Telugu Bhashalo Thamashalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

. న స. న ఫే న్‌్‌ ఇ (| న్‌ య్‌ శే న. స్‌ గగ? లు ఖా . 1 | స్‌ . వ ॥ ; . 1 స్క 4 " పల ఎటో “ట్ట టిహసుమచ్ళ్భాస్త్రి ము. స్‌ . న న? ల బే న్‌ా టా . న గ శ ఒస్తే హ్‌ వ టం గో త | క సే వ. రం ల మ్మ జాం! స. కన న. వ ల న అబా న (| ” “ ం | జ్వల చ! ను స్‌ త్‌ ట్ట ॥ ల జా (| గా ఎ (రే ర / క క. న... స్తు ౯ ల్‌ టో లి ల తు. లం మ శై 1 . ం ఎ లి త్‌. షి /1 7 / క. క్‌ లన రు కా. య సీ న. హా | మం ప అభ కు. నం. (౦ ల =. అకు సీ క. య. న! ణా ను న! నే! వ పం... య జాలా ర టం ను. ల్‌ ఇ మ. ల్‌ ము. స య న్‌. న. కే త టీ షన న క టే సన శ వ క | న. వ జరు. ఎ ఇవ లీ స న మ న. క నం 1 ఆచార భల వ క. స న మ సం మ్‌. | ఖ్‌ ల స. క

ఆఅాచు కొటి జ్ఞానపీర అవార్డు గ్రహత వీ అలుము డా నో ఎంరాయణ లెడ్డె గారి బహూకరణ తవరాాభైలం జ్‌ ఇంద్రగంటి హనువుచ్చాస్తి? సోల్‌ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌: నవోదయ పబ్లిషర్స్‌ న! విజయవాడ = 2 , గుంటూరు .౨9

మొదటి కూర్చు నవంఐరు 1985 500 వ్రతులు సర్వస్వామ్యములు (గగ్రంథకర్తవి గి సోల్‌ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ (* నవోదయ పబ్లిషర్స్‌ విజయవాడ - 520 002 ళ్‌ ఆలోంరధాల ౦ టై జ ముద్రణ (౯ ని వావిళ్ల యెస్‌ జానీ. 6 రై ద౦క) శి ఆ ల వా జాన నాలాలు వెల ఆరు రూవాయలు

మాకా, చ్యతవద్వి- శాషాలెమావి ప యకంగెడి వాలకషానెడి గాది జు జా డ్‌ సు కర హాహాత, నవాచేవన థర్నవత్ని మతి రంచవాముకమ్వు గారె వృృత్వంకము గా నల ఆఅతనియింటిమహల్షి, అతినికంటి 6౬ కిని నువాంజన మెంటి చాంచెనపు వూతళి; అ జై ఆప పనరినాయికావ్యాక్‌ విచషి పుణ్యవతి, ఆమె కుపద యా వుస్తకమ్ము.

ను తజతలు లా ఈ రచనకు _పేరణ ఇచ్చి (ప్రోత్సహించిన ఆంధ్రజ్యోతి దినప తిక సంపాదకులు శ్రీ నండూరి రామమోహనరావు గౌరికిని- తమకు తామై ముదసకు చేయి" అందించిన సాహిత్య'ప్రీయులు- శ్రీవై బి రెడ్డి గారికిని - నుభాకాంక్షలు ముద్రణ సందర్భంలో సర్వవిధాలా నాకు చేదోడు వాదోడుగా నిలివిన ఆయుష్మంతుడు శ్రీ ధూర్జటి వేంకట బాలాజీకిని ఎం ఏ సకాలమునకు సలక్షణముగ పుస్తకము ముగించి ఇచ్చిన కావలి వావిళ్ల _పెస్‌ ముద్రావకులకు--- రచయిత

శ స2జ సరాచి యలు 1). పరిహానంలో ఆపశబ్దాలు (9) తేజోవంతుడు ఎగద్జిం అంటే ఏమిటి ? మనోల్లానం 2) యువత మనోకమలం ఇత్యాది హైమ (10) తెప్పోత్సవం హౌ్రాత్ఫిత్వం కంరోపారం శద్తివంతులు చాల్మీక్షాశమం త గాశ్వత విలవలు విస్సిగ్గు ఇత్యాది తనను (01) నవత కొహశకం ? అయిషం లు ర్‌ ణల ॥ నలు ఆర్ధంతరం ్ర క్‌ 0 అంత్మ రాష్ట్రీయం మాఖ్య ఇజాగజాలు (22) భావుక ఒదముజువు రుజువు భావ 5) నమర్భవంతం రాయు నువ్వు అత్యాది మేధన్ఫు (13) రెడ్డిలు నమైక్యత పిచిక ఇత్యాది 6) నుందరాకాండ (14) వైయాకరణి శన్యూషం యజమాని స్టాంగాఖావం న్యూధారి వ్నొష్మశాట ఇత్యాది ఆచారి 7) గాంధేయవాది సొహార్ద్రం (15) పుస్తుకం లి 8) మల్లిఖార్జునుడు తిలుక గనాఖాహారం ధనన్సు విలేఖరి ఇత్యాది అర్జనుడు

(16) నవలానిక (220) 'లాలిమ గల్పిక ఉత్ప్రన్నత వ్యుత్పక్ష్యృత గణేశ శతి విద్యుడీకరణం ఛదౌపఆ ఆంకరాయత

(17) (ప్రేమిక విగ్నానం ప్రమీయ ఆన్స హత్య యోచన యువక? అభ్యంగనం స్నేహిత? ఇళ్యాది దుస్పాధ్యం

(18) (ఆర్హాల మార్పు (బ్రతిమాలు అనుమానం సాయంత్రం ఇతార్లది న్‌క్ష (23) భవిష్యత్తు ఆగ్రహం పోచున్‌ మర్యాద ఇత్యాది మనన్కరించు

19. (కారకం) (ప్రతిది

కలిగియుందురు నిన్సత్తువ (వీనివిలవు నభ్యునితో (వమాణం (వ్రానుకొను బడు వద్రయోగం అంటారు ఆంధధ్రమని పిలుతురు రెఎన్యూ నంబంధ నర్వనామం అర్జంటు మాతో నహకరించు ఇత్వాద్‌ (24) నృప

(29 యు వు దుహ్‌. (కూర ధన్యవాదాలు క్‌ బేంణామన్‌ న ఆత్మగౌరవం

(21) రచకులు ఆదర్శం దుఖం (25) భాగవతారిణీ ఎధేచ్ళ (స్తీలు) విద్యావంతులు పురంధరీమణులు శాలి - శాలిని వ్యాకరణం ఎందుకు? సోదరీ కవీ ఇల్యాదలు

నరాకు ఒకడాక్టరుగారుండేవారు ఆయన హానర్ధవియుడు తన దగ్గరకు వచ్చిన పేషెంట్లడో హాస్యోర్తు లాడుతూ వైద్యంచెయ్యఓం ఆయన అలవాటు అక్కడకి విజ్ఞులు అజ్జులు చాచామంది వచ్చేవారు. వార్చి ఆపశబ్దాలను అబ్జానాన్ని చమత్కరించడం ఒక వినోదంగా ఉండేది అన్మదాదులం ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు కాలక్షేపానికి అక్కడ కూర్చునేవాళ్ళం మమ్మల్ని చూస్తే మరీ హుషారుగా ఆపశబ్దాలు (ప్రయోగించడం ఆయన నరదా-ా- మ్మితుడొకడు వచ్చి కాలికి దెబ్బళగిలింది” ఏదైనా మందివ్వమస ఆడిగాడు వెంటనే డాక్టరుగారు నవ్వుతూ, దానికేం? ఇ6 ౪1 ఇ) 16 300000010ట్రై-40 16 ఇ01%4.. అని విదో అయింట్‌ మెంటు పూసేవారు ఇక్కడ వాయడంకాదు ఆననరం పూయడం కావాలి తెలుగులో డ్డిన్ట్‌ $మైనా మందురాయండి ఆంటాంగడా ఆ రాయడాన్ని ఆయన (వాయడంగా సెర్చి నవ్వించేవారు గి రాంమూర్తిగారు (గ్రాంధికవాదుల్ని అక్షేపిస్తూ పార దెబ్బళగిలితే మందు (వ్రాయుదురు అక్షరాలు కాగిశంమీద రాచుదురు ఆని రెండు యాపదాల వ్యత్యాసాన్ని ఎత్తి చూపేవారు (శ్యోతియులు ఎవరైనా డాగ్టరుగారి దగ్గరకువచ్చి ఏ పని ఆయిన్నా ళ్ధ్‌్గిణ్శే కప్పకుండా ఆరణ్యుమెంటు. (శూ!208600610 చేద్దాం ” అన ్హారి రిభాషలో అని మావైపుచూచి చిరునవ్వు నవ్వేవారు

ల్లి

కొంత ఆజ్ఞానం కొంత ఆద్ధ కొంత ాంతి పోలిశనుబట్టి పోవడం ఆనే కారణాలవల్ల భాషలో ఆపశబ్దాలూ కృతకశబ్దాలూ ప్రవేశిస్తూ ఉంటాయి

తెలుగు నమానవైఖరి తిలియక శాశ్వత విలువలు “మధ్యతరగతి వంటి మాఓలయ ఆనాలోచితంగా ఏర్పడశాయి తనను బొపాననంపట్టడం ” వంటివి శద్ధదూపకుండా వాస్తూన్నవి (థ్రాంతివల్ల బాష్ప, భాస్పగా మారిపోతూ ఉంటుంది భార్యాప్ముతులు ఉన్నదిగదా |! అని దారాప్కుతులు” ఆనడం పోలికనుబట్టి---

ఎప్పుడూ శాస్త్రంకంటె రూఢియే ఒలమైనది (గాస్త్రాత్‌ రూధిర్చలీయస్యీ వ్యాకరణం ఒప్పుకోకపోయినా జనవ్థువహారంలో స్థిరపదపోతే అ మాటను తప్పు ఆనడానికి వీలులేదు గర్భగుడి నేరస్తులు ఆనేకమంది వంటి మాటలు నాగరిక (శస్త్ర వ్యవహారంలో రూఢమయిపోయాయి. వాటిని కదప గూడదు కాని వాటి పోలికతో మహాచెట్టు * ఇంటిస్టుడు వంటి వాటిని ఉత్పత్తి చెయ్యకూడదు దానివల్ల భాష ఆవ్యవస్థితచై. శుద్ది బద్ధత లేకుండా పోతుంది ఎవరిష్టంవచ్చినట్టు వారు శబ్దాలు నృష్టించడం మొదలుపెడితే భాష నంకీర్ణం ఆయోమయం అవుతుంది

కనుక సాధ్యమైనంతలో విది నుశబ్దమో తెలిసి (పయోగించడం బాషకు క్షేమం,

ఈ పైవి 3 4 శబ్దాలు తీనుకొని వాటి మంచిచెడ్డలను (పనంగ ధోరణిలో చర్చించి వాటి నిజన్వరూపాలను తెలునుకుందాం.

మితవాదులుతూ చా తప్పకుండా నియమాలు పాటించాలంటారు అతివాదులు అన్నీ ఎగరగొట్టి భావపకటనమే మాకు (వధానం వ్యాశరణం నిఘంటువుయూ వఏవిన్లో కలినినా మాకు బాధలేదు అని తెగేసి చెబుతూంటారు (ప్రాయశ నేను అలీనోద్యమం వాడిని కనుక ఇద్దరి వాదాల్లోని నూ తం్యతులను దగ్గరగాబ౮ాగి ముడిచేయడానికి వీలుందేమో అని చూన్తూంటాను వినా_వో నియమ బంధాలను విగించి ఆ నూూశాలను మెడకు తగిలించు కంటే ఊరాడక ఊహే స్వేచ్చగా బయటికి రాకుండా పోతుంది అన్ని నూత్రాలను తెంపేసి నిఘంటువులను చింపే* విశ్చంఖలంగా నంచరించడం పెదలుపెదితే - గాలిపటం ఎగరవేసే న్తూతం మనచేతిలో మంచి జారిపోయి పతంగం పతితమైపోతుంది మళ్ళా మన చేతికందదుం కాబట్టి పాత నిబంధలను తిరన్కరించినా భాషకు మనం క్రొత్తగా విర్చరచుకొన్న నియమాలకైనా మనం విధిగా కట్టుజఒడి వుండాలి, వ్యాకరమాం రచయితలను ప్రజలను బాధించడానికే వుట్టిందా? అని ఒక (ప్న కాదు ఆది శక్తి వున్నంతవరకు ఉపకారం చేయడానికే పుట్టిందని నా నమ్మకం అయితే దాన్ని ఉపయోగించుకోవడంలోపుంది మన తెలివి

డ్తీ

తెలుగు మొదటి వ్యాకరణర్గై శబ్దసిద్ధి లొకంవల ౩లునుకోవాలి ఎక్కడోగాని తటన్థపడని పేచ ఊష (రెండూ నంస్టృతి (క్రియలు) వంచ మారుమూల శబ్దాలను వ్యాకరణ పండితులు చెబితే చెప్పఎయ్య్టండి అవి మనకు వద్దు మనం తెలుగులో. స్థిరపడ్డ _న్యువసిద్ధ శబ్దాలవే వాడుకుందాం” ఆని వ్యాకరణ మార్గ వైశాల్యాన్ని సౌకర్యాన్ని బోదిస్తుంది

చెవి కంపుగావున్న లోకోక్తులను వ్యాకరణు శుడ్దికోసం చూడక స్వాచ్చగా వాడుకోవచ్చు అన్నాడు రెండవ వ్యాకర్త

అంత ఉదారమూ విశాలమూ ఆయిన తెనుగు వ్యాకరణ లక్ష్యాన్ని తర్వాత తర్వాత వచ్చిన వ్యాకర్తలు కుదించి మరింత ఇరుకుచేస వ్యాంరిల మంటే భయం వినుగు వుట్టేలా చేశారు వ్యాకరణమంటే అనుశానశంగాన శాననం కాదన్న నంగతి మరిచిపోయారు

తొందరచేత ఆ(శ్రద్దవల్ల ఉచ్చారణలో కొన్ని అక్షరాలు వడిలేస్తాం శబ్దశుద్ధిని పట్టించుకోము ఆదే (వ్రాసేటవ్చడు జ్యాగత్తి వవాస్తాం ఆ బాగ త్తలో గక వుంటుంది. అలోచన వుంటుంది. తెలియకుండానే మశసప్పలోన నంస్కారం పనిచేస్తూ వుంటుంది అ నంస్కారాన్నే సరిగ్గా పంచేయనిస్తే ఇప్పుడు సాధారణంగా (వ్రాతలో పలుకుతో వచ్చే అపశబ్దాలు ఆప్మపయోగాంం తొలగిపోతాయి నుశబ్దమే వస్తుంది న్యుపమయోగమే పలుకుతుంది

ఒకనాడు ముగ్గురు యువజనులు గాలి వినురుగా మా ఇంటికివచ్చి ఒక కరష్మతం నా చేతిలో వుంచారు వారికి ఒక సావాతి నమాఖ్య వుందట, రేపు దాని నమావేశం అందువో నేను ఏదైనా సాహిత్యా విషయంమీద మాట్లా డాలట కరష్మతంలో ఇలావుంది -

ర్‌ “నేటి సాహిత్యం భవిష్యత్తు యువత చేతిలో వుంది. రచనా సాన్యాగి పాతపున్తకాల్లో లేదు, ఎదుటి (పజల్లోవ్తంది. మనలో సౌభ్రాతృత్వం పెరగాలి మనం శక్తివంతంగా పనిచేస్తే ఆశించిన ఫలితం తప్పక లభిన్తుంది..... ఇత్యాదిగా ఇంకా వీదో వుంది. ఆప్పుడు నవ్వుతూ నా యువమ్మితులతో అన్నాను.

“సాహిత్యం భవిష్యత్తుమాట దేవుడెరుగును. ముందు మీరు చక్కని తెలుగు నేర్చుకోవాలి, మీరు కరష్మతంలో వాడిన నాలుగు శబ్దాలు ఆపశబ్దాల్డు మనం తెలుగులో అనేక నంన్కృత శబ్దాలు వాడుతూ వుంటాము, అవి శుద్ధ ఇైనవి కాకపోతే విజ్ఞులకు హాస్యాన్సదులం అవుళాము,

సామ్మాగి తప్పు, సామగ్రి అనాలి. నంన్కృతాంధ కవుల్లో ఎవరూ ఈ మాట వాడలేదు. ఉజ్జాయింపుగా ఈ మాట ఎవరో తయారుచేశారు, అలాగే యువత. ఆపశబ్దం, నమూహార్థంలో బనత, బంధుత, (గ్రామత ఆనే వుంటుంది. యువ శబ్దానికి ఈ త (పతర్మయం రాదు. సొ భాతృత్వం కూడా ఆలాంటిదే. న్ముభాతృ+ ఆ(న్‌) ఆనే భావార్థక (ప్రత్యయం కలిస్తే సౌభ్మాతం ఆనే ఆవుతుంది, పెద్దశ+ణిక కలిసతే పెద్దజికం ఆనే భావార్హం వస్తుంది. దానికి మరో భావార్డకం *తనం' చేర్చి పెద్దజ్‌కతనం ఆంటామా ? అఆలాంటితప్ప అది.

గర్హి మంళులు అనాలిగాని.... వంతులు అనకూడదు, ఇకార ఉకారాల మీద మకారమే ఉంటుంది. *వ” రాదు. వీటినంగతి ముందు తెలునుకోండి.

తర్వాత కలుసుకుందాం” అని లేచాను.

యమువమ్మితులు. పిలిచిన నమావేశానికి వెళ్ళాను. నా రాకకు నంశోషించి వీదైనా సాహిత్యవిషయం మీద మాట్లాడమన్నారు. చేను నవ్వుతూ అన్నానులా- "

_*నే నేదో సాహితీ ప్రముఖుని భంగిమపెట్టి మీకు ఉపదేశాలు, నందేశాలు ఇవ్వడానికి రాలేదు. మీ మధ్య కూర్చుని మీళో అలవోకగా సారస్వతక్షాలక్షపం జేయడానికి వచ్చాను. మాతరం ఇంచుమించు అయిపోయింది. మా ఆశలన్నీ మీ మీద వున్నాయి.

॥ మా పూర్వులు మాకు అందించిన జ్యోతిష్మతిని (ాగడ్యా మీ చేతికి ఆందిస్తున్నాం. దానితో మీరు ఆంధ సాహిత్య (ప్రతిష్టను పెంచాలి, సాహత్యాన్ని (ప్రగతి పథంలో ముందుకు నడిపించాలి.

పాఠకులు పెరిగారు. నిత్యం వార్తలకోనం, వినోదంకోనం, పత్రికలు చదువుతున్నారు. భాషాపరంగా. భావపరంగా వాటి (ప్రభావం పాఠకులమీద అపారంగా పనిచేస్తున్నది.

ష్యతికా రచయితలు శరవేగంతో వార్త లందించాలి. ఆంగ్ల వచన

. ఖండాలను ఆవ్యవధానంగా ఆంధ్రీకరించాలి. అందుకు నారు తమ చేతిలో వున్న భాషను ఉపయోగిస్తారు. ఉన్న నంస్కారాన్నే ఆధారం చేనుకుంటారు. ఆవనరమైతే కొత్త శబ్దాలను నృష్టిస్తారు. వారికి విషయ వినివేదనమే (ప్రధానం, భాషా దృష్టి ఉండదు. మీరు కేవలం పష్యతికా భాసమీద అధారపడకూడదు. ఆది సొహితీ దృష్టికీ రచనా పాటవానికీ నరిపోదు.

ఇంప్ప లొలికే తెలుగు నుడికారం, పటిష్టమైన, తత్సను, తద్భవ, శద్ది

7

నంస్కారం పూర్వకావ్యాలు చదివితే సుభిక్షంగా దొరుకుతుంది ఏది నరియైన తెలుశు కారకమో నమానం కూర్చడంలో ఏది నకమ మార్గమో ఏది శబ్దం తాలూకు నుసష్టు న్వరూపమో తెలుస్తుంది

గట్టి పునాదులున్న భాషమీద నిలబడి భావాలకోనం జ్మీజాలాగ మెడ ఎంత ముందుకైనా చాచండి ఫర్వాలేదు

దీనికొక ఉదాహరణం చెబుతాను వినండి యాన* నతమతం 1

శీతకన్ను ఆనేమాటలు తరుచు వాడుతూ వుంటాము అనలు న్వరూపాలు

తిక్కననాడు వచ నదమదం చీదకన్ను అని ఈ అర్జాలలోనే భారతంలో ఉన్నాయి మననాటికి ఇట్లా మారిపోయాయి. శైవవాబ్మయంలో వాడబడిన ఎన్న చక్కని తెనుగు మాటలు (ప్రయోగాలు మనం చదవక మూలపడి హయాయి మంచి గకండగల తనుగుమాట ఉపయోగించ దలుచుకుంటే ఆది మన దగ్గరలేదు దానికి బదులుగా వీమీతోచక ఏ ఇంగ్లీషు మాటనో నంన్క్బృత శబ్దార్నే వినురుతున్నాం. ఏతావతా-చెప్పవచ్చిన దేమిటంటే మీరు బలమైన ఇఖాషకోసం పూర్వకావ్యాలు ీక్టగా చదవండి మంచి భాషను అలవర్చుకుని (వాయదలచిన దానిని సౌషస్టవంగా (వ్రాయండి చెప్పదలచిన దానిని చెవికింపుగా చెప్పండి

మంచి భాషకు రెండే (ప్రమాణాలు -- ఒకటి. ఆ శబ్దాన్ని మన నత్కవులు పూర్వకావ్యాల్లో వాడి అయినా వుండాలి రెండు జన వ్యవహారంలో చిరకాలంనుంచి స్థిరపడి నాగరిక [పనంగంలో సుశబ్దంగానైనా భాసించాలి ఇందుకు భిన్నంగా అవసరంకొద్దీ అజ్ఞానంవల్లను పోలికను బట్టిన్నీ నృష్టించిన శబ్దాలు కృతక శబ్దాలుగాని ఆపశబ్బాలుకాని బొతాయి. కనుగలిగి వాటిని పరిహరించడం మన కర్తవ్యం

తొలుత నేను ఆక్షేపించిన శజ్జాల గురించి కొంచెం చెబుతాను

తి కే. కాశ్వత విలువలు ఇక్కడ నంన్కృత శబ్దంటో నరానరి తెలుగుమాట నమానం ఆయింది దీన్ని వైరిపదం ఆంటారు. ఇది కొత్తగా భాషా న్వభావం తెలియనివారు కూర్చారు దీనిని శాశ్యతపు విలువలు అని నరిదిద్దవచ్చు ఆప్పుడు సాధ్వ నమానం ఆవుతుంది ఏఓ తనను నేను అన్న నర్వనామానికి ద్వితియ నన్ను అవుతుంది అన్లాగే తాను అన్నదానికి తన్ను కావాలి తనను ఆనడం కృతకం దీన్నిబట్టి నన్ను ఏ ననను ఆంటామా? తాపు ఆనే అర్ధం వస్తుంచేషో అని భయఎడి. ఎవరో అలా మార్చివుంటారు 8 బొపాసనం పట్టడం కౌపాననం అంబే హోమం చెయ్యడం ఇక్కడ పట్టడం (వ్రనక్తి లేదు ఆపోశనం పట్టడం ఆనడం వుంది ఆంటే నీరు(తాగడం (అర్హచ్భ్చాయనుబట్టా స్వీకరించడం కా చెయ్యడం ఆనే అర్దాలు వచ్చాయి. శీ _దారాపుతులు నంన్కృతంలో భార్యార్థంలోని దారశబ్దం పుంలింగం కనుక దానికి దీర్చం చేర్చకూడదు * దారప్పుతు “లనే అనాలి అర్ధం స్రీ లింగం గడా ఆని దీర్హం చేర్చడం ఆపోహగా బయలుదేరింది

“సమస్కారం”

*సంత్రోషం, రావయ్యా, ఇలావచ్చి కూర్చో వెనకటి సాహితీ నమాఖ్యలో నభ్యుడైన ఒక క్యురవాడు వచ్చి ఒప్పిదంగా కూర్చున్నాడు. ఎడమకిగాని, కుడికిగాని వాలక నిటారుగా నర్జుకున్నాడు, ఆతని ముఖంలో భాషమీద సాహిత్యంమీద మంచి (గద్ధాపర్తులు కనపడుతున్నాయి.

“మాష్టరుగాకూ, మొన్న మీరు మా నమావేశానికి వచ్చి ఏమీ చెప్ప నంటూనే అనేకం చెప్పారు. ఎన్నో మాకు తెలియని విషయాలు తెలిశాయి. ఆనలు ఏమీ తెలియకపోతే ఫర్వాలేదుగాని, కొన్ని తెలిశాక మరికొన్ని నందే హాలు, (వశ్నలూ తలెత్తుతుంటాయి.

ఒక పెద్దమనిషి నన్నడిగాడు. బాబూ! నమాఖ్య అని పేరు పెట్టుకున్నారు గడా! దాని కర్టం ఏమిటి? అని.

నేను చెల్లటోయాను, దాన్ని గురించి ఆంళగా మేము జలోచించలేదు, చాలామంది కూటమి, నంఘం అనే ఆర్జాలతో వాడుతూండడాన్ని బట్టి మేమూ "పెట్టుకున్నాం. నరదాగా ఆయన నవ్వి విమ మాటాడకుండా చెళ్ళిపోయాడు,

ఎందుకు నవ్వాడో తెలియలేదు. డానికి ఆ ఆర్ధం లేదంటారా ?.

..... మీరు చెప్పంది. అన్నాడు అనక్తిగా నేనన్నాను. “అబ్బాయా! ఆయన నవ్వుకు ఆర్హంవుంది. మనం (శ్రుత పాండిత్థంవల్ల కొన్ని శజ్ఞాలు వాడు తుంటాం అనుకున్న ఆర్ధం వస్తుందా? రాడా? ఆని ఆలోచించం. ఇంగ్ర్లీసు కైతే ఎక్కడ తప్పు వస్తుందో అని పాకెట్‌ డిక్షనరీ అయినా దగ్గర వుంచుకుంహాం'

10

తెలుగుకు ఆ మ్మాతం నిఘంటువేనా ద్గర వుంచుకోం మన తెలుగ గదా ఎవడు తప్పపడతాడు? అన్న దిలాసా అందువల్ల ఆనేక అనర్చకాలు దొర్లుతూ ఉంటాయి

నమాఖ్య అన్నమాట నంన్కృృతం దానికి నంఘం కూటమి అనే అర్హాలు లేవు

పేరు, కీర్తి వగైరా అర్జాలున్నాయి కొందరు నమాజఒం నమావేశం అన్న మాటలలోని నమా చూచి నమాఖ్నకు కూడా ఆ అరం వుందనుకొని ౌాంతిపడి వుంటారు.

నమజ్య అంటే నభ సాహితీ నమజ్య అంటే మీ రనుకున్న ఆర్ధం వన్తుంది

ఆట్లాగేల్‌ ఆధిగమించు” అని బాహాటంగా వాడుతున్నారు. అ మూటకు పొందుట అని అర్తం కాని ఆతిక్రమించ శం కాదు నంస్క్టృతంలో గమ్‌ ఒనే ధాలువుకు అధి ఆవే ఉపనర్ల చేరిస్తై 0 268 ఆవ అర్ధం వ్వుంది మిన నాలంగులు పాఠరపర్మల్యం ఆధిగమించి స్వాతంత్ర్యం సంపాదించారు ఆంటే అనుకున్న ఆర్ధం రాడు

అంకోమాట నిబానిబాలు - ఈ పదజంధం తప్ప నిజం ఆంటే తలుగుతో నత్యం” కాని సంన్కృతంలో కాదు నరిగా ఆంటే నత్యానత్యాలు ఆనాలి తెలు ఏలో నిఒం దింత్యం సంన్న లతంలో తాగ్గవం నిజం+ఆనిఒం అనే మాటలడో నమానం వుండదు గదా

ఆట్లాంచిదే -- బుజుపు ఇది నంస్కృృత శబ్దం దీనికి వ్మకము కానిది సౌఫైనది అని అర్హం కోర్టులో కేను బుజువయింది అనకూడదు అక్కడ రుజువు అనే తెలుగువమూట ఉవయోగిస్తే ఆర్థం నం? న్నం ఆవతుంది

ఒక సాహిత్యాభిమాని నాకు (వాసిన జాబులోని కొన్ని వాక్యాలు ఇక్కడ ఉదాహరిస్తున్నాను.

“గౌరవ్యులగు ఫలానా వారికి

అయారు,

“నమర్ధవంతరిగా కృషిచేస్తే మానవ “మేధన్సు' సాధించలేని దేదీ లేదు. మిత్రులతో చేనిన చర్చల్లో నాకు *నమైక్యత' కుదరలేదు”

ఆయన వాక్యాలలోని కొన్ని శబ్దాల పరిశుద్ది నాకు నందేహాన్సదం అయింది

గౌరవ్యులు 1= గౌరవార్డులు అని ఆయన ఉద్దేశమనుకుంటాను. ఇది ఉజ్ఞాయింపుగా తయారుచేసిన కృతక శబ్దం.

గురుశబ్దం మీద భావార్థక (ప్రత్యయం చేరిస్తే గౌరవం అవుతుంది. దీని మీద కొందరు “అనీయి ఆనే (ప్రత్యయం చేర్చి 'గౌరవనీయం” అని వాయడం మొదలు పెట్టారు. అది శాస్త్రీయం కాదు. నుబంత శబ్దానికి “ఆనియ” చేరదు. అది ధాతువుకు చేరవలనసినది. “మహ్‌” ధాతువు కనక దానికి అనీయ చేరితే మహనీయ అవుతుంది. అట్లాగే పూజనీయ, మాననీయ, ('ప్రార్టనీయ, వంటి బ్దాలు పుడతాయి. ఈ అర్ధంలో గౌరవార్డులు, గౌరవాన్నదులు ఆనవలసి వుంటుంది. కావలిస్తే “గౌరవనేయ' "అనవచ్చు. కొంచెం కొత్త అనిపించినా--

గౌరవ్యులు అనేది వి విధంగానూ నమర్థనీయం కాదు... గౌరవ శబ్దానికి చా రుదేగించిన ఆర్జంలో య [పతగ్షయం:రాదు.

కేస యన బహుగః “కౌరవ్య శబ్దం చూచి షారజడి ఉంచారు. కురు. శజ్ఞానికి ఆ వంశంలో పుట్టినవాడు అన్న అర్రంలో* ఆ” (వక్యయం (తద్ధిత) చేరి కౌరవ అవుతుంది కురుదేశాంకి రాజు ఆనే ఆర్రంలో య (ప్రత్యయం. వచ్చి కౌరవ్య అవుతుంది కఈరుశజ్ఞం పోలికడో గురుశబ్బానికి కూడాయ (వ్రత్యయం చేర్చి గౌరవ్య ఆ౨ తయారుచేన ఉంటారు. తాము తక౬ిచిన ఆర్ధం వస్తుందో రాదో చూఎకండానే-.. నమర్హవంతం = * నమర్హ ” అన్నది విశేషణం దానిమీద వథ్‌ (మతువ్‌) చేర్చర ఇది ఎట్టి ఆపశబ్దమంబే రమ్యవంతం మధురవంతం నుందరవంళం వంటిది. సమర్ధంగా అంటేనే కోరిన అర్పం వన్తంది. ఇక* వత” చేర్చడం (శాంతిమూలకం కాం? దీని యయోగం పండితులనే బుట్టలో వేసేఓంతగా వ్యాపించింది. పాణినీయమూ నమంటువటా డని విగేషణంగానే ఖావించాయి మేధప్పు = చేద అంటే బుదస్రి తలివి అని ఆర్హం ఇడి ఆకారాంతం నకారాంపం కాదు పుదుూ్‌ అే ఉవనర్గరతో నమానపైన- నుమేధనుడు “దురేదకుడు ఆ౨ ఆవతుంది డ్‌్ని చూచి విడిగాగూడా శకాంం తగిలించి వాడదిం మొదలు పెస్టారు ఆచి ఆాలోవి3ం నమైక్యత = ఏక శబ్దానికి భావార్టంలోయ (వత్యయం చేరిస్తే “జక్యం ఆవతుంది వికత్వం ఆనే ర్హ్జం వస్తుంది నమ ఆనవనరం త త్వ అనేవి విదమైన భావార్హకాలట తెకుపలో తనం” వంటివి రెల్ల-పు = తెలుపు చంమై తనం ఆశవవరం ఆలుపుదవం ఆనకూచదు ఐక అన్నడానిలోనే ఇావార్థరం ఉన్నద? తెలియక దానిపై మరల త్ర చేర్చడం తవ్వ ఆ౮ాగే (ప్రాముఖ్యత ప్రావీణ్యత పాదాన్యత వంటి తప్పు (హ్రదూగాలు వ్యాప్తిలోకి వచ్చాయి

6

శామావధాని గారు ఏదో పనివుండి ఇఅం౨క౯ొచ్చాడు ఆప్యాయంగా వలక రించి కూర్చోమన్నాను. ఆయన కూర్చుని అన్నారు. బాబూ. మీకో చిన్నపని వుండి వచ్చాను ఇంతకుముందే రావలనింది నుందరాకాండి పారాయణుంతో కొంచెం ఆలన్యం అయింది. రేపు *శనూ్యూ షమంద. ఒయలుదేరి పాడుగూరు వెళ్ళవలసి వుంది” అని-

వారిపని నర్జుబాటు చేసి పంపాను. కాని వారు ఉపయోగించిన లెండు మాటలు నన్ను ఆశ్చర్య పరచాయి ఆయన (శ్రౌతస్మార్తాలబో మంచి ఆధి కారి, వాని భాషమీద (శద్ధ_ చెయ్యరు పరంపరగా కొన్ని శబ్తాలు ఆలవడతాయి వాటినే నిశ్చింతగా వాడుతూ వుంటారు

క!

శుందరకాండ దగ్గర దీర్చ చెందుకో తెలినుదు ఆలవాటుగా చాలమంది ఆం వుంచారు. నుందర-[కాండ అని రెండు శబ్దాలు కలిగాయి సుందర అంటే రమ్యుమం పామాన్యార్థం రమ్యమయిన కవిత్వంతో కూడిన కాండ గనక ఆ పేరు వచ్చిందం ఆంటారు తక్కిన కాండలతో పోలిస్తే ఈ కాండలో? కవిత్వం రమ్యతరం అని వారి భావన మరికొందరు ఏకచేషవృత్తివల్ల నుందర తస్టానికి సీఠారాములు అ౨ అర్హమనీ వారి గాఢాను రాగం తలిపే కాండ ౫)వక ఆ పేరు సార్టకం అనీ వివరిస్తారు వేరొకరు నుందర అంటే హనుమంతుడనే అర్ధం వున్నదనీ అతని 'ప్రాశాన్యం వల్లనే ఈ కాండకు ఈ పేరు వచ్చి వుండ వచ్చుననీ అంటారు వీఓలో ఏ అర్ధం తీసుకున్నా నుందర శద్దానికి దీర్షం వచ్చే ఆపశరంతేదు ముందున్న కిష్టింధాకాండ హోలికటో ఈ ద్‌ర్షం వవ్చందో లేక ఊతకోనం ఎవరై నా కలిపారో ఆంతుపవటదు

ఇక శహ్యాషం అంటే గనివారం నూరోగ్ట్రదయా నికి ముందవవేళ అని వారి ఉద్రేశం కాం ఇక్కడగూడ దీర్హం అనవనం0

నవి ఊషన్‌ అచే రెందు మాటలకు చేఎన నమానం ఇది నంధి చే్తై గమ్యుషన్‌ అవి అవుడుంది తుదిని తెనుగు ఉ కారం చేరిస్తై శన్యుషన్య అనడం శ్యాయం అయితే ఉఊష అనే అకారాంత శబ్దం ఒకటి వున్నది డా*కి (బయో”ం మాతం మిక్కిలి ఆరుదు

అక్కర లేన చోట మరి కొన్ని దీర్చాలు పంత గొలుపుతూ వుంటాయి

స్టాూ భావం 2 (ప్నావ్యక్రాలు 3 ఒగదాంబ స్టాయి అయిన ఖావం అనే అర్ధంతో దీర్హం రాదు శాయి భావ మనే అనాలి

అట్లాగే (ప్రశ్నష్మతం గాని దీర్చం వుండదు (పశ్నబ్దం పులింగం కనుక దీర్చంవచ్చే ప్రనక్తిలేదు

కేర్‌

ఇక జగత+అంబ = బశదంబ దీర్చం ఉండదు

వితావతా*+ అవి భాష ఎరిగినవారు వ్రాస్తె ము[ద్రాపకులు * ఏతావాలా ఆని నవరించి అచ్చువేన్తూ వుంటారు. చేతావాతా అనేమాటలు వారి మనన్స్ఫులో కదులుతాయో ఏమో---

ఇది వతావత్‌ అచే శ్దానికి తృతీయా విభక్తి కనుక వకారానికి ద్‌ర్టం వృండిదు కొన్ని నంన్కృత శద్దాలు విభక్తి (వత్యయాలతో గూడా. తెలుగు పదమంథాలోో యపబేశిస్తాయి శిరసామించు 2 ఆ దృష్ట్యా త్తి (క్రమేవ ఖాపపడవచ్చు. అంతేకాక తా వంటి అవ్యయాలు కూడా. తెలుగు చాక్యాళ్లో దర్శనమిన్తూంటాయి * రామునియందు సోదరుల భక్తి గొప్పది త్మతాం లక్ష్మణ భక్తి చెప్పదగ్గది* ఇత్యాది. ఇంతకు * వీఠావతా” దగ్గర బ్యాగత్త అవనరం అనవనర దీర్హాలు పరిత్యజించాలి

ఇంకో చిత్ర మేమిటంటే కావలునచోట ద్‌ర్దాలు మానిపయ్యడం

1 ఉదహరించడం 2 వఫంహారం 3౩ పరిక్షలు--

మొదటిమాట---ఉడాహరించు అని వుండాలి ఉర్‌ +ఆహరించు అని పద విభాగం ఒక ఆంకాన్ని ఎత్తిచూపడం అని అర్ధం

ళ్‌

రెండవది- ఛళిహారం-పండ్లను ఆహారంగా తీనుకోవడం ఫల+ఆహారం ఆఅ శజ్దాలు విడడీయవలనినది,

మూడులాపరి , ఈక్ష అన్నమాటలు కలిపి పరీక్ష ఆయింది నంధివల్ల దీర్జం తప్పదు ఒకరి జ్ఞానానికి ఆంచనా వెయ్యడం అని భావం అంగ్లీములో

• ఎగ్జామినేషన్‌ * అన్నమాట

ఒక నభ నిండుగా ఇంది ఒక శాఒకీయ నాయకుడు తన గంభీర న్వరంతో వృద్ధ జాత్రీయవ్లాడిని ఒకరిని పరిచయం చేస్తా. మనమవ్య “న్న వీరయ్యగారు ఛెప్పదగ్గ గాంధేయవాది పలుషార్డు కారాగార శిక్షల గచుభవించి వచ్చిన దేశభక్తులు త్యాగశీలి అంభేకాదుంయన ఒకప్పడు "బ్బ వై కేయుడుగా కూడా పేరుపడ్డవాదు ఆహ్వానం మన్నించి ఇారిక్టడదికి సౌహార్ద్యంత్రో విచ్చేసినందుకు కృతజ్ఞుణ్లి అంటూ కూర్చున్నాడు

వీరయ్యగారి యోగ్యతలో నాకెప్టి ఆక్షేపణ లేదుగాం అఆ పరిదయం చేసినాయన మాటలు మ్మాతం కొన్ని నన్ను ఆనుమానంలో పచేశాయి (నంన్ట్బృతపు అనుమాశం కాదు తికన్నగారి అనుమానం ఆంటో శంక

మొదటి మాట గాంభధేయవాది-ా-

గాంధేయ అంటే గాంధీగారి సంతానము ఆ౨ అర్ధం అయితే జ టూట నిర్బాధకం కాని ఆ అర్ధం ఇక్కడ కుదరదు డా ఇకవి అర్హంలో ఈ మాటల వాడినట్టు ?

గాదేయ అని ఒకమాట పసిద్ధంగా ఉంది డానిఅర్ధ్హం గాది ఆవే రాజకుమారుడ్రు విశ్వామిత్రుడు అని ఇది శాబ్రయంగా ఏర్పడ్డది

నంన్కృత తద్ధితలో వయ (ప్రత్యయం సాధారణంగా స్రీవాచకామకు తత్సం తానం (ఆవత్యం) అనే అర్ధంలో వన్తుండి ఉదా = కౌంతేయులు గాంగేయుడు... రాధేయుడు రౌహిళలేయుడు ఇత్వాదిగా-క్వాచిత_ంగా

క్షే?

పురుసవాచకాలకు కూడా ఆపళ్యార్థంలో రావడం ఉంది. ఉడా ఆత్ర యుడు పాండవేయుల మార్చండేయుడు వగ్దెరా-

నంకాన వాచగమే కాకుండా కొన్ని (ప్రత్యేకార్థాలలో కూడా రావడం ఉంది ఉదా - ఆ్నేయము ఇాక్తేయుడు అంటూ-

ఆయితే ఈ (వస్తుత గాంధేయ శబ్దం ఏ అర్ధంలో వచ్చికట్టు? 1 నంతా నార్ధకం కాదు ౩ ఆధిదేవత అనే అర్చంలోనూ కాదు 3 అష్టదవతగా కఠివాడు అనే ఆర్థమూ నరిపడదు

ఇక-గాంధగారి ఉద్యమానికి భావావళికీ. చిండికవాడు అనే అఆర్హం రావడం దుర్హటం-

పురుష శద్దానికి వయ (ప్రత్యయం చేర్చి పారుపేరా ఆశ ౦వుంది ఆయిజే ఆది పరుష (్ర0ద రవనకు నంబంధించినడిగానే రూఢమయింది డాని ఆధారంగా అన్వాక్థాలు నంపాడిందశం క్లిష్టమే అవుతుం.

క్రేనల నంబంధం మ్మాతం వివక్షస్తే చాంా అవశ్తాలు లేక జిం అహ్బైలు ఉత్పన్న మవుళొయి

హరికి హరేయం బుద్ద గద్దానికి జౌద్దేయ?. శం౫ర కు శాంకరేయం వంటివి రావడం ఆ'నిస్టం గడా

పాత్రికేయులు - కూడా అచ్చంగా అచ్లాంటిదే పై చర్చివ్యు ఈ శబ్దపు విలువకూడా ఎట్టిదో చెప్పనల్లే ఆయింది కనుక ఈ శజ్ఞాలలో ఎవరో శజ్ఞాం నరిగా తెలియని వారు గాధేయ అనే మాట ఉన్నది సదా ఆ* శీ[2108)౫ (పోలికని నమ్ముకుని కల్పించి ఉంటారు అది ష్మతిళల (వ్రవావ౮లో వగ బహుళ (వ్రచారం పషాందిండిగాని నిర్జిహైర్థంలో వవ్చిండికాడం

18 లు సాధారణంగా పలుుశబ్దాలక్తు “చెందిన” *నంబందించిన ఆనే అర్జాలలో “ఈొయి (వత్యయం వస్తుంది. ఉడా : పాణినీయం, "నారాయణీయం, కా దొసీయం-=పరకీయం స్వీయం, నంశీయం, రాజకీయం, (మధం కకారం వ్యాకరణరీత్యా వచ్చింది.) కనుక తొలి మాటన్తు గాంధీయవాది ఆనడం ఉచితం, ఐక ష్మతికా రచయితలను పొత్రికీయులు, ష్మతికీయులు,.పా తికులు," ఆనడం ఉచితం ఆవుతుంది. మూడవది సౌహార్ద్రం:- నుహృత+ఆ (తద్దిత) ఆనే (ప్రకృతి ప్రత్యయాలు కలిస్తే కౌన్ని వ్యాకరణ కార్యాలు జరిగి *సాహార్డో. ఆనే రూపం ఏర్వడుతుంది డానికి స్నేహం ఆని ఆరం. *ర్ట్ర" తప్పు, దీని తుది ఆక్షరం కంద రావత్తు (రేఫ) చేర్చడం ఆజ్ఞానంవల్ల, "అర్హ" అనే నక్ష్మత వాచకమైన శబ్దం మనన్సును * పట్టి ఉండడంవల్ల ఇక్కడకూడా రావత్తు వుండవచ్చుననే (భమ ఏర్పడింది. ఇట్లాంటి ఆపశబ్ఞాలను నుళువుగా నృరిదిద్దుకోవచ్చుం

చనువైన మ్మితుడొకడు తన ఆనుభవాన్ని ఇలా చెప్పడం - మొదలు

ఎటాడు :- వ.

“ఆలన్యుంగా రైలు దిగాం. మా తమ్ముడు మలైఖార్డునం నేనూను; ర్యాతి తామ్మిదయింవి, రోడ్డుమీద నడుస్తున్నాం. ఆకలి చంపేస్తోంది. ముందు భోజనంచేసి ఎక్కడికై గా వెళ్ళాలి, ఎదురుగా ఒక పెద్ద హోటలు; చట్టున లోనికి (ప్రవేశించాం. కూర్చుని తీరా చూసేనరికి-- ఖర్మ” 'మాంసాహారం పేర్లు వినబడుతున్నాయి. చచ్చాం పోః ఆది శాఖాహారం హోటలు కాదు, ఖంగారుగా బయటవడి ఆలోచిస్తున్నాం. మా అదృష్టం కొద్దీ పరిచితుడ్డు నరసింహం కని ఏంచాడు. ఆత డక్కడ షతికా విలేఖరిగా వుంటున్నాడు, మా నంగతి విని నమ్చి పైవీధిలో మీకు కావలసిన భోజనశాల వుంది; వెళ్ళమన్నాడు.

ఆంతా బాగానే వుంది. గాని--అతని మాటల్లో *ఖి కారాలు వింటే మిలిటరీ హోటల్లో అతదు వడ్డ బాధకంటె--నాబాధ ఎక్కువయింది.

అళని తమ్ముడి పేరు మల్లిఖార్జునుడు కాదు. మల్లి కార్టునుడు. శ్రీవైల దేవుని పేరిది, దాని అర్జం ఏమిటంటే--మల్లిక = మల్లెపూవువలె. ఆర్జునుడు = తెల్లనివాడు. పురాణేతిహాసాలనుబట్టి శివుడు తెల్లనివాడు. ఆ తలుపు ఎంత న్వచ్చమైనదంటె- మల్లెపూవంత.

ఇంత చక్కని పేరులో “ఖ” ఎలా (ప్రవేశించిందో. 'తలియడు, భక్త్యా చేశం పట్టలేక ఊతంకోనం ఏ భక్తులో కలిపితే ఆది పామరజనంలో స్పిరవీడి ఆంతర్హితంగా చదువుకున్నవారిలో కూడా (ప్రవేశించింది.

ఇంకో చితం-ఏమిటంటే. - తెలినినవారు _మల్లికార్టని అని (వ్రాసి పెన్చుకు పంపిత్కౌ _ వార్ము అది పారపాటుగా. వ్రానివుంటారని నర్ధర్దిరచి “మల్లిఖార్జున అని దిద్ది ముద్రిస్తారు. విమిటి చెయ్యడం.?

20

ఒకసారి నేను *సాహిత్య భాణరి అని ఒక రచన చేసి అచ్చు. పంపితే ఆది “సాహిత్యబాణరి అని అచ్చయి. వచ్చింది “అదేమిటయ్యా!' అంప్‌ భాణమేమిటిసార్‌ ? అది బాణంగడా!' అని నాకే ఎదురు (పచ్హ పగాడు. నవ్వుతూ తల పట్టుకోవడంకంటబె జేసే దేముంది? నందేహంనప్తై వాన వారి అడగాలి; తెలుసుకోవాలి, అది ఇప్పుడు మృగ్యం ఆయింది, పని ఆయిహోవాలి, వేగం కంటె ఇంకో లక్ష్యంలేదు. క్ష

“భాం” అంటే ,.రూపక రచనలో ఒకానొక వ్మక్రియం ఒకేష్మాళ పైనుంచి తనమాటకు తగిన జవాబు వస్తున్నట్టు. తానే ఊహించ్చి నంభాషణ పెంచి నటించడం. ఆ నంభాషణవల్ల కవి ఉచ్చేశంచిన కధ లంకా పరిబ్బటం అవుతుంది. ఇది న్థూలంగా భాఖు లక్షణం. ఈ ఊహ౩ రచన అంళా రూపొందిస్తే తీరా అచ్చులో ఆది “బాణంో అయిళూచుంది. దానికి ఆర్త లేకుండా పోయింది.

కనుకాాశబ్దంపట్ల వాడేవారిగీ, అచ్చువసే వారికీ, రగిన అవగాహశ ₹4 ఊోతే వచ్చే తప్పులు అనంతం. కనీసం ఒక్కొక్క ఆఅచ్చుకూటంలొో మక భాషా నంస్కారి కాని, ఒక తెలుగు నిఘంటువుగాని వుండడం ఆవసరర ఈ అవనరం గుర్తించేడాక తెలుగు భాష గతి అంకే, _

మా మిత్రుడు కోరింది శాఖాహారం కాదు గొకాహారం. గొఖ = కొమ్మ కొమ్మలు 'తినడమేమిటి? శాకములు అంటే కూరగాయలు, మాంనంకా కూరగాయల భోజనం_ అని ఆతని ఉద్దేశం. ఈ *ఖి కారం అక్రమంగా చేరీ ఆహారాన్ని పాగుచేసింది.

ఖర్మ: దీని ఆనలు రూపం *కర్య” కృ ధొతువుకు మ (నిస) (వత్యయం (కళ) చేరితే కర్‌+మ= కర్మ అనే రూపం నిద్ధమవుతుండి, ద్‌న్ని తర్మమనీ వాడుతూ వుంటారు. వినుగు, చిరాకు కలిగినప్పుడు అ వేడిమీద ఇది “ఖర్మ ఆయిపోతూ వుంటుంది.

లే విలేఖరి : ఇది పత్రికల పరిభామలో బయలుదేరింది, ఎలా పుట్టిందో తెలియనంత రూపం మాద్చకుంది. లిఫా ఆనగా వ్రాయుట, దీనిమీద, లిఖ్‌+ జక (కృత) [ప్రత్యయం చేరితే లేఖకుడు అవుతుంది. డీనికి ళలేక. శద్భృవం ఆనుకుంటే- దీనికి మతుబర్హంలో బాలాధులకువలె టర (ప్రత్యయం చేరిక (తద్ధిత) “*లేకరి” అవుతుంది. అనగా (వాయువాదు అని ఆర్ధం, ఇది వికృతిగా ఏర్చ్పడినడి, దీనికి నంన్నృత ఉపనర్గ తవ” చేరదు. లేకరి అంటేనే కావలసిన ఆర్ధం వస్తుంది జాలరి. ఇల్లరి, చేర్చరి వంటి రూపం ఆనవ్తతుంది, కొన్ని శబ్దాలకు ఆనాలోచిశంగా ఆక్కర లేని ఒత్తులు ఏర్చడిక, వాట్షని మనం పరిహరించడం ఆవనరం, డిగ్రీ విద్యార్దుల వ్యానరచనలో పైతం అనుకోని ఒత్తులు కనపడి ఆశ్చర్య పరుస్తూ వుంటాయి. కేం మధ్యషాన నిషేధం, 2. ఆనిందిభాద్చాలు, వ, విధ్యార్ధులు వంటివి మవీ ఆంటే మత్తు, మద్‌ ధాతువుకు *యి” (వత్యయం వస్తే మద్య్థం ఆవతుంది. ఒత్తులేదు. పద్యం, గద్యం ఇట్టవే. జూప్పం లంటే కన్నీరు ఆం ఒవిరి అని అర్జాలున్నాయి, అఆబ్ఞానంవల్ల బకారానికి ఒత్తు చేద్చుతూ వుంటాడు" విద్‌ ఆంటే తెలిసికొనుట, వివ్‌ ధాతుశ్చకు *'యి చేర్చితే విద్య ఆవతుంది. చుట్టుపట్ల ఎక్కడా ఒత్తులేదు, ఖద అనీ కొండరంటూ వృంట్తాడు. బాఫ్స్‌ అనే ధ్దాతువునుంచి పట్టిన శబ్దం ఇది. పీడ అని ఆర్హం. మహాప్రాణాక్షరం “ది మీద విడుదవలసిన నీటిలోని గాలిని తొందరవడి “బి కారం మీద వితప్తే డానికి ఒత్తు రావడం “ది మీద విడవడానికి. గాలి మి“లనందువల్ల అద్వ్య్యడ్తచదకాకామ్నిగలిపోనడం జరుగుతూ వుంటుండిః గళర య? టకం ధాలర్షా మాంఛి మ ఖ్‌ *( " 69,వ02ి క క చం టో వర్త తొర్ట్యగ 0కే

విశ్వనాథం మంచి సాహిత్యాభిమాని.

భాసలో పెద్ద ప్రవేశం లేకపోయినా. అందలి విశేషాలు తెలును కుందామని. తెలిసినంతలో శుద్ధమైన భాష వాడాలని కుతూహలం, అనక్తి కలవాడు.

"ఒకనాడు వచ్చి కూర్చుని "మేష్టారూ! ఈమధ్య తెనుగుభాషలో వచ్చే రచన మరీ ఘోరంగా తయారవుతోంది. ఆ నంధులు, నమాసాలు, శబ్దాలు, వాక్య నిర్మాణం దుర్భరంగా ఉంటున్నాయి. ఆదంకతా ఇప్పుడు లేలేది కాదనుకోండి. (కమ్మకమంగా చెబుదురుగానింప్రన్తుతం కొన్ని నంధుల్లో నందేహా లున్నాయి. దయచేసి అవి తీర్చండి 1” అన్నాడు.

నవ్వి నే నన్నాను. “నాయన్నా నీ వేదన నా కర్థమయింది. చిరాకుపడి మనం చేయగలిగింది ఏమీ లేదు. అనేక సాహిత్యాల నంపర్కంవల్ల, బాషా (ప్రభావాలవల్ల ఒక నంకీర్ణస్థితి ఏర్పడుతుంది. అనేక వికృత రీతులు భాసలో 'వవేశిస్తాయి; వాటిని విడమర్చి చెప్పడంవల్ల, శుద్ధ రూపాలు బోధించడంవల్ల కొంత మేలు సాధించవచ్చు. ఇంతకు నీ నందేహాలు ఏమిటి ?”

“మీకంత పెద్దవి కాకపోవచ్చు = నాకు మాతం. "చాలా తికమకగా ఉన్నాయి.

“శ్రజోవంతుడు. తేజన్వంతుడు ఇందులో ఏది ఒప్ప? వీది తప్పు?

“చెబుకాను, [శద్ధగా వినూ,

23 అది నంస్క "త నంధి. నంన్టృతంలో వినర్గ విమ్ణమూర్తిలా అనేక క

అవతారాలు స్వీకరిస్తుంది డానికి నంధి చేసేటప్పుడు కొందరు రచయితలు కబ్చిబ్బు పడడం నహజం, ఒళకప్పుడది కశ్చి గా మారుతుంది, వేరొకప్పుడు ని కారంగానే నిలిచిపోతుంది. ఊరికే చెబితే లాభం లేదు. సోదాహరణంగా ఎవ౨ిచ్తై విశదమవుతుంది.

ఆది ఆలా ఉంచు. నీ వడిగింది చూద్దాం, ఇక్కడ కేబస్‌+వంతుడు ఆనే మాటలకు నంధి చెయ్యాలి, “మనోరథం, తపోబలం” అన్న నకార నంధుల లోని ఓ కారం చూచి సాధారణంగా నకారం కలపవలసిన చోట్ల అంతటా ఓకారంతో నిశ్చింతగా నంధిచేయడం ఆలవాటయింది. జఆందువల్ల కొంతమంది తజోవంతుడ్తు యనగొవంతుడు' అని (వ్రాయడం వుంది. కాని అవి తప్పులు, మొదటి డానికి నరిమైన నంధి రూఎం. తేజన్వంతుడు, దీనిలాగానే రెండవ వనికి సరియైన రూపం యశన్వంతుడు,

అట్లాగే యశస్‌+వి(న్‌) (తద్దిత) చేరితే 'యశస్వో అవుతుంది. ఇట్టిదే మనస్వి; ఊర్జస్‌? వల(చ్‌) ఊర్జన్నలుడు అవుతుంది.

అయితే, ఒకమాట-సకారాంత శబ్దానికి “వోకారం కలిసిన అన్నిచోట్లా అలాగే ఉండదు.

“వ్రడ్రి” బవ్రబ్ర “వి ఆనే (ప్రత్యయాలతో కలిసినప్పుడే అలా నకారం నకానరి (ప్రత్యయంతో కలసిపోయిన రూపాలు ఏర్పడతాయి.

పరొకచోట అట్లా ఉంటాయి.

1. యశన్‌ -(విశాలుడు-యకోవిశాలుడు,

లె తపస్‌ +. వృద్దుడు-తపోవృద్దుడు.

3. పచస్‌ వైభవం-వచోవైభవం,

బడీ ళబ్తక్కడికి ఓక సంశయం తీరిందిః ఇంకొకటి చెప్పండి. “*మనోల్లానం” అనే నంధి తప్పంటారు కొందరు. ఎందుచేత?” “నిజమే-- ఆ నంధి తప్పు, మనస్‌+ఉల్లానం అనే మాటలు కలిపినప్పుడు. శాస్త్ర (ప్రకారం వినర్గ నకారం లోపించిపోయి “మనజుల్లానంి అని ఉండిపోనూవచ్చు; లేకపోతే “మనయుల్లానరి అని మధ్య యకారమూ రావచ్చు. కోని ఈ నంధి ఎంత శాస్త్రీయమైనా వినడానికి ఇంపుగా ఉండదు. సరియైన అర్థన్ఫూర్తి కలగదు" అల్లాంటి నంధులు తెలుగులో చెయ్యకపోవడం మంచిది. దీనికి బదులు మాననీ అన్న శబ్దం తీనుకుని మానసోల్లానం ఆనడం బాగూ ళ్‌బ్దాగ్లా చెప్పారు. అయితే, *“మనేకమలం?” *“తపోఫలరంి అని (వాప్తంటారు. ఒప్పే అంటారా?” “ఆవి బొత్తిగా (ప్రాతమిక నంధిజ్ఞానం కూడా లేనివారు (వాసేవి. ఆ మాటలకు నరిగా నంధిచేస్తే మనఃకమలం, తపఃఫలం అని చెయ్యాలి ఎందుచేతనంటే కఖపఫ అనే అక్షరాలకు ముందున్న వినర్గలు అల్గాగే ఉండిపోతాయి. అలా వున్నవాటికి వేరే పేరుకూడా పెట్టారు. ఆ వివరాల్లోకి మనం వెళ్ళబోవడం లేదు. ఇంకో చత మేమిటంటే ఈ వినర్గ నకొరం అవసరమైనప్పుడు “శకార్శి ష, కారాలుగా మారడం కూడా వుంటుంది. వాట్‌ (వనక్తి వచ్చినపుడు చూద్దాం. ఇప్పటి 6వి చాలు, మళ్ళా కలునుకున్నప్పుడు మరికొన్ని "సంధుల ముచ్చట్లు చెప్పుకుందాం” వాయావావాప్తస్తుపునుపుక్త నాయిన.

సురోరోజు మా విశ్వనాథం శేష (పళ్ళలా వచ్చి కూర్చున్నాడు,

చిరునవ్వులు, పలకరింపులు అయాయి (ప్రన్నాపనిషత్తు ప్రారంభం ఆయింది ఆతడే మొదలు పెట్టాడు-ా

“గురువుగొరూ |! ఈ మధక్థి రచనల్లో మూడు అద్భుతమైనీ నంధులు చూశాను. ఆక్కడ మిమ్మల్ని నంధుల గురించి ఆడగాలోో నమాసాల గురించి ఆడగాలో తలియకుండా ఉంది.

+. నొకు నవ్వొచ్చింది, ఒక మిత్రుడు చమత్కారంగా అనే వాడు! 'భాయా,

మనం నంధికోనం వెడితే విగ్రహం ఎదురువడుతోందిం (గ్నేహంకోనం (వయత్నిస్తె విరోధం (ప్రత్యక్షం) ఆని---

“అప్పుడు మన రచనలలోను ఒకప్పుడు అట్లాగే. జరుగుతలదో అన్నాను.

“త్రప్పోచళ్చవం, కంఠరోపారం, మనోనిబ్బరం, అని "నిస్పిగ్గుగా రాసి స్తున్నారు. వీటి విషయంలో మీ అభిప్రాయం కావాలో

గిరామ్‌ పంతులు గొరు ఒక (గౌాంఢికవాదిని అక్షేపస్తూలదీరెంళ వండితు లైనా వీరికి 'భానోదయరిగాని “భానూదయం” కాదో అన్నారు,

26

ఇాను+ఉదయం అన్నచోట నవవ్షదీర్హ నంధి చెయ్యాలి. గుణం (ఓ) వచ్చే (చనక్షేలేదు. కాన్మి వారికి ఎక్కడైనా క్ని కలిపికో నంధి చేసినట్టే లెక్క, సూర్యోదయం, పుష్పోత్సవం, మధురోహ, నలోపాఖ్యానం వంటి వాటి లోని ఓకారం చూచి అన్నిచోట్ల అదే సూత్రం ఆవలంబిస్తారు. అట్టాగే “వి అని మధ్య చేర్చినా వారికి నంధి ఆయిషోతుంది “ర్రమూ్యినిస్టేతరులు", “కార్యగసెకరులు” ఇదీ నరశ. ఒక్క నిమిషం అలోచిస్తే ఇలా చెయ్యరు.

కమ్యూనిన్టు+ ఇతరులు, ఇక్కడ తెకుగునంధి (ప్రకారం చేస్లై ముందు ఉకారం పోయి తర్వాత ఇకారం నిలిచి, “మూ్యూనిస్టితరులు” అవుతుంది. లెక నంస్కృశ నంధి చేయదలచుకుంటే---*ఇమ్యూనిస్ట్వైతరులు” అని యణాదెశం అవ్తతుంది. రెండూ కాకుండా గోఏి కారం ఎలా వచ్చిందో ఆ భగ వంతడుడికే తెలియూలి,

ఆకాగే కాం్య734+ఇతరులు కార్మగెనితరులు, లేడా కాం[గెసు+ఇతరులు-

కాంస్వితరులు కావాలి. కార్మగెసెతరులు అనడానికి దారి లేదు.

నర +ఇందద్రుడు-నరేందదుడు. వరమ+ళ్లుశ్వరుడు = పరమేశ్వరుడు అతర+ణతరంజతరేతర. అన్నచోట్ల ఉన్న వికారాన్ని పట్టుకుని ఆయినచోట కానిచోట *ఏ' కలిపి నంధి చేయడం మొదలు పెట్టాడ. అట్టిచోట్ల తెలియని నంధుల కోనం (ప్రయత్నించడం కంటె - నాస్‌ కమూ్యూఎస్టల్తు నాస్‌-కాంగెన వారు అంటే బాగుంటుందేమో ఆనిపిస్తుంది

ఇక నీ (పశ్నః త్రిప్పు”. తెలుగు. “ఉత్సవం” నంస్కృృతం. తెప్ప యొక్క ఉత్సవం అని వ్మిగహం. శ రెండింటికీ నంన్కృతే నంధి కర్ణ కఠోరంగా ఉంది, తెవ్చ తిరునాళ్ళు అనడం వాడుక. ఆదివిడిచి ఈ నంధి “గర్వాణంి ఎందుకో తెలియదు,

కంరోపారం ః తెలియకుండా కంర ప్లారాలముధ్య “ఓ (పవేశించ్రింది కంరపారం అనడం నరియైన మాట.

వ మశ౭5+నిబ్బరం ముందు నంన్కృతం తర్వాత తలుగు. ఇది వైరి నమానం; వీటిని రెండింటిని కలిపి నంధి చెయ్యడం వికృళం మనను ఇబ్బరం ఆంటే చాలు, , ఇం శీనిన్సిఫ” నువ్వు వినుగుమీద కల్ప్చించిందనుకుంటాను. అంటే చప్పున విశ్వనాదిం కలం “బ్యపి నాది కాదండోయ్‌, ఒక మహా రచయిత గ్రాసిన గంథంలోది. ఇక్కడ నందర్భంలో కలిపొను అంతే. అన్నాడు. తామా! వారి అభిమాన పార్యాంగాలలో వారు ఉద్దండులే కావచ్చు. కాని వారి భాషా (ప్రవశం నిష్పసష్టం కాదు. వారు “ఉన్న భావాలు ప్రకటించ్చి తీరుతాం. అనే ఉరవడిలో భాష చూనుక్తోరు. పైగా, _న్నించినవారిని దుయ్య బడతాదు, కాని, ఆ మాట చాలా హాస్యానృదంగా ఉంది. నిః అనేది నంసృతప్త అవ్యయం. ఆది నంన్బ్బృత తహ్దాటతోనే వ్యతిరేక మనే ఆర్జంలో నమానమవుతుంది. ఉ. నిర్జోషం, నిన్సంశ్లయం. నిర్వీర్గం, ఇత్యాదిగా (ని5్‌ ఆనే ఆవ్వయమూ ఉన్నది) దాన్ని నరిగా జంటే “నిర్లజ్ఞ” అనాలి. వాడు ఆలోచనకు సమయం వృవా చెయ్యరు” అన్నాను. విశ్ఞనాదం : “వాల్మీక్మాశమం విషస్ణాలయంవంఓ వాటి మాట వీమిటి? ఆని (వన్నించాడుం వాల్మీకి+ఇ(శ్రమం = వాల్మికార్థ్మాశమం విష్ణు + ఆలయం = విస్వాలయం కావాలి. కాశి చిరకాలంనుంచి తెలుగువారు ఈ నంన్మ లకీ నంధులు చెదయ్యుడంలేదు. తెలుగునంధిని అనునరించి మొదటి అచ్చును పోగొట్టి స్థెండవ అచ్చువో కలుపుతున్నారు. (వాల్మీక్‌ శఛజశ్రమం) (విష్ల్‌+ ఆలయం) అది తప్పు నంధి, ఆయినా తెలుగు వ్యవహారంఖో స్థిశపడిపోయింది. నరియైన యణాచేశం చేస్తే నరేే లేకపోతే వ్యావహారికనంధి బన్ని నర్షిసెట్టు కోవాలి, ఇంకా చ్శితపైన నంధులున్నాయి, ఇంకోసారి చూదొం, అని లేచాను. అవయావివవవవవునాలలు.

“న్రమస్తేో

“శుభం--- రావయ్యా, విశ్వనాథం : ఇలా కూర్చోగో

*స్సరే గాని=- ఒ4 విషయం మీరు నాకు ముందు చెప్పాలీ. లేకపోతే నా మనను కుదుటపడదు

“ఏమిటది

“మొన్న మౌ చెల్లెలు నవత కాలేజీకి వెళ్ళి అర్ధంతరంగా తిరిగీ వచ్చింది. నేను ఆశ్చర ర్ధ్‌వడి ఎందుకమ్మా వెంటనే తిరిగీ వచ్చావు? ఆంటే. -ఎవరో ఆక్షేపంచారట!నవతేమిటి ₹”గివక్క నవతఅంటే కష్టం. శమ, క్షయరోగం, అని అర్థం గొని మంచి ఆర్హంలేదు” అని-దానితో చిన్నబుచ్చుకుని వచ్చి అయిష్టంగా కూర్చుంది. ఆన్నం తినలేదు. నీరనంగా పడుకుంది మా నాన్న గారు విదో నరడాకి ఆ పేరు పెట్టారు. అంత చెడు అర్థం ఉందని తెలియక ఆంతేనాండి. దాని అర్థం ఖా

సాకు నవ్వాచ్చింది.

“మిడిమిడి జ్ఞానంతో తెలిసీ తెలియనీవాళ్ళు ఏదో అక్షేదస్తూ వృంటారు. వాటిని పట్టించుకోనక్కరలేదు. నవత అంబే చెడర్ణరి లేదు. ఉన్నది మంచి అర్హమే-ఈ తిరకాను ఎక్కడొచ్చిందంటే “నవతొలు రెండున్నాయవి తెలియక పోవడం వల్లనే--

తెలుగు నవత ఒకటి.

నంన్కృతం నవత ఉకటి-అనీ తెలిస్తే వడ్డగంజలో వీయక్టిపుగింట్న ఆంగే--- /

అనలు నంగతి వీిమిటంలే-తెలుగులో *నవయు అనిఒక ధాతు వుంది

వ్లిర్రి దాని అర్థం క్షీణించు, (గ్రమపడు అని-ధాతువులనుంచి నామవాచకాలు పుడుతూ ఉంటాయి. వాటివి కృదంఠా లంటారు.

ఊఉ చేయు-చేంత, (వాయు-(వ్రాంత, కోయు-కోంత అట్లా నవయు అనే తెలుగు ఢాతువునుంచి పుట్టిన కృదంతం “నదంత” దీనిలో అరనున్న ఉంటుంది. దీనివల్ల ఇది ఆలుగని నృష్టం. నంన్భ్స్బృత శద్జాలో అరనున్న లుండవు,

నంన్క్బృతంలో కన్సవో అనే శబ్దానికి భావార్థకంలో ఉత్తి ఆనే (ప్రత్యయం చేరి “నవత” అయింది. అంటే కొత్తతనం, లేతతనం,. అని అర్హం. ఇందులో ఎకసెక్కం చేయడానికి ఏముంది?

ఈ అర్థంలో నంన్కృత కవులు ఎందరో ఈ శబ్దాన్ని వాడారు. "నచాపి కావ్యం నవ మిత్యవద్యమ్‌” కాళిదాను, గ్‌త్వం బాల ఏవాసి నవంచ రాజ్యమ్‌” భవభూతి. *నవం నవం (ప్రేతి రహోకరోతి మాఘుడు

నవమైనది ఎంతో నంతోష మిన్తుందని నూఘుని భావం. కనక నవత నంతొప కరమైనదే కాని దుఃఖకరం కాదు.

“చాలా నంతోషం - ఈ సంగతి మా నవతకు చెప్పివస్తాను”

“ఆగు ; నీ పని అయింది. నాపని ఒకటుంది. నీవు రాగానే నాతో మాటాడిన మాటల్లో నేను నీకు విశదీకరించవలసిన మాటలున్నాయి, విను

ఆయిష్టం ః అన్నావు కదూ! అది నరిగా అంటే *అనిష్టంో అనాలి, రెండచ్చులు కలిని నంధి అవుతున్నప్పుడు - (ఆ+ఇష్టం్ర మధ్యను గనీ చేరడం అవనరం. లేకపోతే పలకడంలో సుఖం లేదు. భాషాశాస్త్రం (ప్రకారం నంధులు సుఖభోచ్చారణకు ఏర్పడ్డాయి. కాని మనల్ని చంపడానికి కాదు. ఇట్లాంటిచోట “న” చేర్చడం మనకు అలవాటులో ఉన్నదే చూడు, “అనవనరం”, *ఆనేకం”, “అనుచితం”, “అన్నకం” వగైరా.

80 నీ మాటల్లో “అఆర్ధంతరం” వచ్చింది. అది అర్ధ[అంతరం” అన్న రండు మాటల నంధి, అక్కడ దీర్చం రావడం అవనరం, ఇక్కడ “*అర్ధం' అంటే నగం అని అర్థం, “ఆర్జాంతరం” అంటే నగంలోనే అని భావం, “*ధ్రోక్రారానిక్రి షొట్టలో చుక్క ఉంటే 620108 అనీ, వయోజనమన్నీ బోధపడుతుంది. చుక్క లేకపోతే నగం అని బోధపరచుకోవాలి, ఈ భేదం తెలియక పోతే శబ్దాలు తలకిందులవుతూ వుంటాయి. ఇంకోమాట నీరనం; ఇది ఒకే మాటలా కనిపిన్తుంది. కాని అందులో రెండు మాటలున్నాయి. (నిస) నిరొశరనం; రనం అంటే నుఖం, నంళోషం ఇత్యాదిగా చాలా అర్చాలున్నాయి. నిన్‌” వ్యతిరేకార్థకమైన ఉవనర్గః అది ముందు చేరితే-అనుఖం, అనంచోషం అనే అర్దాలు సిద్ధమవుతాయి. రెండు రకారాలు ఒకచోట నంధి కాదలసినప్పుడు మొదటిది లోపిస్తుంది. ముందున్న అచ్చు దీర్హ మవుతుంది. నిర్‌+రనం ని+రనం = నీరనం అని తోలుతుంది, ఇట్లాగే నీరవం, నీరంధం. చక్టూరాగం వంటి నంధులు వర్చడ్డాయి. ఇప్పుడు వృతికల్లో అంత రాష్ట్రీయ” అనే మాట ఒకటి కనిపిన్తూ ఉంటుంది. న్యూత (ప్రకారం “అంతారాష్ట్రీయం” అనాల్మి కాని అట్లా అంటే అర్ధంకాదు, ఆ నంధికి ఆలవాటు వడలేదు. కనుక అంతర్‌ రాష్ట్రీయం అని వినంధిగా వ్రాస్తేనే మంచిది, ఇప్పటికి చాలిన్టాయ” కయాళాాా

క్ష

విశ్వనాథం తమ్ముడు, జగన్నాథం న్వతంతుడు; హేతువాది; ఒకరు చెప్పారుగడా, అని విని వెళ్ళేరకంగాదు, చర్చించి నిస్ట తేల్చుకోవాలి. చేపట్టిన ఆంశం తర్కానికి నిలబడాలి. అప్పుడు తృప్తి గిక్రాళిదాను, వరీక్షించి తేల్చు కునే వారినే ఎక్కువ మెచ్చుకున్నాడు” అంటాడ్డు.

“మేష్టారూ : ఏమిటి నిఘంటువులూ, గంటువులూ ? మనకు కావలసిన అర్థరి వుండదు. అంతా డొంకతిరుగుడు “భావుకుడూ అన్నమాటే తీనుకోండి, దాని అర్థం “చెల్లెలి భర్త, బావమరిది” అని వుంది. మనమేమో నహృదయుడు”, “రనజ్ఞుడు” అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము. ఏది నరియైనడి?

_విది కాదు? చెవ్చండిాలా”

ఆతని ఉరవడి చూచి ఆలోచనలోపడి అన్నాను,

“బాబూ! నువ్వు మొగమాటం లెకుండా నిక్కచ్చిగా అడిగినందుకు నంతోషం కాని, ఒక్కమాట నువ్వు జ్ఞాపకం వుంచుకోవాలి. నంన్కృత శబ్దా లకు నూటిగా ఆర్ధం తెలియవలెనంటే-నంన్కృత నిఘంటువులు చూస్తేనే ఎట్టి నంశయమూ ప్తుండదు.

ఈ *ఖావుకి శబ్దం నిఘంటువులలో రండు విధాలుగా వ్రంది. “ఒకటి విశేషణం, మూడు లింగాలలోను వుంటుంది, అంద్వులో పుంలింగం వివక్షిస్తే రనజ్ఞుడు. “కవితాభిరుచిగలవాడు", “వావజ్జుడు ఆనే అర్థాలు వస్తాయి. కేవలం వుంలింగంలో ఒకటి వుంది. దానికే చెల్లెలి భర్త; బావమరిది, అనే ఆర్జాలు! అది విశేషం. ఈ విషయం తెలుగు నిఘంటువుల్లో గూఢంగా వుంది. ఆలో చిస్తే తెలుస్తుంది.

8న

ఇక నంన్కృత నిఘంటువుల్లో విశేషణమైన భావుక శబ్దానికి ఆర్జాలిస్తూ అన్నీ నృస్టపరచారు. 60101564 &ర16 56-నిఘంటువులో ఈ పడా నికి ఆర్జాలిస్తూ ఆయిదవ అర్థంగా అట్లా అన్నాడుః- భావుక 1127108 2 పెం6ట0 12516, 2001601201

శబ్దస్తోమ మహానిధి వివరణం ఇది:- తాత్పర్యం ఇస్తాను. భూదాతువుకు “ఊక” (ప్రత్యయం చేస్తే భావుక అవుతుంది. (కొన్ని వ్యాకరణ కార్యాలు జరిగిం)

నాట్య నందర్భంలో చెల్లెలి భర్త, (పుం) భావన కలవాడు (8) మంగ ళము, అది కలవాడు (8) రనికుడనే అర్హ్జంలో భాగవతం నుంచి *ముహు రహో రసికా భువి భావుకాలో అని ఉడాహరించాదు నర్వశబ్ద నంబోధినిలో-

1. భగినీపతి 2, రనవిశేష భావనా చతురుడు, అని నంశయ రహితంగామనం వాడే ఆర్థంలో కూడా వున్నట్టు విశదపరచాడు, కనుక ఇక నందేహం ఆక్కర లేదు”

“చాలా నంతోసం. మీ వివరణంవల్ల నొ నంశయం తీరింది. ఆయిళే ఓక (పశ్నంతెలుగులో *బావీ అనే ఒక మాట ఉంది. దానికి అక్క భర్త, భక్త అన్న చెల్లెలిభర్త, అత్యాదిగో అర్ధాలున్నాయి. మనం వాడుతున్నాము" ఈ “బావి అనే మూటకు మూలం వీమిటి ?”

“నంన్కృతంలోని భావుక శబ్దానికి ప్రాకృతంలో “బాట అనే రూవం ఉంటుంది. అదే (క్రమంగా “బావోగా తెలుగులో మారింది. తెలుగులో భావుక శబ్దం వాడుకలేదు. నాట్య పరిభాషలొనే దీని (పనక్తి. తెలుగులో వలెనే ఈ అర్థంలోనే కన్నడంలో కూడా *బావో అనే వ్యవహారం వుంది. ఇది భోవుక శబ్దభవంగా మనం ఎంచవచ్చు,

ఆయివే ఇంకొక నంత చెప్పాలి. నంన్కృతంలో “భావి అనేమాట కూడా ఉంది. డానికి. విద్వాంనుడు, పరిజ్ఞాత అనే ఆర్ధం, మన “బావి శర్హారం దానికి లెదు, “నాట్యొక్తా....ఖావో విద్వాన్‌” ఆని అమరం, న్యూత్రధారుణ్ణై షారిపార్ధ్వకుడు “భావ” అంటాడు. ఆక్కడ గౌరవ వాచకం మ్యాతమే, ఈ నంగతి మనం ోీవేతీ నంహారం, మాళవికాదుల్లో చూడవచ్చు”. తృప్తైగావుంది, కాని ఇంకొక (వన్న కొందరు “వాయికి వాయి ఆస్మిోనీవకు నువ్వు అనీ (వ్రాన్తాంటారు. వాటిని వేరే ఆర్జాలు తోచి వికృతంగా అనిపన్తుంది. ఆ మాటలు నాకు నచ్చ లేదు నుమందీం గ్‌ీకు నెచ్చినంత మాతం చేత జన వ్యవహారం మానదు. చైాతలో ఎలావున్నా వ్యవహారంలో డింళాంక్షరాలలో కాన్ని జౌరిహోవడం నహమంం. ఆడి న ఖామలో జరి పరివామం. ఇంగ్లీషులో ₹ెగ్గా[6 ఆన్‌ వసి రైట్‌ ఆని వలుకు రై యయా తద నా కాఇళా మో, వ్‌త్‌ చ్‌ తున్నాం. వేపకైల్‌ లేపలై మా తమే మిగిలింది. పాళి వాత్తః వ్‌ (ప్రాయ్యి, (ముగ్గు ఆనే వాకిలో వవ వినాడో జారిహాయింమవా నువ నాదు ఆని వాసేవారిని ఆక్షేపంచకేము. మనకు దచించకహాక మనం వు వడ్తు అట్లా *నీవి ప్లన్తకాలలోగాని వ్యవహారంలో తరచు. వినిపంచడు. ఆ అర్ధంలో ఆంకా నువ్వు ఆనే ఆంటాచు. ఇంకో అరం రాదా? లంక నందరా హై త్‌ శ = ము బట్టి వాక్య నిర్మాణాన్నిబట్టి ఆశ్రమంగా ఆర్హం చేనముకుంబాముూ నికు నివు ఆని (ాడుడమే ఇంపు ఆయిక ఆక్షాగే వాదు? నిర్చందం వమవ్చందనో “మంచిదండ్కి సెలవ” న

క వరాష్టారూ ! ఈ వింత చూశారా” *వీ వింత?” | “చ్చదువురానివాడు కాకరకాయ అంటే చదువుకున్నవాడు *డీకరకాయ? అన్నాడట!” “ఇంతకూ అనలు నంగతి ఏమిటో చెబుదూ”! - “ఈ బహువచనాలు-ఎంత గమ్మత్తుగా ఉన్నాయో చూడండి! “చాలమంది రెడ్డిలు నభకు వచ్చారు” గ్రామ కృష్ణ, శాస్త్రిలు రచించిన (గ్రంథాలు 3 “వెంకటగిరి, కనిగిరిలు, ఎప్పుడైనా చూశావా?” " “ప్రాచీన నవీన నంన్కృతిలలో మంచి (ప్రవేశం ఉండాలి!” ళనిబమే-ఐట్లాంటి బహువచనాలు పత్రికలలో కనబడినప్పుడు నవ్వు కుంటూ ఉంటాను. వ్యాకరణంమాట ఆలాఉండనీ-వేర్వేరు రకాలైన అచ్చులు ఒకచోట పలకడం ముఖయంత్రానికి నహజం కాదు. కనుక మధ్య వచ్చిన అకారం ఉకారంగా బహువచనానికి అనుగుణంగా మారడం పరిపాటి. కనుకనే [హన్వ ఇకారానికి బహువచనం పరంగా. ఉంటే. అది ఉకారంగా మారుతుందని వ్యాకరణంలో న్మూతం పుట్టింది. (ప్రజలు వ్యాకరణంతో నిమిత్తం లేకుండానే “అని “ఉ”చేసి పలుకుతూ వుంటారు. వారి పలుకు బడిని బట్లే వ్యాకరణంలో అను శాననం బయలుదేరింది.

85

కవి+-లు = కవులు, చెవి+లు= చెవులు, పని+లు = పనులు, ఇంతగా వ్రజల్లో ఆలవాటుపడిన రూపాలను విద్యావంతులు కూడా ఎందుకు పట్టించు కోరో ఎందుకు (శ్రద్ధగా అలోచించరో అని ఆశ్చర్యమవుతుంది.

రెడ్డి అన్న మాటకు 'రెడ్డులు ఆని బహువచనం, అ మాట ఉచ్చారణ యోగ్యంగా లేదని *“రెక్టు అని వ్యవహారంలోకి వచ్చింది. (వ్యాకరణ నమ్మతి ఉంది)

అట్లాగే తక్కిన వాటి బహువచనాలు; "శాస్త్రులు వెంకటగిరి కనిగిరులు,"

ప్రాచీన నవీన “నంన్కృతులు అనడం వ్యాకరణం కోనమే కాదు, ఉచ్చారణ సౌకర్యం కోనమైనా స్వీకరించాలి,

కొన్ని మాటల్లోని అచ్చులు, ఒప్పుతప్పుల మాట ఎలా ఉన్నాా్యాపక్క నున్న అచ్చుకు అనుగుణంగా మారుతూ వుంటాయి,

ఎలుక, ఎలకగా మారితే చిలుక్క చిలకగా మారుతుంది.

సాధారణంగా పిచ్చుక శుద్ధ శబ్దం అని వ్రాతలో (వాన్తూ ఉంటాం, కాని తిక్కన గారు భారతంలో “*పిచ్చికో. అని *చి” యతిస్టానంలో వేశారు అంటే మనం వ్యవహారంలో వాడే పిచిక అనే శబ్దం ఒస్పయినదే అన్నమాట!

ఇంతకూ పైని చూపిన గబ్బాలకే కాక తక్కిన (హన్వ ఇకారాంత శబ్దా లకు కూడా--పరమైన బహువచన “లుకు అనుగుణంగా ఉకారం చేని వాడడం ఉచితం.

అ(పయత్నంగానే అట్లాంటివి ఎన్నో వాడుతున్నాం. మణులు, మడులు, బాతులు, నీతులు, దయచేసి వీటిని గమనించమని కోరుదాం.”

అయాళా

“నమస్కారం”

• శుభమన్తు రావయ్యా జగన్నాథం ఏమిటి నం “త?”

• ఏమీలేదండి మీతో చర్చించి తెలునుకోనడం ఒక సరదా -- ఓక వశ్నా తెలుగులో మంచి వైయాకరణి ఎవరో చెప్పండి ”

నవ్వుతూ అన్నాను “మంచి వైయాకరణి ఎవరో తెలునుకునేనుండు నీవు ఉచ్చరించిన మాటలోని తప్పు తెలియడం ఆవనరం

వ్యాకరణము చదివినవాడు తెలిసినవాడు అవే అరక్షాలలో వైయా కరణుడు అనాలి ఎందుచేతనంటే -_-- వ్యాకరణ+ఆ(ణ్‌) అనే (దక్క (వత్యయాలు చేరితే “వ్యా లోని వకారంమీద ఐ వచ్చి వైయాకరణ అయి, తత్సమానికి చేరవలనిన ఉకార. డులు చేరి, వైయాకరణుడు అని రూపం విర్చడుతుంది దీన్ని తెలిసినవారు తెలియనివారు కూడా ఆ తధగా * వైయా కరణి” అంటూ నాడుకలోకి తెచ్చారు వ్యాకరణ పరిజ్ఞానం కోనం చూచే వారయినా కనీనం డాని శుద్ధరూవం తెలనుకోవడం ఆవసరం,

వ్‌ అనవసరపు గుడులు

మరో చ్మితిం చెప్పమన్నావా ?

పై శబ్దంలాగానే మరికొన్ని శబ్దాలమీద అక్కరలేని గుళ్ళు కట్టడం మొదలు పెట్టారు కొందరు ఆంధవరంపరా న్యాయంగా జవి వాడుకలో నిరా ఘాటంగా దొర్లిపోతున్నాయి అందులో ఒకటాా-యబమాని దీని అన లర్జం మారిపోయి తెలుగులో ఇంటి పెద్ద ఒక కారు నిర్వహణంలో 'పెత్తండారు, అనే అర్జాలు ఏర్చడ్డాయి. దీని నిజస్వరూపం ఏమిటంటే యజ్‌ ధాతువు దానికి వర్తమాన విశేషణార్దంలో (మ్‌-అన) అనేవి చేరి యజఒమానుడు అనే రూవం వస్తుంది. దాని ఆర్హాలు యజ్ఞము (దేవపూజ) చేయువాడు ఇళ్యాడిగా మరికొన్ని ఉన్నాయి

నంన్క తంలో సామాన్యంగా యజ్జకర్తనే యజమానుడు ఆనడం పరిపాటి, శ్రీనాథ నన్మయాదులు, తలుగు పద్యాలలో కూడా ఈ అర్థంలోనే వాడారు

కాని తెనుగులో ఒక పనీలో పెత్తనం చేస వాడు (ప్రతివాడూ యజ మానే. అంబే యజ్ఞం చేసి పెద్దకు పిర్చడిన ఈ శబ్దం ఛాయార్ధం తీసుకుని ఒక పనికి పెద్దను చెబుతూ వచ్చింది. అంతవరకూ ఫర్వాలేదు చాలా శబ్దాలు అలా అర్హాలు మార్చుకున్నవి కనబడతాయి, కాని - ఈ యజమానునిమీద 4గృడి ఎవరు కట్టారో తెలియదు.

రెండవది న్యూతధారి ఇది నాటక నిర్వహణలో (ప్రధానమైన పురుషు నకు వర్తించేది. న్యూతమును (క్రార్యనిర్వహణ (వణాళికను) ధరించువాడు. “న్గూతధారుఢు” కావాలి “నటన నూశ్రధార్‌' మురారీ ఎటుల (బ్రోవగలవో* ఆనే ఫాటలో అన్నుప్రానతో బిగించి నూత్రధారిని చేశాడ అది తిరుగుకేకుండా

88 చెల్లుబడి అవుతోంది. ఏ నంన్మ త్‌ నాటక (ప్రస్తావన చూచినా “నాంద్యంతే తతః (వ్రవిశతి న్యూతధారః అనే ఉంటుంది. కనీనం నీవంటి వారికైనా ఇది తెలియడం మంచిది. " మూడోది ఆచారి: వెంకటాచార్‌ శ్రీనివాసాచారి, అనడం మొదలు పెట్టాదు. ఆచార్యుడు అన్నమాట బరువైపోయి ఆచారిని చేశారు, అని తోస్తుంది ఇది అన్యాయం, నిఘంటువులలో ఆచార్యుడనే వుంది. మర్యత్ర వ్యాఖ్యాన కారుడు, మళ (ప్రవక్త అనే గొప్ప అర్థాలు ఈ మాటకిచ్చారు. దీన్ని కుంచించి ఆచారిని చేస్తే పలకడం తేలికైనా అర్ధంలో చులకనై పోతుందిలొ ఉయా్ళా జగన్నాథం నవ్వుతూ ఒక (ప్రకటన పత్రం తెచ్చి ఇలా చదివాడు, “ఈ పున్తుకములో విద్యార్దులకు కావలసిన ఎల్ల విషయములు -కలవు, ఇతరులు (వ్రాసిన పుస్తుకములకంటె అన్ని విధముల ఇది మేలైనదని పలువురు పెద్దలు 'పశంసించినారు. " “అయితే-మేష్టారూ ! ఒక (ప్రశ్నీ-వున్త కానిక, వుస్తుకానికి ఉన్న లేడ ఏమిటి? లేడిపిల్లను *'హరిణకం” అన్నట్టు చిన్న పుస్త కాన్ని *“పుస్తుకం” అంటారా! మీరు చెప్పాలి” “బాబూ, ఆ వుస్తకం అంత [పశన్తమైనదే కావచ్చు. కాని ఆ (పశ నించిన పెద్దలు “*పున్తుకం” అన్న మాటను చూచి ఎలా భరించగలిగారా! అని నివ్వెర పడుతున్నాను. నేనూ చాలమంది పీఠికొకర్తలు “పుస్తుకం” అని

ఏ9 (వ్రాయడం చూచాను కాని శబ్దగొష్టవం ఎరగని వారు ఎవరో (వాని ఉంటారని ఆంతగా పట్టించుకోలిడు ఆది చలామణి అయిపోతున్నది అయితే-నువ్వు (ప్రశ్నించినమీదట డాన్ని సరించి కొంత చెప్పక తప్పదనిపిస్తోంది కూడని కొమ్ములు కొన్ని

ఎక్కువ నైస్టుకంగా వుందామనుకొన్న కొందరు తెలియకుండా అనా చారంలోకి కాలుజారినట్టు. శబ్దాన్ని మరీ జాగ్రత్తగా వాడుడామనుకొన్న కొందరు అవశబ్దానికి పాల్చడుతూ ఉంటారు. పుస్తుకం” తప్ప “పుస్తకం ఒక్కటె ఒప్పు వివరిస్తాను

“ సన్స్‌ అనేది. చురాడులోని. ధాతువు డానికి గ్రథనం అంటే కూర్చుట అని అర్జం డాని (వ్రచమ ప్పరుష ఏకవచనం ప్లన్తయతి అని ఉంటుంది డానినుండి పుట్టిన నామవాచక రూపం వ్రన్తము అవుతుంది. అంటే గొన్ని విషయాలను భావబాలమును కూర్చినది ఆని అర్ధం చెప్పు కోవాలి దానికి స్వార్ధంలో “క(న్‌) (ద్రత్యయం చేరితే *పున్తకవమ. అయింది

ఇక్కడ *న్త కు బదులుగా స్తు చేర్చడానికి ఏమీ బొచిత్యం కన బడదు కనక ఆది ఆజ్ఞలు నృష్టంచిన కృతక శబ్దం, ఉత్తమ రచయిత లెవ్వరూ వాడలేదు, వాడరు

ఇట్లాంటిడే ఇంకో గబ్దం జ్ఞాపకం వస్తోంది. ఏ తీరున నను (బోతువో అనకుల తిలుక అ౨ కొందరు పాడగా వింటూంటాము ఇడికూడా మడిగా వాడడామని తయారుచేసిన శజ్జమే ఇకిడ నరిరైన మాట తిలక ఆదే,

అదికూడా తిల అనే ధాతువు నుంచి వచ్చింది తుదాదులలోను చురాదులలోను వుంటుంది. (పథమ పురుపైక వచనం తిలతి అనిగాని తేలయతి అనిగాని వుండవచ్చు (తల్‌. ఆక). వీ అలంకారచైనా. కావచ్చు. దీనికి చందనాదికముళో బొట్టు అని ఆర్ధం; తర్వాత (పథానమైనది అనే అర్ధం కూడా వచ్చింది (ఇంకా అనేకార్థాలున్నాయి) తిలకం అని ఒక చెటుకు 'పేరు కూడా.

త్తం

(శేఫ్టార్టంలో ఈ శబ్దాన్ని జొవచారికం గాను వాడతారు. రఘుకుల తిల కుడు కవి తిలకుడు అళ్యాదులు. తిలకించు ఆనే (క్రియ కూడా ఉందిః దానికి చూచుట ఆర్ధం.”

ఊడిన కొమ్ములు కొన్ని

జగన్నాథం ఊరుకుంటాడా ? ఇంకో (ప్రశ్న ఆడిగాడు * మాష్టారూ! అక్కరబేనివాటికి కొమ్ములు ఛగిలించినట్టే = ఉండవలసినచోట ఊడగొట్టిన నంధర్భాలు ఏమైనా ఉన్నాయా? క

“ఉన్నాయి అదే చెప్పబోతున్నాను శివధనన్ను ఇంద్రధనస్సు లగ్నం- ధనస్సు అర్జనుడు మహావీరుడు ఈ పదాలు తరచు వింటూంటాము

అనలది ధనుస్‌ ఆనే నకారాంత శబ్దం. దాన్ని తెలుగువో ధనున్సు ఆనే అనాలి కాని ముందున్న *ధ "కార బలంవల్ల కాబోలు ధనస్సు ఆవడం అల వాటు చేశారు కనీనం [వాసేటప్పుడైనా ధనున్సు అని (వాయూలి. లేకపోతే అఆవశబ్దం అవుతుంది

"అయితే-ధనుస్‌ అని ఎందుకనాలి? అని నువ్వు అడక్కుండా ఉండవు. నీకు నచ్చజెప్పడానికి కొన్ని వివరాలివ్వాలి అది “ధన్‌ ఆశే ధాతువుకు “ఉస్‌ అనే (ప్రత్యయం చేర్చగా వచ్చింది “ధన్‌ అంబే ధ్వనించుట అని అర్ధం. అది జ్వాదులలోది విల్లు ధ్వనిచేతుడం ఎరిగినదే "డా

ఇక కౌంతేయులలో మూడవ వాడు అర్జునుడు కాని అర్జబుడు కాడు, ఆర్ట్‌ ధాతువుకు ఉనన్‌ ఆనే _పతర్ట్ణయం చేరితే అర్జునుడు అనే +బ్బం వుడు తుంది అర్జున శబ్దానికి ఆ పేరిటి వృక్షము నెమలి తెల్లనిది మధ్యమ షాండవుడు అని అర్షాలు కాని అర్జునుడు తెల్లనివాడుకాడు ॥ కరి” అని తెలుగులో పేరు అయితే ఈ అర్ధం ఎలా పొనగుతుంది? అనే ప్రశ్న నహ జంగా వస్తుంది. ఆయితే-శుభమైన ణము కలవాడు అనిగూడా నిఘంటువు లోనే ఉంది. కనుక న్యతృవర్త్మనుడు అంబే అర్థం నంగతం అవుతుంది

మరికొన్ని సాధారణ (భ్రమ ప్రమాదాల గురించి తర్వాత ముచ్చటించు కుందాము”

[నమ స్తా

“రా జగన్నాథం : ఏమీటి విశేషాలు?”

“ఈ విశేషం వినండి. ఈమధ్య ఒక న్యుపసిద్ధ నవలా రచయిత ఒక చిన్న నవల [వ్రాస్తూ దానికి “నవ్రలానిక” అని పేరు పెట్టాడు. అది పెద్ద నవల కాదు. చిన్న కథ కాదు. కనక ఆయన విమీ తోచక నవలానిక అన్నారను కుంటాను. ఆది గ్మురమూ కాదు; అశ్వమూ కాదు. “గృశ్వము” అన్నట్టుంది.

దాని గురించి మీ అభ్మిపాయం కావాలి

హోలికల ముప్పు

“ఏదో వింత పట్టుకోనిదీ నువ్వు రావు, నరే-దాన్ని. గురించి కొంత వివ రించి చెప్పాలి, విను---

ఒక శట్టప్పు పోలిక చూచి-ాదాని అనుపానులు తలియకుండా కొత్త శబ్దం తయారుచేస్తే ఇట్లాంటి. అనర్థాలే. జరుగుతూ. ఉంటాయి. పానుగంటి వారు తరుచు ఆక్షేపిస్తూ ఉండేవారు. ఒకడు కవియన్నది” అనేమాట చూచ్చి “న్సరన్నది” ఆని (ప్రయోగించాడట! వియతి+నది. అనే రెండు శల్దాల నంధి వల్ల తకారం న కారంగా మారడం నహబం. నుర+నద్సి అన్నచోట “థ్‌” లేదు, కనక కోన్‌” రాదు

శి

అట్లాగే నవలా అన్నమాటకు బక * చేర్చడం అనంబద్దం పెద్దకథ అనే అర్హంలో తెలుగులోగాన. సంస్నృకంలోగాని. నవలా * ఆనే మాటవేదు తెలుగులో “నవలా” అంటే స్త్‌ ఆని ఆర్థం ఆది లటసలో ఆకారాంతంగానే వుంటుంది తవ్ప (హాన్వం కాదు స్తన ఆని ద్వితీయ (వయోగించదలచు కుంటే నవలాను”* అనే అనాలి ఇప్పుడు మనం ద్ద ఇంకు ఉవయోగించే నవల అనేమాట ఇంగ్లీము "ం?6! అవేమాట సుంచి వచ్చింది. దానికి సంన్కృత (ప్రత్యయాలు “ఇక మొదలైనవి చేర్చడం అనుచితం

ఈ అనుచిత శబ్దం చిశ్నకచను చెప్పే కధానిక అనే శబ్దాన్ని ఒల్ట కల్పించి ఉండారు నంపష్క ఎతంలో కిధాసకదము అనేమాట ఉంది అడి కదను చెవితే కథానిక చిన్నకథను చెబుతుంది ఈ మాట చిన్నకధకు పర్యాయ పదంగా అగ్నిపురాణంలో ఉంది సాధారణంగా చిన్న రది అనే అర్ధంలో బాలిక దీపిక లతిక అనే మాటలు వాడుతూ ఉంటారు ఆ* ఇక” ఇంగ్లీషు నవలకు చేర్చడం హాస్యాస్పదం మరి కొందరు ో*నవలిక” ఆశదమూ ఆ కోవకే చెందుతుంది.

అంకో చ్మితం చెప్పనా?

హిందీలో * గల్ఫ్‌” ఆంటే కథ దానికిరూడా * అక” తగిలించి “గల్పిక అనేవారూ వున్నారు ఇవన్నీ భాషా న్వరూపం నరిగా తిలియక పోలికనుజట్టి తిచ్చిన అపశబ్జాలు క్ట

“బాగుంది. ఆయితే తెలుగులో పోలికనుబటి వాడుతూన్న ఆపశజ్ఞాలు మరికొన్ని చెబుతారా ళా

• తప్పకుండా---ఆ మధ్య ఓకాయన “గణేశ శతి” అని ఒక శతకం తెచ్చి నన్ను చూడమన్నాడు. అప్పుడన్నాను గదాలాోఅయ్యా మీరు పుస్త కానికే తప్పు పేరు పెట్టారు ఇంక చూడవలనింది ఏముంది అని-ఆంటెే ఆయనకు కోపమొచ్చి *గాథా నప్తశతి+ పంచశతి” ఆనే మాటలు మీరు విన

శి

లేదా? అన్నాడు నాకు నవ్వొచ్చింది ఆయన అఆనాలోదనకు--స్తి మితంగానే అన్నాను.

అయ్యా అవి సమాహార ద్విఏవులు ఏడు వండల సమూహం అనే అర్ధంలో నప్పశతి అవుతుంది ఆబ్లాగే పంచశతి మీడ ఒక వంద వద్యాలే గ్రని శతి అంటే చెల్లదు శతకమశె అనాలి

*' అంటే ఆయనకు వి మర్చిమయింవో తెలియడగాని ఎళ్ళిపోయాడు

ఈ మధ్య € ఆదర్శనీయం ” అని ఎవరో (వ్రాయగా చూశాను

“ఆదర్శ” అన్నది నామవాచకం దానికి అనీయ అనేది చేరదు ఆదా (క్రియకు చేర్చవలసినది అపేక్షణీయం, పానీయం పూజనీయం దర్శనీయం అనే తీరుగా క్రియలకు చేర్చి వాడాలి

అట్టాగే మనకు నవ్వు వచ్చేమాట ఇంకాకటి వుంది చాలామంది వాడు కలో పాండవుల భార్యను € (దౌవతి అనడం వించాం

(ద్రుపదుని కూతురు ఆవే అర్ధంలో ఆపత్యార్థక వ్రత్యయం చేరి

(ద్రౌపదీ అని అవుతుంది. ఒనకని ప్ముతైః బానకీ అన్నట్టు--

తలప వ్యవహారంలో (దౌపత ” ఎలా అయిందా? అని అలోచిస్తే ఒక కారణం కనబడుతుంది కొన్ని న్యువనిద్ధ ప్తీవాచక శద్దాలలో తుదిని + త్రి కనబడుతూ వుంటుంది, ఉదాహరణకు దమయంతి చంద్రమతి నుమతి, వీటిలోని తి మనన్సును పట్టి అ్యపయత్నంగానే (ద్రౌపతి అనడం అలవా టయిందేమో అనిపిస్తుంది.

అక్కడ “క్రాళిదాను కథల్లో చెప్పే * రాభణో న తు రావణః * అనే ముచ్చట జ్ఞాపకం వన్తుంది ఇట్టి అపశబ్దాలను (పకృతి (పత్యయాలను విడదీసి అనలు రూపం వివరిస్తే కొందరిలోనైనా నరిచేయగలం అనుకుంటూ ఉంటాను. ఊళ

జగన్నాథం కుతూహలంగా అడిగాడు మష్టారూ! స్నేహితుడు అన్నమాట నంన్కృతమా? తనుగా ?* నవ్వుతూ అన్నాను ఇంత పుద్దమైన మాట సరించి. ఇప్పడు నందేహ మేమిటి? 1ఈ నందేహం నాడికాడండీ! ఒక మిత్రుడు నన్నడిగాడు * అబ్బాయీ! మనం అంత తరచుగా వాడుతూ ఉంటామా అఆ శబ్దం తెలుగు పద్య కావార్థలలోగానీ నంన్కృృత సాహిత్యంలోగాని కనిించడు ఎందుచేతలే అన్నాడు-అవ్వుడు నాకు సంచే హం వచ్చి మిమ్మల్ని ఆడిగాను ఆ అబ్బాయి నందేహించింది నబబే-ఎందుచేతనంటే- ఆది పండిత, పామర వర్గంలో బహురూఢమైన శబ్దం ఆయినా మనకు తెలిసినంతవరకూ ఏవి నంన్కృృత కావ్య నాటకాలలోను పూర్వ 'పసిద్ధ పద్యకావ్యాల్లోనూ వాడగా చూడలేదు. ఆధునిక రచయితలు తమ పద్య గద్య ంధాల్లొ వాడి ఉండవచ్చు అలా వాడకపోవడానికి కారణమేమిటంటారు? * నాకు ఒకటి తోస్తంది కొరి జాలు వ్యుత్చత్తిరీత్యా సంన్కృృతము ఆఅయిశా, నరిగ్గా నంన్మ లంలో ఉన్న తీరుగా మన భాషలో వాడక పోవడం చేత పూర్వ రచనళ్లో వాటి వాడకం నిరస్తరమయిపోయి ఉంటుంది-చూడు= 'స్నేహిత శబ్దం సరించి చూద్దాం న్నిహ్‌ అనే ధొతువునుంచి స్నేహ అనేమాట పుట్టింది దానికి అర్ధం (పేమ (నూనె ఇత్యాదులు ఇవ్క్మడవనరంలేదు)

4ీర్‌

శ్నహం కలవాడు 'స్నేవా(న్స) కావచ్చు స్నేహలుడూో అనికూడా అనవచ్చు కాని స్నేహితుడు అనేమాట మం కావ్య నాటకాళ్లో ఎవరూ రానివ్వలేదు

ఆశ్చరం వేస్తుంది. నిఘంటువులు మ్మెేహిఈడు అని (గ్రహించి మిశ్రుడు అని అర్జాలు (వ్రాశాయి ఏ మనివక్తుందంటే నంన్నృత ల్‌ంథ రచనాకాలంలో ఈ మాట ఈ అర్థంతో వుట్టవదు

ఎందుచేతనంటే తారకలు కలది తారకితము. శప్పము *లది పప్ప తము అన్నట్టు "స్నేహము కలవాడు స్నేహితుడు అని ఎవరూ వాడలే దన్న మాట

ఇత చేరదగిన తారకాది “ణంలో 61 మాటలున్నా స్నేహ లేదు ఆందుచేత దానికి ఐత చేర్చడం మావివగాడు ఆ “ణఖంలో. వండా-బుడద్ధి వుండడంచేత పండితుడు వ్యాష్తలోకి వచ్చాడ

తర్వాతి కాలంలో (ఆకృతి గణం కనుకు ఆ ఇంతో * స్నేహ కూడా చేర్చి స్పేహతుడు ఆన్న మాటను జాగా వాడు5లోకి తెచ్చిఉంటారు జ్తద్రీ దీని చరిత ఈ మాటను వేడు %రాక్షేషంగా ఆందరూ గద్యపడాళ్తో వజ చచ్చు

• ఆయితే మేష్టారూ! (మ్రైమిక అవేమాట అప్పుడు జాగా వాడ.కలో దొర్గుతోంది ఆది సాధువేనా ?

శ్లాగ్లా వ్యవహారంలో ఉన్న మాట నిజమే. కాని వ్యాకరణరీత్యా సాధువు కాదు నిఘంటువుల్లో (పేమి() అనే మాటను 6 ఎంచి ఆక్భాలు (వ్రాశారు గాని * (ప్రేమిక ను తీఘకోరడు

'హెందీ నంపర్కంవల్ల (ప్రమీ "మిక “(ప్రేమీయ. మొదలైన శబ్దాలు మన భాషటో (ప్రవేశించాయి వాక్థికర్త లు వీటిని ఆపగక్టాలగా = ర

శ్రి ణించాడు *ధనిక వధిక శజ్జాల పోలిక దీన్ని మనవారు నృష్టించారు వైమిక శబ్దాన్ని పూర్వ నంన్కృతాంధ రచయితలు ఎవ్వరూ వాడలేదు దీ౨లాగానే బెంగాలీ డిటెక్టివు నవలల ఫలితంగా హత్య” ఒకచ నిరా మఘాటంగా మన రచనల్లో (ప్రవేశించింది ముందొక నామవాచకం చేర్చిగాని దిన్ని వాడగూడదని పాణీనీయం నిషేధించింది. అంటే (బ్రహ్మహత్య క్ట (భూణహత్య వలె వాడవలసి ఉంటుంది కాని (వస్‌ద్ధ ఆధునిక కవులు బరుఎపదంగా దీనిని వాడడం ఉంది దీనికోపాటే హంతకుడు అనేడికూడా నే౨ వాబ్యయంలో ఏరాఘాటంగా చెల్లుబడి అవుతోంది ఈ రెండూ "కూడా వ్యాకరణం (ప్రకారం తప్పులు € హత్యను ” ఏ పూర్వ కవులో ఒకచోట వాడితే ఆది (ప్రామాదికంగానే భావిస్తారు. రెండు మూడుచోట్ల కనబడితే తెలుగు కవులు పాణినీయాన్ని పక్కకు పెట్టి (వయోగించారనుకో వచ్చు దీనికి నంన్మ లవంచో నరిమైన మాటలు హననం వధ ఘాతము ామాణికులు తమ రదవల్లో ఇ౮ాగే వాడతారు హంతృ శద్దానికీ (వ్రథమైక వచనం హంత అని మాత్రమే కీ స్వార్థంలో చేర్చదలచుకుంటే హంకృకుడు * అనవలసి ఉంటుంది " ఇట్లాంఎచే యువక” శబ్దం ఒకటి (ప్రహతంగా వ్యవహారంలో! వచ్చింది అనలు శబ్దం యువన్‌ తిలుగులో (వళమైక వచనర యువ పూర్వ నంన్కృృతాంధ రచయిత లందరూ యువ అనే వాడతారు నవ్వులు మాత్రం క తప్పకుండా చేర్చుతున్నారు దీనికి నరియైన (ప్రమాణం క॥ బడదు, వ్యనహార బలంవల్ల స్వార్ధ “క * (ప్రత్యయంగా నరిపెట్టుకోవాలి ఈ మధ్య ష్మతికల్లోనూ రచనల్లోను *సాన్నిహిత్యం అః మాట జోరుగా వాడుతున్నారు ఇది బహుశః సాహిత్యం అనే మాటను చూ ఎవరో నృష్టించి వుంటారు నహిత మీద * సాహిత్యం” పుట్టింది కను!

• నన్నిహిత మీద సాన్నిహిత్యం ఎందుకు కాకూడదు? అని వారి భావన అనే

ర్త కంవాను అయిణే ఇక్కడ ఒక (వన్న “దర మీద ధైర్య విర్చడిందిగడా వీర మీద వైర్య వీర్చ్వరచవచ్చునా? ఆవి--వీ9 మీద వీర్య * అవులుంది కాని ఇంకొకటి కాదుం ఈ హెన్నిహిళ్యానికి బదులుగా పూర్వ సాహిత్యంలో సాన్తిధ్యమని వాడ శారు. సాన్నిహిత్యమనే మాట వి (ప్రామాణిక రచయితలూ (వయోగించగా చూడలేదు, అయితే కొత్త మాటలు రాకూడదని నా భావర కాదు ఎన్నైనా రావచ్చు కాని వాటికి ఏదో (పమాజం ఉండాలి అట్లాకాక ఎవరికి వార్ము ఆంవోకగా శబ్దాలను నృష్టించడం మొదలుపెడితే అ భాష కృతక శబ్దాలతో నిండిపోతుంది అయాధాా బగన్నాథం మామూలుగా వచ్చి కూర్చున్నాడు, వలకరించాను వెంటనే అందుకున్నాడు,

• గురువుగారూ నాకో అనుమానం తీర్చాలి
• ఏ ఆనుమానం ?”*
• అనుమానాల్లో ఎన్ని రకా లటంచాయండీ ? “ముఖ్యంగా-తర్కంలో మాట అలా ఉఊంచి- వత్రతీం నస్‌ భీపైలో రెండు రకాల అనుమానా లున్నాయి. ఒకటి తెనుగుది రెండోది నంన్క్మ ఏఎతంాా-

శ్నర్రి ళనన్ను మరీ గహనంలోకి తీసుకువెళ్ళుతున్నారు. దయవ్రంచి కొంచెం వివరించాలి.” “మంచిది-జఆయితే విను !"

. *ఆసలు-అనుమాన మనేది నంస్కృత శబ్దం, ఆను పూర్వక మాలో ధాతువునుంచి పుట్టింది. నంన్క తంలో దోని అర్ధం ఊహించుట, ఉక &ంచుట అని నిఘంటు (ప్రసిద్ధి. ఇంగ్లీషులో చెప+వలసివుంటే --- 100ట6106 ౮000160316 అనవచ్చు.

కాని తెలుగులో దీనికి సంశయం, శంక అనే ఆర్జాలు (ప్రసిద్దమైనాయి.

(0ంజం0

తెలుగు నిఘంటువులు నంన్కృత శబ్దంగో తీనుకుని ఊహ మొదలైన అర్థాలు (వ్రాగాయి. కేవలం తెలుగు పదంగా (గ్రహించి శేంక్క నంగయం అనే అర్థాలు ఇచ్చాయి. అంధ్రనొనుడేషం తెలుగు పదంగానే (గ్రహించిందట |

అంతేకాక దీన్ని కవులు *“అన్మానించు అనికూడా వాడడంచేత “అను మానించు” అనే తెలుగుపదంకూడొ ఉన్నదని భావించారు. (పసిద్ధాంధకవులు తరచు నంశయం అనే అర్ధంలోనే వాడారు, మొత్తానికి “ఆఅనుమానాోన్వద మైన ఈ శబ్దం తెలుగులో (ప్రవేశించి దూపం్య అర్థం కూడా మార్చుకున్నట్టు కనిపిస్తుంది”

.*బాగుంది-నా అనుమౌనాన్నీ నంశయ రహితంగా పరిష్కరీంచార. అయకే-నంన్కృృతంనుంచి నచ్చి కల్లో ఆవళోరం మార్చుకున్న శబ్దాలు ఇంకా ఉన్నాయాండి ఖా?

చాలా ఉన్నాయి. మచ్చుకు కోన్ని చెబుళాను

తరి శిక్ష = అనేమాట చూడు. ఇప్పడు జన వ్యవహారంలో దీనిని దండనం అనే అర్థంలో ఒవాంళంగా వాడుతున్నాము. ఆతని నేరానికి తగిన శిక్షపడింది నేరము-శిక్ష (ఒక పుస్తకం పేరు విక్ష తప్పించుకునేందుకు మ్రయత్నిన్తున్నాడు పాణినీయ ఢాతు సారంలో శిక్ష-విద్యోపాడానే అని వుంది అంటే ఆ ధాతువుకు విద్యను గ్రహించడం అర్దం ఈ అర్థం తెలుగులో మళ్ళా బాలశిక్ష నిక్షణ-తరగతులు అన్నచోట కనబడుతుంది ఈ విధంగా ఈ శబ్దం పాక్షికంగా తెలుగులో ఆర్థం మార్చుకుంది మర్యాద ఇది నంన్టృత శబ్దమైనా తెలుగులో గౌరవం నన్మానం అనే ఆర్జాలలో స్థిరవడింది పోతనగారు ఆదిన్‌ శ్రీనతి కొప్పుపై అనే పద్యంలో నూత్న మర్యాదం జెంద.శరంబు (కిందగుట--అని మర్యాదను గౌరవార్థం లోనే వాడారు. కాని సంన్కృతంతో దీని అర్థం హడ్డు మేర అనే ఛాయా రూపంగా మరికొన్ని వస్తాయి నూచిగా గౌరవం అని లేదు అవ్యయిీబావ నమానంలో ఆ అనే ఉపవర్గ మర్యాద అభివిధుల్లో వస్తుండి ఇక్కడ మర్యాదకు అంతవరకు (హద్దు అని అర్థం అభివిధి అంటే-ద నిని కూడా కలుప్పకుని అని అర్ధం (1 ౫0 ౪91/6 2 10129176) నంస్కృ తంవో ముఖర్ధంగా హద్దు మేర అనే (వ్రాసినా ఈ అర్ధం. ఒలుగు వ్ణప హారంలో లేదు తెలుగు నిఫఘంటుకారులు నంస్క్భకౌర్చాలు అన్తూనే తెలుగులో స్థిరపడ్డ ఆర్టాన్నిరూడా (గ్రహించి వివరించారు ఆగ్రహం ఈ నంన్కృవ శబ్దాన్ని తెలుగువారు కోనీం అనే అర్హంలో వాడుతూ ఉంటే అశ్చర్యం వేస్తుంది వి నంన్కృక నిఘంటువూ “కోవం అని చెప్పదు లక్షణ దీపికలో దీని నిట్లా వివరిస్తాడు ఖళ్నిగహ నిరుద్ధార విషయాభి నివేశత్వమ్‌ నర్వ శబ్ద నంబోథిని కిష్టానిప్ట కార్యజాత త్వరా ఇత్యాదిగా 5 ఆర్జాలిచ్చింది నూ ని కాటలు మాత్రం 6 నంన్క అలర ఇచ్చి ఏడవ అర్హంగా కోపాన్ని గ్రహించారు

5్‌0 ఆగహమాత్మలో బొడుమునటుగ * అనే విష్ణు పురాణ వద్యం కోపానికి ఉదాహరించారు నకార్ష్మగహం అన్న మాటలోని అగ్రహం తీ నత్యమునందలి పట్టుదల అని చెబుతుందిగాని కోపం అని చెప్పదు దీనికి కోవమనే అర్హం జనవ్యవ హారంచో నుంచి క్వాచిత్మంగా పూర్వ రచసన్హోకి కూడా ఎక్కిందన్నమాట బాధ్యత _ దీన్ని ఇప్పుడు మనం పూచీ- కాత్వం0135101110/ అరే ఆర్హ్వ్యో 'అహతంగా వాడుతున్నాము కాని దనికి నంన్కృతంలో ఆ అర్థం లేదు జాధుం్ధడు జాధింపదగినవాడు వాని భావము బాధ్యత జనవ్యవహారాన్ని బట్టే-పూర్వకవి (వయోగం చూపకపోయినా-నూని కారులు పూచీ* అనె అర్హాన్ని తమ నభంటువులోకి ఎక్కించారు జిలుగులో తన అర్జాన్ని పూర్తిగా మార్చుకున్న శద్ద్లో ఇది ఒకతి పాసం - దీనికి సంస్కృతంలో దురితము ఆఘము నేరమ్ము దోషము ఇత్యాది అర్హాలున్నాయి. కాని జాలిని ఎగతాళిని చెప్పే అర్హాలు లేవు ఆ అర్ధాలు తలుపలో ఒనవ్యవహారంలో ఏర్చడి తర్వాత తెలుగు నిఘంటువులలో కూడ్రా (ప్రవేశించాయి సానుభూతిని ఆపహాస్యాన్ని తెలిపే టప్పుడు కేవలం తెలుగు అవర్థయంగానే వుండి ఏ విభక్తలను స్వీకరించదు జన వ్యవహార బలంవల్ల పూర్వకవులు కూడా కొందరు (వయోగించి వుండవచ్చు అట్లా పాక్షికంగా ఇది తెలుగు శబ్దమే అయిపోయి అర్ధం మార్చుకుంది ఈ విధంగానే గాథ కామము రతి వంటి _వలుశద్దాలు అచ్చపు నంక్కృతార్థాలను వదలి తెలుగువో పత్యేకార్దాలలో రూఢమై వ్యవహరింప గ బడుతున్నాయి జడా, ఉగంధాలల్న భి ల టా ఖా ల డాం డం అత్‌ (5. - శే క" 6ళ,36ఇ్యా శ లో శ ప ల క వ స్వ్యస్టైం శ్రస్తగ్థ పీ

_ “జ్షేష్టారూ | ఈ తెలుగు వాక్యాలు ఎంత . ఓీచెవికిం(కంఏపుగా” _ ఉన్నాయో చిత్త గించండిలా 1, మద్యము 'సేవించువారు తమ శరీరములో పోషక పదార్థాల లేమిని కలిగి యుందురు. 2. స్పీకరు నభ్యునితో (సమాణము చేయించెను,

౩. ఈ కమిటీచే మంత్రులు ఎన్నుకొనబడగూడదు.

4 మన దేశమును ఆంధ మని పిలుతురు,

క, ఈ నభలో మాళో నహకరించి నిశ్శబ్రముగా కూర్చుండుడు:

.. ఈ నిన్న బజారులో ఎవనిని చూచితినో వాదేనెడు మా యింటివద్ద వత్యక్షమైనాడు.

వ్యాకరణరీత్యా చూస్తే పై వాక్యాలలో ఏమీ తప్పున్నట్టు కనపడదు, కాన్మి అందులో ఏదో ఒక జీవలక్షణం లోపించి ఎబ్బెట్టుగా ఉన్నట్టుంది లోపం ఎక్కడ ఉందంటారు ?”

“జగన్నాథం ! నీ అవేదన నా కర్టమయింది. వాక్యంలో వివైనా అప కబ్దాలుంటే-అవి పొరపాటుగా వచ్చాయనో, నరియైన పరిజ్ఞానం లేక పడ్డాయనో మనం నరిపెట్టుకోవచ్చు. తిరిగి నరిచూచుకొని దిద్దుకోవచ్చు. కాని నీ చెవికి కటువుగా వినిపించినవి అపశబ్దాలు కావు, అపవాక్యాలు 1 |

ర్‌ని ఒక దేశీయుడు పలికే వాక్యానికి ఒక జీవలక్షంఎం వుంటుంది అతడు వాక్యం కూర్చేతీరు విభక్తి ఆతికే విధం పలికించే కాకువు ఒక (వశ్యేక ఉక్ష ణంతో వుంటుంది దానినే నుడికారం జాతీయం వాక్సం(ప్రదాయం (161000) అంటారు. అవి లోపంచినవ్వడు నువ్వు ఎన్ని సాధుశబ్దాలను (ప్రయోగించి వాక్యం నిర్మించినా అద్‌ నేహజంగా వినివించక ఎరువు సామ్ములా- పరాయి భాషగా కనబడుతుంది తెలిగించా మనుకొన్న బైబిలు సువార్తలు మొదలైన పవున్తకాలలోని నూక్తులు తెలుగు వారీకి నరిగ్గా ఆందకపోవడానికి కారణం, ఆ తెలుగు తెలుశు కాకపోవడమే పైగా ఆ వాక్యాలు అవహాస్యానికి ఉదాపేరణంగా ఉపయోగించాయి కాని ఉద్దేశించిన (వయోజనాన్ని నెరవేర్చ లేక పోయాయి ఆ కథలనే నందేశాలనే చలంగారు నవలగా వ్రాస్తే నూక్తులుగా తెలి గిస్త్రే దానికి సాహిత్యపు విలువ వచ్చి చాలమంది ఆప్యాయంగా చదివారు ఈ తెలుగు భాస జీవదర్శాన్నే- నన్నయగారు తెలుపన రచియించుటి అన్నా- తిక్కనగారు తెలుగుబానీ వినిర్మించుట అన్నో- శ్రీనాధుడు నుడికారము సొంపెనలార అన్నా- చేమకూర వెంకన్న జాతి వార్త అన్నా- ఒక్కటే విష యాన్ని నొక్కి నొక్కి చెబ్బనట్టయింది ఈ ఎబజుకలేని ఆధునికులు అను వాదాలు చేశారుకాని తెనుస చెయ్యటేకపోయారు కనుకనే ఆధునికయుగంలో అనువాదాలు గా వచ్చిన చాల నంన్క లీ కావ్యనాటకాలు నామరూపాలు లేకుండా పోయాయి ఈ"”విషయాన్ని నీకు పూర్వ ఆధునిక రచయితలనుంచి ఎన్నైనా ఉదాహరణలు చూపి వివరించవచ్చు కాని ఇది చోటుకాదు వేరాక నందర్భం అందుకు వినియోగించుకుందాం. 'వ్రకృతం నీవు ఉదాహరించిన వాక్యాల్లో లోటు ఎక్కడుందో చూద్దాం ఈ నాడు విద్యావంతులు అంటే ఎక్కువమంది ఇంగ్లీషు చదువు కున్నవారే గనక వారికి ఇంగ్లీమ వాక్యి నిర్మాణంతో ఉన్న గాఢ పరిచయం తెలుగు భాషతో ఉండదు కనుక ఇంగ్లీపులో ఆలోచించి తెలుగులో వ్రాస్తారు

58 ఆ విధంగా ఈనాడు అంగ్లీము వ్రబొవం తెలుసు మీద పడ్డట్టు పూర్వం నంన్కృృత (ప్రభావం తెలుగుమీద ఆపారంగా వడింది ఇబ్బటికే కొందరు నంస్కృృత పండితులు మాట్లాడితే తెలుగులా ఉండదు అయితే నంన్కృృతంతో వున్న గాఢ అనుబంధంవల్ల తెలుగు నంన్నృృ కాన్ని ఏదోవిధంగా ఇముడ్భుకుంటుంది కానైతే కృతకమైనచోట లోటు కన బడుత్తూనే వుంటుంది నీ వాక్యాల్లో ఇంగ్లీషు నుడికారం వుండడంవల్ల అవి తెలుగు వాక్యాలు అనిపించకుండా పోయాయి క లేమిని కలిగివుండడం అనేది 1.1౪6 అనే (క్రియ ఇచ్చిన వికృత న్వరూపం పోషక పదార్థాలను హోగొట్టుకొందురు అంటె నరిపోతుందిగడా (2) నభ్యునితో ప్రమాణం చేయించడం అని ఎవరూ వాడుక చెయ్యరు “నభ్యునిచే [వమాణం అన్నది నరియైన కారకం నరియైన విభక్తితో క్రియను కలిపి వాడడమే కారకం అంటే-జది తెలియకపోతే కృతరికైన వాళ్ళం వర్చడు తుంది (9) ఇక్కడ బడు అన్నడి కర్మణి (వయోగం (౨835 76 770106) అది తెలుసకు నహజం కాదు ఏ తెలు శువాడూ తన (పనంకంలో బడు” వాడడు, ఇది నంన్కృతంవన్ల ఇంగ్లీమువల్ల తెలుగులో ఎక్కువ చుర్మాకమణ చేస్తోంది దీన్ని సాధారణంగా పరిహరించడం మంచిది (4) అందలి పిలుచుట మనదికొదు * ఆంధం అంటారు * అనడం నహజం ఇది (611 64 అనే ఇంగ్లీసు [క్రియ యొక్క అజీర్ణ న్వరూవం దీనికి లోబడిన పండితులు కూడా వున్నారు

ర్‌డీ . (5) “మాతో నహకరించడం' అన్నది ఇంగ్లీషులో. అలోచించి తెలు గులో అనడం. “*మాకు తోడ్పడండి” అనడం యుక్తం, (6 “ఎవడో-వాడుి అనడం తెనుగు నం్మప్రదాయం కాదు. నంబంధ నర్వనామం తెలుగులో వాడరు. ఇది సంస్కృతం నుంచీ ' అంగ్లీషు నుంచీ తెలుగులోకి దిగుమతి ఆయింది. పూర్వాంధధ్రకవుల్లు (పోతన వగ్జె రా కొందరు సంస్కృత వాననతో వాడినా అది పద్యకవితకే పరిమితం-అని ఎంచి ఆధునిక రచయిత లుసేక్షించారు. ఈ పైం140176 18010₹1ను పరిహరించడం కోనమే బాల వ్యాకరణం నమాన పరిచ్చేదంలో “కర్మాదులకు (ప్రాధాన్య వివక్ష యందు....అనే న్యూతం. పుట్టింది. “ఎక్కినచెట్టు, తిన్న విస్తరి, విడిచిన ఆడవి” వంటి (పయోగాలు కేవలం తెలుగు జాతీయాలు; కాబట్టి - “నిన్న బజా రులో చూచిన వాడే నేడు మా ఇంటికి వచ్చినాడు” అనడం నరియైన తెలుగు వాక్యం, . ఈ నుడికారమే భాషకు (ప్రాణం. . “అమృతమైనను చవుల జాత్యన్న నమమె ₹” (రాయలవారు.) అదా

20 గంరూజీ ఈ మితృల తోను శతృ లకోను పెద్ద బెడద వచ్చి

పడింది మీరు పరిష్కరించాలి

“ఏమీ కళనళపడకు వారి నిద్ధర్నీ సుడులలోనుంచి తప్పించి ఇద్దరికి రెండు కొమ్ము లిచ్చి పడవలో కూర్చోటెడితే నురక్షితంగా ఒడ్డు చేరుతారు ఈ సాభ్మిపాయ దోరణికి జగన్నాథం పక్కున నవ్వేసి ఈ సాణుదడగ. హెల్‌ విస్పెయ్యండి మాష్టారూ ” అన్నాడు

వివరిస్తాను చాలా మంది కాకపోయినా-కొందరు మిత శతు శట్దా

లలో వ్యటుసుడులు రాస్తూ వుంటారు అవి భాషాజ్ఞానం కలవారికి కంటగింపుగా ఉండడం నహజం ఆ శద్దాలలో వటునుడులు (వ్రాయకూడదు ళత్రు శద్దానికి అనలు గబ్బంలోనే కొందరు (వాస్తే-మ్మిత శబ్దానికి ఒహువచనంలో ఈ నుడి తగులుతూ ఉంటుంది అవి నరిగా (వ్రాయవలసిన తీడు-తకారానికి బొమ్మిచ్చి కింద రేఫ మ్మాతమే (వ్రాయాలి,

తలుగులో ఈ వ్యటుసుడి బెడద లేనే లేదు అంటే అచ్చ తెలుగు శజ్జాలలో బుకారం వచ్చే (పనక్తి లేదు ఇక నంన్కృత శబ్దాలలోనే ఈ (భ్రమను (ప్రమాదాలు కలుగుతూ ఉంటాయి

ఈ (భమ శత్రు శబ్దం దగ్గర [ప్రారంభమై మ్మిత శబ్దానికి వ్యాషించిం దనుకుంటాను ఎందుచేతనంటే -- నంన్మృృత వ్యాకరణంలో వర్తమానార్హక విశేషణం చేయాలంటే (1765606 2౯601016) ధాతువుకు శతృ (ప్రత్య యం చేర్చాలి అందులో ఇత్సంజ్ఞలన్నీ పోయి “ఆత్‌” అనేది మాతం మిగులుతుంది ఆది ధాతువుకు కలిపితే-భవత గచ్చత్‌ విబతి వంటిరూపాలు వీర్చడకాయి ఈ * శతృ (పత్యయానికి విరోధి అనే అర్ధం వచ్చే శు కబ్జా నిక్కీ ఏమీ నంబంధంలేదు ఈ వివరం తెలియక “పత్యయంలోని బుకార*

ర్‌6 చూచి సాధారణ శతుశజ్దానికి కూడా కొందరు బు చేర్చడం మొదలుపెన్టి ఉంటారు దాన్నిచూచి శ్యత్రువుకే ఉండగా లేనిది మిత్రుడికి మాత్రం వటు నుడి ఎందు కుండరూడదు ? అని మరికొందరు మిత శబ్దానికి బహువచనంలొో వ్మటునుడి తగ్గిలించారు ఈ విధంగా ఆ ఆఅపశబ్దాలు వర్చడ్డాయి మీరు వివరించిన అపోహల చరిత బాగానే ఉందనుకోండి అయితే ఎక్కడ బు? ఎక్కడ రు? అన్న నంగత్రి సామాన్య రచయిత లేక ప్రారకుడు ఎట్లా తెలుసుకోవాలి? ఆ సౌలభ్యం తెల్తిపితే నూ వంటి వాళ్ళకు ఉపయుక్తంగా ఉంటుంది గదా | క్ట వస్తున్నా ఇక చెప్పవలసిన విషయం ల్యదే--మి[త శత్రు శజ్దాల తద్ధిత రూపాలు పరిశీలిస్తే ఈ నంశయ నివారణం అవుతుంది మిత్రునికి నంబం ఢించినది అన్న అర్ధంలో ఆ(ణ్‌) (ప్రత్యయం చేరిస్తే మతము. అవుతుంది అట్లాగే శతునంబంధమైనది అన్న అర్థంలో ఆ (పత్యయమే చేస్తే శాతవం అని వీర్చడుతుంది ఆ శజ్ఞాలలో బు అనేదే ఉంటే ఇట్లాంటి రూపాలు ఏర్పడే వీలులేదు కనుక అ రెండు శడ్చాలలోను వ్యట్రుసుడి లేదని నిర్థారణ చెయ్యవచ్చు కక వటునుడి రూపాల నంగతి-- మూలపడాలలో ముకారం ఉంటే-దాని నుంచి పుట్టిన శబ్దరూపాలలో మ్తు స్థానంతో ఆర్‌ అనిగాని ఆర్‌ అంగాని నూర్చు కనబడుతుంది" దానినిబట్టి జ్ర శబ్దపు నిజరూపం తెలుసుకోవచ్చు, కృ ధాత్తువుకు (చేయుట) అన నే కృదంత్త (ప్రత్యయం చేరిస్తే కృృంకర్‌-అన = కరణ అవుతుంది డానికే య 1వత్యయం చేర్చితే కృ-కార్‌? యజ కార్య అని వర్చడ్డుత్వుంది

ల్‌? న్పష్ట (ప్రతిపత్తి .కోనం మరికొన్ని ఉదాహరణలిస్తాను.. వృ (కోరుట) వృంవర్‌+ఆఅనీయ = వరణీయ, న్కృ (తలచు) న్మ బ్రన్మర్‌+ఆనీయ= న్మర ణీయ, వృథ్‌ (వృద్ధి పొందు) వృధ్‌-వర్ట్‌+మాన వర్ధమాన, భృ (భరించు) భృ-భర్‌ +తృంభర్త (ప వీ) భృంభార్‌+శయ-భార్య అల్లే. ధృతరాష్ట్రుని -వ్యుతులు ధార్హ రాష్టులు. మృకండుని స్మతుడు మార్క ండేయుడు,

మూలపదంలో “రు” ఉంటే దానినుంచి పుట్టిన శబ్దాలలో రు కారం మీద ఓ అని గాని కౌ అనిగాని గుణవృద్ధి రూపాలు చేరుతాయి. డానినిబట్టి ఆక్కడ ఉకార నహిత ర కారం మాత్రమే ఉందని (గ్రహించాలి. ఉదాః (కధ్‌+ఆ వా శ్రోధ (కోపము), రుధ్‌+అ = రోధ (అడ్డగించుటు, (ద్రూహ్‌+అ = ద్రోహ (ఆపకా

రమ్సు, (కూరశయ= (కార్య (ఘాతుకత్వము) ఇంకొక నంగతి ః కృ ధాతువు వలెనే నంన్మృళతంలో కప్‌ అనే ధాతు వుంది. (అర్ధం నంపన్నమగుటుు ఆ ఒక్క ధాతువు కోనం అఆ వంకర _ అక్షరం ఎందుకని చాలావరకు అచ్చులో నుంచి తొలగించారు. కరానవూయణం _ వంటి ప్రమాణ [గంధంలోనే కొన్ని చోట్ల “క్ట్‌” అని అచ్చు వేయవలని వచ్చింది, అ ధాతువులో ఆ ఆక్షరం లేకపోతే కల్చస కల్చము కల్చవృక్షము, కాల్బనికము అనే గబ్బాలు పుట్టడానికి ఏతులేదు, (ప్రస్తుళం అట్టి అక్షరం అచ్చు వెయ్యడానికిగాని చదవడానికిగాని కొందరికి ఇబ్బంది. అయినా- కనీనం ఆలాంటి అక్షరంలో ఒక ధాతువు వున్నదని అయినా తెలియడం భాషారాధకు

"లకు అవనరం, ాట్తాడాకి

దీకికులు మాష్టరు డిగ్రీ తీనుకుని ఎక్కడో ఉద్యోగంచేక్తూ వచ్చాడు మంచి భాషాఖిమా? వదైనా నంశయం కలిగితే 5శితంగా చర్చించి నిస లెల్చుకునే కుతూవాలం గలవాడు ఒకనాడు మా సారన్యత గోష్టిలో ఇట్లా అన్నాడు న చిరకాంం నుంచి నన్ను ఒక నంచేహం వేధిస్తోంది మీరు కచ్చితంగా తేల్చి చెప్పాలి--- భాష అనేది ఒకరి అభ్మిపాయాలు ఒకరు తెలుపుకోడానికి పుట్టింది అందుకు ఎవరికి వచ్చిన భాష వారు ఉపయోగిస్తారు. తెలుపుకుంటాడు లునుకుంటారు వ్యవహారం నిరాఘాటంగా జరిగిపోతుంది. అటువంటప+డు ర వార్టకరణమంటూ ఎందుకు ? నిరర్గళంగా తమ నిత్యవ్యవహారాలు సాగించుకునే వీరందరు వ్యాకరణం వదువుకునే మాట్లాడుతున్నారా ? ఆది సాధ్యమా ?

• ఈ విషయం మీరు విన్సంశయంగా తేల్చి చెప్పాలి మ్మితమా నీ సందేహం అర్ధవంతమైైనదే తీగతీస్తే డొంకంతా కదిలి నట్టు ఇక్కడ చాలా అంశాలు ప్రస్తావించవలసివుంది నిత్యకృత్యంగా లౌకిక వ్యవహారాలు సాగించుకుంటూ పోవడానికి వ్యాకరణం అక్కరలేదు పైగా అడ్డంకూడా ఉత్తర (ప్రత్యుత్త రాలకు వ్యాకర ఐఖంతో పనిలేదు ఒకరు చెప్పదలచిన నంగళులు రెండో వారికి బోధపడడమే వాటి పరమ (వయోజనం

ర్‌

కాని ఒక భావాన్ని విపులీకరించి చెప్పడానికి ఆ చెప్బ్పడం మననుకు తగిలూ ఉండడానికి వినుశు రాకుండా చమత్కరించడానికి భాషా పరి జ్ఞానం అవసరం ఆ పరిజ్ఞానానికి సాధకమే వ్యాకరణం ఆరచన కొంతకాల జైనా నిలవాలంటే- అది నలుగురి మనన్సులను అలరించాలంటే- శక్తిమంత స్వన శబ్దాలను వాడాలి ఆ వాడడానికి ఒక తీర్పు ఉండాలి. దానినే లి అంటారు ఈ పరికరం ఆంతా అమరాలంటే- భాషాభిజ్జుల (వనంగాలనుంచి రనవత్కావ్యాలనుంచి నేర్చుకోవలని ఉంటుంది ఎన్న లక్షారలను చూచి నేద్చకునే ఒక అంశాన్ని నుళువుగా ఒక న్యూతం చేసి వ్యాకరణం బోధి నుంది కనుక వ్యాకరణ పరిజ్ఞానం ఎంతో ఉఊపకారకం నుశబ్ద అపశబ్ద "షరి జ్ఞానంవల్ల తెలిసిన వారికి హాస్యాన్సదులం కాకుండా ఉంటాము

శబ్ద వరిజ్ఞానం విషయంలో న్యుపనిద్రమైన బాష్యాక్తులు కుతూహలంగా పరికించ దగ్గవి

మున్మితయంలో మొదటి ఇద్దరివలె కాక- మూడవవ్నారైన భాష్యకారులు విపుల విచారణచేని శబ్ద సాధుత్వ అసాధుత్వ కౌచిత్యాల గురించి బోధించి నచ్చజెపుతారు. విను,

• అపశబం అనాగరికమైనది మనం అనాగరికులం అనిపించుకోకుండా ఉండాలంటే వ్యాకరణం చదవాలి ఒక భావ్హాన్ని అపశబ్దంతోనూ చెపావచ్చు నుశబ్దంతోనూ చెప్పవచ్చు కాని నుశబ్దంతో చెప్పడమే మలు" ఎందుచేత నంబే-శబ్ద వేత్తల అపహాస్యం తప్పుతుంది “మన్నన కలుగుతుంది అంతకాదు- మన రచనలను చూచే తరువాతి తరం భాసను అలవర్చుకుంటుంది విద్యారు లకు మార్గదర్శకం కావాలి మన భాష భాస్యకారులు ఉపయోగించిన “అబు దయ కారి అనే మాటలో ఇంత అర్హం ఉంది

అయన న్యూత్మప్రాయతగా మరో చమతా)_రమైని మాబగూజప జాం 1ఆ౮ం

6౦ € కృత (ప్రయత్నా శ్చా (వవీణా (వయత్నించి వ్యాకరణం వల్లె వన వారుగూడా ఒక్కొక్కప్పుడు సుశబ్దం (ప్రయోగించలేద (వయో “జ్ఞానం లేం చదువు వ్యర్థం శిష్టుల (నాగరికుల) (ప్రయోగ వైఖరి చూచి ఎప్పటి కప్పుడు తము వ్యాకరణ జ్ఞానాన్ని నంన్కరించుకుంటూ ఉండాలి ఈ భావాన్న కావ్యాను గానంలో హేమచంద్రుడు ఇట్టా వివరిస్తాడు వ్యుత్చ త్యృజ్యాసాభ్యాం నంప్కార్యా. (భాషా శబ్టశాస్త్ర పరి జ్ఞానం నంపాడించడం ఒక యొత్తూ దాన్ని అవగాహన చేసుకుని తనవాక్కును నంన్కరించుకోవడం ఒక యెొత్తూను శబ్ద నంహ్కారం శురించి బుగ్వేదం పలికిన ఈ వచనంగైగమనించ గ్గది నక్తు మివ తితళునా పున న్హః యత్ర ధీరా మనసా వాచ మృక్రఠ” పిండిని ఒల్లెడవట్టి శుభ్రపరచినట్టు బుద్రిమంతులు వాక్కులోని ఆవశక్దా ఎను ఆలిపి సంస్కరిస్తారు వితావతా-- ఏమి తేలిందీ? అంటే నిత్య వ్యవహారానికి వ్యాకరణండాో అంత నిమిత్తం లేకపోయినా- సాహిత్య రూపం తీనుకునే (ప్రనంగానికి రన వ్యద్రచనకు వ్యాకరణం మెరుగు తెస్తుంది వెంకటచలంగారు. సాంఘిక నియమాలను ధిక్కరించినట్లే భామా రూపాల్ని కూడా తిరస్కరించి వందలకొద్దీ రచనలు చేశారు అవి చాలామంది ఇష్టంగా చదవనూ చదివారు వారి భాహాలను అస్వాదించినా ఆయన వాడిన రచకులు దుఖ్ధం € ఎధేచ్భ “పురంధరీమణులు వంటి వికృత

601 చొపను ఎవీరూ ఆ కునరించలేదు భావాలు ఎంక విస్ణావకంగా ఉన్నా-భాష సౌష్టవంగా ఉండడం అవవరం ఈ వద్ధ3నే ఎంవర మన ఆధు౨8 కతకులు నాటక వ్యాన రచయితలు లఅపంంబించి రాణించారు షా తౌచిత్యంకోనం నన్నివేశ నహజత్వం కోనం కొన్ని ఆఎ-బ్బాలు వాడినా వాచికం వయోజనం వున్నది కనక వాతిని అక్హం చేసుకోగలం కా అజ్ఞానం వ్ల అహంకారంవల్ల దుషస్టోమాసాలు నూలు వాడిచే అస్టావారు ఆదహాన్యం పాలుకాక తప్పద. డీన్నే ఒక నంస్ప్టృత కవి చ్లేషలావంలో చమత్కరించాడు - “కసయ న్తదపక్షణే తరూన వ్యదయామాను రిపాధుఖి వదై పదశాస్త్ర ఇవానధతినః కవయః కర్ణపధాన్‌ విపశ్చిరామి కోతులు ఒక రోటతోపడి మొరటైన తమ వచాలరో (కాళ్ళవు చెల్లను ఎంక గానో బాధించాయి ఎట్లా అంటే- వ్యాకఠణుం ఎంగని కవులు తను దుష్ట వదాలతో (ఆపశద్దాలతో) వండితుల చెవులను బాధించినట్టు--.. - ఆంగ్లి విద్యావంతులకు ఉండవః"గచోట ౧061 611౮ ల పోలే క/0%101099 లో ఉడ్చారణలో తేకపోయినా. టై కనబడకపోతే 0|గ61లో7 లేకపోతే కంఎరో నంం పడ్డట్టుంయింది. 01 లో క” ధ్వని వినబడితే ఈనడింపు $1112౫ ,కా-60) నరిటైనది కాకపోతే ఏవగింపు చూస్తూనే ఉంటాంగడా. అందులో కష్టైనా తెలుసబాష మీవ ౧క్ష్యం చూపిస్తే ఈనాఎి శెలుగు రచనను ఎంకో బాగుచేయవచ్వు ఎాట్రాలా్తం శి

చేరాక రోజు సాహితర్థగోవ్టిలో దీక్షలు యధాలాపంగా అదిగాడు ఆయా అలంకార శాస్త్రంలో దష (వకరణ నందరృంగా వ్యాకరణ విరుద్దమైన జం. చ్యుత నంన్కృ3 ఆంటారు చ్యుత సంచ్టృ3 అన్నా జవశబం అన్నా ఒకటేనా? ఏమైనా కోదం ఉందా ” ళ్‌ భేదం ఉంది నంధి నమానం కారకం ఇత్యాదుల్లో దేని తప్వుగా (ద్రయోగించినా ఆది చ్యుత నంన్టృృతి కావచ్చు కాని శబ్ద విషయంలో మౌొత్రమే జరిగిన లోపాన్ని ఆపశజ్ఞంగా వ్యవహరిస్తారు ఆఅపగబ్ద లక్షణం అది - త వవశక్తి వైకల్య (ప్రమాడాలకాదివి అన్యధోచ్చారితా శ్గప్దా ఆఅపశజ్దా ఇతీరిలా // కేవలం వాకరణ వైరుధ్యం వల్లనే కాకుండా ఆనేక కారణాలవల్ల అపగబ్దాలు ఏర్పడవచ్చు ఆవి ఇలా వుంటాయి శక్తి వైకల్యం అంటే అజ్ఞానం కావచ్చు ఆంగవ్రైకల్యం కావచ్చు గబ్బక్టానం వుండికూడా పొరపాటు పడవచ్చు తగిన రథ చూపకుండా -- ఏదైతేనేం లే-అనే ఆలనత్వం రావచ్చు ఆంకే కాకుండా - ఆనాదరాన్ని అపహాస్యాన్ని న్ఫురింపజెయ్యడానికి ఛలోక్తిగా వినరడం అవవచ్చు క బాగుంది కాని వీఎని చోడాహరణంగా మీరు విగ్లేషిస్తేగాని వాటి విశ్వ రూపం మాకు (వ్రత్యక్షం కాదు దయచేసి అ పని చేయండి ” మంచిది-నరియైన భాషాజ్ఞానం లేనివారు తామనుకున్న అర్ధం ఆ మాటకు వస్తుందో రాదో ఆలోచించకుండా వాడడం అజ్జానకృత అఆపశజ్బాలుగా తీనుకోవచ్చు, ఉదా జఒకరచయిత అన్ముప్రానకు నరదాపడి * నీలిమ లాలిమ అని (వయోగించా డనుకుండాం అప్పుడు అక్కడి లాలిమ కు ఆర్ధం లేదు

63

ఆవిది శద (ప్రపంచంలో లదు అ౮ాగే- వ్యుత్చన్నత ఆనవోయి ఉత్చన్నత ఒంచే అనుకున్న అర్దం రా8 అక్కడ అవ॥బ్దం అవుతుంది

ఈ మధ్య (వజత్లోను వత్రికల్లోను విద్యుదీకరణం అనేమాట బహు (వవారం పొందింది. దానికి నరిమైన ఆర్థం అచోచిస్తే - విద్యుత్తుకాన దానిని వద ద్తుగా చేయడం ఆని ఏర్చడుతుంది అట్లా ఎవ్వరు చెయ్యడం లేదు విద క్ర్‌క్తు లండానిని విద్యుత్తు కలదిగా చేస్తున్నారు అప్పుడు విద్యుత్కరణం అంబే చాల ఇచ్లాగే బానినత్వం అంతరాయత అదర్శనీయత * వంతి “బ్రాలు అనాలోచితంగా సృష్టిన్తున్నారు వాటికి అధారం మృగ్యర్వ్వైబ్ను

విద్యావంతుతే కొందరు - ముఖయంత్రంలో వి లోపం వల్లీనో విజ్ఞాన ౬ప్హాది శస్హాంను. విగ్నానం ఒన్న అ౨ పలుకుతూ వుంటారు. శబ్దజ్ఞానం శంవారు తమ “టికి అనుకూలమైనట్టూ - శేషయ్యును చేషయ్య ఆ 6లంనత్సరాన్ని. నంవక్షం ఆనీ పలుకుతారు మరికొందరు చారు*”ను ఆలవ్యంగా సంకవలుియుండగా చొరు అని దంత్యంగాను వచ్చడిని ఒంత్యంగా ఆనవంనె పుంబే కాలవ్యంగాను వలికి ఆశ్చర్యపరున్తూ వుంటారు

కొందరు శబ్ద పరిబ్దానం 6లవారుకూడా -- ఒన్నశతివల్లగాని పారపాటు వల్లగాని ఆపశబ్దాలు వాడడం ఉంది

యోచన ఆ నేది ఒక శబ్దం దీం త్యాగయ్యగారుకూడా “యోచనా

కమలలోచనా? * అని కీర్తనతో ఉపయోగించారు యుజ్‌ ధాతువుగాని ధాతు పారంధలో యుంచ్‌ లేదు అప్పుడు యోజన పాధుశబ్దంగాని యోచన కాద. తలంటును అభ్యంగనం ఆనడం మామూలు, కాని ఆది తప ఆభి+ఆంజనం = ఆభ్యంజనం సాధు శప్టం

దుస్పాధ్యం సుసాధ్యం, అనే మాటలు వాడనివారు సాధారణంగా ఉండరు కాని గబ్ది రహన్యం తెలిసినవారు దుస్పాదం నుసాధఢధం అనే వాడు

641 కాద తిక్కనారు తన భారత భాగంలో ఈ మాటరే వాడారు. *ఈపత్క్‌ దున నూ ఆనే మాటలకు తరువాత వచ్చిన శలాక య క చస్యాయం కాదు, ఆనే (వత్యేక నిషేధం వల్ల ఆక్కం యి కలవరూఎంప,

ఈ నియమాన్న-చిత్రంగా-పలియకుండానే కొన్ని చోబ్ల పాచ్వున్నాం నులభం దుక్షభం నుకరం దుష్టరం ఈవత్కంం లనడం ఆలవాఎయి పోయింది నులభ్యం దుక్షభ్యం ఆం వె్చడూ ఆవం

ఇట్టాంటివే (బతిమాలు సాయంత్రం వంచివి స్తామాణిశులు బతిమాలు సాయంతనం అనే నవ్రాస్తైరు నిఘంటువులలో ఈ రూపాదే ఉంటాయి

అలనత్వం వల్ల ఏమంబే ఏం పోయింది? ఆని కొందరు శీతయ్య

జ్యాలు యాథాలాభం బేధం ఆనడం వింటా ఉంచాం శీత శబ్దానికి చలి +ర్హం రాముని భార్య సీత గాని అంకొకతికాదు ఉత ఆంటే నాగటిచాలు '0త భేదం ఉంటే వారికి వట్టదు పద్యం ఆది నంనృతం దానిగ్షి పజ్యం అనడం సోమరితనం యధా+ఆలొవంజ యథాాపం ఆశవలు 'ంటుంది టేధం ఉచ్చారణ అవేవి ద్ద లేక వచ్చే తప్పలు

ఆపశద్దాల జాబితాలో ఆది అనే ఒక మాట ఉంది డానికి ఉదాహర షై చమక్కారానిక్కీ ఛలోక్తికీ కోరి పలికే కొన్ని ఆపశబ్దాలు తీనుకోవచ్చు

వి వారికి తెలిసినవే జాణతనానికి వినురుతూ ఉంచారు ఆందులో (ప్రేమ న్డ్‌ కూడా వుండవచ్చు

భర్త ఏదో చెబితే-జాణ అయిన భార్య నడే” అంటుంది ఆతడు వ్లీదైనా నరాగం ఆడితే సొడుభ్యం ఆని మూతి విరవడం చూస్తాం ఆ ఆస శ్లబ్బాల్లో ఒక చనవు సొగను కినిపిక్తుందిగాని వ్యాకరణం బజ్ఞావకం రాదు

కోపంగాని వినుగుగాం వచ్చి“ప్పుడు ఆనే ఖర్మ ఛండాలం వంటివి ఈ కోవలోనివే

65

తల్లిదండులు హేపను ముద్దుగా అమ్మడు శిల్లిగాడు అనడంలో ఎండో ఆప్యాయత ధ్వనిస్తుంది గారా ఆమ్మ ఆనే స్త్రీ లింగానికి *దు ఏమిటి? తల్లి ఆనేమాటకు గాడు” అనే క్రానప్మెరి ఎందుకు ? అనే ఆలోచనే రాదు.

ఒక చేయితిరిగిన రచయిత “హిన్షాలు” హింటిన్తి ఆంటే కొంటె తనం ఆనివంచుకుంటుందిగానితలియని తనం ఆని చస్తే ఆనివించదు*ఆయన బహూమంచివాడు” ఆని శ్రీపాదవారు కాస్తై ఆ దీర్టం ఆపశబ్ద వరిధిని చాటి ఏతిశయన్నూర్తి ని కలిగిస్తుంది

ఈ వరిస్టానంతో శచనకుగాన్ని (వనలగానికిగాని, ఉవక్రమిమ్తై, వాటి విలువ హెచ్చి రెండూ రాణిస్తైియిి

ఆావామ్తూ్య

ద్రిక్షికులు |వ్రన్నించాడు =

“ఇాస్త్రగారూ మపి విమర్శాత్మకునా చాలా. వినయాలు చెప్పారు నిర్మాళాత్మగంగా ఒక (వగ అచుగుతున్నాను చదుము చెవ్చందా-

నేటి ఒం రచయిత పాళకుడు ఏడి నుష్తమ్లో విది అవస్వుమో తెలునుకొవవం ఎట్లా

ఉత్త వ్రళ్నీ చాలా విలువైనవి నాకు ఉచితమవి చిచింవి చకా విను

నేరు నాలుగంశాలను లెక్కలోకి తినుకుని హావ్వ షారు శద్దాల విర్దదుం చనవలన్‌ ఉంటుంది

66

ఒకటి వ్యాకరణం అది నాగరిక (మి జనుల వ్యవహారాన్ని ఒరి కీలించి (పామాణిక కవుల (వయోగాలను దరి ంచి పారకునకు బహ్ముశమ లేకండా నూతం చేని పెడుతుంది (ప్రయోఒనం పొందవచ్చును ఉడా నేయి నూయి అవే పదాలకు బహువచనాలు చేయులు నూయులు ఆన కండా-- అవి కొవ విభక్తిక శబ్దాలనీ వాట్‌ బహపచనాలకుముందు యికి బదులు తి” చేర్చి నేతులు నూతులు అనవలెననీ న్యత్రం చేని చెబుతుంది

శివకవి+లు అని ఉంటే -- బహువచనంలో వి"ని వు”గా మార్చి శీివకవులు అనమని చెబుతుంది అది ఉచ్చారణ నుఖం ఆంటుంది _ అక్ష ఊహినీ -అన్నచోట సాధారణంగా వచ్చే ఓ” కాక (గుణం) నంధిలో మా?” రావడం నంర్మవదాయం అంటుంది అక్షాహిణీ అనమంటుంది ఆ+ఉత్తమ అనే మాటలకు సమానం చేస్తే(ఆనుత్త మవ్యతిరేకార్థకమే కాక అంతకన్న ఉత్తమం లేనిది అంటే-చాలా ఉత్తమం అనే అర్హం బహ్మువీహి చేస్తై వన్తుంది బాబూ అని బోధిస్తుంది (రామాయణంలో అల్హ్లా వాడాడు ఆ కవి) ఉపనర్గలు చేరితే తరుచు ఢాత్వర్థం మారుతుంది -ఉప[యుజ్‌ = ఉపయోగం అంటే భుజించుట అ౨ కూడ ఆర్ధం వన్తుంది భారతకవులు ఈ అర్హంలో వ్లాడారు అధి+గ/మ్‌ ఆంటే అత్మాకమింవచడం కాదు నాయనా పొందడం నుఖముల నధిగమించెను ” అంటే షొందె నన్నమాట ఈ విధంగా వ్యాకరణ్గంవల్ల చాలా పరిజ్ఞానం పొందవచ్చు అయితే ఆది ఆందరికీ సాధ్యం కాకపోవచ్చు

లెండ్రవది నిఘంట్లువ్నలు--ఇప్పుడు తత్సమ తద్భవాది: శబ్దాల కన్నిటికీ మంచి నిఘంటువులు వచ్చాయి వ్యాకరణం చెప్పనివి-తర్వాత వ్యవహారం లోకి వచ్చినవి చాల్జా శజ్జాలను ఇవి నంహిస్తాయి _నండ్లేహం కలిగినప్పుడు (ద్దగా నంపతిస్తైా-నంశయ నివృత్త ఆవుతుంది _

పోవుచున్‌ అనేమాటకు. పోచున్‌ అని వాడడం _ఏ వ్యాకరణం నమ్మతించదు ఈ పింగళీ నూరన (వయోగాన్ని నిఘంటువు వ్వీకరించింది. ౯

67

“మయము అంటె మధ్యభాగం అని వ్యవహరంలో ఉంది (గ్రంథాల్లో కనిపించదు ఈ న్యవహారాన్ని కూడా నిఘంటువు విడిచి పెట్టలేదు.

మనన్కరించు = ఇష్టపడు అనే ఆర్హం తెలుగు వాడుకలోనే ఉందిః నంన్క్బృతీయులు వాడరు. కాని తిక్కన (వయోగ్శించాడు నిఘంటువు నంగ హించింది

మూడవది మహాకవి (వయోగం తెలుగులో క్త్వార్టక అకార నంద్షిని చిన్న్మయనూరి ఒప్పుకోలేదు అయినా ఎందరో కవులు స్వేచ్చగా * ఎజింగెజింగి వెజచిట్లు* అని నిన్సంశయంగా వాడారు వాలు+అము తిక్కన వాలురమ్ము అని రుగాగమంతో వాడికే న్యూత్రం చెయ్యలేదు ఎవరూ- ఆయన నంన్మృృత వ్యాకరణ నిబంధననుకూడా లెక చేయక* వాబన కాయములు *_తిభువనీ”

న్‌ గ్రా సై ఈ

అనే శబ్దాలు (ప్రయోగించి నాటి వ్యవహారాన్న్న విష్ట (వయోగాన్న గౌరవించాడుం

అంతేకాక-దృష్టికి బహువచనం దృష్టు అనీ * నమ్మియు నమ్మక” అనడానికి బదులు నమ్మీ నమ్మక అనీ వాడడానికి ఒంకలేదు కనక అవన రాన్ని బట్టి కౌచిత్యాన్ని బట్టి మనం మహాకవుల (ప్రయోగాలను లెక్కలోకి తీసుకోవలసి ఉంటుంది

నాల్గవది = శిష్ణజన స్యవహారం ఇష్టులు అంటే-కొంత వరిజ్ఞానం ఉండి జొచిత్యం గమనిన్తూ వ్యవహరించే నాగరికులు అని (గ్రహించవచ్చు వారు (ప్రహతంగా వాడే శబ్దాలను మనం తిరన్కరిస్తే. భాస పెరగక కుంటు పడుంది

(ప్రతివాడు పతీద్మి నానారకాలు నిన్సత్తువ వంటి శబ్దాలను వైరి నమాసాలనో అపశగహ్దాలనో పరిహరిస్తే వ్యవహారహాని కలుగుతుంది వాటికి బదులు ఎల్లవాడు ఎల్లయది వలరకాలు నత్తువలేకపోవడం అని శబ్ద శుప్టి కోసం వాడితే వ్యవహారంలో ఉండే నద్య న్ఫూర్తి కాకువు జాత్యశణం పోయి

68 కృతక శబ్దా లవుతాయి. కనుక అధునిక కవులైనా పూర్వకవులై నా జాత్యంగా ఉండడానికి అపశబ్దమైనా వాడివేశారు. .... . విశ్వనాథ "(ప్రతిచంపువెంటి అంబే “సుఖము వ్రాసుకొని నుదుట అంటే-కృష్ణశాస్త్రి “విరజాజి మొగ్గనే విరియమంటా రేమొ”. ఆఅనేస్తే-తెనాలి వవి +నుయిదాటే వానికిన్స్‌ కొన్‌గినిసి (కొన్ని) ఆని [వాస్తే తప్పు పట్టలేము.

_ అట్లాగే తెలుగు భాసలో చిరకాలంగా స్ట్రిరపడ్డ అన్యదేశ్యాలను ప్వైచ్చగా వాడడంలోనే సౌకర్యం, సొలభ్యం ఉంది. రెవిన్యూ, : అర్జంటు, కోర్టు పోస్టు, జవాను, కిటికీ, సుల్తాను బేనబబు వంటి. మాటలకు తలకిందులై వషనంస్పృక శబ్దాలనో పట్టుకొని మరింత . అయోమయం : చేయడంకన్నా. అవసరాన్నిబట్టి, ఆర్థసొలభ్యం కోనం. ఆశబ్దాలనే వాడడం ఉచితమని నా. అభిప్రాయం”

“మీ దిగ్దర్శనం వల్ల నా మనన్సులోని పొర తొలగిపోయి. నట్లయింది, ఈ మార్గోపదేశం నా వంటి చాలామందికీ.ఉపయోగిన్తుందని నమ్మ్యుతున్నాను. సెలవు”. అని. లేచాడు, దీక్షితులు. అాణావానాకపువుయవ్తనారుననా- లలా.

మిశ్రుడు నవ్వుతూ ఒక (ప్న వేసి-కాస్వేపాగి శానే నమాధానం చెప్పాడు,

౯ న్నృహ అనగా నేమి ళీ

“ అన్నతులలోను విరనం నీభీలలోను తరుచు వినిపంచు శబ్ద విశేషము తీ

అతని మాటలలోని వ్యంగ థం విమిటా ? అని ఆలోచించాను

ఆనలు అ మాఓకు నంన్కృకంలో ఉన్న అర్ధం వేరు తెలుగువారు వాడే ఆర్ధం వేరు ఈ వ్యత్యాసాన్ని అతడు వ్యంగ్యంగా ఆఅపహనిస్తున్నాడని న్యరిస్తుంది

రఘువంశంచో డిలీపుడనే రాజు ర్చవ3 ఐన తన భార్య గురించి అంటాడు =

“బ్బృహావతి వస్తమ కేము మాగధీ- రము ఆంటే నుదక్షిణకు (భార్య) ఏ వస్తువుల మీద కోరిక ఉన్నది ? అని ఆడిగాడన్నమాట

ఇక్కడ కవి న్పృహా అన్న మాటను కోరక అవే అర్ధంలో నృష్టంగా వాడాడు నంన్కృృత భాషలో ఈ శబ్దానికి కోరిక ఆనే అర్హం తప్ప ఇంకొక లేదు ఏ నిఘంటువూ ఇంకొక అర్దం చెప్పదు

తెలుగువారు అన్నతిలో ఈ మాట వాడారంటే తెలివి తప్పిన వారికి +శ్రాలివి రావడ మన ర్శమాట-

విరనం నభ్యుల ఉద్దేశం జెలినిడి- (€0105010152655) " సామా జిక న్ఫృహ అంబే నమాజపరమైన బ్ఞానం (తెలివిడ) అని వారి నిర్టీలార్థం నంప్ట ఎంంలో ఈ గబ్దం జక అర్ధంలో పడితే అది తెలియక ఒకొక్కరు ఒకొక్క అర్హంలో మార్చి వాడడం ఆ ॥బ్ద జ్ఞాశం కలవారికి హసార్థిన్పదం ఆయిందని కాత్చర్యం

70

ఆయినే = ఈ మాటను నిర్దుష్టంగా వాదదలిత్తు ఎవా వాడాలి? అవే ప్న

అనుమానం కామం అచేే మాటల లాగునే ఈ మాటరకూడా అలుసు వాడుకలోకి అర్హం మార్చుకుని చెబబాటుళలోకి వచ్చింది ఇప్పడు కోరిం ఆనే ఇఆర్థంలో వాడితే తవ్పనుకుశే పతి విర్చడింది కనుక దీనిని తప్పు అక్షేంంచి లాభం లేదు తెలియగ వాడేవారిు. లర్హం చేసుకోవాలి తెలిస ఉపయోగించే వారు సందర్భోచితంగా అర్హం సృరించేలా వాడాలి చాకు ఎద్యంమీద స్పృహ లేదు 1ద్యం అంటె ఇస్టం అన్నట్టుంా

ఇంకోమాట -- ధన్యవాడాం - ద్ని పూవష్వ రచయిత లెప్పరూ వాడలేదు నంన్కృకాం[ధ పూర్వ కావ్య నాటకొళ్లో ఎక్కడా కనపడద. బాతీయోద్యమ (ప్రభావంతో హిందీ నంపల్కం ఎక్కువైన మీదట నుమారు ఒక శతాబ్ద కాం౦ంలో ఇది వ్యాల్హలోకి వచ్చింది 12105 అనే ఇంగ్లీఎ మర్యాదా వాచకానకి బదులుగా దీన్ని (వా వ్రన్నాడ వాడుతున్నారు ఇది అనాంధ్రమని తిరన్కరిస్తే - అవ్రయత్న ద్ధంగా లభించిన శబ్దాలను పోగొట్టు కుని భాసను నంకుచితం చేనినట్టవుతుంది. ఆది భాషాభివృద్ధి కోరేవారికి తదు ఈ తలంపుజోనేనూ ని కారులు తమ ఆంధ్ర నిఘంటువులో చేర్చి ఆర్ధం (వ్రాశారు కనుక కృతజ్ఞతార్థంలో ఇష్టమైన వారు దీనిని వాడుకోవచ్చు

అట్లాగే- అత్మగౌరవం అని వేరొకమాట వాడుకలోకి వచ్చింది ఇది 5610765060 - అనే ఇంగ్లీము మాటకు కళ్ళు మూనుకు చేసిన అంధ 6రణం ఈ అర్హంలో పూర్వ సాహిత్యంలో ఎక్కడా లేదు ఈనాటి రచనన్లో ఇది తవ్చ వేరొకటి ఉండదు ఇంగ్లీషు మ్మాతం చదువుకొని తెలుగు నంప్ర డాయం తెలియని అధునిక పతికా రచయితలు వగైరా దీన్ని వ్యాప్తిలోకి తెచ్చారు ఇది తప్పంటే ఆశ్చర్యపడే స్థితికి వచ్చాం

ఈ అర్ధంలో నరియైన శబ్దం అభిమానం * నదాభిమానైక ధనాహి మానిన అని మాఘకవి చి(త్రమేమంటే - అభిమానమన్న పదానికి ఆర్హాలిన్తూ ఆత్మగౌరవం అనే అర్ధం కూడా ఇచ్చారు అంటే ఆ నిఘంటువు తయారయే

గ్గే నాటికి ఇది తెలుగులో స్థరపడిపోయింది అన్నమాట కాగి- “ఆ గౌరవం, వారికి ఆంగకృత శబ్దమే ఆయితే- అఆ కార శబ్దాల దీనిని కూడా [మా ఆడా గహించలేదు అప్తీ్‌ నంన్కృృత నిఘంటువూ స్వీకరించలేక్కు అనగా అది వ్థవహార“తమే కాని వాబ్బయగతం కాదని తేలుతుంది వస జైజై ఇస్టమైనవారు వాడుకుంటే తవ్వు పట్టవలనిన అవనరం లెకూ నకోటన వాడదంచి -వారు ఆభిమానమనే వాడతారు ఇంతకూ ఈ శబ్దం ఇం (పేమ ఆనే ఆర్హ్యాోనే తెలుగులో బహుళ (ప్రచారంలో ఉంది దానిస్లే మరవ వాడి నవ్వుడు వాక్య నందర్భం ఆర్జావగాహనికు తోడ్పడవలని ఉంటుక్టిట్షు' యయ జ తి యు త్రయ తచిళరైం ఆబ్లాే - ఆదర్శం అనేమాట ఒకటి ఉంది దీనిని పూర్వులు “అద్దం ఆనే ఆర్హంలో తరుచు. వాడేవారు “ నిశ్వాసాంధ అవా దళ్తోశ్చులిజీమా న ప్రకా తే నిట్టూర్చు తపులుట చేమ లి నమైన అద్ధంలా ఉంటజిత్యోణ లలి ఫంంటం౦ లెదు- అని వాల్మీకి వాడితే చూమెనానైయతావవ్య పిలా ది ్థామలేన చ అని భ వర్గీతలో వ్యామఘని వచశం పాగ అగ్నిని అపరొస్తాలపెన్‌ ఆదం మురికిచే ఆవరించబడులుంది ఆని ఆరం “. ఇఎ్పటి వారో ది న న్యు ఇబ్బటి వారిలో చాలమందికి అదర్శమంటే ఆద్దమ ల్‌ వే గతి తెలియదు ల గ యడ ఇ, (9 ఆ ఆధునికులు సాధారణంగావాడే అర్ధం లక్ష్యం ఇర్డ్‌ఫడ్డ్‌ సాం న్షన్‌ లోకమాన్యుని దేశభర్తి ఆదర్శం భావ కవిత్వానికి కృష్ణశాస్త్రి ఆదర్శం ఆఅంగచేగాని=. నా జేబులో చక్కని ఆదర్శమున్నది అంటన్రవ్వూన్గాత్సు. ఒరనడి 140416] అనే అర్ధం కూడా పూర్వ ఫాసో రా పను! ఆదర్శ నర్వశాస్త్రాణామ్‌ అని కాదంబరిలోను ద తనపు అని మృచ్చకటికంలోను ఉన్నట్టు నిమంటుకారులే ల ష్ట్ర సాహిత్వంలో విరళవైశతే- ఆధునిక రచనల్లో దర్శణం య్లిం్తి స్ట్‌ ష్‌ న దాకా మరుని ద్‌ం్యరి వ్యవహారబలం శజాన్ని ఎట్లా ఆటలాడిన్తుందోోశ్తు రీనాయార్జణ్యాక్షన్టుు బట్టి తెలునుకోవచ్చు. ఆత్ర జద్దనదఅ ౦వెగఆ నాక

25 4 శ్ర రోజు రాత్రి త్రివుం నుందరీ భాగవతారిణిగారి హరిక థ జేవాలయములో కలదు * అనే (వకటన ఫలకం ఆలయం పందిరి రాటకు వేలాడుతూ ఉండగా చూచాను హరికథ మంచిదే వినవచ్చు కాని చెప్పే ఆమె భాగనతారిణి * ఏమిటి? అదే మి భాష? అని నా మననులో విచికిత బయలుదేరింది _ మగహరిదానును భాగవతార్‌ అని అంటున్నారు ఇది తమిళం నుంచి మనకు దిగుమతి ఆయిన మాట త్యాగరాజ భాగవతార్‌ వగైరా మనకు కర్ణఠాడిత మవుతూ ఉంటుంది ఆ మాటను స్త్రీ లింగంగ్లా విరాయించడం ఎలాగ? అని ఆలోచించి మన వాళ్లెవరో భోగి భోగిని రాగి రాగిణి అన్నట్టు భాగవతార్‌ "క్రు --ళారిబీ ని అంటగట్టి ఉంటారు ఆయితే ఇది ఏ భాష? ఏమో ఆ దేవుడికి తెలియాత్‌! నంన్కృళతంలో బుకారాంత నకారాంత శజ్ఞాలను స్రీలింగంగా మార్చ వలసి ఉంటే వాటి తుదిని ఈ అనే (ప్రత్యయం చేరుతుందని పాణిని మహత్తి అన్నాడు ధాతృ ధాత్రి నేళ్ళ నేతి యోగిన్‌ యోనీ రాగిన్‌ రాగిణీ ఆశేవి వరునగా ఉదాహరణాలు భాగవతారిన్‌ అనే మాట ఒకటి ఉంటే దానికి భాగవతారిణీ అని చెద్యువచ్చు. అట్టిది నంన్క ఏఎలౌం(డ్రాల్లో ఎక్కడా లేదు అయినస్పడు భాగవతారిణి ఆనేమాట ఎవరో భాషరానివారు కృతకంగా కళ్చించిన దవుతు౦ది* “భగవతి భక్తః భాగవతః శినే భాగవత శివ భాగవతః అని (ప్రసిద్ద శబ్దం ఒకటి ఉంది అంటే శివభక్తుడు ఆన్నమాట భగవత్పరమైన కధా తిలాపాలను (పద ర్శించే నట గ్టబ్బందాన్ని భాగవతులు అనడం కద్దు ఆయితే ఈ భాగవత శబ్దానికి స్త్రీ లింగం పాణినీయాన్ని బట్టి భాగవతి అనవచ్చు కాని ఇాగవతారిణీ అనడం ఆపశబ్దమే అవుతుంది

73

ఇంకో శబ్దం వింతయినది-ా-

“స్త్రీలు విధిగా విద్యావంతులు కావాల్త అని నిశ్చితంగా అంటూ (వ్రాన్తూ ఉంటారు, విద్యావాన్‌ అని పులింగమయితే, విద్యావతీ అనేది స్రీలింగం, ఇక్కడ భాషమీద (శద్ధఉన్న వారే ఆయితే 'విడ్యావతో అని వాడవలసి ఉంటుంది, అప్పుడు “స్త్రీలు నిద్యావతులు' కావాలి

“అననూయ బుద్ధిశాలి అన్నప్పుడు హిడ ఈ వ్యకార్థనర గోచరించి భాన మీద పట్టులేనివారు అ్మశద్ధగా ఇట్టివీ వాడుతూ ఉంటారని అనిపీస్తుంది, 'శాలిన్‌ అన్నది అనలు "శబ్దం. తెలుగులో మేధాశాలి. భాగ్యశాలి" తిన్నవి పురుషపరంగా నుశబ్దాలు, అవి ప్తీపరంగా వాడవలసి వచ్చినప్పుడు మంత్రి మంతిణి బుద్ధిగాలిని భాగ్యశాలిన్మి అని వ్యవహరించాలి వీటి చివరనున్న ని" అన్నది స్త్రీలింగద్యోతకం, ఈ ఎరుక లేకపోతే అవి ఆపశబ్దాలవుతాయిం

అట్లాగే శోదరీ కవీ అన్న స్త్రీలింగ శద్దాలను తెలుగులో వాడవలసి వచ్చినప్పుడు కొంత తికమక ఏర్పడడం నహజం. ఎందుచేతనంటే-నంన్నృృ తంలో ఉన్న అ దీర్హాలు తెలుగుబో పోయి తత్సమాలుగ్యా శోదర్శి కవి, ఆని అవుతాయి. వాటికి బహువచనం చేర్చపలసి వచ్చినప్పుడు వాటి తుది అకారాలు ఉకారాలుగా మారి సోదరులు కవులు అనే రూపాలు ఏర్చడతాయి. అప్పుడు పుం స్త్రీ లింగ విభేదం న్పష్టంకాక నందేహం తలయెొత్తుతుంది. ఈ అవ్యవ స్థితిని తప్పించుకోడానికి కొందరు సోదరీలు అనడం ఉంది ఈ మాట కృతకం అపశబ్దం నంన్కృత ఈకారాంతం తెలుగులో (హన్వమయి తీరాల్మి ఈ బెడద ఎందుకని కొంచెం శబ్దజ్ఞానం కలవారు “సోదరీమణులారా! " అని నమానం చేని అందుల్లో ఈ కారం వినపడేలా ఉంిచి నెగ్గకొస్తున్నారు, వ్యాకరణం ఒప్పుకున్నా - నందేహ్యగ్రన్తమైన సోదరులు అని వాడడంకన్న నమానం చెయ్యడమే యుక్తమని తోన్తుంది.

పురుమణ్ణి కవి ఆంటే, స్త్‌ని కవయి(తి అని విర్చ్వరచి ఆ శబ్దాలను ఉప యోగిన్తున్నారు. అనలు రహన్యం వమిటంటే = కవి శబ్దం నుండి పుట్టిన

లే లంచం కదయ ను స్రీల్‌ంగంల కవడ్యుతకాదు స్రీలీలగంలో కూడా అ శజ్దం ళ్‌” ఆనే ల నో స్ట కఎు ఈం ఉదంటంంచే బఅతలో 1హకంం పొందితే “కవి తవుతంంద ముల నో రెలుగ హో శ్ర కవే భవుతంందు. చననివిట్లై “ముక్రమంచాకవిో నవచూః వంట క కేం. నో న్లో న ల నట్టుగా ఉంటుంది. వందుచేత? ఇ మయుక్త వవంచేత అందో వవడూ అడ్హా వాడనందవళ్లాా 1 ఈ టిళు తంంచోనోవ క ల ర్క తప్పుంచశోవడానక వం కశాకంటో. కవి ఆనే ఆరం కవంజత్య శజ్దం తీనణోని న్వష్థ వతపత్త భోన మా కోలేక 1 న్వష్ద వ్రతపత్తభోనం, దాని నుంచి. స్టలింగ రూవత కవం్యాత్‌ అవి తఈయాడచేసీ వయహాద। మమల కవత. ఈ ఉజేసే వ్యమహా రంలోకి కెచ్చాడం కట్టి భామ చమళ్యా .. చాలవు ప్రాడన్తనాతువుూాాంనా గ్ర ఈ ళ్‌ లారా లం య్‌. లీ క జ! యా శ టి 6పబ గ్లో 4 క్ష శ్‌ ణీ ం శే న. ్‌ | లాడోగ్ధ్యర్ర డీడీ