Telugu Baala Vyakaranamu_1 noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
Analysis: Baala-Vyakaranamu_1
Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/baaala-vayaaakaranamau-0
Date: 2026-08-04 17:37
Chunks: 56
Book Overview
Book: Baala-Vyakaranamu_1
Source: https://sundarayya.org/baaala-vayaaakaranamau-0
Total OCR chunks analysed: 56
OCR Quality Summary
Average Telugu script coverage across all chunks: 96%
Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)
Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.
- గొన్ని
- శ్రీ
- వావిళ్ల
- చిన్నయసూరి
- బాలవ్యాకరణ
- వారగుటం
- లేదు
- లందును
- నాంధ్ర
- వ్యాఖ్య
- వ్యాకృతిని
- నుండుటయు
- ననుసరింపక
- కొన్ని
- మనియు
- శ్ళున
- నాచ్
- సబేజో
- అన్నాలానానన్నా
- వ్యా
- రకరణవమ
- ఆాంధికాం
- కల్చకము
- నామాంతరముగల
- చాలవ్యాకరణసారస్యసర్వన్వ
- పేటికయను
- జీఠకతోగూడినది
- టీశా
- విద్వా్
- దూసి
Per-Chunk Details
Chunk 1 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0001-0010.txt
OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 9965
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [34, 42, 43]
Key Terms:
- గొన్ని
- శ్రీ
- వావిళ్ల
- చిన్నయసూరి
- బాలవ్యాకరణ
- వారగుటం
- లేదు
- లందును
- నాంధ్ర
- వ్యాఖ్య
- వ్యాకృతిని
- నుండుటయు
- ననుసరింపక
- కొన్ని
- మనియు
- శ్ళున
- నాచ్
- సబేజో
- అన్నాలానానన్నా
- వ్యా
- రకరణవమ
- ఆాంధికాం
- కల్చకము
- నామాంతరముగల
- చాలవ్యాకరణసారస్యసర్వన్వ
- పేటికయను
- జీఠకతోగూడినది
- టీశా
- విద్వా్
- దూసి
Extractive Summary:
న్ న /. న సాం న న గ వ. వ్ లంగ (// శ పెగర464 0 7, ౪2౫4కి 4 54522000 0 *, పెటి గవ 4ి/ 5450 [ఓ0 4 50౫9 ఉం గామక్ 4 70మవి4 255 కెడ్2రే25 సడ వి న న్ అలి రం బో వం యో గ ," గ్ న!
Chunk 2 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0011-0020.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17593
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- గలవు
- మున్నగు
- గురు
- గుర్తుగా
- తెలుగు
- గొన్ని
- కరణము
- సంజ్ఞ
- లచ్చులు
- మూలము
- మనియు
- కాని
- గాని
- చ్చే
- వర్షము
- విభాగ
- లక్షణము
- డిని
- వ్యాకరణము
- వివరణను
- సంస్కృత
- వర్ణముల
- నివి
- కావు
- సూరి
- వాని
- వానికి
- మును
- లును
- నగుట
Extractive Summary:
విషయము, పుట, రా రి సంధిపరిచ్చేదము ం అం న త్ష౦ శ్ర ఆచ్చికపరిచ్ళేదము ఏం తజం ర్త 6 సనూసపరిచ్భేదము ంంం ఆం 816 శ తద్ధితపరిచ్భేదము ల 856 ॥ జి యాపరిచ్చేదము అఠం 680 877 / కృదంతపరి చృేదము 669 న త్తం 10 వ్ర సే కవరిచ్భ్చేదము 660 960 507 ళు లి ల న జ స వా శి (ల చంర్యఎఒలు తేజు ా,న్వవమక్తములు (ఎబ) లను నేను వర్షము లచ ద్ర కగం దోంవెడె సయివదిప్రాకృతవర్ష్యములలో వినర్మము (0) వర్ట ర ఎదుం సగట వ ఇ ం జ్ ఉం ద్వితియచతుర్థము లుదుం గగ్నట్రీమం ్రొ/కృళపర్ణ్యములం గలుసని హృస్వష్మక్రములు (ఎబి వస్ర్రంమములు (ఐ కూ) అర్జాకుస్వారము (౧) దుల్ళచజలు (చే జే నమునేడు వరము లిఏదు: జూవట్లునుః !
Chunk 3 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0021-0030.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19437
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- చజలు
- సంస్కృ
- కరణము
- చ్రు
- చితామణి
- నచ్చ
- వాని
- తెలు
- మూలము
- జేసి
- రాజు
- యిట్లు
- మజియు
- మున్నగువాని
- మును
- అనునది
- మూలమునం
- ప్రా
- గాని
- గానము
- తెలుంగున
- విషయము
- సూరి
- దంత్య
- నాలుక
- గూడిన
- స్పష్టము
- బొక్కటి
- నూరి
- శబ్ద
Extractive Summary:
ఒకళ్యకినైన సోపరీనాషు లగుటుజేసియు, నేకజేొ తపము లగ టువేసిడుల నవ యుస్హు శెక్యంవి బమట సముజ ఎంఎ అమున న స్కృ్య్బి- సెమముశుమా గ్ర మెల యెలగం*దుడ్రే మో జర్హాదిదికృతి చే: ట్ర ఎకంటె చవ్వగట యవి్థార్య్తకృంకై ప్రాల-నిమఖ్వము ల బృ తంగునుదు లయ్మెననియ్యు నట్రివక్ళతి సంన్కుబ్బృతనమనుం ము దోషబు నివ యిట్లు గావయ్యెననియు. ళం ళం యిుడునో యాయనునాసికము ల సనునాసివవు లే శ్రవలయును గాసి వాని స్థానమున బిొదువు వ్రాయరాపెని సూచింవెనన్న వ జం శార్జము మున్నగునవి సవిందుం న. ర్రుుళౌంతములయిన వదములు ద్రుళప్రకృతికనములు, ౧౨, జి శ ల వ్రధమా కయి పట్టి యొ క్కైతరములయిన విభక్తులు = ఉత్తమ య ర సొ హ్ నే క వుకువైకవచనంబులు = భూత తద్ధ కాద్యర్షక ప్రధవమక్టర్నువైకవచనం బులు - ఆశీ రాద్యస్తంబులయిక మయెకుతనర్హైకంబులు ఛరృ తు మానుంత రర్ధచేదాద్యక్షకంపులు - నేను తలాస వకంబులును - నఠె వ్రళృతులును ద్ర వ్ర కృతికందులు.
Chunk 4 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0031-0040.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19341
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మూలము
- కాని
- యొక్క
- కారము
- లేదు
- లఘువు
- జేసియు
- ఇత్యాదు
- మూలమున
- జేసి
- గూడిన
- తెలు
- నగుట
- సంస్కృ
- అయ్య
- అమ్మ
- నాయొక్క
- రాము
- కొట్టక
- తిట్టక
- మిన్నక
- అక్కట
- మాద్యా
- అనునవి
- యిందు
- చ్ళే
- చేంన
- వ్యతి
- ఇట్టి
- వృతి
Extractive Summary:
న్కుర్హ్మ నులేవిళద్రతా నిర్యమ” అనువానిచే గళలుగానివానిశెల్ణ నకారము నిర్యముగ నగుట నంవలి ద్రుశ వక+ికన వటి వ చక్యంక మనుమాట నేం ప్రశృతకసంజ్ఞ సార్థకము ఇం పట్టిక్తక్కియ లేమి ద్రుక్యవకృ3క న "టు నీరకాయను. వ సువవలెననుటు మూలము న? నిస్ధారె మగునుగాన సిజ్యఎచవి శేషకా క్రియ లకుం గర్థ మొకటే గాక తీరదు, అదె తవ్వుగాని ఇంగాడం ఇంయి- బని కర్తం ఇదియే నిజ్యంళమునకును సమాపక (క్రియకును గ _ర్తు 'వర్ణసమామ్నాయముదరి అను నిందంవివ రగావాక్యమున వర్శసమామ్నాయమ"వరం ళళారమనునది కర్త నిబ్యంతబ్బతి కేక సమావక ములగు కానిెానులఎ * నిజ్యఎతమున కలఘులకారమ ను నమావకమువకు వర్శసమా మ్య్నూయముదలి భకారమును గృర్తలగుచున్నవి, ఇందు నిర్ధార్భ్యమగు వర్ణనమాన్నూయ ల క్, ఆ” త్ క గళళకారము లద్భిన్నమగు నలఘులకారము చే నిర్ధాంరమగుబ చూవజ్రైడి.. ఇట్లు ఖిన్న అ, “శాటో "శో జ టా ల్!
Chunk 5 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0041-0050.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15236
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- కరణము
- మూలము
- జేసి
- లేదు
- తీరదు
- సంస్కృత
- ఇత్యాదు
- సంస్కృ
- అనునవి
- కాని
- గాని
- సంజ్ఞాపరిచ్చేదము
- మాత్రమే
- దివి
- జగము
- అగ్జీ
- అనునది
- కత్
- సమము
- దప్ప
- మునం
- కుదాహరణములు
- మూలముగం
- గొన్ని
- లెల్ల
- నెల్ల
- చ్శే
- మేని
- త్రి
- భావముః
Extractive Summary:
తామరసమ్ ం లం 'తాదుర, నారాచ ఇ ఐల నారసము "'సెవము, ముఖమ్ ఓపక | "మొగము, మ్బగః ంు | మెకము, మెము, వ శ్రః న వంకర, "వేసరః పవి వేసడముం సముద్ర,ః శశలి సంద్రచు, నూచీ క. మత్సరః .. మచ్ళరో ... మచ్చేరము, యజ్ఞః ఉం జత్హో 4 ఉం జన్నము, శ్రి న చ లక్ష్మీః ల ం9 లచ్చీ లచ్చి నా. 36 బాలవ్యా కరణము మూలముల నాయాభొషనుండి చొ పెడు భావారచ్వళా స్త ల మాత్ర మాం్రలాక్షణి కులకు "లేవనుసంశము సవ్యమనవ తీరదు శేవల మాద్యవ్రకృ3ం బకీరంచినవండితులే యాంధ్ర వ్యాకరకాక రృలును దద్విమర్శకులును నగుటయు ఛొచావర్వపంకీలన మవ్వారి బుద్ధికి శానిపియునగుట నమ్హార్హము తొల్లి య నాదృళమయ్యెను= లతణవిరుద్ధంబగుధామ గ్రామ్యంబు, ౨౨.
Chunk 6 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0051-0060.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17898
OCR Issues:
- Repeated punctuation clusters: 9 occurrences
Key Terms:
- సంధి
- ములు
- సంస్కృ
- జేసి
- కాని
- అనునది
- మూలము
- వాని
- కరణము
- యుకారము
- కారము
- గాని
- నున్న
- నంధి
- ఇట్లే
- జేర్చి
- నగును
- కలుగుట
- నిందు
- ద్రు
- వీనిని
- లేమి
- కలుగ
- వానికి
- నిళ్య
- --ఇది
- సంధిపరి
- గానం
- కచ్చు
- యచ్
Extractive Summary:
ఇ 'నిన్నడినె నిచ్ననడిగె మిమ్తుడిగె డె వ దః స్ పహున న స స వ కారాకా; విధించుసామాన్నళా స్తము నపుడు దెదచకుే రములకు సంధిని విధించు గ్ త్త లగవడకుండుటచేశను;ు ద్రుక్యవ్రశృతోకా శేకారాకారములకు సంధి స్రాపియే "లేమి సీవి.ల్బ్పవిధియేగాక ని.కానిషేధము నేమ్యాకివికల్పవిది యవ్వసంధివికల్పవిధి మున్నగునవి శౌ శ్రనంవ్రదాయవిదుద్ధవిము లనవలసీవద్చును= నిషథముఖముగసనొ నిళ్య ముఖముగనొ యాయాపానూన్యదిధుల నారంఖిచి యాయావానికి విశేషవిధులచే నిత్యవై కల్పిగత్వములం గల్పించుట శాస్త్రస్యవ్రదాయముం కావుననే డీనిమూలమగు చింతామణి “నంధిర్నా చో౭చ్యనుకకోఅని యుకారక్సిన్న మునకు సంధి కాదని ని షేధ ముఖముగ సుధి నారుఖిచి యాయానశేషవిధులచే నాయాయచ్చులకు సందిస్రాప్తి లేనివానికి నిత్యవై కల్సికనంధులను సమకూర్చుచున్నది= కాన నుత్తునకె యచ్చు పరం బగునపుడు సంధియగునని యవధారణముం జేర్చి సూతత్రించిన నాయాకక్కుంగల నిళ్య వైకల్సికచిధులకు సార్థక్యము సంభవంచి శాన్త్రసంద్రదాయము సురక్నీక మయ్యొడిం మజియు. హ్యల్త్య సార్థక్యము నూహించునదిం “సకాల్చాచ్చ భవేళ్ళ్వచిత్” అశునాధర్వణ మిందులకం ౪ ,మనూణముం క అత్తునకు సంధి బహుళముగా నగు, ౪, 'మేన 866 అల్లుండు ఠథళి | మేనల్లుడు, 'మేనయల్లుండు, పుటన జ ఏ9 జల్లు ల జం ఫుట్టినిల్లు, జా న్స ఫుటిన పఫుట్టినయిబ్లు.
Chunk 7 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0061-0070.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18835
OCR Issues:
- Repeated punctuation clusters: 7 occurrences
Key Terms:
- సంధి
- యగును
- ఇందు
- కాని
- కలుగ
- కరణము
- జేసి
- దీని
- కచ్చు
- నంధి
- కానం
- నున్న
- వ్యా
- సిద్ధి
- యడాగమము
- మూలము
- కిషష్టి
- నంధిలో
- వీనికి
- జేసియు
- నచ్
- లెల్ల
- సంధిని
- ఇపుడు
- వచ్చి
- అనునది
- గాదని
- గాని
- మున్న
- తీరదు
Extractive Summary:
(క్రియే_త్తశుటం జేసి సంధిలో ద్రుళస్వరము ల్వువ్తముగాదన్న ద్రుళమున కచ్చు చరమగునపుడం ద్రుళమే నిల్చుట ప్రశిద్ధముగా న సంధి కలుగ “వచ్చితినిపుడు), చ లంగకన్ని 'వచ్చిలినినిపుడు అని యగన షమధృమజర వమాన 6ళ్లాద్వళ గిమాత్రము ళం ట్ ల్ ౪ క అను ఊగాశమృయోగమును బరపురుమ్మక్రియలం టగ్ ఎఎభొఎముగలడే యనియవ్ప వవి యధిషేవించుట యసుగతముం గుప్తాస్థ్మవ్కత క సిర్భమి త్యృావస్యూత్రస్థపురుష శబ్దము ,శమచుపషబోధకముగనెన్ని వ; మో_క్తమపురుషములకు వికల్బసంథినీ మథ్యమవురుషమునక నిళృనంధిని గల్పించుచు నీయస్థిమునే యాూాధర్వణము. జేసివొని పుట్టినవ్రథ బుతంవిధి వెనియభౌసమున లవృకూనృమై నిరవకెక్యమె చ్రశ మెళరళ్య,ర్థమివర్థ కొ కానేరర ములగుబవాల కృములఎదు వర్షిచెడి సావకాళవిధి ని.౩ెదిసూత్ర్యమును చాఫించి శానే వభనుకరళలళరచువరో క*ంములకు సంధిగూర్చునని బౌఎము వగ మెవేర ళా తా [ చ ఓ!
Chunk 8 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0071-0080.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18089
OCR Issues:
- Repeated punctuation clusters: 16 occurrences
Key Terms:
- అనునది
- మూలము
- సంధి
- ఇందు
- నీవిధి
- వాండు
- కాని
- సూరి
- కరణము
- సంస్కృ
- లెను
- నూరి
- పరుషములకు
- రారు
- కకారమునకు
- గకారము
- నన్నయ
- గసడదవలు
- టంకృతి
- “ఎడు
- నిది
- క్రియ
- లేదు
- గాని
- నిత్యముగ
- కుజు
- చిజు
- కులు
- నచ్చు
- కలుగును
Extractive Summary:
నంధివరి చే దము (0 కుజు చిజు కడు నడు నిడు శబ్దముల ఆఅడల కచ్చువరంబగునపుడు ద్విరుకృటకారంబగు, రవి కులు ం అం ఉసురు 660 కుట్టుసురు, చిజు ఎ ఠం ఎలుక ళం 69 చిష్టైలుక, కడు 466 ఎదురు ం 66 కశ్టైదురు, వడు 66 ఇల్లు 46 నట్టిల్లు జ, శో ని్షు అంతం డౌరువు అ 66 నిట్టూరువు, టీ “శేచిచాదొ ద్వివర్ష్మ "కా$ో ఆనునావర్వణము మూలము కుంచిజుశబ్ద యుల తుదినున్న గురునేఫమునకున్కు కడు నడు నిడుశబ్దములతుదినున్న డకారనునకును నచ్చు పరమగునపుడు ద్విర్వటకారము (ట్ర) కలుగును కులు సా ఉనురు=నుట్ ట్ శ ఉశాఉసురు=కుట్టునురు, కదుశఎదురుజకట్ ట్ పా ఊ + ఎదుకుజుక ట్రైదురు. గలుగునదిగ సంభావిక తీరదు నే జయని ఈ క జ య్రధమావిభక్రి కళగావనం శ్రైభమవదము కళల కువలవ్షణామని చసిఎచునదిం మూలస్థ మగు. చానికంటెం బరనునమన్న కంసారియను సంస్కృృతవదమునాదినున్న కకారమునకు గకారము రాలేదు గాన *ీవాండు కంసా రనియే యగును, ఇట్లే మిదియుదావారణము లలో “చత్రపాణి టంకృతి, కళ్య్యము" ష్యుము అనునవి సంస్కృ్భృతవదములు, కాన వానియాదియున్న చట త బలు న డద వపలుగామాజలేదు.
Chunk 9 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0081-0090.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18103
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [219]
Key Terms:
- ద్రు
- మూలము
- వచ్చెను
- కాని
- కలుగ
- జేసి
- మునకు
- లెను
- నున్న
- గలుగ
- కారము
- రూవము
- తీరదు
- యచ్చు
- సరళములు
- వానిని
- చ్రు
- అనియు
- బిందువు
- సమాస
- సంధి
- వ్యా
- కరణము
- మాత్రమే
- నంద్రు
- కాను
- నచ్చో
- వ్యాక
- ప్రౌఢ
- నిచ్చో
Extractive Summary:
న ఎనూస్ర ఖు ప్యౌఖ్మ శి జ్యూ ఎభేదెసానే లు లొ న్స్వ కి లిఆగము థర్వ్వాకిం సాథ్ సవల ఇ సవ్చెకె :నురితివి చ్రునేసప్షేమములనియ ౪ నంగీం రంచుటంచేపి త్ర ఎ రని బూగ్తమిన నున్నలయ చ్చు నంటి వ్రేలాడియింద టమయు. యొవ్వట చితెామణిమతమున ద్ర) “మా పొల్లురూవమే యగుట చాని కిట్టియెడల న్వపూర్వ్యూరొశ్రయణరు-"వనంన్లేష మే సవాజరూవమయ్మొడింగాన నందు" టై భాద మద్దెనికి విఫిాంము గాలేదు ఇట్టి న్వశ్వరూపమును విధించుటకు సూకికి క్ ఈ ఆశి ల య శ గ్ ర విళ్ళశ వరం స్వళ్వం నిస్ఫా బ్రపిన్ఫత్ర, నుర్భ వేజ్” అనునాధర్వణబు మూలము శానోపును, పిగ్ సంధినూత్రము వే "నే కాషమరళీషముతైనవానికం. గలుగునని యనుమానింవందగును, “శందోయి కష్టోయి” శదోయి గాదు చూ నంధి 22 సూం ్రు+ీమునప మకారము వరమనునపుడు ప్రాస ములందు బిందువు విధిచి యష్నకవ్యాదు లనునాసికస్రాసముు బొస_%ంటేసి3ం నీ అవక తీ ఆ, తెశ2ం8ిశతి ఈ స, ఆ.
Chunk 10 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0091-0100.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18027
OCR Issues:
- Repeated punctuation clusters: 7 occurrences
Key Terms:
- తాను
- లోవము
- ద్రు
- జేసి
- నుమాగమము
- నంధి
- మూలము
- లేదు
- దీనికి
- ఆనునది
- టుగాగమము
- కరణము
- చ్రు
- నేను
- గాదు
- గలుగ
- సూరి
- ముందు
- సమాసమున
- కర్మ
- నిది
- ఇందు
- “నలు
- వీనిని
- బాలవ్యా
- నూత్ర్యముచే
- సంధి
- సంభవించెడి
- బిందువు
- వదము
Extractive Summary:
జో జ అ క్మ్ నువలతమణమని వప్రయోగములంబట్టి శ్రసాంవందిగునుం ఫార్ష బిందువు దీర్ధ్స ముమోంి న ౯ నిజ జ న ద్రళమునకం గలుగదనుటం జేసి యట్టిశ్రు,నియే దీరముమోందిస౨న్లేమమునకును సంభేవిం అెడిం గాన నంగ్షేనము గూడ నిషిద్ధమే యని 'సారకులు గ్రహించక పోరకునాశయ ముతోం శావలయు సూరి యివ్వాషయమును వివరించండయ్యెను. సీ ఇ, న అ తి, వ దు,శవ న్స్ శలోవశా న మునక “గావ తు దు?
Chunk 11 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0101-0110.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17323
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [31]
Key Terms:
- మూలము
- గలుగ
- కర్మ
- జేసి
- లోవము
- యొక్క
- నుగాగమము
- దనము
- వరమగునపుడు
- కరణము
- ఇట్లే
- ముకు
- తామర
- నుమాగమము
- ద్రు
- అజ్ఞ
- గలుగును
- శెంపు
- యగును
- రూవము
- ఇళ్లే
- యనియే
- గల్లు
- నిది
- శబ్దము
- అనునది
- ముచే
- వ్యా
- మాత్రమే
- దిని
Extractive Summary:
వావి వాలిన భావముల నిటవఐ గవరా మువర్శ్యమునకను సీదిధి సల్దునని భొందజ) ట్ర, 3 ని ప్రాచ పసృముల బ్ గనరి మిస, నెక కర్శభారంయుముల ?0గ్రహింవతె మూ౬వివంటొములు, బహుపచనవ్రయోా గము చపననుటలెస్సి వైన్ నమూఏం ఎను చ్రౌన మి క్కౌా-ర్యములు బహుకహఎదును నలుగునమటయే గాక యట్టివోటుల ముఎర్జ్మకమున భముటం వేసీ ముపల్మిపషమునకు రర్భమ శీ32 చే"%ంుి ఆడీశవు సంక్ఎంవదనియు చ్రహాంవవలకుం లేచా యధర్వణంనిఐలె క్, క జ జాతీ అర్ద ల నా ల ద్ ఆ గ ను! ఉదంతనముగు తదరారవిశేమ వ ప ద్ధర్ధా ణమున కచ్చువరమగునప్పుడు మయు ఎం అతయి ౨, వపయునరయు త కన కి శై ఇ ్ నిర్వచించినాప, ఇందులకు “*వ్రగనుక్చోత్తవమత్చైన తాను కద్ధర్థసంజ్థికాం భూతా ద్యవిషయా క్ర వైకళ్వార్ధాభిధాయలె, ఉదంతెచ నదానాంతె న నంది షే కల్ప నే అను నధర్వణుని కద్ధర్థ వదాదుల విపరణమును, దస్థ్త్య ఆశ్ర(్యయలం దుండు నుకారమునకు సంధిలేదని సామాన్యముగం దగ్ధర్శొకారములనెల్ల నీనూత్ర, ముకు నిషయములుగం జేయు బాలసరస్వతివ్రా/ఛయు, “శద్ధర్మోకారస్యాచి సంధిర్న స్యాల్ః వద్దర్శవజేన తస్థర్మ్య్యకిమా శఈజ్ఞన్య విశేషణం చ గృహ్య తి అని యధర్వణ 'బాలసరన్వరులెనే యనుసకించు నసకోబలునివ్యాఖ్యయు: బ్రమాణాములం మూలము నందలి నూర్ర్త్మశ్ర్యమ మరసీనను నిది సంద్యభావనిదానవర మే యగు అవ్బకచి యా జాకీ అల్ జ్యా థా జర శ జ విష జా కన నిషేధము దు, ప్రశృలికముంగు ళ ద్ధర్యృసమావక్యక్షియా మయమనుగ సిన్ని ఈద్ధర్యార్థక విళేషణములరు *దారువదసఎళవానా ముక_స్టథానుమచి అని యచ్చు వరమగునపుడు నుమాగమము నొక ఫ్రై క్రపారముం గల్పించి విథించెనుం నే ఇ, జ ఠి విశేషణములను దుుశచగ సలికములున.
Chunk 12 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0111-0120.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18415
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [153]
- Repeated punctuation clusters: 11 occurrences
Key Terms:
- సంధి
- ఇందు
- ననియు
- వ్యా
- మూలము
- మగుట
- జేసి
- నుగాగమము
- దీనిని
- గలుగ
- సూరి
- నిండు
- నెన్నడుము
- ఇల్లే
- ములకు
- వలను
- మిక్కిలి
- నున్న
- లోవము
- గలుగు
- గాని
- లొంగని
- గలుగదు
- ద్విత్వ
- దగుట
- తొలియచ్చు
- అనియే
- హూవము
- ననుట
- యట్టు
Extractive Summary:
త ఒకానొకళబ్టంబున కొకానొకళబ్దను వరంబగునవుడు తొంటి యట్టు లోవనుగాగముంబులును గొండొకళ: బ్లమున కొకానొ్ కళ బ్రమ వరంబగునపుడు లోవద్విత్వంబులును బ'యోగంబులందుం జూవశైను టు షే న్ నని తాత్చరస్థ్యము, వది ం 20 తొమిది ,., పందొమిది, ర వతి తొమ్మిది ఎ జ6ి పదె లం తొంబవ, వంక ల ట4ి వజయ ఠిల6 వంజెజుంయు., సగము ... కోరు ... నంగోరు. ఇ క ్ట్ తంచుకించుక ల కుం మ! సీచేలల శ అద్ద జ, పచి ఆ శం హం ం కమలా ప చ్రోశూ.
Chunk 13 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0121-0130.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17633
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మూలము
- లోపము
- అనునది
- లోవము
- నున్న
- నచ్చు
- ననియు
- ఇందు
- కరణము
- స్పష్టము
- నాదినున్న
- గలుగ
- అకారమున
- నిళ్యముగ
- మధ్యమ
- లగుటను
- గలిగి
- వారిని
- అనియె
- సంధి
- ద్విశ్వము
- వ్యా
- మజియు
- లోపంబు
- నాది
- నావి
- దనియు
- తొలి
- మగుట
- క్రింది
Extractive Summary:
వెచిచనాషాు వె అ జం - నే నా నాచు కై గ మనని సన్ వం వన అన వవాునవాపెచి ెటెవచన్చు ని వ్ద మనెం దేవముని ె చనె చ చెద చు సఖ క ౫ వ్ర వ్ స్ వ జన న యళ వెవననణు సె ాూెవ్యమును వెన వై కు ళచిచ చ చాన న క హు ఇ నినున "వెయునటన వ = విదా త్తం మద్య మనూ భవన. వచిన ఎపయనముదెంన పన ళం శారా న వె న క్ న న స న సఖ న జనన చావా న చార విమ మానై చ క న చులస్థ్రైననయను వెచ్చ ఆ శవా వవ చెను వెచపావమనం మెము సంవాన్ మము చచ పుస, ఆ షై జ్ సా వా ఏ యదవ ఎ వ న వ వ లు అన్ చాచా న పవ చాచాని మూ చ ఖని షె న స న్వు క్త యనా చా వన చకాపుననవుచ ” వనెేవెఎము * వామచున్ జ్ హైం చె క. లేర్చదునులో అను విశేషమును ట్రౌధివ్యాళృతినిబట్రి గ్ర్రహించునదిం వాక్యావసానంబున సంధీలేమి దోషంబు గాదని యార్యులం డ్రుఎ౫$|, ల న జే ఏ = "క సత్యము సర్వశ్రైయము - అదిలేనిచో సర్వధర్మములు వ్యర్థ ములు, ఇట్లు సంధివిరహంబు కావ్యంబులం బాదాంతమంద చూవక్షైడు, ఇది సంధివరిచ్ళేదము.
Chunk 14 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0131-0140.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16788
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [53, 62, 80, 299]
Key Terms:
- అనునది
- మూలము
- సంధి
- వీని
- సూరి
- మును
- అనునవి
- మొదలగు
- దీనిని
- ద్వితీయా
- నెన్ని
- వీనికి
- జేసి
- వాని
- భావము
- చింతామణి
- బోధించు
- నివి
- క్రింది
- వికృత
- సంబోధ్య
- మునకు
- కరణము
- నిర్వివాదము
- సంస్కృత
- గేవల
- దులు
- ద్వితీయ
- యిది
- తోంెడి
Extractive Summary:
ఓయీళ్యామంత్రణే చ వికృత స్యాత్” అకునది మూలము ఆమం్ర ణము సనంచోధనమనునవి పీలుచుటనుదానికిం బర్యాయమాలు, వీలుచుటను జెప్ప్వునది ఓీకారము.. పీలుచుటయందుం బిలువంబడుదానిం జెప్వుపదమునకుం దొలుందొల్త ' “ఓ అనువర్ష్యము. త త్స చువరి చ దము 1920 ఓం యోని మైత్రియందుం గలవు, గ౬, ఓంిచిన్ని కృష్ణ - ఓసిముద్దుబాల, ఓయి. సంగతియె "యోయి-ఓనీపో వీ-ఓరోరి యింకెందుంచోవచ్చు, వీనికి దీస్థ్రంబుంగలదు, ఓయి వివ్రకులావతంసం- ఓరీ దొస్ట్రనికాటులార - ఓసీ నశుం జెకరాకు, టి కచ త చ కచ్చు ౨3” అశు నాఫర్వణను మదూలముః నీవఫురువు సీచస్త్రీనంబోదనమునచే గాక న్నేబావ్రకాశవ మగు పురుష.
Chunk 15 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0141-0150.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19223
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- నిగాగమము
- మూలము
- మొదలగు
- జకారము
- అనునవి
- అనునది
- వానికి
- ననుసరించి
- కరణము
- గలుగ
- జేసి
- ద్వితీయా
- సర్వత్ర
- నగును
- కిత్వము
- మిందం
- వీనిని
- సూరి
- జడము
- వాని
- నాంబడును
- యనుట
- మైనను
- ములు
- సంస్కృ
- స్పష్టము
- బుంలింగ
- మును
- నీవిధి
- బిందువు
Extractive Summary:
వగుంఎని నృష్టవదుదునుట వేళకు బ్రశ్యాయము రశృతికంచెం బరమున నగునమవవనో మొప్పచ్యాక, భం ట్రే విశవివషై ముండుబవేతను, బక్యతినివిడ్ ది చ్రచష్రయముండుట యసనంభవమసటాచేరప, దనుంగ “కై బంచమికి బదులు రజచుగ పుష్టిని నిల్సట న చాజమిసలవెరకు మహ ద్వౌచకమునకనునట్టి పవర్థ్మ కాంకవదము సంబంధమును బోథిండుదు ఒ"నిద్రనమైకవపచనమునకు డుంముంస్పం లగుటంజెల్వ సమర్థ్యమైయుండుట చేరకు "వెనుకకు సవాజమైన వాక్యవజ్థతి నశుసకెంచి మవాద్వాచకమునకు దుజ్దిగునని నూ3 స్నూత్కించెంగాన గంటె వక్తకాంరముగ: శెవ్చ (వో ల ఈ కుండుట పోమమను నీసందర్భమునందలి గుప్తార్గవ్రకాళో కి యవాదరశయముం ఇట్లే ల జుం, వెళళ కహ నం అలై కో యిీస్రకరణమున 89.10 న్యూర్తములఎదును. నిపర్షమును ఇయ్మెను ఇవి ముఖ్యముగ నికారాంతము రా ర ్య * కొచక పగ తాతచ వంవంల “సపక మాంది కువరము $వర్శమగుట కుదావారణముం కారక 38 స్యూత్రృమునంవం “సుక 3 స స్రజనుక సతి లమనదైవి యిరాశాం-చముమోంద “ఫూవియుగుట ససెవారిణములుః ఎవ్చ్బితిగావుజు వచ్చిఏవి=ప వ్చితిసాముజుఎ వ్చిమ - ఎచ్చిచసాను = వచ్చి3ని= ముష్నాసెనిఎ ్రిచూవిక ర్థలయిువ న్ మిర్వచు బట శువెపహావణంములు వె ఆద్య రీపహావ వహువచ సవవలంవకారా౨వమున నిదతికమైన రద్చరూదముం (చు, అచ్చి, వ 2 వీ క్రింద చొనిమా ఏి కువర్ష్యకము నివర్మ్మ మోవసినననుట “వారిని ఆఅనుకూవముయ్యెకుం జల్లే వారికిని ఆ లం ణా ను శ థి జ్ ఇ ల్ నను=ది యూవ్యాము “కారము పొల్లు చే ఇక్” అని ప్రా/న్వేకారమును. ్రపింపవలయును, ప్రైఢ చ్యాక ర్త కువర్ష్మ కము వరమగునపుడు కవిత్త్రయనువారి వ్రయోగములం ఏళ్ళ నితర ముల నగాశమము చూవట్రదని నూత్రించి నణాళమౌాభౌావము నుదావారణ్యవ్రదర్శన వూర్వకముగ నూచించి యూసమశా త్త మున వ నిర్యతను చానిమూలమున చదృఢవజచుచు “ళూశ్రకి మున్నను వుపర్థాంతశబ్బములమోందికువర్థ్మ కములాకు త్యార్థిమును బోధించు నజ్దిది గాకందంచేయుటకీ *న; తె అనునిర్యవి శానము “చేయిం డెనని యిాస్మూశ్రమును నవవంచెనుు.
Chunk 16 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0151-0160.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18764
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- గలుగ
- నగును
- మూలము
- ఇందు
- విభాషనగు
- దీని
- నున్న
- అనునది
- శరణము
- బుకా
- యెడల
- కాని
- కకారము
- వికల్పముగ
- లోవము
- యగును
- సంస్కృ
- కంతావయవముగ
- సూరి
- కశారము
- పరముగా
- యగుట
- నుగాగమము
- రూవము
- లగుటను
- నకారము
- లడాగమము
- లకారమును
- దనియు
- గలుగుట
Extractive Summary:
విభ్నక్ష్యృవయవ మగుటంజేసి యనవయవిలోదమున నవయవలోవముకు ట్రునత్షముగా నమానకు 2% విధానము పార్ధకముగుచున్న దనియు: వెబ్చ్పంరగునుం “రామును” అని యుండ నీవిధిచే లడాగమము?గా రారులనని రూపమగుం ఇీ వేళ మున్నగుపర్ణ్మ కములకరు బరబక్వమున సెల్టకబ్బములమోంవ ల డాగమంబగుటను గమనించికొనునదెం కాన నీవిధానము సర్వాజంళ ములకు నుబ౫ఏించినదని గ్రహీంచునదిం “వ డారృలను-విధాతృలచేరి అనునవి బుకా రా౨రములవ్వితీయాదినిభక్త్రలన బహువ్వమున లడానమము గలుగుట కచాహరణములంం గలుజనో. డుద్దు గోసంవ చానిక ముందున్న సున్నయు చానియాక్ర్రయము న”ందినకారణమున న౭ించునన్తి గ్రహాం మనకివమ్మ డు “మొసలగువాని స వాఒజరూవమును సూర్చూ 2 పీ నూర్రపుండీవ నరయుకర్ధి ఇందు డుజ్టునీ కనుంంచేసి 82 చే డుల్టకుకారముర కకారము నలుగకహూర్యు మే లరాతోవము గలుగు నని గ్రహి౨వవలెనం ఉదంతసంస్య్టృతనామంబుమాంది సంబుద్ధిడుజ్జునకు నూకారంబు పతం చాజీశంబు విభాషనగు, 3౩౫, ఓవి్షూూ3-ఓళంభూ3 - వతంబునందు - విన్లుయ - ఛంభుండు ఇత్యాది, టీ. శ న!
Chunk 17 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0161-0170.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19310
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మూలము
- గాని
- మున్న
- జేసి
- ముందున్న
- గలుగ
- ములు
- దానిని
- నున్న
- ఈకార్యము
- దాని
- బహువచనము
- ముగాగమముగా
- ఇళ్లే
- మువర్షశంబునకు
- గలదని
- యొంచి
- భావించి
- రానఫు
- క్రి
- లోవమును
- బలిమి
- మును
- సిద్ధి
- నూరి
- నీవిధి
- మజియు
- ర్యము
- కార్య
- సూరి
Extractive Summary:
నదురప్పులించమే యగుంగాన వృదవప్రంవంనే మంవర్షక ముగాాయ ప్రొ కృయోస్వదుయ్మొన “విధక్తా వి అకుఎవె మూంమసి శ్రహిఎడునవా మువర్షశంబునకు విశించుకార్థము ముగాగమంబునకునగు, ౪౧, వి టివక్ల్యలంమి ంకు విరు లెపాజలావకావస్ట్రములు ముంగాగను ఖర చజ నకి చమష్యాగలర టబు ఇటు ్స ఎన అఆ జు హన యే కలక న నా కనా ఎ న స ల. నుదాహకించుబచేశ నీవిధి న న్యృల్చశనమానమ సాధారణ శ జ వ కి మకుట నృన్టమ.. ఆఅధర్వవుయి. గాాంఎదెడిల్ అని జ్రూఫవ్యాకర్త ఇమనకక్వత్వనో' అని యుదావా రచి యిాస్మూర్త్మ్యమును శవంంవైనుం ఇరా్యార్యము ఒఎశఎవచనములం చె యగచడుచుండు జి ః న ఠి లంచం టల్ను “వ ఆ ళీ క్రి లం చేయు, ల్య్వాపెదర్ష నే అని యిఫవ్వణంవ యను.ంవెసియు, *ీలుల్ లనియు స్రాణానం అం రారు మ్య "ఖా.
Chunk 18 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0171-0180.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19894
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [71]
Key Terms:
- మూలము
- వానికి
- గలుగ
- ఫలితము
- ములు
- అనునది
- మున్నగు
- కాని
- నిర్యముగ
- ఇట్లే
- తక్కిన
- జేసి
- గాని
- కరణము
- గమనించునది
- సామాన్యముగ
- యగును
- సూరి
- నగును
- స్రీ
- గలుగు
- లేదు
- వనిత
- ఫలము
- ననుసరించి
- గలుగునని
- గలుగదని
- డుజ్జునకు
- ఇల్లే
- సిద్ధిం
Extractive Summary:
తస్య చ వొ ఆకుమూలముు, 'విధాతా సంతా దాతా శీతా దాతా చ వాడుజి, ఛవుతి సవిధాత్రాది _న్తదన్ఫే న దుజేస్థితా?” అని విదాత్రాది గణ మిది యని వివరించునాధర్వణము మూలము సూరియు క్ల్యాయై దుళబ్బములనే వికల్ప ముగ డుక్ఞైనంద నర్జ్గ ములని లెక్కించుట చింతామ ణృధర్వణకారి కాహోబలవండి తీయములనె మూలముగం.. గొనెనకుట కొకపరమప్రమాణము, మవహాద్వాచకమురై బుకారాంళమునైన యీమైమ్మవ్రగృతులపు (విదాతృంగాళ బాదాళ్ళంనవిళే ఏ నేళ్ళం గ2 చే నపనత్వన్త్రీవద్భావములు వెకల్పముగ నకును, అశ్వ న్ష్మీవద్భావములు గలుగని చక్షమున మహాత్తులగు వీనికి డుజ్వర్మ్మ కము న్య్యాగమాది డుముతకార్యములు నుభవిివ విధాతృంయ - విధార్భలు - విధాతృలు-విధాతృనిచేత మున్నగురూవములు గలిశడిం అర్వస్తీ వద్భావములు. శో న న్ చ బ్రౌతివదికముల తుదివర్డ ములవై నున్నయచ్చు పొట్టిదగుననియుం దన్తూలమున నా యచ్చున కాశ్రయమైనహలును వ్రాన్వమగుననియు. శె త్పప్రావ్షము లగుకార్యముల కప్ పౌలగునని భావము, రమ ావ్రాస్వాంళమైనడీనికి 57 వేం (బ్రభమైకవచనము నిక్యముగ లోవించుటమే యీనిర్యవిధానమునకు ఫలము, లీ ఇనె 'వా/న్వేకా రాంకమమయ్యొలాన నిర్దౌన్యూర్ర్తృముచే: టశమైకవచనలోపమును, శ్ స్మ్ఫూత్తముచే బనుువచనము వరమగునపుడుక్వముళు జెంది లక్ష్మీ-లకులు-లక్ష్మలను- ల్షీవేక అ లక్ష్ముల చేత = మున్నగురూవముల నాయావిభ క్తులం దందుటయే యీనిళ్య
Chunk 19 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0181-0190.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19570
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [49, 215]
Key Terms:
- జేసి
- కరణము
- స్రీ
- మూలము
- గలుగ
- మున్నగు
- భువి
- ములు
- మాత్రము
- కాని
- యగును
- ఎల్ల
- ననంగా
- దీనిచే
- ఇల్లే
- శబ్దము
- వికల్ప
- జేసీ
- అనునది
- రూవము
- గామిని
- సూరి
- నావి
- నేని
- జేసియు
- గ్రహించి
- వాచకములు
- గావు
- వానిని
- మును
Extractive Summary:
[ క, ఖో య కంభం జ కో జ నా త్త న్స్, = త్రైశ్వేన్వ పార్థ శ్ళేన వృ్తిద న్నేయా, న యోఫ తఎనేత్యాది 1 తనూ మ. ( క జ
Chunk 20 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0191-0200.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 19794
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [159]
Key Terms:
- స్త్రీ
- అనునది
- మూలము
- వీనికి
- విశ్వకర్మ
- ఇట్లే
- జేసి
- ములు
- స్రీ
- వాని
- రూవముల
- కాని
- కరణము
- నగును
- ద్విశ్వము
- “అన్యేషాం
- మకారమునకు
- వ్యా
- గమనించుచు
- గలుగును
- యనియు
- ముదము
- సూరి
- బహుళంబుగానగు
- గలుగు
- నిత్యముగ
- రూవమగును
- బహుళగ్రహణమునం
- నున్న
- దానికి
Extractive Summary:
షు “బుత్విక్ ” అను మొదలగునని గికల్పముగ చ్వితీయాంశతుల్భము అగినుం రొ ఈ వ న వ ట్ ల ౮ స్మూత్రస్థమగు నాఏెవనము చే బోధ్బనుగెసే ముత్వెగాది ము మతుచాద్యంరర్జణము ద్వితీయాంకతుల్యములు 70 చ గును, అపకు ₹1 ఎెనియంతిుుముకారము రోం చునుః, 3ెన “బుత్విఒక్ యుత్విజి అని యగును. శ్రర ౨ ఎ ఇ సంవ = ం విళశ్వకిర్థ కృష్ణవ్నర్థ అశ్వ న్థాము - యువ - యజ్వ - ఇత్యాదులు, తత్సమవరిచ్చేదము, 39 ప కముయిప్ప హశబమునరు సీ తంబగు, 8౬, మహదడ్వాచళమయి పుంలింగంబగు టహ్మళబ్ర న చ్తత్వోం గురి హా నే ఫు,లకు కం త బ్ర -ఈశబ్దము చతుష్యఖ బుత్విగిర్థివులకు వాచకంబు తత్వ తపోవేదయోగవాచకంబగునేని బ్ర హ్థ్ము నాంబడు, ॥ టీ మహాత్తుశు బోధిఎ చునట్టియు: బుంలింగ మగునట్టియు ర్రన్హా శబ్దమునకు బ్య శ ఠి జట ందెమెంళ వ చ్తేశ్వేము నిక్కము నగును ఇది “బ్రన్మ్యా" అని వగమెక వచనతుల్యంబకును, ఈ ఓ చే గీర న ర క్స్ ణి ౬ మునకు ప్రస్వము= గినిచే స్తిళ్వము నిశృముగం గలుగ క్7 చేం ర్రశమైకవచనళోపము నిర్యముగ నగును, కాన *బ్రవా' అని రూవమగుః ఇది సృష్టిక_ర్హరు, బుత్విజుని ననలా యజ్ఞక _క్తచే ధనముం గొని యజ్ఞ ముచేయించువానిని, బ్రావ్మణునింజెప్పును.
Chunk 21 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0201-0210.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18980
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- దీనిచే
- ములు
- గొన్ని
- నగును
- మూలము
- జేసీ
- రాజక
- ఇట్లే
- యనియు
- దివి
- మూలములు
- శ్వము
- గలుగ
- యగును
- తత్సమపరిచ్చేదము
- జేసి
- అగును
- కరణము
- గలిగి
- వికల్పముగం
- వానికి
- మున్నగువానికి
- శ్రీ
- నామము
- లగును
- హ్రస్వము
- మహద్వాచకమై
- స్త్రీ
- అశుకూవము
- మేర్ప్చడును
Extractive Summary:
100 శాలవ్యాశకరణము టీ “అరక్మన ఇమనంతానాం జావా అనునవియు, “కరచిన్మ నుజసంజ్ఞాయాం డుచ్నాంతాన్న విధియ తే ఆశకునాధర్వణమును మూలములు వథమైకవచనతుల్యములు ః “జీ వీ ల జో, గాందగిన వీనిలో నాల్మేమనిజంకములకు (స్త శ్వమావముము, మనుజసజ్ఞ్య యగుదేవళర్త్మ మున్నగువానికి 7 చేం బుంలింగచహావమును), నంభేవింద నవకాశములేమి నీవిధాన మా కో సే 9 వ. శర 9 'ఈ ఆ జనయితృ న. మతిమతీ *ంం.... మతిమతి, గణవత్ 49 గుణవతీ 44... గుణవతి, విద్వస్ **ం.. విదుషీ 49... విదుషి, వనజముఖ = 66 | ఖ్ | ఖం వనజముఖా + ఓ వనజముఖిం ననేత్ర నన్నేత్రా మాం త్ర అంగాదులకుం దవ్చ సంయోగోవధంబులకు జీస్ప )త్యయంబు "బేమిం ను త,-వద నెతి,-వళతాల్న ॥ 'జేవి మిానన్నేతి, దన్ని, నల వదు లసాధువులు మళ క్ చ యా న "శ్వా 1ంక ॥ టం నియిర్చ వ్రశ్యయ్త స్తర్వాసామ్ , అనునవె మూలను సగర్టాగముననున్ను ల్రులిఎగశి్టము లల వానివినికి ఊత్రిసనుగం న్గ్న టాట్ 'దెల ప్రళ్యయముల 6 హావయె.. తెలుణసనం ఛి, వేశించునని ఫావము, కర్భృ--ఇఖవి బుకారాు “కుం బుకారాంఠమునకు శ్మ్రీళ్వమున _.
Chunk 22 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0211-0220.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18159
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [259]
Key Terms:
- సంస్కృ
- జేసి
- యచ్చ
- గాని
- స్తీ
- ములు
- ఇత్యాదులు
- స్త్రీ
- యనియు
- మున్నగు
- తీరదు
- లింగము
- సూరి
- ననుసరించి
- సామాన్యముగ
- కొన్ని
- కాని
- బట్టి
- బాలవ్యా
- సంస్కృత
- నపుంసక
- గలుగునని
- శ్రీని
- భావముః
- అనునది
- దీనికి
- యగును
- స్రీ
- విశే
- గామిని
Extractive Summary:
హావ, రి త ళున నె న్న వు న శ ఈ రూవము. 2 ఆ త చ ప టు ల భె ఛవగ్దీర్య 9+ వ్రైనావాల్భయోద్భుష్మ ఎన్న బో, ఖఫాహియూం న్ యాగ స్స్యాా3 నిద్ధాతద్ధతు అసపనాధర్వంకు మూలము. జె్పెన భఎచ్చతా సల గా “దంచు శారచుంస్వ్వలంం (| మరు వం కా క క్ ర ల 1 వంళ ముస” సన్న్మయములనసను మ -౨ మొపలగు వ నిని నిటు రగౌగాము స్వంశ్ర ముగ కావట్రదుం ఐట్టివాసిని గవ ్రమోగముల: బట్టి చ్కహించునచె “సర్వ దెంనదెం సంన్షైర్తో ఆకునవి యనుకరతము "లేకయే ప్రయుక్తములగుచుస్నవి ఇసె ళ్స్స్మమున పహాలంరప)వ్భేదము= అావస్లీ శ్వీవనా
Chunk 23 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0221-0230.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 19288
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- జేసి
- గలుగ
- గ్రహించునది
- ఇట్లే
- గమనించునది
- బహువచనము
- ముందు
- యగును
- ండ్
- డకారము
- బహుక్వమున
- గాని
- నూరి
- ఇళ్లే
- మూలము
- నిళ్యముగ
- బహుళ్వమున
- కరణము
- సామాన్యముగ
- బహువచనలకారంబునకు
- గలుగును
- అనునది
- యొకటి
- ఆచ్చికపరిచ్చేదము
- శకటరేఫము
- రూపము
- నట్లు
- సంజ్ఞ
- రూవమగును
- అనియే
Extractive Summary:
మూల 'మొక్క_రేఫమునశేగాని కక్కినవాని కలఘులకారమును విధింవమి నుక్యలోవము గ వ్రీనయెడల నుచ్చారణము ననుసంించి శిహ్రైవయవలకారమున ట్లో యళభ్లే వ్రశ్యయలకారమునకును నలఘుళ్వము ననుమానించందగుంగా ని యీవ్యాకరణము కంథోక్తముగ శళ్రైావయవడలవర్ష్మ ములశే యనుచుండం బ్ర్రత్యయాగమలకారముల కద్దాని-గూర్చుట దర్భ టమగెటం జేసీ యట్టి వ్రాత యీలథత్షణము నననరించి యలాతణికమయ్యొడిం ఇట్లే మూలము డకారమున క లఘుళకారము నాబేశి.వమిని, లకారమునశే యిద్వివిధళ్వ మమరియుండుటను, లకా రమునే యట్లుచ్చరింవ నవకాళశమయ్మ్యొండిగాని డకారము నట్లు పలుకుట కవకాశము లేదు. ఏడి యనున (10డిగాలు = సిండులు ది కారొంతమైనను బహుశళ్వమునం ౮ జ ళ్ త్త రో దర్భమను శీర చే నుదుళమమయ్యొలా న నద్దానిని గృత్రిమోదంకడవర్థ్మ ము నుచ్వలోప ముగకును నువావారం దినే "కాళ్లు అను దానివి సవాజోదంశలవర్జ్మము నుళ్వలోవమున కును "మొనట్ల అనుచాని. సూత్రముశంవలి లళెరమువే లకాకలఘ్వుల;పుయూవముల త టిని చహ్ంచి యలఘుళకారము నుచ్వమునకో ఈ ర న్ మాక ఢ శేర్తి లేవముం గూర్చా "కాట్లు, ల్రాష్ష్ మొదలనుమారములయ నలుసునుగాని [౨ స్మూత్త్యము వింల్పంధి యను ఎఎజేసి వక్షమున *“కాస్ట, చాకు అవమొవలకు ననిష్టరూవములును సిం బలలివస్థతివఎట్టి నంథభఏంరవలని యుండుటఎజేసియు-, శార్ట తాళ్లు మొదలగు నినిష్తూవముఎ శా3ంముటనే 18 నిరృవిథి యారబ్ధమళుట 'జ్టియు, 13 విరియందలి లకెర మంఖుళకారమునకు గ దకము గాంశాలదనియే నూరి శలంవెసనక రవ్చదు సెల్ మెవ9ిని సేవ విఫియంఏరి లకారముచే నల్యఘుళకారమునకు గ్రృకాంచ నవకావము "లేమిం 'జేనియు; 1 & విఫ్ డిఎలకే నిర్యమున నలు?
Chunk 24 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0231-0240.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 19408
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [26, 28, 212, 280]
Key Terms:
- గాని
- గలుగ
- లోవము
- అనియు
- కరణము
- ఇళ్లే
- బహువచనంబు
- గలిగి
- గమనించునది
- బిందువు
- అనునది
- బహువచనము
- వ్యా
- గలుగదని
- మొదలగు
- రూవములు
- జేసి
- ములు
- రూవము
- నించునది
- బహుక్వమున
- కలను
- మూలము
- దీర్ధ్స
- గోను
- లోపించి
- కన్నియ
- కాని
- విధి
- మును
Extractive Summary:
జొపవిభ క్రికంబుల లివర్ష నలలువర్ష్మ ంబులకు బహువచనంబు పరం బగునప్పుడు ఇ వ ర హు నప్పుడు పూర్ణ బిందు వూర్వశ డువర్జంబు బహుళంబుగా నగు, ౧౬. కొడవలి-.ళొడవండులు, ఉల్లోవంబు-కొడవంధ్లు-.వమంబునం దల ఘుల కాకంబు-కెడకళులు.కొడవళ్లు.కొడ రలులు, రోంలిప్కభ సతుల కిట్లు రూపంబు "లెలుంగునది, అల్లు-ల్తండులు-ప్తంద్తు ఇల్లులు, ఇట్లుంకద్లుం పట్టు ముట్టు విల్లు శబ్దంబుఒకు రూవుంబులు లెలియునం, మద్యనప్మ్నూస కంబులయిన కట్టు వ్యు శ్థంబులుు జై చృళ్ళతళ్ళుంబులు మర్ విభ్టోంబు లొిసటుజేవు వాని కీకాళ్లంబు "లేకు, గి జన్ ఓ యజ శ త్వా 6 గ టి “చావవిధ [5 లీచామిల్లుక్సహుళం లవ్వైన డుశ్చ స్మాల్, నలలోర్బెంకు యుతోదుర్యా'ఆశునన మూలములు- ల్లుంరివరములు గుదినిగల యావవిభ్నక్షి శబ్దముల రుఏ లింలువర్శములకు బతాంచ్యమున బహుళముగ బిందువు ముందిడికొన్న డువర్ణ మాబేళ మకు, బుువచడమున నకు సామాన్నో క్షి నమసపచి యొల్లవిళర్తలందును బరు వచగములందగునని యొజుంగురదిం 28 చే నగునని యతావవి ధక్రిములు, ద్వితీయాడ్చేక వచన్మప్రరృయకులకు ముంుడునని. ఇ తక్కినయుదాహరణముల్మ వ్యక్రియను గమ నించునది, నీకవ్వమునను బహువ్వమునశు సీయెర్వము బుళము% గల్టునని గ్రహించు నది, స్మూశ్తమున బహుళవము) గూర్చుటం జేసి *“నందియ-కాణీయి.
Chunk 25 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0241-0250.txt
OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14670
OCR Issues:
- Repeated punctuation clusters: 12 occurrences
Key Terms:
- అనియు
- ద్వితీయా
- దీనికి
- అనునది
- కరణము
- అన్ని
- బులు
- ఇందు
- లేదు
- వీనిని
- మొదలగు
- యగును
- వీని
- గమనించునది
- బాలవ్యా
- అన్ని-ఇన్ని-ఎన్ని
- వజకును
- వారలు
- ద్వి
- ఇదమర్థకము
- వ్యా
- మహతి
- ఎవ్వ
- రెండు
- మొదలగునవి
- సర్వనామముల
- నగుటను
- ముందు
- మునకు
- రూపములు
Extractive Summary:
వారలు ఆ/1ఆయది ..ఆయవి, ఎవ్వావ అయ్యదిం క +అఆయ్యవి, శ్ర ఎవ్వాండు, 46 ఎవ్నారలు 6 శవ కళ టౌ మ, ఎవడు | ఎవరు, ఇదమర్థకము, ఎవంక్త్రు వీ వ్నిని ఏరిని, వః వీండు,., | వీఠరలు [ వవారిని వీండ్రు, | వవానిని | వవారలను వీరిని | వీవాం డ్ర ను ద్వి, వీనిని, | వీరలను | ఎవ్వారిని వీం డ్ర ను, దం. బు, జఒబొడు 9, (జకాంక్రు ఆ, ఒక్కయ.. | ఒక్కరు | చళమైకవచనాంతములు, ఒక్కొండ్రు ఒకటి - ఒహొటి - ఒక్కటి = జాయ ( ఒక్క్కారు ఒఫ్కొటి - ఎక్కటి = ఒకండు - ౮] ల శ్ర60 | = జ ఒహ్కొండ్రు ఒకొండు - ఒక్కండు. హల వాస కరణము ఒక్కొ లె.టర్హుట్ల ర్పిటర్తుట రక ఇత్యాదులు, ఇంక ద్వివ్రభృతి సంఖ్యావాచ వని, దలు కంబులు వథమాంతరూపంబులు | "ఇదె వండె,ండు, మస్త్ వన్నిననద (5 గాణించెద, వదుమూగురు మ, అ, వదుముద్దురు [ వదుమూయయు వః వదుముగురు వదునలుగురు ,*,వదునాలుగు, ఇద్దజు ల వత్గురు | = రెందు వదనయిదుగుకు ... పదునయిదు, మూగురు వదునేగురు ,..వదునేనుు ముగుషు | +, ,మూయ్లు వదునాలుగురు , ,..-వదునాలు, ౧ ముగురు వదునేకుగురు , ..వదునేడు.
Chunk 26 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0251-0260.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19590
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- ననుసరించి
- మును
- యనియు
- అనునది
- కరణము
- జేసి
- సూరి
- గకారము
- మొదలగు
- లందును
- రూవము
- గలుగును
- ఇళ్లే
- జేసియు
- సర్వనామ
- సర్వ
- ములు
- నగుటను
- గలుగదని
- సంఖ్యా
- గాని
- గకారమునకు
- మూలము
- గకారములకు
- బహుక్వమున
- ద్వితీయాదులం
- వకారము
- స్పష్టము
- రూపములు
- అనుమొదలగు
Extractive Summary:
లెలుంగన “వి అనునది యర్కెమర్ధకము యత్కింంళబ్దనులకు లెండింటికిని “వి అనునది యొకభే “తెలుంగునం బ్రకృతియని శ్రసొంవవలెపుం “వి అశకుదాన్నిపైం దదగ్ధకమహదను చవ ముల జేర్చుటవేత సాధారణము రూపములు గల్లుటకు గమనింపవలెనుం ల్రికళాన్త ములచే చ్రా,స్వద్విత్వాదులు. గల్గుట లదిదమర్థకములకు వలెనే యని యొలుంగవల యును, "ఎవ డు-ఎవ్వ-డు, ఎవరు-ఎవ్వరు, ఎవ్వండ్రు,-ఎవండ్రు,; ఎవరిని-ఎవ్వరిని, ఎవం 'డ్రను-ఎవ్వండ్ర్యను అనుమొదలగు మహద్వ్యాచవై కవదచసబహువ చనయావములందుశు “జేనిని-వేనిని బేనినేక-చేనిచేకి అశు మున్నగు నమహదేకవచనబహువచనరూపము లందును గ్రృదుముగం దదర్థ కనునకు హ్ర్మాన్వమును “నవి ,అమవవి యాద్యవయవము లుగ నగుటయును విశేషములుం లదిదమర్థకములకునుు యప్కమన్థకమునకును; నమహ త్వమునం దృతీజాస్నన్తమ్చేకవచనములుందుం గ్రృనుముగ “దాన-దీన-దేన్ అనుకూప ముఅంకు, బరుళ్వమున “వాన-వీన- వేని అశుకూవములుకు గల్లునని సూ3 నిరూపింపమి? 'టేనళా ఎ.
Chunk 27 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0261-0270.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 19254
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [338]
Key Terms:
- ముందు
- మునకు
- ననియు
- గలుగ
- సామాన్యముగ
- గమనించునది
- నిండునున్న
- ఇట్లే
- గలిగి
- గలుగుట
- గలుగు
- మూలము
- ననుసరించి
- సూరి
- పరముగా
- గమనించునదిం
- మొదలగు
- ముందున్న
- నగును
- నున్న
- మును
- గోయి
- ద్వితీయా
- ములు
- శబ్దముల
- నిత్యముగ
- స్పష్టము
- మొదలు
- మున్నగు
- దీనికి
Extractive Summary:
ఊరు - ఊరిని - కాలు - కాలిని - మాను - నూూనిని - నోరు = ఆః న. న! అని యగును శత్సమము 26చే నువరకము నుక్వమున కిశ్వము గలుగ “కంటిని అని రూవము నిస్ధిం చును, ఇన 'మి్నుశను=మిగాటిషాను = మిశాంఛాటి+ను = మిశాంచాటిని=మిటిని ; ఇల్లుగాను=ఇగాటిసా ను=షసాం + టి + ను = ఇ+0టిగాని = ఇంటిని, వల్లు కక న.
Chunk 28 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0271-0280.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19392
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [68]
Key Terms:
- జేసి
- సూరి
- మూలము
- సిద్ధించెను
- వంటకము
- కరణము
- అనునది
- గలుగ
- గొని
- గలుగు
- బాలవ్యా
- శబ్దముల
- మునం
- యుదంతమున
- గూర్చి
- గూర్చు
- నగును
- సిద్ధిం
- స్పష్టము
- కారకము
- కారక
- కర్త
- రావణుని
- ఇట్లే
- పంచమికిని
- ములు
- నిక్యముగ
- అనురూప
- గాని
- నికారము
Extractive Summary:
ద్యిరీయాక్యేకవచనములందే యాౌవవిభృక్షికవర్ణ్యములు గలుగునవగుటచేత నౌాపవిక్నకో శబ్దముల తృతీయాస_ప్తముల కనువదమున కొపవిభ్నక్షికళబ్బములకు సంబంధించినకృతీయా న వృ మ్యేకవచన్మవ్ర కృ్యయములకని యర్థముశు శ్రుసాంవవలెకు. గమ? 'కర్తూ శృతయా అనునది మూలము, క_ర్హ్ర్భృవాచకమునకుం 'జేత యను చ శ్యయము గలుగునుం ధాల్వర్థమగు వ్యాపారమున శాధారమగునది కర్త ఖనంణ్ఞ నందును జేవదత్తునిచేశ వంటకము వండంబడీయెను, ఇట ేవదత్తుండు.
Chunk 29 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0281-0290.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18957
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [110]
Key Terms:
- ద్వితీయ
- సూరి
- భావము
- జేసి
- గలుగును
- వచ్చె
- ములు
- నుండి
- వలనకు
- లోవము
- కరణము
- యర్థము
- నితోడ
- గ్రహించునది
- నూరి
- యనియు
- లేదు
- రాముని
- సీవిధిచే
- వారణము
- మొదలగునవి
- ధనమునుంచి
- లేండు
- వ్యా
- నిదర్శనము
- గ్రహించునదిం
- దజచుగం
- మునకు
- గాని
- వాడుకకు
Extractive Summary:
“కృష్ణుండు శల్లివలన చాగౌో ఇట దాళటకుం దల్లి యవధి శానం దల్లిశబ్బము వలనవర్జ్మకము నంజెనుం 'ోకంబువబలన వారించె ఇట ద్యుఖవంఠునకు దుఃఖమునుండి వారణము జరంగాన దుఃఖవాచకవగు శోకశబ్ధమునకు మోొంద వలన 22ే సప్తమికి ద్వితీయ యగు గాన ద్వితీయ న _వృమృర్థ బోధకమగుట స్పష్టము అవధిభూత మధికరణార్థక మగుటయు స్పష్టనెం కాన నవధిభూతపదార్థ వాదకములకు వలనవర్శ్మకయమే గాక స్నళ్తమియు స్పప్త మృర్థకద్వితీయయు సంభవించుట సహజమెః, కాని యుండివద మున్నఫుడె యవథి భూశములయధికరణర్వము స్పష్టవడియెడి.గాన నాస్థితియం'జి వలనకు ద్వితీయాస్తప్త ములు గలినెడి, ఉండి యనుచదానికి ససించి యని గదా య్ర్థ ముం చానస్థాన మధికరణ మగుట కడ్డంకి "లేమి స్పష్ట్రముః “వనమునుండి వచ్చె-వనవముందుండి వన్నె" ఇట వచ్చినవానికిని ఎనమునవను విశ్హేషమయ్యెలాన విశ్హేమావధియగు వనమునకు $ చేవలనవర్షకమునుు నావలనకు 10చే నుండియు: గలిగి 'వనమువలననుండి" అని మైన -వవ నీవిధిచేవైన ద్వితీయాసక్షములలో ద్వితీయ గల్లినపకుమున 'వనమునుండి వచ్చెనినియు, స్పష్తమ యమైనపతమున “వనమ3 దుుడి వచ్చననియు రూపము లేర్చడునుం ఇజ్జే వలనకు ద్వితీయ గల్లినవథమున “ఊం నుడి వచ్చెననియం, స్పప్తమి సిద్ధిచినయెడల “ఊంయుదుుడి వచ్చెననియురూవము లగుటను నమనించునది,. కిక, శ యిటకు వచ్చె ననునర్థ మును పెల్పుచుం బ్రధానముగ నుంచుధాతు క్వార్థకరూవము వన మునకునువచ్చిన వానికిని వైన విస్హేషమును నుండిపపమువలెనే వ్రశటింవం జాలియున్నది గాన నిట్టివ్యవహారమును సరసమే యని యంగీకరించుట యసముచికము శాంజూలదు లాక్షణికులు వ్యృవహారమునుగాక సాధుక వివ్యవహారము నాధారము; గొనువారగుటం దచదాహమాథఢము ఇానిదాని నగ్రావ్యామని తలంతురుగాన లావక్షణికుండగు సూం లాక్షజిక మార్గ మునే యనునరించి యీవివరణమును ర్రానెనని గ్రహించునదిం అందును నాంథ్ర వాబ్మాయమునం వ్రాచీనపుం గావ్యభాషనే సాధువుగ నెన్ను సూరి యిట్లు వ్రాయుట వింత గాదు= సూ3 వలనకు నప్తమ యగుట కుదావారగాము నందువర్మకము చేర్చేయేగాని నవ ర్ధృకమును గూర్చి యుదాహరింవకుడుట చేళను, ద్వితీయమోంది యుండికిని నండద్విశర స _ప్తమృర్థ కములమో:ది యుఎడికిని లోవము కచివ్ర యోగదృప్ట మగుటచేశను, ద్రిలిగ లక్షణ శేషకర్త 'ఊండివదము పరమగుచో వలన కందువర్ణకమట్ల నవర్డ కంబునగుి అనియు, “వలన కాజేళంబగు ద్వితీయాస్తవ్పములమా,ది యుండికి లోపంబు బహుళంబుగానగు అనియు స్మూత్సించిి “బహుళ గ్రహణముచే నందుమా;ది యుండికి లోవము గలుగదుః ఈస్మూత్రము.
Chunk 30 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0291-0300.txt
OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 19234
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- యొక్క
- స్పష్టము
- కాని
- నిది
- జేసి
- నాగరులు
- గాని
- భావము
- మూలము
- వేబుచేయుట
- ఇందు
- నొకదానిని
- అనునది
- బట్టి
- గలిగె
- సూరి
- ననుట
- నేకవచనమును
- మువర్ష
- పెక్కు
- సాధింప
- దీనిని
- తోంవెడి
- కంబు
- మరణము
- నిర్ధారణము
- గలుగునని
- నిర్ధారణమున
- దద్వాచకము
- చెను
Extractive Summary:
లెల్ల ము, 'మానహానికంటె మరణాము మేలు” ఇ మరణము నిస్థార్యముః ఇట నిర్ధారణమున కవథి మానవానిగానం దద్వాచకము మాందం గంటెవర్డ్యక మోావిధివే సిద్ధిం చెను. ఇట రామునకును గుణములకును గుణగుణి భొవరూప నంబంధముగలదు, రాముండు గుణములు గలవాండు, రాముని న్యాశ్ర్రయింవి యున్నవి గుణములు కాయంట్టి గుణములకును రామునకును గల నిళ్యనంబంధమును 'చెల్పునడైై యొక్కప్రతృ్యయము గుణివాచకమునకుం గళ్లె-గాన “రామునియొక్క” యని రూవమేర్చ్పడెనని ర్రహించుకది.. ఇట్టే “నాయొక్కమ్మితు “దు-వానియొక్కతమ్థండు "మొదలగు నుదాహరణములందు సంబంధమా శ్రమున సంబంధివాచకముమింద యొక్క వర్శ్శకమగుటను గమనించునదిం సంబుథార్థమున యొక్కయేగాక కువర్ష కముకు రాం దగుటు జేసి “నాకుందమ్హు:డు, మికు "నెచ్చెలి యక మున్నగువ్రయోగములం నురక్షీరము లయ్మ్యొడిం దీనినిబట్టి కువర్షకము కారకవష్టియందేగాక నంబం ధార్థ్మవ్రకాశకమగు “శేమ మష్టియందుశు గలంగవచ్చునని 'తేలుచున్నదిం ఎద్దానివలన నిర్థారణం బగు నచ్చటిషష్థికి లోపలవర్షకం బగునని యర్థము, మనుష్యులలోవల తృత్రియుండు కూరుండుంగోవ్రలలోవలం గవిల బహాత్షీర-అధ్యగుల లోవలం వాజబువాంయ శీష్టుగామి ఎ ఛాత్రులలోవల యమెక్రుండు సమధ్ధుంకు, ఇట స్పష్పమియుంగలదు, మనుష్యులయందు తత్రియుండు సూరుండు, ఇత్యాదు లెలుంగునదిం
Chunk 31 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0301-0310.txt
OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 19439
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [101]
Key Terms:
- ద్వితీయ
- బ్రథమ
- జేసి
- యర్థము
- మూలము
- గలుగ
- ననుసరించి
- నగును
- విశేష్యము
- విశేషణ
- సామాన్యముగ
- నీవిధి
- కాని
- వాండు
- “అన్యస్యాః
- యగును
- సిద్ధింప
- కారక
- విశేష్య
- సూరి
- ద్వితీయకుం
- సంఖ్యా
- ముందు
- కరణము
- గలిగెనని
- గాదని
- నీవిధిని
- సంస్క
- సర్వ
- వెడలెను
Extractive Summary:
౨౨, రానుండు వాలినొక్కకోలంగూలనేనెళోలతో నని యర్థము, లంకం గలకలంబు వుళ్లై - లంకయందని యర్థము, చాహుళకంబునే నిక్కా-ర్యుం బుదంతంబునకు బవాంత్వమం'దె యగు, అర్జునుండు శ త్రు నేనలను బాణంబులను రూపుమావె--బాణములచే నని యర ము, మిోనంబు జలంబులనుండు.జలంబులందని యర్థము, టీం “ఇరరత్ర్మ చ ద్వితీయా” ఆశునది మూలము గానోపును. ఆశృతీయకు దీనిచే ద్వితీయగలిగిన 'కోలను అని యగును, ఈదిధి గలుగనిపక్షమునం నోలవేం గోలతోడ నని యుండును, లంకం గలకలంబుపుట్ట శలకలమున కధికరణంబగుట లంశాళబ్దమునకు న_ప్పమినందుపర్ష్మ కము 17చే సిద్ధింప నద్దాని శీవధిచే ద్వితీయ గలున “లంకను అని యగును ద్వితీయ రానిపతమున లంకయందని యగున్వు “అర్జునుడు శ్ళత్రు, సేనలను చాణంబులను రూపు మాప ఇచట శ శ్రుుసేనల రూవునూపుటలనో వకృష్టోపకారకమయెన చాణ-బుల బోధించు బొణశబ్ద్బమునకు శీ-5 లచేం దృతీయ గలుగలా నద్దాని కధిచే. 'మూవురు పురుమలకు-పురుషులు మూవురకుః ఇద్దలు ్రీలమాస్త్రీల శిద్దజకు'అను ప్రయోగములును దీనికి గుతియయ్యొడిః సంఖ్యాభిధానమన నం ఖ్యకుం "బేైనదిం నంఖ్యా వాచకమని తాత్పర్యము సర్వ నామసంఖ్యాభిధానతద్వి శేష్యములయందు ---రుదినిశేష్య శబ్దమునకు సర్వ నామనంఖ్యాభిధానపదములతో శెండింటితోను నన్వయము కాన “నర్వ నామము దాని విశేమవ్యము, సుఖ్యావాచకము ఇ చ నివిశేష్యముూ అని యర్థము సిద్ధిం వెడిం “నర్వనామకద్వి శేష్యములు, సంఖ్యాఖిధానతద్వి'శేష్యములు” ఆని శెండుజంటలని తాత్పర్యము ఫలించు సర్వనామనంఖ్యావాచకములు సహాజముగ విశేషణములు గాన వానివిశేష్యములనె నని యొన్నునది, 20 వలెనే యీవిధియు వ్యస్తృముననె యిని యెజుంగునది.
Chunk 32 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0311-0320.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19255
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [211, 249, 275]
Key Terms:
- విశేషణము
- ననుసరించి
- గాని
- బ్రథమ
- విశేషణ
- దానికి
- మొదలగు
- నున్న
- ట్రగమ
- చ్ళే
- ప్రథమ
- యగునని
- గొని
- ద్వితీ
- మూలము
- విశేషణములు
- గలుగుట
- వెలినున్న
- వాని
- యగుట
- భావము
- విశేషణముల
- బూర్వమున
- అనునదియు
- రాముండు
- మును
- యుండును
- పదమునకు
- నూరి
- విశేష్యమునకు
Extractive Summary:
ఆద్యుడయి య వ్ర 'మేయుండై యఖిలనన్చ్యండ్లై యెసంగెడు 'జేశ్చని నభినుతింతు ఇచట మఆతీయుం బ్ర యోగవై చి త్ర ర్టింబు గల దది చృయోగంబుల 'నెటుంగునది, ఈవిధి నిత్యము భావంబనంలా ఛాత్వర్థమనియు వన ఫహర్రనున న నస గ్రర్యయమలన గూడీనవి భావార్థకములనియ్య గ్రహం = తద్ధి శ్రవివరణము లిచట గ్రావ్యాములు గావు శ్రియ నూర, విపరణము లీవిషయమున గ్రావ్యాములు= భావార్థక పదముతరు వాలియాదిదముదే ధాశువులకు భావంబున నగునిశతరరాపములును భాతువుల కాయాయర్థముల సిద్ధించెడు నసమావకరూపములును గావాన్లములు, వరునగం (య తిర-8ిరి-8 7-88-8 9-40- 4142-43.44ీం4 కశక 7-సూత్రములవే వ్స్థుఇడు రూవములకుం గర్హీలగువానికి6 ర్రిగమ సిద్ధించునని శత్పర్యముం టం (వండుట) క* (వండకముముపు) మి (వండమి) ఇం (వండ్సి కః (వడక ను (వండను) నం (వండినన్) డుం (వండుడుక్) ఎడి. బూర్వనసూత్రము'చే కృవర్ణమంతాగమ ముగనయ్యెననియు సీవిధిచే నావువర్ణము వరముగా “ధన్యుండూ అను దానియందలి దుబ్యర్థకము నుత్వమున కత్వము గళ్లెననియు గ్ర్రహించునదిం “జీన్స్ ధన్యుండను ఇచట -బేనను న వృష్టప్రభమైకవచనమునరు విశీషళామైన ధన్యుండను దానికిం బూర్వస్మూత్ర, ముచే నువర్శముు నది పరముగా సీవిధిచే డుజ్వార్షకము నుశ్వమున కఠ్వమును సీద్ధిాచె ఇట్టే కక్కిన శెందుదావారణములందును.
Chunk 33 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0321-0330.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18356
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మొదలగు
- గాని
- చల్లగా
- సమాసంబు
- గాలి
- సంస్కృత
- మును
- కరణము
- పదము
- సూరి
- నగునని
- ద్వి
- భావము
- నీవు
- యుండ
- వాక్యమున
- వారును
- నందు
- ధన్యవదము
- ననుసరించి
- జల్లగా
- తెలుంగు
- సాధు
- గలిసి
- వాని
- ఇందు
- మొదట
- నన్ను
- చృబ్బమునకు
- దత్సమము
Extractive Summary:
ప ఛాలవ్యా కరణము ళ్ ల తృర్భృకత్వ సూచనార్థ ము, “ఓచిన్నశాఅది అని యుండ సంబుద్ధి సీవిధినే నది ళస్థ మునకు దానాబేశము రా “ఓ చిన్నదానా!” అను రూవమమ్మ్యు, తత్సమము 35తె శీ వికల్చ్పముగం దుదియచ్చు దీ క] మగుటకు ప్మరించికొనునది. నుంనందగునని త్రిలిగలకణశేమకర్త “జకానొకచో సహార్థమున యువ్మదన్మదర్థంబు లభిఫాతంబు లగునవుడు ్రీయలు తత్క_ర్హ్భృకంబుల వీభొమనగు అని స్యూల్రించి సోదావారణముక వివపంచుట నరయువదిః “వీవ్రపలుండ 'వెల్వడుము వేగము నీవును నీనిషాదియున్.” వకవాక్య్థంబునం దొకొానొకళటండు తక్క నర్వపదంబులు ఛశృమనిరవపేత్సీంబుగం బ్రమోగింపంజను, రి, వూర్వమిది పరమిది యను నియమ మవేమీంపక వాక్యమం జ ఇ ఊల్లో గ ల చెల్లపదంయబులు వ లచినట్లు వుయోగింవందగును - ఏన్నిప్త భ్ బ్రతి” బ్దీములు కొన్ని నియమసావేక్షంబు లయియుండు . 'తెలుళువారు తోంచినరీతిని బదముల బ,యోగింవరాదని "తెల్చుటకుం గావలయు నధర్వణుండు “వ్యవధానం చ సాధు స్యా గొ జ వీ: శృ్రకృళార్థ్యవ, కశక మ్ అని ప్రశ ఎౌర్థవ్రగాశనమునకు భంగమును గలిగింపని వ్యవధానమే క_ర్హృకర్శక్రియాదుల కుండవలెనుగాని మళీయొకరీతి నుండరాదని వల్కు_టను బరికింప సీవిషయమున _ సంస్క్యృృతాంధ్ధములకు సాదృశ్యము "లేదనియే యణ వె శ స్పష్టపడెడి.
Chunk 34 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0331-0340.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 20182
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- గాని
- మొదలగు
- జేసి
- ములు
- సమాసము
- యర్థము
- వాచకము
- ఇందు
- ననుసరించి
- భావము
- సమాసమున
- అనునది
- కాని
- విశేషణ
- మునకు
- మును
- జేసీ
- ద్వంద్వమున
- కరణము
- గలుగ
- సంధి
- సంస్కృ
- తెలు
- గాంజాలదుం
- సామాన్యముగ
- మూలము
- నిందు
- కర్మ
- ప్రాధాన్యము
- ద్వంద్వ
Extractive Summary:
అఆ ఈ వ యను సర్వనామంబులు త్రీకంబు నాబడు,.ళ. ఫ్రైమించుచు “ఆంధ్ర” అను కారిక నాధర్వణస్థ ముగ నెన్నుచు సరస్వ త్యాదులు మూలమున కర్ధము వ్రాయుట యసంగతమనకశవ్పదు చితొమణిో యాంధ్రవిభక్తి చిహ్ని ములను నాయావాని కాయానమానములు గల్లుటను సూచనామాత్ర్యసారముగ నికూపించియం '“సాంస్క్బృకవదేన పరిమికమి అనుకారిక రచిం చుటకు విథ_క్షిలో పాదెకార్యవిశేషములు దొవట్రు నిట్టి కర్మధారయవిశేషమును బోధిం చుటే ఫలమనుట యుప్పెడి (చూ మడాంధ్ధ్యగురువరుల చిం తామణివిషయపరిభోధనముం “ఓరా తీర కాని నిపుణముగం బరశీలివ నన్నయ తాంబ్రయోగించిన “కపిలకన్నులు- కపిలజడలు-క పీలగడ్డము "ఆను మొదలగీనాంధ్రవిభ క్రి చిహ్నిశములుగాని శుద్ధసంస్కృృత పదములకుం 'బెలంగసపదములతో వై న కర్మ ఛారయసమానములను సంగ్రహించి సాధ్ధుక్య 'మొసున నీసూర్ర్ర్యము ప్రశ్యేకించి యారంఖిచెనేమో యని యనుమానము గలిెడి, 'స్వస్వవిభ్నక్షివికార్తైక్ అని "తెలుళపవిభక్ష్యాదులు నందినవానికే సమాసయోగ్యశ ఇ కంచు, కొ చయానన వ సామాన్యముగ శసించుచు “సున్కృృరవై కృళశై? ా ఓ ల కాకక న దమ్మలు---జందన్నయకు స్త్రీసమముతోడం దమ్మ-డను నాచ్చికళబ్దము ద్వంద్యమయ్యె శల్లిదంద్రులు --ఇందుం దల్లియకు స్రీసమముతోడం.
Chunk 35 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0341-0350.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19382
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [1]
Key Terms:
- సంధి
- గమనించునది
- జేసి
- ద్విశ్వము
- వాండు
- మొదలగు
- కాని
- సూరి
- ననుసరించి
- అట్టి
- స్పష్టము
- యనియు
- సంబంధమునం
- మును
- మూలము
- దానికి
- గలుగ
- యగును
- కరణము
- శీర్
- సంబం
- గాని
- సమాస
- లోవము
- యగుటను
- మాత్రము
- అనునది
- యనునది
- నెంచి
- మూలమును
Extractive Summary:
“వచ్చునది వచ్చెడిది 'మొవలగువి'శేషగాములమిందరై న తచ్భబ్బముకోడిరూపములు గాని సుబంధార్థ మునం గల్లినత చ్భృబ్దముతోడిరూవములు గావు, కావుననే వానికి సూ3 నంధి జీన్ విధిచే- గాక యందలి బహుళ్య్తవాణమునం జేసి భోవతద్థావములం గూర్పుట జం వెనన్నిక్కహిం చునదిం నావాండు --నాయొక్క + వాండు సంబం ధార్థకముయొక్య_ యని కారకము క్షే స్మూశ్రనివరణములంబట్టి స్పష్టము ఇచట నాయొక్క యను సంబం ధార్థమున నా యశునది వాండను తచ్భబ్దమహదేకవచనముతోడ సమసీంచెను.. 25 చే సమాస మగుట యొక్కకు లోవుబు, నాయి పాజనాయొక్కశఅది. జేసే విశేమ్యానుదూపముగ దానికి విభక్తులం గూచ్చి వృవ హగంంవవలెకని సూత్రాభిప్రాయము (వచ్చిన వాండు-రానివాడుం వచ్చినవానిని = రాని వానిని మొ) వచ్చినవాడు లా క్రియ 46 చే నవర్తకము గలిగి సీద్రిచిన ఛారుజీ క! క్రియాజవ్యవి శేమణమునకు మార్పుగలుగదని సూచింవ నచ్చినట్టి రాముడని యుదాహృశళము* అట్టి యన్కువ్రయు _క్షము గానియెడల వచ్చినరాముండనియే యుండును వత్షమున 0 చేం దచ్చబ్దము వల సిన గలుగనగుము విశేషణక్వమును బెగుగ ఇల్లడించుటే పీనిప్రయోజనమగుటను నివి యన్నువ్రయు, కములు గాకున్నన్ము విశీషణతశకు భంగము లేకుండుటను నివి నికల్చాను జ జ్ న మీ ల ప్రయుక్తము లయ్మొనని గ్రహించునది.
Chunk 36 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0351-0360.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19473
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మును
- జేసి
- కర్మ
- ననియు
- మునకు
- వికల్పముగ
- ములు
- ద్విత్వము
- యర్థము
- సూరి
- కరణము
- ద్విక్వము
- అచ్చోటు
- రూవము
- లోవము
- శబ్దము
- మూండు
- దృతీయయం
- కాని
- మిగిలిన
- నిది
- దొలివదము
- వజ్
- సమాసముల
- కవ్వడి
- నగునని
- జోటు
- సంబంధమైన
- అనియు
- రూవముల
Extractive Summary:
త బాలవ్యా కరణము మ్యూశ్ర, మ్నుత్తరపదమున_ కేకత్వము గలుగదని శాసీంచుట యావశ్యకమయ్యెః దీనవే మహదర్ధముళు న్వుత్తరవదముగా నుండందగుట వేత నే త్రిలింలతణ శేషము ద్విగవు మహ దర్థఘుటిత మదృష్టమని శాసించుట ప్రనక్తమయ్యె, మూ:డు+చిచ్చులు 17 చే లలో, క జ జ మ, శ లో! అంపళయ్యే త్యాదులందలి మువ రము ్రఫమహ్రర్వముమాంది దగుటను నద్దాని కగుపబ్వర్షమునకు ముందు ఫూర్మవీ దునేయగునని గ్రృహించునది (చూ సంధి 22 సూ) “అము-ఎమ్సు" అనునట్టి వజ్ వర్షా ర € త వా చ్ లి ర్హాములకు వానితుపినున్న _ “ము" అనుదె నీయ౨దలి మాముడి వక్ష 8 చే లోపించు ననియు బిదప మిగిలిన ముకారమునకు వజ్ వర్ణమగుననియు గ్రృహింవందగుం లేదా ముపర ము "ము అశుదానికిని నువలకత్షభామనియీని గ,హాంపవలెను, స్రాతివదికములను ణ అర్ర లో టో ముపర్హాతములు గానివానినిగం జూఫుట పొనలమిని నివి సహాజ మువర్మ్మము లగుటను మువర్థకమున కనక మువర్షమున కని వ్యవవారించెనని తోంఛెడిం అధ ల్ నికలాదులు యథాప్ర యోగంబుగ గ్రాహ్యంబులు, ౨౦, నిక్కుల - కవ్వడి = ఫువ్విలుకాండు.
Chunk 37 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0361-0370.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18958
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- జేసి
- బోండి
- పోండి
- రాముండు
- మును
- అనునది
- గలుగ
- మొదలగు
- మేను
- నిది
- ననుసరించి
- మూలము
- బుకారమునకు
- కరణము
- భావము
- “పోండి
- సూరి
- స్పష్టము
- మగుట
- ద్వంద్వ
- బుకారమున
- ననియు
- లోవము
- యొక్క
- డనునది
- వసించిన
- ననగా
- లువమానములు
- మేశుశబ్దమునకుం
- నగునని
Extractive Summary:
చేరో కల్పించి యుందురమటకు నందియములేదు, వీడో యననేల * ఇట్టియాశయముగల్షిన ముదృణాలయములందలి సంస్క _ర్హలే “మేనునకుం బోండి" ఆనునపుడు “క వర్మమునకం దరువాతి యర్శబిందువును దొలంగించి తమయుద్దేశము ననాయాసముగం జక్కంేసే కొని యుందురనుట కడ్డంకి లేదు క్రమముగ “యుకారాంతద్వంజ్వే పూర్వపదసంబంధి య బుకారన్య స్థానే రస్ఫ్యాత్” “మా క్రసితృబుర్ధివై చేహపుత్రి దలయి ఇళ్యాది, క్వచిర్ధివాణన్య ఊభయ శ క ఖ రి నొ న 6 శ్రాప్యన్వయే మాళాఫితృబుద్ధి సీశ మదిలో "సంతున్ ఇ త్యాదిరూపాంశరం నిధ్యతి “అనజ్ స్యాదృతో ద్వంద్వే "శేఫశ్శారిక వేర్ష "శే ఇతి వదద్భిరధర్యణాచానై శీరవై గో మత్యం చ సిధ్యరీతి జ్జ యక్ 'ఆనజణ్"బుతోద్వంచ్వే” ఇతి నూర్రే ఉర్తరవచేన ఫూర్వ పదం నాశ్షీవ్యక ఇలి మధ్యమపదస్యాప్యానజ్ 3 “శేన హోతాపోతానేహ్టాద్దాతార ఇతి భామ్యకయ్యటాదాౌ సిద్ధకు కత్రావి రేఫవ్రయోగే “హో క్రపోత్ర చేష్టాద్దాశలితి లీ జ, గా ళ్ కి రూవం స్టయక్.. .వితాపుగ్రైవిత్యర్రైవి నేవే షిక్రపుత్రులు ఇత్యపి దూవం సమం జనమేవి అను వహోబలపరివ్యాఖ్య ప్రమూణము(చూ అవోబల కం, పుట 82 కం చాలవ్యా-టీక=-2 8 “రాముండు గోవునిచ్చిన విప్రుడు -ావిఫ్రునికొజకు సోవునిచ్చిన రాము డనునది సహజ వాక్యము ఇందు విఫ్రునికొజకను సంధ్రదానమునకు- గ_ర్హృ వ్యాపారము నారోపించురూషమైన 'పా/ధాన్యమును వివక్షీించుటంజేసి క రో వలే సంవ్రదానముతో డ ధారుజవిశేషణమ నమసించుటచేం ద్రైవ్రయోగ 'మేర్ప్చడెనని యెంచునది.
Chunk 38 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0371-0380.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18103
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [193, 300]
Key Terms:
- ఇత్యాదులు
- ననుసరించి
- మొదలగు
- ప్రత్యయ
- ఇట్లే
- మనియు
- యొక్క
- జేసి
- ముందు
- సూత్రార్థముం
- నగునని
- భావము
- త్వార్థమున
- చిన్న
- కాని
- నుమాగమమును
- సూరి
- వరముగా
- గలుగుట
- యనునర్థమున
- నాచ్చికము
- మునకు
- ముందున్న
- రాము
- వానియందు
- రాముని
- ఫలితము
- నగుంగాన
- రూవము
- శనము
Extractive Summary:
నామ వాచకములక త్వార్థమున'నె యని తెల్పునని యనుమానిఎచి కావలయుం ద్రిలిగలక్షణ "శేమకర్హ తద్ధికములనలా విశేమ్యవిశేవణములగుశబ్దములసూంద భావాద్భర్థములఎదురాం దగిన వ్రశ్యయవి శేషములని యర్థమని విశేషించిచెప్సె దీనిని సవరించ మజియుం "దన వర్శకము పరమగునపుడు త చృష్టార్థంబునకు లోపంబు విభామనగుం ఆశొన్న శనము=ఆ కొన్నవానితనము. అని శాసించి వివించి యీసుదర్భముళు సవించుట నరయునదిం చిన్నాదులకు ఆీశవర్థ్యకంబగు, రం వ 'ఈ ళ్ కు చిన్నజీకము - కన్నెతీకము, చిన్న - కన్నె - చుట్టము - దొంగ "వేద = మిండ = లంజే - ఇత్యాదులు చిన్నాదులు. ఆట ---దీని కాటగలవి యశనర్థమున “క త్తియి అను వశ్న్వయము గలుగ “ఆటక లియి అనియు నియకుమాటుగా నామాంళమున ల య్
Chunk 39 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0381-0390.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16699
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [283]
Key Terms:
- యర్థము
- యనియు
- గలది
- శేషము
- నర్థము
- శాసించి
- ముక్కు
- వర్తమాన
- బాలవ్యా
- నర్థమున
- జేసి
- స్పష్టము
- గమనించునదిం
- బూరించుట
- నూహించికొనునది
- బోధించు
- గలుగ
- మిండత
- కరణము
- ఇట్లే
- యుదావారించి
- అనునది
- కొలంది
- బంటి
- దానికి
- వ్యాపారమును
- ముందటి
- మళుబర్థమున
- ఇత్యాదులు
- మతుబర్థమున
Extractive Summary:
గ అ, ల ఇ కొజివ-మాల-ప్రే-సాలె "మొదలగువానికి “త వ్రచ్యేయముచే కొతవత-మాలక చ్ సాలెక మొదలగురూపము. తడితవరినచ్చేద ధి వ చ ము తత్ ర్వణము నూంశగం గొని యీస్మూత్తమును ప్రైఢవ్యాక ర్త రచించెననుట స్పష్టముం మ్మాత్రవదము సౌంస్కల్బృతికమని విడిచెననితోంవెడి, అయినను నవర్థ్మకమును విధించుట మానీ ముక్కున బంటి మొదలగువానిని సాధింవకుండుట విచార్యముః ఆర్థవిశేషంబుల వర్ణ కాంతరంబులును మహత్స్రయోగంబుల నెజటుంగునది, ౨౮, మంటవమారి = తిండిపోర్ు తాచ్చీల్యంబున మారి పోతువర్ష కంబులు అడవ-.తాంటూలక రండవాహి-మతుబర్థ, రబునందవ్ర, త్యయంబు, 'వెంద్లము - ఊశ- వెండ్లిళ బ్దంబునకు మతుబర్థంబునం దముప్రత్యయంబ్యు ఇత్యాదు లూవాసంబులు, షెతవరిచ్చేదము, ఇది తస్థితవ ఇ ము టీం అర్థవిశేషంబులందగు “శేషించిన యాయా ్రత్యయము లనంకములసట మవోకవ్శివృ్వయోగముల ననుసరించి వానిని ెలిసికొనవలెనని నూశ్రైర్థము గ్రంథ చావుళ్యము సూత్ర, బాహుళ్యమువే సంభవించెడి. అదిశబ్లముచేం బొఢవ్య్నాక ర వివరించినపని ణ ద్ ఆగాలి 2 ల చళ్ళే ణః చ్ చను "మేర్పజుపరానినీతిని నుబంఠములమోందం దవిధి యర్థవి శేష్మవ్రకాశన మొనర్చుచు త్రి కృలిసహజముల్లై న ట్లంటియుండునవిగాన వీనికి దద్ధిశములనియు) వీని నఖ్గిమ్మి చు శపరిచ్నెద, (2 లి వును సీమి చ్భేదమునకుం దద్ధి పరి చ్భేదమనియు6 'బేర్లు గలిగయంంండనోవును ది శదికవంచ్చే వము, ఇ శద్ధికపర వ్ళేదము
Chunk 40 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0391-0400.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19111
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [64, 303]
Key Terms:
- సూరి
- ననుసరించి
- అనునవి
- మూలము
- భావము
- జేసి
- మును
- ధాతు
- త్తి
- ముకు
- యగును
- సంస్కృత
- వీడి
- స్పష్టము
- విధించి
- నవకాశము
- క్రి
- లగునని
- గమనించునది
- వాండు
- నున్న
- చువర్ష
- తోంవెడి
- జింతామణి
- గలుగనునది
- గూర్చి
- వదార్థమునందలి
- శ్రి
- తద్ధర్మ
- ఇట్లే
Extractive Summary:
ధాళ్వర్థమాశ్రమున సీలకారమగునని ఫలితము (చూ అవోబలపండితీయముం ఈ య &5 9పుట్ర తద్ధర్తాది యను సూర్ర్రమునందలి యాదిపదముచేం దచ్చ్శీలాది సప్పకము గ్రాహ్యము, “లన్య శీలమ్” అని "లేక 'ఠత్ శీలం యస్య” అని వ్యుశ్చ్తి చీనికగుందాని సహాజన్వభావము లేక యా స్వభావముగలది యిని యర్థము ఒకానొకన్వభావము గల యొకానొకవచార్థమని ఛాళ్చర్యము, ఇట్లే సంభావనాదుల కర్థము నూహించివొనునది. లా ఉధంతంబయిన థాతువ్పునను లట్టు పరంబగునపుడు ఉన్న అను జ శబ్దం బన్ను వ, యు_క్తంబగు, నీ “వస నల ది. వ్రయోగముల ననుసరించి “ఊండు-కలుగు” అనుధాళువులే వ _ర్తమానభావ్యర్థములం దనుబంధము లగునని ఆ,హింవవలసియుండుటవేశను చేశ్యధాతురూవనివ్వ త్తని వర్షించు టను జింతామణి విడుచుటంజేసి "ఉండు అనునది యున్న గాను గలుగనునది కలగాను మాబుటను జెబ్స లేదని యంగీకరించుట నరసమగుటచేతను నున్నాంయన్నారు.
Chunk 41 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0401-0410.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18107
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- అనునది
- గలుగ
- నిది
- వరముగా
- స్పష్టము
- జేసి
- నగునని
- మొదలగు
- చిలుకలు
- మూలము
- పరంబగునపుడు
- గాని
- యగును
- లాడర్థములలో
- కరణము
- మును
- ననుసరించి
- గమనించునది
- అనునవి
- ఆశీస్సు
- రూవము
- ఇట్లే
- మాత్రము
- అనియు
- వకారము
- అనురీతి
- మేఘములు
- బదులుగ
- “కలుగు
- చేయునది
Extractive Summary:
పరముగా ధాలువున కంతాగదముముగ దువర్జ్మ మగుశు దుక్కుకిత్తుగాన నంతమున కగుట తెల్హముం వ్రథమవ్రవమైకవచనమున మాత్రృమాయాగ మము గలుగదుం, *'వంకుగాడుజ్ ” ఇట లాడర్థమున డుజ్ఞంనకు 16వ నువర్థ్మకము గలుగ “వండుకు అని 'వథమపుపడమైకవచనము సిద్ధిచునుం అమహదర్థమున లాట్టునం బ్రఫమ వుపమైకవదనరూపములే బహువచనమునను నగునని 25 నూత్ర్యముచేం జెల్ల మయ్మ్యొడీ గాన నమహదర్థమున "నేకత్వ బహుత్వ్వములం బ్రథమపురుమైకవచనమాలే శరణ్భమా లని గ్ర్రహించునది. ఉఊండుననునది యీశ్వరుని సర్వపదార్థ సతతవ్యాపీత్వమును బోధించు చున్నదిశాన నిది లాడర్థములలో సాతత్య మున కుదావారణంబయ్యెం ఇట్లే తరువాతి యుదాహరణమున నుండుననునది యిశళ్వ పనియందు సర్వపదార్థములు సతతవ్యాప్తముళ్తైయుండుటను బోధించెడింగాన నదియు సాఠత్యమునశే యుదాహరణామయ్యొనని మొబుంగునది, “మేన నిచ్వుడుం బులకలు పొడ మెడి --ఇటం బొడమెడి ననునది వ్వర్ప్వమానమునను బులకలు ఫుట్టుటను బోధించుచున్నది శాన నిది లాడర్థ ములలో వర్ణమానమున కుదాచారణంబయ్యుం ఈయుదాహృతికి ముం "బెల్ల యుదాహరణములకు నాయాయర్థములలోం "గేవలము నువర్డ్మ ముతోడచే చూపి వర్ణమానమున మాత్రము ఫొడమెడినని యొడివర్షముంగూర్చి యుదొవారించుటకుం నత మేమని పాఠకులు శంకింతులే మో యని యనమానించి నూరి శఈజచుగ వర్షమాన మున 28 చే నెడొడిగాగముములు గలసట ప్రయోగదృష్టముగాన “నెడిగాగమనముం సూర్చిన రూపమే వర్హమానమున కుదాహరణముగం జొవయుడెనని వత్యుచూవావిధిదే నను వివరణరూచయమైన సమాధానమును 'వ్రా/ీనవాండని యొన్నునది, వివరణామునం ్రాయికమున ననుటం జేసి యెడుశెడిగాగమములం జెందకున్నను నొళ్క్ళౌాకచో వ_ర్హమా నార్థమునకు భంగము గలుగదని గ్రహించునది రఆచుగ మొత్తము సెడుగెడిాాగమ ములతోం గూడియే వ _ృమానార్థప్ర్రకాశకములగుట గన్నట్టునని క_ర్హృవ్భాదయము “వాండు జేపు వచ్చును --ఇట వచ్చుననునవె రాగంలండను నర్థమును బోధింకెడిం గాన నిది లాడర్థములలో భావి కుదాహరణమయ్యొం “శుభంబగును -ాఇట నగుననునది '“అసలాశ అగుకి అను నర్థములం "జలుపుచు నాశీర్వాదమును బోధథించెంగాన నిది లాడర్థములలో శాశీస్సున కుడావారణంబయ్యెం వమెైని ఆీర్కొనీన యర్థములందేగాక అను=పలుకు- చెప్పుడు. గలుగులాకను నాశీర్వాదము నృష్ట్రవడుచున్నదిగానం గలుగుధాతు లూట్టు డుజ్ఞపనకు “నీ అనునదంతమందుం గల “ఎడు ఆనునది యాబేశముగా “కలుగు ఇ ఎడును = కలిడునుిఅనురూపమేర్చడెకు, ఇైే యివిధివే ద్రుశమాతుదిని గలక వర్ష(శన్రుమాదేశముగా “కలుగు ఫాకను=కలుగుకను అనురూవమగును.
Chunk 42 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0411-0420.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18439
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- మొదలగునవి
- వండను
- రూపము
- అనునది
- స్పష్టము
- మొదలగు
- యర్థము
- గమనించునది
- ననుసరించి
- క్రి
- జేసి
- కరణము
- అనియు
- చేయుట
- వండి
- క్రియ
- గ్రహించునదిం
- భావము
- మున్నగు
- వరముగా
- పరముగా
- అనురీతిని
- గమనించునదిం
- గ్రావ్యాములు
- వాని
- అనియుండ
- శెండును
- యోగమున
- అనురీతి
- వ్యతి
Extractive Summary:
నెదుగురూవమైన వ్యాపారమునకుు పండుటరూవమైన ఫలమునకును వండే యాశ్ర్రయముగానం బండుధాతువకర్మ కముం శ్భృశము ధాళ్వర్థమగు వ్యాపారముననే టవ్రశ్యయ మివిధిచే నయ్యెడిం శాన నీ టవ్రశ్యయము ఛాళ్వర్థ మగు వ్యాపారమునే బోధించెడిం గాని యన్యమును గర్ర్రైదికమును జెలుపంజాలదని నంభావన చేయందగునుం సంస్క్య్భృశమున ల్యుడంతరూవములగు “శన భవన అను 'మొదలగువాని శేయర్ధమో యిాటవర్డ్మక మంశమందుంజేరినవాని కదియె యర్థముగాన వ ధో ం ల చ 6 క్ వర ల్యుడర్ధము (వకృశసూశ్రస్థభావపదమున కర్థమని త్రుహింవందగును భావే టవర్ట్మ కోరంతే సశ్వేమాం చ్ ్రీయూపదానాం స్యాత్ * అనునది మూలము ఈ టపర్మ్మకము సర్వథాతుసామాన్య మగుటను నిత్యముగ నగునదగుటను నిట విధింవ నావశ్యకమయ్యు- 122 సూత్తమునందలి భావళబ్దమునకుం గ్నర్హయగు. తుమర్భంబందును భఛావలతణంబులందును థాతువ్ఫునకు నుజీవర్ష క0బగు, మర ఇ ను బోయెను, పాకి ర యె ఛ్ యాపరి చే దము త్ష౦9 శాళము చాలడుగాన నట్లు గు్పుర్తిపననువగు నదనును సూచించు క్రియయే వ్రనీద్ధకాల శ్రీయయగనని త్రుకొంవవలయును, ఈభావలకుణార్థమున సంష్కృ్భృతమునం బదము సతి వృష్తమృంత మైయుండు ననునంశము “వై ల్రే, పచతి సత్యతిథిరాజ్య్గామి ఆశు మూలము నందలి యుదాహరణ ఐ"క్యమునకు సరియైన సంస్కృతవాక్యము నరసీనః కెల్చమగు “యస్య చ భావే భఛాపలమూూమ్” అను పాణిసీయన్యూ త్రము ననుసరించి భావలక్షణార్థము నిరూపితమయ్యెంగానం దత్ఫూ్ర్యవివరణములం బ3ీలించువారల కీసందర్భము నుబో ధంబం “వైశ్రుండు వండను బోయొని --ఇట శుమున్నర్థక నుబ్యంశమగు వండనను చానీకి వంటచేయుటకొజకని యర్థముః వుండుధారువున కీవిధిచేం దుమున్నర్థమున నుజీయు 20 చే ధాక్వంతోత్తున కత్తును (వందుగను = వండగోను = పండన్యు గా సీకూవము గలిగెననుట స్పష్టము “వైశ్రుందు వడ నతిథి వచ్చెను" --ఇట వచ్చెనను శ్రీయకు వండ ననునది లక్షణభూతముగాన భావలతుణార్థక మయ్యెననుట నృషస్ట్రముం ముందువ్రాసినరీతి నె వ్యక్రయ గ్రావ్యూము భౌవమనంగాం "జేయుట కావించుట యని ముందె యు_క్టముగానం (క్రియకు సూచకమగునర్థమున ననునది భావలమ్షణార్థముననను చానీ కర్థమగుననుట స్పష్టము, వచ్చెనను భూతకాలికనమాపక్క క్రియ యతిథి యిదివజశే వచ్చెనని 'తెలుపుచున్నదిశాని మారాక యఫు జెట్టియదనున జం”నో తెలియరాదు కాన నారాక వ్వైర్రుండు వంటచేయుచుండ నయ్యెనని యదనును జ్ఞైాపకముగసూచించు టను వండుధాతువె భావలతణ్యక్కియయై నుబ్యంశమగుట పానలొనని శ్రసాంచునదిం ఇట్టే యంతటను నర్థ్మప్ర్యక్కియల గమనించునది భావలక్షణ్మక్రియ యన జ్ఞావక్మక్కియ యని ఫలితము కాంగా, *వండను అనునది 80 న్యూత్రముప్రకారము వృతి రేకనమాప కో త్తమపురుమైకవచనమును, నీవిధి చేం దుమున్భావలకుణార్థ కాసమాపకరూవంబును,] ర చశౌారము కర్త ఎ వార్థకంబును; నగుటను గమనించునది ఇది యానంతర్యాగ్థక
Chunk 43 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0421-0430.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 19424
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- సమాసము
- జేసి
- స్పష్టము
- అనునది
- ద్రు
- కమును
- యుక్తము
- వాండు
- బోధించు
- క్రియ
- మొదలగు
- కాని
- ననుసరించి
- యర్థము
- కరణము
- మగునని
- గమనించునది
- నగునని
- నన్వయము
- ముందె
- మునకు
- కార్థమున
- ములు
- వానికి
- ధాతువున
- నున్న
- కాదులును
- లిట్టు
- వ్యాపారము
- శ్రీయచే
Extractive Summary:
లా ఉన్న కలజీనవర్షకంబులు భవద్భావిళతృ క్రవదర్థంబులందగు, 'రీ౬ నే రు ఉేన్నవర్షకంబు వర్ష మానార్ధక శ త్ర్ష ంబునందగు క లజీవర్ష కంబు విషర్షదగ గంబున ఎ కంబువ ః సకర్ష్మళమునకు గర్హృృకర్మ్మంబులరెంటను శాందనుననుటయం6 గర్మ్మములేమి నకర్త్మకమునకుం శేవల కర్తర్థమంటె తగుననుటయు స్పష్ట్రంబం వీాతువునర్థము కర్మము యొక్కవ్రశ్నను బొడమించునో యది సకర్మకమనియు._ నేది కర్యముయొక్కం వశ్నను బొడమంజేయదో యది యకర్మ్మకమనియు_ “సకర్మకమునా ఆకర్మక మునా అను సీక్రింది సూరివివరణముల కళ్ళిస్త్రాయము, “ల కర్మణి చ భావే చాకర్మ శీభ్యభో అను పాణినిసూసత్ర్త్యమున కిది "తెలుగుచేంళ, రొము:డు కావణునిం గొట్రెను == ఇచటం గొళ్టై ననగానే యొవని; గొడ్టా ననువ్రశ్న గలెెైడుగానం గొట్టుధాతువు సకర్ష్మకమయ్యెనని మొజుంగునది న! శ వాక్యమున ్రగ్రశన్యూశ్రమువేం గొట్టు ధాళువుచేం గర్హయె బోధ్యుండుగాన నద్హానికిం గర్హ్యర్థమందు లిట్టు కలి గెనని గ్రహించు నది ధాతుకూపముచేం గ్నర్హ బోధ్యుండ్రైనం గర్ర్రర్థమందు లకారము గలిశెననియు ధాశుకూపముచేం గర్మ్మము బోధ్యమైనం గర్మార్థమున లకారమయ్యెననియు గ్రహించ నగుంశానం బూర్వవాక్యస్థమగు కొట్రైనకుదానిచేం గ్నర్హయె వాచ్యమగట నటం గొట్టు థాశువునకు లిట్టు కర్ర ర్థ్మం దయ్యెనని సంభావింపవలయు, మోాంది స్యూత్రముచేం గర్మార్థమునం బడుజ్యనుబంధము ధాతువున కగుంగానం బడుజ్యనుబంధయుక ధాతురూవ ములు కర్ష్యమును 'చెల్పునవని యొన్నునదిం రామునిచే రొవణుండు కొట్టంబడెను" ఇటం గొట్టబడె ననుదానిచేం గొట్టండిన రొవణుండే బోధ్యుండగుటం జేసి యటం గొట్టుదాతువు నవ లిట్టు కర్శార్థమున నయ్యెనని గ్రహించవలెను “గిచము 'వెలిలొను, మెలుపు _వెట భాలవ్యా-టీకలా2
Chunk 44 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0431-0440.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18852
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- స్పష్టము
- ధాతువు
- సూరి
- పరముగా
- కరణము
- వరముగా
- ధాతు
- గాని
- జేసి
- ననుసరించి
- యాకు
- అనునది
- గురువు
- నిత్యముగ
- కాని
- సకారము
- ఇయ్
- ఇంచు
- నగునని
- మగుట
- నగును
- దీని
- అనియే
- గామి
- నీవిధిచే
- మొదలగు
- డాగమము
- నించు
- ధాతువుల
- యగునని
Extractive Summary:
“ల ఘ్వేకాకరఫూర్వ(క్రియాఎలిమస్యానయో భవేదిద్వా'అనునది మూలము, సపవు గలుగనట్టివియు యకారముతువకు బొందనట్టివియు నొకయచ్చుశాని కెండ చ్చులూని గన్టి నట్టివియు నస ధాతువులకంటెం బరములగు నించుక్కుయొక్క యికార మునకుశు, వక్తృమునకును; “ఇయుట్” అనునవి యాగమముగ నగునని సూగ్రార్థము. ఆయాఎకములుజయకారము తుదను "లేనివి స్వరములన నచ్చులని ముంచ యు, క్తముం వీకస్వరద్యిస్వరంబుల=ఒకటి కెండ చ్చులుగలం అగమమన వర్షాధిక్య మని యుక్షముం వక్ర్రృమన "ఎజి అనునపని యాదినే తెలుపబడినది, విభెమనన విశల్చ ముగ ననుట స్పష్టము రీి-70 లచే నించుక్క విధింపబడినదిం ఈయర్థమునే రః కర్ణ యేకస్వేత్యాడివిపరణచే న్పష్టవజచినాండు. జుక్కును గ్రావ్యామెయని నమ క్థించి దీర ఫూర్వన్వంతములకును నీ శార్యములగునని భావింశమన్న నుశ్వలోవబిందు రూపములు "రెండును నుండవలసివచ్చును గానం బూన్ననియుూ నుండునని యంగీకరిండ వలసీవచ్చునుం బెందుపుతోవలె యతిస్రానముల నుశ్వలోవము గల్లిన పొన్ను మూన్ని త్యాదులును నగవడెనేని యెగ్లేని సాధించుటకు యర్నించుట సము జసముం ఉన్నశబ్దంబు పరంబగనపు డుండుదాతువృనకు లోపంబగు, ౫౬, ఈ ఉన్నాండు ఎ ఉన్నావ అ ఉన్నది తా ఉన్నవి.
Chunk 45 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0441-0450.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18712
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- పరముగా
- అనునది
- ననుసరించి
- స్పష్టము
- వరముగా
- సీవిధిచే
- గలుగ
- రూవము
- నున్న
- లోవము
- యనుట
- గాని
- నీవిధిచే
- నుస్థానమున
- గలుగును
- గాకున్న
- యుండును
- కించుక్కు
- లేమిని
- కాని
- జేసి
- అందురు
- నగునని
- కరణము
- నరయునది
- శ్రీ
- నివి
- యావరి
- నన్వాదుల
- ---ఇటం
Extractive Summary:
గాదు ఇడ శేషెంచిన 'ఊన్నశందు” అనుదానిలోని యున్నకు 15 చే ద్ర్ధ్స ము గలుగ నున్నాండని రూవమేర్పడును, ఇట్లే కక్కుంగలపురువముల యేకవచనబచువచనములం దుడు ఛారు లోవముచేశను నున్నానుబంధమునకు దీర్చ ము సీద్ధించుటనేతను రూవము. మొదలగు తచ్శబ్దము తోడి యుండు ద్ధాతువిశేమణరూపములనుండియె (క్రమముగ నీరూవములు గలిగి గ్రాంకి కము లయ్య్మెననుట యుచికముగాన నీవిధి యసహజ కృతి మవిమయ వ్రతిపాదకమన సందియము లేదు. 'ఉన్నగాను=టొన్నను అని రూపమగునుం ఉన్నా దేశము గానివత్సమున నుండినను ననియు యుండుననుట స్పష్టము వేదర్థనాంతమనుటం టేసీ నవ రకము సోందిద్రుశము మాత్రము "శీషించుననుటయు.
Chunk 46 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0451-0460.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 18316
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- అనునది
- నించుక్కు
- జేసి
- గుణము
- పరముగా
- స్పష్టము
- గుణంబు
- అనియు
- నగునని
- మునకు
- ఇళ్లే
- దీని
- కించుక్కు
- బుక్కు
- ఇట్లే
- రూవములగును
- గ్రహించునది
- ధాతువు
- ద్విరు
- అనున
- స్వార్థ
- మొదలగు
- గొన్నింటి
- వరముగా
- యర్థము
- ముందున్న
- కాని
- లేదు
- వానికి
- గాని
Extractive Summary:
టీ స్పృశీయను సంస్కృతే థాతువునందలి యువథాభూతంై న బుకారమునకు గుణము వికల్చ్పముగ నగును స్పృృక్ ----ఇట కవర్థ్యమునకు ముందున్న వవర్లోత్తరవ్వర్తి యగు బుకారము లభఘూవభము. గాఎలసియొండ సీవిన్స్ వే వికిల్పముగం గా గలవు స స్టినవకుమున నాలం ఛ్ ్సఇంచు-న్నర్శించు' అనియు. క్రి శీ జ్య ఈ యాపవరి చ్శే దము త్త్తేక్షే
Chunk 47 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0461-0470.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17826
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [27]
Key Terms:
- పరముగా
- స్పష్టము
- మొదలగు
- నించుక్కు
- ముత్తు
- అనునది
- నగునని
- జేసి
- రూవము
- కించుక్కు
- సూశ్రార్థము
- గలుగ
- వకార
- వచ్చు
- వరముగా
- గ్రృహించునది
- పరంబగునపుడు
- స్వా
- గ్రహించునది
- కరణము
- మునకు
- “అను
- రూపములు
- తెల్లము
- అప్ప
- డకారమునకు
- గమనించునది
- జుక్కును
- దీని
- నీవిధిచేం
Extractive Summary:
ఇట్టాగమాదేశూోదంబు లర్థ సాదృశ్యముశ విధింపంబడెనేగాని సూత్మ్ ముగు బరీక్షీంం నాయాభాతువులు స్వతత్రములనియు వ్యవవోరమున వానికి ర్రేరణార్థ శశ గుదిశననియు గ్రసొంచుట యనుచిశము గాంచాలదుం శీీయాపరి ళ్ళే దము శ] 5న్వాదుల కించుక్కూ షరంబససనపుడు కృగాగమంబగు వమూనునకు విఫభామనగు, 2౮. నించుక్కు గావచ్చుననియుం చ్రేరణార్థకములై న యిచుగితరమునైన చుక్చుగాగమములమో ద నించుక్కు- గ్ర్రైరరూమునర.
Chunk 48 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0471-0480.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17903
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- పరముగా
- నీవిధిచే
- ముత్తు
- అనునదియు
- వరముగా
- యుండ
- నగునని
- గలుగును
- ధాతువునకు
- రూవమగును
- గలిగి
- వికల్పముగ
- అనునది
- గ్రహించునది
- ఇళ్లే
- యనియు
- గకారమునకు
- ననియు
- గలుగ
- సంధి
- రూవములగును
- నుక్వమున
- చచ్చు
- మొదలగు
- చరముగా
- సీవిధిచే
- రూపము
- “అవు
- మగును
- ఇట్టే
Extractive Summary:
ఇట్టే చొచ్చు ధాతువునకు వ్యతిరేకవ్రథమల్చరు మెకవచనమున డుజ్ఞ్విరశము వరముగా 'వొరు అనున 'దాదేశముగా “చొరుాండు' ఆని యుండ 20 చే రువర్ణమునుత్వమున కళ్వముగాం జొరండనురూవ మేర్ప్చడును మధ్యమ ఫురుపైకవచనవ్రత్యయము 29 చే మైనది పరముగాం జొచ్చునకుం జొరనున దాడేశ "మైనం బొరుమని రూవమగును ఆరీతినే చూచుధాతువునకు లజీని 'ప్రశమపురుమైక పచనము డుక్జు వరముగా “చూ” అనున దీవిధిచేతను గలిగి 20 చే నుత్వమున కళ్వంచై చూడండనురూపంబగు మధ్యమపురుష ప్రత్యయము మువర్ధకము వరముగా (2 ర్ట చూచునకుం జూడనున దాదేళశమోవిధిచే వ్లై చూడు డని రూవమగును ఇట్లే ముక్జీత్తులు పరమగునఫు డెల్ల సీయాదేశము లాయాధాతువులకుం గలుగుటను గమనించుకొనుచు రూపాంతరము లూహ్యములు లూళ్మాధ్యమబహువచనములందు 61 చే ద్ర్ధ్స ములగు కారా అనువానికి హ్రస్వమును సంధి 22 చే నుడితొలిహ్రాస్వముమోంద నర్ధ్థబిందువు నిల్వ నవకాళశములేమిని, నిండుబిందువును మ కండు-రందుంయూపములగుటను. నిచ్చుఢాతువున కంళకను “ఈ అనునది యాదేశమగునని సూత్రార్థము సర్వంబున కనంగా నిచ్చునంశను ద్రోచి ఈయసనని యర్థము ఇచ్చుధాతువునకు లజీని ్రథమపురుమమైకవచనమున డుష్టా వర ముగా సీసూల్రము నే నీయాదేశంటదైన సీండనురూవమగుం లూణృ ధ్యమైోపచనమున మువర్థ్శకము పరముగా సీయాదేశ మివిధిచేవై 61 'చే మువర్ణకమునకు మాముడియు సీశారమునకు వ్రాన్వమును న్నై యిమ్సనురూషము గలిగెను ఇట్టే నంధి 22 చే నిండను రూవము లూళ్మి ధ్యమబహువచనమున నగుటను గెమనించునది ఇచ్చుధాతువునకు గతీ నిచ్యాదుఎ. సాధువయ్మెనని గ్రవొంచునది అట్లని “ఈని-ఈక" అనురూవము లుండపని గ్రహింవరాదు ఈయ యను నదియు బక్షమున నిట్టియెడల నగునని యెంచవలెకు ఇట్టే ముత్తు రంబగునపు డంతట (ఈ అనునది సర్వాదేశమగుట యూవ్యాము “ఈయ” అను నాదేశము ముస్తుసాజ్ఞ గలిగిన యొబ్లస్థలముల' బ్రసక్తముగామి నొకానొకచోనని వ్యాక_ర్హ వివరించుట గలి౫ నని గ్రహించుగది శేలేరులు కెచ్చున కగు ౯౩, "తెచ్చు - తేడ - లేరందు - లెన్లు - 'లేకుము,
Chunk 49 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0481-0490.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18169
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- జేసి
- తకారము
- వరముగా
- వరములుగా
- యనియు
- నీవిధిచే
- వాండు
- సిద్ధించును
- నిది
- ఇట్లే
- చొచ్చు
- గలుగును
- వానికి
- యర్థము
- నగునని
- నిళ్యముగ
- రూపములు
- లేదు
- రూవములు
- అనున
- అనునది
- చుదులకు
- యర్థముగాన
- స్వార్థమున
- “కాను
- గాదని
- విఫామనగు
- నందలి
- దేశము
- లేమి
Extractive Summary:
శ?0 బాల వాస్ట కరణము రువర్మ కమున కమహదర్థమున నాచేశంచ్రైనవువర్ణము. పః ఒల్సండష = ఒల్లరు = ఓల్లదు - ఒల్లవుః మ, ఒల్లవు = ఒల్లరు, డ్, ఒల్లను ఎ ఒల్ల ము, ఒల్లమి = ఒల్లక ఇ ఒల్లని వతయంబున వలవం లెస్సగాను- లెన్సగను ఇ నాస్టయ్య్యముగాను ఎ న్యాయ్యముగను- ఇట సరళంబు నిత్యంబు, చూడలాను - చబూడలను _ భూడను.
Chunk 50 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0491-0500.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 18496
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- జేసి
- మొదలగు
- సంస్కృత
- తాను
- శబ్దము
- కరణము
- లోవము
- మొదలగునవి
- గాని
- ననుసరించి
- రెండును
- గతిసంజ్ఞ
- మొదలయినవి
- వకారము
- రూవములు
- జేసీ
- గానం
- గలుగదని
- గలిగి
- వచ్చెనా
- నందు
- యీవిధి
- వాని
- యర్థము
- శ్రీ
- ధాతువుల
- ఇట్లే
- రకము
- యగునని
- నాత్మ
Extractive Summary:
శ్రీయాపరిచ్ళేదము 485 వ్ర - పరా = అప - సమ్ - అను -అవ -నిస్ - నిర్ - దుస్ - దుర్ = వి-ఆజ్ -ని- అధి - ఆపి-అతి - సు-ఉద్ - అభి- ప్రతి - పరి = ఉవ = ఊర్మీపభ స్ తులును సామెత్ప్రభృతులును గతిసంజ్ఞాకంబులు, స్రాదులిరు వదిరెండు నువసర్టంబులు నాలబడు, చ్రభవించు ఎ ఆవిర్భవించు య వ స రించు - సంస్కరించు - భన్నీ కరించు - సామౌత్కరించు - అతిలేకించు. బ్ జ బుద్ధ శ్రి్టకంబులు, తిశు మొదలయినవి చ,త్యవసాన్నా ర్థకంబులు, విను క చె్పు - చదున్చు - మొదలయినవి శబ్దకర్శంబులు, లక్తర్ంయిలు వనీ ల చె "మె ద్ధంబులు. ఎ పఠతే ముం లిను, న!
Chunk 51 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0501-0510.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 17740
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- జేసి
- ములు
- షష్టి
- గలుగ
- గలుగుననియు
- ధాతువున
- స్పష్టము
- గలుగును
- ననియు
- మైక్రుండు
- యర్థము
- ననుసరించి
- పునః
- యగును
- కరణము
- జేసియు
- మును
- కర్త
- కాని
- తోందెడి
- యగునని
- ద్వితీయ
- వాక్య
- ములం
- గ్రే
- మరలం
- అలుగు
- బాలవ్యా
- మొదలగునవి
- ధాతువు
Extractive Summary:
ఐజీ జల్ గ గ్, చ్ క బొందించెనను నత్యర్థము గ్రేరరంయాపముగ మాజింగం గర్హ్మ్యళ్వ మోవిధిచే సిద్ధించి కార శము 2 చే ద్వితీయగాం బ్రేరణక్నర్త కర్తమైయుండ, వైశ్రుడు మెర్రుని శ్రాాయుంబు బొందించెనని రూవము గలుగును, ఇట్లే శ్రేకగాక ర్త యొకండుప్రే రణావస్థ్రయందుం గృర్హగ నొవ్వటంచేసియు; నస్ర్రేరరామునుదలి కర్తికుం గర్మత్వము సిద్ధించుటం కేనియు, నః తీ, వచ స్వార్థమునందలి సహజకర్మ మట్లై ప్రేణావస్థయందును గర్భ్మ్యముగ నిల్చియుండుటం 4 క్ జ "జేసియు, నీవిథి వదర్తించిన స్థలములందు సకర్త్మ్మక గత్యర్థములు ద్వికర్మకములును నకర్మ ములు సకర్త్మములును నయ్యొడి ఈరీతినే శత్రువులు స్వర్ణమునందిరనుడానికి జేవదత్తుండు శత్రువులను స్వర్శమువందించెననియు 'చేవరలమ్భుశకమును ద్రానిరనుదానికి విష్ణువు "దేవతల నమృతమును గ్రాపించెననియు శిష్యుండు "వేదమును జపి వెననుదానికి గురువు శిష్యుని "వేద మును జదివించెననియు నన్నముడికె ననుదానికి దేవదత్తుండన్నము నుడికించెననియు స్వా ర్థావస్థయఎదలి క_ర్తకుం గర్మశ్వము సిద్ధించుట బేసి రూపములు గలిగెడి. వైర్రునిచేత మెర్రుని చేశ వంటకము వండింపించుకొనంబడియొననియు, సాలుగురూవములు గలిగితొలు శటి యొనిమిదింటితో: గలియ సకర్ష్మమునకుం బండ్రైండుకూవభేదములం గలుగున నియు, సీరీలినె యకర్మ్శ్మమున కిందు నిరూసిత మైనరీతి "నేర్చడిన మైదురూపభేనములలోం శ్రేర గాస్థక మలగుుదినాలగిటి మంద మజిలం బ్రేరణవ్రశ్యయమాలం గూర్చు నెడలం శ్రైరణ చ శ్ ల ల్సి క ్రస్టముపంి పునః క్రేరణకర్ర ర్థము జేవదత్తు దు మైర్రునిచేత మైత్రని మనికించె ని జ్ ఉష జ జ్ న 4 పుం. టీ కృత్చ్రత్యయసంబంధులగు _ “కంగంతంప-వ-ఇమి” అనునవి వరములగు నపుడు ధాకువులయంళముననున్న “కంగ-చంయంవ ఆనువర్శ ములకు లోవ మిందగునని సూశ్రైగ్థము క గత వ వే ములను సామాన్యో క్రింజేసీ యవి యేయచ్చులతోంగూడి నను గృత్సంబంధుతై న సీవిధులుగలుగుననియు నిగ్లేక గ చయ వ లనుటంజేసి యవియే యచ్చులతోంగాడీనను లోవము గలుగుననియు: జెలియునది.
Chunk 52 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0511-0520.txt
OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15516
OCR Issues:
- No notable OCR issues detected
Key Terms:
- స్పష్టము
- శేషము
- జేసి
- బుషి
- కరణము
- వరముగా
- ముగా
- సంధి
- బాలవ్యా
- మొదలగుధాతువుల
- మగును
- ధాతువు
- కంబు
- మునకు
- ఇత్యాదులు
- మొదలగుధాతువులకు
- అగుచో
- కగుననియు
- చరముగా
- లోవము
- దీర్ధ్స
- దీర్ధ
- మును
- నగుననియు
- ధాతు
- తిరియు
- కగును
- కీవిధిచే
- నాచ్చికము
- నందలి
Extractive Summary:
“కోలాటము, పోరాటము” ఇ మొదలగురూపముల నందుననియంం6 'నోలాట, పోరాట మండ్రాటి అనుకీతిని మువర్ణ్మకవిరహిత మై యాట శబ్దము వ్య_స్త్వమందువలె నుండడనియు "నెజుంగునది. నుండవలసీగ- న్లీబగమక్వమును బ్ర ం న్స్ క ల మువర్మ్శకాఎలముగా. 'మకుశీవు=మనువుల్ చచ్చు (/ న నొచ్చుమొదలగు సద్వెర్వ చువర్షాంత థాతువుల ద్విత్వచువర్ష్రడునకు వుర్రవ్యయనుగా 2 లోవంబును శేషించిన యావిమువర్షముల స్వరములకు దర్బమును నగునని గ్రహీంచి ఇావునోవులనుడూపముల సాధించుకొనునవి పిదప బ్రశక్మ్మము ర చే ద్విశ్వమును సమా సము 198 చే నాదిమవర్థ్మ్ మునకు వ్రాస్వమాను గూర్చి నొచ్చునకు నొవ్వనియు రూవ మును సాధించికొనునదిం ఇళ్లే ప్రుప్వు-పుచ్చునకును, బువ్వు-పూ చునకును నగుటను గమ వించికొనునది.
Chunk 53 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0521-0530.txt
OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17597
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [45]
Key Terms:
- నగునని
- యనియు
- జేసి
- లోపంబు
- లోవము
- ఇందు
- వికల్పముగ
- మునకు
- బహుళంబుగ
- గలుగదని
- విఫామనగు
- జడ్డకు
- స్పష్టము
- కరణము
- యూకారమునకు
- రూపము
- సమాసము
- ఇత్యాదు
- లోపము
- బూర్వవిధిచే
- నీలుగు
- ఇట్టే
- గలుగు
- అనునది
- సూరి
- డకారమునకు
- లోపించుట
- నలడరల
- నడుమనున్న
- ఉయ్యేల
Extractive Summary:
మజియుం దొలియచ్చుమింది యనుటంశేసీ యది పదము నడుమైనను దు*ైనను శావచ్చుననుటయు న్పస్టంబె ఈనూత్రముచే ద్వొక్వమునంది నపుడు నమాన థ్ నప ॥ ము 18 చే రు మాచ్చికడీర్ధృ మునకు నిత్యముగ నగుటను న్యరించికొను ఇ 4 ర నందు6 జూపిన చశౌారము ద్వొళ్వమును న్రాన్వ మును గూర్చుచుం బ శయ యొల్టవాని కూవ్యూము. చక న ఆం ౧ వ క జ్యా బొమ్మిడీకము - మజ్జ - మత్తాబు - మల్గారము - ముక్కు= - ముద్దియ = 'మెట్టిక-మొక్క_రము - 'మొగ్గరము - మొల్లాము - రడ్డి-లొట్టిపిట్ట-వట్టి - వయా్యాళి = సన్నియ - సవ్వడి - నీవ్వోంగి - అట్టు ఇట్టు ఎట్టు-అప్పుడు - ఇప్పుడు - ఎప్పుడు ఇ అన్ని = ఇన్ని అ ఎన్ని-హొన్ని-.మమ్జు-మిమ్హు-తమ్హు - అమ్మ - అక్క - అవ్వు - అయ్య - అవ్చ - అచ్చూటు - ఇచ్చొటు-ఎచ్చొటు = అచ్చటు - ఇచ్చటు - ఎచ్చటు ఇత్యాదు లక్కటాదులు, మొదటిగీర్ధ్యమునప పిళల్పరుగ ప్రాస్వమగునని నూత్రార్థము ఓయాక మకుదానియుదలి గొలిెంకారముక !ఏఢిచే వ్రాస్వమగు నెడల నొయారమనియం ప్రస్వముగాకున్న నోచూరమని కు రూడమంలు లో ముల తోలి శ గలుగునుం ఇల్లే సర్వమూహ్యము- ఈగగామునంద౨ శబ్దములగోని త్ లిగీర్ధృయులకంటె నిశకరములగు దీర ములకు: బూర్వవిధిచే త్రము గలుగడని ఈం బూర్వపిశిస్రూ కగు వో గనే న లో!
Chunk 54 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0531-0540.txt
OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15412
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [228, 279]
Key Terms:
- సంధి
- నంధి
- ననుసరించి
- కరణము
- క్రియా
- అచ్చి
- జేసి
- శ్రియా
- సూరి
- స్పష్టము
- జకారము
- గూడిన
- సంజ్ఞ
- అట్లు
- వ్యా
- లోవంబు
- పరంబగునపుడు
- వరంబగునపుడు
- జడ్డలోవ
- నగునని
- మోవిధిచేం
- లోవము
- లగునని
- బూర్వమున
- వానిని
- ములు
- లఘువే
- జూదము
- దకారమునకు
- సూత్రార్థము
Extractive Summary:
విపుల మున "నెలీగిం చునవిగాన హానివలనం దద్ద్వయవిభాగము నెజుంగనగుంగాన శ్రంథవిస్తర ఫీతి నిందు విడిచితిననియు, నింకను కెప్పక విడిన రూపాదులకు సంబఎధించినవిశేషము "లేమేని మిగిలినవానిం గూడ నితరాధర్వణాప్పకనీయావళో బలపండితీయాదిలక్షణము లనుబట్టియే తెలియవలెననియు సూరియాశయ మెైనట్లు దీన స్పష్టముగ గ్రసాంపందగునుం ః అ శ మంగళాదీని మంగళమధ్యాని మంగళాంతాని చ శాస్ర్రాణి వ్రధంతే అనుభామ్యో క్రి ననుసరించి సూరి వ్యాకరణశా స్త్రంబస నిందు గ్రంథాఎతమున మంగళార్థకమగు కా శృబ్దమును గ _రృృపాఠక మంగళకరంబగుదానిని బ్రుయోగించుట సరసము*, తక్కుంగల విశేషము లనుటంజేసి కొణుఎత లేనియట్లు తాను వ్యాకృతి రచింపలేవనియం. చాల వ్యా కరణము అస, సూ తాను క మణిక న నో అయాలయాయవననిస్టీ ట్రీక్తమనానానామునాలా ఆ 106 అందదుకు వ ధృశులు యథావ్రయోనంబున గ్రావ్యాంబులు నంఫి ల 1923 అందు న సప్తమి శత్స తి 384 అందువరునను రెండేస్మిక్రశమమధ్య మో, , రృమంబులనంబడు శ్రీయూ గ గ్9 అంద్వవగాగమంబులందప్ప నవదాదిన్వరంబు వరంబగునఫు సంధి ంం 108 అంద్వాదుల కలిగాగమంబు నమానంబునం దగు నంధి కరీ 79 అంట యిక చుండు శబ్దంబులందప్ప నుడితొలిహ్రాన్వంబు నంధి ౨౨ 139 అఆఉఊ౭జపీటెలం గూడిన చజలు దంత్యంబులు సంక్టా ళా ర్01ీ అకవర్డ్మ కంబు మాత్వాదులకగు ళా గ్భ్దం రి త్ 12 అక్కబాదులజడ్డకు లోవంబు విభెమనగు చీ రొ శీ8*ీ అగతికంబులగుఖ్వాదులకిందు యోగంబు లేదు క్రియా.
Chunk 55 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0541-0550.txt
OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14375
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [50, 58, 71, 78, 130]...
Key Terms:
- అచ్చి
- తత్స
- సంధి
- శ్రియా
- శ్రీయా
- క్రియా
- నంధి
- కృదం
- పరంబగునపుడు
- వరంబగునపుడు
- తద్ధి
- కంబు
- శత్స
- బహుళంబుగానగు
- కత్స
- లేదు
- కరణము
- సంజ్ఞా
- పుటం
- కర్మ
- కిత్వంబగు
- బహువచనంబు
- పరంబగునవు
- స్తీ
- ఆచ్చి
- విభాషనగు
- శ్రా
- ద్వితీయ
- బహువచనము
- శద్ధి
Extractive Summary:
ర్తి2 బాల వ్యా కరణము పుటం స్యూర్రము 402 ఎదాదులనువ్రయు క్తంబులగునపుడు ముజ్జునకువుజీరుణి యగు శ్రియా 36 8382 ఎల్ల్బయెడల ాతుజవిశేషణంబులకట్టియనుపదంబు విభాష సమా ౧౦ వ్ 818 వీకవాక్యంబునందొకానొక్క_౦డుకక్కనర్వవదంబులు కార రిం 165 ఎశాతరంబులకు వ్రాస్వంబు "లేచు శత్స ఎని తీ16 వీళాదులకు మువర్మ్మకంబు పరంబగునపుడు దీర్ధంబు విభామనగు ప్రకీ ౧౫|| గ వీమ్యూదులముత్తుకకు సంధి వైకల్పికముగా నగు సంధి ణి వి 1785 ఐకారం చీతుల్యంబు శత్స ౬౫|| జఒ 223 ఒశానొకచో నామంబు నంక్లి స్పబహువచనాంశతుల్యంబయి అచ్చి ౧౭ 292 ఒకానొకచో నొకవిభ్రికి మతియొకవిధ_క్రియునగు కార ౨౧ 134 ఒకానొకచో మహ్త్యంబునందు మత్పుక్తకారయిన కానా శక్స ౭౪ 299 ఒశానొకచో విశేషరాంబులష్షికింబ్రథమ విభాషనగు కార ౨౭ ఢీ 126 ఓయామంత్రణంబునందగు తత్స ౧౪ ఈ 15 ఓయారాదులం దొలిడీర్ధ ౦బునకు స్రూన్వంబు విభాషనగు చీ ౧౨ 129 ఓం ఇూసి మైశ్రియందుం సగలవు కత్స ౧౬ 127 ఓీళబ్దంబునకుం బురుష సీఛ స్తీ పురుకూమంక్రణంబులందు తళ ౧౫ శ్డా లై చకెచవిభక్షికంబుల లివర్ష్య నలలువర్మ్మ ంబులకు బహువచనంబు అచ్చి రి౬ఒ 259 కౌవవిభక్షికముల తృతీయాస్నవ్తముల కత్వం బాదేశంబు అచ్చి. 3౮ క లాం కంటెవర్ష్మ కం బన్యాస్థాదియోగజం బగు చంచమిీ కగు కార గణిఆి 280 కంబెవర్షకంబు నిర్థారణపంచమి కగు కోర ఈ 1₹6 కంధరఠాదులు క్రీ బశుల్యంబులు బహుళంబుగా నగు తళ్చ ౬౬ శక కజివర్థకంబు పురార్థయోగంబున విథానను కావంబునందగు. చేశతోడవలనల శిత్వంబు నమాసంబులం దగు సంధి క్3 267 ఇేకవర్థకంబు కర్తకు కార 3 268 చేశవర్షకంబు కక్కూతుకరణంబులకు శ్రవ్యాదియోగజంబస కార ళో శ౦9 "చేదర్థంబునందువృల్తంబగు భావలత్ణంబునందు నవర్మ్మకంబు త్ో 5౧ శీర2 చేదర్థయోగంబున ల్ఫట్టునకు లిట్ట్రగు శా ౧౧౯ త్తే ప్ర 'చేదాద్యర్థనాంఠంబ మున యుండునకున్నా జేశంబు విభొమ శో స్మి జ 102 జగదింద్ర జిత్తుళతకారంబునకు లోవంబు విభామనగు శక్స ౭౯ 203 జడంబుతృతీయాస_ప్తములకు ద్వితీయ బహుళంబుగానగు శార ౨౬౨ 296 జడంబుద్వితీయకుం బ్రమ బహుళంబుగానగు కార ౨౮ తేల జడ్డక్కరంబుతోం బదాదిస్వరంటు గూడుచో జడ్డకు చీ ౯ $ 21 జూదాదులదాకు జకారంబు విఫామనగు చీ న!
Chunk 56 — Baala-Vyakaranamu_1_pages0551-0557.txt
OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 7122
OCR Issues:
- ASCII junk on lines: [10, 18, 49, 75, 76]...
Key Terms:
- తత్స
- నంధి
- అచ్చి
- సంజ్ఞా
- సంధి
- విభాషనగు
- క్రియా
- పరంబగునపుడు
- లేదు
- శద్ధి
- వరంబగునపుడు
- లోవంబు
- గుణంబు
- లోపంబు
- లోపంబగు
- ఫుటం
- శత్స
- శ్రీ
- శశ్చ
- కంబగు
- తద్ధి
- వానికి
- మువర్మ్మ
- ముగాగమంబునకు
- శేఫంబులు
- ముందు
- సంక్థా
- కియా
- బాలవ్యా
- కరణము
Extractive Summary:
షే ల న అప న న మం న వ మ. క స స , / వ. న చ్ వే వ ల న.