Telugu Bharatha Jyothi - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
కలె న్‌్‌ ట్‌ న న్‌; జ సు! న! మ! సే ట్‌ య వ. ( (| ట్ట ల్తటమా "1 జ! స్‌ నీ . న న పం. ఫ్‌! చే టం ట్ర క
ఖీ న టం... 0 న స కట... కు! (స్‌ స! న్‌ | న్స్‌ |! , స. స . అ ని ల, సా న య. " |. టోళ [న . ॥ పా వ / ము. ] " " (శ్లో ఉత్‌ యనే 1. 11 న ల | సేన లే శ. పం లి అ ర్ట శ అం టై . (1 కసం న ష్‌, 4
- ప ప .. ట్‌ ట్‌ చమ ర న శశ వె హ్‌. న వ్‌ హో పా. స సు సం. 1 (1.1 0 త్తు జు | య! యు. వనే మం నన్‌ పప 1 య వ రిట్టీ సం 2ననవాంలిదాజు! చా! న్‌ 1 టా. | శ /
(ప్రియతమ ప్రధాని శ్రీ పి.వి. నరసింహారావు గారి సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర పద్యకావ్యము కావ్యా (పేరకులు వ్‌ శ్రై- లింగం శెట్టి ఈశ్వరరావు 'సావొతీవాచవుతి” - “ఉవన్వాన చతురాననో 1 మొన్వ వృషాద్రిపతి ఆంధోవన్యానకులు - (వభుత్తు మవొళా కళాశాల గుంటూరు |
ప్రథమ ముద్రణము లా 1995 అకోబరు " | క్‌ వేయి (ప్రతులు _ ధియగం ॥ 3౫ ఖుర్‌ శ న్వు” ల్టై ర్చ ల స్తీ న వ్‌ కం జూ హక్కులు గ్రంథకర్తవి యువ = ఆశ్వయుజం (వే ఛాల ందీగ్‌ లు ద్నా సే జై | క స ఉరీ రయం [రి + ఓ య తం , ర వలయువారు : యయ శ్రీ రింగంశెట్టి ఈశ్వరరావు 6౬ 14% లాలాపేట పోఠీసు స్టేషన్‌ దగ్గర, గుంటూరు లేదా శ్రీమతి మొవ్వ పద్మాలయాదేవి ౪/0. శ్రీ మొవ్వ వృషాద్రిపతి శీ వేంక క్రేశ్వరాలయం వెనుక, ఉప్పూడిరోడ్డు, రేపల్లె - 522 265 గుంటూరు జిల్లా (ఆం.ప్ర)
గ సె శ్రీ పొత్తూరి వేంకటేశ్వరరావు హైదరాబాదు శ్రీ పిపి. - నరసింహారావు. గారిని గూర్చి భారతీయ భాషలలో ఎన్నో. గ్రంథాలు వచ్చినవి. 'కొనీ వానిలో సద్యకావ్యం లేదు, వృషాద్రిపత్‌. గారిదే మొదటిది. కవిగా- లబ్ద ప్రతిష్టులైన' వారికివే నా శుభాకాంక్షలు. _వారి రచన సహృదయుల నలరించగలదని విశ్వ సిస్తున్నాను.
య.
ఆత్మీయుడు వుషాదివతి రచించిన పద్య కావ్టుమిది. భారత (నధానమంతి
శ్రీ ఊవి. నరనించోరావిందలి వస్తువు ఆయన జీవితములోని (ప్రధాన ఘ్యభ్రము
, అను ఇప్పటికి జరిగిన వానిని పరిశీలించి కవితా మయము చేయుటకు తగిన
| వాని నెన్డుకొని ఛంద నృరస్ప్రుతి నాశయించి భారతబ్యోతిగా తీర్చిదిద్దుటకు
| రచయితగా తపన్సు చేనీనాడు.
1... వ్యక్తి చరితను కావ్టు వస్తువుగా ఎన్నుకొన్న కవి చాల (శ్రమనడవలసీ యుండును. అందును జీవన్న్మానవుని గూర్చి (ాయుట నులభము కాదు. చిర కాలము క్రిందటి నాయకునొకని గూర్చి రచించినవో 'స్పెద్రగా ఇబ్బంది ఉండదు. కొని (బతికి ఉను రాజకీయ నాయకుని గూర్చి (వాసీన ఎన్లో చిక్కులను ఎదుర్కోవలనీ ఉండును. స్పార్టీ తరపున చేయు పాక్షిక ధోరణితో కాక - శాళ్చుతమైన విలువలను ద్మ్మష్టిలో పెట్టుకొని కవి రచన చేసినచో దానికి నత్వనిస్ట ఉండవలెను, కొవ్చు నొయకుని జీవితములోని లోటుపాట్లను లొనుగులను చెప్పుగల ధెర్భ్వముండవలెను. అదియును. గాక అతని జీవితములో కావ్వుత్తము _పొందదగిన శ్చుంగార వీర కరుణాత్మ క నంఘటనలుండవలెను.. (సధానముగా ఆతడు నిజమైన ధీరుడు కావలెను. ఆపైన ఉదాత్తుడో ఉృద్రతుడో, లలితుడ్యో శాంతుడో కావలెను. ఇంత స్తామ్యగి ఉన్హుగాని ఒక వ్యక్తీ కావు నాయకుడు కొడు,
స్యాతంత్యోద్యమమునాటి యోధులలో కొందరికి ఇటువంటి కొని గుణ ములున్లువి. వారిలో కొందరు తరువాత నదవులు పొంది ఆ సద్గుణములను
. వదలి నిర్గ్షుణులో, దుర్గుణులో అయినారు. అది అటుంచి కొందరు మవో నాయకులుగా మన్హున చెంది నెమ్మదిగా కావ్పు నాయకులుగా కూడా కాగలిగినారు.
మవోత్మాగాంధీ, నాహా, నుభాస్‌ చంద్రబోస్‌ (వకాళం సంతులు మొద లగు గొప్పు నాయకులపై తెలుగులో వద్యా కొవ్యములు వచ్చినవి, ఇప్పుడు వ్రుష్మాదివతి ఇవ్ప్చుటి ప్రధాని నరసీంచారావు గారిపై సద్ధాకావుము రచించినాడు.
అధికారములో ఉన్న వ్పుక్త్‌ిని గూర్చి ఒక రచన నబ్చినపుడు దానిని. గూర్చి నిమ్సక్తపాతముగా విమర్శించుట నుకరము. కాదు. భావి విమర్భకులకు దానిని వదలివేయక తన్పదు ౨... | ఒకమాట మ్యత్రము నిన్సంకోచముగా చెవ్పుగలను. వుష్తాదివతి మంచి కని. నరనీంహారావుగాడిపై చాల మంచి. _ కవిత్తము చెవ్పీనాడు: ఇప్పుటో, కెందడో కవులు వారిని న్తుతించి యుందురు. కొందరు తమ. (గ్రంథములు వారి కంకితమిచ్చినారుకూడు కాని నేను చూచినంతవరకు తెలుగులో పాము అపర్తి వారిపై ఇంత కమనీయ కనిత అినవారు లేరు. _ కనిత్తమునకు సహజమైన ఉత్సేగ్శిక్తలను అతిశయోక్తులను. ప్రక్కన పెట్రో నత్వ దర్భనముచేనినచో కథానాయకునిపై రచయితకు గల గౌరవము (వన్ఫుటముగా . | గోచరించును. ఆ రాజు రోడ్లు వేయించేను. చెట్లు నాటోంచెన్సు. కాలు వలు (తన్పించెను - మొదలగు అంశములను బెవ్పునవుడు కవిత్తము నాళింన రాదు గొని అవకాశమున్లుంతలో కవితా వద్దారమును ఆంత్తరతము చేయుటకు ఈ (గ్రంథమున రచయిత ప్రతేక శ్ర తీనుకొనినాడు. ఇంతకు. నరనీంవో రావుగారు. కట్రించిన ప్రాజెక్టులు, సాధించిన ట్ట్ధికో విజయములు, కావించిన నంన్కరణలు - వాటీ ప్రభావము ఎంత కాలను నిలుచునో చెనులేను గాని ఈ (గ్రంథము మ్యాతము -వారి శాళ్ళత విజయనతాకగా - ఎగురునన్నుటలో నందేహము. లేదు, . ం ంం జ : నిరంతర రాజకీయ కల్లోల సంక్షుభిత వాతావరణములో .క్షణ్మక్షణము ఎంతో. విల్టువైనదిగా అత్వున్సుత నింహవీఠిపే ఆనీనుడైన వ్రధానమంధికి తనను గూర్చి ఒక తెలుగు కవి రచించిన కావ్రమును చదువు తీరిక దొరకునా దొరికి చూచినవో - ఆయన చిత్తము - ఈయన భాగ్యము - . “పొపొత్చు రూసక నమాటొ” - 'ఆశుకనికేనరి 5౧. ప్రసాదరాయ కులపతి | " (విన్సివల్‌, వొందూకాలేజి - . గుంటూరు.-- 2.2
యల మ న. | ' జీవిత కావ్యంలో ఎన్నో పుటలు. ప్రతి పుటలోను ఏదో విచిత్ర సన్నివేశం.
"వినూతన సంఘటన. అనుకోని "ఆలోచన. కొన్ని' జరిగిపోయిన తీపి కాలానికి
' మధురానుభూతి చిహ్నాలు. కొన్ని ఆవేదనానుభవసారాలు, కొన్ని ఉ పేక్షామాత్ర
దశ్వాలు. వీనికి కారణాను బంధం వెదకటం నిషుూయోజనం - నిరరకం.
ప పటా ఒక పెద్ద స్వస్నం. సం అనుభూతులు = అనుభవాలు మానసిక దృశ్యాలే కాని, దైహికానుబంధాలు కావు. .
. చంచలాలతిక ఒక్కసారి మెరిసి అంతర్జానమైనా, దాని హోయలు దానిదే. దాని కాంతి విలాసాలు 'కమనీయాలు. జీవితం క్షణికమైనా, అనుబంధాలు 'అనంత్తాలు. ఆనందాలు పరిమితాలు. ఆవేదనలపరిమితాలు, ఆవేదన కూడా అనుబంధంలో భాగమే. అందుకే జీవితపు తళుకులు నిత్యస్మరణీయాలు. .
||. "నిష్కళంక. రాజజీయ' నాయకులు శ్రీ మాన్‌ లింగంశెట్టి ఈశ్వరరావు గారితో నా పరిచయం ఈనాటిది కాదు. సరిచయం మైత్రిగా, మైత్రి ఆపాత మధురంగా రూపు దిద్దుకోవాలి. లేకపోతే జీవన ముధువులాస్వాదించటానికి సాధ్యంకాదు. ఆ నేపధ్యంలో. శ్రీ ఈశ్వరరావు గారు నాకొక చిన్న పొత్త మిచ్చి “దీని నాధారంగా శ్రీ పివి. నరసింహారావు గారి జీవిత చరిత్ర సంక్షి | స్తంగా పద్యకావ్యంగా వ్రాయండి" అని కోరారు. మిత్రవాక్యం శిరోధార్యం. అనుల్లంఘనీయం. ॥ ఎవ్వని జీవితం జగద్రితానికి పుంతలు వేస్తుందో, ఎవ్వని పలుకులు జాతికి నిత్యసత్యాలో, ఎవ్వని ప్రవర్తన ప్రజలకు మార్గదర్శకమో - ఎవ్వని పరిశమ పరప్రయోజన పరమోదారమో - అట్టి వ్యక్తుల జీవిత చరిత్రలు లోకాని కవశ్య పఠనీయాలు. అట్టివారు పాఠకులు కావచ్చు, కవి పండితులు కావచ్చు - సంఘ
"సేవాపరాయణులు కావచ్చు. - కళాకారులు కావచ్చు - ఉన్నతాధికారులు
కావచ్చు. వారి జీవన విధాన మార్గం నుండి స్వీకరించదగిన ఆదర్శాలెన్నో...
_ఆం్మగ్గ సాహిత్య సంపర్కంతో ఆత్మకథలు తెలుగులో వ్యాప్తి “చెందాయి. ఆత్మకథలో రచయిత (తాను) సత్యవాది కావాలి. తన దోషాలు - తన ఉన్నత గుణాలు ప్రదర్శిచుకోవాలి. కేవలం తన బౌొన్నత్యానికే షరిమితమైైతే అది అసత్య _భాక్కుగా నిలిచిపోతుంది. పర. జీవితకథలే చరిత్రలు. దీనిని
| చరిత కారులో, కవులో వ్రాస్తారు. తమకందినంత వజకు సత్యకథనం చెయ్యాలి. *చరిత్రిను “చరిత్రగా వ్రాస్తే అది కొందరికే పఠనీయమౌతుంది. కావ్యంగా చస్తే సర్వజనారాధ్య మౌతుంది. ఐతే కావ్యంలో అతిశయోక్తులు. అలంకారాలు - ఉపమానాలు సర్వసాధారణం. జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ ఆత్మకథను వ్రాసుకొన్నా ఆయన చరిత్రను ఎందరో కవులు వచన. రచనగా రచించారు... పద్యంగా గానం చేశారు. ఇందులో కవి అందినంత వజికు సత్య దేవతకు పట్టం కడతాడు.
(ప్రియతమ భారత ప్రధాని శ్రీమాన్‌ పివి. నరసింహారావు గారు బహు భాషా కోవిదులు. నిస్స్వార్ధ నిష్కళంక _ దేశభక్తుడు. ఎన్నో - ఉద్యమాలలో ఢక్కా మొక్కలు తిన్నవాడు. నిరాడంబరుడు. సత్యభాషి.- మృదు మధుర చమత్కార సల్దాహాలి. పాలనాదక్సుడు. పండితుడు: కవి. కవిసమ్రాట్‌ విశ్వ . నాథ వారి వేయిపడగలు సహస్రఫణ్‌ అనే పేరుతో హిందీలోని కనువదించిన దిట్ట, పోతన భాగవత సభలు వరంగల్టులో నిర్వహించిన సాహితీ (ప్రియుడు. పరదూషణ యెయుగవి నియమ వ్రతుడు. ఒక ఆంధ్రుడు అఖండ భారతదేశాన్ని సామృర్ర్యవంతంగా పాలించటం ప్రత్యాంధ్రుడు గర్వించతగ్గ విశేషం. పైగా నేననంతపురంలో ఆంధ్రోపన్యాసకునిగా పనిచేస్తున్న రోజులలో ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన ఆ పట్టణానికి విచ్చేశారు. విరామమెయుగని కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటూ తీరిక చూచుకొని ఒక కవితా గోష్టి నేర్చరచారు. అందువలన ఆయన మీద నాకు తెలియని అభిమానం. ॥
జవహర్‌లాల్‌. నెహ్రూ - లాల్‌ బహదూర్‌ శాస్త్రి వంటి ఉద్ధండ రాజ నీతి పారగుల జీవిత చరిత్రలు తెలుగులో కావ్యాలుగా రూపుదిద్దుకొన్నాయి. అందుకే శ్రీమాన్‌ నరసింహారావుగారి చరిత్ర కూడా కావ్యంగా వ్రొద్దామని భావించాను. ఇందులో స్వార్ధంగానీ, అపోహలు కానీ, - మిథ్యావచనాలు కాని లేవు.
"రోగి పాలు (తొగాలనుకొన్నాడు. వైద్యుడు పాలే త్రాగమన్నాడు. అలాగే నేననుకొన్నదానినే శ్రీ లింగంశెట్టి నారు కోరారు. వారిచ్చిన చిన్న పుస్తకమే దీనికోధారం. ఆ పుస్తకం కూడా వారీ వేయించారు.
ఈ చిన్న కావ్యరచన ఆసాంతం చదివి వాత్సల్యంతో అమూల్యమైన సలహా లివ్చినవారు, మహావిద్వాంసులు - సంస్కృతాంధ్ర సా హిత్యాట్లి కుంభసంభవులు
- 'విద్వత్కవిశేఖర” పండిత శ్రీమాన్‌ యార్షగడ్త వేంకట సుబ్బారావు మహో
ముద్రణభారం. పైని వేసికొని నిర్వహించిన వారు, ప్రాణానికి ప్రాణ మైన పరమమిత్రులు, వివిధ భాషాకోవిదులు - బహు (గ్రంథ రచనా వ్యగ్రులు శ్రీమాన్‌ పులిచెర్ణ సుబ్బారావు గారు.
కోరిన వెంటనే “కావ్యవిపంచోని మీటినవారు, సాహితీరూపక స్మమాట్‌
- ఆశుకవికేసరి, గురుదేవులు డ్చాక్టర్‌ ప్రసాదరాయ కులపతి గారు.
సందేశమందించినవారు - సుప్రసిద్ధ పత్రికా సంపాదకులు లభ్బయశస్కులు శ్రీమాన్‌ పొత్తూరు వేంకకేశ్వరరావు గారు.
కావ్య రచనా (ప్రేరకులు శ్రీమాన్‌ లింగంశెట్టి ఈశ్వరరావుగారు.
సకాలంలో చక్కగా ముద్రించి యిచ్చిన మాన్యులు శ్రీ లక్ష్మపెస్‌, గుంటూరు అధినేత శ్రీమాన్‌ శ్యాంబాబు గారు.
వీరందజికిి మనసా వాచా కర్మణా పునః పునః ప్రణామములాచరిస్తున్నాను. గుంటూరు సజ్జన విధేయుడు యువ-ఆశ్వ్చయుజం మొవ్వ వృషాద్రెసతి
హై హరయ “పల ౨ నేను విద్యార్థిదశ నుండి రాజకీయాలలో' మక్కువ ఎక్కువగా కలిగి ఉండే వాడిని. నిస్స్వార్దంగా రాజకీయాలు. సమాజసేవకు ఉసయోగపడాలనీ తాడిత పీడిత ప్రజానీకపు టభ్యుదయానికి దోహదొలు కావాలనీ ఆశించే వాడిని. జాతి పిత మహాత్మాగాంధీ గారి సిద్ధాంతాలంకే నాకెంతో ఇష్టం: అవి నాకు|. ప్రాణతుల్యాలు. జాతికోసం - దేశం కోసం సర్వస్వం త్యాగం 'చేసిన.ఆ మహ నీయుడు నాకు నిత్యస్మరణీయుడు. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో “ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు" గారి దగ్గర నుండి ఎందరో. మహానుభావులు. అ వరుసలో నేటి మన (ప్రియతమ. . ప్రధాని: -భారతీయులకు.. గర్వింపదగ్గ స్వార్ధరహిత పప్రజాసేవా పరిపాలనాదక్టుడైన శ్రీమాన్‌ పాములపర్తి. చేంకట | నరసింహారావు గారు, తన సిద్దాంతాలతో తన నిర్మాణాత్మక కార్యకలాపొలతో | నన్నెంతగానో ఆకర్షించారు. ఒక. విధంగా చెప్పాలంటే నేను ఆయనక్తు ఏకలవ్య శిష్యుడను. / ఏ పష్మార్టీకి పరిపాలన పగ్గాలను ధరించి పరిపాలించటానికి తగిన ఆధిక్యం. || లేక సమర్జుడైన నాయకుని కోసం భారతదేశం వేయి నేత్రాలతో ఎదురు చూస్తున్న తరుణంలో అప్పటికి ఆధిక్యం గల పృకైక ప్పార్ధీ కాంగగెస్సు రథ పగ్గాలను చేతధరించి ఒడిదుడుకులన్నింటినీ అధిగమించి - భారతదేశాన్ని నెహ్రూ-ఇందిరాగాంధీ-రాజీవ్‌గాంధీల ఆశయ పథంలో నడిపిస్తున్న శ్రీమాన్‌ పీవి. . నరసింహారావుగారి పాలనా' దక్షత - శేముషీ వైభవంగా నాకెంతో || ఆశ్చర్యాన్ని _ కలిగించాయి. ఆయన " పాలనలోకి వచ్చిన కొలదికాలంలోనే భారత దేశాన్ని అగ్రరాజ్యాలతో పోటీకి నిలిపే స్థాయికి తీసికొనిరావటానికి || (ప్రయత్నించారు. ఆ (ప్రయత్నంలో కృతకృళ్యులైనారు. ఒక ఆంధ్రుడు భారత దేశాన్ని ఇంత ఉజ్జ్వలంగా తీర్చిదిద్ది నడిపిస్తున్నాడంకే ఎంతో ఆనందం, గర్వం తొణికిసలాడాయి. +
తీ పివి. గౌరు కార్యశూరులు, చెప్పేది తక్కువ. చేసేది ఎక్కువ. అంతకు ముందు గద్దెల నధిరో హించినవారు. చేసిన కొన్ని దోషాలను సపరించి సాధించిన ప్రగతి నిరుపమానం. ఇది ప్రచారయుగం. ఏమీ చేయలేకపోయినా చేపీనట్లు - చేస్తున్నట్టు - చేయబోతున్నట్టు ఢంకా బజాయించి చెబితే ప్రజలు విశ్వసిస్తున్నారు. కాని ఏమీ చెప్పకుండా, సమాజ క్లేమంకోసం, ఎన్ని ఉత్తమ కార్యాలు నిర్వహించినా ప్రజలు గుర్తించటం లేదు.
ఈ సమయంలో నాకొక ఆలోచన వచ్చింది. శ్రీ నరసింహారావు గారి జీవిత చరిత్ర ఇంత వజకు, ఎవ్వరు పద్యకావ్యంగా వాయలేదు. అలా వ్రాయిస్తే శాశ్వతమౌతుంది. ఆ విషయమై యిద్రరు మిత్రులతో ఆలోచించాను. నా ఆలోచన సర్వ(శ్రేష్టంగా ఉన్నదని సమర్థించారు. నాకు గురుతుల్యులు సుప్ర సిద్ధ కవి పండితులైన శ్రీమాన్‌ మొవ్వ వృషాద్రిపతి గారితో సంప్రదించాను. వారు వెంటనే అంగీకరించారు. పది పదునైదు రోజులలో పూర్తి చేశారు. విన్న మిత్రులు చాల బాగున్నదన్నారు. వెంటనే ప్రచురణ కేర్పాట్లు కావించాను.
ఇంతకు ముందుగానీ - ఇప్పుడు గానీ నేనే పదవినీ ఆకాంక్షించలేదు. అయాచితంగా అభించిన పదవులను స్వార్డానికి ఉపయోగించుకోలేదు. అంకిత భావం - ప్రజాసేవ - దేశాభివృద్ధి అనే సిద్దాంత త్రయానికి కట్టుబడినవాడను.
ఈ కార్యక్రమంలో నాతో సహకరించిన గురుతుల్యులు శ్రీ మొవ్వ వృషా ద్రిపతి గారికి కృతజ్ఞుడను. వినయంతో ఒక మహానాయకుని సంక్షిప్త చరిత్రను ఆంధ్ర పాఠక కర కమలాలకు అందిస్తున్నాను. చదివి ఆనందెంచి ఉత్తమాశయ సిభ్రితో దేశాన్ని అభ్యుదయ మార్గంలో నడిపించగల నాయకుడెవ్వరో పరిశీలించి, అట్టివానికి ల అండదండలందించగలందులకు, ప్రజల నర్ధిస్తూ - అభ్యర్థిస్తూ - వెమోడ్చుతు న్నాను. +" ఇట్లు గుంటూరు మీ = క్‌ ఈశరరా యువ-ఆశ్వయుజం లింగం శెట్టి క్త వు
భారతజ్యోతి (ప్రియతమ ప్రధాని శ్రీ పి.వి. నరసింహారావు గారి సంక్షిష్త జీవిత చరిత్ర పద్యకావ్యము కొవ్టా (పేరకులు వ్‌ శ్రీ లింగంశెట్టి ఈశ్వరరావు గుంటూరుజిల్లా ఆలిండియా విచారమంచ్‌ - అధ్యక్హులు వొవ్వుకర్త “సాహితీవాచస్పుత్తి' - “ఉవన్వాన చతురానన" వెమువ్వ వృషాద్రిపతి “ ఆంధ్రోవన్వానకులు - (పభుత్సు మహిళా కళాశాల గుంటూరు
భారత జ్యోతి శ్రీ పద్మా హృదయాజ్జ. మందిరచరద్భృంగంబు - భక్తాగ్రగ ణ్యాపధ్యాంత ఖరాంశునూలి - కలికార్యధ్వంసి - శేషాద్రి శో భా పర్యంక విలాసి - వేంకట పరబబహ్మంబు దీవ్య త్క సా దిపజ్యోతి నృసింహరావు కొసగున్‌ దీర్ధాయు రారోగ్యముల్‌. కై కలుములనిచ్చు తల్లి - సురకాండమ్ను నేలెడు కల్పవల్థి - చెం గలువల థేని చెల్లి - సుమగంధ విలాస కళామతల్రి - చం ణం ళా చల తనువళ్లి - భక్తజనసంతతి పాలిటి పాలవెల్లి =యిు య్యిల నరసింహరావున కభిష్టములన్‌ సిరి యిచ్చుగావుతన్‌. 2 బలవరద్రైత్య భుజా విజ్బంభణ మద(ప్రధ్వంసి ఆ కాత్ర్రాయనీ లలనామానస సూనసాయకుడు - బాలగ్గౌకిరీటుండు - కుం డలిరాట్కుండలి నాగభూషణుడ ఖండప్రాభవాపాదిద్సై చెలువొప్పన్‌ నరసింహరావు పదవీ శ్రీసుస్టితుం జేయుతన్‌. కె మహిషాకార వికార రాక్షసనిభున్‌ (మందించి - ముల్లోకముల్‌ య మహితానంద పయోధివీచికల డోలాకేళి తూగాడ్య స న్నిహిత స్పూర్తి హర్వార్థ దేహగతయై నీరాజనాలందు - ని మ్మ హిభృన్నందిని ప్రోచుగాత నరసింహారాయధీమన్మణిన్‌. త్త క్ష
చతురాస్యంబుల చవేదనాదములు దిక్స(క్రంబులన్‌ .గమ్మ-సు స్టీతి ఓంకారరవంబు ెళ్లైెసగ - రాజీవాసనాసీనుడై ప్రతి జీవవజఫాల పట్టికల నశ్రాంతంబు తజ్జీవనా ధృత :;౮ర్గంబు రచించు బ్రహ్మయిడుతన్‌ ధీసార గాంభీర్యముల్‌. ర్‌ వీణా పుస్తక దామపాణి - విచల దృృంగీ తమోవేణి - గీ ర్వాణస్తోత్ర సమ్హర్దనిర్మల చరిత్ర (శ్రేణి - కల్యాణి - శ ర్వాణీ శ్రీరమణీ సఖీమణి - త్రయీ వ్రస్తార నిశ్రేణి - శ్రీ వాణీమాత నృసింహరావు కొసగున్‌ వాజ్మాధురీ చాతురిన్‌. 6 కరివదనుండు - భక్తజనకాండ మనస్సదనుండు - శత్రురా డ్వరకదనుండు - విఘ్నపతి - లడ్డుక మోదకఖాది - కుండలీ శ్వర విధుసూత్రి - ఆఖువిభువాహను - డగ్గిరి పుత్రికాసుతుం డరుదుగ "పెంపుజేయుత నిరంతర కార్య నిరంతరాయమున్‌. 7 ఆరిరాడ్భంజన విక్రముండు శా హరి సైన్యాధ్యక్షు = డత్యంత సం గరదక్టుండు - చరాచర ప్రకృతి రక్షాకౌశలుం - డార్య థీ భర సంస్తుత్యుడు - వేదపారగుడు - విష్వక్ప్సేను డత్యంతమున్‌ నర సింహాఖ్యసుధీనిధానునకిడున్‌ శత్రుంజయామోదముల్‌. 8
అ 9 చ
౭
భారత జ్యోతి (ప్రీయతను ప్రధాని శ్రీమాన్‌ సివి, నరసింహారావు గారి సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర (పద్యకావ్యము) కాళింది సింధు గంగా ముఖ్య నదులకు చన్నిచ్చి "పెంచెడు కన్నళళ్రి వ్యాసవాల్మికి కాళిదాస భాసాది స త్కవి కుమారుల గన్న కల్పవల్లి గాంధి నెహ్రు పటేలు గంగాధరుడు బోసు (ప్రముఖమణుల గన్నరత్నగర్భ పసిడిపచ్చల జగాపాడిపంటల సిరుల్‌ చెన్నెసలారెడు అన్నపూర్థ నిగమ విజ్ఞాన సౌరభ నిరుపమాన కేర్తిలతికాలతాంత సంక్ష్ధ వేణి నిత్యకల్యాణసీము - సంస్తుత్యనామ భవ్య సుగుణకదంబ మాభారతాంబ. గె పారములేని అజ్జత (ప్రపంచము చీకటిలో నడంపగా భారతజాతి జ్ఞాననవ భాస్కరతేజముచే జగత్తులన్‌ కూరిమి తట్టిలేపి *యిదిగో కనరండిదె జీవధర్మసం స్కార”" మటంచు నేర్చినది సత్యశివాత్మక శాంత్యహింసలన్‌. 2
- బాలగంగాధర తీలక్‌ 3
భారతమాత ముద్దుమురిపంబుల ెంచగ వన్నెచిన్నెలన్‌ చారు తనూవిలాసముల సారతమంబగు పాడిపంటలన్‌ వేరగు మాతృభాషల విభిన్నపు సంస్కృతు లుల్లసిల్లగా "పేరుగడించినార లభివృద్ధి పథంబుల పుత్రికామణుల్‌. 8 వారి యందున ఆంధ్రియన్‌ వారి జాక్తి అంద చందాలలో మిన్న - అగగణ్య ఆమె మెత్తని పలుకుల నాలకీంప పరవశింపరె ప్రజలు మైమరపుతోడ. డ్తే గోదావరీ క్నష్ణ గోస్తనీ సెన్నాది తటినులేజనయిత్రి స్తన్యధార నన్నయ్య - యజ్వ - యెజ్జన్నాది కవికోటి కావ్యాళి యే తల్లి కంఠమాల శ్రీతైల భద్రాద్రి శేషాద్రి మొదలు క్షే (తాళి యేదేవి విహారసీమ “రాజు కేసరి" *“దుిరాల' 'కొండా' ముఖ్యు లే సవిత్రి పదాబ్దదాసగణము కలికి ఆర్వెళ్లి నాగమ్మ - కాకతీయ రోషబల శార్యనికురుంబ రుద్రమూంబ మగువ మాంచాల లేతల్లి మాన్యతనయ లట్టి వైభవసముపేత - ఆంధ్రమాత. ర్‌ జ్త
కలవెన్నో (గ్రామంబులు కళలకు నెలవౌచు - కజవుకాటకములకున్‌ వెలీయౌచు ఆంధ్రధాత్రిని కలుముల చెలికెలమి చెలిమికత్తియలనగన్‌. 6 వంగర (గ్రామం బాంధ్రికి బంగరు ముంగర - పసిండి పంటల చెలిచే బొంగర ముపకృతి బిరుదపు టుంగరమైై యసదృశయశ మొందెడి నందున్‌. 7 పాములపర్తి వంశమది పాలసముద్రము - దానియందు చిం తామణి కాంతి - కల్పతరు దానగుణంబును - చంద్రు శ్రైత్యమున్‌ కామగవి (ప్రభావమును (కందుకొన న్నర సింహరావుగా భూమిజనీంచె మానవసమూహ చకోరక కాంక్షలుబ్బగన్‌. 8 శ్రీరాముడందుమా చెట్టు చాటున నిల్చి శ్యాత్రవున్‌ పరిమూర్భు సరణిలేదు యదు సింహుడగు కృష్ణుడందునూ పగవాని కనుగొని వెన్నిచ్చు గుణము లేదు అఆలయుగంధర మంత్రి యందునమూ ఉన్మత్త వేషభాషలు మార్చు విధము లేదు చాణక్యుడందుమా చటులకుటిలరీతి రాజకీయ మొనర్చు నోజలేదు ర్‌
భట్టి యితడని యందమా పరమశౌర్య
ధుర్యుడగు విక్రమార్కుని తోడులేదు
అతనికాతడెసాటి - లేరన్యులవని.
శ్రుగుణంబులకావు - నృసింహరావు.
రి
'పేదవారిండ్ల ముంగిట పెన్నిధాన మిందిరాగాంధి - రాజీవు డీ ప్రపంచ శాంతి సంధాత - వారల సరసభావ "సేతువైయొప్పు శ్రీనరసింహరావు.
10 క్షద్రపు రాజకీయముల జోలియెటుంగక - భారత ప్రజా భద్రములాశయ్యార్హముగ - పావన జీవన మార్గకంటక చ్చిద్రములెల్ల చిద్రుపలు చెందగ - వైదిక ధర్మచింతనా ముద్ర లుసద్రవంబుడువ పొందె ఫల(ప్రదరాజకీయముల్‌, ం మై ధరణీదేవ కులాగ్రగణ్యుడగు సీతారామరావాఖ్యు డ క్షరవిద్యాఖని - కర్మఠుండు - సుగుణాచారుండు - ధీరుండు పం క్షిరథాధీశుడు కోసలాధిపసుతన్‌ దేవేరిగాగొన్న త త్కరణిన్‌ గెకొనె రుక్కిణమ్మ తరుణీ కాంతాశిరోరత్నమున్‌. 12 అతుల పతివ్రతాతిలక మార్యసనాతన ధర్మరక్షణ వ్రత - సవనాన్ని కీలసమ - (బాహ్మణతా పరిపాలన క్రియో చిత మృదు సాధువర్తన - విశిష్ట సమంచిత సద్గుణప్రభా వతియగు రుక్మిణమ్మ కెనవచ్చు సతీమణు లెవ్వరీధరన్‌ ఇ 13
6
ఆంధ్రదేశంబున కకలంక మగు నలం కృతి కరింనగ రందు అతులితముగ పాడిసంటలతోడ పైరుపచ్చల నీడ గ్రాలు “లక్నేషల్లి' గ్రామలక్ష్మి వేదవేదాంగాది వినిధ విద్యా ప్రౌఢ విప్రప్రభావ సంవిత్స్రదంబు ఉచ్చమై [గ్రహగణం బౌొనరు ముహూర్తాన బాహ్మణాశీర్వాద రవము లెసగ దిబ్ముఖములు నిర్మల కాంతి తేజరిల్ల తనదు మాతామహునియింట జననమందిె విశ్వహితుడు పాములపర్తి వేంకట నర సింహరావు - గుణంబుల సిరికితావు. కత సార్వి కౌసల్యకున్‌ రామచంద్రుషగిది అదితి గర్భాన వామనుం డవతరించి నట్టు సతి రుక్మిణమ్మ గర్భాంబురాశి జననమందె కళానిధి జనులు పొగడ. 15 ఎలమి పదియు తొమ్మిది వంద లిర్వదొకటి యజఖ్రమున “జూను' మాసంబు నందు - ఇరువ దెనిమిదవతేది జనియించె నింద్ర దిశను బాల భాస్కరరీతి (ప్రభావశాలి. 16 7
మలయ సమీరముల్‌ విసరె - మంగళ వాద్యరవయు లెచ్చె -ని
ర్మలత వహించె దిక్కులు - కరంబు తిరంబయి సౌఖ్య సంపదల్‌
వెలసె జనాళికిన్‌ - చెవుల విందుగ నాలయమంటపంబులం
దొలసెను ఘంటికాక్తణన - ముజ్యల దీప శిఖల్‌ వెలుంగగన్‌. - 17
విరులు పుట్టిన వెంటనే పరిమళించు
ఉలియో లేక మలియో తెలమగును
ళా ళా ళా
చదువు సందెల నాతండు మొదటనిలిచి
భావిస్యోన్నతి నీరీతి వ్యక్తపజచె. 18
దేవకీ దేవి గృహములో దేవదేవ
డుదయ మందియును యశోద సదనమందు
శుక్తపక్ష నక్షవ్రేశు శోభరీన
దినదినాభి వృద్ధిని గన్న తేజునెన్న. 10
రమ్యగుణుడు సీతారామరావు - రుక్మి
అమ్మలకు ముద్దు బిడ్డడై నెమ్మికలిగి
ళ్‌ (| ళ్‌
జ్ఞాతులగు “రంగరావుకు సార్వి రత్న
మాంబి'కును దత్తప్పుతుడై యలరుచుండు. 20
ఆటలపొాటలన్‌ మిగుల హర్షముతో తనయీడు వారితో
పాటుగ కాలమున్‌ గడుపు వైఖరి యక్కజమందజేయ - కని
చ్చోట జనించు కేనెసమొ? చుక్కలలోపల చంద్రుడౌర!ీ మూ
బోటుల కూడియాడు”నని పొంగి చరింత్రు నయస్యు లెంతయున్‌. 21 రి
బౌర!ీ సామాన్య మానవుండనగరాదు విమల చే = లఅసాధారణములు గావె యితని వలన వంగర కారవీందు తార- కమ్మగు దిగంత విఖ్యాతి కలుగుననిరి. 22 విష్ణుదేవుండె ధరణి శ్ర్రీకృష్ణుడగుచు అవతరించెను; సర్వజ్ఞుడయ్యు తానె ఆశ్రయించె పాందీపని అంఘీ యుగళి గురువు లేక నిద్యాబుద్దు లెజుగతరమె? 23 తనరార రెండవ తరగతి నజకు స్వ (గ్రామమై తగు “వంగరిను పఠించె "పెదబావ వాసమౌ +*వేలేరు! (గ్రామాన నాల్గవ తరగతి న్వాసి చదివె ఏక సంధాగ్రాహి యెంతటి జటిలమౌ విషయమైన నిమేష విదితమగుట అనితర సాధ్యమౌ అతిలోక ధారణా ధిక శక్తియుక్త సుధీయుతుండు ఇతడు బుద్ధి బృహస్పతి కేడనంగ చదివి మజచిన విద్యల సారమెల్ల మరల గ్రహించుషగిది మర్మముల నెజీగె సింధు గంభీరుడగు నరసింహరావు. 2డ్త రి
రమ్యమైన “పూనా” నగరమ్ము నందు
“సెర్లుసన్‌ ' కళాశాల ననర్గళముగ
చదివె 'నింటరుమీడియేట్‌! శారదాంబ
వురుష రూసంబు దాల్చినా పరులు తలస. 25 అంత “నాగపూర్విశ్వ విద్యాలయంబు”
నందు 'యల్‌.యల్‌.బి.లో చేరి యహరహంబు
(శమవహించి పరీక్షలో స్వర్థపతక
ఘనపురస్కార వినుత భాగ్యమును బడసె. 26 ఆతడు అన్నపానములయం దనురక్తినివీడి జ్ఞాన వి
ద్యాతత మర్మ సంభృత రహస్యములన్నిటి పుక్కిలింపగా
చేతమునందు పట్టుదల చేతలయందున చూపి విద్యలన్‌
(బ్రతి గడించె నుత్తములు వీడరు పటినపటు నెటనన్‌. 27
లు ళు వా!
క్తి జ | ఎన్నతనమున నుండగా పెండ్దియయ్యె
ఎనిమిదవయేట నరసింహుడెంతొ మురియ
సత్యధర్మస్వరూ పిణి ఆ సాధ్వి - శుభ్ర
చరిత సత్యమ్మ సద్గుణాచార శీల. 28 రఘుకులాన్న్వయ వ్వార్థిచంద్రముడు రాము
డమ్మునీశ్వరు నాజ్జచే నమ్ము నెలవు
విరిచి సార్వీమ త్రిక - వీర్యశుల్క
యైన సీతావధూటి ెండ్లాడినట్లు. 29
10
అమ్ముడును పోక - పితృదేవు నొజ్ఞమేర జనులు స్రేర్తింప అమ్మిక యననెసంగు గరిత సత్యమ్మ గళసీమ కళ్టైతాళి గ 30 బొట్టు నరసింహరావు - ధీప్లూర్ధభట్టి. చిలుకయు గోర్వంకయునలె కలుముల నెలవగుచు నిల్లుకళకళలాడన్‌ లలితంపు టిష్టసుఖముల మెలగిరి రతిమదనులనగ మేలిమిజం'పై. త మాయలేడిని చూపి మమత మీరగదాని తెచ్చియిమ్మనుచు వేధింపకున్ను క! 4 ద్‌ పెనిమిటీ రొమ్ము పై ఎరంబుబెట్టి తా నిక్కి నీల్లుచు సదాత్రొక్కకున్న పత్తి శరీర్మార్ణంబు బడసి యాతని పొరు షమున కొజంతలు సలుపకున్న భర్త రావలదని వారింప వినకుండ వెనువెంట నడవికి చనకయున్న సాటియని చెప్పవచ్చును జనక తనయ సిరిని గౌరిని సావిత్రి శీలమందు పాధ్వి సత్యమ్మతో, నామెసాటి యామె యనుచు కవులెంత్రు తద్గుణ గణమునెంచి. తై 11
చదువులు స్పార్టకంబుగ (ప్రశాంతిగ ధర్మపథంబునందు సం పదలును పౌఖ్యముల్‌ పొటిల - పార్వతియుం బరమేశ్వరుండనన్‌ అలి అదర ఇ వాపీ పదుగురు తద్గ్భృహస్థతను ప్రస్తుతి సేయగ మార్గదర్శక ప్రదముగ సాగె జీవనము రమ్యకళామయ కావ్యరీతులన్‌. త3 "పేదపాదుల సిల్చి ఆదరించుటెకాని కాదు లేదని చెప్పు కరణిలేదు ఆకొన్న ఆర్హుల కన్నంబిడు లుగాని లేదు పొమ్మని చెప్పు వాదులేదు యాచకుల్‌ మోయలేనంత యిచ్చుకొగాని రిత్తచేతుల సంపు రితి లేదు బంధుమిత్రుల (ట్రేమ పల్కరించుటెగాని మోము త్రిప్పుకొనుట మొదలెలేదు అతిథు-లభ్యాగతులు నింటి కరుగుదేర తగు సపర్యల సేవల తనుపుగాని ఏల వచ్చిరనుచు సంశయింపలేదు ఇట్టి యాదర్శ దాంపత్య మిలనుగలదె? వ్రెడ తలపగా వచ్చు సీతారాము లీరని అడవిలో నిడుమల గుడువకున్న అనవచ్చువీరి సత్యాకృష్ణులని యొక్క పూవ్వుకై గొడవలు పొడమకున్న 12.
పలుకవచ్చును వీరి పార్వతీ పరమేశు లని యర్హపౌరుషం బడగకున్న ప్రకటింపదగునీరి రతినున్మథులటంచు శివునితో వైరంబు చెందకున్న అనుచు న్సంత్రు పరితుష జనగణంబు న్‌ | రమణి సత్యమ్మ నరసింహరావు దంప తులను తులలేని వాక్సన్నుతులను జేసి వారి వినుతింపశక్యమే నాణ్శికైన? 8ెర్‌ అత్రి కనసూయకు త్రిమూర్తు లాత్మజులుగ పుట్టినట్లుగ మూవురు పుత్రకులును పంచభూతమ్ములకు సాటియంచు నెంచ వైన తనయలు జన్మించి ెదుగురును. 206 "పెద్దకొడుకు రంగారావు విశ్వహితుడు మంత్రి పదవుల రాణించె మహితకీర్తి ప్రథిత యశుడు రాజేశ్వరరావు సరస చతుర సంగీత సాహిత్య సారవిదుడు. ౩7 కడు సమర్హతతో “ప్రదేశ్‌ కాంగెరేసు! కొర్యవర్గంబున (ప్రధాన కార్యదర్శి పదవి కాం(గేస్‌ శతాంగపు పగ్గములను పూని నడిపించు నిపుణత ప్రోది చేసి. 38 13
సౌమ్యంబైన తెలుంగు నిర్మల కళాసామ్రాజ్య సమ్రాట్టుగా రా వ!
గమ్యంటైన ప్రజాభిసన్నుతులకున్‌ గాత్రంబు పాత్రంబుగా
ధౌమ్యుండై క్రతుసంప్రదాయనుతుడై ధర్మక్రియాధీ ప్రభా
రమ్యఖ్యాతి విశాల దిగ్విభవుడౌ రాజేశ్చరుండిమ్మ హిన్‌ 39
ప్రభ ప్రభాకరు సాటి (ప్రభాకరుండు
అతులి తాధ్యాత్మిక జ్ఞానచతురుడతడు
పుఠికడుపునందు పులిషిల్ల పుట్టుగాని
తళా క, న గా
పిల్లిసిల్లలు పుట్టునే యొళ్లిదముగ? త్తం
వీణాపుస్తకధారిణి
వాణీ రమణీమణి యిటువంటి స్వరూపం
బూనిన దనదగు తనయగ
వాణీ జనించెను ప్రశస్తి వర్ధిలు చుండన్‌. జ్తే్షే
గౌరీ సతి సుతులిరువురు
నారీ రూపములు దాళ్ళినారో యనగా
ధీరలు 'జయ' “విజయా'ఖ్యా
కారత కవలలుగ జన్మగాంచిరి ధరణీన్‌. త్త
జనకు 'పెండ్లాడెననునూట సమసిపోవ
వేదజడు లిండ్ల ెరిగెనన్‌ వాదు నేద
అవని భారతి జన్మించె ననగ మించె
ఆత్మజాత “సరస్వతో యనెడు పేర తీవ కత
శ్రీరమణీంద్రాణీరతి గౌరిశారదలయంశ కలిగిన దనగా
కూరిమి మరియొక కొమరిత
వారికి జనియించె కీర్తి వైభవ ఖనియై. తడ ఆదినుండియు (పేమమ్ము నూదియున్న
సోదరులు - బంధు మిత్రు లస్తోకరీతి
ఉత్తమోత్తమ సంప్రదాయోదయులుగ
కలిసి మెలసి యుందురు క్లైరజలములట్లు. తేల్‌ వారి కుటుంబమన్న జనపాళి కపారపు గౌరవంబు - ఆ యూరిజనంబటన్న నతులోన్నతరాగర సార్హుదృష్టిమై
ఆరయు నాకుటుంబ మటులందటు నొక్కగ్భహస్టులట్లు సం
స్కార పునీతజీవసుధ సారము తృప్తీగనారగింపగన్‌. 46 నరసింహారావనగా
నరులందున సీింహమనుచు నమ్మిన జనులన్‌
పరమాదరమున నరయుచు
గరువంబొక యింతలేక (గ్రాలుచునుండన్‌. ద్ర ఒడిదుడుకింతలేక యతులోన్నతి లే యెలదోసతోటగా
అడుగడుగందు కాపురము హాయిగ వృద్ధిగడింప - భూప్రజల్‌
పడు కడగంద్లు గాంచి వెత కన్నుల బాప్పజలంబుచింద న
య్యెడ నరసీంహరావు వహియించెను దీక్ష ప్రజాళిసేవకున్‌. జ్తేగ్రి
15
అతులమై జూడి షియలా ఫీసరుద్యోగ మాతని వరియించి యరుగుదెంచె పరమ స్వతంత్రభావంబుల కగ్గమైై నిరసించి దాని తృణీకరించె . "హైదరాబాదు నియంత నిజాము పా లన చీకటులు పోయి యెనయువేళ స్వాతంత్ర్యమును పొంది వరలెడు తొలినాటి ముఖ్యమంత్రి సుజన సఖ్యకాంక్షి న్యాయవాదిగ కకుబంతయశముగన్న బూరుగుల రామకృష్ణ. రాట్పుణ్యుచెంత జొనియరు లాయరుగ చేరి సునిశితముగ. నరసి తద్రహస్యము లెల్ట ఆకళించె. త్తం అందుగల అవినీతి నాద్యంత మరసి నిరసనమున తద్వృత్తికి నీళ్లు వదలె షీ,వి. నరసింహరావు - నిర్భీతి తోడ . ధర్మతత్సరు లెంతురే ధనబలంబు? 50 చటులాభీల కరాళ దుష్ట మద నైజాం పాలనన్‌ రోసి ఉ త్కృటమౌతద్భయదోరు ఘోరకలఠి కృత్య(శ్రేణి సైరింపలే కట యుద్రిక్తత చెంది సర్వజనులుద్యద్భీమ రూక్షాసమి దృట్లులై తద్వ్యతిరేక మార్గచరులై వర్తింతురుగ్రాగ్నులె. “851 16
ఎన్నియో యుద్యమంబు లుత్ప్సన్నమైైన
'ఆ నిజాం సార్వభౌము డహంకరించి
ఉక్కు పాదాల (క్రింద నాయుద్యమముల
అణపగాదుష్టమాన్గంబు లాశ్రయించ్చె. 58
క్రూర కరాళ ఫర్తనులు - ఘోర మహాకరవాలధారు - లా
ధారులు దారుణోగ్ర భయదస్థిత మారణకాండకున్‌ - దురా
చారులు - సాధుకంటకులు - సత్పథ దూరులు - కల్పిషైక హీం
సా రతులున్‌ - దురాసదులు - ముత్తులు శత్ప్స్రభు ధూర్త "సెనికుల్‌.
ఆజానేయము లెక్కి 'బాహుబల దర్పాంధ[క్రియాలోలురై
వైజాం సైనికులుగ్ర కోసమున నానాభ్రష్త్ర దుర్భాషలన్‌
కెజొర్జుద్యమకార్హ నుండియల రక్తప్రాప్తీజ్బంభింపగా
రోజున్‌ పెక్కురమాయకుల్‌ మడిసి రార్హుల్‌ శాంత్యహింసాపరుల్‌.. ర4
ేషీపాటికి |
దేహముల్‌ నిలుచునో? జృంభించు నైజాం మనః
కోపాటోప బలాధి దేవత పురాక్టుత్తార్సు నైవేద్యమై
రూపం బేదునా? విశ్వబుద్చుదగతిన్‌ (శ్రుత్వర్హముల్‌ తెల్పుచో
ఈ (ప్రాణంబుల గూర్చి పల్కదగునే? యింతే జగద్భూమికల్‌. ర్‌ర్‌
ఆనిజాం సార్వభౌముక్రోధాన్ని కేల
లందు నెంద రమాయకు లాహుతైరా?
బలిపశువులెన్నా తత్క్రతువాటియందు
కొలుడెజటుగును, తత్కాలగర్భమెణుగు. 56 [7
(ప్రతిఘటన తీవరూపంబు బడయుకొలది
రక్తమేరులై పారె నాంధ్రంబు నందు
యునమృగీంద్ర గర్హల నభం బూగులాడ
వృద్దుడగు నిజాం పిడికిలి బిజ్జబిగి సె. ర్‌7
అవని విరుచుకు పడినరంరూనిలమ్ము
నాపగల్లునె తడకల నడ్డు నిలుప
ప్రజల ఆగ్రహ వ్యార్హితరంగములను
ఎందజు నియంత లీల్గిరో యెవ్వడెయుగు? 5్‌8ి
రాష్ట్ర కాం[గెస్సు *చాందీ ,యన్‌ (ప్రాంతమందు
నుండి చేపట్టై వ్రతిఘటనోద్యమ. వ్ర
తంబు - నరసింహరావు కుటుంబ మందు /
పాలుగొనియెను తనపాలి పాలుకాగ. 59
అనఘుడు సత్త్వమూర్తి సమయాంచిత న్చిర్ణయవేత్త - సత్యభా
షణుడు - చలింపబోడు సెలుచన్‌ ధరక్రుంగిన నింగివంగినన్‌ .
మన నరసింహరావు - జనమండలియాతని కార్యశూన్యుడం
చును తలపోసె నల్లడలు చూచి చరించెడు వారు వెబ్టులే? 60
ప్రతిఘటనోద్యమంబున పరాక్రమ సక్రమ కార్యశక్రుడై
చతురత చాటుమాటు రణచర్యల వైరుల యేపు మూసీ - అ
ప్రతిభుల చేసె నందణ - అవార్య వచోరచనానుషంగ సం _
ఫ్లుతి జనరక్తనాళములు పొంగగ జేసెను ప్లూర్థిమాబ్లిగన్‌ 61 18
యువత చేరదిసి యొగి గెరిల్లా యుద్ధ తంత్రములను నేర్పెయంత్రములను గిరులగుండెలగిలె నర సింహరావన్న కరులు వట్టి మాలకరులు సూవె. 62 '“పూణ 'బెంగుళూరు' 'జబలుపూరు” “ఆగ్రో మొదలుగాచమూ స్టావరమ్ములకు నేగి యి వీక నైజామునకు వ్యతిరేక సంగ రమున్నకె కూర్చె వివిధాయుధములగములు, 63 అతులిత పాండితీ ప్రతిభ - అద్భుత కావ్య కళారహస్య సం భృతధిషణా విశేషమును - విస్త ఎత్‌ పుస్తక విజ్ఞతా .మహాం చితమగు జ్ఞానసంపదలు చేర్చి రచించెను శౌర్యధుర్య సం తతమగు *గొల్టరామయ"” కథా విషయంబు నపూర్వ వైఖరిన్‌. ర్క పలుకు పలుకున నుద్రేక భరము నింసీ విప్పవజ్వాల రగిలించి విస్తరించి ఉగ్ర చైతన్య మిచ్చి యుజ్టూతలూసె “గొలరామయ్య'కత యెల్హ్భయుల్రములను. “65 రా భా అతుల శాంత్యహీంసామూర్తియయ్యు - సమయ మునకు నత్యుగ్ర నరసింహమూర్తి దాల్చు కలుములును శాంతి సౌఖ్యముల్‌ కలుగజేయు కాల పురుషుండు కబళించుగాదె జగతి? 66 19
పూని పోలీసు చర్యర్టై పోయి నంత కేప్టీన్లి వచ్చె “చందా” నుండి వీడు జేర ప్రమద మెసగంగ నీరాజనము లొసంగి (ప్రమదలాశీర్వదించిరా విజయమునక్తు, పో దిట ప్వామి రామానంద తీర వరఠె లు గ్‌ పటుసమర్థత హైదరాబాదు స్రేటు కాం(గైసునకు నధ్యక్షుడై - ఘనత తత్స ధాన కార్యదర్శి సదవి దాల్సె పీని, "68 2క్రొాలుత లోక్సభ కెన్నికల్‌ కలిగినపుడు పురి కరీంనగరము నుండి పోటిచేసి జయము కోల్పోయె 3ళాసనసభకు పిదప _ ఎన్నికయ్యె మంధని' నుండి చెన్నుమీర. 89 దొడ్డ వ్యక్తి (బ్రహ్మానందరెడ్డి - ముఖ్య మంధత్రియై ఆంధ్ర ధరనేలు మాన్యవేళ అతని మంత్రి సమూహమ్మునం దమాత్య పదవి గొనె నరసింహరా వుదయసవిత. " 70' చెన్నగు రాజ్య పాలనను చిక్కుసమస్యలగండ మేర్పడన్‌ జ్శీ ం జా (కన్నన ముఖ్యమంత్రి “మనరావు బృహస్పతి బుద్రియందు నా పన్నుల నొడ్డు చేర్చు నిటవచ్చిన. తానె పరిష్కరించు నె.. న్నెన్ని సమస్యలైననని యెప్పుడు చెప్పు నమాత్య మండలిన్‌, 7 1 1948 సెప్తెంబరు. 2. 1952వ సంవత్సరం. 38. 1957వ సంవత్సరం. త శ్ర్రీ బ్రహ్మానంద రెడ్డి, 20
అరుణ కిరణాళి హీమరాశి కరగినట్టు _-జలదవమాల లనిలహతి తొలగినట్టు చిక్కుముడులన్ని విడిపోవు నొక్కసారి, సురగురుడురావుతో బుద్ధి సరిసముండె? 72 ప్రీతి కాసుబ్రహ్మానందరెడ్డి యతని మాటకిచ్చెడు విలువ యేసాటి కొలువ? ప్రముఖమగు సమావేశాల రావురాక వేయికన్నుల గంటలు వేచియుండు. * 783 తనరి*అఖిల కాంగెస్సు ప్రధాన కార్య దర్శి పదవి నియుక్తుడై తనదు ప్రతిభ స్పర్థ సోపానముల ప్రాకి ప్రథముడయ్యె అసలు '“కాంగెస్సు మేధ రా వనగ నిలిచె. 7ౌత్య కాలచనక్రం బవ్ర సక్రమపథాన కధలిపోసాగె ఇందిరాగాంధి - తత్సు తుండు రాజీవుగాంధి - హితుండనంగ సముచితోన్నత సూచనల్‌ సరవి నిచ్చె, 765 పదియును తొమ్మిది వందల డెబ్బది యొకటన నత్సరం బొనరుచుండ తాతా, ఉర్షీ కొ, సెష్టైంబరు నెల ప్రసిద్ధిగా ఆంధ్రోర్వి ముఖ్యమంత్రి పదవి పొందె (పీతి డో (0 ట్‌ 4 ఫా
- 1974వ సంవత్సరం. సందే _ _ వష ఖై జి ఖు [ ౯ లలా ల ఉ( 68940 ౨ లో న పా క. న జో పొద. ప్ర00 040
శ్రీమతి యిందిరాజీ రాజివుల భావ పొళికి రూపకల్పన నొనర్వ విశమింపక సదా అశ్రమాన (శ్రమించి పాలనా దక్సుడన్‌ (ప్రతిభగాంచె. - నిలువ నీడలేని యభాగ్య నిలయులకును మిగులు భూముల పంచెడు ప్రగతి కార్య మిందిరాగాంధి సదముద్రలందు సలుప నడుముగ్టై నృసింహరావడరు శక్తి. 76 భూమి సంస్కరణోద్యమంబును వహించి ఆర్హులగు వారి జేజేల నందుకానియె స్వార్ధమును వీడి పరహితంబాచరింప గాంచి జేజీలు మిగుల హర్షించుటరుదె? 77 మత్సరగ్రస్తులగువారు - మంచిపనులు సలుపు వారి కీర్తిని సుంతమైపగలరె తన సుఖముకన్న తనసాటి జనుని పతన మెంతయును తృప్తిఘటియించు స్వాంతమందు. 78 అడరి స్వార్ధపరులు గొడవలు సృజియింప వాని సమయ జేయ పూనుకొనియె అలసి నిద్రవోపు నతని లేపగ వచ్చు లేచి మెదలకున్న లేవుకొట్లు? 79 22
అసలు గొడవైన ఆపవచ్చును గాని
కి బుద్ధి పూర్వకముగ సిద్ధపడిన వారి నడపతరమె బ్రహ్మదేవున్నకైన?
- అతని యబ్బకైన? హరున్నకైన? 80 అన్ని కోణములను ఆలోచనమొనర్చి ధిర న్నిరయాను సారియగుచు రాష్ట్ర రాజకీయ రంగంబు విడనాడె ('ప్రాతచెప్పునట్టు పదవి వీడె. 81 ఆరునూరైన - నూరె ఆరైన గాని (ప్రొద్దుపడమటి దెసయందు పొడివెనేని (ప్రాణములు పోయినను స్లో (వ్రజ్ఞులెపుడు స్వార్ధలాభమ్మునకు పాలుపడరు గాదె! 82 లేమ పాొరుగింటివానితో లేచిపోయి వండి నెదురింట కాపురం బుండుగాక మెడను పట్టి 'గెంటిన చూరుగడనుషట్టి (వేలు వారలు పదవులు వీడగలరె? 83 వ
భరతఖండ ప్రజాస్వర్థయుగంభైన ఇందిరా పాలన మందుగాని అఖిల (ప్రపంచ విఖ్యాతుండు రాజీవు సముచితాద్భుతపాలనమునగాని 23
కేంద్ర మంత్రి పదవి (కేళ్ళుబ్చి- వరియింస పదవులకును వన్నెవాసి దెచ్చె చతుర విదేశాంగ శాఖ మంత్రిగ షీవి.
తివుట పాక్షిస్టాను దేశమేగె
రాజ్యపరమైన సర్వ కార్యములు ముగియ
నిష్టసాహితీ ప్రముఖులగో ప్పి కేగె
సరస సాహిత్య విషయ్రైక చర్చ సాగ
మంచి “రసపట్టు'లో - చర్చ మలయుచుందడె.. 84 ఇల్లై సాహితీష్టాగోష్టు లెచటికేగ నచట నిర్వహించు నతండు ప్రచురముగను ఆరు భాషల పండితుండైన కతన - సకల సాహిత్యములు గళ్ళస్టములు కావె? 8ిర్‌ అప్పుడొక్క పాక్‌ మేధావి “ఆర్య! లోక వంద్యమైన తాజమహలు వంటి క్ట డముల నెన్నియొ భరత ఖండమున విడిచి వచ్చితిమి నష్ట్ర పరిహార మిచ్చినారె? 86 అనుచు (ప్రశ్నింస మందచహాసాంకురముల “ఏము పనిగొని “తక్షశిలా' '“మొహంజొ దారు" వంటి వానిని మీకు ధారపోయ ప్రతిగ పరిహారమేమి యిచ్చితిరిమీరు? 87.
రడ
భరత వర్షంబు పాలించు తరుణమందు అచట జనధనంబున భర్మహర్మ్యములను ని
చంద్రశాలలు నిర్మించి సాంద్రయశము
నందితిరి ప్రజాధనము మీదగుటయెట్టు?' 88
(త్రవ్వి తెచ్చుకొనుడు దాని సాధ్యంటైన
మావిమాకొసంగ మరువవద్దు"
అనుచు వేడి చుజకలంటింపనాతండు
దిమ్మతిరుగ నోరు తెటువడయ్యె. 89
మత మౌధ్యంబను వ్యాఘీ (కార్యమునకుం బ్రాణంబు లర్పించి భా
రత భాగ్యేందిర కన్ను మూసినది - ధర్మజ్యోతి చల్లారె - అ
వసే ఆ ను
క్షతమై ఎదల కంటి మబ్బుగమి బాప్పశ్రేణి వర్షించె - దీ
నతతో తల్లిని బాయు పిల్లల గతిన్‌ వాపోయి రార్తిన్‌ బ్రజల్‌. 90
స్వార్థ కాలో(గ్ర కాళమ్ము పడగ విప్పె .
మరణదేవత వక్త్ర గహ్వరము తెటిచె
అడరు నవినీతి సింహరా జావులించె
మొండిగ అరాజక పిశాచి తాండవించె. 91
సిక్కు సామ్రాజ్యవాదుల చేత చిక్కి
కజకు తూటాల బలియయ్యె భరత లక్షి శ్రే
ఇందిరాగాంధి - ధీరతాస్పందగంధి
సద్గుణ కళాలవాల - (ప్రశాంతశీల, 92 25
ఆ వనితా శిరోమణీ (సియాత్మజు డద్భుత పాలకుండు -రా జీవుడు భారతాత్మకృతజీవుడు ధూర్తదురంత వంచనా శీవిష దంస్ర్రికావిషవి బృంభణ బాసెను జీవముల్‌ కటా! బావురు మంచు నేడ్చినది భారజాతి నితాంత దిగ్భ్రమన్‌. 93 “తమిళపులులు” మిగుల దారుణంబుగ నొక్క 'మనుజబాంబుతోడ మనుజబజాతి సిగ్గు బరువుతోడ శిరములు వంపంగ చంసె రాజివు నవసారసభవు. 094 తరియు తండ్రి లేని దుహితంబలె - భాను వియుక్త పద్మినీ. - వర్ఞరివోలె - చంద్రునెడబాసిన యామిని మాడ్కి - దట్రమౌ: జల్లులలో మునుంగు దివసంబు వలెన్‌ - దెసమాలి ఆర్తిచే మల్లడి చెందెడిన్‌ భరతమాత హృధంతర దుఃఖవార్నిధిన్‌.. 9ర్‌ భారత కర్మభూమి రథవాజుల పగ్థములన్‌ గ్రహించిని . ర్ధారిత రాజమార్గమున - రమ్యసమస్థలమందు. - దుర్గమో గ్లెరిక కాననాంతర షధంబులకున్‌ గడుదవ్వుగా సుఖో 'దార పథంబులన్‌ నడువు దక్సుడు సారథికానరాడెటన్‌. 906 కన్నుపాడుచుకొన్న కానరాని భయంక రాంధకారమ్ము “పెల్లాక్రమింప _ జూరచోర కళాప్రచార ప్రవీణసం ఛన్నులు తనమీద కన్నువైవ 26
స్వర్ణమణీహార సంపన్నిధుల నెల్ల కొమరులు కొనిపోయి కుదునబెట్ట కులమత -రుగ్మతాకురితమై తనువు వ్యా - కులతమై రోగ సంకులముకాగ ఇనుపగజైల తలి "పెత్తనముక్రింద " రం హి
నడరు ఆకలి మంటల నార్పలేక
అలకలోలమె యిలు కొలవోవ
యా న. బి... ళా ళా
ఆర్హయౌచు భారతమాత అలమటించె. 97 చిర సుద్దీర్దకాల (క్రియాశీల రాజ" కయ పూర్ణానుభవమెల్ల కెలననుంచి (గ్రంథ పఠనార్షవిజ్ఞాన గంధసార మొక్క బిగిని ఆఘ్రాణించుచుండె పీవి. 98 చుక్కానిలేని నావగ గ్రక్కునదారంబు శగన గాఠిపటముగా దిక్కేది భరత ఖండము - సక్కానాయకుని కొజకు పరికించునెడన్‌, "099 కష్టకాలాన కాంగెస్సు ఖ్యాతి సుంత సడలనీయక భారత జనసమాజ సౌఖ్య జీవన ధర్మ సంస్టాపనమున ప్రగతి పథమున నడిసించు ప్రాజ్ఞుడెవడా? 100
27
సప్తతి వసంత సుందరీ 'చారులలిత
సుందరోప వనీలతా సుమనికుంజ
పుంజవిభవంబు, లనుభవ పూర్వకముగ
-కజచె ప్రొాఢత - గండరగండడతడు. . 101
చిక్కు సుడిగుండముల నడుచక్కి చిక్కి
మునుగు కాంగీసు నౌక నొడ్డునకు చేర్చ
నావికుండని నమ్మిరి నారసింహు
నౌర!ీ నమ్మినవారికాపాడలేడె? 102
తాననుకోనులేదు - జనతాతతి కోరగలేదు - స్వస్నమం,
దేని తలంపలే దితరులెవ్వరు నీవీధి నూహసేయ లే
దైనను దైవికంబుగ తనంతట తానుగ వచ్చి ముంగిటన్‌
పూనిక కాలుమోపీ తలుపున్‌ తెజవెన్‌ పదవీరమా(ప్రభల్‌. . 103
అప్పటికి పార్దమెంటు రాజ్యసభలందు
నెందు సభ్యత్వమే లే దహీనయుక్తి
శక్తి సముదీర్హుడగుట ప్రజావచస్సు
తలచి ముళ్ళమకుటముగా తలధరించె. ' 104
అపుడు సంఖ్యాబలము చాలినంత లేదు
పారమెంటున కాంగెస్సుప్పార్హి కెలమి
ణా సూ!
ఏటియావలికెట్టు లీయోటిపడవ
చేరునని ప్రతిపక్ష మచ్చెరువు నందె. 105 2క్రి
(ప్రతిపక్షంబు ప్రవేశపెట్టిన యవిశ్వాసాది తీర్మానముల్‌
క్షితి వాయూద్ధతి దూది పింజెలగతిన్‌ చెల్లాచెదుర్టయ్యె; న
ద్భుత చాతుర్య విశిష్ట బుద్ది విభవ వ్యూహంబులగ్షించుచున్‌
ప్రతిపక్సల్‌ దరిజేరి రందరొ కడున్‌ ష్పార్టీకి చేయూతగన్‌. 106
భారత ప్రజ కాంగెస్సు పాలనమును
వదలి తదితరమగు ప్రభుత్వములకెలమి
పట్టమును గట్టవారలు పంచనర్ష
ములును పాఠింపజాలక తొలగినారు. 107
దినమున్‌ గండముగా ప్రభుత్వ మెపుడార్తిన్‌ కుప్పగాకూలునో
యని లోకంబు తలంస నన్యజన సాధ్యం బౌవిధానంబులన్‌
ఘనమౌ సెక్కులు న్నర్ణయంబులను శ్లాఘాపాత్ర చిత్రంబుగన్‌
గొనియెన్‌ సాహసవృత్తి సర్వజనులుం గొండాడ తత్సాలనన్‌. 108
అధిక సంఖ్యాబలము గల్లి యలరుచున్న
ఏ ప్రభుత్వము తీసికో నెంచలేని
యజ్రివి విధాన న్నరయా లమలుపటిచె
పీవి. సర్కారు మంచికి విధి ఖరారు. 109
పారిశ్రామికరంగ మ
పారంబగు మార్పులొందె (ప్రగతిపథానన్‌
ధీరత _గెకొనె నేకా
కారత సరళీకృత్వార్ధిక విధానంబున్‌. కం 29
తాప్రవేశపెట్టిన తద్విధానములకు
పార్హమెంటు నామోదంబు బడయు కొఆణకు
నిరత సమయజ్జతయు రాజనీతి పటు ధు
రంధరత ప్రదర్శించె నీరంధ్రముగను. క్‌.
నాలుగేండ్ర తనదు పాలనమ్మున (ప్రపం
చమ్మునందు నిట్టి చతురకుశలు
డొదవ లేదుమున్ను - పొదలబోడికముందు
ననెడియశము జగతి యందుగాంచె. 112
మహిత భారత సార్వభౌమత్వమునకు .
భరతదేశ సమగ్ర సుస్టిరత కొఆజకు
ఈ (ప్రజాస్వామ్య మెల్లప్పుడెనయుటకును
పీ.వి. శ్రీరామ రక్ష్యయన్‌ వినుతిగాంచె. 113
“అఖిల నిశ్చ్వముధనమూలమై రహించు
కనుక రామ! చేయుముధనార్హనము మిగుల
నెంచ ధనహీనునకు మరణించి నట్టి
వానికించుక భేదమ్ము కానరాదు.” కష4
అనుచు రామునితో చెప్పె నలవసీష్ట
ఘన తపస్వి రామాయణ కావ్యమందు
ధనము నందునె దైవంబు తనరునన్న
ధనమహత్త్వము తెలుస సాధ్యమ్మె తలప. జర్‌ 30
అర్ధబలంబె దేశమున్నకైనను వ్యక్తికినైన సౌఖ్య సం వర్ణకమై తనర్చు - తగు వస్తువులన్నిటికూర్చి తెచ్చు; ప్ర త్యర్జుల రూపుమాపు - హరిదంతయశంబు గడించిపెట్టు - కా ర్యార్జుల తన్పు - లోపముల నన్నిటికప్పు - బలంబు సెంచెడిన్‌. 116 ఇ |! అతులితార్థిక సంపద ననుసరించి దేశదేశాలయందొక దేశగార వమ్ము పెరుగును ఈ జగద్వలయమందు అదియె అగ్రగామిగ పూజలందు కొనును. 117 నిండీ రెండువేల "రెండువందల కోట్ల విలువ సేయు పసిడి వెలికి తీసి కెరలి అమ్మినేసె కేంద్ర ప్రభుత్వంబు “రావు గద్దెనెక్క రాకముందు, 118 తనరి య ప్దెయింకొక్క ప్రధానిపూని నలుబదేడుటన్నుల కాంచనము విదేశ “బ్యాంకు' లందు కుదువ పెట్టి భరత వర్ష మాన మర్యాదలన్నింటి మంటగలిపె. - 119 కాంచనము విదేశీ మారకమ్ము నిలువ లెంత యేక్కువగా నున్న నంత గౌర. వము గడించు దేశము - రెండు వారములకె చాలిచాలని నిధులుండె - కూలె పరువు. 120 1 యూనియన్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ స్విడ్హర్ణాందుస కమ్మివేసిరి, క!
శార్య సరాక్రమంబుల కచంచల దేశ సమగగ్రభక్తి కై శ్వర్య సమార్ధ్హనశ్రమకు సాంస్క ఎతికోజ్టైల జీవనాసప్తి - కా శ్చర్య కరైకధీకి - వ్యవసాయపు వృత్తికి - సిక్కుజాతి ఆ చార్యకతన్‌ వహించె 'పెలుచన్‌ భరతోర్విని కార్యదక్షతన్‌. 12] అట్టి పంజాబు రాష్ట్రంబె అంతులేని స్వార్థపరుల దురంత దురాగ్రహాన్ని చండకీలల నిత్యంబు మండుచుండె (క్రమత నారని రావణ" కాప్టమట్టు. 122 స్వర్థ్ధదేవాలయమునందు సకల లోక ములనుత్రుటి నాశనము చేయగల కరాళ మారణాయుధములు సెల్లు మజుగుపటచి మొదలు పెట్టిరి నరమేధమును బిరాన. 123 ఆదురిత ప్రచండ సవనాన్ని మహోజ్ఞ్వల కేలలందు ఉ న్మాదపు బుత్విజుల్‌ సలుపు మాంత్రిక యాంత్రికతంత్ర విద్యలం దే దినమెంత మందికిని నియ్యిల నూకలు వెళ్లిపోవునో? నాది యనంగ నేరక అనాధ లికెందరు అంగలార్హురో? 124 బడికిపోయినబిడ్ర యొడి చేరునో? లేదా? యనుభయమ్మున తల్లు లడలుగుడువ పనిలోనికేగిన పతివచ్చునో? లేదా? యనువంత కులసతు లార్తినొంద 32
పొరుగూరికేగె పితరుడింటికేతెంచు నో? లేదా? యని షిల్లలోటచెంద సరకులకై పోయె తరుణి యిల్‌ చేరునో? చేరదో యని భర్త చింతకుంద పసుపు కుంకుమముల బాసి పడతి పిండు పిలలను గోలుపోయిన తల్టిదండ్రు ళా ళా లలమటింప పంజాబు దుఃఖాన్నగోళ మట్టు లట్టుడుకుచునుండె అనవరతము, 125 బోడో యుద్యమకారు లుద్ర్రుతముగా పోరాటపుంబాటలో ల జాడల్‌ తీయుచు నంచనైకరతి అస్సాం రాష్ట్ర్రమందెళ్లెడన్‌ ఊడ్జి 4 శ్రీడామౌత్ర నమాయిక ప్రజలన్థర్థింజంపి దుర్చుత్తి వే టాడన్‌ సాగిరి సాధు సజ్ఞనత లాద్యంతంబు రూపేదగన్‌. 126 అద్రి భూతల స్వర్గమ్ము - అమరులకును విహరణారామసీను - సంప్రతి ధామ సతత శీతలోద్దాము - భూసతిముఖాన వరలు తిలకంబు కాళ్మీరపురవరంబు. 127 కెలనన్‌ గల్లు ప్రభుత్వపుం తులువపాకీస్టాను దుశ్చర్యలన్‌ బలదుర్యారులు “టెజ్జరిష్టులకు' నావాసస్టలంబై (క్రుధా జ్వలితందై పటుబాంబు (గ్రేలుడుల విధ్యంసంబుగా నేడు క టలుకన్‌ కాలునిదున్నపోతు మెడగంటల్‌ (మోయు నవ్వారిగన్‌. _ 128 ళం క!
జనములు తమతమ గ్రామము
లను వీడి పరజనపదములను' తలదాపం
జనిరతిభీతివడంకుచు
అనుగతి కాశ్మీర భూమి అగ్షింబొరలున్‌. 129
హత్యలు - మానభంగములు - ఆకలిచావులగావుకేక లౌ
ధ్రత్యపవు' దోపిడీలు - సరదావరకట్నపుటగ్నులే - అఘా
యిత్యపు నిత్యకృత్యముగ నేర్పడ నెచ్చటి వెల్లు? లట్టి దౌ న్లత్యముగాంచియేగె బుధకాండము మిన్నులు వడ్డచోటికిన్‌ 130
దళితులపై దౌర్హన్యము
లలఘుతమంబయ్యె - వారి హక్కులు శంపా
వలు లయ్యెం జా దత్సాఖ్యం
బలరెనభః పుష్పమగుచు నార్తి చెలంగన్‌. 131
వాటముగా సదా స్వపరిపాలనమందు స్వయంసమృద్దపుం
బాటల పాడిపంటలకు బాసటగా సుఖిశాంతి కిక్కలె
నీటుగ పల్లెసీమ అవనీస్తలిసొం పిలు స్వర్గసీమలై
పాటిలునన్నజాతిపిత స్వమ్నములన్నియుగాలిబోయెబో.
132
విపులపు ట్సా్ధిక సంక్షో
భపు చీకటులందు మున్లి భద్రత కోల్పో
యి పటునిచారపుటలజడి
నపశయమున భరతమాత అల్లాడంగన్‌, 133
8
'ద్రథిమ నరసింహరావు (ప్రధాని పదవి బాధ్యతలు గైెకొనకమున్ను భరతధాత్రి ప్రీతి గతులు స్టూలముగ నివ్వి - ప్రతిప్రభుత్వ
రంగమును దక్టుని కొజకు తొంగి చూచు. 1ం4
అపుడు లోక్సభ కెన్నికలయ్యె - నందు
అత్యధిక సంఖ్య గలుగు నేకైక ష్తార్పి
గా నవతరించె కార్మగెస్సు కానీ- పాల
నావసర బలం బే పారి కమరదయ్యె, 135
కాంగిరేసు ఘన శతాంగ సారథులెల్ల
తలల నొక్కచోట కలిపి చిలికి
పాలకడలి నుండి ప్రభవించిన సుధార
సం బనంగ నూహసలిపి సలిపి. 136
భారతదేశ పాలనము బాధ్యత దీక్షగబూని సక్రమో
దార పథంబులన్‌ నడుపు దక్ట్హుని పొందగకంటవత్తులే
పారగ నిర్ణయించిరి బుధాగ్రణి కార్యకళాప్రవీణునిన్‌
భూరి కుశాగ్రబుద్ధి పరిపూర్ణుని శ్రీ నరసింహరావునిన్‌. 137
భారత పాలనారథము పగ్థములన్‌ ధరియించి మంత్రులం
గూరిచి పగ్గముల్‌ సడలి కొంచెము దూకుడు వ్యక్తమైనచో
నారసీ బ్యిషట్టి సమయాసమయంబుల కానుకూల్య మౌ
తీరున మెట్టపల్హముల తెన్నులు గాంచుచు (తోలసాగెడిన్‌, 138 3ెర్‌
పాములపర్తి వీరు డనపాయ సుధీరకరవాల ధారలన్‌ లేముల తీవియల్‌ మొదలు లేపికుదుళ్ళను కోసీవేయ వి (శ్రామ మెజుంగ బోని శ్రమ ప్రాజ్ఞుడు శ్రీ మనుమోహనుండు తో డై మును నిల్వ తెచ్చెనతులార్ధిక మౌలిక నిప్రవస్రితిన్‌. 139 మా [వే సు వన అంతకు ముందు తెచ్చినవి అప్పులు "షెట్టినగడ్వుకన్న న తృ్యంతము ముందు తీర్చె జగమంతయు నచ్చెరువంది చూడ వి భాంతి సరిశమల్‌ (ప్రగతి మార్గము సట్టెను దానియందు ఆ ద్యంతము మార్పు తెచ్చెజను లక్కున చేతులు వైచి చూడగన్‌. _ 140 దేశము విదేశముల యందు తిరుగులేని యశము గడియించె - వ్యాపార మతిశయించె కుదువ పెట్టిన పసిడి గైకొనియమరల భరత మర్యాద వరి షల్ధవింప. 14] అంతకు మును “స్విద్దర్దాండు” కమ్మినట్టి. మ. హు! కాంచనమున కిప్పటి వెలకట్టి తెచ్చె ళు పసిడి మొత్తము సర్వ ప్రపంచ దేశ జాల మగ్గించె పాలనా సరళ్ళశెలి. త్తం ఆహారంబు స్వయం సమృద్ధమను గమ్య స్టానముంజేర = ఉ త్సాహశ్రీ వ్యవసాయ రంగమున ఉత్పత్తుల్‌ నభస్టాయిలో ఊహాతీతముగాగ ెంచె పరదేశోళ్ధిప్త భిక్షాని౩ _ యీహన్‌ చేతులు చాచు దుస్టితీని మాయించెన్‌ క్రియాధుర్యుడై. 143 86
తత విదేశీయ వినిమయ ద్రవ్యనిధులు ఇసుక పాతర లట్టు సెళ్లేచితూచి యిబ్బడులు ముబ్బడులు పంచె వెల్లజగతి చూచి ముక్కుపై (వేలును వైచుకొనగు పేడ "పెక్కు (ప్రైవేటు రంగాల నక్కుజేర్చి వానికిని పెద్ద పీటలు వైచి - అగ్ర రాజ్యములతోడి పోటీకి ప్రధితనీతి తీర్చి దిద్దైను భారతదేశరితి. కేడర్‌ ధీరత నైక్యరాజ్య సమితిన్‌ పదభావగభీరనాద మిం పార నిరాయుధీకరణమన్‌ ప్రముఖాంశ ముపన్యసీంప వి స్తారత హర్షప్యూర్ధ కరతాళరవంబులు మిన్నుముళై ధీ సారులు హస్త్రచాలనము సల్పగ నిల్చిరి నాయకోత్తముల్‌. 146 సర్వ దేశాధినేతలు సంభ్రమించి వాసి నభినందన పరంపరా సుధా ని మగ్గు చేసిరి పీ.వీ.ని మన ప్రధాని భరత తనువల్లిపులకించి పరవశించె. కడ? కాల విధానమై అమెరికా విషయంబున ఆికంపు టు ద్వేలపుక్షోభమేర్చడియె - దేశపు నేతగు “రూజువెల్టు” “న్యూ నీ జ్య అది అటి డీలు” ప్రవేశపెట్టుట ఘటించెను సుస్టితి పూర్వ, మళ్లు “న్యూ డీలు” విధానముంగొని కడింది ప్రయోజన మిచ్చె జాతికిన్‌. 148 37
- అంతర్జాతీయముగా
ఎంతో యెత్తునకు కిర్తి యెదిగెను పీవీ.
యింతటి వా డంతయ్యెను
వింతగ నలవాటి శ్రీ త్రివిక్రముభంగిన్‌. 149
సుళ్ళువై భారతదేశ మ్యార్ధికపు సంక్షోభంబు నందుండి అ
ర్లళహీనంబుగ సాగి బైటపడె తద్రంగంబునన్‌ వృద్ధి ని
శృలమై శాతము సంఖ్య హెచ్చె - ప్రతి వర్షంబట్ల పై చూపుతో
దళమై నేటికి అగ్రదేశములలో స్టానంబు సాధించెడిన్‌, 150
భరతక్ష్మాస్టలి నుండి యెట్టులయినన్‌ పంజాబు రాష్ట్రంబు న
క్షరతన్‌ వేరొనరించి భారత సమ[గ్రత్వంబు ఛేదింప పో
కిరి పోకిళ్ళను కుట్ర సల్పినది పాకేస్టాను - కానీ సుధా
కిరణవ్యాప్తి తమంబుగా కరిగి తత్కృత్యంబు లాద్యంతమున్‌. 1651
సరియ్లై యొన్నిక - ప ఒ
సరియై యెన్నికలయ్యె - అచ్చట (ప్రజాస్వామ్యంబు వర్ధిళ్లై -దు
రర హింసానలకీలలారె - చెడు స్వష్నంబట్టు లారోజులన్‌
మరుసన్‌ సాగిరి వృత్తి మగ్నులు ప్రజల్‌ మాంగల్య రక్షావిధిన్‌
గరితల్‌ హాయిగ గాలి పీల్చిరి జగత్కల్యాణకాలంబుగన్‌, 152
అల "పంజాబుగ అగ్నికుండనుగు నీ అస్సాము రాష్ట్రంబనన్‌
తలచెన్‌ లోకము - కాని స్వార్దపరు లౌద్దత్యంబుతో పన్ను దో
రృల యుక్తంపు కుయుక్తులన్నిటిని ధివ్యాపార జాలంబునన్‌
మలగంజేయ ప్రధాని - నేడదియె విద్యాశాంతులన్‌ వర్తిలున్‌. 153 ఏరి
అల నరసింహరావు తలయందు విరాజిలుకాంతి మత్త్వ్వపుం కలికి తురాయిలో జిగికడాని మెజుంగుల (కొత్త ముత్తెపుం మొలకలు మాత్ర మివ్వి - పరిప్తూర్ధముగా వివరింపశక్యమే పలుకుల రాణ్మికైన గరువంబగు నాతని నిత్యకృత్యముల్‌? 154 స్టానిక సంస్థ లచ్చపు 'ప్రజాస్వామ్యంపు కొమ్మలకును పట్టుకొమ్మలనుచు (గ్రామస్వరాజ్య సౌకర్యావసరముల నొక్కి వక్కాణించె 'పెక్కుగాంధి ధనికుల గన్నెజ్ణ దనము సోకిన వసి వాడు దీనులను కాపాడు కొణకు బడుగులు - మహిళలు - బలహీనవర్గాల కందులో (ప్రాతినిధ్యం బొసంగి సమసమాజము స్టాపింప సంభ్రమించి జృంభణముగ వర్పించె రాజీవుగాంధి వారికలలకు రూపకల్పన మొనర్చ బద్ధకంకణుడయ్యె నిర్భరత పీవి. 155 అవసరమగు సంస్కరణను లాచరించి పార్ధమంటు నామోదమ్ము బడయజేసె ధృతి “నగరపాల - పంచాయతి” యనుబిల్టు కొత్త జవజీన సత్త్వంబు లొత్తుకొనగ, 156 39
నూతన పారిశ్రామిక కౌతుక సరళీకృత్యార్ధిక విధానములే "హీతువులుగ ద్రవ్యోల్బణ మాతతముగ నదుపులోనిదై వర్తిల్డున్‌. 167 ఎగుమతులు గతంబునకన్న నెక్కువయ్యె ముఖ్యముగ నుక్కు ఎగుమతి మూడుపూవు లారు కాయలై ఉక్కెక్కె - నంతకన్న వడిగ బాహ్య వాణిజ్య లోపంబుతగ్షె. 158 గటి కటడములు కటమంచి *సిమెంటు” ఉం సా! వ! వలయు నద్ది పీవి, పాలవమున ఉన్నదానికన్న ఉత్పత్తి గణనీయ మగుచు సెరిగె - పెరిగి నెగుముతులును. 159 విద్యుత్కాంతులు లేక లోకమకటా! ెండ్దాములేనట్రి గే లు
హాద్యాపమ్యము నంది అన్నిటికి నేడల్హాడు ఖాద్యాలకున్‌ సద్యః స్పూర్తి పరిశమించి మిగులన్‌ సాధించె నభ్యున్నతిన్‌ విద్యుద్రంగము సర్వరంగములకున్‌ వెల్లుల్‌ ప్రసాదింపగన్‌. 160 అరయ విద్యుత్తు బ్రహ్మ పదార్హమట్టు
ఇ ళా కొన్ని ప్రాంతాల కనువిప్పు దెన్ని నాళ్ళ కైన అంగడి యందన్ని అలరుగాని అల్లునకు నోట శని యున్న దనగనిదియె. 161
శ0
ఆధునిక పరిశ్రమల నిత్యాభివృద్ధి బొగ్గు టుత్పత్తి పైనుండె నిగ్గుదేల్చి దాని నెజీగిన కతన (ప్రధానమంత్రి ముబ్బడిగ ెంచెనుత్పత్తి నబ్బురముగ. 162 టే! 'ఊత్జి ఉల్డి థ్‌ క్ట ఉద్యోగస్టుల క్ట సౌఖ్య విషయం బూహించి శాస్ర్రయ సం సద్యోగాన పరిష్కరించి శుభసంస్కారంబులం గూర్చి -స ద్విద్యావ్యాప్తికి ద్రవ్యమెక్కువగనర్థింబెంచె; కేంద్రమ్ము నం దుద్యత్సర్వజనానురంజన విధం బొప్పంగ పాలించెడిన్‌. 163 వెసకాశ్మీర పురాన ఎన్నికలు నిర్విఘ్నంబుగా నిర్వహిం ప సమర్థంబగు చర్యలంగొని ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వంబు వి శృసనీయంబుగ సర్వమానవ మనస్సంతృప్తి కల్లింపగా అసమానంబుగ యళశ్నముల్‌ జరుగు నేడత్యంత శాంతిస్టితిన్‌. 164 అచిరకాలాన నటశాంతి యలముకొనును మన ప్రధాని మేధాశక్తికిని అదెంత? నూరు యోజనాలున్న మున్నీరు దాటు వాయు సుతునకు లెక్కయే పల్వలంబు? 165 భారత కర్మభూమి పయి పళ్లెలు కొల్లలు - పెద్ద సంఖ్యలో పౌరులు పళ్లెపట్ల నిరపాయముగా వ్యవసాయ వృత్తి సం సొరము వెళ్ళబుత్తురు ప్రశాంతిగ కల్గినదానతృప్తీగా "పేరిమి భిక్షు సాధులకు బీదకు బిక్కికి నింత ెట్టుచున్‌. 166 ల!
చెతులు లోకబాంధవులు - ప్రాణసమానులు జీవకోటికిన్‌
జాతికి జీవగట్టలు - ప్రసన్న మనస్కులు - సృష్టినర్తనా
థ్యేతలు - అన్నదాతలు - విధేయులు మంచికి - సేద్యమందుమాం
ధాతలు - ధాన్య సృష్టికి విధాత లభాగ్యులకూతకజ్ఞలున్‌. 167
హాలిక విధాత సౌభాగ్యమందు కొజకు .
రాయితీ లెన్నా ప్రకటించె (శ్రేయమెంచి
అతు సహకార సంఘాల ప్రగతి నెంచి
డాసి పదునాల్గు వేలకోట్ల బుణ మిచ్చె. 168
(ప్రతిభ “గ్రిప్పిరిగేషను” పథకమొకటి
“లిప్టు ఇరిగేష" ననువాని ఠీలనమలు
చేసి యెంతయో నేల కృషి కనుకూల
యోగ్య రీతికి తెచ్చె కార్య్వోన్ముఖుండు. 169
చేపలను "పెంచనన్నువెన చెణువులకును
కడిమి నలుబది వేల 'హెక్టార్ద భూమి
నిచ్చి - యెరువుల ధర న్నిర్ణయించె సముచి
తముగ - పురుగుల మందు నాణ్యతలను పెంచె. 170
సస్యముల సోకు చీడలు సమయజేయ
శిక్షణను రైతుకిచ్చుట (శ్రేష్ట మనుచు
ఏబదియు వేల రైతుల నెన్నుకొనెడు
పథకములు చేయు చున్నారు త్వరితగతుల, 71 " త్త
రైతులకు గిట్టుబాటు ధరల నితోధి
కముగ ెంచెను కర్షకగణము చెలగ
స్టీరత "నత్రజనియును” “పాస్ఫేటు" ఎరువు
లందు నుత్పత్తి పెంచె నత్యధికరీతి, 172
సరస భారత పుణ్య దేశంబు నందు
జనన మందిన యొక వీధి శునకమైన
నిండుటాకలి బాధతో పండుకొనిన
నింక జాతికి సౌభాగ్యమెందుగలదు 173
అని పలికె వివేకానంద మునివరుండు
ప్రజల గూరిచి వేరుగా పలుకవలెనె?
అన్న మందుండి భూతమ్ము లవతరించు
ననిన అన్నింటికిని మిన్న అన్నమెకద! క7శీ
నలచి ఆహార ధాన్యాల నిలువ “పెంచి
వెలను తగ్గించి (ప్రజలకు నిక్రయింప
వివిధ సంక్షేమ పథకాల విస్తరింప
రాష్ట్రముల కెక్కువగనిచ్చె ప్రగతి సుగతి, 175
కూడును గుడ్డ - ఉండుటకు గూడును లేక దురంత దుఃఖపుం
గూడలి గోడుగోడునను గొల్డున నేద్చెడు బీదబిక్కికిన్‌
మేడలు కాకపోయినను మిక్కిలి సౌఖ్య నివాసయోగ్యమౌ
జాడల నిండ్లు కట్టియిడ సత్పథకంబులు కల్గుమున్నుగన్‌. 176 య!
సరవి అష్టమ పంచవర్ష ప్రణాళి కందు నగ్రతాంబూలంబునంది యిచ్చె (గ్రామ సర్వతోముఖ వృద్ది కాంచనెన్నా రెట్లు గృహములు నేడు నిర్మింపబడును. కై77 భా జ 9, అలి భారత వర్ష సుస్టిరత వర్తిలు గ్రామ పురోభివృద్ధి యా ధారముగాననన్‌ గడు యథార్థ మెలుంగుట మారుమూలప శ్రీరము రత్నహార తరళికృత సుందర మందిరంబుగా మారుచుయత్నముల్‌ సలుపు మాన్య ప్రధాని కృపానిధానమై. 178 వ్యవసాయంబు (ప్రధానవృత్తిగ ప్రజావారంబు జీవించు సం స్తవ నీయంబుగ పల్లెటూళ్ళబడి అశ్రాంతంబు విశ్రాంతి లే కవనీమాతను చెన్మటన్‌ తడిపి సస్యక్షేత్రముల్‌ నమ్మి రే బవళుల్‌ పెల్లుశమింప లోకమునకున్‌ ప్రాప్తించు నాహారముల్‌. 179 కాన్సున నీటిసారుదల కాల్వల పూడిక తీస్పివెచి థ్రీ లావిధి మారుమూలల పొలాలకు వెన సకాలమందె ఆ పోవు జలంబు కూర్చుటకు పూర్తిగ రాష్ట్ర విభుత్వ పాళికిన్‌ గావలె నన్న యన్ని సహకారములందగ చేయుచుండెడిన్‌. 180 కార్పొరేషన్ల నుండి సక్రమ పథాన అధికమగు బుణ సదుపాయమందబేసి నెమ్మి *నాబార్డు' నుండి దేశమ్ము నందు వంద కడుపేద జిల్లాల కందజేయు. 181 త్తీత్తే
సరస సహకార సంఘాల పరముగాగ వరలు గ్రామీణ బ్యాంకుల వలన బుణము పొంద “షెడ్యూల్డు' తెగలకు వందకోట్లు అప్పు సదుపాయ మారంబు లమరగూర్చ. 182 శ చతుర శ్రీ లెసరేగ నేడు విలసత్సాంకేతిక జ్ఞాన సు స్టీతి "పెంపొందక యెట్టిదేశ నుభివృద్ధిన్‌ జెందలేదెందు - అం దతుల శ్రద్ద వహించి ఆ్టిక బల వ్యాస్తిన్‌ సమర్హించి అ డా ర్‌ డా ద్భుత మౌన ట్లధునాతనత్వమున పెంపుం గూర్చయత్నించెడున్‌. 1883 ఖాదీపేరు వినంగనే జగతికిన్‌ గాంధీ మహాత్ముండు స మ్మోదంబారగ కన్ను దోయి యెదుటన్‌ మూర్తీభవించున్‌ మనో హ్లాద స్పూర్తిగ రాట్నపుంగదురు పర్యాయంబుగా తిర్లినన్‌ లేదిమేదిని కాము దేవతకు కాలీయంగ కాల్వెట్టగన్‌. 184 ల వా! (గ్రాలు స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ కాలమందు ఖాది యుద్యమ మాద్యంతఘనతగాంచె (ప్రీతి ఖాదీకి, [గ్రామ పరిశ్రమాభి వృద్దులకును కేటాయించె వేయికోట్లు' 185 వృద్దులు పీలలవలె పరి ఇ ణా శుదులు - జాన (ప్రకాశ సూర్యులు = దురిత డా [ల (క్రుద్దులు - వారల సుఖసం సిదియె జాతికి సుఖ ప్రసిదిని గూర్చున్‌. 186 ఛా ణా తర్‌
అర్వదియైదు చైత్రముల కాయువు పోసిన పేదవారికిన్‌
పర్వుగ జీవితంబుగడుపన్‌ నెల డెబ్బదియైదు రూప్యముల్‌
బర్విడి “పింఛోనిచ్చెద రభాగ్యపు జీవతమాలవాటికన్‌
పర్వ మనోజ్ఞ చంద్రికలు పర్వ ప్రశాంతసుఖప్రదంబుగన్‌. 187
బీదల కుటుంబ మందు సంపాదనమ్ము
సలుపు నాతడు మరణింప కలుగు దుఃఖ
మనునయింపగ ఐదువే లపుడెయిచ్చు
నట్లు క్టుడి చేసె సాయంబు కాగ. 188
మతములు మానవత్వము సమంచిత రీతి సముద్దరింప స
మ్మతమగు - కొని నిత్యమును మారణ హోమము నిర్వహించి ఈ
క్షితిని చితాస్ని కుండమును చేసిన మానవజాతి నిల్చునే?
అతులిత సత్యశాంతి సుగుణాత్మక దైవము దాని మెచ్చునే? 189
అల్లా రాములు వేరువేరని విభిన్నాలోచనా ధోరణిన్‌
కల్లల్‌ ెల్లొనరించి మానవులలో (కౌర్యాన్షి మండించి - వా
గృల్హంబుల్‌ పరగించి రక్తర్మురులం బారించి - ఉర్వీతలం
బెలన్‌ కటిడి వలకాడు వలె యిక్రేలా యొనర్పన్‌? గటా! 190
[నే మ్‌! ఛం వ!
రాముడు - దుష్త దుర్మదవిరాముడు - సర్వహృదంతరాలయా
రామ నిహార శోభితుడు - ప్రత్యణుగర్భిత జీవశక్తి సం
ధాము - డనంత రూపకుడు - ధాత్రి నభోంతర పూర్ధదివ్యతే
జోమయుడొక్కదేవళము చొచ్చి చలింపక యుండ నేర్చునే? 101 శి
సనకసనందనాది ముని చంద్రుల కందడు - వేద శాస్త్ర వా గణములు చూడజాలవు - వికార విదూర మహత్వతత్త్వవి జనముల కంతు బట్టడు - విశారద వాదనలందజాల - వీ మనసును వాక్కు లందుకొనమానిన రాముడు నిల్చునే గుడిన్‌? 192 సుంత విభేదముల్‌ గనక సోదరులట్లు మహమ్మదీయులున్‌ చెంతల హైందవాళి సహజీవనమున్‌ ఘటియింప సత్కళా శాంచులతోడ నెల్లరొక జాతిగనుండి - మతంబు పేరిటన్‌ గొంతులు కోసి కొందురటె? కొన్ని యుగంబుల మైత్రి త్రుంతురే? 193 'ప్రార్ధనలేదు - నిత్యమొక భక్తుడు కూడ నమాజు సేయడా వ్యర్థపు కట్టడంబునకు వాదములున్‌ ప్రతి వాదముల్‌ కరం బర్ధి నొనర్పమేలె? ఇదియౌర! మసీదెటులయ్యె? దీనికై స్పర్ధలు రాజకీయముగ స్వార్ధపరుల్‌ సృజియించుకే కదా! 194 హృద్యవిధాన వేద నిహితేద్ద మహోత్సవ పాళిలేదు - నై వేద్య సమర్పణంబు కనుపింపదు - మంగళవాద్యఘోషణా ర్పాద్యవనమ్ము లేదు - నిహితాగ్ని చయంబును లేదు మంత్రవా గ్విద్యలు లేవు నిత్య - మిదికేవల మేవలె కో వెలయ్యెడిన్‌? 195 రాముడల్లాయొకండను ప్రధితసత్య చర్శనము చేయ కలహముల్‌ దరికిరావు రాముడైన అల్లార్దైన క్రార్య రీతి కుత్తుకలు కోసి కొండనికత్తు లిడిర 196 శ
బాబరీ మసీదు వలన కళ్గిన ఘోర
మారణంబు కరము దారుణంబు ' కారణంబు (క్రూర కలహమ్ములకు, హిందు
ముసలమానులకును ముసలమయ్యె 197 శాంతి భద్రతలకు నెంతొ సవాలుగా
పరిణమించె హింస యురవడించె
“మంచి"' తలను వంచె వంచిన తలమీద
నంచనంపు కత్తి యంచుసడియె. 198 బలువడి అయోధ్య వలనన్‌
గలిగి దిశాంతమలమె నుత కల్లోలంబుల్‌
చెలగెడు దావజ్యాలా
నల మన భరతావనీ వనమ్మును గ్రమ్మెన్‌. 109 అతి లోకోత్తర బుద్ది పాటవ విశిస్ట్రాలోచనా చాతురిన్‌
క్షతిలేకుండగ చాకచక్యమున తత్కల్లోలముంబాపి అ
క్షతమౌశాంతి ఘటించె సర్వజగతీ చక్రంబు చిత్రంబటం
చతుల స్తోత్రము లాచరింప నరసింహారా వుపాయంబుగన్‌, 200 కులసతి ద్రౌపదిన్‌ బలిమి కొల్వునకుంగొనితెచ్చి మేనిపై
నలువల నూడ్చి రాజకులపాంసన కౌరవులోజ దప్పినన్‌
కులగిరి సన్నిభుల్‌ కదన కోవిదులుద్దత బాహు శౌర్య సం
కలితులు పొండవేయులు శ్తెగంబడ్తిరే? సహనంబు దాల్పరే 201
త్త
చెప్ప మానహాని చెప్పక యున్నచో ప్రాణహాని కార్యభంగి యెట్లు? ఎగువ బ్రహ్మహత్య దిగటీయ గోహత్య చెప్పుకొన్న కొలది సిగ్గుచేటు. 202 సరసాటోప విహార పాండవ మనస్పంక్ష్షోభమింతంచు నె వ్యరు వృర్థింపగనేర్తు? రక్లైమదిలో బాధాశరాఘాత దు ర్భర సంవేదన పొందుచున్‌ పరమ కర్తవ్యంబు భావించి వా తెరువం జాలక యూరకుంటిమిక కస్తీన్‌ కాలమే తీర్చెడున్‌. 203 అఖిల రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కార్యముల యందు 'కేంద్రపుంజోక్య మొప్పమి కెలననుండ కోర బాబ్రీ మసీదును కూల్చి వేసి పాడుచేసిరి సఖ్యతన్‌ స్వార్ధపరులు. 204 కొన ప్రజా ప్రభుత్వమను గౌరవ మావల దోచి వెంటనే పూనిక తత్త్ప్రభుత్వమును పూర్త్యధికారమునుండి కూల్చి సం దానిత బాధ్యతన్‌ నెజపీ తర్కనితర్క నిమర్శనాళికిన్‌ -. స్థానముగా మెలంగితిమి సత్యమె 'గెల్చునటన్న నమ్మికన్‌. 205 పౌరులు దూరినారు - ప్రతిపక్ష మమానుషమంచు రోదసీ ద్వ్యారకవాటముల్‌ పగుల తద్రయు నార్చెను - కానిన్యాయని ర్హారణచేసి మా యెడల తప్పిసుమంతయు లేదటంచు దీ ఉతల్ని శల్య, 9, న! సూరులు మెచ్చతీర్పునిడె స్యుపిముకోర్జు ప్రశస్త వెఖరిన్‌. 206 క్షి
హిందువులు ముసల్మానులు బందుగ్యులై కఠిసి మెలిసి పాలును నీరై పొందిక జీవింపగ తగు చందము నేర్పరచినాము సరసులు మెచ్చన్‌. 207 అనుచు ప్రధాని జాతికి తదంచిత కార్యపథ (ప్రవర్తనన్‌ ళ్‌ వినయముతో వచించె - అది విన్న మనీషులు "భేషు భే”షటం చును వినుతించి కార్యగత శూరత మెచ్చిరి ముక్తకంఠులై ఘనమగు వేయి వాక్యముల కన్నసమంచిత కార్యమొప్పదే? 210 భర్తృహరి నిలింప భాష పలికే చదువురాని మొద్దు కదలజాలని యెద్దు తెలుగువారి ముద్దు పలుకు సుద్ది, లశ. దానములన్నిటన్‌ ఫ్థద్రమై హితవైనది అన్నదానమే దొన జనంబు తృష్తిగను - దానికి మిన్నగు జ్ఞానరూపవి ద్యానిధి దౌనమన్నిటను _ అందరు విద్యలు నేర్వ స్వర్గల క్షీ నిజపాద క్రంక్క్య్వల శింజీతముల్‌ ధరనూరు (మోగవే? 212 చక్కని..ఆణిమృుత్య్వ్పలు చాలిన చాలున కొజ్జబంతిగా అక్షగ్గధముల్‌ జగాజిలుగుటందము చిందగ సంతకంబు సెం "ఫక్కగ' చేయ భారతము వృద్ది గడిళచు, నమాయకత్వపుం న్‌ జక్కుల (వ్రేలిముద్రరిడ చిక్కని జ్ఞానకళల్‌ చిగుర్చునే? 218 50
ఏబది వర్షముల్‌ చనియె స్వేచ్చ లభించి - నిరక్షరాస్య సం ఖ్యాబల మెక్కువే భరత ఖండమునం దిపుడైన = జ్ఞాన వి ద్యా బుధకోటివల్ల నియతంబుగ వృద్ధి గడించుదేశ - మా నైబిడసత్యముందెలిసి నాడెపు విద్రెల నేర్వగా వలెన్‌. 2]ెడ నూటికిని నూజు పాశ్చొక
(త్రాటిపయిన్నిల్చి అక్షరాస్యత బడయన్‌
గౌాటముగ ప్రాథమిక వి
ద్యాటోపార్థముగ నిధుల నధిక మొనర్శెన్‌. 215 విద్యల నేప్టకున్న నునవృద్దులు క్రాత్తగలాభపాటియౌ
జ్య్ళి అ షి 9, !
సెద్యపు రీతులొప్పురు ప్రసిద్ధ ధనార్హన మార్గమెన్న శే
యుద్యమ వైఖరుల్‌ తెలియ - రుత్తము పద్దతులందు బో రహో మద్యము త్రావినంచకుల మూయల సర్వము గోలుపోవుచున్‌. 214 కానవయోజన విద్య క
నూనముగా కేంద్ర నిధులు నూల్కొనజే సెన్‌
పూనికగ్రామములందున
ఏనూరులు _రేయిబడులు నేర్పడ గూర్చెన్‌. 215
జూ న టే రాత్రివేళల - చదువంగ వ్రాయలేని ణృందరర! 6 *ధాలం్యు "పెద్దవారల నొకచోట వెలయబేసీ న. లో చె ఖు చదువు నేర్పించు యత్నముల్‌ స్లోగోఘుండె లే న్‌ న. శే నరయ అక్షరదీప్తీ సంవ్యాప్తికాగ. న. లో 6 న. న్‌ 000 0
పాఠశాలల కేతెంచు బాలబాలి
కలకు మధ్యాహ్న భోజనంబలవరించె
షల జల్లుల బడికంపు పేదవారి
కుచితముగ బియ్యమిడుమార్గ మొదవజేసె. 217
శిశుమరణమ్ముల శాతము
'ప్రశమనమౌనటుల వైద్య వెదుష్యంబున్‌
విశదముగ మొంచి- శిశుజన
నశాతమును తగ్గజేసె నవ్యపథాలన్‌. 218
కాంతలకు “*నిందిరా రోజుగారు యోజీ"
నమున నార్ధిక పరిపుష్టి సముచితముగ
కూర్ప్చతలపోసి పథకంబు నేర్చరించె
కామినుల పాఠిటిపరువు- కల్పతరువు, 210
అన్నము లేని పేద జవరాండ్రు సవిత్ర వివాహబంధ సం
పన్నత గర్భముల్‌ బడసి పౌష్టిక భోజన భాజనాది సౌ
ఖ్యోన్నతి లేక దుర్చలుల నొందియపత్యముగా మనోవ్వ్యధా
ఖిన్నత నొందు వారి పరికించి సహాయము చేయు భాననన్‌. 220 ళ్‌ శిరి త్‌
గర్భిణీ త్రలకును పుష్టికర పద్యా్ధ
పాళి నొసగిన జాతికిం (బ్రగతి సుగతి
“పౌస్టి కాహార” సథకంబు (ప్రబల జా
కాంతలకు న్‌ద్రి మేల్మి బంగారు సుద్ది, 221
వ!
ఎన్ని విధాల సౌఖ్యముల నేర్పడజేసిన గాని నిత్య మ
త్యున్నత సంఖ్యలో "పెరుగుచున్న జనావళికెట్టు చాలు? నో
రున్న మనుష్యులే పదవు లొందుచు వారల బంధు కోటికె
న్నెన్నా విధాల కోట్టు గడియింపగ మార్గము లేర్చరింవగన్‌. 222 " వడ్డగాదె క్రింద ఫందికొక్కుల రీతి
శపము చెంత నక్క సంతతి వలె
పదవులున్నచోట పడిగాపులుందురు
కొంతమంది స్వార్ధచింత నొంది. 228 వారికి దేశమున్‌ (బ్రజలు పట్టరు - "పేదల నుద్ధరింప నీ
తీరున ఉద్భవించినటు తీయని మాటల 'మోసగించి ఆ
వ్వారిగ గద్దెలెక్కి తమ సబ్బము తీర్చుకొనంగజూతు - రీ
భారతజాతి దుర్విధికి వారలె హేతువు లెన్ని చూడగన్‌, 224 అట్టివారలాడు ఆటల కట్టించి
గట్టిమీలు చూపి - వట్టిమాట
లౌపి భరతఖండ మభ్యున్నత ష్లోన
నడుప పన్నె తా ప్రణాళికలను, * 225 అధిక సంతాన వంత్యులె నందువలన
కలిగెడి అన్నర్హముల నెల్ల తలియబలికి
అలకుటుంబ నియంత్రణ మాచరించు
కొనగ స్వచ్చంద న్లిరయంబునకు వదలె. 226
53
"పేదవారలు నివసించు "పెద్ద ధనిక
దేశ *“మిండియా' యనియె విదేశ బుద్ధి ॥
మంతుడొక్కరుం డభివృద్ది కంతులేని
వనరు లున్నవి భారతావని నిజంబు. 227
కావున వాని సక్రమముగా వినియోగ మొనర్చ్భుచున్‌ ప్రజా
జీవనపుం బ్రమాణ మగ శృంగము జేర్పగ నే విమర్శకున్‌
తావు నొసంగకుండ ఫలదమ్మగు సత్ప్సథకమ్ము లెన్నియో
పీవి. క్రమంబుగా సలుప విస్తృత దీక్ష వహించెదక్షతన్‌. 228
తివిరి దారిద్ర రేఖకు దిగువనున్న
ప్రజల్బకై ప్రణాళిక లెన్నా ప్రబల జేసె
భరత వర్తాన లేమిడి తిరుగు ముఖము
పట్టినది సీ.వి. తుదిలేని పట్టుదలను. 229
తుదముబ్ట చదివి నిస్ప ఎస
యుదయింపగ కొలది పాటియుద్యోగంబే
నాదవక కుందెడు యువజన
సదుపాయము కొజఅకొకండు సలిపె పథకమున్‌. 230
చదువుల కొలదుల తగువిధ
మొదవ నిరుద్యోగపు భృతి నొసగంగా స
మ్మద మగు న్నరయమును గొనె
పదుగురు సెహబాసటంచు వ్ధర్ధింపంగన్‌. 231 ర్‌కీ
ఎన్నా సంక్షేమ పథకాల నెన్నుకొనుట
వలనసాధింప గలిగె నీ ప్రగతి పీవి.
అలప్రపంచపు “బ్యాంకు' తదలఘుధిషణ
శక్తి మెచ్చెను అనితర సాధ్యమనుచు. 232 ఓజ జవహరు రోజుగార్‌ యోజనమున
వడియిరువది లక్షల కుటుంబములు లేమి
నుండి ముక్తినిగొని సుఖంబుండె, (గ్రామ
సీమ లభివృద్ది ముఖముల్రై చెలగుచుండు. 233 జమ్ము కాళ్మీరున పురాత నమ్ముపూజ్య
మైన “హజరత్‌” బలనెడు దర్గాను - ద్రోహ
బుద్ది “టెజ్టరిష్టులు” కూరల్చిరుద్దతముగ
పొంతనున్న పాక్షిస్టాను తంత్రములను, 2రెడ పరను సవిత్రమై ప్రచుర వైభవ ధార్మిక సంప్రదాయ సం
- భరితము ఆ మసీదు; జనమండలి మెచ్చగ తత్‌ క్షణంబ సుం
దరముగ క్టుబంచె తొలితావున - చుట్టుదుకాణ దార్హకున్‌
పరగిన కష్టనష్టముల బట్టితగన్‌ పరిహార మిచ్చెడిన్‌. 235 సొంపగు నామసీదునకు చుట్టువసించు జనాళిగేహముల్‌
తెంపర్నులైన తుంటరుల తీవ విజ్బంభణ ద్దమైన = ఆ
కొంపలు కల్గు తావులను (కొత్తగ చక్కని గట్టియింద్లు క
ట్రింప ప్రధానిపూనె ప్రకటీకృత ధర్మ విచార శూరతన్‌. 236
రక్‌
గ్రమత సాగిన విధ్వ్యంసకాండ యెల్ల మెల్లమెల్లగ నదుపులో మెలగజొచ్చె న కాక్మీరదేశాన - అది ప్రధాని పాహసోదార హృదయ వైశాల్య ఫలము. 237 ఈ విధమౌ అభివృద్ధిని పీవీ, సాధించె విశ్వ విహితవిధానన్‌ (ప్రానీణ్యముతో నిశ్చల భావమ్మున నాలుగేండ్లు పరిపాలనలోన్‌. 288 అష్ట భాషల యందున అనుపమాన పాండితీ ప్రకర్ష గల విద్వద్విభుండు రమ్య రసమయ నవకావ్య రచన పద్మ భవున కేడైన కోవిద ప్రవరుడతడు. 239 చతుర చాణక్యనీతి విశారదుండు తిన్మురుసుమంత్రి చతంైక ధీయుతుండు అల యుగంధర మంత్రి కార్యెక దీక యై య్‌ అలరు నరసింహరావు నందతులితముగ. 240 విబుధుడును కవి సమ్రాట్టు బిరుదశాలి విశ్వనాధ కవీంద్రుని “వేయిపడగ” లల “సహస్రఫణ్‌” నామాన అనువదించె హీంది భాష నార్యావర్త మెజుగురీతి. 241 ర్‌6
అల్ల ఢిల్లీకి రాజయినప్పటికిని తల్తికిని బిడ్ర డేయని తతవినమ
ఛా ళం
శీలియైై చెప్పుకొనియె విశాల భావన
మందిరుండు లలిత కళాసుందరుందడు. ఐడ2 భారతోర్వి కాశాజ్యోతి - (ప్రధితరాజ
నీతి విద్యాధురంధ రాన్వీతు - డతిర
థుండు బహుముఖ ప్రజ్ఞానిధూత దురిత
రాజకీయ కళంక నిర్భరయశుండు. 243 మైకు కనిపించి నంతనే మైకమడర
ఆగ్రహావేశవా ్రరీవ్యగ్రులగుచు
పరుల నిందించుచును నోరుపట్టనట్రి
కారుకూతలు కూసెడు ఘనులు గలరు. 244 పరుల నిందింపబోక నిబ్బరముగా స
మగ్రముగ చెప్పదలకొన్న మాటలెల్ల
పూసగ్రుచ్చినరీతి సభ్యులు '“బళార'
యనగ వచియంచు సుందరమైన భాషు 2డర్‌ భారతమున కురుక్షేత్ర భండనమున
పార్ట రథసారథిగ కృష్ణుపగిది నాంధ్ర
కాంటగెసును నడిపింపగా కార్యదక్షు
డైన రోశయ్య నియమించె ననువునెంచి. 246
క్‌?
రాజకీయ విశిష్ట రంగ మార్తాండుండు ఘనుడు చెన్నారెడ్డి కలిసి నడువ చతురధీ బలశాలి చాణక్య తుల్యుండు (దోణమురాజు తోడ్డోడ నిలువ రాజశేఖర శౌర్యరాశి కార్య శితాసి రాజశేఖర రెడ్డి ప్రక్క నుండ అన్నికార్యములందు అండదండగనున్న విజయభాస్కర రెడ్డి వెంటనంట భరత సింహంబు నరసింహ పసండితుండు హొసు మీరంగ భరత రాజ్యాంగముందు స్వర్థయుగమిద్రియనుచు సువ్షర్థవ్దర్థ ములను నీ చరిత్రము వ్రాయవలదె కవులు? 247 అలరు నేదురుమిళ్లి వంశాబ్దిచంద్రు డగు జన్నార్హనరెడ్డి నిన్ననుసరింప నవ్యతల(ప్రోవు సీ. జగన్నాధరావు నీదు సిద్దాంతముల నమ్మి నెమ్మినిలువ. 248 భారతధాత్రి నిర్వక్రవిక్రమత నే రిన అల సాతవాహనుల ప్రతిభ కాకతీయ నృపాల కదనరంగ స్దీ శభ్రువిదారణ క్షాత్ర పటిమ మూరు రాయరగండ మూర్చాభిషిక్తుని సాహితీ స్నామాజ్య సాంద్రగరిమ అలనాటి పలనాటి కులతత్త్వ నిముఖ మౌ ధర్మ దీక్షాముహా త్యాగనిరతి కం
ళర్రామురాజూో “దుగ్గిరాల” “ప్రకాశము” “కన్నెకంటి" దేశగాఢభక్తి వెరసి కలిసిమెలసి నరసింహరావుగా ,అవతరించెనందురఖిల జనులు. 249 ప్రబల దక్షత దక్షిణా సథము నుండి భారతమున తొలి (పధానిద్దై రహీంచి విశ్వ దేశాల యశము: సంప్రీతి గాంచె సిరిగొనంబుల గని - నరసింహరావు. 250 అఖిలంబైన ప్రపంచ దేశములు నేడాహాయటంచున్‌ ప్రధా ని ఖరాంశూత్కటత్మిక్ష బుద్ధికి సుధా నీరాజనాలెత్తి - శ్రీ సఖమై -శాత్రవ దుస్స్పహంబయి - ప్రశస్తంబైన ఏతాద్భశో న్ముఖ కౌశల్య మనన్య సాధ్యమనుచున్‌ ఘో షించునుద్యన్మతిన్‌. 261 చైనా, ఫ్రాన్సు, జపాను, స్వీడనులు స్విడ్డర్దాండు, రష్యా, వియ న్నా, నేపాలును జర్మనీ, అమెరికా, నార్వే జగద్రేశమం దీనా డాంధ్ర కళాయశోవిభవ మెంతేసర్వజిహ్వాగ్రసం ధానంబైవిల సిల్లునీ వలన కాదా శ్రీ నృసింహాభిదా! 252 ఒక్కరుడాంధ్ర దేశమున ఉద్భవమంది అఖండ ధీయశో భాక్కుగ భారతంబును ప్రభాకలితంబుగ నేలె నన్నచో నిక్క మపూర్వమద్రి - కమనీయ చరిత్రము - తెల్గువారికిన్‌ చొక్కపు గర్వకారణము - శోభన హేతువు సర్వజాతికిన్‌. 253 క్‌9
ఇంతటి జ్ఞానసాగరుని = ఇంతటినీతి వినీత కాంతి భా స్వంతుని - సర్వహర్షపరిపాలన దక్సుని - సత్కృళాయశ చె యలు స్వంతుని - సాధు సమ్మత విచారుని - నిన్ను తనూజచంద్రు అ త్యంతము నాంధ్ర మాతకని - అంబరమంటు హృదభ్రివీచులన్‌. "254 మహితాంధ్రావని గర్వ ధూర్వహ! అసామాన్యంపు నీశేముషీ మహిమోదార విచార ధీరతకు - ధర్మ ప్రాభవ శ్రీకి -ని స్పృహ నల్హాడెడు భారతావనికి నీ విశ్వెక దేశాల యం దహహా! కూర్చితి వగ్రపూజ నరసింహారాయధీమన్మణీ! 255 చారుమనోజ్ఞమై భరతజాతి సతాక త్రివ్వ్ధ తేజముల్‌ మీరి దిగంత దేశముల మిక్కిలి భాసిల - రోదసీమహో , దార పథాల విశ్వజనతండము మోముల నెత్తి చూడనిం పారగ నల్దదే 'రెపరెసల్‌ పచరించు సుఖప్రశాంతులన్‌. 256 న! చ్‌ ష్‌
నడి సంద్రంబున చిక్కి దిక్కుచెడి ఛిన్నాభిన్నమై వెల్టువన్‌ సుడిగుండంబున మున్లి అప్పుల వడిన్‌ చుక్కాని లేనట్టి ము క్కడి నౌకంబలె నున్న భారత ధరాఖండానికండైకడున్‌ కడగండ్లన్‌ తొలగించి యొడ్డునకు చక్కంజేర్చితే మక్కువన్‌.
257 పంకము నందు చిక్కుకొని బైటపడందగు దారితెన్ను లే కుంకువ బాధ నొందుగవి నొడ్డుకు చేర్చినయట్టు లప్పులన్‌ పొంకపుటూబిలోన దిగిపోయిన భారత వైచికిన్‌ నిరా శాంకిత బాష్పముల్‌ తుడిచి ఆవలిగట్టుకు చేర్చెనర్మిలిన్‌, 268
60
నాకేమిచ్చెను దేశమంచు నుదిచింతం జేయ కేనేమి సే
- వాకైంకర్య మొనర్చి నాడనని సంభావించి మాత్యాణ మే
దోకొంచెంబుగ వైన తీర్చుటకు నుద్యుక్తుండు కర్తవ్య దీ
కూ కల్యాణ గరిష్ట కంకణము నిచ్చన్‌ దాల్చి ధైర్యంబుగన్‌. 259 వరమయ్యెన్‌ నరసింహరావు భగవద్వాంఛానుసారంబుగా
భరతక్షోణి మహాభినృద్ధి కొణ్లకై పాలించు - విశ్వంబునన్‌ భరతక్ష్మా తలమానికం బగునటుల్‌ ప్రాగల్భ్బ్యముం గూర్చుని ర్భరమౌ స్వర్గసుఖంబులన్నింటిని దింపంజాలు నీ పృద్వికిన్‌. 260 కావున భారతీయులు ప్రకామ్య పథంబుల నండదండగా “రా వొనరించు కార్యముల రాశియు వాసిదలంచి నిద్దపుం దీవనలిచ్చి మద్దతీడి తీవలు సాగెడు భారతీయ శో భావరణీయ సంస్కృతికి ప్రాణము పోయుడు శాశ్వతంబుగన్‌. _ 261 హాస్యముకాదు - ఏదొఫల మందు తలంపును కాదు - వాక్కళా దాస్యము కాదు - మా భరత ధాత్రి ప్రధానిగ నిన్ను వంటి ధీ రాస్యునకై తపీంచి (ప్రయ మారవరించె - వరించునింక - ఈ జోస్యము తప్పబోవదిటు సూర్యుడటుల్‌ పొడసూపెనేనియున్‌. 262 నరసింహాకృతి ఉగ్రతేజమున నానాలోకముల్‌ భీతిలన్‌ సురవైరీశు హిరణ్య కశ్యపుమహాశూరున్‌ నఖాగ్రాళి దు ష్కరరీతిన్‌ వధియించినాడను అపఖ్యాతిం దొలంగింపగా నర్వసింహాఖ్య సమస్త దేశములకున్‌ శాంతిం ప్రసాదించితే, 263 61
అరయన్‌ డెబ్బది నాల్గు చైత్రముల (ప్రాయం. బెన్న చేపాటి? నీ చరితన్‌ ముందు సహస్ర పూర్ణిమ కళాచందైక సందర్శ నా క్షర దివ్యోత్సన లీలలంది శతవర్షంబుల్‌ ధరిత్రీజనం ల అని బరుదందంగ సుఖించి యేలుము నృసింహారాయ ధీమన్మణీ! - 2గ్రిడ్త భారతమేదినీ ప్రథమ ప్రధాని నె - = (హా నుండి నేటి ప్రధాని వరకు ఏ విధంబగు నభివృద్ధి కార్యక్రమం బులుసాగె? రాజ్యాంగముననునెట్రి టు మార్పులున్‌ జేర్పులున్‌ కూర్పులు వెలసెనో ఈనాటి యువతకు నెజుకపరుప భావిబాధ్యత వారి బాహువులను పెట్టి మంచి చెడుల తీరు పంచి యీాయ ఉత్తమాలోచనముల రేకెత్తజేయ రహిని *ఆలిండియా విచారంపుమంచి" యనెడు దాని స్టాపించి అధ్యక్షుడైన మదన మోహను డత్యంత మృదుమనస్వి. 265 తనకు తానుగ ఉత్తముడని తలంచి (ప్రధితుడీశ్వరరావును ప్రజలు మెచ్చ నల్హ గుంటూరు జిల్ల కధ్యక్షుజే సె ఉత్తములు నుత్తముల నెంచు చుందుగాదె! 266 62
లింగంశెట్టి కులాట్రి చంద్రముడు - వాగ్రీలాసముల్లాసి ని స్పంగుండీశ్వరరావు ధీనిధి - మహా సౌమ్యుం - డజాతారి -న న్నుంగన్నాకుగ నెంచి యీ చరిత మెంతో గౌరవశ్ర్రీల ప్ర త్యంగ ప్రాంచిత్వశెలి వ్రాయుమని ప్రోత్సాహంబు కల్పింపగన్‌. 267 ఆకొనియున్న పుత్రకుని అమ్మయొదడింగొని పాలనిచ్చిన . ట్లీకథ వ్రాయు నుత్సుకళ యొప్పటి నుండియొ ఉన్ననాకిటుల్‌ పాక మొసంగె మిత్రుడని సత్యవిశేషము లొక్కగ్రుక్కలో వీక రచించి నాడ రసపీవర వాక్య విలాస వైఖరిన్‌. 268 పాక్టాత్తుగ (త్రమతాచార్యాపరభగవా నుల నిర్మలాశిషములరహించి వరతపోనిధి కంచి పురసరమాచార్య సిద్ద వాక్ళుభతరాశీస్సులంది కేర్తనీయంపు శృంగేరీ జగద్గురు చంద్రుల సాధుభాషణల దాల్చి జగతి దైవంబన సత్యసాయీశ్వర కరుణాకటాక్ష వీక్షణల దోగి సాధుసజ్జన సన్న్యాస జనుల ధర్మ బలము సంపూూర్ధముగ పొంది ప్రధితవైభ నముగ భారత ధరయింక పదియునేండ్లు లీల నరసింహరాయ! నీవేలు మయ్య! 269 ఆయురారోగ్య భోగభాగ్యముల తోడ పుత్ర పౌత్రాభివృద్ధితో పుష్కలముగ ఉన్నతోన్నత పదవుల నొసగి ప్రోచు రాముడెప్పుడు నరసింహరాడ్విబుధుని, 270 సనూప్తము 603
అనుబంధవు౨ ప్రాతత కార్యదక్హులగు నాంధ్రులు కొందలు ప్రాణ సంపదల్‌ జాతి హితార్డ మొక్క తృణ సామ్యముగా త్యజియించి కారలన్‌ యాతనలొంది సద్యశమునంది చిరస్మరణీయులైరి సం (పీతి వదేవిధంబుగ చరించు మహాత్ములు లేరె యుర్వరన్‌? కై సరవిన్‌ మండలి వంశ వర్ధనుడు కృష్ణారావు దేశాభి మా నరతిన్‌ పీడిత మాననాభ్యుదయ చింతా స్వాంతుడై వర్ధిలున్‌ _ పరగన్‌ మేడురి వంశ వార్ధి విధుడౌ నాగేశ్వరుండ ద్భుతా క్షరదేశ (ప్రగతి ప్రభావముల నాకాంక్షించు దీక్షాదృతిన్‌. 2 స్వచ్చ చరిత్రుండు - సర్వమిత్రుడు వేంక టస్వామి కార్యచ్చటారతుండు మంత్రియై స్‌త్క్రియాతంత్రుడై న్యాయన్వ తంధ్రుడై గుల పరతంత్రుడరయ ఎనుకబడిన వర్ణజనముల నుదరిం పగ నెప్పుడు శ్రమించే బాలగౌడు రాజకీయములందు రాటుదేలిన యకో రమ్యుండు హనుమంతరాడ్పుధుండు పరవి ఆంధ్రోర్విపాలన చక్రమూని ముఖ్యమంత్రిగ బాధ్యతల్‌ పొసగదీర్చె భవనమింటి పేరుగ యశోధ్వజము నెత్తె ఘనుడు వేంకటరాం సుధీగణ్యగుణుడు న! మాతృదేశ మహాభిమానంబు, నరనరం బెల్పయు జ్జర్థింప పెళ్ళకూరి రామచంద్రారెడ్డి రమణీయ భావనా నీరధియైయొప్పు నియతసేవ త్రీ గుణచిత్తుండు సింగాపురపు నేత (ప్రముఖ రాజేశ్వర రాయవరుడు జాత్యభివృద్ధికి సతతంబు నడుమును గట్టిన హనుమయ్య కార్యనుతుడు ః|
దేశిరాజు వేంకటరావు రాశిలోన . వాసీయందున ముందుండు బేసిబేక వీరి ధీయుక్తి బలశక్తి విస్తరించి భారతం బగగణ్య వైభవము గనుత. శ భారతదేశ కీర్తి సముపార్హనక్తై జవసత్త్వముల్‌ [ప్రియం బారగ ధారవోసి సకలావని సన్నుతులందుచున్న' వి స్తార జనప్రియుండగు ప్రధాని నృసింహుని వెంటనంటి - యో భారత పౌరులార! తలవంచని థీరులుగా చెలంగుడీ! ర్‌ ఘన మేధావులు సత్కవీశ్వరులు నిజ్ఞానోరు శాస్త్రజ్ఞులున్‌ వినుతాధ్యాత్మిక తత్త్వ జీవనులు పృగథ్వనాయకుల్‌ సండితుల్‌ జనతా సౌఖ్య విశుద్ధ నిర్ణయ విధా సౌజన్యులై సాగి, యీ, మనదేశోన్నతి సర్వలోకములు సంభావింపగా జేయుడీ. 6 ఇద్ది నాజాతి - నా దేశ మిద్ది - నాదు ప్రజలు పీరెల్లరను త్రిసూత్రములు నమ్మి త్రికరణ పరిశుద్ధిగ మాతృదేశ సేవ కొఅకు స్పర్ధ వహించి గైకొనుడు కేర్తి 7 గణపతి స్వామి విఘ్నముల్‌ కడల దోచి కార్య సిద్దులు ఘటియించుగాక వీక జమ్మలమడుగు నాశ్రమస్టాపకుండు శ్రీనివాసగురుండు నాశీస్సులొసగు. 8 పుష్పగిరి పీఠ భారతీ పూతచరితు డిచ్చుగాక ఆశీఃపుష్పుగుచ్చములను విశ్వయోగి విశ్వంజీ సువీక్షణముల పరపుగావుత వశ్వంపు ప్రగతి కొణకు. ౦ భారతదేశ పూర్వ విభవ ప్రభలన్‌ పునరుద్ధరింస దు ర్వార మహోత్సుకత్వమున స్వార్దము గ్‌ర్సము తుంగ (ద్రొక్కి వి స్తార ప్రయోజన వశవతులై పయనింపరండు మీ వీరవిహార జృంభణము విశ్వమునే కదలించు నుద్ధతిన్‌. 10 ౭
ఎంత యశక్యమైన పనియేనియు వేప్పరు నొక్కకైన న త్యంత సుఖంబుగా జరుపనౌను - తృణంబులు "పెల్లుకూడి దు ర్చాంత మదావళంబునొక తావున కట్టగ చాలవొక్కొ? అ (శ్రాంత నితాంతయత్నముల క్షాళన కానాకొ లాజకీయముల్‌* చ్లా కావున పీవీ. వెనుకనె సేవా భావనము ప్రజలు చేకూరినచో దేవ స్వర్గం బియ్యిల 'పై వైళమ నవ్రాలకున్న వైభవములతోన్‌? 12 క్షణికోదేకులు తెల్లువారు - కడదాకన్‌ కార్య నిర్వాహక ప్రణుతింబొందరు - ఉద్యమంబులను (ప్రారంభించి యువ్వెత్తుగా వెనువెంటన్‌ కడు నీరొనర్తురను ప్పథ్వీ వ్యాప్త దుష్కీర్తీ మా పెను తానాంధ్రుల కార్యశూరత నిరూపించెన్‌ క్రీయాధుర్యుడై. 13 వసుధాచక్ర మవడక్ర విక్రమగతిన్‌ పాలింప లోకైక శౌ ర్యసముజ్ఞుంభణన్నుల్ల సల కవితా వ్యాసంగముల్‌ సేయ శా స్త్ర సమారాధన మాచరింపగ కళాసంపద్విశిష్తంబుగా పొసగన్‌ తెల్లుల సాటి లేరను యశంబున్‌ చాకు దెగ్వీధులన్‌. కేత్త గౌరవ మార నిప్పుడవకాశము వచ్చెను భారతావనీ సార విచార పాలనకు - సర్వ సమ్మర్ధత వ్యక్తమయ్యె - ధీ పారగు లచ్చ శాంతి గుణవ్రేభవులాంధ్రులు మెల్లమెల్లగా నేరుపు "మీర కార్యగతి నిల్తురటంచు జగంబు లెన్నెడిన్‌. 15 దానిని విస్మరింపక లా ప్రధాని యొనర్భు పవిత్ర యజ్ఞమం దూని సహాయమన్‌ సమిధలుంచి - తదీయ మహాగ్షికీలలన్‌. జానుగ స్వార్ధ కాష్టములు సాంతము ద్మ మొనర్చి శాంతిసం ధాన సుఖైక సత్సలముదారత తెల్లు ధరిత్రి గాంచుతన్‌. 16 స్వార్ధము నుజ్జగించి - పరమార్ధమునెంచి - పరస్వభేదన స్పర్ధలు వీటిబుచ్చి - మత జాతి విభేదము విస్మరించి - యే వ్యర్థపథంబులన్‌ చనక - ఆర్ష సనాతన ధర్మ నిష్టతో వర్ధిలు నాయకుల్‌ కలిసి వత్తురు గాక సమాజ. పూజకై. 17 రి
._.ఆు వృషాద్రిపతి.. గారి:-ఇతర . గ్రంథములు. 1 ఉపనిషద్వాణి (ప్రథమ భాగము శంకర భాష్యముతో కూడ ఈశావాస్య - కఠ - ప్రశ్నోపనిషత్తులు " సరళమగు తెలుగు పద్యాను వాదము 2. ఉపనిషద్వాణి - ద్వితీయ భాగము -.. ముండక-మాందుక్య-శ్వేతాశ్వతర- కేనకైవల్యములు ॥ 3. ఉపనిషద్వాణి - తృతీయ భాగము 11 ఖైత్తరీయోపనిషత్తు 4. ఉపనిషద్వాణి - చతుర్ధ భాగము 1 ర్‌. ఉపనిషద్వాణి ' - పంచవము భాగము గ. బృహదారణ్యకోపనిషత్తు వద్దూ కొవ్ధాములు థ్‌ ॥ క్ష సోమనాద్రి చారిత్రక కావ్యము 2. పద్మావతీ శ్రీనివాసీయము రు. 50=00 3. హరిహరాత్మజ విజయము రు. 50=00 4 తపస్సిద్ధి రు. 50=00 మహాకని పోకూరూ కాశీపతి సెంటినరీ పురస్కారం పొందినది నాటకములు : - వచన గ్రంథములు వ్‌ 1 ప్రతిజ్ఞార్జునీయము 1. కన్యకా విజయము 2, దానరాథేయ 2. జ్ఞాన తరంగాలు అముదిత నాటకములు : అమ్ముదిత వద్యకొవ్చము వ్‌
- నరనారాయణ విజయము __ కన్నెవాగు
- సాయీ విజయము | శతకములు :
- మోషే విజయము 1. శ్రీ వేంకటేశ్వర శతకము శు మదాలస 2. శ్రీ పద్మావతీ శతకము (గంధర్వకన్య) 3 శ్రీ రేపల్లె వీరాంజనాయ భావ కవితా నంవుటములు : సుప్రభాత శతకం ఒ విరిదండ 4. మాల్యాద్రి నరసింహ శతకం లె భావమందిక్తతర , (గంధామర్న కసాపురాంజనేయ శతకం / 7 ట్‌ ఉ( 630110..) , శ శ లు గల షై నాం లాలో ర్ట క. గ మే న సు
(| కా 1 కా వ్‌ శ 1: ( | శ్రీ లింగంసెట్టి ఈశ్వరరావు క మసాలా.
- కావ్య (ప్రేరకులు, “కావ్య ప్రచురణ .కర్త ఏ" _ కాంగ్రెస్‌ నాయకులు. ల్లీ _ | | ౧౧17౬౦ గ. 5౧౯౬ [46511౫1 ౧౫౬౯౩౩, 6౮%7౮౧-2 ౧. : 230643