజి కుట్దికు మించి గుట్టుగా ఆైమనడిె ఆమెకున్‌ 'వెలియదు అతడు గైమించుట అంత రహస్యమా వింత-పేమ గడెను కాలము, కాని వెల్ల డ్‌చేయ సావాసమ్మే లేదు చవట వాడు కుమిలి యట్టులె కొన్నాళ్ళు తెమల లేక మూడు విషములు కలగల్ని ముచ్చటగను (మింగి దివిశేగి [వాసెను వెలత | నిన్ను శలియ లేనీ జగాన స్వర్లాన గందుం 218 తానును జదిపవించుచు అవి కూనాకిగ జేయనేల కూరిమి మగనిన్‌ భూనా బొడ్డని గొరము చోనాడెను లేఢునికవు పొత్తము లెల్లన్‌ 218 వ్ర

డత థఫీజాంగవ 93 సంగయ తన జ్యోలిషమ్కు-ని' ముంగట కలిపించు కొనెను, ముసిరిన మబ్న్బుల్‌ రంగులు మూర్చెడి వేళల భంగుర మిా జీవితంపు బాటల నెజుంగన్‌ 22౮ గీతలు గీతలు ఇవినా చేతిని నిడుపాటి వన్న 1 జీవికీ సుఖపునో బాతరలా 1! అత్హ్రైాకుల | బీళతువడక, జెప్పునాకు "పెంవును, శిరియున్‌ బెల? అని సంగన ముందుకు చెయి జొనిపిన వెస నూది కుడిని జ్యోతిష్కుడు న ల్పిన డృక్కు.న గని యజచే తిని మణ మూగి యనియె కడం తియ్య్టము దోపన్‌ ప్రైల్ట ఈ గీత ఇటుబోయి ఎక్కడో మున్లైను శాననీ ఆయుస్సు కడిది గొప్పు ఆ గీత కడ క శ్తెరె గీత యిదిబోయె కాన సిరి కకావికలుగ నుండు ఇవి కోన్ని గీటులు ఇచ్చోట_గుంపులై ఉన్న వందుకు నీకు నుండు కలలం ఈ పెద్ద గేటుకు ఇబు నటు చీన్నవి, చుక లుండ వె చందు. పక్క- నెపుడు

చ తీయా శ్వాసము చ్తెస్తి ఇదియె, ఈ గీతయే సంగయేంన 1! నీదు (ుతుకునన్‌ బెద్ద మాగ్చుకు (పాతిపదిక, యాత సేతువు, అతిదీ చ్‌ మదియె జకుగ అవఫ్పులే గుర్తు పట్టని యంత వగుదు. ౭228 అని జ్యోతిష్కుడు ఉఇప్పిన చున సంతయు ఏదొ వింతమాయా జలధిన్‌ మునిగిన యట్లుండిన నత 'జెళనోటై నజ్హ! చెప్పు ఆ య్య్మాత ఎటుల్‌ , లైల యా ర్హో కక్ష గిటులు చెప్పవయా ! ఆ గమ్యం 'చేదొ 1! శుదిని ఆగుట యెటొ, టూ క్స్‌రా నుడువును జోస్యం జొగాముల హద్దు మాత, మాపై విధియే” ల2ఫ్‌ కినిసె సంగన్న; జోస్యాన తనియ గలమె | వేలు ఇేకిన అకళివేక చనునె 1 అయిననున్‌ జెప్పు కకూనమ్ము ఆయువైెన గండ మేబది దాటిన కలద టయ్య ! వలీ6 అకిగ్‌న జోస్యము వెప్పళ ఉనుగుట యది మేలుగాదు ఉోళయు 1 గింజో శడయక 'జెప్పగ వలెనని కడకాతడు వోల్చి సీటి గండం బనియెన్‌ ఫల? “ఆహో ] ఏమి] మవీయ మానినికి వహ్వా ! నిటిగండంబ 1! ఓ హకోపశశి! మేలు వయస్య! చెప్పనొ! భళా! ఉప్పొంగితిన్‌ గండముల్‌ "'మూహోసీనుల కన్నువిష్పు కిరణము ల్‌ గా వె యెంచేని, మా యూహాన్‌ శాంతికి నుండు సందడులు, నేదోస్ఫూ ర్వి ఈలంకకున్‌. 228 [7]

రగ వీభాంగ న్‌ అని యేదో నో నాడుచూ కను మాటున హోయుచున్న గప్పాల్‌ వినిచ యన నరుజెంచిను కూనము, “అనవయా 1! ఏకు నేను అలపై పోతిన ౨9 గండమునరు 'బెట్టుస- దది దండుగ, తజివేచియున్న చానికినిడ చే యండగ నెంతో కావలె చండ (పభ లొలుక బారసాలకు ఖభునుడా శ! 280 చారసాలన్న సంగన్న పక్కున నగి *ఏవరిబే చారసాల నీ వేని యందూ వతివరో 1! యీషి కొంపదిసితి వె చెపును | ఇంత కాలను డాచితి వెట్లు పడతి 1” లిల్రొ్ట అనుచూ గందగోళమ్ముగ అల్లిబిల్లి తిరుగుచున్నట్టి ఛభర్పను తరుణి డాసె అవ్వు ! ఇదియేవి ఖర్మమో |! నవ్వుల్తాటు శెన సమయమ్మూ వబవద టయ్యు | స్‌క్రు న. “వేళాకోళము మానపీ వయసునన్‌ వేధించుకు నొప్పుయో | 'వేళభాపాళయు లేదో యింటిదొర్ననై ేర్లోప్పలున్‌ జూడవో భోళా శంకరు డల్లు పొంగుదువె ?! యుబ్బుంగాక పట్టించుకో పీలిం బడ్డ యనాబు కాయవలె నేనే బోదు మాశేమిలేి 2శిఖీ “వ్తోదు జేనందు వేవిటి పోలతి ! సీవ్ర బోయినన్‌ గాని సాంతము పోరు ఎవరు, మిగిలి యుందురు కొంతకు మిగత సగము ఎగిరి ఎటు పోవునో గాని మగిడి వచ్చు. జలీడ

తృతియాశ్వాసము క్‌ ఈర్చిక్రద్రొక్ర పొంత పోయి మిగిలుండిన వానికి కొంతయిచ్చు, (సు క్క_క పని జేయువా డళశుభకారి, మజేరందొ కూడులాగు, ని ప్పుక గురిపించు వాని యెద పూరియు చొప్పయునుండబోదు, కా వదక తినువాని కెంగిలి, ధనాఢ్యునకున్‌ శొచిలేదు కూనమూా |! వితిక 466వ తృద్చృ గతించునన్న కలుకొను ససత్యము, సత్యమింతకున్‌ అతేదు గతించియున్‌ తనదు అలిని సొకును వేలురూవుతో, అతడు గతించియున్‌ తనదు ఆల్మజు సాక్షును (వేలిగు రుతో, అతడొక కొంతియ్‌ (బకికి అంతకు నంత గతించి అయ్యెడిన్‌ 9 రగ్లిగ్ర “బతుకులు గతియించుట లా కతలేలా యివు ముదము గండూపి.౦చన్‌ ళ్‌ ధృతి గూర్చుక యుండుడనా గతేము శుభావహము, కాన్య- గౌరియె ఇచ్చున్‌ 287 “డ్రిర్హా నెలలయ్య 1! గారికి అగ డొక్క మూదు మాసాలు, మనువుడు మురువుగూర్వు, జ8గి యమొడిలోన 7ంతి మోసమ్ము లాగు, చలువ బెట్టించుకున్న గుడ్డలను జెజువు” 288 ట్‌ డ్‌ అనకూనమ యనె*నో హో |! మనుమడు నాకోసీ కూని ! మతిపోయినచే | కుణికితి విప్పుడు పో, మి " రనుకొనియె గూడు వుఠకాణి, అందలు ఒకటి 289 ముదభరమున నా సంగయ డళర చార గల ధాల్వన న గదులన్నియు తిరిగి త8గి గారిని వె ఆం ల చదివిన పొత్తవె మజీ మతీ 4 లో చదివిన (కియ జూచి గొరం చందమ్యు పోగైన = “2440 ు | మం జో

ర్‌2 ఫీతాంగన గారికి నేము కావలెనొ శాంచుము బాధకు లోనుగాక సం భారము గూర్చుచుందు, మతి థారవు కార్యుము.వైవ బో,కవాం శారము నీకు పాచ్చు, మమకారము భూవి మెలంగు మంచు నో శారగ జెప్పి కూసమక ఆగి చిన్ఫక్కు-న జూచి గానిస్‌ వ్రిశ్తీషే గారి చేతిన గల దార విచ్చిన ఆక్క విప్పు కొన్నటాక పక్షి యెదియొ అట్టవై నున్నది అందాల ఛారిళ కాంచి సంగన్న ద్యిగ్భాంతి 'జెంచబె "సేండ్రయ్యి జారిక్రి "పెక్కు. మాసము లయ్యె సినిమాకు బోనలె ననుచు జేదొ అసలె కాల్వల (కింది అచ్చంవు టాయ్య్యారి లాతి ఫోరికలు కొల్తలుగ నుండు కొత్త కోడలు లోలోన కోర్కలున్న లోన దిగ (మింగు కొసీయాండు దాన యొఆిగి మనమె ఈడేర్చు వలెగాబె యని యతండు పిలిచి గౌరమ్మ కిట్రనె (సాయ మెసంగ రిల *గ్గౌర్రీ | పట్నములోన వచ్చెనట నిక్కంబచ్చు సిన్‌ బోలు నా కారంబున్న నటీలలామ దగు పక్కా చిత మారో సిం గారంచై పయనమ్మ కమ్మతివతో కల్పించి నే జప్పూదున్‌ తీరా యింతకు వాడు సోగరము వతెంఖజేన ! నేజూ చెదన్‌ గ. సినినూ ప్మతిక ల_త్తకుం జెవును, ఈ చిన్నారి *న్నావొ! చ క్క-ని చుక్కా మగనాని _పకథా సనెస్టకున్‌ గమ్మత్తు నాట్యాలు ల! యను ప్వె త్తును, ఇర్యురున్‌ నడతు రుడ్యానంబులన్‌ చెంగు జం గున అంపూరక చెప్పుచుండ్‌ వినునా కూనమ్మ యూకొట్టుచున్‌, బిడడ

తృతియాశక్వాసము క్రి 'నేడా ఏటను చ్మితమేమియని యంద౦ంచన్‌ టైభన్‌ బ్మతికన్‌ వమూూడాకుల్‌ గదలించి గారయనె చిబ్బోకింప నొయ్య్యార, మే నాడో వచ్చిన దిప్పుకున్‌ విడకు నానా రద్ది టిక్కెట్టు3ై ఆదున్‌ ముచ సట మూకునాళ్ళునట, యత్తా! బోదు మాచి తమే. రిశ5్‌ కొడుకును గని యనె సంగన వడి వడి బస్తీకి సీవ్ర పయనము కారా, కకు నోరిక నీ పెండ్డము అడి7ను సినిమా కటంచు అరెెద మెప్పుడే. 2త్త6 కు రోజున సాగరమున కూరన్‌ బనియేమి లేక యుండుట కతసన్‌ నోరాడించక సచెయనె ॥ గారీ, జూగేల త్వరగ శానిమ్మికనున్‌ వ స్వామి క్పటుంబమున్‌ దుదకు సందిట జేర్చుక సాగినా గృవా స్వామి సరూప పట్టణము సంతస ముబ్బ, కటాతు వీతణన్‌ నోముగ గారి జూచు కులుకుందన మొప్పగం, భర్త నాతజే చూ! మొగ మాడు గాంచుటకు ఉమ్ములికం బడు పెద్ద లుండుటన్‌ 246 అతివ పయ్యెద వోయి అలము మగని మొగం బది తెమల్చగ రాక అతడు గునియు వదిన వాటుకు బోయి పతి కన్ను గిల్పును వెలది తోచక యుక్కి- బిక్క. రాను ఆత్తమూమల అండ కై జన గెం ఊ సుల సందు విడిచి వుచ్చుదుపవారు పరివార మెల్ల" నింపొది ముందుకు నేగ అడుగు వెన్కయి తగ్గి తడయు చుందు

గడచి రయ్య్యాలు మగలు క్ముగామ మొకటి, నడచు చుండిరి, ఇలు వీలు పడని వెన్ని కోర్కె లున్నవొ అవి తీక్చుకొనుచు బాట. విక్తర్రి మజియొక యూరు వచ్చె నెలమావి ననమ్ముల మధ్య మధ్య జే గురు చిగురాకులన్నడుమ కోవెల కన్పడు దూరమందు, పెం దొరువుల కల్వలున్‌ పరిసి దోగుచు నుండెడి యట్టియూరు సా గర మెజీగున్న యమయొక్క్య- లి కం్యడకు తావలవైంన యూరచే, ౨50 ఒక చెలికాడు ఊచె మజియొక్కని వీనుల సాగరమాస్త్రశా |! కఠ విక లాడుచున్‌ నగు మొగమం్దన పెళ్ల ము తోడ గుల్కు- చున్‌ ముకు నెగబీల్చు కొంజచెటకొ మోదమునన్‌ చనుచున్నవాడు, ఆ గక మన మద్గుబోయి యతగాడిని పట్టుక నిల్యరింతమా ! లర అనినయంతన శెండనవ చనువ్రకాడు విలిచి సాగరమును ఈలవేసి ఆపె, వమిరా సాగరము ! నీవు ఎంతవైతి ! భార్యతో బోవు "చున్నావు పట్టణమ్ము 259 సినిమా జూడగ జేడ్క- ఆఅయునొకొ ఉ్‌జ్జీ గల్పుకున్నావురా ! పని తీరెన్‌ మము బోంట్లతో నివుకు కొంపానోడు నర్పడ్డదో | కనరా దుష్టుడ ! ఇప్పూజేడ సినిమా ! కాసింత యా ర్మాతికిన్‌ మున మంతా గుమిళాడి యుంద మిచటన్‌ మాగొప్పనాట్యంబురా! వ్యశ్రి వీధి భాగవతులు వచ్చి విడిసి యున్న వారు, నాటక మిారాతి ఉజోరిలోన నొప్పగానుండు వూతము కూడి మనము ఉంద నో "రయి; సీనిమూలు ఉండ వేమి ! విర్‌శ్ర

తృతీయా శ్వాసము ర్‌శ్‌ అన నా సాగర ముబ్చిపోయి యన నహ్వా | వీథి భానోతమా | కన నాకున్నది వేడ్క కాని సఖిడా | గౌరమ్ముతోగూడి నే నును నిల్మంతి ము బోవ్రచున్న యది, నన్నున్‌ బట్టి మాయయ్య క్త "పెను రా_తాదున, నేకు మూత్ర విడుడిక్షు నేను బోనయ్యెఢడిన్‌ . లిస్‌ఫ్‌ వమి బోవుటరా |! చిత మేమి కనుట 1! నిన్ను విడువము ఈ గోజు నెలత తోడ నారు బోదురు, సీ వాగు, గారె యెక్కు చా చపలుడ |! మారకంకు, చవ్వాయివైతి | బి56 నీకు భయ మేని పోనిమ్ము 1! సీదు తరళ్టు జము వచెప్పెవ మయ్యకు; నెట్టు లెటులొ ఒజడబరచు కొందు మంచవొక్క. ఉౌళ వేసి యతేడు సొగిన సాగర మడ్డు వచ్చి లి? విష్టండు నేస్తమా ! నేన ఎట్టులో తండి నొప్పింతు నని నొంతు ఉగ్గ పట్టి జక శక మైచిస నువ్వె త్తు వెన్క_కు తిరిగి భూచికి వార లురుకుమూసి. వ నిప్పుడే వత్తు కాని పని బడియె మోసేగు డని వాడు చీర చెప్ప టికెట్టు గొని యు౦ందు మిక్కట్టు "పెట్టకు ఆని యొక్క... నొంతుక అజ బదులు అంత ఒక బస్సు అశగెను అదరబదర ఎక్కి రందజు, గౌరమ్మ ఎక్కా యందు, కదలి యది పోయి డొంకలు గట్టు లేక గడచు నందాక కనుదుంజె విడక పతిని 258

క్‌ థీకాంగన సంగయ కావుర మ్మురిగి సార్ధద తరక్ముగు పట్టణమ్ము నం దుంగల జోలుకున్‌ దొడల తొోవుల జొచ్చిన, గారికన్నునం జూంగుచు నుండె అశువులు, బోరన వడువువచ్చి ఆవుకొం చుంగని య_త్తముం బెగడు చరావుల భావము మింగి కొంచనెన్‌ 259 ఘంటిక (మోగుచుండె పలుగాంతుల బల్బుల వెల్లు శేఖలున్‌ గంటివె య త్తరో ! వరుసగా కమియించు దును డె, (వేళునం దంటిన మాయు మేల్దైరన అప్పుడె నీడలు (వాలుచుండె, వ్‌ మంటకు నేమియున్న దడియాసల 'బెళ్టైను నీ సుతుండహో | 260 “*ఇలతో శేరి మగ్గం డు కాంతలకు, ఎన్నేండ్లేని ఉడాంపత్యపున్‌ వలకున్‌ దూరము బోవుచున్‌ చెశు దుర భ్య్యాసమస్రలన్‌ జిక్యిియుస్‌ వలిఇం వీ మృదురాగ సూ తమును ఆెంపన్‌ జాలనుంకించి లో పల భీతిల్లెడు నారు, సీ సుతుని దోవన్‌ లేరు ఎవ్యారలు౯ా” 261 గారిని జూచి కూనమయు కన్నుల సీరము నొత్తు కొంచనెన్‌ , “కూరిమి వేళ నాకొకుకు కోడలి ! నీ చిగురాకు జందమున్‌ జీశీముటింత నా యెడద జేగురు వారగ జేసినాడు, పొం గారు మనమినన్‌ నురగ్యగకు్కు- సుధన్‌ దొరలించి నాడహో . 2౮2 “*కనుల సీర్ధార్చశే గారి! కలకమాను, పష్‌ల్ల వేష్టలు వాడివి, పెండ్లీ అయిన బోవునా యీమి వుట్టుక బుద్ధియవుడె ! ఇడ్డ సహ+-వాసముల బడి చెడెనె తల్లి 1₹ 268 సాగరవు చేష్ట దడవిన సంగయకును మనసు పె గొట్టి నట్లు కొంపంబు బుళ్షు ఇంత వట్టును కొడుకు వకాంత జీవి వమి చేసిన చెల్లి న చెంతయే ని వరక

తృతీయాళ్వాసము ఫ్ట్‌7 ఇపుడా చేష్టల కింపు లేదు పయిగా నేహ్యూంబుగాదో చ వొ క్క-పు జాతింగన దొల్ల నిచ్చలముగా గన్పట్టుగానీ నిగా రవు టద్లంబును, గొట్టి చేయగని భూర్మృంబట్లు నెంతోకఠలో రవు కృల్యంబుగ దోచు, దోచె నిది (కూరవ్యా ను వేహ్ఞాయనన్‌ 265 కలిసి కట్టుగ నున్నను కదిసి వచ్చు వజు చీల్చును అర్థ సారీళునై న భార్య భర్తకు భర్తకు భార్య గాక ఎడమొగం బున్న దీని కంకెంతి అలుసా 1 లి అని లోలో గుందుచు సం గన నిజిజన పరివృతుడలయి కౌతుక మెసగన్‌ కను చుండెను సినిమా అెర గనుపించెడి అవమరాలు క_ట్టేర వార్తల్‌ వ (పకటనల్‌ వచ్చుచు పలుక రించుచు బోయె అంతలో నిశ్శబ్ద మనెను ఒకటి ఒగ బొమ్మా వచ్చెను సకలోర్వి భారత యాత బోవును ధూమ యాన మనుచు అడాని ఇజెప్పవేయక చూచి సంగన్న యి నిట్టూర్పు బుచ్చె నంచేమి గలదొ | ఇది గచా నాపట్లి "కెక్కిన యా తిక్క చించ జూలిన ఛచిట్క. దిగులు వాచి శీను యా(తకు బోదు; నాసూను కబ్బు మేలు కీళ్ళను గమనిరిచి మెలగు జారి, గంతు జేయుట నూనును, ఇంతి బరువు మివ నికుకొని సంపార మూదు కొనును వ్ర (8)

సక ఫ్‌ దాంగను లోలో నుప్వేన వళాక ల్లోలం జలవింన. కరుణ విలోచ నద్భష్టిన్‌ ఆలిం గని ఈ కూనవము వలా నా యాత్ర కద్దు, ఇంటనె విడశున్‌ 269 అనుకోని సంగన గైజేగం టన కోడలి నె మ్మొళము తబాలున గని అం తన భరాపులు (తిప్పూుషొ నెను దన యాతా గమన బాద్ధి తనే సిగ వి70 గోరియు గాంచు చుఎడె నిజ కాంతుకు వేసిన ఇెట్టకాత్ధునూ త్వా మనోంతర స్ఫుటిదవారణ తెప-లవ (_పభాసురాం గారము మామ గొంటయా సగానికి పెబడిపోవు అటకుం దీజీక! యష్పుడే యగుట దీపము వెల్లి మొగాల పై బడెన్‌ ర. చీపాల్‌ మోమున బడ్డ యవ్లు కను లుద్దీశించె.. సంకోచవుం జూవుల్‌ నవ్వుకొనెగ్‌, దటాలున 'దెరస్‌ చోద్య?వు చ్కితంబంలె న్నోపారాడ దొడం7”, వెండి కథకున్‌ దోడ్చడ్డ సంభుట్టనల్‌ రూపొందించుకొ నిన్‌ బరిమ్య్టతు లనారోన్యం బే అంతింబయెన్‌ 973 సినిమా చరాచిన నాటనుండి సుతుతో శ్‌ర్త ౦బు పెకెత్తి సం గన మూటాడుట కూడ మానుపహొనియెన గాద్దద్యక ౧కంబురా చిన బాధన్‌ దగ తల్లియే యనియెోోనో చిన్నారి ప్యతుండ |! నీ మనజశే రాయియొ. గారి మానసము: నిమ్మూడ్కి-న్‌ విదారింతునా! ఏ73్రి “బట నెన్నాళ్ళకొ సోతి మొక్క- సినిమా ఇల్లాలి కెంతుండు సం దిడి భర్తన్‌ దగిలించు కొంచు కుతుశ్తాల్‌ తీరంగ భరాచేమటం చిటులీ మానిసి కోర్కె (పొంచి తమకం బింతింతలున్‌ జేసి మె చ్చృటికో ృతితినెర ! లోకులకు మెచ్చా కార్య విాపొటిదా .” ఏ7డ్త

చ్పరెయాశ్వాస ము శి సాగర మింతయు పల్కడు అగి మణము తల్లి ముందు కొదబవంచెన్‌ "ఆగిన తణ మొఫ్కొ-. కశేు. ఆగని తలవంపు లాయె అతివకు [మోలన్‌ లిాఫ్‌ ఇవలుచుని యాతకు జరిగిన పలుచనితనమునకు దిద్దు చబాటును గలుపన్‌ తలపూనెనొ యను తాపం జూలుకగ గౌరీ యటుంచు నొద్దిక పిలి చెన్‌ వా చుంచము జెత్తుచు గారవా ఇంచుకయును పళ్సీని జూడశే "రెండ శుల్‌ (దుంెకు 1వేలొో(ం-నవై (దుం గించిన యెద వీడి వచ్చి శేలున బడెనో ల? చుంచము నే సెత్తుదులే ఇంచుక వి శాంతి నగొనుము ఇనముఖ 1 యనవ్‌ డ్చించకు పో పొమ్ము నియది దించుక గౌరమ్మ శ"దిండిడు కొనియెనొ ల78 మ౦ంచముపె గౌరవము మెయి వంచి సగమ్మాయి మగండు పెన చేయి వొ 38౧చుచు గన నెమ్మొగను క దించుక పడుకొ నెను తోని త్మీవత 'ెచ్చన్‌ లాం వోూమున్‌ డాచుక యుంజె గౌరి యతడున్‌ పూశ్జాస్యకోఖాదిదృ తూమోద్యశమ వ్యర్థ మై చనుట వతస్థానమున్‌ నాఖినిన్‌ కామ్య పేంఖిక శ్వీ-తికిన్‌ వీడివలెన్‌ క్మమంబునై చిక్కి కు (గ్రామం బట్లు రహించు అపి నడుమున్‌ గాంచిన్‌ వి చేశస్థుడె 280

6౮0 ఫీతాంగన జాలిన్‌ గొల్పెను అమెసనట్లుగనగా చాల్డాలు నంబేగణా ! ఇకాలన్‌ జూలగ నాతిసోయగము నాస్వాదించు ెన్లోర్మై యాం దడోళించున్‌ మగవాని సెమ్మునమునన్‌ దోళ్ళ క్తులన్‌ బూన్చి య ట్లాలోలా యికు డుద్య మించె గొనగా నా లేమ సౌందర్యమున్‌ లం] సయట దొజుగి యుంట నది పాటున చెచ్చు నెపాన పొంగులా పహోొయళుల స్పర్శ జేసె, విడకుండిన (వేలు డి దిద్దిరాక యి ట్రయినది యన్న యట్లు వనజానన ఇెక్కిల్‌ నొక్కు. నెశ్షై, మే లయినను ఇంతనన్నె తగునా యని కౌగలి యిచ్చె మేసికిన్‌ ౨289 "తెల్లని మేను గారిది, సుతీక్షువు చదూడ్కు-లు, నీలి కన్నులన్‌ 'జెల్లముసేయు వన్నియకు దీటగుభావము త్మీవనూూ_ర్హి యం దుల్లము కొంత వెల్వడును ఉత్పల మట్టుల, లోని పుప్పాడుల్‌ కొల్లలు వీచు తెమ్మొరలకుం బడి వచ్చును, పోవు ఊరకే. 288 సాగరంబన్ను నామె కృళద్ధయైన "లేన లేదాత్మలో 'జ్వేవ లేశ మైన అందమైన వాడ"న కాచా యనంగ (చశ్చయును నామె హృదయాన (పబలలేదు లప్రశ్ర ఇెవులు మా దొడ్డవి శిల్చాన చెక్కిన యట్లున్న యతిపొడ వైన ముక్కు కన్లోన చిన్నది శాన యాతేని చూవు తూవునా మనసున దూయ బేదు సుఖ దుఖఃములు ఉపశుతు లీను చేష్టలు కావు వానివి, శీ భుగమన కాంచీ మొరటుగా కన్పట్టు మోము తీరులు లెస్స పలక 'బేరిన యట్లు ఫాలముండు

తృతీయాశ్వాసము 61 ఎంత స్ఫూర్తి మ_త్తన్వియో ఇంతి, యతడు అంత నాల చి త్తుడు, విపర్యాస మిదియె "పెంచె నాక ర్లణము వారి [పేమ జలధి పొంగు నొక సారి అంతనే (రంగు చుండు 285్‌ సన్నని దివ్వె వోలె నతి కాశ్వకమై వెలుగొంద లేక వి ద్వున్నవ శాంతివోలె లయ మొందును అ తమణమంజ వారి హే మోన్నళతి పూర్వ పూర్వ చరశోదయ మందక, వీదియోక్ళశం ఇన్నగ రాని భేద క్‌ మిష్యురి మధ్యన నున్నదో యనన్‌ 986 వఏజుల మాట జెప్ప నిలు వెల్ల చలించి కలంగు గారి కొ -శేరన భీత చిత్త యగుక్రేవాది చ్యితము ! రాతగాక్య య ఇ్యుజుల బిడ్డ సాగరము' వలినవాడగు శుమిఖర్ము, పొం గారు జల్యపనాహ గతి అచ్చువడెన్నత డామె భావనన్‌. ౨87 నోట మిాటును అసులు కొల్లేటి భూమి, అట్టి భూమికి _పతినిధి అయిన వాడు సాగరంబన ఆ యింతి స్వాంత మందు వరదకున్‌ పొంగుకున్‌ రూఫవు, వ్య్యగమూ ర్తి ౨88 అది సహాజమ్ము సాగరముశై. మది నాయమకు౦ట, అట్టిజే ఆదియె భయంబు నాతనికి అమెను చూచిన కల్లు దుగ్ధపుం జూదుగు బిలెన్‌ _సవించు గసభూనముల బుట్టిన పీల్లగారి, నన్‌ జూద వెను నేను ఇంత సరిపోలుకునా యని కుందునిచ్చటున్‌, 289 ఈ రెండు భావాలు ఎడదలో నుండును వారుం[దు దాంపత్య వా మధ్య వరదకు భయపడ్డ వారి జేత్‌ణ, (ప్రక్క- 'జెల్లాకు పిజికి పడిన యతందు

(౮ ఫీతాంగన నిరపేతు వై ఖరి నలత జూపదుగాన్ని తగుదునాయని బోవ ధవుడె వెజచు వలపు అందతివలె (పకటించు కొను నేర్చు "లేక.యాతడు చెడె, లేతమనసు మొగము గంటూని జడలెల్ల ముడుఛుకొనుచు ాలి యన్నట్టి కోడలి వాలక మ్ము కాంచి యత్తయె ఆరోజు 8 సవునూడ్చె లలన చల్లారు వణకు కల్లావీ జల్లె 290 “డొడ్పు కాలమ్ముళో ఒద్రన్న యాభ ర్త కోతల కాలాన $ోర౨ి పిల్చి చీమిరా ఓ చావ! నమి చెప్పుదు వాలి కన్నంబు నిడ ఊరి కగునె మేలు అనుపాట పళ్లె పజ్జన వోోోోయ నీటిలో పడవపై ఒకటి విన్పడుచు నుండె “దులపరా వల దుల్పు దుల్చుర గవరయ్య కశ్చైచేసలు ఇన్ని కారిపోయ రొయ్యలున్‌ బడ్డ వూతలో రొప్పుచుంజె "బెదరు చున్నవి పరిగాలు 'బేడిసలును ెదరు చున్నవి పక్కెలు జెల్ల పరిగ లొడిచిళొని పట్టరా మట్టగీడస జూజె ఇర] నారయ సంగయు న్నడుగు నల్లిన బాటన నేగు చుండిరం భోరుపాముల్‌ నవాంభముల నమూగుచు నుండెడి దొర్యులందు నొ య్య్యారవు తెడ్డు వోలె నదయాదంచు బోవను తొటీదొన్న లే వో రవముల్‌ ధ్వనించు చెవి నొయ్యన వెరా్వయు న వేటిపతులో ౨09

తృతియాళ్వాసమా గ గుజ్డఫు గిట్ట దండు లన గూడదోగాని మహో నావలున్‌ స్మరున బోవ జీరంవవి జూలిదలి౨చి తొలంగకున్న క న్న్‌్రన జేయ ఖే జలజేశ్‌ణ లరతమయొ ఆకు సుంపులా గొల నెట్లా తోలి యనుకూలము జేసుక మయేగుఖోటులున్‌ 298 ఎండిన తో9ివలన్‌ కసవు లేర్పడియుశ్న రసస్థలంబులన్‌ పండిన గండు చేపలకు పట్టు లనంద స సీ కయ్యలన్‌ దండిగ వేచి వుగి యజుతన్‌ గదలింపశరాని జమ్ములన్‌ చెండి వపుటామాుటీన్‌ 'దెమువు చేసుక యేగుచు నుండిరెర్యురున్‌ వ్ర

ఇర్వు "రెట శీగుచుండికో ఎజుక పడదు శాని పల్చని యుక యేజు కడలి యంత ఉబ్బు నేజును గలియుచో దిబ్బ నెక్కి. అనియె సంగన్న నారయ వినగ నట్లు 296 నాకు సెలవిమ్ముు నారయా 1 నన్ను మజచి' పొమ్ము కొండొక కాలము, పోలతి తోడ ఇప్పు నె నూటగా నలసితిని లంక, లభ్యతే శీయంగ బోనుంటి ననె నతండు 296 అవమాటొక (_వేమై ఘన భీమాక్ళతి గుంజె గుహూను ఖేదించిన సం (గ్రామ టోభిత సుభట భామణి వలె నారయ తెగు గళమున అజవెన్‌. 291 విమిటి సంగయా 1 యను నజీమిటి !సంతకొ వటిిపకకు (గామమొ పోవనుంటి మను (గాహ్యాత నుంటిని' గాని చిత మిం “జి మహీ కున్న దోయి + లేగియించితీ వింతటి పెద్దయ్మాత్ర, క్‌ భ్లానుకు కూడ చెప్పవు హడావుడ్‌ నెచ్చటి శేన నెంచితో. 298

ర్‌శ ఫీతాంగన అని యాతడు బచిరబిర సం గన మేనున్‌ (కిందు మోద సరగున జూబెన్‌ మునుపటి నూనిసియా ఇత డను కొన నంతగను మూజె నద్భుత మవహాహో ! ౨99 నిజమేనా మూ లంకల (పజల విసర్జించి సవ్ర పయినంబయితో స్వజనంబుల (వీయజనముల ద్విజ కులముల ఏీడిబోవ తంపెటు లాయున్‌” లిం0 అని నారయ పిను దుఃఖం బున గద్దదపడి గళమ్మ్లూ పూరించగ రా కను అటులే నిలుచుండి న గని ససగయ యనె విర క్త కంఠము దోపన్‌ త్‌01 “యా్యత్రయు నేమిటి నారయ |! గ్యాతంబిది యా(తగాదొ. ఘన యౌావనవుం బాత యయిన సీచేహము ్మేత ద్యుతి దొజగి జీర్శసీడము జేరున్‌” 03 నజ గ్ర మర్భకు౦డు అటు స్యామియు పొక్కును నీవులేక్‌ యా (శౌగమనమ్ము ఇంటికొక ఆతౌసము గూర్చ్పను, గారి కూనముల్‌ మూగిన బంధు కూటమికి మోమెటు చూవుదు రింతగొప్పు చె సా. రాగితనం బెటుల్‌ గలి”) రమ్యువు సంగన కంచు నవ్వ రే 808 ఉడ్రాన్సిక్రి నేమిలే జగము తొదన చారిని బోన్చ, సీ వియో గానికి నేను మ్మాత మతి గాఢముగా దురవిల్లుచుంటి, న న్యూనము నీదు బలి; తగ నూర్మిపయాణము లెన్ని చేసితో పూనికశాన సంచి అనుపొందిక నీ పద మంటి సంగయా! లీ04

తృతీయాశ్వానము క్‌ సీ వెనువెంట వద్చుటిక జేనిక నోచనొ 1! ఏమి వెప్పుదీ భావను నీ యెడంద -దొరబాతిన బెట్లు సఖుండ ! సీదు యా (లావసరమ్ము ఇంతత్వరితంబని జీను దలంచినానొకో 'టైవవిచేష్ట యిట్లు భయదంబయి యుండ్త సికేమి చేయుదున్‌ 805 య్యాతసేయగ బోయెడి యంతకోశ్కె సీకు గల చేని ఇంటిలో సీ లతాంగీ కింత నచియించి పోవవో, ఎందు కిట్లు కినుకనొని యుంటి ప్‌ లంక జనుల పట్ల త06 అననా సంగయ పల్కె- *నారయసఖా ! యా_తార్థసంసేవినై చనునా కడ్డులు చెప్పబోకు; సతమున్‌ సర్యాస్థిసారమ్ము జో తె యు శన వరించి వెలుంగ జేసితిని లంకన్నేటి శేమయ్యెనో నను లో గొన్నది యీవిరాగ లవమన్నా ! ఇెప్పు దింశేటికన్‌ 807 “కః పరిసరము, లీ సృష్టీ; ఈ ప్రశస్తి, ఈ (ప్రపంచము, ఈ యిల్లు ఈ వితర్తి, విసగటగ దోచి యీనాగు విసిగి బయట అడుగు-వై చితి నారయా 1 అది జిఘృత. 808 త్ర రవాస్య విశిఖములే ఆతల జలధి నుండి పజ లెంచు కేఖలో నూత్నకిరణ వాహిక లుదయ సంధ్యాళశవాటములను "తెజచు నఫుడు కన్పడు నేదొ తీర్ధూమి తి09 జ్చేను బోయెడి వేళల నిద కనుల సిడ్ర మందున్న పక్షులు నేర్చి పీలచె, కలవరింతును ఏవేళ కలలు ఇదర కలనరించునొ నన్నివు కలయె పిలిచె 810 గ! [9]

6థ నీదాంగన “నన్ను బంధింప నెయ్యువి నాల్లు దిశేలూ కలయ జూచితి నంతట కలకలముని శృంఖలల్‌ న వెం చేనోడి సిగ్ధువడితొ నాకు కావలె రత్యయాన్నా ౭ జనులం త] “మత్తు ఇది యని చెప్పు నున్ఫు త్తు డ్‌తడూ మదము గోలితి గానినా మాంద్య వింత రగల జేీయంగ నోక కాంతి ర్‌న్వ నాకు శావలసి వచ్చె నందుశే కదలినాను లః2 నే రవాస్యూము అది నాదు ఒడిని నళై కలదనెడి (భాంతి పదిలముగా చరించు చుంటి, నదిపోయె ఎప్పుడో యున్న యటులె నడచు చంటిని. అదియెంత బడుగుతనము 1 లి18ొ “సర్ప బోసితి తీగసు సీరు తావి సుమ ఫుష్పించి నాకాళ్ళు చుట్టు శోనియె, శ్లైాను నారయ 1 కూనను, అదియ రజ్జు విడచునా యేహ తన యంత విడక యున్న! తత *ళ్చృర్పునారయ ! నీవుంటి వున్న లంక భరాచుకొను చుండు మంటని నాచువోలె, జీని బోవ్చచూనుంటిని, కాని పనికి నన్ను బంధింప బోకు మూ' కొన్న పులిని 81కి “పోవు చంటిని నారయా 1! పోక్కుబోకు, తిరిగి ఈ లంకలకు నేను మరలంటన్న కడకు నెన్నేండ్లు పట్టునో నుడవలేనం గడచిపోయిన బాటలు కదలు “*కుపుడొ 1 శ]6

వృతేయాశ్నాస ము (7 సంగయ వెప్పిన మాటల భంగిము గని నారయ హృది భగ్నం వాయెన్‌, భంగుర మోలోకము, తణ ఇళఇంగుర మూలలంక కనమె! భంగుర మెల్లన్‌ త్‌ బప వెక్క్యి.న పాది విటులో సెజేసుక యనె నతండు సంగయ 1! సీపం బగమున కా లిడితివి పో, ధరణికి మజి తరలుటన్న దబ్బర శాదో” లి18 ఇచ్చ శు చానుంటి నెంతశేనియు, మనజా ఇచ్చయు, భయ శంకాదులు ఇచ్చటనే ఫుళ్హై, తనువు ఇవి యవి ఎల్లన్‌ లప ఉష ట్రిన్త లంక యియ్యది సవమూూలము (వోని చనంగనె ర్తునే 1 ఎచ్చట శావలెన్‌ మరల ఎల్లరకున్‌ దగ ఇప్పి పోవలిన్‌ | విటఏ గూటిదీ నెలవు (కేముడి వీడి తెగించి పోవుకే 1 ఇేట్టులు ఫుట్టలున్‌ దిరిగి జీవము గాంచిన ఛారమిగుక 820 “ర్హాన్సవ్పు సంగయా ! నిజము! అమృత మిజననమ్ము లంకలో జైన నే భ్యజించుటయు నట్టులె భీకుతగాదొ, చేన ఎ నైనను వీడదీని భవదాగచునమ్ముును జూచు నంతకున్‌ త్రి] టా 6ద్చ వ్రొక్ష వేళ "చెప్పిన వినిశ్చిత వేళకు రాకయున్ననున్‌ భావము నీదమయై యిట (_పభాశేము సంజెలు వేచియుందు గా సి వసివాడ, నీదు రమణీమణి కూనమ, సాగరమ్ములున్‌ (గోవలు చరాడ లేకలసి తొణ్కిన నేను తొలంగ సంగయా ! 29

క్‌ ఫీజాంగన “అయితే మ్యిశ్రుడ ! నీదుసంచి యిదినో ! అభ్యాగతుండో యనన్‌ మోయన్‌ భారము మోసి తిందనుక యేమో చెప్పలేనెన్లు వ ఛాయన్‌ (వాలిచి విస్టరింతునొ, వృథా సంతాపమా నీకు; అ న్యాయం బన్యుల సొమ్మూ నుంచు కొనుటల్‌, న్యాసంబు 'త్యాజ్యంబహో [౯ తివిలి అన సంగయ సవ్వుకొనెన్‌ ఘనమగునా నవుగ్గలోన ఖగకుల మెల్లన్‌ గున గున నవ్వును గల్పెను కనుతుద నాసంచి గాంచి (గక్కున తోసెన్‌ తిలి4 ్షుద్రి నాసంచియ నారయ |! (వేదిలెను అడుగాల్న యొవుడొ 1! (పిడిలెను స్పృహయున్‌ పదియేడుల దిస్పకిచా | ఇది నాదని యిచ్చు చుంటి వెంత ఛలంబో త్‌2ధ “దేవా మిది ధరించియు -పెష్ళదినములాయె, అప్పుజెన్ని యొ మోహమ్మూ లావహింటచె, వోయి బేహము, కాలము పోయెుగాసి మోవా మది యప్పుడున్నది పోనెలేదు” తిల6 అనుచు నాతడు నొకపరి నంబరమ్ముు "జెసకు కనువిప్పీ చూచి నుద్దీ ప్త భావ తన్మయా వేశ పరతంత తా నిగూఢ భావలన్‌ (బస్తుతించె నవ్య_క్త గుణుని లై వనాడీ లఘు మృత్తు నైతొ భవహారీ! చక డారు వ్యథన్‌ పీనంఖ్లై హృది పిండి యొద్త్తి నటు లయ్యెన్‌, మాయనై_ కేలి (కొం జేన్‌ (మోసెడి ఫపుష్పకుంభ గతి సింతేనే (పఫుల్లించ లే దీనాడున్‌ దొలినాడు నట్లుగ ని శుమ్కీ- భూతమై (సుక్కితిన్‌ 3928

తృతీయాశ్వాసము 89 రూసము లేనివాడ ! నిను రూపగుణాధ్యుని జేయు నాయస (దూపవు శిల్పి కిచ్చితివి రూప్యము లెన్నది కోట్లు, నేను సీ రూపవు టచ్చఫవుం (బతి నిరూపణ జేసితి నై సనున్‌ మన స్తాపనము దప్ప యిచ్చిన _పధానత అేదు గుణాతిరిక్తుడా! శి29 వళొజగాని వాడ ననకీవు సృజెంచితి వింత తెల్యితో ఆ కమనీయ 7ెౌనముల నందక వీనుల కింత దవ్ఫుగలో (కి ్రహింపలేను, మజి (_పాకెడు తృప్టల (సోయలేశు కూ రాక జుడంద లోన గల ధగ్గియె, పోరగ కోజు లేదుగా తిం

స్వామి ! నా యొద చీకటిన్‌ ముకి చినన్‌ చావ్య్యోన సీ చిద్వి లా

సామేయ్మ పభ తోడ జ్యోతి విడ త జ్పాల్నిధన్గెమున్‌ జేసినా

జ్యా చ్భాయలు మాసి పోవు నవియన్‌ సాపేతు మాలిన్యములే

నా మాలిన్యము నంటి యున్న దొకళశే నా కందు సంబంధమే శిల! నా సౌథంబును కట్టినావు నవ విన్యాసమ్ముతో కానినా చాసోబి ళు కింత చాల దదియున్‌ భగ్నాయు పవొటన చిరా వాస (పేవువువైన నే దొలగిళిన, పాంథుల్‌ క్షణం బాగమా యాస రౌంతి పరుండ నే గడవికిన్‌ యరామ (పహారవ్యధన్‌ లిలి2 ఈ నొ కచ్చప "చీహా మే వనధిళో ఈర్ష్యా రహస్యాల జారి లా నా ళమ్ములు తోకన్లై శిరములై రాపాడ బెగ్టిల్లి దం ఛానేకా ధమ ఖట్టనల్‌ నిజవు ఫో రా[దిన్‌ మెడన్‌ డాల్చునో ఈ నాకచ్చుప వేషమే సుధలు చింజే వేళ మేన్‌ డాచునో శ88ి (భాంతి యచేమొ నే నినుప పంజర మొటను నిన్నెదో అయ స్కా-ంతవు ముక్కగా దలచి నంజెలు వోవ (పతీత సల్పితిన్‌, (శాంతి యిజేమొ నిన్నినుప చట్టువుగా నివుడెచినే నయ స్కా-ంతవు ముక్క-నై నిలువ కన్‌ గిరు గిరున నిన్ను జేరితిన్‌ 884

గ వీకాంగన స్మృతియై యున్నది శీతు వొక్కశుదలో క్వేతంబునై శీర్ణ మొ గత హోర్మిదవు బంధమై -తగదునా కంపీంతునా యంచు, ఛీ తృ్చ్చత ష్యతాకృకి బేవహాము న్నిలిఇె నింశేలా ముధా గోపనల్‌ | పతినం బో విలయంబొ కాక మధుపా! పాతన్‌ వడిన్‌ నింఫుమూా! కికి నా మును ఫుప్న వీంతలును నా కను ముంగల నున్న యందముల్‌ నా మది కిప్పూ డందముగ నాణ్యముగా కనుపింపవేల ? నా శామ మకాము మయ్యె, అవిశారము నొంబె విశార, మిందియ (గ్రామము యంతమై తిరిగి కామ్యుము లందలి చేదు పీలళ్చినో. 886 కల యిది యానొ కాదొ తమ కంబులు |పాకిన సంచెసీడలో వల యొక టున్న యట్టు లవభాస ఇచలంగాడి సత్యమిద్ది, వెం గలి నయి నాకు శీను నయగారస్తు టంగము గాకపోతి ఆ పలి యను మాయ జిక్రి- కనుగాననొ ఆ చిరసుంద రాకృతిన తిఫి7 అది భూతంబుగ నేను 'నేడు నయినా మంతంత నే భూతమై అది వెన్వెంటనె వర్తమాస మయి దీర్దాధ్యంబులోనిన్‌ బలెన అది విశాంతిగ చేను యాతికునిగా అవంతి దూరాన అ య్యది నాలో పరకాయ సెద్ధిగన దై ఆక్యాకారమే నొందితిన్‌ లికి ఈ పరుగాత్తు కాలగతి నే మొక లి ప్తయు అడ్డుకొంట కా నీ పడి యున్న కాల శిల నే తణమైన కదల్పు కొంట కా సీ పడ, 'దెన్ని యో యడుగు లేబది ముందులు వెన్స-లైన మే మో పగి దిన్‌ విభిన్న గతి నిర్వుర మెకిమి -వేజబు వేజుగా లి8ి్రి అనుచు నొడలెల్ల మణచి ననంశగుణుని గానమున్‌ చేయు వానికి గాను పింప డాయ లోకములోని పదార్థ 'మెదియు పణజచి ఒడ్డున "ఆగిన పడవ దప్ప తిశ0

తృతీయాళ్వాన వన ఇ సంగయ ఇప్పు నారయకు సన్నికటంవు (పయాణజీవివో 'అెంగను పై? వేమి పిధిలీల ! నెజుంగగ నేర్తురెశ్వ్య రి బ్భంగి విర్క్త చిక్తడయె, (పాణ మొకెత్తుగ పెంచి కీలును ప్పొంగగ జేసినట్టి (పయ భూములనే విడనాడ జూజెకో. లి్క! ర కితో సొకిన రమ్యుంపు టూరులు

న! సంశిళ్ళకై వడి సంగయగొ న సంగ య్య జొ(ర్రయు సన్నని నామాలు బఒనిర వై రాగ్యంవు “టోనమాలోొ | పట్టిన రాంచాసు బందిఖానా పొత్త మోాూముక్త్తి లస్ధికి 'సఫీశువేమొ ! వల్లెవొటుగ పంచె (వాలి యుండుటయది ఎచటి యజ్ఞానంవు బెండ గొడునొ | అవియు నాంతర జీవిత వ్యథిత వివిధ నిస్పృహానంద చైశన్య నిభృత గవొన భావ సౌధ _పభాకుడ్య భాస మొన గగన వీదికలో , డివ్యగతుల వెలుగో | !

ఈయన సంగయంచు మనసిచ్చిన బొంధవుడంచు మెచ్చి ఆ

ప్యాయత గొల్బినౌము? అడియాసలు దప్ప మశేమిటో | విజే

నీయుని నొక్క-నిన్‌ బరమ సన్నేహితు డంచును గొల్వవచ్చునే।

ఇప్పుట కేమి యున్నయది, న్నేహితు డీతడు మదు సంగయం

చిప్పుడు శెష్పుకో మనసు ఇంతేలు నింతలు (వాలిపోవు, పే

శ్హోప్పలు ఏనితో బజుచి కోనల శేగును, నన్నుబోలు నా

రప్పల తోడ నీ కటికి ర్నాతుల లంకలు తెల్లవారునే ? శికక్తీ

12 వీతాం౮గన పకటన నేదొ (మోడు గతీపల్ల వమై బడీయుండె నెండలో ఒకా సుమంబు గూడ అరుణోదయ మందు సుమించ బోదు, సౌ కని దాని జూచినపుజే వ్యధ గల్లునా అట్టి ఛావమే నెక్కొ-నె సంగయన్‌ గనుల నిల్చిన నారయ కాతణంబునన్‌ లిఉక్‌ నారయ గాంచె నొక్క-పరి నావను సంగయ ఎక్కియున్న ఆ 'యేజు నగాథ మూపహాలం లయించిన యట్లు గఖీర ఏచికల్‌ ఛారముగా చలించి నది భారముగా చలియించె నింతయ _త్తీరము వీడెనా యిక నడీ తెలమన్న భయంబు లుండునే! తీఉళ ఏట్‌ గాంభీర్య యమొడ్డున ఎదురు జూచు వారలకు గాని పడవలో వారికీమి 1 గగన మను భీతి మనుజున కగునుగాసి ఖగము, పెనీదు దానికి గలదె సుంత |! లిఉ? సంగయకున్‌ సంసారపు భంగములను భీతియేమి 1 పరుగాత్తుక పో వంగల సోవాస మాతని యంగము లందుండె, పడవ యా[తకు నుంజెన్‌ లి4రి పడవలో నుండి చేతులు బయట "పెట్టి సెలవు నాకని చెప్పెడీ చెల్మిశాని కాంచి నారయ పెద్ద యాకందనమ్ము చేసె నొడలెల్ల కన్నున షెమ్మూగిల్డ లేం గారికి నొక్క-బిడ్డ మటి గల్లిన సంగయ చెప్పు ఇప్తూ! వ్‌ 'శేరున పీల్తుమోయిః కడు పేర్చిడి నాతని కారసాలయున్‌ జోరుగ చేతుమూ |! చదువు చొప్పులునున్‌ దగ "చెప్పుముంచు కం గాడగ నాప్ప నారయ (ప్రగాఢ రవంబది మున సీటిలో లి్‌50

తృతీయాళ్వాసము ల! ఆ నీటి నడుముగా నల్లంత దూరాన సంగయ్య కనిపించి స్పష్టముగను ఇంళొంతగా దూర మేగిన అస్పష్ట రూపమే కనిపించి రూఫవు మలి బొజ్జయా నామాలు పోల్చుకో కన్పడు నొఠ కొంత దూరాన నున్న యవుడు తుదశేమి యున్తే దు ఎదియొ మొసవమా్యత మైన యుపాధియ గానుపిం చె నిజము సంగన్న కాపేరు నిల్చిరెవరు! శడవలోన బోయుడి ఆ యుపాథికవరు నామరూపాలు కల్పించినారొ యతసి సంగయింటిమి మన యవసరము కొకు వ! అఆ యుపాధియు నారయ అరయు చుండ అవల గట్టున దిగియె, నయ్యవల న్‌సుక పజ్జిలం బడి వోయి యల్పంపు మచ్చ యగుచు ఒక బెట్టు సిడన నలత దీర్చు శొనిను అపైన కదలి చక్యన అనంత శీతిజశేఖల లోన నిగీర్ణ మయ్యె తక నారయ ఈ దృశష్థంబును తీపగ పరికించి చూచి ద్యిగ్భాంతుడై భారవు టడుగుల నెళ్సైటొ ఇేరుకొనెన్లంక భగ్న జీవని పగిదిన్‌ త్‌8 అ [10]

ల ఏీతాంగమవ త్తే తడబడ నారయన్రి ఆడుగు ముందుకు బోదు లంశ లో శకాల్చెట్ట లయయాు దప్పి వాలకమ్మే మూజె;, వరుస దప్పెను చేష్ట "లెద లోన ఛీతి యుయ్యేల లూస్‌ 'మేనెల్ల గరుపారి మెదడు తర్మతులు వలి (పక్కా పసరమె కన్పడక సోయె పొదమాటు కొంగ చప్పూడులకు తానొక పిల్ల చేప విధాన తల్ల డిళల్లె బయ్య నోయూన గమైక్కి్‌- ఒరగుచున్న "జేవా మెట్లులొ పట్తూడ దిగిచి పట్లి లు న్‌ శు అల్ల సంగన్న గృృవామేగి అరుగు మూద శిరము వాల్చుక కూర్చొంజె శిలొ యనంగ ల్‌5డీ గత మంతయు దుస్స్యష్నము వతు దోచిన మాన మూని పగిలిన యెడదన్‌ అతుకుచు తునిగిన "చిదుగుల (పతిమో యన మిన్నకుండె ఛభగ్నాశయుడ్రై తక్‌ సంగయ యింటిలోని జన సంచయ మెలను చుటుమూగి వా నిం గనుగోనలం గనుచు నిట్టలమైన విషాద మూర్పులన్‌ ోంగుచు నున్న వాడి తడు కోల్పడి నారయ నేడు వలకో అంగన గుర్తు వచ్చినదొ ఆ తొలినాళ్లు మదిన్‌ గలం చెనో. 866

చతు న్దాశ్వా సమ ఖ్‌ అనుచు కవ్వింపుగా నంద జలమి యలమి అడుగు జొచ్చిని నారయా 1! అతుల దుఃఖ వారిలో నీదు లాడెదు వూరి కేమి వచ్చె నీకేమి వచ్చెమి వరుస జెప్పు వ్యక్‌ కైటు "చెలికాడు సంగన్న నిజము సిజము నిన్ను విడనాడి ఎటశేని చన్నవాజె! చూట మాము పపష్పడొ మంచి చెడుయు చీల నొారయ 1 నీవింత 'బేలవై తి + ఖె5్‌కి ఈ నాటితో సరి ఘా నాదు చాడ్డని చిరసౌఖ్య మెడలించి అరిగి నాడొ సంచి "శేవద్దులే సంతకు నేబోదు నని యొంటిగా తాప చనిన వాదొ ఇలు సీవు చూచుట ఇంక నాశేమిలే యంచు విరి వరించి నాడొ శొళ్లేటి వ్యవసాయ మిలెనస గడవదు షు ఇదియీల నాకంచు వదలినాడొ వీల నారయ1 చెప్ప వింజేమి గలదు? అనుగు నెచ్చెలికాడు, నీయా_ప్త సఖుడు నిన్ను విడనాడి పోయెనో ఖన్నుడవయి వల నొంటిగ వచ్చితి విఫపుకు "చెప్పుదు 1 [9 సల్యుగేవల (పశ్నేల్మవా నలు గురియ జొచ్చి పొడి పొడీ నవ్పర్దెల తీకల్‌ కలవర మిడు చపినుగొల్రై వలగొనె నాయిల్లు నతని వైఖరి జూడన్‌ శిగ్ర0

లి ఛీళాంగన మా యయ్య ఆయేడని మగనాంతు కొకటి యడీ” గన్షోలుగా నంత నొక్క- అడగొంతుక బిట్టు అల్లాడి (వశ్నిం నానాథు డెక్క-డ నారయన్న ! ఒక నొంతు మృదువుగా ఉండుండి గొణెను మామామ పొాయెనే మమ్ము విడిచి అరుగుపై కూర్చున్న పొరుగు నొంతుక యొండు పల్కెను సంగయ.స్ధ పటిచినాడె 1 (వశ్న లొకటొకాటియు వచ్చి వడుచునుండ భాంత చిత్తాన నారయ వణకి పోయె? అంద అొక సారి గుమిగూడి యడుగ నతడు దిక్కు-లన్‌ జూచి 'బెదరెను భేనువట్లు ! ఇర్వురున్‌ సంతకు వీగినా రింవుగా అన నారయయు వల్లె యనెను 'చెమలి మజీ తోడు వాదేడీ తిరిగి రాడాయన “వెళ్ళి పోయె నటంచు "తెల్లబోయె ఎటకు బోయినవాడొ యేమి వచప్పెనటన్న వడ వెక్కి- సోయు నంచడుగు జూచె ఎప్పుడు వచ్చునో చెప్పినా డాయన యా(తపసేయగ బోయెనని ముగించె కలత బడి పోయి "రెల్లరు చిలి! చిలికి గాలివానయి యిల్లు గన్జోలు పడియె కొన్ని తణములు మానమై కొంత కొంత "ఇలివి సెందిను పొగమాత మలవి యుంజె త్‌62ి

శతుర్దాశ్వా సము "7 వెదుకంగా వలె నేమి దుర్విధ్ధియమొ ఎవ్వీటన్‌ గనన్‌ రాక దుః ఖద మౌార్షంబుల బట్టియేడ చనెనో గాలింతమా ! పొంతను న్నది పోలీసుల తావొకండు చసి విడ ప్రిం దగన్‌ చేశుమూ 1 ఆఅదియో ఇద్దియొ చేయగా వలయు నంచాయిల్లు అల్లాడినన్‌ 86కి తీర్థయాలతకు బోయెను తీర్థయా్యత క్‌నుచు నారయ్థ మరల బఒక్క-జఫు అలచె, ఎందు కిప్పుడు యాతలు వీలననగ మనసు శాంలికి గాబోలు మనివీ. కనిను ర్త మనసుకు శాంతి లేబెయిట, మాయు 1! ఏమిటొ వింతదోచు, ఆా చనుకొని పోయెనో ! మతి అఆయత్న మనస్థితి తోడ జెకో! అనుచర కోటినిన్‌ బిలిచి యైనను నొప్పుగ జెప్పి పోవ డీ వనుగు సఖుండ్నవెతి, తెగునా ఇది నీకును, నాఫ్రు "జేయవో శి6క తిరిగి యంతన వాశెల్ల తెవులి మరల ఆనుకొనిరి లోన, నారయ్య ననగనేమి 1 తప్పూ మన యందె యున్నది తగిన శాస్తి అతో జరిగలేయని తము చాను సరదుకొనిరి 866 ఎదియో యున్నది యింటిలో దొసగెదో ఏ చిత్త వైళ్లబ్యమోా మది చేధించుచు నున్న యట్టి దది సంభాళించుకో లేకయి య్యదియే చాగని లోదలంచి తొల?న్‌ యా_కార్థ సంసేవియై ఉదధ్ధుల్‌ వై తము ఇంకు (పేమఖకు చై ఉష్పుల్‌ ప్ఫాదన్‌ బండువో క? సాగర మ్శను కొని జరగెనో నా వల్ల తప్పాళ కొంలేని తం్మడి పట్ల కకూనమ్ము యనుకొనె వోపగించిను భర్త నాలోన నుండిన కలతరయేమొ

౯8 వఫీతాంగన గౌరమ్మ మోమకు గారవమ్మున లోప మేమిచేసిన యట్లు "'అెజటుకపడదు స్వావియూు న్న్నడతలో సరణి దప్పని వాడు మతి ఎందు కింత (సమాద మొదనె | అనుగు పకియే”; అబ్బుర మనియె భార్య అయ్య యేగెను అశ్చర్య మనిరి సుకులు, వచ్చ య్‌ మాత యున్లేసి మామ చనుట ములుకు మోయింటి కంచు కోడలు వగర్నె శి68 అదియే సిక్కువమైన ఆయనయు ఫో యా[తార్షమే యేౌనో ఇదిగో 1 యియ్యది సంచి యున్నదిచశే ఈ క్‌, ఈ ఇవెప్పూలున్‌ పదిలంబిచ్చట నున్న వేమి ! గొడుగున్‌ పాణపదంళచైన సం పద రాంచాసుని పొత్తమ న్‌ గొనడు, ఏ మందుల్‌ మజేసొట్లమున్‌ 869 ఇవు డతీతుడు సీని కివి యన్ని చిన్నవి స్ట్‌ మడ్వితీయ సంస్థితిని బాంజె సిరికినిన్‌ జెప్పడు చేదోయి కోడు శంఖచ్మకము గచా శార్ణము.లను అవియ 'కామంతీట అబ్బురమ్ముగ వెళ్లు శ్చాను 'వెళ్లును గారి యనుచు నొక్కె- మందు గైకొని వోడు మరల తిరుగ "బెట్టు నోజబ్బు కూనమ నొగియె వెడద వలదు కూనమ 1! దురవీల్ల వలదు వలదు, అవట జబ్బులు లేవు, లే నామయమ్ము; "లేదు టై వదర్శనమున లేశమైన తాప సం_తాస మనుచు నోడార్చి నతడు త్‌70

చచ ర్భాశ్వా సమయము 70 స్తిమిత పడండి ! మోర లిక తీర్థము లన్నియు దీరవచ్చు, ఉ _త్తమ నరుజై మహాత్ముడయి తప్త సువర్ధ్యము వెల్లురీతి, వో కము దరిడావులన్‌ జెనకగా నెజనగొంబెడె యట్టి మేటి సం యెమి యయి పచ్చు భూప్రజలు హోరతి పట్టును రా మనీషికిన్‌ 871 వమో చెప్పెను నారయ ఏమో యని వినిరి వాక, నమంటకు రా శీమో గళ, మటుచిరి తుద కీమా(తము జెప్ప సంపె నేమో నిన్నున్‌ తి79 నిజము వెప్పునము నారయా ! నిజము చెప్పు యా(తశేగెనొ లేక ఎంటైన గాని ఇల్బిశానిని చాచి వచ్చితివొ సవ్ర మమ్ము నేడ్చింప పన్నితో మాయ వలను త్‌78 అన్నా! నారయ 1! భాలుచాలు! మము నన్యాయం౦బు జీడ్పించ బో కన్నా! వున్నెము నీకు నుండు, దొసగుల్‌ కాసింత రాసీములే ఇన్నాళ్ళింత ఎజుుగ మైక్‌ మెదలో, ఇబ్బంది కల్పించినా మన్నా! జాచకు, నాన్న నెట్లయినచో అర్థించి రప్పింవుమూ ! 74 "తెలిస మా తప్పు మాకును తెలివి వచ్చె మూదు నెప్పుడు హద్దులు మూతదనము నీదు చెలికాని ఒకసారి నిల్పి ఎదుట మూదు దుఃఖము వాపవో మౌాన్యజనుడ [| 875 అనుచు విలపీించు వారల ననునయించి పలికి నతడు ఓ సంగయ (_పాణులార | అడల నేటికి తీర్థయ్యాతార్థ మేగి వచ్చు వానికి బెగడొంది వగవ పనియె కొ6

నే వీచోంగ న తర్మడీ కలు ఏీడిశోవుట తేముకు బాము (మింగు కొని పోయి రందజు మి(లగాసి జెదినా డోక్క. సాగర మందు దొసగు దోరకినన్‌ బట్ట జూలిన దెంగ యతడె త నేనో గోరియె కారణంబా కనగా నేసెంత జాలు్టుడనో | ఇపాణంబై నను గొల్యు గని జడ్యపాయంబుగా గొల్చితిన్‌ కఆాన్తనన్‌ గుజికించి యాున్నదియి |! సంతప్తాత్శయో యొస్పుడున్‌ లోననస్‌ సందుచా నుండు, కాదె యది కల్లోలంబు మాయింటిక్షన్‌ 875 మనసిచ్చెనో లేదో నుగవాడు తనశేల ! ముగువగా తానైన మసల వలబె! మూమవాను సేవలన్‌ మటిపింప నేవాయె మగసీని కొన చూడ్కి. మనుప వలబె! మునక లెందుకు నెన్ట, మురిసి మేనముపెన ఇట్లిన గింజట్లు హే రాచి! ఉ_త్తమురాలందు 'ఊగ్చెప్తూళోనేవిం గమనించెనే కాస్రరమున కిటుకు ఇదియె గాదె ఈ గృహమున కింత ఇడ్డ, అతుల సంతోషి మాయయ్య కయ్యె కోడ లింట తణము నిలువని నా వంటి వాని క్‌త్‌వ యయ్యె నపహోళోయని పతి కలం, ల్‌ “నవ్వుతూ జీలుతూ నగలు భుల్లని నట్లు ఉండరాజే గార |! ఉండేల 1 “అనిన నే నవ్వంగ పనియేమి ఇప్పువో నవ్లంకేవిధము 1 నానాథ | తెలుపు

చళు ర్ధాశ్వా సప 81 ఆద్రిగాదు నేనంట ఇది వజకు వలెగె దివుడు మా తండి లేడిం9 |! అరయు మున మిరస్తరము నొక్క మనికిగా టతకగా భారంబు సెత్తిపై బజెని భామ! ఎడపెడగ గాదు ఇకపెన గడపదాటి వోను, నీవును నా మదిలోన మెలగు, కలసి యుందము కవితయు గకలమునట్లు పొలము బోదుము కలసియే పొలతి మిన్న[” 8ం0 3లికొడా 1! కనుమొక్క నాల్లుదినముల్‌ ఇల్సింతు సీమాటనే, బలితం వీసమయంబు డాటు డెటులన్‌ భావింపలేసంచు తొ య్యలి గాసింబజె, నాల్గు నాళ్ళయిన చకాాబోవు ఆ శేయికే నులినొప్పుల్‌ మొదలయ్యు చేడియకు, ఆందోళించె మేనెల్టయున్‌. $81 చకటాని యొక మగపిల్లడు టశజాన భువిమాదపజెను కంగానై బల్‌ (దొకెను చిందులు సాగర చుక బిగిన్‌ జేయళాక ఉల్లము నెదియున్‌ శి8ిలై జనకుం డింటిని ఏడి చన్న -మొదతే జూడ్యంబు పె కొన్నదో జననీ బేహము కూడ (సుకుటానడి మంచఛచానన్‌ బజెన్‌, చానితో మనసిం-తైె యొది జీయ సాగరము సంభాళించు కో లేగ దిం చిన మోమున్‌ జిజు చేతుల న్నిజికి బల్‌ జింతించె "శీలంతయున్‌. 888 ఇటు భార్యనే మాచు అటు తల్లినే భూచు వీ దిక్కు తోచక మీదు జూచు ఇటు వంటనే జేయు అటు శేసెశీ బోవు చేయ చేజేశుల చిముడు రెండు కై 1

ల! వీశ్రాంగన ఇటు చిడ శేరింత లటు స్నేహీతుల పీల్చు ౮వ లేవంక పోరాని ఇరకటమ్ము తండిపోయింన చఊారి తనయా డందిన పొల్పు ఒక దుఃఖ మాపైన నొవటి మటుపు ఉన్నదోవలు చీగువను తువ్న కొలది అలసి జెందము ఉటోగు ఉయ్యాల అందు అజుత వీగదీయ నిన్ని బాధ్యతలు మెడకు నలవెం నంచు సాగరము నిట్టలము నుందు త్‌రిత్తు చని యాతం డోకనాడు చా ఫురిటి మందంబున్న గుయ్య్యార మం దనె నో బిడ్డను గన్న యాలి , తమకం బాయెన్‌ గచజీ! చూపవే తనయుంజేరిని బోలి ఫుతై నొళొ ! నిస్ధారించు నోపవీలుగ బ్లును నాకింత యటన్న గారి నిసుగున్‌ _కొంజేతులున్‌ దుక్చుచున్‌ 885 అనెనో నేస్తమ | బెడ్డరూవు కనవో |! అచ్చంబు నీ వోల్కీయే తనయుం డంతయు సేబె కాని నను త స్తం జేయు నేశంక యో కనినా సీ నిసుగున్‌ దచాది కలలే కాన్పించు నీ యేన్ల పొం గిన భంగినొ భయవమాను నాకు, విధి కంగీకార మే కృత్యమో 1! 886 నాకు భయమాను నాసామి ! నాదు (పక్క శేడము గానీకు మంచము ఇవల ఇవల కొసరు దగ్గరగా లాగికొని పరుంచు 1 దవ్వు తతిగిన కలలకు తావు లేదు లం? భయమేలా [పియగారి ! యేటి గొడవల్‌ భావ్యంబులా ! కల్పితా (వియ భావంటుల 'వెంటబోయి మసనమున్‌ విదంబు గానీకు, సం నయ స్థాపించిన లంక యిద్ది 1 యిచటన్‌ శాల్లొట్టి నిల్చున్న కా కియు నోల్పోవదు గూటిపె పరక సఏకించిత్తు ఈ వెల్లువన్‌ 888

చతుర్థాశ్వాసము ఇక అన గారియు వణకుచు దీ నిని నేనెట్లు మజతు అవనింగల ధ్వంసా నన దంష్ట్రల ఇది ఒక్కటి, సను జేయున ేమిగాని నొనిసుగునే ఖ్రేప్ర్ర్రి అపహపై సాగర మని, “సీ పెస్టు తుని భావి దలచి భీకిల్ల కు ప్పి ఓీ పొరువఫున్‌ లంకల లూపాండిన బిడ్డ, కఖల రోదించునళేు 1 తి9/ “భ్ర తడగును నా కంక గజీత గాడు జెగగు పడబోశి గారి ! పంపేది మనసు మనసు దిటవున్న మనివీ.క! మంచునై న అగ్జి బుట్టును, వ్‌జుల బీ బుట్టు” 891 ఈప్పిజీ ధీరుడు కాగలాడొ |! అదియే ఏవీంచి భీకిళ్లెదన్‌ కీడుల్‌ గల్లును సాహస్యక్రియల విక్రీడించు పిరాళిశే చూడన్‌ భీరువులై జనించుటయ సం స్తుత్యంబు క్షేమంబు, నా వాడీ బెడ్డడు జన్ముభీకువవ నాభాగ్యంబు ఇంశేమిలే ప! ఉగ్షార్రీ | మోటలు గొప్ప వీ పలికితే |! కార్యంబు చూజెట్టితే | ఏర్యశేణుల చూచి మీ వరదయున్‌ వికాంతి నుప్పాంగు, కం గాళేలా ! నివు బోటి భీరువు ఎదన్‌ శాంవీంచ నడ్డానికిన్‌ తశాలేలే, నినుజూది పొంగ వుషకంఠంబట్లు సీ వ్రండుమూ 1 తి9ికి కనాక్తి న్నేడుల నుండి తేను భయ; మి నాకుల్ల 'యేమయ్యెనో సాఠెన్‌ మామయు తండివోలె ఇవుడీ సంసార మేనొంటి నెం చోకన్‌ కుండను నెత్తి థొందు నిది కోడా భార మాపొంత నీ వో కారుణ్యము శే; తిర్షుదువు పో ఊగరెల్ల నీయిల్లుగా. లిపి సీ ళు లగి గా

న! ఫీ శాంగన “బది వణకు వలె గాదు లే యిపుడు మనసు మరులు నొనుచుండె నీ మోద, మవుత గాడు కట్టు కొనుచుండె, నందు కే కలత, నీవు వమిమై పోదువో, నేను, ఈ సుతుడునుల తిం “నిజము నీవన్న నున్నాకు నిక్కు-పంవు న! కట్టలు (లెంచుక శేగుచుండె చూతువే, రావె. ఇంత (వసూతిశయ్య విడిచినా వద్ద కొకసారి పడతి మిన్న 1%” ల96 చిజుత నగ ఏంత హోమున చిందులాడ పలికె గౌారమ ఇపుడు ఈవలకు వచ్చి జేను చేయున ేమిటి నిర్ణయుండ ! ఇకుగా సీ ఫ్యుతుడని బిడ్డ నెత్తి జూపె త్ర? పొటపె మూతిపె ముదు పెటు కొనుచు ట్త్రషా యా ణా ళు నున్న గౌరిని గాంచి నెళ్కొాన్న తమిని అనెను సాగర మివ్వ వే అర్భుకుండు ఎన్ని ముద్దుల కయిన నోరిచ్చు చుండు 898 ఇవుడు కాదయ్య ెన్నాళ్లు నిం గడువు ఆగు మెట్టులొ ఇందాక అఆగినావు? మార్చు ఏమైన వచ్చెనా మనసులోన మూాయణుి, నేనును తల్లి గ మూజిఫోత్‌ి. లిం9 అంతన్‌ వచ్చావు తల్లినుండి యెదొ అఆరాలాపమా శీక, గ నంతై సాగర మేగె నామె కడ కయ్య్యా ! వీవునన్‌ నొప్పిరా! ఎంతో కాలము పోదురా |! (బగుకు, ఇంతే ఆక చాల్జాలు, -ఈ సంతానం బిసుమంత ఈ సుఖము ఈ సద్భంబు ఈ భోగ్యముల్‌ ఉ00

చతు రా వాస ము క్యా జనని పీవు నొ్తి సౌగర మ్మునియెను అయ్య సీత మంచి దందు వటవె ఇంత ఈడు వచ్చి యీ యిల్లు ఈ అంక విడిచి ఇట్టి పోయె విఘ్న రాజు తగ “కీ గ్రగాడు ఎప్పడు చేయుట నమ్మక 1[దోవా మివుడు చేసె తోచదయ్య, ఇిల్చి నట్టు లెచరొ చిళ్ల బీటున వెళ్ల ళల మెన్‌. టం ఇంత 1 యేహి చెప్ప వనిన్నవాటు |! కె అఫుకు సిసిము జూచి అరుజెంచినది మొదళ్‌ వాలకమ్ము నాకు ఛాలదోచి చునిషి జూడ జూడ మాలు చున్నట్టాలి భయము గలి” నేదొ బాధ గంటి చినై ఇేయి కాస్త సవర దీయళకా సొగరా! జొయ్య బాజీ పోయి కొండ యయ్యు, అనుచు తెలి యిట్లు లనునయంబున జెప్ప క్‌రగి సాగరమ్ము కలత బిడియ శ్త౦స్త్ర మరల తల్లి బుచ్చి మరియొక్క- నిట్టూర్చు అనియు మనసులోన గని నిరాశే వేశులందు పట్టు చివికి నట్లుండురా శ ఇంత కున్ము= బట్ట నెంతొ వెకుగు శ్ర చడుము పట్టు దప్పు నాడు లొండొంటయు బిగిసి యున్న యట్లు చిగ్గలాగు ఇఫుడె పక్టై నిద ఈ కాసస్తి న్మిదలో వచ్చెనీదు తండి వరద వోలె 406

86 ఫీళశతాంగన వమొ చెప్పి మరల ఎటు వచ్చి నటు లై “వేగ పడవ యుకి వెళ్ళ నుండె పడన యొక్క నద్దు పడతిని జేనండి “వెళ వదని చెయి పిసని కొ్‌శు 40? ౮౯౧ (౬ లు ఫీహళా అదియ యనియొ నూగు బుచ్చి యతడు పట్లు దప్పె చేయి కొటి చనగ ట్‌ లు ఉన్న యవుడు "పెచ్తై నెన్ని యో కడగండ్లు కలల వచ్చి కూడ కసరు చుండె తీ08 అట్టివాడు నాన్న ఆ బొమ్ము దలచుక (రుంగు చెందు కమం కుదుట జబడుము సం జీను నుంటి గాబె నీ సేవలకు వెన్టు సారి యున్నదింక కజవ "చేల! 409 తల్లి చేయి నిమిరి తనయుండు కన్నుల నీకు సింవు కొని యనెను కలంగి ఇదియె వేయి బట్టి ఇంతక జ్పైను తేర్మడి తండి కాదు కాను దనుజ నరుడు త్తే౦0 తల్లి బుజ్జగించె తనయుని టైన్యంబు శుడిచిపేయు కాంత. నుడి వెనిట్లు వ్‌మి వేతునయ్య ! ఎంత విచితంబు అంతు పట్టకున్న దనలు నిజము జ్తీేకే లు ఉజడీలుము విడడా ! ఊటుడిల్లు ! గం 6 ణా పప్పాచుం బోవ డన్న బే ఇడ్డగాని మగిడి రాకుండునే రెండు నూసములకు మరల మనలోన గలియక వూయమగునె ! శ్తీేఖి

చళతుర్దాశ్వాసము ఫ్రై? న! యపసవ మొంచెను మగప్ష్వల్ల వాని గారి శాస ఇక్నపెన నుత్చాహ నూసనియుండు మనసు చెడనొట్టు కొనకు, సీ మనసు పయినె మాదు ఆసలు బతుకులు మసలునయ్యా | త్తేక్తి తల్లిని (వియమార నరసి తనయు డంత గారి మంచము కడశేగి కసరి యను కొమ్మ |! నీ వింక వేగ నోల్కో-నగ వలయు జనని యారోగ్య మట దిగ జూజిపోయె. త్త్రేవ్య కొమ్ము యనిను గ్మపియుడ | కోల్క-ంట మయదియేమి ! భళిలి! జబ్బు నేను పడితి నెవడు అనురిచ మెడలను గద 1! మటి నీది స్వాస్థ్యమా ! వింతలాడి ! నాకు వెళల నిడకు* త్తేఫ్ట్‌ ఆ మాటకు ముసి ముసిన వ్వ్యేమో వొలికించి గౌరి పన్నగ నగియెన్‌, 'శ్చేమంబడి ఆరోగ్యం వీ మహిళలకు _పసవమని ఈ వెజటుగవొకళో 1 416 సాగర హుడ్డానికి ఆ కేగము గిచ్చి యనియె, అది చేజీ విమయం శీగతి నీ వుంటివి ఇది " భోగితనమ ! పనికిరాని జామ్య్మైకివిగా [0 త్తే పనికి రాకుండ (పసవాన పల్ల టిలుట ఇంక నెక్కువ "రెట్టింపు ఇంవు మిగిలి పనికి వచ్చుట*ే గద , పడతి నలత న! నలత గాదది సృష్టికి నవ్య ఖో్‌భ, త్త]ప్ర

శ వీజాంగవ టోనిక్కు 'లేమైన వోనిమ్ము "త్తునా రట్టు "తముల సాగరన్ముు చలి అమాటన్తై గోరి అట్టిబ్బా కదులాడి అనియ టానిక్కు-లా అద్భుతంబు క్‌ తినురోజు తిండిని తానలేక పథ్రంవు వెతుకు లే గతియంచు మెసవుచుంటి ఆ మవందులేవిటో అరసి మూ యమ్మకు కు ములే చాల్చ్నాకు తిలలు, దిండి అన్నిటికి నన్ని మాటలు అతివ పలుక మొదలు ఇెడి సోగరము తల వమోదు కొనెను, ఓహో! నా తండి ఎంతటి ఒడ్డగెడవు వైద్యులన్‌ జేక లంకల వమ్ము "జేసె శీ19 కరణ మేల 1! సీలంక నక్క అకు రాని శిమ్మరీం(జేల ! మోయ జో్యోతిమ్కు- లేల శ పనికిరానట్టి వెడగుంపు నునుచి యానిచి దిటవు మందిచ్చు వైద్యుల దిఃక్కరించె తీ2౨0 బ స్త్రీకి బోమైన బలమైన మందులు "తెచ్చువాజే లేడు తెమలుబెట్లు అనుచుండ గోరమ్మయనె సందియం బేల నారయ్యనై నను జీరిపంవు లేడుఠే నారయ్య 'బాదుగున్నది యని బండి గట్టుక నేసి బయటికెటకొ అయిన మూ యన్నతో నైన జెప్పగరాద మంచెంత భాగ్యమ్మూ మనిసి లేడె

చ్‌ చె ర్భాశ్వాస ము న! నేను మా(తము ఇెప్పను వాబిశేమి తెలియదా యీమి తల్లి యుమ్ములిక బడుటో “”ఇెలిసి యున్నను నీవె గు శ్తెతీగి పాటు పడుచు నుంటి వటన్న బర్వాస యేమొ.” త్తవ్తి] మరల వీన్పింప తల్లి ముమ్మురవు మూల్లు సరసకున్‌ జేరి సిలుచుండె సాగరమ్ము “ఎక్కువె నదిరా బాబు! అెక్క జూలు నరము నరమున కెగ్యబాకీ నమలు చుండ” ల్త్‌్రికి జనైనన్‌ రయమేగి బ్నస్తి దగు మంజేయున్న గాలించెదన్‌ పోనాయమ్ము ! యటన్న తిల్మి యనియ న్నోవివ్యి యూనుందులన్‌ చేనిం జెట్టుల నెన్ని లేవు మన కంచెం దొర్లు దొండాకుకున్‌ . చాన్వై వుగని నొప్పి యున్నదియె ! వ్యర్థ్యశాంతి సీశీలరా | ఉవి8ి “ఈ నాటు పసరుపట్లకు వనాడును తగ్గవివ్వి, వర్పడనీవే పోన్‌ యన్నకు జెప్పవొ శానే బస్తీకి వెళ్ళు తడయగనేలా”! ఢిపక్త అనిశన్‌ దల్ని తునింగి మూల్లి యనె నయ్యా ! పిల్తునే వాని, కిం దును మీదున్‌ గని వాడు వళ్లై యనినన్‌ దోరంబు సంతోవ మె కొ్క-న నాకుండదు నేను నిన్నెఫుడు తక్కుంంగాక (పేమించుటన్‌ మనమున్‌ గురు కడింది నాని, కటు లౌ మ ర్యాదలున్‌ జట్టునే ఢవర్‌ నిక్కుువ మది స్వామికిని నిశము తల్లికి పొత్తులేదు మేల్‌ మక్కువ సాగరమ్ము 'దెస మౌొటికి జూవుల తల్లీ గిట్ట దీ యొక్కాడ గాదు, ఆస్తి తన కున్నది రాగల పట్టునెన చా నొక్క-ని జేసి కీడ్పురచి రూసరభూములు పంచి రంచనున్‌ 426 [12] -

వగ వీ్‌కారనగనో ఒక నాడెప్పుడో కజ్ద చేజూదివి కొంచోగమ్ము త్మీడింప గొం క్‌ పోయెన్నట తల్లి మోద, కదిగా కష్టంబు లోనం దలం చుక మాటాడదు వానితో, చెలిగ సచ్చో ఉంచినారా గృహాం బొకడున్‌ బోదు మశేరుళారు, పగలోసోోే ! ఫోరు శేకాంతమున్‌ 497 అన్నల్‌ దమ్ముల వైష్ణతియున్‌ దుదకు చానాత్మ్హీయతన్‌ బోకదం ప్తాన్నంబాల్‌ గల విందువో లె బరగాన్‌ సంకుష్ట భట్టంబులన్‌ ఖిన్న (వాయఫవువేళ లందయిన మరాకీభూతులై. యుం్టదు 7 కున్నన్‌ బెద్ద విపత్తురా నొకటియో యొల్కిం్యతు రెండో నుడుల్‌ 428 చుట్టాల్‌ బందుగు 'అశేకువచ్చిన ననుస్య్యూతంబాగా బోవఅే రుట్టంకించి వచింపగా వలెను మేము౨జేము ఇచ్చోట, కా కిట్లీసై నడయాడి తే మజవువైం, యీ యింటికిన్‌ గాక ఇ క్కు కూటికి కూడ నీల్దుదురు, పక్కా- వైర మిట్లుండ టే, &99 యై మిజముపే శావిడి బూని వెళ్ళుచు నుండె యు సాగర మొంకనాడు సలిలమునకు రావలె సీగంగ రావి చెట్టుకు డరి మంచి సీటికి నూరు మారు మూల అనుకొనె నతగాకు వెంనగాడ నిప్పుడు" తనయున కొకనిక్తి తండినై తి ఇంతలో రంగడు ఎటునుండి వచ్చెనో దింపరా కావిడి దింప వంననూ వ్‌టి ఈతకు పోదనమూ వజు వచ్చి ననగ సాగర ముష్పర మంత అే 7 కొర 1 వీమను చుండ సీ అర్భకు౦ండం “పెళ్ళి నాకయ్యు నెజుగడో పీచ్చికుంక త్షవ0

చభతుర్షాశ్వానమహము వి డా ఇళ్ళి యేబుటి 1 వుళ్లైను పిల్లడొకడు ఎంత "పెళ్టెకి నింతయు నెజుగడయిన దురుసు నికుంక లకు చభూవుదును తడాక నన్ను వమనుకొనినారొ తన్ని ఇబుదు న! ఈట్ట్ర్య బ్రూగర్రన్‌ దిరుగాడు కొయసనని శాదో య్‌” మానాన్న, ఇం శీరున్నారు గృహంబు నంతకును నేనేజెద్ద్య యావార్తథం ఇారావమ్ముల ఇల్పగా నలెను ఇక్కవ్వింపు నాయాళ్ల కుని వఏశా రంగడ 1! ఏమిటంటివిర ! మళ్ళీ కూత కూకేవురా 1 శశిపై ఓరీ జ్మాగ త్రిక 1 సీ, పిశీతిని కూయ కెపుడు వెంబన 1 "ప్పెత్తం చారిని చేనివు డనీ గం ఛీరాకృ్ళతి డాల్చి యతడు బిరచిర నడీ'ఇెన్‌ ఢ్రీర్రిత్రి అనుకొని మదిలో, బాబుకు ఇానవలె నొక పాలబుడ్డి [కొత్తది యని చ య్యన మార్చుక యనె గారికి చను జబౌొశ్లేవే! కడింది చాలీ ఖర్చుల్‌ శృల్చిశ్సీ మమ్మకు "శేవలె మందు మున్ముందు గ అటకున్‌ గిల్కకాయాలు నిసుగుకు చడలోన సొమ్ములు 'మలత కొక్క-టిలేదు నెళ్కెాల్పనలె గౌరి కొక్క గొలుసు ఎవరు చూతశురు పొప 'మవ్వార లుండిరి అది వేజు మానాన్న యవుకు అండ ఇవు డన్ననో నేను ఎకిమాడ నైతిగా పను లెన్ని యో నెత్తి పయిన బడెను

కై ఫ్‌ తాంగన అసలు మానాన్న యేమి బాధ్యతల నెజుగు | పట్టి యొప్పుడు రాంచాసు బందిఖాన పాటలన్‌ బౌడు కొంచుండు బట్టి. కాడు? విచ్చపాటి గ (గుతుకు పోనిచ్చినాడు ఉలి5 అస లేయే భున కార్యముల్‌ సలిపినా జానారయన్‌ గట్టుకొం చిసికో ! సంతకు గోజు నేగి ఎవుడా యీ యొచ్చ వుంగావురాల్‌ కస్పితచై కొన్నటు దెచ్చువాడుః ఇపుడా కంగాళి మి ఆాళితో కుసిలింపుల్‌ బడు చుంట గాక యొకడున్‌ గూసింత లాభించెనే! 496 ఒక జేనియు పనికిరా రుక్కి-వుం్యడు ౯ వేరి రందజు లంక, మూ ఇెడ్డదొసకు, కన్న కొడుతైన స్వామి అక్కరకు వచ్చె నా! స్వకీయమ్ము.? స్వార్ధగంధంబుతప్ప శీలి? మా నొన్న దండుగ మాలంక జనులెల్ల ఒక్థి దండుగ జేన ఉకిం-డీడ "చేశు వేవంటివా సహచాసునీపను దొడ్డవెద్యు నిటకు దోడి ెత్తు గౌరి మేనున నగల్‌ గరగించి పోయింతు వీల మొళజ్లోయని ఏడ్చు వణకు పంవుకు చదువుకు పట్టిని బస్తీకి "వెళ్తే వెంగలి జేసి వెంట (ద్రిప్ప ఏమి టివియన్ని ఏీమిళా ఎందు కంచు తండి "ెట్టించ జీనందు 'తాళుమయ్య ! సీవ్ట చెవలక కూర్చుండు సీవినావి అన్నియు న్నేనె చూచు కొందంచు వినుచు శీలీరీ

చస రాశ్వా నము వి కారుమేఖభుమూ1! రావే రావే వువ్వుల మి'బ్బా 1 దిగవే దిగ వే వింజ మేఘనా 1! ధూళి మేఘమా 1 చిగవే 1 దిగవే ఇపమటను ఉొప్బే దిమ్మురింపవే శబోది మళ్ళా. చిట్టి తమ్ములను పన్నెండుగురుని పట్టుక రామే శ్రిత పాటలు విన్న సాగరము పె బడి.ఇంతనె వచ్చెనేమొ ౪ న్లేటికి నూడ్చుకాల మవుజే యసి లోన దలంచి వెండియున్‌ మాటికి నోట గొడ్జుకొనె వూ జనకుం డిట లేడు గాక ఈ పాటికి శేనునున్‌ దడిపి మెని పనుల్‌ దగ నెన్ని జేతుమో చతర రోజు రోజుకును అరోశ్యమ్మూ ఛఫుంజు కొం ఎ మంచె బిడ్డడు వుట్టి నొందుచుంటజె చూమళలీ చూచిన మనుమని తా నంత పొంగువాడో యని (కుంగు గారి బూ నాన్న మాయెత్త శేనాడు నిదిమొదల్‌ _ కసి'లీగు నంచు సాగరము కసరో పలనండీ మోరు ఎగ్గాడెదరు తంటడి! వూటికి నని గారి మాటసడ్డు అంకియ్‌ లేవె గార 1 సీ వరయుటేమి! అయన చెడ గొట్టడకు అవమాయికులను నన్ను ఇెడగొట్ట లేద [! కాకున్న చదివి ఎంతచాడనై యుందునో ఎవరికెజుక్ల |] శ

కశ వీలాంగన పకపక నజ్వె గౌరి యిటు పల్కుట న్యాయము ! నిన్ను తర్మడి ఎం తకు దగ సాకినన్‌ దగుదునా యని మైకివి ఇంత పెద్దః గం తకు తగినుత బొంతయను ధర్మము నన్నును పెండ్లి జేసె, ఊ రక నననేమి లాభ మనళాసనివి మాటలు ఇంటి "పెద్రలన్‌ మ! ఆచ్చేశ్సఖే బెండ్లి మహగొప్ప చేసినాడు "ఆఉంచె గాబోలు నిదియొక పెంపక మ్మొ | వను ఫుట్టితి నీ లంక, ఈ వసుధయొ "ఎంచె, పగతి వరదల భి_త్రి పయిన” ఉత్పతి “*ఈయీ లంకల మాట యొత్తకుడు? నాకీ భూము లన్నంతనే శాయం బుల్కి. వణంకు నుంచి ఇడులున్‌ కార్య,కమం బట్టు ని "శ్చేయంై. నెగదున్‌ (ప్రపంచమున నే త్షేతంబు వీవీంచు కా న్‌ యుచ్చోటుల కోటలున్‌ గరగు ముంజే సూచన శ్లేకయ్‌” క్తీర్తీఢ్తీ ఏడే బాబు నిటివ్వవే యన నతం డిమ్మూక్కి- నై నన్‌ మనం "బేడా నోడము నుండి బైట పడు నంచీ కన్న ఈ రూవులున్‌ “లేడా యేమియు లేదు, అంతయును నా బేలే, రవంతేని న జూడ స్నీదగు బుంగమూతి యగుచో చాలెవు వజ్చ్పేగడా ! 45 డా! అనియె గారి, అంతయు నీది అచ్చముగ నెం ముక్కు- మాతము నీ సుద్ద ముకు[- గాదు, అనగ నాతడు తనముక్క--నదుము కొనెను (వేలి కొను నామె కొక ఎగ తాలి గాగ జీ46 వర్షాగమం బమ్యు హర్షోత్స వంబునా చేను చేనున మేను చిన్చరు దొడిగె నారు పీకెడు వారు నారు పోసెడువారు వులరించిన దొ సంపూర్ష్చ ధరణి

చటు ర్పాశ్వాన ము ల లంక సోయగము సలుంక లా వెల్లువ పరువంబు లోననో పెరులోనొ అన్ని _పాంతము లట్లు ఆ యేటి (పజలును గగనమ్ము సరయు మేఘాల కొజణకు పంటలను పాళఠముల యాసపె కొనంగ దరు లొరసి కొను వరద బె త్తముల బాధ వైన సహియించు బడిపిల్ల వాని వోలె కలగి యూ రైతు మబ్బు పంతులకు దడియు తృక్స?ై అనసీనో ! తూర్పున నుండి మేఘములు అమ్యై(దోవలందుండి నీ రవనాదమ్ముల గూయు చుంజె (భమ రారావమ్ము జున్ముంచు సాం 1దవనీవిధుల టయు చందమున సం్ట్రాంతంబు వేరోక్క వా శివ ప్రైరావతి మోలి పశ్చిమదిశా లేఖల్‌ వడిగ్‌ చాటుచున్‌. 4ీకీకి ఈ తూము (కిందను ఎన్నెన్ని రాజనాల్‌ పండు నిచ్చట చుంచి పై రుచేయు కాంఖఫోజముల్‌ పండు కాంచుమూ దొర్వులు వరద వచ్చిన నేమి బురద సాగు చల్లని నూరుత' ముల్లమున్‌ రంజింప సాగరమ్మనె గౌరి సరస కేగి జీనిలో నీ వేళ చేయగా వలెదమ్ము నే బోదు, నన్నంబు నీవు ఇెమ్మొ అసిస గొెరియంత నపె నీ తనయునెచట విడిచి వత్తును రమ్ముందు విధము బలు చునగ సాగరమ్మనియె అంగనను దువ్వి విడిచి ఫ్యుతుని వత్తు వే వెళ్లి మొనను | శీ

కి ఫ్‌ జాంగన పొత్త గుడ్డలతో గూడ బొట్టై వాసో "తెమ్ము మన జీను జూచి యెంతేని మురియు గంతు బేయును, పిల్ల కంకలకు పొలము "అంత చోగుండం, చలిగాలి కెంత తనియా త్రి సౌగర మేగ పారగొని చయ్యన చేనికి గారి శీలనో వాగు మనస్సు లేదు, పసి పాటల వేయను మేనువిల్వ జ్‌ రోగము రొన్హు లేకయాను రోజుదూ నుంకును ఆమో సన్వ న క్షాగము వేళ మబ్బుగన, అయ్యదియే కలగపందు గుండియన్‌ న! రోగము వర్ష ముబ్బసపు రోగి వీభాన కలర%ః లంక? వీ భాగముసన్‌ పఠకాధరము పరిర్ధన ఉపి సల్పదిట్టి భూ భఛాగములందు తాను, తన భ్యరయు, బిడ్డనితో రసాబ్ధాలం వోగ్‌ సుఖంవు కాఫ్రరము తొయ్యలి కానెటు జేయ నేర్చెడిన్‌ ఉ5కొ ఈ యమాంంక - కావ్టురాం లీ భయంక ర జలదమ్ముల (బతుకు కరాళ హేవ - షేయుకే మొన నిబు కృషిజీవి యనుచు గోరి నినె డావు. నొక్క మేఖుంపు పాట ఉీ5్‌కి నడి యాశసం మెరసి నల్ల మెంయిలు బుట్టిఎది తూర్పున బుట్టింది తు మ్మైదల మోత సడవమటను బుట్టింది పావురాల మోత ఆవొన ఈ వొన కలిసీ కురిసింది చేరి శావ్రల గడ్డ "తెజచి పారింది నొడుగంత మొయిలుట్టే గుంట లే సెండాయి చేటంత. మొయిలుట్టి 'చెజబువు లే నిండాయిం శీరీడీ

చమ ర్భాళ్వా సయ ల పొటలు విన్న గారి బరువై యెద మేనున ఫుల్క-లై గగు 'ర్పాటు నణంచకాక త్వర పాక గృహంబున శీ పహోోరునన్‌ గాటపవు టగ్జులున్‌ రగులగా నుష్పఫూయని యూబె నాణెస య్యాటలు నిప్పుతో, నిజము కొవధ నివ్విగడా జలమ్ముకున్‌ _ కీన్‌క్‌ ఆ మంటల్‌ విలేగి వె కగయగా ఆఅ లేమ యాప్పాంగి య న్నా! ముచ్చి చ్చులజేవ ! జాాలలదొ రా 1 అగ్నీ! ఇవేసీకునా 3 మోడ్పుల్‌, నను, నా వతిన్‌,"నిసుగునున్‌ కాన్నీంచి రశ్నీంచు, నీ వో మాధ్యందిన సూర్యుడో మనుప మేముంజేము ఈ లంకలన్‌ 456 అని శేరింతలు నొట్టుచున్‌ మనసులో నా యింతి యిమ్మాడి తా నను కొంచుండె నహో 1 పాుతాశనుడు గాకౌనివ్వరీ పృథ్వి బో రన వర్శించెడు నానకున్‌ మగడు! గార్హ స్థ్రంబుగై కొన్న నా రనలంబున్‌ విడనాడి నెగ్గ గలళశే. ఆద్యంబు జెవంబిజే ! జీ7 అదిగాదో (పజ లగ్నిసిన్‌ గొలుచు దివ్యా చార మేనాటనో పదములి (దోక్కిా నిలంబడెన్‌ వసుధలో (పాక్పశ్చిమాశాస్థలిన్‌ విదితం'బీ నరజాతి శీతువుకు (పా నృట్కా-ల మేఘా లికిన్‌ మదిగుందున్‌ నిజ మయ్య చే అనలు సంభావించు టై వంబుగా 458 కణకణ లాడు నిప్పుపయి గైకొని బిడ్డని శిప్ప ళూర్పు ద శీణమునుడీచి పశ్చినుము చేడియ, యట్లులె దిష్టి తీసె పాం గణ గృహా చేదికన్‌, సుకుని గావుముయా . అనలా ! యటుచు లో గొణుగుకొనెన్‌ వ్యాదిన్‌ జెలగు కోర్కెలు మూల్టిబయంట (మోగినో జ్వర ఏలనో య బిడ్డ ఇలైపైన బడ్డది మొదలుగా హృదిలోన మెదలు భీతి తనయుని బజయలున గొనితెచ్చి గౌరమ్ము కూర్చుండె పంచలో కొంత పొద్దు [13]

క్రై వ్‌ వాంగన వురల లోనికి 'జని తరుణి ఉయ్యెలళలోన పట్టి నునిచి (పొయ్యి పజ్జ శేగా వకూర వరడుదు ఈనాడు తీసుక ఫోవంగ వతినీను పొలము నకును అనుకొని నెలుంత జా మూతను గదల్బ్‌ గుడు ఇంటిని చిదిప్‌ మనూకువును (దోచి చట్టిలో కార్చి సొనను తశౌంత మగుచుూ నున్న యా యగ్నినిన్‌ బెంచె నూది యూదె 460 అతివ ఎవ్యారొ వచ్చిన అలికిడి విసి బయటికిచ్‌ వచ్చి చరాచె నారయ కడింది యూర్ముచుం గనుల జలము నురలనేక్చు చుంట యాను నొక్క_ పసి పాప యుంట చంక తీ] వనూయను నారయ! నీ పీ మూడిి-ని కుందుచేల?! వివరింపుమునన్‌ అన ఇూటకు "నే మున్నది ? వీ మాటఠము నేను (బతుకనిల్లే కూలెన్‌ 468 “అమ్మ ! వమని జెప్పూదు, ఇమ్మ్మాయా జగతి ప్‌డి ఈ బిడ్డను నొ జమ్మును 'నావై నిడి గా దమ్మూ! మూ లమ్మీ చనెను రగిలించి యదన” 468 “అయ్యో | ఎంతటి ఘోర మిట్లోద వె, నన్యాయంబు గాశేవి? న+ రయ్య్యా . సీపయి బెట్టిపోయినది ఈ యల్పంవు స్వత్వమ్ము, సీ కుయ్యా లింపగ నీను నెంత?! అయినన్‌ నోల్పోకు ధైర్యంబు, నే నొయ్యన్యాకుదు సీదు బిడ్డను; వృథా యు_జేకనుల్‌ మానువికా” శ్తీకిక్త

ఈజఖఆ ర్డా ఛా సమా ళు “ఈ క వయస్సున నేను ఇక్షుకి గారమూూ 1 దిక్కనా కెవ్వరీ తీరు నయ్యె లవ తాబోయును లతే నాకూతురా కొడుక 803ును భూచు కొంటి మిన్న మిన్న యన్కొె-ంటనే మిళ్నటి గంగతో కళిసి పోయినది నాఖర్ము గాచి 1 స్రీ వేమి చూతువు నిసుగత కష్టమ్ము 1 తెల్లి ఏడిన వీల్ల తగసి బరువు” అనుచు రోదించు నారయ్య అంకమంకు నుండి కైళొని బిడ్డను గుండియకును వాత్తుకొని ముద్దుగొనె గారి హడలకయ్యా 1 చిజుత బుగ్గల దీ చిన్ని చిట్టి తల్లి శీ6క్‌ ౧ న. వ్‌ జల్రున్నా ! నారయ | లెమ్ము! భోజనచు శ్రేళాయన్‌గదా |! జాగులే దన్నం బైనదిః, (గుడ్డు నింళొకటి సీకై (శేల్చునున్‌_ వేసటన్‌ ఖన్నం టై నది గాలే. మెప్పుజెట వ(శ్రేవన్‌ మ ళీతోవలన్‌ మిన్నుల్‌ గూయిని (పొద్దునన్‌ బడిఫ్రివో మేలొగ్రాన్న జామెట్టిదో”. ఉ66 ఇారవు వంట చేయుటకు సగకు[న జ్వీగి ముజొక (గుడ్డు ఆ కకూర కొకింతగా చిదుక గొట్టి సొనన్‌ గలయంగ జేసియున్‌ భారవు జెంద మం దకృత భావమ -జీదొ కలంచ కంటె, నే సీ రస థాండముల్‌ చిదుప సీ పషికూనల తిల్లి యేడ్వచే శీ్ర్ర7 చిదువు చు9టిని ఏ చిట్టి తల్లి నిసులొ ! చిదుపజే దాన ఫిధియు-నా చిన్నవాని ననుచు జేవేనొ పీచ్చి యోచనలు బోయె వడిన మనసున కంతమయా ెడ్డ యేను 1 468

100 వీతాఠలఅనెన కూనమ్థు పజ్ఞకు కొంకుచున్‌ నారయ వ్‌గి యస్వస్థత య్‌మి యనెను నారయ్య ఫి గని నలె కూనవ్మయు ఆమె నలతకును అతగణు వగ చె పట్న మ్మ జని మే*4 వై ద్యుని నే దెత్తు నన నామె వద్దులే యని ముడింగ పసరుకుం బూతలు పట్లకుం బోఫవ్రులే అయన రాకతో అది యొ త్మ అతి యమాయిక కూనమ, యాత డరుగు చెంచు నాటికి పోవునటంచు బల్కు, అతడు వచ్చుట కొవధమా |! యతండు జూగు చేయ నీ జబ్బుయు జూగుకాదొ శ(9 నాల్లు నేడులు చిన్న నారయ్య సంగన్న కంాెునున్‌ జేదోడుగా వెలం” చేదోడు నెష్పుదో చేసత్తు వున్నప్ణ మూట కున్‌ దోడయ్యె నేటి వణకు అంతర్య వుం బల్కు- లరమరికలు లేక చెప్పూ కోనంతటి స్నేహ మడ్డి సంచి చే నిడుకొని సంతకు బోవుచు వచ్చు చుంజెడివారు, వార మెడక ఆప్త మిత్రుడు, వాంధఫవు డను చరకుండు అన్ని విధనుల నారయకా కుటుంబ మెంత నికటయొ చివరకు నంత దవ్వు వగి సంగయ్య; వాధ కాశేమి యుండు ? ఉ?70

ఇజ్‌ చు ర్దాళ్వా ను న “ఇంశేకును నేను ఆయన కిష్టమేన 1 అని హూఠళా త్తుగ కూనమ అడిగి కుంచు కొనిన నారయ ఆ మాటకు నగి కొనియె ఇంత కాప్పర మూదితి వివుడు శంక త్తే శవద్బుయును లేదు నారయా ! ఏమిటో మను నస్సు కలత అయన పోయిన విధ నురసి బతి! యుందున నా సామి వచ్చు వజకు నిండు ముత్మేదువుగ బోవ నుండె నాసో త్తుగ్దా సీకు లోశుమి టనుచును సి సుతుండు అండగా నుంజె ననుచును అతనికి మగ పిల్ల డుదయిం-చె ననుచును "ద్ద తడవు కూనమకు నారయ దిటవు గూర్చి వెప్పె శ్రి ఏమిటో నారయా1 ఈ మనువుల నెత్తు కొను వజ కుంకునా తనువు ఇలను సీఫ్రనున్‌ బౌపను 1 నీడ నోల్చోతివి పజిను ఈ వయసున శడిది బరువ అలజీని పోయెను నిన్ను లాతివానిగ జేసి అలన ముమ్మూ ర్తులా లత్మ్బీగాదె వరుడు సంపావన పరుడట, అేబేమొ ఇంచుకయు ననుభవించు గీత, అనిన నారయ కర ముస్ఫు రనుచు నూళ్చి అమ్మ ! కూనమి ! జీవిత మర గ గ్గ సగం ధాలై వీరినిన్‌ నమ్మవలె లేదొ కడదాం న అగుదురు సయనంచకులు క్రక్మోన్నువానె ఉట (క లాడగ్ధ్యగ్ట (1.

102 వీతాంగన. కొంచెము దగ్గర కుం బెట్టు మంచి న్‌ టి నన నాత డవి చావునసకు బెచ్బె ఇక వెళ్లు అన్నమునకు వేళ యయ్యు నా రయ్య ! యన సరియె యని యతండు నేను వెళ్ళుకు గాని నీకు భోజన మింత పంవుదడు నా యన్‌, “వద్దు వద్దు ఆహార మెప్పుడో ఆయనతో బోయె వాల్‌ రొజు వైనవే (ుతుకు చుంటి అన్న ! నారయ ! కొంచము ఆవకాయ ముక్క- మొనను బంవుముః మొదలె నాల్యా చవి దొజం7” నటంచును ఉప్‌ద పలుక తప్పకయ 'బెత్తు జనని తరలె నతడు తప్‌ అ 5 పొలమున సాగర మ్ములత బోవక చేయుచునుండె దమ్ము చూ ఫుల నొకసారి (దిప్తూచు _పఫుల్ల సరోజము లంత జ్మీకముల్‌ గల రమణీలలామ తన గౌరి గవించుచు వచ్చుడారి, అ కలి యయి మూోమీక మర్య్చూడర గ_ర్హమునన్‌ డిరుగాడి (కన్వగా ఉ76

వంచమనూా శ్వా సము 248 విసరి చే సత్తువగ పార, విసివి దావు న నొక నేరెకు చెట్టుకింద నుప విష్షా 'జైయలత దీర్చు కొనుచు మసీయ యువతి కన పడిన గాని తీర చాకలి యటంచు త్త తలచి యట్టులె యెదురు (తోవల నిగిడి . వరాచు చున్నంత యొక్కట సుదతి యేటి తీరమున్‌ దాటి వచ్చెడి తీరు దోఇె,. సాగరము దూగముననె చేపై గజేసె శ్ర కతులో పిల్లడు టిఫిను కారియరును పొత్తి గుడ్డలు వైచుక పొదల మాటు కాను పించక వెండియు కానుపంచ గౌరి మొనగ _ల్తె గద | వేయు ,గారడి యన శం “వేగరా ! గారి! యని బొబ్బ వెట్టి పిలిచి నట్లు ఈలపేసె నతందు ఆకలి యయి దిమ్ము గొన్నను కొంశెతనమ్ము జోదు, శ్రార! నామగంజెంత ఒయ్యారి అనెను శ్ర0ి ఈల వేసెను గార్హయి, ఇంతి లేటు వేయుచు కదలి .వచ్చు పాష్టిసింజరయ్యె సెగ అందిన తదుపరి జూగి శీల. పర్వుునన్‌ వచ్చు చుండెను పడతి మిన్న శ్వర్రి] అచ్చు టచ్చట జలనులు.[(హదములందు గుట్ట లున్న యెడ నలమె గుబురు పొదలు తీగలుస్‌ ముండ్లు రాచిన "శెమలి తమలి కొంగు చిక్క సీక నడినె ఫోనులి వడి శీవ్రల్సి

శ క్‌ వాంగన పక్వ బెంట ఫలములు పడతి కొంగు రాచి పడు చుంజె తగు లతల్‌ దలగి మాటు పోయి నష్టూడం అతడు చేయు నోల లుజుము లట్టుండె. చెవులు గింగికులు వోయెో తంత పండ్లు ఖ్‌ ్తుడి చిలుకల పట పట యూనూ సాగరము చేయు ఈలల సందడియును ఎడద శాళ్లోద వెంతయో |! యివును బోడి తల్ల క్రిందుగ నూగిత_త్తటము జే శీరొపీ తటము బిట్టేన తకుణిని, తనయునె స్తా ఇెట్టుపై బెట్టి సాగర మును యుంచి ఇపుడు సీ చేబు వేతుచే యింతి! యనెను, కీహాళా | ెలిెసెను ఇందుకా ! యువిద కసర 4ఉరిక్‌ 'శ్రిందుకుం దిగబోవు నా కీలు గంటి నెంతకును దిగనీక పీ ఇగురు బోడి 1 దిగక కోమ్మునె యుండుము తినియు గి అచ్చటకె వత్తు నేనును ననియె నతశు శీ9థ అనిననా కొమ్మ యనియు నయ్య్యాట లాడ కొమ్ముయే తగి యుండేనా ! కుట యింత దీని యందున్న దనుకొన్న నేను నిచట కరుగు చెంతున గజదోంగ వై తి చేర. తీర అనిన పక పన్‌ నవ్వుచు నతడు వేగ కారియరు నూత తెజచి దిగ్యా్రాంతుడయ్యె *వీమి-కే మొద్దు , ఇది యేమి! వమిటివ్వి [ పచ్చి (గుడ్లు అెచ్చితి వోసి! పిచ్చి మొగము 1” శీర

పసం౦ంచచూశ్వాసము 105 ల్హొన్సు చేనేమి 'జేతును అదర బదర (గుడ్డు రెండింటి వైచితి కూర మాణె, కడీది జూాగగు నన్న కంగారు లోన పచ్చివే ెచ్చితిని నాకు పని తెమలదు” ఉగ్ర ళ్‌ తెల్వి యన్నను గౌరి 1 సీతెల్వి య్‌ను పచ్చివే కావలె నిఫుడు పదను లెలిశి "తెద్చినావే యటంచు నాదిట్టమగడు గుటు కు మని _తా7 గుడ్డులు కొట్టి రండు ఉ90 బరువుగ నన్జు గారి దిగి వచ్చి _దుమంబున నుండి భ_ర్తకున్‌ గరగర సన్నమున్‌ గలివి భూటగు పచ్చడితోడ బెట్ట సం బరముగి నద్దియే మిగుల స్వాదు వటంచు భుజించి తానుగా శరముల నెత్తి (తాగి దధి గున 'కేన్చ మెలంత నవ్వగా ఓం] *భ్బు క్రి యయ్యు మహాప్రభో! యిక హాయిగా నాట నిద పొవయ్య మేల్‌ నీకు గలుగు “నిద్రకు బోదునా సీ వుండగా పక్క- ఆది యసంభవ” మని యజచి మగడు “ముద్దిమ్ము అయినచో మురి వంపు సుతునకుిి “బక్త్ర లెండవది మజేడ బెపునము అజాత శారి యంత టిఫిను కారియరును జూపి “పచ్చోట నిచ్చోట ఇదియోొ యనెను “ఇది యని యతడు 'రెట్టించ అన్పిదియగా బె నీకు భోజన మిడొ *శూను నాకు భోజ నమిడె నేకరమ్మ్లు లవి + యందముగ నుంజె మిగుల” ననుచు నాతడు మూద మోద కుంకి న! (14)

06 వ్‌తాంగన సలెలే చూడుము ! తోటిరైశు లరుగో ! సెైదోడుగా చేసలో ఉరశల్‌ దీయుచు -వేయుచుండి రహోవోో |! యుప్పాంగి యా ంయూా వనుల్‌ సరసాలాడుచు సీవు సియ్యెడల ఇష్టానోస్ట్యి నున్నావు, బం గురు భూమైనను చేడు. బట్టు కృషికుల్‌ కన్టించ (సాల్‌మాలుచో 498 లా 'నోకేయసి | కష్ట “మెంతయిన పో యోానంచు నిన్‌ గూడి ందా 'బేనున్‌ సాగుకు దెచ్చుకే మయిన నీ శేయస్సు కోళలేగడా | పోనీ ! నీవు వచించు నట్లు పోలమున్‌ పాల్పొంద నేజేతూ 7౫” సి పీ వొంటరి దాన వౌదువు గదా! నేనుంటయున్‌ డాననే. కీ9క్తీ *కుదల వణకు విరిసిన పూబొదలు గంవు కలవు మనిషి. కన్పడసి జమ్మ్యులు 'పెనంగి సీవ్సు కరుణించ నిక నేమి. నింగి బజుచు జలద విాాసొగరము కూడ సాగరమగు” 495 బోదలు [గుచ్చును ముండ్ల న ప్పొాలతి యనెను అడుగునన్‌ లేదె పచ్చిక యనె మగండ్తు "మొగలి పూజాదల్‌ నీవు వరాడగను రావె రావ ఇూగారి ! య్రసి పతి రాచె ఇక్క ఉీ96 విసుగుకొంచున గారమ వెడలె పొదకు చంకలో బిడ్డ దుండె రతణగ, లేదు జులుము లొని యూర్చేగాని యయ్యులిపి మగడు లాగిజై చెను రశణ భాగ మెవుడొె ఉం “వమిటో చుట్టు ముట్టుట ఎదురుపడ్డ శ తువున్‌ చాకు చందంయబు ! సంధి లిబె “అతివ ! ఇచ్చట సంధి దౌత్యములు లేవు ఉన్న య్యస్తుము లిడి తల యొగ్గుశును” ఉ93

వంచహాళ్వావము షూ న్‌ లేడి శన్ను లోల క్స్‌ ఖే నవ్వు లోల ఆ తీగె సాగసు లోఅె అహ గుత్తు లో ఆ నడక అండా లోలె నీ నడము సన్న మోలె సీ రంగులు పింగులు సూళ్తె శీ9ికి అని పాడిన పాటకు సె మ్బైునమున చిజుపులక లొదవ మౌొనినియ నె; ప్‌ అను నను జెచ్చితి వియ్యెడ 1 గునగున పొడితివి "పాట గూోథార్థ మెవో 1 00 అప్పడు సాగర మనె అదినా] “అచ్చటి భూడు అెట్టు! అ కొమ్ము! అందు పువ్వు! ఆ వువ్వు పె తేటి అ పెన రుంకార మంతియే పొటకు అది ముగింపు ఆసువుగా పదములు పడీ లేవ కుండిన వనిత ముందకు బోవ ననచు నాగి ఆగిన ఎలనాగ అట్టులే సంకెళ్ళ చిక్కు. ధొం చుక్కిలరి విక్కి రయ్యు, పొదలు పనచను, “ెనుగాలి పొరలివీ చె, పూలు రాలను, ఆకు జొంపాలు పేదరె, ఫుల్లు గూకులు కదిలి, పుప్పాడులు మ "కెవ్వుమని కూసె పొ్త్తిళ్ళ కెలన శిళువు క01

104 ఫీతాంగన అయ్యయో బిడ్డని అట్లుంచి యిదియీమి యని గారి అతత నరిగ నటకు చూచినా జే గారి చూవు పోయిన మేర చేసి తెంతగు దమ్ము చేను చూడు శ్లాను భకాజితివి మూ యయ్య వోయనదాది మనసు తెలిసె నీకు మంచి చెడుయు అ రోజు సినిమూకు అయ్యొ రా వై తివే కథ యెలత చాగుండె! కనులు తడిచె పాప మొక్క యమౌాయిక పాణి కతివ మనసు ఇచ్చాను పదపడి మాం యతడు ఎంత శేటయ్యె ననుకొంటి, వెవత నేశ్చె నింత ఆమెనే విడనాడి యేగినాడు క్‌039 “ఎన్నియో నేర్ప వులికి ఇళ్హైక్కు టొకటి నేర్ప లేదట విల్ళి, అ నేర్పు లాడి అన్నియు న్నేర్చి భర్తకు కన్నుగిల్పు టొక్యటియ నేర్పకున్న బా%సండియుండం” 508 “కజఖల్రు కౌనాను కను గిల్పు భుట్టమలందు కదలి నుగియును కన్నీటి కడలి యందు, వదలి "పెట్టిన భర్తకు వగచి మగువ వడ్చె చి్యిళాన మేమును వీడ్చినవాము 504 అనిన సాగర మనె నేల యటి కథలు వదలి "పెట్టుట యేడ్చుట వలదు గారి 1 శార్చి కన్నీరు జావయా కథలు కథలె! అందుకే నేను సినిమాల కవల నుందు ర్‌05

వంచదూశక్వాసమహసు ?09 అయిన నొక గులాం పయిన చాటుచంచ రీకములు పడీ స్వేచ్చ చరించు సంచు కొన్ని కథలుంజె నవి నీకు కుతుక మగుని1 చిలుక చెక_ల వోతె శొందళుకు లీను ఇ06 ఇక గులాబి పుష్పము పయి నొక్క చంచ చెళము తిరుగాడ నొక రషుంకృతియు (మోయ అందమా గాని విరసుల జె.దషేల 1 మురిసి "'ఇెచ్మ్లెరనే మొగ్గ విరియు కళగ ష్‌భి?్లా న్ఫాక్షు సేకును నచ్చుునా 1 కథలు, కళలు అపియె వాటంతట నవి చిగుద్నొ ళ్‌ లట్టి వే రీతి కథలౌను గౌరమ్మ | కథల సీవును నేను కన్పడవలెొ శమన ముండగా కాదు మన కథ యెప్పుడు “మిగల గూడదు మన మగుట కథకు" “టండొరుల్‌ (పేమతో నుండునదియు కథ యౌట జూచుచు నుంటి మతివమిన్ని”! ఈ ందునున్‌ వారు కనుకించ నంత ఖఘటన అయిన నే గాని కత స్థాయి నందుళొనదు తఆత్రలుున మన కెందుకే కత యగుట గౌరి! మనిపి. మనిషీగ నెప్పుడు మనుట మేలు” ఫ్‌08 “్ర్రషియ్మ్స నింతకు మన చేతు లందుగలజె | (బశుకు చుంటిమ 1! మన మిస్టు (బకుకుచున్న చది దీనికి సొత్యుము లేవో యనిన వికటముగ దోచి యాతకు పకపకన్శా 509

114 ఛీతాంగన “జట్రులె మా నాన్న వేదాంత మె/తొ ఇిప్పె అబ్బె నీకును మెట్ట “వీరాంత మబల 1!” అనిన గారి యస తుదక్షీ యద్భుతంవు భూములన్‌ బుగులునది కాబోలు నదియె” క్‌10 ఇాలీ వాదము లిప్పుడేల ! అయినన్‌ సంథావ్య దుఃఖమ్ము లీ 'పేళన్‌ లెక్క-నొనన్‌ బనేమి మది నుజ్వేగంబు రానీకు కుం "బేలా ! కూర్చొను మిచ్చళకే శతుణము నేనీ చక్కినెం "జీనియాన్‌ గాలింతున్‌ మని మూడ్వ నారు గలదో శాసింత యూర్చోవుమూా[” 511 “అవె్ళూ! నాకు భయంబు వత్తునని నీ వశ్లు యెొటున్‌ బోవ జ్‌ ననుగ్గన్‌ నిన్ను, వెజుంగు నాకు, సిచటన్‌' డాలేదియున్‌ "లేదు, పో నిమాళ్హు నాకులొ ! పీరులో వెదుకగా నేమాయెునీరోజె దూ రమ వోవకు నాకు నివ్హు (తుటి, కార్య్యాకార్య వమూహించువూ! 512 “ఓనా (వయ గౌరమ్మాా ! నే నిప్పాజి వత్తు నేల నీకు ఛభయంబా |! వానిసు గిచ్చట లేజే , పోనాడడె గుక్క- బట్టి పులులు దరిరా ౯” ర్‌1కి వెంగన సాగరమ్ము చనె, 'చేర్చుక సండిట పట్టి చన్నుదో యింగడుపార పాల్‌ గుడిపి ఎత్తుక దించుక యొన్ని యెన్నియ య్యంగన ముద్దు లిచ్చవదొ, అయ్యతి ద్‌ర్షవు కాలకుల్య నీ దంత్శగెడ చేసినటు లగు డాళొను కార్యములెన్ని చేసెకో ఫ్‌14 లు వీగౌన్నాకును 'బెత్రుశంచు మథటి రాజే జాముకున్‌ గాని యెం తో గాశాబము పవోయనాోడు (వియ మెింతో పల్కి. నా డిట్టిడా జూగే మానిసి మెచ్చు, నుల్లములు బెజ్జాల్‌ జేసి తూటాడ పా ల్చీ గాయమ్ములు జీవ మున్న వటి కొంచీ మూా_తయు న్నేర్వడో. ర్‌15

ప౦0చమాళ్వాన ము . మరల ననుకొ నె గారమ్ము, మరలి త్వరగ వచ్చులే భార్త మునుపటి వలెనుగాదు. వమూాయణుచుం బోవు చున్నాకు మమే పెంచు కొనుచు నున్నాడు నమ్మిక యునుదినమ్ము స్‌16 ష్ష్‌ ఇ నమ్మకము గూడ నమ్ము శక్యమ్ముగాదు అదియు మోసమె తుది ఒక అర్థమందు ఇరాసమే మనిపి.కి ఖ్రెర్యకు నిజమునకు, ఒక సునిశ్చి తాభి (పాయ ముండు నందు 517 భయము సంజేవా ముండు విశ్వ్యాసమందు,; మోస మంద ధై ర్యము టేకు ఫీసమైన, (పేమ యుండిన చోటనే విరహ ముండు, కోపమున లేదు ముసుగులో (గుద్దులాట ఫ్‌18 వెలిగి యాలణుచు బోణయెడి వ!8లి మెజువు లందు గల సందియవు డోల, అవరించి అఖిల జగతిని జుట్టు గాధాంధ కార మందు గలదె (పసు_ప్త జూడ్యమ్ము దప్ప ర్ట్‌10 ఆళా స్తోమ నభ స్తబాం దలము లుద్యద్భిన్న శంపా నిన తో[శంటై యుజణిమెన్‌, దదావాతికి ఉద్ధోమించె లోలాతీ వృా త్చాశం వీడ్చిన మ్థాడ్తి- కెన్యుమనె, కన్చాపన్‌ కళాఘాత వి జాశాగోళశములై ల్రురుల్‌ దుపమె ముర్యాద్యాప్ర మేయంబుల్రై ర్‌ల్డి0 థి ఇదె "కెల్లేణను మూట గారి యెదలో నీ మాటు ఘంటారవం దొ (యోగించిన మౌాడ్తీ- మోతలిడె, గాలలేచ్చాధృతిన్‌ (దోయుచున్‌ పదముల్‌ తొ(టిల బోవ్రచుండె పధముల్‌ (పాలంటి మేఘావళుల్‌ పొదలై. గుంపులు గుంవుల్లై యబులె అంభ్లోగర్భ భఛారంబునన్‌ 521

శబ ఖవీజాంగన జీవితం బెల్ల నే జీమూత రవమున కులుకు చుంజెనొ గారి యుజ్‌మ నదియె. "లేయి నిద్దుర శీ యపాయంబు కలవోఆె వచ్చుచుండె డిదియు వబ్చె నదియె వ్‌ విళృతాకార భావ (పకోపంబా గుండె పిండెడిదియొ వింజె నదియె వ్‌ భావి దుశ్శంక ఇట్టిట్టు కొనళొమ్ము యాల నూూడిదిదుుం యూగా నదియో అఆ భయంకర వాతంబు లా విదీర్ణ మేఘ శకలంబు లా త్వరామేయ గతూలు ముందు సిలంచుఎడి కవ్వించి మొురయు చుండె భూరి దంప్ట్రల నే వేట సులుగు కొటుకొ. 522 ఈ యుజుము లీ మెజువులీ విహోయసమాస్థ తిప్టరు నెవ్నాని జీల్చ స్‌దీర్ప పృథిపి? నేను నొంటరి నొక్క తె, నానిసుంగు, పేని ముందర నే నెంత 1! విహగ మంత, ర్‌ఏ8ి శూూడ మతేయొక్క- సారి అచ్చోట భర్త గడచిన "తెకుువు లీదురుగాలు లొరెసె -శ్‌గె సుడిగాలు లీలలు జెల్లు జమ్ము "ఇదరు పొదలందు వెంజసి శొంబివాగు ర" క్‌ఐత్త తణము ముందర నానంద సరసజఖేల ఓలలాడిన మొగలి జోంపాల నిడ ఎంతలో నెంత భయదనైం యిరులుగొనియె కడగి పగటినె గాథాంధకార మలమె ర్‌3క

న౦ంచ టూ శ్వా సము 13 గారి కంతయు కానురు సమ్మ సృష్ట (గుడ్డి దీపము వలె వెల్లె కొడులు గట్టి "పనుదిరిగి చూచి సాగరమను కలంక గలిగి తన నీడశే కు. యులికి ఏజెవు, క్‌ గ్ర చాటి వచ్చిన ఉజారులు డాటినటు గడచి వచ్చిన గుట్టలు గడచినట్లు ళు కనన (తోసి వచ్చిన తోఫులు (తోసినట్టు లేవు అవి యన్ని దయ్యంవు టేనలయ్యె, శై? శాలికి చుట్టుకొన్న ెదొ కాలసరీసృృప మంచు(దోయ మా గాళుల (క్రిందకున్‌ జరిగి కంపిల జేసెడి తీగ యయ్యు జాన్స్‌ గాలి యొకండు వీచి పెడగా పయటం దొలగించి పోవ నాం దోళిక యొక యూగిన యదో విధమై చలియిం*దె ముందుకున్‌ 528 బరువుగ రాని పాదములు బండలకై వడి లాగుకొంచు ముం దరకు గమించు నామె నుఖడదైై న్యమునన్‌ బజెనొక్కజుల్లు, తు ప్పర చినుకుల్‌ "పెడాలపయి (పాకిన చప్పగ నాకు కొంచుది కరి -తెగయింవుతో తొలగగన్‌ చనుచుండె పథంబు గౌరియున్‌, 599 ముంగట మూఛె రాళ్లు కరముని' బలితంవ శిలల్‌ ముఖాని కు బ్పొంగి యసృక్కు తాక మృత భూముల పద్దకు వచ్చినా నటం చంగన అత్ములో దలచి అచ్చట చిట్లిలియున్న యొక గా జంగన నామె నాడులవి చుంగలు చుట్టుక పోయి సట్లయెన్‌ ర్‌క0 చాటంగా వలె ఏీని నెట్టయిను నే దాటంగ ని వ్వేలకో | చఛాటం దప్పితినా సెబౌసు ! ఇవియున్‌ హైరబ్ధ శీషంబు, లే నొటన్‌ పాతిన మృత్యుచిహ్నాములొ ! వింధ్యా 1! దాటగానే అయ స్క ట్మకేణుల లోయలా |! అసువులన్‌ నోల్చోమినా రంతియే 581 [15 |]

[థ్‌ వేతాంగన అవినో లంగలు ! వీటీగాలా లవినో ! అల్లంత దూరంజబెగా ఇవినో |! నోష్టుము "లెడ్త సందడు లివే! వ మంతదోూరంబాు లే భువిపై జూడను, చరాడనే విధము, అంభోమార్ష మే చమూాచుచున్‌ పవమానమ్ముల పీలుబట్టి చన అఆవై ఎంత మా యిల్లు లే. ర్‌శిలో ఎవరోహో ! పదమంటి నన్‌దరుము కొంచిమ్యూడి[. వచ్చేరు, అే "రెవరున్‌, (భాంతి యసత్యమేన ! అవాహో | ఇంతేగచా ! భీరుతల్‌, అవలోకించియునై జ మౌరసియు ఆ అంభోజ ష్యతాటీ, క్రై రవవేగమ్మున పర్వె కాల్లూలది భారస్వ్‌న్న గా రయ 5లో గారి పరు త్తి భయముతో కాంది శీకు డట్లు పరుగెత్తు నావెంకు నదర నుదురు (మోడు కొట్టుకొని నొళటి మొదలం చివర చేశతులుర గొట్ట గాజులు చితికిపోయె, ర్‌కీత్తీ చితికె నా గాజు లంచును చత మనుచూ అనియెనో బుద్ధిపూర్వక మసలు తానె థి “కలియ లేనట్టి స్థిరిలోన పలి'కేసేమొ గావు శేక ఏన్నడెను తద్దళము నుండి క్‌క5 దిక్కుమాలిన ఆ తేక తీరువినగ ఎవ్వ రున్నార లచ్చట గువ్వయైన -కినసి యుల తనుచాను కనలికనలి వేసి కొన్నట్లి య్యూకోశ చేస్టితమ్ము క్‌లి6 అమె చేయుచునే యున్న జార్తరవము ఎన్ని యేడుల నుండియో ఎవరు వింధ్రు 1 తల్లీ వినలేదు ఇంశేన్ని తండి వినడం, ఉరలి నచ్చిన దీనాడు ఉండి ఉండి క్‌ల్‌7.

వంచనూళ్వానము శ; పే మి రూఫున వచ్చునో, ఎదురు చూచి విసివి వేసారి పోయెను వెళ్లి గాం, ఎెన్ని యేండ్లెన జేమి లీ యింతేశైన నయము వచ్చెను అది ఆ రనాదమేను! క88 ఊరు దగ్గరయ్యెనులె ఇంకొక్క పరుగు వపుయో యాను ననుకొన్న 'బేమియయ్యె, ఒక్క గాజులే పోయె గా కొచ్చె మేమి కాజులా యని మరల చిన్గరగ నజచె నట! అక్కు-నన్‌ పిల్లవానిని వాత్తు కొనుచు అనుకొనెము మొద్దదియు తట్టుకొనగ పడమె! గాజులుం బోవె, చానికి కలత యేల 1 తరుణి పరుగెత్తే మరల చ్యితంవు పరుగు | ళడ్ష0 స్పృహయుండి పర్వెనో స్పృహా లేక .పర్వెనో ... పరుశెత్తునా యుత యొజిగి యున్న అది శరీరమె ఐన అంత ప ర్వెత్తునా | భయఫవు వేగమొ కాక (భమ చలింపా! వచ్చి యింటికి వేగ పక్క_వై బడి పోయె ఉచ్చా్య్వాసలన్‌ గుంజె యుబ్బు చుండె పక్కలో వీల్లడు పడి యుండె నో లేదొ వజుక యే లేదింతి కెవరు గుర్తు! వొప మూ సాగరమ్ము దుర్భాగ్యుడకట || గారి గుండెల వెతకు నాకార మేమొ! ఎెయిగ నేరడు వఇ్చెను ఎటుగ నశ్షై చేతులం జుట్టి నావైన చేతలేదు క్‌

116 వీళాంగన నచ్చెన్‌ గారిని నిల్చి చన్న కడ క్యప్పాంతాన జే (పొణియున్‌ తచ్చిల్లాడిన యట్లు గాంచక యనెన్‌ ఆాల్మింతయున్‌ లేదొ రా వచ్చున్‌ భార్త తణంబు లోననుచు నావంతే న్నిరీమీంచ దీ క చ్చన్‌ బోయిన కావురాల్‌ నిలుచునే ఖర్ముం బటం చాతడున్‌ 548 పారన్‌ మొవున వెచు కొంచు నడబెన్‌ పారాకు మేఘంబులున్‌, చారుల్‌ మూసిన చివు '్రచీకటుల నున్ధాటించు విద్యుత్తులున్‌ భరీధ్యాన విమర్దన్మపచుర కుంభీపాత నిర్హోమముల్‌- వోరాదన్నను ముమ్ముటం చతని కీ భూంకారముల్‌ లెక్కంయా. 54కి ఉంలుము లెన్ని యుజణుమ నెదురోొడ్డి నిలంచు ఎంతచఎత్తుపిడుగు పడ్డ నంత నతడు గౌరి వెడలిన తెకుువునే కదలు గాని గారి పడ్డవి తెలియ డిక్క-టుల పీకు స్ట్‌డ్తీడ్త న్‌ చేపంబు% వెళ్ళియుందునులె నా నీలాజ్నీ యంచాతడున్‌ వతం 'బెత్తుగ చేతుల న్నిలివి వివ్పుచ్చుండు అత్వు(_గయు ద్ధమణిన్‌ గడ ముట్టనేగు గతి నుద్యద్భ్భూములన్‌ బోవుచో వృితు[గామము ('యోడులై చనిన యాకేళస్థలుల్‌ చాకినన్‌ ర్‌డీక్‌ నివిడ నిర్జన మేకాంత నిభృాత పథము కదల కుండిన గోరీల నెదదలంచి ఎగ్స్‌ సత్తువ నతడొక్క. ఈలతేసె విగతజీవుల జూచి కవ్వించినట్లు రక్తం (మోడు దావున నొక చోట చూడ జూడ టిఫిను కారియరుంజెను డిల్లవోయి గారి పోగొట్టు కున్నదో చారి చెంత ననుచు దానిని నతడెత్తు?ొ నెనుచేత క్‌?

యంచమాళ్వానమా ఇ? 'అడుగుల్‌ ముందుకు చేయ నాతడచట న్న్శబంబుగా చూచె ఒ “క్కె.డ గాజుల్‌ పడి యుండె, గారి వవి తాన కొన్న వేనాటివో 1 ఎడరున్‌ బోనునచేమి పోక 1 ఎవుడింలే, పోదులే నెమ్మదిన్‌, కడు వేగమ్మున బోవ) పోయి పడు, కంగా లేలకో చానికిన్‌ 43 చలు జని చూచెను గారిని బలితవు వేసటల తోడ జడి మంచమునన్‌ శళ వళ పడుచుంజెను, ది క్యూలు గలయగ జూచుచు నినో కుములుచు లోనన్‌శ49 తద్పశ్తీ గారి! కారియ లేల పార వైచి వచ్చితికే యన బదులు పలుక్‌ _ కూరకనె వెక్కి. వెక్కి యేడ్చూర్పు బుచ్చు వణకు గాలికి నునుదీగె వణకి నట్లు ళ్య( కొంచె వమాలస్య మైనది కొంచ బడకు మని వచించిన గారి (గకశ్రాన మొగమ్ముు గుచ్చి భర్తకెలను జూచె, (కుద్ధ శశము కరుణ గల సింహమును జూచి కనలి నట్లు కళ! ఇతడు నా భర్తయేన+ జీవితము తోడ గున్న మనిషియేన +! మరల కన్ను నుల్ఫి చూచు కొన్నది స్టిక భావ మేది కొంత ఈ్దూఇత్రు వేమిలు గారి |! నన్‌జూడు నేనె. మ! ఈ క్స్‌ వనగ నివరవొ మళజి, నిజము బెప్పు [గ మన నతంకు బిత్తర వోయో అయయొ |! నేనె! సాగరమ్మును కశాదశే సాగరమ్ముో శస్టిస్ట్ర సాగరమ్మవి యని నెలత పలినె, గలి

కీ! 5 వీతాంగన “వెజ్లిగా పల్కు- 'జీమిళే ! వెలది ! లేచి ఇంత యన్నము దినవె ! ఒక్కింత దిటవు చేకుజును గాక వైత్యము చేసెనేవెొ అనిన వానిని సుదతి కన్హానల జూచె ర్‌5్‌డ్తీ వనిత యా సాగరమును జూచిన కొలంది అత డతి విశాల సాగర ముంత దోచి, మనిషీ గాడీత డకట ! నా మనిషీ గాదు నింగి చుక్క-యొ ! కాక కీనీడ మరళకొ ! క్‌5్‌క్‌ "వెలది కనువిచ్చి చూచిన కొలది యతడు మంచు తెరవలె కదలి కన్పించు చుండె, మూయ సురువుడొ 1 భూతమో ! మగని ర వరద తెచ్చిన బుడగయో ! నురగ విసరొ | క్‌5్‌6 అకాశమ్మున మేఘముల్‌ గదలి అమ్యె తావులం దొట్టి ఖీ పాాకారంబులు చాల్చు చుండె నవి యూష్పాాగ్నిన్‌ విదారించు న ళ్తు కాలంప్యము పొంచెనో జలములం చే శె త్యమూటాడె ధం సాక్షీర్ల ద్యుతి వాని నల్పు మొగమంచా విష్టమే టార్యమా! 557 మెజువు లనిగావు కాలుని కరములందు కదలు “'థొరడాల తుదికొనల్‌ కటకుఇూరి ఇళ్లు మనుచుండె దిక్కుల ఇెంపల పయి లంక దివ్వెలు క్క అల్లార్సు చుండె 558 వెలిగొంచనే లేకు కలికిదీపసము నేడు ఈ వేళ దేపమా | ఎండు కనెను, వెలుగేల ! పొడిగింప వలడులే బలితంఫు అంధకార మె యింట అందగించు

ష షా క్వ్యాస యము [13 కడ నున్న రూవు కన్నడ సీక చేయు మ పో శక్తి చీకటి యంబే కలదు కరములున్‌ కాళ్లు సాగరము చలింప జే యుటయు కన్నజెను చీకటుల యంబె అతకు తేన (పక్క_కును రా బయటికి. పోన తృుద మమకార మెద్ది మో చోటు విడిచి అరుగు చున్నట్లు కన్పడ్కె అప్ప జనుడె అంధతమమున దూరస్టు డట్లు దోచు ర్‌ఫ్‌9ి చదలున మేభుపున్‌ రొదలు జాల్యడి గుంటలు నిండు నీళులున్‌. కదలు [పవాహఫున్‌ గతుల గట్లు దొజుంగు పథమ్ములున్‌ , బచా బదలుగ (తోసి తల్పులను (ుద్దలు గొక్టైడు గాడ్పు (మోత అం జుదముఐ వేస్ట కన్పడె సపూర్వ భయంకర మా ససుంధరనో 600 భి వర్గమా 1 అది శొదు; దుర్వార ఘోర యె విలయ లెండవ 'మెద్దియో జలజిట్మాతి ళూల చాలనోక్షేప శోత్తాలఖేల వనఫి యుప్పొంగు వుక్కిట బట్టి వచ్చె ళా!

(26 ఫ్‌ తాంగశ నారయ బిడ్డతో నటులె నగ్న భయంకర క్‌శవాత వ ర్షారవ హీవమలన్‌ బడి వివళ్ఞముఖంబున వచ్చి నింగ యా కారము నేగు దుస్పహాము కాలుని ఫఘంటిక లట్లూ (మోయు? నా (కూరభఖునంబు అంత వెడగుల్‌, కలరూవుల నెను మార్చునో! 562 అనుచు వెల్లువ రావచ్చు ననుచు విరారూ సావధానులనరై యుండ సమయ మనుచు భోజనాదికములుం వేసి (వొద్దా కింత యుండగ నె పరుండు డనుచు నూర్చి చెప్పె ఫ్‌6ల్‌ సొగర మోరగా తలను బాచి నభంబును జూచె, నందుకా లాగరు ధూను మట్లు చటులాంబుదముల్‌ కదునల్లనె వియా 'ద్భాగము నెల్ల గప్ప సెహజాసని పొంగ నతండు, నవ్య వ 'ర్హాగమ రాగ మ్మ్యభపు దొరల్‌ వినిపింతురు నేడటంచునున్‌ క్‌6ఉ గారి పజ్జకు నేగి కలికిరో | చేడుండు వానగాలులు భయపడకు మసనియె నారరయా |! చదాతును నొల్గ్యపక్క_-ల (గామా మెట్టుంజెినో యుండు మిచట సీవు అనియాత జొయ్యున నొపక్క- ల్సి (పక౮ా తిరుగెగా నూెల్ల తరలివాడు అస్పటిశే లంక యస్ని గ ఎహంబులు బేగియించి తలువులు వీళు గొలి-ప వళ్లు కోళ్ళును కలియు చప్పుళ్ళ కులికి వీరునున్‌ దల నిక్కించి యేని జూడ నోప, రొక్కి-ంత గద శీల నూడి యెవరో పొడువ జూచిన చాటుకు పోవ భంగి 565

షప్వాశ్యానము 121 ఆ మహా ప్రకోవ వివేష్ట కాత్మరతు యొక్క కే ముసుగిడుకొని యుంట, ఇండ్లు ఊళ్లులున్‌ గొట్టుళొని పోవుచున్న గాని కప్పుళొని యుంటి మన్న 'ీ గొప్ప బలము. క్‌గ్రథ లంక కలయంగ వచ్చి నల్యుంకలందు సొగరమ్మనియె నివుడు సమయ మంళొ | (పొద్దు పోణెను నిద్దుర పోవు వేళ యనుచు గౌరి మంచము కడ కడుగుటై చే ర్‌67 కోమలి కొక్క వల్వ తలకున్‌ సరిపోవగ గప్పి నిండుగన్‌ 1(చేముడ్‌ పల్కె- నొ చెలియ ! ఛీకిల కులడునము వొనశేమి, వో జాము గతించ నేగు, నతి సాంత్వనపుం బతి పల్కు. లింఫుకున్‌ శూమి కలంగి మానిని పరాకునటించిను [కిందు చూచుచున్‌ 568 అయినను భర్త యయ్యెడల నడ్డులు వేయనొ, వ్‌ స్థేలమ్మునన్‌ రయమున నాగి కూర్చొవునొ, రాగ విళృన్దల (గోలి శ్‌ోలి ని శ్భయ గమన (కియున్‌ పతిని (వచ్చిన గుండియతోడ గారి, ఉ చ్నుయన విలోకనమ్ముల కొనన్‌ దడి చేసుక భూవె నళులన్‌ 569 ఆ కనులకును న్యళులా మూక ఫొవ కర్ణ మేమిటొ =, ఎయిగని యా మగండు తివ్పరు మబ్బుల దలచు, ని వ్లైజుగు వోన కురిెసెనా యొప్పుజేనియు కురియ దనును ఫ్ర సోయనా యని సుకుని కూనమ్మ విలిచె అతడు తల్లి ఇంతకు నేగె నబ మకట! ఆమె పడి యుంజె నొంటరియె గ్బుహాన కార . యొక్కింత యూసెళత్తు వారు లేరు క్ట] 116]

షణ వ్‌ జా ఆగన వరదయా యోని సంత స్త పదన తిట్ల యడి” శౌనని ఆత్మీయు డిజె జవాబు, వ! తనువున మంచాన ళమ్కి.0చి యున్న జననినిన్‌ జూచి సాగర మనుతపించె దల తలీయు దోప జీవితము (దచ్చి కరంగిన మాడ్కి.? నావె వె _త్తిళ్ళను బండి యేటి యతి ల్మీనవు మురివుల నూయెలందు జొ _త్తిల్లి న యట్లు నూగితి? నచే విధి గ్‌వ్శువు మండు ండలన్‌ చల్ల నియాప కాగలి _పశాంతవు బెడ్డడనైై చెలంగితిన్‌ క్‌78 జనని యనాయింకత్యపు చ(శౌసన ముందు వసించా జశేను ఎ త్త్‌న పగ (గోచ్చి (కూర మాత దిక్కులకు, న్నరజాతినీడ్చి థో అన డిగ్యమింగి కొంచరుగు రక్కసి వెల్లువలోని: [(కౌర్యమున్‌ మనసున 'జెచ్చితే! తలిరు వాటున పిందెవిధాన సపెర్షితిన్‌ 574 పోయిన తండ్రీ పో మజచి పోయెను లోకము? వాని భార్యయొ ఈ యమ పొక్కు.చున్నయది, ఇంటికి దీపము మూల్లుచున్న దే మోయాని పించు నా యెడద, యాప్పున నెప్పుడు రాలివోవునో శేయను దోచ జెద్దియు? కృళింపుల మూటను నెత్తు కుట్లాకలో! 575 అమ్మా! సీ వసి పిల్చుకో గలదులే అల్మీయఫవున్‌ వస్తువూ తై గుండియ కంచు నుంటి, నది యంతెర్థానమైం పోదవృ తమ్మున్‌ వీడిన గూటి ఫుల్లు గతి నే చక్కిన్‌ గమింతున్‌ మదీ య చై యుండు నేమి పల్పనిదియా యా గౌరియా. బిడ్డడా 576 మా తలి యుండిన మంచాన సె నను ౧ంం నూ. నాకుంజె ననుకొందు నై జరమ్‌ పట్టి పలక యొవ్దు బడికి పోవని దుగ్ధ ౮౭ విడిపించి నుగ్గు పాల్‌ గుడిపి కరపి

"వ మా శ్వానము జ! చిజిచాప కేలేక సరి చోటు కానక ఒడి నె పీటగ నిడ్ణ యొజ్జ నాకు ₹ాలికిం బోయి యేవేళ కందసి నాకు అన్న ముంభెడిది చల్తారనీక, అట్టి నా తి చిక్కి శల్యమయి యున్న అడుగు వారెవ్ట రడిగియు నంతరంగ మందు పొరలు నా బాధ ఫోకార్చ ముందు కడు గిడు నెవండు 1 నేను చుందుడనుగా నె 1 తా శస ము డతి శైన్యమున బల్కె- తల్లి తోడ, ఓవు నున్‌ వచ్చి ఆ యింట నేటి రాతి శడవపగా లేవ జనసి 1 ఎక్కూడయె గాతి అనిన తన కిష్ట మ్‌స్ది కాదనెను ఆమె ఫ్ర ఇచ్చోట నేనేను వేన్నియో యేండ్లు కా వుకము చేసితి భ్‌ రృ చరణమూని ఈ ఇల్లు నా కిడె నిల్లాలు అని పేరు గుర్తించి లోకమూ గుర్తు నేను చ్చెరునన్‌ జీ దరు చి[తంబు ఈ యింటి చల్లదనమొ నాదు వీల్ల లవుడు ఎన్ని వానలు వచ్చె, ఎన్ని థళొంవలు వోయె, అకు రాలెన ఈ గృహమ్ము నుండి విడిచి యీ యిల్లు ఎటకునే నడుగ్యువై తు | (బతుకు వువు పూచి పండి సతృలము లిచ్చి నన్ను కాచిన నెలవిది మిన్ను విజీగి పడ్డనున్‌ బోవ నగునె ., యపాయమనుచు గ్‌70

కే2శ్‌ ఫీ లాంగన ఈ రేయి విడిచి నన్నెటకునున్‌ బోవద్దు ఉండువమూ |! బిడ్డ ! నా కండ యనరు॥ వగాలు లంబెప్డ ఎగిరి పోవునొ జీవి పతికి దూరం 2న పడతి నయ్య | సరివారు పోయినన్‌ సాగరంబను సుతు డున్నాడటంచుం డె నూవిరులును మబ్బులే పట్టునో మసలునో చీకట్లు 'మెజువు సీ వను నాస మెొదలుచుండు ఎన్ని 'లేవిఎడ్లు ఈ లంక, నెన్ని యొున్న్ని కాఫవురము లందు నందు 1పఖ్యాతిగన్న దొక్క-కే యిల్లు సంగయ్య యుక్క్యయనశ్‌ ! (పాణముల్‌ బోవ నేమి తత్సా్రాణి యనళె! 580 అన నా సాగర మంతటన్‌ బిలిచి “నారయ్యా! కడున్‌ డస్సె నా యనుగుందల్లి, పరుండ మంచిట నె పర్యాయంబుగా 'చెష్పూ జే నును ఇచ్చోటనె యుందు, దీని కయి నన్నుం గెంవునన్‌ జూడబో కని నా మాటగ గారికిం బెలువు మన్నా? యంచు నర్థించియాన్‌ = ల్‌రిసే ముజియు జెప్పెను నారయా 1! మబ్బు "తెరలు ముంచుకొని వచ్చు చుండె శొమ్మిఎంచు లురము చీల్చు (ప్రతి చీల్పునను మిన్ను చిల్మిబడిన కరణి దో-దును ఈ "జేయి కష్టతరము, 582 సీన్స గారిని జూచుచు నిసుగుతోడ అచ్చశు యుండు మో ేయి, అతివ, నేను లేక యుండుట కనలు, చీకాకు బడక గుండె దిటవున నుండు మంచండ నుండు సరికి

మయష్టాశ్వానము 125 తన్సి యొడిన్‌ బరుండ్త యొక శాన్చన సౌొగర ముండ, గౌరి పొ _త్తిళ్ళను బండి యుండె నొక తీకున నొక్కెడ వాని బెడ్డు, డూ రెల్లను పండి యుండె; నెది యెయ్యెడ నెప్పుడు నేమి వచ్చునో మొల్ల వివగ్తనంబు సహియించగ జూలిన _స్తబ్ధి సంస్థితిన్‌ వ ఆకస మందు [మోగె నొక యద్భుత శబ్దము దాని వెంట వీ శాకుశుడందలన్‌ గలగి కాకులు కూయ దొడంగౌ- లంక యం "జీళొన జూచినన్‌ దటము లెక్కి- పయిం బక నీటీ-బుగ్గలే [బొగేడు చీకటుల్‌, దలలు వంగిన కొమ్ముల వృత జాతముల్‌ 58% బయటికి జూడ నేమగును ! (స్ఫుటమై విధుడందు వెల్టునా ! పయనము గట్టి వోవన్చు చిరపాంధులు చుక్క-లు వెన్నునంటునా ! మయసభ వోలె రమ్యమగు మబ్బు హోొరంగుల యాకసం బయో మయ పథ మయ్యె డా గువడి మాసిన చీరవిభాన న్లూనమై 586 సంతత ధారలన్‌ గురియు సం్టభను వర్షపు (మోతదప్ప వ్‌ రంతు వినంగరాని నిశిరక్కసి, తస జనమ్ముూ ఊహాకున్‌ పొంతన లేని ధ్వంస మాది; పొంగులు వారిన మృత్యు బేవి గిల్‌ గింతకు ఛిన్నమై మిగిలి కీద్వడి యుండిన వెన్ని జీవ్చలో , 587 ఎదురు భూూచిరి ఆ లంక యెొడద నున్న జీవ్చలాలేయి దుఃఖఫు జీకటి విడి ఎపుడు తెలవాజునో యంచు నెవుకు సూర్య “జీ్టనిన్‌ జూతుమోూ యంచు తివిరి త)రి 8కి అద్దమ'లీయిలో వినిన యంబుదములొ రొద సేయు వేళలన్‌ "పెద్దగ సదబోక (ప్రలషించిన వారల నోడు మానిలో నిద్దుర జోగి రాపయిన నిల్చుమణంబుల కేల్లవాజునం చిద్దము గల్లు నంచ నెడి యిచ్చయు గాదు, జడత్వ మంతియే, $89

$26 థఫీళలాంగన 'తెల్లవాటును గాని మత్తిన్లి యున్న ఈ జల (ప్రళయ వఏిశాచ మినుని ఇంత కంట బడ నిచ్చునే! పెద్ద కజళమింత చేసి (మింగబె 1! చుకళల చేసి నుగ్గు? 590 అయినన్‌ వేకువ కోసమై జనుల యయ్యర్థింపు వ్యర్థంవు కే డృయి బోన్చన్‌ గట. యంచు మేల్దలచి యయ్యా కాశ మౌర్షంబునన్‌ పయనంై కడువేగ వచ్చిన మహోాపాంథుండు సూరుగ్గండు నీ రయి దానుగ్‌ కృశియించియేడ్చె గసుచున్‌ వ్యత్య_స్త్వమాలంకలన్‌ కం కలగెన్‌ లంక, పసిండి 'వేకువయు బుగ్లా నల్హనై ఆర్ప జీ వులకున్‌ దానును నా రె మొగముచే పొంశాన జూపింతు నం చిలలో నెన్సు ఎవండు జూచె నటులొ హీస్మ పథాతోదయం బలసెన్‌ గాడ్ప్బులు నంబుదమ్మ్లూల రయం బడ్పైసనున్‌ వెల్లువల్‌ 593 తగ్హుటకు బదులు ఎగిరి లగ "లక్కు, చుండె, జలములు ఏీధ్చుల సనిండియుండె, ఇండ్లు కబళింప బడు చుండె ఇంకొకింత కబళ వెంత యీ లంక కగాస మంత 598 ఉండె కప్పులపెననే యూకు నూరు [పాణ మరచేత బట్టుక (పాణకోటి చెట్లు కన్సడ వెంబేని చిన్ని చిన్ని కొమ్మలే "లేచి కదలి మున్దుచును దలలు ర్‌ ఒక యింటి కోప్పుపె ఉండిరి సారయ్య గౌరియు విల్లల కరచి పట్టి ఇంకొక్క యింటిిపై ఇరికి యుం జెనుస్వామ్‌ పడతి తోడ సపరివారముగను

షష షై వాన సం [27 కూనమ్మ ఒక యింట కొడుకుతో నుండెను ఎత్తుకుం దక్కు.వా యిల్లుకొంత గటి నోడల యిండు కదులాడ జొచ్చను ళు శా) పూరిండ్లు జలమున పొర్లుచుండె _స్తంభముల పయి గోడలు తరుల్వెన కొంచ మేబేని మిట్టను కొంట జూలు నక కొంచుండె (పాణులు నొల్లుదిశేల చుట్టి వచ్చిన శృతుని ముట్టలేక స్ర్‌ఫ్రఫ్‌ అచట నున్న యా ర్హులకు సహానుభూతి యన్న బే లేదు అన్యోన్య: మవల నున్న ఇల్లు కూలెను, ఇకమన యిల్లు ఎవుడు కూలునో యను లోలోని కుందు తప్ప క96్క శల్లి కే లేకు బెళ్త్ణపె తగని మమత, పడతి కిన్‌ లేదు భర్శపె నలవు మురువు; ఎవరి (పాణము వారిది, ఎవరి కెవరు, అనెకు నై:రాళ్యమొదవిన యనదతణము | క్రి? కొట్టుకొని పోవు కప్పులు కొట్టుకొంచు పోవ జూచుట, అజఇ్బరు నోయి కనుట, అతల జలములు కాలుల నంబు కొనన ఎగిరి పడి రరార్చుటయకాక వమిటచట | 538 దూలము లొడ్డునన్‌ గనక దూరము దూరము పోవుటల్‌ విషమ వ్యాళము లంగముల్‌ ముడిచి నాటిని పట్టుగ జూచి చుట్టుకొం మయాళులు నూళులున్‌ దరిసి యుష్వూున గొట్టుక పోవు చుంకుటల్‌ వోలని నింత జీవితప్ప పోకడయే యనిపించు నిట్టిచై 599

ఉయ్యాల త్‌ొళ్చైలు నుగ్దుగిన్నెాలు కొట్టూ కొని రా వగర్చిరి జననులెల్ల బడిలోని పొత్తముల్‌ బల్లలం కుర్చీలు జాలువాఆగ జూచి బాలిశక్రలునా పసువులున్‌ 7సంకువు పట్టు బట్టల "పె్తై లీద కుమిలిరి ము ల్తెదువులును థాన్యంపు బస్తాలు తాళ్లు పగ్గములెక్లు రానీట కలగెనురెతు గణము ౬. స్థిరముగా నున్న కావురాల్‌ దిరుగ బడ్డ ఉండు నెంతటి భీభత్స, ముదరతటము చీల్చి జవ లాలిచి విర జిమ్మి నట్లు చిమ్మివై 3 గృహముల (క్రూరమ్ము వరద 600 తట్టలో నున్న గింజలు తవిలి తవిలి 5కదిచి చెదరంగ జేయు కుక్కుటము వోలె ముంచి శేల్చి జీవితఫు టమూల్య మూల్య ములను మూల్యహీనము చేసె ముచ్చు వరద 601 ఈ నారీమణు లేడ్వు రెంతయి వ్యథా(హీక్షిశ్వ మానాంగ భా 'రానూనపవిడార కంటకవన న్యాసాత్మ పాదాంబుజూ హీన వాభవ "రేఖలై యవిది తానే కా సుఠరాకార బా థానీతస్సుట శోకలై నిహిత షృష్టా శోకలై. సీతలై 602 ఈ చిగురాకు వన్నియల ఇంతులు వెంత వగ ర్రురో మహా (చ్చీ చిర సాఖ్యసంవలిత చిద్వ్యసన వ్యథితాత్మ భోగ శో భా చరణాధ్వలై సతత భ_ర్శృగ్నతైక నిబద్ధ బుద్ధి వే గా చరణ (యస్తుప్త విగకాంబర్రై దమయంతుభై_ భువిన్‌ 608

షు ఘా శ్వాసము కలి ఈ రామల్‌ ముది నెంత కుందుకురొ నా శేందోజ్జ్వలాభా (పరూ భారూఢ (పథిత పకాండ విబుధ వర్ధగతుణేమై లుక "త్పాళావార తరంగ రంగమున పాపస్విన్న వాస్తావతీ శ్ఞోరుద్యోలిత నగ్న వస్త్ర ధరలై ఉచ్చ స్త పాంచాలు.ర్తై శ04 అతులవౌ నీ కృత కాబ్ధి దరి హునుమం తుడయిననున్‌ దాట తోక మడుచు అ్యభమంచులు దొట్టి అమృతభాండము 'ెచ్చు గరుడుని రెక్కూయు కదల 'వెజచు నెత్తిపై గంగను నిలబెట్టుకొని యూగు నిటలాక్షు జడయు నుబ్బుటలు నూను ఈ వారకిదము మధ్య నోవర్రనం బెత్త వెన్నుసి చిటికెన (వేలు జాజు దధి సమ్ముభము తీరాళి నుధు సమ్మువ మిజు లపణాబ్ధు లిలలేవు ఎన్ని, కాని చఛోక వారాళి కనము ఎచ్చోట నైన ఈదు వాడెవ్వడిది "తెల్లు జోదుతప్ప 603 వశదలంటన్‌ (వహించు న్సీ యుదకవై శాల్యమ్ము సీశీంచుచో వది ఉత్సాహము గల్లు విమ్ణువునకున్‌ మ త్భ్యావ తారంబు నె తదలంపింతయు జానకీ హరణగాథా వ్యాజను శ్లేయే పదితం చాన సేతువున్‌ మలచ నువ్విళ్ళొూరడే రాముడున్‌ 606 అది వైతన్యమొ ! జూడ్య మో | వ్యధితే మైన్యంబో భయంబో జల (వాదమై సర్వ వసుంధ రాతలము స్వ్యాహాయంచు భథీంచ, నో వ్పద మంతేనియు తొవుగానక జనుల్‌ సంభ్రాంతులై. భీతులై ట్రొముకాసల్‌ "కెగి యుండి, రొక్క్ట వరజే బన్టైయు వచ్చోటులన్‌ 607 [17]

క50 ఫ్‌ జబాంగన అంతయు నిరాశ తశేతో అ భమంత యొకత్తు పొంగెడి దదట అయ్యేటి జలవె, సభమై స్థాణువై చైన్య తాప భగ్ధ బాష్ప సంఛన్న మై మానవతేయ యుఎజె 608 పొంగు 'వెల్టువ జూచి (కంగుచుం దణులోని అనుకొను చుండిరి ఆ ర్త జనులు ఆ యిల్లు ఇం తెత్తు అయిననున్‌ మున్డి వో యినదిక్‌ లంక చే యిల్లు మిగులు పయికెక్కు కాళ్ళును పట్టి ముంచుచునున్న జ్‌ కాపు క్‌ గడ్డ నూకలుండు “మొదటి కొమ్భుల పట్టు చెదర నాపై కొమ్ము కెక్కి జాఆుచు నుండి నేటి నీట కొసలు అంచులు పట్టు జే అసువులుండి ఆస తీవెన తన్నుకు లాడుచున్న అర్థ మృతులతో ఇెయిగల్పి అడుచుంజె అద్భుతము కోతి కొమ్ముచ్చులోట వరద 609 శాలిక్షి నంటుకున్న యు దకమ్ముకు నావల వోవ్రచున్ననున్‌ జాలి దలంచ హోదు అతి చంచల మూ క్షువీత (పనావా, ము వ్చాలిత పీచి కోద్ధుత కళా (పనిభిన్న గతాత్భు చేతనా పాల వయస్క-జైై వసుధ పల్ల టిలెన్‌ మృుత సంఖ్య నెన్నుచున్‌. 610 కకూసమయు సోగరంబున్న కూర్చి యిల్లూ నంటు కొను చున్నదా కోతి యతి జిఘాంసం నారి యిర్వురి పాదాలు వారి దాక కెవ్వు మని శేఠ లిడె పక, గృవాములెల్ల 61]

యష్టైాశ్వానము 194 అయ్యో! నారయ!1 చూడు! భూడు! అదినో! ఆ దిక్కు, మాయదత్త హా మ్యయ్యో! నా పతి, నారయా ! అదినా కంబాలూడి అల్లాడి నా రయ్యా! యేమిటి 1 సీకు కన్పడుట లేదా! నోడలున్‌ జ్వారముల్‌ ఓవనయ్యుల్‌ య్యలు గాగ వలి పడుటత్‌ పాపిస్టీ సీటంగటా 1 612 శై నా తమ్ముడ! రార! వేగ గృహమయ్యో ! ఊగె నుయ్యేల?- | ఏ నా మధ్యన దూర మింతయినబే! నేసీద రా లేనురా, జోన్‌ నీవు గజీతగాడవు గణా ! పొంకాన లంఘించి రా రా!నా పజ్జకు రాఠ 1 సోదర! యటం చల్తాడనా స్వామియున్‌ 618 స్వామి భార్య భఛాగ్యమ్త ఉచ్చ్వాస గదుర పలికె గ పక్కన తల్లి నెబ్బ్భంగి విడిచి ఒంటరిగ వచ్చునయ్య ! మిన్నంటి పొంగు వరద నీదగ సాధ్యమా ! పవీకైస 61క *నారయ ! నారయా! కనుము నా పతి పె కెగ కాకి పాకీ యా సీరము మూడు ! నీరస వనిం వలగొన్న దవాన్ని మొడ్కి- న 'ఇమ్లూ్యూ ! రయ మేరు? ఆరయము ! ఉప్పున పొంగుదు నున్నపొంగు, అ ళ్యూ! రయహీనమా చరణయుగ్భముతో పతి నిల్చినాడయా ! 615 జలము మోకాళ్ళ వర కెక్క సాగరమ్మూ ఉండె మిన్నక లిల్లి ని ఉరము కరచి లంకలో నున్న గృహము ల్తావంక భీతి అఅచుచుండెను వారి దై న్యంబుంనరసి 616 అతడే సాగర మామెయే జనని; యుయ్యాలూగు అ యిల్లు ధి కథ్యాలతిమై తాడిత మై నశించనిక నాళ్టేనాల్లు గా కొకం గ కిల శౌలాధ్వగ మా తణం బచట నిళ్శ్రకంబుగా నుంచ దై వతమే వారిని బోచు నం చెదలు నుత్చాటించ

శ?2 ధీచాంగన బొడును దాకె ఆ జలము పొంగి గళమును దాక తాక ఆ చిడ్డణీ తండి లేడికను, (పీత వనిం జితి కాలు నట్లు ఆ దొడ్డ నెలంత జీవితము (దుంగునొ ! నిల్చునొ! యీ్‌మి పాప మా ఇెడ్డ దినంబు జూతు నను చీకున నేగను గాదె సంగయాన్‌ 618 అడలుచు నున్న గౌరి బెస కట్టు లె చూచును, చూచు బెడ్డనిన్‌, ఉడుగని (పేమ నన్న బిస కొక్కొక మాలు కలంగి చూచు, ఎ ప్పూడు బిగి కండలన్‌ బింకి పోకడ పోవని సాగరమ్ము (సు క్కు-డు వడి, చేష్టదక్కి., నుడి నోల్పడి యుండె విషజ్ఞచిత్తుడె 619 అవుల్‌ శేశల మిధ్య నో యువకుడా అంభస్సులన్‌ జూచుచున స్టిమై మౌనము దాల్చి యుండె, జననిన్‌ తీరమ్మ్ల జేగ్చన్‌ పథాం తెర మింలేసయు గాన రాక జగర్హంబుల్‌ తరంనోన్న తో తర పూరంబులు చుట్టు ముట్ట విధి యాద్ధత్యంబు నూహించుచున్‌ 620 'చెవ్టలున్‌ జఇలులువోవ గారి రొదలున్‌, ధఛీతక్కార మా _రధ్వనుల్‌, భువ్నిపె పొర్లుక వచ్చు నేటి రవములొ, భుగ్నంబు లౌశేహూముల్‌ పవి ని్ధోమము లుచ్చలించి వొంరయన్‌ భగ్నాధ్యుడై సాగరం బవలొక్షించె సనుస్త సృష్టి విలయం బల్బంవు స్వాత్మాయావున్‌ 692] “అప్పుడె తాకను గుండెల నంటి జలము చరాడవే భాగ్యమా! అటు భూడు ! మూడు! తెల్లి సిన్‌ దమ్మనిన్‌ చూడు ! తల్లిని విడి వచ్చినన్‌ వాడు ఈది రావచ్చు నిటకులో 622 భాగ్య మా పయి నట్టులే భర్గ పల్కు- గొనక యడ్డాడె “ఇది యీమి ఘోరమార ! వింత మాటలు వల్కుడు వెజ్జిగాక వదలి తల్లి ని కొయరుడు వచ్చుటగునె 628

కమలే తల్లినిన్‌ పీడి యనద వోలె వచ్చునే వ్యుతు డంోచును వరదజూచి యరల గడ్జోలుగా స్వామి యజ వ *అరునా 1 మునుగు చున్నా రె నా తమ్ము డనుగు తల్లిం +ఈ2ఓ ఈప్పిన్సి చేత్రనై జనసినో 1 యేటి మనిషి. చయ్యయో 1 తమ్ముడూ |! ఉంటి సయ్య | లయిటనె కూరు కొట్టుక పోదురా మిన్ము నెత్త అందపీ చేతు లీదవ్సు ఎందు కివ్వి ! 69ఫ

• జ్ష్యువ్రగ్రా తమ్ముడూ 1 ఈది ఈది లంగ పరువు నిలబెట్ట రా 1 దీర చాహువులను చాచి మారుతి వలె ఈ యశొంత శోక సాగరము నీదరా1 (వీయసాగరమ్మా ఈ ఉం అనుచు కంఠాన వ్యజంబు త్రునిగి పడిన యట్లు లేడ్చెడి నాస్యామి వసా గ రవము ఒక్క బిగి నా? (యకటన నున్వి నభము టుద్దల గాల గళమున పగిలి రాఆ ఉలా అరుత గదల్భి బ్ర్‌లి తనువంతయు గొంతున నశ్సై గింగేరాల్‌ చిరుగుచు బెడ్డ గుండియన (_ెంచిన త్రీగలు పట్టు దప్పి టెం చరుగునొా యన్న భీతి మెయి నార్చెడు నెరయ 'ేతి పట్టుకుం దొరకని చద్ది తొయ్యలిెయ ! తున్దిన కుంకును *ేీఖ కొరియా |! 628 అమ్మో! గుండెల కంక సీరము నె; సంధ్యాగస్తువా ల్‌టి స్వ త్వమై యిీజె? నా మగండ యనె, సత్వమ్మాల్‌ తెగెన్‌గాజె గ రమ్మా) ! నేటికి నంచు నాత్మయకె గాధాత్మీయ శా దృగ్వి ఛా లమ్మ్టైజూతు సెవాసి నింఠయని "పెల్లార్చెన్‌ నృథా గౌారియన్‌ 6120

17 విలాంగన గారి చేతులు కదుల్‌ గగనాన జ్వలల్రై మండు చుండిన "పెద్ద మంట యురము; కాళ్లు కావవి, భూమి కంపించి వేళులం “పళ్ళగిలి పడిన పెరటి చెట్లు అది శరీరమె కాని అంబరము విధాన చినిగి తుక్కైై- పోయి. చిక్కు వజెను, అ(భువుల్‌ కన్నున ఆవరు.ల్రై కేల ముంగురకుల్‌ చెక్కిళ్ళు ముద్ద గై గాలమున (గుచ్చి పతిని అక్కా-ల వుగషుము డడచ నచ్చట గారి తల్లడిలె నిచట, "జీహూ మచ్చట (పాణమిా దిక్కు, గొంతు “గిలి రా మాటకున్‌ గుంజె పెనచి యుండె 680 అజుత వరకును ముని దీర్దాధ్వమందు పయనమున్‌ జేయ బోవు నప్పతిని గాంచి ఎలుగు రాల్పడ గెరమ వీలిచెో*సాగ రమ్ము ! నీవు తుదకు సాగ రమ్మ వెతి 68] *బలిత్రపు టీతగాడ 1 ఇట భగ్న మయెొన్‌ గదరా ! [పపచండ దో ర్చల మస నీదు ఈశ," తెల వాజుగ కాంతును తృ్తిదీర ని రాలమగు నీదు రూప మని మ త్తిలి యుంటిని గాని యిట్టు లౌ, జల నిగళమ్ముులన్‌ 'బెనగు చాడ్చున నుందువటం ఇరింగిలే 682 “స్పీన్‌ శాప్టుగ మేతణాన కుదిలెన్‌, చే నంటి నావేళనే 'చేతోచ్లోదము గాశ శాశ్వతగతిన్‌ చేయంగ నేనోప ఇం "తే తోడై గృవా గృత్య మంచు, పతివై నీవుంటివా ! ఎవ్వడో (పాతః కాలపు పొరకు డృస్త మయమై భానుండు పో పోవజే. 688

ష్ష యు వాన యము శక “కిరణపున్‌ నమ్మి నెలవు సుస్థిర మటంచు కలపయుక్‌ బేచ్చి యొక గూము కట్టు కొంటిి గూటి నద్దాని చిడ్డతో గూడి యున్న చాని వేజేతులం నోసి తరలు నీవు 634 “సాగర మంత భీకరవు సాగరమా |! కనిపించి తెంకునో యాగగనాన చుక్కావయిు యింత యలంతి మిణుంగు వుర్వువై వనరాగ మనస్సుతోడ మొగమోటము జూఫు నమాయి కుండవై రాగల [కూరతల్‌ వెలికి రాక యణంచగ నింతజేవతో 685 ప్రియ మారన్‌ నినువెంట నంటి సతమున్‌ విశ్వాస పాధోధి సని - రయ చిత్తంబున చేను (గుంకు నషితిన్‌ , భావింపవై తిన్నయో మయ నూర్షంబున నుంటి నం చెపుకు, నిర్శానుమ్య తీంమ్మ్లననీ - యి ణ్‌ లే న్‌ భయఖీతే న్నను డించి పోవ నగునే భారవ్యవో త్రీర్థుడా [౫ 686 అనుచు గౌరవము సాగర మనుభవించు చరమ దశ జూచి చూచి లత్కరుణవదన విహ్వులత జూడ నోపక విగతచేష్ట గొల్లు మని చేసె కంద నోద్ధోమహేమ 687 ఆన్నులుకున గొట్ట (శిందబడి మూల్లిన వాలివి కాదుశాదు, భూ తలమున కాలిే నణచు దండనకున్‌ బలియ్మైన విస్ఫుర చృల భుజశాలి యా బలివి ఛాగ్యవిహీనుడ |! సీవుశావుః నీ తల జలమిద్ది, మృత్యు వయి (తవ్నెను, ప్ప (బతుకన్న నింతీయా. 658 కదింతయా నీవు కన్చించు నంత వణకు అంతనేనును కస్పంచ నిగును వింత, వింత కారాదు నారూపవు, విలయమందు చుగ్నమై నీవు పోరువా భగ్నసఖుడ 1 689

కైరథ్‌ ఫీలభాంగనత నురల చూఛచేను అతగాని మలిన ముఖాని? కన్ను చివరనె కొన యాస లున్నవాని, ఒదిగి ముక్కు-న నూపిరు లున్నవాస్సి ఈద గల్లియు మునిగెడు యాళేగాని 640 ళకర్టీ్ప్ప్స మూర్చుడ ! పోదువా ! ఉరముకైని చెనటి ౦దూ బిడ్డ ! శజచమి వీసికొందు తీసుకొని పొమ్ము సియాస తేపకలందు సురగనై్వై యాన్న నన్నును నులిమి పొన్ను 1 64% “ఫైమ్మో మోసపు (దిమ్మరీడ ! ఇట నేపొంకాన నన్నుంతూ వొ దమ్ముల్‌ సీక్షను నుండెనా 1” యనుచు తద్ధాతంబు ఏవీంచుచున్‌ అమోై! నారయ భరూడు మం చఅచి ఆ అస్యమ్ముః ఆనాసికన్‌ చిమ్మైన్‌ వచ్చి తరంగ మూ తను పవికన్‌ జీవించు నం చందువాం 64తో అనుచు స్ప్ఫృవా దప్పి గోరమ అస దప్ప సురీగ్‌ నారయ చేతుల సోలి పోయె, కడలి నలె వటి సీరము కదలు చుంజె సాగరము తల్సితలయును సంచలింప 648 వదలి తల్లీ ని ఇప్పుడున్‌ వచ్చెనేని (బతుకు సోగర మని పల్కె స్వామి యటులో తల్లీ నిన్‌ ఏడి వచ్చునే తనయు డకట |! సల్కు- జేమిటి సీవని భాగ్య మజ చె 64క్క కంఠ దఘ్నముగా ముస్లి కనుల (గమ జలము దుడుచు కొనగను అసాధ్యమైన నీట చేలుచు కూూనమ్ము నిల్చి దృక్కు- సుతుని గాంచుచు పఠల్కె. నాదృత వచస్సు 645

షె మై శ్వాసము 187 “బిడ్డా! ఈదుక బొమ్ము సీవయిన నిన్‌ (బేమించు సీలంక ఈ గడ్డన్‌ బుట్టితి ప్‌, శల్మివలెశే క్టాన నిన్సాకె నే యొడ్డుం బడ్డ సుస్మీర్ధమంగలిని, ఎల్లో రాలిపోనుంటి, సీ వొజ్జాకీంచగ జలనా కొణకు పామ్మోో చార్చు మూ గాారిసిన్‌ 646 ఈళ గ్భా౭ ర్రిడ్రి బిడ్డ డుండె మొనగాడగు నాతేడు కూడ సీవలెం, ౧హఫారిపు సౌక్‌ వాని, నిను గో లెడు నింతికి కుంక మిన్వ పో శా! రయ మారగా జలతగంగము లీదుక నాసుశుండ! దు శ్వారము కాదు ఏకు సనపాయము మూర్షము, ఉద్య్ధమింపుమూ | 647 ఆ ఈబెను వాయుసూతి మును పెన్నడొ సందము, వాని యాతకున్‌ శాదుకొ నెన్‌ రఘూద్వహాని భగ్న గృవాస్థత ఈ జగ త్తులో పాదులు పడ్డ వ్యళువుల బాధ కరంగకు దుఃఖ శణాధకున్‌, సదగు బెట్టిజే తరణ నిర్ణయమే కథభై చఇలంగుకో 648 “నుండు వయస్సు వున్నమికి నింకును పాతికయేండ్లు నీకు, న్నీ కుండి మనలెంతరయోూ గకుప నున్నత జీవిశ, మిట్టి సారఫుం గుండ నడాననే పగుల గొట్టగ జూతువ, చరూడ నేనుని కండల నత్తువల్‌ గరగి కన్నుల ముందు నశించి పోవుటల్‌ 649 తభ్రనయా |! పొమ్ము (పపూర్మ్మ దంభజలముల్‌ జాష్ట్టంబు పోనాడి(సు కిన పౌంగ్షా పడ సీదు కాలుల నహో, శీల్పాచి మృత్య్వ్థి ఈ దిన వాడై. వచ్చిన మేటి పీకుడని నల్‌దిక్కుల్‌ గళం బెత్తి [వే కన నిన్నుం బూగడంగ నా కనుల కికైై- ఛామ్పముల్‌శాలగా 650 జిప్‌ నాడు మానాన్న య్‌” నప్పటినుండి వీటిలో బడి సట్టు లేను కాదె ఉండి సీ వైనను ఉన్న దున్నట్లుగా చెప్పి సీ జనకుని మెప్పూుపొందు శ 18]

ణ్‌ వీకాంగవ నీవ్టు వెళ్ళన దాది నీ దార్‌ గని తల్స్‌ ఒళశనాటి వరదలో ఒరి” ననుము ఆమాట కాయన అనుతాపమెంందుకో చాల్డాలు ముంచియ జరిగా ననునొ వీవిం మైనను నేమిలే ఎందు కివుడు భార్య తల్లియునై నాదు కాధ్యశలను తీర్చు కొంటిని ఫ్ముతశా ! తీరువరకు సీస్టు నున లంక నేమను నిండు[ బతుకు” శక్‌ కై అన జనని టై న్యము, నిరాశ, ఆర్పి జెదరు అరసి సాగర మా-మసును హ-త్తు కొనుచు అమ్ము ! నిస్తడి చనుటయా ! యది .యసాధ్య మనుచు తలనంచు కొనియె కిమ్మునక్‌ యశై 65జె ఒక పరి ననుళొను ఒదిగి యీ తల్లి తో కడలిలో కలియుదు నొడలు శతునిగి ఒశపరి గారి బెసకు జూచి కనులనీ్‌ ర్దుదురుకో కనులనే (గుక్కు కొనును ఈ యింతి నా తోడిచే ుతోశని యుంజె వమిమయై పోఫ్రునొ వను చనగ నా బిడ్డ కికళపెన నా యను వారఖతే కణ.ై న యొంటరి కాకి యగును నన్ను చుట్టుక మయొప్పుడు నాదు నండ “ికుగ జూచిన వారల డకు (ద్‌ోసి పోవు చుంటిని మూతండడి ఇజోయినాడూ ఇంక నెవ్వరు దక్కు ఈ లంక కకట | 658

న్‌ మై శ్వానము గలి అనుచు బిగ్గరగా నత డజచి ఇ్వెప్పె “అయ్య ! నారయ! ఇక సీవ యండ నాదు గారికిని బెడ కును "పెనుగాలీ లోన సీదు పండాకువైన నేనేబు ఇెపుడు 1! ఓక శఆ్రసన్న్నా 1 నారయ ! చూమళకో అసదలై యాయిల్లు సీయిల్లు ది కఇ్క-న్నన్‌ దిర్టుచు లేని వారలయి అఆయుక్షీణు నాబోటి ఆ పన్న (పాణుల ప్పాప్లిక వగచు సీ భగ్నాత్ములన్‌ , (పాణమై నిన్నున్‌ _బోచిన సంగయాఖ్యు జనులన్‌, నిన్‌ నోరు నాత్మీయులన్‌ 6ళక *గ్గార్రీ | వీ కివెజోతలే 1! మగనిగా కర్తవ్య హీనాత్ముతన్‌ ఛీరుంతై చను నాకంసై వగవశే భీమ్మమ్ము కాలమ్ము, జ్‌ ధీరత్వమ్షై త్యజించి బల్‌ విఆికిన్నై దీనుండనై ఈ జన "త్వారావారము నీది కొం చరిగెదన్‌ జాష్ట్యంబు మైరింపవే. 656 ఊఈడ్రడ్పుగు నడుగున నో పడతిగో ! యుల్కి- నా వే యివు డొందుము వెల్లి దిటవు కను మల్ప్చులో పతి చను నేడనో యని కనలి నావే యిఫవు కలక మాను ఒక నీడ నా వెంట నొదిగె నిన్న్నళ్ళను గుర్తునా కుండునే గుండె లందు నే సీది వైచిన ఏ తోడి కాఫురం బే మంత పెద్దది వల చింత | పతిగ మచ్చిక నను జేయ 'పఢినపాట్లు వ్యర్థ మయ్యెను గాబె నిర్బల ఫురంటథి ॥ భగ్న చిత్తుడ, నీ_పేమ భాండ మెత్తి (ుద్దలుగ గొట్టి నడుమనే పజుచు చుంటి 65?

140 లీఠతాంగన “న్ని మోము కుంకుమ నిలుపగా నివుడైన అగుదునా చెలి ! ఆగలేను నా బిడ్డ నె త్తుకో నల్లు చున్నవి చేతు లయిన నేమున్నది పయనమైతి ఈ మాత మోీదుట ఎటు ననుకొనకె ఈత చేతుల లేదు ఎడదనుండు చితికిపో గాజులు చెదరగా ముంగురు 'లేడ్రు వేలనె ! ఎవ రెవరి కగును! మాయ జలనిధి మున్దు నా ఆయు వంత నీటి బుడగ చానికయి కన్నీర చేల ! చితుకు బుడగల కయి చేయు ఛీతృ్లుకి నృధ ఎవఫుడు పాఅెడి (శుతుకుపె. నీది (బతుకు 658 “*ల్మిద్రినో | నారయ |! ఇప్పుడే కడలి పొంగెా నీట నాతల్లి ప య్యద నాలంబనగాగ నే మునుగుదున్నాా ఫఘోరదృశ్యమ్ముు భీ కిద మూ గారి కనంగ నోడి చెడి యు. చేకంపు టాలర్తిన్‌ వృథా (శ్రదుకున్‌ (వయ్యలు చేసి ఏలి చనునో భావించి రథీంచుమూ? గ్రక0 “ల్సీర్రీ బిడ్డడ ! వీమి భూూతువుర ! కుయ్యో మొరొ యం చీజెసన్‌ ఘోరంబ్‌ొ స్లితిలోన జీవితకతిన్‌ నోల్పోయి నీ తండి వెన్‌ నోజున్‌ జికు(ీ.క యుంజెరా ! కనుము సీకుం గూర్మితో _స్తన్యపుం థారల్‌ చికళగ పిండు నీజనని రధ్యన్‌, కాంతి చేకూరురా 660 “*ప్రన్సట్లో సీ శేమితే సాగరవు బిడ్డ 1 పాలుండు మో యమ్మ పయట నెపుడు జీ చేసి పోయిన నా చెడ్డ మంచియు మా యమ్మ గుటకలు (మెంగి చెస్పు

షష్టాళశ్వాసనము 141 నావలె గాబోకు నాకూర్మి తనయుడా! మా యన్ము (తోవనే మెలగు చుండు వటిలో సీదుట వేనాడు నేర్యకు ఈదినన్‌ _బకుకున ఈత రాదు వీల మీనాన్న వరదల నీద శేదు వంటి మూదు ననుచు తోడి పిల్ల లకుగ వటి ఈతకు మానాన్న కెదురు లేకు గుండె వితిక యేదియొ అవుకుండె ననుము 661 “బ్రున్నా స్వామి! ననుం తుమించు మిసికో ] అజ్ఞాతీపుం 'జేష్టలం "జన్నోో తప్పులు జేసి యు౨దు, మన మం దింలేని రానీకు, సీ కన్నన్‌ బెద్ద ఎనండు నొ, వదినరో ! అల్ప్బాయునైై చేను పో తున్న్నానింకను ఇె్బా జేమి! సెలవిమోస్హ దాక్సు నా గాంనిన్‌ 6638 “జననీ! పోదమ 1 (పొద్దు గుంకె మనకున్‌ సర్వాస్థి సారమ్ము వి లినమేనై గళమందు నూపిుులు దూలన్‌ దూరపుం గొండక్రై మన ముయ్యాలల నూగుచుండె,' మనకీ మాలిన్న్వ లోకమస్ణై తో పనియీమో పద! శాగ బంధ చయముల్‌, పాశంబులున్‌ డుల్లి నే 668 అన జననియు నిడసుతుని నక్కు జీర్చి యతియె మన మిర్యురము గూడి యవని యందు తల్లి కొడుకుల మెటిమి తనయ $! యటులె నుందువమూ |! దూరలోకమ్మ్లుు లందు కూడ 664 అందణబు మూచు చుండి లదొ అద్భుత మియ్యాడ జూడ నుండు నం చందని లోకమున్‌ జివగ లందు కొనిన్‌ దమి ఉన్హ్మశెత్యనుల్‌ జూాందుట లేని ద్వంద్వముల పొందిక ఒక్క తరంగ ఫఘాతస్పున్‌

• సందడి చాలు చాలునిక సర్వ విలు_ప్తియు స్ప థి నూనమున్‌ 665

[142 వీతాంగన కొందబు చూడ లేక కనునోనలు మూసుక యోూడి యుండి రిం శందలొ చూచు వేడ్క- యయి యీాబెస కాదెస కూగు ఇండ్లవై అందని పట్టు జాజు నడియాసల పోవ్రట యేల దూర మం 'జందు నొ కాదు ఇచ్చటనె వర్పడు నయ్యది యంచు భీతువై. 666 ఉండ హళశాళత్తుగా నభము “జోడి పడంగ చెలం” రోదనల్‌ చండ తరంగ మూలికల సందడి హపాచ్చె (పవాహ గర్భ మం దుండిన ౭ెండు చేహములు ఉప్పున పెకి నడంగి అేచినీ "రండలు జాలు వాజునెద వటి జలమ్ముల పోయె "లేలుచున్‌ 667 అజుపఫు ఒక్కటి అమ్మా యటంచు నొగ్కం అతివ కంఠాన ర్‌ నారయ్య యడచి తలను [షక్క-కు (దిప్పె తద్భయద వారి కనుల కావల గడ్గచు సందనుక నై 6686 ఇంత ఘోరము పగ బూని ఎవరి మోద “రెరడు (శతుకుల కొజుకు (టైహ్మోండ భాండ మగుల జేయు నంతటి విహవ్యసన వృష్టి కదిసి మూ చూచి పోనేవి కసియు శీ౭ె! 669 ఓ పిశాచమా |! సీవట ఒడలు గదిపి నాట్యమూ జేయబో9ము ననల బోండ్లు అచ్చటనె చేసినారు, వారద్ది నేర్వ తార మందము మధ్య భేదంబు లేదు. 670 జడము మీద నీకింతయు దనవ్రు లేదు ఉండ జ బోకు మయ్యెడ మ్చిత్యువ్లూ ! సజీన మైన దున్న దయ్యుడ నేదొ చాని నంటి (తుక్కు నీవును పుడనివై (టతుకవలయు, 671

ష్‌ షా శ్వాసము [48 దుర్గమా 1! ఉందువిక నెంత దుఃఖకాల మివు నిల్పెిన తలవరి యీ, నీదు కందకము గూడ పూడె, నీ కాంతి యందు (సతి ఫలించదు (వతిలేని (ుతుక "బేల! న! నర్షమా! ముంచి వచ్చిన వరదలోన ఇన్ని కోటులు మూనష్ట మన్న వారె ఇప్ప రొక్కిలత్‌ వరద యే యుప్పనలును రాని జేళల పొందిన లాభ మెంతొ ! 673 శీయి ముష్కరుడా ! దో చుకున్న 'ేమొ భరాచు కొనుము నీ గృహమును దోచినావొ, అదియె నీ నెత్తి పైనుంజె, నణిగి యణగి " చచ్చి పోదువు లెమ్ము సంసొలరి వగుము 67శ్త అదయమేఘమ ! నీకు నున్నదియ బాద్ధి 1 _ కురియు దందటి మోదను, కురియు త్నన్ల తీజునా జగతి, ఎవం తృష్ణ వారి దిక విశదముగ కురియు మొక్కొ-కని మూద 6 వేషమా ! నీవు అల్బ నంతోప్‌.వేమె ! ఎవడొ జాలరి వలవేసి యెగిరి పడ్డ మోనునుం బటి తా మానమిన పగిది లు చాల మానయైతివి, దొరశినా మిాను నీకు ॥ 676 నరదలు పొంగుటల్‌ సమస, వారిధథంబుల ఫోరు నూసె, అం బర మవదాతమై చెలగ పంతము తోడ మెకమ్ము కోజనన్‌ గజచుక పోయి (వీల్చితిని గ్యరన (లేన్బిన వ్యాఘమట్లు ని న్లుర జలదస్యు 'జేవత సును ప్రి బిజెన్‌ బని తీరినట్లుగా,. 677

శ్‌ థిఖ వితాంగన సాగర జేహామే వివుల సాగర మందున జేశ్చనో జలు చా గృహిణీమళల్లి తెనునట్టుల (గుప్పల వేడ జేర్చనో మూగితనమ్మూ గూర్కె- నలుమూలల, లంక సివాసు లార్తువై

• జోగి9ి అ సిశిన్‌ గనుల జొత్తిలనా విక రాళదృశ్యము ల్‌ . 678

ఖత

సొగర మేడి? ఆ వరద, సంగన ఆ సుతు ముంచ నెంతయో

'దేగిర పడ్డ జే ! జనులు వెరి భయంబున చేడ్చిలే! జగం

బూగినబే ! తముణంబు, కడు నుగము |! అయ్యది యది యీది యం

చాగత మై గారి జలనూగిన నాల్గవ నొడు "లేరుకన్‌ 679 గారిని గాంచి యట్లి యతిశవ్నపు (వశ్న మొనర్చి వింత యా

ళు ళల కారము దాల్చి యెొద్దియొ వికార మసస్థితి నున్న జాచి? బం గారము వంటి బడ్డ, మన ఖర్జు యిజబేమిటొ 1 యిట్టులయ్యె నం చారట పడ్డ కన్న గడు పాయము తలి కలంగి యేస్చినన్‌ 680 డు దైన్య

గిల్లన్‌ సీకు బనేమి 1! మిర్డు శలమే 1 శేహంబు నందె య్యుడన్‌

ఇల్లిన్‌ కృష్ణను జూడ, ఫిండ్డియయెనా ౩ సేమంబే వారందరున్‌

ఉల్లంచిద్చి వచింపళరేల యని యా యు ద్భాంత (యళ్నించినన్‌ 681

సషప్తమాశ్వానస ము శర అదవదలు ఫోయి ఆ మాట కాలు మగలు మోము వెల్లన యయుి తల మోము కొనుచు దీని నెట్టుల నోదార్చు తీకుు ననుచు అమ్ము 1! నీకు చేసితిమి అన్యాయ మని) 682 గడచిన దృశ్యముల్‌ గనుల (గ్రమ్ము తుణమ్ము నెలంత మౌానమై సుడులు కలంచ నెళునము చోద్యపు కన్నుల చూవునిల్పి "శ్రీ లడచి యురమ్ము నొట్టుళొను చా ర్తరనమ్మ్ము ఇెలంగ పల్కెని య్యుడ నొరు లమ్మురో - సలుపస నిట్టి దురాగత మేమి కలైకిన్‌. 638 న్యాయము మిరు చేసినది నా యను వారలు నాకు ఉండియ నొష్టాయము జేశురా |! అతకు నాథు డెబాను? పశేకరాణ్మ్బృత (పాయుని నొక్క మానవుని పాణ సఖుండని నాకు గట్టినా రశాయువు ప్‌ దన్దు కడ కళక్కట! యేడ్తు రజీమి చితమోం 634 ఏణుల మీద ఈదు నెవడే తనజా గృహముంట నింట లొ 'జ్లేనను మాటయున్‌ దలవ జెన్విధి కాలుల రజ్జు వుంటయున్‌ ధీరుడుగాన సీట బడి వీబువడన్‌ దగగుండె నిచ్చి నా డీరణ మిట్లు పోరి తుదకిచ్చిన జేమిటి నాకు గాయమా | 685 బలవంతుం డత డౌను గాక యది ఉార్భాగ్యంబుకా చె న్యపున్‌ మలినాచ్చాననమై ముఖంబుపయి సంభాళించుకో లేక యి య్యిల నే నుంజెదగాక, వీమియగు 1! నాయీ చోద్యవుం జీవనా నల భస్థుచ్చవి జూది నవ్వుకొను దుర్నాకీ దన్న శేణికిన్‌. 686 గుండె కరంగి యేడ్తు ననుకోనలు దిప్పూడె గాదు సంగయన్‌ కుండీ మనుమ్యు డొక్క_రుడు ముందుకు వచ్చి గజీతగాడొళం నుండె సుతుండు నాకడను నొద్దిక 'జేతును పెండ్లి కూతుగా నిండని నెప్పుడాజె నవుజే యకటా , చముతినోయి ఏడ్చితిన్‌ 687 [19]

116 ఫ్‌ తాంగన అరయ సాగరం బసిన అద్భుత మానిసి యీమిగాదు, కొ 'ల్లేన లంకయన్న మజియేమిటి మట్టియు సీళ్తుగాక శృం గారము జే ఫ్యుతికల కట్టడిగా నొక పెండ్షీ జేసి పొం గారడి (పాయఫవుం (బమిటె లయ్యుయొ ! గంగల[దోయని త్తు రే- 688 పోయెను పోయెటో బలము పొంగిన కండల వాడు నాథుడైై కోయని వ డ్తునా పితికి గుండెలతో (బసికుండి నేమ మేల్‌ గసూయదు కాకియున్‌ శుభము (న్న వకంబుల (శ్రీలు బోయి వతా శ్జాయిత కంక అమ్ముల వినాశవు నొంచెడి ఆతని జాచినన్‌ * 689 అని విషాదము, వ్యంగ్యము, అర్హి మిసపల గోరి చేసెను వింత యాక్‌ ందనమ్మ్లుః ళలి యస “అమ్ము |! గౌరవము ! తెరలు మమ్ము గ్‌. 'వెళ్ళుదము మనయింటికి పిడీచి లంక” 690 ఆ మాటకు గసౌరవము యనె ళద్ప మున్నది యచట మాత మూ లుతుశే జం ఆలౌనుంబై. యొక లంై నా మోదకు నొరగి జగము నా కిక వర బేల 6091 అట్లన కె తల్లి లుఠరా ఎెట్ట కొసలు మేము, ఖిండి గుడ్డకు జే కజువుండదనుచు ఇచ్చి చేసితి, కూలి యిట్లు సర్వ నాశన మగునసి తలచి నామె సుంత 693ి “ఏజేనమ్మ | యనర్ధ మింతకును నిర్భీకాత్ను డై పచ్చ నౌ ఆౌడుగ్‌ గొంతున వీసి కూతు మెడ వేతననోసి నాోడంచు న ల్లాజెన్‌ దండి, మనమ్ములో భయము పారాజెన్‌ గృహంబందు, వ్‌ నాడున్‌ జూడని ఘోర మేముగునొ రత్నంబంటి ఈ బిడ్డయున్‌ 698

న _ప్రహాళ్వానదను శశ? “మీరేమి చేతురు మో బిడ్డ సుఖపడు నను నాస లంకకు చంపినాగు మో చాధ్యతీలు మూవి మోరు తీర్చుకబోతి రాయనయు తన చాధ్యతన చనియె వీను దీర్చుకొననె వ గంగ లోననో దుమికి ఈ జగతికి దూర మగుచు” “అట్లనశే గారి 1 అడుగొ బిడ్డడు నీదు జాధ్యతొయని తల్లి బావ్రరుమునె జగ్తల్లి తేనట్టి పిల్లలు ధరణిలేగ | ఉండి తల్లులు చేయున దున్న బేమి అనిన జనకుడు ఓదార్చి యనియె బ్పడ్డ || తల్లి కిన్‌ సంతుయీ మిన్న ధవుని కన్న” వ్రిక్తీ అంత నారయ్య దరిక్‌ రా ననియె తల్లి ఈ జ్మవ్రజ్తే నమ్ము ! రశ్నీంజె నీ తనయుని నిన్నునుం గాక ఏ మాను కన్ను శతుదల భరాచు భాగ్యమైనను మేము నోచుకొనము, ళ35 “కడక్షు నెట్టులొ రథ్సీంప బడితి వీవు పడి్‌ల మద్దియు రవ్నీంప బడిన చారు మరల పతనంవు టాదిక్కు- మరలి చూచు చుంట తగదమ్మ = రెండవ యొడ్డు గలదు 6096 ఉ్చిక్రిగె స్రీ చెట్టు మధ్యకు మరల చివురు దొడుగు నా తండి ॥ (ుకుకును దొరల జేయు విధము నా కేద్ది 1 మో ముందు విధవయట్లు సృష్టి నడుమన నొక్క- యుచ్భిషస్ట్రమట్లు-- 697

శతి వీ తాంగన “అదిగొ |! ఆ యింటి కష్పూపె అదియె నాన్న! ఆచట నిలుచుండి నావంక అ్హై చూచె, అయ్యయో | దృశ్య మదియా దిగంత ై న్య మల దిగిచి ఒక్క- చో రాళి బోసినట్లు 698 “గారీ |! బిడ్డను చూ చుకొమ్మనుచు నిక్నం౦ కార్తి, శబ్బంవు టా శారంళై రొద డకేసినట్టు పలికెన్‌, కంపించు హాస్తాంగుళుల్‌ సీర్టకేణుల మధ్య లేచి పడుచున్‌ నెక్కొన్న అ భూవు గం ఛీరంళై బుతి అంతలో కరగి నింపెస్నీకు, చై న్యంబహో |! 699 “అది చూపు గాదు? శల్యమ్మూూల పయి భఛళూల మును గుచ్చి లాగిన ఇనుపజేగ అది జూలి కస్నేరు, అఆత్భరోదన మూర్చు మజచి వొిజూచిన మజవురాదు మృత్యువు లోనంత మృాతవ్యు క్తి దై న్యము భయము _స్తబ్దశ యుంట భళిర ! యెజటుగ వ్‌ర్లు పొంగను (పతియేమను ఎందరో అర్హులు బజలియాదురంచు వింటి కాని భరాడ నందున ఒళ మానవుండు అంత నిస్సృహాయస్థితి నంత మొంది తునిగి ననియించుట్టు అయయా! దుర్భరమ్ము దృశ్య మకి భీతిదము తండి |! "తేంజూడ 700 “అదిగో నాన్న! అచే గృహోన! అచళకే! ఆకప్పునే! గౌరి నె మ్ముది నూజేమలు నిండుగా గడుప నే మాంగళ్యమున్‌ గట్టు ళొ న్నదియో అయ్యది టుష్పునన్దునిగె నా యధ్యాన్న 'జేశంబునే (బదుకుల్‌ శాలిన మంట యుండినది, సర్వం జీను కోలోయితిన్‌ 701

వ ప్త్రహాళ్వానమ 1/9

ఇచట నీపిల్లి నుంచిన నే యవాంభ

సీకు ఘటనకు మటిదారి తీయునొ యని

నారయ నుడువ నప్పన నాకు సిదియె

భీతి, వీరల దీసుక వెళ్లుదు ననె 703 ఇచనె వెనువెంటనే యతడు సంగన లంకను ఏడి, ఫ్యుతికన్‌ మనుమని వెంట గైళొని (పమాద జలంబులు డాటి ముంఫుఎన్‌ ఇెనగిన యూళ్ళకావలగ వెళ్ళిన నైనను 'తెల్విరాక ఖో ఇను నవుర ! గారికిన్‌, కనులు ఎప్పుడు వాల్చెనొ ఎంత (కుంకెనో 708 ఎవువో లంకలు దాటి బస్సు రొద లంచే యం(తవుం గూతలో వివులంైై. చెని [మోయ మేలొ-నియ నెన్‌, విడ్డూరమే భూడం, తూ రువు తెల్లాజిన యట్లు వచ్చితిమి వజుల్‌ దాటి మొపాంతే మం చ పనోదాత్మ జడత్వ గారి కని నాయా చోటు లోడార్పుగా 14 అజువులు శేకలున్‌, దిరిగి య మ్మెడి నారల తీపి చవూటలుక్‌ దుజేమిన ముల్లె పూల్‌ జడల దోరవు వాసన్యగమ్ము భర్తలన్‌ దజుముక పోవు భార్యలును, తచ్చిలు లాడుచు నుంట చ్మ్నురువముం చరిగిన బస్సు జూచి కడువారగ తిట్టుక పోవు _గామ్యులున్‌. 705 ద్‌జుల ఆోతలున్‌ చదలు నెప్పుడు నూచెడు ఏంత దొడులం బోరన పొంగు మేభుముల పోతకు నెంతయు బీతుళలొన్న యా శారి యొడంద ేరకొన్స, కన్నుల నిండుగ చూచి చిక్క నె చారుల సందడుల్‌ కుజుచ దారుల (పొకికాడిః బండ్ల రద్దియున్‌ 706

తల్లి యొడి నుండి తీసుక తనయు తనదు

బడీ పరుండ బెట్టుకొనియె నోరి కొంత

చాలత్చె నైనను వృాదయ విడారణమ్ము

సేయు నా కోత్త అదియు అగాయ మదియె. 707

క్‌50 విజాంగన అ భయంకర విధ్వంస ముట్లు లంక నెత్తి విడిచిన భీకిల్లి ఈర తార లై కుటుంబము లెన్ని యూ వ్యాకులించి అరిగి వచ్చిన చోటుల కళ్లై మంలె "708 సంగయ్య నెల కొల్పి చక్కు బెట్టిన యిండ్లు లేవిప్పు డవియన్ని అేచి పోయె జో్యోతిమ్ము- డే యూరు జొవ్చాకో యాతని యాకుటింట నొక నిట్టాడి మిగిలె కరణము పాతిన సరిహద్దు లే గంగ గలిసి పోయనా పచ్చి గడ్డి మొలిచె కోమటి వానిచా కొంప యుండెను గాని (బతికిన కాలని పజుచె నతసను మానవ నివాసము లటన్న మాటయీమి ! మానవా _స్థిత్వపు కుదుల్లె మంట గలిసె ఉండ నెవ్యాని కచ్చట గుండెలుండు (తికి యుండిన బల్బాకు బచ్చలుండు 09 పోయిన ఇృళ్లునున్‌ సగము పోయినవై నుజికొన్ని యిండ్లు ఖే ఆౌాయము చన్న ేహాముల భంగిమ నిల్చిన, [కొ _త్తిరీతులన్‌ వేయగ వాటినిన్‌ భయచమె, లి యటన్‌ బడియున్న వాటినిన్‌ (చోయగ మైననున్‌ భయమె ! దుర్గతి బడ్డ భయంబె యన్నిటన్‌ 710 శిథధిలముల పయి మోచేతు లానించుచు మా యాస్తు లివి యస రోయునారు సుడి/సణ మొంక్కటి చూపి మూ చుట్టిట్లు ఇచ్చుకే యిదియని యేడ్చునారు

సప్తయూశ్వా నము 151 గొడ్డును సావిళ్ళు కూలి పోనగ ళట్టు గొయ్య మోసుహి 'బెచ్చు కొనెడినారు ఎత్తినబసాలు బెత్తి కొలగ బూని మొక్క-లై యవి యున్న పొక్కు-వారు యుద్ధ మాగిన రణభూమి నుంుభయము, వులుగు ఏడీన గూటిని జొలయు జడత, విడిచి వో వియు జెలనాగ ఎడద నుండు గ వెలితి యట్టుం లంకలు భీతి గొలిపె గా] ఒరిగిన యమ్ము౪న్‌ గొణుక నుష్ఫున పర్వైడి నచ్చు కుక్కుుయున్‌ కజఅవయె; థాన్యపుం గదులు గండి బడన్‌ బెగి పొంగి పొర్లి "పెం దొరువుల పాజుగింజ కయి ోసుక వచ్చెడి పథ్నీ లేదు, భం గురవముయి వలయూడి పడి కోల్పడి సృష్టి దిగంబ రంబయున్‌ 712 కుదిచి లాగిన పట కొంగునన్‌ దల్లికి రాక కుమిలెడు గారాలకూచి ఎత్తిన హలముతో ఎగిరి చిందిన నీట కాడియున్‌ నదలిన కర్ణ కుండు వలలోని మత్స్యంబు వరదనీట గలసి తిరుగాడ తలనంచు ధీవరుండు (గుడ్డులు పొదగంగ గూడు ఏ జూడను అరయ నేరని కుక్కు టాంబు జట "ీహములు బోయి మిగిలిన "గేస్తు రార్మడుః తివిరి పతిజాడ కనని పతి_వతలును గల్లి యాలంక మున్నీట గలియు నేజు దిగ విడిచి చన్న యొంగిలి దిబ్బ యయ్యు. 7318

కై థీ వాం *”న మిగిలిరి స్వావిి నారయలు [మింగిన యేటీ యజీర్త్‌ (లేన్పులో ! బాగిలిన లంక జీవితము పో మిగిలున్నవి "రెండు ఇా్గసలో / తరర్యన కోజులన్‌ బడక తప్పుక వచ్చిన పాంథూల్‌ !_ భృశం బగలిన నావ యియ్యది _(పయాణను జేయగ సెట్లు ద్‌న్హిపె 71కు జన శూన్యంబయి ఛీతిదంబయిం నిరాశ్శాగస్తమై (సుక్కిం భో శున రోటించుచు నున్న ఈ భువి ఫునర్నోదాంకు రావాస సం జనన (శ్రీయుత జేయు కెొట్లని పణష్టా హాసముల్‌ జూచుమున్‌ నునమం దూగిరి ఏవిం జేయుటకునున్‌ మూర్షంబు చూపట్టజే. 715 మరల సనిక్కాడ జీవన మురల జేయ ఎంత కష్టము 1! మరుభూమి నెట్లు దీర్చు ననిన ఇంకెక్క డీ లంక మనుట, దీని వధలి చనుటయ పాలని భాగ్యమనియె. 716 ఎచ్చటి శేగగా వలయు! నేగియు చేసెడి చేవి యున్న బే ఇచ్చట నున్న దాస్తి యసి ఇంకను చెప్పెడి నార లున్న వా రచ్చు పజెన్‌ ముఖాన నది, అయ్యెడ నియ్యెడ బోయి యాకటన్‌ జచ్చుట. కన్న ఉన్న భువి జావయ కాచుక (తావలేమొకో 717 అవును ఈ ళొళల్లేటి ఆ స్పీియు అఆస్తియా! తడిసిన పొగయాకు తడప కాదొ! అగ్గి యుంచిన వజణకంత 'వెల్డుచు నుండు తోలగ్మదోసిన వెంట తొలగి పోవు (బతుకు చావో యని పడి సాగు చేసిన పండు కుండునె చౌడు పజ్దయేసి ఆంత కష్టము పడ్డ ఈ యేటి యాసామి యునుమూట మనకుండా నెనుక యట్లూ

స్వమాశళ్వాసము 158 ఎంత చెడినను యజవాని యికడు కాడొ | కొనుట కమ్ముట కొగయింత పనికిరాని అస్తి మంతుడె పెజచోట్ల, అయిననేమి ఉన్న వోబున లోకేమి యుండు (బశుక |! 718 “వోయిన వారు పో (బతుకు జొంగరమున్‌ మజీ (దిప్ప నెవ్వరీ చాయల నుందు? మేల్‌ బసులు చచ్చెను, శద్యపు గట్లు కొట్టుకం బోయెను, బిట్టు (మోడు వడి పోయిన భూముల నూత్న జీవనా ధ్యాయము గల్పు కోర్కె నడియాసల బోవుట కాక యేకుగున్‌ 719 “మరల పంవుట కీ నేమొ నమునుజ తతిని ఒక మహామృత్యు ఏకచ వకోగ్యిగ గుహకు వమి వేయుట నారయా ! ఎటుల” అనిన ఉలికి పడి లేచి నారయ్య పలికి నిటులం 720 “చేయగా నేముుజె సేద్య మే మార్గము మరల నివాస మేర్ప్చరచి కొంద వెచ్చోటి శీగిన నేముండజె [బతుకను తిరిప మె త్తుక యూళ్ళు తికుగ గలమె ! మి తంటడి రావచ్చు మాజునా తన మాట జనని భూమికి రాని మనుజుదేవడు + తదుపరి గెరియు తన య_త్తమామల లంక యన్నది చూచి శాక పోదు వారు వీరును వచ్చి ఎవ్వాగ్గరు వారు (బతుకు చుండిన ఎట్టులో పదిల పకును (బతుకుపై నాసః యిది, కాద (బతుకు వాట పయన మయ్యు ఉర్భాగ్యుల పడవ ఇదియెలి. 7221 [20]

క5థే నజాంగన *నాకు భయ మస నారయా ! నగ్న భీమ ణ (వచండ మా ఘటన (ాణమ్ము లాగ చున్న యటు లుండు ఇపుడును ఉండి యుండి నిదుర లో కూడ య త్తయే ఇెందలు చుండు” 7282 అవిన భాగ్యమూ, నారయ యనెను క్రైడ్డ అంత భయమైన మిాలగామ వారిగి "రండు మూకు నాళ్ళుండి రావమ్మ మొగము చాటూ చేయ నెంతటి కీడై న మాయమగును.” 798 “ఓ మధు పాయి! లెమ్ము ! అరణోదయ మయ్యె- దిగంతమెల్ల శో ఛామయ'మైం చెలంగ, మభుభాండము న్తత్తుము, రాగర కే ఖామద వీహ్వలంబయిన కన్నుల నింపుము మత్తు, జీవనం భీమలు సంజేనే కరగి యేగు నటంచు ఖయాము ప ల్చెడున్‌ 7ల్లిత్తీ స్టరున జాజిపోవు అతి చంచల జీవన పారదమ్ము? తే యొరని తిక్ష శాతయరస మియై "పెదాలను తాకసనీమ్ము ఓ క్యురవయస్సు దాన ! అతికోమల యావ్వన మిస్ణ చిల్క-మొ త్యురున బోవు నే వనిగొ, తోల్లకు మందు ఖయామను ఏల్చెడిన్‌. 725 “*సకియా! తూరుపు గాలి ఏచె, లతలున్‌ సయ్య్యాటలన్‌ చేల, ఊ రకనే వ్యర్థము 'జేయశేశ్షణ మనూల్యం బౌ సుమం బింతస్ప ర్శకునై రాలు మరెన్టు రాదు; గత పరఠ్యాలోచనల్‌ మాని వా లు కనుల్‌ వాల్చుచు శీధు విమ్మునును పిల్చున్‌ ఖయ్యమాలించుమూ 1 726 “గతము గతమ్మె కూర్చిసఖ ! కన్నుల ముందర నున్న యాయనా గతమది యెవ్వడే దలచు ! 3ైఫుకు రాని భయాలవుట్లః, సం గత మయి సౌఖ్య భోగ్యమయి కమ్మని స్వష్నుము సియనున్న ద్‌ (బతుకున వర్తమాన మతివా ! మధు వేయనె, నాడు ఖయ్య మే”727

వ_ప్తమా శ్వాసము క్‌రక్‌ అతి రహస్య నిశీధమా 1 ఆసు మిచట కజురు వె్పై నిచ్చోటనె కలియ (వియుడు లు అడుసు ముందిడితినొ యగాధా తంబు (వొద్దు వెల్లువ -- కాల్డాజు, పోల్చుకొనము 7928 జానమంతయు వేసి యు చారుడన్న నామ భేయము విల్పుకున్నావు సంగ ] శూన్యమై పోవు చానికి భూన్య మంటె ఉజుము మేఘము, సీలోన ఉతి మె నెద్ది శి ఖర “అల్రఫ్లి యున్న యవుకు నిద అదియె వచ్చు అపసరం బున్న అశేయు అచె చిగిర్చుం జీవనం కాళ్ళు చాలిక జీవయం[త మతుకు వడు చుండు భాగము లనియె అవియొ ?శ0 అని చమువో చిజుగాలుల విన వచ్చెను కొళచ్ని నుడులు వేడాంతపు ళొ మ్థూన పూచిన పూవ్చలొ! జ్‌ వనవని పె పందిరి పడవై చిన గ₹ెడలో శర థి

శ56 ఫీతాం+*న అప్పన కావురం బిచట అప్పూల మున్గుచు లేలుచుండె, మె కప్పన ఇంటిపై ఒకటి కన్సడుగాని పరాయి వానికే చొప్పూ గనంగగా సగును చోద్యపు టా యిలు చొచ్చిచూడ మేన్‌ గప్పు కొనంగ నగ్నతయు కాచిళొనన్న్నక (పాత గుడ్డయున్‌ 753 అతి హుుపారుగ గడిపి నారాదినమ్మూ సుఖముగా నాథం వారు పస్తుండినారు ఇంట (ప్రతివారు కడువుబ్బ నిప్వ్‌ యన్వి మనిన యట్లుగ నెంచక్క- (శేపినారు . 788 అచ్చెరు వౌను చూచుటకు అప్పుడు నీతయొ సత్యభామయో అచ్చు వడన్‌ సభాస్తలుల అద్భుత చేవ నటించు వారల త్యుచ్చ పథమస్తననో వలుగు నుత్పలలోచన లుం[దుగాని వో నుచ్చుకు నైన సిట్లు తెగమాడియు తిన్న యటుల్‌ నటించినే.!. క్రట జి వేసుక పెదవివై జల్లు ఎఆువు తెచ్చు కొనుచుం దు కనుసైగ లిచ్చుచుం దు, అంటి మి రోజు కడువుబ్బ నొంటిపెని, చీగ యును నిల్వదని యేమొ చెప్పినట్లు 785 పక్కింట గంగమ్మ పాళమ్ము "లేమేమి ఇెప్పనో మహకీవి గుప్పి నడిచె తోడి వారంళ్షేమి తోమలేబేమన్న అదిగాబె శనివారమనుచు బొంకె

జా ష్ష్‌ మా శ్వా నము క ఆకలి తోపింప నీక ఆ కృష్ణయు అనిపించె నొక లోహి తాస్యయనగ తృహ శునకముగ్ణ అకృతియు వాసనయాను శ నెనొ డానిది వాలక మై మాజతై ఇంటిలోనికి జయటికి అట్టు నట్టు సాగి మూచూచి (పొయ్యి నిశ్శబ్దము “పసి గజ్రైనో వచ్చి నిలుచుండె బెట్టు గాను, సిగ్గుతో నప్పన ముడింగి శిరము వాంచె 786 అందున్న (పతి జీవి అడుసు నిటుక పెండ్హైన గౌరమ్మ పెద్ద చార్మిద్యన్ము “పెండ్లి కానిది కృష్ణ "పెద్ద మచ్చ వచ్చిపోయెడీ చారు వచ్చి ఊరక పోరు అయ్యొ పాప మనక అసలు పోగు ఇలనిన్ని సాను భూతులకు ఫుళ్షైనదీ ఈ యిట్లా కటియేన యీ జగాన ! సాను భూతులు ఎన్నిన్ని సరసజేకి అశు లొలిక్షించిశను గాని అలత పడని “ముండి గారము జంగాలు (మోల నిలిచి “పాపి మన్నపు ఎనలేని బాధజెంటె 737 ల్‌. గారీ! సీవిటు అతివే యనుచు జంగాల్‌ దీసి ఇచా నెట్టు నో రూరన్‌ బాలున కిచ్చునట్టి తీ అభ్య ! జీను నా పిల్లడీ యూర న్నింత అనాథ జీవులమ ! శఓీహకోే [| నేను ఇళ్లైతినే గారా బంబుల కిక నాసుతుడు పక్షైపోయె నీ రోజునన్‌. 88

158 వీకాంగన అని యేచ్చెను గౌరమ, సం గన ముధ్రుల కోడలు, జలగ ర్హంబున రా లిన అవశేవవు టలు వా లుని కొక యుపవోస కరుణ శోకవ్లు ఘ్యృుణయున్‌ 789 “చివికి మానాన్న యొక్క "పెండ్లి చేసినాడు పండి నట్లయిష్ట అది అథఃవతన మయ్యె ఇంక చేయున "పెండ్లి ండ్లు వ చెంగంబు వెట్లు కొని చేయు కృష్ణకు "పెండ్లి నాన్న ! 740 “ఆ డద్రానిక్రి "పండ్లేల అవసరమ్ము | "ండ్లి యెంతటి మవా చెడ్డ వీడ కలయొ! తట్టు కో గుండె కావలె చిట్టి కృవ్ల కంత గుంజె యున్న బె డాని ఆయు వెంత! ॥7శ్త1 “అలి వుషారెన కృన్నకు అసలు పెండ్లి ఎన్‌. రే న పనికి యేరాదు, చానిే యనుభవమ్ము ! నాకు నుంచెను 'ఈకూగ్యత, నా వివాహా మయ్యు నికనేమి శష్కి-ంచి మొన్న బతుక” 743 చరాచు చున్నంత గారి క్యళువులు కనుల తిరెగ్యె గంగమ యూరార్చె “ప్రీ వ పడకే తల్లి గారమ ! నీ కంట తడినిగన్న్న గుండె తడియారు, శిన్నీటి కుండ నిండు” 748 లంతలో గారి బిడ్హడు "గంతు కొనుదు తన్ని- దరిజేరో అనియెను తల్లి మరల “అన్న మే జాము తింటివో యమ్మ అమ్ము | భుకిపె గూడ నేల విరక్తి తల్లి | "త్త

అష్షమహాళ్వానమ 150 “టొన్చున తింటినమ్మ ! అబెపో యిక చాలదె! మిాదు ఇంటిలో పద్దులు (వాసి తిందునె, అభాగ్యన్ను వ్యర్థను నేను తిన్నయే ముద్దయు అచ్చిరాదు, మనమున్‌ (బెదిలించును, కోత వెట్టు, ము ప్పొద్దులు తిన్న చేహములు పొమ్మునపోవు బలిష్ట పాఫముల్‌ 765 “అన్నము వదని బడా! ల ర! కన్నకవువు కింత బాధ కలిగించక, నీ కున్న వయసు వ పాటది! చిన్ని నిసుగు వీడి కొకు జీవిచవస” 'శ్తగ్ర “డ్రొనవు నమ్మ 1 ఇప్పుడొక యాదర్నువై శిళువుండె సీకు (పా ఇా నికి _పాణమై నిలిచి సల్లిన స్‌హ్చూత జీవనా ప్త ఛాసికి అర్థమై ఒకడు, బంధము (తెంచిన తున్ది భోదు, నీ స్పైన తునంగ లేవ, విలువైనది ఒక్కటి కల్లి యాటయే”... 747 అని తర్మడియు పతి మాలిన కను చివరల బెడ్డనుగని శఇాగిలియిడి చ కన నునుజెక్కు-లు తుకుచుచు కనలి కనలి పఠ్కె. గెం గద్దద భాష్షన్‌ "క్ష “నారయ కూడ నిక్కు-వము సన్‌ బతికించెను వీడి పేరుపై మోూరును నాకు తిండి నిడి మిక్కిలి సాకుట వీడి కోసమే శారణ మో నిసుంగు, అది కాక రవంతీయు ముద్ద యాయనా 'కారికి దక్కు- నే) బుడుళక గాెడు అన్నము జెట్టి ఇప్పుడే”. 769 కావురు మనసె గంగమ భావము ఎదలోన కూశు బాచ్చుము లోనన్‌ ఎఆొవగ జలములు ముట్టదు ఆతావగ నిం వారి ధారల కంయెన్‌ 70

69 వ్‌ డాంళశళశ చీరి వారింటి లోన నిక్పేష్టులర ఇచట గారమ బిడను ఇట్లు నట్లు (౮2 లు లు కొంగు (దిప్పి వాలిచ్చు కొనుచు నుండె ఒక విబేశీయ పంచన ఉన్నయట్లు 751 “ఏమయ్యా ! మన యిల్లు పెద్ద _పళయం బేవైంన కాపాడుకో లేమా గారిని, దుఃఖత్నప్త లిలలో లేరా ! పతిత్యాగ పా ఛా మాలిన్యము నుండి శేరు కొనరా! ఖ్రైరస్థంబు చీళొందు 7 శేమాడ్కి-న్‌ దిగులొందిరా ! (బతుక చారేలేద నా బిడ్డకునం”. 758 ఎవరు రథ్నీంతురే దీస ఎవరు జూతూ తగి పరబేశి వల తన యొంటిలోన ఒదిగి కూర్చున్న డాని, శీ ఒకంరికిని గాని చానిసి, సృ తుల కిక్కైైనదాని 75కి తం్మిడి యా (కందనముచేసె “తనయ ! నివ్రు టొంగి పోకమ్మ | మాకీవు కూతు వమ్ము ః తల్లి దం్యడుల మమ్ము | నీ చెల్లి యిద్ది కాదు సీవన్న (_బతుకగా గల మటమ్ము” '5ఉ్తీ “అక్కరో [! నన్ను చూడు సీయనుగు ఇెట్లి సగుదు, షెండ్రయ్యి “రెండేండ్లు అయ్యునేమొ ఇంతలో నైతిమే పరాయి మనుములము ఇల్లి యని. పిల్వవే చిట్టి చెల్లి నక్క ౯” 766 లు లా “ఎందుకు నీకు బాధ?! మనసందుకు గుందుదు వమ్ము చెల్లి! 'నే నెందుకు ఇక్క_డుంటి 1 ఎవెీమియు ఇెప్పిన నెంత వేడినన్‌ బందుగు జేడనాకు + అను బద్ధను జీను జల్మపవాసిశే జందను ఇచ్చినాను, అతడే పతి నాకును నా యనాథకున్‌.” 'శ6

జు ష్ట మాళ్వాసము 16౬ అనుచు పట్టిని గుండెల కదుము కొనుచు పలికె గౌరమ “బిడ్డడా ! పరుల పంచ ఎంత కాల ముందువుర ! ఒక్కింత తావ మనకు అచటనె, ఆ లంక మనది పదర 767 అనుచునే ఆమె నిస్తబ్ధ అయ్యె మరల గారి కాదది బంధ విస్థ లిత గాత 'రాగముల్‌ (తెంచు కున్న వైరాగ్య శేఖ కాజు కన్నీరు, ఎప్పుడో కట్ట అెగును 758 కుడుచు పొలను బెడ్డడు కుడుచున్లు; _స్తన్య ఛారయు లగు పరధ్యాన మగ్న, విజెగి సర్వాంగశాలు నిల్వెల్ల కదలి ఒరగి పడి యుండె మంభాన నువిధ తునిగి 7ఫ్రి లోనికేగి మరల తడులోన చాను ఇట్లు తలపోయు నా తంగడి, ఇంటి పడతి పిచ్చిదై బోవు గాం కపిళ్ధి ఫలము వూడ గారదము లోపల భూన్య సఫలము - 760 కూలిన లంకలో మరల కొత్త చిగుళ్లు వెలార్చ పెక్కు క అ్నాలు ఫలించు, నంతటనె చార్డ ఖ్ట్‌ము లేవి మనస్సులో ననో ఇాలని కండ సత్తువనొ జాజిపడున్‌ మరుభూమి తృష్ల్టలె 761 అసకు తావ్పలేని విలయచ్యుత జర్జర జీవన వ్యథా యాసము చెందు నారయకు ఆకస మందు ధ్వనిం చె శబ్దముల్‌ మూసు లిడంగ నెమ్ముదినొ . _మోడుల ప్రై ననొ , చెప్పలేము, ఆ భాస యొదో నిరాశ, ధృతి భగన్నత, అందున కొంత ఆఅశయున్‌. 762 [21]

[62 వీఠతాంగన పిట | అ కొమ్మువై సాడు క్ట బోకుం గో మనా డో అచట పెట్టిన _గుడ్డులు అవనె లేదు పిల, లా పీల్లలై నను విలిచి విలిచి నోరు వాచిన గాసి జెల్‌ వాజలేదూ 768 మ ర్ల్యుడా ! అన్నమది పోకుమూ 1! అచటికి, అతి భయానక మది తిన్న అజ్ఞ "లెవఠరు తికి పోలేదు, సీవును (బతికి పోవు? బోయి ముట్టియు తుదకు నాపోవనేల ఈ 764 కర్ణికా ! సీవ్చ విత్తిన కలల చేను అఫుడె మొలకి ల్తెనని యడీయాస బడక కలయ జూొడుము "ెటవారి వొలమునుండి ఒలికి రాలంగ మొలిచిన మొలక అన్నో 765 అలసి అ స్వామి యను “*నారయా ! గృహములు కట్టి యిట పూర్వ్యమట్టుల కట్టుడిగను కలసి చేతమెం సుఖమైన కావురమ్ము - కాక యిత్తుమొ ఇంకొక్క కబళ వలకు” 766 “ఆఅదెయేమి ఓ స్వామి ఆంత బెగ్గిల్లాదు వీలంక్‌ మనదైన వీలగలమూ వరాడుమూ | అచ్చోట చూచు చున్నంతలో పచ్చికల్‌ మొలిజెను పసిమి చింబె ఆ పచ్చిశలు మేసి అవులు పాలిచ్చు? ఫురుగులున్నవి కోళ్ళ రువు దొరుకు పొదుగు (గుద్తకు మూటు పొదలు కూజెను సార వంతమ్ములైై నబి వట్టి విలలు

ఇ నో మూళ్వాన యః శై పొడు బడినట్టి దిబ్బలు పసిమి ఉమ్మె మరల పండించు సస్యసంపన్న నిధులు పచ్చ పచ్చని 'చేలకై పనులు "జేయ కోరి వత్తురు అకలి గొన్న వారు. ₹67 ఇచెప్పుచుండెను నారయ్య విని శేర్చి వినుచువే స్వామ్‌ చెచ్చెర కనులు విచ్చి _ ఇరావె నా డొంక దిక్కుకు చూడి నిలిపి అనియె “నారయ్య |! అటు చూడు అద్భుతంబు 76% ఉస్తాధు వెవ్వాడొ వచ్చు కాహాయ సన్ని కాంబరము వొడు, బవిరి గెడ్డంబు వాడు, అంబు కలళమ్ము చూగ దండం౦ంబువాడు, వచ్చు చున్నాడు, మన లంక మెచ్చినాడు 769 నిజమది సాధువు పలుశే, (పజ లెజిగిన తథ్యమైన (_బితుకున ఆిన్నో నిజములు శేకుల వలె పూ రజనుల వలెవున్న వవ్వి రవళింఇె దిశల్‌ ఇ70 శళ్స్‌ రా మూరుడ |! లేవినాపు గదవా 1 ఉ్భాంత లీ మజషికల్‌ నీయంచున్‌ రొద "పెట్టి కుట్ట వటరా 1! శీల్మోడ్చి అర్లి ంచి కా జ్రీయంగా నగుగాని గుప్త మధువుల, జేజిక్కునే ఉొష్ట్ట్రతన్‌ “శ్రుయోభూమికలందు శాఖికల విస్కీ! చూ న్రగింతువా ! 771 “ర్చీల్వ్కు పంస్తారి ! యిది యనపాయ భూమి చల్లని శ్మశాన మతియు (ప్రశాంత ప్‌థి ఇచట కూర్చుండి "లెక్కించు మ్‌చటగాని గుట్టు "తెలియ బెంద రసలు పుట్టినారొ 772

164 ఫేలాంగన “నృప వరేణ్యుడ ! సీదు కిరీట మవల బెట్టి వోవకు మెటకేని వట్టి తలను మకుటమును ఏడి చన్నస్‌ మంగ్యతు లెజుగ జూలరు నిను మకుట హీన శతికమట్లు 77వ “ఈ గుడారము లెన్నెన్ని యొత్తిరారొ, నిహతశు లై నారు ఆ యనసీంద వరులు ఈ గుడారము లన్నియు నిచట పాతి వారి భృశ్యులు (బతికి యున్నార లటుల” 77త్త చనుజెంచి సాధువు సరసకు రావారు స్వామి మూ కిదెయె సాష్టాంగ మనిరి వ చే4ఠమో మిది ఎటనుండి వచ్చితి రన యతి ఈ చేశమనియి తమలి ఈ లంక యా యన్న వఏబున్న దదిగు క్రూ అని వెండి తల యూ కను ఇదియె “సంగయ్యవా +) మోము సౌకుగని యుకివి క్కిరయి నారయ గావు కేక "బళ్లు స్వామి మానాన్న యని యూర, సాధువనియె “నేను సంగన్న నా కాదు, నిలుడు |! నిలుడు! (భాంత జీశ్రలు మారు, ఈ (పాంత మందు ఉండెనా యేమి సంగన్న్న ఒకడు మునువుం” 775 “జానయ్యా ! ఇటనుంజె సంగనయ, భార్య్యాప్కుతులున్నారు;" వా కానన్‌ వారల నుంచ లేదిచటి అన్యాయంవు టీయేఆు, [౯ ర్యానన్‌ బొట్టన పెట్టు కొన్న దదిగో ! ఆ మొడ్డు ఏకీీచు, త తూనున్‌ , గాదిలి పత్ని నిం గదువులో జోళొట్టి యుం చెన్‌ గటా!” 776

ఉఅహప్ఫ్బమాశ్వానము నాకిక సాధు వాదిక్కు. కన్నీరు జాలువాజు చయూాచి నిలుచుండి చతీణము అళభూ)దకమ్ము జఇయలు పడనసీక మిటుచు పలికె నొగిని ళం ళ్రే (కీములార | మహమూడ మీమాట వింత! 77 శస్టిశార్రా వాడు మోకేల పోక యుం్యదు 1 వారు పోయిన గురోమి ₹ మోరు (బతిక్‌ యున్న గు ళ్టేమి + అ యాళ్ళ లున్న విచట, ఇవాన్రు బతుకులు కావె అళాశ్యతములు” భాం నన్ను గుర్తించు సంగయా1 నన్ను నీవు ఎజుగవా 1 నీదు సంచిని వెవ్టుకు నేను, "వంయు చుంజెడి వాడను మోము జూచి చెప్పు న్నేస్తను ! నేమేటి చెల్మికాడ ౯ ఛం జ్‌న్సిన్ను గు ర్తింతునాజీవ "నిన్న నీవు ఉన్న రీతిని ఈ నాడు ఉంటి చేమి 1 మనసు చంచల మది చతుణ మా[తమేని నిలిచి యుండదు; మసిషియు నిల్వ లేడు "0 ఈచ్వూాజఆుచుం బోవు మనసున మొాటుకుండ మనిషీ. యుండుని స్థిరముగా మార్చు లేక తణనులో మాటు లతల సార్లు వాడు మూలు దానిని గుర్తింప మనకు వశమె |! య. "“ఇన్ఫడ్సు మునిగిన నీటిలో అవ్రడె మునగ అది యొ సీటను మున్దికిమూ ! వచింవు శనగ చెండవ సీరద్ది కాది భాంత! ఎవర వో సీవునా కెట్లు ఎలుక పడును 1” 7892

166 ధీఠాంగన అనుదుజే వెండి అసాధు వా శాన తుల్య భీకరమణగు కప్పు తొంగి చూచె “*భలదు భరాడరు మయ్యా 1 సిర్యాపి తా ర్త జీవనాళముల్‌ బెగిన విచ్చి త్తి అద్ది "788 “చ్చూడ నవి మో వి నిశ్చల శభ వ్యాధయ తంతియున్‌ (వీలి ఘోర నాదమ్ము చేయు, దిక్కూ మాలిన యొక తల్లి దిక్కు- మూలి యేక్కు ఓక కజ్జడక్క-డ ఎగసి తునిగి 784 “ఫి రను కొన్న యంత యతి మిక్క-ట మైనది కాదు కాదు శ్చ నారయ! 6 స్థమ్ము, జననమ్ము లభించిను బిడ్డ నచ్చకే? దారుణ మృత్యుఘట్టనయు దార్కొ-నె, ఎక్కడ. జీవి పుటునో 'శీజును అచ్చకేు యనెడి తీరు వచించెను నసగ్నసత్య మున్‌” 785 కానుక మిశీమి యిత్తు కలిగిన భోజ్యం జీనిడి బుణ మిీగుదు”నని కానుగ నాస్వామి జెప్ప ఆశాపసి యుప్పెన్‌ 786 స్వామి భార్య భాగ్యము మనపైన పాత నిండు వట్టుగ మౌరము నింపి యతికి ఎదురుగా నుంచి తుణము కళ్రైదుట నిల్చి ఉరల కన్నుల నీకు నిట్టూర్పు బుచ్చె 767 “వీమికే యట్లు జూతువు వమి జరిగె ల ననగ భాగ్యము “ఇది యేమి అద్భుతంబు ! అచ్చగా స్వామి "వోో.నాన్న యట్లు దోచు నూమ 'సంగయ్యయే. నాదు మది దృఢ నమ్మ” 86

అ ష్ష హాశ్వాసము [07 అనిన నాస్వామి యనె*నేను నంటి నై కాని యాయన శాదని కలత పజచె ఇంక సనేశేమి జీతు నిన్నేండ్ర పి్‌వప చిక్కి. యున్‌ దంటడీ చేతికి చిక్కడాయె 789 కలరా *న్వు ఓ.మహాత్మా! దూరు కొనట౦చు ఒప్పూ కొను డాయనకు తండి యొదవు; మామ నాక్షునున్‌ , జల్టపళయవిన్యాస మందు సర్వమోడిన మాకుండు చల్లనియొడి” 790 (లౌగి బోర్లించి పాతను తపసి యనియు “0 క్త మిష్పుడు ప్మాత ఈ రీతి నేను శూన్య మగు చుందు ఎప్పుడో సు ప్తి యటుల మరల నిండుదు వరదసై మజచి మజచి 791 “ఆలసి పోతిని చెట్టు వొమ్ములను నజీ! అలసి కూర్చుంటి డాని.నీడలనె కొంత తిరిగి వచ్చాను శక్తి (శమ్మణి కూన కలకు గొడ్డలి గాని సజకంగ బోతి 793 “చ్చ్వువ్రక్తి గా తంబు స్వచ్చమై వెంజయ్ల ఫొఆకు కాని యత్నంబు సల్పుణే, గాని నరుడు న్వచ్చ పడ దింత యొరుల్నపే చల్లి చల్లే తనదు మురికీని సంతృప్ని ననుట తప్పు 7908 కనా రవాస్య స్ట్‌ 'మెటుగు నాదు మిత్రు డొక్కరుడు శతు ఒక్కడు తక బరులు నా (పబేశము లన్నియు నావి యంచు వెదకి వేసారి పోయిరి ఏథుల జడి "794

శభ వీరాంగన శగ్రూటి లోని చిలుక కన్న కోమలమ్ము 1పాణమా 1 సీజు (పాణము, కాన నరుడు పాజి పోదు వెప్పుడొ యను భయము చేత 'జీయు చున్నాడు గింజలు వెదకి వెదకి 735 జం కాందిశీకుడ 1! ధృతి వోయి ఎంత పరుగిడుడు వీవు నీవెన్స- వచ్చెడి దది పగయు కాదోయి సీనీడ పజచి వచ్చె ఆగి పదు రొడ్డు మంత సియుడ జేరుం 706 "*దిలుక ఆ పండ్లు కొరకకు చెట్లు కొమ్మ పరచి యుంచ తా కొరుకంగ పళ్ళులేక వానిపైననె కూర్చొస్‌ వాని కొరికి ఎగిరి పోదువు నీ స్వార్థ మేమొ నీచ 797 కస్ట సూర్యుడ [ స చవెండ కాయా చుంటి వా! సుతీక్షు మంతయు నీడ యగును? వేడి యెంత గాతు వొ చల్లన యంత యగును, చరాడుమా | నిన్ను పొంచి యున్నాడు విధుడు” 798 స్వామి నారయః భాగ మశాంత ఫఘోహ చేయు చుండిరి అట్టాలే చేయి చజచి "శక లిడు చుండి రప్పటి శే విరాగి డొంక యెక్యుుట చూచిరా లంక జనులు 790 థి

నవషహాశ్నాసము శేశి9ి నారయ వచ్చె అప్పన అనామకగేహము చూడ సెట్టు లు న్నారొ సుతుండు గౌరి యని, సల్టిన వల్వ్యల లోన జూళైతో గారి విజీేశ మందు వఠె కంచము మంచము నావి సొంత మె చవ్యారివి కావటంచు తలవాల్పుక తా పడియుఎజె వాకిటన్‌ 800 అప్పన యనె చూచితివా ! ఉప్పెన కెరమైన మొకం యున్నది ఇచ పే నిప్పులపై కూర్చున్నదొ, ఇప్పసి నిసులేని తొాకనీయదు మమగ్దన్‌ 801 ఈ జేశము నాదా! కా 'జీజేశమొ దవ్వు, ఇచ్చ యెట్లందు, నటం చేదో మూలన జీరును, శాదా ఫఘోరము పరాయి కా తలిదండుల్‌ 808 “గారమ్మాు | పీ యిళ్లే భారం కైళోప నీవు _బతుకుదువా 1 ని స్పారం జా ముందుడు గని” నారయ్యయు 'జెప్పె, లోన నాతి వడంశిన్‌ 8038 “స్పారయ వదు [ నేనిట అనామికనై కృశియించు టొప్పు, థి శకొం-రము నోదు జీవన విగర్హి తయా; నటించ లేను మి థ్యారుణ హాసేఖ, మురణాధర పల్లవ గెతీ యపష్టినె ఊజట గొందు నాొకువిధి యుంచెమలే ఉర్వితాడు లంకలో 604 422]

$76 వీ జాంగన ఎవ లేమ వెప్తూాదులే లుంతీకొనయాస లేదన్న కొసనున్న లేవు కింక అంతియే సీవన్న యతన్తై చేయుద మసి పంవిరి గారి నప్పునయా గంగ సుతుతోడి నారయ సుతకు బుట్టిన వీల్ల ఉరుగు- చుండిరి. లంక పిన్న లుగనా దుఃఖ వాొష్నధిోనీదు దుంగలం దొరకెనొ తరిమున్ల గారి కక్కంఆయరాదు పతి విహీనయు వ్యుతతా ఫల చికీక్లు? విలయ విధ్ధంస యయ్యూ పృధ్వీసమానం అంధకారానృత వ్యధా వ్యథిత కతు అయ్యునున్‌ లోన వెల్లు నెయ్యంపు దిన్వె- 805 త్‌న సుతు *ోహిమకరు” కనులలో 'బెట్టుక తనివి తీరగ చరాచా కోనును గోరి కనుల శావల ౦౦౦త కెనులెప్ప నారయ: మనుమ-రాల్‌ *రజసో యామ్ముగునక యె ఎలి మెంటరీస్కూ-లం వజుడాటిన నున్న దచట చదువుదు రల్లంత దవ్వు పంటలైళొని వారి వెలది తీసుక ఫోవు ఇంట నిడుక్‌ వచ్చు నంటి యంటో సంతీకును బోన్చ సరకుశ్రై సోంతముగ నె, “భయపడగ నేల పెజమగనారి జూచి, ఉన్న మగవాడు తామోము చిన్న బుచ్చు కున్నయటులేగ ఇంక సంకోచ చేల 1 ర0కీ

నపమహాళశ్వాస ము గాక ఆ మాగర్షంబున బోవు బస్సులును యాతా యాత్న మధ్య శమా రామ పేరణ కొంచె మాగు శకట(పాచుర్యముల్‌ చ్లూూచియా "రామల్నిల్సుట ఇచ్చ యేల యతివల్‌ రాకేందు చించాననల్‌ శఇగాముం కైనను పజ్జ్ఞలేదనుచు చక్కఎంబోవు లోగ్గాల్టుచున్‌ 607 తీ యొక్క-టి నిల్చుండును ఆయాన గతస్థలాన అయ్య. ఒజ్జో ఆయో-మళజియిని సాఖి (పాయం బుగ బల్కి-....నవ్వి పఅచును లారీల్‌ 808 (సుకి క్రాన దారిపై.. నుజుకుచుం బరుగ్భౌల్సెడి యొక్క చిన్నశా ర్థుకు[ వబడ్డ దానివలె మార్షము. (పక్క రసాల, వృతువున్‌ జక్కని బోదె నానుక అచంచల దృక్కుూల బాల బాలికల్‌ (దొకుగాక వచ్చు చాక్లుగను తొయ్యలి గౌరిని చూచి మెల్లనా 609 వేగము [కింతైై భోవుచు రాగతనము జూఫవు నా యరద మొకనాజడే చానోగులు పరికింపక ఆగెను సాంతిమ్ము గౌరి యడుగుల ోలన్‌. 810 కాలీవల లాగుక జం గాలేయని గుర్తు తెలిసి గారయమ పయటన్‌ శీలన బొదువుక యుస్నన్‌ దూలఅను జంగాలు నోటి దుర్వాసనతో వ! “గార్రి, ఇచ్చట నిల్చి తే [మదిని నాగర + యేనా ,రుటుల్‌ కూరాక్రై నిలుచుండు నివునని సంకోచించి-ధుఃఖించి నా (౬9 (ల చారి న్నేను గమించిపోదు- నకటా- | జా ర్భాగ్యుడే (టవ్ము [బం గారంబంటి నినున్‌ రచించి. తుదక్రీ కష్టాలు కల్పించినే” న

శై?72 వీచాంగన' “శ్చిగ్రాకకు పనీలయీమిోా |! చారిం బడి పోక యిచట ఉాష్ట్ట్యముతో ఈ గారిం గని ముళ్ళుదువా 1 పోరా జంగాల పొ యన్న పోకిరి న వ్వెన్‌ 818 “స్పక్సి గారి” | సిప్ట ఉన్న కష్నమా జూచి గుంజె నీదు గాక ఉండు నివరు? కుములుచున్న సీకు కొంళైన చేయగా వలెన టన్న ఆస నచ్చినానె 81 క్త “పటి గాలి ఫోకి యెడద చేలము బట్ట బయలు అయిన జూచి బాగటంచు పట్టు దప్పి చీర పడునొ యేమోయన్న భయము దోచి కావ వచ్చినానె 8156 “మల్లై మొగ్గ వీవు మనసు దారపు బంతి గంప మొ తొ త్రి గంనవు కలలు కరగి పోవ జూచి కంగారు పడి యవ్ని గుచ్చి మిడను వేయ వచ్చినానె 816 “పరిగి యా చెట్టు కాయలు ఒరగ కాప ఆందుకొను వారు కజవైన అటమటించు, ఇన్ని ఫలములు గొంపోదు నింటికందు వగరు ఫోర్కెలు పగబూన వచ్చినానె 817 “సాలు కొక్క సారి సంక్రాంతి పంకుగ, కనుల కొళ్కసారి కమ్మని కల, పొలతి కొక్కసారి పొంగారు (ప్రాయము వలచి పొంద నదియు వచ్చినానె రర

యచవమాశ్నానము వ్‌ శ్ధిత్ప్ర గ్లాబ్రి తిర” చేమంతి పూవెను సూచి యెడద కోర్కె ఫూత్కరింఇ కారు చేకటి వతి కారువేసుక నీదు వలఫవు తీర్చ వేగ వచ్చినానెొ ఈ19 “*వచ్చినావు నీవు వచ్చిన పనియయ్యు ఇంక పొమ్ము నాకు ఎదుర జేల అనిన గౌరి జూచి అనె నవి బింగాలు ఈవ్‌మ్సి జేశ్రు చేను వగి గారి 1 వం ళ్యూచ్చి యున్నది సం కాంతి పోయి యఫుడె సగము నెలమైన యీ బంతి సడలఅేదు "పళ్ఫియయి మూడు ప్‌ండ్లెన పిదప గూడ రా బుగ్గ్యపె సిస్దు ఇంకను పోదు సీకు 891 “మగువా 1 ఇంతటి సిగ్గు మొగ్గవ్ర కచే |! మధ్యాహ్న (గీవ్ణంబులో "తెగి సకిందన్‌' బడీ యున్న తీవె వలె న్నుజీకించి ఉన్నావహోే? సగమై నేనును (క్రుంగు చుందు నెప్ప్టకున్‌ సాఖ్యమ్ముు దుఖఖమ్ముు మా ర్‌ొగి చాల్యంబుగ పొందినట్టి తరుణం బూహించి యా రోజులన్‌. కి2కి “వచ్రటి పువ్వులొ ! ఈ కన్ని లెవరి వారొ ! ఇంత రవంత యొదిగిన ఎంత చాధ 1 కొదమ ెంట్లు రాకనులోవు కొమ్ము కదుప కండగను పోవు ననిమయొంత కుమిలె నూరు 6928 "జారి దొంగ వోలె దానిమ్మ ఇవాటున నక్కి. యొన్ని సొర్లు నలిగి పోతి, *డిడ్రు నెష్పుడో యని ఉత్క-ంర బడితినే సీదు డాడిను పయి నాదు బుగ్గ న!

కే?4 థీశాంగన చలి చలిగ నున్న జళరోజు సంజె వేళ సకియ | సీ వెచ్చటుంటివో జ్ఞవ్రిలేదా, పసుల సాలకు బోతివో వాలు చిదుకు రపరవల వింటి సీ గాజు రవళి సుదతి! 825 రావే గొం! పరాయి చానివిగ వలా పోదువే దవ నీ బావే తానుగ వచ్చి కేల్ళొగిచి విన్‌ _మార్థించు చున్నాడె, వ్‌ (_దోవే లేని యభా*పష్యరాలి నని యాందోళించ కే సీకునున్‌ నీ పయ్య్యారము 'కేనునున్‌ దగనొ, వోనీ చిన్న కారున్న బే. 826 డానికి గౌరి చుజ్జున పదధ్యని సోకిన (తాచువోలె సం ధ్యానవ న్మేతరాగయయి |(త_స్పముఖ స్ఫురణో_గ భీకర ధ్యాన విడీర్ధ కంరమున నాకొనె “నోరి చెనంటి ! దవ్యుపో రా! నయ దూర! జీవన విరాగణితో పరియాచకమ్ములా,.827 “నే నొక భగ్నజీవిని అనిం బడి (కెళ్ళిన వాడు నాథుడై. కానుకగా స్వగ్మాత పరికల్పిత చిహ్నాము నిచ్చిపోవ అ క్రౌనికి నంకి తమ్మయి తదాత్మయు (పాణము గాగ మండుచు నాను వ్యథాగ్నులన్‌ గణక ణమ్మున, నీవును కాల్చుళొందువా [ 828 అన పరిబోసము చేయుచు అని నా జంగాలు మాఢ మంతయు ముఖయమై, “*అనలము లో కాలుదునా! ననబోడీ ! కాలుచుంటి నాడును నేడున్‌. 829 “మండు వేసంగితో (మగ్గు కుండ యట్లు ౧ గణ ఉప్పుమని లేతు వేనిశు ఉత్పలాత్నీ దోమ కుళ్లైన ! నల్లియా! తొోటు వడకు కుట్టగా నిన్ను నే తేలు కొండీగాను. 800

నపమాళ్వాన య 15 వావిళోన నీన్న పడవేసి బొక్కెన గడువు చుందు ఇంత కాల మువిద! వరుడు లేడు “పద్ద పారుూహాకు న్మిదకు వెళ్ళి పెట్టు లేండ్ల్తు వేగ గలవు! తికి1 కాయగాచిన రోజున కంచె లేదు పండి యొరిగిన ఈ నాడు పందిేల 1 హద్దులో ఉంట ఒక కొంత ముద్దు అగును ముద్దు మితిమిజు నింశేల హద్దు పదు! రక్తి చి య్‌ ఇంత చలిలోన నేనాగి కేమి మనసా ! కూర్చి జవరాల |! ఇంకను కొంక ేల! ఇక-జే కాంత మున్నది (పక్క- యెవరు లేక రాణించ 'దది స్లీవు లేక యెట్లు! 888 అని జంగాల్‌ కాముకవడి ఎనుబోతు విధాన సద కేగసిన గనిఖె ళ్లున ఇంపలు (మోయిం చెను వనజానన దికు్యూం లదర, వాడును పజచెన్‌ శిక్‌క ఛీయీలోకముతో అనాథ యొకశే చేజిక్కు- చుండున్‌ గిరా "తాయః కార్ముక లత్యు భేదనకు వన్యప్యాథి సంపీడన పసాయంతై పరుగెత్త లేని హరిణ (పాణమ్ము పోల్కిన్‌ వృథా శాయం బీడ్చుక పోవు చుంటి వధికిన్‌ (గాసంబువైధవ్యమా |! 885 ఈ చేదు అనుభవం బేనాడు కళ్చెనో ఆఅనాజె గారి యుయ్యాల యయ్యె '్యఊ యన తేగువయా | శీర్ణుమస్తక ణా " "తజవకు చొరవ కత్తైరగనయ్యె

77 వ్‌ బాంయడన జడికీ వీల్లల వెంట నడుకోని పోదిన్లు పథసూచికయ ఆను వధవిహీన పడవ డాటించరో పళల్లెకారులు విళారు అని యాచవమె వారికి అతిథి యుయ్యె విధవయే యిళ్లు; మజశియా నిక్వీర్యయ య్యె- అబలయే యిఫ్లు; మజియు నిర్బలయునయ్యు కడచి చన్నట్ల మగని కొకంానిక గాదు (బతికి యున్నట్టి పతి నుగవాని కడ &కథ హీమ కరుండును రజనియు ఏఆందాటొ బడిక పోవుచు సను కొందు బాట పెంట వీటి గోడవలె, కడ చన్న వే? కరాళ దంస్థ్రైలగు చారి సాల దంతముల కధలు 887 “మాయమ్మ కంజీలు వారి వురీ జాగోన ఎగిరి వచ్చితీవిం పర్వె త్తిరజసని ఎ” “మాయమ్థుయేడ్యును వూ నాన్న చనిపోయె వ బుబ్బు దాగెనో ఎఆుగ వేవిం “చూ నాన్నతో పొటు నులిగి మూ యమ్మయు "ఇన్నాల కలిసెను వెతకచేవి “ాళ్ళిదరీ మంచు వానలో తడిచిెేే తడియ కే సీవు చిత్తడెగ రజని! గంట యిదిగో ! విన్స్నడును ఆ గట్టు మాద 'తెల్లవాఖజెను ఎప్పుడో "ఇమలిరావు, అల్సి చిల్లిగ తిరుగుచు అలసి మనము బడికి పోయిన మనయొజ్జ్ఞ బాధపడును |

నపమాళశ్వాసము 177 భయ మాందోళన గెరెశేమ%ను రాబండయ్యె ఆగుంజె ని ర్భయ మై పోయె జగమ్ముః కాని యట ఆవధ్యస్థలాన న్న్వో దయ మైనట్లు చిగిర్చె మట్తీయొకట తె జువ్వి కాంకుండుగా మెయి వుల్య_ల్‌ దలసు*ప నామె సుతుక్రై మేల్లోరి(_మొకు్కంన్‌ సనా 8839 కాసీ యా హత భాగ్య గార్కి వతముల్‌ కావింతకున్‌ పూర్ణముల్‌ తాసీ _పాంతవు జన్ఫుచిస; యయెొ త త్చాాంతంబు జన్యారి; భూ లానన్‌ ముక్కున (గుచ్చి కుట్టుసురు లల్లాడించి మేన్‌ గ మ్షైలన్‌ “జవానన్‌ బడ(వేల్చినన్‌ సమయదో వీభత్సళాస్పర్థయున్‌ 840 ఒకనా డాకసమైన జుబ్బు =జెరటం బుయ్య్యాల లూగెన్న భం బకటా ! వీల్లలు సూలు శీసతజి యేభూరక్భాట ముశ్లేవువ లకొ పొం7ిన్నరమాంస భోజినది, యాలంకన్‌ విశేపించిపీ చిక మైనస్‌ మటీ లేదు గాని యెటనే సీమల్‌ క రాళిం ఇనో రత్త "పె పె కొండల మాది వర్షమది? వీపె పొంగ దూరస్థ క్ర ల్యాపూరమ్ములు నిండి, గెల యెద యల్లా డెన్‌ జలస్లావపస్తై న్యాపార్యపతినాదమా ! మరణ విన్యాషప్రవేశోదక ఇ్యాపార్యపతిశోధనూ ! యనుచు నుద్భాషించినో నారయా _ 84కి మనసు దిట్టతనము మబుమవూయ మగుచుంజె నా బిడ్డ తేడ యున్నారొ కనుము. కనుల (కమ్మ సిరులు కదల కాళ్ళునురావు పరుగెత్తు, నారయా. ఒజరశగెమేను గారి పరుగిడ ముకభాలుగ తెగెనుదిక్కుం లుజుము మేఘమ్యుపెన మరణఘోవ కంగారు పడజేల గారి ! యా యుప్పొంగు వ పొటి దీముంపు , నీల పరుగు ] [25]

నే వీచాంగన పరుగు దయ్య్య-వు “ెదమోద బరగనట్లూ బొజీయలన్‌ దూరు పీత లుప్పరవు డాగ్‌ అంగ వేసెను గారి భయానకము ! జరుగు ఒక్క-టి కాదు, అప్పడళి భయము! థల ఆ పరు గాగునో యనుచు అద్భుతమై భువిచూచుచుండగ" ఆ పరు గా” నెప్పుడన అవృళత దైన్య పరీతి దృగ్విలో 'కాపర బౌమృధారయన అక్క_డ _ముకిిాడి ఒక్కా పల్లెవో డోపసిదాని బెచ్చి ఎవరో లుంది యంచు నోసంగి యేడ్చినన్‌ రకత ఆ పరుగాగేను వడీ నా పసి వాడన్న యజపఫు నోలుగు దెక్కుల్‌ రాపాడిన స్వర మాగౌను ఉొపిరియీ యూడకున్న ఉప్పరమాగౌన్‌ రిక్షీఫ పఖైైకారి యిఇ్బ నొక జవాబూ పంద లైన మనబోటి వారిర్ధందు రర్ధ్థములనో వీవిం వవింఠాకా తీకుము ఇంకి కరుడు గట్టిన దిటవు గుండె అ గారి ఐనునె! న! అర్థ 'వేమున్న దచట సారాంథశమైంన కష్ట మేమున్న దచట ఆ గట్టు మోద రజని కూర్చుండి బట్టు నా _ర్తగుతి చేసె హిమము కరుండు కొట్టుక పోయ జటిలోన త్య? కఇరత ఈ మాట నారయ్య కోంత వినను? ఇంత ఈ మూట స్వామి జక్కి-ంత వినిను, ఇంత ఈ మాట గారి విన్నంతలోన వింతగా వచ్చె నొక నవ్వు విద్చుక_త్తీ రక్ష

నవమదూశ్వాస యు గు ఆ నవ్వు కాకాళశ మగలి చిటైల్లెనో కాకున్న యంత నీర్రారు కుట్లు | అది సవ్వు గా చేమె అయిన నారయ స్వామి నషహ్ఞాని కైనను నవ్వియుం్యదు ఆది నవ్వ జొనీమొ అందుకే గాబోలు వళ్లు కోళ్లు గలిసి వకమయ్యు జాయ్‌ నవ్వెనా శకాబేయొ కంశాలు కలసి నవ్వెనొ గారి కంళ మనుచు ఛగ్న హృదయాలు ళొశ్లీటి వద కొరుక పసిమి పచ్చని జీవన (పతతి చిడిసి ఎఆువు న్మెతుగ మాతి ఎన్నేండ్ల చరిత నవ్వెనో గౌరి ఇవ్విన నవ్వు (క్రింద 80 ఆ*శాపక్య నభస్థలీ చరణ పర్య్యాళోకనా సృక్‌ శిరా -జళం బే కలదో యభచే విమల భావి (సొవ్సి నగ్గించడదో ] జ్రభేయాంబగ దగ్ధసీతి చనుటలళ్‌ గాపన్న శోణారుణా కాళ (పేరిత భూధరా రమణ సంగా మోర్వి భాసించుజే 350 ఇజిరుపన్‌ బోయి చలించి యానలకు వుంజీభూత ేఖాంకితాం ర రాగనోదయ ముట్తిపడ భువిపె ఘోరాహ్నీ కా। బధ్నమె కంపన క పూ జ త్క-ర కుంభీనస బంధ భగ్న రతులన్‌ దె వారు సౌగింధ్యముల్‌ 851 ఇప్పుడా లంకలో ఎచ్చోట 8నరాదు గౌరమ్మ నెలవులు గాభలయ్యె వలలు శేబట్టి ధీవరులు మెలంగాడే సీటి కావులను కన్నీట నడుగు

180 నీశాంగన ఈ వల లోనైన వల రాలేదొకో పజచినా బాలుడో పళల్లెరాజు! పళల్లె కారులు కళ్ళ పర్యంత మై వల దులిపి చరాపింతు రును లో బడుచు చాకి కౌనల దరిచేరి చమిరి వేళ్ళ తొంగి చూచును కొమరుడు దొరకకున్న చిదుక్ష గొట్లును వాలటొని, చ్మిదుపలను “వెదకి నా విడ్డడా! యని వెక్కి. యేసు 852 తూములు గండ్లు రాళ్లు చిజుతుస్పలు వంతెన లేర్లు కాల్వ లే తాములు చెర్యులు న్నదులు తాదృశ స్‌5 రహాస్థలంబులే అమెకు నయ్యెగీముల', వ్యధాకుల మానస మైన నెప్పుడో ఆ మయమై నశించెడిదిి ఆయువు పిచ్చదనాన గట్టిదాం 85కి నరదల హోరునన్‌ గడచి వర్షము లెన్నూ వసంత ఘర్శ శే శిర బుతు లెన్ని యెన్ని యవి శీర్ష విలుంళన భగ్నరోదన ద్విరదములైై మహ్మ్మేగ జల పీఓకలన్‌ బడి వల్లినల్లి రూ సఆటిచన వర్ష కాల మను కాళిక యొక్క_టియే కనంబడున్‌. 854 రోజు నులుము ఆ వెల్లుప రొదలలోన వాడలి రజనియు యుక్త వయస్క-యయ్య పిచ్చి గారి కన్నము తిసి పించు రజసిం తిన్నదో ఎన్ని మాజులు నున్ను తాను. 855 అన్నము తన్న గౌరి కడ అఆ గత కాలము జ్ఞ $ రాజలాల్‌ ల్‌ో గన్నుల నిందు బాలికకు, కల్పిన మేల్‌దథి తోడి ముద్దలన్‌ మున్నుగరాచి ఆ రజని మోము పయిన్‌ హీమభధారి బల్‌ బలే గున్నది నీ ఇదాల పెరునగనో రజనీ! యని నాకు వాడహో |! 856

వవ 'దూళ్వాన యము గ "పడచ యీ నాడు కన్సడని రోజున మొక కఉటుకుదువూా యను చుండు వొడు ఇల్టీలు గొట్టము పల్కు-లే యొష్పుడు అచ్చు సాగరము సాల్వుచ్చె చీమెం ఇవి యన్ని గారితో వడ్చి చెప్పన ఓిచ్చి 'బడిఫ చవమ్వుంగ శ జ్‌డిది చాల ఇప్పడుండి యొటినేని ఎదిగినాడోయే మొ అయిన నా కం వత్తయిష్ట్ర యుంగు "అనువు లోలోన తరలపోత లగుచు నుండు రజని యీకాంత మురసి నారయ్య కుంద త్వరగ చేయంగ వలె హ్ళి తడియ రాదు “ఈడు వచ్చిన పిల్లకీ యేజు పడదు స్ర్యగ్గా వన బోటి ముడుసళ్ళ తలచ ది కొల్లేజు పడుచు కన్నెల జూచి మిడిసి పడును కలబేమొ రజినివై కన్నెజ్జన పివావహా మదియెస అయినచో కుదుట బడును అనుకొని నారయ్య అనువు చేసెను పెండ్లి "పెడ్డియా యని రంకి వేసె మబ్బు "బెండ్లి చూవుల కని "పెద్దలున్‌ వచ్చిరి వచ్చిరా యని అభ పథము మజిసె లగ్నము భటిల్లెః నింక మేళములు (మోయు, పరిణయం బగుననుట దబ్బరయు శాదు తరలి వార్వచ్చు టదియబడద్ధంబు గాదు ఎంత మొనను తుదకు కొ ల్లేలు, వ్‌ె, 856

182 ఫీ కాం నుని ఇది కొలేజను మాట మెడి రుజువాయెన్‌, దిగ్ధరా నోళముల్‌ వద-ెన్‌, మేఘ సహ్యస్రముల్‌ ఫెళ ఫెళార్భాటంబు చేసెన్‌ పవి చృద ధారా షతనో్థిత వ్యథిత సంచార[కియా పోతముల్‌ కదు లాడెన్‌ గొనయూవిరిన్‌ , జలము-పె కల్పాంత మయ్యెన్‌ (దుటిన్‌ 859 వటి నడుమన “పెండ్షి వా చెదురు ఈది చేసి కొనునె రజనిని, చే జిక్కి నట్లు చిక్క. పోయిరి వాజూ బజం(తు లెల్ల మునిగి పోయిరి "పెండ్లి వా ర్మువిగా వరుడు 860 రజని చేయదు రోదన రక రాక గడప వొట్టిన పెండ్లేట బడిన కతన, గంగ గలసిన వారిక కాదు కుందు, కుందు తనపెండ్లి గాయ పడ్డందు కెందు 861 కన్నెకు నముచ్చ "పెండ్లి, అద్మిగక న నాగుట సెద్దమచ్చ బల్‌ సున్నితమైన యాకుపయి శూదిమొనల్‌ గదలించ (పాణముల్‌ తన్ను కొనున్‌ దథావిధిగ తన్ను కొనెగ్‌ బరిశీయరాగ సం పన్నత నాన్న యా రజని భగ్నము కా తన స్వష్నృసౌధముల్‌ _ 869 ఇచ్చోట బుట్టిన య్‌ చాలయును గాడ ఎదగనే రాదు “పెండ్లీడు వణకు ఎదిగియున్‌ పొంగుకు ఎదురొడ్డి వరిణయం శాడు కోరిక ముది నాడరాదు పరిణయం టైనను పచ్చ పచ్చని పూలు కందు నంచొగి కలల్‌ గనగ రాదు కలలు కన్ననుగాని కలపండి కోతకు వచ్చు నను దురాశ జడయరాదు

నవహాశ్వానము 183 ఒరగి పై బడు నెప్పుడో వరద యొకటి డానిక్తై వేచియున్నట్లు దడుము కొనుచు ఉండగా వలె నెవు ఉద్దండ మైన న రా గుండె కానల దానికి, (ఈంగ రజని 868 రజనికి "పెళ్ళివై కటు విరాగము భీతియుదోచె, దోచిలో గజగజ లాడి పోయు, పడిగావులుగాచి యెదో పదార్థ్యమ క్య_జముగ జాతిపోవు నెడ కల్దునిరాశయు శాంతి, కేళులన్‌ వ్యుజనము బట్టి ఏచ్రు విధి (నాలెను మానిని జీవితంబునన్‌ 86క్తీ నిలిచి శతలపోయు, తేలపోత నిలువరింప "లేక్ష కూర్చుండు కూర్చొన "లేగ అశై ర్నీశ్రగు శయ్యన; వయ్య న ఒరిగి పోవ కనులు మూతలు పడు, పడ్డ కలలు వచ్చు 865 కలలే బాలకు తోడుసీడలయొ, నిక్కంబ్మీ పకాళస్థలిన్‌ నిలుచుండం దగు శక్తి దార్థ్యరమ లేజీలేదు ఆమేనిలో చలనం బుండిన తెల్వి వచ్చు; తేలియన్‌ వె తన్య సందీ ప్తసం కుల నాదంబులు వీనులన్‌ బనును;, తత్క్కూ-లంబు భారంబసహో 1! 866 ప!

84 వెదాంగవ ఇకను కథలోన గారి లేదీవా యు౦డూ రజని లేదొక్క- స్వప్న సంరావ ము౦మూ వీజులేదివ్లు జీవన ధార యుఠడు సొతెలేలేవ్ర పంచ తన్మాాతేలుండూ 667 పీచ్చిది గారి వుతగత, విశ్లభి, సర్వజూ _త్తనా-భవం 'బెచ్చట పారశై చినదో ఇప్పుడు శేవల భావమా(ై. లేల్‌ బుచ్చు (తియామిసీరజని వుచ్చిన దంతయు న్నిదగూ!5కొం "దెచ్చుక యున్న స్వప్నగతజేహ, విబేశి హిమాంళు వియ్యెడన్‌ 865 మాలు చున్నది నా శేఖానీ రిరంస, కథల కొమ్థుల మై గాదు కాంతి యలల క్‌దలు సవ్వడి పయి? చిరా భూతగంథ "మొలయు ఏీఢథ్టుల లభిసాంణో యనంగ 869ొ సాయో నాల్కం మయూశపీఠి యని యేనాడో యధథిష్టించి సే ళా యానమ్ములు సల్పినావె కమలాస్థ్రానీయునిల్లాల 1నా గాయాల్‌ గ స్ట్‌న లట్లా మోటితివి, దిగ్భామల్‌ తునా తున్క-ల్లై ఆోయన్‌ నుంంవులు తెచ్చినా వికను చాల్‌. (వరోయించుమూ పీణియన్‌ 870 నిద కుం బోవు రజనీ తా నిత్యసుప్తు కలలు లేకుండ 'వాలకు గడనదయ్యె శనుల్నపె మత్తు నిడుకొని కాంతలరోరి "పేర్చి సఖు రాండ తొందర పెట్టు చుండ 8

చళశమాళ్యానను శశిక ఈవన్నిళ్సే | చెలులార 1 నన్నింతమైైన నిదుర పోసనీయరా యేమి! న్మిదపోయి ఎన్ని నాళ్ళాయెనే ఇన్ని యేండ్ల కైన వచ్చినది యన్న దయయేని వలబె మిక్రు 478 పోవు చున్నాను నిద్రకు పొలతులార 1 చక్క దిద్దినారల నాదు సఫయన కతు స్వప్న లోకమ్ముు లోన సుస్వానము పోల్కా వవొ తందావిపంచిక "'లెడద్యువోయు చక్రి మూర లందజు మిాకార్య భార మందు మునిగి యుండుడు నా సిద తునిగి పోవ నుండ జూడుడు నాదు (వీయుండు స్వష్న వాటి నుండి ఫిల్చుచు నున్నవాడె సన్ను జిక ఆ సికుంజము లందందు నేన తడిసి టోలు నా కన్ను "జేంట్లు నా కోనలోసి వులుగు కూకకు నా హృది యులుకు చుండు త్వరగ పోవలె చెలికాడు తడయు వేళ 875 ఆవు లింతలు వచ్చెనే యతివ లార! మేను నిలువదు చే జేళ్తులైన నన్ను చేరవేయుడు శయ్యుకు చేం సొక్కా- హాయిగా శేలిపోవు నా వాంస యొటకొ 476 అర్చివేయుడు దీపము లారు బయట గాలులన్‌ చేలి తేలి వాహ్మాళి చేయ తీపిచేయుడు కిటికీలు తెరలు అెజుచి తలువు లుంచుడు వేలుకు రింతయును ఖలదు 87 [24]

థి వీజాంగన నాదు నిద్దుర ఒక్‌ పయనంబు వనోలో మూకు ఏింతగ కన్పట్టు శాక య్‌మి అలసీ తణ' శాల మోోలోక్‌ మవల సిలువ యొున్ని ఊూడల సం్మదము' లీద వలనో 1 878 ఇష్పూ జెట్టాల శప్పూుదు ఇంతొ యింతి గతము లోనివి కథలన్ని గడచిస్పృ్రతులా మగత కన్నుల పె (*ాలెః గగన మంత గాథ యిదియీదొ డాని లోకాలు గాంతణ శ79 ఉఅఇంచుకయు నిద్రలో కల్రరించ జను నాదు భాషలు 'తెలుపంగ నాకునుండె కేరమా పంజరాన, సంక్లిష్ట వర్త "లెన్ని యున్నను ఇళ్వుదు కన్నుల పయి 880 కుటిలమూ కీడు వేని కూజెనేసి నన్ను లేపకు జేవైంసం కన్నుల పయి దాసి నీడలు బజివు డడ్రోన నేను భారమా కలగని (తుళ్ళి పడుచు లేతూ 88] ఈసు బడు చుందు జేలనో 'యేనున్మిద పోదు నన్నంత లోకచ్ములోని వనముల పౌలు నొన నను కినుకయా ! పాలునెందుూ సుఖములో మేల్కొన నదియు వరాడ లేరు 882 అందుకీ పోదు నీద్దర అదియా ముగిసి యేను మేల్కా-ంచు నప్పటి శేండ్ల గడచు మిమ్ము గుర్తింతునో అదో మికు నెక ముద్దు ఇత్తును పీడ్కో-లు ముద్దు అగునా 338

చశమా శ్వా నయ రూ నేనునా న్మిద నున్నవ్లు కాని వేళ్‌ నన్ను జూడంగ వత్తురే యన్నలైన వారి నిలువుడు న్మిద కావలి స్థాన కక్తి యుంచిన విశ్రాంతి కుట్టిముమున యళ లు చ నేను మేల్కొ-న్న యప్పటి వానవాళ్ళు ఘర్ము తాపంవు నెక్టైలు- కళినశీత శామతో ్ధూక భస్మృంవు చలినెగళ్ళు గాంచు చుండురు నేను పేుల్కా౦చు వఠకు తక నేను నల్లని సీేడల.సీలి తెరల నకుము దోజూచు లాడుచు గదుపుమేళ తక్కమెమి. లేపకుడు (పియు డులికిపడును. 'శౌగన లోకంవు టూర్చులు తగులు మరల 3386 గాలి విసరశే ! చల్లని డోల లందు ఊ చ శారకు!! యిావెట్ట కుక్క కెట్లు (గుతుకుదోనే.! నిదయ్యను లేక వెదకి వెదకి నుంచు కొండల్నసె మేను నుంచరాబె | 387 ఇంకనీ యుక్క్లు న్గోర్వను ఇంతక్వ్యేవ - గళిత మా భూమి కాలూసి- నిలువ లేను. ఏదొ వట వృత మున్నది పోడు నటకు ఒలిచి వేయుడు నామేని వలువలన్ని వ! ఎడియొ శీరంవు టంచున కదులు నిదుర పల్లకీ లోన కూర్చ్చిని వెళ్లుచుంటి కనుల కందని గట్టుల ననుగమింబె లోకవు౦ బెండ్ల తరలింపు మూకయీదొ 880

ఖా ఫ్‌ జాంగన అదియె ! ఆ పెండ్లి వను వెంట కదులుచున్న మాటు కోనివించు మసకగా మూయ మగుచు పోవు నాపల్లకిని రాయు బోయిలగతి సన్నగా పాట వినడు చాయల బడీ 890 అంత నెచటనొ సు్రిసు ఖాంతభూ పం యొడ్డు కన్సడి తాకంగ నోగ్శి లేక పోయనో యేమొ అదియంత మాయ మయ తరుల మాటున నేన యద్దరికి బోతి 89 నన్ను బాగుగ మేల్క-ని యున్న వేళ చూచి నారలు మేలయ్యె, చూచి నవ్వి యుందురో యేమొ శయ్యపై నున్న చెదరి నాదు (వీడయా శ₹ేకులై నలిగియున్న 892 మోూరలనినారు స్వవ్న కిర్చీర శ్‌ మందు మణకాలమే యుండి మగడి రమ్మా టంచు అదిగాక వచ్చితి నంతె గాని మనసు వచ్చాానె అవిపవీడి మురల మహికి€" 89కి నన్ను పోసీయుజే యిక ! కన్నుపెన మూగి రోదడేయు చున్నది ఈగనోలె ఉోగి నిద్దుర ఉయ్యేల లూగి యూగి నింగి బాయల బోదు వెన్నెలల దీవి 80 (సాక్స నంళలైన కాంయలు పజచి పజిచి పోవ చుండిన వినువీథి పొలములందు పట్టు నుత్కు-ంఠ డవిలిన [పాణి విసిగి నిదుర బోయిన వచ్చునే నింగి కలలు 895

చళశమాశ్వానయు గహ ఎక్కడో యొక శీత శై లేయ్యబ మందు మంచు కంగిన సెలయేటి మడుగులందు నీల మృగతృష్డు ఫుక్కిలి నింపి నింపి సడుర గూరి్కిాన వచ్చునే నింగి కలలు కలిగ ఎదియొ మాధుర్య సంకలనేందిరమ్ము చొనసి (మోసెడి భృంగ సందోవాములకు చిలుకనే లేదుముభు నన్న చిన్ని బౌధ నిలిచి పోయిన వచ్చునే నింగి కలలు ౭97 చండ మార్తాండ వైదాఘ మండలంబు చిదెసి వోయిన సాంధ విచ్చి త్తిలోన ఊహ లూడలు శ్నపొకిన నోడలపయి సీడలవి జజ వచ్చునే నింగి కలలు 038 నింగి యెత్తున నుప్పొలగి కుంగి షకురిగి (ొద్దుటన్‌ వచ్చునవి యన్ని పుడమి కలలు వుడమి పె బండి ఇఉంధూళి పొరల లేక నిదురలో వచ్చు సవి యన్ని సింగి కలె 899 ఆవులింతలు నచ్చెనే యకివలార 1 మేను నిలువదు, చేజేశులై న నన్ను వేర చేయుడు శయ్యకు వేరి చొక్కి- పోదు నా యూర్థ్వ్యభూమికి పోదు మరల ర్ర0 అలయాక స్వపష్నలోక ౧హనాంతర సీమల మున్లియున్ననున్‌ మెలకువ రాగ నారజని మేదినిపె ఒక వేధశాల, అ గ్గల మగు పూర్వ జీవితపు గ్లాని విదల్బు కొనన్‌ దనంఠచే కలచిన గుంజెతో చదవుతై పరుగెత్తు నబేపటేశమో 001

100 వీతాంగన రజని తన న్నేవా పాదాలు రగుల జేసి చదువు నృశులఫుటవుటల్‌ జరిగి పోవ ఛొయువెన్నెల శావులున్‌ (వాత్మపతుల ఉచ్చ సించిన మసిప్మాత ఒలికివోవ 903 అక్క-జ మొక్కానాడు తన యధ్యయన (గవాకత్యులోన నో దిక్కున తోరణనమ్మున అజే పని జూచుచు నున్న నెవ్వడో (వక్క విభాగ మందు పనివాడు చివాలున వచ్చి పజ్ఞ వ నెక్కడ దానవమ్మూ యన నేజుల. దాన నటంచు చెప్పియున్‌ 908 మాది సారస భూమి ఈ మేదిని పయి నున్నది మహా సరోవర ముడ్భిజఎబు కరుణ గాథల కాభూమి, గడివీనాను పది పడారేంక్లు వయసు తశచ్చంక మంటె 904 అ(బపడి, యాతడును ముది, ననియె బాల అటి చాకస మచ్చటి జూ నొకని చ కు 'తెచ్చితివి బోటుపయ్టి అెంవు జేసి "వెదకి కొను మాత డిక్క_డ కుదురు కొనెనొ 805 వరదలో కొట్టుకొని, వచ్చువారి బెచ్చి వలస భూమిని మేము వర్చణజచినాము ఎవరు వయేటి పొంగులో నెష్పాడెట్టు కొట్టుకొని నచ్చిరోయుండు, ఫుట్టుకలును 906 ఐనను ఇన్ని యేండ్త మెను. ఆత్తని గు రులు పోయియుండు, వ్‌ యైనను సీ బోల్వుళొను ఆత్భగణంబులు లేకపోవు, ఆ దీన తనూవ్థు, నల్టీన నదీ పరివాపూ సమర్పితా_ర్త బో థానన సామష్టిముల్‌: 'దెలువు ఆ_ చిరబధము నూహ'సేయవో ! 907

దశమార్వాన యు 191 హావుకరుడున్న వాకిట మహిం దన వాడని విన్న వాలకుం దమము దొలంగి నట్టయె, (పదాహము తీజీన పాంధు డళ్సైదన్‌ (కమమున తేరి యార్చి తముకమ్మ్లున గన్లొన ముందు శేగియున్‌ సుమలలి తాంగి యారజని చోద్యము నెన్క-కు తగ్లె సిస్టతో 908 కనుపడ లేదు ఆ (పియుగు, కన్నులు వాని పయః కమరిబులే చనవుగ చూడ లే, దవుజె చాలునిబేమి (తపారహస్యమో అనుకొన నంత సిజు పడె నె! మగవాడటి యన్న మాటే వనితకు సిగ్గు దోచు, అది ఛావము పర్విన చాలు సిగ్గగున్‌ త్రి09 ఆ పనివాకు 'వెప్పగలడా ! హిమభామునీ గూర్చి, ఇంతే కా న్‌పని గట్టుకన్‌ వెదుక నేళ్చనే 1! పబ్బైగొనం గలంజె; త [(దూపవు జూచి తధ్యచు నిరూపణ "జేయగ జూలినట్టి వా రీ పుడమిన్‌ గలాశ ! హృదియిచ్చిన నేను విసా జగ త్తునన్‌. 910 పాపము 1 భగ్న గారి! నుతుపై అనుకాగముతోడ వీచ్చిదై " కోపనయై విడీర్ణయయి గుండె కరుంగగ నేడ్చు, నక్షై సం 'తాపిత చావ్ప యా రజని తానుగ వాని గ వేమణ (క్రియన్‌ చరూపిన తీరు లన్వి ; అవి చూచిన వారికి పిచ్చి వేయయెన్‌. 811 వరుసగ వెళ్ళు నా యువక వాహిని డారుల్య పక నిల్చి చ "క్కెార కలకండ బోని పలుకే యన కోమలి పృచృసేయు? “సుం దర దరహాస చం(దముఖ దర్పణులోర 1! ఎజుంగ 'జెప్పరో గుణుతులు, విరార లే వరద కొట్టుక వచ్చిన వార లీయ్యడన్‌” 913 నాతి మాటకు ముసి ముసి నసచువారు పఅచుడురు స్వకత్యూ పర్మిభమణవాంఛ, జడ పదార్థము వెకుకనే జగతి కలుసు ఇల మనుష్యుల 'వెదుక సింశెంత అలుసా ! 918

శా వ్‌శాంగన “సారస సరోవర (పొంత వారినురకొ జూజీి కొట్టాక వచ్చిన వార లెవరు ఐీవరు మూరల నున్నా లె ఎవ్వనేని శి? అనగ పక్యు-న నగి చారు అటులె చసిదిం తట పఒకనాడజెప్పుడో * ఇెల్లువన్‌ * 'మువుజోలోజరో | ఊగి చన్నారళా క్‌ కళళు యప్పుడు కూటమిన్‌ మనము సంయుక్రాళ్ధురూ పచ్చవిన్‌ వికచాంభోజము వోల్కి వుట్టితి ముశు! వేశ్వేరు -జీపోాలతోే వికసించే మట ! ఇప్పుడీ రజని పృథ్వివుతి శోధించునేం 915 “వీది మాయూరు వచ్చిన యేజఆటేది 1 జాతి తెగిన మూ జీవన ధారయీది 1” అనుచు (పళశ్నించు దారల కందునే జ వాబు పదుగు ఆెదుట భంగ పాటు దప్పు 5[6 ఇదియొక పెద్ద చిక్కు, ఎనలేమి నచించెద, శే నివాసికె య్యది అసలైన భూమియొ ! _పయాసకు నోర్చియు నేర్వబోము? ద.౭ ఖదవరణమ్ము, వీ సరము గైకొని యా దమయంతి వేయు, నె ముది నలరించువాడు నొక నూనవుడా ! నలుడా 1! ఎవండిటన్‌ 3917 కోలగిరి నాటీశేయి యువక పభువుల్‌ పాసియించినాము? ఆ చిలుకల కొల్కి. (పశ్నపయి చెద్దయహో ! మనపైన వా వెందేం "లెలిసి హసింసగా వలె త్వదీయ నినాస మబేది యన్న, బే అలల నిజమ్ము కొట్టుక భళా! యిటు వచ్చితిమో విచ్మితమా ! 918 ఏదీ జన్మనివాస భూమి? మనశేవీ వెప్తూకోపాంతముల్‌ ! నాచే యన్నది యింతయున్ల గలజి! వై న్యస్వాదు ప్‌ నవ్వు "కా చా! దొర్వుల్‌ _పవహించు చేఆం మనయిల్లా ! ఎంతహైన్యంబహోో | వదోవాళొని ఇప్పసెట్లగును 1! ఛీ . యిబ్ఞనవా దంభముల్‌ 919

దశమాశ్వానము 198 బలిమిస్‌ డీన్స్స యుగమ్ము లెన్ని గడ చెన్‌, (పాబల్య మిచ్చోటులన్‌ కలలం "'జేలుచు బోన్టటొక్క కుగడా |! కాకున్న నేమున్నదీ సలిలమ్ముల్‌ + "ఆనుగాలి భోబ్యచయకముల్‌, + సంభారమై రతుయైై ఇలలో మమ్ముల (ఆోచు సన్న దిటవే ఈ జీవికిన్‌ చాలునా 1! * 9820 బొంది యదొక్క_ళే గలమ ఫు_త్తడిజొమ్థు విధాన, దానితో నందు కొసంగ వచ్చునె మహాద్భుత రాగరస (_పవృత్తి, రా శీందు సుభా [పపాన జడతేంత శుమవ్కమనః ప్రమోద మే చందము మాననాళికగు సస్యము 1 సృష్టికి వుళ్య-రింతయున్‌ వక! వలపుకు పెండ్షికిన్‌ దుదకు వైరముకున్‌ జిరునామ కావలెన్‌, "తెలియని పుట్టుకెన తెగతిందును _తాగుద మింతె ఛాలునా! కలలకు చాలు”ాని (బతుకన్‌ సరిగా సరి వోదు, వుస్తక - ముల పుట మధ్యనే చదువ మూల గ తార్ధము స్పష్ట్రమెట్లగున్‌ + $99239 ఏనాడో మన "ఉండీ యొ, మురిసి అవణాథత్నీ పత్నీలవం బోనా నాథుడ ! చెప్పూమోయి విన “వీ యూర్శీది మో తల్లి యాన్‌ నూ నాన్నెచ్చటి వారలయ్య ౪ యన తా మింతేని చెప్పం గలా శా! సమ్మించగ నేముయుండె, చొలి యభ్యాయం'బె

లు_స్పంబవన్‌ 998 ఏయిల మీదకేలి [పవహించుచు వచ్చిన వాడు నాథుడా! ఉఊారుల లోన బడ్డ యొక భాన్యపఫు సంచిని చేత బట్టి కం గారున జెచ్చి నా వితడు కల్కి-రొ ! నాపతి యంచు పలానా చార జవాబు చెప్పగలదా సఖురా్య్యడకు నెంత (దచ్చినన్‌ ర్రవిటీ తుమ్మెద వోలె నారజని తూలుచు సోలుచు తిర్ధుచుండు నా ఫొమ ల మోదనే, వయసు క్మురల యందవు రూస్తు శేఖ తే "రెమ్మలు; తత్పుధా మధుపరీమళ వాయువు ఏచుగాని ఆ కొమ్మయడా మచే హరిత కుంజమునస్‌ బువొ 'తెల్వదింతయున్‌ ర౭్‌

[25]

న. ఫ్‌ కాంగన ధ్వనియున్‌ వాసన పీల్పు లేని పోదలన్‌ చానట్లు పాతెడగా పనియేమిో ! యని చూచువారికిని సై పన్‌ రాదు, నీవే గడా మును బాల్య పియ చెల్మికాడవుర ! రమోా్హాయంచు గొం తె త్తినన్‌ విని రాదే, యతగానిక్రై కనలం నా వింబోష్టి యున్నాాదిన * 926 "వెదకును గారియున్‌ దుదకు 'వెజ్హితనమ్మ్లు నెలార్చి యార్చి ప య్యుద కొస చాచి నా నిసుగు ఎక్కడ ఏ చెస నున్న నాడటం చది కన వింతయాను, అతి యయ్యెను వో యనివించుగాని పి చ్చిది యయి నంత మొత దరిజేరదో, కానదొ, స్వీయ వ స్తువున్‌ 927 పకువున వచ్చి యా వరద బాధిత బృందము ఏటి సీళులం దుజికిన నొక్క. చాద్చు నది యుత్క-ట వెం కసి గాం యందు ఒ. క్క-రిని తటాలునన్‌ జూదవి ఫల్లూన వేడ్చుచు సీతజే హీమా కరుడని వెంటబడ్డ నతగాని నెగాదిగ చరాచి రందలబున్‌ 9028 వీటిలో సోగరము దూకు నాటి తీరు మనసు దదిలెనో మేమొ యున్నాదినీల లామ గౌరమ వెదకి క ల్లారసరసి బెసప్టపువలె తన నిసుంగు వెదకికొనియె 3929 సుతుడ్‌ని యార్చి నెంట బకుచున్‌ దను నల్లరి వెట్లు గారితో సతమత మూచు నెటులో (పళాంతత దస్పి యతిండు (కుద్దుడె ల డుం గతుకున (దోచె తోచునిడ గాయమునై విలపింపసాగా "అ య్యతివ, తడాల్తి నోర్గక యయారె! యటంచట వమరాగిరా _వులున్‌ 980 ఏమిరా హిమకరా ! వమాయిరా నీక లి న్స తల్లినే (తోతు నటర | పిచ్చిదో యొచ్చిదో పిల్యశే వచ్చెను తల్మి యభబ్బెర బడుద్దాయి నీకు ఛి

దళథమాశ్వాసము 133 అట్టి తల్లిని పడ నెట్ట నీ చేకు ౩ ట్లాడె రా మూర్థుడా | వ్యర్థకరుడ 1 తల్లి లేకను దురవిల్లు వార్‌ దుర పిల్లు చుండిరి సీ వేమొ ఉక్కివైతి వనుచు తోటివారలు పరిహోసమునకొ నిజముగనొ నిష్టరో కుల నిగ్ణదియ కామ కరుండును కరముల నిడి మొగమ్ముు ఘోర మవమానమును బొంది కుతిలపజెను. 981 ఆ శేయిన్‌ జని తావుకున్‌ హిమకరుం డాలోచనల్‌ వేసె, ఎ వ్యారో అమె యభాగ్యురాలు సుతునే పాధోధి కర్చించెనో బమూరా మూర యటంచు నన్యజనులం బేరెత్తి “వెంటాడు, రా తారా నా కొడు కంచు పీల్చునను, తీరా మూడ నాళల్లి యో 982 ఎచట నుంజెను నా తల్లి, వ వరిష్టు పౌర విలసితవురి, నే (పతను సూత తరల పొంత నే విద్యుల్ల తా వఏహీన విజన భూముల నుండెనో వెదకుచుంటి 88 "వెదకు చుంటిని తెరువరీ ! ఎదురుపజెన్‌ 1 నీకు నెంటైన నింగియు నేల వక మెనబేగాని కన్పించ దకట! నేడు నా(వియ జనని నా చిన్న నాటి నీడ ఫ్ర నాకు (శోశేకు దూరాన నా! అబెంత! అయిన నేమాయె కననైతి నంత దవ్వు ! కాలహో ! భావమో ! కాని కలచి వైచు తలవునం బారి నెమ్మది దాకు సృతులు 985

క96 న్‌ కాంగన తెనుగు రాజుల నాటిదా 'బేవళమ్ము చార్చర పాలుని బొమ్మ రవంత శునిగి ఇాకి శేవుగ కోనేరు సరస గున్న మౌావి కడ సండుగాబోలు నూవులందు 886 అవపహావా |! నాసీడ చిననాటి దభ శకల మట్టు 'అయ్యెడ శీశె? నాయంత రంగ మందిర మున నొక స్నృతి సమాధి అదియు నిలిచి యున్నాను త_త్పాతినిధ్య మట్లు 987 ఈ సుధాలిప్త కుడ్యము, ల్మీపయత్న సొధ్య ఫుమ్చ వాటిక లీ విశాల పథను లీ నభోవాణి, ఈ వహ్యూద్విహీన సౌఖ్య మా మదీయమ్ము ! కాదు నా అమృత వృష్టి వ. 988 ఈ (వపంచము మలినము ఇచ్చటుండు నే విమల జేహ,. స్వార్థ వీజే్ప్చితాను కూల గర్భధారిణి ఫోమి, కుటిల ఖాద్య పోషితాంగ నా తల్లి యీ వుడమి కాదు 989 కాదు నా మాతృకయ ఇది కాదు కసీ ముద్దరాలా 1 అమాలయికాౌా ! వూంహానాంగ రాగ పూలా విలాస దూరస్థ భూమి! చపల వాల్యమ సి (పతిచ్భాయ లెవ్వి | 9౦0 వమిటిది ? -క్ష పృౌదయ నీమ నేమికదలు చున్న ద్మ్యశులె ఫోవవు చున్న వేమొ ! నాదు వెన్నంటు నెప్పుడు నాకు గుర్తు అమృతము పెదాన చేలాంచలమున పాలు ఫ్ర

చదళశమాశ్వాసయు శం అడుగడుగో ! సుధాకిరణు డావలిగట్టున సంజెనీడలో అడుగులు చప్పుడెనవి, హృదంతర వీధులు స్వచ్భమైన జీ వీడుగులు లేని చోట కను విపుల మబ్బులు కానిచోట ఆ ఉడుపతి జింక నెక్కునొ |! నవోదయ రాగములోన ఆంకునో. 9429 ఎంత జిలుంగ కాడె జగ జేకరసస్వి, సుధాతపస్వి ఓ క్కింత కళంకియె వ్యృాదయ మింత వచింపగ లేక నవ్వి నా 'జెంతటి వన్నె కాణె నుది సింతగ ఇందుకు డస్పినాడె, శ్‌ లంతయు పాపమే (బతుకు టంధ తముస్పుల పర్వులెశ్లైనే 96కి "వెదకుచున్నావు, నేనును వెదళచుంటి, పాంధుకాల! మన్నులు మిన్ను పడ్డచోట, ఆమె పిచ్చిది 'వెదకుకొన్నదియ నిన్ను ! ఏీవు మాయీటివాడవు కాదటోయి ! రిఓథ అన నా రజనని హివుకరు డనిమివమవి._భాంత చశుడయి కన్లొని మె న్లినననె “ోనన్నీడరు, "5 కొరగాని నాదు (బతుకుతొ ఆడుకొందుక మూరల్‌, 945 “*ఎవరవు సీవు విశ్వరచునే మజపించు విముగ్ధ ఇాంబరీ కవితవొ, (పాణశ క్తుల (పశామ్యుము వీండిన కోమలాంగివో ! నవకిరణచ్యుతిన్‌ దనువు నల్లిన పాంధుని నన్ను వీల్చినా వవని నిదాభు తాప పరిహార చికీర్ణ యె జీవనంబుగా రగ “రాలిన వింటి చుక్క నెలరాల్పయి తొణ్కి.నదో స్మితంబచే, తూలిన పాంధుడా_మ తరుతుందిల శాఖల కూరు చున్నయ ట్లో లలనా ! కనల్‌ విరిసి యోరగ సోగలు తీళె నెప్పుడో చాలిన యంత దీర్ధమగు చాయలదోచిన పోల్కినిప్పుడున్‌ 9?

106 ఫీతాంగన బాలిక మున్ను సన్నిహిత, చాల్య వినోద విహాంగి, నాదు [పా అాలకు జీనాగల్డ, మరణంబులు పండెడు వటిగట్టులన్‌ 'చేలుచు హర్ష వార్నిధుల తిర్దుచు నుండెడి వార మన్నళలుల్‌ పోలికయట్టి బే యనెడి పొందిక యున్‌ గులుతింప దో వెడిన్‌ 948 ఈజబ్రచ్సాను వెట్టువై న విలయింపక యుంటిమొ | పూర్వబంధ మే కలిపెనొ నన్ను నిన్ను నిట, కాక విలోమ తరంగ ఘట్టనన్‌ "ఆలీవి తొలంగి పర్వియొక తిన్నాకు బట్టిన నేనబేడ ! పెన్‌ వలిపపు వాఖ్యకాల ముడుపంబున బట్టుక నీవ బేడనే 9్రిత్త కిరణ విభుండు చెప్ప దొడగౌన్‌ దమి అత్మ కథోచితవ్యధన్‌ సురుచిర వర్ణిసీ! తిరిగి (నుకితి, నే మును పెట్టి రూపమే ఎజుగుదు కొంత కొంత తుది యేజు (గసించిన నష్ట చేతినన్‌ మజుచితి దివ్వె యెమ్యెడనొ ! మౌార్ష మెదో మతి . నీవు వెల్లువా . 950 పజున బడ్డ మాట యొకళే గుజుకున్నది; అందుమిాద వ తీకన డారు ఖండికయొ తెప్పయొ నా కరమంట ఉద్భమ చారల సాలుకొంచు నొక ధారుణి జేరిత్తి చాని రూవురే ఖా రచనల్‌ రవంత కనగా దగు "ఇెల్వి యదెట్లు 1 మూల్లితిన్‌ 951

(శ్రింద బడి నేను తునుగుచు కెవ్వు మంటి,

బెట్టు నేక్చితి గుక్కలు పట్టి పట్టి

మూర్శ బడిపోతి కన్నులు మొగిచి తిగిచి

కాంచ నాశేమి యుంజె ఆకలియ దప్ప వా!

ఆకలి 1! ఆకలి ! అకలి! ఆకలి! కజచే గళము చురకత్తి పోల్కా ఆకలినా జక రాగ్నిలోన రగిలి ఒక మంట వోలె చుట్టుకయు దిరిగి

చశపాళశ్వానము 198 చుజ్జునన్‌ (బేవ్రలు చుట్టి యాకోశించి కలియ బెట్టుచు పొట్ట కలచి కలచి అజుచితి నొక్కుట అకలి ఆకలి అది శమించు నెటుల అది జఖ్బువు (మాసి మొదటన నొకస్నిస్ధ మానవియట ఒదిగ తన బిడ్డ మోమున పొదుగు జొనివి, ఛారశై. థ&ీరములు పాఠె ధరణి మిద వింతగా జూచు లోకమా యింతి_స్తనము 35కి ఆ ప్రొద్దు నే వాలు నే (పక్క జరుగునో జరుగు చుండును నీడ తరువు నంటి సమిధలు అగ్నిలో, సరస ఫఖాండములోన వ కూర యుడుకునో ఎవరి కెజుక 1 పొగలు నింగికి పోవ పొకసలు నాకన్నుల తుడిచి శిళున్చకు చన్‌ గుడుపుచుండె ఇసుక పజ్ఞోయన ఇంతిగా తముపైన మెజియు యౌవనవు [గొ మ్మెజుగు పసిడీ కొమ్మ కొమ్మ నూగెకు పథ్నీకూన గూడ ఉరక నడ్డాని చూచి నోరూర్ను కొనును (పక నెవ్వాడొనిల్చి విపద్వినోది అతివ చేలము లాగి సయ్యాట లాడు రిక్టక్వ సరుదుకొను పైట సిగ్గుతో నెజుపులగును కలికి చెక్కిళ్ళు, మేనిపై వులక లగును, తనివి తీజక _తాగెడు తనయు డటులె తల్లి వుల కాంకురము గూడ (లగి కొనెను 9855

ల! వ్‌ జాలగవ మా తలీ డ్ర్‌ యేమ్మూత మైనను లేదు కాని నా మేన ఫుల్య-లు చెలం” నలిన సిగుతో నా తల్పి పాలివు ౧ ౧ న్‌ స ల్‌ోలి నేనును సిగ్గూ నొంటి నవుజె కరుణ చరావ్రలయమ్ము కమ్మని తీరము లాన కరుణయు నా కలవిం కొనియె వరాహంవు జనవిదొ మురువు _స్తన్యమ్మునోల రాగమోవావు టనుగ క్తి యం దుగ్ధ మాతల్లి తోసి మాధుర్య గుణము అదియు ఎదలోన పాజెను, ఆమెనలెని నవ్వుదును అళ్లై తలపులు (తవ్వికంగు, వి స్తబోదును, సిట్టూర్తు; విసువుళొందు. 556 మాయయు, అవిద్య నా యందు మలడి గొనె సంధ్య ఉవసులు నా కివు సఖయ లయ వెన్నెలయు -చీకటియు నాదు కన్నులయ్యె ఇలయు నింగియు తూగు బుయ్య్‌ల లయ్యె 957 నేను ద్వంద్వముగనె వుట్టి నాను భువిని దణం ష్‌ ద్యమే నాదు చేష్టల ధర్భామయ్యె ద్వంద్వ మే నాదు హృదయాన దయగహమాటె ద్వంద్వ మే ూ వుకువు ఖభీద తత్వమయ్యె 058 నాలో నాకలి జంళువె గగులు చున్నన్‌ జూచి లావణ్యపున్‌ హేలా నాట్యము వేయు నొక్క మృగి నాయీ (పక్క కేవచ్చినే (ౌలో క ద్యుతి నందగింప కడకద్దానిన్‌ దినన్నాలుకల్‌ వ్యాలో డించితి వాప మద్ది యన సభ్యర్థింపుగా నింపుగా 9569

దళశమాళ్వాసము ణః తినుమోయీ నను నీవ్రునన్‌ దినుటశే, 'కెల్లంబు నీచేత నేన్‌ దిన కేమించుటకే గడా! గుజుకు లీ తీరాననుండెక్‌ గటా 1 తిను నీ (ప్టకియపపైననే నడచు పృథ్వీ ధర్మ మిరోజు రే ఫపున్తునా బిడ్డను ది నిసుంగు తిను తప్పోయొప్పొ ఇం లేగదా, 3060 నా నిసు శేస్పుచున్‌ దునుగు నన్నయినన్‌ మృగమం(దుగాని, ని న్నో నగుడంచు విల్తు రహహోోే ! ఇది యెంతటి ఘోరమంచు శో "కానని చౌప్పుమయై కనలగా, అది దుఃఖము చూడలేక అ వొని _స్తనంబు గ్రోలి యతిదారుణ శ్రుత్తు తొలంగ కేన్చితిను 961 ఆకలి తీరె నాకు మన సంతేట చల్లని తృ క్తిదోవె, చీ కాకు తునింగి పోన ననుకంప దలిర్పగ సృష్టి జూచితా హో! కల కాకలీ ధ్యనులు ! అద్భుత మో నసుధా స్థలమ్ము. న్టీ హో ! కలయన్న నిచ్చటనె ఉద్భవ ముబెకా యేమొమాడగన్‌ 968 నాకా పూవులు కావలఠెన్స్‌ కలువలున్‌ నాకా మధుచ్చ్మతముల్‌ నాకీ అందవు నెమ్మి పింఛములు ఓ నాశక్రీరమా 1 రమ్యుహొ ఈకల్‌ సీకెటు లబ్బెనే ! భళిర5 ! ఓ లృందిందిర ేళ్టుమా ! చీకుల్‌ చింతలు లేని పాట మెబులన్‌ చిందింతుచే సాళెకున్‌ 968 ఇదిగో । ఆమి వచ్చెశో ! తరువుఎం దీర క్రిమల్‌ కుంకుమల్‌ అదిగో 1 కోకిల పాడెనో ! నునసు నంచాహా , నవోడ్భా వనల్‌ ఇది ఈ (గీవన్మము ఇంత పెట్ట ! తగునే ఎందాక నేనోర్తు[న్‌ గుదు నా వృతుపునీడ చల్ల నయి నాకుంగూరక్చు నానందముల్‌ 396% వేసనిలోన నీడయది; వేసట బౌవునటన్న తధ్య మే నీ సమయాన గన్లొనితి, ఇంతటి గొప్ప రవాస్యమేరికిన్‌ పీసము జెప్ప, నావజకె ఏటిని చాచుశయుంతు, సృృష్టివి న్యాసము నాదికాబె ! అధినాధుడ ఎండకు నీడ కుక్యాకున్‌ 965 [26]

2582 వీతాంగన ఇదిగో ! వహటి నర్షమా ! చినుకుళైై వవుణ్యుడెందంబు వా కిదథారాగతి జూాజెనో కరగిపాజే గుండె వోతున్నదో ! చదలున్‌ బుట్టిన దివ్య దర్వమద పళ్చాత్తావమే తుంవులై వదులై. వీజులు చాగులైై కురిసెనో నాశేది తావియ్యెడన్‌ 866 భోరున వర్ష మే (దుమఫు నరాలమునన్‌ నిలంచూండియుందు, ని సారఫవు టీవనస్లలియు వాలకపోయె, ముడింగి పోరవా గ ఖ వ స్తీరము నందు నొక్క పట శీర్ష మునై నను ఎత్తి ళొందునా ! తోరపు సృస్టీయున్‌ దుదకు తోడ్పడ లేదు మనుష్యరతుకున్‌ 967 రత్సీయని చెప్పుకొన నొక ఆోతిపైన కో ఆకులను కట్టి 'జేర్చితి అ(శ్రేయమ్మూ అలిగి పడుకొంటి, న్మాపక్క అనునయించూ వారు లైన అది అలవాటు కొజంకె 968 చలి చలి చలి చలి చలి ఇచ్బలి చలి చలి గల గల మని ఈదురు గాలు లొలసిన చలో పైన హిమము, (శీంద హివము (పక్క- హిమము జడము జడము హేమంతను జడ జఫఘాంస 969 గుహతలోన శాగుదో కుటిలోన నొదుగుదో కజచి కొందునొ దారు ఖండ మొకటి గజికవై జార్లుదో గడ్డిలో మున్గుదో ఆకు చుట్టుక యున్న అగునో చలి ముడీచీ మోశాళ్ళత్రో ముష్టీయుద్ధము చేయు నరుని పోలిక్ర సిల్చివా నిచేమి $ (వత్తి చెట్టులను దుష్పటిగ శేకిన పోదో గొల్డెపిల్లను కప్వుకొనగ రాదో

చశమాక్వానచు లకి కవ్వ్చుకొంటిని నెచ్చెలి కనులు విచ్చి చనియ, కుంపటి యనుదాని ఘునతయేమొ | నిష్పూ అనునది ఇల బవా గొప్పది సుమ |! వీది ఎప్పుడు గొప్పదో ఎపరి కెజుక 1 ఫ్ర70 ఈ విశ్వంబది యంతయున్‌ దుదకు నాజేయంచు శాల్సాచి స్వే ఇచ్యావేశమ్మున తిర్దుచుంటి, (తుటి (్రీవ్ణం బంత యేళించి సార్గి శ్రా వేగమ్మున సృస్టి యంతయును పోోదావంగ కాంథీంతువా?! ఖే ఛ్యాతి కడింది మూష్ట్రడవురా 1 నీ దిక్కు. ఆ సీడయే |! ర్ట అనుచు [గీమ్మము నాశ్యేచ్చ లదిమి, జెట్టు నీడ వజకుగా ననుజేసె, నీడ యయిన నాకు దక్కినడా |! వానసోకి మొడలు తడిసి యొక మూల చిజుగూటి కడకు జేర్చి ర నాకీ స్వేచ్చయు చాలులే యనుచు జీ నాగణూట సౌఖ్యార్థినై -ఈకల్‌ గప్తూక కూరుచుంటి గద | అశ్లునిన్‌ సుఖంబుంటిన ! (చేకన్‌ శీశువు వచ్చి మత్తును శిరల్‌ (ఏీలించి యయ్మ్‌పకటలున్‌ చబాకం గూడ దటన్ననే ముడిగి ముద్దెపోతి కూర్శృంబున్వై 979 భఇదియౌా "స్వేచ ఏ 1 మహోచ్చ మానవుడనోసీ యగ్‌వ స్రమా! శ త్యచూ! ఎదిమో యాకృతి ! కానుపించ దయినన్‌ హీనాత్మునిన్‌ జేసి అ ర్వది యస్త్రునుస్మల గొట్టినట్లు నను మి పాదాల (వాలించినా లది తాళ్ళ _పతిబింబ రూపుడను అయ్యా! మోకు చాసుండనా! 97% ఎక్యాడ నుండి వచ్చీతినొ . ఇక్కడ నెందకు ఆగినానొ ! ఈ దికు( న చెట్టు వుట్టలు నదీ నద రన్యు ఫల (పసూన చికు([ాచు బోతి నేమి? అవి మెక్కిన ఆకలి తీరెజేమి! ఎం చకగాగ వాని నన్ను నడి భాతురి చెక్కెను వాజెవండొనో! 975

204 ఫీళతాంగన దిక్కులు కానరాక ధర దిద్దిర [(గుమ్మురు నాకుదిక్కు- ఆ చుక్క_ల దారిలో నొకడు, చుజున నెండలు గాయు వాడు ఇం కొక్క-డు, వారు నన్‌ వెదకి శోపయనించుచు నున్నవారొ ! ఓ చక్కని రాజ! జేనిట కళాహత జేపహాముతోడ నుంటిరా ! 97/6 నావలె నున్న వారె యిట, నావలె, ఆకలి నొన్న వారలీ దీవుల నుండిరా ! తమము దీజిన కోర్కు-లు తెల్లవాజు వీ దోవల బోయినన్‌, వెడద దొర్వుల నూగడు చందమామ య ట్లీ వల కావలన్‌ బదము లింత బకుక్‌ బడ వెంత (దోసినన్‌ 077 బడలితి నిప్తా, చేను ఒక వంతెన మూదుగ వచ్చినాను? నా ఒడయడు నన్ను నిల్పి చనె, ఒక్కడనే ఇటువచ్చి చూతుగా తడబడె, కాళ్ళు కొ త వసుధాస్లలి జేంతి నందు దోచె, అం గడినాను వెచ్చమై ఇచటి గాలకీలు ఏ థొజంత బుద్ధితో 078 నా మది సంశయమ్ము మరునాజె శమించెను, తీర పార్గ్వవుం భూముల నుండి వచ్చె పొగ, వోల్చితి న పొగ వెట్టువాని; అ శ్లుమతి యమొకంానాడు సెలయేటి జలంబులు ఎంగిలయ్యె, నా వోస్టమ తలాన బోవు ఖగ మ్యుగ శరాహతి గూలె నట్టులే $79 అది గని నేనను కొంటిని మది సంబేపాము గొన కడు మార్థ వ్ట్‌మాః భువిలో పదనా మృత్తిక యున్నది హృ్‌ధయం బుశ్నది, రిరంస ఈహయు నటులే 980 అవి యుండగ మనుజస్థితి కవకాశము లేక యున్నె ! అంతియె కాదా నవ నిర్టితిలో (కూరత లవ నున్నది లేక మురకుకు లగునే జలముల్‌. 981

భహమాళ్వానసయు త్ర్రాస్థు పరమ భయంకర రూవులు నరునైై యున్నారు, చూడ నాకును భయమా, అఆరులే వానరై నను, ఈ పరిసర మే కాంత భయము పరిహార్యంజా ౨82 ఇరిసర భయము వారింపన్‌ అరినై నను శాగిలింతు, అలికిడీ సర్యం శృరు గెలకుల చున్నదియన పరుగిత్తుక మంటలోన పడుటయు లెస్పే, అశికి నా భయము గూల్సు నరులార 1! శాదు దరికి రండు ! భయము రోగము, దీని గండ డంచ రండు రండయ్య 1 బుందును రాచి పొండు 1 గుండె అగినను పీటికి కండ వద్దు ఫ8ిశ్స అంతట ,తవ్వు నాయుధము హా_స్తములన్‌ .గొనివచ్చి "రెవ్వగో గంతలు కట్టి యుంచిన ముఖంబుల కొందబు, వారి జూచిమి భ్యంతర నీములన్‌ దొలిచి ఆంతర స్మూతము గల్ప నన్నలూ 1! 985 నా సహజీవనుల్‌ మిగుల నా కనుర్దక్తులు. తోటి మానవుల్‌ "ేసము ఫుట్టుకన్‌ మరణభీతుల నన్ను నె పోలియుంటిలే (ాసము జెందియున్న ఒక తమ్ముడ, నన్‌ గొని పొండు వెంట) నొ యాస తృణీకరింప వలదన్న, సరేయని వారలట్టు శే, 986 తలను ఆడించి అనినారు తమ్ముడ ! విను ఇవుడె వత్తుము మేను, సీ విచట వేచి యుంకశు మో జలపాతపు హోరు పినుచు ననుచు వారలు వెళ్ళిరి అనునయించి [8

థి వీళతాంగన అటులె ఆ జలపాత మహోార్భుటులను అరయుచుం జొక్కి. యుంటిస్తి అచటవారు (తశ్వు చుండిరి లోలైన (తవ్వకముల ఎత్తు చుండిరి బరువైన మెత్త లునిచి 988 నేను జలపాత దృశ్య విలీన బుద్ధి యుంటి నా ఘోవ ముఖర మహోద్ధ్భృతజల కలన జూచుచు నవనవోచ్చల దభంగ నాట్య గంభీర చరణ విన్యాస గరిమ 989 న! కై త్రిర చార 'లెబ్బ్భంగి యంత బరువు నెత్తిరొ! నాకు సర్మ్థభమము దోభచె అ మపావేగ సంరావ మందు నారు వమి గుస గుస లాడిరో ఎవరికెటుక ! 990 బండి కదలెను, వారలే పథము బట్టి పోయి నారలొొ భూూచి చా పోయి నాను, వారు చనువెంట జలపాత వారిరవము సన్న గిల్లైను సందడి సద్దు మణ. 991 అదియె గాదచ్చ కే (పక్క ెదకి వెదకి ఎంత చాచిన జలపాత మేని లేదు, పలుగు, అచ్చశకు పడియుండె పరికరములు, దొడ్డ చా (తవ్వకమ్ము ఆ దోపీడియును 992 అ మహా జలపాతము, ఆ మనోజ్ఞ ద డ్తో [దవ్య మంతయు దోచుక తరలినారు కొండలను జలపతన (పకోప శార ణఅములను సెలయీజులను కాణాచి నిధుల 998

దశమాశ్వాసము ౭? మన్నించికి గాని లోని మర్చుం బెదియో ! విన్నదనము నా తోడుగ నన్నుంచిరి దోచి చనిి నా పరిసరముల్‌ 994 బాటన్‌ వీడక ముందు ముందు చను నా పాదంబులే మల్పులన జాటంబోయునొ, గాని పట్టు చెడి విద్ధంచై న "జేవాంబుతో గాటం బడ్డ మృాగమ్ము పోల్కీ- పడితిన్‌ కాన్పించ చే భూమియున్‌ బీటల్‌ విచ్చిన మేనితో గళరుతుల్‌ మేటిల్ల నే మూటల్లితిన్‌ 995 దివ్వెలు నావై బటుపన్‌ గువ్వై లోలోన నొదిగి కూ కూ యంటిన్‌ నవ్వులు గవ్వులుగా తై రువ్వుచు వా రనిరి పి రుగ్మత యేవో 1 996 ప్‌ కులమో వ యూరో వ్యాకుల పడి యున్నవాడు వసనమ్ములుగా ఆకులు గప్పుక యున్నా డీక లుడిగి కోడిలాగ ఎచ్చటి వాడో $97 గుజుతులు లేవీ మానిసి వీకుుదలపె నొసటి మోద వీవ్టున నెచటన్‌ “పెరిగిన గానీ తెలియదా కొరలేమిటి 1 ఇరుగనిచ్చి కొలుతును కొలమున్‌ 998 "ఇలివిగ ఓ యట్బి “నీదు తెగు లిఫు డివుజే 'ఆలియదు రోగము ముదరగ వలయు ననుచు పలుకు నటులె పలికిరివారల్‌ ర్ర్‌గ0్ర

ణా ఫ్‌ కా౮ాగున 'పంచినను పెద్ద జేసి నా “పదవ మూళలి' భూచి నారలు*, ఒడలు మూ చూచినారు నాదు పాతలు కంచనుల్‌ నా యారస్సు తొలిచి భూచియు నాజూతి తెలియరైరి 1000 ఫుట్టుకః తోడను ఫవుళ్లై కులమొకటి ఉండి యుండును సీకు అండ లేచె కులము "తెలియక న్యాుల పడి వారలం విలవీంచి శేడ్చికి విసుగుకొనిరి స కొక్క. కులముండు వాకొని చెప్పవు వలచి యిక్కడ పారవై చినావొ లేదు లేదని నేను చాదు పెంచుకబోతి ఫుట్టితి నే నిశ్షై పుడమినిరాద ఉాదు శాదు మే మెంప్పుము ఖర్చు అయిన కులసు కొని తెచ్చు కొనుమురా వెలకు దొరకు, అంత నే వోతి కూలము కై అంగడికని, అదన పడినను ధరతక్కు. నదియె దొరకే న. చానితో నెట్టులో యాంటిగాని కొన్ని సాళ్ళ కేళ్కడో అది విడనాడి నాడ, కులము పోగొట్టు కొంటి చా! కొనుము మనుగిడి అంచు చారు మరల ఠొని వీంచి నారు 10039 కోని కులమును తోడుగుకో కష్టమయ్యు కాల జాయను నే [కుక్క సర్దు కోనిన ఇంత ఇరకాట మెట్టాల ఈ కులమ్మ €ఉంచు వదలి పరు గిడితి కంచిడాటి 1008

ఏకాదళశాళ్వానము ఇ₹09 అరెర1 పోవు చున్నాడు రా బరి తెగించి పట్టుకొనుడు 5 కులము పారవై చె అనుచు వెంబడించియు శుద కాస వదలి "వెళ్ళి పోయిరి తమ దోవ వేసట బడి 3004 జేను తీసిన పరుగుకు మేను లదర ఖల్లుమని (మోగి శృంఖల కదలికదలి నాదు కాలుల ఖఘుటికా నాద మట్లు నన్ను సీద్చుశ బోవుచు నన్ను గనుచు 1006 లి నే నట్టులె దైన్య దిశొ కీనంబుగ నున్న నాకు ఎలమిని గోర్చరి గానేమో సాకు సమిీా సానన్‌ గనిపించి నేవొ పథికుల గుంపుల్‌ 1006 మీ రెవరోయి నన్ను కను మోటక పోదురు? నేనుగూడ మి చడారుల వత్తు; నన్నుగొను ధర్మము మోయదిః నగ్న సృష్టి యాం ఛారము దప్ప వేజొక పథం బెట కానగ లేనివాడ, సం ఫ్యారుణమైన భీతివడి ఆర్భ్బుదు, మిమ్ముల జూచి ఆర్చిలిన్‌ 100? [271

216 వ్‌ కాంగన అల్ప్బ్పాయ మూల మయ్య |! 'మేమనిర, అయా మార్షముల్‌ బోవువా రల్పాయువ్క-క యేబుటో జెలియ నయ్యణజ్ఞున చేతోహృదిన్‌ కల్పాంతమ్ములు అట్టులే నడుతునా కల్లోలినీ ఏచిచీ యల్ప్బంబో ఎదురవ్వ తప్పుొొనుచున్‌ యా. తాపథ(శాంతిమై 1008 నదితోన నే పోవు పదిలంపుటడుగులుూ అదుగులోననె మాకు గడచునూళ్లు జలగతం జయి వెల్టు జ్వలితదీపవు పంక్తి అ పంక్తి దరిజేర నదియకాంతయ్‌ ఎందవ్వు లేగిన నేవి లాభము మాకు అచటి శేంంతలం అందు నెపుడు! అవి ఉఊోళ్లు కావేమొ అచ్చటచ్చట ఉండె వలస లేబేశస్థ్య లలపునారొ కొంతవడి నేగ కొండల పొంతదాట ఆగను చూుక్కయు భళ్లున అెల్లవాజే, ఒక్క 'దేశవెం అదియైన ఒకంరొకరి సప్న ముల్‌ వేలు, తన్ముఖదార్థర చవంకాకు 1009 అఆ యల్పొా యున్వు-లునా (పాయంబున నున్నవాలె, పడి వరదల ఆ ఖ్టేయంబుగ నావలెన తోయంబుల వచ్చినారు దుంగల మూదన్‌ 1010 దొరతనము వారు మమ్మాం దజనొని యొక బోటు మోద తరలించుక ఈ థర జేర్చిరి నీజ్ఞునము కరాపెడు నాంభధన్‌ మనోవికాసము కలుగన్‌ 1011

ఎెకాదళాశ్వానము లే వులి పులి యన్న "పెల్లజవు భూనభముల్‌ 'దెగియూగి మోయ, ఖీ తిలి గడియల్‌ చిగించుకొని దీన మనసికి నుండినా సలీ థి డ్‌ యులు గడి కాళ్ళ జేను ఎదిళఆరా [రమొక గుమ్మము చొచ్చునాస, ఆ న్లళనులు తీయుడో యనుచు కంళ మగల్చి 1శోమించి విల్చితిన్‌ 1018 ఉఆతిథి నయ్య] నే వీ భూమి కతిథి నిపుడు కనుడు, వులిని జేగాదు సంకటమున బడి ఇచటి శీతించినాను నాయిీసప్సి తమి పోల్చి ననులోని కీడ్చుడు ఫుణ్యులార ]1 కీ018 కోజలే లేవు నానోట [కూరమైన గోరులున్‌ లేవ, అంటిన (కొత్త రక్త ముది మహోన్నత మౌానవాభ్యుదయ కాంత శీను వేసిన యుద్ధవు కానుక్‌ సుమ 1 201కీ ఓడితినో మజీ 7ల్చితినో (పసుప్త కాలగర్భ్భాన నుండును గాన హింస దంష్ట్ర ఇెయిబెట్టి మానవ ధ్యంస చరిత టాయలేకయ ఇటువచ్చి (వాలినాను క015 వినుతు నెంతగ నా మొజు విను న బెవరు తలుపులు తెజునరైరి సంతమస నులమె కాంతి భీతలై సోరణగండ్ల నుండి ఒకట్‌ రెండు దివ్వెలు వెల్లు లుమియు చుండె 1016 ఉఊరది ఒక్క శు వలసకుండె కనాటము వేయకుండ, నే నూజట నొంది యందు పదమూన గడంగితి నంత నెవ్యడో జ్యారము పడ్డ నొక్క-రుడు (పాయను వచ్చియు రాకయున్న నా డోరగ నన్ను జూచి యనెనో పరభబేశి ! శుభంబు సీకగున్‌ 1017

ర్న ఫీతాంగన స్వాగతమయ్య ! నీకు మన ఉ్యారము ఇెంగట నెవ్వరేని దా రాగళతు లేగు జెంచ గని అర్మిలి తోడ్కొ-ని రమ్ము? మేలు అ ఛ్యాగత నీవ యంచు ననయమ్ము వచించు మదడీయభూతి, మా రాగత సౌఖ్య మిచ్చితిరి, అద్భుత మి దిన మెంత దొడ్డదో 1018 అనునది తుమ్మెద యనినే నను కొంటిని, పాటలేదు, కొగాదసియుం "జెనుగున వెప్పదు, సైగల వినుచును, కారణ ముజేమొ భీతిలితడుగన్‌ 1019 “*ప్సీదియు ఒక గృహ నుగుచో ఏది మధుప! డాని గుర్తు! ఎట లూ జండా! వేదిక కూర్చొన నున్నద ! పాదు గలద ! తీగ బెనుప పందిరి గలదా 1” 1080 ఈ శ్వా వూ | భూూడు జీవన టీకభరంాడు ” మనుచు చూపించి నొక ఇెట్టు, ఆ భ్‌ యమ్ము వులియు గాదడ్ది, పొలిమేర గలదొక పగ, వచ్చి అదిపోవు మాదు స్వష్నృముల గూల్చి 1021 ఎంతో మక్కువ పడి (బతు కంతయు నూయవ్వ సాకు అ స్వప్నమ్ముల్‌ ఇంతయు ఇిదము రానీ దంత ర్వలితము లటంచు ననయము (బోచున్‌ 1029 అయినను పొరుగున [కూరులు పయి పయి బక్షి విమ విదిగ్ధ బాణంబులతో మయిలం బడ జేతురు, దు ర్వ్సయమె కృపి. మరల బెంచు స్వప్నాంకురనుల్‌ 1028

వఏకాదళశాశ్వానము లశ తుమ్మెద | ఇచెప్పవొ ఎవరా యమ్మ యనగ నదియనె సనఘా 1! ఊహలకు౦ "రమ్ము లిడ పేదరా ల్పె ద్దమ్మును కో వె నలెలియా, తకువది కనుమా ! కై094 ఈ చెట్టు వుష్పించ పేగు బెంచెను మధు మాస మిస్ణసి యవ్వ ముది గలంగు ఈ చెట్టుపై నాకు లెండి రాలిన వేళ చిశిరమా యిది యసి చీందిలి పడా ఈ చెట్టు కొమ్మపై వ చేని యొకపిట్ల గూడు "పెట్టిన లోన కుతిల పడును కొమ్మ ళొమ్ముయు రాచునో కలగి మనసు అగ్జి ఫుట్టానటంచు అట మటించు ఊడ లీ ఇట్టు కిన్నేండ్త కొదవె, గంథు 'లేర్పడె పొరలు ఇన్నేండ్హ కిన్నియనుచు జగతినే చూడ బెల్లు అ జగఠ, ఇట్లు సూద్పును గనుచు లోకంబు నూర్పుగనును 025 ఈ వలసన్‌ కలల్‌ మనువుకు యొక కార్యమొ ! న్య గభూమిక యా్యవల కొక్క-స్వస్న భువి అద్భుత మైనది యున్నదంచు, తో ఛావహమై చెలంగు నతిభవ్యపు టూవాలు అచ్చశుచు? ఆ భావనలే మదీయ ధరపై (పసరించని వింటినిప్పుడో 1016 అది యీజేశవము కొనో కదలిన కలముట్టు లుండె కాంతికిరణముల్‌ ఉదయా సొ్యదుల మలుఫవుల శుదిరిన యర్థ్యం బచేదొ గుప్తము చదువన్‌ 102%

జ్ఞా్మశ్ళ నీశాంగన ఇవ్విథె జేనా వసుధన్‌ నెవ్వగలున్‌ దూలి యుంటి్కి నిరతి శయంచా ోవ్విరి "కేనియ వంటిది (యొవ్వదు మీ జేశమంటి పుప్పొడి యంటిన్‌ 1098 ఇది మాచేశము తేటిరాజ ! వ్యాది నే వేవో మృదూహల్‌ పదిం బదులై యాడును, అడినారు ముద మొప్పం బంతి, మేల్కా- నూలున్‌ ఖుది యార్వన్నెల స్వర్గ్పుం బతక ముట్‌ చానొప్ప నార్థించినా "దొ (శ్రీడాస్ట్థలి మూదు భూమి యహొహో |! ఈ తీరు లేబెచ్చటన్‌ 1029 మనసే యాజెనొ యాట స్వేచ్చ వెయి సామాన్యం బెబముట్లాడగా ఖభునమా "దేశము మాది మైన నటజోకన్‌ కందుకం బాట పూ నిన వానరై కడునొప్పు నాడుదురు గానీ యిట్టి స్వచ్చంద జీ నన నాతావరణ (పభల్‌ గలవె సంభావ్యాను కూలంబు లై 1080 మాదు దేశాన ఆట సామౌాన్య జనులు అడే పెద్ద నేతలో ఆడుచుం దు బంతి యందించు వారబే (ప్రజలు అచట అది (పజాస్నామ్యుమోయే మొ అంతు గనము 108] మో యీ 'జేశమునందు మూత మవాహో | మేల్చట్టు సింగారవున్‌ ఇాయల్‌ గుల్ప_డు పచ్చికం (శ్రైజలు విసబ్బంబుగా నాకుకొం చోయారమ్ముల బోన్టచుందు 1 తట మందోప్రక్క- నిల్చుండి ని న్లేయంబేదొ ఘటించు మా (పభుత ఇంతే జోళ్యమాశించ శే 10ల9 కందుక ఖేలాస్థలిమై అందంబుగ నుండె మూదు అద్భుత దేశం చిందజు (వజలున్నారలు - అందున మో (పభుత రిఫరిమై శోభించున్‌ 1088

ఏకాదళాళ్వానము లక్‌ ఎక్కడ క్రీకాస్థలి వలె చక్క-నిజా పభుతయాండు సరిసరి విలునల్‌ దక్కగ (పజలాడుదు రా చక్కి-గనగ నుండునట్టి చందము గంటిన్‌. 1084 ఈ దేశ శాసనం బేరాచ పద్ధతో ఊది చూచిన నిరుద్యోగి” లేకు వలిచి పని నిడు నాఫీసు లున్నవి గాని అర్జి “పెట్టుకొను అభ్యస్థి లేడు దిన వార ప్మతికల్‌ దిక్కు- దిక్కున నుండె వాంకుడు కోలమ్స్‌ కంటబడవ్ర వృథబోవు చుంజెను *పేవుమెంటు లిచట జోగి న్మిదిలు ఊర జోగి లేడు ఏమిటీ మూర్పు ఇచటి భూమిళుజెవరు 1 దూూరమున్‌ జేసిదో నిరుద్యోగ చాధ ఆర్థిక మునకు ళ్‌ ్డ న్యాఖ్యాన మొకటి కూర్చినారలె మో జాతి కూర్చ్మిపజలు 1085 ఆ రిక కూలికి నూజిత్తు ననిపైప లిచ్చి నాలేమ శిట్టిం పచేమి అజురూప్యంబు -ల కాతడు నోటిచ్చి చిల్లర కోడు చ్యితమేమి ! ఒక చీర తెబ్మన్న నుంకించి నాలుగు కొని తెచ్చెనేమి ఆ కొమ్మ మగడు పధి బయట పార వేయు చున్నా శేమి రూకలన్‌ జనవరి రాశకమున్నె

లగి నవీతాంగన అమ్ముకపు పన్ను రాబడీ యటుల ఇతర పన్నులన్‌ వేయు వారు కన్వడర బెదిం 1 సుంకములు ేవు శీస్తు వసూళ్ళులేవు అరయ నసీభువి రొక్క- మక్క జయలేచె 1086 ఈ 'బేశమ్మున నాణెము శాబేమో ధనము, కాక కాగల మూల్యం "బేదో యున్నది, యది యే చాదంబో మూక "చెప్పవా ! పరజేశీ ! 1087 అనినం జందము పొంగి యా ధరణి నాయండిట్లు చెష్పందొడం ను ఓనా సహచేశవాసీ! ఏనవో కీర్మింతు ఏచేశమం దున నీవన్న విధంబునన్‌ ధనము కాదోయీ పురాము[దణల్‌ ధన మన్నన్‌ నిజమన్న నూనవుడె, తదాతంబె తద్భుష్థయే 1088 మిరు కరెన్సి విత్తమని మేల్‌ పచియింతురు గానిమాకు సి స్సారవు చిహ్నా మాతమది, సొరవువి_త్తము విద్య, నేర్పు? ౭" రీరక శక్తి యు కలె వరేణ్యములై చెలువొందు, వానిదె భారము వాయ కావలెను వాహన మద్ది కరెన్సి, అంతియీ 1089 ఇంటగూటిని రచ్చలకీడ్చి న్య క్తి కలల చవెలుపదు మో సాంఘిక వ్యవస్థ రచ్చలన్‌ బెచ్చి యింటి "పెరంటి కేంట్లు రింగు మని [వోూయు బావు పొదరిండ్లు చేయా 1040 గూడు కదలించి సుఖముల కొజకు మింట ెగిరిపోవుట యను మాట ఎడరు మాకు? గూడు వదలును విహగము గసాూటి థఫొటికె, నింగి దానికి గూటిని నిలువుకొజకె 1041

ఏకాదశాశ్వాసమను ల? పూ రి చీకటు పోయి సంపూర్త కాంతి వావి గర ళ్‌ రావలయునని కాదు మారాచనికి, (పాతసీడలు పోయి రావలెను కొ త్ధ నీడ, లట్లు వెల్లులు, వెల్లు నిండి మరల 10423 తలి దగర పాల్‌ _దాగు పిల్లవాడు ంంి ళి "పెగుగు నెట్లు సమూహాఫపు కరములందు కుంతి పొలబ్ద్రాగు పార్థుడు కుల విభూతి కుంతి పాల్వీడు కర్ముడు కుమ్ము "పెట్టు 1048 ల. బిడ్డడు సంభువు టరుగు మోద అడుకొన బోవ మాతృత అరి బడబె! న్య క్తి బోయిన సంఘ మెప్వకికి సుఖము ! సకల చరితయు వ్య క వచ్చి (బకిశె 1044 ఎవరి శక్తులు వారివి యిచ్చి వారి కప్పుకు చేసిన మేళులు అంద గించు వచ్చి యూాశేగు నొక "పెద్ద బండి యనుచు తుడిచి వేయంగ నగునె అంగకుల (యుగ్గు 1045 దాహ మగు నీకు వర మందీటికి కురియు మరల [(తాగునదియు నివ, మందిగాదు, కాంత వసి క్రీది? తత్ప్సరిపష్కా.రమన్న యది సమస్టీ మరల భుక్తి వ్య క్తిీది యగు, 1046 మూ యాటస్థలి మాతృ స్తాయికి లే మాదు (ప్రజలు త్వరపడుచున్న్నా థి రోయని సుతుడార్చిన నో హోయసి తల్చిపలుకు నటు లుండగ వలయున్‌ 1047 [128]

౯14 జీఠరాంగన ఇద మా స్తన్న్‌ల "జీశం బిది *“సృజని మనుజుల "బీశ” మిడి యుద్యోగ (ప్రద భవ్య ఇఆూజనా వ ట్పద ముంకార మధురసమ భాగ్యోదయమున్‌ 1048 అని త్రైేథంబాను చ కని పద బంధ ఫణితి తమకమ్ముననాడన్‌ మనమున చనేదో భావం శపెనయ రజిని, హిమకరుగని ఇవ్విధి పలికెన్‌ 1049 ౫ శ్ఞన్తో | ఫ్రైముకర ! నీవు వా మాసీ నగమెత్తు బోవు మానిసిగా వి ఛారినం విలసిల్లి తి వె నా సీపూర్వ సఖులను మనంబాన జే బే ! 1050 కోడ్తన్న (కమంబె, సీదు (కము మున్నతి నాకును నట్టి _(పాయమే చిన్నతనాన కన్న చిజు స్నేహము పెద్దది కాకయున్నె ! ఓ 'ఎన్నెలర+జ 1! నా (ప్రణయ విహ్వ్యూల యాకు గమ్యుమేది 1 వి ద్యున్నవ కాంతిలోన పడి యుందునెయుల్కి. తేణకణ్యపభన్‌ 1051 “మేను చల్లన యయ డుమేకు తిఖర వీధులన్‌ జేరితిని వియడ్వీధి లోన మాతు నిచ్చోట నిన్ను ఈ భూన్య జగతి నిజనివాసము జేసుక సీవు ఇచట 1052 భూమి గాలులు పీచని భూ తలంపు నీరు వాసన అేనిది, నిర్నలోర్ష త థు కాంతి నోళము సీది నికాంబ కాసి సారస సరోవరము నీదు జన్మభూమి 1058

వపకాదళాశ్యానమా గ. “నన్ను బెచ్చిన పల్లకి నాకు సకియ, ఉంచి యద్దాని సవల నో యోర్మితనయ 1 వెదకు చుంటిని ఈ భూమి మవ్మెరియె.త్తి నెమకు చున్నది నిన్నాకళ నీడకూడ క[05కీ యనల గొనిపోవ్రు నయష్ధది మన నివాస మ్శి్త్తికా సోళమునకు, నమృత కిరణము 4గోలి యుందువు, సీశీము కొదువ యుండు రమ్ము నావెంట చిననాటి రమ్య భూమి క05ళ అన హిమకరు జెదపపై చి చున యట్లాక భావతంటతి మోటిన విధమై య నెనో పూర్వసఖీ | నా తను విది ఎద్దాన కలిగె తలఫవుకురా బే 1! 10356 అభ్టూవ్సినుండియు వళ్చిడి భూరి భూరి సౌంజ్ఞ లవియన్ని నాకును జ్ఞాపకమ్ము - చేయు చుండును నేను భూజీవ్‌ ననుచు శాని నావేదనలు వేటు కలికి! వుడు కగ్రక7 “్టుకర్రి వేదన తోడ నింకొకరి ఊరు ఎటుల "వెళ్ళుట 1 "ళ్ళిన నెంతకాల మసువు లుండుట పానీయ మన్ననులును గాలి యదికూడ దెచ్చుక గడవుకొనుట 1058 “వ్సమ్ము మా గాలి వీడచు, మా నివాస వసన భోజన పొనీయ వాంఛ ఏడ 'జెట్టు లుందును ఇప్పు డయ్యేటి కొలని నాదు గంధము వలస మౌొనవులది సుమ” 1060

220 వీళతాంగన

“* ముఠ్రల ఒకసారి మన సార సరసభూమి

వొచ్చి సంపూర్ణ పృధ్వి మూచూచి యచటి

గంధ మా (ఘాణమున్‌ జేసి గాలి తాక

సీఫ్టు గు_ర్తింతు వలనాటి నిజ ధర్శితి 1060 క6 రమోోొనే_స్తమ ! నాదు వెంట వలసల్‌ రమ్యుంబులా ! మాతృగం ధమ్మాా పీల్చను _తావనున్‌, కనుల నూంద్యమ్మింత లేనట్టి గా (తమ్ముల్‌ వ్యర్థము గావి! స్యచ్భతకు ప్మాతంళై న నేమూయె, పూ "రెమ్ముల్‌ పాదులు గట్టునే విమల వారిన్‌ బోలు పాటలాతిపై” 10641 ఈ శీ రజనీ । రహస్య పటలోచ్చ్వసిత ద్యుతి నుందరీ ! ననున్‌ కోరని కోర్కె కోరుదువు, శొత్ర స్థ్రలంబుల కాలుబెట్టి త క్టారుణి నాది యంచు దృఢతన వచియించి వసించునెట్లు నా భారము నెప్పుజే తెరగు బాల్య వసుంధర మోయజాలునే! 10692 “= అదట గొన్న చి_త్తేమది, అసలు చిందిన స్వప్న వీధి ఉ నాదము తప్ప యే సరస మాధ్ధురియున్‌ గనరాదు, సీదు సం వాదము వ్యర్థ ముచ్చ్వసల వార్డి మునుంగునొ యంచు దోచు? రా కాదయిశుండు దూరమున రమ్యేడు, పజ్ఞకు రా శిలాత్యుడ " 106% ఈ "శేం్టదత మయ్యె నాదు తొలి కెం జిగురాకుల కోర్కె. వెన్నెలల్‌ సాంద్రతమస్సులో జడ శళస్ఫురణన్‌ (భమియింతు, శూన్య భూ "పేర్టదుడ, నేను దూరమున, నిచ్చట ఈహల, నంటి యంట "శ్చ చందునివోలె నుందు, వృథ సారసలోచని ! నీదు కోరికల్‌ 1064 మాయాపాళశము లల్లుచుంటి వహహోో ! నూభుర్య మే లేకనే ఛాయాేహము తోడ నుంటి నిట వ శాంత స్ధలిన్‌ జేరి పా "'లేయ స్వచ్చ నివాస మిద్ది, బురదల్‌ లేవ్యూంబులా మాంసపున్‌ కాయంబుల్‌ గల మట్టి నా దనుచు (పాకా మ్యేచ్చ నేవత్తునే 1! 1065

ఏకాదశాశ్వానము క! హి్‌మకరు చట్టుల పల్కెన శమమున బడ్డట్టు రజని తచ్చిలు లాడెన్‌ 1షభమలో నుంజెను మానిసి మవమితను రగిలింతు ననుచు మానిని నుడి వెన్‌, 1066 “అదిగో ! పీడ అజే వచింిచితినిగా 1 అ వచ్చు బేవాంబె, అ య్యుదినిన్‌ దాక నిశోమి! సీవలస యధ్యాయంబె సీల్లాకు; ష య్యద పాల్గారుచు వచ్చు తెల్లి యదియే! ఆ పాల్గుసీకిచ్చెనో ఎదలో వుల్క-లు పొంగుక్లై పొరలు, నీకీభూబు చేదయ్యెడిన్‌ 1067 అన నా మానిసి చేశులెత్తియనె “నధ్యాయం౦'బె ఈ భూమితో వనునా ! వద్దు, యశస్వినీ | పీలువశీ! చాల్‌ జాలు, నాతల్లి నా తనువమూ్య్యూ ! ఇది ఇం నీవలస, నా ధర్ముంబు కాజీ మదం బను పోషించిన దానితో మనుట, సతెంపన్‌ జూతువాజంధముల్‌, ]068 నేను పుట్టక పూర్వము నా నిగూఢ సరస సృష్టికి కారణ చరి యనుచు చార్యమే చేసిరో ! పరస్పరము దోచు 6కొనిరొ |! లాలూచి పడిరొ 1! నే జననమైకి 1069 బాల్యమ్ములో వారు బవాుభంగి (శ్రీడల అడి నారట అది నాడు మెడిలె తలప్రులో మెదలిన లలన సనే యనె నవ్వి యాతడుము సన్నద్ధుడయ్యె అంతియే అసృష్టి అరుణ్యపస కృమై తొణుకాజె కొండల దొనలు కదిలె అ శెంకు కొండల అయ్యందు లోయల కనివీంచె నొక బింబ మినునియట్లు

న! వీశ౭ాంగన కనులు తెజచి చూచితిగద కనకవొట్లు మెజియు సికతల నదియొడ్డు మెటపుతీగె వోఆ పడియుంటి దూరతీరాల నెదటొ నిలిచి యాతడు నన్‌ జూచి వఏీలిచినాడు 1070 అది మహోద్ధృత మమకార, మది జుగుప్పు ఈడ్య బడి (తొక్క బడి నల్లి ఎంగలిబడి మాంసవున్‌ ముద్ద అయినది, మవుత లొడలు రాచి 'తెగినవి నవశకా రంభ మయ్యె 1071 పండి పండీ పసరు మొగ్గ పంట గజుచి చీల్చి ఉదరమ్ము; శిరలను వీల్చి వ్‌ల్చి పార వేయబడ చిగిర్చి పాదులోన నవ్వినది మొక్క, విరిసిన నవశీకమ్ము 1072 ఒక సమయ మొక సందర్భ మొకం కిరణ మొక పతన మొక పవనము ఒక తెగింపు నవ్వి నవ్వి యేడ్చిన వట, నవ శకాచి అయిన దచ్చట,; అగ్నిపె అలమిన పొగ 1078 (శఖర సమరము గడచిన (సబలపై న్య మొరిగి నేలను బడి ర క్రమురల పొడిచి వజ్చనో రక్త మూంసవు ఫలిత మనగ రక్త మయినది నన శకా రంభ మచట 1074 "జీహాముల్‌ రెండు జరిపిన ద్‌ర్హ్స చర్చ ఫలిత్‌మై వెడలిన పతిపాదన వలె మధుర విప్ల వానంతర మందహాస రవళి యశ నయ్యే నవశకారంభ మచట 105

ఏకాదకాళ్నానము 228 పోలను బింబ మించుకగయ పోతన తల్లిని యంచు కొందబున్‌ పోలిక తండి చే యనుచు పోల్చుక కొందజు, క! వృత్తులన్‌ బోలెను అంచు కొందణన పూచిన _మానులు ముద్దులాడె శ్ర బాలుని ఎత్తి భూమియు నభంబులు చేసిన శిల్ప మంచెదన్‌ 1076 నాదు తడిని ఎవుడు కన్నానొ అయిన బెల్గ శేళల నాతని కెదురు భూచు చుందు నతని వెదకికొను చుందు, తల్లి మటుచి పొమ్మా తనని [బతి మూలు కొనును 1077 గిలక పంథ్హను 'బెత్తును కలికి మిన్న నొక్క చానిని తెచ్చి న్మీపక్క- నునిచి పెండ్ని చేతును రాకన్న ! పెంచుకొనుము నీవు సంసార జలనిధి నిడివి యనును 1078 కనపడ నటి యా జనకు గాంచుచు నేడ్చుచు నూత్న 'బాలకుం శు డను, ఇది యేమి వింత వింహికా ! నను గన్న జనుండు దూరఫుం గనుముల కొండ ల న్నిలిచి కన్నుల పై గలుకేసి బిడ్డ! (గ శ్యంన నను జేర రార. నీను గన్నది నాని త్యజించు మంచనున్‌ 1079 “ఆ మాతృక నేనేగద |! కామాతుర బుద్ధిలోన కంశిని నిన్నున్‌ శామస రచనే నీవును (పేమార్ష్రను రమ స్హటంొచు వీలివ్‌ జననియున్‌ 1080 ఆ పిలుపుకు (వతి వీలుపే తూవున నిడ వాలుపోక తున్షిన వాక్కుంల్‌ రావుడు వడ హిమకరు డనె “ కృ వుడవియు నాకు నూత మేమిటి జనసీ లో 1081

బళ భీరాంగాిన ॥ళ ఇద్దరి జోడగా వోగువు శుచ్చవనం సెడ్‌ నీదు అంచలం బద్దరి జూడగా జనకు నాదరఫవుం దమి పిల్యు విల్చు, మా యిద్దరి లోన నెవ్వరని వర్పడ నేను వరింతు ఇాల్యవున్‌ ముద్దులు “ండుగా చెదర్‌ ముక్కలుగా నయె నేమి తల్లిరో ! 1082 ఈ కృ నా డోలలు జూచి లోకులును నశ్నీదో రహాస్యంవు శీ జానాళీకమునట్లు ఎంచి మటి (భవ్ద(గాముడీకండు బో నానా దిక్కులు దిర్దువాడు ఒక స్థానంచా ! గృహంబా , యటం ానద్ధథ్వని టోయుచుందు జననీ ! ద్వర్థ ౦బె నా యుస్కాయున్‌ 10838 ౫ నేనా భిన్నుడ నాన్న కంయె నర్‌! కానేకాదు ముమ్మాటికిన్‌ ఓనా మాతృక చెప్పు నేనెవరనే ! ఓహో ! ఇదా కంటినే! నేశీ నాన్నను, నాన్నయున దుదకు జీనేలేవె! నాన్నా! బతే! నీనే సీవుర సీవ్రనున్‌ భళిర! నేనలేర లేదన్ముయే. 1086

• ప్రమ్ఫిట్‌ మాటలాడెదవు ! ఎక్కడి మాటలురా సుతా! నిజం "బేమిటొ చూూడబోవు, అసలెట్టుల వచ్చితి నేనులేక, పో రా! మిహీ్‌ కా! చలించి నటరా ! వముతెనసీకు! రవాస్యమింతకున్‌ నోముగ వెప్పనా ! తెలుసుకో నిజ మోావుము, నేను నాన్నయున్‌ * 1083 “అమ్మా! యేమివొ। నాకు (ఛాంతివలె నుండమ్మొా . కలో ! మూయయో 1 (శమ్మున్నాతను వంత వకలల కీకారణ్య వుందుంటినో ! నమ్మున్‌ తావు త్వపవీయ వాక్కు లకటా ! నా భావి యొట్లున్నదో |! పొమ్మన్నన్‌ కల యిద్ది పోదు, ఎటు లీ పోరున్‌ వినిర్జి ౦చెదన్‌ ఎ 1086 “* ఏమి మాటాడుదో ఏమిటి హిమకరా ! కలలనే దూపి,౦చి కలతబడుదు, కలనుండి వుట్టియు కలనుండి "పెరిగియు కలలనే నిరసింప గడగి నాచె 1

నీయమ్మ కలమైన నీవును శలమొన నిజము మోానాన్నయు నీకు కాడొ | అయిన పోరా* జీవ! అతని పాలికి నేగు ) అతడొక్టి బయలు భూన్యస్థికుండు *ళశ్హ్ర ను స్‌ వచ్చశు రిక్త సరసిలోన ఈదు లాడిన దోచులే ఇంతచిసుగు, మరల నావద్దశే వచ్చి మమతే తోడ వాయలో జిక్కి. కొందువు మమ్ము యనుచు 1067 “*ఆమ్ష్మూయని చాపోదువు అమ్మాయని చపలవరింతు వంటిన కలలన్‌ రొమ్మున నిడముళొందువు, పూ "రెను ౦ జతె ననుచు కలవరింతువు సుతుడా " 1086 కక్రర్రన్ల రింతున ! నేనెప్ష కలవరింత మానియుంటిని ! సీ తోడ మనుచు తినుచు నుంటి ననుకొంటొవ్లా ! కాదు ఉలికి యులికి పడుచు నేనెన్లు కలవరపడుచు నుంటి 1089 కస్టం క్ర చెట్టుల జననిరో ! ఈరహస్య యవనికా ఖేల దొలగింపంరైరి వరు, పీతయు కలయంచు నన్ను కోీవించు చుంజె పబజుచి ఈ కలతోడ నావలకు బొమ్మ 1090 శల్పిడ్రానేనెటు బోదురా ! కలయు నీవే; శీను బోజూచినన్‌ ! అడ్డు న్నన్నును నిన్నునున్‌ విడిచి యే యాసన్‌ చనున్‌, రక్షపున్‌ గుద్దున్‌ వెళ్హిగ గాలికిత్తు ! ఆయయో 1 కోపించి మిన్నెత్తుగా విడ్డూరమ్ముది కాదొ ! నాకల యయో విస్వీఖి పోతున్నచ్రే. 1001 ల 29)

ణా వ్‌ జాంగన జళ్రనయ్రా 1! కౌగిలి జకటాటేమ్ము? తనుతో డావామ్ము చల్లార్చు, కొం దును, రారా కొయని వీలు చంచల వాదిన్‌ దూరమ్ముగొబోయి ఆ తనయుం డార్చిను, “రాను రాను జననీ ! త్వత్‌ స్పర్శ కేరాను, వ చ్చిన బోవున్‌ ప్రీయమైన నావలస విచ్చిన్నాత్ధురాగాాశయొ 1099 ఈ నాశ్ళంఖల తున్లిహోన గతమే ఇంతింత మొ కూలునో 1 గానం చాత్మను (ోచినట్టి దిబు లిక్క్యాలంబుగా అంతయున్‌ చనానం బడు నీటి చుక్కయగునో 1! 'పెల్లార్చియున్‌ లాభమే పీా నిల్వన్‌ గడు దుర టంబ అయరాునా 1! ఈ మూాతృకన్‌ ఖా పీడుదో 1” 1998 ఆర్బి ఎంత యన్న ఆ తొల్లి మాతృక విననె లేదు, మగిడి చననె లేదుం వుల లె త్త తనువు వులుూ- ఫులుభ[న చెడ్డ సెడద నెత్తి కౌగలించు కొనెను 1094 కాగిలియా ! కాదది, వ ర్షాగమ వేళ సురభిళరస (ప్యసవణ స్వాగత వములయానసిల వీ చీగత సు పీ సుఖమొ ! కలచెను హిముకరునిన్‌ 1095 నెమ్మది వైతన్యము గొని అనూస్హ యని వీలిచె వాని యవయన సంఘా తమ్మ్మాయని మూ్లైను, వల “సమ్మూ! సెలవిమ్ము ఇకను అరిగెదభువికిన్‌ 1096 “పెంచిన దేశము ఇది నే కాంచితి నిట నన్ను నేను” కనుగొన నీళ్ళ న్నించుక హిమకరు డుంజెను వంచుక తల వలస తల్నివై పె వులకన్‌ 1097

వెకాదళాళశ్వానసూ య! శక అమ్మా జే వెళు చుంటెని ఇమ్మాడ్కీ.ని ఘోరరయము జేగుదు నసురా నే మ్మింతటి యాకస్మిక ఘుమ్మహి యసి నే సెలుంగ నే. జనయ్యితీ | 098 నేను చోయెద నోయమ్మై 1 సీనివాన సవిథ కాలోద్భవానంద సరస గాథ నెట్లు వాకొందునో గాక చెకురు మూచు చున్నదో యమ్మ] నా క్రయ మన్నునేవు గ099 విన్ను చేరంగ యతసంబు లెన్ని యేండ్లు గడచెనో గాక నేటికి-కంటి సింగి యొదను చీల్చుక వచ్చిన నేవి సుఖము] ఓక్క- భూఫ్పన నిన్‌ జూడ చిక్క-వమ్ము క100 తరలి వచ్చెద నన్న. వాగ్దానము పయి నన్ను నీక5డ బంసెను నొధరీతి, ధరణి యది నన్ను గన్నది దాని కెంత చనవొ నా మిద, తల్లికి సహజమెగద 1! క్షై01 మగిడి వత్తునొ లేదొ నామమత నన్ను అనాది పీడ చాయెను ఏిలివెడి వేయికనుల, ఇంతశే నోచితిని గాక యెడద ఎంత యున్న నేమాయె మమతలు చిన్నవమ్ము ! 1101 నిన్ను ద్శెంప- నిచ్చిరి నింగి బలము, సీదు. పాద శిలలు మోసి సీలగాత: చవావానం బెక్కి బోనును మార్థివాళి "కెజుక శేతును స్సీదు (శ్రీకరవచస్సు 1108

228 వీశాంగన ఎన్ని చూపులు బజపిన నిన్ను సరిగ మూడ సెల్టితినో మటతి చూచి నీదు పార్శ్య మే కంటినో ! మంటి (వాణి యుకటి పరిచయం బయ్యు ననుమాట మజుచిపోకు 3104 అని కాళులబడి క్ని ర్డ్‌న దొన గురియించు వాని దుర్భురజలసం జనిత్యపాణిని హీిమకరు నొని శిరమున మూర్కొంని సితకుంతల కలచబెన్‌ 1105 వంచితి నోక బాలుని కుది యించుక సర్వాంగ కాలు, ఇదియే సర్వం బంచు ముడి౦ంగిన జను న (భాంచల మెత్తుగ నని వలసమ్భుయు నొప్పెన్‌ 1106 పామ్మోో బిడ్డడ 1! సాకితి ఇమ్మహి సీశను బాధ ఇవ్వనుగానీ నమ్ముము నామాటలు, వి శ్వమసన మమతలు కుబుచలు స్వాదువులై నన్‌. 1107 మమతకు 'వెలిగాకన చే సమతను క్రల్పింప నెన్నొూ స్వప్నాలోక (వముదిత భాస్వర దృగ్భా వములను కేబోదు ధర, నెవడు నిజ మరయున్‌, 1108 నా యూహలు గు క్రెటుగక ఏ యున్నూదినిరలయ యుండు నీ భూముల నం హ్‌! యున్హాయము కొలుతురు (పాయము నారోగ్యము సమభాగంబులుగా 1109

ఎకశకాదళాళ్వాస ము శా ఎన్ని యేడులు! నీ వయస్పంత * యందు లేమి చెప్పుదు! నా వయస్పంత యోమొ]! కడు నాయింటి ఇటుకలు ఒలిచిభూచి యునియె నికువది కంక నే మంత లేవ్చు చెట ఒకడు నా యనుభవముల నురల జే3 వ్‌సు ్రీస్తుకు పూర్వవు కేండ్ల వనెను ఉపఅచి' నాభావముల రాళ్లి పదిల పరచి ఇవి కనంబను నిన మొన్నటివిగ ననెను శ్జ్‌క్ష్మగ్ష నాదు తృన్టల పొడవున నడిచి నడిచి జన్ఫ జన్మల దూరమ్ము సాగననెను నేను పొందిన యంతస్తు నెమకి నెమకి వుట్టుకన్‌ బట్టి యిదియేమి పొసగ దనాను, 12 హిమకరు జేగు ననెడి వ్యధ (శనుమున మన సంత (గమ్ము గాఢ స్వీయో ద్యమగత వృతాంతాను 1కమ గాధా కథన వాంఛ గట్లూడ్చి యనెను 1118 కవీ సీజేశము మెట్టినా నెఫుడొ నాశే గుర్తు లేదయ్య ! ఎ వ్యానిన్‌ భర్తగ 'జేసుకొంటి, ఎట నే పాళెంబునన్‌ బుట్టితో ఈనా డిట్టుల చుంటి నిటి (బకుతకై యా యస్టియుంబోక్రయే పోనుండెన్‌ తణ మాగి వింటి నెవొ ఈభూమిన్‌ దిగున్‌ స్వస్నముణ్‌ _ 1114 జండా గుడను కూడ చూచితిని పచ్చంబెల్పు సిందూరముల్‌ గుండెల గప్పున నుబ్చితిగ్‌, కనులు పొంగు న్నాటి కష్టాలకున్‌ గం డాల్‌ రాజ్యము పోవు నత్తజీని నుక్కో రాయి యోయంచునన్‌ నగొండాడంగను చూచినా నివుకు (గుక్కు-ంగొంచు కన్నీరులన్‌ 1115

20 విళతాంగన ముల్లోకంబులు ఫళ్లునం 'దెగిన యమ్మూూట్నీ సిపాయీాలపపై కల్లోలంబులు జగ నట్టి యెడ ఫూ త్కారించి ఒశ్వేటువన్‌ "తెల్లాడిన్‌ బడనొట్టి నానవుడు, అంతే చిక్కు చీకట్లనే కిలాలం జిరకెదినె గడపితిన్‌ శీడ్చాటు తోడ్చాటుగా 1116 ర. చా దా ఉప్పుంగొన్న స్వరాజ్య ఫఘర్ష ణల మేనుప్పొంగు నాకాల మం దప్పా 1 గుప్పెడు నుష్వునుం బెజుచి నా యంగుష్ట మా ముష్టీకల్‌ పృప్పె పోయును గాని, 3 కొనడు సూపర్నెంటు పోలీసుడా గొప్పుల్‌ ఇెప్పు కొనంగ జేమి తనయా ! కోట్లుండె నాశెర్యముల్‌ 11107 వడికితి నూలు రాట్నమున, పట్టు జరీలను కూడ తీసితినా గడపితి నెన్ని "లేలు కటు కారల, కాయము లాటి పోట్లకున్‌ బొడిపెలు గై, నెంతొ మది పొక్కిలి, జీవితమొొడ్డు బళ్సై, పె క్కా-డుమలు బడ్డ చానిని మహీసుత 1 త్యాగము డాచుళొందునే 1118 వేడో చూచుచు నుంటి నో మనుముడా ! సీరయ్యె నా గుండె, ప ట్టూడన్‌ జీవన నాళముల్‌ జెగిన యట్ల్యూర్థస్వి నా జాతియున్‌ పాడన్‌ గొంతుక కొట్టుకున్న దపుడా వంజే మహీంమాతర వాడె పోయెను నోక వుడీ (యమో థో దణ్ధ మిఫు మూర్థధ్వజ చ్చాయలన్‌ 1119 మొలకు చీరను గట్టను తలచి తలచి వెలికి యగు తోటి దిక్కరి మొలలకనుచు ఒక్క పూటయ గుడుతును బక్కజీవి డొక్క లోతయ్యె వానికి దక్కుననుచు 1120 సృజన కర్తలు కుమిలిరి చిదిసి నేడు, మధ్యవ ర్తులు శాజ్య సనాగ్హన్ను లై. రి అశ్య దళములు రథముపై అధివసించె రథము లాగుచు నుండెను రథిక వరకు 1121

ఆత్మ, దిద్ది, శరీరము, అబు హృదయ మను వరంబులు గల్లిన మనుజుడీతడు, మనకు కావల న్‌ు నిర్శాతృ శకి చిరసుఖ (పచాయిని, చళుళ్ళిర్న (వభుక 1092 “వూ జేశము బో నుంటిని వ దీ ఉన్న్వోగమచటం. ఈ వెళ దీర్చ చి (నాదో మన కలతో” నన వాదం బే యిద్ది మనది బాలక యనియెన్‌ కే 198 ఉదో్యోగం జాకకేని అేదని నిరుద్యోగ ! వగం దూలళో పద్యం "జీను రచింతు, చాన నువు సంపాదించుకో గల్దుతా వుద్యజ్జీవిక కొంత, అచ్చెనువు కాదో! నొప్ప. ధీళాలురున్‌ గద్భన్‌ బల్కియు "లేరు, పద్యమున శ్రే గర్వించి చే బల్కుంున్‌ 1126 సిజమన్నా ! విను మొక్క- విస్తవము కానీ ఖర్చు గాకుండ భూ ఉపజ లెల్లన్‌ పనిగూడి సౌఖ్య వడగా భామ్యమ్ము నే జెప్పుదున్‌, (వజభూమి స్షిరి నెత్తె _వే.ళొన నోవి'లుండు బిట్లల్లి ది, గజమై నిల్చిన డార్గిక మ్మెదుట, నే గాండీనమున్‌ బట్తుదున్‌ 1195 ౧ కా థి లబ ఇది గాండీవమొ ! (పాతయర్థముల మత్తేభ్యోగ కుంభస్థలుల్‌ చదునుం జేయ గలట్టి శక్తిగల భాపుం బల్కు దివ్యాత్త్రుమో ! కుదురా యీ భువి గుండ మన్న యటులే గుండంబు కాలేనొకో ! ఇది యుదో్యోగ మిజే యటన్న నవజే యిల్లెన కచ్చేరిగా 1126 పని యున్నన్‌ బని లేక యుండినను సంపాదించియున్‌ అేకయునొ తిన నెన్వండును వమోొనబోవ, దడబె, ఆ తింజే, అజే మొత్త మిం టను వీధిన్‌ ఖరుచౌ, వృథా మనము రోటం బాటగా నందు మ డ్డిన నివ్వలబని ఎల్ల వారికిని, భక్తిం బెళ్తు వే పద్ధతిన్‌ 1127

గే ఫణార౮గన +₹0డు మూజడింటీకీశ్‌ దిను రీ క్త హాస్తు నొడిచి తెచ్చిన పదికి నుద్యోగ మవదె | లేని భక్తిని తే బనిలేదు? లేదు ఉన్న తిండిని దిద్దు ముద్యోగ మగును? 1128 అనుచు నో పేదరాలు సపెద్దమ ం క్‌నలి యేడ్చి గొంఠెత్తి యట్టులె బల్టు రాచి చూన మయ్యెను శొటిని తడాననరులిొ మరల ధర్టనియించ విగళి తాంబరము నిధమూ $198 అళ్పాన్సు యేమిటో ! హీమకరా ! అళుకుదోచె నాకు కలవచ్చి, నీవు ఈ నాడో శపొ కెళ్ళి పోదువు వలసను విడిచి నుము గ్రా నుగిడి రావంచు ేటిని మజగువంచూ శ్‌1శ8ి0

• పూర్ణ మధువృష్టీ ఆ కొండ, (పొద్దునీడూ అచట నదిమోద కట్టిన అనవాలు, 1[శేమపరులగూడి పసిజేసి సంజెపడగ ఇల్లు చేకట, అవియన్న్ని ఎట్లు నుజళూ 1183 “* శూన్య మయ పోవు వలసయు శూన్యమగును నిఖిల కార్థము, మరుధాకుణీ నికంబు సెకత _శోణులన్నీవు సరస సస్య అనుచు కలంగిన యవ్వకు క్‌నుగవ సీరమ్ము లుబికి ౮ౌంత దృగా ల్‌ో కన మున సం దఫు టట్టడు ని గును విలచినదో మనమన కొలకులబడి పొంగిన్‌ 1188 ట్ర

చద్వాదళాశ్వా సము 233 12

వలస భూమిని విడనాడి వసుధ జేరు

సమయమున వాని చిరు నవూనసనము[దవించె

పుట్టుకలు ఎచ్చ టున్నవొ పోల్చుకొనగ

రాని బాల్యపు నెమలి తురాయి వాడు 1186 నా జన్మస్థలి పీడివచ్చి మజీ యున్నా నెంత శాలమ్మొ ! అ న్యాబి వ్రీతిగ ఏలె నీ వలస నన్‌, వర్ణించ వేనిష్ణు నా "కేజః వుంజము నన్నువీడు, అయినన్‌ ేశంబు పోనుంటి, ఈ రోజేమాయెునొ, నాముఖాన నెవియో రోలంబముల్‌

(మోగెడిన్‌ 1185 నను 'జేశస్థుని గాగ మార్చుళొను చందం బది ! వ బంధమో ఘనమౌా శృంఖల తెంచి మాతృతకు పక్కా-పొరునిం జేస్తెసు స్వనితే స్వాగత ఫఘోవలన్‌ చిలుచు నాస్వాదస్ధంబు వీ గంధమో తినువున్‌ జేర్చెద జన్నభూమి, కట్టుపై తశ్షేగడా సాకుఠే 1186 నను రావోయి యటంచు విల్చుకొను ధన్యప్రాణు 'లెవ్యారొ | "వె ళ్ళిన గురింతురొ |! నా యురమ్ము మొగ మూ్తేషించి నాయంగముల్‌్‌ మును వున్నట్లవి గాకపో ఎవడవో మూర్టుండ ! మావాడినా 1 చను మూ టబేఫను నుండి యంచటులె నన్గీ కాసింతురోకమ్మరన్‌ 1187 పిలుచుక నన్ను బోవు ననువిద్ధ రస స్వర రాగ మూర్తుల య్యిల ఇవుడున్న చారలొ 1! లయించిరొ 1 నిష్టరకాలమందు, ని స్తుల మగు టైన్యమే వలచి (సుక్కు-చు నుండెదనో మరేమి కా వలెను 1 సమాధులైన చెబుపం దగ రానివి కూడ నుండవా 1! 1198 [30]

2ళ4 వీఠరాంగన నా టేశమ్మున హద్దు లిప్పటికి చిహ్నీలళ్లా నిల్చున్నవో . కా బే చేశేము అంత చల్లనిది, దికై-యొక్కం కాసొార విం ఖో దికై[ హేమ ఛిిత్తి, వేజొక దిశన్‌ న్కోమస్థలీ చందు, డిం కోదికె;- కృళగా్యతి నాజనని ఆ యుప్పొంగు కస్నిరులున్‌ 1189 అది ఇంతై నను[దిప్పు నాశిరము చయ్యన్‌ బోయి సౌగంధ్యపునా జబొదలస్‌ మొగ్గల పూపలన్‌ మొగలి సంపూర్ణ (పభా కుంజముల్‌ గదలన్‌ చాకిన వుప్పాడుల్‌ బిదిసి అకాశేమ్ము పీత పథా స్పదమై పొల్చిన నేను భృంగ మయి సంస్పందిచితిన్‌ యోగితిన్‌ 1140

తుణనులో మాతృ భూముల సరసనాగి

మాడ నచ్చట మునుపటి జూడ లేదు

మనదు సారస భూవి'యే మాజెననుగు

మనవె మాజివిమో యుమొ మాయయనుచు. 11412 పారావారమునోలె నెప్పుడును ఈ (సాంతమ్ము వర్గమ్ములో వజుల్‌ పొంగుచు నుండు పాణముల ఫ్లై ఈ ర్జ్యాళు వై నట్టు, ్రా సీ రూషం చెబు మాజెనో గరికుకున్‌ నీరంబె లేదాయె, తా రాానై పోయెనొ యేమొ మా కనులు నమ్మన్‌ లేక పోనట్లుగా 114జ్లి

పది వమూయూరు కనపడ దెచట నున్న

దనుచు చిరునామ కచ్చేరి నడిగినాము,

గత దొరతనవు లెక్కల గలదు గాని

ఇరాడ మిచ్చోట నింతయా జూడ యనిరి. 1188 నా చేశంబిది మాటె నా నిజము, విన్నా నవు కల్లోల వీ చీ చై స్యంబయి వానతో బురదతో ఛీతాగైర మ్మాతాళు మ 'ర్యాదన్ని ల్బెడి చాపయోధథి తుది నిరా 'శ్రణీంచిరో మిన్ను నన్‌ పాదుళ్‌ దీసి నగంబులన్‌ బజపి రూపం బంతయున్‌మూార్చిరో 11146

చ్వాదళాక్వానదనూ న! పే యూహ ఇట యమ్యెనో యత్‌ నగరమ్ము] 'మేఘముల్‌ సృటికంస్పు మేడలయ్యె మించు మోనులు ఫుక్కిలిం చెడు సీరముల్‌ స్ట చరంబులు చేరు స్థలములయ్యె చదలునం జను వియచ్చర సంతశులు బేలు పంకముల్‌ సౌధవిటంకము లరొ నెలరాళ్ళ తిన్నె లిందీ వరముల దో” నీలమణి పయి ఇందిందిరాలు స్వష్ననా 1 నీకు "శేశాణి సరసిలోన కుట్టి "రెవ్వులె అంజాల గాజుమేడ, పగిలి ముక్కలై మాకు కన్సడిన బెవుకొ నిండు మేడగ పడెను నీసీడ ఇవుకు క్షైశశ్సప పరిమళించుచు నున్నదీ పడుచు మళ్లై వ్‌ మహాతల్లి గర్భుంబు లిన్నినాళ్లు మోసి కన్నదియో గాని వాసిబోదు అలల తెమ్మెర బిల్చు, [కొందలప్పు పెంచు 146 ఎవరు ఈ ముంస్ప. భూమినే ఎల్సివైచి చిర వసంత వినూత్నము చేసినారు ! అవుడు జలపాతమును (త్వ అఆధములంటి వారే వీరు ఈ విపద్వార్సి హరులు కథ? జలపొతంబులు (తవు నస్తుములు తద్‌ జ్ఞానంబు శెకొన్నవా రలు సామాన్యులె ! వారలే తగుదు కి రాకాసి పూరంయబు చే తుల నాపం గలవారు, వారి నహహో 1 దుష్టాత్ములంటిన్‌ , మహిం గల విజ్ఞా నము పొందనే వెళితి, నా కంయున్‌ ఫపుఠరోగాముతే 1148

కులమును నాకొక టప్పుడు వెల కమ్మిన వారి జూచి "వె రెత్తితి, ని యిస్ధల జూశునుగా వారలె కలివిడిగా నుండి రిచట గతకుల మతుళల్రై 1149 “ఎక్కడి కక్కాడ 'తెగబడ్‌ తక్కు-వయే మొదలు ఇెడ్డ ధరకమ్మితి నమూ ఫకిఠాని చేయుట కాచే ఒక్కటి గనరాదు అనిరి ఊజెన్‌ గులముల్‌ 1150 మాసారస భోవి వలసల జే సారద్యుతు లెపుడు (పయాణించెనొ ! వ రా సారస్థల మరణము లాసాంతము జీవితంవు టలల్లై కదిలెన్‌ 1151 అదిగొ! ఆ రురి నిన్న అరుణాత్మీ కోవిస్టి కాదు నేడది యుపవః కాంతి చిలికె ఆ గాలి కాచవేళ అల్ల నాడీన యాకు కుదురు కున్నది సెండ్లి కూతువోలె కభూూడునూ యీ వీజు నాడు బాప్పాంచల నేడు కన్సడదు కన్నీటి చుక్క- నింగిపై (భుకుట్టిపె నిన్నయుండిన "తెంపు చేడు లేదిన్లు నెర్ణి (దేవా గతము మజుచి (పగతకి స్వాగతము నిచ్చి దోపు యొంటి కాలిమను చందురుని ెదపి (గి కొను భాతి శాలను (కాగికొ నెను, మగిడి యాలంక మేలొని మహిని బోచు 1162

ద్వాదశాశ్వానసము ళళ భవ్య వను గాతతి ఛారుణీ ! బద్ద లగుము "వెదకి శొందును ఇచ్చట పఏీడు లెన్ని యున్నవో + నాదు బంధువు లున్న వారొ | అస్థికల మోద మొలిచిన అస్తు లెన్నా 1 కే1రళి శే సముదద్రమ॥! నీ మైన నూగుచున్న కడ లన్నియు నీవని యూర్చ్పుగొనకు కీడు సీట మునిగె నెవ్వ్‌ నీవి అవియె చునగ కున్నవి నగముల్లై మొలివె నేదు కై] ఫశ కప్పురమ 1 వెల్లి చపూన శనుల మరుగు గాక యుండును, లోకాన గలదు (బతుకు చప్పునం బోకయుంకు నిశ్చలత లొని మరల ఫుట్టును కొళ్త స్‌ర్మాణ శిశువు 1155 వచ్చు చుండెను జాబులు వదలి నేను "బెళ్ళినది మొదలీ యూరు వెదకి కొనుచు నేను నాయూరు వచ్చితి నేటి నుండి శావుగాబోలు ఇక ఉత్తరాలు నాకు 156 అదియే వలజీ రజసీ] ఎదిగెను హిమకరు డచటనె ఇంతకునిం.తే ముదితలు ఆ సారస ఖూ చుదవతు లడ్షిగిన చలించి మానిని నుడి వెన్‌ 1 అదియొక వై రాగ్యవు వు ట్పద రుంకృతి కొవు శ్రలొర 1 పసదపదమున నె చ్భుది తోణుకాడు పినగ ఆ ర్వది నూశేండ్ల దియొ గాథ నలసమ్మది యొ, 1158

298 వీతాంగన బళ ఉదరాసి పెద్ద 'మ్మొుక మచ్చయు నున్నదిగద ! ఊహాశశిలో ఇక నీ వలసన మై ఒక తుమ్మెద చజీదరాలు యూగిని యుండెన్‌ 1159 భువన మోహిని యావిడ పూర్మ కుంభః జూళువాతళ్కు- నిమ్మేను చారునర్మ మూత ఇాఖలవైన జుంజుమ్ము టంచు (మోయు తృష్టల కొమ్మల (మోయులేటి 1160 తరగ తరగకు జూలు నెన్నురుగు వోలె జాలు చున్న యొయారవు తీరము పయి ఎగసి పదుచున్న 'బేడిస 'లెగసి పట్ట జాలు జూలరు అనుకొంటదు జూలి నెర! 1161 కానుపించునొె "లేనొ "'లేగాను, కాని ఆగు నిలుమన్న వాల్మూూవు చాగు థొనును తొనలు దొనలుగ దొజుగి సందుల ముడింగి ఉషుమని పోవు నా సిగ్గు ఉల్లి పొరయొ ! 1162 పడతి నేత్రములే పొన పాాతలొ మతి తాగు వారి కనుంగవ కూడ (తాగు, (తావగా లేని శ్వాస తే తావి(నోలు తరుణి యెల్యపాయ మొలయని తా వెలేదు 1168 ఆమెకీ రంగు లందవూ యరసి యరసి చితకారుడు కాల యోజించి శ్రేయ వేయ డుదుటున వేసీన చేయి యుండ మట్‌. బొమ్మ చెడిపోవు; జిగిపోవ్చ, పోడిమి-వెకు, 1164

ద్వాదశాశ్వానము 238 ముదురు రంగున కం చెను మెదవీనంత జ్యాలమై పొంగె సెజ్జని జవ్వనంబు అదియె పల్చ్బన యై పొలయల్క- యయ్యు అన్ని రంగులు కలబోయ నయ్యె నవ్వు 1165 కవి యబద్ధంబు శాదది కలికి మనసు, (పల్లదన మొక భాగము చల్ల దనము అది కరంగిన విదియానొ ఇది కరంగు మోధ నేమానా 1 మొత్తము మోద మగువ 1166 అన్ని రంగులు వైచిన అంగములకు శీఖ లుప్పొం% ఆ మ్యాచు లేఖలందు 'వెజువు లుండెను, శైలముల్‌, మేఘమాల లంబువుల్లు, నీల గగనంబు లన్నియుండె 1167 అతివ లావణ్య మరసిన అమరవరులూ బొమ్మ నాకివ్వ మని వంతమూగినారు ఆగుడాగుడు మెడలోని హోరమొకటి ఉంచవలెను తాళుడని విరించియ నెను 1168 వజ వైడూర్య మరశత (వ్రాత మెల్ల (పోనొనర్చి విధాత యస్పాలతి మేని కాయ సరి భూచి కాదని సణిగి నాడు సీలముల్‌ కెంపు లన్నియు నిష్ఫృలంబు 1169 ఆవె యందధంఫు గళ సీమ నతుకు రంగు ఏ నుణికి కెంవునకు గాని యింత రాక అటు నిబును భరూఫపె నంతట అంతికమున పడెను ఒక రుదురాకపె (ువ్మా కన్ను 1170

జ ఫీ తాంగన చ్‌డీన రు చాకు లన్నియు పదిల పజచి వోరమున్‌ జేసి యా(బహ్ము అకతిపమిడన ఇవేర్చి వై'వెను అద్దాని చెలువు వరాడు డంచు నన వారితో రంగు అతికే నివుకు 117] చార లంతట దూచిరా వారిజాథ్నీ, కనుల ేవిష్పుడే వాలు దనవు చరావు జాజు ఒయ్య్యారముల్‌ జాటె బారుగాళి సుడులు అలలెల్ల జూజిన కడలి యభయ్యు $179 (బవ్మా శిబ్బంబు[మొ త్తంబు బాగొనర్చి తుది వెణుంగున ఇెడగొశై ముదిమివాడు ఇంక మాకెందు క్ట జామ్మ ఇంత సరళ మైన దక్కటా ! యని సుర లరిగి నారు 1378 అమె భూమిలో ఫుట్టి సత్యాాగహములు చేసె, వ్రైళ్ళకు వెళ్ళి, విశీణ్హు లిండ్ర నొగలు దుడివచెను, కస్తూరి మృగివిధాన తరువులన్‌ రాచి నాభి నెత్తావి జమ్మె క. ఆ నెత్తావులు మోసుక మేని పయిన ఆలే బవలు సమిరుడు తిరుగున్‌ అ-నవ భావమ్ముల చో జ్యానికి మురిసి యొక లేటి అనయము (మోయున్‌ 1175 ఫువ్వులన్నియు వికసించి నవ్వుకొ నుచు ఎదురు తెన్నులు ఇదూచును, కొదమ "తేటి కొకు, నేడు ఏ సంచేశ మురల్యమోయు నో యనుచు నుండ నంతట నొక్క-నాడు 1176

ద్వాదళాళ్వాసము 24! కల కలంబులు చెలజే” తలికు లందు పాట పడిపోయి నేటికి వమాూటచాదు నోట నానోట నలమె నెవ్పాటు ధ్వనులు (కి తీవెల పయిజేరు? టౌకునెడద [177 కాలమే మోజెకీ ఫ్రుష్సశాంత లార | "కేటి పాటకు పోనణ చేటి రాజ్య మందు నెచట 1 మేఘము లందు కదలు జలమునం గూడ మలినంబు కలిసెనంట 1176 సూర్య రశ్చియు చర్మదుని ఫోగకాంతి అన్నియును గూడ కలుషీతం మైనవంట వాని (గోలిన "కేటికి పాట బోయ పాట బోయిన తేటి యెబ్భంగి (గుతుకు 1 1179 పాట బోయిన యాతేటి పరిసరములు ఎవరు పోదురు 8 ఆ బాధ సెట్లు వనుట్ట। _ బాధ చెప్పంగ రెక్కలు వాదు కొన్న మూగి రెక్కలు అవియేమి _మోగగలవు; 1180 రోజు (మోగెడు తుమ్మైద టోయకున్న ఎంత భయ మాను, తుమ్మెద "శీమిగాని | డాని రూవును చూడ నర్హాని నలు తలవునన్‌ బాటి హృచయరబు తల్లడిల్లు 1181 ఇది యట్ల్టుండగ ఆ ఈ మొద స్వరహీన యయిన కోడీ, (మిం %సడువడశన్‌ కద పదమున రోదించుట కది మొదలో అసలు హేకు వెయ్యదీయసగా 1182 [91]

2([ వీతాంగన పీణలన్నియు పడియుంట వఏథిఏీథి వాదకులు లేఠక దేశంబు వదలిచనుట గానములు వోయి వారివి గాయమట్లు సభలు పడియుంట మాన నిస్వనములగుట 11838 నుూగి తన మడి అదియేమి ముదయొమజి ముట్ట బోరకుడు వాటిని ముట్ట వద్దు విప్ణవంబులు అవియన్ని వో పడిన బుస్సు మనిలేచు నను కొందు వురజనమ్ము 11184 అదియె హేతువు మానమై అఆ కుధుపము "కెరలు చుండుట, విప్తవ గీతి నేర్పి వీ4లన్‌ జేసె నది రణఏీరు లట్లు అనుచు శుంచిరి రెక్కలు అధమ నృఫపులు 1185 అంత అశేటి ఒక సంధ్యాంత మందు ఇరులలో లీనమై పోయె, ఇరులతాను చీకళై పోయె, -జేవాంబు -చీకబగద 1! మహూనమై పోయె గగనమ్ముు మానమెగద ! 3136 విరులు వుషీంచునే గాని వింతపహొోొయలు పొట వినపడు నప్పటి పదనులేదు చెదురు నా పూల గుర్తు పట్టుదురు జనులు పాట ేనవు ఫపూశను పాప మివ్వ్‌ 1 1187 ళం కనుల వాన్పము నిడి వియోగినుల పోల్కి మూచు చుండును అకాశ శూన్య పథము. పాట యొచ్చటొ విననైన తేటి గొంతు అందు కాబోలు నతి దూర మయిన ననుచు 1188

జ్యాడకాశ్వాన యు మ! అదియె! ఆ శేటియే మచ్చ యట్లు నివుడు వలస జేళాన ఆ త్యాగ పలిత శ్చేళ (వకథా కన్పించు సీ విళ్వ భావ కెంత అమె భావనా లోకఫు అగ్ని శిఖయె 3189 వింటిరే [వియ సఖులార 1 విన్న తనివి వీర చా దృశ్య మేమి నుతింతు గాని చురల భూడంగ కాంతులు మదిని నొడనము వలచి నేతెచ్చినానె (వాసి కలలు | క 190 ఏమి బంధమొ! మ_ర్ష్వ్యుని "జేమి మన- వాసనణ్‌ జిమ్ము లోకాంత వాసములకు నిదుర బోయిన రానివి నిజము సఖయ। వలచి శే తెచ్చి నొన్‌ (పవాసి కలలు! కైష్షప్రశే వరిమళించుచు నుండిన పరిసర ముల శలచి వుప్పొడి మెరాలు కనుల నుందు వలచి నే శెచ్చినాన (వాసి కలలు] కే 19వ ఆ హివాంనుని వెన్నెల ఆగ్‌ జలధి వోలె నుప్పొంగు, నిక కుల్ట వోశే కాదు, సొగసు తేటి ఆ చంపను భరూచి ఇెటచి పరుగిడ దిక్కు సారస సరోవరము నవ్వె 1198 రజని -చీకటియ, హిమకర పూర మతని వెనువెంట, ఆ సీడ, అవియునింక వ్‌ యుగ్మ పఫాత కరము, లింద్ర ధనువు వోలె కలసెనొ, అది తొంటి నేలకాదు. 1104

౭4 శీతాంగన గలగల పాజివచ్చు తరగన్‌ కబళింపగ జూతువా | నవో జ్వల నవధారలన్‌ గురియు చండ గభస్లి కరాళ భుట్టనన్‌ వలువలు విస్తూ కొన్నయది? భళ్ళున కుచ్చెళులన్నివీడి చె _ క్కి-లి నును సిగ్గు బోయినది? కెంజిగురైన ఉమస్సు వెల్లజే [ 12985 కడలితో నెన్ని నావలు కలియలేదు ! గాలిలో నెన్ని యోూడలు కూలలేదు ! గాలి నీవును మట్టిని కాదటంచు అలిగి చేసెడి జీమిటీ యవని మోద + 1196 అంతయున్‌ మట్టియే గద అక్కటక్షట ! ఎండ గాసినచో నెళైై లిచ్చు చుండు వాన గురిసినచో వెంత్త బడుచు నుండు మట్టి యనునది యే కట్ట 1 మహీకి జహ్బ 1197 ఏమి యొనను నే మాయు నెంత మెతక జీశమైనను 'చేయున జేమి గలదు ! బండ్లు తోలంగ వలయు స్మీబతుకు మోాజె [కుంగి పో లేవగా నెత్తు కొనగ వలయు 1198 కావ్యా శబ్దంబు లన్నియు బాధలుగను దృష్టి - లోకము ఒక్కం కు స్పష్టముగను నాస్తికుని వోలె ల్నుప్తమై నగ్న శే భాగమే పీల్చితిని సౌరభ పవృష్టి 1199 చీకటీ ! అేఖినీ ! నీవు సృష్టి పొదల నల్లగా పూచి విరిసిన మళ్లె పీవ్రు సీదు గంథంబు పీల్చి వినీల రుచుల అ(భ చరులైన పడిపోరె అలత నిదుర 1200 ఎగసి స్రోర్పోన నా భావ మెన్ని నాడ లెన్ని యూళ్ళను తిర87నో. వ యెడంద కలతలన్‌ డాల్చెనో! రాలు కనుల వావ్పు 'మొలికి సారస రసభూమి నిలిపి చెలను 120] అ

భ్ధంద ంంాయయేళ్ళా శ ళ్‌ ఉ[ంం.. వ! [| ణా [| యో న పొ" చా ఆర వ న గ్గ 0442

శ క. న ,

• రర్ధు' సృజనకర్తలరాజ్యం |; _ . ఇది 20స. శతాబ్దస్ప వైబిలా 1 కాపటలా: న ర అంత పెదసూట ఎందకుగాని "క్షణక్షణం తిరగబడు (' , 071808: స ్య | 4 తున్న సమస్యల పేజీల గుండెల్ను అక్షరాలుగా శై స (గంథక రవి వాక్కొలుగా మలచపన్న నటి మానపుని జీవిత డైరీ . న? తీ సన సై బలదుం కోదో రాలక .్‌ ఇల్‌ కావ్యాలు అంపే సరిపోతుంది. ఇక్కడ భయంకర విష్ణవాలకు 1% దోసేజ్‌ తగ్గి రక్తంలో ర్నక్తంలాగా కలసిపోయిన మ్‌నీ ఎన అంతర్జోళాలు విస్ణవాలూ, మభ్యప్పర్దులసుండి తప్పుకుంటున్న సృజన ... లి శ్‌ శ , మధూలిశ కరల రాజ్యాలూ, ధసంస్థాయి పోగొద్దుకాని 'కవలం స్ట అ అత ల 1 జూనా _పణయగౌథ.. శ*్చైన్లూ ట్రిక్కెట్లూ, కాయితం ముక్కలుగా. మిగిలి ం రంగపతి (నవలు పోయిన కరెన్సీనోట్లూ, ల్యాబులు | పోగొట్టుకుని కాలేజీ | ం జ మపజడాలు గ - 1 | సూరవాసుపదాలు. _ .స్య్యల్పష్లూరి స్పాటుఎడ్యుకేషన్లుగా రూపెళ్తిన ఏద్యా . ఒం: చిరంతన శి గూ " | ఎభానాలూ, దేవుణి తిటకుండానే అందరికీ అన్నంపెట సే " అల్లరిపేటలో క కథ ఫస య గే / . చిల్లర శృంగారం గలిగిన అతిధిళాలలూ, అన్నస్మతాలూ, ఆటస్థలం, సే ". ఘెరాన్‌ కవితలు దూతృ స్తన్యంలాంటి అతి సం వేదనతోకూడిన మాసవకా న్లో ౯6208 0010099 (ప్రభుత్వాలు, _ఆకర్సీ అన్నం వేళల మార్చుకోనే నిరు సై జ్‌ లో జ వె గ / యా ల క్‌ శ్‌ న క్షీ (భా లు ద్యోగిని ఉద్యోగిగా దూర్చ కొత్తరకం. అన్నం _బైం సై | . "పేబుళ్ళ వివరాలూ తప్పిన వాడికి మోడరేషను సే వెరం6620౧ప్ర3గ2 తంతు యండి చ | గాం1684 గ4ర92 273/2 మార్కులు కలిపి ప్యాసువేసినట్టు మోచ ర షనసుక నేలని / న్‌ | 6 భడగ్యాజగి2౧6 వాజ్‌ ఉన్నవాణ్తీగా చేసే మెరుచు ఆర్టికాలూ, గొత్లకాత | వెంత 108 10 216 నో వ ల గా . | ర్‌ం [౯264630 బుద్దోళ్ళసుకూడా పోనివ్వకుండా గడ్డివీళ్ళ' ద్రగ్గరనుండే.... లత. . ఇష! క ఉ1ం26ేం01 కాకు సకస శ క్క... | ళం 23. 20-00 ఆఫీసు ఫైెళ్ళా ఇంకా ఎన్నో ఇలాంటి మరలసమస్య న. వ | [| గ “ న | తీఠేథే?633 : లకు మంచుసుక్కల, తోరోణాల్లాంటి పరిమట్కాకోల్లూ ల | ౯628 ౮౦100౪ ౯ టీ ట్ట! ం ౫ల210 అలాంటి పందిహృ, చలివేయ్యదాలా! ఇదే-సృతనకతార ళ్ళ. " శ18092 19816101 వేది చ ఎ సట / గళ హే రాజ్యం. ఎచి చూడండి. . = * స . | ॥ శారీ