Telugu Asprusyatha Samasya ( Telugu Navala ) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

పిహెచ్‌.డి, సీస్ధాంత గ్రంథం ం ప డౌక్టర్‌. నున్నామి. ల... ఎం; ఎం,ఫీల్‌, పహెబ్‌.డఊ.(బర్యుఎంపట్రర్విల,

తఆలుగునవల ఇగ అస్వ్రళ్వ్సతాసముస బల*ప్రిల ణం పిహెచ్‌ డి పరిళోధనా (గ్రంథం డొ ననుమాన స్వామి ఎం ఏ ఎంఖల్‌ పిహెచ్‌డి. తెలుగు ఎంఏ (చర్మిత ఉదయశ్రీ (ప్రచరణిలు సికిందరాబాద్‌

ఆగి7₹0లంణనష8 ౬ ₹7 0౬౯౧ ౧17౬50 గ ₹6[6ఆ6౮ఆ గ౦౪౬౯౬5 ౧|౧0౦ 1౧695 0౪ ౨ 1౫4౪౮5 5844న ఓ౬0 గ 76 ౮౩౪ / సి 28౧౧ 00 666 09౧౭౧౭ అఆ౧౪౪౩ ౪ గరం 2026 ఖు రు (వచురణ నం రి ర్బం- ల డి కే (వ్రథభమ ముదణ 190౪0 గంధా వెల రూ 8త స యే శ్వా శా ర ౯ ఫే స ఎ పొద; ౪ వ్రతులకు పాదా వాద 903 న గల్‌ ఉదయశ్రీ _పచురణలు వ! య 2 0.882 సీతాఫల్‌ మండి సికిందరాబాద్‌ 500 86 మ్ముదణ ీ మాన్టర్‌ ప్రింట్‌, ఏ 1-1-581 గాంధీనగర్‌ స్రైదరాబాద్‌ 500 880 కలీ 3004౪ గళం ౯౧8౧౧ 8 శం5 3120౧09 ౧౯ ₹69 ౪౮౮ టగ ౪68 ౪

న? ఖ్‌ స టీ సం. ప మం చం చ లం. టు! సం య. మ. న నస నా వదేళ్శ [ప్రాయంలోనే నాకు భౌతికంగా దూరమైన మీ కీ శే ననుమాన వీరయ్య కి

విషయ విభాగం ఒకటో అద్యాయ౦ "పేజీలు క్షే వర్ణవ్యవస్థ ఆస్పృశళ్ళత కారి కి చార్మితకంగా వర్ణవ్యవస్థ అస్సృళత 8 18 8 ఠాత్విక దృక్పథం కిక్‌ శీ ధార్మిక దృక్పథం షక్‌ 5 కాసన దృక్పథం కేరఎ17 8 మానవతావాదం 17-18 సూచికలు 19 20 రెండో ఆధ్యాయం 1 తాలి సంస్కరణోద్యమాలు కే 26 2 ఆధునిక సంస్కరణోద్యమాలు 98 87 సూచికలు కిరి 69 మూడోఅధ్యాయం 1 మహనీయ మానవతామూరులు 40.558 సూచికలు న్‌ 59.60 నాలుగో అధ్యాయం 1 తెలుగు నవల = ఉత్పత్తి వికాసం 41-68 కి అస్పృశ్యతా సమన్య్మను [వముఖంగా 682826 చ్మితించిన నవలలు హేలావతి ఇ మాతృమందిరం 60 మాలవల్లి ఫి హరిజన నాయకుడు 107 నరుడు క్షే” ఆదర్శం కలిగ మల్లిక 120 1వజల మనిషి కైలిక్‌ బలిపీఠం శ]

కొల్హాయి గట్టెజేనేమి స్య (తిపర్ద పతాక ఆంతస్తులు - ఆంత కరణాలు 60 చిర్ణర దేవుళ్ళ ే6్‌కీ బానిసలు 408 అంటరాని జంట టీ సీబాంచను కాల్మొకు,_తా 175 విరిగిన కెరటాలు శి మిసెస్‌ కోకిల కే్ర్ర1 చివరి మజిలి 188 వేద్డ క్ష ఇన్‌| కెడిబుల్‌ గాడెస్‌ [96 స్మకానం దున్నేరు 200 మోహనరాగం 208 కోటిగాడు 205 చికటి చెదరింది త్రి తపోతంగం లక చీకట్లో కాంతిరేఖలు శ్రే( నైమిశారణ్యం ఉమే? కలకన్య లేకి అంతులేని అమావాస్య ల! వీరవల్లడు 228 తకధిం తకధిం శోలుబొమ్మ ప! ఫౌరాజ్టైం ర్తి అఆసురగణం 228 రాకాసి కోన లైక్‌ శీ అస్పృశ్యకా సమస్య వరిష్కారం -- తీరుతెన్నులు £ీ2? సూచికలు ఉపయుక్త [గ్రంథ సూచి

ఆచార్య స్‌ నారాయణ రెడ్డి వైస్‌ఛాన్సలర్‌ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఆశీరఖినందన

ఆరోజుల్లోనే అంటరానివోశవరంటే మా వెంటరానివారే” అంటూ

ఆ(గవర్ధావంకారాన్ని మాడుబెదిరేటట్ట సవాలుళసీన కఎతలున్నాయి మంచి అన్నది మాల అయితే మొల నేనవుదున్‌ అంటూ బువక్ర పీఠంనుంచి

పలికిన నూక్తులున్నాయి మవాకని జామవా కలం కలవరంలోంచి ఈ సమస్యే గట్బిలం గా ఎగిరి దూకిందీ ఐతే అస్పృళ్యకా నివారణ నమస్య కవిళా పరిధిలోనే ఉండిపోలేదు కథల్లో నవలల్లో వ్యాసాల్లో నాటకాల్లో ఐనుముఖాలుగా వి స్తరించింది

అస్పృశ్యత పేరిత్తగానే మన కళ ముందు నిలిచే శిఖరంలాంటి నవల ఉన్నవ వార్‌ మాలపల్లి ఆ తరువాత బలిపీఠం కొల్దాయిగట్టితేనేమి చిల్లర దేవుళ్ళు లాంటి ఎవ్నో నవలల్లో ఈ సమస్య వదునైన అంచులతో (వసరించింది. సమకాలీన వ్యవస్థ నాభినే (వళ్నల గునపాలతో పెళ్ళ గించింది ఐతే కొన్నిటికి పరిష్కారాలు కనిఎంచినా చాలావరకు వ్రశ్నార్ణ కాలుగానే మిగిలి పోయాయి

శా స్వామి చిత్తవద్దివున్న వరశీలకుడూ వరిశోధకుడు ఉన్నది ఎ త్రిచూవడం వరిశిలన కళ్ళముందు లేనిది తవ్విచూవడం పరిశోధన ఈ ప్ప _స్తకంలో ఈ రెండు (వయళక్నాలూ వున్నాయి

సిద్ధాంత విభాగంలో వర్ణవ్యవస్థకూ అస్పృశ్యత భూమికళకూ కావల సీన వివరాలున్నాయి. పరిశోధన |గంథమన్నప్పుడు ఈ రకమైన కృళ్యాది

తఫ్పనిసరి ఇలాగే లాక్కుంటూ వెళితే [ప్రత్యేకత ఏమీ ఉండేదీ కాదు దాదాపు ముప్పై అయిదు నవలల్ని తీసుకొని ఒక్కొాక్క- నవలలోని కథను సంష ప్రంగా చెబ్బ వెంటనే దాంట్లోనే అస్పృళశ్చకా సమస్యను గురించి చర్చించి అన్వయించడం ఈ (గంఠంలోని విశిష్టత ఏది తీసుకున్నా విశ్హేష ణాత్మకంగా చూడడం దాన్ని తూకం చెదరని పరసీయశైలిలో చెప్పడం డా స్వామి (బ్రత్యేకత ఇలాంటి చేక్కజని *సిచ్దొంత (గ్రంథాన్ని రాసిన చి ననుమాసస్వామి కి నా ఆశీరథినందన సం సీ నారాయణరెడ్డి

ఆచార్య మద్దూరి సుబ్బా రెడ్డి

తెలుగు స్టడీస్‌ శ్రీవెంక చేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం

ఆ ప్తవాొ వే తిం ల కులమనేటి తెగులు కొంసలు కూల్చును మతము మత్తుగూక్చు

మార్గమ్ము కారాదు అని (బ్రహ్మంగారు 17వ శతాబ్దంలోనే సంకువిత కులమత తత్వాల మీద కురారమెత్తాడు ఈ సాంఘిక చైతన్యం దృష్ట్యా వర్ణవ్యవస్థను నిరసించడం్ల (పారంభమైందీ ఆధునిక యుగంలోనే. గాంధీగారు ప్రాణం పోసిన ఉద్యమాలలో అస్పృళ్యతానివారణ మొకటి నంచములుగా అస్పృశ్య లుగా శ్వపచులుగా హిందూసంఘంచేత నిరాదరింపబడినవారికి వరిజనులనే -సేరు రూఢి యొనర్చింది కూడా గాంధీగారే

శరీరంలోని అవయజాలన్నీ సమిష్టిగా సవాయవడినప్పుడే కార్యసిద్ధి ఏ ఆవయవాన్ని బంధించినా శరీరం అచేతననువుతుంది. ఒక జాతిలోనే ఒకవర్షాన్ని బానిసలుగా కట్టివే స్తే ఆంటరానివారని దూరంగా గెంటివేస్తే ఆ జాతికే అనర్ధదాయకం అధికులు అఆల్బులు అన్న తరతమభావం నిలిస్తే జాతి కలిసి శ్రమించడం కల్లి ఈ న్యూతం మీదనే గాంధీగారు థారత స్వాతంత్యోద్యమాన్ని' నడిపారు ఈ భావాన్ని గర్భీకరించుకొని ఆధునికాయ్యధ హెహితీ రంగాన కవులు రచయితలు ఎన్నో (వ్మకియల్ని వెలార్చారు

స్వాతం్యత్యోద్యమ కాలంనాటి సాంఘిక స్థితిని ఊద్యమబలాన్ని అవగతం చేసుకొని ఆలోచనలకు లోచనాలు సృష్టించి ఆవేదనకు నడకలు నేర్పి కావ్యాలుగా ఆం్యధజాతికి అర్చించిన మంగివూడి జామవా జి జోసెఫ్‌ ఇ నీ కాను వంటి కవులెందరో ఉన్నారు పుట్టినప్పటి నుంచి ఎటుచూచినా అగ్రకులాల అన్యాయం పంజావిఎ కబశింవ (వ్రయత్నిస్తుంటే ఆ బెబ్బులి బొబ్బల నెదిరించి నిలిచి అస్పృువ్యలకు అగాసనం కాకపోయినా కనీసం చిన్న ఎటయినా వేయించాలని బాధవడినవారు వీరంతా అందుకోవాలనుకున్న మర్కానను రాబందులు తన్నుకుపోతుం టే జాలిగా ద్లైన కా లాలఎంచి

మనసుల నాకర్షించాలనుకున్నారు కలాల్లో కన్నీళ్ళ నింఎ కరినాత్ముల్ని కరగించడానికి యత్నించారు అనాటి కవితల్లో సమస్య దరిత మవుతుందే కాని వరిష్కారం (బదరి తం కాలేదు అ కొరత తీరేట్టు రచయితలు నవలల్లో విపులంగా అస్పృశ్యసమస్య పరిష్కార మార్గాలు చితించడం జరిగింది

డా ననుమాసస్వామి ఆస్పృళ్య సమస్యను చిత్రించిన నవలల కాలాన్ని బట్టి వాటిలో ,ప్రతిబించించిన వరీస్థితులను బట్టి వస్తుతక్వాన్ని విశదం చేయడానికి నిమగ్నతళొ పరిిశ్రమించారు ఇఆలుగునవల అస్ప్సృు శ్యతా సమస్య అనే ఈ (గంథం (వభానంగా రెశడు భాగాలుగా కనిపిస్తుంది మొదటి భాగ ఎంతా వర్ణవ్యవస్థ ఆస్మృళ్యత్‌ చార్మితకంగా వాటి వరిణామ్‌ం మొదలై న అంళాల్సలో (ప్రధాన విషయానికి సిద్ధాంత భూమికగా నిలిచింద రెండోభాగం నాలుగో అధ్యాయం) నమన్వయ వేదికగా నిలిచింది ఈ సమన్వయ భాగమంల్లా డా స్వోమి సమ్యక్‌ దళ్గునాన్‌కి నిదర్శనం విషము వివరణ విశ్షేషణా వటిమలకు తార్కా-జం

ఉన్నవవారి మాలపల్టి నవలలో (వలీటంటెంచిన సాంఘక నమళా తత్వాన్ని హరిజన చై తన్యాన్ని నోత్న దృక్పఠత వరిణామాన్ని డా స్వావ్ని చక్కగా పట్టుకున్నాడు అన్పృళ్య సమన్యను బెతించిన ముప్పయి అయిదు తేలుగు నవలలు వాటిలోనీ ఇతివృత్తాలు తీరీదులో కన్పించే సాంఘిక రాజ కీయాదీ సమస్యలను సూత్మంగా దర్శించి సంయమనంతో చర్చించారు రచరుకల్లోని సంస్కరణ పరషస్టారణ దృక్కఠాన్ని నిభాయితీతో చూఎన [గ్రంథంగా నిలుస్తుంది మన సంఘాన్ని వట్టిపల్లార్చే అస్పృశ్యత వంటి సామాజిక రుగ్మతలు వరకట్నం _ వెట్టిభాకిరి స్త్రీ అసమానత మొదలైన వెన్నో వున్నాయి ఈ సమస్యలకు సంబంధించిన నైర్దాంతిక నేపథ్యంతో వెలువడ్డ సాహిత్యాన్ని కూడా సమంగా దరించి దర్శిరవచేయ వలసిన అవసరాన్ని ఈ (గ్రరథం గుర్తుచేస్తుంది

తా న్వామికి సషస్య యెడగల నిజాయితీ నిఐద్ధతలు నన్నీ ఆప్త వాక్యం (వాేందుకు (ఫ్రోత్సహింబాయి రాజ్యాంగంలో అంటరానిళనం తేదుగాని దాన్ని రూపొసేదించిన మానవ సమాజొనికి ఉంది అనిజా స్వామి ఈ (గంథాంతంలో ్మవాసీన మాటీలు మన హృదయాల్ని బదాబద లుగా చీల్చే తీర్యడమైన గం గొడ్డట్ల పేటా ఆలోచించండి _

సం మద్దూరి సుబ్బారెడ్డి

ఆచార్య పేర్వారం జగన్నాథ తెలుగు కాఖభాధ్యమలు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం నమ్య'క్‌ దృక్పథం

డా ననుమాసస్వామి కి ఎహెచ్‌ డి డిగీ ని.వదోనం చేయనల్సిందిగా ఉస్మానియావిశ్వవిద్యాలయానికి సిఫారసు. చేసిన వాళ్ళలో నేనూ ఒకణ్ణి ఆ కారణంగానే ఈ (గ్రంథానికి ముందుమాట రాసేందుకు ఆవకాళం "వచ్చింది ఈ సీద్ధాంత గంథం చూళంగా వరిచయనస్తుడైనా ఆంఠతకువూర్వుం నుండే తయన మా"బంరు మ్నిశుడు

తెలుగు నవలలళలో అన్నల సమస్కలను సామాజిక దృక్కోణంనుంచి పరిశీలించిన తొలి సిద్ధాంత (గంథం ఇది ముఖ్యంగా సాహి త్యంలో వ్యక్త..య్యే సమాజిక సమస్యల వ౦శీలనకు మార్గదర్శకమయ్యే ఇలాంటి పరిశోధనలను ఈనాడు ఆహ్వానించాల్సిన ఆవశ్యకత ఊంది హరిజన సాంఘిక జీవితం మాలపల్లి నవలలో సమ్యగ్రంగా చ్మితితమవడంవళ్లే మాల వల్లి మీద విస్తుతమైన పరిశోధన జరిగింది హరిజన సమస అస్పృ్రళ్యశా నమస్యను చితించిన ఇతర తెఎగు నవలల పై పరిశీలన జరగని సన్నివేశంలో ఒక సమగ పరిశోధనకు భూమికను ఈ పరిశోధకుడు సమకూర్చినందుకు అభినందించాలి

ఈ (గంథంలో మొదటి మూడు [పకరణాల్లో అస్పృశ్యతా సమస్యకు సంబంధించిన స్థూలమైన చార్మితక నేవధ్యాన్ని సమకూర్చడం జరిగింది ఒక్క నాలుగో వకరణంలోనే అస్పృళ్యతా సమస్యను చిితించిన ముప్పైబడు నవలల లోని ఇతివృత్తాల ఆధారంగా తానుస్వీకరించిన సమస్యను విశ్లేషించాడు

నవలల్లో కనిపించే సమస్య సాంఘిక అర్థిక రాజకీయాలతో విస్తరించి ఉందని స్థూలంగా గుర్తించాడు అందువల్లే రచయితల సంస్యరణా దృక్పఠాల్ని చిిత్తపద్ధితో లొ తుగా నరిశీలించడానికి [వయత్నించాడు వీ సిద్ధాంతాలకు ఏ వ్యవస్థకూ సంబంధించనివై నా అస్ప ్యళ్యతను చితించితే వాటిసీ పేర్కొన్నాడు ఆస్పృ్రళ్యత సమస్యను [వముఖంగా చిత్రించిన నవ లల మీద చసీన సమీశ కూడా సమ్మగంగానే ఉంది బహుళా మౌఖిక పరికలో నేను చేసి నూవనల మేరకే మరి కొన్నింటిని పరిశిలనకు తీసుకోవడంవల్ల ఈ [గ౦ంథంలో నవలల రాశి పెరిగి ఉంటుంది

శః రోజుల్లో మేధావులుగా చలామణి అయ్యే వాళ్ళలో చాలామందికి తల వీరుసుకనం ఎక్కువ అంతేగాదు వాళ్ళలో నయవంచన అందంగా ఆతి సుకుమారంగా విరాజిల్లుతూ తళతళ మెరుస్తూ ఉంటుంది ఈ పరికోధ కుడు ఆ కోవకు చెందినవాడు గాదు నిత్య్యశశమశీలి నిరాడంబరుడు నిశ బ్ధ తరంగంలా. నిత చైతన్యమూ ర్రి సాహిత్య పరిశోధనే ఆయన ఏకైక లన్యం తెలుగు పరిశోధనా దివ స్తంభాన్ని నెత్తినెత్తుకుని తిరుగుతూ వరి శోధక విద్యార్థులకు వెలుగు వరిచి కాను వీకటిలోనే నిలిచి నిరంతరం (శమిస్తున్నాడు

తరతరాలుగా మన జాతిని ఎడిస్తున్న అస్ప ఎళ్యతా సమస్యను (వధాన భూమికగా బీనుకొని డా స్వామి తెలగు నవలలన్నింటినీ ఆధ్యయనం చేశాడు ఒక కొత్త దృక్కోణం నుండి వాటిని దర్శించి తనదైన వరిశోధనా గొంతుకను వివ్వనాడు ఆయన చేనీన ఈ వర్మిశమను నేను మనసారా అభి నందిస్తున్నాను ఈ నిద్దాంత్మగంఠం ప౭ళోధనా పండితుల మన్న నలకు పా్యత్రమవుతుందని ఆశిస్తున్నాను

సం "పేర్వారం జగన్నాథం

తలుగు నవల అన్సృశక్రితొ నమన్య

కేం అల్ల అక్ష వర్ణవ్యవస్థ = అస్పృశ్యత క్షే వరవ్య వన ణ థ్‌

భారతీయ సంస్కృతిలో ఈ వర్ణవ్యవస్థ ఒక విలక్షణమైంది అనేక వేల సంవత్సరాలుగా హిందూ మకానికి ఇది మూల స్తంభంగా నిలుస్తూ వస్తూన్నది హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ అసాధారణ లవణం వర్ణవ్యవస్థ సామాజిక అసమానతలను కల్పిస్తున్న ఈ వర్ణవ్యవస్థను మత విశ్వాసాలు కాపాడుతూ వచ్చాయి సంప్రదాయానికి సంబంధించిన సర్వాంశాలళో మతానికి పాధాన౦ ఉన్నందువళ్లే వర్ణవ్యవస్టకున్న [ప్రాబల్యం ఈనాటికి తొలగిపోలేదు తొలివేద కాలంలో మూడు నర్గాలుగా ఉన్న ఈ వర్ణవ్యవస్థ ఆధర్వవేద కాలానికి నాలుగు నర్ణాలె అనంతర కాలంలో ఐదు వర్ణాలతో కూడి స్థిరపడింది సామాజిక ఆంతరాలకు దోవాదం చేసే ఈ వర్ణవ్యవస్థ నేటికిని శిథిలం కాలేదు భారతీయ సంస్కృతిలో అంతర్భాగంగా నిలిచిపోయిన ఈ వ్యవస్థకు మూలమేమిటో ఇక్కడ శేఖా మ్యాతంగా చర్చిస్తాను

భారతదేశానికి వలస వచ్చిన ఆర్యుల శరీర వర్ణంలో ఉన్న భేదమే ఈ వర్ణవ్యవస్థకు మూలం ఆర్యశాతీతోపాటు వాళ వర్ణ వ్యవస్త కూడా మన

ణల ణల

ల్లి తేలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య దేశానికి వలస వచ్చింది. ఆర్యులు ఇక్కడ స్థీరవడిన తర్వాతే ఈ భూమిలో వేదాలు వెలిశాయి వేదాల కంటే ప్రాచీనమైంది బుతం బుతం ఆ కాలం లోని సాంఖుక జీవనంలో ఎంతో [ప్రాముఖ్యాన్ని వహించింది బుగ్వేద ఆర్భు లకు అంగీరసులు అధర్వణులు బృగులూ చాలా (ప్రాచీనులు. వాళ్ళు ఒకప్పుడు మామూలు మనుషులు తమలో ఎలాంటి భేదాలను ఎరగకుండా వాళు జీవించోరు బుతం భౌతిక నైతిక నియతి బుతం పోయినందువల్ల అనాటి సాంఘిక జీవనంలో అనేకి మార్పులు వచ్చినట్టు పరిశోధకులు చెప్తారు

ఆర్యా ర్రైవర్డికా వాక్యాన్ననుసరించి బుగ్వేద కాలం నాటి సమాజం మూడు వర్ణాలతో మాతమే రూపొందిందనవచ్చు 2 ఆనంతరం అనార్యులనంతా శ్నూదులను చేసి చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ ను పాదుకొల్ప్చారు బుగ్వేదం 10వ మండలం పురుష సూక్తంలో ఈ చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ (వసావన వచ్చింది విశ్వంలో ఆషరం తన కన్ను విప్పక ముందే ఈ పుణ్యభూమిలో వేద వాజ్యయం వెలసింది వేదాలతోపాటు వర్ణవ వస్థ కూడా భారతావనిలో అవతరించింది

వర్షవ వస్థ అతి 1ప్రాచీనమైనందు వల్ల భారతదేశ చర్మితలో విషష (ప్రాముఖ్యాన్ని పొందింది అయితే ఈ వ్యవస్థ అవతరణ వికాసాల గృరంచి తెలిపేది ఒక్క వైదిక వాజయమే వైదిక వాజ్యయం యూ

వర్ణవ్యవస్థను గురించి మొదట పేర్కొన్నది యిగ్వేదమే [వపంచ సావాత్యంలో ఇది తొలి (గంథంగా వరిశొధకులు పరిగ శించారు. ఇదె కీవూ

శ0 సంవత్సరంలో వెలువడింది ఈ బుగ్వేద సంహిత 1017 సూక్రాలు 18 మండలాలతో కూడుకొని ఉంది ఈ తొలివేదంలోని పదవ మండలం పుర్తుషస్నూక్తం. 2బుక్కు లో చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్థ గురించిన [వసావన ఉంది సహ్మసశీర్షాపురుష సవ్మస్రాక సృహవసాత్‌ సభూమిం విశ్వతో వృత్వా అత్యశిష్టద్దకాంగుళమ్‌

వర్ణ వ్యవస్థ అస్పృశ్యత | యత్పురుషణ హవిషా దేవాయజ్ఞ మతన్వత వసంతో అస్యాణ రాజ్యం గీష్మ ఇద్దళ రర్జవి యత్పుషం సదద కతిధా వ్యకల్పయన్‌ ముఖకమనస్యకా బాహుకేపురూ పాదా వుచ్యతే (వాహ్మణో ఆస్య ముఖమాసీద్‌ బాహూరాజన్య కృత ఊరూతదస్యయద్‌ వైళ్ళ పద్భ్యాం శూూదో అజాయత శుక్షయజుర్వేద వాజసనేయ సంహిత తిష 1 10 కృష్ణయజుర్వేద ఆరణ్యకాలలో అధర్వణ వేదం _9 6 లోనూ చాతుర్వర్ణాల గురించిన (వస్తావన లున్నాయి బుగ్వేద సంహితలోని వదవమండలం పురుష సూక్తం 1£వ బుక్కు మూల బుగ్వేదంతో లేదని తర్వాతి కాలంలో ఈ సూకాన్ని చేర్చారని ణా -బడేకృష్ణ ఘోమ అభ్మిపాయం బుక్కులలోని భాషా భేదాలే్యఇందుకు తావిస్తుంది అంతేగాదు అవ్వుడున్న వర్ణవ్యవస్థ సాంఖుక ఆసమానతలతో కూడుకున్నదిగాదు వంశాన్ముకమమైన ఒక విధానం మీద ఆది ఆధారవడి రూపొందనూ లేదు అందువల్ల ఆనాటి వర్షం తైవర్డికా అర్థంలో (వయ క్రమైండదే గానీ వర్ణవ్యవస్థను స్థాఎంచాలనే భావంతో కాదు పై మూడు వర్ణాల వాళ్ళ ద్విజులయినందువల్ద వాళ్ళలో వ త్యాసాలు వుట్టి అవకాశమే లేదు-కూడాను ఈ కాలంలో వర్ణాల నడుమ వ త్యాసం ఉన్నట్టు మనకు కనిఎంచదు నాలుగు వర్ణాలుగా. చేసీన వర్గీకరణ స్థూలమయినదీ సరళమయినది వృత్తుల నిర్భంధం లేకపోవడంవల్ల కులాల మార్పుకు అవకాళం లభించింది భాహ్మ ఇుడై న వరశరాముడు క్యతియునిగా కృుతియుడై న విశ్వామ్మిత్రుడు మహర్షిగా నిమ్న జాతిలో పుట్టిన వశిష్టుడు (బహ్మర్షిగా చండాలుడు ఆయిన వరాశర్శుడు స్కృతికారుడుగా మారడాన్ని విశేషించి చెప్పాలి ఈ సంఘటనలనుబట్టి ఒక వర్ణంనుంచి మరో వర్ణంలోకి సులభంగా మారే అవకాశం ఉందని తెలుసుంది జన్మనుబట్టి కులాన్ని నిర్హారించని కారణంగానే నర్ణాల నడుమ ఎలాంటి

డీ తెలుగు నవల ఆస్పృళ్యతా సమస్య వైషమ్యాలు పుట్టలేదు ఈ కాలంలో వర్ణాంతరాలు కూడా నిరాటంకంగా సాగి నట్టు రుజువులున్నాయి రాజకన్స లోపామ్ముద ను అగస్తుడు దేవయానిని గృతియడై న యయాతి పెళ్ళి చేసుకున్నారు

మలివేదయుగానికి వర్ణవ్యవస్థ మరింత బలపడింది కరోర నియమా లకు అది గురి అయింది దీనివల్ల ఒక వర్ణంనుంచి మరో వర్ణంలోకి మారడం అసంభవమైంది వృత్తులకు కులాలు ఏర్పడడం ఇప్పుడే ఆరంభ మైంది నొలుగు వర్ణాలు కులాలుగా ఉసకులాలుగా మారిపోయి వర్గ్ణవ్యవ_సై ఒక కులాల సమూహంగా మారిపోయింది

స్మృతుల రచనా కాలానికి ఇది భాగా స్థిరపడింది మనువు బుగ్వేద పురుష సూక్షాన్ని దృఢంగా విశ్వసించి చతుర్వర్ణాలకు వివిధ ధర్మాలను బోధించాడు ౩ పై మూడు వర్దాల వాళ్ళని ద్విజులను చేళాడుే శూద్రాది జాతుల నన్నింటిని వానిసలుగా (బతుకాలని శాసించాడు మనుస్మృతి 0ఆధాయం 400 శ్లోకంలో చండాలురని అస్పృత్కులుగా పేర్కొన్నాడు ౪79 ౪ 68 క్లోకాల్లో అంత్యులని ౪79 ౫౩9 క్టోకాలో ఆంత్యవాసు లని ౪6 ౪ 270 శ్లోకాల్లో అంత జులని ఓరి శ్లోకంలో బాన్యులని వంచములను పేర్కొన్నారు

యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి వర్ణాంతర వివాహాలను గురించి (వస్తావించింది అనులోమ వివాహాలవల్ల కలిగిన సంతతిని ెక్సు. జాతులుగా విభాగించింది ,వతిలోమ వివాహాలవల్సి కలిగిన సంతతిని చండ్రాల జాతిగా ముదవేసిం యాజ్ఞవల్క్య 1148 97? లలో చండాలురను ఆంత్యులని 1278 ల అంత్యజులని పంచములను పేర్కొన్నది

కాత్సాయన స్కృతిలోని 488 "రికి క్లోకాల్లో చండాలురు ఆన్సృజ్య లుగా కనిపిస్తారు

నారద స్మృతిలో 1 156 శ్లోకంలో వాహ్యెలని పేర్కొనజం కని ఎస్తుంది

వర్ణవ్యవస్థ = అస్సృుళ్యత ర్‌

ధర్మసూ[కాలు వర్ణాశమ ధర్మాలను మాతమేగాక సాంలుక పరిస్థితు లను వివరించాయి వాళిష్ట 6880 ఆవస్తంభ 1 ల్లోకాలు చండాలు అంళ్యులని ఆపస్తంభ 12 89-18 విళ్లు 18 శ భ్రైకాల్లో బాహ్యలని గాతమి ౫0 06 32 లలో ఆంత్యవానులని విష్ణు 86 7 శ్లోకంలో అంత్యజులని పేర్కొన్నాయి

భారతీయ తత్త్వళాస్త్రంలో అత్యంత ప్రాధాన్భాన్ని సంతరించుకున్న థగవర్గీత లో

దాతుర్వర్యమ్మయాస్పష్టం

గు? కర్మ విభాగళ అని వ్రబోధిస్తాడు కృన్ణుడు

వాటి ధర్మాల్నికూడా పేర్కొంటాడు క

వ్యాస భారతంలో

నకులేనా నజాత్యావ్యాకియాయ (బాహ్మణోభవేత్‌

ఛండాలో౬ఎ హివృత్తస్తో (బాహ్మణస్య

ఏకవర్ణమిదం పూర్ణం విశ్వమాబత్‌ అనుసరించి

కూదదో బాహ్మణ తామేతి బాహ్మణశ్చైతి క్యూదతాం

శూ దో యాజ్ఞాత మేవంతు విద్యాద్వైళ్యాతదై వచ

మనుస్మృతిని అనుసరించి గుణకర్మల వల్ల జ్యూదకులంలో పుట్టిన వాడు (బాహ్మణుడు (బ్రాహ్మణకులంలో పుట్టినవాడు. గుణకర్మలను వీడితే శ్మూదుడు క్మ్యతియ వైస్యలకు చెందినవారు కూడా గుణకర్మలనుబట్టి (బ్రాహ్మ ణులు లేదా హ్నదులు అవుకారు

భగవద్గీతలో

జన్మనాజాయతే హ్మద కర్మణాజాయతే ద్విజ

వేదపాతంతు విప్రాణాం (బహ్మజ్ఞానేన _నాహ్మణ 6 అని చెన్సడం వల్హ మానవుల్లో అసమానతలకు తావేలేదు కృషివల్లనే మవో న్నత వ్యక్తులవుళ రని పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి వ్యజసూచిక నిరాలంబ (బహ్మోవనిషత్తులు కులాలకు పూర్తిగా ఖండించాయి

సార్వ్యశిక సంకేమం వేదాలలో ఉన్న ,పధానాంశం - భూనవత్వం లోని మూలవీజాలు వేదాలలో ఉన్నాయి ఆయితే సచ్చీలత నై తికనియమం

గ్ర తలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య సళ్యత కలిగి ఉండడాన్ని వేదాలు నిర్జేశిస్తాయి పంచమవేదమైన భారతంలో విశేషంచి భగవర్గితలో వర్ణాల్లో వ్యత్యాసాలు లేవని చెప్పడమేగాక అందరూ ర కృసంబంఠికులనే బోధించారు 7 నేటి పంచమ అస్పృశ్యకులాలుగా పరిగణ స్తున్న కులాలను మాతం భగవద్గీతలో ఎక్కడా పేర్కొనలేదు

వాళిష్ట్ర గౌతమ ఆవస్తంభ స్వయంబుమనువు బొధాయణ ధర్మ శాస్త్రాలన్నీ వేదాల్లోని విషయాలకంటే కొంత భిన్నంగానే చెప్పాయి. అవే ఒకవిధంగా జాతుల్లో సంకుచిత్వాన్ని బోధించాయి. (బాహ్మణాది పదాలు జాతి వాచకాలని వేదాన్ని [ప్రమాణంగా చెప్పడం సమర్థనీయంగాదు అసలు వైదిక మతానికి కులాలభేదం లేశమ్మాత మైనాలేదు కాలం గడిచినకొద్ధి వర్ణవ్యవస్థలో గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడింది జి అస్పృశ్యత పుట్టుక

కులవ్యవస్థలో ని అంతర్భాగమే ఆమానుష మైన అస్పృశ్యత ఇది ఎలా పుట్టిందో సాహిత్య పరిశోధకులుగానీ చర్మితకారులుగానీ సిరూఎంచలేక పోయారు. వేదాల్దాంటి |1పామా౭క _గంఠాల్లో పంచమకులం గురించిన (వ్రస్తావనలేదు

బాహ్మణ గ్యతియోవైశ స్త్రయో ద్విజాతయ

చతుర్దఏకజాతిస్తు శూదోనాన్తితు పంచమ

మనుస్మృతిలో ఉంది

భగవర్గీతలో

చోతుర్వర్భ్యమ్మయా స్పష్టం గుణకర్మ ఎభాగళ

వర్ణవ్యవస్థ అస్పృక్యత నాలుగు వర్దాలనే పేర్కొన్నారు. పంచమజాతి అంటూ ఒకటుందని చెప్పడానికి ఈ కాలంలో కుదరని పని ఇక వేదవాజ్యయంలో పంచమజాతి శబ్దమే కనిఎంచదు ఐతే ఈ పంచమజాతి ఎలా పుట్టింది ఎట్లా పుటైంది

సంచమజాతి ఒకటుందని మొదట పేర్కొన్నది భావ్యకారులే ఇంతకు ముందు లేని జాతిని వీళ్ట ఎందుకు పుట్టించారో స్పష్టంగా తెలియదు పై వర్ణాలవారి ఆధిక్యతకోనం అస్పృళశ తను సృష్టంచి ఉంటారా నీచజాతు లనే ఈసడింపుతో వాళ ను అస ృష్యలనుచున్నారా రెండు విధాలుగా కూడా ఊహించుకోవల్సి ఉంది

వేదాలలో పంచమానవులని సపంచజనులని పంచకృషులని వంచ కృష్ణులని పేర్కొన్నారు వేదాలకు భాష్యం రాసిన సాయణాచార్యులు 1శీవ శ తాబ్టివాడు ఆయనకాలం నాటికి తర్కబడ్డంగా కాల్మకమంగానూ రాసినక్టి చర్మిత లేకపోవడం వల్ట (బహ్మ క్యతియ వైళ్ళు హృదులు నాలుగు జాతు లని నిషాదులు పంచమజాతి వాళని అర్భంచేసుకొని ఉంటారని చిలుకూరి వీరభద్రరావు అభ్మిపాయం8 పంచమ శబ్ధం వల్లనే పంచములనే మాట వ్యవహారంలోకి వచ్చింది అది కేవలం అన్నృవ్యలుగా పరిగణిస్తున్న తెగలకు మాతమే వ్యవహరించారు. పంచమ శబ్దం మానవశబ్దానికి వర్యాయపదమే గాని (ప్రత్యేకమైన వర్ణం గాదు వేదము వెంకటరాయళాన్త్రి ఆము క్రమాల్యదకు రాసిన సంజీవనీ వ్యాఖ్యలో వంచమ శబ్దానికి జనసౌ మాన్యపరంగానే అర్థం చెప్పారు శబ్దంలోని ఏ దూష్యార్థం లేకపోయినా దానిని లోకంలో దుర్విని యోగపరిచినందు వల్ప ఇప్పుడు ఈ వంచమ శబ్దం దూష్య మైపోయింది ఈ విధంగా ఐదోవర్ణం బట్టడానికి భాష కారులే కారకులయినారు నిషాదులు మొదలగు ఆటవిక పజలు పంచములనే అభిప్రాయం కూడా అప్పుడున్నందు వల్ల పంచములన్నారేమో

వపంచజనా శబ్దానికి రెండర్హాలు చెవ్వుకోవచ్చు పృధివ్యాదిభిర్జా యంత ఇతి సంచ జనా లింగభట్టీయం అనుసరించి పంచభూతాలతో కూడింది మానవదేహం అని ఒకటి వంచవిధజనా పంచజనా అని రెండో ఆర్థం అయితే పంచవిధములై న జనులు ఐదు వర్ణాలవారని ఆర్భంచేసుకోను సీల్తున్నది అది కూడా శబ్దాల అర్జాన్ని చూత్రమే స్వీకరిస్తే

శ్రి తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య

(క్రీ. పూ. మొదటి మూడన శతాబ్దాల మధ్య కాఆంలో వెలువడిన విష్ణు ధర్మాస్మూతల్లో (17 104 శ్లోకం) “ఆస్పృశ్య”' పదం మొదటిసారి _పయుక్ష మెంది. కాత్యాయన స్మృతి (శనికి, 788 శ్లోకాల) తోనూ “అస్పృళూ పదం [వయోగమైంది.. విష్ణధర్మస్నూతాలు చతుర్వేదాలకు అనుబంధాలే కాని న న్వతం(క్రాలు కావు. స్మృతులు వేదాలకు వ్యాఖ్యానాలు మ్మాతమే. స్మృళుల్లో, ధర్మాస్తూశ్రాల్లో [వమోగించిన “అన్స్ఫృళ్య”' శబ్దం ఆధాఠాంగానే క్రి. పూర్వం . మొదటి శతాబ్ధంలో “అస్పృశ్యతను” పాటించారని చెప్పవచ్చును. సాంకృత్యా యన్‌ “బుగ్వేద ఆర్యులు (పేజి 240లో (క్రీ పూ. ర్‌0 సంవత్సరం నుంచి శ అస్పృశ్యత పాటిస్తూ వస్తున్నారనడం కూడా దీనికి బలమైనసాక్ష్యం, ఎన్నాళ్ళ . నుంచో పాటిస్తూ పస్తున్న అస్పృళ్యతకు ఈ పద (ప్రయోగంతో గుర్తింపు వచ్చి . ఎంతో వివక్షతను (వదర్శించాయి. -

బుగ్వేద కాలంలో నెలకొన్న వర్ణవ్యవస్థలో లేని “అస్పృళ్యతిను - తర్వాత వచ్చిన ధఢర్మాస్మూతాలు సృష్టించి వైదిక మత మూల తత్త్వాన్నే . . కుదిపి చేశాయి. అస్పృశ్యతకు కారణాలను ఏ ధర్మాస్మోలాలు వెల్లడించలేదు. కాని వర్ణసంకరాన్ని ద్వేషించి వెలికులాన్ని మాతం సృష్టించాయి. పంచ . ములను కాకిడేనే మెైలవడి పోతామనే సంకుచిత్వాన్ని కలిగించాయి. అపవ్శితత . స్థానే అస్పృశ్యతను ప్రతిష్టించాయి. దీనికి బలమిచ్చింది మత ప్రాబల్యం, . ఇట్టాంటి అమానుష, ఆ హేతుకమైన ఆంక్షఅకు లోబడి అనేకతరాలుగా బానిస _ నునుగడను సాగించుకుంటూ వస్తూన్నదీ పంచమజాతి. చారితకంగా పర్ణవ్య వస్థ _ అస్పృశ్యత -

కీ. వూ. 2800 సంవత్సరాల [క్రితం మధ్య ఆసియానుంచి ఆర్యులు ప్‌ మన దేశం వచ్చి సింధు, -గంగా మైదానాల్లో స్థిరపడ్డారు. ఆసీయామైనర్‌,

వర్ణవ్యవస్థ అస్సృన్యత ర్ట మెసౌపొజెమియా. సర్షియాల మీదుగా ఇక్కడికి వచ్చారు ఆకానుంచి వచ్చిన న్మీగోలేమో తూర్పు తీరంలో స్థిరపడ్డారు వీళ్ళతర్వాత (దావిడులు భారత భూభాగంలోకి పళ్చిమ దిశనుంచి చొరబడి దక్షిణానికి వచ్చి స్థిర వడ్డారు ఆర్భులు విస్తృతి చెంది వల్ముపాంఠాలకు వ్యాఎంచారు అథే ద్రావిడు లున్న చోటికి వచ్చిన ఆర్యులు వాళ్ళతో కల్సిపోయారు వీశే గాక యవనులు శకులు హూణులు లాంటి వివిధ జాకులవాళ్ళు వచ్చి ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు

మధ్య ఆసియా నుంచి వచ్చిన అర్భుల్లో మూడు వర్ణాల వాస్శన్నారు (చావిడులతో కలిసిన తర్వాత నాలుగు వర్ణాల వాళ్ళయినారు ఆర్యులు కెల్లని శరీరం కలిగి ఉండడంవల్ల ద్విజులమని దభాయించారు (దావిడులు నిమ్నంగా కనిఎంచే సరికి నీచజాతిగా చేసేసి బానినలను చేసుకున్నారు 9 వలన వచ్చిన వాళ్ళు ఎవరైనా కూడా రాజకీయాధికారాన్ని చేజిక్కించుకుని దేశీయలను _- బానిసలుగా చేళారే తప్ప ఇక్క.డి వాళ్ళకు గౌరవ స్థానాన్ని ఇచ్చిన చరిత భారతదేశానికి లేదు

మన చర్శిత[గ్రంథాలు ధర్మాళాస్త్రాలూ పైవిషయాలను సమర్థిసున్నాయి ఆర్యులు మనదేశంలో (ప్రవేశించక పూర్వువా లో వర్ధాలున్నాయని ఆర్యులు ఇక్కడికి చేరిన తర్వాత భారతీయుల గుణకర్మలన. బట్టి తమలో కలుపు కున్నారని చెరుకువాడవేంకటనరసింహం అన్నారు 0 దస్యుల చూడక మునుప్ప ఆర్యుల్లో వర్థాలున్నా వర్ణకేదం పాటించినట్టులేదు అయితే (దావి డులు కాస్త నల్సగా కనిఎంచే సరికి ఆక్కడ వర్ణభేదిం తలెత్తింది ముఖ్యంగా వర్జాల నడుమ అసమానతలు తేవడానికే చాతుర్వర్ణ వ్యవస్త రూపొందింది దేవుడు వర్ణాలు సృష్బంచాడని హిందువులు నమ్ముతారు. దాన్ని ఆసర చేసుకొనే భగవంతుని అవయవాలనుంచి జాతులను పుట్టించారు

గౌతమ ధర్మన్మూకాళ్లోని ఆరా త్రై 9వర్షికా క్లోకాన్నిబటి ఆర్ముల. మొదట మూడు వర్దాలవాళ్ళనేది సుబోధకమవుతుంది ఆర్యులు మూడు వర్ణాల వాళ్ళేగాని నాలుగు వర్ణాల వాస కాదనేది మరో అర్థం మిగిలినవారు అనార్యు అనేందుకు ఆధారం ఈ శ్లోకమే వృజణోతేరితివర్ణ అను నిరుక్త [ప్రామా డాన్ని బట్టి నర్ణింపదగింది స్వీకరింపదగింది వర్ణమని చెప్తున్నారు కాని ఇది.

10 తలుగు నవలంఅస్పృశ్యకా సమన్య శేధలం ఆర్యజాతికి మ్యాతమే వ ర్రిస్తుంది ఆదీగాక (బాహ్మణ వష్యతియ వైళ్ళ వదాలు వర్ణబోధకాలే గానీ జాతి వాచకాలు కావని చెప్పడం ఇందుకే నామలింగాను కాసనంలో వర్ద వర్ణ్యంతే కఎలారుణ ఎత కృష్ణ వర్ణె నిరూవ్యంత యిత వర్దా వర్దనుతా య! ణి వర్లతే చిత వర్తత్వే నేతి వర్ష వర్తస్తుతా ణ ణ ణం వర్తతే వరయతి చవర ణి ణ ణ చెప్పడం ధర్మసూణ్రాల్లో ఉన్న దానికి విరుద్ధంగా ఉంది శరీర రంగును బట్టి నాలుగు వర్ణాలుగా ఏర్పడ్డారని చెప్తూ కఎలారుణ ఎతకృష్ణ రంగులను కాసనవ్లం వివరించింది. దీనిముందు ఆవయవాలనుంచి పుట్టిన జాతులు గుణకర్మలను బట్టి వచ్చిన జాళులు దిగదుడుపే అవుతాయి తొలుత వృత్తులు వేరుగా ఉన్నప్పటికి ఇప్పటివలె కులాలు ఏర్పడలేదు ఒనే కుటుంబంలోని వ్యక్తులు వివిధ వృత్తులను ఆశయించారని బుగ్వేదం చెప్తుంది మరి వేదాలేమో వేరు వేరు కులాలవాళ్ళు వేరు వేరు వృత్తులను. చేవట్టారని వివరించాయి అయితే వర్ణాంతర వివాహాలవల్ల వృత్తుల (ప్రతృేకత తగ్గిపోయింది అయినప్పటికీ ఉచ్చ నీచ భేదాలు పొడసూపే స్థితి ఇంకా రాలేదు సూూతయుగంలో వృత్తుల సంఖ బాగా పెరిగిపోవడమే గాక (వత్యేక కులాలంటూ కొన్ని నీచపనులకు పుట్టుకొచ్చాయి వర్షసాంకర్యం చేతనేమో ఆఇవ్వాంతర కులాలు ఏర్పడ్డాయి ఆరరక్త సాంకర్యం లేని జాతులన్నీ హీన చేరాయి వర్ణ చ్యవస్టకు వాందూమతానికి ఏదో అవినాభావ సంబంధం ఉంది _ భారతీయ సంస్కృతి విచ్చిన్నం కాకుండా కాపాడాలనే ఉద్దేశం కూడా వర్ష వ వస్థ ?ధిలం కాకుండా కాపాడ గలిగింది ణ (వతికులం కొన్ని కట్టుదిట్టమైన నియమాలను ఏర్పరచుకొంది. దీన్ని న. వేద 65 లంన్నుచి వస్తున్న వర్ణాంతర వివాహాలకు తెరబడింది కటు బాస్తను మీరిన వాళ్ళను ఒకపక్క. వెలివేయడం ప్రారంభమైంది... దీనితో

వర్ష్ణవృపస్థ అస్పృశ్యత [1 వర్ణ వ వస్థ మరింత బిగుసుకు పోయింది ఈ విధంగా పరిణామం చెందిన తర్వాత కులం మనిషి పుట్టుకతో ముడివడడం మొదలయింది దరిమిల ఒక వర్గంలో పుటిన వళ్ళ అదే వర్షంలో ఉండాలన్న నియమం పుట్టింది ఈ నియవాలు విధించడం వల్ల సంఘంలో అసమానతలు తలెత్తుతూ వచ్చాయి అంతేగాదు మనిషి భవిష్యత్‌ జన్మనుబట్టి నిర్ధారించే దుస్థితికి చేరుకుంది కులం కూడా జన్మ [ప్రాతిపదిక మీద ఏర్పడిన సామాజిక విభాగంగా మారిపోయింది ఆదిలో రాజ్యాలు ఏర్నడలేదు ఆర్యులకు అనార్యులకు తరచుగా యుద్ధాలు జరుగుతూ ఉండేవి అనార్యులను నిర్మూలించేందుకు ఆర్యు౬ వర్గా నికి-నాయకుడు కడు కావాల్సి వచ్చింది దినోదాసు నాయకత్వం వహించి ఆనార్యుడై న శం బరుణ్ణి హతమార్చాడు అనార్యుల బెడద కాస్త తగ్గిన తర్వాత ఆర్య రాజుల్లో రాజ్యకాంక్ష పుట్టింది దివోదాసు కుమారుడు? సుదాసుడు 10 మంది రాజులతో తలవడి విస్తృత రాజ్యాన్ని స్థాఎంచాడు. ఆర్యుల తొలి చ్యకవర్తి ఈ సుదాసుడే = ఈ కాలంలోనే వర్ష వ వస్థకు పునాదులు వడ్డాయి. ఇవ్‌ జాతుల ఎర్తింపు కోసం చేసిన ఏర్పాటే గాని హెచ్చు తగ్గులను నూచించేవి కావు ఆలాగే వర్షం మారడంలో ఏ నిర్భంధమూ లేదు కర్మ ప్రాతివదిక మీద ఏర్పరచినవి వర్ణాశమాలు కాలం గడిచిన కొద్దీ ఈ వర్ణాలలోనే కొన్ని (వత్యేక కులాలు పుట్టుకొచ్చాయి “మనువు కాలంలో వర్గాలు వృత్తులు మారకుండా నిలబెక్టేందుకు చట్టాలు వచ్చాయి మనిఎ ఏ కులంలో పుడితే అ వృత్తినే చేపట్టాలి కులాలు వాటిని బట్టి వచ్చే సామాజిక హోదాలు భగవంతుడే కల్పించాడని వచారం చేళారు శరీరావయవాల స్థానాలు మారన ప్లే సంఘంలోని వర్ణాల స్థానాలు కూడా మారవనే సిద్దాంతాలు కల్చితమయ్యాయి. [బాహ్మణ క్మతియ వైశ్యులు మాతమే చతుర్యాశమాలను ఆచరించాలని జ్నాదులు వీటిని ఆచ రించరాదనే చట్టాన్ని తెచ్చారు పె మూడు వర్దాలవాశే దైవాంశ సంభూతు లని మిగిలిన వాళ్ళ అగగవర్దాల వాళ్ళ సేవ కోసం పుట్టిన వాళని ధర్మ సూత్రాల ద్వారా చెబ్బంచారు. నాలుగో వర్ణం "సేవా వృత్తి చేస్తూ ఆంతటితొ తృప్రవడాలని కానసీంచారు కూడా

రి తెలుగు నవల అన్స్ఫృశ్యతా సమ సకీ

సిచ జాతు లన్నింటిని గుర్తించరాదనే తలంపూ ఈ కాలంలోనే వచ్చింది ఆరులు చతుర్వర్ణాల వాళ్ళు మ్యాతమే అని నొక్కి. చెప్తూ నా స్మితకు పంచమ ఆంటూ సూత్రీకరించారు కూడా

ధర్మస్తూతాల కాలం క్రి పూ 600 నాటికే ఒక నిర్దిష్టమైన వర్ణ వ్యవస్థ ఏర్పడి ఉంది వశిష్ట ఆప స్తంబ గౌతమ ధర్మ సూ[తాలు సాంఘిక బహిష్కారాలను సమర్శించాయి. అంటరాని తనాన్ని కూడా పాటించాలని కాసీంచాయి. యదార్జంగా ఠ వర్ణ వ్యవస్థకు (ప్రాతిపదిక ఈ ధర్మళాస్తాలే బౌద్ధమళం వచ్చి అంటరానితనాన్ని పాటించడం పాపమని మానవులంళా సమానులేనని బోధించింది ఇప్పటి దాకా కొనసాగుతూ వచ్చిన ,బ్రాహ్మణాధి క్యతను కు ల్చింది [కింది వర్ణాల్లో చైతన్యాన్ని నింఎంది సన్నగిల్లిన నిమ్న కులాల గౌరనాన్ని నిలబెట్టింది క్నూదులు సైతం రాచరికాలను సంపాదించు కున్నారు వైదిక మతం నిమ్నకులాలకు స్వేచ్చను ఇవ్వలేదు

మౌర్యుల కాలాని క్రీపూ తిక 250 కి వృత్తుల సంఖ్య విపరీ శంగా పెరిగిపోయింది వర్ణాల వక్క ఉపకులాలు పుట్టుకొౌద్బాయి. కులాం తర వివావిలను నిషేధించారు కరోరమైన నియమాలకు తలవంచి విడే! యులు భారతీయుల్లో కలిణ పోయారు బానిస వద్దతి సౌంబుక వ్యవస్థలో అఆంతర్భాగమైంది స్రీ రత్నం దుష్కులాదఎ అయిన కాలమది

కాతవాహనుల కాలం కీపూ400 క్రీశ 225లో వర్ణ వ్యవస్థ సుస్థి రతకు మళీ పయత్నాలు సాగాయి విదేశీయుల దండయా[తలు ఎక్కు వై నాయి అన్య మతస్థుల వట్ట ఆస్పృ్యుల పట్ట అంటరానితనం హెచ్చుగా పాటించారు వర్ష సంకరాన్ని నిరోధించేందుకే వర్ణాంతరాలను నిషేధించారు విదేశీయులు ఏదో ఒక మతంలో చేరిపోయారు బౌద్దం జైనం వైదిక మతాలు తమ ఉనికి కోసం సంఘర్షించాయి

గుప్తలకాలం ,కిశ 400 870 లో వర్ణ వ్యవస్థ ఎర్నో మార్పులకు లోనయింది కులంమీదున్న దృష్బ వృత్రిమీద లేదు ఏ వృత్తులనైనా స్వీక రించే వీలు ఉంది శ్యితియులు వ్యాపారం వ్లైనృలు రాజ్యపాలన వృత్తి కారులు నైశ్యాధికారాన్ని చేపట్టారు ఇన్ని సంభవించినా అఆమానుషమైన

వర్ణవ్యవస్థ అస్పృశ్యత [కీ అస్పృశ్యత మాసిపోలేదు ఇంతకు ముందు ఆస్పృజ్యలను తాకితే మైల వచ్చేది ఇప్పుడు వంచములు ఎదురై తేనే వస్తూంది మైల తొలగించుకునేం దుకు (పత్యేక కర్మలు చేపట్టాల్సిందే ఎంతటి కుహన పవ్మితత ఆనాటి సమా జంలో చోటు చేసుకుందో నొక్సి. చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు వర్ణాంతరాలు కూడా ఈ కాలంలో జరక్క- పోలేదు

కిళ 600 సంవత్సరాల వరకు కుల వ్యవస్థ కేవలం మతవర మైనదిగానే కనిఎస్తుంది గాని సామాజిక పరమైశదిగా ఆది కానరాదు

ముస్టింలు భారతదేశం [క్రీ శ 700 లో అడుగు పెట్టగానే వర్ణ వ్యవస్థ స్వభావంలో మార్పు వచ్చింది సాంఖుక వ్యవస్థలో మునుపు ఎన్నడూ ఎరుగని పరిణామాలు సంభవించాయి తి తాత్త్విక దృకృథం

జన్మత ఎవ్వరూ ఏజాతివారు కారు కర్మద్వారా మ్మాతమే మానవుడు ఊఉ త్తముడవుతాడు అప్పుడు ఊ త్తమజాతికి చెందుతాడు ఇది భారతం బోరి స్తున్న వర్ణ వ్యవస్థా సారం జ్ఞానకర్మ రక్షణకర్మ పోషణకర్మ ఉత్పాదన కర్మలలో అత్యుత్తమమైంది జ్ఞాన కర్మ ఆజ్ఞైనం కలిగినవాడే _బాహ్మణుడు జన్మచేతనే [బాహ్మణత్వం సిద్ది సే అయోనిజులు అంత్యజులు మహర్షులుగా వూజింపసబడడం ఎడ్డూరంగా తోస్తుంది

చీమ మొదలు (బహ్మవరకు దైవత్వమనే త త్వం మన వేదాంతంలో వుంది అధికులని అల్పులని నరుని దృష్టిలో ఉన్నట్టి భేదాలు కేవలం అజ్ఞాన జనితాలే యజ్ఞయాగాది [కతువుల నిర్వహణతో శుద్ధి ఆయి. మడికట్టిన తర్వాత వేరొకరిని వారు ముట్టుకి “రు మడికిట్టుకోని వారంతా ఆస్నృశు్యు

న! తెలుగు నవల అస శ్యతా సమస్య లవుతారు అయితేయిలా వ్యక్తినుంది సమిష్టకి వ్యాఎస్తుందా ఆంటే సాంఘ కంగా చెప్పడానికి ఆది కుదరదు శచిగా ఉన్న నిమ్మజాతీయున్ని తాకు శారా అంటే కుదరని వని శచిలేని [క్రింది వర్ణాల వారిని తాకితే మైలసడతా మనే .భావం ఇక్కడ హెచ్చుగా కనిఎస్తుంది

ఈ (ప్రవంచమంతా హన్యం నుంచి పుట్టింది తిరిగి శూన్యంలో కే చేరుతుంది అంటే |వపంచమంళా శూన్య పరిణామంగా భావించుకోవచ్చును వస్తుత (పవంచం అనేది లేదు (వపంచంలో మనకు కనబడే భూసు నీరు నిప్పు గాలి ఆకాళం పంచభూతాలే (ప్రపంచానికి మూలం పాంచభౌతికమైనది మనిషి దేహం దేహధారులందరూ సమాన ప్రతిపత్తి కలిగినవారే జీవులందరిలో ఒకే ఆత్మవుంది పుట్టుకలో బేదం లేదు గిట్టుట లోనూ ఖేదం లేదు ఒడలి రక్త్రమాంనాదులు ఒకగాటే అయితే సంఘంళో అంటరానితన మేమిటి ఈ అస్పృశ్యత కూడా అది అనుసరిస్తున్న వాళ్ళ అనాదిగా వస్తూన్న సంస్కారాన్ని బట్టి జరుగుళుందని చెప్పాలి శోతీయునిక్రి వంచముని చూడగానే తొలగి దూరంగా పోవాలని తోస్తుంది శూూదునికి తొలగిపోవాల్సిన దోషం పంచమునిలో ఏమీ కనిఎంచదు అయితే తోతీ యునికి ఎందుకు ఆలా తోచింది అంటే తన సంస్కోరం కొద్ధి అలా భావించాడు ఆ వాతావరణంలోనే అతను పెరిగాడు అందుకే ఆ ఆలోచనలు ఆతనికి కలిగాయి అంత కరణ సంస్కారం వల్లనే యిది తోస్తుంది కాని వస్తుత ఏమీ లేదు అంకా హన్యమే

అది శంకరాచార్యులవారు తమ ఆచార ప్యవహారోలవల్ల పంచమునీ తొలగి పొమ్మంటాడు తర్వాత ఆయనే పంచముని తాకతాడు మొదట ఆయన ఆలవాటు కారణంగానే పొరపాటుచేస్తాడు కాని ఆధాత్మిక దృతో పంచముని దూరం చేయడు ఆధ్యాత్మిక దృష్టిలో అంటరాని తనం లేదు సనాతనులు ఇన్నాళ్ళుగా అనుసరిస్తున్న ఆచారాల ఆలవాస్దవల్లి పంచములను న్పృళించ లేదు కాని [క్రమక్రమంగా మానవులంతా ఒక్కటేనని వంచములను కలువృకొని రాగలిగారు వారికీ అంటరాని తనం పాటించడం మంచిదికాదనే భానం కలగడం కారణంగానే అస్పృవ లను ఆదరించి ఉంటారు

వర్ణవ్యవన్ట అస్పశ్యత 15 త్త ధార్మిక దృక్పథం

అస ృళ్యత వైదిక ధర్మంలో లేనే లేదు హిందూ మత ధర్మంలో అది భాగం కాదు అధర్మాన్ని ఆంటిపెట్టుకున్ని కల్మశం మనజాతికే ఆస్వుూశ్యత గొవ్ప కళంకాన్ని తెచ్చి పెట్టింది

వవ్మితతను సత్యాన్ని నైర్మాల్యాన్ని కమాగుణాన్ని మన వేదాలు బోధించాయి. పతిత పావనా అని పరమేశ్వురునిపేర్పొంటాం భగవంతుడు వుందే ఇక వతితులనే వారు ఎందుకుంటారు. ఉరడరుగదా అయినప్పుడు ఒక మనిషిని అస్పృవ్యనిగా చూడడం ఆజ్ఞాన మవుతుంది వేదాలు భగపేద్గీత మున్నగునవి (నతిపౌదించిన హిందూ ధర్మం ఎంత పతితునైనా అంటరాని వానిగా చూడరాదన్నాయి

ధర్మం హృదయ సంబంధమైంది (ప్రావంచిక కిష్టాలు వస్తే మాం స్వధర్మాన్ని త్యజిస్తారా కాస్త్రాన్నిబటి చేసింది ధర్మమంటాడ_ ఛర్మాన్ని బట్టి వవృత్తి ఉండాలి గడా అంత కరణానికి ధర్మమని కోచింది మనిషి చేయాలి అనర్ధ హేతువైంది. అధర్మం | అనర్జ హేతువైన అస్పృశ్యతను పాటించడం అధర్మమే అవుతుంది

లోకుల (వప్రవృత్రిని బట్టి ధర్మం మారవల్సివుంది లోకం వర్షించే సత్కా ర్యాన్ని చేసేందుకు ఏ కాన్ర్రం అడ్డురాదు కాలంతో పాటు ధర్మం కూడా మారుతుంది శాహై9లు సత్యాలు మానవ బుద్దిని మించినవిగావు శక్తి గల మానవుణ్ణి ఏ నియమాలు అడ్డుకోవు అస్పృశ్యత పాపమని వార్యదోలగం ఈనాటి ధర్మం ఇది దేశవాసుల చేతనే పరిష్కరించబడవల్విన ధార్మిక సమస్య వైదిక వర్ణవ వన్ఫకు జన్మతో ఎట్టి సంబంధం లేదు

[16 తేలుగు నవల-ఆస్పృశ్యతా సమస్య గ్‌ శాసన దృక్పథం

చట్టం న్యాయం సమసంబంధం గలవి న్యాయం మంచి ధ్యేయమైతే చట్టం అందుకు సాధనమౌతుంది మానవుని వాహ్య చర్యలను నిక్జేశస్తూ (పభుత్వం విధించి అమలు జరిపే నియమావళి చట్టమవుతుంది వతి వ్యక్తికి చట్టం రక్షణనిస్తుంది సమానత్వం కల్పిస్తుంది

నాగరిక [ప్రపంచంలో మానవుడు అసమానతల నుంచి సమతకు చేరు కుంటాడు అనాగరికులు ఆసమానతల బురదలో దొర్హాడుతుంటారు సాంఘిక అసమానతలకు రుజువు అస్పృశ్యత చట్టానికో సవాల్‌ అస్పృశ్యత హరిజనాథి వృద్ధి కోసం అస్పృశ్యతా నివారణ చట్టం హరిజన దేవాలయ వ్రవేశచట్తం చేయబడ్డాయి. మానవ సంఘంలో రోజు రోజుకు కొత్త కొత పరిణామాలు వస్తున్నాయి మానవాభ్యుదయం కోసం వచ్చిన ఒకనాటి ఆచారం సంవ దాయాలు నేడు ఆ (సజలకే అనర్జాన్ని తెస్తున్నాయి. లోక క ళ్యాణార్థ ౦ సంఘంలో మార్పులు తేవడం అనివార్యమైంది చట్టం మారకపోజే ఆ చట్టం మీద (వజలకే గౌరవం పోతుంది కాబట్రి చట్టం కాలానుగుణంగా మారి తీరా అన్నదీ మానవతానాదుల అభి పాయం

జన్మము. జాతి పుట్టుకతో కులాలకు సంబంధిం లేదు మానవులంతొ జన్మను అనుసరించి ఒకె జాతికి చెందిన వారు జాతీ మతం మున్నగు విషయా లళో చటం తారతమ్యాన్ని చూపదు దేశంలో ఉన్న ఏ వ్యక్తికైనా చట్లం

బ్‌ చవాన్‌ ఓలా మ! సమానత్వాన్ని (ప్రసాదిస్తుంది కట్టుబాట్ల విషయంతో నిబంధనలుంపే చట్టం వాటిని తొలగిస్తుంది

భారత రాజ్యాంగళాసనంలోని 17 నిబంధన అస్పృశ్యతను నిర్మూలించ డానికి ఏర్పరచబడింది ఈ అస్పృశ్యత నేరాల వట్టం 1955 లో వచ్చింది

వర్శవ్యవస్థ ఆస్పృళ్యత క ర చట్టం రాజ్యాంగంలో (పతిపాదించిన సర్వసమత్వ _ సిద్ధాంతాన్ని ఆచరణలో పెడుంది అస్పృశ్యతను ఏరూపంగా అనుసరించినా ఆది శిక్షిస్తుంది అస్పృశ్యతా కారణంగా వచ్చే ఎటువంటి న్యూనతను చట్టం (ప్రకారం శిషించేంతటి. నేరమౌతుంది దేవాలయ భోజనగ్భృవహిల ధర్మకాలల (వజారండన స్ధూల (వవేళార్తతను ఆస్పృహవృలకు కలిగిస్తుంది 0 మానవతా దృక్పథం

యుగాంతరాలకు సంబంధించినది గాక తాత్కాలిక భోగాలకు సంబం ధించింది మానవ దృష జ్ఞానం వల్ప జీవకోటిలో మానవుడు మహోత్క్భృష్రమైన జీవి అయినాడు (పతి మానవుడు సుఖం అనందం (ప్రేమను కోరుకుంటాడు (పేమ మానవుని సహజాతం అయితే 1పేమ వ్య క్రిగత 'కటుందానికి పరిమిత మైతే ఆది అసంపూర్ణం సంఘజీవనానికి పరివర్తనమైతేనే (ప్రేమకు సార్ధకత చేకూరుతుంది [పేమ ఆనందాలు ధార్మికంగా న్యాయంగా పొందేందుకు వెలసిందే మతం _ ఆది మూనవ మతం మానవ మతం ఎక్కడి నుంచో కొని తచ్చుకున్న వస్తువుగాదు సమాజ (శ్రేయస్సు కోసం వెలసిన నియమాలను నిర్వర్తించడం మానవత్వమవుతుంది ఆ సామాజిక నియమాలు దేశకాల వె [తాలను అనుసరించి ఉంటాయి అంటే అవి కాలాను గుణంగా మార్పులు చెందుతాయి

శాస్త్రదృప్టతో నిమిత్తం లేకుండా లోకుల [పవృ త్తినిబట్రి మారాలన్నది మానవధర్మం సర్వమానవ సమానత్వం నూనవలక్షణం కులాల మతాలకు అతీతమైంది మానుష్మ'పేమ మనిఎ మనిషిని ద్చేషించి విడిపోవడం మావవ లక్షణంకాదు మనిషిని మనిషి (పేమింవడం మాఎవత అనిఎంచుకుంటుంది ఆస్పృచ్యుడని మనిషిని దూరం ఉంచడం అమానుషం అజ్ఞానం ఆవుతుంది

10 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య 1పతి మనిషికి ళరీరం ఉంటుంది ఆ శరీరం ఏదో ఒక రంగును కలిగి ఉంటుంది. అయితే వర్ణాల నిర్ణయాలలో కొందరిని అవర్జులని నిర్ణయించడం వారికి అస్పృళ తను ఆంతగటడం అన్యాయం చర్మానికీ ఆత్మకు రక్త మాంసాదులకు జొతి అనేది ఉంటుందా జన్మను బట్టి మానవులంతా మానవ జాతికి చెందినవారే వ్యక్తలలో భేదమున్నస్పటికి మనుష్యుడు కాకపోడు అతడు మనుష్యుడని అందరిలో ఒక భావం చోటు చేసుకుంటుంది దాన్నే మాువత ఆంటారు మానవత్యమున్న వాళ కు చండాలురు భిన్నజాతులుగా కనిఎంచరు కులాల మతాలతో మూఢవిక్వాసాలు. పెరిగి స్పృశ్యుడని ఆస్నృవష్యుడని మనుషులలో అంతరాట పెరిగాయి. వృత్తి విఠఈజన కోసం ఏర్పడిన ఈ వర్ణవిబాగం $ిథిలమైనా కూడా దాని గుణాన్ని మ్యూతం కోల్పో లేదు నిచ్చెనమెట్ల సాంఖుక వ్యవస్థలో వారు అనుసరించే స్టాయిలను బట్టి వృత్తలను చేవట్టలేదు కాని కులం మ్మాకం కావాలి ఈ అనర్దదాయకమైన కలతత్వాన్ని వజజనసూచిక నిరాఎంబ (బహ్మోవనిషత్తులు పూర్తిగా ఖండించాయి

కులం మానవ సమాజం నుంచి పుట్రి హెచ్చుతగ్గలను సంతరించుకొని నమానై క్యతను ముక్కులు చేసింది కులం సమాజంలో అసమానతలను సృష్టంచి మానవతకు మచ్చ తెచ్చేంతటి స్థితికి ఎదిగింది మనికి మనికి నడుమ కులం ఆఅడ్మ గోడలు ఆస్పృళ్యతా భావం ఉంచే మానవత అని ఎం౦ంచుక్రోదు

వర్షవృవన్ద అస్పృశ్కత క్రి నూచికలు క్‌ బుతం కారణంగా ఉదయాలు పాతస్సులు కలుగుతాయి. బుతాను సారం [ప్రాచీనులు సూర్యున్ని ఆకాశంలో ఉంచారు ఆగ్ని సమిధల నుంచి మానవులకోసం బుతం నుంచి బుతు జ్యాల్కబుతు నియమాన్ని ఆనుసరించి నదుఎయ (ప్రవహిస్తాయి వరణుడు బుతానికి రక్షకుడు వేదాల్లో ఏముంది. కొడవటిగంటి కుటుంబరావు క్పేజ్తి || హెదారాబాద్‌ బుక్‌ టస్ట్‌ మే 1988 గా బు శి డా బడేకృష్ణ్టఘోస్లు వేద భాషను పరి!ీలించి తొలి బుగ్వేదంలో తొమ్మిది మండాలాలే ఉన్నాయి అన్నారు అయితే ఆ తొమ్మిది మండలా లలో నాలుగు వార్జాల సేట్ద కానరావనీ మూడు వర్దాలే శానవస్తున్నాయి అన్నారు కి లోకానాంతు వివృద్ధ ర్థం ముఖబాహురు వె దత (బాహ్మణ క్మత్రియ వైశ్యం కూదంచ నిర వర్తయత్‌ మనుస్మృతి అధ్యాయం క్షే క్లో క్రి 4 (బాహ్మణా వష్యతియో వైశ్య [త్రయో ద్విజాతాయ మనుస్మృతి ఫ్‌ భగవద్గీత నాల్గవ అధా యం 18వ శ్లోకంలో గుణకర్మలను బటి మానవుల్ని నాలుగు వర్ణాలుగా సృష్టించానని 18 అధ్యాయంలో వారి విధు లను కృష్ణవరమాత్ముడు (ప్రబోధించాడు 6 భగవద్గీతలోని క్లోకం 7 200 ఆ ఐంఆ ౦0890 6000010130 టా 9486 రీ డి 600818 6872 24 ౧40 కంగ6ర2?66064 ౨౯6 ర్వూంలాం 046 10/8

240 తెలుగు నవలం అస్పృశ్యతా సమస్య గి హరిజన్తులు హిందువులు కారా (వ్యాసం భారతీ జనవరి 984 ర శం తరాడ2గే & 0౧౦068 09 గ ౧బ6ేం4 కరడ? 0464 10 హరిజన సమస్య (గ్రంథానికి ఎరిక రాస్తూ చెరుకువాడ వేంకట నర సింహం సుమారు కివేలసం పూర్వం మధ్య ఆనియానుండి చాతు ర్వర్జ విభాగం కలిగిన ఆర్య సంతతి మనదేశంలోకి (పవేశించిం దన్నారు “వారిజననసమస్య"” జాతీయ [గంథమాల కాకినాడ 193ి8ి లం 68 0 68 ౦0౧౦0000ల80 9 శ్రి అవ్యక్ష్యాదీని భూతాని వ్య క్తమధ్యాని భారత అవ్యక్త నిధానాన్నేవ త(తకా వరిదేవనా భగవద్గీత _- సాంఖ్యయోగం ద్వితీయాధ్యాయం 28

జీ సంస్యూ సవాలు అస్పృశ్చ చ టగంనారియ ౧ టే న ల ఫం భంగ 1 నష. ([్న్‌ 6౧౧౦; వ ( క్ర తొఠి సంస్కరణో ద్యమా లు రు వ్‌ పెదా చస సీ పాద బాడ్‌ ఏ0

(వకృతిని జయించేందుకు (పకృతి వె వరీత్యాలనుంచి రక్షించు కొనేందుకు మానవుడు అనాది కాలం నుంచి చేసీన (వయత్నాలన్నిటికి ఆతని విశ్వాసాలే (పేరకాలయినాయి. ఈ విశ్వాసాలకు పునాదులు ఆతనికి కలిగిన భయాలు అనుమానాలు సాహిత్యం కూడా మత (వయోజనాలకు విశ్వాసాలకు ఎక్కువ ప్రాముఖ్యాన్ని ఇచ్చింది మన భారతదేశంలో వేదకాలం నుంచి కళువులు మొ కర్మకాండకు సంబంధించిన క్రియాకలాపాలన్నీ పురోహిత వర్గం కనుసన్నలలోనే జరిగాయి. రానురాను సామాన్యులు పురో హిత వర్గంపై ఆధారవడవల్సిన అగత్యం చోటుచేసుకుంది ఆ వర్శంవట్ట ఉన్న నమ్మకం చేతనో లేక ఆవర్గం వారు చెపుళున్న మత సంబంధమైన విషయాలపై విశ్వాసం ఉండడం వల్లనో ,పళ్నించడానికి వీలులేని స్థితిలో సామాన్యజనం వడిపోయినారు అప్పుడు ఈ స్థితిని ఆసరాగా చేసుకొని పురోహిత వర్గం మానవ బౌన్నత్యాన్ని వేదాంత తత్త్వాన్ని సర్వసమానతను బోధిస్తున్న ఉపనిషత్తుల సందేశాలను [తోసిరాజని నిష్టురమైన కర్మకాండ'కే (పాధాన్నాన్ని ఇచ్చి ఆందరిని తమ గుప్పిట్లోకి లాగుకున్నారు ఈ పరిస్థితికి వతి క్రియ

లిల్లి తిలుగు నవల-అస్పృళ్యతా సమన్య లుగా ఉదికి వచ్చిన మతాలే జైన బౌద్దమతాలు అఇగకుల జొన్నత్వం కుల్మకమాను గత(శేణి వద్ధతికి వ్యతిరేకంగా ఈ మతాలు పోరాడాయి

బుద్ధుని కాలం నాటికి అస్పృశ్యత హిందూ సమాజంలో పూర్తిగా వా ఎంచి ఉంది [వజల సంఖ విపరీతంగా పెరిగి వారీ నడుమ భౌతికమైన స్వచ్చత క్రోబంచినందుకే అంటరానితనం వేళ్హునుకుంది బుద్ధుడు కర్మ సిద్దాంతాన్ని ఒప్పుకున్నా వేదాలను నిరాకరించాడు వర్ణ భేదాలు పనికిరావని వానిసలను మాన్నవులుగా చూజ్ఞాళసి ఆయన బోధింద్రాడు నూతన సమాజువి ర్భావానికి దోహదకరమైన ఆయన బోధనలు దేశమంతటా వ్యాఎంచాయి బౌద్ధం హిందూమతం మీద తిరుగువాటుచేసి వ్యర్ణ వ్యవస్థను కూకటి. [వేళ్ళతో పెకిలించి వేయాలని (పయత్నించించి జైనమతం బౌద్ధమతంలాగే వర్ష విభేదాలను ఖండించ్పిసమత్వాన్ని బోధించింది

బుద్ధుని తర్వాశ అశోకుడు వర్ణన్యవస్థతో సంబంధంలేని ఒక నూతన వ వస్థను సృష్టించాలని తలచాడు సమాజంలో ఒక [కవ్వూన్ని ఏర్పరిచి సమానత్వం తీసుకు వచ్చేందుకు శాసనాలు చేశాడు ఎన్ని [ప్రయత్నాలు చేస్తిన్లా కూడా అస్పృళ్యతా భావాన్ని |1పజలనుంచి తీసివేయలేక పోయాడు జంటే అప్పటికి ప్రజలలో అంటరాని తనం బాగా పాళుకుపోయిందన్నమాట

ఇక ఈ సంస్కరణ పల్నాటి (బహ్మన్నకాలంలో మళ్ళీ కనబడుతుంది సిద్ధాకాంలను బోధించకుండానే దై వదృష్టితో సమానత్వాన్ని తీసుకు రావా లన్నదే ఆయన దేయం అస్పృళ తను గూర్చిచెప్పడమేగాకుండా గండ్డు క్షన్నమనీనిని ద త్తతతీసుక్షున్నాడు అన్ని వర్గాలవారికి చూపకూటిని ఏర్పరిచి సమ్లుత్వాన్ని సాధించాడు అనులోమ (ప్రతిలౌమ వివాహాలను ఆయన విశేషంగా (పోత్సహింధాడు (బహ్మనాయుని [వభాఐ నికి లోన్నై కాకతీయరాజు గణపత్తి దేన్సడు కొన్ని సంస్కరణాలను చేపట్టాడు కులవిద్వేషాలు ఆంత కలహాలు ఏర్పడకుండా అన్ని కులాలవారికి సమాన గౌరవం యిచ్చాడు సహపంకి భోజనాలను ఆరున ఫ్రోక్సపించాడృ తన కూతురు ర్ముదమదేవిని వేంగి చాపక్యునకిబ్చి వ్వైళ్లిచేసాడు ఈ వర్వవడిలో రుద్రము రెండో కూతురు రుయ్య మ్ముకు అన్నయకు పె€ జర్షిగింది వ్యత్రియ (బ్రాహ్మణులలోనేగాక హామాన్య

సంస్కరణోద్యమాలు. అస్పృశ్యత ర్తి [వజలలో అన్ని వర్గాలవారు వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నారు కులాల మధ్య అంతరాలు వీనివల్ల చాలా తగ్గాయి

ఇక సాంఘిక దురాచారాలను నిర్మూలించేందుకు కవులు వాగ్గేయ కారులు వూనుకోవడం విశేషంగా చెప్పాలి. 14వ శతాబ్దంలో అన్నమయ్య సహ్మసాది వదాలలో భక్త (వవృత్తులకు ప్రాధాన్యమిచ్చి కులమతాలకు (ప్రాముఖ్యమియ్యలేదు ఈ దురాచారాల మీద నూటిగా నిర్మొహమాటంగా దాడిచేసినకవి వేమన 1700 వేమన కు ముందు పాల్కురీకి సోమన్న కులాలను నిరసించాడు గాని అది మత (_పచారానికి ఉద్దేశించిందే వేమన కులవ్యవస్థను దుయ్యబట్టాడు మానవతా దృక్పధాన్ని "పెంపొందించాడు న్మ్యృళులు నీతిస్తూతాలు వర్హాశమాలను పురస్కరించుకొన్నందున వాటిని నిరసించాడు మనిఇని అంటరానివాడు అని నిందించేవారు ఆజ్ఞానులన్నాడు సమాజంలో కొన్నివర్దాల వారికి వి ఖేషాధికారాలున్నంతవరకు నిమ్నజాతులకు ముక్తి లేదని చెప్పాడు అస్పృశ్యత వల్ల హైందవ సంఘంలో ఐక్యమత్యం దెబ్బతింటుందని [గహించినవారిలో వేమన మొదటివాడు వీర్మబహ్మం వేమన వంటివాడే తన కాలజ్ఞానంలో కులమతాలను నిరనీంచాడు ౨ ఖక్తి ఉద్యమం

భక్తి మార్గమనేది హిందూమతంలో కొత్తదేమీకాదు ఉవనిషత్తుల కాలం నుంచి ఈ బృక్సి మార్గాన్ని అనుసరిస్తూవస్తున్నారు కాని మధ్యయుగంలో మ్యాతం మత సంస్క ర్తల (ప్రబోధం వల్ల ఒక నూతనోత్సాహంతో భక్తి ఉద్యమం (వజలలో వ్యాఎంచింది ఈ ఉద్యమాన్ని వృత్తివాళు తదితరులు ఆదరించారు. వీరిలో (బాహ్మణేతరులే ఎక్కువ ఉండటం విశేషం

11వ శతాబ్దారంభంలో దష్షిణ హిందూస్టానంలో కులఖేదాలను పాటిం చని గొవ్చ సంస్క ర్త శ్రీ రామానుజుడు 10 8 మానవుని పుట్టుకకుగాక అత్తని గుణకర్మలకు |1పొధాన్యాన్ని యిచ్చాడు రామానుజుల (వభావంతో ఉత్తర హిందూస్థానంలో రామానందస్వామి బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలో శ్రీ చైతన్యుడు (1485 నంఘ సంస్కరణకు పూనుకున్నారు చైతను డు సంఘ బహిష్కృ శులతో కలిసీ మెలినీ తిఠగడమే గాక గారి నడుమ కూల్చొని భోజనం కూడా

ర్ల తెలుగు నవల ఆస్పృశ్యకా సమస్య చేకారు. మధ్యయుగంలో వైతన్యుడు నముఖ సంఘ సంస్కర్తగా “పేరొందాడు

12వ శతాబ్థిలో మం్యతిగా ఉన్న బసవేశ్వురుడు 1157 మనుషులలో నూ నతాభావాన్ని పోగొప్టేందుకు ప్రయత్నించాడు (ప్రంచములతో చెట్టా పట్టాలు వేసుకొని తిరిగేవాడు సంప్రదాయానికి విరుద్దంగా పెళ్ళితంతు నడిఎంచుకొని వివాహానికి వచ్చిన చుట్టాలకు మ్మితులకు అన్ని వర్గాలవారికి సవాపంక్రి భోజనాలను ఏర్పరిచాడు కులవ వస్థను రద్దువరిచి సమానత్వాన్ని స్రాఎంచాలన్నదే బసవేశ్వరుని ధ్యేయం తాను నమ్మింది చేసిన ఘనుడీయన

కబీరు గురునానక్‌లు అస్పృశ్యతా ఎశాచాన్ని నశింప చేసేందుకు కంకణం కట్టుకున్నవాశ్ళే మానవుల్లో కులభేదాలకు కావులేదని వీరు (ప్రకటిం చారు గురునానక్‌ అనుయాయులంతా ఏ పట్టింపులు లీకుండా కల్సి భుజించ డానికి ఒకే ఒక సమిష్టి భోజనశాల లంగర్‌ ఏర్పాటుచేశారు గురునానక్‌ లంగర్‌ (బ్రహ్మన్న చావకూట సిద్దాంకాలు సాంఖుక విన్షవాలు ఈ సమిజ్బ భొజనాలు 2వ శతాబ్ది నుంచి 16వ శతాబ్దివరకు కొనసాగాయి

భకి ఉద మం ముఖ ౦గా హిందూమతంలోని లోపాలను సరిదిద్ధి దాని కొక నూతన చైతన్మాన్ని ్నపసాదించింది. ఈ భక్తి విప్లవం ఒక ఉద్యమం మాతమేగాదు. సాంఘిక భావాల్ని అది పథావితం చేసింది ముఖ్యంగా (వాహ్మజణాధిక తను తగ్గించి అస్పృప లకు ఆత్మగౌరవాన్ని చేకూర్చింది

మధ్యయుగాల్లోని 800 707 సామాజిక పరిస్థితుల్లో అంతస్థుల గౌరవ భేదాలను బట్టి (సజలు వివిధ వర్గాలకు చెందిన వారుగా పరిగణించి నందువల్ల సమత్వభావవకు గు ర్రింపు లేకపోయింది శాసనాలను 1వ్రజలందరికి సమానంగా అన్వయించే వారు కూడా కాదు ఉన్నత వర్గాల కొక రకమైన న్యాయం బడుగువర్గాల వారికి మరొక రకమైన నాయం ఏర్పాటైంది జన్మనుబట్టి వర్మ వ్యవస్థలో వర్గాల ఏర్పడడంవల్ల శూదజాతికి 'సేవావృత్రి మ్మాతమే చేయవల్సి వబ్బంది దీనివల్ల సామాజిక అంతస్తు మర్యాదలు ఉన్నతవర్గాలవారికే లభించాయి వర్ణ వ వస్థకు ఆర్థిక దుస్థితితి డై సామాజిక నిర్మాణాన్ని మరింత క్లిష్ట పరిచింది మానవులంతా సమానులే అని బోధించిన

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత ర్స్‌ సర్వమకాలు యదార్ధకంగా అసమానతలను సమర్థిస్తూ వచ్చాయి సమత్వాన్ని వాగా బోధించిన కై9స్రవ ఇస్టాం మతాలు సామాజిక అసమానతలను పాటిస్తున్నాయి. హిందూమతంలోని సామాజిక అసమానతలను చెప్పనవసరం లేదు మత విశ్వాసాల ,ప్రభావంచేత పరిణమించిన ఈ సామాజిక స్థితిని యావత్తు (వపంచమే అంగీకరించింది కారణం సామాజిక ఆచారాలను సంపదాయాలను టళ్నించిన వారే లేరు కాబట్టి (వత్యేకించి ఆచారాలు జీవన విధానంలో అగ్రకులాలు అధమ కులాల నడుమ ఖేదాలను (వస్ఫుటంచేశాయి అధమ కులానికి చెందినవారు ఆగకులాల వారివలె సంవదాయాలకు (నయత్నం చేశారు 2 అయితే ఈ సంస్కృతీకరణం వృద్ధిలోగాని నిరోధంలోగాని స్థానిక ప్రాధాన్యకులం కీలకప్మాతను నిర్వహించింది సామాజిక ఆర్థిక శక్తి సాధనలకు కులాల నడుమ రగులుతున్న పోటికి తట్టు కునేందుకు కింది వరాల (ప్రజలు సంస్కృృతీకరణను అనుసరించారు దీని వల్ద కూడా కుల వ్యవస్థలో మార్పులు రానందువల్ల అధమ కులస్తులు మతాంతరులై నారు అయితే సంస్టృకీకరణం కులాల స్థితిలో మాతమే మార్పు కలిగించింది నిర్మాణంలో ఏ మాతం మార్పులను ఆది తీసుకురాలేక పోయింది ఐం ఇస్లామీకరణం

ఒక మతానికి చెందిన (ప్రజలు వేరే మళాబకి మారడాన్ని మకాంతరీ కరణ అంటారు హిందువులు కొందరు ముస్లిం మతాన్ని పుచ్చుకొని ఇస్టాం సంస్కృతిని ఆనుపరించారు మధ్యయుగాల్లో భారతదేశం చాలా సంపన్న దేశంగా ఊండేది సంపదంతా ఉన్నత వర్గాలవారి చేతుల్లో నిక్షిప్తమై ఉంది బడుగు వర్గాల ఆర్థిక దుస్థితి వారిని మున్బం మతానుయాయులుగా మార్చడంలో బాగా తోడ్పడింది ఆ కాలం కీ ళ 1800 ముస్టిం పాలనాకాలం సామాజిక ఆర్థిక [ప్రయోజనాలు పొందాలనే బడుగు కులాలవారు ముస్లిం మతాన్ని స్వీక రించారు ఆ సమయంలో ఇతర కులాల వారు కూడా ముస్టిం పాలకులను ఆదర్శంగా తీసుకొని తమ సామాజిక వికాసం కోసం ఇస్టామిక్‌ వద్ధతులను అవలంబించారు ఇస్లాం మతిం స్వీకరించిన చాలమంది బడుగు వర్గాల హిందు వులు సాంప్రదాయికమైన తమ కుల నృత్సిని మాత్రం విడిచి పెట్టలేదు దీని

స! తలుగు నవల ఆస్పృశ్యతా-సమన్య కారణంగా ఇస్టామీకరణం ద్వారా బడుగువర్లాల ఆర్థిక దుస్థితి మారలేదు ఇటునంటి ఇస్టామీకరణంవల్ల సామాజిక స్థితిగతులలో కూడా ఎటునంటి మార్పులురాలేదు అయితే బడుగుకులాలవారు మతం మార్చుకొన్నా ఆశించినంత ఆర్థిక వయోజనాలను పొందలేకపోయారు తమ ఆర్థిక దుస్థితి తాలగుతుందని వారు నమ్మి ఇస్టాంలో చేరీనా అది ఫలించలేదు బహుకా లౌకిక హేతువాదా లకు ఇస్టామీకరణం వ్యతి రేక మైనందుకు (వయోజనం కలుగలేదేమో

ఆధునిక భారత దేశంలో" మత పరివర్తన బాగా జరిగింది విశెషంచి ముస్తిం మతు నాయకులు మళాంతరీకరణంలో దౌర్జన్యాన్నే (పదర్శించారు తమ మత్పమే.. యోగ్యమైనడన్న విక్నాసం మతాంతరీకరణలో దురుసుగా [ప్రవర్రించ డానికి ఇరణమైంది. బలవంతంగా ఇతర మతస్తులను తమ మతంలో చేర్చు కోవడయి.ఒకం వద్ధకిగా పెట్టుకొని ఆనేకు విధాల ఆన్య మతస్తులను మతంలోకి లాగారు... ఇష్టాం మతంత్రను మతం కంటే గొవ్పడీ ఉదాత్వమైనది అన్న ఆభి ప్రాయంతో ఇస్టాం మకాన్ని స్వీకరించిన వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ తి త్ర న్గవమిషన్సరీయి

1ేరీవ శశాబ్బంళో కై 9 స్తవ మత్త్యష్రచారం చేసేందుకు జేసూట్‌ ఫాదర్‌ 'ఫెర్నాండిస్‌ భారతదేశం వచ్చాడు మధురను చేరిన ఆయన కై స్త్రవమత వీజాలను వెదజల్టేగిదుకు అస్పృశ్యులు చక్కని- షేత్రాలను నమ్మి వారిలో క్రై9 స్తవ మత్మసమారం సాగించాడు 01లో మొదటి మతాంతరీకరణ తెలుగు దేళంలో మేడ్నిట్‌ (ప్రారంభించాడు ఈస్టిండియా కంపెని అధ్యక్షుడు మంగ్‌లెస్‌ శేశీలీ? మార్గమెంటోలో మనమందరము ళ_వంచన లేకుండా యావడ్భా రత సంకానాన్నా. క్రీసుముత (వవిష్టం శేయాల ని ప్రకటించాడు అంతకు

సంస్కరతోధ్యమాలు అస్పృశ్యత ల ముందు ముస్లిం మతం పుచ్చుకొన్న హరిజన్నలను తమ మతంవైష్మకు తిప్పు, కునేందుకు ఒక పన్నాగం ఫన్నారు మహమ్మద్‌ యుస్పుడు నరకంల్లో ఉవ్న్యా డని ఆయన న్లిద్ధాంతాలను విశ్వసిస్తే మీరు నరకంలో కూలుతారని అస్సృష్మ లలో (వచారం చేకారు

ఆకాలంలో అ్యగకులాలవారు పొళ్చాత్యీకరణం వైపు మొగ్గితే మధ తర గతికి చెందిన కులాలవారు సంస్కృతీకరణంవెపు గమించారు మిగిలినవారు మాతం శై 9 స్త్రవమతంపట్ల ఆకర్షితులయినారు సంఘం నుంచి వెలివేయబడి న్యూనంగా చూడ బడడంవల్స నిమ్నజాతుల్లో ఆసంతృబ్ర (ప్రబలింది స్వార్థ (యోజనాలకొ“”0ం పంచములలో (ప్రబలిన అసంతృఎని ఆనాటి మిషనరీలు ఆసరాచేసుకున్నాయి. అంతేగాదు "సెటిల్మెంట్లు పెట్టి థాగ్రతీయులను ఇనేకు లను క్రైస్తవులుగా మార్చాలని (విటి (వభుత్వం [పయత్నించింది

19వ శతాబ్ధంలో మిషనరీల స్థాపన మనదేళరళో ముమ్మరంగ్గా సాగింది 18 నాటికి ఇక్కడ 4000 మిషనరీలు వెలిశాయి అవి రోజుకు 860 మంది భారతీయులను కై 9స్తవులుగా మార్చినట్లు ఒక అంచనా పంచముల ఆసంతృబ్తవల్లనో వభుత్వం చేనే ధనసవాయానికోగాని నెలకు 10 500 మంది హిందువులు కై 9స్తవమతాన్ని పుచ్చుకున్నారని ఆనాటి పరిశీలకులు అభ్మిపాయవడినారు మతం మార్చుతో (వ్రభుత్వంవట్ల అస్పృశ్యులు సానుభూతి చూఎంచడం మొదలు పెట్టారు [క్రీస్తుమతం స్వీకరిం చిన భారతీయులకు వారి పెతృస్వత్వం పై సంవూర్ణాధికారం అలాగే ఉండేట్లుగా 1880లో ఒక చట్టం కూడా వచ్చింది ఆంగ్లేయల కృషవల్స ఆసృళ్యుకా ముద్ర నుంచి విడివడి కా“ తలెత్తుకు తిరగ్గలిగారు పంచములు త్రైన్తవ మతం పుచ్చుకున్నవారంతా ,(బిటిషవారికి వూర్రిగా లౌంగిపోయినారని చెప్పలేం గోవా కేరళ బెంగాల్‌ (ప్రాంకాలలో కై స్తవులు జాతీయతాళక్తులకు వాసటగా నిల్చి స్వాతంయత సమరంలోకి దూకినారు హిందూమతానికి మ్మాతమే అస్పృశ్యులు దూరమైనారు

ఆంగ్లేయలు అస్పృభ్యల ఉద్ధరణకు సాహసించలేదుగాని కై9ిస్తవ మిషనరీల (పాబల్యంతో పంచమాభ్యుదయం [ప్రారంభమైంది [బిటిషశార్మ మున సాంఖుకాచారాలను విమార్శనాత్మకదృష్థతో చూళారు జన్మవల్లనే

ర్ట తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య కొందరు అస్పృవ్యలవుతారనే సిద్ధాంతం వారికి చ్మితంగా కనిఎంచింది పంచ ముల దుస్థితి అస్పృశ్యత తొలగంచాలనేవారు మిషనరీలను స్థాఎంచారు అవి వంచములను విద్యావంతులను చేయడంవల్డ వారిలో స్వాతర్యత భావాలు అంకురించాయి క్‌! ఆధునిక సంన్యరణోద్య మాలు ౧ సమాజాలు

భారతీయులు లౌకికవాదం హేతువాదాలను అవలంబించి పాళ్ళాత్య జీవన విధానాన్ని అలవర్చుకోడావికి యత్నించారు ప్రత్యేకించి అగ కులాల వారు మాతమే ఈ హపైళ్చాత్యీకరణాన్ని అవలంబించారు 3 ఈ హెళ్ళాతీ కరణం ఒక విధంగా అధునీకరణానికి దారి తీసింది ఆధునీకరణం విశ్వవ్యాపమై జాతి భేదరహిత సంస్కృతిని స్టాఎంచింది అయితే. నిళాల దృక్పథంతో సమస్యలను అవగాహన చేసుకునేందుకు యిది తోడ్పడింది పాళ్నాత్యీకరణ [ప్రభావం వల్ద భారతీయులు వికాసం వింది సాంఖుక దురా చారాల నిర్మూలవకు నడుం కట్టారు 858 తర్వాతనే సంస్కర ణాభిలాష వి స్పృతిని సంతరించుకుంది

ఆధునిక భారతదేశంలో సంఘ సంస్కరణోద్యనూనికి మూల పరు షుడు రాజరామమోహన్‌రాయ్‌ ఈయన $6$8లో స్థాఎంచిన వేడదమందిరం అధ్యాత్మిక పారళాల 925లో తర్వాత (బర్మా సమాజం గా రూపొందింది వరిళుద్ధాస్థిక మతాన్ని బోధిస్తూ మానవుని వివేచనా శక్తికి (ప్రాధాన్యాన్ని ఇచ్చి కులమత భేదాలను మాపేందుకు _పయత్నించాడు దీనివల్ల ఆయన వరోక్షంగా హరిజనోద్ధరణ కు కృషి చేసినట్టయింది బ్రహ్మసమాజకులు ౩యన

సంస్కరణోద మాలు = అస్పృశ్యత రి ఉద్దేశ్యాన్ని ్యగహించి మిగిలిన విషయీలతో పాటు హరిజనోద్ధరణకు తీవ (వయళ్నాలు చేకారు

16840 సం మహరాష్ట్రంలో పరమహంస మండలి స్థాఎతిమై కులం కట్టువాటను తొలగించ (ప్రయత్నించింది ఈ సంస్త సభ్యులంతా తక్కువ

లబ ళా ళ్ధ క లాఎవాం యిండ్లలో భోంచేయడం వల్ల సంఘంతో ఉన్న హెచ్చుతస్గుల న! ళు శః

భావాలు పోయాయి

ఆర సమాజం స్టావన 875 ఏల్‌ 10 న జరిగింది దయానంద సరస్వతి ఈ ఉద్కమానికి నాయకుడు అర్యసమాజికులు ఆస్పృళ్యతకు తావు ఇవ్వలేదు సాంఘీక సమానత్సాన్ని (ప్రచారం చేశారు హరిజనోద్ధరణకు అనేక మార్గాఎను అణ్వేషంచి వారు స్టాఎంచిన గురుకులాలలో ఆశమ పార కాలల్లో పంచములను చేర్చుకున్నారు అప్పృుళ్యతకు వ్యతిరేకంగా (వారం చేయడంవల్ల ఆర సమాజ కార్యక రలనుకా లో రాళ్ళతో కొట్టి చంపారు శ్రీ (శద్ధానందస్వామి ఆఅస్బృప ల అభివృద్ధికి ఎంతో పాటువడ్డాడు కిష్తి యన్‌ ముస్దం మతాల్లో కలిసి3 హిందువుల్ని తిరగి హిందూమతంలోకి మార్చేందుకు శుద్ది ఉద్యమాన్ని ఈయనే [ప్రారంభించాడు

తర్వాత హరిజన (శ్రేయస్సుకోసం (శమించినవాడు వివేకానందస్వామి అమానుష మైన అస్కృశ్యతను ఖండించి హరిజనాభ్యుదయానికి వాటుబడ్డారు హిందూ సమాజం పొందే కళాంకాన్ని ఎత్తిచూఎ హిందువులలో అంటరాని భావాన్ని తొలగించే [వయత్నం చేళాడు నిమ్న జాతీయులను వేధిస్తే వంచ ములు హిందూ మతాన్ని వదలి పోతారని సవర్డలను హెచ్చరించారు ఆయన నెల కొల్చిన రామకృష్ణ మిషన్‌ దాని కాఖలు హరిజనోద్దరణకు ఎంతో కృ చేశాయి

(ప్రార్దనా సమాజం సభ్యుడు జస్టిస్‌ నుహదేవగోవిందరెనడె మహరాష్ట్ర సాంబుక రంగంలో మహతర కృఎచేశాడు జ్యోతిబాపూలె (వాహ్మణేతరుల ఉద్యమాన్ని స్టాఎంచి దాన్ని దిగ్సిజయంగా నిర్య ర్తించాడు ఈయన అస్నృశ్యత మీద సూటిగా ధ్వజమె త్రినవాడు సిచమైన దాస్య స్వభావం గూర్చి ఆలయ జేసి అస్సృష్యలను దైతన వంతులనుచెళాడు ఆంగ్రేయులనుంచి స్వేచ్ళ

శ్రీ తెలుగు నవల ఆస్పృళతా సమన్య కన్నాబారతానికి సాంఘీక [ప్రజాస్వామ్యం ఆత్యంత [పాదాన్యమైనదని ఆయన బోధించాడు ఆ దశలో ఆంబేద్కర్‌ పంచముల ఉద్యమాన్ని ముందుకు తీసుకువెళా డు [పార్టన సమాజం కార్యక్రమాలు దశ్షిణధారత దేశంలోకూడా విస్తరించాయి

చీవ్యజ్ఞాన సమాటికులు కలమత ఖేదాలను పాటించలేదు సమాజ మందిరంలో నలుగురితోపాటు అస్పృశ్యులు కూడా [ప్రార్థనలు చేసేవారు మదానుల అస్పృక్యులకోసం 5 పారళాలలు స్థాఎంచారు వర్ణ వ్యవస్థకు ఇది ఎచురు నిలువలేక పోయింది

1602 (వాంతంలో సాంఘక మహాసభ స్థాపన జరిగింది దురా శూరాలు _వబలిశ కారణంగా హిందూ సంఘం సామర్ధ్యాన్ని కోల్పోయింది ఆ చీరాబోరాలను నిర్మూలించి హిందూ సంఘానికి సత్తువను కలిగించాలని ఈ సంఘర [ప్రయత్నించింది

సర్వెంట్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా సొసైటి అలికీ సభ్యులు శ్రీ అమృతలాల్‌ థక్కర్‌ వెంక టసుబ్బయ్యగార్హు హరిజన "సేవకే తమ సర్వస్వం అర్చించారు

మజ్‌హవీ శిక్కుసంస్థ నిమ్నజాతీయల ఉద్భరణకోసం కొంత (ప్రయత్నించ గల్గింది

ఆర్యధలో కొందరు ఆంగ్లభాషా సంవీర్కంతో పొళ్చాత్య నాగరికత లోని హేతువాదర సమానత్వ భావాలతో (పేరితులై సాంఘిక దురాచారాల చీప్‌ తమ దృబ్దని కేల్మదీకరించారు 1862 లో సామినేనిముద్దునర్పింహంగారు అంటరానితనం మీడ అనేక వ్యాసాలు రాశారు నెల్లూరు ప్రాంతంలో పుదూరు ఆనంతరామరాన్ర్రి హరిజనోర్థరణకు కృషచేసీ అఆ్యగవర్ద్హాల వారి ఆగ్రహానికి గురి అయినాడు ఈ విధంగా (ప్రారంభమై కందుకూరి వీరేశలింగం గారి కార బంగా సాంఘిక సంస్కరణ రంగంలో దక్షిణదేశానికీ అంధదేశం ఆదర్శ మైంది

ఈ సంస్కర జోద్భషాలు సామాజిక వ్యవస్థను పూర్తిగా తారుమారు వేసేందుకు ఉద్దేశించిరాలేదు విలయిన పద్ధతుల ద్వారా కొద్దిపాటి మార్చులను

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత క్ర చేయడానికి ఇవి బయలుదేరాయి. అదీగాక వీటి పరిధి కూడా సమాజంలో కొన్ని పరిమిత ఆంళాలకు పరిమితమైపోయింది అందులో ముఖ్యమైనవి హరి జనోద్ధరణ అస్పృశ్యత నివారణోలు శీవూ 800 సంవత్సరాలనుంచి కీ శ 400 వరకు వచ్చిన సంస్కరణ జానిన తనాన్ని అస్పృశ్యతాభావాన్ని తాలగించడానికి ఉవయోగ పడింది 15వ శతాబ్దంలో వచ్చిన మత సంస్కరణ మానవ జీవవ వరిస్థితుల అభివ్పరద్ధికి దోహదం చేయలేకపోయింది. ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రాభివృద్ధి జీవన పరిస్థితులలో _మాద్పులు గలుగ చేసింది అంతేగాదు సర్వమానవ కళ్యాణానికి ఎంతో తోడ్పడింది ఆవి పంచ మోద్ధరణ సంఘాలు 19వ శతాబ్దం ఉత్తరార్థం నుంచే మనదేశంలో అస్పృశ్యతా నివారణ కోసం గట్టి కృషి జరిగింది ఇంతవరకు ఆంటరానివారి పట్ట దయ సానుభూతి హృదయ పరివర్రన సిద్దాంతాలను ఆధారం చేసుకొని సంస్కరణ ఉద్యమాలు నడిబాయి. ర?4 నుంచి హిందూ సమాజంలోని నిమ్న వర్గాలను సంఘటిత పరిచి మిగతా వర్గాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం సాగించడం [ప్రారంభమైంది అమాలబుషమైన అంటరాని తనంమీద పోరాటం చేసేందుకు అనేక కులనిర్మూ లని సంస్థ కూడా వెలిసాయి ఆ విధంగా వీర్పడిన్‌ అశ్సృళ్యకా నిర్మూలన సంఘాలను న్ధూలంగా ఇక్కడ వివరిస్తోను (పపధమంగా నిమ్న వర్షాల ఉద్ధఠణకోసం మహరాష్ట్రలో 874లో సత్యశోధక్‌ సమాజ్‌ సంస్థను జ్యోతిబాపూలేగారు స్థాఎంచారు సవర్జుల మోసంతో కూడిన ఆధిపత్యం నిమ్న జాతుల అజ్ఞానం ఇక్కడి సాంఘిక వికృతాలకి మూలమని ఆయన భావించి వారి విముక్తికోసం ఉద్యమాన్నే లేవ దీశాడు పూలేగారు. ఇదే మహరాష్ట్రలో జరిగిన (బ్రాహ్మణేతరుల ఉద్యమం కాల్మకవ్సేణ ఈ ఉద్యమం అనాటి జాతీయోద్యమంలో విలీనమైంది అయితే ఈ ఉద్యమం అంబజేద్కర్‌వంటి వారికి ఆనుకోకుండా ఒక ఆయధాన్ని ఆందించినట్టయింది ఆయన నాయకత్వంలో పంచములు ఈ ఉద్యమాన్నీ ఇంకాముందుకు నాగించారు

82 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య

1887లో ఆర్‌ రఘుశాధఠావు రెనడె మున్నగువారు కలిసి ఇండి యన్‌ నేషనల్‌ సోషల్‌ కాన్ఫరెన్సు సంస్థను నిర్మించారు ఆ సంస్థ ప్రధమ మహాసభ జరిఎ రాష్ట్రాలవారిగా సంఘ సంస్కరణొచ్యిమాన్ని అందులో నిమ్న జాతు ద్ధరణను విస్త రింప చెయడానికి వూనుకున్నారు

వి ఎ షిండేగారు యన్‌ చం(ద్రావార్కర్‌ సహకారంతో 1906 వ సం బొంబాయిలో డిశ్రైస్‌డ్‌ క్లాసెస్‌ మిషన్‌ సొసైటి ఆఫ్‌ంఇడియా. అఖభిఅ వ్రారత ఆస్సృశ్యతా నివారణ సంఘం స్టాఎంచారు 1809 తో డ్మిపెస్‌డ్‌ క్లాసెస్‌ మిషన్‌ సొవైటి ఆఫ్‌ మద్రాస్‌ కూడా వెలసింది ఇవి సంచముల అభివృద్ధికి బాగా తోడ్పడ్డాయి 19 7లో బహిష్కృత భారత సమాజ సభ్యులు నారాయాణ చం[ద్రావర్కర్‌ నిమ్న జాతుద్ధరణకు కంకణం కట్టుకోవాలని ఆంగ్లేయ (వకుత్వాన్ని కోరాడు

సర్వెంట్స్‌ ఆఫ్‌ ఎప్పుల్స్‌ సొసైటి ల5౭|౫॥౧ 8 0€ ౧8009 ౭5 806 6 కొ) సభు లు కొందరు 924లో ఆచూతొద్దార్‌ ఆస్నృశ్యతోద్ధరణ సంమాన్ని స్టాపించారు సౌసైటి సభ్యులై దుగురు ఈ సంఘం ద్వారా అస్పృళ్యకా నివా రణకు గట్టి కృఎషచేశారు 198 లో పండిత మదబణమోహన మాలవ్య ఆలిం డియా ఆన్‌టళ్ల్‌బిలిటిలీగ్‌ స్థాఎంచారు అదే తర్వాత అభిలభారత హరిజన సేవక సంఘం గా మారింది ఎ వి థక్కర్‌గారు దానికి పథాన కార్యదర్శి

1035లో జాత్‌పాత్‌ డక్‌ మండలి పంజాబ్‌లో స్టాఎత మైంది సంత్‌రాం డా కోకుల్‌చంద్‌ ఇందసింగ్‌ మున్నగువారు ఈ కులతత్వ నిర్మూ లన సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశారు ఈ సంమం (ప్రథమ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపు కోలేక పోయింది. 1948లో అభిలభారత షెడ్యూల్డు క్యాస్టుఫెడ్‌ రేషన్‌ ను ఆంబేద్కర్‌ గారు స్టాఎంచారు 1042 జూన్‌ 20న బిటిష్‌ ఇండియా వై[సాయి నిమ్న జాతుల సమాఖ్య కోసం కార నిర్వహక సభ్యుల జాబితాను (వకటించారు అంబేద్కర్‌ అందులో సభు లు ఇది నిమ్నజాతుల ఉద్ధరణకు ఏంతో సహకరించింది 1046లో చాబూజగ్లీవన్‌ రాం గారు దళిత జాతుల సంఘాన్ని స్థాఎంచి హరిజనుల భివృద్ధికి విశేషకృచ చేశారు

సంసన్కరణో ద్యమాలు ఆస్బృశ్యత న! ఆంధదేశంలో ఏలూరు [పాంతంలో ఆదియార్యధమహాసభ 19వ శతాబ్దాంతంలో స్థాఎంచబడింది హైదరాబాద్‌లో శ్రే భాగ్యరెడ్డివర్మ ఆది హిందూ సేవా సంఘంను స్టాఎంచాడు 1088 లో ఆంధ్రరాష్ట్ర హరిజన "సేవా సంఘం స్థాఎత మైంది దానీ అధ్యక్షులు థీ కాశీనాథుని నా గేళప్పురరావు గారు ౩ పందముల దేవాలయ (ప్రవేశాలు వంచముల దేవాలయ ప్రవేశం కూడా ఆనాడు చెవ్పకోతగ్గి విస్ణవం దేవస్టాన సంబంధమైన చట్టం పంచములకు ఆలయ (ప్రవేశాన్ని కలిగించ లేదు ఆ చట్టాన్ని రద్దుచేసి దేవాలయ (ప్రవేశం సంచములకు కలిగించాలని సంస్కృ ర్రలు ప్రయత్నించారు పంచములు (వవేశిస్తే దేవాలయాలు మలిన మవుతాయనే భావం రాకూడదని వవ్శిత ఆలయాలెప్పుడు మలినం కావని సంస్క ర్తలు అభ్మిపాయపడ్డారు అయితే నవర్జులకు దేవాలయాలు కూడా నీచంగా కనిఎంచాయి ఖగవంతునికి ఏ అంటు లేదు ఆలయం మెైలపడు తుందనే భావం లోకంలో ఉంది ఆ భాాన్న తొలగించాలి 1880లో నాసిక్‌ దేవాలయ (ప్రవేశోద్యమం జరిగింది * దాని సతి స్పందనలు ఆంధ్రలో జరిగాయి తిరువతి దేవాలయంలో ఎ త్రిరాజులుదాసు అనే నిమ్న జాతీయడు (నవేశించాడు కాని దేవస్థాన సంబంధమైన చట్టం (వకారం అతనిపె నేరమారో ఎంచి కోర్టు కెక్కించారు గురువాయూరు. దేవాలయ ,[పవేశంకోసం మొట్టమొదటి దేవాలయ సత్యాాగహం (10981 నె 20న జరిగింది దానితో కాసనం ద్వారా హరిజనుల ఆలయ (సవేళ నిషేధాన్ని తొలగించగలమని ఆనాటి రాజ పతి నిధి ప్రకటించారు ఆది ఒక శాసనంగా రూపొందకముందే ఆంధధలో కాశీ నాధునీ నాగేశ్వరరావు తని నాయకత్వంలో వరిజనుల ఆలయ (ప్రవేశం కలి గించారు. 982 గాంధీజీ 21 రోజులు పాయోపవేశం చేసీనప్పుడు హరిజను లకు ఆలయ ,[పవేశాలు ముమ్మరంగా సాగాయి 1989 లో మీనాక్షి దేవాలయ (వ్రవేళం గొప్ప విశేషం

తేశీ తెలుగు నవల- అస్పృశ్యతా సమస్య అగి చి

౪ పంచముల విద్యాభివృద్ధికి కృషి

ఆస్పృళ్యత భొతికమైన సమస్యకాదు అది [ప్రధానంగా మాంసిక మైన సమస్యమ్మాత మే అస్ఫృశ్యత భౌతికమైనదని భావించి దాని నిర్యూలనకు ఎంకో కృషిచేసినా ఆది తాత్కాలికమే అయింది ఎన్నోవందల ఏళ్ళగా సాగిన అస్పృశ్యతా నివారణోద్యమాలు విఫలమైన కారణాలు తెల్పుకొని తర్వాతి సంఘ సంస్క ర్రలు మానబకంగా అంటరాని తనాన్ని తరిమి కీయాలని [వయత్నించారు పంచములు అగవర్ణాల వారున్నదశకు వ స్తేనే మానసీకమైన అస్పృశ్యత తొలుగుతుంది పంచములలో ఉన్న అజ్ఞానం తొలగించితే మంచి ఫవర్తన నేర్నుకుంటారని దానితో అంటరానితనం నెమ్మదిగానైనా పోగలదని నమ్మారు మానవతామూర్తులైన నాంఖుక సంస్క రలు కొందరు సంచముల్ని విదా వంతుల్ని చేయడమే ఈ సమస్యకు చక్కని పరిష్కారమని భావించారు పంచముఎకోసం విద్యాలయాలు స్థాఎంచి అస్స్ఫృశ్యులలో జ్ఞాన జ్యోతిని వెలిగించారు

మొట్టమొదట పారశాంను స్థాఎంచిన కీర్తి మహాత్మాజ్యోతిబాపూలే కు దక్కుతుంది 82లో ఆయన ఆస్పృస్కం కోపం పారకాలను పెటి సంఘ బహిష్కారాన్ని కూడా తెక్కచెయక స్కూలును కొనసాగించాడు 1912లో లాలా రాంవ్రసాద్‌గారు నిమ్నజాతుల వీద్యా సంభుంను స్థాఎంచి పంచముల "సేవచేశారు పంజాబులోనే గాక ఉత్తర (పదేశ్‌లోని కొన్ని జిల్లాలలో ఎడా లయాలను వి సరింపజేశారు

ఆంధ్రదేశంలో అస్నృశ్యులకోనం పారశాలలను 20వ గ“తాబ్బారంభం లోనే స్థాఎంచడం మొదలైంది మొదట చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహంపంతులు గారు 19098 లో ఒక పారశాలను వంచములకొసం స్టాఎంచారు బహుశ యిది కందుకూరి వీరేశలింగంగారితో వూడి నెలకొల్పిన రామమోహన పారకాల ఆయి వుంటుంది అందులో ఆదమాం (ధ విద్యార్థులకు భొజనవసతులను కూడా వర్పరచారు రఖుపతి వేంకటరత్నంనాయుడు ఎరాపురం మహారాజు మున్నగువారు పంచముల విద్యకోసం చా౮ాకృృషిచేశారు 1022 లో హరిజనుల కోసం ళాంతికుటీశము వసతిగృహాన్ని స్టాఎంచారు 1816 జనవరి 10న

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత రీ శానాలి తాలూకా పెదపాలంళలో నల్పపాటి హనుమంతరావు -గామ పంచముల కోసం విద్య చేతిపనులను నేర్చేందుకు శ్రీకృష్ణాశ్ర మాన్ని స్టాపింఛ్రారు ఈ ఆశ్రమం గుంటూరులో స్టాఎతమయింది హైదరాబాద్‌లో భాగ్యరెడ్డివర్మ +సుచూరు ీ0 షపారళ్తాలలను నెలకొల్పి. హరిజనులలో విద్యాషచాకం గావిం చాడు 19120 నాటికి పంచముల కోసం ఆంధలో స్ట్థాఎతమైన హపౌరళాలలు 168కు పెరిగాయి. లేమూరిరాంజీరావు సంచముల కోసం దీనబంధు గూడూరుర్ధాంచం[దరావు యింకో ప్మతికను నడిపారు దీనినిఐట్రి అం్యధ దేశంలో గాంధీగారి ఉద్యమానికి ముందే అస్పృళ తా నివారణ కృషి బాగా సాగినట్టు తెలుస్తుంది గాందీమవాత్ముడు హరిజనోద్యమం ముమ్మరంగా సాగించే సమయంలో ఆంధ్రరాష్ట్ర హరిజన "సేవాసంఘం ఆంధలతో స్థాఎతమయింది ఈ సంఘం అధ్యక్షులుగా కాశీనాధునినా గేశ్వరరావు గారున్నారు ఆయన విజయవాడలో అస్నృశ్యుల కోసం ఒక హాస్టల్‌ నెలకొల్బారు ఆయన సమక్షంలో హరిజనులకు ఆలయ (ప్రవేశాన్ని కలిగించారు అంటరానితనాన్ని తొలగించడానికి నూలఎల్లి లాంటి |గంథాలెన్నో ఆ సంఘం ప్రచురించింది అయిజే ఈ ఆంధ్రరాష్ట్ర అస్పృశ్య సేవా సంఘం అభిలవారత హరిజన సేవాసంఘా నికి కాఖగానే పీర్సడింది. ఇంకా పల్లెపాడు ఆశ్రమ స్థాపకులు చిగుమర్తి హగుమంతఠావుగారు వెల్దంకి కృష్ణమూర్తి గారు తల్హ్మావగడ్యపకాశరాయుడు చెరుకువాడచేంకటనరసీింహం మున్నగువారు సంఘ బహిష్కారానికి భయ -పడకుండా అత్యంత సాహసం చూఎ హరిజన "సేవకు అంకిత మైపోయారు అస్పృశ్యతా నివారణాన్ని సజలు కంటగించుకొనే రోజుల్లో శ్రీ మంగివూడి వెంకటళశర్మగారు. నిరుద్దభారతం 918 రాళారు అఖిల భారత నిమ్న శాతుల సమాఖ 1942 కుసుమ ధర్మన్న జయఖేరి నతికను నడపారు (బిటిమవారు మనదేశంలో (సవేశించిన తర్వాతే హిందూ సమాజంలో అనేక మార్పులు సంభవించాయి జాతీయోద్యమ చైతన్యం ముఖ్యంగా కుల వ్యవస్థని నిర్విర్యవరిచింది సర్వమానవ సమానత కోసం పోరాడింది అస్పృ శ్యులను చుట్టుకుంటే మైలపడిపోతామని భావించిన అగ్రవర్హాల వాశ లో మార్చు అను తెచ్చింది భారతీయుల్ని సమైకృసరిచింది దీనికి తోడు అనేక శక్తులు

శ్ర6 తలుగు శవల-అస్పృశ్యతా సమస్య కుల వ్యవస్థని నిర్విర్యం చేసేందుకు వెలుగులో వవ్చాయి. పరిశమల స్టావన ఫల్ల రైలు బస్సుల [వవేళశం వల్ల విభిన్న కులాలకు చెందినవాళ్ళ నడుమ కలివిడి పెరిగింది లాభసాటి వ్యాపారాలు అన్ని కులాలవాళ ని ఆకర్షించి ఆ వృత్తిని స్వీకరించేటట్లు వేశాయి నీచంగా భావించిన సెనికోద్యోగాయ సైతం అవకాశం వస్తే వదులుకోలేకపోయారు భూముల (కయవ్మిక యాల్లో కలిగిన స్వేచ్చ కులాల సమళూకాన్ని తారుమారు చేబంది దీనికితోడు చట్టం సమాన శ్వాన్ని (వసాదించింది ఇంకా లౌకిక విద్యావిధానం కుల విచక్షణకు తావి వ్వని ఉద్యోగావకాకాలు వర్ణతారతమ్యాలను తొలగించాయి 858 సంవత్సరం నుంచి వ్యక్తులు సంస్థలు అట్టడుసజనంలో ఎందరో

విద్యావ్యా ఎకి కృషిచేయడం జరిగింది సంస్కర్తల కృషి ఫలితంగా సవర్ణ హిందువుల ఎల్లలు చదివే పారశాలల్లోనే అస్పృహ్యులకు ఆవకాశం దొరికింది దేవాలయాలలో (పవేశించకూడదన్న దాన్ని అధిగమించి అస్పృ్యుడు స్వేచ్చగా గుడిలోఆడుగు పెట్టగలిగాడు అంతేగాదు అందరూ ఉపయోగించుకొనే నూతులు చెజలువులు అస్పృవ్యలు ఉవయోగింగుకోగలిగారు నిర్బంధ వృత్తి విధానం కూడా సడలిపోయింది భూమిమీద హక్కు. కూడా ఆస్పృశ్యలకు కలిగింది

అట్టడుగు వర్గాలలో జ్ఞానదైతన్యం వ్యాబ్వ కావడంకో హరిజనులు ముందుకు అడుగు వేయగలిగారు తమ హక్కుల గురించి తెబ్బుకొని ఐాటి రక్షణకోసం పోరాడారు సంప్రదాయసిద్ధంగా జరుగుతున్న పీడనకు వ్యతి రేకంగా దళిత కలాల [ప్రజలు జాతీయ స్టెయిలో అసంఖ్యాక ఉద్యమాలు సాగించారు అయితే అస్పృశళ్యకా వ తిరేక పోరాటాయ బిటిష పాలనలో విజయవంతం కాలేకబి యాయి

ఆస్పృశ్యత ళాశ్వతంగా ఉండాలని సనాతనులు సయత్నించడం వల్లి సాంఘికంగా మార్పేమీ రాలేదు శాస్త్ర _పమాశాలన చూఎ ఆసమానతలు ధర్మబద్ద్హమైనవే నన్న వాళనూ పంచములు విశ్వసించారు దానితో మాన వత్వం మరగు పడిపోయి. సంకుచిత మన స్తత్వం పెరిగిపోయింది. స్వార్థ ఫగలి వంచనలకు లోనై నిర్బంధ సేవా విధానానికి బలి అవుతూ వచ్చింది ఫంచమజాతి 5

సంస్కరణోద్యమాలు ఆస్పృశ్యత శ్రి?

స్వాతంత్రానికి పూర్వం ఆం్యధదేశంలో ఆస్పృశ్య కులాలు క్‌ ఉన్నాయి 6 (ప్రస్తుతం అంధధ్యప్రదేశ్‌లో ఉన్న అస్నృళ్య కులాలు 68 అవి (వకుత్వం (ప్రకటించింది ” వాటిలో అంతర్భాగాలుగా కవికి వరకు ఉవకులా లున్నాయి ఒక కులం ఇంకోకులం కంటే 'పెద్దదనే భావంతో వాళ లోకూడా హెచ్చు తగ్గులు "పెరిగాయి

శిరి తెలుగు నవల అస్నృళ్యతా సమన

నూచికలు తనకన్న తక్కువ కులం వాణ్ణి చంఎన (దాహ్మఖణునికి పడే శిడు దేశ బహిష్కారం తక్కువ కులంవాడు (బాహ్మణుని చంబఎతే ఆతనికి పడే శివ శిరల్ళేదం సివి తన [గంథం వర్ణవ్యవస్థ లో మనస్మృతి ని గురించి రాస్తూ కోడీకరించారు పేటి 124 125

రి హిందూ మతంలోని నిమ్న జాతులవారు అగ్రకులాల మాదిరిగా (ప్రధానంగా (బాహ్మణుల వలె ఆచార సం్యపదాయాలను పాటించడం సంస్కృతీకరణం అంటారు

శ్రి పాళ్చాత్యీకరణకు లౌకికవాదం హేతువాదం అవలంబించడం అని అర్జం చెప్పుకో వచ్చును

క్ష 900 ముందు కూడా పంచములకు దేవాలయ 1వవేళాలు జరిగి వుండ వచ్చు 6 9 లో వెలువడిన మాతృమందిరం నవలలో దాన్ని చిితిం వడం వల్ల ఆనుమానించాలి

ఈ నిర్బంధ సేవా విధానం అంటే వెట్టి పని ఇది మూడు రకాలు 2 రాచ వెట్టి 9 [గ్రామ వెట్టి 6 కుల వెట్రి ఆంధుల సంక్షిప్త చర్మిత - వీ బలరామమూర్రి పేజి. 68 విశాలార్యధ పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ విజయవాడ 1975

గి ఆదిమాం[ధ 2 మాదిగ 8 పాకి 4 చచ్చర 5 మాలదాసు ర బెయిగారి ? చలవాది 8 కొరగాను ౪€ ఖబారికి 10 బావురి 11 దండాసి 8 కొడగాలి 18 గొడాది 14 హడ్డి 15 రెల్లి 16 జగ్గవి 17 కాడలో 18 ఘాసి 18 మేదరి 20 ముచ్చి 2 పెడి 82 పెయిండ 28 పమిడ 24 శబరి 2కి మాతంగి హంజనాభ్యుదయం ఎ బాలకృష్ణ పేజీ 498 రౌతుబుక్‌ డిపో ధాజమంయడి 1047

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత రఫి

7 1 ఆదిఆయ్యధ 2 ఆద్మిదావిడ 8 అనాముక్‌ 4 అరెమాల క అరుందతీయ ఠ ఆరవమాల ? బారికి 6 వబావురి 9 బుగ్గ జంగం 10 వైండ్ల బ్యాగర 12 చచాటి 18 చలవాది 14 మోచి 15 చంభారి 16 చండాల 7? డకృల్‌ డొక్కల వారు 16 దంజసి 9 ధోర్‌ 20 డోమ్‌ డోబర్‌ పెడి 11 ఎల్ల మల్వార్‌ ఎల్బమ్మల వాండ్డు 22 ఘాసి వడ్డి బాచండి 99 గొడగలి ఏ6 గొడారి 858 కోసంగి 20 హోలెయ 9౨7 హోళరియదాసరి 28 జగ్గలి 920 జాంబువులు 80 కొలుపుల వాండ్లు శి1 మాదాసి కురుమ మాదారి కురుమ తల్లి మాదిగ శశి మాదిగ దాసు &త8 మహర్‌ కికొ మాల లికి మోలదానరి శి? మాలదాసు శిరి మాల హన్నాయి 88 మాలజంగం 40 మాల మన 41 మాలసాలె నెత్హాని శకి మాలసన్వాసి డీలి మాంగ్‌ 4& మాంగ్‌ గరోడి. 45 మన్నె 46 మబ్ద 47 మాతంగి 48 మెహళఠారు 49 మిధ అయ్యల్వార్‌ $50 ముండాల $1 పాకి మోతి తటి 5% పంచాడ పంబండ పంబల శీత వమిడి లశ పంచమ వరియా 55 రెల్లి ఠి సమగార 5 సంబన్‌ 55 న్మపు 59 సిందోసు సిందోళ్ళు

త్రి మహనీయ మానవతా మూర్తులు

అస్పృవ్యలు పతితులుకారు. వాళ్ళు మనుషులే దేవుని ఓడ్డలని ఊడ్జో షించి వాళ్ళ వునరుద్ధరణకోసం యావజ్జీవితం ధారపోఎన చుుహనీయ మానవతా మూర్తి గాంధీజీ హరిజనుల అభివృద్దికోసం జీవితాంతం పోరాడిన మవో మహుడు అంబేద్కురు సనాతనులతి పోరిన ఈ ఇద్దరు సంస్క ర్తల “ర్చి కొంతయినా తెలియకపోతే ఆస్పృళ్యకా సమస్యను పరిహరించడానికి రచ యితలు చేన్సీన కృషి అవగతంకాదు ఈ యిద్ధరు మనీషులు చేఎన తపస్సు జగద్విదితం మానవత్వపు విలువలు కాపొడడానికి ఉద్యమించిన మహి కాళ్ముల్లో మన భారతీయ సమకాలీక సమాజంలో ముఖ్యంగా పేర్కొనదగిన వాళు వీ? ద్దరే ఆస్నృశ్యతను నిర్మూలించేందుకు ఒకరు పుడితే హరిజనా భ్యుదయం కోసం ఇంకొకరు పుట్టారు ఆస్పృశ తా ఎవారణ హరిజనాభ్యు దయం రెండింటి గమ్యం సామాజిక నమానతే అగవర్షంలో జన్మించి ఆసృవ్యలకు ఆత్మీయుడై మమత్వంతో కృబచీశాడు గాంధీమహాకమ్ముడు న్యూనతాభావం మనివని ఎంత [కుంగదీస్తుందో స్వయానుభూతితో గాంధీజీ స్వానుభవంతో ఆంబేద్కరు తెలుసుకున్నారు అమానుషమైన అస్పృశ్యత మీద చెరో విధంగా విజృంభించారు వారి కార్యాచరణ విధానాల్ని కొద్ధి మాత్రంగా ఇందులో నివేదిస్తైను

మహనీయ మానవతామూర్తులు త్త క్షే గాంధీ మహాత్ముడు

దక్షిణ్యఖకాలో కాలు పెట్టిన గాంధీగారికి మొదట కనిఎంచిన దారుణ దృశం అస్పృశత అక్కడ నివసించే భారతీయుల కార్మికుల కు అందరూ నడిచే దారులను నిషేధించారు అందరి నడుమ వారు నివసించ రాదు ఈ దారుణ పరిజ్ధతులకు స్పందించి వాటికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు 1898 $4 బావువాను ఎగరవేశారు గాంధీజీ ఆయన నిర్వహించిన సళ్కా (గ్రహం దేశ విదేశాల్లో ఆయనకు మంచి పేరును తెచ్చి పెట్టింది భారతదేళానికి తిరిగివచ్చిన గాంధీజీ ఎన్నో ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహించారు 2 రౌలట్‌ చట్టం 91% [వ్రవేశంశో ఆయన దేశరాజకీయ రంగంలో దూకాల్సి వచ్చింది అగమ్మృగోచరంగా సాగుళున్న స్వాతంత్య పోరాటాన్ని సరియైన దారిలో నడిఎంచాలని స్తంకల్సించుకున్నారు. జాతి జీవన పరిస్థితులు మెరుగు పరిచేందుకుగాను ఎన్నో ఉద్యమాలను చేపట్టారు అయన నడిఎన (పతి ఉద్యమం స్వాతంత్య పోరాటానికి అనుబంధంగానే నడిచింది బిటిమ వాళ్ళనుంచి భారతీయులు విము క్రిపొందడం ఒక్క టేగాదు. దేశంలోనీ అజ్ఞ నం ఆసమానత్వం _ పేదరికం మొదలైన వాటినుంచి కు డా భారతీయులు విముక్తిని పొందాలని ఆశించారు దక్షిణ్యాఖకా నుంచి రాగానే హరిజనోద్ధరణ తీ జనోద్ద్ధరణ మద ప్పాన నిషేధం లాంటి కార [క్రమాలు చేపట్టారు జాతీయ నాయకత్వం చేపట్టి జాతీయవాద కార్యక ర్తలను పల్లేలకు మళ్లించారు మొత్తం జాతీయ ఊద మాన్నే సామాన్ముని వైపుకు తివ్వృగలిగారు ఆయనకు ఆత్యంత (బయమైన ఆళ యాల్లో ఆన్పృళ్యత వ్యతిరేక పోరాటం మొదటిది గాంధీజీ జీవించినంతకాలం (సజాసేవ కార్యక్రమాల్లో అస్పృశ్యతా నిర్మూల నకే అయన ప్రత్యేక స్థానమిచ్చారు

(1. తెలుగు నవల అస్పృశ తా సమస్య ౧ నిర్యాణ కార్య క్రమాలు

గాంధీజీ రాజకీయ [ప్రవేశ కారణంగా స్వాతం్యత్య సంగ్రామంలో నూతన శకం (ప్రారంభమైంది సంగ్రామ లక్ష్యం స్వరాజ్యమని సంగామంతో పాటు నిర్మాణ కార్యక్రమాలు అత్యంత పాధాన్యమైనవని ఆయన విశ్వసిం చారు గాంధేయసిద్ధాంతంలో ఈ నిర్మాణ కార్యక్రమాలు (పముఖ మైనవిగా చెప్పొచ్చును జాతి జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపరిచేందుకు ఈ కార్యక్రమాలు వెంతో శోడ్పద్దాయి. ఈ నిర్మాణ కార్యుకమాల్లో 168 సూాలున్నాయి 3 వీటి (ప్రచారానికి జాతీయవాదులు పూనుకోవడాన్ని ఇక్కడ విశేషించి చెప్పుకోవాలి

నిర్మాణ కార్య[కమాలలో ఇ,శమాలు కీలకమైన ప్యాతను నిర్వహిం చాయి నిర్మాణ కార్ముకమాల (ప్రచారకులకు ఇవి చక్కని 4గనణ నిచ్చాయి అహామ్మదాబాద్‌లో సబర్మతీ ఆశ్రమం దానిని అనుకరిస్తూ ఆంధలో వల్ది పాడు ఆమం కృష్ణాశ్రమాలు వెలి౯యి. ఇవిగాక నిర్మాణకార్య క్రమానికి అన్నివేళల్లో పనిచేసేందుకు వాలంటిర్ణ దళాలూ ఏర్పడ్డాయి నిర్మాణకోర్య (కమాల్లో భాగంగానే జాతీయ పారకాలలు దేశమంతటా వెలిశాయి 921. డి'సెంటర్‌ ఆహమ్మదాబాద్‌లో జరిగిన కాంగెసు సభలలో అస్పృళ్యతకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతామని జాతీయవాదులంతా (పకిజ్ఞ చేయాలని తీర్మానించ డళతో ఉద్యమం ఊఎరిపోసుకుంది 19%2 ఖ్యబవరి 18న శాసనోల్లంఘన కోర్యక్ర మాన్ని నిలిఎవేస్తున్నట్టు బార్జోలి కాం[గెసు సమావేశం పకటించింద్‌ అయిళే జాతీయవాదులంతా నిర్మాణకార్యకమాల్లో నిమగ్నమై పనులు నిర్వు ర్తంచాలని కూడా ఆ సమావేశం ఆదేశించింది ఆ సమయం (1922. 2టతో భారీ ఎత్తున నిర్మాణ కార (కనూలను దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించారు చాలామంది బొత్సాహికులు వేతనంతో నిమిత్తం లేకుండానే నిర్మాణ కార్య (మాలలో పనులుచేయనారంభించారు. జాతీయ పొరళాలల్లోని విద్యార్థి నాయకులు ఈ నిర్మాణ కార్యక్రమాలలో (పతే క శిక్షణ పొందారు ఈ శిక్షణ కోసం దేశం నలుమూలలనుంచి కార్యక రలు సబర్మతి ఆశమానికి చేరు కున్నారు మొదటి శిక్షణ తరగతులు 1928లోనే ముగిసాయి

మహనీయ మానవతామూ ర్తులు 43 శాసన సభల బహిష్కరణను విరమించుకొని కానన సభలకు పోటి చేసి శాసన సభలలో 'ప్రవే?ంచి (ప్రభుత్వలోపాలను బట్టబయలు చేయాటనా స్వరాజ్కవాదులు భావించారు. ఇది నచ్చని సర్దార్‌ వల్లభాయపటేల్‌ వాటా _ రాజేర్మదధ్యవసాద్‌ (ప్రభృతులు కాసన సభల్లో పున [వవేశాన్ని (వతిఘటించారు ఆ సమయంలో వాళ నిర్మాణ కార్యక్రమాలవైపు తమ దృష్టిని మధలించి గట్టి |వచారుం చేయనారంభించారు న ౨ అన్పృశ్యతా నివారణ హిందూమతం నశించడానికి ఆయినా అంగీకరిస్తానుగాని అంటరాని తనం నిలిచి ఉండడానికి వాళ్ళని అస్పృత్యలను) హిందూజాతినుంచి వేర్షు చేయడానికి ఆంగికరించనని గాంధీజీ అన్నారు రాజకీయాలన్నిటిని స్వర్లాజ్య్మ పచ్చానికి వదిలి అస్పృక్యతా నివారణ కార్యక్రమంలో (శ్రద్ధ వహించి ఆయన వని చేయ నారంఛించారు అస్పృక్కులకోసం ఎన్నోసార్లు నిరాహారదికను బూనారుు బోధియన్‌ సంఘం సిఫారస్‌ మీద 982 ఆగస్టులో నిమ్నజాతుల్లక్లు 60 సం దాకా ప్రత్యేక నియోజక వర్గాలుండాలంటూ [వళుత్వం [వనకటించింది 4 అప్పుడు (పత్యేక నియోజక వర్గాల ద్వారా నిమ్మజాతి ,వకినిరులు నిలబడడం గాక సామాన్య నియోజకవర్గాల ద్వారానే ఎన్నుకొనేట్లు వర్పరచాలని ఆయన నిఠాజోర దీశకు వూనుకున్నారు. నంయుక్త నియోజకో వర్గాలే ఉండి నిమ్న జాతులకు వశణ్యేకించిన స్థానాలలో (ప్రాఠమిక ఎన్నిక విధోనం అచులు కోవొ లని ఆయన కాంశీంచారు _ సాంఖుకంగా హరిజనులకు మిగిలిన వర్గాలవారికి ఎంతో స్థాయీ ఖేదా లున్న్వాల్లు. గుణ సంబంధం లేకుండా జన్మవల్లనే ఒక జాతిని అంటరాని- వాళ్ళునే సిద్దాంతం తవ్ను తోటి మానవుని ఆస్పృక్యనిగా చూడడం. ఆమానుష్న మైనదని గాంధీ గారి అభిప్రాయం హరిజనులపై ఆంతలు తొలిగిననాడు,- వాళ్ళకు సాంఘిక వహక్కులు కలిగించిననాడే ఈ అసమానతలు పోతాయని ఇయన నమ్మకం అస్పృళ్యతను సమూలంగా పెల్లగించి వేళూలనేదే. ఆయన కోరిక నిమ్నతాతుల వాళ్ళని మిగిలిన వాళ్ళతోపాటు సమానచళ లోకి తీసుకొని రాథడానికే తీవ |స్రయత్నరా చేశారు ఈ అస్బ్ఫృళ్యళా- నివారణ: కార్యక్రమం:

క్షీక్ష తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ఉద్దేశ్యం (ప్రజల్లో హృదయ పరివర్తన శీసుకు రావాలన్నదే హరిజనులపట్ట సవర్జుల (ప్రవర్తన మారేట్టు చేస్తేతప్ప అసమానతలు అంతరించిపోవని ధృడంగా నమ్మారు మానవోద్యమం గాంధేయ సిద్ధాంతాల్లో విలీనమై గాంధీజీ సర్వోదయ సిద్ధాంకాలుగా వెలిసాయి మొదట మానవోద మం వ్యక్తి స్వాతం[త్యానికి షాటుబడితే గాంధీజీ ఆ మానవోద్యమాన్ని వ క్తి స్వాతంత్య పరిధినుంచి సమిష్టి శ్రేయస్సు వైపుకు మళ్ళించారు సంఘంలోని ఆర్థిక దుస్థితి భావ దార్మిద్యం పోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన ఆ సిద్ధాంగాన్ని (ప్రతిపాదించారు ఆ విధంగా ఆయన [ప్రాణంపోసిన ఉద్యమమే అస్పృశ్యతా నివారణోద్యమం ఈ విధంగా గాంధీగారు రాజకీయాలలో (పవేశింగానే ఆయనతోపాటు అన్నృళ్యతా నివారణ “కార్యకమం కూడా (ప్రవేశించి స్వాతంయ్యత్యోద్యమంలో అంతర్చాగంగా కొనసాగింది హరిజనుల సాంఘిక ఐపహిష్కరణ (కమ శమంగా తొలగిపోవడం హరిజనులకు దేవాలయ [ప్రవేశం కలగడం ఆరంభ మైంది అస్పృశ్యకాథావం తొలగడం (పారంభించగానే హరిజనులు అమి తోళ్సాహంతో స్వాతం[త్ర్యోద్యమానికి కలిసి రాసాగారు ఈ తెలుగు నవలపై గాంధీజీ హ్రభావం గాంధీగారు రాజకీయ రంగం ప్రవేశం చేసే నాటికి బారత దేశం సాంఘి కంగా ఉ త్రేకరమైన పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమంలో మునిగి వుంది గాందధిజీ (వవేశం ఆయన నాయకత్వం జాతీయతని జాతి సంస్కృతిని పరిరక్షించింది ఆయన [ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమం ఒక రాజకీయ సంచల నాన్నే సృష్టించింది విశేషించి భారతీయ సాహిత్యాన్ని సమూలంగా మార్చి వేసింది గాంధీజీ ఉద మాల 'వళావం.. తెలుగు నవలపై వాగా పడింది నిర్మాణ కార్యశక్రమాలయితేనేమి సహాయ నిరాకరశోద్యమం అయితేనేమి వాటి నన్నింటిని తెలుగు నవల (ప్రతిబింబించింది మాలపల్టి ఓబయ్య వేయిపడగలు నారాయణరావు కొల్హాయిగ ట్రితే నేమి చదువు కోణంగి హరిజన నాయికుడు మున్నగు నవలలు సహాయ నిరాకరణోద్యమాన్ని చితించాయి. చివరకు మిగిలేది స్వాతం్యత్యోద్మమంలో

మహనీయ మానవతామూర్తులు డీక్‌ గాంధీజీ నాయక త్వాన్ని వర్ణించింది సత్యా గహం (వజల్లో తెచ్చిన మార్పులను కౌసల్మ సత్యాగహ (ప్రాముఖ్యాన్ని విజేత నవలలు ఏవరించాయి

గాంధీజీ |[పభావంతో పల్లి _పజలు ఎలా మారారో మాలపల్లి కొల్పాయి గట్టితేనేమి హరిజననాయకుడు నవలలు చూపుతాయి. పట్టణాల (వజలను ఏ విధంగా మార్చింది చదువు నారాయణరావు నవలలు పేర్కొంటాయి వ్యక్తులలో మార్పులు ఏ విధంగా సంభవించాయో చివరకు మిగిలేది కోణంగి నవలలు వివరిస్తాయి

అస్పృళ్యతా నిరసన గాంధీజీ రాజకీయ (ప్రవేశం చేయకముందే తెలుగు నవలలో కనిఎంచినా ఆయన వచ్చిన తర్వాతే ఆస్ఫృశ్యతా నివారణోద్యమానికి ఒక స్పూర్తి వచ్చింది వి అంబేద్కర్‌

నేను హిందువుగా పుట్టానుగాని హిందువుగా మ్మాతం చనిపోనని 1985 వకటించిన డా బావాసాహెట్‌ అంబేద్కర్‌ జౌద్దునిగా చని పోయారు ముఖ్యంగా అస్పృవ్యలు సాంఘిక సమానత్వాన్ని పొందాలని వాళ్ళ జీవితాలు బాగువపడాలనిఆయన కోరుకున్నారు తన యావజ్జీవితకాలం ఆ(గవర్ణాల నిరంకుశత్వానికి వ్యతిరేకంగా సోరాడారు నిమ్నజాశులను సంఘటితపర్చి వాళ్ళలో రాజకీయ వై తన్మాన్ని రగిల్చి దాస్య విముక్తికోసం హోరాడేట్లు వాళ్ళని తీర్చి దిద్దారు అస్పృవ్యల సమస్య శేవలం సాంఘిక సమస్యనుకోనడ౦ తప్పని రాజకీయాధికారులు నిమ్నజాతులకు లభిస్తే తప్ప అస్పృళ్యత వరి ష్కారం కాలేదని ఆయన తెలిపారు దానికోసం కమ్యూనల్‌ అవార" (ప్రకటించేందుకు (ప్రభుత్వంపై ఆనేక విధాలుగా వత్తిడి తెచ్చారు

46 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య

మవోరాష్ట్రలో (బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమాన్ని రి74 లో లేవదీసి జ్యోతిబాపూలే దాన్ని జాతీయోద్యమంలో విలీనం చేశారు ఆ దోలో పంచ ములకు నాయకత్వం వహించి ఆంజేద్భర్‌ ఆ ఉద మాన్ని ముందుకు తీసుకు

_ వె్నరు జ్యోతి వాపూలే నిర్వహించిన (బాహ్మణేతర ఉద్యమాన్ని ఈ దళిత

జాతుల [శ్రేయస్సుకోసం తాను కొనసాగిస్తున్నానని ౦బేద్క-ర్‌ చెప్పారు ఆయన కృషివల్ల (క్రింది కులాలవారు తమ (ప్రాధమిక హక్కులను గుర్తించి చైతన్యం పొందారు

దశిణాదిన 1920 [పాంతంలో నిమ్నజాతుల ఆత్మగౌరవ ఉద్యమాన్ని శొంధరు ప్రారంభించారు. -ఆస్పృళ్యత తొలగించడానికి ఈ ఉద్యమం సాగింది దేవాలయ వ్రవేశ నిషేధానికి వ తీరేకంగా ఆస్పృప్యలమీద ఉన్న నిర్భంధాలకు వతిరేకంగా దళితకులాలు పెద్ద ఎత్తున ఉద్భ్కమాలు సాగించాయి ఈ ఉద మాల నేపథ్యంలో అంబేద్కర్‌ సాగించిన 80 ఏళ్ళ పోరాట చర్మిత ఉంది

భారత [వజలు తామంతా కలిసి ఒకి జాతిగా ఉండాలని కోరుకోవడం లేమ తాఎంతా ఒకే జాతి (ప్రజలమనే భవనే వాళ్ళలో కనిఎంచదని అంబేద్కర్‌ అన్నారు సిక్కులలొ ముబ్గంలలో ఉన్న సాంఘిక సమైక్యత హించువులలోలేదు కులాల కారణంగానే పొందువులు ఒక సంఘటిత శక్తిగా రూపొందళేక పోయారని ఆయన అంటారు హిందువులలో కులం అనేది ఒక భావన జక విశ్వాసం -ఈకలం ఇముడ్చుకుచ్న ఈ విశ్వాసం భౌతిక మెందికాదు అదీ మాససిక మైందే కాబట్టి (వజల మనోభావాలలోనే మార్పును సాథించాల్సి వుంద్‌ అస శైళ్యత నుంచి పంచముడు విముక్తి కాలేడు ఎందుకంటే తనంళట తాకుగా దాన్ని సృృష్టంచుకోలేడు కాబటి ఇది హిందూ మనస్తత్వానికి ఇలెదేంది అయినందువల్ల వారిదువుల మసస్తత్వంలో మార్చు వచ్చినప్పుడే అస్పృశ్యత అంతపౌశుందని చెప్పారు

"'ిందూమతంతో సర్జుదాటి తత్వం దాగావున్నా అస్పృశ్యత విషయంలో మాతం సర్జుబాటును ఆంగీకరించదు అవిగాక అస్పృశ్యత పాటిస్టే. ముప్పు

మహనీయ మానవతామూర్తులు ఓ? గాని నష్టంగాని హిందూ మతానికి కలగడం లేదు కూడా అస్పృ్యలు సమాన దశలోకి వస్తే వారు చేసే నీచ వృత్తులు ఎవరు చేస్తారు. బానిస ఇంధాల నుంచి తనకు విముక్రిని కల్పించమని అస ఎతు డు ఎవరిని వేడుకుంటాడవేది కూడా ఆలోచించవల్సిందే ఈ పరిస్థితిలో స్వరాజ్యం వస్తే హిందువులు ఇంకా అస్పృవ్యులను అణగతొక్కుతారని అస్పృత్యులకు రాజ్యాంగ రక్షణ అవసర నుని కోరుతున్నప్పటికీ వినిఎంచుకోని ఈ స్థితిలో ఆస్పృశ్ళుత సెర్మూలన మవృతుందని నమ్మడం మూర్జత్వమే అవుతుందన్నారు ఈ భయంకరమైన అస్పృశ్యత నుంచి తప్పుకొనేందుకు హరిజనులు కై9 సవం గాని ముస్టిం మతం గాని స్వీకరిస్తే బారతదేశ సంస్కృతే దెబ్బతినే అవకాశముందని ఆయన నిర్వేదపడ్డారు నిమ్నజాతుల అగచాట్లు పోవాలంటే జీవన సామాజిక ఆర్థిక స్మృతిని సవరించడానికి భయపడని (పభుత్వం ఉండాలంటారు సౌంథఖుక కట్టుబొట్టు మానవుని సృెతంత్యానికి అభివృద్దికి ఆటంకం కలిగి స్తున్నాయి. ఆర్షటూ హిందూ మతం మీద విరుచుకుపడజేవారు ఒక సందర్భంలో గాంధీగారు... “ఆంజేద్కర్‌ భయంకరుడు భయరహితుడు. చేతికి ఏది అండితే దానితో ఈ హిందూ కుక్కను కొట్టడానికి జంకడ ని అన్నారు! (బిటిష (వ్రధాని మాగ్దనాల్డు అధ్యవతన జరిగిన రెండవ రౌండు జేబులు సమావేశంలో సాంఘిక సమస్యకు ఎక్కువ పప్రాముఖ్యాన్నిచ్భారు అనుకోకుండానే ఆ రంగం ఆల్ప సంఖ్యాక ఉవ సంఘానికి మారిపోయింది అయితే సాంఘిక సమస్యను భారతీయుతే వరిష్కరించుకోవాలని అలా జరగక పోతే (బిటిషు [వకుత్వమే పరిష్కరిస్తుందని ఆ సమావేశం తెలిపింది. అల్ప సంఖ్యాకుల ఒడంబడిక ఉప సంఘం (బిటిమ (వధానమంతితో తమ నిర్ణ చూలఅను ఆమోదించ వల్సిందిగా కోరింది లోధియన్‌ సంఘం నివేదిక 10882 అధారంగా వభుత్వం కమ్మ్యునల్‌ అవార్డు 1వకటించడానికి పూను కుంది గాంధీజీ ఆ [వకటనను చేయవద్దని దానివల్ల హిందూనసంనంలో చీలి కలు వస్తాయని (వభుళ్వానికి విజ్ఞ ప్రిచేళారు 1982 ఆగస్టు 17న (వభుత్వం కమ్యూనల్‌ అవార్డు ను (ప్రకటించింది నిన్ను జొతులనాయకుడు యం సి రాజా పకుత్వవైఖరిని ఖండిస్తే

శరీ తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య అంబేద్కర్‌ పభుత్వ చర్యను సమర్థించారు ఈ కారణంగా నిమ్న జాతులు రెండు వక్షాలుగా విడీపోయాయి యంసి రాజావర్గం ఒకటి రెండొది అంబే ద్కంర్‌ వర్గం అయింది ఐతే అంబేద(ర్‌ నిమ్న జాతులకు (పత్యేక నియో జక వర్గా లవసరమని సైమన్‌ కమీషన్‌ వచ్చినపుడు చెబ్బనవారే వాటివల్డ హరిజనులకు దేశానికి నష్టమని కూడా హెచ్చరించిన ఆయనే రానురాను (వలోభాలకులోన్నై (పత్యేక స్టానాలే హరిజనాభ్యుదయానికి సరియైన మార్గాలని రాజకీయాధికారాలు లభిస్తే సాంఘిక సమస్యలు తొలగుతాయని ప్రచారం మొదలు పెట్టారు మవోత్ముడు [పాయోపవేశ దీక్షను చేపడకానని అంబేద్కర్‌ వెదఠింపులను లత్య పెట్టనని నిమ్న జాతులకోసం తన పాణాన్ని అర్పిస్తానని (వకటించారు

ఆంబేద్కరుగారి సామర్ధ్యం పె తనకు గౌరవమున్నదని (ప్రత్యేక నియోజక వర్గాల విషయంలో ఆయన పొరపడుళున్నారని గాంధీజీ అన్నారు వాళ్ళకు కలిగిన కష్టాలు బహుశా ఆయనని ఆలా ఆలోచింపచేశళాయని ఈ విధంగా చెప్పడంలో కొంత బాధ వున్నా చెప్పకపోతే నిమ్నజాతులవాళ్నకే (దోహం చేసినట్టవుతుందని గాంధీజీ అన్నారు అస్పృశ్యులు కైంస్తవం ఇస్టాం మతాలను స్వకరించినా నాకు ఆభ్యంతరం లేదు అన్నారు (సత్యేకనియోజక వర్గాలవల్ల హిందువులలో విభేదాలు కలుగుతాయని ఆ భేదాలు కాశ్వతంగా మనలో ఉండడం నేను సమ్మతించనని అన్నారు

బొంబాయి. 982 'సెపైంబర్‌ 9 లో జరిగిన హిందూనాయకుల సమావేశానికి డా ఆంటబేద్భ_ర్‌ వోజరైనారు ఆ సమావేశంలో గాంధిజీ [ప్రాణా లను రష్షించడం మొదటిదైతే అస్పృశ్యతను తొాలగంచడం రెండో ఆంకంగా ఆమోదం పొందింది ఆ తర్వాత (పతే క నియోజకవర్గాల గురించిన (వస్తావన నస్తేడా అంబేద్కర్‌ తాను గాందీని కల్సిన తర్వాత చెప్తానన్నారు బిర్లా గారి యింటిలో జరిగిన సమావేశానికి హాజరైన శ్రీయుతులు రాజేంద్రప్రసాద్‌ (వ్రకాశంపంతులు తేజబహదూర్‌ సప్తూ రాజగోపాలాచారి. ప్రభృతులు నంయు క్త నియోజక వర్షాలను శాసనసభలో నిమ్నుజాతులకు కొన్ని స్టానాలను (వత్యేకించడాన్ని అంబేద్కర్‌ సోలంకీగార్టను స్వుకోమన్నారు ఆంబేద్క-ర్‌ ససేమీ ఒప్పురానన్నారు సంయుక్త నియోజకవర్గంలో వత్యేకించిన స్టానాళ్లో

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత లికి

అంధదేశంలో ఏలూరు (పాంతంలో ఆదియాం(ధ్రమహిసథ 19వ శతాద్దాంతంలో స్ట్థాఎంచబడింది హెదరాబాద్‌లో శ్రీ భాగ్యరెడ్డివర్మ న హిందూ సేవా సంఘం ను స్టాఎంచాడు 1988 తో ఆంధ్రరాష్ట్ర హరిజన "సీవా సంఘం స్ట్థాఎత మైంది దాని అధ్యక్షులు శ్రీ కాశీనాథుని నా గేశ్వురరావు గారు ౩ పంచముల దేవాలయ (ప్రవేశాలు

పంచముల దేవాలయ |పవేశం కూడా ఆనాడు చెప్పకోతగ్గి విష్ణవం దేవస్థాన సంబంధమైన చట్టం పంచములకు ఆలయ (వవేశాన్ని కలిగించ లేదు ఆ చట్టాన్ని రద్దుచేసి దేవాలయ [పవేశం సంచములకు కలిగించాలని సంస్కర్తలు ప్రయత్నించారు పంచములు (వవే? స్తే దేవాలయాలు మలిన మవుతాయనే భావం రాకూడదని వవ్శిత ఆలయాలెప్పుడు మలినం కావని సంస్క ర్తలు అభ్మిపాయవడ్డారు అయితే సవర్థులకు దేవాలయాలు కూడా నీచంగా కనిఎంచాయి భగవంతునికి ఏ అంటు లేదు ఆలయం మైలవడు తుందనే భావం లోకంలో ఉంది ఆ వాన్నీ తొలగించాలి 1980లో శాసిక్‌ దేవాలయ (ప్రవేశోద్యమం జరిగింది 4 దాని వతి స్పందనలు ఆంధ్రలో జరిగాయి తిరుపతి దేవాలయంలో ఎ త్రిరాజులుదాసు అనే నిమ్న జాతీయడు (వవేశించాడు కాని దేవస్థాన సంబంధమైన చట్టం (వ్రకారం అతని'పె నేరమారో ఎంచి కోర్టు కెక్కించారు

గురువాయూరు. దేవాలయ (ప్రవేశంకోసం మొట్టమొదటి దేవాలయ సత్యాగహం (1982 సె 20న జరిగింది దానితో కాసనం ద్వారా హరిజనుల ఆలయ (ప్రవేశ నిషేధాన్ని తొలగించగలమని ఆనాటి రాజ వతి నిధి (ప్రకటించారు ఆచి ఒక శాసనంగా రూపౌందకముందే ఆంధ్రలో కాశీ నాధుని నాగేశ్వరరావు తన నాయకత్వంలో హరిజనుల ఆలయ (వవేళం కలి గించారు.. 982 గాంధీజి 41 రోజులు [పాయోపవేశం చేసినప్పుడు హరిజను లకు ఆలయ [ప్రవేశాలు ముమ్మరంగా సాగాయి 1989 లో మీనాడి దేవాలయ (వవేశం గొన్స విశేషం

విడ తెలుగు నవల- ఆస్పృశ్యకా సమస్య అత చి ౪ షంచముల విద్యాభివృద్ధికి రష అస్పృళ్యత భౌతికమైన సమస కాదు అది (ప్రధానంగా మాంబక మైన సమస్యమ్మాతమె అస్కృశ్యత భౌతికమైనదని భావించి దాని నిర్మూలనకు ఎంకో కృషిచేసినా ఆది కాత్కాలికిమే అయింది ఎన్నోవందల ఏళ్ళగా సాగిన అస్పృశ్యతా నివారణొద్యమాలు విఫలమైన కారణాలు తెల్పుకొని తర్వాతి సంఘ సంస్క రలు మానణకంగా అంటరాని తనాన్ని తరిమి వేయాలని ప్రయత్నించారు పంచములు అగవర్దాల వారున్నదళకు వస్తేనే మానసికమైన అస్పృళ త తొలుగుతుంది పంచములలో ఉన్న అజ్ఞానం తొలగించితే మంచి [ప్రవర్తన నేర్చుకుంటారని దానితో ఆంటరానితనం నెమ్మదిగానైనా పోగలదని నమ్మారు మానవతామూర్తులైన నాంఖుక సంస్కర్తలు క 0దరు పంచముల్ని విదా వంతుల్ని చేయడమే ఈ సమస్యకు చక్కని పరిష్కారమని థావిందారు పంచముఎకోసం విద్యాలయాలు స్టాఎంచి అన్న్ఫృవ లలో జాన జ్యోతిని వెలిగించారు మొట్టమొదట పారకాలను హైఎంచిన కీర్తి మహాత్మాజ్యోతిబాపూలే కు చక్కుతుంది 18%2 లో ఆయం ఆస్పృప్కం కోసం పారకాలను పెటి సంఘ బపిష్కారాన్ని కూడా లతెక్కచెయక స్కూలును కొనసాగించాడు 1912లో లాలా రాంప్రసాద్‌ గారు నిమ్నజాశుల విద్యా సంఎంను స్టాఎంచి వంచముల "సేవచేశారు. పంజాబులోనే గాక ఉత్తర (పదేశ్‌లోని కొన్ని జిల్దాలలో ఎదాి లయాలను వి స్రరింవవేశారు ఆం్మధదేశంలో అసృశు లకోసం పారశాలలను 20వ క తాబ్బారంభం లోనే స్ట్థాఎంచడం మొదలైంది మొదట చిలకమర్తి లక్షీ ్షనరబంహంపంతులు గారు 1900 లో ఒక పారశాలను వంచములకొసం స్థాఎంచారు బహుశ యిది కందుకూరి వీరేశలింగంగారితో కూడి నెలకొల్పిన రామమోహన పారశాల ఆయి వుంటుంది అందులో ఆదిమాం[ధ విద్యార్థులకు భొజనవసతులను కూడా ఏర్పరచారు. రఖుపతి వేంకటరత్నంనాయుడు ఎరాపురం మహారాజు మున్నగువారు పంచముల విద్యకోసం చాలాక్పషిచేశారు 192% లో హరిజనుల కోసం కాంతికుటిరము వసతిగ్మహాన్ని ప్రాఎంచారు 1918 జనవరి 10న

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత లే తెనాలి తాలూకా పెదపాలెంళో నల్లషాటి హనుమంతరావు గారు వంచముల కోసం విద్య చేతిపనులను నేర్పేందుకు శ్రీకృష్ణాశమాన్ని స్థాపించ్హార్డు ఈ ఆశ్రమం ఇఅంటూరులో స్టాఎటతమయింది హైదరాబాద్‌ల్నో భ్లాగ్యరెడ్డి వర్మ సుమారు 80 పారళాలలను నెలకొళ్చి హరిజనులలో విద్యాషదారం గావిం చాడు 1920 నాటికి పంచముల కోసం ఆంధ్రలో స్థాఎతమైన హపెైరశాలలు 0168కు పెరిగాయి. లెమూరిరాంజీరావు పంచముల కోసం దీనబంధు గూడూరురాంచంద్రరావు యింకో పతికను నడిపారు దీనినిబటి ఆర్మధ దేశంలో గాంధీగారి ఉద్యమానికి ముందే ఆస్పృశళ్యతా నివారణ క్థ్రప్పి బాగా సాగినట్టు తెలుస్తుంది గాంధీమవాత్ముడు హరిజనోద్యమం ముమ్మరంగా సాగించే సమయంలో ఆం్భధ్రరాష్ట్ర హరిజన "సేవాసంఘం ఆంధలో స్థాఎతమయింది ఈ సంఘం అధ్భక్షులుగా కాశినాధునినా గేశ్వురరావు గారున్నారు ఆయన పిజయవాడలో ఆస్పృఫ్యుల కోసం ఒక హాస్టల్‌ నెలకొల్పారు ఆయన సమక్షంలో హరిజనులకు ఆలయ (నవేకాన్ని కలిగించారు ఆంటరానితనాన్ని తొలగించడానికి మాలఎల్ల లాంటి (గంథాలెన్నో ఆ సంఘం (పచురించింది అయిణే ఈ ఆంధధరాష్ట్ర అస్పృళ్ళ "సీవా సంఘం అభఖిలభారతహరిజనసేవాసంఘా నికి కాఖగానే ఏర్పడింది. ఇంకా పల్లెపాడు ఆశమ స్థాపకులు దిగుమరి హనుమంతరావుగారు వెల్లంకి కృష్ణమూర్తి గారు తల్హ్మాపగడ్మ ప్రకాశ రాయుడు ఇెరుకువాడవేంకటనర సింహం మున్నగువారు సంఘ బహిష్కారానికి భయ వడకుండా. అత్యంత సాహసం చూఎ వారిజన సేవకు ఆంకితమైపోయారు అస్పృశ్యతా నివారణాన్ని పజలు కంటగించుకొనే రోజుల్లో శ్రీ మంగిపూడి వెంకటకర్మగారు నిరుద్దభారతం 9 ౨ రాశారు అఖిల భారత నిమ్న జాతుల సమాఖ 104డి కుసుమ ధర్మన్న జయఖేరి వథతికను నడపారు (బిటిషువారు మనదేశంలో ప్రవేశించిన తర్వాతే హిందూ సమాజంలో అనేక మార్పులు సంభవించాయి. జాతీయోద్యమ దైతన్యం ముఖ్యంగా కుల వ్యవస్థని నిక్వీర్యవరిచింది సర్వమానవ సమావత కోసం పోరాడింద్ని అస్సృ శ్యులను ముట్టుకుంటే మైలపడిపోతామని భావించిన ఆగ్రవర్ణాల వాళ్ళలో మార్పు లను తెచ్చింది భారతీయుల్ని సమెక పరిచింది దీనికి తోడు అనేక శక్తులు

శ్ర( తలుగు సవల-ఆస్పృళ్యతా సమస్య కుల వ్యవస్థని నిర్వీర్యం చేసేందుకు వెలుగులోఐ వచ్చాయి. పర్మిశమల స్టావన వల్ల రైలు బస్సుల (ప్రవేశం వల్ల విభిన్న కులాలకు చెందినవాళ్ళ నడుమ కలివిడి పెరిగింది లాభసాటి వ్యాపారాలు అన్ని కులాలవాళ్ళని ఆకర్షించి ఆ వృత్తిని స్వీకరించే ఎస్హు వేఠాయి నీచంగా భావించిన నెనికోద్యోగాలు. సైతం అనకాళం వస్తే వదులుకోలేకపోయారు భూముల |'క్రయవ్శికయాల్లో కలిగిన స్వేచ్చ కులాల సమళూకాన్ని తారుమారు చేసింది దీనికితోడు చట్టం సమాన క్వాన్ని (ప్రసాడించింది ఇంకా లౌకిక విద్యావిధానం కుల విచక్షణకు తావి వ్యని ఉద్యోగావకాకాలు వర్షకారతమ్యాలను తొలగించాయి

82 సంవత్సరం నుంచి వ్యక్తులు సంస్థలు అట్టడుగుజనంలో ఎందరో విద్యావ్యా ఎకి కృషిచేయడం జరిగింది సంస్యర్తల కృషి ఫలితంగా సవర్హ హిందువుల ఎల్లలు చదివే పారశాలల్లోనే ఆస్బృవ్యలకు అవకాశం దొరికింది దేవాలయాలలో (ప్రవేశించకూడదన్న దాన్ని అధిగమించి అస్పృక్యుడు స్వేచ్చగా గుడిలోఆడుగు పెట్టగ లిగాడు అంచేగాదు అందరూ ఉపయోగించుకొనే నూతులు చెజువులు అస్పృశ లు ఉపయోగింగుకోగలిగారు. నిర్బంధ వృత్తి విధానం కూడా సడలిపోయింది భూమిమీద హక్కు- కూడా ఆస్పృవ్యలకు కలిగింది

అట్టడుగు వర్గాలలో జ్ఞాన చైతన్యం వారవ కావడంకో హరిజనులు ముందుకు అడుగు వేయగలిగారు తమ హక్కుల గురించి తెచ్చుకొని వాటి రక్షణకోసం పోరాడారు సంవ్రదాయసిద్ధంగా జరుగుతున్న పీడనకు వ్యతి దేశంగా దళిత కలాల ప్రజలు జాతీయ స్థాయిలో అసంఖ్యాక ఉద్యమాలు సాగించారు. అయితే అస్పృశ్యతా వ తిరేక పోరాటాఎయ బిటిష పాలనలో విజయవంతం కాలేకబి యాయి

అస్పృళ్ళత కాళ్వతంగా ఊండాలని సనాతనులు _వయత్నించడం వల్లి సాంఘికంగా మార్పేమీ రాలేదు కాస్త్ర (పమాశాలను చూఎ ఆసమానతలు ధర్మబద్ధ్హమెనవే నన్న వాళ నూ పంచములు విశ్వసించారు దానితో మాన వత్వం మరగు వడిపోయి సంకుచిత మన స్తత్వం పెరిగిపోయింది. స్వార్థ వరల వంచనలకు లోనై నిర్భంధ "సేవా విధానానికి బలి అవుతూ వచ్చింది సంచమవాతి 5

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్ళత 87

స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం ఆం(ధ్రదేశంలో అస్పృశ్య కులాలు కిస ఉన్నాయి 6 (ప్రస్తుతం ఆంధృ్యపదేళ్‌లో ఉన్న అస్నృళ్య కులాలు క్‌ అవి (పభుత్వం (ప్రకటించింది 7 వాటిలో అంతర్భాగాలుగా 429 వరకు ఉవకులా లున్నాయి ఓక కులం ఇంకోకులం కంటే సపెద్దదనే భానంతో వాళ్శలోకూడా హెచ్చు తగ్గులు “పెరిగాయి

రి తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య

నూచికలు తనకన్న తక్కువ కులం వాణి చంఎన (బావ్మాణునికి పడే ౧డ దేశ బహీష్కారం తక్కువ కులంవాడు బావ్మాణుని చంఎతే ఆతనికి పడె శక శిరచ్చేదం ఎవి తన (గంథం వర్ణవ్యవస్థ లో మనస్మృతిని గురించి రాస్తూ (క్రోడికరించారు పేజి 124 125

లి సిందూ మతంలోని నిమ్న జాతులవారు అగ్రకులాల మాదిరిగా (ప్రధానంగా (బ్రాహ్మణుల వలె ఆచార సంప్రదాయాలను పాటించడం సంస్క శతీకరణం అంటారు

శ్ర పాళ్చాత్యీకరణకు లౌకికవాదం హేతువాదం అవలంబించడం అని ఆర్థం చెప్పుకో వచ్చును

శ _ 980 ముందు కూడా పంచములకు దేవాలయ ప్రవేశాలు జరిగి వుండ వచ్చు 1910 తో వెలువడిన మాతృమందిరం నవలలో దాన్ని చితింవడం వల్ల అనుమానించాలి

ర్‌ నిర్భంధ 'సేవా విధానం అంటే వెట్టి వని ఇది మూడు రకాలు & రాచ వెట్టి 5 గ్రామ వెట్టి 6 కుల వెట్టి ఆంధ్రుల సంక్షిస్త చర్మిత - ప్‌ బలరామమూర్రి పేజీ 63 విశాలాంధ పబ్దిషింగ్‌ నో విజయవాడ 19075

| ఆదిమాం[ధ 2 మాదిగ తి పాకి 4 చచ్చర 5 మాలదాసు ర బెయిగారి 7 చలవాది 6 కొరగాను € బారికి 0 వబావురి 11 దండాసి 2 కొడగాలి 18 గొడాది 14 హడ్డి 15 రెల్లి 16 జగ్గవి 17 కొడలతో 18 మాసి 18 మేదరి 20 ముచ్చి £ పెడి 22 పెయిండ 28 పమిడ జీడీ శబరి 25 మాతంగి హంజనాభ్యుదయం బి బాలకృష్ణ సీజీ శ రౌతుబుక్‌ డిసో రాజమండి 104?

సంస్కరణోద్యమాలు అస్పృశ్యత క్ర

7 1 ఆదిఆర్యధ 2 అదీదావిడ 8 అనాముక్‌ 4 ఆరెమాల 5 అరుందకీయ 68 అరవమాల ? బారికి 68 బూవురి 9 బుగ్గ జంగం 0 నైండ్ల బ్యాగర 1కి చచాటి 18 చలవాది 14 మాచి క చంభారి 168 చండాల 7? డక్యల్‌ డొక్కల వారు 18 దండసి ౪ ధోర్‌ 80 డోమ్‌ డోబర్‌ పైడి ౪1| ఎల్ల మల్వార్‌ ఎల్పమ్మల వాండ్లు 22 ఘాసి హడ్డి ద్వాచండి 2 గాడగలి. 21 గొడార 25 కోసంగి 20 మోలెయ 27 హోలెయదానరి 28 జగ్గలి 90 జాంబువులు 80 కొాలుపుల వాండ్హు త1 మాదాు కురుమ మాదారి కురుము ౪68 మాదిగ లికి మాదిగ దాసు 8 మహర్‌ లికి మాల $6 మోలదానరి 87 మాలదాసు 8 మాల హన్నాయి 89 మాలజంగం 0 మాల మజ & మాలసాలె నెత్కాని శకి మాలసన్వాసి ఢతీ మాంగ్‌ 44 మాంగ్‌ గరోడి కల మన్నె 46 మబ్బ్ద 4/7 మాతంగి 8 మెహళారు 4$ మిధ అయ్యల్వార్‌ రీ0 ముండాల $ షాకి మోతి తిటి. 52 పంచాడ పంబండ పంబల 5 వమిడి ర్‌శీ పంచమ పరియా 58 రెల్లి 56 సమగార ళ₹ సంబన్‌ సరి స్మపు 56 సింధోట సిందోకు

త్రి మహనీయ వమూనవతా మూర్తులు

అస్బృజ్యలు పతితులుకారు. వాళ్ళు మనుషుతే దేవుని ఓద్ధలని ఉడ్జో షించి వాళ్ళ పునరుద్ధరణకోసం యావజ్ఞీవితం ధారపోఎన మహసీయ మానవతా మూర్తి గాంధీజీ హరిజనుల అభివృద్ధికోసం జీవితాంతం పోరాడిన మవి మహుడు ఆంబేద్కరు సనాతనులతి పోరిన ఈ ఇద్దరు సంస్క ర్తల హర్చి కొంతయినా తెలియకపోతే అస్పృశ్యతా సమస్యను వరిహరించడానికి రచ యితలు చేసిన కృషి అవగతంకాదు ఈ యిద్దరు మనీషులు చేబన తపస్సు జగద్విదితం మానవత్వపు విలువలు కాపాడడానికి ఉద్యమించిన మహి తాళ్కుల్లో మన భారతీయ సమకాలీక సమాజంరో ముఖ్యంగా పేర్కొనదగిన వాకు పీళి ద్దరే అస్పృళ్యతను నిర్మూలించేందుకు ఒకరు పుడితే హరిజనా కు దయం కోసం ఇంకొకరు పుట్టారు అస్పృశ్యతా ఎవారణ హరిజనాభ్యు దయం రెండింటి గమ౦ సామాజిక నవానతే ఆ్యగవర్షంలో జన్మించి అస్నృశ్యులకు ఆల్మీయుడై మమత్వంతో కృఎచేళాడు గాంధీమహార్ముడు న్యూనతాభావం మనివని ఎంత [కుంగదీస్తుందో స్వీయానుభూతితో గాంధీజీ స్వానుభవంతో అంబేద్కరు తెలుసుకున్నారు అమానుషమైన అస్పృశ్యత మీద చెరో విధంగా విజృంభించారు వారి కార్యాచరణ విధానాల్ని కొద్ధి మాతంగా ఇందులో నివేదిస్తాను

మహనీయ మానవతామూర్తులు త్తే క్షే గాంధీ మహాత్ముడు

దత్మిణ్యాఖకాలో కాలుపెట్టిన గాంధీగారికి మొదట కనిఎంచిన దారుణ దృశ్యం అస్పృశత అక్కడ నివసించే భారతీయల కార్మికుల) కు ఆందరూ నడిచే దారులను నిషేధించారు అందరి నడుమ వారు నివసించ రాదు ఈ దారుణ పరిస్థితులకు స్పందించి వాటికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు (1898 94 జావుటాను ఎగరవేకారు గాంధీజీ ఆయన నిర్వహించిక సళ్యా [గవాం దేశ విదేశాల్లో ఆయనకు మంచి పేరును తెచ్చి పెట్టింది భారళదేశానికి తిరిగివచ్చిన గాందీజీ ఎన్నో ఉద్యమాలకు నాయకత్వం వహించారు 2 రౌలట్‌ చట్టం 919 (పవేళశంశో ఆయన దేళరాజకీయ రంగంలో దూకాల్సి వచ్చింది ఆగమ గోచరంగా సాగుతున్న స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని నరిమైన్న దారిలో నడిఎంచాలని సంకల్పించుకున్నారు జాతి జీవన పరిస్థితులు మెరుగు పరిచేందుకుగాను ఎన్నో ఉద్యమాలను చేపట్టారు ఆయన నడిఎన (వతి ఉద్యమం స్వాతం్యత్య వోరాటానికి అనుబంధంగానే నడిచింది బిటిమ వాళ్ళనుంచి భారతీయులు విము క్రిపొందడం ఒక్కటేగాదు. దేశంలోన్‌ ఆజ్ఞ నం అసమానత్వం _ పేదరికం మొదలైన వాటినుంచి కుడా భారతీయులు విముక్రిని పొందాలని ఆశించారు దశ్షిణ్యాఖకా నుంచి రాగానే హరిజనోద్ధరణ త్తీ జనోద్దరణ మద పాన నిషేధం లాంటి కార కమాలు చేవటారు జాతీయ నాయకత్వం చేవ టి జాతీయవాద కార్యక ర్రలను పల్లెలకు మశ్రించారు మొత్తం జాతీయ ఉద మాన్నే సామాన్యుని వైపుకు తివృగలిగారు ఆయనకు అత్యంత (బయమైన ఆశయాల్లో ఆస్సృళ్యత వ్యతిరేక పోరాటం మొదటిది గాంధీజీ జీవించినంతకాలం | సజాసేవ కార్య[కమాల్లో అస్పృళ్యతా నిర్మూల నకే ఆయన (ప్రత్యేక స్థానమిబ్బారు వ

శి తెలుగు నవల అస్పృళ తా సమస్య ౧ నిర్మాణ కార్య క్రమాలు గాంధీజీ రాజకీయ [పవేశ కారణంగా స్వాతంత్య సంగామంలో నూతన శకం [ప్రారంభమైంది సంగ్రామ లక్ష్యం స్వరాజ్యమని సంగ్రామంతో పెటు నిర్మాణ కార్యక్రమాలు ఆత్యంత (పాధాన్యమైనవని ఆయన విశ్వసిం చారు గాందేయసిద్ధాంతంలో ఈ నిర్మాణ కార్యక్రమాలు _పముఖ మైనవిగా చెప్పొచ్చును జాతి జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపరిచేందుకు ఈ కార్యక మాలు ఎంతో త్లోడ్చడ్డాయి ఈ నిర్మాణ కారబక మాల్లో 18 స్నూతాలున్నాయి ౩ పీట్రి (ప్రచారానికి జాతీయవాదులు పవూనుకోవడాన్ని ఇక్కడ విశేషించి చెప్పుకోవాలి నిర్మాణ కార్య్మకమాలలో ఇశమాలు కీలకమైన ప్యాతను నిర్వహిం చాయి నిర్మాణ కార్య్మకమాల (నచారకులకు ఇవి చక్యాని షణ నిచ్చాయి అవామ్మదాబాద్‌లో సబర్మతీ ఆశమం దానిని అనుకరిస్తూ ఆంధళలో వల్లి షాడూ త్మశమం కృష్ణాశమాలు వెలిళాయి. ఇవిగాక నిర్మాణకార్య[క్రమానీకి అన్ని వేళల్లో వనిచేసేందుకు వాలంటిర్ణ దళాలూ ఏర్పడ్డాయి. నిర్మాణకార్యల (కషాళ్లో భాగంగానే జాతీయ పారశాలలు దేశమంతటా వెలిశాయి. 921 డిసెంపర్‌ అహామ్మదావాద్‌లో జరిగిన కాంగ్రెసు సభలలో అస్పృశ్యతకు- వ్యతిరేకంగా పోరాడుకామని జాతీయవాదులంతా (పతిజ్ఞ చేయాలని తీర్మానించ డళంళో ఉద్యమం ఊంఎరిపోసుకుంది 19992 ఫ్మిబవరి 12న శాసనోల్దంఘన కార్య క్రచూన్ని సిలిఎవేస్తున్నట్టు బార్జోలి కాం[గెసు సమావేశం (వకటించింది అయికే జాతీయవాదులంతా నిర్మాణకార్యకమాల్లో నిమగ్నమై పనులు నిర్వో ర్తించాలని కూడా ఆ సమావేశం ఆదేశించింది ఆ సమయం (19282 ఏక్త్రడో థారీ ఎత్తున నిర్మాణ కార్యుకమాలను దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించారు.. చాలామండి కొత్సాహికులు వేతనంతో నిమిత్తం లేకుండానే నిర్మాణ కార్య- ్రిమాలలో పనులుచేయనారంభించారు. జాతీయ పారళాలల్లోని విద్యా నాయకులు ఈ నిర్మాణ కార [క్రమాలలో వకే క శిక్షణ పొందారు ఈ శిక్షణ కోసం దేశం నలుమూలలనుంచి కార్యక ర్తలు సబర్మతి ఆశమానికి చేరు. కున్నారు మొదటి శ8గణ తరగతుల, 1928లోనే ముగిసాయి

మహనీయ మానవతామూ ర్తులు 43

శాసన సభల బహిష్కరణను విరమించుకొని శానన సభలకు పోటి చేసి శాసన సభలలో (ప్రవే?ంచి (పభుత్వలోపాలను బట్టబయలు చేయాళని' స్వరాజ్కవాదులు భావించారు ఇది నచ్చని సర్దార్‌ వల్లవాయ్‌వ టేల్‌ బాబూ రాజేర్యద(పసాద్‌ (వభృతులు కానన సభల్లో పున (ప్రవేశాన్ని వ్రతిఘటించారు ఆ సమయంలో వాస నిర్మాణ కార్యక్రమాలవైపు తమ దృుబ్దని మర్తలించి' గట్టి (వచారం చేయనారంభించారు ౨ అస్పృశ్యతా- నివారకా-

హిందూమతం నళించడానికి ఆయినా ఆంగీకరిస్తానుగాని అంటరాని తనం నిలిచి ఉండడానికి వాళ్ళని అస్పృహ్యలను హిందూజాతినుంచి వేర్తు చేయడానికి ఆంగీకరించనని గాంధీజీ అన్నారు రాజకీయాలన్నిటిని స్వరోజ్య వష్షాన్సిక్షి వదిలి అస్పృక్నకా నివారణ కారళ్షక్రమంలో (శ్రద్ద వస్తాంచి ఇయ్యన వని, చేయ. నారంఖించారు అప్పృవత్యలకోసం ఎన్నోసార్లు నిరావోరదీక్షను ఎూనార్తు బోధియన్‌ సంఘం సిఫారస్‌ మీద 1982 ఆగస్టులో నిమ్నజాత్తులకు వ్ల0 సం దాకా పత్యేక నియోజక వర్గాలుండాలంటూ [నకుత్వం (వకటించింది శీ ఆప్పుడు (పత్యేక స్‌యోజక వర్గాల ద్యాడా నిమ్మజా&ిడప్రతినిరులు నిలబడడం గాక సామాన్య నియోజక వర్గాల ద్వారానే ఎన్నుకొనేట్టు ఏర్పరచాలని అయన నిరాహార దీక్షకు. పూనుకున్నారు... సంయుక్త. నియోజక వర్గాలే ఉండి నిమ్న జాతులకు (వత్యేకించిన స్థానాలలో (ప్రాథమిక ఎన్నిక విధానం అమలు కామం లని ఆయన కాంశ్నించారు

సాంఘికంగా హరిజనులుకు. మిగిలిన వర్గాలవారికి ఎంతో స్టాయీ ఖేడా లున్నాయి గుణ సంబంధం లేకుండా జన్మవల్లనే ఒక జాతిని ఆంటరాప్తి వాళ్ళనే సిద్దాంతం తువ్చు తోటి మానవుని అస్సృవ్యనిగా చూడడం అమానుష మైనదని గాంధీ గారి అభ్మిపాయం వారిజనులపై ఆంక్షలు తొల్పిగిననాడు వాళ్ళకు సాంఖుక హక్కులు కలిగించిననాడే ఈ అసమానతలు పోతాయని అయన నమ్మకం ఆస్పృశ్మతను సమూలంగా పెల్లగించి వేయాలనేదే- ఆయన కోరిక నిమ్న్మజాతుల. వాళ్ళని మిగిలిన వాళ్ళతోపాటు సమానదళలోకి తీసుకొని- రావడానికే తీవ పయత్నం- చేణారు ఈ అస్పృళ్యతా- నివారణ. కార్య క్రమన్వి

శ్షీశీ తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ఉద్దేశ్యం (వజల్లో హృదయ పరివరన తీసుకు రావాలన్నదే హరిజనులపట్ట సవర్జుల [వ్రవర్తన మారేట్టు చేస్తేతస్ప అసమానతలు అంతరించిపోవని ధృడంగా నమ్మారు మానవోద్యమం గాంధేయ ణద్ధాంతాల్లో విలీనమై గాంధీజీ సర్వోదయ సిద్ధాంకాలుగా " వెలిసాయి. మొదట నూనవోద మం వ్యక్తి స్వాతంథ్యానికి పౌటుబడీతే గాంధీజీ ఆ మానవోచ్యమాన్ని వ్యక్తి స్వాతంత్య పరిధినుంచి సమిష్టి (శ్రేయస్సు వ్లైపుకు మళ్ళించారు సంఘంలోని ఆర్థిక దుస్థితి భావ దార్మీద్యం పోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన ఆ సిద్దాంగాన్ని (వతిపొదించారు ఆ విధంగా ఆయన (పాణంపోసిన ఉద్యమమే ఆస్పృళ్యకా నివారణోద్యమం _ ఈ విధంగా గాంధీగారు రాజకీయాలలో (సవేశింగానే ఆయనతోపాటు

అస్పృశ్యతా నివారణ కార్య్మకమం కూడా (ప్రవేశించి స్వాతంత్యోద్యమంలో అంతర్భాగంగా కొనసాగింది హరిజనుల సాంఖుక ఐహిష్కరణ (కమ (శ్రమంగా తొలగిపోవడం హరిజనులకు దేవాలయ (ప్రవేశం కలగడం ఆరంభ మైంది అస్పృశ్యతాభావం తొలగడం (పారంభించగానే హరిజనులు అమి తోశ్సాహంతో స్వాతంత్యోద్యమానికి కలిసి రాసాగారు 8 తలుగు నవలపై గాంధీజీ ప్రభావం

గొంధీగారు రాజకీయ రంగం ప్రవేశం చేసే నాటికి బారత దేశం సాంఘ్‌ కంగా ఊ త్తేజజరమైన పునర్నిర్మాణ కారరాకమంలో మునిగి వుంది గాంధీజీ ప్రవేశం ఆయన నాయకత్వం జాతీయతని జాతి సంస్కృతిని పరిరక్షించింది ఆయన [ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమం ఒక రాజకీయ సంచల నాన్నే సృష్టించింది విశేషించి భారతీయ సాహిత్యాన్ని సమూలంగా మార్చి వేసింది గాంధీజీ ఉదృమాల [ప్రభావం తెలుగు నవలపై బాగా పడింది నిర్మాణ కార్యశక్రమాలయితేనేమి సహాయ నిరాకర శోద్యమం అయితేనేమి వాటి నన్నింటిని తెలుగు నవల (ప్రతిబింబించింది

మాలవల్లి ఓబయృ వేయిపడగలు నారాయణరావు కొల్పాయిగట్టితే నేమి చదువు కోణంగి హరిజన నాయికుడు మున్నగు నవలలు సహాయ నిరాకరణోద్యమాన్ని చితించాయి. చివరకు మిగిలేది స్వాతం(త్ర్యోద్మమంలో

మహనీయ మానవతామూర్తులు ఉక్‌ గాంధీజీ నాయకత్వాన్ని వర్తించించి సత్యా గహం (వజల్లో తెచ్చిన మార్పులను కౌసల్య సత్యాగహ పాముఖాన్ని విజేత నవలలు వివరించాయి

గాంధీజీ ప్రభావంతో పల్లె ప్రజలు ఎలా మారారో మాలపల్లి కొల్దాయి గట్రితేనేమి హరిజననాయకుడు నవలలు చూపుతాయి. పట్టణాల (చ్రజలను ఏ విధంగా మార్చింది చదువు నారాయణరావు నవలలు పేర్కొంటాయి వ్యక్తులలో మార్పులు ఏ విధంగా సంభవించాయో చివరకు మిగిలేది కోణంగి నవలలు వివరిస్తాయి

అస్పృశ్యతా నిరసన గాందీజీ రాజకీయ [వవేశం చేయకముందే తెలుగు నవలలో కనిఎంచినా ఆయన వచ్చిన తర్వాతే అస్ఫృళ్యతా నివారణోద్యమానికి ఒక స్పూర్తి వచ్చింది ల్‌! అంబేద్కర్‌

నేను హిందువుగా. పుట్టానుగాని హిందువుగా మాతం చనిపోనని 1885 పకటించిన డా బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ జౌద్ధునిగా చని పోయారు ముఖ్యంగా అస్పృశ్యులు సాంఘిక సమానత్వాన్ని పొందాలని వాళ జీవితాలు బాగుపడాలనిఆయన కోరుకున్నారు తన యావజ్జీవితకాలం అఆగవర్జాల నిరంకుళత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడారు నిమ్నజాతులను సంఘటితపర్చి వాళ్ళలో రాజకీయ చై తన్మాన్ని రగిల్చి దాస్య విము క్తికోనం సోరాడేట్లు వాళ్ళని తీర్చి దిద్దారు ఆస్పృవ్యల సమస్య కేవలం సాంఘిక సమస్యనుకోవడం తప్పని రాజకీయాధికారులు నీమ్నజాతులకు లభిస్తే తప్ప అస్పృశ్యత వరి ష్కారం కాలేదని ఆయన తెలిపారు దానికోసం కమ్యూనల్‌ అవార్డు (వకటించేందుకు [సభుత్వ్యంమై ఆనేక విధాలుగా వత్తిడి తెచ్చారు

కీర జేలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య

మహారాష్ట్రలో [బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమాన్ని ర7ఓలో లేవదీసీ జ్యోతిబావూలే దాన్ని జాతీయోద్యమంలో విలీనం చశారు ఆ దళలో పంచ ములకు నాయకత్వం వహించి అంజేద్హర్‌ ఆ ఉద మాన్ని ముందుకు తీసుకు వెళ్ళారు జ్యోతి బాపూతే నిర్వహించిన [బాహ్మజేతర ఉద్యమాన్ని ఈ దళిత జాతుల [శ్రేయస్సుకోసం తాను కొనసాగిస్తున్నోనని బేద్కర్‌ చెప్పారు ఆయన కృషివల్ల [కింది కులాలవారు తమ (పాధమిక హక్కులను గుర్తించి చైతన్యం పొందారు

దకిణాదిన 1980 [పాంతంలో నిమ్నజాతుల ఆత్మగౌరవ ఉద్యమాన్ని “కొందరు [ప్రారంభిందారు అస్పృశ్యత తొలగించడానికి ఈ ఉద్యమం సాగింది దేవాలయ వ్రవేశ నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా అస్పృవ్యలమీద ఉన్న నిర్భంధాలకు వతిరేకంగా దళితకులాలు పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమాలు సాగించయి ఈ ఉదమాల నేపఠత్యంలో అంబేద్కర్‌ సాగించిన 80 ఏళ్ళ పోరాట చర్మిత ఉంది

భారత (పజలు తామంతా కలిణ ఒక జాతిగా ఉండాలని కోరుకోవడం లేదు తామంతా ఒకే జాతి (ప్రజలమనే థావనే వాళ్ళలో కనిఎంచదని ఆంబేద్కర్‌ అన్నారు సిక్కులలా ముబ్బంలలో ఉన్న సాంఘిక సమైక్యత హిందువులలోలేదు కులాల కారణంగానే హింయివులు ఒక సంఘటిత శక్తిగా రూపోందలేక పోయారని ఆయన అంటారు. హిందువులలో కులం అనేది ఒక భావన. బక విశ్వానం కులం ఇముడ్చుకున్న శ విశ్వాసం భౌతిక మైందికాదు అది మానసిక మైందే కాబట్టి (పజల మనోభావాలలోనే మార్పును సాథించాల్చి వుందీ అస్నృశ్యత నుంచి పంచముడు విముక్తి కాలేడు ఎందుకంటే తోనంతట తానుగా దాన్ని నృష్టంచుకోలేడు కాబట్టి ఇది హీందూ మన స్తత్వానికి చెండొంది అయినందువల్ల పాందువుల మనస్తత్వంలో మార్చు వచ్చినప్పుడే అస్పృశ్యత అంతమౌొతుందసి చెప్పారు

హిందూమతంలో సర్జుబాఎ తత్వం బాగావున్నా అస్పృశ్యత విషయంలో మ్యూతం సర్దబాటును "అంగీకరించదు అవీగాకః అస్పృశ్యత పాటిస్తే ముప్పు

మహసీయ మానవతామూర్తులు గ గాని నష్టంగాని హిందూ మతానిఎ కలగడం లేదు కూడా అస్పృుష్యులు సమాశ దశలోకి వస్తే వారు చేసే సీచ వృత్తులు ఎవరు చేస్తారు. బానిస బంధాల నుంచి తనకు విము క్రిని కల్పించమని అస శు డు ఎవ్వరిని వేడుకుంటాడనేది కూడా ఆలోచించవల్సిందే ఈ పరిబ్ధతిలో స్వరాజ్భం వస్తే హిందువులు ఇంకా అస్పృత్యలను ఆణగతాక్కుతార ని అస్పృహ్యలకు రాజ్యాంగ రషణ అవసర నుని కోరుతున్నప్పటికీ వినిఎంచుకోని ఈ బ్ఞతిలో ఆస్పృళ త సిర్మూలన మవుతుందని నమ్మడం మూర్జత్వమే అవుతుందన్నారు ఈ భయంకరమైన అస్పృశ్యత నుంచి తప్పుకొనేందుకు హరిజనులు కైస్రవం గాని ముస్టిం మతం గాని స్వీకరిస్తే భారతదేశ సంస్కృతే దెబ్బతినే అవకాశముంచని ఆయన నిర్వేదపడ్డారు నిమ్నజాతుల అగచాట్లు పోవాలంటే జీవన నామాజటిక అర్థిక స్మృతిని సవరించడానికి భయపడని (వభుక్వం ఉండాలంటారు సాంఘిక కట్టువాస్హు మానవుని నె ృతంత్యానికి అభిన్నద్దికి అటంకం కలిగి స్తున్నాయి అంటూ హిందూ మతం మీద విరుచుకుపడేవారు ఒక సందర్భంలో గాందీగారు అంబేద్కర్‌ భయంకరుడు భయరహితుడు చేతికి ఏది అందిశే దానితో ఈ హిందూ కుక్కను కొట్టడానికి జంకడ ని అన్నారు5 భీటిష ప్రధాని మాగ్గనాళ్డు అధ్యవతన జరిగిన రెండవ రౌండు శీబులు సమావేశంలో వాంఘిక సమస్యకు ఎక్కువ [ప్రామఖ్యాన్నిచ్భారు అనుకోకుండానే ఆ రంగం అల్ప సంఖ్యాక ఉప సంమానికి మారిపోయింది అయితే సాంఘిక సమస్యను భారతీయులే వరిష్కరించుకోవాలని అలా జరగక పోతే బ్రిటిషు (ప్రభుత్వమే పరిష్కరిస్తుందని ఆసమావేశం తెలిఎంది ఆల్ప సంఖ్యాకుల ఒడంబడిక ఉప సంఘం బిటిష (వధానమంతితో తమ నిర్గ యాలను ఆమోవించ వల్సిందిగా కోరింది లోధియన్‌ సంఘం నివేదిక 1982 ఆధారంగా [వభుత్వం కమ్యునల్‌ అవార్డు (వకటించడానికి వూను కుంది గాంధీజీ ఆ [ప్రకటనను చేయవద్దని దానివల్ట హిందూసంఘంలో చీలి కలు వస్తాయని (పభుత్వానికి విజ్ఞ ఎచేశారు 1382 అగస్టు 17న ప్రభుత్వం కమ్యూనల్‌ అవార్డును ద్రకటించింది నిమ్ను జాతులనాయకుడు యం సి రాజా (పభుత్వనైఖరిని ఖండిస్తే

కరీ తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య అంబేద్కర్‌ పభుత్వ చర్యను సమర్థించారు ఈ కారణంగా నిమ్ను జాతులు తెండు వఖులుగా విడిపోయాయి యంసి రాజావర్గం ఒకటి రెండోది అంబే ద్కం-ర్‌ వర్గం అయింది ఐతే అంబేద్కర్‌ నిమ్న జాతులకు వ్రత్కేక నియో జక వర్గా లవసరమని సైమన్‌ కమీషన్‌ వచ్చినపుడు చెబ్బనవారే వాటివల్ద హరిజనులకు దేశానికి నష్టమని కూడా హెచ్చరించిన ఆయనే రానురాను (వలోభాలకులోనై [ప్రత్యేక స్టానాలే హరిజనాభ్యుదయానికి సంయైన మార్గాలని రాజకీయాధికారాలు. లభిస్తే సాంఘిక నమస్యలు తొలగుతాయని (ప్రచారం మొదలు పెట్టారు మవోత్ముడు (ఫపాయోవవేశ దీక్షను చేపడతానని అంబేదగార్‌ బెదఠింపులను లడ్యపెట్టనని నిమ్న జాతులకోసం తన పాణాన్ని ఆర్పిస్తానని (వ్రకటించారు ఆంచేద్కరుగారి సామర్ధ్యం పె తనకు గౌరవమున్నదని (వ్రత్యేక నియోజకవర్గాల విషయంలో ఆయన పొరవడుశున్నారని గాంధీజీ అన్నారు వాళ్ళకు కలిగిన కష్టాలు బహుశా ఆయనని ఆలా ఆలోచింపచేశాయని ఈ విధంగా చెప్పడంలో కొంత బాధ వున్నా చెప్పకపోతే నిమ్నజాతులవాళ్ళకే [దోహం చేసినట్టవుతుందని గాంధీజీ అన్నారు అస్పృశ్యులు క్రంస్తవం ఇస్టాం మళాలను న్వకరించినా నాకు అభ్యంతరం లేదు అన్నారు (వత్యేకనియోజక వర్గాలనల్ల హిందువులలో విభేదాలు కలుగుతాయని ఆ భేదాలు శాశ్వతంగా మనలో ఉండడం నేను సమ్మతించనని అన్నారు బొంబాయి. 082 "ెపెంబర్‌ $ లో జరిగిన హిందూనాయకుల నమావేళానికి డా అంబేద్కర్‌ హాజరైనారు ఆ సమావేళంలో గాంధీజీ |పాణా లను రషించడం మొదటిదైతే అస్పృశ్యతను తొలగించడం రెండో అంశంగా ఆమోదం పొందింది ఆ తర్వాత (ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల గురించిన (ప్రస్తావన వస్తే డా అంబేద్కర్‌ తాను గాంధీని కల్సిన తర్వాత చెప్తానన్నారు బిర్హా గారి యింటిలో జగిగిన సమావేశానికి హాజరైన శ్రీయుతులు రాజేందప్రసాద్‌ (వకాశంపంతులు తేజబహదూర్‌ సప్తూ రాజగోపాలాచారి (వభృతులు సంయు క్త నియోజకవర్గాలను శాసనసభలో నిన్నుజాతులకు కొన్ని స్థానాలను (ప్రత్యేకించడాన్ని అంబేద్కర్‌ సోలంకీగార్థను ఒవ్పుకోమన్నారు. అంబేద్క-ర్‌ ససేమీ ఒప్పురానన్నరు సంయు క్ర న యోజకవర్శంలో (వత్యేకించిన స్థానాల్లో

మహ -య మా-వకామూర్తులు క్తర్రి సవర్జులు తమకు యిష్ట్రమైన వాళ్ళని నిలబెట్టుకొంటారని అంతేగాదు సవర్జులకే ఓట్టు ఆధికం కాబట్టి నిమ్న జాతుల ఓట్టమీద వారు ఆధారపడరని అంజేద్కుర్‌ అన్నారు తేజ్‌ బహదూర్‌ [పాఠమిక ఎన్నిక విధానాన్ని (వవేశ పెడితే దాన్ని అంబేద్కరు సమర్థించారు నిమ్నజాతుల బాగోగుల గురించిన విషయీలలో మహాత్మునికే చాల శ్రద్ధవుందని అంబేద్కర్‌ అవ్వుడు (గ్రహించాడు మహాత్మాజీ (వత్యేకించబడిన స్టానాలన్నింటికిని (పాఠ మిక ఎన్నిక విధానం వ ర్రించేందుగు షీ సమ్మతించి నందుకు కృతజ్ఞా డన ని కూడా అంబేద్కరన్నాడు ఎం ఇరువర్గాల వారు యరవాడఒడంబ డిక బుద సంతకాలు చేశారు 982 9.26 నాడు (బిటిమ మంతి వర్గం వారు యరవాడ ఒడంబడికను అంగీకరించి నట్టుగా వార్తలందాయి ఆ వార్తను మహాకవి రవీయ్యదనాథ టాగూర్‌ గారు పట్టుకొని మవాత్ముని వద్దకు వచ్చారు అందరికి ఆనందాన్ని కలిగించింది

హరిజనాభ్యుదయానికి యిద్దరు మహనీయులు చేసీన కృషిని రేఖా మాతంగా ఇందులో చితించాను వారి కృష ఫలితంగానే మన దేళంళలో హరిజన భివృద్ధి దాగా జరిగింది తి జాషువా

ఇరువయ్యో శ తాబ్దారంభంలో దుర్భరమైన అస్పృశ్యతను అనుభవించిన తెలుసుుకవి జాషువా తొలి జీవితంలో అసమానతలకు అవమానాలకు గుర్తె ఎంతో వృధ చెందారు వీధిబడిలో ఎల్లలంతా మాలవాడని దూషించి ఆయన్ను గెంటివేశారు అగ్రవర్దాల నిరంకుశత్వానికి గుర్షై కూడా చదువుకు స్కస్తీ చెప్పని కారణంగానే ఆధునికాంధ సాహితీ రంగంలో. ఒక విశిష్ట స్థానాన్ని పొందగలిగారు

గ్గ తెలుగు నవల - అబ్బ్బృశ్యతా సమస్య

సాంభుక్క సమావత్వానికి అస్ప్సృశ్ళతా నిర్మూలనకు నవసమాజ నిర్మా ణాన్లి పూగుకొని కలర్నకద్తిఖక కవి ఈయన మాజంలో నిమ్న జాతులమీద జర్నగుతు న్న అన్యాయాలక్షు ఆకన్హూలకు వృతిరేకంగా పోరాడిన ధీరుడు రచ నల ద్న్దావా నిమ్నజాతిలో చై తన్వాన్ని కలిగించిన కవిచకవర్తి. ఆయన కవిత్వంలోని మానవతావాదాన్ని (వగతిశీల వాదాన్ని గమనించినప్పుడే నూతన సమాజ నిర్మాణంకోసం ఆయన పడినపాట్టు మనకుబోధ పడతాయి

పందొమ్మిదో శతాబ్దాంఛంలో మనదేశంలో నాంఘకంగా సాంస్క్టూతి కంగా స్తాషాత్యృవరంగా కూడా కులతత్వం పే టేగిపోయింది బడుగువర్గాల ఇణచివేత తారాస్ట్రాయికి పెరిగింది రానురాను అస్పృశ్యత భరింపరానిదిగా మారిపోయింది _జామవా కవి గుండె భగ్గుమంది అంతే భరతమాతను నిలదీసి

ముసలివ్హాడైన (బహ్మకు పుట్టారు

నలువురు కుమారులనుట విన్నాముకాని

పసరము కన్న హీనుడభాగ్యు డైన

ఐదన కులసు డవరమ్మా సవితి అని (ప్రశ్నించారు

సామాన 0గా వీ ఆచారాన్నైనా పాటిసే అది అన్ని విషయాలతలోకూడా ఒకే విధంగా ఉండాలి కాని అఫ్పృచ్ళల ఏిషయంలో సబర్జులు ద్వంద్వ [ప్రవృ శ్రినే ప్రదరి ౦దారు ఆస్ఫృళ్యుడు తాకరాదు చెరువుల్లో దిగరాదు బావులు ముట్ట రాదు అస్పృళ్యుడు తొక్కిన ధాన్యాన్ని ని కాళ్ల కిందుగా ఐ రే నీళ్లను వాడు తవ్విన బాఎని నీతిబాహ్యంగా వినమోగించుకుంటారు. ఈ విషయాలలో అంటు అడ్డునాదు మనిషిని చూసి మనిష దూరం జరిగే నమాజం ఎనకు మూకు వద్దంటారు. జాషువా పాలతాగి విషాన్ని చిమ్మే సర్పజాతిమన సత్వం నళించాఆంటారు

ఆ యభాగ్యునీ ర కంబునా హరించీ

ఇనుపగజ్జెల తల్లి జీవనము చెయు

బుహనసీయి మానవతామూర్తులు ర్‌ కసరి బుసగొట్టు నాతని గాలిసోక నాబ్ఞు పడగల హైందవ నాగరాజు అంటూ నిరసించారు గమ్రిలమత పద్ప్చేషాలు తల త్తని కళా జగత్తు కోసం ఆయన పరిశ్రమీం చారు ఇంతకు ముందు వస్తున్న సం్యపదాయాల్ని నిరణంచి మానవతే కేందంగా తెలుగు సాహిత్యాన్ని పరిపుష్టం చకారు గాంధీజ నుంచి స్ఫూర్తిని పొంది ఆయన విశ్వమానవుడి స్థాయికి ఎదిగారు. గాంధి ఇజాన్ని ఆకళింపు చేసుకొన్సి గాంధీ తత్వాన్ని ఆయన కవితల్లో పొదిగినారు అహింని సిద్దాంతం మీద జాషువా కవికి ఉన్న నమ్మ రాన్ని తక్కువగా అంచన వేయలేం వానిస వ్యవస్థ ఆంతరించిందనే భావం కుడా ఆయన పద్యపాదాలు ఇప్తాయి ఒ౩ లకు రెక్కలు గల టధర లోని టగగాలయ ఖ్‌ వెంయిగాల్‌ దాటిపోయే విజ్ఞానంబున్‌ అం యే బుృరగల గాంధీ యుగమిది ఖ(ీ ౮ తిట్ల నై కరలు ఖడ్గంబు లీలగా లేవు (పజన్‌ “యయ ద్ర పాద వడ సం ీ (పజాస్వామ్య యుగంలోనైనా మతసామరస ౦ విశ్వసించారు కులమతాలు తొలగిపోతాయని అనుకున్నారు గాంధీజీ కలలు ఫలించాయనుకుంటారు కాసి గాంధీజీ మరణించిన కణం నుంచే అంటరాని తనం జడఎ విప్పుకుంది కులమత తత్త్వాలు మళీ తలెత్రడం చూసి జాషువా ఎంతో నిర్వేద పడ్డారు మత వీళ్వానాల ఫలితమే ఈ నొమాజిక రుగ్మతలు ఆంటరానితనం పాటించడం ధర్మమయిందనే సవర్థులు నమ్ముతారు. అస్పృశ్యులు కూడా సవర్దులను మైలపడ వేయవద్దనే చూస్తారు ఈ రుగ్మతలను ఇరువై పుల వాళ్ళు "పెంచిపోషస్తూ వచ్చారు పామర జనానికి మూఢనమ్మకాలెక్కువ దురాచారా లను మాన్చించాలని వూనుకున్నంత మాత్రాన సరిపోదు దానికి పామర జగుల ఎహకారం తప్పక ఉండాలి ఎ బాహ్యమైన అనావారాలను కర్మ సిద్ధాంశా

గ్‌ తెలుగు నవల అబ్బ్బృశ్యతా సమస్య నికి ముడిపెట్టి చేతులెత్తే వాళ ని ఎవ్వరూ ఉద్దరించలేరు మూఢవిశ్వాసాలను ఎలాగైనా తొలగించి మామరజనుల్లో చైతన్యాన్ని నింపాలని జాషవా తలబారు కూకటివేళ తో పెళ గించి వేసినట్టయితే ఈ విశ్వాసాలు మళ్ళీ చిగురించే అవకాశం ఉండదని నమ్మారాయన కర్మ సిద్దాంతమున నోరు క టైవేఎ స్వార్ధలోలురు నా భుక్తి ననుభ వింత్రు కర్మమననేమొ దానికీ కకయేమొ ఈశ్వరునిచేత బుజువుచేయింపు మమ్మ

అంటూ గబ్బీలాన్ని వేడుకుంటారాయన జ షువా హృదయ వేదనకు అద్దం వడుతుంది ఈ పద్యం వేమన తర్వాత అంత ఉధృతంగా కలం బలంతో సంఘం మీద విరుచుకు వడింది ఒక్క జాషువా మాతమే

ఆస్పృ్మశ త అమానుషమైనది అందువల్లనే వివేకవర్థని హిందూజన సంస్కారిణి సమదరి ని లాంటి సంస్కరణ ప్మతికలు సనాతనుం కు్కుటలను ఎండ గట్టాయి ఈ తరుణంలో పంచమజాతి= చెందిన కవులు రచయితలు ' విజ్బనిధించి శూతన నాంభుక వ్యవస్థ కోసం పోరాటం సలిపారు అలాంటి వాళ లో మదట పేర్కొన దగింది జాషువా కవినే ఈ కవి (వతిభను చూసి ఓర్వలేని వాశు నిర్హేతుకంగా విమరి స్తే వాళ నుద్దేశించి ఈ వాక్యాలు చెప్పారు

గవ్వకు సొటిరాని పలుగాకుల మూక లసూయచేత న

న్నేవ్విధి దూరినన్‌ వరంచిన కారద లేచిపోవునే

ఇవ్వసుధాస్థలిన్‌ పొడమరే ర“లుబ్దులు గంటమూనెదన్‌

రవ్వలు దాల్చెదన్‌ గరగరల్‌ సవరించెద నాం్యధవాణికిన్‌

ఎత్తి పొడుపు మాటలు ఆడే వాళ కు చెంప పెట్టే కాదు అంధ ఐణ్‌ గిరగరల్‌ సవరించేది జాషువా మతమే అని నొక్కి. చెప్తుందిది

కాకి కోకిల కలరూపు ఒక పే కూతే జాతిని తెలియపరుస్తుంది. సహజ మెన విషయమిది జాషువా ఎషయంలొ ఇది తారుమారు అయింది. కూత గొప్పజాతిని ఇచ్చింది. పుట్టుకే నమ్నజాతీ వాగా చేసింది రైలు (పయాణం

మహనీయ మానవతామూర్తులు ళ్‌రి చేస్తున్న జాషువాను ఒక వండిశుడు కవిత్వం వినిఎంచమనీ అడీగాడు జాషువా కవిత్వానికి ముస్టుడె అద్భుతం ఆంటూ కిరించాడు. కులం అడిగి చివుక్కునలేచి వాణి ఆంటుపడ్డ దనుకుంటూ లేచిపోయాడు మనుషులే”దు చదువుల తల్లి కూడా అస్నృవ్యనివల్ల అంటువడిపోయిందట ఇది మానవ లోకానికి మచ్చతెచ్చేమాటే ఈ సంఘటన మానవతావాది అభ్యుదయవాది ఆయిన జాషువా హృదయాన్నే కలచివేసింది కవితా కళకు కులం మతం ఉంటుందా ఎంత ఆవేదనను మిగిలించిందో ఏమో ఈ విషయాన్ని (ప్రస్తావిస్తూ వెంకటగిరిరాజుకు ఈ ఎధంగా కవి విన్నవించుకున్నారు నా కవితా వధూటి వదనంబు నెగాదిగ జూచి రూపురే

ఖా కమనీయ వైఖరులు గాంచి భశీభశియన్నవాడె మీ

దేకులమన్న [పశ్నవెలయించి చివాలున లేచి పోవుచో

వాకున (గుమ్మి ట్లగున్‌ పార్థివచం(ద్ర వచింప సిగ్గగున్‌

జాషువా జీవితంలో అనుభవించిన అవమానాల్ని ఎదుర్కొన్న సన్ని వేళాల్ని కావ్యాల్లో చృెతిందారు. ఆధునిక యుగంలో వచ్చిన సంస్కరణ కావ్యాల్లో గురజాడ లవణరాజుకల తర్వాత గబ్బిలాన్నే పేర్కొనాలి ఇందులో అన్నంపెబ్లే హరిజనుడు అంటువడితే దేవునికి కూడా భక్తి కరువవు తుందనే హెచ్చరిక వుంది అస్పృత్యడు ఉన్నచోటికి ధర్మదేవత రాను జంకుతుంది. పుట్టు బానిసల సంకెస తెంపేవాళఖు ఎవరూ లేరా అనే ఆర్తి జూమవాలో కనిఎస్తుంది లోళులైన కొందరు హరిజనున్నిచేసీ వాని సంవ దంతా కొల్పగొడ్తున్నారు ఆకలికి గురిచేస్తున్నారు. సనాతనుల మానసిక జాఢ్యానికి మందు లేదు అంటరానితనానికి వరిష్కార మార్గమే కనిఎంచదని ఆయన ఆవేదన చెందారు

సంఘంలో తీవంగా కనిఎంచే ఆస్పృళ త స్మశానం వచ్చేసరికి మాయ మవుతుంది కులం మతం కాల్చెకప్టెలకులేదు కనరిబునగొట్టే జాతులకు నైతం అస్పృశ్యుని తాకక తన్పదు జాతులనడుమ ఉన్న వైరాన్ని పోగొట్ట్‌ సామరస్యాన్ని కలిగించేది ఈ మరుభూమి ఒకటే. అసమానతలు లేనిది స్మశానవాటిక

స్‌కీ తెలుగు నవల - అస్పృళ తా“మస్మ ఇట అసృశ్ళత సంచరించుటకు' తావేలేదు విశ్వంభరా నటనంబు గబ?ంచి గర్భమున విన్యస్థంబు గావించియు త్కటపుం బెబ్బులి చెంత 'మేకనాక పక్కన్‌ గట్టి జోగొాట్టియా రటముం గూర్చు నఖేద భావమును ధర్మబిందు [కాలాడెడున్‌ రాజ్యకాంక్ష వల్లనే [బిటిషలాంటి దేశులు వలస రాజ్యాలను స్థాఎంచు కున్నారు నంపదను గుట్టలు పోసుకునేందుకు బలసిన దేశాలు పరస్పరం యుద్ధానికి తలపడి 1వపంచ ప్రళయానికి దారితొాక్కాయి. మొదటి రెండో (వపంచయు.ద్ద్ధాలు ఇ్యగరాజ్యాల యుద్గోన్మాడంవల్ల సంభవింబనవే సాంఘిక వ్యవస్థలోని భేదాలు మకాల్లోని వైరుధ్యాలు ఆస్పృళ్యత చిజాలై (ప్రపం చంలో మరో (పళయాన్ని సృజ్టంచబోతున్నాయి మిధా భమలతో కూడిన హృదయ వరివరన సిద్ధాంకాల రానున్న 1పళయాన్ని ఆపగలవా జాషువా కాందిశీకుడు చేప్తున్న సత్యం ఇదే సౌంభుకపచాజనంలేని కవిత్వం కవి జీవించిఉన్న కాలంలోనే మరుగు పడిపోతుంది *జాయవఐ కవిత్వం (పజల నోొలో జీవిస్తుంది ఆయన ఆర్తి కూడా షంకా కొనసాగుతూఉంది అది మనజుతి దురదృష్టం కులం మతం జాతి మొదల్టైన సంకుచిత పరిధులను దాటి విశ్వమాంవునిగా ఆయన సృరోగమించారు కులమతాలు గీచుకున్న గీత లజొచ్చి పంజరాన పట్టువడను నేను ఆ నిఖిలలోక మెట్లు నిర్ణయించిన నాకు తిరుగులేదు విశ్వనరుడ నేను అత్మను చంపుకొని సంపాదనకెగబడలేదు అంచెలంచెలుగా ఎదుగుతూ వచ్చిన తన జాతి పట్ల ఉన్న అభిమానాన్ని తెంచుకోలేదు. కులం చెప్పుకో డానికి వెనుకాడలేదు జీవించినంత కాలం మానవతా విలువలకోసం పోరాడిన కోర శీలి అంశరూ ఆవళఠింబించదగిన ఆదర ౦ ఆయనది కొల్పాయిగట్టిన గాంధీజీని తలఎంపచేస్తారాయన తశ రించి చెల ఈ పదృం

మహనీయ మా+వతామూర్తులు ర్‌5్‌ నివసించుటకు చిన్ననిలయ మొక్కటి దప్ప గడనసయుట కానపడను నేను ఆలుబిడ్గలకు యాఎపాసులు గూర్న "పెడ్యతోవలో ఫాదమిడను నేను నేనాచరించనె నీతులు బోధించి రానిరాగము తీయళలేను నేను సంసారయా తకు చాలినంతకు మించి (గుడ్డిణీవ్వయు గోరుకొనను నేను కవిత్వరంగాన్నే తన కార్భృరంగంగా మలచుకొన్నవారాయన ఆ కవి తానికి జీవమిచ్చింది సంస్కారభావం అవ్యవస్థని సమూలంగా కూలదోసి వేయాలన్న ఆయన తలంపు ఒక నూతన వ్యవస్థని స్థాసీంచాలన్న తవన చొనీకోసం ఆయ నారంభెంచిన ధార్మికవిప్లవం 'లేభిని నుంచి వెలువడిన (వతీ అశరంలో ధ్వనిస్తుంద సంస్ప రలయిన కవులెందరో ల్లోకాన్ని వీడిపోయారు కాని తగు జాతిక్‌ సం పోరాటస్సూర్రి నిచ్చింది జాషువా చకవర్తే, ఆంధ్ర కళాపరిషత్తు కళ్ళాపవూర్ణ భారత్మపభుత్నం పర్మథూషన్‌ సత్కారాలను అందు కొన్నా గండపెండేరం ధరించినా గజారోహణం చేసినా కనకాభిషేకం పొందినా ఆయనకు అంటిన ఆస్పృశ్యకా కళంకం సీడలా వెంటాడింది అస్పృశ్యత మీద విరుచుకుపడ్డ కవులు బొలమందే ఉన్నారు జాషువా అోశాన్ని విన్న బోయిలీమన్న ఉ త్రేజాన్ని పొంది కడజాతి గుండె లోతుల్లోకి తొంగిచూకారు ఆగవర్ణాల దొష్టా న్ని ఎలా భండించారో అదేవిధంగా హరి జనులలో ఉన్న వేదధావాలను ఖండించారు. చీకటి బతుకులను కోరుకునే వాళ్ళకు వ్యంగ్యంగా చురకలు వెసింది ఇందులో కనిఎస్తుంది వీడు చచ్చు హరిజనుడేగాదు వచ్చి గిరిజనుడు కూడా వీడు మారకపోతేపోయే మారుతున్న మనిషిని నూరుతున్న సమాజాన్ని కూడా మారనివ్వని ధూర్తుడు బీడు

56 తెలుగు నవల అస్బృశ్యతా సవస్య పౌర్రమెంటు అసెంబ్లీ చటసభల్లో అడుగుపెటి నిమ్నుజాతి అభివృద్ది లా ళా న! లలి ట్‌ ప! కసం పాటుబడ్డారు మూఢవిశ్వాసాలవల్ల వెనుక బడవద్ధని ఉద్చోధిస్తారు మతంనుంచి బైటవడి మరో మెట్టు ఎక్కాలని సహోదరులకు విన్నవించు కుంటా ఎ గుడినెలు కాలిపోతున్నాయి _ పోశ్రేపోసి ఆచోట భవనాలను నిర్మంచుకో అంటున్న తాత్త్వికుడు ఆయన సామాజిక రుగ్మతల త్మీవతనుచూసి చలించిపోయిన కవులెందరొ వాటి నిర్మూలనకు పూనుకున్నారు జాషమవా కవికంటే పూర్వమే హరిజనోద్దరణకు పూనుకున్న వాళూ ఉన్నారు సంస్క్రరణవాదానికి బలమైన వతినిధి గురజాడ అప్పారావుగారు ఆయన అలవణరాజుకల ౪9 0 సంస్కరణ రంగంలోనే నూతన విప్ణవాన్ని తెచ్చింది మలినశేహులట మాలలనుచును మలినచిత్తుల కధికకులముల ఆలీ నెలనొసం%న వర్ణధర్మమధర్మధర్మంబే 1ప్రాచీన వృవస్రమీద ఆయన మొదలుపెట్టిన దాడ్మికమం ఇడి సంఘం కడజాతివాజ్ణి నిర్దాష్షిణ ౦గా చూడడం సహింవలేకనే ఈవిధంగా విరుచుకు పడ్డారు మలినవృత్తులు మాలవారనిన మందబుద్దులను బయలుపర్చారు మంచియన్నది మాలయెజే మాలనేనగుదు నన్నారు పంచముడై పుట్టిననంతమ్మాత్రావ వాడు అసమర్జుడనుకోవడం మన అవివేకమే నిమ్నజాతీయుని (ప్రతిభాపాటవాలను మంగివూడి వేంకటశర్మ నిరుర్ధధారతం 915 లో పేరా ౧న్నారు పంచములారా య్యాత రితభవ్యగుణో త్కరులారా గర్భితో దంచిత శక్తులారా యసమర్థులె మీరలు గొారమందలో వంచితమై చరించనల వా (ఘ కిశోరముల రీతి కర్మసీద్ధాంకాన్ని నమ్మి ఇట్లా ఉన్నారంటారాయన నిమ్మజాతి సముద్దరణ 10 6 లోని పంచములు

కుక్కిికంటె *కు _వవారమైతిమా మమ్ము మీవాడలన్‌ మసలసిరు కాకులకంటె జుల _దిశంబె యెతిమీ మమ్ము మీ దవ్వులన్‌ మసలనీరు

ఎందుకంటూ అమాయకంగా వళశ్నిసున్నారు

వేంకట పార్వతీశ్వర కవులు వంచమాభినందనములో మాలయే దేవుయెడ బూలమాలగాక పదంలోని నింద్యాభావాన్ని తొలగిస్తారు

(బహ్మభస్త పట్టాభిరామశర్మ $20 లో రాసిన మాలలములో సామాటిక న్యాయాన్ని కోరడం కనిఎస్తుంది అదే సమయంలో వెలువడ్డ అది మాంధులుతో చర్ణనారాయణకాత్త్రీ ఆసృశ్యత అ(గ్రవర్హాలవాళ్ళు సృష్టిం చిందే ఆంటారు కుసుమధర్మ్శ్మన్న నిమ్నజాతి విముక్తితరంగిణి 19. లో నిమ్నవర్గాల ఆవమానాల్ని పేర్కొంటూ వాటిని అధిగమించే సూత్రాలను బోధిస్తారు దోమావేంకటగు వ్రస్వామి మాలఎల్లి $21 లో ఆదిమాంధు లకు ఆత్మ గౌరవాన్ని పెంపొందిస్తాడు జనమంచి వెంకటరామయ్య నాదారి తోడు 19025 వెలగా సుబ్బారెడ్డి పంచమకుల (వబోధిము లలో వంచము లకు దైతన్యస్పూర్తిని అందించారు. కర్ణ వీరనాగేశ్వరరావు అన్సృవ్యల విజ క$30రో అప్పృళ త సృష్టీంచింది అ(గవర్ణాలవాశే ఆ డురా చారాన్ని మానవల్సింది అ(గ్రవర్ణాలే అని ఉన్చోధిస్తారు

౧88లో గూడవల్లి రామబ్రహ్మం నూలబల్ల సినిమాతీళారు దోమా వేంకటగు ప్రస్వామి మాలఎల్ల ఇది అవుతుందో లేదో తెలియదు సినీ వరి శ్రమ రంగంలో రెండొ సాంఘిక చ్మితం మాలఎల్టి గాంధిజీ స్ఫూర్తితో వచ్చిన అస్నృళ్యతానివారణ 'వబోధాత్మక చ్మితం ఇది

స్వాతంత్ర్యానంతరం కూడా అస్పృశ్యత పోలేదు కవిత్వానికి ఒక వస్తువైంది. జంధా అవెంకటేళ్వర్లు వల్లిటూరి. అస్పృహ్యడు 198 "పెనుమచ్చి సత్యన రాయణరాజు ఆరాధన నూతక్కిఅబవాం మత్కు_ణం కౌవ్యాలు హరిజనుల కుర్భం జీవితాల్ని మావాభిమానాల్ని చిత్రించాయి

[8 తెలుగు నవల అసృళ్ళకా సమస్య

కాటూరి వెంక టేశ్వరరావు గుడిగంటలు హరిజనుల దేవాలయ వే

శాల అవశ్యకతను నొక్కి-వెప్తుంది నంబూరిదుర్వాసమహర్షి నిరుపేద

వపంచముల సోమత అన్నిరంగాల్లో ఎదగవల్సి ఉందనిచెప్తుంది గోఎహంపయ్య

అస్పృశ్యత మానవతావాదాన్ని పచారంచేస్తుంది కొ త్తసత్యనారాయణ చాదరి (వజాస్వామ్యము సాంఘిక అసమానతలను దుయ్యవ ట్రింది

ఆంటరానీతనం అమానుషమైనదని వెల్లడిస్తూనే కడజాతివారికి ఆత్మాభి

మానాన్ని అందించారు కొండంత ఆండగా నిలిచారు

మహనీయ మా వతా కూర్తలు క్‌ఫి

సూచికలు

న్‌! దశజీణాటఖకాళొను శెనడణాదేశములోనూ మునల్మానులు హిందువులు కూడా అగ కు లుగా చూడ బడుచున్నారు. హరిజన సమస్య పేటి 71

2 బీవార్‌లోని చంపారన్‌ రైతుల పోరాటం $ ? అహమ్మదాబాద్‌ మిల్లు కా్మాగరల ఉం మం ఖేడారై తుల విముక్తి పోరాటాలకు గాంధి గారు -యకత ౦ వహించారు

శ్ర *౦భుక ఐకృత 4 అస్పృళ్యతానివారణ 8 మదృ్మపాన నిషేధం 4 ఖాదీ ఉత్పత్తి 3 [గామ వర్శిశమలు 8 [గ్రామపారికధ్యము 7 నవీన విడా విధానం 8 వయోజన విద్య $ శ్రీజనోద్దరణ 0 ఆరోష్యబోధ 1 నామాన్య భాషావహారం 2 * మాతృభాష ఠి అగ్జి. సమానత్వపు కృషి (4 రైతులు 19 కార్మికులు 6 ఆదివమవాసులు ౫ కుష్టురోగులు 18 విద్యానిరులు దర్మ క రృత్వము

డీ కమూల్‌ అవార్డు 9892 ఆను 7న ఆంగేయ [వకుత్వం

2 ల ర్త

(ప్రకటించింది

ర్‌ ధర్మం కోసం పోరాటం వోయిఖీమన్న పేజి 18 ఆంబేద్యంర్‌ మెమోరియల్‌ సొసైటి హైదరాబాద్‌ 106?

6 హరిజజ సమస నండూరి వేంఠటకృష్ణ మాచార్యులు పేజి 175

7 గాంధీజీ ఆ్మగవర్తాల వాళ్ళను ఈ ఐదు న్యూతాలను పాటించాలన్నారు

ళా

ణం సవర్జులు అస్పృృశ తను అనుసరించేవారికి అస్ప్సృశత పాటించ కుండా నిరోధింఛాలి

జి బావులు పాఠశాలలు సత్రాలు అఆసుష్మతులు దేవాలయాలు మీతో పాటు ఆ గపర్లా తో హరిజనులను ఉపయోగించుకోనివ్వాలి

౩ _పాలేర్దు తదితరులయిన హరిజనులకు యజమానులు చచువు చెబ్బంబాలి

ళు వెట్టిచాకిరిని ఎయించుకోవడం మానుకోవాలి

80 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య

౫ దుర్భాషలాడక హరిజనులను మర్యాదగా చూసుకోవాలి అథే హరిజనులకు కూడా ఐదు స్మూతాలను సూచించారు

౧ మురికిగా గాక శుభంగా ఉండాలి

౨ వతి ఒక్కరు చదువు నేర్చుకోవాలి

ఇ ఒక [గామంలోనివారు వేరే [గ్రామాల హరిజనులను ఎలచి ఏందు భోజనాలను చేయాలి

౪ జనాభా లెక్కలు వేసేటప్పుడు మాలలం మాదిగలం అని కాకుండా హరిజనులనునే చెప్పాలి తమలో అంతర్భేదాలు కల్పించుకోవద్దు

౫ తాగుడు దురభ్యాఫాలను మానుకోవాలి

శే అల

తలంగం నవల * అస్ప్రశ్చతా సవుస్య శ తె.గు నవల - ఉత్పత్తి వికాసం

అథి

జీవితాన్ని విశాల పరిధిలో (పశిఫలింప చేయగల అవకాశం నవల కున్నంతగా మఠే పావాత్య ప్కకియికులేదు సామాజిక వరిస్థితులనుంచే సాహత్య్యప్ర్ట్రాయలు పుడుతాయి. పార్మిశామిక ఏిప్ణవంలో వచ్చిన సామాజిక మార్చు ఓ నూతన (స్మకియకు ఊఎరినూదింది మధ్యతరగతి [వజల జీవి శాశయాలకు అనువైన సాహిత ప్రక్రియ నవలా రూవంలో (పాదుర్భ వించింది సామాన్ముని గురించి రాయాలనే తవనే ఏ నియమాలులేని గొన్ప రచనా (స్మకియను పురిగొల్పింది ఆంగ్ల సాహిత్య సంవర్కం౦తో ఈ (స్మకియ తెలుగులోకి వచ్చింది సమకాలీన వా స్రవిక జీవితాన్ని చ్వితించె వచన (వక్రియగా నవల సాగుతూ వస్తూన్నది

చార్వాకం తర్కకాస్త్రం _పాచీన కాలంనుంచే ఈ దేశంలో కనిఎస్తూ వస్తున్నయి. మత విశ్వాసాలను అంతమొంది స్తేనే సాంఘిక సమానత్వం సాధ్యమవుత ౦దని హేతువాదులు భావించారు ఆంగ్లేయుల రాకతో ఆ భావం

6కి తెలుగు నవల అస్పృ” తా నమన్య బలపడింట మనలో (ప్రబలి ఉన్న బూఢాచారాలను అది నుర్తిం పట్టు చేసింది దానితో భారతీయ సాహిత్యాల్లో సంస్కరణావాదం (ప్రవంచింది విశేషంచి నవలా వకియకు నారు పోబంది కూడా ఈ వాదిమే

నవల సంఘ సంస్కరణకు ఎంతో అనువైన ప్మకియ ఆంగ్ల సాహిత్య సంస్కారులైన తెలుగు రచయితల నవలకు సృ్పరుడు పోళారు కొలి తెలుగు నవల సంబృరణ నవలగా రావడం ఇట్టా సంభవించింది వెలుగులో ఆవిర్భ వించి విస్తరించి” తెలుగు నవలకు ల పేఠెఎ వచ్చిందో స్థూలంగా ఇక్కడ ఎవరిస్తాను

ఏ నియమాలను ఏర్పరచుకోకుండా నవల ,(ప్మకియ తెలు సాహిత్యం లోకి వచ్చింది మొదట దీన్ని మనవాళ వచన [సబంధమన్నారు నవీన (వబంధమూ అన్నారు రాశా (శయాలను పొందనవ్పవికీ వెనుకిటి వబంధ లక్షణాలు పొందణవ్పటికీ మన వాళ్ళణు వబం౪ంత బంలం తె“లేదు ఎబుర్హొక చేమంటే ఒక వ్యక్తి జీవితాన్ని నవల పరిపూర్ణంగా చితిస్తుంది కాబట్టి చర్మిత అనే పేరును కూడా ఉంచారు అయితే ఈ (ప్మకియకు ఎవల అన్న "పేరును స్థిరపరచినవారు కాశీభట్ట (బహ్మయ్యశాన్త్రిగారు. ఆంగ్ల మైంళ6 కు సమాహార్థం వచ్చేట్లు ఈ పదాన్ని ఉపయోగించి క్రొక్రవిెేషం గలది నవలని ఆయన వివంంచారు బహ్మయ కాస్తారు వలని 'పేరుపెటకి వూర్వుం ఆంగ్లంలొ పఏేంళ8కు కూడా వూర్తం ఈ సకియను కావెల్ల కొ తకథ ఆన్నారు ఈ పదాన్ని ఉపయోగించి ఇటలీ దేవస్టుడు బొకేఇయా దీన్ని గూర్చి వివరిస్తూ వచనంలో కథలాగా ఉంటూ కథకు భిన్నమైన ఒక విలక్ష ఇత కలిగిన సాహిత్య ,ప్మక్రియి న వెల్దా అన్నాడు 2 అ నోవెల్లా గం౭ గా మారి తెల”లో అకారాంత శ్రీ రింగంగా సనంస్క్బృతీకరించిన ఆంగ్ల శబ్దం నవలగా రూపొందింది

ఆంధ్రసాహిత 0లో గొ వాలకృష్ణ ఎంట్రి శ్రీరంగరాజవరితము. సోనా వాయి వరిణయము 872లొ వెలుఎడింది టిం తర్నాత వచ్చిన పరిపూర్ణమెన శెలుఎ వల ఎరేశలిం 0 రాజ ఖచిత ష్‌ ఎవేక చందిక)

తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య రికి తెలుగులో తొలికావృ్యం ఆంధధమహాభరతం తొలి ఆం ధసమ్మగనవల రాజశేఖర చర్యిత రాజబిహేందవరంలో అవతరించడం సకృద్విలేషం

ఈ నవల గురించి రచయితలు విమర కులు చాలా విధాలుగా నిర్వ చించారు అందులో ముఖ్యమైన వాటిని కౌన్నింైటిని వివరిస్తాను

ఒకే సంఘటనను చ్మితించేది కథ ఒక జీవిత భాగ్గాన్ని చిత్తించేది నివల ఈ నాటి వవలలకూ చిన్న కథకూ వూర్వ స్వరూపాలు ఇతివోఫమ్సు ఉపాఖ్యానమూను ఆని కొడవటిగంటి కుటుంబరావుగారన్నారు 3 ్‌ంళటజీ & వళయరుడ 0 26౯02 ౬ ౨ శశీ కం జు గారు. నిర్వచించగాశే యధార్థ జీవితాన్ని యధార్థి దృష్బతో అధ్యయనంచేసి ద్వానా గద్యరూవంల్లో వ్య క్రంపసేదే _వలక5్‌ అని £యజః6ే (508 గాడ్న నిర్వచించారు

7౧9 స%0౪6 9[0 ౧౪౪6౪ 06 ౦౧4 0 056 5 ౧6 ౧౦59 0 ౧౭౧5 ఆ [౧6 94 ౦04 64౧0౧ ౦౧186431౧6. ౪౧౦ 6 ౧8౧ 8౧69౪6 [౧౧ 6%0 6980౧ అని గం? [0౫ గారు. పేర్కొన్నారుకి 6గగ|4 ([ గిం 5 ౩3౧ ౧౮౦౫౩౭8 ౦౧ 0౦ [4౧౫4౧ 65 ౧౧౦4౧8౦ 6 0౧9౧2 & ౪8 ౧౧౦56 అని నిర్వచనం చెప్పారు

పస్‌ కొం ఆ ఇంయ1ష4 ౧౯౦ గార్ల అభిప్రాయం ప్రకారం నవల యదార్థ ఒజవితాన్ని (పదరి ౦చేదని 008 ₹07 గారి నిర్వచనం ద్వారా నవల కేవలం కాల్పనిక గద ౦కాదని అది వ్య, సమ్మగ జీవితాన్ని తెలవ డానీ వయత్నించివ మొదటి కళాకూపమం క &£ [8 గ3 అభ్మిపాయం (వకారం కాల్ననిక పద్ధతిలో మానవజీవిశాన్ని గద ౦లో వ్యాఖౌ నించేది నవల అని తెలుస్తున్నది

ఎవరు నమ్మినా నమ్మకపోయినా వాస్తవాన్ని మరుగువర చకుండా చెనృవల్సిని బాధ్యత వవలా చరిత్ర కారునిద ని తెలిఎన వీరేళలింగంగారి మాటకు కసిగ పొంం అ 223 600 గార్ల నిర్వచనాలు పోలిఉన్నాయి ఏది ఏమయిని నవల వచన (ప్రక్రియ అని ఆది మానవళీవికాన్ని కళాత్మక వద్ధతిలో కాల్బనిక పద్ధతి ననుసరిస్తూ జీవితాన్ని (వతిబింబించేదిగా ఉండాలి సంభావ మయే సంఘజీవుల వచన కల్పనా కరగా కూడా వుండాలి జీవి తాన్ని వ్యాఖ్యానించి మంచి మార్పుకు దోహదం చెయొ చ్చు చెయ్యికపో వచ్చు

న! తెలుగు నవల అఆస్పృ+* తా సమస్య కేవలం వినోదం కలిగించేదే కావచ్చు ఏదైనా పెన పేర్కొన్న లక్షణాలుంటే ఆది నవల ఆవుశుంది

నవలకు పధాన్యపేరణ మన కళ్ళ ఎదుటి [పపంచం మన లౌకిక భావాలు మన పఫంనుజీవితం ఇది ఇతివృతంలో వాతావరణ చి తణలో పాత్రానిర్మాణంలో సంభాషణల్లో కథనంలో [_ప్రావంచిక దృక్పథంలో వ శ్రమౌతుంది భాష కైలి సన్నివేశాలు సంఘటనలు వర్ణనలు నవలకు సమ్మగ స్వరూపాన్ని కూరుస్తాయి కాలం స్థలం ఉద్దేశం కూడా నవలకు ఉండవల్సిన ఆంకాలు నవలా (ప కియ (పదీఎకి నవలా స్వరూపస్వుభావాలు నిరూఎస్తూ పరిణామఎకాసాల గూర్చి చాలామంది విమర కులు సూచనలను చేళారు నవల సమ్యగజీవితాన్ని యథార్థంగా వా ఖ్యానించాలన్న విషయాన్ని ఆ సూచనలు బలపరుస్తున్నాయి. అయితే ఇన్నాళు గా _పతిభావంతులైన రచ యితలచేత ఆయాలక్షణాలను జీర్ణించుకొని తెలుగు సాహితృంలో ఒక విశిష్ట స్థానాన్ని పొందింది మన నవల

ఈ సవల (ప్మకియ ఇంగ్రీిషులోలాగా తెలుగులో ఒకసారే ఉబికిరాలేదు ఒక (_వణాళిక పకారంగా తెలుగు సాహత్యంలో ప్రవేశించింది. గోపాల కృష్ణమ చెట్టి హిందువుల యాచారము తెలిపే నవీన (వబంధం రాయడానికి వూనుకున్నాన న్నాడు _ వీరేశలింగంపంతుటగారేమో ఎవరునమ్మినను నమ్మకపోయినను వా స్తవమును ఎురగుపరి చింప్పుట చరిత్రకారుని విధాయక కృత్యము పృరాణాలందువలె మనుషులు లేడి రూపము ధరించిరని గాని పురుషులు కేవల స్త్రీలుగానే మారినారని గాని యపాధ్యమైన సంగతి యిందే దియు తెలువరాద నెను ఆయనే చింతామణి ప్మతికకు నవలల పోటీని పె ట్టిన ఎందర్భంలో నవలకుండవల్సిన లక్షణాలను ఇలా పేర్కొన్నారు కథా కల్పితమైనా పురాణేతిహాసాల నంఎి బ్బకిరించినదో లేక స్వకపోల కిల్చితమైనదో అయి శృంగార వీరరవాలలో ఏదో ఒక రసముండి ఒక సమ్మగ జీవితాన్ని చ్నితించడం అది చేయాల న్నారు ఈ విషయాలను పరిశీ లిస్తే తెలుగ లో “వల ఒక [క్రమపద్ధతిలో ఎదిగిందని చెవ్నవలిని వస్తుంది తెలుగు నవల పుట్టి దాదాపు 2 చకాబ్దాలు కావసున్నా ఇతర సాహిత్య (వక్రియల కంటే చాలా చిన్నదని చెప్పక తప్పుదు

తెలుగు నవల అస్పృళశ్ళతా సమస్య 00

ఇంగ్లీషులో తాలి సవల రాబిన్‌సన్‌ కూసో రచయిత డెఫో ఆనాటి సామాజికి పరిస్థితు-కు స్పందించి మ్మాతమే. రాళాడు తెలుగులో శ్రీరంగ రాజు చర్మిత బహుమతి పొంచాలనే దృష్టితో రాసింది తెలుగు ఇంగ్రీమలలో నవలలకు శ్రీకారం చుట్టిన వాళు సాహిత్యంతో పరిచయమున్న వాళ్ళ కానీ పండితులు కాఏ్‌ కారు కళాకారులు అంతకంటె కారు నవలావిర్భావమే ఒక విచ్మిత పరిస్థితులల్లో జరిగింది అయినా తెలుగులో నవల సంఘ నంస్కర ణతో పుట్టడం ఒక విేేషం 7 ఆనాటి నవలల మీద ఆంగ్లనవల (ప్రభావంతో పాటు (బ్రహ్మసమాజం వంగ సాహిత్యాల వభానం కూడా వుంది దాన్ని కారణంగానే సంఘ సంస్కరణ (ప్రభానమైన వస్తువుతో తెలుగు నవల వెలువ డిండి తొలి తెలుగు సమ్మగనవల రాజశేఖర చర్మిత అనాటి కెలుగు వాళ జీవిత స్వరూప స్వభావాలను సజీవంగా చిత్రించింది కాన్త్రం "పేర జరిగే మోసాలు బాల్య వివావోలు బాల వితంతువులు మంతతం్మత్రాలు సమాజాన్ని కలుషితం చేశాయి కందుకూరి వీరేశలింగంగారు ఈ సమాజ కాలుష్యాన్ని కడిగేయడానికే కలం పట్టాడు మూఢాచారాలను కొలిగించడంలో కృత కృిత్చుడయినాడు 20 వ శతాబ్దం తాలిపాదం వరకు నవలలు రాసిన వాళ్ళలో సంఘ సంస్క ర్తలే ఎక్కువ సంఘంలోని దురాచారాలను విమరి ంచడానిం నవలను _పధాన సాధనంగా వాళ్ళు (గ్రహించారు

తెలుగు నవలా సాహిత్యంలో వై విధ్యం కలిగిన అపరాధ వరిశోధకాలు చార్మితకాలు ఆత్మకథలు లేఖా పద్దతులు వవేశింబాయి. అనరాధ వరిశోధనల గూర్చి క్షుష్తంగా వివరిస్తాను

వైజ్ఞానిక సంబంధమైనవి పార్య సామర్ద్యాన్ని పెంపొందించేవి ఈ అవరాధ పరిశోధన నవలలు ఈ తరవా నవల రీవ శతాబ్దంలో (ఫెంచి దేశంలో పుట్రింది అయితే అ మెరికాదేశస్థుడు ఎడ్జార్‌ అలానపో ర4 లో రాసిన మర్దర్స్‌ ఇన్‌ ది రూమోర్‌ అనే నవలతో ఈ (వ్మకియ పారకుల మనస్సులను ఆకర్షించింది ఈ నవలలు ఎక్కున భాగం విదేశీ భాషల నుంచి ఫారతీయ భాషల్లో కన్నడి నుంచి వచ్చాయి తెలుగు స్వతం్యత నవలలు తాఎ ధర్మారావుగారి కొవ్వురాబ్మ 918 దేశరాజు వేంకటకృష్ణారావుగాళి

వాడేవీడు ముందు చెప్పుకోవాలి చింతాదీక్షితులు రాసిన చిత్రలేఖ మాఠే

0 తెలుగు నవల ఆస్పృళ్యతా సమస్య రాఘవరావుగారు. రాసిన అపరిచిత కొమ్మూరి సాంబశివరావు రాసిన నెం 666 ఆర్ముడగారి పలకల వెండిగ్గాను. విశ్వ్యపసాద్‌ మిస్‌ ఇండియా "ఏెంపోరావు కిల్లర్‌ మేనియర్‌ శ్రీన్వబయ డేవిల్స్‌క్టబ్‌ కృష్ణమాహన్‌ హపైహెల వైరవుడు కనకమేడల మవాోమాయ శరత్‌బాబు మృత్కు భయం ఎడిస్తోంది మొ ఆపరాధ పరిశోధన నవలలను పేర్కొన వచ్చును తెలుగులో వెలువడిన అపరాధ వరిశోధన నవలలో బాలా వరకు అనువాదాలే ఉన్నాయి. అయినా కూడా ఈ నవలలు తెలుగు వారక లోకాన్ని ఓతరం ఊపాయి ళ్సి

రానురాను మవ సమాజం దానితో పాటు నవత టేపతూ వచ్చాయి మొదటి (వపంచ యుద్ధం ఫలిళాలు భారతీయుల జీవితాలలో ఎన్నో పరిణామా లను శెచ్చింది (ప్రజలు పొందిన బాధలు వాళ లోని అసంతృఎ వావి జీవితం గూర్చి "ఆలోచనల్ని కలుగచెళాయి. దానితో (ప్రజాబాహుళ్యంలో నూతన చైతగ్యం కలిగింది సాంప్రదాయాన్ని పాతభావాలను (త్రోస్‌వేసీ నవీన భావాలను రచయితలు ఏర్పరచుకున్నారు మన సమాజంలో కశబడే లోపాలను సరిదిద్దుకోవాలనే విషయాన్ని వాళ్ళు (ప్రబోధించారు ఆనాటి సాహిత్య వ్మకియలన్నీ ఉద మాలతో సాంఘిక సంస్కరణలతో పెనవేసుకు పోయాయి

20వ శతాబ్దంలో అడుగుపెట్టిన నవల కొంత పుష్టిని కొత్రవరవళ్ళ్శను సంతరించుకుంది మారుతున్న సమాజానికి అద్దం వడుతూనే సాంఘిక దురా బారాల మీద అది విరుచుకుపడింది మొదటి 20 సం లో వెలువడిన సాంఘిక నవఅల్లో ఒక విను త్నత-కాన వస్తుంది పాశ్చాత పధావం వల్ల ముఖ్యంగొ శూతువాద దృష్ట సమాజంలోని సమస ల జటిలతను చ్యితించేందుకు రచయిత లకు (పోత్సాహమిచ్చింది హారిజనాభ్యుదయం వితంచు వివాహం మున్నగు నటువంటి సంస్కారభావ వతిపాదనలు ఈ నవలల్లో మనకు కనిఎస్తాయి

మనదేళంలో జాతీయె ద మం త్మీవంగా సాగుతున్న దశలో జాతి జివనాన్ని మార్చాలని సంఘంలో ఎడిరులైన దర్శిదులను ఉద్దరింబొలనే భావం రచయితలకు కలిగింది ఆ కారణంగా జాతీయోద్యమం తెలుగుచర్మత

తెలుగు నవల అస్సృశ్యతా సమస్య ౮7 సంస్కృతులు సంఘ సంస్కరణ మున్నగు వానిని (నబోధించే నవలలు వెలువడినాయి. సాంఖుక చార్మితక నవలలు ఈ కాలంలోనే ఎక్కువగా వెలువడినాయి. అయితే న్నాతంధత్య పోరాటం గురించి వెలువడిన నవలలు చాలా తక్కువ కాని ఈ కాలం నవలా రంగంలో స్వర్జ్ణయుగంగా కనిఎ స్తుంది నవలాకారుల్లో స్నాతంత్యాన్ని గూర్చిన తహతహ మాత్రమేగాక సాహిత్యం వచ్చిన తర్వాత రావల్సిన మార్పులను గురించిన వరిశీలన కూడా కనబడుతుంది నాటి నవలాకారులు సమాజాన్ని సంపూర్ణంగా పరిశీలించ డానికి చేసిన [ప్రయత్నం కూడా మనకు కనిఎసుంది రెండొ వపంచయుద్ధం ఆరంభమలయే నాటీకి తెలుగు నవల ఎన్నో మార్పులకు గురి ఆయింది అ యుద్ధకాలంలోనే నవల స్వరూప స్వభావాలు అనుకోనంతగా మార్పునాందాయి వ్యక్తికి వ్యవస్థకీ నడుమ జరిగే సంఘర్షణ నవలళో కొతపోకడలను తెచ్చింది ఆ స్తీత్వవాదం మార్క్సిజం వ్యక్తి వాదాలు వలల్లొ తిన్నగా [ప్రవేశించాయి భాషాకైలిలో కూడా చెవ్వకోతగ్గ య్యా ఆ ళ్‌ మార్పులూ వచ్చాయి కొంత కాలానికి ఫాయిడ్‌ ఆడ్డర్‌ యాంగ్‌ మొదలగు వారి సిద్దాంతొ లను తెలుగు నవల ఆకళింపు చేబుకొంది ఫలితంగా వ క్తికి వృక్తిలో ఉండే విభిన్న (ప్రవృత్తులకు నడుమజరిగే సంఘర్షణ తెలుగునవల ,వతిబింబించింది తెలుగు నవలా రచయితలు కొందరు జేమ్భుజాయిస్‌ వర్టీనియావుల్స్‌లను ఆనుకరించి వాళ్ళధోరణిలోనే రచనలు చేకారు దానితో యింతకాలంగా అంత రంగంలో కనిఎంచకుండా ఉండిపోయిన మనిషి తెలుగు నవలలో (వవేశించాడు అ కారణంగా తెలుగు నవలల్లో మనోవిశ్లేషణ నవలలు ఆవిర్భవించాయి స్వా తంత్మానంతరం మనదేశ (వజలకున్న ఆళయాలు నెరవేరలేదు సామాజిక ఆఎమానత ఆర్థిక అసమానత _ రాజకీయ చైతన్య విహీనతలు నవలా రచయితలు గృర్తింబరు విదేశాల్లో సర్వమానవ సమానత కోసం సాగుతున్న పోరాటాలనూ గమంించారు వర్ష సంఘర్షణను కూడా అవగాహాన చేసుకున్నారు. తటి ఆలి చనలను సామాజిక సమస్యల పరిష్కారాలను

68 తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య తమ రచనలో నిక్షివ్రంచేశారు తెలుగులో వర్ష సంఖుర్షణలను ప్రతిబింబించిన ఇవలలు అనేకం ఉన్నాయి

ఈ (వకాళంగా రాజకీయ సాంఘిక ఆర్థిక పరిస్థితులతోపాటు నవల కూడా మారుతూ వచ్చింది. 950 తర్వాత నవల మనదేశం (పజూస్వామ్య పాలనలో ఉన్న తీరును పతిబింబించింది సాంఘిక జీవనాన్ని ఆర్థిక వరి స్థితుల్ని ఎక్కువగా చిత్రించింది చార్మితక నవలలకన్నా సాంఘిక నవలలే ఎక్కువగా వెలువడినాయి సాంఖుక నవలలో ముఖ్యంగా కుటుంబవిషయాలు దాగా చోటు చేసుకున్నాయి. అయితే సాహిత్య (ప్మకియలలో ఈనాడు (వధొ నంగా పారకుల్ని ఆకర్సిసుంది మాతం నవలే అని చెప్పాలి

య్‌ జా

న్తీ అన్నృశ్యతా సమస్యను (పముఖంగా చి.తించిన నవలలు

అస్పృశ్యతా స్వరూపాన్ని దాని నిర్మూలన కోసం వచ్చిన సంస్కార జోద్యమాన్ని తెలుగునవలా వికాసాల గూర్చి వివరించాను అస్పృశ్యతను చితించిన తెలుగు నవలలను ఈ భాగంలో పరిశీలిస్తాను

తెలుగు (వ్రజల జీవితాన్ని ఉన్నదున్న మ్ల చితిస్తూనే నవల ఆనాటి సామాజిక రుగ్మతలను ఎ తి చూఎంది సమాజాన్ని వట్టి పీడిస్తున్న దురా బారాల్లో [ప్రధానమైంది అస్పృశ త అమానుషమైన ఈ దురాచారం మన సమాజాన్ని ఎంతోబలహీన పర్చింది దాని విషకోరలకు బలి అవుతున్న అమాయకులను ఆదుకునేందుకు సంస్కారవాదులై న రచయితలు కొందరు నడుం బిగించారు 1నవాహానికి ఏగురీది తమ ఆశయాలను (వతిఫలింన ఇసుకున్నారు

తెలుగు నవల = అస్పృళ్ళతా సమస్య ట్‌

1ఫ 2 నుంచి ఇప్పటి దాకా హరిజనోద్యమాన్ని చిథతించిన నవలలు ఆధిక సంఖ్యలో వచ్చాయి అస్పృశ్యతను స్పర్శా మాత్రంగా చిత్రించిన నవల లను ఈపరిశీలనలోకి తీసుకోలేదు ఆస్పృశ్యత [వధానంగా చి(తించిన నవలలను నవలలోని (పథాన కథక సాన్వయంగా చితించిన అస్సృశ్యతా సమన్యలనే నా వరిశీలనకు ఎన్నుకున్నాను వసిద్ధ నవలాకారుల నవలలతోపాటు బహుమతిని పొందిన నవలా రచయితల నవలలను కూడా పరిశీలించాను నేను తీసుకున్న ఈ నవలతో అస్పృళ్యతా సమస్య మీదనే నా వరి అనసాగింది గానీ హరిజనులకు పరిమితం చేయలేదు ఆసహ్యతకు గురై వెలివాడల్లో దారి [(ద్యంశతో అనారోగృంతో బాధ వడుతున్న వాళ్టనీ విద్యకు దూరమై అభి వృద్ధికి నోచుకోని సంఘ బహిష ఆకుల్ని చిత్రించిన నవలలను సేకరించి వరిశీలించాను

అస్పృళ్యకా నివారణోద మం కాలంలో వెలువడిన నవలలు ఐదింటిలో నాలుగూ మాలపల్లి హరిజన నాయకుడు నరుడు మల్లిక గాంధీజీ ఉద్యమ స్వరూవ స్వభావాల్ని (పతివించించాయి. అదే సమయంలో ఆంధధి దేశంలో హరిజనోద్శమానికి నాయకత్వం వహించిన వాళ్ళే నవలలు రాయ డాన్ని విశేషంచి చెపా ల్సి ఉంది ఉన్నవలక్ష్మీనారాయణ ఆచార్యరంగాగారి లాంటి నాయకులతో పాటు అడవి బాఎరాజువంటి (ప్రముఖ గాంధేయ వాదులు అనాటి హరిజనోద్యమానికి జీవకల్చనలు చేసీన నవలా కారులే

నా పరిశోధనకోసం తీసుకున్న నవలలు

౧ హేలావతి 19 8 ౨ మాతృమందిరము 1011 న్‌ మాలవల్లి 029 ౪ హరిజననాయకుడు రి ౫ నరుడు 1046 ౬ ఆదర్శం 1946 ఈ మల్లిక 1950 ౮ (వ్రజలమనిషి 1955 ౯ బలిఎరం $్రగ్రల్లి. ౧౦ కొల్దాయి గట్టితేనేమి 19806 ౧౧ త్రివర్ణవతాక ౧౨ అంతస్తులు అంత కరణాలు

క తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్య ౧౩. చిల్టర దేవుళ్ళ 970 ౧౪ బానిసలు 1971 ౧౫ అంటరానిజంట 978 ౬ నీబాంచను కాల్మొకు తా 1984 ౧౭ విరిగిన కెరటాలు 1977 ౧౮ మిసెస్‌ కోకిల (4/౫ ౧౯ చివరి బజిలి రగ ౨౦ వేర్డు 1970 ౨౧. ఇన్‌(క్రెడిబుల్‌గాడెస్‌ 1979 ౨౨ స్మశానం దున్నేరు 1978 ౨౩ మోహనరాగం 970 ౪ కోటిగాడు 980 ౨౫ చేకటి చెదిరింది 1981) ౨౬ తపోభంగం 198 ౨౭ చీకట్లో కాంతిరేఖలు 089 ౨౮ నైమిశారణ్యం రగడ ౨౯ కులకన్య 1084 ౩0 అంతులేని అమావాస్య 'హీలావతి ఇరువయో _శతాబ్దారంభంలో వచ్చిన సంస్కరణోద్యమాలు దేళ (ప్రజల్లో హేతువాద దృక్పథాన్ని పెంచి పోషించాయి సంస్క్టరణవాదులై న రచయితలు [పఇావాహ్నళ్యంలోకి చొచ్చుకొనిపోయి. మానవతా వాదాన్ని (ప్రచారం చేయడానికి (పేరణనిబ్బాయి. మానసిక విప్లవ వరిణామాల్ని ఆవ గాహన చేసుకోడానికి కూడా ఆ ఉద్యమాలు తోడ్పడ్డాయి ఈ దశలో (వవంచ మంతటా సంభవిస్తూ వస్తూన్న సంస్కరణలను ఆకళింపు చేసుకొని తము గచనల్లో వాటిన పతివిందించచేకారు నవలాకారులు మూఢ విశ్వాసాలను తిరస్కరించి హేతుబద్యమైన జీవన విధానాన్ని ఏర్పరచు కొనేందుకు తగిన ఆలోచనల్ని కలుగ చేఠారు సామజిక పరిస్థితులను మెరుగు పరిచేందుకు నిరంతరం [శమించారు ఆ (పయ్రుత్నంలోనే తాలి తెలుగు నవల సంస్క-గ ణతో. వెలువడింది వివిధ సంస్కరణలతో కూడిన నవలా రచనకు కూడా అవీ మార్గదర కమైంది

తెలుగు నవల = అస్సృశ్యతా సమన్య /|

ఈ స్పూరితో సంస్క రణ మార్గంలో ముందుకేగిన నవలాకారులు ఆస్పృశ్యళా సమన్యను పంష్కరించడానికి పూనుకున్నారు నిమ్న వర్గాల జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపర్చడానికి నిర్మాణాత్మకమైన కృషిని ఆరంభిం చారు తల్ల్మావగడ సనూర్యవారాయణరావు రానీన హేలావతి నవల ఈ సంస్కరణ రంగానికి నాంది వలికింది ఇందులో అస్పృళ తా సమస్య ఆత్యంత (వభావితంగా చిత్రిత మైంది సంకిప్త కథ

హేలావతి వంచముడెన వీరబలుని కుమా రె భారతదేశ చక్రవర్తి ముమాయూను (ప్రాణాపాయ స్టితిలో ఉన్నప్పుడు వీరబలుడు ఆయన్ను కాపా డొాడు ఆ కృతజ్ఞతతో చ్మకవరి ఇచ్చిన డబ్బుతో-ఆ కడజాతివాడు ధనికు డయ్యాడు. దానితో వాళ్ళు జీవితాలే మారిమోతాయి. హేలావతి చక్కని సంస్కార భావాలను అలవర్చుకుంటుంది పుటి పేరిగిన జాతినే వదిలి వేయాలనుకుంటుంది సాంఘిక పక్షపాతంవల్ల దాప్పరించిన అస్ప్న్మళ్ళత నుంచి బయట వడేందుకే ఆమె (ప్రయత్నించింది అమె సం్క్కారాన్నిబటి జనించిన కోరికలే ఆమె వఏవావినికి 1వతిబంధకాలయివాయి. విద్యావిహీనుడై న వంచ ముజ్ణీ పెళ్ళి చేసుకోనన్నది అస్పృత్యరాలయినందువల్ద హేలావతిని చేసుకో డానికి మై జాతుల్లో ఎవరూ ముందుకు రాలేదు అయినా నిరాశకు లోను కాలేదు పంచమజాతి వాడుగాక పె జాతివాడే తనకు లభిస్తాడని కొండంత విశ్వాసాన్ని పెట్టుకొని జీవించింది అన్నింటినీ అధిగమించి అధికుణ్జే చేపట్టి పౌన్మస్థితిని ఆమె జబాఎకొంది మతం మార్చుకున్న కారణంగి నే ఆ కుటుం దానికి జాతి బహిష్కారం నుంచి విముక్తి లభించింది అస్పృశ్యతా నమన్య

హేలావతి నవలలోని [వధానమైన నమన్మ అస్పృళ్యతా నమస్య వంచములను ఊరికి దూరంగా ఉంచి ఆకలి దబ్బకలప వదిలిపెట్టి వీ జాతికి చెందకుండా చేసీ హీన జాతిగా మృుద వేశారు పొందునవులు తరిమి కొన్టే జాతిని విడనాడి తమలో కలువ్యకానే జాతిని అశ్రయిస్తారు సంచములు

ల్లి తెలుగు నవల - ఆస్పృళ్యళా సమస్య తమ హేయమైన బతుకులను వబాపుకునేందుకే వాళ్ళు పరమతాన్ని అవలం బిస్తారు ఎదుటి మతం మీదున్న విశ్వాసంవల్స వాస్త మతాంతరీకరణ చెందిన వారు కాదు హిందూ సంఘంలో వచ్చే సంకటాలు తొాలగించుకొనేందుకు అన్మమతాన్ని స్వీకరించడం అనివార్యమైంది. ఇలాంటి కపట (క్రియను చేవథ్టేందుకు (పేరేఎంచింది జాతి బహిష్కారమే హిందూ సంఘం బలహీన పడకుండా ఉండాలంపే కడజాతి మనతోనే జీవించాలి. ఆస్పృళ్యతను పాటించకుండా ఉంటేనే ఈ ఐక్య సంఘటన కుదురుతుంది జాత్యంతర తారతమాలు అనర్ధదాయకాలు సాంఖుక అసమాతలను వీడి నిమ్న జాతు ద్ధరణను బ్వకరించడం ద్వారానే అస్పృశ్యతా సమస్యను పరిష్క రించుకో గలుగుతాం దానికోసం ఏ మార్గాలను అవలంబించాళలో హేలావతి నవల సూచిస్తుంది పంచమ జాతితో కలిసీ ఉండడంవల్ల న్యూనతరాదు వంచమ సంవర్క లేమే న్యూనతను కలిగిస్తుందనే విషయాన్ని హిందు వులకు నేర్పుతుంది హేలావతి

నవలలోని నాయకురాలు హేలావతి కడజాతికన్య ఊరికి దూరంగా ఒంటరి గుడి సెలోని కాపురం జాతి బహిష్కారాన్ని పేడలోని గింజలను వరి కడుగుకొని తినే స్థితి హేయ బతుకులను తెలియజేస్తాయి. (బ్రాహ్మణులు నడిచే వీధుల్లోకి రాకూడదనేదే గాక వాళ్ళకు (శో నెడు దూరంలోనే కడజాతి తొలగి పోవాలనే కట్టడి అస్పృశ్యత త్మీవతను చెప్తుంది పంచములు తాకడం కాదు వాళ గాలి సోకినా వాళ్ళను బతుకనియ్యరనే విషయం దారుణంగా కని ఎస్తుంది. సంఘ _ బ్రాప్హు లైన ఈ జాతికి దుర్గతి తప్ప సుగతి ఆసంథవం అని తోస్తుంద దురుణాల వల విద్యాలేమి వల్ల ఆపరి శుభ్రత వళ్ల చూరంగా ఉంచడం నలా నిమ్న జాతీయులు పశుపాయులే అయినారు ఏజాతిలోనూ చేరనివాశ వరైనా ఉంటే వాళ్ళు నిజంగా ఈ జాతివాళ్ళే అరి దీనమైన ఇలాంటి చండాల జాతిలో పుట్టిందే హేలావతి పుట్టుకవల్ల హీనత్వం పొందడమేగాదు ఆమె సంస్కారబావాలు కూడా అటువంటివే కాసీ వివేకంవళ్లే ఆమె చైతన్యాన్ని కోల్పోలేదు అఆస్పృక్యురాలయి నందువల్ల మిగతాజాతుల వాళ్ళతో కలిసీ చదివే అవకాశాన్ని కోల్పోయింది గానీ చదువుకే దూరంకాలేదు అస్పృశ్యత ఎరుగని ముస్టింల వద్ద ఆమె =ద్య నళ్యసించింది అత్మోద్ధరణకు సహకరించింది మాతం ఆమె మేధా విశేషమే

తెలుగు నవల అస్పృళ్యతా సమస్య 7

ధనం లభించడంవల్ల పీరబలుని కుబుంబానికి తిండికిలోటు తబ్బంది కాని అదీ ఒక రకమైన ఆసమానతను తెచ్చిపెట్టింది కడజాతీవాళ్శతో కలువ కుండా చేసింది ఇటు పంచమ జాతితోను అటు వెజాతుల్లోనూ చేరకుండా చేసింది యుక్రవయస్సులో హేలవతికి వరుని ఎన్నిక గొప్ప సమస్య ఆయింద్ది నిమ్మజాతి వాడొకడు హేలావతితో జీవితాన్ని వంచుకోవాలని చూశాడు కానీ హేలావతే తిరస్కరించింది వంచమజాతికి చుట్టుకొన్న హైనాన్ని దైన్యాన్ని చూస్తున్న నా మనసు మాలవాణ్ణి కోరుకోలేకపోతోందని చెప్తుంది వంచముని 'పేరు చెప్తేనే నారక్తం పేరుకొనిపోతోందని కూడా ఆంటుంది పుట్టి పెరిగిన జాతినే ఆమె అసప్వ్యాంచుకొంది ఆగవర్గాల వాళ్ళలో ఎవ్వరినై నా చేసుకోవా లనుకుంది కాని నిరాశే మిగిలింది అయినా అ ధ్రేర్యవడలేదు హేయభాజమైన స్థితిని ఆస్పృళ్యతా కళంకాన్ని క జన్మలోనే దూరంచేసుకోవాలని [వతిన వూనింది ఆమె సంకల్పంలో ఎంత బౌదార్యం వుందో జాతి బహిష్కారం నుంచి విముక్తి కలిగిందని కలకనడంలో కూడా అంత కౌచితృం ఉంది చివరికి తన ఇష్టానుసారమే మంత్రి కుమారుణ్ణి వివాహమాడుతుంది. చక్కని రాజభోగాలను అనుభవిస్తుంది

వీరబలుడు ఆతని కుటుంబం ఆకలిచావులకు ఎరకానున్న సమయంలో చ్మకవర్తి ఆదుకుంటాడు వీరబలుడు చండాలుడై నన్పటికీ ఒక (ప్రాణాన్ని కాపాడి కృతజ్ఞతకు ప్యాతుడవుతాడు వంచముని [పాణం ఎంత పనికిమాలిన దై నప్పటికీ చృకవర్తినే కావాడగలిగింది దానివల్డనే సామంత వదవికి మాల వాడు ఎదగగలిగాడు తమ మతం వాళ్ళివరితో లేని సంబంధ బాంధవ్యాలు పరమతస్తులతో పొందగలిగాడు వాళ్ళు అవలంబించిన మతాంతరీకరణ కడజాతికి అంటిన కళంకాన్నే కడిగివేసింది మూఢనమ్మకాలతో కాలం వెళ్ళ బుచ్చకుండా తరుణోపాయంగా చాన్‌ మహమ్మదుగా రూపాంతరం చెందాడు

హేలావతి కులసుడు గౌతముడు సంఘంతో రాజీవడి జీవించే మనస్తత్వం ఉన్న వ్య క్తి కాటికాపరి వృత్తికే ఆంకిత మైనవాడు హేలావతికీ తన మనస్సులొని మాటచెప్తాడు మన వివాహాని= ఇప్పుడనుభవిస్తున్న బముకే (వతిబంధకమైందిని హేలా జవాబిచ్చింది మవజాతిలోని వాళ్లీగాక మరో జాతి వొణ్జీ పెళి వేసుగుంటానని హేలా చెప్పడం కూడా గౌతమునికి చ్యితంగా కని

/ తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య ఎంచింది ఆందని పండ్లకు ఆశపడుతుందని తెల్సినా ఆమెను బలవంత పెట్ట లేదు మొసలివాత వడబోయే హేలావతిని రశ్షించి తాను మొసలికి అన్నన మవుకాడు హేలావతి' మార్గానికి తొను అడ్డువడకూడదనే దూరాలోచనతో బలిఆయ్యాడని అనిఎస్తుంది తరతరాల నుంచి వస్తున్న ఆస్పృశ్యకా జాఢ్యాన్ని తొలగించుకోనిచ్చాడు పంచమాభ్యుదయానికి గుదిబండ కాకూడో దనే నెవంతోనే (బహ్మచర్యాన్ని అవలంబించాడు

హేలావతి అందానికి ముగ్దుడైన మంత్రి కుమారునికి అస్పృళ్యతేమీ అడ్డరికి కాలేదు తాన మొగలాయి వంశస్థుడు ఈమెతి పరిణయానుబంధా నికి ఆంత'స్తే తక్కూవయిందని విచారిసాడు ఆమెను వదులుకోలేక ఉంవుడు కత్తెడానైనా స్వీకరిస్తానని నిర్ణయించుకుంటాడు పరిణయానుబంధం లేకుండొ నాతోకలిసి ఉండగలవా అని ఆమెను (ప్రళ్నిసాడ. సామంకునికి ఊంపుడు క తెగా ఉండేకంపే పంచమునికి భార్యను కావడం మేలంటుంది. ఆమె అభి మానం ఆయన్ను మరింత ఆకర్షించింది తన తల్లిదండ్రులను ఎలా మెబ్వ6 బాలో తెలియక ని స్తేజంగాఉన్న సమయంలో వీరబలుడే సామంత రాటవుతాడు ఇంతకుముందున్న పీళ పరిణయానుఐంధానికున్న ]సతిబంధకం తొలిగి పోయింది

పీరబలుడు చక్రవ ర్తి దర నంకోనం పోయినప్పుడు రక్షకభటుడు అతన్ని ఆపేస్తాడు అస్పృశ్యతచు. షాటించే వాడై నందు వల్లనే వీరబలున్ని దూరం తొలగిపొమ్మంటాడు మొర పెట్టుకొనేదేముందని చులకనగా వెళ్ళగొట్టి బోతాడు మాలవాన్నయితే నూ(తం పౌరధర్మం మారుతుందా అని వీరబలుడు ఎదుర్మువళ్న వేస్తాడు ముస్పింలకు అస్పృవ్యలంటే న్యూనత లేదని కూడా ఇప్రాడు హేతుబద్ధంగా ఉన్న వీరబలుని మాటలకు రకకభటుడే నిరుత్తరుడే పోతాడు ఆతనికి కూడా మాలకులంలో పుడితే మాతం అంత హేయం అనుకోవల్సిన పనిలేదని ఎక్కడో మెదలుతు నే ఉంటుంది

వీరబలన్ని తన పరివారానికి చూపుతూ చృ్మకవర్తి ఈతడు తన జుతి వారిలో బహిష్క్టృతుడు కాని న్యాపాణ మీతని వలన నిల్చినది అంటాడు3 విద్యుక్త ధర్మంతో. చేకానే తన్ప మరేమీ లేదంటాడు వీరబఎడు జాతి

తెలుగు కవల అస్పృశ్యతా నమన్య ఉగ్టి బహిష్కృకుడు పనికిమాలినవాణ్ణి అని చేతులుకట్టుకొని కూర్చోలేదు అంటరాని వాణ్ణిగదా చ్మకవ ర్రిని తాంతే పాతకం చుట్టుకుంటుందని గట్టుమీడే కూర్చోలేదు రక్రస్పందన అటువంటిచై నందువల్లే-సాటి ర క్తంముద్దను కాపాడాలని సీటిలో దూకించింది. సంఘం పృలెమిన ఆస్పృళ్యత [వకృతావసాదించిక శౌర ధర్మాన్ని శాసించింది కాదు

హేబావతిని ఆగంతకులు ఎత్తుకుపోతారు. వీరబలుడు చ[క్రవశ్తిని హేలాను రష్షించవలసిందిగా శరణువేడుకాడు అస్పృతళ్యుని బిర్జకోనం చక వర్తి ఆసక్తి చూపిస్తాడా అని వంచముడు నంళయపడకాడు కష్టాల ననుళ వించిన వాళ్ళకు ఉపకారబుద్ధి హెచ్చు స్థాయిలో ఉంటుందిగచా- చ(కోవర్తి తన కూతురే పోయినంత వేదనపడ్డాడు (ప్రాణాలు ఏంత తీఎ ఆయినవో ఆయనకు తెలుసు వెంటనే విచారణ జరీిఎ దుండగునికి తగిన శిక్షవిధిస్తాడు ఫీరబలునికి. సామంతపదవి నిచ్చి ఆదరిస్తాడు అస్పృళ్యజాతికే ఉన్నళ గౌరవం లభించినట్టయింది

ఉ& త్తముల్ని వివేకం నడిఎస్తుంధంట్రారు హేలావత్రిని నర్సిఎంచిరిద్లి ఇమె వివేకమే కడజాతి వాళ ౦త్తా అజ్ఞానులే వాళ్ళ సాంగత్యంతో. హేలకు హేయజ్షీనితమే సం్యకమించే (ప్రమాదం డింది ఏ కర్మం వల్ల ఈ అస్తష్యాంి పైబడిందోకాని దాన్ని వదిభించుక్షునేందుక్షే ఆమె వయత్నించింధ్సి ముస్లిం అకు మాలలన్న వీవగింపు లేదని తెలుసుకొంది ధనాన్ని బట్టి గౌ రవ(్రవళ్తు లుంటాయని, (గహించింద్సి రాజధానికి షయనం. కట్టించింది అక్కండిక్కి చేరి విద్యాభ్యాస కార్మక్రమాన్ని చేపట్టింది చదువు నేర్వడం వల్ల మానవహక్షు లను తెల్సుకోగలిగింది ఆత్మోద్ధరణలో ఆమె రాణించగలిగింది

నిమ్న జాత్యుద్ధిరణను [ప్రధానాంశంగా స్వీకరించి తల్గ్లావగడ హేలా వతిని చి్కితింవారు పంచ గూద్దరణ బాద్యత హిందువులే స్వీకరించాలని ఇది వబోథిస్తుంది ఇందులోని వంచములు తమ జాతిని ఆదరించేవాళ మతంలో చేరిపోతారు ముస్లింలు మానవులందరిని సమానంగా చూనారు ఆస్పృళ్యతనేది వాళ్ళ మత (గంథాల్లో కనిఎంచదు ఒక జాతి వాస పావం చేసుకొని పుట్బా రేడి చాశ్లేనాడూ నమ్మలేదు. కడజాఖివాళ్ళు కనిఎస్తే అరిష్టమని కూడా

7 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ఎన్నడూ భావించనూలేదు తాము నడిచే దారిలో నడిచారంటూ వంచములను వాధించనూలేదు నిమ్నణాతి సాంగత్యాన్ని న్యూనతగా ఎంచనూలేదు కుక్కలకం టే హీనంగా చూస్తున్న హిందువులకంటే మనుషులుగా ఆదరిస్తున్న ముస్గింతే వంవములకు ఆత్మీయులై నారు కడజాతివాస ఎంత వేగిపోయారో ఏమోగాని ళ మనస్సుల్లో ఇట్లా వితర్చించుకుంటారు. ఎవ్పుడు చూత మన్నను ఏకాకిత్వము తప్ప మజి యొండు లేదు ఏ జూతిలోనూ చేరని వా డెవ్వడైన నుండిన నీజాతివాడే పుణ్యపురుషులు సంచరించు. భూమి నాతని నీడయైన సోకరాదు అట్రి పాపకార్యమే తటస్థ మగునెడల తవ్పక నాటితో వాని యాయువు మట్టమే 09 ఎంత దయనీయమైన జీవన ఊబిలో కూరుకు పోయిందీ పంచమజాతి

కడజాతివాళ్ళకి భూమి మీద హక్కు లేకపోవడం వల్ల తిండికోసం వైవర్గాలవాళ ని దేదిరించాల్సి వచ్చెది అఆవహిరాన్ని సంపాదించుకోడానికి శ క్రే వుంటే స్వతర్మతంగానే జీవితాలు తెల్లవారేవి తిండి పైవర్గాల. చేతుల్లో ఉండడం వల్ల విలువలేని జీవులయ్యారు ఈ జాతుల్లోనే ఆకలితో ఆలమటించి చచ్చిన కుటుంబాలెన్నో ఉండి ఉంటాయి. నవలలో చిత్రించిన కుటుందిం కూడా ఆకలికి లోనై చావుబతుకుల్లో ఉంటుంది గుడిసె పరమ అసహ్యంగా ఉంటుంది అయినా చక్రవ రికి హేయంగా కనిఎంచలేదు కుటుంబసభ్యులలో ఓక రైపోయారు ఉన్నన్నాళు సహజీవనం సాగుతుంది నిమ్నజాతి ఆంటే ఏవ గింపుగానీ అడ్డుగోడలు గానీ లేవు జాత్యంతర తారతమ్యాలు లేవు కాబటే ముస్లిం జాతి ఉదార బుద్దితో వ్యవహరిసున్నది పంచముడు కనిపిస్తే పంచ మహాపాతకం చుటుకుంపింద నిగానీ గాలి సోకితే ఆవవ్మితుల మవుతామని గాసీ అంటుకుంటే మైలబడిపోతామనిగానీ భావించే హించువులు కడజాతిని ఉద్దరించడం అసంభవమే అవుతుంది నమ్ముకున్నా [పేమించే జాతినే నమ్ము కోవా లనుకున్నా కేమో పంచములు ముస్లిం మతాన్ని పుచ్చుకున్నారు

ముస్లింల పద్ధతిలోనే హిందువులు కూడా పంచముల్ని ఆదరిస్తే మతాంతరీకరణ బెడద తప్పుతుందని తల్లాాపగడ విశ్వసించాడు అనాలోచి తంగా హిందువులు తమ బలాన్ని బలగాన్ని ఎలా కోల్పోతున్నారో కూడా బోధిస్తాడు పంచముల పట్ట చూవుతున్న వివగతసు చూసి. పాంసను చూసి

తెలుగు నవల అస్పృళ్ళకా సమస్య "1 ముస్టింలు జాలిపడ్డారు. ఈ సంఘటనను చిత్రించడం చూ స్తే హందువుల్లో హృదయపరివరన తేవాలనే ఆకాంక్ష రచయితలలో గాఢంగా ఉన్నట్లు తోస్తుంది

ఈ నవలలో చితిశకమైన సంఘటనతే ఆనాటి సాంఘిక పరిస్థితులను తలియజేస్తున్నాయి ఆం[ధదేశంలో సాంఘిక సమానత్వం కోసం మాన వోద్యమం వచ్చింది |బహ్మసమాజం ఈ ఉద్యమానికి ప్రధాన (వదారకర్త అయి ఉద్యమ వ్యాఎకి ఎంతగానో తోడ్పడింది ఆ (వభావంతో తెలుగు సాహి త్యంలో మానవతావాదం (ప్రవేశించింది 2 సర్వమానవ సమానత్వం మానవ లతణ౦ కావాలన్నదే ఆ ఉద్యను ధ్యేయం ఈ భావన కులాలకు మతాలకు అతీతమైందే. మనసును పెంచుకొని విశ్వమానవతామమతను పెంచుకోవా లన్న తవన ఉంది జాతిమత విద్వేషాల వరిధులుండవు శంకుచిత మనస్సు లతో అవధులను కల్పించుకోవడం ఉండదు హేలావతి ఆలోచనలో ఈ ఉద్యమ చఛాయలున్నాయి. వరుని ఎన్నికలో కూడా ఇది స్పష్టంగా కనిఎస్తుందె కడజాతితో పుట్టినంత మాత్రాన త క్కుువవాళ్ళు అనుకోవడం వల్లనే అఆభున్న తిని పొందలేకపోయాం అనుకుంటుంది పెవర్దాలలో కిలవజాలకగోతే నా జీవితమే నిరర్హక మైనట్లు భావిస్తానన్నది కులంతో నిమిత్తం లేకుండా వరిస్తా నంది కాని వృత్తి మ్మాతం హేయంగా ఉండకూడదనే ఆమె కోరుకుంటుంది మతి పరివరన

హేలావతి నవలలో చ్చితితమైన మతవరివర్తన ఆనాటి మతాంతరీకరణ సంఘటనలకు నిలువుటద్దం హిందూదేళశ (పజలను ఎతగానో కలవర పెట్టిన నమస్మగా దీన్ని ఇప్పాలి డబ్బు ఆశ చూఎ కై9స్తవమతం అధికారాన్ని ఎరచూఎ ఇస్తాం మతాలు కడజాతి పజలను ఆకట్టుకొని మతాంతరులను చేశాయి (బిటిష (వభుత్వం అధికారికంగా 'సెటిల్మెంట్లను ఏర్పాటు చేసి పెద్ద ఎత్తున మత పరివరనకు పూనుకుంది నై జాంలో నిర్భంధంగానే మతాంతరీ కరణలు జరిగాయి అయితే పంచములు అస్పృశ్యత నుంచి బయటవడాలనే ళ పష్మృతయింతో బుతాంతరువైసనబ్టు ఇందులో చ్యితితమయింది

తేలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్య 'హేలావతి రచనా కాలానికి అస్పృశ్యత త్మీవరూవంలోనే ఉంది చ్త్జా (శమాలు పాటించే జాతులే ఈ దురాచారాన్ని ఎక్కువగా పాటిస్తున్నారు ఈ దృష్టితోనే పె వర్ణాలవాశు వంచములను ముట్టుకోరు నిమ్నజాతులతో ముచ్చ టించరు అస్పృశ్యులు చదవరాదని కాసించింది వీళ్ళ ఆజ్ఞానులన్నదీ వీళ్ళ సంమానికి దూరంగా ఉంచి సంస్కారహినులను చేసింది వీళశ్ళీ పంచము లంటూ కించపరచింది -వీళ్ళే ఆస్నృశ్యతంటూ కడచాతికి ఆం్షలెన్నో విధిం చెందిశూడా వీశ్ళె 6 స్థితిలో అన్సృవ్కలను చేరచీసింది నిజానికి శూదులే ఈ ఆదరణ కడజాతికి సాంఖుక నమానత్వాన్ని (వసాదించలేక పోయింది ముస్తింలుగానో కై9స్తవులుగానో మారితేనే ఆసమానతలు తొలగిపోతాయను మన్నారు ఈ (వ్రయోజనాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొనే కడజాతి మతాంతరాలకు తల వొగ్గింది ఈ సంఘటనను తెలిపేదే పేరబలుని ఇస్తామీకరణ మతబరివర్తన విషయంలో హేలావతి (ప్రమేయం ఏమీ లేడు అన్య మతాన్ని అవలంబిస్తే తన వాళ్ళందరికీ దూరమవుతామనే విచారమూ లేడు గళిలేకనే మకాంతరులయ్యారు. ఆడీగాక చ(క్రవర్రికి వంచముల మీదున్న పేమబేశనే ఇన్గాం మతంలో చేరమని వీరబలున్ని ఒత్తిడి చేస్తాడు మీ మతంలో మీకు-సొఖ్యం లేదు చాన్‌మహమ్మదుగా మారితే సామంతున్ని చేస్తా నని ఆశ పెడతాడు యాదృచ్చికంగానే మతాంతరీకరణ జరిగినట్లు చ్యితిత మైంది మతం మార్చుకోకున్నా హేలావతికి మంతి కుమారునిశో వివాహం జరిగేదే కానీ సమకాలీన మతాంతరీకరణ సంఘటనలు మరుగున పడిపోతాయి ఇది దృష్టిలో ఉంగుకొనే తల్ల్మావగడ ఈ సంఘటన చిడతించాడు సంస్కరణలు ఒకవెపు సాగుతూ వుంటే మరోవై పు మతపరివ ర్తన మొదలైంది హిందూ జాతిని కించపరిచేందుకే ఈ మతాంతరికరణాలు జరి గాయి. క్రైం సవ ఇస్టం మతాల్లో పరివర్తన చెంది సంఘ బహిష్కారం నుంచి విముక్తి పొందాలని చూసింది అస్పృశ్య జాతి మ్మాతమే పోతే మతాం తరం చెందిన వా 05 ఆయా మతాలను అంటిపెట్టుకున్నారని కూడా ఇవ్పలేం ఆర్యసమాజం వాః రంగంలోకి దూకి శుద్ధి కార్యక మాన్ని చేపట్టి కడజాతివాళ ౦దరిని పాందువులుగా మార్చారు. మతాంతరులుగా నూరుస్తున్నారనే అప్రతిష్ట ఇస్టాం క్రైం ఎవ మతాలవాళ్ళకి వచ్చింది ఏది

ఇజలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ఉగ్గ ఏమైనా ఈ సంఘటనల ఫలితంగానే అస్పృవ్యల్లో ఉన్న న్యూనతా భానం త్గుళూ వచ్చింది

శ్రీ విద్యావళ్యత గురించిన [వచారం కూడా ముమ్మరంగానే సాగ ఉంయింది సంస్క ర్రల (ప్రోత్సాహం వల్ల కింది జాతులు చదువుకు నోచుకో గలిగాయి ఆంధధదేశంలో 909 లో వంచములకోసం మొదటి పారకాల వెల్సింది 3 అయినా న్ర్రీలమీద సంఘాని ఉన్న చిన్నచూపు వల్లినే పె జాతు ల్లోని స్రీలు కూడా చదువుకునేందుకు వెనుకాడారు. కళాకారుల కుటుంవాల్లో వేశ్యా కుటుంబాల్లో మ్యాతమే స్త్రీలు విద్యాభ్యాసం చేసేవాళ్ళు మిగిలిన కుటుం బాల్లో ఏ స్త్రీ అయినా చదువుమీద శ్రద్ధ చూఎతే. వూర్వాచార వరాయణులు బోగంవాళ్ళమూ చదువుకోడానికి అని నిరుత్సాహవరిచే వా ఇక కడజాతి గురించి చెప్పనవసరం లేదు అందులో అస్పృశ్య శ్రీల గురించి ఇంకా చెప్పేదే ముంటుంది పంచమకులంలో పుట్టిన హేలావతి హిందూ ఎమౌజంలో చదువు కునే భాగ్యమే లెదని తలపోసింది మహమ్మదీయులకు వర్ణాశమాలు పాటించే వాశి ౦తో పంచములుకూడా అంతే హేలావతి ముస్లిం దగ్గరే 'విద్యాక్యాసం చేసింది. [కింది జాచులవాళ్ళకి మై వర్దాల నంవర్మమ్మాతం చేతనే అస్పృళ్యత తాలగిపోలెదు. కాశ్వుత వరిణమానుబంధం చేతనే అంటరాని తనాన్ని వాపుకో గలిగారు

ఆస ృృశ్యతా నివారణకోసం దేశమంతటా ఉద్యమాలు వా ఎస్తున్నాయి సంస్థల నేతృత్వంలొ అవి వజల ముందుకు గాగి వస్తున్నాయి. తెలుగు సాహిత ౦లో అస్పృశ్యతా సంస్తరణ హేలావతి తో మొదలయింది తల్లా (పగడ సతృసంకల్పులు అయిచందువల్ల వంచములను ఉద్ధరించే వాధ్యత హిందుపులదని ఈ నవల ద్వారా (వబోధించ గలిగాడు గాంధీజీ అప్పటికి హరిజనోద్యృమాన్ని చేపట్టనే లేదు జాతీ యోద్యమంలో ఆస్పృశ తౌ నివారణ ఇంకా చాటు చేసుక్‌ లేదు ఆ నమయంలే హేలావతి వచ్చింది హేలావతి పుట్రైన 40 ఏళ్ళకు గాందీజీ నిర్మాణ కార్య[కమాలు దేశం నలుబూలలా వా ఎ చెందాయి తర్వాతి కాలంలో వచ్చిన తెలయగు నవలకు సంస్కరణ ధంగంలో వరవడిని దిడ్టింగి హేలాబతి

ర్‌ తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్మ తల్ల్యాపగడ సూర్యనారాయణరావు వృత్తిరీత్యా శ్చాయవాది (_సవృత్తి రీత్యాసంస్కరణవాది నిమ్నజాతుల వారిని మనము దరిజేరకుండా గొట్టుదు మేని వారు మనల విడిచి యన్యమతముల నాశించి హిందూ సంఘ వృక్షమును క్షీణింప చేయుదురు అని (ముందుమాటలో మత పరివర్తనను నిరసిస్తైాడు సంఘ సంరక్షణంటూ కడజాతిని బహిష్కరించడం జాతికి _శేయస్కరం కాదని వమ్మినవాడై నందువళ్లే హృదయ పరివరనులు ఆయినా కావాలని ఆ్మగవర్ణాల వాళ్ళని కోరినాడు పరమతంలో చేరినంత మాత్రాన కడజాతికి కష్టాలన్నీ తొలగిపోయాయ నడం వంచనే అవుతుంది పొందూమతంలోని విళ్వా సాలు వూర్తిగా వీడిపోలేదు ముబ్బం మతంమీద ప్పూరి విశ్వాసం నిలువడం లేదు సంకటాలు ఏవీ కలిగించకుండా ఉంటే హిందూమతమే వాళ్ళకు స్వర్గ మయ్యేదని రచయిత భావిస్తాడు అందుకోసమే పంచములను ఉద్దరించే దాధ్యత హిందువులదే అన్నాడు సంపదాయంపె తిరుగుబాటు బావుచాను ఎగరేశాడు లోకకంటకుడని దూషంచినాకూడా సాహసంగానే సంస్క్రరణాభి లాషను వెల్లడించాడు నవలాంతంలో మతాంతరులై న పంచములు సౌఖ్యంగా ఉన్నట్లే చితత మైంది మత పరివర్తనకు వ్యతిరేకంగా శుద్ధి కారఖ్యకమాన్ని చిితీకరించ లేదు సుఖాంతంగా ముగిసిన నవల సందేశం హరిజనోద్ధరణతో వూర్తి కాలేదు కదా అనే సందేహం పారకునికి కలుగుతుంది సమసను చ్చితించి దానికి తగిన కారణాలను చూఎతే కసట[క్రియ ను నివారించే మార్గం సుబోధక మవుతుంది మాతృమందిరము + హేలావతి వచ్చిన తర్వాత సుమారు ఏడేండ్డకు మాతృమందిరము నవల వచ్చింది మతవరివ ర్రనావశ్యకతనే నూచించకుండా పంచములకు దేవాలయ (ప్రవేశాన్ని కలిగించింది జాతి సంసా వారాన్ని బట్ట ఆచార మేర్చడు

తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య గ్ర తుంది ఆచారాలను అనుసరించి అఆభ్యుదయముంటుంది సంస్కారులైన వేంకట పార్వతీశ్వర కవులు నూతనాచారాలను (వవేళపెట్టి పంచమాభ్యుదయానికి వూనుకున్నా రు అవూర్వమైన ఊవి శక్తితో అస్పృళ్యతా సమస ను అత్యంత (వళావితంగా చ్కితించారు సంకీ ప్త కథ

పరబహ్మం సరస్వతిని పెళ చేసుకొని మాతృ సేవా వరాయణు డై ఆమెను విడిచి వెెపోతాడు కల్యాణానందుడుగా మారి (వబోధానందస్వామి ఆజ్ఞతో ధర్మగిరి అడవుల్లోని గిరిపాలికా ఆలయంలో నివసిస్తాడు ఆ ప్రాంతం లోని వజల్లో వ్యాఎంచిన దురాచారాలను మాన్పించడానికి కృషి చేస్తాడు

రంగిడు గౌరీపతి కాన్త్రి కుమారుడు బాల్యంలో ఆతన్ని దొంగలెళ్తుకు పోయి పెంజ రు గెంగల నడుమపెరిగి దోఎడిగాడవుతాడు చండాలున్ని ఒక ధనికుడు అమానుషంగా కొడుతుంటాడు అక్కడికి రంగడు వెళ చండా లుజ్ణి రక్షించి ధనికుణ్తి బెదిరించి 0 కాసులు లాక్కొని ఆ చండాఎినికీ ఇచ్చేస్తాడు 0 కొసులతో అవ్పడు చండాలుడు మాంసం దుకాజాన్నీ (ప్రారంభిస్తాడు దుర్మార్షుడెన రంగన్ని (వబోధానందస్వామి మంచి మనిషిగా తీర్చిదిద్దుతాడు విద్యావంతుడై న తర్వాత రంగదాసుగా మారుతాడు అవ్పడి కూతురు ముత్యాలు రంగన్ని (పేమిస్తుంది రంగడు ఆమెను పెళ్లీ చేసుకు నేందుకు మాతృమందిరంలోనికి తీసుకు వస్తాడు అక్కడ రంగని జన్మ వృత్తాంతం తెలుస్తుంది గణవతిళర్మే రంగదాసని తెల్సిపోతుంది. గొప్ప వంళంలి పుట్రిని రంగిదాసును ఆశించి ధర్మాన్ని కళంకితం చేయలేనని ముత్యాలు పె శ్టిమానుకుంటుంది వరిణయబంధం లేనంత మ్యాతాన వాళ్ళ పరస్పర పేమ బంధానికి ఏ ఆటంకాలు రావని నమ్ముతుంది రంగడు నీవు నాదానివే అన్యోన్య _పేమానుబంధానికి భౌతిక సంబంధాలేవి ఆటంకం కాజాల వని ఈ [పేమ స్మూతం అనుసరించే పరమార్జాన్ని కరతలామలకంగా చేసుకుంటాన ని అంటాడు (పబోధానందస్వామి ఆమెను చండాలకన్యకకాదని జగన్మాత్సకా మ ర్రి అని (పళంసిస్తాడు

గ్ర తెలుగు నవల అస్పృళ్యతా సమస్య అస్వ్పృశ;తా సమస్య

మాతృమందిరము లోని అనేక సమస్యలలో [(వధానమైన సమస్య ఆస్పృశ్యతా సమస్య పంచముల దేవాలయ (వవేశం గురించిన ఆలజడి బయలుదేరక ముందే కడజాతి వాళ కి ఆలయ(ప్రవేశ యోగ్యతను కల్పించారు వేంకట పార్వతీశ్వర కవులు సాటివాళ్ళను చిన్న చూపుతో చూడొద్దని చులకన చేయొద్దని (వబోధించారు అస్పృశ్యతా సృ వైచ్మితం పె దృష్టీ నిలిఎ సతా న్వేషణ గావించారు

మాతృమందిరము లోని కొన్ని సన్నివేశాలలో అస్పృశ తా సమస్య అతి. సభావోపేతంగా చ్యితితమెంది కొన్నింటిని ఇక్కడ 'ేర్కొంటాను

చుబుకం చెబ్బకు తాళలేక కింద పడిపోయిన పంచముడు లేవలేక పోశే రంగడు త* చేయి అందించి నిలబెడతాడు చండాలుడని రంగనికి కెల్ఫినా కూడా మానవతా దృష్టితో అప్పన్ని ఆదుకుంటాడు చండాలుని చూడగానే ధనికునికి అసహ్మం క ఎగుతుంది చండాల జాతిని తన్ని తగి లేసినా అడిగే దిక్కేలేదనే భావం తోనే ఆ ధనికుడు అప్పన్ని కొడతాడు అమానుషంగా (వవర్తించిన ధనికునిలో పై కులాల వాళ్ళ గుణం తీవంగా కనిఎస్తుంద్మి అప్పడు కాసుల మొదట తిరస్కరిస్తాడు ఈ చర్య చండ్రాలుని గుణోన్నతి కంటే స్వయం కృజకి వూనుకోని ఆలసత్వాన్నే ఎక్కువగొ న్గూవిస్తున్నది

అస్పృశ్య జాతిలో పట్టిందే ముత్యాలు అతిలోక సౌందర్యవతి చండాల కులంలో పుట్టకపోతే ఆ అందాల రాశికి దిగులు ఊండేదేకాదు ఈ చండాల సంప్రదాయం లోకంలో బాగా వ్యాఎంచినా రంగనిలో అవి (వవేశించలేదు ముత్యాలు చండాల బాలికనే నిరసన భావం రంగనికి కలుగనే లేదు 5 ఆర్ధ నగ్నంగా ఉన్న ఆ బాలిక మీద ఆతనికి సానుభూతి కలుగు తుంది నవలలోని ముత్యాలు లాగా ఇప్పటికీ పల్లెలలోని హరిజనులు ఆర్భ నగ్నంగానే కనిఎస్తారు దానికి పంచముల దార్మిచ్యమే కారణంగానీ అది వాళ్ళ ఆచారం గాదు పేదరికంగాని ఆంటరాఎతనంగాని ప్రేమను ఆడ్డుకోవు రంగడ ముత్మాలును (పేమించడంల శ విషయం రుజువవుళతంది

తెలుగు నవల ౨ ఆఅన్స్ఫృశ్యోతా సమస్య $$ి

అప్పడు చండాలుడు వాని పనులు కూడా చండాలంగానే ఉంటాయి వది కాసులతో మాంసం వ్యాపారం ఆరంభిస్తాడు కులవృత్తితో ఏవృత్తి సాటిరాదని నమ్మే బున స్తత్వం వానిది అడుక్కుతినే ఆవ్పనికి శాసులు దొరికినా గౌరవంగా (బ్రతుకాలనే ఆలోచన చేయలేకపోయాడు తర తరాలుగా నరనరాలలో జీర్జించుకు పోయిన కురివృత్రిని వదలలేకనే దాన్ని చేస్తుంటాడు వృ త్తికారణంగానే నీచకులం పొరల్లో అవ్పడు కూరుకుపోతాడు ఇట్టాంటి అజ్ఞానులు బాగుపడే అవకాళం వచ్చినా సరిగ్గా దాన్ని వినియోగించుకో లేరు అప్పని లాంటివాళ్ళున్న ఇలాంటి సంఘంలో అస్పృశ్యత సమసీ పోవా లంటే కొన్నియుగాలే పడుతుంది

ఎరాపురంలోని మాలవల్దెలో అస్పృహ్మల కోసం నిమ్న్మజాతులకు రెండు పారళాలలు వెలిశాయి. వాలికా పారశాల ర్యాతి పారకాలలు వంచములను విదా వంతులను చేయాలనే 1పయత్నంలోనే ఈ రెండు పైరళ లలు వెలిళాయి కనీసం వాళ్ళను వాాయినా ఉద్ధరించుకోవాలం టే ముందుగా వాళ లో చదుపూ తెలివి పంచాలి ఈ ఉద్దేశాన్ని నెరవేర్చడానికే ఈ నవలల్లో కళా ణానంద స్వామి ప్యాతను చితించవల్సి వచ్చింది ఆరోజుల్లో వల్షెళ్లోని హైరళా లల్లో నికి వంచములను రానిచ్చేవారు కాదు అందుకే నంచములకు (ప్రత్యేక పొర శాలలను నెలకొల్పవల్సి వచ్చింది వీటివల్ల నిమ్నజాతులవాళ చదువులు నిరాటంకంగా సాగే అవకాశం ఉంది ముత్యాలు మాలపల్లెలోని నిమ్నజాతి వాలిక పారశళాలలోనే చదివింది

గోవధ చూసి మూర్చపోయిన ముళ్యాలు కాస్సేవటికి కళు తెరిచిందీ భయంతో స్వాములవారి ఒడిలోనుంచి దిగ్గున శేచింది. ముత్యాలు చండాల వాలిక ఒడిలోచేర్డుకున్నది అ(గకులంవాడైన కళ్యాణానందస్వామి అస్పృ శ్యురాలై న తనను ముట్టుకున్నాడనే భయంతోనే ముత్యాలు. దిగ్గున లేచింది స్వాములవారి హరిజనోద్ధరణ గురించి ఆబాలికకు తెలియదు కసీసం కాను చదువుతున్నది స్వాములవారు పెట్టించిన ఐడిలోనే అనికూడా తెలియదు ఆమెకు తెల్సింది సవర్జలు తమలాంటి వాళతో మాట్లాడినా తాకినా ఆవవితం జరిగిపోతుందని ఆనాటి ఆచారాలు పంచముల జీవితాల్లో ఎంతటి భయాన్ని నృృష్టించాయో ముళ్యాలు షాకే చెపుతుంది

64 తెలుగు నవల ఆస్పృశ్యతా సమసః

కళ్యాణానందస్వామి చండాలుడైన అవ్పన్ని [క్రమంగా మార్చుతాడు అప్పడు కూడా చండాలపు వనులు మానుకుంటాడు ఆ మార్చువల్లనే కులం వాళ త్‌ ఎక్కువ సంబంధాలు పెట్టుకోవడం మానుకున్నట్లు కనిఎసుందీ చండాలురంతా అప్పనికి ఇప్పుడు పశు ప్రాయులుగా కనబడుతున్నారు ఆ దృష్టితోనే ముత్యాలును కడవాతివాడికిచ్చి 'పెళ్లిచేయ వద్దనుకుంటాడు సంఘ బహిష్కారం నుంచి విము క్తికావడానికే 1పయత్నిస్తుంటాడు కై 9స్తవమతం పుచ్చుకున్న హూదదున్ని ఎన్నుకోవడంలోని ఆంతర్యం కూడా అదే అప్పడు తక్కువ కులంవాడు కావడంవల్ల తన జీవితంలో ఆవమానాలు పొందాడు ఆ హేయజీఎతం తనర్జికూతురుకువద్దనే పరజాతివాణ్ణి వరునిగా తేవాలనుకుంటాడు ఇలాంటి సామాజిక అసమానతలు పంచములను మానసికంగా ఎంత [క్రుంగ దీస్తాయో ఈ సంఘటనద్వారా మనకు స్పష్టవడుతుంది

రంగడు మాలపల్లికి వస్తే ముత్యాలు ఆయనను ఉండమని చెప్పలేక పోయింది [పేమించనయితే (పేమించిందిగాని రంగడు అగకులం ఐాడని తెల్సి దిగులు పడుతుంది ఇద్దరి వివాహానికి కులం అడ్డు వస్తుందని కూడా బాధ వడుతుంది కడజాతిలో పుట్టినందుకు రంగడు తనను గౌారవించడేమో నని ఆలోచిస్తుంది రంగని |పేమకు తాను అర్హురాలుకాకున్నా ఆయన (ప్రేమను. కోరుకోవడంలో త ప్పేముందని హీనకులాన పుట్టినంత మాత్రాన బీవితం నిరర్దకం అయిపోవల్సిందేనా అని మధనపడుతుంది ముత్యాలు 7

రంగడు మాతృమందిరములోనికి ముత్కాలును తీసుకు వెళతాడు ఈ సందర్భంలో ఇప్పటిదాకా మనసులలో అస్పృశ త మీడ జరిగిన ఘర్షణ కంటే త్మీవమైన సమస్య ఉత్సన్నమౌశుంచి మనుషుల విషయంలో ఈ సమస$ కొంత తేలికయింది కానీ భగవంతుని విషయంలో ఆ సర్దుబాటు జరుగు తుందా వహూరిజనులతో మాట్లాడినా తాకినా అంటువడతామని తలచే ఆ రోజుల్లో ఆలయప్రవేశం ఎంతపాపమో వివరించలేం అట్టాంటి నంపదాయాన్ని [తోసిరాజని ముతా లు లాంటి చండాల కన్య ఆలయంలోకి (పవేశిస్తుంది ముత్యాలును చూచిన ప్రబోధానందుడు ఈ బాలిక యెవ్వరని అడిగాడు చండాల బాలికనని ముత్యాలు నిర్భయంగానే చెపుతుంది మాతృదేవి అను (గవోనికి అందరూ పాతఠే అని ఆమె స్వామీజీ అవ్వోనిస్తాడు ముతా;

శలుగు నవల అస్బృళ్యతా సమసృ 8కి లును చేవళ్టేందుకు వెనకా ముందాడే రంగన్ని చూని [వబోధానందుడు “సీ అహంబావం వదలినదికాదు అంటాడు చండాల బాలిక కాదు జగన్మా తృకామూర్తి అనికూడా అంటాడు ఈ సంఘటనతో దేశమంతటా అస్పృవ్య లకు ఆదరణ లభించడం మొదలైంది

మాతృమందిరము వేంకటపార్వతీశ్వుర కవుల స్వతం్యతనవల ఆనాడు దేశం అనుసరిస్తున్న సాంఖుక సమస్యలకు రూవకల్పన మ్మాతమేగాదు సంస్కరణాభిలాష కలిగిన నవల ఇది అస్పృశ్యతా సమస్యను గుర్తించి ఈ అమానుషమైన దురాచారాన్ని తొలంగించాలనే మహత్వాకాంక్ష గాంధిగారి అస్పృశ్యతా నివార ణోద్యమానికి పూర్వమే రచయితలకు కలగడం ఆద్భుత మైన విషయం

౨0వ శతాబ్ధం రెండో దళ కంలోని ఆంధ్రదేశ పరిస్థితులను వాఠొ వరణాన్ని ఇతివృత్తంగా తీసుకొని సంఘ నంస్కరణాన్ని (వ్రబోధీంచారు వేంకటపార్వతీశ్వుర కవులు (బహ్మసమాజం ఆర్యసమాజం ఆంధమహానభ వివేకానందుని ఆధ్యాత్మిక పబోధంలాంటి సంస్కరణోద్యమాల వల్ల తెలుగు దేశంలో అనేక మార్పులు గలిగాయి మాతృమందిరం లోని కళ్యాణానందస్వామి చేవట్టిన సంస్కరణలు ఆనాడు కందుకూరి వీరేశలింగం చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహం వేంకటరత్నం నాయుడులు చేవట్టినవే 1 కిలో వంచముల కోసం రామమోహన విద్యాలయం రాజమ హేం[దివరంలో నెలకొల్పారు కొకినాడలో ఆదిమాం[ధ విద్యార్థులకోసం మరో విద్యాలయం వెల్సిండి ఈ ర0డూ అంధ (బహ్మ మండలి వాళ్ళే నిర్మించారు ఈ నవలలో నిమ్నజాతి బాలిక పారళాల ఎరొప్పురం మాలవల్లెలో కళ్యాళానందస్వామి నెలకొల్పిందీ ఆ (ప్రాంతం లోనే రెండా పారళాలను కూడా నెలకొల్సిందీ అంధమండలి స్థాఎంచిన పారళాలలను తలఎంపజేహైాయి. అంతేగాదు (బహ్మసమాజికులు అస్పృ్యల్లో వైజ్ఞానిక చైతన్యాన్ని కలిగించినళ్లే మాతృమందిరము లోని |వబోధానంద స్వామి కళ్ళాణానందస్వామి పంచముల్లో సాంఖుక చైతనా న్ని కలిగించారు

హిందూ సంస్కరణ సమాజంవాళ్టు 20 వ శతాబ్ధం తొలి దళలోనే ఆంధ్రలో శాంఖుక మహాసభలు జరిపారు అంధధ్రులలో తొలిగించవల్సిన

86 తెలుగు నవల _ అసన్పృళ్యకా సమన్య మూఢాచారాలను సరించి ఈ సభలు జరిగేవి ఈ నవలలో హిందూ సంస్కం రణ సమాజం సభ్యులలా (షబోధానందుడు కళ్యాణానందుడు చివరిలో రంగదాసు ఆయా సందర్భాలలో నభలు జరిఎ సంస్కరణ సంబంధమైన బోధనలు చేస్తారు ఉత్తర భారతదేశంలో [కమకమంగా విజయాలను సాథి సున్న సంస్కరణలను దృష్టిలో ఉంచుకొని రచయితలు ఈ నవలలో సంస్క రణ పరంవరలను పాతల ద్వారా చిత్రించారు అస్పృళ్యతను దూరం చేసుకోవాలనే కాంక్షతోనే పంచముడు శన కు శురుకు వరుణ్ణి పె కులంలో ఎన్నుకుంటాడు తమలోని అజ్ఞానాన్ని తొల గించుకోవాలనే |పయత్నంతో కూతురుకు చదువు చెప్పిస్తాడు తాను ర్మాతి పారళాలకు వెళ్తుంటాడు చండాల బాలిక 0 సం కే బడికి పోతూ ఉన్నట్లు 1ఓసం ఆమెకు సె చేస్తున్నట్లుగా నవలలో చి తించిన కారణంగా నిమ్న జాతి పారశాలలు వెలసి నాలుగెండ్లే అయినట్లు ధృవపడుతుంది (పబోధ సంఘాలు పంచబు పారశ లలు వెలసీన కాలంలోనే ఈ రచన జరిగిరది ఎన్నో ఏండ్డనుంచి విదృలేని వంచముల విషయం ,(వస్తావించడానికి కాబోలు 20 సంవత్సరాల పంచమ యువకున్ని విద లేని వానిగా ఇందులో చిత్రం చారు విద్యలేని పంచములను పళ్మపాయులుగా జమకక్షే సంస్కారవంతుడైన పంచముడు ఆత్మోద్దారకునిగా కనిఎంచడం విశేషం సంఘంలో పె వర్ణాల వాళ్ళ సరసన నిలబడడానికి అతడు అర్హత సంపాదించుకొంటాడు అస్సృప్యరాలు అ(గవర్జం వాణ్జి |పేమించి మనస్సును అర్పించి కూడా హీనజాతిదాన్ని నన్ము పెండ్దాడుతాడా అని తర్కించుకుంటుంది. కుల౦ చూసుకోకుండా అగ వర్ణం వాడిని (పేమించింది మూడుముళ్ళ భాగ్యం లేదని గుడ్డి (ప్రేమని తెల్పుకోలేక పోయింది అలా జరిగిననాడు పేమికుల జీవితాలు నిరర్ధక మె పోవల్సిందేనా నాటి సంఘం కట్టువాట్టను చూసి ఆ (కేమికురాలు హృదయం తల్లడిల్లి హోయింది సంప్రదాయం నంఘాసనికి కావాలిగాని మనసుకు ఉండాలి న అవసరం లేదు సౌగబుంది మనసుంది చదువుంది లేనిదొక్క పే అమెకు ఆదే కులం ఆది ఆమెవేసిన పావంకాదు ఏనాడో ఆమె జాతి చేసుకున్న పాపం _ ఆకులానికున్న కాపం చండాల కన్యలో ఇలరేగిన ఈ మానసిక ఆందోళన నమలల్రోని పంచమకన్యకు సంబం

తెలుగు నవల అనబ్బ్బృళ్యతా సమన్య గ. ఢించింది కాదు అది యావద్సారత దేశంలోని నిమ్మజాతి పడుచులకు కలి గిన ఆందోళన ఆమెకు జరిగే పరిష్కారమే కడజాతి కన లకు మున్ముందు లభించనున్న పరిషారం అస్కృశ్యురాలు అగవర్ణం వాణ్ని (ప్రేమించడం సాహసం అబల తన (పేమను (ఎయునికి చెప్పడం ఆంతకంటే గొవ్న సాహసం ఏ చర్మితలో అబల కల్పించుకొని తన (ప్రేమను ఇెవ్ప్చుకోలేదు ఈ నవలలో స్త్రీ స్వేచ్చ ఎంత గొప్పదో ఈ సంఘటన్నరాదా తెలుస్తూనేవుంది

మాతృమందిరంలో [వవేశించిన (పేమికులను (వబోధానండుడు చోన్‌ ఆబాలికెవర ని అడిగితే రంగడు ఏమీ ఐదు ఎచెవ్పడు లొను చేసేంది మహా పకారమని చండాల బాలికకు ఆలయ (ప్రవేశం చేయించడమంపే సంవ దాయాల్ని (ప్రశ్నించడమే అవుతుందని తెల్చు చండాలబాలికను (ప్రేమించడం తన వ్యక్రిగత విషయం కాని ఇది మతానికి నంబంధించింది. లోకంలో వ్యాఎంచిన ఎంప్రదాయీన్ని తాను ఉల్పంభుంచానేమో అనుకున్నాడు అదిగా క అడుసుతున్నద వ్రబొ ధానందునిగా అనిఎంచలేదతనికి వూర్వాబారవరా యణుల |వతొధిగా తోచింది ఆయనకు సమాధానం చెన్పడమంటే సంవ చాయవాదులకు సమాధానం చెప్పడమే అంజే' నోటమౌాటరాక నిలబడ్డాడు

పంచమజాతి యువతి తనకులాన్ని మరగు పర్చుకోలేదు సంస్కరణ వాదితో తాను చండాల బాలికనని చెప్పేసింది ఊహించని రీతిలో చల్చని మాటల ఆశీర్వాదం ఆ(పేమికులకు లభించింది భగవంతుని దృష్టిలో అందరూ సమానులే ఆనుకు ఇప్పుడు కులాలవసక్తి లేకుండానే మాతృమందిరంలో అందరికి (ప్రవేశించే అర్షతపుంది సంస్కరణచాది కూడా అయిన నేమి మాతృదేవి అన్ముగహముణకు అందరూ హ్మాతులే. అనగలిగాడు చండా లురు కనబడితే వాళ్ళమాటలు వినబడితే ఆవవిత్రంగా తలచే ఆరోజుల్లో (పబోధానందుడు ఆస్పృశ్మ్కులకు అలయ (వవేశం కేయించడమే ఒకసాహసం ఆనాడు సంస్క ర్తలు వంచములకు విద్యాలయాలేగాదు ఆలయ,[నవేశం కూడా చేయించాలని చూస్తున్నారు ఆ విషయాన్ని (గ్రహించిన రచయితలు పంచము లకు దేపంలయ (ప్రవేశం కలిగించారు

గ్ర తెలుగు నవల అస్పృళశ్యకా సమస్య

రంగని జన్మ వృత్తాంతం బయట పడిన తర్వాత ముత్యాలు వివాహా నికి వెనుకాడుతుంది వర్ణాంతరం చేసుకోనడం లోక విరుద్ధమని తలచే ఊరు కుంటుంది | పేమించడానికి తరతమభఖేదం వర్ణ భేదం అడ్డు రాలేదు కాని వివావోనికి మాతం అడ్డు వస్తున్నాయి ఈ (వతిబంధకాలను తొలగించాలంటే వర్ణాంతరాలను ప్రోత్సహించాలి ఇలాంటి సంస్కరణాభిలాషను పయత్నా లను ఈ నవలద్వారా చ్యితించడం సాహసోపేతమైన పని సంస్కరణకు (ప్రాముఖ్యం ఇవ్వదలిచే బ్రాహ్మణ యువకునికి అస్పృచ్యరాలికి నడుమ (పేలు బంధాన్ని చూపగలిగారు కానీ వివాహం వరకు తీసుకుపోలేక పోతారు ఇది అస్పృృళ్ళతా సమస్యను పరిష్కరించేదికాదు కాసి సంస్కరణకోసం ఈ సమ స్మను చ్మితించడంలోని ధైర్మాన్ని మ్మాతిమే తెలుపుతుంది నాగభూషణశళర్మ గారు దీన్ని పలాయన వాద మన్నారు 8 ఆ రోజుల్లో అస్పృశ్యకా సమస్యను మత పరిధులనుంచి విడదీసి మానవతా సనుస్కగా చి(తించి పరిష్కారాన్ని సమాజానికే వదిలేశారు రచయితలు తమ ఆభ్యుదయ థావన్ఫూర్తిని [ప్రద ర ౦చారేగాని ఆ సమస్యను తబ్బంచుకొని మఠేదో తత్వాన్ని అపోహను అస మర్థతను కనబర్బ్భడానికి (వయత్నం చేయలేదు అయితే ఆ విషయాన్ని గూర్చి ఆంత గొప్పగా చెప్పడాన్ని [వళంసించాలి నేటి దృష్టతో రచయితలు కల్పించిన ప్మాతలను సన్నివేశాలను ఆలోచనలను పలాయనవాదం అనడం ఆంత ఉచితం కాదనిఎస్తుంది మంచి యన్నది మాలర్రైతే మాల నేనగుదున్‌” అన్న గురజాడ బావంలోని చొరవ అభ్యుదయభావం సంస్కరణ దృృష్జ రచయితలు ఈ నవలలో ధ్వనింవ చేశారు

అస్పనికి ఆండగా నిలిచిన రంగణకి ఆ కుటుంబంతో అనుబంధం ఏర్పడుతుంది ఆ అనుబంధమే (పేమాను బంధ మైంది ముత్యాలు రంగడులు పరస్పరం మనస్సుల్లోనే _పేమించుకుంటారు రంగడు దూరమై పోతాడిన్న ప్పుడే ముఠాలు మనసులోని మాటను విబ్బ చెప్తూ నీవే నా సర్వన్వం అంటుంది రంగనికి స్త్రీ రత్నం దుమ్కలాదఎ ఆర్బోక్రి వినిఎస్తుంవి అస్పృళ్య కులంలో పుట్టినప్పటికీ స్త్రీ అంటరానిది గాదు రంగనికి ముత్యాలు కులమేమిటో తెల్పు అన్నీ తెల్ఫే ప్రేమించాడు దేవాలయంలోనికి కావాలనే అమెను తన వెంట తీసుకు వెళిడు జల్మ వృత్తాంతం బయట వడ్డప్పుడు ఆత

ఆలుగు నవల అస్పృశ్యతా సలబిస్య రల నికి ఏవికారాలు కలుగతేదు అస్పృచ్ళలతో సహచర్యమే సాహసమైన ఆ రోజుల్లో 1సణయానుబంధం ఎంతటి (వళయాన్ని సృస్తు్య్యుందో ఏమో అనే భయంతో ముత్యాలే వివాహంపట్ట విముఖతను వ క్తపరుస్తుంది

వేంకటపార్వతీశ్వుర కవులకు అస్పృశ్యతవట్ట ఉన్న దృష్టి ఆధ్యా త్మిక చృష్ద భగవంతుని దృష్టలో మనుషులందరూ ఒక్కటే కుల మత విభేదాలు మానవ కల్పితాలే మనిషిని మనిష (_పేమించడానికి వర్ణాలు అడ్డురావని రచయితలు ఈ నవల ద్వారా (వబోధిస్తారు మనుమలు మానవతను కలిగివుండాలని కూడా తెలియజేస్తారు గాంధిగారి ఆశయాలయిన హరిజనోద్ధరణ వర్ణాంతర వివాహం మద్యపాన నిషేధం లాంటి సంస్కరణ భావాలను కార |కమాలను ఆయన కంటే ముందే ఈ నవలలో చి తైించడానికి (వయత్నంచేసి రచయితలు తమ విలక్షణతను నిరూఎంచుకున్నారు. కిరాతక వృతిని మాన్పించడం చండాల వృత్తిని మాన్పించడం లాంటివి సాంబుక సంస్కరణ దృక్నథాన్ని తెలుపుతున్నాయి అగవర్దం యువకునితో అస్పృత్యురాలికి (ప్రేమబంధాన్ని వీర్పరచడాన్ని చండాల బాలికను ఆలయివవేశం చేయించడాన్ని అళభుదయ భావాలుగా చెప్పాలి క్రైస్తవ మతసుని గుణాన్ని పొగడడం రచయితలకున్న సర్వ మత సహనాన్ని తెలుపుతుంది జాతీయవాదులైన ఈ రచయితలు దోమలు చుష్ప్రవర్ర్తకులు అంటరానివాళ్ళ ఆందరూ సంస్కారులు కావాలనే కోరు కున్నారు మాతృమందిర స్థాపన ద్వారా సర్వమానవ (శ్రేయస్సును కాంక్షిం చడం రచయితల సౌభాత్రాన్ని తెలియ చేస్తుంది

వేంకి టపార్వతీశ్వయిల సంస్కరణ భావం మతంతో ముడివడివుంది 10వ శతాబ్దం తొలి దళకం తర్వాత (పవంచంలో వస్తూన్న మానవతా వాదాన్ని దృష్టలో ఉంచుకొని ఈ రిచనచేళరు ఆమానుషమైన అంటరాని తనానికి స్పందించి రచయితలు సర్వమానవ సమానత్వాన్ని బోధిస్తారు మాతృమందిరగం స్థాఎంచి ముక్ళాలు వంటి భారతజాతి కడగొట్టు సంతానానికి అన్ని వర్ణాలతో కలిసి నడిచె భాగ్యాన్ని కల్పిస్తారు సాంఘిక సమానత్వాన్ని తీసుకువచ్చేందుకు నర్వస్పతం్రాన్ని వినియోగించుకుంటారు సంప్రదాయ

౧గ తెలుగు నవల ఆస్పృక్యతా సమస్క విరుద్ధ పద్దతుల ఇన్నింటిని నిరసిస్తారు కడజాతి వారిని చూడగానే అఫ ప్యాంచుకోవడం వీంకి నచ్చిందిగాదు. కాస్త్రాలు స్మృతులు కొందరిని అస్పృ శ్యులుగా కాసించడాన్ని ఈ రచయితలు ఖండించారు ఇప్పటివలె అస్పృళ్యక చట్టం లేని ఆ దినాలలో _ధెర్యంగా నిలబడి ఆ్యగవర్షాల వాళ ని ధర్మబుద్ధితో వంచములపట్ట మెలగాలని చెప్పగలగడం వాహసో పేర మైన విషయం మాట వింటే మెలబడడం తాకితే మైలబడడం లాంటి ఆచారాలకు తిలోదకాలిచ్చి అస్పృళ్యులను తాకడమేగాదు వర్ణాంతర వివాహం చీసుకోవచ్చుఎనే బావనను కలిగిస్తారు అస్పృష్యులను ఆలయ [ప్రవేశం చేయించి న్యూనతాభావాన్ని తొల గిస్తారు నవలాకారులు ఒక కాలంలో ఒక్క సంస్క్రరణం జరగడమే చరిత పొడువునా ఆసాధ్యంగా కనిఎస్తుంది. అస్పృళ్యతా సమస్య తీవ రూవం దాల్చిన ఆరోజుల్లో తెగించి ఈ సంస్కరణలను తేవడం సామాన మైన విషయ మేమీ కాదు వంచముల సంవర్కాన్ని కోరడం అంటే ధర్మళాస్త్రాలను తిరస్కరించడమే పూర్వాచార వరాయణులకు మతులు పోయేంతటి సంస్క_రణమిది ప్రవాహానికి ఎదురీదడంలా౦టి (పయత్నంకూడా (వబోఢా నందుని దృష్టికి ముతా లు జగన్మాతృకామూ ర్రిగా గోచరించడం ఓ పవిత్ర మైన భావాన్ని తెలియజేస్తుంది ఆంటరానిది దేవతగా కనిఎంచేది మానవత్వం నుంచి డై వత్వాని* ఎదిగిన వారికే కాని ఇతరులకు గాదు మానవ (శయస్సును కోరిన నవలాకారులు కాని కాలంలో గొవ్చ సంస్కరణలకు పూనుకోవడం అదీ కూడా కొన్ని దురాచారాలను వ్రష్ణు వట్టిందచేంతటిది కావడం వాళ్ళ మహో న్నత మానవ దృక్పథాన్ని తెలియవరుస్తుంది తీ. మాలపల్లి *

కాల్పనిక సాహిత్యానికి విశేష పారం ఉన్న కాలంలో వా స్తవిక రచ “క ఒకారం చుట్టింది ఎాలవల్లి 1020 22 [ప్రాంతంలోని ఆంధ్రదేశ

తెలుగు నవల = అస్బృశ్యకా బమస్య ర స్థితిగతులే నవలకు ఇతివృత్తం హరిజనోద్యమాన్ని నేవథ 0గా చితతించి సంస్కరణ రంగంలోనే [ప్రామాణికతను తెచ్చింది సండీప్త్ర కథ

నవలలోని [పధానకఠత వంచమోద్ధరణకు సంబంధించింది కథకు రంగం మంగళాపురమనే [గ్రామం కథానాయకుడు మాలదాసరి రామదాసు ఆయన (ప్రత ర్థి చౌదరయ్య రామదాసు కుటుంబ గాథ చౌాదరయ్య కుటుం ఇంతో పెనవేసుక్‌ ని ఉంటుంది సంగదాసు చౌదరయ్య వద్ద గుమస్తాగా ఉన్నందువల్ల చాదరయ్య కొడుకు రామానాయుడుతో సంగదాసుకు సాన్ని హ్‌త్యం ఏర్పడింది

రామదాసు నెల్లెలు సుబ్బలక్ష్మి చేను గట్టుమీద నడిచినందుకు ఆమెను ఐసీవిరెడ్డి కొడుతాడు వైద్యం చెయించినా ఆమె ఐళుకదు మరోవైపు భూస్వాములకు కూలీలకు నడుమ విరోధం ఏర్పడుతుంది సంగదాసు కూలీ లకు మద్దతు ఇస్తున్నాడని కూలీల అలజడికి అతనే కారణమని చౌదరయ్య మున్సబులు నిర్ధారించుకుంటారు చౌదరయ సంగదాసు కూలీల విషయంలో మాటాడుతున్నప్పుడు కూలీల స్థితిగతులను గూర్చి సంగదాను వివరిస్తాడు కూలీలకు రోజులు గడుస్తున్న కొద్దీ చాదరయ్య స్వార్థం తెల్సివస్తుంది

సంగదాసు రామానాయుడు బెజవాడలో జరిగే పంచముల సవలో పాల్గొనడానికి వెళారు రామానాయుడు సంగదాసు ఆ సభకు వెళి ందీ కలిసి భోంచేసిందీ మంగళాపురం వాసులు తెలుసుకుంటారు రామానాయుణ్ణి వంచమోద్ధగణకు లాగి చెడగాడుతున్నాడం సంగదాసుమీద కోపాన్ని పెంచు కుంటాడు చాదరయ _ ఒకనాడు కూలీలంకా చౌదరయ్య చేను పనికని బయలుదేరి స్తున్న ఫ్లే వచ్చి వెనకు ,_ తిరిగి వె పోతారు కూలీలతో భంగ పడ్డ చౌదరయ్యలో ద్వేషం 'పెల్లుబుకుతుంది సంగదాసు ఊరినుంచి వచ్చిన మరునాడు కూలీల సమస్య గురించి మాలపల్లె వాళ తో మాటాడు తున్నాడు అది చూసీన చౌదరయ్య రాగోల తీసుకొని వచ్చి సంగదాసును కొట్టి చంపే స్తాడు చర్చాత పగబట్టి రామదాసు అన్ని ఏకా స్పావీశం. వేసుక ఏవాశు

వీల్ల తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య అప్పదాసు ఉద్యోగాన్ని ఊడగొట్టిస్తాడు మాలపి డును వూర్తిగా తొలగించుకొ నేందుకు 'సెటిల్మెంట్‌లో రామదాసు కుటుంబాన్నే తాయించేస్తాడు చౌదరయ్య దౌర్జన్యానికి బలి అయిన తన కుటుంబాన్ని చూసి వెంకటదాసు హృదయం భగ్గుమంటుంది చౌాదరయ్య అఘాయిత్యానికి _పత్మికియ లేని ఈ సంఘటనలు ఆతసిళో అస్వభావికమైన ద్వేషాన్ని పురిగాల్నుతుంది ధనికుల గౌర్జన్యాలను ధర్మకన్నాలతో ఎదుర్కోవాలని తీర్మానించుకానే తిరుగుబాటుకు ఉద్య మిస్తాడు 20 జగ్గన్ని పోలీసులు బంధించి జ్నెల్లో. పెడ్తారు అక్కడే ఊన్న తల్లిదం[డులతో జోతి అన్ఫదాసుల మరణాన్ని జగ్గడు చెప్తాడు ఆ వార్త విని గుండాగి మాలక్ష్మి మరణిస్తుంది కొన్నా కు వెంకటదాసు మరణిస్తాడు తన ఆవసాన దశలో జెలు నుంచి విడుదలయి రామదాసు విజయకకాకాలకు కులవతి అవుతాడు అనృశ శతా సమన్య

మాలపల్లి నవలలో (వధానమైన సమస్య అఆస్పృశ్యకా సమన్య అస్పృ శ్యులతో కలిని ఉండడాన్ని అస్ప్సృవ్యలు సమ్మె కట్టడాన్ని సహించని ఆగ హిల మనస్తత్వాన్ని చక్కగా చితించింది మాలపల్లి మాలవాళ్ళని చేను గట్టు మీద నడవనీయక పోవడం మాలలను చావగొట్టినా శిక్షలు పడకపోవడం వివగతా భావానికి నిదర నాలు దొంగతనాలు మోపి సెటిల్మెంట్లలో తోయిం చడం వంచములు ఎంత చులకనై పోయారో తెలిపే సంఘటనఎయ అంటరాని తనంతో విసిగిపోయే పంచములను మతాంతరులను చేయాలని చూసిన కై9స్రవ మిషనరీలను పోత్సహించిందీ అస్పృశ్యత సమస్కే ఇన్నింటితో పెనవేసుకుపోయిన అస్పృళ్య సమళ్ళనీ పరిష్కరించి పంచమోద్దరణకు మార్గాలను వేసింది మాలపల్లి

నవలలోని నాయకుడు రామదాసు మాలదాకరి ఆయన చెల్లెలు సుబ్బలవి చేనుగట్టుమీద నడిచిందని బసివిరెడ్డి కొడుకు కొడతాడు అగ వర్ణాల భూముల్లో పంచములు నడవడమే ఒక నేరం ఆ నేరానికి శిక్ష మరణమే అయింది గ దారుణ మరణం పై వర్ధాలో సానుభూతిని తెచ్చింది శాధు పంచముల్లో (నతిఘటనను తెబ్బంచింది కూడాగాదు అన మానతల్న

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమస్య ర సమాజంలో మాలలుగా పుట్టినందుకు కర్మకాలి సవర్దుల చేలగట్లమీద నడిచినందుకు 6 దుర్మరణం

వంచములు ఆగవర్జాల చేలల్టోనే గాదు దేవాలయాల్లో కూడా అడుగు పెట్టరాదు మాలక్మిదేవుని దగ్గరికి పోతున్నానంటే దేవుడి దగ్గరికి మనలను రానిస్తారా ఆన్‌ ఆడుగుతుంది జ్యోతి రానిస్తారంయింది మాలక్ష్మి మరి ఇక్కడి గుడిలోకి మనలను ఎందుకు రానియ్యరని తిరి (ప్రశ్నిస్తుంది మంగళాపురంలోని గుడిలోకి పంచములను రానివ్వరనేది ఈ సంభాషణద్చారా స్పష్టపడుతుంది దేవాలయ [పవేశం మాలపల్లి రచనాకాలానికి వంచములకు కలుగలేదు అందుకే నంగదాసు వంవములకోసం గుడి కట్టిస్తానన్నాడు

వంచములు కట్టిన గుడిలోకి దేవుడు వస్తాడా ఆ అనుమానం జోతికీ

కలుగుతుంది కూతురుకు నమాధానంగా భగవంతునికి అంటులేదని ఎవరు గుడిక టినా అందులోకి వస్తాడ ని మాలవ్న్మి చెప్తుంది. అంటు దేవుడికి లేకున్నా ఆ(గవర్గాలవాబృ్ళ కట్టించిన ఆలయానికి వుంటుంది పవ్మితత చెడిపోతుందనే వాళ్ళు సపంచములను రానివ్వలేదు భగవంతుడి లేని అంటు ఆలయానికి కల్పించడం సంకుచిత్వానికి నిదర నం

రామదాసు కుటుంబంలోని వారంతా కులమతాల పట్టింపులను దుయ్య బట్టినవారే సంగదాసు వెంకటదాబులు సంప్కరణాభావాలు కలిగిన వాకు వంచమకులం వాళ్ళు సంస్క ర్రలయితే కులాలు కూడదంటే ఆదరించేదెవరు సందేహించనవసరం లేదు వాళ్ళనుగు ర్రించేవాళ్ళు ఈ నవలలోనే మనకు కనిఎస్తారు. ఆధ్యాత్మిక విద్యావిజ్ఞానాలు అ[గవర్హాలకం టే ఈ వంచముల్లోనే హెచ్చుగా కనిఎస్తాయి. ఈ కారణంగానే రామానాయుడు బుచ్చయ్య వెంక టయ్యలు రామదాసును వాళ్ళ కుటుంబ సభ్యులను గౌరవిస్తారు 6మా వాయుడికి ఆంటరానితనచమే ఒక పాపంగా కనిఎస్తుంది ఆచల వరివూర్జుడు బుచ్చయ కు కూడా ఆదే దృష్టి వుంది ఆచల పవరివూర్ణుడు కాబట్టి ఆయనకు కులాల భేదాలు లేవు అజ్ఞానులే అంటరా" తనాన్ని పాటిస్తారని కూడా బుచ్చయ్య రామదాసుతో అంటాడు వీళ్ళ దృష్ట ఆధ్యాత్మిక దృష్టి ఆధ్యా ర్మికంగా మాకవులంకా ఒక పేననేది ఈ సన్నివేశంలో కనబడుతుంది

రీ తెలుగు నవల ఆస్పృశ్యళా సమన్మ ఆంటరానితీనం పోవాలంటే పంచముల్లో మార్చురావాలి పంచముల జీవిత విధానాలు మారాలి ఈసంస్కరణ తేవడ్రానికి సంగదాసు |పయత్నిస్తాడు మలిన భూయిష్టమైన నివాస పరిసరాలను శృభపర్చుకోవడం అజ్ఞానాన్ని తాలగించుకోవడం తాగడం లాంటి దురభ్యాసాలను మానుకోవడం అలవాటు చేయిస్తాడు నిమ్నజాతీయలంకా చదువుకోవాలనే ఉద్దేశంతో బడులు పెట్టి స్తాఢణు వంచములకు వృత్తులను నేర్పిస్తాడు పొగతోటలు సాగు చేయనియ్యడు ఇంతకుముందు చేసీన సాగుకు మిగిలిన పొగాకు పంటనంతా తెగనమ్మిస్తాడు పానరాల్లో ఉన్న తాటిచెట్టను గీత కియ్యనీయడు2 కల్లుగీయకపోతే కల్లుతాగే సమస్యే ఉండదని సంగదాసు తెలివిగా చేసిన పని ఇది అహార నియమాలలో పంచములను నీచు కు దూరంగా ఉంచుతాడు ఆధ్యాత్మిక సంపదను తమవాళ్ళలో పెంపొందించడానికి సంగదాను దేవాలయాలను కట్లిస్తాడు పంచమాభ్యుదయానికి కావల్సిన సంస్కరణలన్నీ దేవట్టి నిర్వర్రిస్తాడు పల్లెలోని వాళ్ళలో చైతన్యం కలిగించాలని ఎన్నోవిధా లుగా (ప్రయత్నించాడు అవరాస్యులయినందువల్లనే పంచముల ఇండ్లలో కామాయణ భారతాలు వచ్చి చేరాయి మాలపల్లె పవ్మితమె పోయింది సంగదాసు చేసే పతి పనికి అ్యగవర్దాల వాళ్ళ ఏ విధంగా కుళ్ళు పోసు కంటారో కూడా మ“ం ఇందులో చూస్తాం సంఘసంస్కరణకు పై వర్గాల నుంచి వచ్చే పతిఘటనను వివరించే సన్నివేశం మాలపల్లిలో ఉంది నంగదాసును గుమాస్తాగా నియమించి ఆతన్ని తన మిద్దెలో ఉంచాడు చౌదరయ్య పనికి కుదిరిన నుంచి సంగదాసుతో రామానాయుడు కల్సి తిరుగు తూనే ఉంటాడు రామనాయుడితో ఉన్న స్నేహంవల్ల సంగదాసు మేడ మీదికి కూడా వెళ్తంటాడు అది చూఎ ఓర్వలేని చాదరయ్య్మ భార్యను ఎలిచి మాల వాడు లేపా మేడిమీదికి వెల్లడం ఎందుక ని అడుగుతాడు ఆమెకు చౌాదరయ్య మీదే కోవమ.ం౦టుంది అదీ మాలవాణ్ణి కొంపలో పెట్టుకున్నందుకు. చౌద రయ్య (పళ్న కు జవాబు చెప్పకపోగా అమె రెచ్చగొప్టే రీతిలో ఎదుర్మవళ్న వేస్తుంది పదిమంది వచ్చే ఇంట్లో ముఖస్థలం మాల కూటంగా ఎవరు చేశారు? అంటూ ఆమె భర్తనే నిలదీస్తుంది ఆంతటితో ఆగక రామానాయుడి మామ్మ

తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య రిక వచ్చి చేసిన నిర్వాకాన్ని కూడా చెప్తుంది ఒకసారి రామనాయుడి మామ ఇంటికీ వచ్చి సంగదాసు ఉండే గది తీసివుంటే తెలియక దానిలోఉన్న మంచం మీద వుడుకొన్నా డని తర్వాత ఆది ఒక మాలవాని మంచం అజ తెల్సిన తర్వాత తలబాదుకున్నాడని వివరిస్తుంది రామానాయుడు మాలవానితో స్నేహం చేయడం వల్లనే ఇన్ని అవమానాలని తలపోస్తారు అంతేగాక సంగదాసు రామానాయుడు కల్సి బుచ్చయ్యి దగ్గరకు పోయింది కూడా తెల్సుకున్నారు సంగడు రామానాయుణ్ణి పూర్తిగా చెడగొడుకున్నాడని వాడు తన కొంవకే ముసలమైనాడని చాదిరయ కు భయం పట్టుకుంది వక్రిని అర్థం శేసుకో కుండా అతని కులంమీద ఉండే ద్వేషంతోనే చౌదరయ్య మూర్జంగా వ్యవహ రిస్తాడు ఆయనలో ఏదో గొప్పతనాన్ని కోల్పోబోతున్నామనే అధి[హ్రాయం వీర్పడసాగింది ఆది మానసికంగా ఎదిగి వంచములను కీటకాలకన్నా తక్కు వగాచూసే దృషిని పెంచింది అకారణంగా మాలవాడి మీద కసిని పెంచు కున్నాడు

ఇంకో సందిర్భంలో ముస్సబు వ్యవహరించిన శ్రీరు మాలలంటే పె కులాలకున్న చౌకబారు తనాన్ని సూచిస్తుంది రామానాయుడు సంగదాసు ఇద్దరు కల్సి బెజవాడ ఆదిమాం్యధ మవీనభకు వెశే టవుడు కై ల్వేస్టేషన్‌లో భోంచేస్తుంటే మున్సబు చూస్తాడు కాదనడానికి మున్సబుకు దమ్ములులేవు ఆయన దృష్టిలో ఆది అనాచారపు తిండి తన కోపాన్ని వేరేవిదంగా బయల్పరుసాడు వంచముల సభకు పోవాలంటే మాదిగన్నం తినాలా అని రామానాయుణ్ణి వశ్నిస్తాడు మున్సబు ఆడగడంలోని అంతర ౦ (గ్రహించలేక రామానాయుడు అన్నం మాదిగన్ననూ అని ఆశ్చర్యపోతాడు వానవుని మంచితనాన్నిబట్టి అన్నం రూపం కనిఎస్తుంది రామానాయడికి ఏ భేదాలు లేవు కాబట్టి ఆ అన్నాన్ని వర్మబహ్మ స్వరూవంగా భావిస్తాడు కాని మున్సబు అట్లాగాదు ఆక్కడ వండి వండించేవాడు మతం మార్చుకున్న పంచముడు సంక్రిన భోంచేసేవాడు వచ్చిమాల కాబటి ఆ అన్నం మాదిగన్నం గానే భావిస్తాడు ఆమాట వినగానే రామానాయడికి చి(రె త్రిపోతుంది ఇద్దరం కల్సి భోంచేశాం. ఏమి చేసారో చెయ ౦డి అంటాడు మున్నబు జిత్తులమారివాడు అయినందువల్ద వ౪ ఎద ఏమీ మాట్లాడలేదు చేసేవన్ని తెరవెనకే చేస్తే

ంగ్టి తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్య స్తాడు వూళో ని నాలుగు కులాలవారిని (పోగుచేసి రామానాయుడి అనా బారాన్ని బయటపెడాడు చౌదరయ్య కుటుంకాన్నే వెలివేయాలని [ప్రయత్నిసాడు 22 కాని ఊళ్ళోవాళ్ళు చాదరయ్య భూకామందు అయినందువల్ల నోరు మెదుపలేదు చౌదరయ్యకు వెలి తబ్బంది సంస్కరణకు (వతిఘటన ఈ రూపంలో కని ఎస్తుంది

చౌరదయ్యకు ఎదురయ్యే (వతి సవ స్య సంగదాసు చేతనే వస్తుందనేది నిరాధారమైనది రామానాయుడి స్నేహం సంగదాసుతోకలిసి భోంచేసేవరకు తీసుకెళి ౦దని అ కారణంగా వెలివేయాలని కరణం చూశాడని ఆపోహ వడ తాడు కూలీల సమ్మె రామానాయుడు పంచమోద్ధరణకు కంకణం కట్టు కోవడం కూడా సంగదాసువల్సనే జరిగాయని విచారిస్తాడు ఇవన్నీ కలిసీ చౌదరయ లో కసినిపెంచాయి పెగా తనను మోసం చేసిన కూలీలతో సంగ దాసు. మాట్లాడుతుంటే. రెచ్చిపోయాడు. వీడు నన్ను నిలువనిచ్చేటట్టులేడ ని రాగోలప్పచ్చుకొని ఎచ్చి ఆవేశంతో సంగదాసు తిలపైకొట్రి చంపాడు మాల పోదును వదిలించుకునేందుకు చివరికి చౌదరయ్మ హంతకుడయ్యాడు పై వర్గాలకి అల్బవర్గాల (ప్రాణాలు తృణప్రాయంగా కనిఎన్తాయనేందుకు ఈ వాత్యనే నిదర నంగా చెప్పాలి

సంగదాసు మరణాన్ని చూసిన అయన ఆనుయోాయుల గుంవు శెచ్చిపోయి వాడిర క్రం క్ర చూస్తాం అంటూ చౌదరయ్య ఇంటి మీదికి దొమ్మీకి వచ్చింది వెంకటదాను గండ గొడ్డలినే తీసుకొని వచ్చాడు అది చూసి వెంకటయృ్మ పంచముల కాళ్ళావేశా పడి బతిమాలి శాంతింప చేస్తాడు ఎన్ని నాళ నుంచో ఆ(గ్రవరాల అఘాయిత్యాలకు బలిఅయిసోతున్న జాతిని సంగదాసు దుర్మరణం ఎదిరించే శ క్రినిచ్చింది అదిచూచి చాదరయ్య గుండె అదిరిపోయింది

అంతా ఏకమై ఊరి సె త్తందారు ఇంటి పై దొమ్మీకి దిగడం చూస్తే ఎదురు తిరిగే దైర ట్రైరా లు వంచములు పెంచుకున్నరా ఆనిఎస్తుంది బాని సత్విం నుంచి మెల మెల్టగా బయట వడేందుకు కడజాతి ఇప్పుడిప్పుడే ఆయ త్తమవుతుంది మొత్తం మీద అగ్రవర్ణాల అహం౦కారికి ఈ (ప్రతిఘటన

తెలుగు నవల ఆస్బృళ్యతా సమస్య ర్ట కొంత వరకు హద్దులను వేబంది వెంకటయ్యకు వంచములతో ఉన్న చనువు కొండంత బలాన్ని ఇచ్చింది వెంకటయ్య కలుపుగోలుతనం వళ్లే చౌదరయ్య ఇల్లు ధ్వంసం కాకుండా నిలువగలిగింది

చౌదరయ్య చంపనై జే సంగదాసును చంపాడుగాని అక్కడ నిలబడే ధైర్యం లేకపోయింది మాలవాళ ని ఎంత చులకనగా చూసినాడో ఆంత భయవడినాడు రామదాసును మచ్చిక చేసుకొని ఈ హత్యానేరం నుంచి బయటపడుమని పంతులు సలహానిస్తే వదృంటాడు మాలమాదిగెలకు దండుగ లిచ్చి మళ్ళీ నిలదొక్కుకోగలమా అంటాడు 2౩ హత్యచేసినా భయం వేసినా ఆయనలో బుసగ్గొస్తే అహంకారం అణగ లేదు డబ్బు మూటలతో అధికారు లను కట్టుకొన్నాడు గాని జరిగిన దానికి పాయళ్చిత్తపడలేదు రామదాసు జొన్నత్యాన్ని గుర్తించనూలేదు

చాదరయ సంగదాసును బలితీసుకున్నా కూడా మాలలమీద తనకు ఉన్న వగతీరలేదు తగిలేసిన డబ్బును మీ కూడబెట్టుకోవాలని (వయళత్నిం చాడు మాలవాళ్ళనుంచే తిరిగి ఖజానా నింపుకోవాలను కుంటాడు వాజ౦ వేసి రామదాసు ఆనే స్వాధీన పర్చుకుంటాడు ఈ అన్యాయాన్ని అద్దుకో బోయిన రామానాయుణ్ణి నీ పెత్తనానికి వచ్చిన తర్వాత యావదాస్తి మాల మాదిగలకు చదివించ ని అంవాడు రామానాయుడు వెంకటయ్యలకు వంచము లతో ఉన్న సాన్నిహిత్యాన్ని ఆయన ఓర్వలేక పోతాదు కొడుకులిద్దరు పంచ ములకు సహాయ పడిడం కూడా ఆయనకు నచ్చింది గాదు వ్యాజ్యం గెలవ కుండా చూడాలని చేసిన |పయత్నాలన్నీ చొదరయ్య వసికట్టాడు అందుకే వాళ్ళ నడుమ అడ్డుగోడలు కట్టాలని త్మీవంగా (ప్రయత్నించాడు

సంగమందిరంలో ఒక పారళాలను నెలకొల్పాడు అప్పదాసు. అధిక సంఖ్యలో విద్యార్థులు చేరడం వల తాలూకాలోనే పెద్ద పంచమ విద్యాలయం

ని పేరు తెచ్చుకుంది ఈ పారళాలకు అనుబంధంగా ఒక బాలిక పాఠశాలను

కూడా ఏర్చరచాలనుకున్నారు ఆనాడు వంచముల కోసం నెలకొల్పిన పారశాల లను తలఎంప చేసేదే ఈ పంచమ వివా లయం చిలకమర్తి లఖ్షీనరసింహం గారు సంచములకోసం పారశాలను 1909 లో నెలకొల్పారు స్త్రీల కోసం

గ్ర తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య కూడా మరో పారళాలను నెలకొల్పాలని [ప్రయత్నించారు ఆ (ప్రయత్నాలన్నీ ఇందులో (సతిబింబింబాయి పంచముల కోసం బాలికల పారశాలను ఏర్పాటు చేయాలనే తలంపు రావడం ఇక్కడ విశేషించి చెప్పుకోవాలి విద్యావంతు లయిన యువతీ యువకులు తమ జాతి పురోగతికి పాటుపడడం కుడా ఇందులో కనిఎసుంది

రామానాయుడు వంచమోద్యమాన్ని ముందుకు తీసుకు వెళ్తున్నాడు పంచమోద మం రామానాయుడు చేవట్టినందుకే చౌదరయ్య రామదాసుమీద వగబిట్రి ఆస్తినంతా స్వాదీనం చైెసుకుంది రామానాయుడు ఆ ఉద్యమాన్ని ఒదిలేస్తే రామదాసు గట్టున పడళాడన్నా కూడా విరమించుకోలేదాయన దేశమ్మ కాకులై పోనన్నా పోతాముగాని ఉద్భమాన్ని విరమించేది. లేదని ఆయన చెప్పేస్తాడు తండి అనాదరణ భార్న ఎడబాటు రామానాయుడికి పంచమోద్ధరణ కోసమే అంకితం కావడానికి అవకాళశమిచ్చాయి. ఆయనకు బాసటగా వెంకటయ్య నిలిచి ఉద్యమానికి ఊప్పును అందిస్తాడు పె వర్గాల లోని పంచముల అభిమానులు క లృెరావడం ఇందువల్లనే సాధ్యమయిండి

రామడాను ధ్రెర్భంగా చౌదరయ్య నుంచి వచ్చే వొత్తడిలు ఎదు ర్కొంరటున్నోడు క్రైసవ ఫౌదరీలు సహాయం చేస్తామన్నా తిరస్కరిస్తాడు మతం విషయంలో వళ ను రామదాసు (్రతిఘటిస్తాడు కూడా రామదాసు- లోని హైందవ మతావేశాన్ని చూసి _గ్రాన్స్‌సన్‌ మతాంతరీకరణకే స్వసీ చెబ్బ వూరు విడిచి వె? పోతాడు. 'సెటిల్మెంటులోకూడా రామదాను మత సమ్మెచేస్తాడు 2 మొదటినుంచి శ్షైస్త్రవమత వ్యాబ్తకి అడ్డువస్తున్న రామ దాసును తొలగించుకొనేందు కే వాన్స్‌సన్‌ ఆయనమీద కేసుబనాయించి జెల్లో కుక్కుతాడు.

రామదాసు భావాల్లోనూ కార్యాల్లోనూ సహనమే (ప్రధానంగా కనబడు తుంది ఎట్టిపరిగ్భతుల్లో ద్వేషాన్ని ప్రదరి ంచడు వరమతాన్ని ద్వేషంచడు కాని హిందూమతానికి నష్టం కలిగితే సహించలేడు రామదాసులో ఎక్కువపాళు?) గాంధీగారి గుణమే (వదరి త మైనందువల్లనే డా ఎస్‌ గంగప్ప రామదాసు ముమ్మూర్తులా గాంధీజీయే అన్నారేమో 25 అనిఎసుంది

తెలుగు నవల అస్పృశ్ళతా సమస్య ర్ట

రామానాయుడు తండి నుంచి ఎంతవతిఘటన వచ్చినా కూడా ఆయన వంచమోద్యమాన్ని వదలడు వెంకటయ నేమో ఆ ఉద్యమానికి విశేష ధనాన్ని విరాశమిసాడు పంచ మోద్యమానికి మంగళాపురమే కేంద స్థానమై పోయింది. హరిజనోద్యమం ఆంధ్రదేశంలో అంతరిస్తుందన్న దశలో రామా నాయుడు వెంకయ్య లిద్దరూ ఆ ఉద్యమానికి ఈఊబఎరిలూదారు

పంచముల విద ను మెరుగుపరిచెందుకు [ప్రయత్నాలు సాగాయి సంగమందిరానికి అనుబంధంగా దిశుువ జాతులకు కర్మవిదా లయం వెల వడం ఆ(పయత్నంలోని భాగమే దాన్నే విశ్వవిద్యాలయంగా మారిస్తే పంచములలో మార్చ్పుతోపాటు చాలామంది గౌరవంగా జీవిస్తారని కూడా వారు అలోచించారు రామదాసు చిన్నకొడుకు రంగనికి వెంకటయ కూతురు నిచ్చి పెళ చేన్తాశంటాడు 26 బది అంతా కూడా అస్పృళతా నివారణకు సంబంధించిన సంస్కరణతే ఆస్పృవహ్యల్లో ఉన్న అసంతృప్తిని తొలగించి జాతీయ గోరాటానికి వారిని ఆయత్తం చేని స్వాతం్యత్యం సాధించినట్టుగా చూఎంచంతో నవల ముగుస్తుంది మత పరివరన

అాాటి

మాలపల్టి నవలలో మతపరివ శన సమస్య ముఖ సమస గా అనాటి భారతదేశ (పజలను కలవరపెట్టిన సమస్యగా కనిపిస్తుంది భారతీయల పేదరికం అఆసరగా డబ్బు ఇచ్చి వాళను కై9స్తవ మతంలోకి లాగాలని చూకారు అస్పృశ్యత భావాన్ని ఆనరగా చేనుకొని ఉద్యోగాల ఆళ చూబ మతవరిన ర్తనకు పూనుకున్నారు. అలగా జనాలమీద జమీన్‌ కేసులుపెట్టి 'సెటిల్మెంటులో కుక్కి నిర్బంధంగా కై) స్రవమతాన్ని స్వీకరించేట్హు కూడా చేశారు ఆంధధిదేళశంలోని కై9ిస్తవ మతప్రచారం యధాతథంగా ఈ నవలలో చ్మితితమైంది

అధికారంలో ఉన్న బిటిమ పభుత్వం భారతదేశంలో తమ పాలనను సురక్షితం చేసుకోవాలంటే తై 9స్తవమతం తోడుకావల్సి వచ్చింది మతవ్య్భాబ్న

00 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ధ్యేయంగా పెట్టుకున్న కైంస్తవ మిషనరీలు తెల్లదొరల పాలనను ఆసరగా తీసుకొని అనువైన మారంతో హిందువులను కై9స్తవులుగా మారుస్తూ వచ్చారు

దాదాపు 800 సంవత్సరాలుగా మనదేశంలో క్రైం స్తవ మతం వారా ఎలో వుంది మాలమాదిగలకు నిమ్నవర్గాలకు అర్థిక (వలోభలను చూఎ కై9స్తవ మతంలోకి లాగ (వయత్నించాయి మిషనరీలు ఇందుకుగాను (గామాత్తోవున్న పంచములను కార రంగంగా ఎంచుకున్నారు అ(గ వర్జాలవాళ్ళు పంచములను అంటరానివారని వీదరించుకోవడంవల్డ అస్పృతక్యులకు పైకలాల వాళ్ళమీద ఆసంతృఎ కలిగింది ఆ ఆసంతృ బ్రని మిషనరీలు ఆసరా చెసుకున్నాయి నిమ్నుజాకులు సాంఘికంగానే గాకుండా ఆర్థికంగా కూడా దోఎడికి గురి అవు తున్నారు కాబట్టి ఎతం మారితే అసమానతలు తొలగుతాయని ఆర్జికంగా బలపడతామని మతపరివర్తనకు సిద్ధమయ్యారు ఇంకా మిగిలిన అలగొ జనాన్ని మిషనరీలు వదలుకోలేదు సెటిల్‌ మెంట్ల ద్వారా కై9స్తవులుగా మార్చారు శాలపల్లి నవలలొని "సెటిల్మెంట్లు క్రైంస్త్రవ ఎరాలే

ఆంధ్రదేశంలో గుంటూరు వట్టణంలో ఆనాడు ఈ మత పరివరన కార్క

(క్రమం ముమ్మరంగా సాగింది మంగళాపురంలోని మున్సట్‌ ఆవూరి పెత్తం చారు చాదరయను ఎదుర్కొనడానికి కైంసవ ఫాదరిల సహాయం కోరాడు బిటిషు ప్రభుత్వంలో కై9స్తవ ఫాదరీల (పాబల్భం హెచ్చుగా వుందానాడు మున్సబ్‌ ముందుగా కె 9సవం పృచ్చుకోకుండా ఆ వూరి మాలలను కై9స్తవు లుగా మార్చేందుకు తోడ్పడతానని ఫాదరీలను ఊళ్లోకి తీసుకువచ్చాడు దేశ స్వాతం్యతృం దృష్ట్యా గాంధీజీ మత వగివర్తనను వ్యతిరేకిస్తున్నాడు మాలమాదిగ లను తక్కువ భావాన్ని మాపుకునేందుకు మతం మార్చుకోవల్సిన అవసరంలేదని వాళ్ళకి చెప్పాడు వా వట్ట తనకున్న సానుఖభూతివల్లనే వారికి హరిజనులని పేరుపెట్టారు

మాలపల్లిలోని రామదాసులోకూడా గాంధీజీలాంటి గుణమే ఉంది మత పరివర్తన అంటే అత్మహత్యా సద్భశ్యంగా తలిబాడు కాబట్టి మాలపల్లిలోకి [వ్రవేశించి“ ఫాదరీలను టుతిఘటించాడు సంగదాసు జీవించిన కాలంలో కూడా

తెలుగు నవల అస్పృళ్యకా సమస్క 10 మతపరివర్త“కు [పయత్నం జరిగితే ఆయన పూనుకొని ఆఎంచాడు సంగ దాసు ఆకేపణలకు జవాబుచెప్పలేక ఫాదరీలు జోధకులు మాలపల్లి రావడమే మానుకున్నారు చౌదరయ్య చేసే ఒత్తిడికి తట్టుకోలేక మున్సబ్‌ ఫౌదరీల అండ చేరాడు ఇప్పుడు మున్సబు రాజకీయ స్వార్థం ఆసరగా కై9_స్రవ బోధకులు మంగళాపురములో అడుగుపెట్టారు. రామదాసు కాపురం భిన్నమై పోయిన తర్వాత _పచారకులకు అడ్డంకి తొలగినట్టయింది మున్సబ్‌ అవా? నాన్ని పురన _రించుకొని [బాన్స్‌సన్‌ మంగళాపురంలో కాలు.టూఎ రామ దాసును ముందుగా కట్టుకోవాలని వయత్నించి విఫలుడయ్యాడు. రెండో (ప్రయ త్నంగా సభను ఏర్పాటుచేసి సభాధ కృునిగా చౌదరయ ను చేసి ఆయనను క్రై9 స్రవంలోకి లాగాలని చూకాడు కాని అది హైగకపోయేసరికి క్రైం స్తన ఘహైదరీలు కాలికిబుద్ధి వెప్పారు మూడో సయత్నంగా జమీన్‌ కేసుపెట్టి కై9 స్తవు లుగా మారిన వాశ 9 ఏిడిచిపెడతామని (ప్రకటించారు పంచముఎ ససేమీ చేరనంటారు. ఫలితంగా రామదాసు కుటుంబం సెటిల్మేంటు పాలివుశుంది మతవ్యాబకి అడ్డుగా నిలిచిన రామదాసును అడ్డు తొలగించుకున్నామని కై9స్రవ ఫాదరీలు చంకలు గుద్దుకున్నారు మాలవల్లెను యావ్తు కైంసవ వల్చెగా మార్చుకోవచ్చునని కలలుగన్నారు

ఈ సెటిల్మెంబ్టు వీర్పరచడంలో (బిటిషు (ప్రభుత్వానికి రాఘవేం[దరాప్త చేదోడై నాడు 27 వైర స్త్రవమతం వ్యా ఎకి తవ్ప వీటివల్ల ఇంకో [వ్రయోజనం లేదు. ఈ సెటిల్మెంట్ల వల్ల దేశానికి మహాపకారము జరుగుతూంది. దే పౌరుడిగా రామదాసు తనవంతు క ర్రవ్యన్ని నెర వేర్చాలనుకున్నాడు మత వరివ రనను పతిఘటించాడు ఈ సెటిల్మెంట్లు పభుత్వంచారు పెట్టించారు మేము హిందవులం మమ్ములను యిక్కడికి నిర్బంధంగా తెచ్చివుంచి క్రైం సవమతం బోధించడం న్యాయమా అని (బాన్స్‌సన్‌ను రామదాసు అడుగుకాడు రామదాసును ఇక్కడికి తీసుకురావడమే పొరపాటని వాన్స్‌సన్‌ విదారిసాడు రామదాసు మెితసమ్మె కటిసాడు కై) సవంలో కలవకిపోతే మతంబోధ వివేవళ లేకగోతే ర సెజిల్మించ్దే తీసేసారని రామదాసు తమ తోటివాండ్తకు ఇప్పడం సెబిల్మెంబ్ల స్వరూవాన్ని చెబ్బనటయింది శ 'సెటి ల్మెంట్ట వల్ల ప్రజల జరిగేఎతేము కాని జనంతో ఆక్కగిరవొన్ని నీతిని చంఎవేశాయి చదు? లొరాలత్య చె

న్‌ ఏన! బ్‌ (్‌్‌ న్న త[6 0 త్రిరోస్సే షా ల త్‌ో

108 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస మత వరివరన కార [క్రమాన్ని ఇంకో మత వ్యతిరేకతతో కాకుండ దాని వెనకాల ఉన్న సాంఘికార్థిక రాజకీయ పరిజ్ధతుల స్వభావాలను రచయి శాస్త్రీయంగా అర్థం చేసుకున్నాడనేందుకు నవలలోని ప్మాతలన్నీ నిదర్శనాలు ముఖ్యంగా రామదాసు (ద్రాన్స్‌సన్‌తో చేసిన చర్చలు రామానాయునితో చేసి చర్చలు ఉదాహరణ పేర్కొన వచ్చును మతాల విషయంలో (ప్రకతి అవలంబీంచనల్సిన వైఖరి ఏ విధంగా ఉండాలో రచయిత ఈ శనలళి స్పష్టవరిబాడు అందరికి పాతినిధ 0 వహించే (సభుత్వం లౌకిక స్వభావాని కలిగివుండాలని రచయిత ఉద్దేశం తాను పొందువు అయినందుకు గర్వించి ఘట్టాలు అనేకం మాలపల్టిలొ కానవస్తాయి మతం మార్పుతో హరిజనోద్ధరణ జరగదని హరిజనులను ఎవరి ఉద్దరిస్తారనే కావాన్ని బాఎ తమను తామే ఊద్ధరించు కోవల్సిన అవసర ఉందని రామదాసు పాత ద్వారా ఉన్నవ నిరూఎంచాడు ఆత్మోద్దరళ తద్వారా సం ఘోద్ధరణ సరమవద సోపానమైన దేశొద్దరణను కి శే ఊన్న లన్ష్మీనారాయణ కాంషి౦చాడు తరతరాలుగా బానిస జీవితాన్ని అనుభవిస్తు వసున్న వంచమ జాతికి ఆయన (వబోధం ఆకాకిరణం ఆయింది 920 _ 21 నాటికి దేశ సామాజిక రాజకీయ చైతన్యానికి ఉన్నం చెక్కిన పతిమ మాలపల్లి సమకాలీన చరిత్ర సమ్మగరూపాన్ని మలచడాని అనువైన సాహితీ పకియగా నవలను ఎన్నుకున్నాడు ఈ రచన వెనుక (వరోచకంగా వీరేళలింగంగారి సంఘసంస్కరణ గాంధిగారి హరిజనోద్ధరణ కొర్య్మ్యకమాలు భారత జాతీయ ఎముక్తి పోరాటం ఆన్నీఉన్నాయి దేశమంతటా జాతీయ చైతన్యం పెల్లుబికిన కాలమది భారతీయుల తమలో వ్యెరితలలు వేస్తున్న కులతత్వం వల్ల దానిస జాతిగా మారిపోవడాన్ని సహించలేక పోయాడు గాంధీజీ అస్పృశ్యత నివారణ కవసరమైన సంస్క రణ చర్యలు తీసుకొని పనిచేయ నారంభించారు. జాతి భవిష్యత్తుకు పునా రాళ్ళువంటి ఎడిత జనుల (ప్రగతి దేశ (వపగతిగా భావించారు జాతీయ నాయ కులు పంచములకు సాంఘిక సమానత్వం కలిగించాలనే ధ్యేయంతో నవలా రచనకు పూనుకున్నాడు ఉన్నవ

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా ఎమన్య శే08

హిందూ సమాజంలో ఉన్న కులమతాలను సాకుగా తీసికొని (బిటిమ (వభుత్వం కలహాలను సృష్టంచే సమయంలో భారత జాతిలో ఐక త కుదిర్చి ఏకంగా పోరాటం సాగించాలని గాంధీజీ (ప్రయత్నించారు అ(గవర్దాలవారి ఆసహ్వింపుకు గురి కావడంవల్ల వరిజనులలో ఆసంతృబ (వబలింది హరి జనుల ఆసంత్స బని ఆసరాగా చేసుకొని మిషనరీలు _వభుత్వం అండతో వంచ ములను క్రైస్తవులుగా మార్చే కార్యక్రమాన్ని చేవట్టాయి కై9్తస్త్రవం పుచ్చుకున్న హరిజనులు హిందూమతానికి దూరమవడమే కాకుండా [వభుళ్నం పట్ల సాను భూతిని కలిగి స్వాతం్యతోద్యమానికి దూరమయ్యే (పనూదం వుంది ఈ మత పరివర్తనను (సతిఘటించి జాతీయ్రైక్యతను సాధించేందుకు సంస్కర్తలు ముందుకు వచ్చారు ఆం(ధిదేశంలో గాంధీజీ ఉద్యమానికి ముందే అస్పృళ తా నివారణకు కృషి జరిగింది కందుకూరి వీరేశలింగం చిలకమర్తి లశ్షీనర సింహం గార్డు రాజమహేంద్రవరంలో రామమోహన హెైరళాలను నెల కొల్ప్నారు ఆంధ (బహ్మమండలివారు అస్పృకు లకు వసతి గృహం నిర్మిం చారు అస్పృతశ్కుల్లో వైజ్ఞానిక చైతన్యాన్ని కలిగించారు ఆది పొందూ ఉద్యమం కూడా [పారంభమెంది వీనివల్ల వంచములకు సంస్కారం అబ్బ డమేగాక గౌరవం కూడా లభించడం మొదలయింది ఈనేవథ ౦ మారి వల్లి నవలకు ఉన్నది

హరిజనోద్దరణ స్వాతంత్యపోరాటంలో భాగంగా అనాడు సాగింది హరిజనులను ఉద్ధరించేవాళ్ళు హరిజనులు ఉద్ధరించబడే వా అనే భావన ఉండేది ఆ హద్దులను చెరిపెయ్యడానికే ఆదర వంతమైన ఒక ప్మాతను వంచమకులం నుంచి ఎన్నుకున్నాడు రచయిత హరిజనులు తమకు తామే ఊద్ధరించుకోవల్సెన అవసరం ఉందని రామడాను ప్యాతద్వారా ఉన్నవ నిరూ పించాడు సంగదాసు లాంటి సంస్క ర్తను రూపొందించి వంచమాభు దయా నికి పాదులు ఏర్పరిచాడు బెజవాడలో జరిగిన అదిమాంధ మహాసభ నవల లోనిదేకాదు అది బార్మితక మైందికూడానూ ఆదిమాం(్ర మహాసభ 185 తర్వాత ఆం్యధలో స్టాఎతమైంది ఆదిమార్యధ సభకు వేంకటరత్నంనాయుడు అధ్యక్షులుగా ఉండినారు 28 మాలవల్చిలోని కార్యకర్తలు వంచములకు సామాజిక చైతశనృం ఎలా కలిగింవారో _బహ్మ సమాజికుల కరి స 69

04 తెలుగు “వల అస్పృశ్యతా సమస్య నాటికి అస్పృత్యుల్లో వైజ్ఞానిక చైతన్యాన్ని కలిగించారు సంగ మందిరానికి (ఐహ్మ సమాజికుడు వచ్చి హరిజనాభ్యుదయం౦ గురించి (ప్రసంగం చేయడం సమకాలీన యదార్థ చరి[తేకాని కల్పితంకాదు

ఆదిమాం్యధ మహాసభకు రామానాయుడు సంగదాసు ఇద్దరూ వెళ సంఘ నిర్మాణం గూర్చి పాటుబడడం సంగదాసు తీర్మాణాలు చేయడం ఆవి అన్నీ హరిజనాభ్యుదయానికి ఉఊపయోగవడేవే ఇదంతా సమాజాన్ని ముందుకు తీసుకొని పోవడానికి తాత్త్విక దృక్పథాన్ని ఏర్పరచడానికి చేసిన (యత్నం ౩౦ సంగదాసు అనంతరం రామానాయుడు హరిజనాభ్యుదయానికి నడుం కట్టి షీవంగా కృషి చేస్తాడు వెంకటయ్య రామానాయుడు బాసటగా నిలిచి సంగ మందిరానికి అనుబంధంగా దిగువ జాతులకు కర్మ విద్యాలయం పెట్టించి లన్న వెంకటయ ఉద్దేశం ఆనాటి తలాలి గోపాలరావు (కలెక్టర్‌ నిమ్నజాశులకు షార్మిశామిక విద్యాలయం స్టాఎంచిన దానివల్ల కలిగిన ఆలో చనలే రామదాసు ఇల్లు నల్దమె తువారి పొలం ఉద్యానవనంగా మార్చడం దానిలో వర్ధళాల ఏర్పరచడం దానికి తపోవనం అని పేరుపెట్టడమూజరిగింది హరిజనుల పట్ల హిందువులకున్న సామరస భావానికి (పతీకగానే ఈ పర్ణశాల స్టావన జరిగింది 8 నవలలోని విజయకళాకాలకూడా పంచముల వ్యక్తిత్వాన్ని "పెంచుకోవాలనే ఆలోచనకు (వేరణ ఇస్తుంది క్రి శ కొడవటిగంటి కుటుంబరావు భావించినట్టుగా హీనులయిన వంచములను కేంద్రంగా చేసుకొని ఉన్నవ మాలపల్లి ని పభోధాత్మకంగా రచించారు ౩ మానవతా దృక్పథంతో పరి లి స్తే మానవులలో అసమానతలు కానరావు రామానాయడు నరసింహారావు బుచ్చయృ కోటమ్మలాంటి పృ్యాతలు రామ చాసును మిగిలి” పంచములను తమతో సమానంగానే చూనారు అంటరాని తనం వాళ్ళకు పావంతో సమానం రామదాసు సంగదాసు కార్యాల్లో భావాల్లో సహనమే కనబడుతుంది. ద్వేషం ఏ కోళాన కానరాదు అహింస (పేమ రాజ్యంగానే తమ జీవితాన్ని వెళదీశ్లరు ఈ వర్తనలు సామాన్ములకు ఉండవు మహవోత్నుఆకే ఉంటాయి

తెలుగు నవల అస్పృళ తా సమస్య 0కి ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాలొన్న వ్యక్తి [వముఖ గాంధేయవాది వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అనాడు కాం(గెసువారు రూపొందించిన నిర్మాణ కార ,కమాల్లోని హరిజనోద్దరణను ఆంళంగా తీసుకొని మానవధర్మ పరిణామాన్ని చిితించాడు ఉన్నవ జాతీయస్థాయిలో చేవట్టిన సంఘసంస్కరణ కార (క్రమాన్ని ఈనవలలో ప్రతిబింబింపచేశాడు సమాజానికి చూరంగా దీనంగా బతికే హీన కులస్తులను పెకి తీసుకురావాలనే ధ్యేయంతో ఈ కథను కల్పించాడు ఇందులోని నాయకుడు ఒక వపంచముడు శన జుతి వారందరిని తన సంతా గా భావించి వారికి ఉత్తమ సంస్కారాలను మాన వత్వపు విలువలను అలవడ చేయడానికి కృషి చేశాడు ఆధా తిక వానన లున్న అచల మతం బోధలవల్ల ఉత్తమ వ్య క్రిత్వం వల్ల కధానాయకుడు అ(గకులాల మెప్పును పొందగలిగాడు ఒక పంచముడు చేవట్టిన కార్మి కోద్భమం ఆనాటికి అనితర సాధ్యమైంది సంతానోద్యమం చేపట్టిన వాడీ సిద్ధాంతాలు సమసమాజ నిర్మాణానికి దోహదం చేసేవే బహిష్కృత జాకుతే మరో సమాజాన్ని నిర్మించుకోగల క్తి మంతులుగా ఈ నవలలో దర నమిస్తారు చదువు వాళ కు ఊపిరి సహనం వారి కొభరణం పణం వాళ కు ధనం కవలు కార్పణ్యాలు వాళ్ళలో లేనే లేవు ఆదర్శవంతమైన కుటుంబం వాళ ది తమ జాతికి వాళ్ళు సంస్కర్తలు తమకు తాము ఉద్దరించుకొని ఈ వంచములు దేశాభివృద్ధికి కృషి చేసిన వైనాన్ని గమనిస్తే రచయిత సంస్కరణ దృక్పథం ఎంత గొవ్పదో. బోధ పడుతుంది. మన సమాజంలోని పేదలకు [బతుకు భయం బాగా ఉంటుంది "పేదరికం మనుషుల్లో ఎరికితనాన్ని నింపుతుంది ధనంలేని వాలికి కులం లేనివారికి ఎరికితనం ఎంతుంటుందో చెప్పలేం కాని మాలవల్లి లోని పంచము లలోఎరికితనం మచ్చుకు కూడా కనిఎంచదు ఒకరు భూస్వామిని ఎదిరించి ఇంకొకరు (వభుత్వాన్ని ఎదిరించి వీరస్వర్షం పొందుళకారు సవిజంా పీస్ట చదువుకున్న వారవడం వల్ల [పళ్శించడం శేప్పకుంటాడ భారత

106 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్మ గడ్డమీద పుట్టిన వాడికి స్వాతర్యత్యం ఉండాలని నవలా నాయకుడు పోరాడుళాడు కార్మికోద్యమాన్ని సంతానోద్యమాన్ని మత ఉద్యమాన్ని స్వాతం[త్యోద్యమాలను ఇందులోని వంచములు నిర్వహిహైరు

సమకాలీన చర్మితకు పోల్చి చెన్పవల్సివ స్తే కథానాయకుడు అహింసా వాదిగా కనిఎంచడం వల్ల గాంధీజీగా కార్మికోద్యమనాయకునికి సోషలిస్టు ఖావాలున్నందు వల్ప న్మెహూజీగా సంతానోద్యమనాయకుడు గెరిల్లా వద్దతుల్లో (వళుత్వాన్ని ఎదిరించడం వల్ట అల్టూరిబతారామరాజుగా చెప్పవచ్చును ఉన్నన లక్ష్మినారాయణ కల్పించిన పంచములు ఒదిగి ఒదిగి ఉండే వాళ్ళు కాదు వక్కదార్జు తొక్కేవాష అంతకన్నా కాదు సంఘానికి ఎదురు నిల్చి దురాచారాల్ని దూరంచేసి తమ వహక్కులను సాధించుకున్న అలివిగల వర్గంవాకు

అ్యగ్రవర్దాల సంపర్కం కోరుకోనడమే పంచములకు పాపం చుట్టు కుంటుందన్న భావాన్ని రచయిత తల [కిందులు చేశాడు ఆ(గవర్ణ్హాల వారికి వంచములకు నడుమ "స్నేహం కుదిర్భ్చాడు పంచములకు ఆధ్యాత్మిక సంవన్నునితో ఆత్మీయతను కుదిర్చాడు సంతానుల సంపర్కం కల్పించి క్రింది వర్ణాల వాళకి ఉన్నత గౌరవం ఆాదిస్తాడు ఆ(గవర్జాల వాళ్ళకి నంచములతో వియ్యమందిస్తాడు శంగ ఏర్మాణం విజయకళాశాల స్టాఎంచి అన్ని వర్ణాల వారికి ప్రవేశం కల్పించి సమసమాజ స్టాపనను నెలకొల్పారు ఆనాటి సామాజిక వైతన్యానికి (ప్రకిబింబం కావడం మ్మాతమేగాదు ఈ నవల విశిష్టత అ చైతనా నికి నూతన దృకథాన్ని పరిణామ మార్గాన్ని నిన్టేంచడం కూడా మాలపల్ల నవల చేసింది కడజాతి వాళ్ళని కలుపుకు రావాలనే వబోధం కూడా మాలపల్లి చేస్తుంది వీటి వల్ల మౌలికమైన పైౌందవ ధర్మం సంస్కృతీ సజవంగా ఉన్నాయని మాలపల్లి నవల రుజునే చేస్తుంది అభ్యుదయ సాహితా నీకి అవసర మెన వస్తువులను చేపట్టిన ఘ నత తూడా లిశ్ష్మీనారాయణకే దంది 20వ శతాబ్దం రెండో దశకంలోనే మాలపల్లి గొప్ప సంస్కరణ నవలగా ణలబడ గలిగింది

తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్య 1 ౪ హరిజననాయకుడు

స్వాతం్యత్యయోధుడు (వముఖగాంధేయవాది ఆచార రంగాగారు రాసిన హరిజననాయకుడు నవల హరిజనుల జీవితాన్ని (ప్రతిబింబించింది [గ్రామీణ హరిజనుని జీవితాన్ని తీసుకొని గాంధీగారి ఆస్పృళ్యకా నివరణ ఉద్యమ వాళావరణాన్ని పురస్కరించుకొని ఈ నవలను నిర్మించారు నంకీ పఠథ

వేల్పూరు మాదిగ గంగయ్య కొడుకు బసవలింగయ్య గంగయ. రెండో కొడుకు లింగడు పాలెంకాపుల దెబ్బలకు మరణిస్తాడు పాలెంకావుల మీద కని తీర్చుకోవాలని మళ్ళీ పుడతాఎని తం డికిచెబ్బ లింగడు మరణిస్తాడు గంగయ్యికు ఆతర్వాత పుటిన ముత్తయ్య బసవలింగయ అవుతాడు

వేల్పూరు నుంచి బస్తికిపోయి బందరు క్రై9ి స్తవఫాదరీ సాయంతో బాగా చదువుకుంటాడు ముత్తడు దేశోవకరాలయిన వనులు. చేస్తుండగా జాతీయ నాయకుల పరిచయం కలుగుతుంది ముత్రని తెలివితేఎలు చూసి ఉన్నవలక్ష్మీ నారాయణ ఆతనికి బసవలింగయ అని పేరుపెట్టి హరిజనోద్ధరణను బోధించి చంబస్తాడు

$2లితో.. సహాయ నిరాకరణోదృమం నిలిపివేసిన తర్వాత జాతీయ కాం[గెసు అస్పృశ్యత నిర్మూలనకు పూనుకుంది ఆ (వ్రయత్నంలో ఐబసవలింగయ్య [గామాలు తింగి పంచముల ఎల్లలను పాఠశాలల్లో చదువు కొనేట్టుగా వీలుక ల్పించాడు అగవరాల హరిజనుల “డును ఉన్న విభేదాలను

! తొలగించి వాళ్ళతో సభ్యత కూరుస్తాడు బసవలింగయ గొల్లవూడి రైళులకు హరిజనులకు వడుగు జరిగిన పోట్టాట కేసులో సరియైన సాక్షులను కోడ్డులో ట్ర యె

108 తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమన్య (ప్రవేశ పెట్టించి కేసుకు బలం కూర్చాడు గెలవలేమని తెలిసిన గొల్లపూడి రైతులు వేల్పూరు రైతుల సహాయంతో రాజీ కుదుర్చుకుంటారు

కొండపల్లిలో పంచములను కై9 స్రవంలోకి మారుస్తుండగా లింగయ్య ఆ మత పరివర్తనను అడ్డుకుంటాడు క్త స్తవంలోకి మారితే లాభంలేకపోగా మాతృదేశానికి స్వాతయ్యత్యం రాకుండా చేయడమవుతుందని అది జాతి దోహ మనీ బోధిస్తాడు 1828లో నైమన్‌ మన దేశం వచ్చినప్పుడు భారతీయ మవి సభవారు కమీషన్‌ను బహిష్కరించారు బసవలింగయ్య నల్లజండాల వదరన చేయడమేగాక సభలను ఏర్పాటు చేయ (ప్రయత్నించాడు దుండగుల సభల మీద వడి దౌర్జన్యంగా వంచములను కొడ్తారు ఆ సంఘటనలో ఐనవ లింగయ్యకు గాయాలు బాగా తగులుతాయి. దౌర్జన్యంగా పంచములను కొట్టిన వారే బసవలింగయ మీద పోలీసులకు ఇర్యాదు చేసి వాళ చేత అరెస్టు చేయి స్తారు అన్బృశ్యతా సమస్య

హరిజననాయకుడు నవలలోని |పధానమెన సమస్య అస్పృశ్యతా సమస్య 'పైవర్ణాలకు వంచములకు మధ్యన ఉన్న సంబంధాలను బట్టి అస్పృశ్యతా శ్మీవత కనిఎస్తుంది. పల్లెల్లోని హరిజనులంతా వ్యవసాయ కూలీలుగానో పాలేర్దుగానో జీవితాలు వె దీస్తుంటారు ఇందులో యజమాని పాలేర్ష మధ్యన ఉన్న సంబంధాలు హరిజనుల ఆత్మాభిమానాల్చి పెంచే విధంగానే ఉన్నాయి వ క్రిగతంగాకాక సమిష్బగా చూస్తే అస్పృశ్యతా హెటింపు కరినంగానే కని పిస్తుంది కొన్ని [గామాల్లో పంచములను ద్వేషంచే వాళ్ళే ఎక్కువ

మత పరివర్తన హరిజనుల నడుమ అగా ధాన్ని సృష్టించింది అస్సృ జ్యలు విద్యనభ సించాలన్నా ఉద్యోగంచేయాలన్నా వాందువులుగా ఉంటే సాధ్యమయే వనిగాదు ఇలాంటి నందర్భాల్లో మళాంతరులు కాక తప్పలేదు ఉన్నత స్టామిుకి చేరి తర్వాక మత పరివరన తప్పుగా కనిఎంచడం తిరిగి

తెలుగు నవల _అస్పృశ్ళకా సమస్య 109 పున ఎతాంచరులు కావడం కూడా జరిగేది 'పైవర్ణాల అభిమానాన్ని చూర గొని సామరస్య జీవనం సా%ంచాలనేదే ఇందులో కనిఎస్తుంది హరిజనులు తమ కులం దాచుకొని ప్రవర్తించిన వాళ్ళుగారు తామున్న సాంఘిక స్థాయి లోనే పోరాడి పైెజాతులతో సహజీవనం సాగించారు వంచములు

అ(గవర్ణాల వాళ్ళలో చాలామంది హరిజనుల మీద అత్యాచారాలు చేసిని వాళ్ళి తప్పెవరిది ఆయినా బలికావల్సింది హరిజనులే లింగోడు మర ణించింది అృగవర్హాల చేతుల్లోనే విచారణగాని (వజల్లో సానుళూతి గాని లేక పోయింది ఈ సందర్భంగా వారిజనులు దు ఖించారేగాని వతిక్రియకు వూను కోలేదు ప్రాణాలనైనా బలి ఇస్తారు గాని తిరుగుబాటు మాత్రం వా కు చేత నయింది గాడు లింగడి రూవమే లింగయ ఆయినా చనను నిర్దాక్షిణ్యంగా చంబన పై రర్దాల మీద కసిని పెంచుకోలేదు స్నేహహస్తాన్నే అందించాడు

పంచముయి కవ తగాండ్లయినా పాలేర్ణయినా తమ ఆత్మగౌరవాన్ని నిలుప్పకొనేందుకే _వయత్నించారు చేయని తప్పుకు లింగనికి వచ్చిన ఆవ వాదుకు వంచములంతా కుంగిపోయారు [పాణం గురించిగాక వచ్చిన అవ వాదుగురించిన భాదే ఆయన్ను కన్నుమూసేవరకు బాధించింది అతను చేసింది దొంగతనంకాదట ఆతు చేసిన వనికి కులమే తక్కువయిందట కులం తక్కువయిన కారణంగానే ప్రాణాలు కోల్పోయాడు 'పెకులంవాప అత్యాచారాలు చేణనా శిక్షవుండదు వంచములు (పేమించినా (ప్రాణాలిమీదకే వస్తుంది

పంచములకు నికృష్టమైన సాంఘిక నిబంధనలున్నాయి సంఘం కట్టుబాట్టతోపాటు మత విశ్వాసాలు స్వేచ్చని కాలరాకాయి ఆస్పృత్యులు పెకుల ల వా్ళోకు దూరంగా వుండాలి 'పెకులాలవాళ ని ముట్టుకుంటే వంచ ములకు పాపం చుట్టుకుంటుంది ఆ నమ్మకం గంగయ లో ఉంది రైలెక్కి బందరుపోతుంటే ఎక్కడ 'పెద్ధకులాలవారొచ్చి నా ప్రక్కన కూర్చుంటారో యని గుండెలు తటతట కొట్టుకొనేవి 33 అన్న గంగయ మాటలే నిదర నంగా చెప్పాలి అంటరానిఐ బృ ఎలా మెలగాలో కూడా ఈ మాటలు చెప్తాయి అలగా జి తిం చెంద్‌ం శూద్రులను కూడా హరిజనులు తాకరు గ్రామీణ

110] తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య (పోంతాలలో ఉన్న వాళ్ళకే ఈ పట్టింపు లెక్కువగా వుంటాయి. [వయాణా లకు'*సాగితే రైళ్ళలో పరిచయంలేని వ్యక్తులు గంగయ్యను తాకారు. ఆతని' కులంగాని వృత్రిగాని ఎవరూ అడగనేలేదు. ఇంతెందుకు తన యజమాని రమణయ్యతో కలిసి _పయాణం చేసేప్పుడు కూడా గంగయ్య అంటి కూర్చొనే వాడు. తాను తెచ్చిన నీళ్ళను రమణయ్యకు తాగించేవాడు. మళ్ళీ ఊళ్ళోకివస్తే మాతం ఇద్దరు దూరం దూరంగా ఉండాల్సివచ్చేది. మనస్సులో ముట్టుకో వద్దని లేకున్నా ఊరివాళ్ళతో గొడవలు ఏమి వస్తాయో" అని దూరముంటారు. సంకరం (అంటు) శెచ్చిపట్టి యజమానులకు అమర్యాద కలిగించకూడదని కూడా' హరిజనులకు శెలుసు, అందుకే ద్వంద్వ వై అరిని అనుసరించారు. రామస్వామి అవుతో పరుగెత్తి గోతిలో పడితే ముత్రడు పట్టుకొని లేవ దీసినీళ్ళ తాగిస్తాడు. అంటుకోరాదని వాడు అనుకున్నట్లయిజే రాముడున్ని లేపేవాడేకాదు. సీళ్ళుకూడా లాగించేవాడు కాదు. ఆకస్మికంగా ఇది జరగడం వల్లు చేయి అందించాడని ఆనుకునేందుకు కూడా వీలులేదు. వాళ్ళిద్దరు సహవాస గాష్మ. “ముత్తా నీవు గడుసువాడవురా నా బిడ్డకు సంకరము ఆంటగట్టావు”ే అనీ రమణయ్య అన్నప్పుడు మాతం ముత్తడు బిత్తరపోతాడు. మళ్ళీ రమ ణయ్యే “ఈ పాసిష్టి లోకులేమనుకుంటారోగాని లేకపోతే గంగన్న నేను చేతుల్లు వట్టుకొనీ చెట్టాపట్టాలుగా తిరగాల్సినదిగాదూ?"”35 ఆంటాడు. ఆ మాటలు విని ముత్తడ్రు గర్వపోతాడు. రమణయ్య, గంగయ్యల జంటలాగానే రామస్వామి, ముత్రయ్యలు స్నేహంగా ఉంటారు. రమణయ్య కుటుంబం గంగయ్య కుటు? వాన్ని ఎంతో ఆదరంగా చూస్తూ వస్తూన్నది. అందుకే వాళ్ళకు కులాల పట్టు దఖలు లేవు. ఇతరులు చూసినప్పుడు మాత్రమే దూరంగా ఉంటారు. ముత్తయ్యకు మళవిళ్వాసాలు తక్కువ. పెదకులాల వఐవాళ్ళాని అంటు. కుంట్వే-పావం వస్తుందనిగాని సంకరం అవుతుందనిగాని అనుకోడు. ఆత్మాఖి: మానం ఉన్న మనిషి, వై వర్ణాలవాళ్ళు మనలను ముటకుంటే నునం వాళ్ళను ముట్టుకోవద్దు, వాళ్ళు మనవాళ్ళతో సరసాలాడితే మనం వాళ్ళు పిల్లలతో సరసా లాఢాలంటాడు. వాళ్ళు కొడిత్తే కొట్టాలని చంపితే చంపాలని ఆంటాడు, మర్యాద ఇచ్చి వుచ్చుకొంటేనే విలువుంటుంది అంటాడు. ఉన్నత కులాలు.

తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమస్య కక! హరిజనులమీద సాగిస్తున్న అధికారాలను (వశ్నిస్తాడు అస్పృశ్యత పాటించే సమాజంపట్ట తిరుగుబాటు ధోరణినీ (పదర్శిసాడు. గాంధీగారు నిర్వహించిన సవాయనిరాకరణోద్యమాన్ని (1938) లో. హృఠాత్తుగా నిలిపివేయవల్సి వచ్చింది, జాతీయవాదులు, దృష్టి అస్పృశ్యతా నిర్మూలనమీదికి మళ్ళింది. గాంధీగారి శిష్యులు [గామాలలో వర్యటించి పంచ ముల పిల్లలను పాఠశాలలోనికి పంపించే ఏర్పాట్లు చేశారు. ఈడ్పుగల్లు-వేల్పూ రులో అ్మగవర్దాలవాళ్ళు హరిజనుల పిల్లలను బడిలోకి రానివ్వలేదు. , అన్నెం పున్నెం ఎరుగని పసిపిల్లలను ఈ దురాచారానికి బలి చేస్తున్నారు. పాఠశాలలో నైనా సాంఘిక సమానత్వం కలిగించాలని బసవలింగయ్య (ప్రయత్నించాడు: (పే. 58్సి దాని ఫలితంగా సవర్దులు పంచముల పిల్లలను బడిలోకి రానిస్తారు, అగవర్హాల వాళ్ళు (గ్రామాలలోని పాఠశాలల్లో హరిజనుల పిల్ణలను చాలా వరకు రానివ్వలేదు. ఈ కారణంగా హరిజనులు విద్యకు దూరమై పోయారు. ఇట్టాంటి వాళ్ళ కోసం (ప్రత్యేకంగా పాఠశాలలను తెరవాలని సంన్క్మరణ వాదులు (పచారం చేశారు. సంఘ నంస్క-ర్త రాంజీ ఐందళులో హరిజనుల కోసం పాఠశాలను (ప్రారంభించారు. వారిజనుల మేలుకోరే వాళ్ళని రాంజీ అందులో ఉపాధ్యాయులుగా నియమిస్తాడు. బసవ లింగయ్య ఆ పాఠళాలలోనే పని చేసున్నాడు. హరిజనులను సేన శేసేందుకు మంచి అవకాశం లభించినట్లుంది. గాందీజి హరిజనోద్యమ (ప్రభావం వల్ల (గ్రామాలలో చాలా వరకు అంటరానితనం తగ్గ ముఖం వట్రింది. అంటరాని తనాన్ని పూర్తిగా తొలగించాలని కాకున్నా పైవర్దాల వాళ్ళకు- కూడా అన్న్ఫృశ్యత మంచిది కాదనే ఖావం ఉంటుంది. ధార్మిక బుద్దితో, ఉదారస్వభావంతో వ్యవహరిస్తూ వంచ ములకు పొఠకాలల్లో, ఆలయాలల్లో' ప్రవేళాన్ని కల్పిస్తున్నారు. కృతజ్ఞులెన- హరిజనులు పై వర్దాల పట్ల గౌరవ భావంతోనే మెదలుళూ వచ్చారు. ఈ మార్పు తీసుకురావడానికి బసవ లింగయ్య ఎంతగానో కృషి చేళాడు, మంచి మనస్సుతో, (ప్రవర్శనతో పూర్వాచార వరాయణుల ,(పేమను పొంది హరి జనులు తమ హక్కులను వినియోగించుకోగలిగారు.

కేల తిలుగు నవల - అస్పళ్యతా సమస్య

మన దేశంలో ఉన్న సమస్త [(గామాలలోని సవర్డ్హులు హరిజనులను కలుపుకొని వచ్చిన వాళ్ళు గారు. గొల్లపూడి అ(గవర్జాల వాళ్ళు మాతం వంచముల పట్ల శ్మత్రువావాన్ని వహించి ఆత్యాళారాలకు దిగుతారు. హింసకు వూనుకుంటారు. కవులూరు, కోడూరు లాంటి (గ్రామాల్లోని ఆగవర్హాలను ఉపిగొలిపి హరిజనుల మీద దాడి చేయించారు... తిరునాళ్ళకు వచ్చిన పంచ ములను తన్నించారు,. చదువుకునే హరిజన బాలురను కొట్టించారు. రామ వరం పాడులోనేమో అ(గవర్దాలకు హరిజనులకు నడుమ కొట్లాటలు జరిగాయి, అక్కడ హరిజనుల ఇండ్లను తగులబెట్టారు. కూసీలు జరిగాయి. ఈ సంద ర్బంలో వంచములు న్యాయం కోసం కోర్టు నాశ్రయిస్తారు. రామవరంపాడు వాళ్ళకి గొల్పవూడి ఆ(గవర్ణాల వాళ్ళు అండగా నిలుస్తారు. కేసుని కొట్టి వేయించాలని శత విధాల వపయత్నించారు. పంచములకు తగిలిన గాయాలు, వేసిన వాతలు, కాలిన గుడిసెలు అ్యగవర్హాలు చేసిన ఘోరాలకు సాక్ష్యంగా నిలిదాయి. అన్యాయంగా హరిజనులను నిర్భంధించిన పోలీను అధికారులు సస్పెండ్‌ అయ్యారు. లింగయ్య చూపిన (ప్రతిభతో పంచములు గెలిచేట్లుందని అగవర్హాల వాళ్ళు రాజీ జేరానికి వచ్చారు. కాని ఫలితం లేకపోయింది- హర్తిజనుల వివాదాల్లో రైతులు కోర్టుకు లాగబడి నలుగురిలో నామూషీ ఆయిందీ కేసులోనే. అ్యగవర్ణాల వాళ్ళు హరిజనులకు లొంగి రావడం కూడా ఈ కేసు సందర్భంలోనే, హరిజనులను సంఘటిత శక్తిగా రూపొందించి అగవర్ణాల వాళ్ళని చిత్తు చేయడంలో లింగయ్య నాయకత్వం సమర్థవంత మైందిగా రుజువవుతుంది.

హరిజనులు డబ్బు (ప్రళభోభాలకులోనై క్లై9స్తవ మతంలో చేరడం ఆనాడు ముమ్మరంగా నాగింది. కొండపల్లి 1పాంతంలో జరిగే మత పరివర్త నను లింగయ్య అడ్డుకొని పద్ధి కార్యకమాన్ని చేపట్టాడు. కై9స్తవులుగా మారిన హరిజనులకు జనసామాన్యం నుంచి ఆదరణ కరువపుతుందని, హిందూ మతాన్ని వదలవద్ధని హరిజన సోదరులకు విజ్ఞప్తి చేశాడు. మతానికి దూర మైన వాళ్ళలో మాతృదేశ భక్తి కూడా దూరమవుతుందని తలపోళాడ్డు హంజనులను ఐక్యపరిచి, చైతన్యవంతులను చేయాలని పూనుకున్నాడు. బసవ లింగయ్య పంచములకు, దేశానికి చేస్తున్న సేవను తెల్చుకున్నా మిగిలిన

తేలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య 115 హరిజనులు ఆయనను ఆదర్శంగా తీసుకొని నూత్నభావో[ దేకంతో ముందడుగు వేశారు.

క్రై౦స్తవ మతం పుచ్చుకున్న హరిజనులు బసవ లింగయ్య జోక్యంతో మతాన్ని వదలి రావడానికి కూడా సీద్దమయ్యారు. అరుంధతి కై 9స్త్వవం నుంచి హిందూ మతంలోకి వచ్చింది. “మన వంచములను అత్యుత్తమ హిందు వులుగా మార్చవల యునను మన [ప్రయత్నము తనకెక్కుడు (ప్రీతికరమనిచెప్పి నదని” 36 అరుంధతి మాటగా చెప్పిన యల్దమంద మాటలలో చెల్హాచెదరయిన హింజనులు సంఘటితం కావాలనే ఆకాంక్షను తెల్పుతుంచి. వంచములు అభి వృద్ధినొందాలంటే. హక్కులను పొందగలగాలంటే హిందూమతంలోనే ఉంటేనే అది సాధ్యమవుతుంది. హరిజనులు. శేసిన సైమన్‌ కమీషన్‌ ఐహిష్కంరణ సంఘటన పంచములలో ఉన్న అళ్మాభిమానొన్ని, జాతీయాభిమానాన్ని ెలియ జేస్తుంది. మిత పరివర్తనలను అడ్డుకోవడం శుద్ది కార్యక్రమాలకు పూనుకోవ డంలోని విశేషం వంచముల జ్రేవిత అ_స్టిత్వం హిరదూమతంలోనే ముడిపడి ఉందని విశ్వసించడ మే అన్యమకావలంచీకులు గాని ఆస్పృప్యలంకా హిందు వులే అంటూ మ్మదాసు హైకోర్టు 1925లో ధృవపర్చింది కూడాను,

హరిజననాయకుడు, శాంతికాముకుడు, సర్వుట్టాడు, దేశసేవకుడు కొవ డంవల్లనే హరిజనుల సమన్య సామరస్యభావంతో పరిష్కార మయింది. ఒక సంఘటనలో తప్ప పంచములను ఆగవర్ష్హోల వాళ్ళు ఎక్కడా హింసించలేదు. దాదాపు అన్ని [గామాల్లోనూ హరిజనులు అగ్రవర్ణాల ఆదరాన్ని పొందగలగ డం విశేషం.

హరిజననాయకుడు నవల నంఘ నంస్క.రణకోనమే. వచ్చింది, ఈ సంస్కరణ కూడా ఆ్యగవర్జాల వాళ్ళచేతగాక హరిజనులలోని విద్యా వంకుని చేతనే తీసుకురావడం విశేషం, సవర్దుల సహకారాలు, జాతీయ నాయ కుల అండదండలు ఉన్నాయి. ఆగవర్థాల వాళ్ళు హరిజనుల పిల్ణలను పాఠ శాలలోనికి రానివ్వకపోతే పోరాడి (వవేళాన్ని కలిగించాడు. దేళశంలోవస్తూన్న మౌర్చును (గ్రహిస్తున్న సవర్షులు ధార్మిక బుద్ధితోనే వ్యవహరించారు. హరిజనులు కూడా కుబీ, శుభత పాటించి అగవర్షాల వాళ్ళ (యేమకు ప్యాతులయ్యారు,

క. తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమన్య పాఠశాలల్లో (ప్రవేళమేగాక మెలమెల్లగా దేవాలయ (ప్రవేశాలు, బావుల వాడు కాలు అన్నీ సాధించారు. అక్కడక్కడ డబ్బు (పలోభానికి లొంగి తైంస్తవ మతంతో కలిసిన హరిజనులు కూడా పునర్మతాంతరీకరణం చెందారు. కై9సవులయిన వంచములు అనేకులు (పభుత్వం కొమ్ము కాస్తున్నకాలంలో వాళ్ళని పిందూమతంలోకి లాగి స్వాతంత్య పోరాటానికి వాళ్ళను ఉన్ముఖు లను చేయడం సాధారణ విషయ మేమీకాదు.

హిందూ సంఘంలో ఉన్న అస్పృశ్యత త్మీవతను తగ్గించేందుకు రచ యిత చాలా వయత్నించాడు. మొదటి (పపంచ యుద్ధకాలంలో కులాల పట్టింపులు సడలడం (ప్రారంభమెంది. ఆ యుద్ధంలో సైనికులుగా. చేరిన వాళ్ళలో బాలా మంది హారిజనుతే. యుద్ధాంతరం (గ్రామాల్లోకి తిరిగి వచ్చిన సంచములు ఈకలాలను ఖాతరు చేయలేదు. వాళ్ళ (ప్రభావంతో మిగతా హరి జనులు కూడా అస్పృశ్యతను మర్చిపోయి 'పెనర్ధాల వాళ్ళతో తిరిగారు. సవర్డులు మాల మాదిగలను అమర్యాదగా అనరాని మాటలంటే సహించలేక పోయారు.

రాను రాను కులాల పటుత్వం కూడా బాగా తగ్గింది. రైలు వయో ఇంలో, బస్సులలో, తిరునాక్ళలో వర్ణ సంకరం కలుగుతూనే ఉంది. తిరు నాళ్ళలాంటి వాటిల్లో ఆంటరానివాళ్ళని తోసివేయడానికి ఎవరికి హక్కులేదు. అసలు ఎవరు అంటరానివాఖ్ళో తెల్పుకోడానికి కూడా వీలులేదు. అంతేగాక లోడ్లు, బావులు, చెరువులు, పాఠశాలలు, వసతి గృహాలు అన్నింటిలో హరి జనులు సమాన హక్కులను పొందుతూవచ్చారు. అ్మగవర్హాల వాళ్ళుకూడా ఈ మార్పును గమనించి మెదులుతూ వచ్చారు. పాఠశాలలో (వవేశం పొందిన వారిజన పిల్లలను చూసి పిల్లల్లో కులం భావం తొలగింది. “వదునాలుగు సంవత్సరములకు లోబడిన పిల్లల మధ్య అంటరానితనమను పికాచము తల యెత్తలేదు” అనడంలోని ఆంతర్యం కూడా అదే. ౩7

హరిజనులు హక్కులను సాధించుకునేందుకు (క్రమంగా ఏదిగార్ను ఆగవర్జాలవాళ్ళు హరిజనులకు హక్కులను కల్పించేందుకు (క్రమంగా దిగారు. వూర్వాచారాల్లో వెరిగినవాళ్ళకు హరిజనులను ఆంటుకోవడమం టే కష్టంగానే

కెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య మషల్‌ ఉండేది. కాని వాళ్ళ మనుషులనే విషయం క్లిప్రిలో ఉంచుకొని [క్రమంగా ఆదరించారు,

ఈ నవలలోని పంచములు కూడా తెలివితో (వవర్తించారు. మొదట హరిజనులు తమ పిల్లలను పాఠళాలలోనికి తీసుకోండని సవర్జులను కోరారు. కనీసం అందులోనైనా సాంఘక సమానత్వం కల్పించండని ప్రార్థించారు, పీల్లలు బడిలోకి వెళ్ళగలిగిన తర్వాత “మేము దేవుని (వసాదముశకై శిక్షణ పొందుతున్నాము” అని హరిజనులు విజ్ఞావనలుచేసి శులీ కుత పాటిస్తూ పై కులాల సానుభూతిని పొందారు. దరిమిలా ఆలయ వవేశ భాగ్యం వాళ్ళకు కలిగింది, ఆ ఆవకాశం లభించగానే హరిజనులు _ బావులను, చెరువులను ఉపయోగించుకోవడం ఆరంభించారు. హృదయ వరివర్తన పొందిన పూర్వా చార పరాయణులు ఉదార స్వభావంతో ఏ ఘర్షనలు లేకుండానే హరిజనులకు స్వేచ్చ నందించారు. హరిజనులలోని మార్చును చూసిన గాంధిగారి శిమ్యలు” గురుకులాలుగాని, ఇవి మాల మాదిగ నల్లెలు కావని" పేర్కొంటారు.

వ్రభుత్వుం 1988లో (పకటించిన కమ్యూనల్‌ అవార్డుకు నిరసనగా గాంధీజీ ఉపవాస దీశ చేవ ట్టినప్పుడు దేశంలో వారిజనులకు ఆలయ (ప్రవేశాలు విరివిగా కల్పించబడ్థాయి. ఆ (ప్రతిస్పందనలు ఈ నవలలో కనిపిస్తాయి' సవర్ణులు హరిజనులకు ఆలయ (వవేశం కల్పించడం ఆనాటి ఆలయ టప్రవేశా లనే తలపింపచేస్తున్నాయి.౩8

ఎన్ని ఆవమానాలను అనువవించినా లింగయ్య కులం విడిచి వెళ్ళక పోవడం, ఎంత పేరున్నా ప్రైకులం పిల్లను వివాహం చేసుకోకపోవడంలో కులాభిమానం కనిపిస్తుంది. ఆంచేగాదు ఆయన నిరాడంబరతను కూడా మెచ్చు కోవచ్చు. మాదిగపల్లెలో వుట్రి ఉన్నత విద్యనళ్యనించి మిగిలిన హరిజనులను అసహ్యించుకొనే చెల్లెలును తిడతాడు. వైకులాల వాళ్ళకు హరిజనుల మీవ (పేమపుడుతుందం పే మనం అసహ్మించుకోవడం అజ్ఞానమే అవుతుందంటాడు. చదువుకున్న హరిజనులు మాలపల్లెలను బుషికులాల్యు' చేయాలని కోరుకాడు* విద్యావంతులయిన హరిజనులు ఊరిని, తమ వాళ్ళని వదిలి వెళ్ళే విధానం అయనకు నచ్చిందిగాదు, హరిజనాభ్యుద యాన్ని కుంటువరిచేవి వీశ్శేనంటాడు.

116 తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య

సవాయ నిరాకరణోద్యమం' ముమ్మరంగా సాగే ఆరోజుల్లో (పఠళుత్వం ఎన్నికలను (పకటించింది. గాందీగారి ఆదేశానుసారం (తివిధ బహిమ్మ రణకు పూనుకున్న కాం[గెసు వాష్మ ఆంధదేశంలో ఆ ఎన్నికలను బహిష్క- రించారు. ఆ కారణంగానే అనేక బ్యాలట్‌ పెట్టైలు ఖాశీగా తిరిగి వచ్చాయి, ఈ నవల రెండో [వకరణంలో 1920 నాటి శాసన సభ ఎన్నికలను గుర్తించే ఆచార్యరంగా గారు రాశారు. ఆ ఎన్నికలలో పంచముల ప్యాత ఏమిటో తెలియదేయడానిక్షి వాళ్ళ ఓట్లను కోవెలమూడికి రెడ్డికి ఎవ్వరికి వేయాలనే సంశయం కలిగింది. హరిజననాయకునిచేత కోవెలమూడికి కాళందరెడ్డి తరపున పారం చేసీనటు చ్మితితమయింది.39 రామస్వామి మాతం ఓట్ల సీయవద్దంటాడు. పీళ్ళిద్దరి పాలేరైనాయి.. గాంధీగారి సిద్దాంతాలను నమ్మున లింగయ్య జస్టీస్‌ పార్టీకి పచారం చేయడం విచ్శితంగానే కనిపించిందే. గాంధీ గారి ఆదేశానుసారం బహిష్కరణ చేసిన ఆంధ కాంగెసు వాళ్ళు జస్టీస్‌ పార్టికి (ప్రచారం చేయడమంటే నమ్మలేని నిజం. ఇక హరిజనులకు రెండు ఓట్టుండడం కారణంగా ఓట్ల కోసం అ(గవర్జాల వాళ్ళు హరిజనుల ఇండ్లకు రావడం పంచముల్లో ఆత్మాభిమానాల్ని పంచాయి.

హరిజన నాయకుడు హరిజనాభివృద్ధి కోసం నడుం కట్టి అనేక బాధ లను అనుభవిస్తాడు. అవమానపాలై నీచమైన బతుకు బతకలేక కై9స వల్లో చేరి తలెత్తుకు తిరగాలని, చీలిపోయిన వాళ్ళని తిరిగి హిందూ మతంలోకి తీసుకురావాలని వయత్నించాడు.. సైమన్‌ కమీషన్‌ ముందు సొక్యమిచ్చిన హరిజనులను ఎదుర్కొని నైమన్‌కు నిరసనగా సభ చేసి శతు పక్షం చేత తన్నులు తింటాడు. ప్రభుత్వం నుంచి కూడా తీవ (ప్రతిఘటనను ఎదడుర్కొాం టాడు. జైలు పాలవుకాడు. ఆయినా అహింసా పద్ధతిలోనే హరిజనోద్యమాన్ని సాగిస్తాడు. ఆయన శాంతియుత పోరాటం పూర్వాచార పరాయణుటై.న హిందువులమీద, క్రై9స్త వుల మీద, ఆంగ్రేయ (పభుత్వం మీది సాగింది సాంఘిక హక్కులను (పహెదించలేని పభుత్వం మీద దేవాలయాలు బావులు లాంటీవి నంచములకు చెందేట్లు వేయని (పభుత్వం మీద, హరిజనులపె అళ్యాచారాలు చేసీన వాళ్ళని రక్షించిన ప్రభుత్వం మీద తిరుగులేని పోర్గాభిం సాగించాడు. హరిజనాభ్యుదయానికి, మాతృదేశ స్వాతం్యత్యానికి. అయనే

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యకా సనుస్య షే? జీవితం జ్యాగం చేయ నిశ్చయించుకొని ఇ రంగంలో దిగి కృళకృళత్యు డైనాడు.

ఆచార్యరంగా గారి సంస్కరజ సాంఘేక రాజకీయార్డిక - రంగాలకు విస్త రించివుంది. సాంఘుక సమానత్వం) రాజకీయమాక్కులు. వారిజనులకు కల్పించేందుకు తగిన వస్తువునే ఎన్నుకున్నారు. హరిజనులలోని ఆలసూన్న్‌ అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, రైర్యాన్ని కలిగించి, స్వాతంథత్య పోరాటం వైపుకు మళ్చించగంలోనే' రంగా గారి సంస్కరణాభిలోష కెలుస్తుంద్‌, వారిజనులు తెలివి, చదువు పెంచుకొని అభివృద్ధిలోకి రావాలని మ్మాతమే ఆయన కాంక్షేం చారు. హోదా కోసమో, అస్తుల ఆళశల పెంపు కోసమో. (పాకులాడడం గాక నిరాడంబరంగా ఉండాలని కూడా ఆదేశించారు. "ద్వేషం, వగ“+పంచుకోవడం జంతు స్వభావమని, వినయం, విదేయత హక్కుల సాధనలో కాంతి వహించ మని రచయిత నొక్కి చెప్పారు. అస్పృశ్యత పాటించి ఒక జాతిని వూరికి దూరంగా, సంఘానికి దూరంగా, స్వాతం[త్య' పోరాటానికి దూరంగా ఉంచడం జాతీయ నాయకుడు రంగా గారికి నచ్చింది కాదు. అందుకే హరిజనులను సంఘంలోనూ, స్వాతం్మత్య పోరాటంతోనూ కలుపుకు వచ్చి పొందువులలో ఐక్యతను సాధించారు. హలిజనోద్ధరణ సంస్కరణలో “మాలపల్లి” తర్వాత దీన్నే చెప్పాలి. | నర్ముడు*ి

“నరుడు' నవలను*0 అడవి బాపిరాజు 1818 లో రాళాడు. హరిజనోద్బ రణను ద్యేయంగా పెట్టుకొని ఆయన ఈ నవలను రాళాడు. కులమతాలు మానవుల్ని వేరు చేస్తుంపే (పేమ వాళ్ళని కులుపుతుందశే సత్యాన్ని ఇందులో చ్మితిందాడు.

నంక్షివ కథ ఈ నవలక్షు రంగభూమి జక్కారం. ఆ వూళ్ళోని హరి జనుడు, యల్లమంద క్రైర్సస్త వ పాఠశాలతో, భీమషవరంలోనూ చదృవుకుంటాడు,

గ తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య "ఆ తర్వాత రాజమండ్రి 'కళాశాలలో (ప్రవేశించి డ్నిగీ వూర్చి చేస్తాడు. ' దండ నారాయణమూర్తి సహకారాలతో అతను పె చదువుకు ఇంగ్లాండు వెళ్ళాడు. అక్కడ భారతీయుడై న లయొనల్‌ కార్లయేట్‌తో పరిచయం ఏర్పడుతుంది. లయొనల్‌ చెల్లెలు జెన్నిఫర్‌ కు ఉత్తరం రాస్తూ ఎల్లమంద గురించి కూడా రాస్తాడు.. ఇంగ్లాండులో డి, యస్‌. సి, ఇంజనీరింగ్‌ వూ ర్తి చేసి అక్కడి నుంచి స్వదేశానికి తిరిగి వస్తాడు. జెన్నిఫర్‌ లమయొనల్‌లు ఎల్లమందుకు స్వాగతం చెప్తారు. ఆ సందర్భంలోనే జెన్నిఫర్‌ ఎల్లమందలకు మనసులు కలుస్తాయి. పెద్దల వ్యతిరేకత వల్ల పెళ్లి మానుకొని ఇంటికి తిరిగి వస్తాడు. గాందీ గారు నిర్మాణ కార్యక్రమాలను చేపట్టి (పచారం సాగిస్తున్న కాలమది, ఎల్లమంద గాంధీ గారిని కల్సుకుంటాడు. ఆయన హరిజనుల కర వ్యాన్ని గూర్చి ఎల్లిమందకు తెలియ వరుస్తాడు. ఆ తర్వాత ఎల్లమందకు ఢిల్లిలో ఉద్యోగం దొరుకుతుంది. జెన్నిఫర్‌ను అక్కడికే రప్పించుకుంటాడుః కొని జెన్నిఫర్‌ను వాళ్ళ అన్నయ్య వచ్చి తీసుకువెళాడు, ఆ తర్వాత జెన్నిఫర్‌ ఎల్లమంద ఢిల్లీలో రిజిష్టర్‌ మ్యారేజ్‌ చేసుకుంటారు. అన్న్ఫృశ్యతా నమస్య “నరుడు సమస్య ఆస్పృళ్యతా సమస్య. హరిజనుల,యూరేషియన్ల ఆఅస్సృళ్య జీవితాలే 'నరుడుకు కథా వస్తువు. అస్పృవ్యులు మతాంతరులే సంఘ బహిష్కార సంకటం నుంచి విముకి పొందుతున్నారు. యూరేషియన్‌ జాతికి అలాంటి అవకాశమే లేకుండా పోయింది. యూరేషియన్‌ జాతుల వాళ్ళు అధిక విద్యాసంవన్నులే, హరిజనులలో నిరక్షరాస్యుల ఎక్కువ. అయినా ఈ రెండు జాతుల వాళ్ళను ఒకే సమస్య బాధిసున్నది. అదే ఆంటరానితనం, సంకర జాతులు అయినందు వలనే వాక్ను అనృఫవ్యలుగా మిగిలారు. ల్సి సహజంగా మనిషి తన జీవితాన్ని సంకుచిత పర్చుకోడు. గిరిగిసుకొని బతికే బతుకు కోసం ఎవడూ పుట్ధడు. "స్వేచ్చ లుప్తమైతే నరకమే హవి

తెలుగు నవల అస్బృశ్శతా సమస్య 3 స్తుంది ఆవబూనాల పొందేవాళ్ళ జీవితాలు ఎంత నికృష్ణ్టంగా ఊంటాయో చెప్పనలవిగాదు సాంఘిక ఆసమానతలు నిమ్న వర్గాలో ఆత్మన్యూవతా థావాన్ని నింపాయి హరీజనుల యూరేషియన్లలోని ఆసంతృఎ ఇదే. బానిన బతుకు నంచి బయటపడాలనే ఆరాటం ఇక్కడే మొదలవుతుంది

రెక్కాడితే గాని డొక్కాడని స్థితి హరిజనులది దింమంతా పనిచేసికొని బతికే జనానికి బడికిెోయి. చదివే ఆవకాశం ఎక్కడుంటుంది. హరిజనుల్లో ఎవరైనా సాహసించి చదువుకు పూరుకుంటే సవర్జుల కళు భగుమనేవి విద్యా వంతులు కావడం పె వర్గాల వాళ్ళకి ఇష్టం ఉండదు నీ జాతికి చదువు ఎందుకురా అంటూ (ప్రళ్నించెవాళ్ళు కులం పేరు చెబ్బ హరిజనులను కుంగ దీసేవాళ్ళు

దెవాలయాలలో హోట లో వంచముల 1పవేాన్ని రద్దు చేకారు “ంతలో అమ్మే పానీయాలు తాగడం కూడా నిషేధించారు అంటు (ప్రదేశాలట ఇవి ఇక్కడ హరిజనుట మసలరాదు బహిష్కరణ ఇన్ని రూపాల్లో ఉంది

నవలలోని కథానాయకుడు ఎల్లమంద హరిజనుడు పొందువులు చూప్ప తున్న జాతి వివక్షతను భరించలేక కై9 సవ మతంలో చేరిపోతాడు వాళ సహకారంతో చదువుకుంటాడు ఇది చూచి ఓర్వలేక ఒక పురోహతుడు చదవడం మంచిదేరా ఎల్లమంద కాని సీ కులం సంగతి మర్చిపోకు అంటాడు * హరిజనులు విద్యావంతులయితే అన్నీ తెలిస్తివస్తాయి ఉదోగ అవకాళాలు లభిస్తాయి సామాజిక హోదా వాటిని అంటీ వస్తుంది వీట్‌నన్నింటినీ అడ్డుకోవాలి అందుకే సవర్జులు ఈ రకమైన అణచివేతను చేపట్టారు

కై9_స్రవమతంలో చేరడం వల్ల అస్సృళ్యతనే గాదు ఆజ్ఞానాన్ని కూడా దూరం చెసుకో గలిగారు హరిజనులు పంచములు తమ ఎల్లలకు చదువు చెబ్ప్బంచలేక పోయింది దర్శిదులయి గాదు అస్పృశ లయినందువల్ల కూడాను మత పరివర్తన వల్ల ఈ రెండూ వాళ కు సిద్ధించాయి ఎల్లమంద కై9ి సవుడిగా మారినందువల్లే = చదువులకు పోగలిగాడు దండ నారాయణ మూ ర్రిచనువు వల్ల అ ృృావ్యణ్జి అనే మాట మరిచాడు

20 తెలుగు నవల అప్పృశ్యకా సమస్యా జాతరలలో సంతలలో (వవేశాన్ని నిషేధించలేదుగాని ఆలయాల్లో హోటళ్ళలో మ్మాతం నిషేధం ఉంది వేశాన్ని రచ్దు చేయకున్నా హరిజను లకు జాతర సంకలళో పానీయాల ఏషయంలో నిర్బంధ నియమాలున్నాయి ఎల్పమంద సంళకు వెినప్పుడు సోడా తాశతాడు వె నీయాలను నిషేధించి నప్పుడు ఈ సోడా వట్లా లభించింది అనుకుంటాం సోడా అమ్మేది ముస్టిం కులస్తుడు 42 ఆతనికి ఆంటుతో వనిలేదు అదె హోటల్‌లో అయితే ఎల్లమంద (వవేశించలేకపోయేవాడు. వ్యాపారశి దృెష్టితో కూడా ఆగృృశ్యత పాటింపు వచ్చింది దుకాణందారులు హరిజనులకు పాసీయాలంది స్తే “వర్డులు ఆ దుకా జాలవై పే కన్నె తి చోడరు ఆభయంతో వ్యాపారస్తుఎకు కూడా అస్పృక కను విధిగాపాబెంచ వల్సి వచ్చేది ఆంటుకలుస్తుందన్న వతి చోటు కోడా హరిజనులు వవేశించరాదు హిందూ బంధంలో హరిజనులు ఆంటరానీ వాస తెల్తజాతిలో యూ రేనియ నులు అంటరాని వాః నిమ్న జాతులంటే హిందూ ఇంగ్లీషు వాళ్ళకు బొత్తిగా గొరవం ేకపోవడానికి కారణం ఇదే ఎల్లమంద. జెన్నీఫర్‌ యురేషియన్‌) ఒకరివొకరు (పేమించుకున్నారు హెైపం ఆంటరానిజంట ఎల్లమందకు గాంధేజీ కడణాతికోసం పాటుపడమని చెబ్బంది జ్ఞావకం వచ్చింది హరిజనులని పేరు పెట్టి తిమ జాతిని తక్కిన కులాలతో పాటు 3మం చేయాలని గాందీజే చేస్తున్న వయత్నాలన్నీ తలంపుకు వచ్చాయి. జెన్నీఫర్‌ కూడా గాంధీజీ చేవటైైన కార్యాలు తమ థౌతి వాళ్ళు తెలుసుకుంటే ఎంత బాగుంటుందని ఆలో చిస్తుంది తమజాతీ ఉద్ధరణ కూడా చేష్యమని ఆమె గాంధీజీని వేడుకుం టుంది హరిజన జొత్‌కి చెందిన ఆడవాళ్ళు తల్లులెతే ఇంగ్లీషు జాతి వొళ్ళు తం్మడులు ఈ యూశేషయన జాతికి అందుకే తము జాత్ఫుద్దరణను చేపట్టమని గాందీజీని కోరింది యూరేషిన్ష జాతి కంపే హీనమైన జాతీ హరిజన జాతి హరిజనులప ఇండ్లు లేవు గూడానికి వీముల్రేవు సృభత లేదు సవష్టుల వీధుల్లో నడవనీయరు దేహలయ (ప్రవే నిషేధం దేపాలకుంలోకి రాకూడదని ఒక మలాన్ని అరికట్టి ఎంతగ నో అగౌరవ పరిచారు “వర్జులు 43 ధావశరో హరిజనుల అంటరోని వాళ్ళే కాదు పశువులతొ సమాంం

తేలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య ల

జెన్నిఫర్‌ ఎల్లమంద వివాహంలో కుల ఖేదం తలెత్తింది జెన్నిఫర్‌ తన తల్లిదిం[డులను కులాలను చూడవద్దని వేడుకుంది తన పెళ్ళికి అడ్ధం కులు పెడితే ఎల్లమందను పెళ చేనుకోవడతేం మాత మే కాదహిందూమతం లో కలుస్తాశంది ఈ సందర్భంలో ఎల్లమంద తన హీన కులం గురించి నతను అసహి ంచుకునే లోకాన్ని గురించి నొచ్చుకుంటాడు ఇంత కులగజ్జితో కూడుకున్న ఈ సంఘాన్ని గాంధిగారు ఉద్ధరస్తారా ఆని కూడా అనుమానం వస్తుంది తమ కులాల మూలంగా ఈ (పేమికులు ఎంత కుంగిపోతారో ఈ సబ్నవేశంలో మనం అర్థం చేసుకోవచ్చును

ఆర్థికంగా వెనుక బడిన హరిజనులకు తై 9స్తవ మిషనరీలు డబ్బువ్రలోళం చూఎ తమ మతంలో కఎపుకున్నాయి అంటరానితనాన్ని బాపుకోడానికి కూడా హరిజనులకు ఈ విధంగా అవకాళ మొచ్చింది చదువు ఉదోగ అవ కాశాలు మిషనరీఎయ కలిఎస్తున్నాయి. ఎల్పిమంద కై0స్తవ మతంలో చేరిక చదివిస్తామన్నారు అయితే మతంలో చేరకుండానే ఎల్పమంద క్రైఫిస్తవ పార శాలలో చదివాడు ఎవరు చదివిస్తే నేమి నిరకరాస్యులయిన హరిజనులకు విద్యాగంధం ఆబ్బింది హౌన్తూలు వరకు మిషనరీలలోనే చదివాడు

నర్వమత సమత్వాన్ని బోధించిన శక్రై9స్తవ మతంలో కూడా మాల మాదిగలు చేరడం వల్గ అంతరాయ ఏర్పడ్డాయి మాలకై9) స్తవులు మాదిగ కై9న్తవులని భేదాలు ఏర్పడ్డాయి క్రైంసవ మతం వ్యాబకి కక్కుర్తిపడి హరిజనులను చెర్చించుకొని సంఖ్యను మ్మాతమే పెంచుకున్నారు. అందులో చేరిన మాల మాదిగలు తమ సవాజ గుణం పోనిచ్చుకోక అందులో కూడా సాంఖుక భేదాలను సా%ందారు హిందూమతంలోని కులభఖేదాలు కై 9స్తవంలో కూడా [పవే ౦చాయి హిందూ మతం 80టే కై9 స్త్రవమతం మెరుగనే దానికి మచ్చ తెచ్చే. ఘటన ఇది. ఇతర మతాలు పుచ్చుకుంటే ఈ నమస్య పరి ష్కారం దొడ్డిదారే అవుతుంది అన్నది ఈ “మసృ తలెత్తడం వల్లనే కావచ్చు హరిజ్నుడెన ఎల్లమంద డబ్బుకు (పలోభపడి కై9 స్తవం పుచ్చుకోకుండా హిందువుగానే మిగిలి గాంధిజ ఆశి యాలను నెరవేరున్హాడు

19కి తెలుగు “వల అస్పృశ్యతా సమన్య

అడవి బాఎరాజు హరిజనోద్ధరణకు పూనుకొని ఈ నరుడు నవలను రాకాడు గాంధీగారి ఆశయానికి అనుకూలంగానే ఈరచనను చేళాడు పంచ ముల విద్యావళ్య్ళకత గురించి శుచీ చభత గురించి చెసిన బోధ (పధానంగా కనిఎస్తుంది. ఒక పంచమున్ని ఉవ్నత దశలోకి తీసుకురావడంలో ఆంత -ర్యం కూడా అదె ఇందులోని నాయకుడు అస్పృవ్భనిగానె పడిఉండి కర్మ ఎద్దాంతాన్ని వల్లిస్తూ కూర్చోడు సట్టుదలకో ఉన్నత ఏద్యనారించి పె స్టాయి నందుకుంటాడు అస్పృశ్యలకోసం దందనారాయణమూ ర్రి పాతను కల్పించి ఆయన్ను హరిజనులకు సహాయంగా నిలబెట్టాడు తగిన పహాయం సవర్జుల సహకారాలూ ఉన్నాయని నిరూఎంచేందుకు మాతమే

ఎల్లమంద సంఘంలో ఉన్న తమ వికృష్ణ జీవిఆన్ని చూనీ నిర్వేద పడ్డాడు తమ జాతి హీనంగా ఉండడానికి కారణం కూడా తామే అనుకుం టాడు ఏనాటికైనా తమను తామే వాసపర్చుకోవాల్సి వుంటుందని నిర్ణయించు కుంటాడు దానితో తన కర్రవ్యమేమిటో తాను గుర్తించినట్టయింది హారి జనులు ఆత్మనూ నకా కావాన్ని విడిచి పెట్రి ఆత్మ విశ్వాసంతో తాము భారతీ యులమే అన్న భావంత్‌ ముందుక రావాలని గాంధీజీ పిలుపునిస్తారు అగ వర్దాలవాళ్ళకేమో హరిజనులకు తోడ్పడాలని సూచిస్తాడు గాందిజీ హరిజనో ద్ధరణ ఫలితంగానే హరిజవాళు దయం కలిగింది గాంధీగారిని దర్శించి ఆయన ద్వారా తన కర్రవా న్ని (గ్రహించిన ఎల్లమంద తన వాళ్ళకోసమే ఎక్కువ (శమిస్తాడు

రచయిత నవలా నాయకుని ద్వారి అస్పృళ్యత నిర్మూలనకు ళగిన మారాలలో కృష చేర్చించలేక పోయారు హరిజరాభ్యుదియం గురించిన తీవ ఆలోచనలను కల్పించి అవి నెరవేరేందుకు తగిన ఆరా వన్ని కలిగిస్తారు ఎల్ల్వమంద భారత్తజాతిలో అన్నృవ్యుడు ఆతను వివాహమాడింది తెల్లజాత్సిలోని అసన్పృశ రాలని రచయిత రెండు జాతులలోని అంటరానివాళ్శని నాయికా నాయకులుగా చితించడం వాళ్లజాతి అభివృద్ధి కోసం మెటువడేట్టు చేయిం చడం విశేషించి చెప్పాలి

స్వకుల వివాహం ఎంత ఆచరణీయం అయినా కులాంతర వీవావీ లను నిరబంచరాదు అందులో (పేమ వివాహాలను అ లే కాదనరాదు వైవా

కెలుగు నవల - అనృశ్యతా సమన్య 1928 హికో జీవితానికి కులం కట్టుబాట్లు బాహ్యమైనవి మాత్రమే. మనసులు కలిసిన ప్పుడే మనువులు నిలుస్తాయి. మానసికమైన సౌఖ్యానిస్తుంది. ఈ నవలలోని నాయికా నాయకుల వివాహంలో చెప్పుకోదగినది ఏమీ లేదు. “ఆంగ్లో ఇండియ నులకు హరిజనులకు అంత పెద్ద తేడా కూడా లేదు. దీనివల్ల రచయిత సాధించింది ఏమీ లేదన్నారు కొందరు. పెద్ద కులం వోళ్ళతో నాయకునికి వివాహం జరిపించడానికి దాపిరాజుగారు-్రయపడ్డారని ఫ్రీ తిరుమల రామచర్మద గారు, వాస్తవాన్న చిితించడంలో ఆలా రాయవల్సి వచ్చింది కాని ధైర్యం లేక కాదని శ్రీ ఏ. తిరువతయ్యగార్లు అభిప్రాయ పడ్డారు.45 కాని రచయితని ఈ విధంగా సమర్డ్థించవచ్చు. నాయకునికి యూదేషియన్‌ శాతి వానిలో స్నేహం ఏర్పడింది. హరిజనుని చూడగానే ఆంగ్లో ఇండియన్‌కు ఏర్పడిన [యేమ ఆతన చెల్లియుకు కూడా ఏర్పడింది. ఉన్నత విద్యావంతుడు, గుణ వంతుడు అయిన హరిజనునిమీద యూరేషియన్స్‌ యువతి మనసు పడుతుంది. అవి రెండు కడజారులని సులువుగా కొట్టివేయడం కూడా కుదురదు వాళ్ళ భావాలు గాంధీగారి ఆశయాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. ఇది ముఖ్యంగా మన౦ గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం. ఈ ఇద్దరూ తమ తమ జాతికోసం పాటు పడడం గాందీజీ (ప్రభావమే గాని వేరు గాడు. ఆ యువతి ప్య్మాత ద్వారా యూరేషియన్‌. జాతిని కూడా ఉద్ధరించమని గాంధీగారికి వచ్చిన విజ్ఞ పి. అయన సేవావరాయణత్వాన్ని లోకానికి చాటడానికే చిత్రితమైంది. ఇంతకు ముందు హరిజనులకే పరిమితమైన అయన 'సేవ యూరేషియన్‌ జాతికి కూడా పరివ్యా ప మౌతుందంటి గాందీగారి మానవతొవాదం విశరవ్యా ప్తం అవుతుం దనే అనుకోవాలి.గాంధీగారి అస్సృళ్యత నివారణోద్యమంమీద ఉన్న నమ్మకం తోనే యురేషియన్‌ యువతి విజ్ఞప్తి చేసింది. ఈ విషయంలో రచయితకు అస్పృహ్కల మీద ఉన్న నిశిత పరిశీలన, వాళ్ళకోసం కల్పించిన కథ ఆయన సంస్కారణా భిలాషను తెలియజేస్తుంది.

కులం కాదు పధానం. మనస్సే (ప్రదానం. మతిం, వర్ణం, అంతస్థు లాంటివి ఏవీ (వణయానుబంధానికి (ప్రతిబంధకాలు కావు. కులం, మతం, వర్ణం మనస్సులను కలపడానికి, విశేషేంచి స్రీ పురుషుల నడుమ [(వ్రణయాన్ను

కేలి4 తెలుగు నవల - ఆస్పృశ్యతాసమస్య బంధానికి అంతగా శోడ్చాటు కలిగించవని రచయిత నమ్మాడు. వీటి అన్నిం టికీ అతీతమైందే (పేమ. (పేమ సాంఘికం కాదు. జీవితమే సాంఘిక మైంది,

నాయకుడు తన జాతి కోసం ఎటువంటి కార్యాలు చేపట్టింది ఇందుకో మనకు కనిపించదు. తన జాతి విముక్తికోసం అతను పాటుబడకున్నా తన వారి సంకటాలు ఏ విధంగా తొలగించాలని వఏిచారిస్తాడు. అంతేగాని నిర్మాణ కార్యక్రమాలు -చేపట్టింది, వాటిద్వారా సంభవించే సంఘర్షణలను ఎదురొన్కి తన జాతిని ఉద్ధరించిన సంఘటనలే లేవు. ఉన్నత దళ లోకివచ్చిన ఎలమందకు సాటివాళ్ళని కూడా ఒక దళలోకి తీసుకురావాలనే ఆలోచనే లేదు. అస్పృళ్య తను బాపుకోవాలి. సాంఘిక సనమత్వాన్ని పొందాలని మ్యాతం ఆరాట వడ కాడు, అంతకు మీంచి తన జాతికి ఎలమంద ఒరగబెట్టింది ఏమీచేదు.

రచయిత హరిజనాభ్యుదయానికి కావల్సిన వస్తువును ఎన్నుకోడం, ఫలవంతంగా దాన్ని నిర్వర్తించాలని [ప్రయత్నించడం ఆయన సంస్కరణా దృక్పథానికి నిదర్శనంగా చెప్పాలి. బాపిరాజు గాందీజీ నిర్మాణ కార్యకమా ల్లోని “హరిజనోద్ధరణ” వ్రధానధ్యేయంగా మానవతా వాదాన్ని ఆధారం చేసు కొని ఈ “నరుడు”ని సృష్టించారు. చివరికి ఆయన హరిజనుని లోకంలోని మనుషులలో ఒకనిగా తీర్చిదిద్దారు.

ఈ నవలలో 'చర్చతేమీ' కనీపించవు. కానీ ధ్వనీవంతంగా. వాటీ నూచనలు కవిపిస్తాయి. మానవులంతా ఒకే కులమని చాటే (ప్రబోధం ప్రధా నంగా కనిపిస్తుంది. యూరేషియన్‌, నల్దవాళ్ళు మానవులంతా జన్మను. అనుస రించి ఒకే జాతికి చెందుతారు. మానవులై పుట్టినవారు. జాతిచేత, కులంచేత విభజింపబడి సహజీవనానిశే దూర మైతే అనాగరిక మే అవుతుంది. సాంఘిక ఆసమానతలు [క్రింది వర్గాలను ఎంతగానో కుంగదీస్తాయి.

ఒకే సంఘాలలోని [ప్రజల మధ్య తారతమ్యాలు సంఘాన్ని (భస్తువట్టి స్తాయి. ఈ సమస్యలనన్నీ పరిష్కరించేందుకు “నరుడు” (ప్రయత్నించాడు.

శెలుగు నవల - ఆస్సృళ్యతా సమస్య (లికి ఒ. అదర్శం

1046 నాటికి స్వాతయ్యత్యోద్యమం ముమ్మరమైంది యావక్ఞాతి దృష్టి క్విట్‌ ఇండియా ఉద్యమంమీద కేంద్రీకృతమై - ఉంది. స్వాతంత్ర్యోద్యమ పోరాటంలో భాగంగా సాగిన అస్పృశ్యతా నిర్మూలనోద్యమం త్మీవత తగ్గింది. హరిజన సమస్య జటిలమయింది. గాంధీజీ కల్పించిన స్ఫూ ర్రితో తెలుగు సాహిత్యంలో అస్పృశ్యత సమస్యను చిత్రిస్తూ అనేక నవలలు వెల్తువర్ధాయి. అందులోనిదే 'ఆదర్శం' నవల. నండీ ప్త కథ

'ఆదర్శం' నవలకు రంగం కోట (గామంకు పక్కన ఉన్న మాలవల్లె. వారిజనుడై న యల్లస్ప సుబ్బారెడ్డి పాలేరు. శ్రీనివాసులు, సుజాతలు యల్లివ సంతానం, సుబ్బారెడ్డి సంతానం రామిరెడ్డి, అనసూయలు. నాగలింగం, సుజాత; శ్రీనివాసులు, అనసూయలు; రామిరెడ్డి, శ్రీలక్ష్మీలు వర్దాంతరోలు చేసుకుంటారు. కేశవరావు నారాయణలు మాలవాడల్లో విద్యా శకేందదాన్ని స్థాపించి హరిజనులను అక్షరాస్యులుగా తీర్చిదిద్దుతారు. వంచములు చేసే వ్యవసాయ పనులకు సరయైన వేతనం చెల్టించాలని కోరుళూ సమ్మె చేయిస్తారు. మాలతిని పరానభవించి, ఆమె భర్త యళ్లప్పను హత్య చేయించినందుకు రామయ్యకు ఊరిశిక్న వేయిస్తారు. తాము ఉన్నత విద్యను ఆభ్యసించడమే గాక వంచములయిన శ్రీనివాసు, సుజాతలాంటి వాళ్ళను కూడా పె చదువులు చది విస్తారు. '“ఆదర్శం'కోసం పొటుపడతారు. అస్పృశ్యతా సమన్య_

_.. అదర్శం నవలలోని (ప్రధాన సమ్య అస్పృళ్యకా సమస్య. స్వాతం్యత్య

పోరాటంలో అభరిఘట్టిం ముగియనున్న కాలమవి స్వతంత్రించి ముంద డుగు -

1ర్రైడ్రి తెలుగు నవల - అస్పృశ్యకా సమస్య, వేయలేక పోతున్నారు హరిజనులు, చదువుగాని, వర్జాంతరాలుగాని పై వర్థాల అండ ఉంటేనే సాధ్యమవుళున్నాయి. అత్యాచారాలను నైతం ఎదిరించలేక పోతున్నారు. సంస్కరణ భావాలు కలిగిన యువకులున్న (గామాల్లో తప్ప మిగిలిన పల్లెల్లోని హరిజనులు చీకటిలో మగ్గిపోతున్నారు. సవర్జులు. ఒనింధ్వా వడాలతో పిలిచి అవమాన పరిచినా సహించి ఈఊరుకుంటున్నారు. వంశపారం పర్యంగా వెట్టి చేయవల్సిన అగత్యం హరిజనులకు కల్పిస్తున్నారు. వృత్తి మారకపోతే, ఆర్థిక స్థితి మెరుగు వడకొపోతే, ఆవరం అబ్బకపోతే'- పంచము లను అస్పృశ్యత వదలనే వదలదు. సంభ బపొష్కారాన్ని తొలగించుకుణేం' దుకు ఉద్యమిస్తున్నారు సంచములు. శ్రీసీవాసుడు చదువుకుంటే కులవృత్తిని వదులుకుంటాడనే భయంతో యళల్దిప్ప వాన్ని చదివించేందుకు వెనుకాడాడు. "ప్రతి మాలవాడు కామళడో కింద సేద్యానికుండాలి అనే భావం ఉన్న రోజులవి. కేశవరావు నారాయణల జోక్యంతో శ్రీనివాసుడే కాదు ఆతని సోదరికూడా చదువుకో సోగార. బ్‌కటో వాడల్లో వెలుగులను నింపారు. చైతన్యాన్ని కలిగించారు. శ్రీనివాసులు సబ్‌ కలెక్టర్‌ వదివిదాక ఎదిగి వస్తాడు, యల్లన్ప కొడుకు, కూతురు ఉన్నత - విద్య, నభ్యనించడంవల్లనే సైవర్ణాల వాళ్ళతో పెళ్ళిష్మ కుదిరాయి. అస్పృశ్యత అడు, గంటింది, చాతుర్వర్జ వ్యవస్థలో పంచములకు పుట్టుకతోనే వస్తుంది బానిసత్వం, ఆందుకే కడజాతి ఆంటే సవర్దులకు చులకన భావన ఉంది. హరిజన శ్రీలకో అసభ్యంగా |పవర్రించడం _ సవర్జుల్లో హెచ్చుగా కనిపిస్తుంది. రామయ్య, మాలమ్మి (యల్లపు ధార్య)ని *వీమే' అంటూ కించపరుస్తాడు. తర్వాత పరా భవం చేయబోతాడు, మాలక్ష్మి (వతిఘటించినా లాభం లేకపోతుంది. హరి జన యువకులంతా ఏకమై రామయ్యను కటకటాల వెనుక్కి- సంపించేస్తారు, ఈ సంఘర్షణలో యల్లప్ప ప్రాణాలనే కోల్పోతాడు. " యల్లస్ప (పాణాలను కోల్పోకపోతే మాలక్ష్మి శీలాన్ని -క్రోల్పోయేదేన్‌ (ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడకపోతే హరిజన జూతి తన అ స్తిత్వాన్నే _కోల్పో యేది. బలిదానం లేకుండా ఏదీ నిల్చుకోలేని దీనులు పంచములు, అణగి

తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య 197 మణగి ఉండకపోదే ఆక్యాదారానికే గురికావల్ని వచ్చేది. జీవితాలను కాల రాచే యజమానులమీద ఆధారపడడం వల్లనే హరిజనులకీ దుస్థితి,

“అజ్జానదేవతకి ఉనికివట్టు నాలవాడలు.' ఇలాంట్‌ వీకటి వాడల్లోకి చొచ్చుకొనిపోయి సంస్క రణవాదులు. పరచముల పీల్టిలను 'పోఠళాలల్లో చేర్చిం చారు. అన్ని వర్జాలవాళ్ళతో చదువుకునే అవకాళాన్ని కల్పించారు. దానివల్ల కుల సామరస్య భావం వర్పడింది. విద్యాధికులు అవుతున్న కొద్దీ కుల భావం బలహీనపడుతూ వచ్చింది. _పేమభావం 'పెరిగినందువల్లే, వర్ణాంతరాలకు దారులు పడ్డాయి. నవలలో కనిపించే కేశవరావు నారోయణలు స్తహజంగా సంస్కారులు వంచములను సంభ బహిష్క్యృతులుగా చూడలేక పోయారు, జాతీయ జీవన సవంతలో కలిసేట్టు చేయాలని (వేయత్నించి కృతకృతుూ లయినారు. శ్రీనివాసును, సుజాతను పై చదువులకు [ప్రోత్గహొంటీలడ వెళ్ళే? అఇ_గకులాలకు చెందిన రామిరెడ్డి, నాగలింగం అనసూయలళో హరిజనులు శ్రీనీవాసు, సుజాతలు కలిసి చచువుకునే అవకాళం కల్పించారు. వాళ్ళ చచు వులు' పూ రయ్యేలోగా నాగలింగణ సుజాత,' ఫ్రీనివోను అననూోయలు వర్ణాంత' రాలు చేసుకున్నారు. కేశ నరావుటోక్యంతో మొదటి రిజిస్టర్‌ మ్యారేజీ చేను కున్న ఈ జంటలకు తల్లిదండ్రుల కోరిక శో“ మళ్శీ-పేళ్ళి చేసుకోక తవ్పచు. దీనితో మాలవల్లై కోటపల్లెలు .రౌండో.కలిళాయిం

ఊరికి దూరంగా అసవ్యాపు కొంపల్లో దుర్భర దారిద్ర్యంతో 'మగ్గుతున్న హరిజనులను తీర్చిదిద్దాలని గాంధీజీ తలంచాడు. గాంధీ పిలువును అందుకొని కేశవరావు నారాయణలు రంగంలోకి దూకారు. మొదట హరిజనవాడల్లో విద్యా కేయ్యదోలను నడిపారు: సవర్ణ హిందువులు అడ్డుకున్నా .(వభుత్వ -హఠళాలల్లో హరిజనుల పిల్లలను చేర్పించారు బిక్కు బిక్కు మంటూ ముడుచుక్కూర్చునే కడజడొతి గుండెల్లో దై ర్యాన్ని నింపారు. అంటరాని వాళ్ళలో వున్న ఆత్మన్యూ నకాభావాన్ని కమంగా తొలగించేశారు. చదువు 'నేర్చి స్వావలంబన _ విధానం ఆలవర్చుకునేట్టు హరిజనులను తీర్చిదిద్దారు, వాక్య (వయళ్నాలవల్లే శ్రీనివాసు గొప్పవ్య క్తిగా రూపొందుతాడు, సజ్‌కలెక్సరయి. జాతి "గౌరవం నిలబెట్టాడు. “పుట్టింది మొదలు గిజ్టేవరకు బానిసత్వమే' దాప్పర్తిందే కులానికి స్వేచ్చ కలి గించాడు.

షై తెలుగు నవల ._ ఆస్పృశ్యతా సమస్య

అ్యగవర్ధాల వాళ్ళ వారిజనులను సంఘానితే గాదు అభివృద్దికి కూడా దూరం ఉంచారు. ఆస్పృవ్యలని సాంఘికంగా ఆణగదొక్కి. బానిసలను చేసు కున్నారు. కర్మసిద్ధాంతంతో నోరుకట్టి వాళ్ళ (శ్రమను దోచుకున్నారు. వ్యవసాయకూలీల విషయంలో జరిగిన సంఘర్షణ ఈ దోపిడిని అరిక ఫ్టేంద్దుకే' చ్మితితమయింది. గాంధీజీ హరిజనోద్యమం మొదలై ఈ నవలా కాలానికీ 25 సంవత్సరాలు గడిచాయి. [క్రమక్రమంగా పంచములు తమ హక్కులను గుర్తించేందుకు (వయత్నిస్తున్నారు. ఆన్యాయం జరిగినా, అత్యాచారం త్తి గినా ఎదిరించే ధైర్యాన్ని సంపాదించుకున్నారు. ఏద్యారంగంలో ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగారు... ఈ దశలో వచ్చిన (ప్రతిఘటన లన్నింటిని ఇందులో రచయిత చి[తింధాడు.

మతవిళ్వాసాల వల్ల అస్పృశ్యతను సవర్జులు ఎంతగా షాటిస్తున్నారో అస్పృహ్యులు కూడా దూరం ఉండడం కూడా ఆంతే జరిగింది. ఆ కారణంగానే వండితహామరుల్లో అస్పృళ్యతా కావం పెరుగుతూ వచ్చింది. ఇది ఆధర్మమని।ః కల్పితమని గాంధీజీ (నచారం చేసేవరకు అస్పృశ్యత నిర్మూలనమాటే ఎరు గరు. విద్యకు దూరంగాఉండి అభివృద్ధికి నోదుకోని హరిజనులను ఉద్దరించా అని మవోళ్ళుడు పూనుకున్నారు. గాంధీజీ అడుగుజాడలలో నడిచిన అంతటి నరనీంవం హరిజనుల గురించి అవేదనవడ్డాడు. హరిజనుల జీవితాలను తీర్చి దిద్ధాలనే ఆళయంతో “ఆదర్శం” నవలను రాశారు. ఏదారిలేక చీకటి బతుకు లను వెళ్ళదీస్తున్న పంచములను చేరదీ'సే ఉన్నతకులాలకు చెందిన ప్మాతలను కల్పింబారు. వై దికకులంలో పుట్టినా హేశువాద దృక్పథంతోనే అస్పృశ్యతను నిర్మూలించాలని, హరిజనులను విద్యాధికులను చేయాలనే వాళ్ళు (ప్రయత్నిం చారు, వర్ణాంతరాలకు అవకాశాలను కల్పించి, అన్నివర్ణాల నడుము. కుల సామరస్యాన్ని సాధిస్తారు, అస్పృక్యులకు సేవచేయడంలో వాళ్ళు ఎంతో తృ పేని పొందారు. హరిజనాళ్యుదయాన్ని చూసీ ఎంతో మురిసిపోయారు? ఎన్నాళ్ళనుంచో పదిలంగా వర్ణ్మాశమాలను నిర్మించుకొన్న “కోటిను సంస్క రణ వాడంతో బీటలు వారించారు. సర్వమానవ సౌభ్యాతాన్ని కాంక్షించారు. ఇందులోని సవర్ణ హిందువులు,

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య 1వైఖ 6. మలిఠక

న్‌

“మల్లిక ' నవల ఆ౫ూటి. సంస్కర శోద్యమాన్ని చ్మితించిన నవల, అస్పృశ్యత వేదవిరుద్ధమని, శాస్త్రాల 'పేరుతో.తోటి మానవులను అనుచు లుగా చూడవద్దని గాంధీజీ 'వబోధిస్తున్న రోజులలో ఈ నవల వలువడింది” సంకి ప్త కథ

అవనీ

అమరావతిలో వికటానందస్వామి ఒక అ్యళమాన్ని స్టాపించి ననాతన ధర్మరక్షణ గావిస్తుంటాడు, ఈ వట్టణంలోనే- లశ్ష్మీనాఠ కాస్త్రీ సర్వమానవ సౌ(నాత్సత్వాన్ని ్మవ్రబోధిస్తుంటాడు.. ఆస్పృశ్యత కాస్త్రీయమని వికటానందుడు: అస్పృశ్యత అఆళాస్త్రీయమని లక్ష్మీనాధుడు [వచారంచేస్తూ వుంటారు.

ఆస్పృళ్యురాలు మల్లిక ఒకనాడు _ ఇశమంలోని తోటలో పూలు కోస్తే ఆ్యమవాసులు కౌడతారు. ఆ దెబ్బలకు మూర్చబోయిన ఆ బాలికను లక్ష్మీ నాధుడు ఇంటికెత్తు కెళతాడు. మాలపిల్లను ముట్టుకోవడం శాక లక్ష్మీనారుడు ఇంటికి తీసుకువెళ్ళడం విళీటానందునికి ఆగవ్లీన్నే కలిగిస్తుంది. ఆ తర్వాత లక్ష్మీనాధుడు పంచములను విందుకు పిలవడం, తాను వంచముల., తిండి తినడం స్వామికి ఒళ్ళుమంటను పుట్టిస్తాయి. ఆ సందర్భంలో లక్ష్రీనాధున్ని వెలివేయాలని వయత్నించి స్వామి విఫలుచవుతాడు. _ధనగుస్తుని రెచ్చగొట్టి పంచముల మీదికి ఉసిగొల్పికే, స్వామి మాటలను నమ్మి ధనగుప్తుడు సంచముల మీద దాడిచేయించి లక్ష్మీనాధున్ని, _ కేళవులును కొట్టిస్తాడు. కేశవులు మరణిహైడు. లక్ష్మీనారుడు బతికిబయటపడతాడు. ఈ సంఘటన వట్టణంలో ఉదిక్తతను కలిగిస్తుంది. ఇంతలో ధనగుప్తుని భార్య ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. ఇటు భార్య 'చావ్స, అటు పంచముల నుంచి రాబోయే (వమా బానికి ధనగుప్తుడు చలిస్తాడు. వికటానండస్వామి మాటలను నమ్మి తొను

180 తెలుగు నవల _- ఆస్పృళశ్యతా సమన్మ మాసపోయింది గు ర్రిసాడు. లక్ష్మీనాధున్ని క్షమించమని. వేడుకుంటాడు ఊరంళఠా సామరన్యధావం అలముకొంటుంది. ఈ మార్పును గమనించిన వికటానందస్వామి ఆఅ్మశమాన్ని విడిచి సలాయనమవుకాడు. అనృశ్యతా సమస్య “మల్లిక ' నవలలోని వఫానమైన సమస్య: అస్పృశ్యతా సమస్య, సనా తన. ధర్మానికి ఆధునాతన ధర్మానిక- 'నడుమ్‌ జరిగిన సంఘర్షణలో గెటిపు మానవ. ధర్మానిదే అవుతుంది. ఆస్పృశ్యత- కేవలిం ధార్మిక సమస్యగా, పరిగ ణిస్తున్న ఆ సమయంలో దాని నిర్మూలనకు కావల్సిన వస్తువును స్వీకరించి కృతకృళత్యుడైనాడు రంగనాయకులు. సరస క్రకు సనాతన - ఛర్యపాలనకు వచ్చిన వీవాదంతో ' )ఈ' నవల ఆరుంశమనుతుంది( తవ్ష్మీనాథకాస్త్రి అస్ప్యృళ్ళతను మానవతాదృక్పథరతోన నిరగిస్తైడు: సర్వమానపులు 'సమానమనో నమ్మీ పంచములను చేరదిపోడు. సనాతన ధర్యాన్ని ధిక్కారించినందుకు. వికటానందుడు.' లశ్ష్మీనాఘున్న నాకనం చేయాలని చూస్తూంటాడు, లక్ష్మీనాథుని చర్యలవల్ల దశిణావథంళో నా న్లీకొలు- పేరిగి పోతారని వికటానరిదుడి భయం. వవ్మితఉ ద్యోనవనరలో వంచమజాలిక (వవేశిస్తుందని ఆశ మవానులు' ఎన్ముడూ ఊహించలేదు, మల్గికడి అంటూ సౌంటూ తెలియని 'ఫోయం.? చండాల నాలిక *తోట్‌లో వూల్పు కోయడంవల ఇ తోటంతా మెలబడీపోయి% దట. అమెనుతాకితే అస్పృహ్యులవుతామని అ(శమనాసులు రాళ్ళతో కొడతారు: తెలయక ఆ దాలిక తోటలోక్సి వచ్చిందనిగాని; పనిపిల్స్చ అనిగాని వాళ్ళకి 'జాల్‌' కలుగలేదు. కేవలం అస్సృవ్యరాలు “వవేశంతో తోటయంతయు మైలపడి? పోయినదిగదా?'' అనే భావంతోనే పింసిసారు.48 కైతన్యరహితంగా పడివున్న బాలికను లక్ష్మినాథుడు ఒడిలోకి తీసు కుంటాడు. ఆయన ఆ బాలికను .తాకిండి మానవదృష్టి తోనే. ఆయితే అశ్లమవాసులు బాలికను ముస్టుకున్నందుకు లక్ష్యినాథున్ని (ప్రాయశ్చిత్తం

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య కై చేసుకొమ్మంటారు, సర్వసంగవరిత్యాగులకు జాలి లేకపోవడమే గాదు "దీనిని చరపినను పాపము రాదు.” అంటూ 'హిఠసకు- దిగడోం కూడా దుషవ్వ్ర్పవర్తనను తెలుపుతుంది. (ప్రాణాన్ని తీసీ-వారు కాపాడుతున్న" థర్మమేమిటో. వీళ్ళకు తెలియనంతటి ఆజ్ఞాను లన్నమాట, +

వంచమ బాలికను ఇంటిలోక్‌ తీసుకువెళ్ళిన 'లమ్ష్మీనారుడు. ఆస్పృళ్య" డైనాడంటారు. “మనుమ్యనికి మైల, భూమీకి మైల, దేహలయమునకు' మైల ఇరక మైల లేని దెక్కడ” అనే 'విచారత లక్ష్మిసోథునీకీ గలిగింద.49 మతరె పేరుతో ఈ దౌర్జన్యాలు ఎంతకోలరో సాగుతాయి. ఆందుకే హరిజనుల మీచ్‌' జరిగే. అత్యాచారాలను పొదురోగ( చాలని నిర్ద్ణయంచుకున్ముడు, మల్దిక - తల్లి దం్శడులు లక్ష్మీనాథుని ఇంట్లోకి రావడానికి సందేపాస్తుంటే వాళ్ళని సాధశాశి మానంగా లోనికి ఆహ్వానిస్తాడు. “'తెలియనివాండ్లము. పెద్దింటివాండ్లము ... ఈ తప్పిదము కాయండి. సరోయివారు చూసే మాతలలు ొట్టేవేస్తారు. మేము అంటరానివాళ్శ్ళము”50 ఆన్సి మల్లిక. తల్లిదం్భడులంటే,. లక్ష్యీవాఠుడు జప్టీల్తు భయపడనవసరం ఏమియు. లేదు. మీరేమి తప్పిద మొనరించిరని భయవడి దెరూ” అంటాడు.51 లక్ష్మ్‌నాథునికి కులభేదాలు లేవు. రక్తమాంసాలు సమంగా ఉన్న మనలో మనకు తారతమ్యా లెందుకుండాలనేడే ఆయన వాదన' సంచముల చరిత్రలో" ఎవ్వరూ [వాహ్మణుల ఇంట కాలుపెట్టి ఎరుగరు. ఈనాడు మల్లిక, ఆమె తల్లిదండ్రులు సద్బాాహ్మణుల ఇంట్లో అడుగు పెట్టి ఆత్మ న్యూనతాథావాన్ని తొలగించుకున్నారు.. మేమూ మనుషులమే అని గుర్రించుకుంటారు.

మానవతతో చేసిన వని మళానికి విరుద్ధమని వెంజేలుపడ్డ సందర్భం ఈ సన్నివేశంలో కనిపిస్తుంది. మాలపిల్లను లక్షినాధుడు తాకితే ఘోరమట- ఇంట్లోకి తీసుకెళ్ళడం సాహసమట-మైలవరచిన మాలలను శిక్షించేదిదులు లక్ష్మీనాధుడు వాళ్ళను రక్షించాడట. లక్ష్మీనాధుడు నంచములను చేర దీయడమే వికటానందునికి ఆగడంగా కనిపించింది. అంటరానివాళ్ళు సాంగ త్యంతో మతాన్ని నాశనం చేస్తున్నాడని మండిపోతుంటాడు, పతితులయిన వాళ్టని ఆదరించి లక్ష్మీనాధుడు పంచములను ఉద్ధరించడం మత (దోహం ఎట్లా అవుతుందో వికటానందున్నికే తెలియాలి..-

లిల్లీ తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమన్య'

ఆంటరానితనాన్ని ఎంత తెలివిగా ఆచరిస్తున్నారో పంచములకు తెలిసి, పోయింది. “మమ్ము తాకితే అంటు. మా గాలి సోకితే అంటు. మేము (శ్రమ వడి వండించిన వంట తినడానికి మాతం అంటులేదు-” అంటూ సవర్హులను నిలదీసే దళకు వచ్చారు.52 జంతువులకన్నా నీచంగా చూస్తున్నందువళ్లే ఆత్మ న్యూనతాభావాన్ని పెంచుకున్నారు. తప్పులేమైన చేస్తే స్యత్చవర్తను లుగా మమ్ముల శీర్చిదిద్దాలిగాని (గ్రామం వెలుపలికి నెట్టివేయడం ఏమి న్యాయ మని అడుగుతున్నారు. పంచముల పహృదయవేదన తెలిసినవాడై నందువల్లే లశ్ష్మీనాధుడు వాళ్ళని ఆదరిస్తాడు. మనలో అంతరంలేదని విందుకుపిలుస్తాడ్తు' పంచములు వయవడితే వాళ్ళ భయాన్ని తొలగిస్తాడు. లత్ష్మీనాధుని ఆదర ఇతో పంచములలో-అత్క్మానిమానం పెరిగింది,

లఖ్నీవతి పంచములను విందుకు ఆహ్వానించడం వికటానందునికి మతిపోయినట్టయింది. “*కనాడు విందులయినవి,రేపు వియ్యములను, ఎల్లుండి దేవాలయ (వవేశములను” చేయిస్తాడని వీని "పెడబుద్ధికి మందు చూడకపోతే అంటుజొడ్యమవుతుందని ఆ[గహవపడతాడు. వాహ్మణులను ఆశ్రమానికి రప్పించి లక్ష్మీనాదుడు చేసిన నేరానికి కులంనుంచి వలివేస్తున్నట్టు (ప్రకటి స్తాడు,

పంచములలోని ఆత్మన్యూనతాభావం చాలావరకు తగ్గింది. ఎంతో చైతన్యాన్ని కూడా పొందారు. పకటానందుడు వాళ్ళని పిలిచి అడిగిన సంద ర్భంలో పంచములు ధ్రైర్యాన్నే ప్రదర్శిస్తారు.

పదార్థాలు వ్యర్శ్భమవుతాయని మిమ్ము పిలిచి భోజనం పెట్టాడని "విక బానందుడు అంటే ““ఆమ్మాతము పిలిచిపెట్లే వారేరి? మేము దగ్గరకు వస్తేనే మెలపగతామని మీరంతా భాచించుతారే!: ఆ మహారాజు పెటినదానికేదో వంకలు పెడుతున్నార” ని అంటారు,53 ఇంకా “ఇదేమి న్యాయమండిః ఇంతకు; మాబాగు కోరలేదు. కోరేవారెవరైనా వుంటే వాళ్ళని దూషించుతారు.. ధర్మం “పిరుశో మనుషులను కుక్క-.లకంటే నీచంగా చూస్తూ ఏ ధర్మాక్ముడైనా మా;

తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమస్య 188 యందు జాలి చూపితే వారిని బాధపెట్టడమేగా మీరు చేసేవని” అని స్వామి కుంచితాన్ని బయట పెట్టారు.54

సనాతనధర్మం ఇప్పుడు ఏర్పడిందిగాదు. కాస్త్రాలను బట్టి సీతినను రించుకొని వర్జ్వ్మాశమ ధర్మాలు ఏర్చ్పడ్గాయి. నేటి సమాజ విదోవులు అస్సృ శ్యతను తొలగించేందుకు వయత్నిస్తున్నారంటూ మండివడతాడు వికటా నందుడు. లక్షినాధుడు వికటానందస్వామికి నడుమ జరిగిన సంఘర్షణ కేవలం సన్నివేళం కోనం కల్పించిందిగాదు. ఈ సంఘర్షణ గాంధిగారికి ఒక' సనాతన ధర్మవేత్త మధ్య చెలరేగిన చర్చను వ్వ్యఏ౨౩ శస్తుం3. 'చంకాలాది యంత్యజ సాంగత్యముతో నాతడు కూడా చండాలుడయ్యెన'"55 ని సర్వమానవ సమాన త్వాన్నిిపజలకు బోధించుట సహింపరానిదని కూడా వికటానందుడు అంటాడు.

లక్ష్మీనాధున్ని విందుకు పిలవడానికి మల్లిక వచ్చినవ్వుడు ఆయన తమ్ముడు మాధవుడు *“మాలపిల్లవు మా ఇంటికి రాహడదు. నిన్ను మేము తాక రాడు” అంటాడు. అప్పుడు మల్లిక “దేవుని ఇంటి కందరును రావచ్చును బోవచ్చును” అని అంటుంది.56 ఆమెకు లక్ష్మీనారుడు దేవుడు. దేవుడు రావ దంటే నేను రానని కూడా మల్లికంటుంది. తాకినంత మాత్రాన మైలబడే శర్రీ రాన్ని ఎంతకాలం కాపాడుకోగలరు? షిందూధర్మంలోని దయా, వమౌ, సత్యాలు వదిలివేయవల్సిందే?

లక్ష్మీనాథుడు పంచముల ఇంట్లో జరిగిన ఏందుకు సోవడం ఆయనలోని సాంఘిక సమానత్వాన్ని చాటి చెప్తుంది. పంచములకు లశ్ష్యీనాధుని విందు కాహ్వానించమని చెప్పింది వికటానందుడే . భంగవడింది. ఆయనే. (త్రికరణ శుద్ధిగా పంచమోద్భరణను చేపట్టిన లవ్ష్మీనాధుడిని కశంకించిన వాళ్ళకు కనువివ్వు “'వంచములు ఇచ్చిన విందు. మానవుల్లో తరతమ. ఖేదాలు లేవని చాటింది కూడానూ. లశ్ష్మీనాధుడు వంచములకు "సత్యము, వినయము, ధర్మము ఈ మూడింటిని మీరు విస్మరించక వానిని ఆచరణ యందుంచు”డని హితబోధ చేళాడు.57. మల్లిక లక్ష్మీనాదుని ఇంటిలో అడుగు "పెళ్టిన్నాడే ఆస్సృశ్యత

1ేతీక తెలుగు నవల -_ అస్పృశ్యతా సమస్య పదానికి అర్థం మారింది. పంచములు లశ్ష్మీనాధుని ఇంటిలో విందు చేసినవ్పటి నుండి అంటు ఆభిపాయమే లేకుండాపోయింది.

ఈ నవలలో రచయిత (దర్శించిన ధార్మిక దృక్పథం ఎన్నదగింది, సనాతన ధర్మాన్ని ధిక్కరించి. ఏ జాతిలో పుట్టినా మానవులంతా సమానమనే .&కో నూతన. సిద్ధాంతాన్ని ఇందులోని సంస్కరణ వాదిచేత చెప్పించడం సాహసోపేతమైన చర్యే. సవర్డుల చేత చండాలురళతో కల్సిపోవు గతివట్టిన దనిపించడం కూడా 'గమనించ దగిన విషయం. వంచమ దాలిక వవ్మిక ఉద్యానవనంలో (ప్రవేశిస్తే మైలపడిపోయిందని హింసీంచిన ఆ్యశమ వాస్తుల కంటే, బాలికను తీసుకువెళ్ళి ఉపచారాలు చేసిన సంస్కరణ వాదే మానవకా మూర్తిగా దర్శనమిస్తాడు. “మీరీవిధింగా తక్కువ వారమని భావింవరాదని, మిమ్ము పుట్టించిన దేవుడే మమ్ములను పుట్టించాడని, మనలో మనకు తార తమ్యాలు ఉండకూడదన్న'' మాటలు సర్వమానవ సమానత్వాన్ని బోధిస్తాయి. రచయిత మానవతా వాది, వేదాలలో లేని అస్పృశ్యత ఆ్యగజులు పాటించడం అశాస్త్రీయమైన వద్ధతని నొక్కి చెప్పడంలో ఆయన సంస్కరణాభిలాష, సాంఘిక సమానత్వం కోసం చేసిన 1సయత్నాలు ఉన్నతంగా కనిపిస్తాయి. శాస్త్రాలలో పేర్కొన్న చండాల శబ్దిం నేటి మన సంఘంలోని పంచములకు ఏవిధంగాను వ ర్రించవు అనడం సంస్కార భావమే. తద్దినంనాడు (బ్రాహ్మణు

“లకే విందుచేయాలి. అలాంటి ఆజురాన్ని భ్రష్టుపట్టించి తద్ధినంనాడు పంచము లకు విందుభోజనము ఏర్పాటు చేయించడంలోనూ సంస్కరణ కానవస్తుంది. రచయిత సంస్కరణ వాది చేత అస్ప్సృవ్యులకు హితబోధ చేయిస్తాడు. వరిసరాలు శళభంగా ఉంచుకోవడం, శుచిగా ఉండడం, విద్ధను నేర్చుకోవడం ఆయన బోధనల్లో ముఖ్యమైనవి, సత్యం, వినయం, ధర్మం ఈ మూడింటిని నిస్మరించరాదని కూడా హరిజనులకు చెప్పిస్తాడు. ఆ బోధనలవల్రనే హరిజను లకు జ్ఞానోదయం కలుగుతుంది. చదువు తేక పోఐస్టే సశువులకన్నా హీన నుయ్యానుని, నికృష్టమైన జీవితం అనుభవిసున్నా మని తెల్సుకో గలిగారు. “ోవసులుండి అయినా పిల్లలకు చదువు వెప్పించాలి” అనే స్టాయికి పంచములు ఎదిగిపోయారు. తాము పశువుల్లాగా బతికిజే సవర్జులు సంతోషిస్తారు. చదువు సంస్కారం నేర్చుకుంటే ఓర్వలేక పోతున్నారని పంచములు (గహించారు,

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య 18 హరిజనులను అక్షరాస్యులను చేయాలని సంస్క్రరణవాది హఠిజనవాడల్లో షాఠళాలలు పెట్టిస్తాడు. రచయిత అస్పృశ్యతా నిర్మూలనకు ఎన్నిమార్ధాలను 'అన్వేషించాలో అన్ని మార్గాలను అన్వేషేంచి "అ సమస్యకు చక్కని వరిష్కార మార్గం చూపాడు. హిందూ జీవన విధానంలో ఆస్పృళ్యతకు స్నానం లేదని: కొందరి అజ్ఞానం వల్ల అప మన సంఘంళో పుట్టిందని, చాన్ని ఎంత తొందరగా -నిర్మూలిస్తే అంత తొందరగా జాతీయాళ్యుదయం జరుగుతుందని ఆశిం చాడు 'అనాధార మైన ఆ అనాచారాన్ని (వతీకాత్మక పాతల చేత నిర్మూలించేందుకు కృషి సాగింది. లక్ష్మీనాథుడు ఆగకులంలో పుట్టినప్పటికి హరిజనులు తమతో సమానమని అభ్మిపాయవడడం బౌద్దమత (వభానమనే చెప్పాలి. వికటా నందుడు లక్ష్మీనాథున్ని పాషండ ముతస్తుడన్నదికూడా ఈ కారణం వల్దినే. 'సవర్జులంతా హేయంగా చూస్తున్న తరుణంలో లక్ష్మినాథ్లుడు హరిజనులను ఆదరించడం వల వాళ్ళ విశ్వాసాన్ని పొంధగలిగాడు.58 వ్లాళ్ళకు చదువు. చెప్పించడం వల్లనే తమ అభ్యుదయానికి పాటుబడుతున్నారని నమ్మారు. ననాథన వాదులను (ప్రతిఘటించి లక్షేనాథున్ని బతికించుకున్నది కూడా ఆ విశ్వాసంతోనే. జకి జాతి బాగు కోసం నడుంకట్టి ముందుకు నడిచిన వాన్న్‌ నవర్దులు ఎన్నో ఇబ్బందులకు గురిచేశారు. తరతరాలుగా బానిసలుగా వడివున్న వారిజనులు ఎదురు తిరిగితే ఏన్ని అత్యాచారాలు జరిగేవో. [వత్యవంగా సాగకుండా హరి జనోద్యమం (పచ్చన్నంగా సాగింది. అయితే స్వాతం[త్ర్యానంతరం వచ్చి నందు వల్ల ఈ నవలా ద్యేయం చప్పున స్పురించదు, ౮. _పజల మనిషికి

“పజల మనిషి" లో 1436 నాటి తెలంగాణ పరిస్టీతి చితితమయింది,

ఈ నవలలోని కథలో అస్పృశ్యతకు సంబంధించిన అంశం మత వరివ ర్తనే'

1ని6 తలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య నంకి ఫ్ర కథ = అంజుమన్‌ ఉద్యమంలో భాగంగా హరిజనులను తురక మతంలో చేర్చు కోనడంతో ఆరంభమవుళుంది. హెవరలీ అంజుమన్‌ నాయకులను దిమ్మెగూడెం ,(నవలారంగం) లోకి రహస్యంగా _ రప్పిస్తాడు. ఊళ్ళో జరుగుతున్న వరిణా ,మాలు,,అన్యాయాలు పని కంఠీరవం (కథానాయకుడు) అక్కడికి చేరాడు. చావిట్టో హరిజనులను తురక మతంలోకి మార్చే కార్యక మం సాగుతుంటే కంఠీరవం తన స్నేహ్హిశునితో వచ్చి జరిగేదాన్ని అపాడు. అధికారం చేతిలో ఉన్న తురకలు రాజదోహం నేరం మోపి కంఠీరవాన్ని ఆతని స్నేహితున్ని రెస్టు చేమిస్తారు.. ఇక మహమ్మదీయులుగా మారిన పంచములను జీత గాళ్ళగా పెట్టుకోవాలంటే రైతులు ముందుకురాలేకపోతారు. జీతం చేయ డానికి ఆ పంచములు వెనుకా ముందాడారు పంటకాలంలోనే మతపరివర్తన జరగడం పంచములను పనులకు పిలవక పోవడంవల్లనూ హరిజనులు ఆరి కంగా దెబ్బతిన్నారు. రామభూపాలరావుకు ఇలియకుండా హైదరలి ఈ మత మార్పు చేసినందువల్ల రామభూపాలరావు ఆర్యసమాజకున్ని రప్పించి శుద్ది కార్యకమంలో పంచములను తిరిగి హిందువులుగా మార్చాడు. అస్బృళ్యతా సమన్య “వజల మనిషి' నవలలోని (ప్రధానమైన సమన్య అస్పృశ్యతా సమస్య కాకపోయినా మతపరివర్తనే పెద్ద సమస్యగా కనిపిస్తుంది. అనృశ్యలైన మాలమాదిగలు ఆర్థిక ప్రలోభాలకు లోనై నుతం మార్చుకోడానికి దిగారు, మత మార్పు ఉద్యమ నాయకుల నడుమ చిక్కిన సంచములు ఆర్థికంగా చితికి పోయి జీవితాలను దుర్శరం చేసుకుంటారు. హరిజనులం పే దిమ్మగూడెం రామభూపాలరావుకు తెల్పుగొని ఆయన గుమస్తా హైదరలీకి తెలియదు. ఒక హరిజన స్త్రీకి రెండు తలల శిశువు జన్మించిందనే వార్ర పత్రికలో వస్తే హెదరలీ హరిజనులంటే ఏ దేశంలో ఉంటారో అనుకుంటాడు. మాలమాదిగలను తురకలుగా మార్చడానికి గాంధీజీ వ్యతిరేకస్తున్నాడన్న ప్పుడు మ్యాతం గాంధీ పేరువింటాడు. హరిజనులను తుర ఎలని హైదరలీ ప్రయత్నిస్తే, శుద్దిపరిచి హిందువులుగా మార్చా లని రామభళూపాలరావు వయత్నించాడు.

శెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య 187 నైజాం పాలనను శాశ్వతం చేసుకోవాలన్న కోరికతో 'తబిలీగ్‌ ఇస్టాం ను చేపట్టాడు బహదూర్‌ యార్‌జంగ్‌. అల్ప సంఖ్యాకులయిన ముస్లింలు తమ రాజ్యాన్నీ కాపాడుకోలేరని, హిందువులను ముస్లింలుగా మార్చి రాజ్యాన్ని నిలుపుకోవాలనే వాష్మ (ప్రయత్నించారు. మాల మాదిగలను కార్యరంగంగా ఎన్నుకొని వాళ్ళ కార్యక్రమాలను సాగించారు. ఐతే హిందువులను ముస్టింలుగా మార్చడంతో [గామజీవితం తల్కక్రిం దెపోయింది. దిమ్మెగూడెం పొరుగున మత వరివ ర్రన జరుగుతూవుంచే రామభూపాల రావు భాధపడతాడు. దానికి కారణం మత మార్చు తనవూళ్ళో సొగితే తన కున్న పలుకుబడి పోతుందని, అంజుమన్‌ వాళ్ళను (పతిఘటి స్తే తన అధి కారం ఊడగొడ్డారని, అంతేగాకుండా మతపరివర్తన విజయవంత మైతే హైదరలీ పలుకుబడి పెరుగుతుందని కూడా ఆయన విదారిస్తాడు. హైదర లీతో “ఈ మధ్య మాదిగలను తుర్శలను చేయడం ఏమీ బాగాలేదు. లేనిపోనివి కల్పించడం తప్ప” అని రామభూపాలరావు వస్తావిస్తే “దాంట్లో కొత్తేమి ఉంది లెండి ఎన్నిసార్లు కిరాస్తానోళ్ళు మన వూరుబయట అందరిని కూడగొట్టి తమ మతంలో చేరాలని చెవ్పలేదు, ఇది కూడా అంతే” అంటాడు హైదరలీ9 మతమార్పు గురించి హెదరలీ కొంవలు మునిగేవి ఏవీ లేవనేంత తేలిగ్గా మాట్లాడుతాడు. ఒకప్పుడు కై9స్తవులు చేసిన పనిని ఇప్పుడు ముస్టింలు చేస్తున్నా రంపే మత పరివర్తన దేశంలోని పాలకుల మఠాన్ని బట్టే ఉంటుంది. హగిజనులతో ప్రైదరలీ నానుభూతిగా మాట్లాడుతూ వాళ్ళు కష్టాలు పోయేరోజులు వచ్చాయని, ఆందరికి చదువులు" ఉద్యోగాలు, భూములు [వభుత్వం ఇస్తుందనే ఆశలు చూపిస్తూ సుముఖ వాతావరణం. కలిస్తాడు-!! దానితో పంచములలో సంచలనం బయలుదేరింది. తాము ఇన్నాళ్ళు నుంచి అనుభవిస్తూ వస్తున్న కష్టాలు గట్బెక్కే సదవకాశం వస్తున్నదని ఉవ్విహ్హరారు. తాము చేసున్న జీతాలు, కూలివనులు, నివసిస్తున్న గడి 'నెలు; మురికిగుంటలు, మైలగడ్డలు కాత్కాలికమైనవని తాము ప్రభుత్వోద్యోగులుగొ రాజమతానలం బులుగా మొత్తం (గామాన్ని, హిందువులను గుప్పెట్లో 'పెట్టకుంటామని వూహించసాగారు. తావమనుభవించిన కష్టాలన్నింటికి, ఆవమానాలకు (ప్రతీకారం'

1ళీకీ తెలుగు నవల . అస్పృశ్యతా సమస్య పీసుకునే అవకాశం లఅభించిందనే ఆశ కలిగింది.62 మత పరివర్తనకు సుముఖులై అంజుమన్‌ వాళ్ళకి లాంగిపోతారు హరిజనులు. దిమ్మగూడెంలో జరుగుతున్న మతపరివర్తనను అడ్డుకోవాలని నిశ్చ యించుకొ'ని కంరీరవాన్ని తోడుతీసుకొని వాళ్ళవద్దకు వెళడు కొమురయ్య. హరిజనులను మతపరివర్రన చేయించడం ఇష్టంలేని రామభూపాలరావు కంఠీరవాన్ని సమర్థించడానికి ద్రేర్యం చాలక సందిగ్స్దంలో వడ్తాడు. రామ భూపాలరావు ఆధిప్రత్యాన్ని తగ్గించడానికి హైదరలీ (ప్రయత్నించి ఆంజుమన్‌ లను రప్పించాడు. రామభూపాలరావు లాగుకున్న భూములు ఇప్పిస్తామంటేనే ముస్లిం మతంలో చేరారు హరిజనులు. ముస్టింలుగా మారిన తర్వాత జీతగాళ్ళుగా పనిచేయడానికి వెనుకా ముందాడారు.. బతుకుతెకువు కోసం ఎవరైనా హరిజన ముస్టింలు పని చేయడానికి సిద్ధమెనా. జీతగాళ్టుగా పెట్టుకోడానికి రైతులు తటపటాయించారు. దిమ్మగూడెంలో జరిగిన మతమార్శ్చిడి పంటకాలంలో జరగడంతో రైతులు హరిజనులను చేరదీయనందువల్డ నష్టవడ్డారు. మతమార్పిడి కార్య (కమాలను ముగించుకు వెళ్ళాఠే గాని అంజుమన్‌ వాళ్ళు తిరిగి పంచములను పట్టించుకోలేదు. ఈ పరిస్థితిలో సంచముల ఆర్థికవరిస్థితి బాగా దెబ్బతింది. పొట్టకూటికోసం మతం మార్చుకున్న హరిజనుల జీతాలు ఊడిపోయాయి. ప్రేత దాకీలు వసూలుచేసే రైచుల వత్తిడికి కూడా పంచములు తట్టుకోలేక పోయారు. ఎారగుంటలోనూ ఇంకా ఇతర తెలంగాణా (గ్రామాల్లోనూ జరిగిన మత వరి వ రనవల్ల హరిజనులు బాగ్గా నష్టపోయ రు. దిమ్మగూడెంలో హైదరలీ _ పాజ ల్భాన్ని పెంచుకోడానికి మతమార్చిడి జరిపించాడు, నుతంలో చేరేవాళ్ళకి మగ వాళ్ళుకి ధోవతులు, ఆడవాళ్ళకి చీరలు ఇప్పించాడు. ఆంజుమన్‌ నాయకులతో చేతులు కలిపి రామభూపాలరావును దెబ్బతీయాలన్నా ఆ [ప్రయత్నాలు ఫలించలిదు. ఆందిరిని మభ్య పట్టలేక తాను చేపట్టిన కార్యాలలో 'హెదరళీ విఫలుడొతాడు. ముస్తీంలుగా మారిన పంచములను ళుద్ధిసంస్కారంతో తిరిగి హిందువు లుగా మర్చాలని రామభూపాలరావు పూనుకున్నాడు, ఆర్యనమాజీయులతో

సంబంధాలు పెంచుకొని విజయదేవుని వూరికి తీసుకువచ్చి ముస్టింలుగా మారిన హరిజనులను పునర్మతాంతరికరణం చేయిస్తాడు, హరిజనులకు ఆర్థికవర మైన (ప్రలోభాలు కల్పిస్తాడు. ర్రైతుల నుంచి వంచములకు పనులు ఇప్పిస్తానని వాగ్దానందేస్తాడు. ఆయన శుద్దికార్యకమం చేవట్టగానే హరిజనులంతా తిరిగి హిందువులుగా మారిపోతారు. ఒక్కాక్యరికి ఐదుశేర్ణ బియ్యం ఇవ్వగానే మూటగట్టుకొని పోతారు. పంచములు అస్పృవ్యలుగా ఉన్ననాడు అడ్డురాలేదు, కాని ముస్టింలుగా మారినందుకు వచ్చింది. మతం మ్మాతం కష్టంచేసుకోడానికి అడ్యవచ్చింది. మాలలు పౌందిన మానసిక అవస్థ చిన్నదేమీ కాదు. అధికారంలో ఉన్న తురకల మనిపించుకోడాని కంటే అధికారంలేని అస్పృజళ్య లనిపీంచు కోవడం వాళ్ళకి మేలనిపించింది. అయిజే హైదరలీ _ రామభూపాలరావుల దోపిడికి అస్పృశ్యత గానీ, మతం గానీ అడ్డురాలేదు.

హరిజనులను ఏవిధంగా ఉపయాగించుకుంటూ (వ్రయోజనం పొందు తారో రచయిత పివరిస్తాడు.

దొర లాగుకున్న భూములను, తీసుకున్న లంచాలను తిరిగి ఇప్పిస్తా మన్నారు. మరి మతం'పేరుతో హైదరలీ తలపెట్టిన హరిజనోద్ధరణ మొసలి కన్నీరుగా మిగిలింది. 'హైదరలీ తోటి మతంవాడై న దూదేకులవాడు భూమిని అన్యాయంగా. కాజేస్తాడు. హీందువు అయిన దొర అన్యాయాల్ని అండించక పసౌదరలీకి సహాయపడ్తారు.93

రామభూపాలరావు తన ఆధిక్యాన్ని నిలుపుకోడానికి ముస్టిం పంచము లకు ఆర్థిక డిగ్బంధం కలివించి కద్ధికార్యక్రిమాన్ని నిర్వహించాడు. మత మార్పిడి జరిగితే రేవు పంచములు తమకెదురు తిరుగుతారని ర్రైతులు ముస్టిం నుత సరివ్నర్రనను వృతిరేకిస్తారు. రామభూపాలరావు శుద్ధికార్య కమాన్ని చేపట్టగానే రైతులు సంతోషించారు. మాలలను. జీతాలు అప్పుడు పెట్టు కుంటారు.

తురక మతంలో కలిస్తే ఆంటరానితనం పోతుందనేదాన్ని పంచములు నమ్మారు. కాని ఆది జరగలేదు. ముస్టీం మతంలో వంచిములు ఇమడలేనందు

140 తెలుగు నవల - అస్పృశ్యకా సమన్య వల్లనే మళ్ళీ హిందువులవుతారు. ఆర్జికపయోజనాల నాశించే మతాంతరీ' కరణాలు జరగడం వల్లనే అస్పృవ్మలకు మేలు కలుగలేదు.

ఆళ్వారు స్వామి ఆస్పృశ్యత సమస్యను సంస్కరణ దృక్పధంతో రాయలేదు... ఆనాటి హరిజన జీవితాన్ని మాతాంతరీకరణ కార్యాల్లో చిక్కిన హరిజనుల బతుకులను (ప్రదర్శించే రీతిలో మ్మాతమే చ్చితించాడు హిందూదేశంలో మత పరివర్తన 18వ కాతాద్దారంభంలోనే ఆరంభమైంది. అయితే మత వరివర్తకులు హరిజనులనే కార్య క్షేతాలుగా ఎన్నుకోవడం జరి గింది. హరిజనులనే కార్యమ్మేతాలుగా ఎన్నుకోడానికి ఒకటి వాళ్ళ దార్మిద్యం, ఆండోద్‌ వాళ్ళ అంటరానితనం. అస్పృశ్యత భరించలేక ఆగ వర్ణాల వాళ్ళు మీద తిరస్కార బావంతోఉన్న హరిజనుల పరిస్థితిని ఆసరగాచేసుకొని కై9స్తవ, ముస్టిం మతాదికారులు మత పరివర్తనకు వూనుకున్నాయి,. ఆంటరాని తనాన్ని ముందుపెట్టి ఆమాయక జనాలను మతంలో కలుపుకున్నారు. మత వరివరర్త నలో డబ్బు పలోభం కారణమైనా అంటరానితనం అంతం ఆవుతుందనే ఆశ పంచములలో బాగావుంది. అందుకే “పజల మనిషి'లో మత పరివ రకులకు వంచములు పావులుగా ఉపయోగ పడతారు. మత వరివర్తనలో ఏ (ప్రయోజ నమున్నప్పటికీ మతాంతరీకులకు [బతుకు తెరువు లేకుండా పోవడం విడ్యూ రంగా కనిపిస్తుంది. హిందువుల నుంచి హిందువులను వేరుచేసి జాతీయ జీవన (స్రవంతిలో ప్రతిబంధకాలు కల్పించాలన్న మత పరివ రన ఉద్దేశం కూడా నెరవేరలేదు.

హరిజనులు అగ్రవర్జాల వాళ్ళ ఆగడాలను తప్పించుకోడానికి వంచ ములు వమతాంతరులై నారు, రైతులకు వ్యవపాయ పనులలో సాయవడేవాళ్ళు హరిజనులే. హరిజనులు ముస్లిం మతంలో చేరుతావుంటే రైతులు ఎంతో భయ వడతారు. ముస్లింలుగా మారిన్‌ హరిజనులను పొలాల పనికి రానివ్వని కారణం కూడా ఆదే, పునర్మకాంచరీకరణ సాగుతుంటే రైతులు ఎంతో సంతోష వడతారు. దానికి రైతు, రైరుకూలీల నడుమ సుహృద్భావం ెరుగుతుందను కోవడమే కారణంగా కనిపిస్తుంది.

ఇక పె త్రందార్లభయం పె త్తందార్లకేవుంది. పంచములు ముస్టింయతంలో చేరుళూవుంటే మొదట నోరు మెదపలేదు ఆవూరి దొర. ఆ తర్వాత తన గుమస్తా

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య వటి మున్సబు అవడంతో కళ్ళు తెరిచి సంచములను పునర్మకాంతరీ 8 రణ చేయక పోతి తన పలుకుబడి నిలుపుకోతేనని దొర తెల్పుకుంటాడు. హైదరలీ మీద అధికార (ప్రాబల్యం నిలుపుకోడానికి ఆర్యసమాజిక్తులను పిలిపించి శుద్ధి కార్యాన్ని ముగిస్తాడు దొర. తమ స్వార్థంకోసం ఇద్దరూ (దొర, _హైవరలీ) వంచములను డబ్బు (పలోభాలతో 'వంచిస్తారు. ఈ మత 'మర్చోడి తీరు చూసి ళూస్వాములందరూ కల్సి 'హించూ సమితి ఆనే'మతసంస్థను కూడా నిర్మి స్టారు. హరిజనులమీద' అధికార [ప్రాబల్యాన్ని కోర్షి స్థాపించుకున్న "సంస్టగాన్నే “హిందూసమితి'. మిగిలిపోతుంది. మత పరివ ర్తనేల్లు జరిగినా, హరిజనులు " హీందూమతంనుంచి ముస్టింమతంలోకి వెళ్ళినా అక్కడ దోపిడినుంచి తప్పించు కోలేకపోతారు. తిరిగి పూర్వమున్న మతంలోకి "వచ్చినో నికృష్టమైన వెట్టి దానిస జీవితాలను తొలగించుకోలేకటోతారు. హారిజనులు వీమతంలో' ఉన్నా. కూడా వాళ్ళకు (జరిగింది. ఏమీలేదు. , అస త పరిమ్కెంర మార్గాలను చూపించినవి కానేకావు ఈ మతపరివర్రన బు, ఈ కార్యక్రమా ఒక్కమరం మీద వేరొక మతం ఆధివత్యాన్ని పొందేందుకు మాతమే జరిగాయి. మానవు అందరిని సమానంగా చూడాలనేచిళ్వాసంతో జంగినవి కొవు- ఆంధ మహాసభ హరిజనుల్లో తీసుకువచ్చిన చైతన్యంతోనే ఈ మతవరివ ర్తనలు తగ్గాయి. కా బలిపీఠం

కులాంతర. వివాహాలు ఇందులో చ్నతితవ్వమ్యాయి. అవేశాలలో ఆదర్శాలతో కూడుకున్న వర్ణాంతరాలు వివలమవుతాయి. ఒకరినొకరు. బాగా అరం చేసుకొన్నా వర్ణాంతరాలు సాఫల్యం పొందుతాయి. ఈ విషయాన్నే “బలిపీఠం నవల నిరూపించింది." సంపారానికి, సంస్కారానికి మధ్య జరగిన సంఘర్షన ఇందులో చృితితమైంది:

112 తెలుగు నవల _ ఆస్పృళ్యకా సమస్య్‌ సంకీప కథ న! హఏజనుడైన భాస్పర్‌ బ్రాహ్మణ కుళానికి దెంవిన 'ఆరముణ'ను పెళ్ల చేసుకుంటాడు. టేకి నంగ. కోసం ఆయన బొంవాయి! వెళ్ళి రెఎడేంక్తుంవాడు.. ఆయన ఇన్లువేరే లోగానే అరుఇ మాఎపోతుంవ. కాస్తడ్‌ అక్క, అమె కొడుపు ఆకుణ ఇంట్లో ఉండడం, భాస్కర్‌ మేనకోడలు పుంటికి ఇక్కడికే రావడం లాంటి సంఘటనలే అరుణ మార్పుకు కారణాల. ఆ ఇంట్లో నిలువ లేక మేశత్తింబికి ఆమె పారిపోతుంది. ఆమె బలహీనతలను ఆశా చేసుకొని ఆత్తమామలు ఆమెను భాస్కర్‌ కు దూరం చేసేస్తారు. భాస్కర్‌ పిల్లలను చూడడానికి ఆరుణ వద్దకు వెశ్రే ఆమె చూడనియదు, ఈ పిల్లల కోసం భాస్కర్‌ కోర్టుకు వెళాడు. కోర్టుకో భాస్కర్‌ కే అనుకూల తీస వస్తుంది, అయితే ఆమన అక్కడ నిబువజేక ఇంతకుముందు వని చేసిన *సమాశాని'కి సేవచే నేందుకే | వెగ్శాడు. అమల జేమ్భు =. వివాహం తర్వాత, అమల దాంపత్యం చూనీ అరుణ కన్ను తెరుస్తుంది. తారు పోగొట్టు కొన్నదేమో అమెకు తెల్సివచ్చింది. ఆరుణ తన చివరి కణాల్లో భాస్కర్‌ కనిపిస్తే తన తప్పును ఒప్పుకొని పాణం విడుస్తుంది. అస్పృశ్యతా సమస్య “బలిపీఠం” లోని (ప్రధాన సమస్య ఆస్బృళ్యతా సమస్య, సవర్ణాలవాళ్ళు అస్పృభ్యుల మీద చూపించే (పేమ స్వార్థపూరిత మయినడదే కానీ స్వచ్చమైంది కాదని ఇందులో నిరూసితమైనది. ఒక అస్పృతళ్యుని జీవితాన్ని పావుగా... ఉప యోగించుకొని [ప్రయోజనం పొందిన ఒక స్త్రీ ఆతర్వాకః: ఆకని జీవికాన్ని వీ విధంగా కాలరానీందో ఇందులో. చ్మితితమైంది. నంస్కరణాభిలాషతో ముందుకు వచ్చిన ఆ హరిజన యువకుడు తన జీవితాన్నే “బలిపీఠాని"కి ఆర్పి స్తాడు. వైధవ్యం పొందిన ఆరుణ పునర్వివాహం చేసుకోవాలనే. గాఢమైన కోరికతోనే వర్జాంతరానికి పాల్పడ్డది. విధవా వివావిన్ని సహించక్నూడదన్న తన కులాన్నే వీడి వచ్చింది. వోరిజనుడైనా సంస్కారగుణం ఉన్నందుకే

లెలుగు నవల . అస్పృశ్యతా సమస్య $48ి ఆమె భాస్కంర్‌ను పెళ్ళిచేసుకొంపి. భాస్కర్‌ త్యాగగుణం వల్ల సృెనీస్తీగానే గాదు మాతృత్వాన్ని గూడా ఆమె పొందింది. సంస్కారహినులై న భాస్కర్‌ బంధువుల వల్ల మనసు విరిగి ఆమె చివరిదశలో విడాకులు తీసుకుంది. భాస్కర్‌ పె లేని ఆనహ్యాంపు ఆయన బంధువుల మీద కలుగడం అరుణ ఆంతఃకరణ సంస్కారం వల్లనే గానీ జాతి “జ్వేషం వల్లగాడు. ' అస్పృశ్యత వ్యక్తులను బట్టి గాక వాళ్ళ ఆచార వ్యవహారాలను ఐస్లే ఏర్పడుతుంది.

భాస్క ర్‌ కూతురు బారసాల చేయాలనుకుంటే భోజనాల విషయంలో వాళ్ళకి కొన్ని సంళశయాలు ఏర్పడతామి. అకుణ కులం వాళ్ళను పిలుస్తే విందుకు వస్తారా? రారని తెల్సినప్పుడు వేడుకలే చెయ్యొద్దంటాడు భాస్కర్‌ కులం తక్కువ వాళ్ళకు వేడుకలేం తెలుస్తాయని అరుణ అత్తగారు దెప్పి పొడుస్తుంది. “మనిషిని బట్టి ఆచారాలు మార్చుకోవాలంటే ఒప్పుకుందాగ అని అరుణను ఉడికిస్తుంది,.65

జగదాంబ గోపి అస్పృత్యుడని ఆతని వంటింట్లో కే రానిచ్చేదికాదు , అతన్ని దౌడ్డివెపు వరండా వద్ద కూర్చుండబెట్టి అన్నంపెస్టేవ.. ఎంగిలి పల్లెం అతన్నే కడుక్కోకునేది, అతను పోనిన నేళ్ల ఉన మోగించుకంటారు, శాస్త్రీ గోపిచేత కాళ్ళు పట్రించుకుంటాడు. ఇన్ని చేసినా ఆతను వంటఇంట్లోకి వెశ్తే అంటు వసుందశడం చ్మిత మే. ఆకు కూడా గోపిని దూరం ఉంచింది ఆ దృష్టితోనే. పీటన్నిటివల్లా థాస్కర్‌ ఆత్మన్యూనత భా వానికీ గురిఅవుతాడు . అవ్పటినుంచి ఆయనలో మానసీక ఆందోళన (ప్రారంభమైంది,

సీతమ్మ అరుణ ఇంట్లో అడుగుపెట్టి వాటినుంచే అరుణ కులభేదాలతో సతమతమై పోతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. కులం వట్రింపులు తశకు_లేవరి, భాస్కర్‌ వాళ్ళతో అన్నివిధాలుగా కల్సిపోతానన్న ఆమెకు ఇప్పుడు వాళ్ళతో ఉండాలంటేనే ఆపహ్యంగా తోచింది. పావను కూడా వాళ్ళకు దూరంగా ఉంచాలని 1పయత్నించింది. ఆమెకు వాళ్ళ నడుమ జీవించడమే అసంభవ మైంది. భాస్కర్‌కు అరుణమీద ఉన్న విశ్వాసం పూగ్రగా పోతుంది, ఈ "సందర్భంలో ఎవరి కులాలు వారికి గుర్తుకు వచ్చి భాధదవడడం కూడా కని పిస్తుంది. "

1144 తెలుగు నవల _- అస్పశ్యృతాసమనస్థ

అరుణ అ త్రనూమలు భాస్కర్‌ ను గురించి నీచంగా మాట్లాడుతుంటారు. “కోయిలను తీసుకెళ్ళి కాకుల్లో పడే స్తే ఉండగదుపే” అని జగదాంబ అంటే, “వాళ్ళకు మన లవణాలు అబ్బుతాయా ?” అని శాస్త్రసాగదీస్తాడు. కులంలేని వాడు గొప్పకులం వాళ్ళలాగా ఉండాలని ప్రయత్ని సే కులంవస్తుందా? అని జగదాంబ దెప్పిపొడుస్తుంది.88 ఆరుణ మవస్సులో భాస్కర్‌ అంటే అసహ్మం పుష్టేట్లు చేయాలన్నదే వాళ్ట (వయత్నం. ఆఅందుకోనమే తమ కులం గొప్పతనం భాస్కర్‌ కులం తక్కువదనాలను శాస్త్రి వివరిస్తుంటాగు, భాస్కర్‌ను కులాన్ని బట్టి నమ్మదగినవాడు కాదనికూడా చెప్తుంటారు. “కులం గోత్రం అన్ని చూసి పెద్దలు పెళ్ళిళ్ళు చేసీనా వాళ్లకే దిక్కులేకపోతుంది .... మనడ్యాగ త్తలో మనం. ఉండాలి” అని చెప్పే జగదాంబ మాటలలో హీనకులం మీద వాళ్టకున్న అపనమ్మక మేమిటో కూడా తెలుస్తుంది.99

అరుణ ఆజ్ఞాసంవల్లనే తన జీవితాన్ని దుర్భరం చేసుకొంది. _పెగా కులాంతర వివాహాలవల్లనే ఇట్టా జరిగిందని తలపోస్తుంది. ఆమల కులాంతర వివోవోనికి వూనుకున్నప్పుడు ఆమెను చేసుకోవద్దని చెప్పడమేగాదు, సిషేవం లాంటి కులాన్ని చెడగొట్టుకోవద్దని కూడా సలహానిస్తుంది. కులఖేదాలు చిన్న విగా కనిపించినా తేలిగ్గా కొట్టివేయవద్దంటుంది. సాగే జీవితంలో జటిల సమస్యలను సృష్టిస్తాయని నూరిపోస్తుంది. కులభేదభావం అ(గవర్జాలవాళ్ళ రక్తంలో జీరించుకునిపోయిం ది. వాసృవద్ధనుకున్నా ఆ భేదం ఆంత తేలికగా అంతరించిపోయేదిగాదు. మళ్ళీ ఎప్పుడో తలెత్తకమానదు. ఆరుణ జీవితంలో జరిగింది ఇదే, -

ఇక సంస్కార వివాహం గురించి కూడా అరుణకు సదభిప్రాయం లేదు. “తక్కువ కులాలవాళ్ళని చేసుకొని వాళ్ళని మనస్థితికి తీసుకువచ్చేదేమో గానీ ముందు మనజీవితాలు ధ్యంసం చేసుకోవల్సివస్తుంది” అన్నమాటే దానికి నిదర్శనం, అమెను చూసి అమల వర్ణాంతర వివాహం చేసుకోవాలని ముందుకు వ_సే, ఆరుణ తన చేడు అశుభవాన్ని చెప్పి ఆమెను జంకిస్తుంది. కులంలేని వాళ్ళకు సంస్కారముండదని అమె ఉద్దేశ పడుతుంది. సంస్కారం పుట్టుక తోనే వస్తుందని ఆమె నమ్మింది. భాస్కర్‌కు ఉన్నది చదువేగాని సంస్కారం కొదని ఆమె అనుకుంటుంది. కాసీ తాను ఒక సెంటిమెంట్‌ కోసం కులాన్ని

కలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమస్మ 1డీర్‌ చూడకుండా చేసుకొన్నాననిగానీ, భాస్కర్‌ తనకోసం " జీవిఠాన్ని త్యాగం చేశాడనిగానీ ఒప్పుకోలేకపోతుంది. నీచమైన కులభావం పెంచుకొని! ఆచర్శా లనే (కష్షు వట్టిస్తుంది.

రంగనాయకమ్మగారు పూర్తి సంస్కరణా “దృక్సఠంతోనే ఈ నవలను. నిర్మించారు. సంస్కరణకు తగిన ఇతివృత్తాన్నైతే. ఎన్నుకోవడం జరిగింది గానీ దోనికి అనుహలంగా కథను మలచలేకపోయారు. ఈనవ'లళోలి ముఖ్య విషయాలు వర్ణాంతర విహహాలు. రచయిత ధ్యేయం*కులనిర్మూలనం.

“హరిజనుడెన భాస్కర్‌ ను అరుణ "పెళ్ళిచేసుకుంటుంది. అరుణ, వితంతు, వైనందున వివాహం చేనుకొని ముత్తైదువగా మరణించాలని మాతమేచూనిందా అందుకే బాస్కర్‌ ఆస్పృత్యుడైనా అంతగా వట్టించుకోలేదా మె. అర్హుణు క వివాహానికి సమ్మతి తెల్పడంలో సెంటిమెంట్‌తో కూడుకున్న ఆచరణ: : కనీ పిస్తుంది. ప్రాచీన సంపచాయాశికి కట్టుబడిన మశప్సు అకుజద్‌ “అందుకే ముత్తైదువగా మరణించాలనే సంకల్పంతోనే. 'పెళ్ళ్‌ చేసుకుంది! [వావ్మాశి యువతిని చేసు కుంటున్నాననే ఉద్దేశంకంటే, భాస్కర్‌లో వితంతువును .వేను కుంటున్నాననే భావమే హెచ్చుగావుంది. _ ఈ వివావానికీ సమ్మతించడరలో ఒక దినురాఠి కోరికను తీర్చేందుకు జీవితాన్ని అర్పించాలన్న ఆయన త్యాగం కనిపిస్తుంది. నామాజిక సేవకుడు ఆయినందువల్ల ఆయన సంకల్పంలో చెడు ఏమీ కనిపించదు. అరుణ వాస్తరులది (ప్రేమ వివాహాం అసలేగాదు. సెంటీ మెంట్‌ భావంతో పెళ్ళి జరిగింది. కాబట్టే ఆ సంసారంలో కలకలేర్పడ్డాము. _కాస్కార్‌ దృష్టిలో వాళ్ళది కులాంతర వివాహంకాదు. అరుణ దృష్టిలోనూ అదిలేదు. ఆమెకు మొదట లేకున్నా ఆరోగ్యం కుదిరిన తర్వాతనే కులాంతర వివాహంగా కనిపిసుంది. వాష్క రుశతో ఉన్నప్పుడు ఆమెకు కులం “గురించిన -ఖావనేలేదు. కానీ భాస్కర్‌ బంధువులు ఆ ఇంటికి వచ్చినవ్వుడు మాకం అరుణకు కులం గృర్తుకు వస్తుంది. రచయి తికి సమస్య పూర్తిగా ఆవగాహ్లన కుదరనందువల్లే ఆగుణలో కులభేదాన్ని "పెంచింది. కులాంతరమైన ॥ వీ వివాహం సతృలితాల్ని ఇవ్వలేకపోయింది ఇందువళ్రే. మనస్పూర్తిగా ముడి వడని కులాంతర వివాహాలు కులవ్యవస్థను పోగొట్టలేవు. ఆకర్షణకో, అవస

కశీగ్రి తెలుగు నవల = ఆస్పృళ్యతా నమన్య. రానికో వేరువేరు కులాఅవాన్న కల్సి పెళ తేసుకొని కులాఎచు వదలకుంశ్లా "వుంషే కులనిర్మూలనకు అవి వరిష్కారాలను చూపలేవు. సంస్కారమనేది కేవలం ఉదేకంతో చూడకున్నా ఆచరణగాక మాన సిక చార్ధ్యమున్నప్పుడే ఆది మంచి ఫలికాలనిస్తుంది. ఆనుల వివాహము నిలవ డానికి కూడా కారణం ఆదే. అమల జేమ్చుల వివాహం, ళాస్క-ర్‌ అరుణల వివాహాంలాంటిదే. దాన్ని మఠాంతరనున్నా, కులాంతరమన్నా; మరేమశ్శ్యా ఆ దంపతుల ననస్సులలో అంతరాలు తొలగించుకున్న విషయాన్నే .(వళ్గా నంగా (గహించఛాలి, వాళ్ళ వివాహం సం ఫ్కారంతో కూడుకున్నప్పటికీ వాళ్ళు ఒకరిని వొకరు బాగా అర్ధందేసుకున్నారు. సంసారంలోకూడా ఏ పొరపొచ్చాలు లేవు “ఉమ్మడి కుటుంబంలోనూ ఆమల కలుపుగోలుగా తికుసుశున్నదంటే ఉంటిల్రిపాది ఆమెను (పేమిస్తున్నారంటే ఆమె మానసిక సంకల్పం. ఎంత దృఢమైందో తెల్సుకోవచ్చు. అండేకాసు ఆరణంత సెంటిమెంట్‌ శ్రీ అమ కాదు. అలాగే భాస్క-ర్‌లాంటివాడు కూడా జేమ్చు కాడు. అమ సంసార సౌఖ్యంచూసి అరుణ అసూయపడుకుంది. తానేదో గౌొవ్ప వస్తువును పోగ్గొట్టు కున్నట్టుగా ఆమె విచారంపడిందంటే అమబలోని మంవితశమేమిబో తెబుస్తూనే ఉంది. మఠాంతరమైశందు వల్ల అమల విాహం సకృలికాల నిచ్చిందని ఇను కోవడం కూడా పొరపాటే. మగస్సు వవ్మితంగా ఉంచుకోకపోతే. కులాంతర వివోహంలోని కులం, మతాంతర వివాహంలోని మశం అడ్డువస్తుంది. _ఆమల అరుణ లాంటిది అముకే తప్పక అమలను మకం ఓ సిశాచమె పీకిఇచేదే. కులాంతర వివాహం సత్పలితాన్ని ఇవ్వునప్పుడు రచమ్యతి ఆ౭ంచిన గ్రంస్క్యరణ ఏరూవంలో నిద్ధిందినట్టు? భాస్కర్‌ విషయంలో హీనకులంవాడు ఉన్నతకుల సంపర్కంంకోరి భంగపకినట్రే కనబకుకుందిక దా!ఇలా వశ్నిండ కుంటే సరియైన సమాధానాన్ని పొందలేము. రంగనాయకమ్మగారి సంస్క రణ ఒక విధంగా మెచ్చుకోతగిందే భాస్కంర్‌ శేవలం ఆరుణను సుమంగ? చేయడానికే పెళ్ళిచేసుకున్నాడు. తన ఆవర్శమే ఆతని పాలిట “బలిపీఠ'మై _నిలిదింది. దానికి కారణం ఆమణ సెంటిమెంట్‌. వీళ్ళ కులాంతర 'జీవితం అమల జేమ్చుల వివాహానికి వరవడి దిద్ధింది. అరుణలాంటి భావాలు అమళలో ఉదయించకుండా ఆమెను జాగ త్తపరిచింది. మొత్తంమీద భాస్కర్‌ వివాహం

తెలుగు నవల - ఆస్పృళ్యతా సమస్య 47 కులాంతర వివాహానికి పోత్సోహకరమైతే, అమల వర్దాంతర వివాహం కుళ నిర్మూలనకు పరిష్కారమిచ్చింది. సమస్యకు సంబంధించి రచయితతి" అభి" (ప్రాయాలు ఆసమ్యగంగా ఉన్నా నంస్కరణకు సంబంధీంచి రచయితి కౌరత: ముందడుగు వేసిందనే చెప్పవల్సి ఉంది, ౧౦ కొలాయిగట్రితేనేమి7) దు బ్‌

ఈ శతాబ్దం రెండోదళశకంలో దేశంలో జంగిశన సంచలనాన్ని కథా వస్తువుగా స్వీకరించి నిర్మించిన “కొల్లాయిగట్టితేనేమి?' ఆకాటి -ఆంధ్ధదేశప్లు రాజకీయ సానాశిక జీవికా3కి దరృణం వట్టింది, నవఫాయ 0వతరణ ముమ్మరంగా సాగే ఆ రోజుల్లో అప్పృశ్యకాని వార ణోద్యమం ఎంతో సంవల నాన్ని కలిగించింది. సం&ప్తఠథ

గాంధీగారి ఆదేశంతో కాలేకశి చదువు మూవి రామనాధం (కథ్లా నాయకుడు) తన (గ్రామం తిరిగి వచ్చి నిన్మాణ కార్యకమా౭ిను చేవట్టి (ప్రచారం చేసుంటాడు (వాహ్మణ (గామంళలో దుఠాదా లన్నింటిని మాన్చెనిచ డానికి వయత్నిస్తుంటాడు. అన్పృళ్యతా నివారణకు ఎన్నివిధాలనో కృషి చేస్తాడు.

ముంగండ [గామంలో హరిజనుల నీటి సమస్యను పరిష్కరించాలని రామనాధం ప్రయత్నిస్తాడు. చెరువునీళ్ళ పంచములు ముప్టుకోరాదనే నిషేధం ఉంది. ఆలాగే పంచములు వీధుల్లో నడవరాదనికూడా కట్టడి ఉంది. ఆవూరు మూలరేవువద్ద హరిజనులు కుండలు పెట్టుకాని కూర్చొనివుంటే నిళ్ళపోయడం మొదలుపెట్టాడు రామనాథం. ఓపిక ఉన్నంతగా 'పోస్తూనే ఉన్నాడు. ఈ నీళ్ళు పోయడానికే తాను పరిమితం కావడం నచ్చక హరిజనులకు నీరు తోడుకునెం

148 తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య దృక్సు తన్న బావిని వదిలివేయాలని నిశ్చయించుకుంటాడు. దాని (ప్రారంభోత్ప్స వానికి కాశీనాధుని నాగేక్వరరావుగ్గారు వస్తారు. ఆ పూళ్ళోని (బాహ్మణులంతా పరచముల మీది నిషేద్దాలను తొలగ్గిస్తారు. అన్పృశ్యతానమన్య “కొల్పాయిగట్టితేనేమి?" నవల స్వాతర్యత్యసమరాన్ని ఆ పోరాటంలో ఆంతర్భాగంగా సాగిన హరిజనోద్యమాన్ని చ్చితించించి. 1920 నాటి సాంఘి కార్డిక రాజకీయవరిస్థితులతో పాటు ఆవాటి ఆస్పృశ్యత (ప్రజలను "ఎంతగా ఆందోళనపరిచిందో కూడా రచయిత చిటతించాడు. సహాయనిరాకరణోద్య మాన్ని నిలిపి గాంధీజీ నిర్మాణకార్యక్రమాలను చేపట్టారు. దేశవ్యాప్తంగా గుజలు నిర్మోణకార్య్యక్రమాల (వచారంటో మునిగి ఆస్పృళ్యతా నిర్మూలనకు పూనుకున్నారు. దానికి సంబంధించిన అనేక సంఘటనలను ఇది చితించింది. నవల [1పారంథంలో రామనాథం సురాయి (పంచముని) చేత పక్క చుట్ట పట్టించి పాకలో వేయిహైడు. బాహ్మణవీధుల్లోకి పంచములు రావర్ధు. ఆలా రానిచ్చినట్టయితే సరాసరి తక ఇంట్లోకే తన పక్క-చుట్ట పట్టించేవా కేమో? అంటరానితనాన్ని మాన్చించడానికే తను ముంగండ వచ్చాడు. (గాంధీ శిమ్యడయినందువలే తన వక్క_చుట్ట పంచమునిచేత పట్టించగలిగాడు. [ప్రయా ఇాలలో' అంటు కలుస్తుక్‌దని నమ్మేవాళ్ళున్నారు. పడవవయాణం చేసి వచ్చిన రామనాధొనికీ ఈ సమస్య ఎదురవుళుంది. రేవు కూలీలలో అప్పృశత్యలు ఏందడన్నారో మైలవడినావని తల్తిదర్మడులు ఆడుగుతారనే భావంతోనే - ఇట్ట “అన్నీ తోటలోని గుడినెలో వదిలి ఇంటి కెళడు. అయినా తల్లిదండ్రులు 1పాయళ్చిత్తం చేసుకోవాలని బలవంత పెడ్తారు. వాళ్ళ మాటలను లెక్కచేయక :పాయళ్ళి త్తశార్యాన్నే తిరస్కరిస్తాడు. కాబ్యగెసు కార్యకర్త అయిన్నాడే రామనాధం అస్పృత్యులకోస్తం పాటుపడతానని [వతిన పూనాడు. ముంగండకు చేరి నిర్మాణ కార్య(క్రమాలమీద. దృష్టి నిలిపి వాటి _పచారానికి పయత్నించాడు ముంగండలో వర్దాంతర వివాహాలు జరిగినట్టు చాఖలాలు. ఏమీ *ఖందులో కనిపించవు. కనిపించేది కులాంతర సంబంధాటే. విశ్వరాథం *

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య 149 లచ్చమ్మల సంబంధం కులాంతరమైందే _- వీళ్ళ కన్న వెంకటరమణ (బాహ్మణ%గవహారంలో అంటరానివాడు. విశ్వనాథం, లచ్చమ్మచేతి వంటకాన్ని ముట్టడు. బిడ్డలను పుట్టించి సంఘంలో అంటరానితనాన్ని పెంచేది వీళ్ళే, వెలి బిడ్డల మానసిక వ్యధ ఆంతా ఇటువంటి కమ సంబంధాలవల్ద కలిగి నట్టివే.

వర్ణాంతర వివాహం కూడా ఈ నవలలో కనిపిస్తుంది. అది ముంగండ (బ్రాహ్మణుడు చేసుకున్నది కాదు. అమలాపురం (వాహ్మణుడు చం[ద శేఖరం అఆస్పృప్కరాలు సునందనను వర్జాంతర వివాహం చేసుకుంటాడు. తల్లిదండ్రులు, బంధువులు ఆందరూ చందశేఖరాన్ని వెలివేస్తారు. తన కాళ్ళమీద తాను నిలిచే స్తోమత ఉంది కాబట్టే వెలిని లెక్కచేయలేదు. మా ఇండ్డలోనికి రానివ్వం అనే అవకాశమే వాళ్ళకు ఇవ్వలేదు చంద శేఖరం, ఆదరణ లేని చోటికి అభ్యుదయబాదులు పోదలచుకోరు. చంద్రశేఖరం కుల్యభన్లదెనట్టుగా భావించి ఆయన చెల్లెలు సంబంధం వాళ్ళు ఆమెను కోడలుగా (గహించవలేనా? తేడా వంటి సంశయాలు కూడా వెలువరించారు. చం్యద్రశేఖరాన్ని అనుకోనంత న్యూనతగా చూడసాగారు బంధువులు. ఈ వర్ణాంతర వివాహంమీద ముంగం డలో సిర్వుత నిరసనలు బయలుదేరాయి. ఏది ఏమయినా కులవృత్తులను ఆశించి బతుకుతున్న వాళ్ళమీద ఉండే వెలి సథావం ఉద్యోగస్తుల మీద ఉండక పోవడమే. కుల పెద్దలు బహిష్క్టృతులకు చేసే ఆర్థిక దిగృంధం [వభుత్వం తమ ఉద్యోగులకు చేయలేదు. కులాల విషయంలో సంఘాని కున్నంత సంక్షుచిత్వం [పభుత్వానికి ఉండదు, చంద శేఖరానికి సాంఘీకం కన్నా ఆర్థిక (ప్రోత్సాహం ఎక్కువగానే పుంది. కులం బలంమీద ఏర్పడిన సంఘంలో నిలువ నీడ దొరకకపోయినా చందశేఖరానికి ఏమ్మాతం విచారం లేదు.

కుల మత కలవోలతో జాతి అంతా చివికి ₹థిలం అయిపోతుంది - కులాబారాల మూర్ణపు కట్టుబొట్లుపోతే తవ జాతి నిలచే స్థితిలో లేదు. ఈ విషయంలో ముంగండ బ్రాహ్మణులు పట్టించుకోవడమే లేదు, గాందీజీని దర్చాసులో అవమానించారని దానికి (ప్రతీకారంగా ముంగండ చెరువులో పంచ ములను మంచిసీష్ళ ముట్టుకోనివ్వలేచు. “దేశం అంతా తగులబడిపోనీ మా

శక్షగ్ర తేలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య, కంఠాలలో [పాణం వుండగా అనొచారం మన వూళ్ళో అడుగు "పెట్టడానికి వీలులేదు” అనే మనస్తత్త్వం ఆ (బ్రాహ్మణులద్‌.?! ఈ స్థితిలో గాంధీగారి ఆస్పృళ్యత నివారణకు ముంగండలో ఆధారం లభించడం దుర్గభమే అవు తుంది. ఇక రామనాథం నిర్మాణ కార్యక్రమాల (ప్రచారం ఏ విధంగా సాగిస్తాడు ? పావంబిుల (వాహ్మణ వీధుల్ని అనుకొని ఉండడం వల్ల పంచముళు సీళ్ళ కోసం మూల రేవుల్లో నిలజఒకి, పెద్ద కులసోబ్ళ అక్కడికి వస్తేనే వాళ్ళ చేత నీళ్ళు పోయించుకుంటారు. ఈ బాధలు చూసి రామనాఠం నీళ్ళు పోయ డానికి ఉద్యుక్తుడవుతాడు. గంటల తరబడి పంచములకు సీళ్ళుపోస్తాడు. ఆ ఇెషవులోని నీళ్ళను లోతట్ళ (1ప్రాంకాలకు వదిలేది మాలవాశ్ళే. లోతట్టుకు నీళ్ళు చేరక పంచములు ముట్టుకోరాదనడం రామనాధానికి అన్యాయంగానే తోచింది. నంచముల కాళ్ళమీదుగా దొల్లిని సీళ్ళు వాళ్ళు తిరిగి ముట్టుకుంటే మైలపడీ పోతాయనడంలో అర్థం లేదనివించింది.?2 నిషేధం పెట్టిన వాళ్ళను అడిగితే సీటి సమస్య పరిష్కా రమయ్యేది కాదనిపించింది. ఈ సమన్య తేలే వరకు నంచములకు నీళ్ళ పోయక ఆయనకు తప్పలేదు. రెండువారాలు ఉదయం సాయంత్రాలు నీళ్ళు పోకాడు. మాలపల్లి మంచి నీటి సమస్యను పరిష్కరించాలని ఉణళ్ళోకి వెళ్తుంటే మూల రేవులో ఎవరో నీటికోసం నిలిచినట్టు కనిపిస్తుంది. ఇంత ర్యాతి కూడా ఎవరకోసమో ఆస్స్ఫృడ్కరాలు చూస్తూనే ఉంది. నందేహం లేదు. నీటి కోసమే ఈ అభాగ్యులు ఇంత హింసకు గురి అవుతున్నారు. నీళ్ళకు వచ్చిన హరిజన శ్రీనితన వెంట రవ్మని పోయి వావి చూపించి సీళ్ళతోడుకొమ్మంటాడు, అమెసీళ్ళ ళోడకొనేందకి వెనుకా మందు అడడం చూసి, రామనాథం కోనంగా “మీచావు మీరుచావండి' అని అక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోతాడు. ఇన్నాళ శట్టుదాటు ఆ పంచమురాలిని ఆళకురాల్ని చేసింది. ఆంతటి బలహీనులను చూసీ ఆయన బాధపడ్డాడు, స్వేచ్చ ఇచ్చినా తీనుకోలేని వాళ్ళ అథాగ్యానికి విబారవడ్డాడు. ఎన్నాళ్ళ నుంచో వస్తున్న వపంచముల సీటి సమస్యను ఇప్పుడు పరిష్క రించి గాంధీగారి అస్పృశ్యతా నివారణ ప్రయత్నాలకు కొంత అధారం కలిగిం

తేలుగు నవల - అస్పృళ్యకా సమస్య 161 చాలనుకున్నాడు రామనాథం, అందుకే నీటి పరిష్కారానికి. అనుకూలమైన వరిస్థితులను అన్వేషిస్తున్నాడు. పంచములకు చెరువులో (ప్రవేశం కల్పించడం తనాక్కనికె సంబంధించిన వ్యవవోరం కాదు. అది ఊరు ఉమ్మడి వ్యవహారం. అయితే ఆ వ్యవహారంలో తాను తన మిత్రులు భాగస్వాములు అయినందు వల్ల తమకూ హక్కుంది. తాము చేవట్టిన సంస్కరణలకు అడ్థంకులు వస్తే వతి ఘటించాలని కూడా నిర్ణయించుకుంటారు. రంగంలోకి దిగారు. సాంబావధాన్టు పావంచాల రేవులో గుదవ వట్టుకొని “చెరువులో. దిగితే ప్కురెలు ఎగిరిపోతాయి... ముంగండ వ్రతిష్టకి ఏమ్మాతం 'ఘాటా' వచ్చినా సరే రక్తం పారుతుం'దని హెచ్చరిస్తున్నాడు.?3 నాంబావధాన్లకు తదితరు లకు రామనాథం వళ్ళ ఒట్టు చెరువులో అస్పృశ్యులకు ప్రవేశంకల్సిస్తున్నారని విన్నారు. ఆనాజారం జరగనివ్వమనే అ్యగవర్దాలవాళ్ళు చెరువుకు ఆవిధంగా కాపు కాస్తున్నారు. రామనాథం చెళువులోని నీళ్ళనుగాక వావిలోని నీళ్ళను తీసు కొమ్మంటాడు వారిజనులను. అవ్పడ. బావిలోంచి తోడుకోమంటే ముంగండ్‌ వతిష్టకి నష్టం వస్తుందా? అని రామనాథం సుజ్బావధాన్షను (వళ్నిస్తాడు.74 (బ్రాహ్మణులకు నూతినుంచి నీళ్ళ వంచములను తోడుకొమ్మనడం అంటే ఏదో మతం ఇప్పించడంలా కనిపించింది. దాన్నికూడా అడ్డుకోవాలని సుబ్బా వధాన్లు "నుయ్యి మైలవరచేస్తారని మీబాబాయి ఈతోటకి మాలపాలేరుని కూడా 'పెట్టలేదోయి” అన్నాడు.75 నూతినీళ్ళు పంచములు తోడుకున్నట్టు గాక తాతలనాటి వాళ్ళ ఆఅ స్రినంతా కొల్టగొడ.తన్నట్లుగా వాళ్ళు ఊహిస్తారు. చెరువు వూరి వాన్టందరిది. కాని నాతోటలో వున్న నూయి నాకు సంబంధించింది. వాళ్ళని పట్టుకెళ్ళమంటే ఇందులో మీ అభ్యంతర మేమిటని రొమనాథంవాళ్ళని నిలదీస్తాడు. ఈ కార్యానికి అభ్యంతరాలు రాలేదు. హరిజనులకూ కొంత ఊరట కలిగింది. ముంగండ (బాహ్మణులను చివరికి, వంచములను బావినీరు తోడు కొనేందుకు ఒప్పిస్తాడు. దానికి [ప్రారంభోత్సవం చేయథానికి కాశీనాథుని నాగే శ్వరరావు ముంగండ వస్తే [బాహ్మణులంతా ఆయన చుట్టూ చేరారు. వంచము లకు బావిసీళ్ళు ఇచ్చే కార్యకవింలో కూడా ్రాహ్మణులంతా పాల్గొంటారు, విశ్వనా థం ఇంటవద్చ ఏర్పాటుచేసిన విందులో సాందావధాని వడ్డన చేస్తూ

1కకీ తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా నమన్య వుంటే, విశ్వనాథం సంఘబఐహిష్కృళుడు రామనాథంతోపాటు మి్మితులందరూ బంతిన కూర్చుంటారు. (వాహ్మణులలో ఇది చ్మితమైన మార్చును సూచిసుంది, నాగేశ్వరరావు గారి పట్టనేగాదు గాంధిగారిపట్ట కూడా ఆ (వాహ్మణులు ఆ విధంగానే (పవ ర్రిసారు. అస్సృళ్యత నివారణ ఇష్టంలేని సుబ్బావధాన్లు గాంధి గారి నిధికి 'వేడా* ఇచ్చుకుంటాడు. గాంధీజీ ముంగండ వచ్చే సందర్భంలో శంకరశాస్త్రి తాటాకురేకుమీద భగవద్గీత శ్లోకంరాసి విరాళంతోపాటూ ఇవ్వా లనుకుంటాడు. ఆంటరానివాళ్ళని ఏధిలో నడవనీయని సృద్బాహ్మణులంకా వేదోకాశీస్సులతో సమాదరించడానికి తయారవుతారు. అస్పృశ్యత నివారణ జాతీయోద్యమంలో ఒక భాగంగా సాగిందానాడు. అస్పృళ్యత సమసీపోవాలంటే వర్ణాంతర వివాహాలే సాధనాలని రచయిత విశ్వసించాడు. చంద శేఖరం సునందనలది వర్ణాంతర వివాహమే. తికరణ శుద్ధిగా పెళ్ళి చేసుకున్న కారణంగానే ఈ వర్ణాంతర వివాహం సాఫల్యం పొందింది. వివాహం మాగసికి సంబంధమైంది మాత్రమే. మనస్సులు కలిసి నండనే సంఘంనుంచి వచ్చిన త్టీవ్మవతిఘటనను ఎదుర్కోగలిగారు. ఆ దంవ తలు, బంధువర్గం అంతా వెలివేసి చేతుల. దులుపుకున్నారు. చందశేఖరం ఈ సాంఘిక బహిష్కరణను దృష్టిలో ఉంచుకొనే నంఘాసెకి దూరంగా. ఒంట రిగా సంసారాన్ని సాగిసున్నాడు, చంద శేఖరాన్ని దాగా ఆర్థం చేసుకున్న జయన బాన రామనాధం రాకపోకలు నాగిస్తూనే ఉంటాడు, బంధువుల ఆధారం లేకుండా తనకాళ్ళమీద తొను నిలబడ గలిగిన సోమతలో ఉన్నందు వల్లనే చం్మదశేఖరానికి లోటేమీ రాలేదు. తల్లిదండుల వద్చకుగాని, బంధువుల వద్దకుగాని, పోయేవాడు కాని పోలేదు. రానివ్వుమనే అవకాశం తల్లిదండ్రులకు ఇన్వల్రేదు. కాబట్టి బంధువులు వేసిన వెలి నామ మ్మాతంగానే మిగిలింది. వెలి వేసినా ఆ డంపతులు కష్టాలపాలుకాలేదు. వర్ణాంతర వివాహం మీద వాళ్ళకి ఏహ్యభావమే పుట్టలేదు, రచయిత కులాంతర బంధాన్ని ఒక దానిని ఈ నవలలో చిత్రించారు. అది విశ్వనాధం లచ్చమ్మల సంజఒంధం. ఇది కేవలం లైంగిక సంబంధ మైందే, లచ్చమ్మకు విశ్వనాథం వల్ల కొడుకు పుట్టినా అంటరాని వాడుగానే మిగిలాడు. విశ్వనాథం అహార నియమాలలోనే తప్ప వేరే విషయాలలో

తెలుగు నవల ._ అస్పృశళ్యళా సమస్య 18 అంటు పాటించాడు. ఈ కులాంతర బంధానికి కలిగిన కొడుకు మానసికంగా (యంగిపోతుంటాడ.. ఆవమానకర మైన స్థితిని తొలగించు కోవాలని ప్రయత్ని స్తుంటాడు. రచయిత ఆ ఏషయంలో నిమ్న్మజాతుల.' అభ్యున్నతిని బాగానే కోరాడు.

(బాహ్మణ [గామంల్‌' హీనంగా (బతుకుతున్న హరిజనులకు సామాజిక సమానత్వాన్ని పసాదించాలని రచయిత (ప్రయత్నించాడు. నాయకుడు రామనాధం నిర్మాణకార్యక్రమాలను చేవట్టి హరిజనుల నీటి సమస్యకు వరి షా్కరాన్ని వెదుకుతూంటాడు. పంచములు చెరువునుకాని, బావులనుగానీ ముట్టుకోనివ్వక పోవడం ఆతనికి ఘోరంగానే .కనిపించింది. వాళ్ళకష్టం చూడ లేక తనకు తోచినంత సహాయం చేశాడు. నీళ్ళు పోశాడు. నీష్ళ బావినుండి తోడుకొమ్మని దై ర్యమిచ్చాడు. పంచములను చెరువులోనే నీళ్ళు ముంచు కునేందుకు మొదట (ప్రయత్నించిన రామనాధం ఊళ్ళోని ఉదిక్తత చూసీ వొ వినీఖ్యను తోడుకొమ్మంటాడు. బావినీళ్ళు తోడుకునేందుకు ఊళ్ళోని (బావ్మ ణుల సమ్మతిని కుడా తీసుకుంటాడు. వారిజనులను దైర్యంగా నిలిపి నీళ్ళు మైలను శ్‌ొ్‌ల గిస్తాడు. ముంగండ-[గామంలొ వచ్చిన సంస్కరణ గాంధీగారి ఉద్యమంలొనే ఒక మైలురాయి. ఈ మార్చుతో [నాహ్మణ (గ్రామంలో అడుగు పెట్టని హరిజనులను దొడ్డిదారిగండానై నా (వ్రావ్మణ్డులు కొందరు ఆవ్వానిం చడం మొదలుపెట్టారు. జాతీయనాయకుల పర్యటనలతో బ్రాహ్మణులలో గొప్ప మార్ప్చువచ్చి వారిజనులను సాటి, మానవులుగా చూడసాగారు.

రచయిత గాంధీగారి సహవాయనిరాక రణో ద్యమం ఆగిన తర్వాత హరిజ నోద్దరణకు పూనుకున్న కాలంలోవచ్చిన సంస్కరణను చితించారు. గాంధీజీ సిద్ధాంతాల (పవథావంతో రచయిత సంస్కార వివావోన్ని, హరిజన సమస్యలను పరిష్కరించడంలో తగిన వస్తువునే ఎన్నుకున్నాడు?' (బాహ్మణ' (గామంలోని అస్పృళ్యతా సమస్యను పేర్కొని ధార్మిక. వద్దతిలో ఆ సమస్యలను పరిష్కం రించడంలోని ఆయన సామాజిక ద్భక్పభం, సంస్కరణకే వన్నె తెచ్చింది. చర్మిత. పొడువునా చాహ్మణ యువతులను నిమ్నవర్ణాల యువకులు పెళ్ళాడి నట్టు చితనూనస్తూన్నదానిని మార్చి మాలకులం యువతులను [బాహ్మణ యువకులు పసుకున్నట్టుగ దాఖలాన. ఇచ్చారు రచధిత,

కేలీతీ తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య. ణం, తివర్ష పతాకఠ”7 ళా కులమతాల విభేదాలను నిర్మూలించే సాంఘిక సంస్కరణ నవల త్రివర్ణపతాక', సర్వమత సహనాన్ని, సర్వమానవ సమత్వాన్ని ప్రబోధించిన నవల ఇది. అస్పృశ్యతా సమస్యను సాంఘిక అవగాహనతో చితించి, పరి ష్కార మార్గాన్ని కూడా నిర్జే[ంచడంలో రచయ్యితి నూతన వంథానే తొక్కింది. నవర్జ యువతులను మత సామరసా నికీ, ఆర్ష సంప్రదాయానికీ, వర్ణసామంజస్యానికీ పతీకలను చేసి 'తివర్ధపతాకాన్ని" నిర్మించింది. నంటి ప రథ అణాల (బాహ్మణక న్యలు ముగ్గురూ మూడు వర్ణాలకు చెందన యువకులను 'పెళ్ళిచేసుకుంటారు. రేణుక అబ్దుల్లా (ముస్టిం)ను, రోహిణి చంద్ర శేఖరు (పాందువు)ను, రేవతి రఘుపతి (హరిజనుడి)ని పెళ్ళాడుతారు.. ఈ పెళ్ళిళ్ళు మోహిని జొషవాల వర్ణాంతిరానికి ఒరవడిని దిద్దాయి. ఈ నవలలో కనిపించే గిరిజ కూడా వర్ణాంతరం శేనుకోవడం పై జంటల (పభావంవల్లనే. ఈ సంస్కార వివాహాలవల్ల కన్నవాళ్ళకు ఓవిధమైన ఆండోశనను కలిగించినా ఈ యువతీయువకులు తర్వాత తరానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తారు. అస్పృశ్యతా సమస్య “శివర్ణ వతాక' నవలలోని సమస్యలలో మొదటిది మతాంతర వివాహం, ₹ండోది కలాంళర వివాహం, కులాంతర ఏవాహంలోని (వ్రధాన మైన సమస్య అస్పృశ్యతా నమస్యం అ(గవర్జానికి చెందిన యువతి హరిజన యవకన్ని వివాహం చేసుకోవదంలో తలెత్రిన ఆస్పృశ్యతా సమస్య, దాని వల్ల కలిగిన ఆంతః సంఘర్షణ (వధానంగా చితత మైంది. మా!

తెలుగు నవల _ అస్పృళ్యతా నమన్య 1ేల్‌ల్‌

మనిషిని మనిషి _పేమించడంలో [పధానంగా డోహదవగేఏి మంచి మనస్సు, మవసులు కలిసిన యువతీ యువకులు సామాన్యంగా కృలమకాల గురించి పట్రించుకోరు. రేవతి రఘువకుల (ప్రేమబంధం కేవలం మంచి మనసుల ఆధారంగానే పడింది. కులాల గురించికాక వాళ్ళఅన్వేషణ గుణాల గురించే సాగింది. కట్నకానుకలుగా వాళ్ళ కోరుకున్నది ఒకరి వృాదయంలో ఇంకొక్కరికి చోటు. ఇలా పెనవేసుకు పోయిన ఆ (పేమబంధంలో రఘుపతి హరిజనుడని చిన్న అలజడిరేగింది. రేవతి మనసులో జగుప్సా చోటు చేనుకో బోయింది గాని వవ్మితబంధానికి కులమలినం అంటలేదు.

ఈ అంటరాని మంట (పేమికుల హృదయాలను కాల్బ జూన్‌ంది. రేవతి రఘుపతిని మనస్పూర్తిగా (ప్రేమించింది. చం్యదునిలోన మచ్చలాగ స్వచ్చందమైన (పేమను [పియులి కులం గురించి తఐపోనీ మలివపరివింది. తాను సద్వంశంలో పృట్టడం, [బాహ్మణాచారంలో పెరగడం వల్పనే ఆమకు అతనంటే జుగుప్స కలిగింది. ఆయితే తశ అక్కయ్య మహమ్మదీ యుశి (పేమించడంవల్ల ఆది తనకు కొంత ఊరటను కలిగించింది. (పేమ ముందు నిలువలేకనే ఆమెళోఉన్న జీవచ్చవంలాంటి వర్ణభేద? కాస్త సడలిపోయింది. (యేమ త్యాగాన్ని కోరుకుంటుంది అంటాకు. రేవతి విషయంలో ఆమె తన వర్దాన్ని త్యజించడంవల్ల అది రుజువయింది.

రఘుపతి మాలవాడని తెల్సిన తర్వాత రేణుక తన చెట్లెలును ఓదార్చ డానికి పయత్నిస్తుంది. “బుద్దికిని మంచితనమునకువు కులముతో శేమివని? రఘుపతి హరిజనుడ్రై ననేమి?” సంస్కారవంకుడని రేవతిని ఉక్సాహ వరు స్తుంది. రేణుక వై ద్యవిద్యను చదువుతుండడంశల్ల వర్ణవివక్ష అంటే ఆమెకు లవ్యంలేదు కులంచేతనే మానవులు గొప్పవాష్శకారు. జ్ఞానంవల్లనే మాన వత్వంనుంచి దివ్యత్వానికి మనిషి ఎదగగలుగుకాడు. ఈదృష్టితో చూస్తే కేవతికి రఘుపతి సరియైన వరుడే. అంటరానితనం (పధానంగా పరిస్థితుల మీద ఆధారవడి వుంటుంది. వల్లెల్లోని హరిజనులు ఊరిబయట గూడాలలో శుచిశుభత లేకుండా అసహ్యంగా ఉంటారు, వట్టణాలలో హరిజకులకు వూరి వాళ్లకి భిన్నంగా ఉండడమేకాదు. తమను తాము తక్కువగా భావించుకోరు. రఘుపతి విషయంలో కూడా ఇది వర్తిస్తుంది,

1్ళ్‌6ి తెలుగు నవల. - అనృశ్యతా సమస్య చ

• మళాంతర, "కులాంతర. వివాహాలకు ఒక్కరిద్దరూ తోడుంటేనే వివో స

హం చేసుకున్నవాళ్ళకు బలం. ఉంటుంది. సాంఘిక జీవనంలో నిలదొకు్కకో . | గలమనే ధైర్యం వస్తుంది. రేవతి నర్దాంతర వివాహం రేణుక మతాంతర [ వివాచోనికి. తోడు. నిలుస్తుంది. రేణుక రేవళుల, అబ్దుల్లా రఘుపతుల బంధు వర్గాలలో ఈ వివాహాలవల్ల ఏర్పడే అలజడిని ఆందరూ సమానంగా పంచుకో గలగాలి. వర్ణాంతర వివాహం కంటే. మతాంతర వివాహం సంఘంలో ఎక్కువ .

అలజడిని సృష్టిస్తుంది. విజయవాడలోని ఒక కాలేజీలో కైైస్రవుడయిన ఒక, [. ! అధ్యావకునితో [బాహ్మణయువతి గిరిజ లేచిపోయింది. రేణుక చెల్లెలు రోహిణి; (| రేణుక తల్లి కాంతమ్మ ఆ లేచిపోయిన అమ్మాయిని అసహ్యించు కున్నారు.

ఇవ్వుడు వీళ్ళు చేసుకొనబోయే పెళ్ళిళ్శను.- వాస ' హర్షించలేరుగదా:- వాళ్ళు 1.

దూరమైనా కరేణుకకు. రేవతి, '- రేవతికి రేణుక "అయినా “తోడుండాలను (

| కుంటారు. కులాంతర వివాహం చేసుకున్న మోహిని జాషువాఐకు: వీళ్ళతోడు కావల్సి వచ్చింది. సంఘం కట్టుబాట్లను సహితం ధిక్కరించి తలెత్తుకొని . | నిలబడాలనే 'సాహసం వీళ్ళు చేస్తుర్నారేమో అనిపిస్తుంది. మొదట ' తల్లి. దండ్రులు మనసులోనే బాధపడినా రానురాను వాళ్ళే చేరదీస్తారనే నమ్మకం . ఉండడం కూడా ఈ వివాహాలు జరగడానికి కారణమైంది, . ఆ(గవర్జాలవాళ్ళు [క్రింది వర్ణాలవాళ్శతో వైవాహిక సంబంధాలను ఎలా . ఒన్సుకోరో అలాగే [కింది వర్ణాలవాళ్ళు కూడా అ్యగవర్దాల వాళ్ళతో వివాహ స సంబంధాలకు ఒప్పుకోరు. వర్ణ సంకరం అన్ని వర్ణాలవాళ్ళకి కూడాగిట్టదనేది | | ఇందులో మనకు కనిపించే మరో సమస్య, కాస్తాంలు కులాల నడుమ అన్యోన్య / ॥ వివాహాలకు అంగీకరించాయి. పె కులాలవాళ్ళు (కింది కులాలవాళ్ళని కోరి | | పెళ్ళి చేసుకుంటే వాళ్ళు ఎంతో సంతోషిస్తారనుకొన్నాం కానీ, దానికి విరుద్ధ . మైన సంఘటన రఘుపతి విషయంలో జరిగింది. ఆయన తల్లిదర్యడులకు ఈ (| ' వర్ణాంతరం సుతరామూ నచ్చదు. + = రఘువతి తల్లిదండ్రులు బాహ్మణ యువతితో పెళ్ళి మానుకొమ్మని. రఘు . పతికి చెప్తారు. పల్లెలోని హరిజనులు కూడా ఆ పెళ్ళి మానకపోతే రఘుపతి కుటుండాన్ని వెలికేస్తామంటారు. -ఈ వివాహం వల్ల .వర్ణ్యభంళ మయిపోతుందని _ | రఘువతి తల్లిదం్యడ్రులు మొత్తుకుంటారు... (బ్రాహ్మణులు నున సంబంధలుక్షోరు |

కెలుగు నవల -_. ఆస్పృళ్యకా నమన్య శీర్‌? తున్నారని మనమేం ఉబ్బిపోవల్సిను:అవపర౦ం "లేదంటారు. - ఆగవర్జాల : వాళ్ళ కోసం' తమ కులం ఎందుకు :పోగొట్టుకోవాలనేదేంపంచముల- ఆలోచన, వర్ణాం తర-వివావాలు -'కులాబ్రతర -'వివావోలు.--జరిసి అభ్యుదయం సాధిస్తామనే నంస్క_ర్తలకు ఇది గుదిబండలాంటి; సమ స్యే. 'శీలంపోయి నా బాధపడ నివాళ్ళు కులం.-పోతే బత కలేమంటున్నారు.. రఘువతి తండి చైద్యుడు, .ఆయనలో సరిస్కారం "కనిపించ దు. .చరువు వుండి సంహ్కైరం -లేకషోతేనే ఇటువంటి

సమస్యలు పరిష్కారం కాకుండా మిగిలిపోతాయి. రఘుపతి పినతల్లి శ్రైస్తనం

పుచ్చుకుంటే ఆ వల్లెలో వెలి లేదుగానీ, వర్ణాంతర వివాహానికి వచ్చేవరకు వెలి

మాట వచ్చిందంటే. 'ఆశ్చర్య.వడవల్సిందే. “మతం మారితే రఘువతి తల్లి దండ్రులు ఆయన పినతల్లి. కుటుంబంతో “సంబంధాలు (తెంచుకోలేదుగానీ,

అరచు వర్ణం వాడిని కోరివచ్చే.[బావ్మాణ యువతివల్ల సంబంధాలు (శెంచుకో చూడ్డం వాళ్ళ అజ్ఞానానికి నిదర్శనంగా . చెప్పాలి. అవసరమైతే కులం- మీద

గౌరవం చూపుతారు. వీలుకానిచోట 'తక్కువతనంగా - తాము భావించుకొని

విజార వడుళుంటాకు. అవకాశవాదం కాదు కానీ _అది వాళ్ళ అజ్ఞానం

మ్మాత మే.

• బంగారయ్య నాయుడు ఓ సంఘ సంస్క ర్త, దివాళకోరు సంఘ సంస్కర్త కుండవల్సిన లక్షణాలన్నీ ఈయన కున్నాయి. ఎదుటివాడికి చెప్పేం దుకే అన్నట్లు సంస్కరణ కార్యాన్ని శేవడ్తాడు. తనవరకు వచ్చేవరకు సంస్కరణ సిద్దాంతం హుష్‌కాకి. ఇవుతుంది. రేణువా రేవచులకు సంసాాంర వివాహం జరిపీన బంగారయ్య తనకూతురు మోహిని క్రై) స్తవున్ని చేసుకున్న దని. తెల్సి చి(రెత్తిపోశాడు. వర్దాంతర, మతాంతర వివాహాలు జరిగితే తప్ప సంఘవ్యపస్థ బాగుపడదన్న నాయుడు తన కూతురు కై స్తవున్ని చేసుకున్న దనే.-ఆనమానంతో నలుగురిలో తలెత్తుకోలేకపోతాడు. సంస్కరణ గురించి యదేచ్చగా మాట్లాడిన నాయుడు తనకూతురు విషయంలో మాత్రం ఇప్పుడు నోరు మెదపలేదు. అదీగాక కన్న కూశురునైనా చేరదీసీనవాడు కూడా కాదు, ఆదర్శ (పియుడు, సంస్కార సియుడుగా పోజు వెట్టే ఇలాంటి. కుటిల నంస్కర్తల వల్లనే సమాజం 1తష్టమవుతుంది, సంస్కరణ" వివాహాలు "చేసుకో గోరేయువకీయువకులకు నాయుడు-విధానాలు వాళ్ళ జీవికాలకు "గుదిబండ అవుతాయి. : చరన్సరు ఘర్షణలతో:తమ మనసులను అర్భించుకొన్న'" యువత్తీ -

188 తెలుగు నవల - అస్ప్సృళ్యతా నమన యువకులకు నాయుడులాంటి తండ్రులనుంచి (ప్రతిఘటన ఏర్పడితే ' వాళ్ళు రేపు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడినా ఆశ్చర్యపోవల్సిన అవసరంలేదు. మోహినిక రేణుక అండవుంది కాబట్టే సరిపోయింది. ఆమె లేకపోతే నవదంపశతులు ఎవరి అండన చేరేవారో? ఆ (వళశ్నకు సమాదానం సంకుచితత్వాన్ని _ పెంచు కొని కరడుగట్రిన గుండెగల "సంఘం సమాధానం చెపుతుందా? 'మోహినీ' దంపతుల జీవిత ఆ స్తీత్వం మాతం రేణుక అబ్ధుల్లాల జీవితాలతోనే. పెనవేను కొని వుంది. కూతుళ్ళు చేసీన నిర్వాకానిక్రి ఆ కూతుళ్ళకు తల్పిఆఅయిన కాంతమ్మ మానసికంగా ఎంత కుంగిపోతుందో ఆమె వితర్క్మంచుకున్నతీరే చెప్తుంది రేవతి మాలవాన్ని చేసుకున్నా ఒక హిందువునే చేసుకుంది. కానీ రేణుక అట్లాగాదు. మజేతరున్ని చేసుకుంది, వర్జాంతర వివాహాలకోసమే సంస్క ర్హలు పాటువడుతున్న ఆ రోజుల్లో రేణుక ముస్లింను చేసుకొని ఉద్యమానిక్షి ఒడిపీరీ నూదింది. ఈ మతాంతర, కులాంతర వివాహాల తారతమ్యాన్ని బేరీజు వేసుకున్నది కాంతమ్మ, రేణుక కంటే రేవతి కొంత నయమనిపించింది. ఆమెకు. కాంతమ్మకు మంచి అనిపించిన విషయం దేశప్రజలకు మంచిదని పించనిదై ఉంటుంది. హిందూమతంలోని కులాల నడుమ ఉన్న విఖేదాలు సమసీపోతేనే దేశసమైక్యత సాధించవచ్చని జాతీయవాదులు (ప్రయత్నిన్తు న్నాళు. అస్పృశ్యత నివారణకు వర్ణాంతర వివాహాలు మేలుచేస్తాయని ఉళ యులు భావించారు కా బట్టి శాంతమ్మకు శేవతీ వివాహం కొంత నయమని. పించింది. అలాగే రఘుపతి తర్గిదండులు హరిజనుడై నా రఘుపతిని తిరస్క రించడాన్ని ఆమె సమర్థించింది. స్వధర్మాన్ని వీడనివాడు కడజాతివాడైనా నమస్కరించదగినవాడే అంటుంది. చివరికి ఆతురష్క. హరిజన సంవర్కంం చేత చెడిపోయిన తన కూతుళ్ళను నిందించుకొంది. ఆవూరి మహిళామండలికి శాంతమ్మను అధ్యక్షురాలుగా ఎన్నుకుంటే ఏమనలేదు గానీ, ఆమె సంసారాన్ని (తివర్ణపతాక గా ఆరోపి స్తే సహించలేకపోతుంది. మకాంతర కులాంతర వివాహాలుచేసుకున్న వాళ్ళు తము జీవితంలో ఎదుర్కోబోయే సమస్యలు ఇందులో చ్నితితమయ్యాయి. మతాన్ని వర్ణాన్ని వదిలి సంస్కార వివాహం చేసుకున్న వాస ఏకులానికి చెంది నవాళ్ళవు తారు!

తెలుగు నవల = ఆస్పృశ్యత్ళాసమస్య 158 వాళ్ళ సంకానికి వివాహాలు ఏ కులం వాళ్ళతో జరగాలి? ఇవి చర్చా మాత్రంగా జరిగినా ఇవి _పళ్నించవల్సిన సంగతులు కొవు. వీళ్ళ కాలంలోనే పరంపరగా వర్దాంతర వివాహాలు జరగుతుంటే భవిష్యత్‌ను భయంక రంగా ఊహించవల్సిన అవసరం లేదు. వాళ్ల సంతానం ఎదిగే నాటికి సంఘ పరిస్థితులు ఎంతగానో మారుతాయి. వచ్చే సంఘంలో మనుషులది ఒకే ఒక జాతి. ఆజాతి భరత జాతి. రఘువతి తండి చనిపోతే రఘుపతి వెళ్ళి కర్మలు చేయబోకాడు. కులం చెడినాదనే భావంతో ఆయనను కర్మలు చేయనియ్యరు. పెగా వర్ణాంతర వివాహం చసుకున్నందుకు రఘుపతిని అవమానిస్తారు. మాలగూడేం ఒక్కటై ఆయన్న ఒహిష్క6సుంది. కలం చెడిన ఐడు కర్మలు చెసే అవి అవకర్మ లవళాయట. ఆందుకే వాళ్ళు నిరసన. రోజులు మారుతున్నా మనుషులలో మార్షులు రావడం లేదు. లోకాస్ని కుజ్జంగా శెలుసుకొనే పరిజ్ఞానం లేని వాళ్ళు కావడం వల్లనా ? నిరక్షరాస్యులు కావడం వల్డనా ? అంటే ఆది కూడా కాదని చెప్పాలి. అకరాస్యుడైన రఘవతీ తండ్రీ మ్మాతం వర్ణసంకరాన్ని ఒప కన్నాడా? ₹ేదు. జాలిని బట్టవనిషి బుద్ధి వనిఇిస్తుందని మ్మాతం ఇందులో నిరూపితమయింది. శేషతి రఘువతల వివాహం బ్రాహ్మణ పంచముల కుల పైంకర్యం, మె హినీ జాషవఐల వివాహం, గిరిజా శ్రస్తవ అధ్యావకుల వివాహం, హిందూ క్రైస్తవ మఠాల నెంకి ర్యం, రేణుకా అబ్దుల్లాల నీవాహం హిందూ _ముస్టింల సాంకర్యం, పొందినటువంటివి. . ఒక “"అ(గవర్డంతోనే. రెండు మళాంతర వవవల జగ్‌గాయి. అకారణంగా మఠాల మ్‌ధ్య సామరస్యాన్ని సాధంచేం దుకు కృషి జరిగిందనే. చెప్పాలి. అశ్లే మూడ అధమ వర్ణాలకు జరిగిన వివావీల తీరు చూస్తే అస్పృళ్యత నివారణకే బాగా కృషి “జరిగిందని చెప్పవల్సి వస్తుంది. సాహసంతో కూడిన ఏ వనిని చేయాలన్నా బ్రాహ్మణులే ముందు చేస్తారనేది ఇందులో కౌట్ట వచ్చినట్లుగా కనబడుతున్న మరో విషయం. అంతే గాదు. దేశంలో ఉన్న కులాలలో [వాహ్మాణ కులం తస్ప మిగిలిన కులాల వళ్ళ ళక్కుదచి జతి వాశ్వని ఫసుకోవా లనుకోరని ఇందులోని నంఘటనలు

100 తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా నమన్య నిరూపిస్తున్నాయి. అం టే.-మిగిలిన కులాలవాళ్ళు ఒకరి కులం కంఉే-ఎక్కుువ కులాల“ వాళ్ళతో సంబంధాలు 'ెట్టుకోవాలనుకోవడం చెడు సంప్రదాయమని; రచయి్యితి చెవ్పకనే చెప్పినట్టయింది. ఎందుకంటే అనులోమ [సతిలోమ ఏివాపోలే -కుల- భేదాల నిర్మూలనకు సాధనాలయినప్పుడు, ఒక్క వతిలోమ వివాహాల ద్వారా అనుకున్నంత సాంఘిక -సమానత్వాన్ని సాధించలేరు _గచాశ నేడున్న సాంఘిక సమస్యలలో త్మీవంగా (ప్రజలను కలవర సరిచే సమన్య అస్పృశ్యతా సమస్య. అది ఎన్ని రూపాలుగా నిర్మూభించడానికి వీలుందో అన్ని “విధాలుగా. ఈ నవలలో సూచించారు. ౧౨, అంతస్తులు = అంతఃకరణాలు నిచ్చెన మెట్ల సమాజంలో కుల లేమి చేత అవమానాలకు గురకుంగి హ్టోయిన ఓ అబల కథ ఈ నవలలో చితితమైంది. కులనిర్మూలనకు ్రోళ్సావాం . లభిస్తున్న కాలంల్రోనే. వర్ణాంతరం చేసు కున్న వాళ్ళ సంతతిని అస్పృవ్యల్ని చేసి అనాడరించిందీ సంఘం. _వర్దాధిక్యంతో వచ్చిన సాంఘీ కాధికారం సాటి మనిషినే నీచజాతిగా, నీతిమాలిన జారిగా ము[దదవేసీఠది? అంతస్తులు = అంతఃకరణాలు రూపుదిద్ధీిన మానవ చిత్రణ ఇందులో ఉంది. ఇఢ యళ 4 రామారావు అస్బృవ్యరాలిని చేసుకుంటాడు. విళాల ఆయన కూతుర్ను భానుమ్హూలరి విశాలను (పేమించాడు. భానుమూర్తి ఆమె మరదలు సుథీర ఇద్దరే పిశాలను అమకుంటారు. భానుమూర్తిని పెళ్ళాడాలనుకున్న విజయకు విశాల అడ్డువస్తుందని ఆమె ముందే ఊహించింది. దానితో విశాల*మీద లేని పోని అవవాదులు పుట్టించి భానమూర్తిని ఆమె నుంచి దూరం + చేయాలని

తలుగు నవల - అస్పృశళ్యఠా సమస్య 161 [వయత్నించింది. భానుమూర్రి కూడా విశాలమీద విరక్రిని పెంచుకొని సుదూ రంగా వెళ్ళిపోవాలని [వయత్నించాడు. నిజం తెలిసిన తర్వాజే వాళ్ళ (పేమ బంధం బిగిసుకు పోతుంది.

అస్పృశ్యతా సమస్య;

ఈ నవలలో (వధాన౦ంగా కనిపించేది ఆస్పృళ్యశాసమ స్వే వర్ణాంతరాల ఉద్దేశం కులనిర్మూలనమే, వాటి వల్ల కులభానం సమసి పోకపోగా ఇంకా కుల సమ'సస్యే జటిలమవుతుంది. కులంలేని వాళ్ళనంతా అస్పృవ్యలుగానే చూస్తూ వస్తూన్నదీ సంఘం. సీచకులంలో పుట్టినా ఆ కులానికున్న గౌరవమన్నా లభిం చేది. వర్దాంతరంలో పుట్టినందుకే లేని అవమానాలను పొందవల్సి వచ్చింది. విళాల తలిదండ్రులు వేరు వేరు కులాలకు చెందిన వాళ్ళయినందువల్లే ఆమె అనేక వాధలకు గురి అయింది.

గాందీగారి ఆశయాలకు అనుకూలంగా జీవించాలని వర్ణాంతరం చేసు కున్న రామారావు జీవితం అనవిస్యాల పాలయింది. ఆయవ కన్న కూతురు విశాల అంటరానిదే అయింది. ఆయన మీద కంటే విశాల మీదే సంఘానికి చిన్న చూపు ఉంది. కారణం విశాల తల్టి ఆంటరానిది కావడమే. రామారావు రెండో భార్య కుమారుడు మురశికూడా విళాలను కులంలేనిదని తీట్టడంలో కూడా అంతరార్థం అదే, వర్ణాంతరం మిగిల్చిన విషాదం ఆంఠా విశాలలో కనిపిస్తుంది. ఈ స్థితిలోనే ఆమె ఆత్మన్యూనతా భావానికి గురిఆవుతుంది. పై వర్ణాలవాళ్ళ స్నేహ హస్తాన్ని అందించబోతే తిరస్కరించింది కూడా ఆ భావంతోనే.

సాధారణంగా (ప్రేమాయణాల్లో కులం కంటే గుణమే. (ప్రాధాన్యం వహిస్తుంటుంది. విళాలకు చదువు వల్ద వచ్చిన నంస్యారమే ఆమెకు ఆఅనొ రణను కెచ్చిపెట్టింది. లోకం విశాలకు వంచిన అవమానాలలో పొలు నంచు కొనేందుకు భానుమూర్తి ముందుకు వస్తాడు. సానుభూతిని చూపించి వంచిస్తా డేమోనని ఆమె సందేహిస్తుంది. ఒంటరి ఆడదాన్ని, కులం తక్కువదాన్ని సంఘం బతుకనిస్తుందా? సవర్శ యువకులు ఆమెపై అత్యాచారం చేయడానికే

వూనుకి 6టారు, భదిత లేకుండా పోయిన ఈతరుణంలో విశాలను ఆదు

162 తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమస్య కున్నది భానుమూర్రే - అందుకే విశాలకు ఆయనమీద గురి కుదిరింది. బంధు వులు ఎవరూ కాదన్నా వాళ్ళ వరణయ బంధాన్ని ముడివేనుకో జూచారు.

వికాలను సంఘమే గాదు తనవాళ్శనుకున్న వాళ్ళూ చిన్న చూపే చూస్తారు. మురశ్సీ మీనాషి కులం వల్లనే విశాలను ఆవమానిష్రారు. విజయ తను ఒక-ఆడదనే విషయం మర్చిపోయి సాటి ఆడదాన్ని విళాలను శీలం చెడిందని అవమానిస్తుంది. శారీరక సంబంధం పెట్టుకోకుండానే గర్భవకి కావడం భానుమూర్చికి మతిపోగొట్టింది. “కులం తక్కువ వాళ్ళకు గుణంకూడా తక్కువే” నని విశాల తవ్వు నడవడిని తప్పుగా నొక్కి చెప్తుంది విజయ,89 వృత్తిిత్యా డాక్టర్‌ అయినందునల్ల- భానుమూరి మనస్సు విరిగిపోతుంది కులాలులేవన్నవాడే. మనువాడుతానన్నవాడే, (ప్రేమించిన స్తీ మీద నమ్మ కాన్ని కోల్పోయేటట్టు చేసింది. ఆమె కులం లేనిదై నందువల్లే ఆమె శీలాన్ని, శంకించగలిగాడు భానుమూర్తి.

సంస్కార ఆవేశంతో “పెళ్ళిచేసుకోటోయే విశాల భానులకు రామారావు నర్జాంతరం వల్ల అనుభవించిన కష్టాలు స్ఫురణకు వస్తాయి. సంతానం కలిగే నాటికి *.... కుల రహితమైన సమాజం ఏర్పడవచ్చు. మానవులంతా ఒక్కటే నని చాటి చెప్పే మానవ సిద్దాంతమే ఆమల్లో ఉంటుంది” ఆని భానుమూర్తి నమ్మాడు! రామారావు మొదట ఇట్లాగే అపోహపడ్డాడు. “న్తూట్రికి రెండో వంతుకూడా వర్చాంతర వివావిీలు జరగడంలేదు కాబట్టి కులాలు పోవడం లేదని” తర్వాత వాళ్ళకే తెల్సిపోయింది,82 అందుకే భవిష్యత్తు గురించి భయ వడ్డది ఆ జంట. కుల నిర్మూలనకు వర్దాంతరాలే సాధనాలంటూ (ప్రచారంచేసే [వభుత్వం అవి చేసుకున్న వాళ్ళ జీవితాలు నాశంన అవుతుంటే ఏమీ చెయ్య లేక పోతోంది. మొదటి వర్దాంతర వివాహం ఆనాటి తీవ సం్రపదాయవాదులకు తలవొగ్గి విఫలమయింది. భాను విశాలది కూడా ఎన్నో పరిశల తర్వాతే.గాని 1వతిపలించలేదు.

థానుమూ రి ప్యాత ద్వారా సాంఘిక సమానత్వాన్ని తీసుకురావాలని రచయిత వయత్నించారు.. సామాజిక రంగంలో కులాల నడుమ ఉన్న సంబంధాలు వాటి స్వరూపాలు కూడా ఇందులో కుజ్ణంగా చర్చించారు, కులం

తెలుగు నవల = ఆస్పృళ్యతా సమస్య 168 మానవ నిర్మితమని, మనిషి స్వార్ధాన్ని కోరే కులానికి | ప్రైముఖ్యాన్నిస్తున్నా డని వెల్లడిస్తాడు. “కులం వట్ట ఎక్కువ వట్టింపు ఎక్కువ కులాల వాళ్ళకే గానీ తక్కువ కులాల వాళ్ళలో కనిపించదు.” అనడమేగాదు; కులరహిత సమాజం వ స్తే గౌరవం పోయేది ఎక్కువ కులాల వారికే గాని. తక్కువ కులాలకు గాదని కూడా చెప్తాడు. తక్కువ కులాల వాళ్ళకి (బతుకులెరువు బాగా వుంటే చాలు కులాల గౌరవం కావాలని కోరరనే భావాన్ని కూడా వ్య క్రీ రిస్తాడు.

ఇక విశాలతో భాను “నిన్ను నేనేదో ఉద్దరించానని నన్ను శిఖర్మ్యాగం' మీద కూర్చోబెట్టి నిన్ను నువ్వు తక్కువ చేసుకోకు” అంటాడు, విశాల కులం లేనిది. ఖాను కులం గలవాడయి అతని కులాన్ని వదిలి; గొవ సైహసం చేస్తున్నాడని దీనివల్ల తెలుస్తుంది. ఆయన లోని త్మీవథావాలే సంస్కారానికి పురి గొల్పాయి. మనసా వాబా కర్మణా అమెను చేవట్టటోయాడనేందుకు నిదర్శనంగా వాళ్ళకు రేపు పుట్టబోయే పిల్లల గురించి వికాలతో ఆలోచించడాన్ని చెప్పవచ్చు.

మనిషి హృదయాన్ని సంకుచితంచేసేంతటి కట్టుబాట్లు ఉండరాదం టాడు రచయిత. మనిషికి మనిషికి నడుమ ఆంతర్హ్వేషాన్ని పెంచే కులం నళించి పోవాలన్న రచయిత భఖానులో విశాల మీద అననమ్మ కాన్ని "పెంచడం సముచితంగా లేదు. కథను సస్పెన్సులో పెట్టాలనే ఎచుటి మనిషి (విశాల)కి అవవాదును అంటగట్టారు. (పేమించినవారు దూరమైతే (ప్రియరాలు (బతుకు తుందా? అని కూడా ఆలోచించలేదు. వర్ధాంతర వివాహం (ప్రాతిపదికగా నవలా నిర్మాణం జరిగినవ్వుడు మరదలు వట్ట కన్నా ,పేమించిన శ్రీ మీద పురుషని మొగ్గును చూపించాల్సి ఉంటుంది. మాటలో విశాలను మరచిపోనని చెప్పి చెప్పా పెట్టాకుండా ఉడాయించడం ఎన్నో అపార్థాలకు దారికీస్తుంది. వినదగిన విషయం విన్నప్పుడు మనిషికి (బతుకు మీద ఆసన్యాం పుట్టడం సహజమే. కాని నిజం తెల్సుకొనేంత చరకైనా భాను విళాలతో ఉండాల్సింది, అంతస్తులు - అంతః కారణాలలో వరస్పరల జకిగిన సంఘర్షణతో హొటు కులాల నిర్మూలనకు సాగిన నంఘర్షణ కూడా. ఉంది,

! తెలుగు నవల _ ఆస్పృళ్యతా సమస్య 18. చిల్లర దేవుళ్ళు

దాశరధిరంగాబార్యగారు 1085 లో రాసిన “చిల్లర దేవుషు” నవల నైజాం పాలననాటి తెలంగాణ రాజకీయ వాతావరణాన్ని చితించిందిం ఆందులో మకాంతరీకరణకు సంబంధించిన అంశం అస్పృశ్యతతో ముడివడి ఉంది, మన దేశంలో ఏ [ప్రదేశంలో కనిపించని బలవంతపు “మతవరివర్తని నిజాం ప్రాంతంలోనే జరిగింది. అన్నృశ్యతా సమన్య

“చిల్లర దేవుళ్ళు! నవలలో (పధానమైన సమస్య రాజకీయ సమస్య అయినా అందులో హరిజన సమస్య కూడా కల్సివుంది. నైజాం హయాంలో హరిజనులను ముస్లింలుగా మార్చడం జరిగింది. బలవంతంగా మత పరివర్తన ఇరగడంవల్ద సఫలం కాలేదు. ఏ నరిస్టితుల్లో హరిజనులు ముస్లింలుగా మార డానికి ఒవ్పుకుంటారో, ఏ పరిస్థితుల్లో హరిజనులు ముస్టిం మతంనుంచి తను కుంటారో కూడా ఇందులో చ్వ్యితితమైంది. మతం మారినా వాళ్ళ (బతుకులు మారలేదు. సంకటాలు తొలగకపోగా లేని ఇబ్బందులు వంచములకు గలుగు తాయి. మత మార్చు సహించని సవర్జులు [వభుత్వాన్ని ఎదిరించలేక పోవ డానిక్కారణం హరిజనులు ఆర్థిక (వలోభాలకు లోనవడంవళ్లే. సవర్డులు కూడా మత మార్చిడిని వ్యతిరేకించక పోవడంలోనూ వాళ్ళు అధికార (వలోఠం, అర్జిక [వయోజనాలపీది దృష్టే కారణం. ఆస్పృక్యతా నిర్మూలనకోసమే ఇందులో మత మార్పిడి జరిగిందని చెప్పలేం. హిందువులు హరిజనులను హీనంగా చూసున్నారన్న మహమ్మదీయుల్లో కూడా సంస్కరణ పియత్వమే కని పిస్తుందిగాని ముస్దీం సమాజంలో వాళ్ళను వూర్రిగా కల పుకున్నట్టు కనీ పించదు. న్నైవాహిక సంబంధాలలాంటి వాటిల్లో హరీజనులను ఆస్పృజ్యులు

కెలుగు నవల _ అఆస్పృళ్యళా సమస్య 1ేగ్రిక్‌ గానే మిగిల్చారు. 'పె త్తందార్లలో ఈ మత మార్చిడి ఏ నూర్చునూ తీసుకు రాలేక పోయింది. కొన్ని చోట్ల మతం మార్చుకున్న హరిజనులు యజమానుల మీద తిరుగుబాటు చేశారు. భూస్వాములు ఆర్థిక (వతిబంధకాలు కల్పించి లౌంగదీనసుకొని మళ్ళీ మకాంతరీకరణగావించి హరిజనులను బానిశలను చేసు కుంటారు. మత పరివర్తన (నహసనంగా మారిపోయింది.

మాలమాదిగలచేత వెట్టి చేయించుకోకుండా. చేస్తామని చేసిన వాగ్జానమే వాళ్ళను మఠాంతరీకరణకు [పోత్సహించింది. ముస్లింలు చెప్పిన సాంఘిక సమానత్వం కూడా నిజంగా వస్తుందనుకుంటారు. ముస్లిం మతంశో కలిసే "స్వేచ్చగా బఐతుకవక్చునని, వెత్తందార్హ ఒత్రిడి తగ్గుతుందని వారిజనులు థావించారు. దేళశముభకు మతాంతరీకరణ ద్వారా తన ఆధికారం సన్నగిల్దు తుందేమో అనే అనుమానం వచ్చింది. “మాదిగ మాలలం - కొడుకులు తురకల్ల కలుసే నిలుస్తారా భూమ్మీద? ఇక బేగారేం చేస్తరుః రాణ్యాలేల కేమో” .... అని రామారెడ్డి విచారిస్తాడు,83 మ్రతాంతరీకరణను అడ్డుకునే ధైర్యం ఆయనకు లేకపోయింది. అయితే మకాంతరీకరణకు కావల్సిన ఏర్పాట్లు కూడా రామారెడ్డి చేయడం నిజాంకు భయవడే. అదికారం నిలబడే మతం మార్చుకుంటే మాతం హరిజనులు ఎక్కడికి పోతారు ? తన కాళ్ళ దగ్గర వడి ఉంటారనేదే ఆయన నమ్మకం.

హరిజనులు మతం మార్చుకుంటున్నారంటే ఊళ్ళోని 'ఆసాముల గుండెల్లో గుబుళ్ళు పట్టాయి. తురకలుగా మారితే వాళ్ళచేత వెట్టి జీయించుకో వచ్చునా ? లేదా ? అనే సంశయాలు రైతులకు గలిగాయి. సర్కారు మతం పుచ్చుకొన్న వాళ్ళచేత వెట్టి చేయించుకోవడం నేరమవుతుందనే ఆలోచించారు. మతం మార్చుకొన్న వాళ్ళకు ఒరిగింది ఏమీలేదు. సర్కారువాళ్ళ వెట్టిబొకిరిని నిర్మూలించలేదు కాని కట్టుకునేందుకు బట్టలిచ్చారు. వీది కల్పించకపోతే హరిజను లెలా జీవిస్తారు ? మత వరిన రన జరిగి ముస్తింలు అయినా కూడా "పెత్తందార్ల కాళ్ళకిందవడి ఉండక తవ్పలేదు. అటు (నకుత్వం - ఇటు "పెత్తందార్లు హరిజనుల జీవితాలతో ఆటలు ఆడుకున్నారు.

“ఒక్క-గింజ ఇయన్సో. శురకల్ల కలు స్రరేమో కదరా? పొయ్యి వాండ్దనే అడుకొని” అంటాడు రామారెడ్డి.8 బతుకుతెరువు చూవని ముస్లింల

166 తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యకా సమన్య మీద కోవంతో వంచముడు “మేం కలుస్తామన్నామ్ముని. గడ్డపు తురుకో డొచ్చిండు.... భూములిప్పిసానన్నాడు. తురుకోల్లమైతేం మాదిగోల్లమైతేం మీ కాళ్ళకాడ నడుండేటోండ్లమే కాదుండి !” ఆంటారు.84 ఆర్థికంగా లేని వంచ ములు ఏ మళంలో ఉంటి. మ్మాతమేముంది. భూకామందు చేళుల్లో కీలు. బొమ్మలు, వంచముల మీద ఒ త్రిడితెచ్చేది ఎందుకంటే తురక మతానికి దూర ముండాలన్న' కోరికతోనే. మాలమాదిగలను నీచంగా చూస్తున్నారని, ముస్తింలుగా మారుస్తే ఆంటి రాని తనం తొాలుగుతుందని యార్‌ఇంగ్‌ ఆలోచించాడు. మత వరివర్తన జరిగిన తర్వాత ఆందరితో విందుకు లేచాడు. హరిజనులంతా ఒక ఐంతిగా కూర్చుండి భోజనాలు చేయవల్సి ఊంది. కానీ హరిజనులంతా కల్సి కూర్చో మన్నారు. ఇదంకా చూస్తున్న యార్‌జంగ్‌, ఖాజీలకు ఆశ్చర్యంగా కనిపించిందీ. చర్య, విందుకు ముందే సాంఘిక సమత్వం గురించి కొత్త తురకలకు యార్‌ జంగ్‌ బోధన చేాడ్తు, మాలలు మాదిగోళ్ళతో, మాదిగోళ్ళు డొక ట్రాలోళ్ళుతో బంతి కూర్చోమన్నవ్వుడు తెల్టమొగం వేశాడు. “తురుకోండ్లమైతేమూ(తం కులం తగ్టతదా” అంటు. లేచిపోయే. వాళ్ళను చూస్తుంటే మతిపోయినంత వనే అయింది, వుతాంత్తరుల్తైన పంచములు మాలతురుకొల్లు, మాదిగ తురుకోల్లు డొక్కల. తురుక్షోల్లు అన్ని, పేర్దు పెట్టుకున్నారు. ముస్టింలు అయినా అంటరాని చన్నం షోలేద్యు;.బానిసతనమూ పోలేదు. మతాంతరికులై న వాళ్ళలోనే అంత రాలు - సెక్రిగ్గాయి. దీనివల్స పంచములకు [వయోజనం ఏమీ చేకూరలేదు, ఇస్లాంచు. నమ్మి మొలకతాళ్ళు - బొట్టు ఆచారం పోగొట్టుకున్నారు వంచములు.. మతాంతరులైన వంచములు మనస్పూర్తిగా ఇస్లాం మళాన్ని స్వీక రించిన వాళ్ళుగాదు, “అందుకే మాలల, మాదిగల, డొక్కల వాళ్ళు మధ్యన ఉన్న భేదం బంతి బోజెనాల్లో బయటపడింది. ఇస్టాం సిద్ధాంతాలకు తితోదళా లిచ్చి నాయకులే ఈ మూూడు' వర్గాల వాళ్ళను ముట్టకోకుండా దూరం 'దూరంిగా కూర్చోబెట్టారు, . వంఛముల్లు ముస్లింలు అయినా ఇస్తాం మతంమీద విశ్వాసాన్ని పొందలేదు. హిందువులుగా ఉన్నప్పుడు పెంచుకున్న మూఢ విశ్వాసాలనూ నగ్గులుకో లేదు. వదిగొడ్డు, నలుగురు వంచములు మరణించింది ముత్యాలమ్మకు

తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమస్య 167 మత వరివర్తనమీద కోవం వచ్చేనని వాళ్ళు నమ్ముతారు ఈ వైపరీత్యానికి భయవడిన మకాంతరులుకాని వంచములు తురక వంచములతో సంబంధాలనే తెంచుకున్నారు. తురకలుగా మారిన వరిజనులతో అటు ముస్టింలు వియ్యా లందుకోవడంలేదు. కోమటి అప్పులివ్వుడు, మంగలి వనిచేయడు, కుమ్మరి కుండలియ్యడు, ముఠ్యాలమ్మ మనుషులనే నింగుశుంది ఇన్ని కారణాలవల్ల నంచములు పునర్మతాంతురులు కావాలని _వయత్నించారు,

రామారెడ్డి వెట్రిేచేయించుకోడానికి మళొలు అడ్జురాలేదు. “ఖద్ధిలేక తురకల్ల కల్సినం, వాల్లిచ్చిన గుడ్డల్ని కాలబెట్టినం, 'పేర్ణను మార్చుకున్నం బాంచను .... ఎట్టనన్న మల్దకులంలో కలుపురంొటూ హరిజనులు ఆయన కాళ్ళమీద వడ్తారు. శద్దికార్యం చేవట్టితే 'సర్కారు'తో మాటవస్తుందని మొదట భయవడ్తాడు. ఆర్యసమాజికుడు వచ్చి కార్యక్రమాన్ని చేవట్టితే మరో విధంగా ఖభయవడ్తాడు. ఇద్ది చేస్తే వంచములు (బ్రాహ్మలు ఏమీకారు, వూర్వపు కులం లోకే మారుకారంతే అని చెప్తేనే ఒవ్చుకుంటాడు, మతవరివర్తనలో కూడా లాభనష్టాలను చూసింది పెత్తందారీ వర్గం.

మతాంతరీకరణ హరిజనులకే సరిమితంకాలేదు, గిరిజనులకు కూడా ఈ బాధ తప్పలేదు. అన్యాయాన్ని ఎదిరించిన లంబాడినాళ్ళను చైల్లోకుక్కి- ఐ9 వంతంగా మతపరివర్తన గావిస్తారు పోలీసులు. సత్యాపురం మవహబూబారెడ్డి? హనుమకొండ కరుణం, కొత్రపెల్లి దేశముళ్‌లు ముస్లింలుగా మారింది ఆర్థిక (వయోజనాన్ని ఆశించే.

రంగాచార్యగారు సంస్కరణ దృక్పంథంతో అస్సృళ్యతను చ్మితించిన వారుగాదు. సామాజిక జీవనంలో పాటిస్తూ వస్తున్న అస్పృశ్యత విధి ఇందులో చోటు చేసుకుంది. ఆందుకే దాని నిర్మూలనకు తగిన కార్య[క మాలు కనిపించవు. ఆనాడు హరిజనుల దయనీయ వరిస్థితిని ఆసరా చేసుకొని అంజుమన్‌ మతస్తులు వాళ్ళను మకాంతరులను చెయ్యాలని వ్రయత్నించారు తమ వబానిన బళుకు మారుతుందని వంచములు [భమవడ్డారు. ఏ మతం అస్సృ శ్యతను నిర్మూలించేది కాదని ఇందులోని నంచములు తెల్చుకున్నారు. మత వరివర్తన పంచముల బతుకుల్లో రవంఛకూడా నూర్చును తెచ్చిందిగాదు.

168 తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమస్య మతాల నడుమ, 'పె త్తందార్ల మధ్య పంచములు నలిగిపోయి స్వేబ్బాస్వాతం[త్యా ౧౪. వొనిసలు డా కేశవరెడ్డి 1971లో రానిన ఈ నవలలో కడణాతి వానిస ఐతు

కులు చి్మితితమయ్యాయి. గాంధీజీ ఆశయాలను (పతిబింబించే నిర్మాణ కార్య (ఈ్రమాళలు, వాటికి కల్పించే ఆటంకాలూ ఇందులో కనిపిస్తాయి. మాలపల్లి అగవోరానికి మధ్య రోడ్డు వేయాలని హరిజనులు |[వయత్నిస్తారు. రోడ్డు వని 1ప్రారంభమయ్యేరోజే వాళ్ళలో చీలిక ఏర్పడి వని అగిపోతుంది. సంఘ ఇహివ్మృృతులై అ్మ్యగహోరానికి దూరంగా మాలవల్లిలో నివసిస్తున్న హరిజను లను సవర్డులతో కలిపే వారధి రోడ్డు నిర్మాణమేకాదు. పె వర్దాల వాళ్ళతో సహజీవనం చేయాలనే తలంపు హరీజనులకే ఉంటే రోడ్డు అవలీలగా వడేదే, అన్పృశ్యతా నమస్య

“బానిసలు నాతి బహిష్కృతులు. వాళ్ళ (వధాన సమస్య అస్పృశ్యతా సమస్యే. దాన్ని దూరం చేసుకోనంత కాలం వాళ్ళకు వానిన చేత (వని) తనదు. కానిసలు యజమానులమీవ పూర్తిగా అధారపడి జీవిస్తారు భయ భక్తులు రకంలో నింపుకుంటారు. యజమానులు విదిలించే మెతుకులు గతికిన కృతజ్ఞత అది, తమ రక్తాన్ని తడిపి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను పెంచితే ఎక్కడో నిలువబడ్డాయి. శమించిన బానిసలకు ఆకలిని సృష్టించాయి. ఆకలికి తట్టుకోని దశలో '*జివగంజి' అయి కృతజ్ఞతను 'పెంచామిు. ఈ ఆకలి మూల్యాలను ఛేదించ గలిగితే అస్పృళ్యతే సమాజంలో ఉండదు. దాని నీడన బతికే బానిసతనం ఎవ్వుడో అడుగంటిపోయేది.

తెలుగు నవల -_ అస్పృళ్యకా సమస్య- 160

బానిశతనమే [శమను దోచేందుకు అవకాళాన్నిచ్చింది. ఆది పోతే 'శమదోపిడికి తెర వడుళుంది. ధనిక వర్గం హరిజనుల్లోని ఆజ్ఞానాన్ని ఆసరా చేసుకొని వంచించాలని చూసీంది. ఆ సౌఖ్యం దూరమవుతుందని తెల్సివచ్చి నవ్వుడు ధనబలం, అధికార బలాలను ఉనయోగించి అణచివేయాలని చూసింది. హరిజనుల్లో అనై క్యతను సృష్టించి సంఘటితంకాకుండా చూసింది. చైతన్యం పొందకుండా ఆధ్ధుకుంది. పొట్టకూటికోసం తావ్యతయవడే జాతి (వ్రతిఘటన శ క్రినే కోల్పోయింది. ఇన్ని (వతిఐంధకాల ఫలిళంగానే కడజాతి వానిస జాతిగా మిగిలిపోయింది. |

[గ్రామాల్లోని హరిజనులకు జటిలమైన సమస్య ఏదైన ఉందంటే అది నీటి సమస్యే అయి ఉంటుంది. కాళిమిట్టలో ఈ నమస్యను వరిష్కరించు కొనేందుకు యువకులు మంచినీటి వావిని ఉతవ్వుకుంటారు. దాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకొని తమ సమస్యలను తామే సరిష్కరించుకోవాలని ఒంటిల్లు హరిజన యువకులు ముందుకు వచ్చారు. సాంఘిక సమానత్వంకోసం అనేక విధాలుగా కృషి చేళారు. ఆందులో ముఖ్యమైనది రోడ్డు వని. హరిజనులంఠా కలిని రోడ్డు పని చేయాలని ఏకవక్షంగానే నిర్ణయించుకుంటారు. నవర్జులకే తలతీన్‌' నట్టయి హరిజనుల్లో తెంపులు "పెడ్తారు. ర్మారికి ర్మాతే రోడ్డు కోసం శ్రమించా లనుకున్నా హరిజనులు మారిపోతారు. దానితో రోడ్డు పని ఆగిపోళుంది. హరి జనుల్లో వచ్చిన ఐక్య సంఘటనకు హడలిపోయిన మున్సబ్‌ ఐంగారు గొలుసు దొంగతనాన్ని సృష్టించి వాళ్ళను విడగొట్టాడు. “కాణిపాకం” వెళ్ళి (వమాణం చేసేందుకు రమ్మన్న మున్సబు మాట పెడళెవిన పెట్టిన సుబ్బారాయడు వల్లే హరిజనుల్లో ముఠాలు ఏర్పడ్డాయి. పెత్తందార్లకు లౌంగిపోని సుబ్బారాయుడు ఒంటరివాడవు తాడు. రోడ్డు ఒంటరదే అవుతుంది.

భూస్వాముల కబంధ నాస్తాలనుంచి విముక్తి కలగనంతవరకు వారి జనులకి తమ బానిస సంకెళ్ళను తెంచుకొనేందుకే అవకాశ మేర్పడదు. కట్టు బానిసలను చేయకపోతే హరిజనులు ఎంతో అమ్యదయాన్ని సాధించే వాళ్ళు. అవ్వు ఇచ్చి వడ్డికింద పాలేరుగా ఉంచుకొని బానిస తనాన్ని సృష్టించింది ధనిక వర్గమే. సువ్బారాయడు తండి చేసే బానిస చేత ఇలాంటిదే. తన తండి తర్వాత తనకు వానిసతనం తన్నదని ముందే (గహించిన సుబ్బా

179 తెలుగు నవల - అనృళ్యళతా సమసి శాయడు ఊళ్ళోనుంచి పారిపోయి; డబ్బు సంపాదించుకొని నస్తాడు. అపు జెల్లకడ్తానని వెళ్లే మున్సబు. “నోర్ముయ్‌ మాలకొడుకా' మాలబుద్దులు పోని చ్చావుగావు, అవ్పు-ఇచ్చి వుచ్చుకోడానికి నేనేం వడ్డి వ్యాపారిననుకున్నావా శ అని తిడ్తాడు. వాళ్ళ ఒప్పంద (వకారం అవ్వు ఇచ్చింది పాలేరుగా వడీ ఉండేందుకేనట. తంగడి అప్పుచేసి తీర్చకపోడే కొడుకు పాలేరుగా మారాలి, వాడు చెల్లించకసోతే వాని కొడుకు పాఠేరుకావాలి. ఈ విధంగానే తరతరాలుగా వానిసలను చేసిందీ ధనిక వర్గం. ఆండేగాని షపాలేరుతనాన్ని మానుకోమని' చెన్సలేదు. పాలేర్గుగా చేరకపోతే వెట్టిడేియిం చుకోవడం ఎలాగా? అన్న సృష్టించిన బానిస రూవమే అస్పృశళ్యుతగా మసలుతూ వచ్చింది. తరతరాలుగా బానిస. గొలుసులు చుట్టుకు వస్తూ ఏర్పరిచిన సంకెళ్ళను కెంచుకున్నాడు సుబ్బారాయుడు. ధనిక వర్గం నిర్మించుకున్న బానిస కోట్లకే పీటలు ' వడ్డాయి. హరిజనులు చేసినా ఆప్పు చెల్లెస్తారని పెత్తందార్లెనరూ ఈహించనేదు, ఓక. భూస్వామివద్ద అవ్వువడ్గ పాలేరు అప్పు చెల్లగట్రి పోవడం భానిస,చర్వితల్రోనే మొదటిది, డబ్బు సంపాదించే వనరులు తెల్సివస్తే ఆంద్నర్లూ స్వతం్యతులవుకార్ను. పాలేరు వనికే జీవితాన్ని అంకితంచేసి వరాన్న జీవు అయిన వాళ్ళు-కాల్మకమంటలో బానిస కూపంలో కూరుకుపోయారు. చైతన్యం రాగానే. తరాలనుంచి ఆనవాయితీగా వస్తున్న ఆబారాన్ని తలకిందులు చేసేస్తాడు, 88 హోటళ్ళలో వంచముల [|వవేశం యజమానుల ఇహ్టైయిహ్టాలమీదే ఆధార

వడిఉండది. సాధారణంగా హరిజనులు కాఫీకివ స్తే వాళ్ళను బయటే కూర్చోబెట్టి (వత్యేక గ్దాసుల్లోనే ఇస్తారు. సుబ్బారాయడు అందరితో కల్సి హోటల్‌కు పోయినా అక్కడ జరిగింది ఇదే. అంగడి పె కవ్పుచూరులోంచి తాసు కసీ కాపీ ఇచ్చారు. కాఫీ తాగి అతను దాన్ని కడిగి ఇచ్చివేస్తాడు. ఆ(ప్రత్యేక గ్రాను మరో వారిజనుడి కోసం ఫె కవ్పచూరులో దాక్కొని చూసుంది. ఆందరి గ్లానులు కలిస్తే అంటు వస్తుంది. అదీగాక హరిజనుడి ఎంగిలి గాను కడిగేది ఏవరు? కడిగితే హరిజనుడికంటే తక్కువ వాళ్ళుఅవుతారు. ఆ నమ్మక౦ ఉండబట్టే ఈ వివష.

తెలుగు నవల = ఆస్పృళ్యకా సమస్య శై

వారిజనులను ఏదో నెనం పెట్టి హింసించడం నవర్దులకు వరిహెటే. మాలవాడు తనముందు వొక్క కొరికాడని మున్సబ్‌ సుబ్బారాయుడి తండిని చితక తంలాడు. మాలవాడు వొక్క కొరకడంకూడా తప్పేనా ? కాదుకాని జంకు గొంకు లేకుండా [వవ ర్రించడంవల్ల మున్సజ్‌కు తలకొస్టేనినంత 'వని ఆయిందట.87 ఈ సంఘటనద్వారా రనిక వర్గం సవర్డులు బానిసలకు ఎన్ని కట్టుబాట్లను కల్పించారో తెలిసిపోతుంది. నవలారంభంలో అత్యాచారాలకు సంబంధించిన కొన్ని సంఘటనలు దర్శనమిస్తాయి. ఒక [గామంలో హరిజన యువకుడిని స్తంభానికి కట్టివేసి కిరోసిన్‌ పోని సజీవదహనం చేయడం, వేరొక, (గామంలో హరిజన యువతులను వనట్టపగలు నగ్నంగా వీధుల్లో నడ్తిసించడం ' లాంటివి సవర్జుల దౌర్జాన్యాలనే తెల్పుళున్నాయి.

గాంధీజీ హరిజనోద్ధరణ కోనమే తన జీవితాన్ని వెచ్చించారు. ఆయన మరణాంతరం అస్పృక్యలను వట్టించుకొనే నాధుడే లేడని సుబ్బారాయుడు వాపోతాడు. గాంధీజీ ఐతికి ఉంటే మన సమాజంలో అస్పృశ్యత ఇంత త్మీవంగా ఉండేది కాదు. హరిజనులమీద సవర్దులకు జాలే కలుగడం లేదు కనీనం సాటి వాళ్ళుగొనో, తోటి వాళ్ళుగానో చూసినా హరిజనుల బతుకుల్లో కొద్దిగానై నా మార్పు వచ్చి ఉండేది. రాను రాను బాంధవ్యాలు ముడివడేఏి. కుట్రిగాడు (థమ వడ్డట్రుగా మున్సట్‌ కూతురును కుంటివాని కొడుక్కి, దానవ కూతురిని కరణం కొడుక్కి. ఇచ్చి ఉండే వాళ్ళుకికి

శరవేగంతో నాగరికత మారిపోతున్న మన దేశంలో హరిజనుల దుస్థితి మారడం లేదు. (వళుత్వుం హరిజనాథ్యుదయం కోసం నిర్విరామంగా కృషి చేస్తున్నా అంటరానితనం అడుగంటలేదు. [వళుత్వం హరిజనులకు కల్పినున్న అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకొని అభ్యుదయాన్ని సాధించాలి, తరతరా లుగా నరనరాలలో జీర్ణించుకు పోయిన బానిసతనాన్ని, భయాన్ని ఇకనైనా వీడాలి. ఆత్మన్యూనతా భావానికి లోనుకాకుండా మెదలి ఆళ్మోన్నతిని పొందాలి. అప్పుడు సాంఘిక సమానత్వం, తప్పక సిద్ధిస్తుంది.

క్ష?2 తెలుగు నవల - ఆస్పృళ్యతా సమస్య ౧౫. అంటరాని జంటి

ఈ నవలలోనూ అస్పృజ్యని జీవితమే చ్విత్రితమైంది. ఇందులోని వర్ణాంతర వివాహం కుల నిర్మూలనకు తోడ్పడేదే. సంస్కారవంతులు కులాల గురించి గాక గుజుల గురిందే ఎక్కువ వట్రించు కుంటాకు. గుణానికి (ప్రాధాన్యం ఉండబ'్టే నర్దాంతరాభు మన గలుగుతున్నాయని “అంటరాని జంటి నిరూపించింది. అన్నృశ్యతా సమస్య

అంటరాని జంటలో [పధానంగా కనిపించేది అస్పృశ్యతా సమస్యే. ఈ సాంఘిక రుగ్మత వట్టణాల్లో కంటే వల్దె ప్రాంతాల్లోనే వివరీళంగా (వబలి పోయి సాంఘిక జీవనాన్ని ఆతలాకుతలంచేసోంది. ఒక కులాలకంటే మరొక క్షులాన్ని తక్కువ చేసి చూడ్డం గ్రామాల్లోనే అధికంగా కనిపిసుంది. సాధారణంగా సవర్జులంకా ధనికులు కావడం మూలంగానే కులభేదాలు తీవ స్థాయినందుకున్నాయి. పె త్తందారీతనాన్ని, భూమిమీద నటుత్వాన్ని కోల్పోయిన సవర్డలే సేదలయినారు, అయిజే వాళ్ళ జ్ఞాన సంపదను కోల్పోలేదు. కాబల్టే విద్యార్హతలను సంపాదించి ఉద్యోగాలకు ఎగబడ్డారు. కార్యాలయాలు అన్ని జాతుల వాళ్ళకి సమానత్వాన్ని టప్రసాదించాయి. ఈ స్ధితే వర్ణాంతరాలకు సౌవకాళమిచ్చింది. రాజ్యాంగం కల్పిందిన హక్కులు కూడా వర్ణాంతరాలకు (పోత్సవా మిచ్చింది,

జీవితం మీద విర క్రి నొందిన రమేశ్‌, పద్మావతి ఆత్మహత్య చేసుకోవా లని (ప్రయత్నిస్తారు, [బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన వద్మావతి, వంచముడైన

శెలుగు నవల - అన్సృళ్యకా సమన్య 178 రమేశళ్‌ల నిరాళ జీవితంలో జాతిఖేదం కనిపించదు. ఒకరి నొకరు తోడు చేను కోవాలనుకున్నవ్పడూ కూడా కులఖేదం ఆడ్డురాలేదు, చాలిఐబహిష్కాారం, సంఘ బఐహిష్కారాల బాధే ఇద్దరిని కలచివేసింది. మంచి మనస్సులే వాళ్ళిద్దరిని కలిపి వేశాయి.

ఏ కులాలకు చెందిన వారైనవ్పటికి వాళ్ళు కనబరిచిన నిజాయితీయే వాళ్ళను దగ్గర చేసింది. ఒకరినొకరు వంచించు కోవాలని ఆడంబరాలు వలికిన వాళ్ళు గాదు. ఎక్కువ కులానికి చెందినవ్పటికీ వద్మావతి గౌరవం కోసం తంటాలు వడలేదు. తక్కువ కులం వాడ్రైనన్నటికీ తన కులాన్ని మరుగు వరుచుకోలేదు రమేశ్‌, “మీద (ూహ్మణులయిలే మేము వంచములము .... మీరు _బావ్మాణులై నందుకు ఎంత సంతొషిస్తారో మేము హరిజనులమైనందుకు అంత గర్విస్తాం” ఆనడలలోనే రమేళ్‌ గుణోన్నతి కనిపిస్తుంది. కులానికి గుణానికి సంబంధం ఉన్నట్టూ కనిపించదు. "మీరు కులం తక్కువ వారైనా గుణంలో మవోమహులు” అని పద్మావతి ఆయన్ను (వళంసిస్తుంది:90 “కోవెరి లోని దేవుని కంటే మానవ హృదయస్తుడగు దేవునిపై, ఎక్కువ నమ్మకం గలిగి” ఉంది పద్మావతి.91

కష్ట కాలంలో కలుసుకున్న రమేశ్‌. వద్మావతి ఒకరినొకరు ఓదార్చు కోవడమే గాదు తోడు నీడగా కూడా ఉండాలనుకుంటారు. ఆందుకే నద్మావతి పెత్తందారుతొ “నావెంట వీరున్నార'ని భర్రగా ఆయన్ను పరిచయం చేసింది వసతి గృహంలోనూ ఇలాగే చెప్పి గది అద్దెకు తీసుకుంది. గుడిలోనేమో దంవతులని దివిస్తున్న వూజారిని కాదనలేకపోవడంలో కూడా ఈ కాంవ్షనే తెల్పుతుంది. మాంగల్య బంధం ముడివడాలని లేకుంటే ఏదో ఒక సందర్భం లోనైనా అసమ్మతిని తెల్పి ఉండే వాళ్ళు. వద్యావతి మనన్చూ ర్షిగానే రమేక్‌ను భర్త అనీ చెప్పుకుంటూ వచ్చింది. రమేశ్‌ కూడా మౌనంగానే తన అంగీకొ రాన్ని తెలుపుకుంటూ వస్తూన్నాడు. తనకు తానై భర్తనని చెప్పి ఆమెను ఆగారవ్‌ంచడం ధర్మం కాదనే ఊరుకున్నాడు. [గామ సేవిక అయినా అమెలోః [వధానోపాధ్యాయుడైనా ఆయనలోనూ సంస్కారమే భూషణమై నిలిచింది.

కడి తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య హరిజనులు విద్యకు దూరంగా ఉండడం వల్ల సంస్కారానికి దూర మైనారు. ఉద్యోగాల కోసం డిగగిలు చదివిన వాళ్ళకు విద్యవల్ల వచ్చిన సంస్కారమే మిగిలింది. ఆధిక సంఖ్యాకులు సంస్కార హీనంగానే జీవిస్తు న్నారు. “మీరు (వాహ్మణులు కాబట్టి మీ యిండ్ల యందు సరస్వతి విరివిగా [ఘూరంలో ఉంటుంది. మా యిండ్లలో సృష్కలంగా బూతులు మాట్లాడు తుంటార"ని రమేశ్‌ చెప్పిన మాటల్లో సంస్కారం కనిపిస్తుంది.32 కడజాతికి చదువు లేనందువల్లే ఆందరూ ఉద్యోగస్తులు కాలేకపోయారని కూడా ఆయన వాపోతాడు. రాజ్యంగం ఎన్నో హక్కులను కల్పించినప్పటికీ _వభత్వంలోని కీలక స్టానాలను సవర్దులే ఇకమించుకొని హరిజనులను నిర్హాషణ్యంగా అణచి వేస్తున్నార ని, అందువల్లనే కడజాతి అభివృద్ది కుంటుపడిందని విచారిస్తాడు. కుల పిళాబానికి బలి అయిపోయిన వర్గంలౌ పుట్టినవాడై నందువల్లే. ఆయన సవర్జులను అభివృద్ది నిరోధకులని దూషిస్తాడు. సాంఘిక నియమాలను విధించి కొందరిని వెలివేసి హిందూ సమాజానికి దూరంగా ఉంచి సంఘాన్ని సంరశ్షిస్తున్నామనుకొంటున్నారు వూర్వాచార వరాయణులు. కాని హిందూ సమాజం ఈ వెలి దృష్ట్యా ఎంత నష్టపోతుందో తెల్పుకో లేక పోళున్నారు. హరిజనులు హిందూ సంఘంలోని దిగృంధాలను తట్టుకోలేక నే మకాంతరులవుతున్నారు. పోయేవాళ్ళు పోగా మిగిలి ఉన్న వాళ్ళను ఏదో నెవం పెట్టి మఠానికి దూరంగా ఉంచేస్తున్నారు. హిందూ మతం నుంచి వెలివేసిన వాళ్ళని, మతాంతరులై న వాళ్ళని మళ్ళీ తెచ్చి మతంలో కలుపుకో లేక పోతున్నారు. పరద్వేషం కఠిగిన హిందూ మళం గాంధీజీ పూనుకోకపోతే ఏనాడో తుడిచి పెట్టుకు పోయేది. అణగారిపోయిన ఈ వంచములను చేరదీసి హరిజనులని నామకరణం చేసి కొత్త జీవితాన్ని [వసాదించారాయన. వెట్టిచాకిరి నుంచి విముక్తిని కల్పించారు. స్వాతం[త్యానంతరం పరిస్థితి తారుమారు అయింది. అణగారిందనుకున్న అస్పృశ్యత మళ్ళీ తలెత్తింది. ధార్మిక పోరాటం గాక రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కుల ద్వారానే అస్పృశ్యతను దాపుకోవాలని “అంటరాని ఇంటి” (వబోధిందింది.

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య క్ష్‌ ౧౬. నీవాంచను కాల్కొర్కూతా ౨

ఈ నవలలో అట్టడుగు జాతి వ్రజల జీవితాలు చితితమయ్యాయి, అస్పృశ్యులు జాతి బపిష్క్సాతులుగా బళుకుళున్నందు వల్ల [వకుత్వం. చౌళ్ళ ఆభ్యుదయానికి కొన్ని సౌకర్యాలను కల్పించింది. [పతి వరిజనుడు సౌకర్యాలను వినియోగించుకొని ఉన్నత విద్యను ఆర్డించి సాంఘికాఖివృద్ది . నొందాలన్నదే నవల ధ్యేయంగా కనిపిస్తున్నది. ఆడుక్కుతినే అస్సృక్యుని కైనా చదివే అవకాశాన్ని కల్పిస్తే ఉన్నత దళకు చేరుకోగలడని ఇది నిరూ. పించింది. ఆస్బ ఖన్యులు వైద్మ విద్యకోసం (వయత్నించడం కడా వంగముల అభ్యుదయాన్నే సూచిస్తున్నది. వర్దాంతరానికి వేసిన దారులేమో కుల నిర్మూ లనకు దోహదం చేసే కార్య[కమాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. అనృశ్యతొా సమన్య

ఈ నవలలో (వధానంగా కనిపించేది ఆస్పృళ్యళా సమస్యే. సంఘంలో అస్ప ృళ్యలు పొందే అవమానాలు, నాగరక [వవంచంలో కులం వట్టింవులు ఎంత త్మీవంగా ఉంటాయో ఇందులోచ్చితిత మయ్యాయి, విద్యావంతుడైన ఆస్పృశ్యన్ని మెచ్చుకున్నవాళ్ళే ఆతని కులం ఇెల్సికొన్న తర్వాత అసహ్యించు కొంటారు. ఎరుకల వాణ్ణి తెచ్చి పెంచుకుంటున్నదని లోకం సంస్కార బుద్ది ఉన్న ఆమెనే అవమాన పర్చింది, సంఘ బహిష్కారం కూడా ఆమెకు తవ లేదు. అఆస్పృత్యని ముదవడింది కాబట్టే వభుత్వం హరిజనులకు కల్పించిన నకల సౌకర్యాలను వినియోగించుకునేందుకు సిద్దవడ్డాడు.. నిమ్న జాతిగా ధృవ పష్మతాన్ని తీసుకొనేందుకు కూడా అతను తన మనస్సునే చంపుకుంటాడు. ఉన్నత విద్యను ఆర్జించి గొవ్న, వదవులను పొందాలనేదే అతని లక్యుంగా కనిపిస్తుంది.

478 తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమస్య

సామాజిక అసమానతలు మనిషినిబట్టిగాక కులాన్నిఐట్లే కొనపాగు శుంటాయి. కాశీ కులం తెలియనంతకాలం సవర్ణ జాతి వాడే అయివుంటాడని అందరూ అనుకుంటుంటారు. ఈ స్థితిలో ఆశనితో వె వాహిక సంబంధాన్ని కలువుకోవాలనే శావతయం సవర్జులలో కనిపిస్తుంది. కృష్ణప్రియ కాశీని "పెళ్ళాడాలనే వయత్నించింది. నీలవేణి కాశీని తనవాణ్ణి చేసుకోవాలనే [వయ త్నంళో అందరూ ఆతన్ని అసహ్యించుకోవాలనీ సీిచకులసుడని (చారం చేసింది. కులం తక్కువవాడని కృష్ణుపియ కాశీని నిరాకర స్తే, గణం తక్కువ దని సీలవేణిని కాశీ నిరాకరిస్తాడు. కులానికిగాక గుణానికే [పాముఖ్యం ఇవ్య బట్టే ఆమృత కాశీలకు మనసులు కళికాయి. వాళ్ళు (పైమ విషయంలో గాని, పెళ్ళి విషయంలో గాని సాంఘిక అసమానతలు తలెత్తనేలేదు. ఐనా కాశీ మన సులో నేను సవర్దుడనే థావం మనలుతూనే వస్తున్నది; హరిజనుడని ధృవ వతం తీసుకోడానికి కొద్దిగా వెనుకాడింద కూడా ఆందుకోనమే. కులం కాగికా లలో రాసినంత మ్యాతొాన ఎక్కడికి పోతుందిలే అని సమాధాన వర్చు కున్నాడు.

కాశీని హరిజన కులం సర్టిఫికేట్‌ తీసుకోవాలని 1పోత్సహించింది అమృ ఈమే అయినా ఆతనికి కూడా కోరిక లేకపోలేదు అందుకు కారణం గతంలో హరిజనుడని రానుకోనందువల్టే మెడిసిన్‌ కోర్స్‌లో సీటు పోగొట్టుకున్నాడు.. కాశీకి ్యపస్తుతం సీటు ముఖ్యమే గాని కులంగాదు. కులం తక్కువ సర్టిఫికేట్‌ తీసుకుంపే'. సమాజంలో చిన్నచూపు చూస్తారన్న దిగులు కూడా అతనికి లేదు, సీటుకోనం ళవ్ప మిగిలిన విషయాలకు [ప్రాధాన్యం ఇవ్వదలచుకోలేదు కాఐళ్ళే అస్పృళ్య విషయాన్ని మనస్సులో పెట్టుకోవద్దనుకున్నాడు, అంతేగాదు మెడి నిన్‌ కోర్స్‌లో హరిజనుల రిజర్వేషన్‌ కోటాలో సీటు లభిస్తే హరిజనుడుగానే జీవితాన్ని నాగిస్తాననే నిర్ణయం కూడా తీసుకుంటాడు. అతను పుట్టింది సవడ్డు నిగా, పెరిగింది గిరిజనుడిగా, చదివేది హరిజనుడుగా ఆయినవ్వుడు ఏ నిమ్న జాతిలో కొనసాగితే ఏమొచ్చింది ? అవర్జుడయినందువల్లే సామాజిక ఆసమాన తలకు కాళీ గురి అయినాడు,

కులసామరస్యాన్నికోరే వాళ్ళను తక్కువ తనంతొనే చూస్తుందీ లోకం నంచముల సంపర్కం చతనే కొందరు సంఘ బహిష్కృతులు అవుతున్నారు.

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యకా సమస్య 177 సవర్దుల సంవర్కంచేత వంచములకు సామాజిక గౌరవం కలుగకపోగా చేర దీసిన వాళ్ళే ఆసమానతలకు గురి అవుతున్నారు. శానకమ్మ ఎరుకలవాజ్జీ (కాశీని పెంచడమే గాక వట్నం తీసుకవచ్చి చదివించింది. ఏ చోట ఆశయం పొందినా కాశీ మాటలు చేతలు జానకమ్మను ఐహిష్కుతురాలును చేశాయి. కాశీ కూడా అగవర్ణాల సంవర్కంచేత సాంఘిక సమక్వాన్ని పొందలేక పోయాడు.94 చివరికి నిమ్నజాతీయురాలై న అమృత సవాయంతోనే ఉన్నత విద్యను అభ్యసీంచాడు. మాష్టారు నరసింహారావు తప్ప అందరు వర్ణ వివివతతో మెదిలినవారే.

ఆస్పృళ్యుడ్తె న కాశీని తీర్చిదిద్దింది ఇద్దరు మానవతా మూర్తులు. శాన కమ్మ, నరనింవోరావులు. చిన్నవాడుగా ఉన్నప్పుడే కాశీ మీద (పేమ పెంచు కున్నది జానకమ్మ తనకు సంతానం లేనందువల్లనే. కాలం గడుస్తున్న కొర్చీ వాళ్ళిద్దరికీ తల్టీకొడుకుల అనుబంధం పెనవేసుకొని పెరగసాగింది. ఉన్నలీ విద్యావంతున్ని చేయాలని అహర్నిళలు కృషిచేసింది. తోటివారిలో కాశీకి చిన్న తనం రాకుండా ఆతని కులాన్ని దాచిపెట్టింది. పెంచి ెద్దజీసింది ఎరుకల వాళ్ళని తెలియకుండా కూడా జ్యాగత్త వడింది, చివరికి కాశీని కన్నతల్లికి దూరంగా ఉంచింది.

తోటి విద్యార్డులు కాశీని చీదరించడాన్ని నరసింహారావు మాష్టారు చూడ లేక పోయాడు. గిరిజనుడై నందువల్ల సహజంగా కాశీ "లో ఆత్మన్యూనకాభావం గూడుకట్టుకొంది. ఆ జావంతో కాశీ కుంగిపోతున్నాడని మాష్టారు గమ నించాడు. “భయవడుతూ ఒదిగి ఒదిగి దారిన నడవక వక్కకు నడుస్తా వుంటావా ?” అంటూ కాశీని వెన్నుళట్టి నిలబెట్టాడు.395 అడుగడుగునా కులం గుర్తుకు వచ్చి అవమాన కారంతో నడుస్తున్న వాడికి నూష్టారు కలిగించిన ఆత్మస్థర్యమే ఉన్నత వ్యక్తిగా కాశీని నిలబెట్టింది.

ఒకే చోట ఉండి వరచయస్తుల నడుమ తిరుగుతున్న వాడు ఎప్పటికీ లోకం గురించిన జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకోలేడు, (న్రదేశాలన్నింటిని తిరిగి వస్తే గాని పజల జీవితాలు మనసుకు రూపుకట్టవు. కాశీ ఎరుకల వాళ్ళింట్లో, పెరుగుతున్న రోజుల్లో కంచం వట్టుకొని జానకమ్మ ఇంటికే తవ్వ ఆవలి &ఇండ్డకు అన్నం కోనం వెళ్ళిన వాడుగాద.. కాలేజీలో చేరిన తర్వారే ఆతనికి

176 తెలుగు నవ ల - అస్పృశ్యతా సమస్య బయటి పవంచాన్ని చూసేందుకు అవకాశమొచ్చింది. వినోభాబావే పాద యాలో పాల్గొన్న ఆతనికి కనిపించింది “భూదానోద్యమం' తాలూకు మిగులు భూములు కాదు, మురికి వాడల్లో పందుల మధ్య జీవించే కడజాతి ఉివితాలు. దేశజనాభాలో సగం మంది వెల్లదీసే నికృష్ణబతురులు. తాను ఆను వించిన జీవితం కంటే కూడా ఏహ్యమైనవి ఆయినందువల్లనే కాశీ నిర్వెద వడ్డాడు. 98 వభుత్వసథకాలన్నీ దిగువ జాతులనుంచి పారంభించి వాళ్ళ అభివృద్దికి ఎంతో తోడ్పడాల్సింది అనుకుంటాడు. వైద్య సదుపాయం లేని, మురికివాడల్లోని అనాధలకు వైద్యులుగా అడుగు సెట్టాలనడాన్నిబట్టి కాశీ ఎంతో స్పందీంచాడనీ చెప్పొచ్చు.

కులం ధృవ చళశాన్నిళ్చే అధికారం శాసనసభ్యులకు వర్తింప చేయడం వల్ల అనేక చిక్కులు ఎదురయ్యేవి, తక్కువ కులాలకు (పత్యేక సౌకర్యాలు బాగా ఉండరం వల్ప పెైకలాల వాళ్ళుకూడా 50, 31 సర్టిఫి కెట్టకు ఎగవిడ్డారు, ఎవిరేకులమో ఛృవీకరించే ఎం. ఎల్‌. ఏకు ఎక్కువగా తెలియక పోవడం, వళ్చి దొంగ సర్టీఫీ కెట్టకు అవకాశరి ఏర్పడ్డ ది. దీనివల్ల [పభుత్వం నిర్దేశించిన తక్కువ కులాల [వత్యేక సౌకర్యాలు దుర్వనియోగమై దిగువకులాల (పగతి, కంటువడింది. కాశీ హరిజనుడని సర్జిఫికెట్‌ తీసుకునేప్పుడు ఎం. ఎల్‌. ఏ పళ్ళ కలం శెల్ళుకొని సర్టఫి కెట్‌ ఇచ్చినవాడుగా దు, వాళ్ళు చెప్పిన కులాన్ని మ్మాతమే ధృవీక రించాడు. హరిజనుడన్న సర్జిఫిశెట్‌నే అడిగాం గాసీ 'పెకులాలని ఇన్వననటం లేదు గదా అని దబాయించడం వల్లనే అది అభి బిందీ, 8 కలం 50 అని ఇవ్వడం అస్పృశ్యతా భావాన్ని కలిగించిన్నో చానికి సిర్దేశంచేన సౌకర్యాలు ఎన్నో ఉండడం వల్లా కాశీ తనకు కలిగే తవ మానొన్ని కూడా లెక్కచేయక సర్టిఫి కెట్టు కోనం ఎగ బడ్డాడు. (వభుత్వుం శేయూతను అందుకొని అభివృద్ధిలోకి రావాలనుకుంటాడు. హరిజనుడుగా జ్రీవింబ లనుకున్నందువ ల్లే అమృతతో పేమ బంధం ఏర్పడింది. వథుత్వం కల్పించిన [వల్యేక సౌకర్యమే పరొషంగా వర్ణాంతరానికి దారి చూసింది.

రచయి[తి కేవలం సంస్కరణ కోసమే ఈ కథాంళాన్ని ఎన్ను కన్నవృటికీ తగిన వాతావరణాన్ని కల్పించడంలో విఫలమయింది. కాశి పుట్టక జనకమ్మ బందువు శీతారత్న6తో ముడి పెట్టకుంటే జానకమ్మ ఒక

తెలుగు నవల . అస్బృళ్యళా సమస్య [గ గొవ్ప మానవతావాదిగా నిలిచేది. ఒకవైపు అ్యగకులంగా, మరోవైపు హరిజనుడిగా కాశీని నిలబెట్టడంలో సమన్వయం లోపించింది. కాశీ పుట్టింది ముకికివాడల్లోనే అయినా కాలేజి స్టాయికి ఎదగగానే మురికివాడల్లోని జీవితాలు ఆతనికి నికృష్టంగా కనిపించడం అర్ధరహితమనిపిస్తుంది. నవలా రచయితతి తన రచనా వణాళికలో కాశీని మెడిసిన్‌ సీటు కోనమే [వయత్నింప చేన్‌ కథను ముగించాలనుకుంది. అయితే మురికివాడల్లో జీవించే వారికి వైద్యం చేస్తానని అతనితో చెప్పించడం సబబుగా తోచదు. జానకమ్మ జీవనయా[ొ మజిలీలు ఆసహజంగానే కనిపిస్తాయి. రచయ్యితికి ఉన్న సామాజిక స్పృహ ఎన్నదగీందే. బడుగువర్గోల

జీవితాల గురించి అవగాహన కూడా గొవ్పదే. చేయూతని స్తే తంబాలవాడై నొ తవసీలుదారుడవుతాడని నిరూపించింది. విద్యనభ్యసించడానికి కులం ఒక అర్హత కాదనిపించింది. [ప్రభుత్వ పథకాలను అమలు చేయడంలోని వైవల్యా ఇను ఎత్రి చూపింది. హరిజన, గిరిజన జాతుల అభివృద్దికి అనుసరించవల్సిన వద్ధతు లను ఉవదేశించింది. [వ్రభుత్వం ఏర్పరచిన వ్రత్యేక సౌకర్యాలను వారి జనేతలరులు ఉపయోగించు కోడాన్ని శీవంగా నిరసించింది. అయితే, గొతి సహజగణాన్ని మానవుడు సంస్కరించుకొలేడనేది చూపించడానికే కాశీ ఆ|గ' వర్షాల అమ్మాయిలను తృజణీకరించినట్లుగా చిత్రించింది. నిమ్న బాత్యుద్ధరణ కోసం కల్పించిన 6జర్వేషన్లు దుర్వినియో గమవుశున్నాయని, ఎన్ని సంవత్స రాలు ఆ సౌకర్యాలుంచినా న్మిష్పయోజనమే అవుతాయని కూడా అభిప్రాయ వడింది.

౧౭; విరిగిన కెరటాలు

విరిగిన కెరటాలు నవలలో వర్ణాంతర వివాహం ధాని వైఫల్యం చితిత

మండి. కెరటాలు విరగకష్ణోతే తీరం అంచులను తాకేవేమోః: త్మీవమైన

100 తెలుగు నవల _ ఆస్పృళ్యకా సమస్య కులాభిమానంతో ఆ దంపతులు విడిపోకుందె జీవిత తీరం 3రేవాశ్ళే. పెళ్ళి సమయంలో అడ్డురాని ఆంటరానితనం సంతానం కలిగిన తర్వాత చోటు చేసుకోవడం వల్లే వాళ్ళు విరిగిన కెరటాలయ్యారు. విజ్యావంకులైనా కూడా ఆదర్శంగా జీవించలేక పోయారు. ఆనవసర విషయాలకు [పాముఖ్యాన్నిచ్చి జీవితాన్నే విచ్చిన్నం చేసుకున్నారు. సఖ్యత లోపించడం వల్లనే జీవిత వైఫ ల్యాన్ని పొందారు. అంఠేగాదు కష్ట సంతానానికి కూడా ఆ దంవతులు ఆస్కారులయ్యారు. అన్నృశ్యతా నమస్య

ఈ నవలలో |వధానంగా కనిపించేది అస్పృశ్యతా సమస్యే చదువు చెవ్నడం, ఉపాధి కల్పించడం వల అస్పృశ్యతా సమస్య సమసి పోతుందను కోవడం ఊహమ్మాతమైందే. వాస్తవానికి అస్పృశ్యతా నిర్మూలన బాహ్యంగా కొక మానసీకంగా జరగాలన్నదే నవల ధ్యేయంగా కనిపిస్తున్నది.

త్యాగం వల్డి ఒక సంస్కరణ ఆదరణ పొందుతుందనేది చారిత్రకంగా సత్యమైందే. త్యాగం త్రికరణ పడ్దిగా గాక సంఘాన్ని వంచించడానికే అయితే దాన్నంటుకుని వచ్చే సంస్కరణ తన్పకుండా వైఫల్యం చెందుతుంది. సోమయాజుల త్యాగం నిష్ఫలమైంది ఆయన చి త్తపుద్సి లోపించడం వల్లనే గానీ వేరేదిగాదు. సంస్కార [పియత్వం వేరు, జీవితం వేరు. వివేకం ఉన్న వాడికి అనువవంతో నిమిత్తం లేదు. సాంఘిక స్పృహ ఉన్న వాడికి వర్దాంతర జీవితం మీద ఆవగాహన కుదురుళుంది, అది కొరవడిందంటే మానసిక ఇల హీనతలకు గురి కొవల్పివస్తుంది. ఆ దళలో త్యాగబుద్ది ష్టానే కపటం చోటు చేసుకుంటుంది.

ఒక కుటుంబ జీవితం విచ్చిన్నమైందంటే దానికి కారకులు ఖార్యా భ ర్తలే అవుతారు. పరిస్థితుల ప్రతికూలత నామమాత్రంగానే ఉంటుంది. మను వులు వివేచనిను కోల్పొ వడమే ఎక్కువుంటుంది. ఎవరిప్యాత వారు స్మకమంగా పోషిస్తే ఆవాంతరాలే కలుగవు, చేసిన తప్పులను కప్పిపుచ్చుకోడానికి లేని కారణాలను కల్పించుకోవడం దంపతులకు పరిపాటి అవుతుంది. వంచన మాటలతో మననులు వికలమై దంపతులమధ్య, మౌనం చోటు చేసుకుంటుంది.

తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమస్య మే01 లైంగిక విషయాలలో తప్ప ఏ విష మయాలోకూడా రాజీలేని సంసార యుద్ధం ఆరంభమౌలతుంది. ఆ యుద్దంలో ఎవరికి జయం కలుగదు. సమిష్టిగా దంవ తులు వరాజెతులవుతారు. సరిగ్గా సోమయాజులు బామిని సంసార జీవితంలో జరిగింది ఇదే. సోమయాజులు తాగుడు ఒక్కటే విచ్చిన్నం కావడానిక్‌ కారణం కాలేను. భామిని సంస్కారం లేమి హడా మరో కారణ మైంది డిగ్రీ చదువు ఆమెకు కొత్త జీవితాన్ని వసాదించలేదు. వర్హాంతరంతో లభించిన ఆ(గకులం వాడి నాంగత్యం కూడా నూతన జీవితానికి ఊపీరిలూద లేదు. స్పందన ఎరుగని స్త్రి తాబక్షే మాతృత్వ దళనుంచి వతనమై సంకానాన్ని కనే యం్యతమైంది. వాళ్ళది (తష్షమైసోయిన సంళానం కాబట్టే తర్వాతి తరంలో నైనా ఆ కుటుంబం చక్కుఐడలేదు. తపవుదారిలో నడుస్తున్న తలిదం[డులను సంస్కరించే వాళ్ళుకాదు కాబట్టే చర్మిత హీనులయ్యారు.

మనిషి నైతికంగా నతనమైనవ్వుడే దిగ జారిపోతాడు, ఆదర్శంగా జీవించాలంటే అన్ని సుఖాలను వదులుకోవాలి. అష్టకష్టాలను ఎరుర్కో-చాలి; వర్దాంతరం చేసుకొన్న వాళ్ళకైతే ఇది మరీ క్లిష్టమెందే. సోమయాజులుకు వర్ణాంతరం చేనుకోవడమే ఒక చాలెంటీ. కారణం అతను ఒక మెట్టు దిగి రావడమే. ఆలాంటి వాడికి నైశతికబలం ఉంటే తన్ప సంఘం శేయూతనివ్వదు. మొదట తాగుడుకు బానిసైపోయాడు. తర్వాత సాధింవుకు అలవాడునడ్డాడు, పర్ణాంతరం చేసుకున్న ఏ స్త్రీ అయినా "స్వేచ్చా పియరాలే అవుతుంది. భర్త సాధింపును భరించకేదు సరిగదా తాగుడును బొత్తిగా నహించరు. కామినిలో ఎదురు తిరిగే పాలే ఎక్కువ. దానితో ఇద్దరిలో అహంభావం చోటు చేనుకొరది + దానితో న్వైతికంగా ద్రిగజారి పోయారు. వర్ణాంతర వివా ర్యేయమేమిటో మరిచిపోయి కులాల కుంవట్టు అంటించుకుంటారు, వాళ్ళ జీవితాలు ఐండవబారి పోయాయని చెవ్పటానికి “నిన్ను పెళ్ళి చేసుకొని కులం పోగొట్టుకొని + అ'ఘోరిస్తున్నా”నని ామినితో చెప్పిన మాటరేబాలు.89 భామిని అస్పృకు!్‌ రాలనే భావమే సోమయాజులు గుండెలో గూడుకట్టు కొందిగాని థామినిగాదు" అస్పృళ్యత నెవం కేవలం సాధింపుకోనమేగాని ఇద్దరు విడిపోవాలని మ్మాతం గాదు. [పముఖంగా ఆస్పృశ్యకే చోటు చేసుకొని వుందే ఇద్దరు నలుగురికి జన్మనివ్వక పోయేవాతే, పాకురు వట్టిన నేలమీద నడక జీవితాలు వాళ్ళవికాక పోయేవికూడా. ళ్‌

182 తెలుగు నవల . అస్పృళ్యళా సమసన।

అస్పృళ్యరా నివారణకోన మే (వకుత్వం వర్దాంతర వివాహాలకు (పోత హించింది. ఉద్యోగావకాళాలు కల్పించడం వల్ల ఆవరాస్కులు బాగా ఆకర్షిళు అయినారు అ(గవర్జాల వాళ్ళకు అస్సృక్యల్ని 'పెళ్ళాడ్డం గొవృత్యాగంగానే కని పించింది. అదీగాక నర్దాంతర వఏివావోలకు (వభుత్వం మంచి (వచారం కల్చించడం వల్ల పైకులాల వాళ్ళు గుర్రింపుళోసం ఎగబడ్డారు. సోమయాజులు చేసిం ఈ వశే, సంస్కార వివాహం చేసుకుంటున్నాననుకున్నాడు గాని కులం పోగొట్టుకుంటున్నానని ఆలోచించలేదు. పురుషాథిక్యత కలిగిన సంఘంలో కులు కులంగానే ఉంటుందని అనుకున్నాడు కన్నవాళ్ళీ తనను వెలివేస్తైరని అవ్పటికీ &ఊహించనూలేమ. తన సంతానాన్ని తాకని తల్షి అయనకు నిర్వేదాన్నే మిగిల్చింది. తల్లి దహన సంస్కారాలు చేయడానికి నోచుకోలేదు. కులం వాష్ళ కనీసం తల్లి శవాన్ని చూసే అవకాశాన్ని కూడా ఆతనికివ్వలేదు. మంచితనాన్ని పెంపొందించుకున్న వాడుగాదు. ధనాన్ని సంపాదించుకోనూలేదు. అందుకే ఈ నిరాదరణం.

భామిని కూడా సోమయాజులును చిన్న చూపే చూసింది. కులం వాళ్ళు అళన్ని వెలివేస్తే ఆది భామినికే బాగా అనుకూలించింది. అతను ఆమెను విడిచి వెళ్ళలేక పోవడానికి కారణం కూడా అదే. ఆమిన వాళ్ళను దూరం చేసుకుని కాని వాళ్ళతో కలినిపోలేఫి మనస్తత్వం అయినందువల్లే సోమయాజులు మధ్య హెనాన్ని ఆశ్రయించాడు, నిస్ఫృవహలతో ఆతని జీవిఠం వెళల్లమారింది.

లోకం చూవంతా ధనం మీద తప్పితే ధర్మం మీద ఉండదు. వరాం శరం చేసుకున్న వాళ్ళను వెలివేసిన ఈ సంఘం సంకరజాతి కొడుకు రాసులు కుమ్మరిస్తే నికి మోకరిల్రింది. మహలన్మమ్మ (సోమయాజులుతల్లి) దిక్కు తేని దావుచస్తే దిక్కులు చూసిందే తప్ప, ఈ సంఘం చందాలై నా వేనుకౌని దహన సంస్కారాలకు వూనుకోలేదు. నాగేశ్‌ డబ్బుసంచులు కుమ్మ రిన్తేనే లవ్మమ్మ అంతిమయా[త్రా ఆరంకమైంది. సాంఘిక బహిష్కారంవళ్లే సోమయాజులు తన తల్లి శనాన్ని తాకే అర్హతను కోల్పోయాడు. నాగేక్‌ అందించిన డబ్బు మాతం ఆంటరానిది కాలేదు. ఇది ఆంటరాని సొమ్మని కూడా మవలమ్మమ్మ అత్మ ఘోషించనేలేదు. కనీసం డబ్బు ఇచ్చిన వాని గురించి అయినా ఆరాతీయలేదాసంఘం.

భెలుగు నవల - అస్పృళ్యళా నమస్య 188

మహలక్మమ్మకు. తిండి గడువని రోజుల్లో అమెను నాగేశ్‌ ఆదు కున్నాడు. మనుమడనిగాసీ, తనను సాకుతున్నాడనిగానీ ఆమె యోదించలేదు* అస్పృళ్యుడై నందువల్ల అనాచారం ఎక్కడ జరుగుతుందోనని ఆతన్ని ఇంట్లో కే రానివ్వని మూడురాలు. వూర్వాచార వరాయణత్వం ఇట్టా మానవర్వార్ని చంపింది. చివరికి ఆమె నాగేశ్‌కు కృతజ్ఞత ఎట్లా చెప్పిందంటే, అస్పృహ, రాలై పుభ్రై తన రుణాన్ని తీర్చుకుంటానంది. అమె అనుకుంది మనుమడై నందకే ఇంతా చేళాడని కానీ ఆతడు (వ్రశాహిత కార్యాలనెన్నో చేకాడు, "పేద లకు ఇళ్ళు కట్టించడ మేగాక వేళ్ళల జీవికాలను తీర్చిదిద్దాడు! అనేకులకు ఆపద్బాంధవుడయాడు. స్మగ్గరై కోర్టుకెక్కడం, అస్పృక్యనిగా సంమ ఐహిమ్కారం పొందడం జరగకపోతే నాగేక్‌ మవిక్ముడ యేవాగే

శేవలం సంస్కరణ కోనమే. వర్ణాంతరం.. చేసుకున్న వుయుకే అన్నింటిలోనూ అపజయమే పొందుతారు. ముఖ్యంగా వాళ్ళలోని లోపారివలే నిజజీవితంలో ఇమడలేకపోతారు. సాధారణంగా ఆస్పృళ్యళా నివారణ కోనమే వర్ణాంతర వివావిలు తోడ్పడుతాయి. నేరు వేరు కులాలకు చెందిననటికీ సంస్కార వివాహమాడిన వాళ్ళు మనసా వాచా కులభావాన్ని తొలగించు కోవాలి. ఈ నవలా దంవతులు అలా చేయలేదు కాబక్టై సంసారంలో చిచ్చు రగిలింది. పెళ్ళి కేవలం ఆదర్శం కోసమే ఆయిందిగానీ. జీవించడం కోనం గాదు. కులాలు పోవాలనే ద్యేయంతో వర్జాంతరం చేసుకొన్నవృటికీ క లళలు కలిగినవ్వుడల్లా కులాలను వర్టించుకోవడం ఆత్మజద్ధి లోపాన్నే సూచిస్తుంది. సోమయాజులు తాగడంవల్లనే మానసికాచరణలుప్తమైపోయి. జీవితం నిన్సల మైంది. వరోక్షంగా రచయిత సంస్కరణ వివావిలను కూడదనే బోధించారు. ఆ కాలంలో దేళంలో ఊన్వెళ్తున వస్తున్న సంస్కరణను దొడ్డిదారిన అడ్డు కోవాలనే కోరిక ఆయనకు లేకపోలేదు. సామాజిక నమన్యల్ని ఆర్డ్‌ం చేసు కోకుండా సమత్వాన్ని కోరుకోవడం వల్ల ఏ(వయోజనమూ. నెరవేరదు. రాజ్యంగం కళ్సించిన హక్కులను కాలరాసి, సభుత్వ ఫ్రోళ్సహాలను నిర్వీర్య నరచ బూనడం జాతికే ఆగౌరవం.

1స్రి4 తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమస్య ౦౮ మిసెన్‌ కోకిల” మిసెస్‌ కోకిలరో సాంఘిక సమళ్వ సాధన కోనం వడిన తవన (వసు టంగా కనిపిస్తుంది. తరతరాలుగా వస్తున్న కులాల నడిమి వ్యళ్యానం అణగారిపోక సంస్కరణకే గుదిబండలా వరిణమించింది. వర్ణాంతరం కోసం తన జీవితాన్నే తరచిన యువతికి ఆకాభంగాన్నే మిగిల్చింది. త్యాగం ఎవరో చేసిన అన్యాయానికి మూల్యంగాదని తెలుసుకోలేని నిర్భాగ్యపు జీవుల నిర్వాకం దానికి తోడయింది. వారిజనాభ్యుదయం కోసం సంస్థలు - వ్యక్తులు ఎంతో త మించినా అది కొడగష్టేపోయింది. అస్పృశ్యతా నమన్య ఇందులోని ఇతివృత్తం సంస్కార వివాహానికి సంబంధించింది. నిమ్న శాతిని ఊరబయట ఉంచడంవల్ల, వాళ్ళను స్పృశించకపోవడం వల్ల వాళ్ళ అభివృద్ధి కుంటుపడిందనడం సబబుగాదు. ఆ్మగ్రవర్జాలు వాళ్ళను అంటు కోవడమే గాదు వాళ్ళతో వియ్యమందుకున్నా వంచమజాతిలో రావల్సిన చైతన్యం రానేలేదు... పై జాతుల వాళ్ళు ఒక మెట్టు దిగివస్తే చులకనగా చూనీందేగాని ఆదరించడం నేర్చుకోలేకపోయింది. ఆంతేగాదు. వాళ్ళ త్యాగాన్ని చి త్తపద్ధిని అవహాస్యం చేయవేర్చింది. అజ్ఞానంతో అనేక ఇబ్బందులను కలి గించి త్యాగబుద్ధినే కించవరచ పూనుకుంది. దురలవాట్ల నుంచి దూరం కాలేక పోతోంది. మానసికంగానూ ఎదగలేక పోతోంది, రోత స్వభావంవతల్లే అంటరాని తనం వాళ్ళనీడలో మనగలుగురూ వచ్చింది. సామాజిక మార్పుకోసం త్యాగంచెయ్యాలని ఆందరికుంటుంది. దానికి త్రీపురుష ఖేదం లేదు. పురుషుడు గాక ఒక స్రీ ఆ త్యాగానికి పూనుకుంటే ఒళ్ళంతా కళ్ళుచేసుకొని చూస్తుంది సంఘం. కోకిల ఆ దారిలోనే నడిచింది.

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యకా సమన్య 185 సంస్కార వివాహంకోసం కులాన్నేగాదు కన్నవాళ్శని గూడా విడిచివచ్చింది. మాలగూడెంలో కాపురం పెట్టింది సమాజంలో హరిజనులు పొందుతున్న ఆవమానాలను దూరంచేయాలని, వాళ్ళు సామాఖిక స్థాయిని “పెంచాలని అవా ర్నిశలు శమించింది. అకరాస్యుణ్ఞి పెళ్ళాడిడే నిమ్నజాలుల్లో అనుకున్నంత మార్పును తీసుకురావచ్చునని తలచింది. స్వార్ధశక్తుల వల్పనే ఈసాంఘిక అసమా నతల సృష్టి జరిగింది. నిమ్నజాతుల సహచర్యంతో ఈదురాచారాన్ని రూపుమాపా లని బరిలోకి దిగింది. ఆంకితభావంతో ముందడుగువేసినా ఆమె ఏమీ సాధించ లేకపోయింది. హరిజనులలోని అలసత్వమే వాళ్ళ (వగతికి అవకోధమై. నిలి చింది. సంస్కాారవాదుల వట్ల చూపిన అమర్యాద వల్ల పె వర్ణాల సాను భూతిసీ కోల్పోయింది. ॥

వర్ణాంతరం నిష్పలమైనట్తే కోకిల సంస్కార థావాలు అంతరించి పోయాయి. ఆదర్శం పే3ట ఆవేశంతో ముందుకురికి నూలగూడెంలోని కాప రాన్ని సంకల్పించుకొంది. సంస్కరణ పట్ల ఉన్న గౌరవంవల్ల మాలవాళ్ళు ఏమన్నా నహించింది. “ఆళ్ళ ఆడకూతుళ్ళని ఇవ్వడమేగాదు వాళ్ళ కొంనలు కూడా మనకియ్యాల్సిందే” అని హరిజనులు కించవరిచినవ్వుడే అమె అహం దెబ్బతింది10& దానితో మనస్సు వికలమైపోయే సంస్కరణ రంగం నుంచి తప్పుకుంది. హీన సంస్కాారుల వ్రగతి నిరోధక. చర్యల కారణంగా తన ఆళయాలను చంవృకుంది. మాబల మాటలు, చేతలు ఆమెకు నూననిక ఆందోళనకు గురిచేసినందువల్తే జీవరత్నంతో జీవిఠాన్ని ఇక గడవలేనని అధె ర్యపడింది. కొరివచ్చినందుకు కూడా హరిజనులు అణచివేత విధానాన్నే చేపట్టారు. దాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని కోకిల తన తల్లితో “దేశం ఇవాళ మన మీద వగబట్టిందమ్మా. ఏలటం చేతగాని దద్దమ్మలు అమాయకుల్ని మనమీద ఉసికొల్చుతున్నారు” అంటుంది.103 ఇన్నీ తెల్సిన కోకిల తనకుతానే ఉచ్చును విగిందుకోచూ సేంత వెరిదికూడా కాదు. ఆదర్శం పేరుమీద ఆహుతి కాదలచు కోలేదు కాబస్టే మాలగూడెం నుంచి బయటవడింది. ఆమెలో కులాభిమానం తిరిగి గూడుఇట్టుకొంది. హరిజనుల మీద ఎంత్యపేమ వొలుకబోసీందో అంతకన్నా - క్కువగా ద్వేషించ నారంభించింది. దగావడిన మనస్సు కచ కట్టింది. విడాకులకోసనం కోర్టుకెక్కింది. వరాబు మగచాని వంచన చేపింది.

186 తెలుస నవల - ఆస్పృళ్యకా సకుశ్య

కులమతాలు ఆడుగంటిపోవాలనే ధ్యేయంతో (వకుత్వం కొన్ని (ప్రోళ్సాహకాలను వకటించింది. వర్ణాంతరం చేసుకున్న వాళ్ళకి ఊఉవాధి కూడా కల్పించింది. ఈ (వత్యేక సదుపాయాలను వినియె గించుకోడానికి ఆందరూ ఆ(తత చూవడం సహజమే. పోతే వర్ణాంతరం చేసుకొన్న దంవళుల్లో. కింది _వర్ణాలవాళ్ళు ఇది ఒక అవకాశంగా. తీసుకొని భార్యల మీదనే అణచివేత విధా నాన్ని చేవడుతున్నారు. నంస్కార వివాహం పట్ట అవగాహన కొరవడితే 'ఇరాంటి' కుక్కమూతిపిందలే వేస్తాయి. కోకిలను చేసుకొన్న జీవరత్నం ఆనుసన రించిన విధానం ఇటువంటిదే ఉన్నత విద్యను వూ శ్రెచేసిశా అతనిలో కింది శ్రాతుల్లోని అజ్ఞానం తొలగింది గాదు. సంసారం సుఖమయం చేసుకోలేని అసమర్ధత వల్లే వె మెట్టు ఎక్కలేకపోయాడు. పై వర్హాలవాళ్ళు తమ జాతిని చదువుకోనివ్వలేదని, గుళ్ళోకి రానివ్వలేదని, వెట్రెచాకిరి చేయించారని కృష్షన్ను సెంచుకున్నాడు. జాతి ద్వేషంతో కోకిలను మానసికంగా, భౌతికంగా హింసిం చాడు, ఆత్మన్యూనతాభావం లేనివాడని నమ్మి ఏకంగా జీవరత్నంతో మాల గూడెంలో కాపురం 'పెడతే ఆమాయిత్యమే చేఠాడు, [వమాదాన్ని వసికట్టిన కోకిల మాలగూడాన్నే వదలి వచ్చింది. అయినా జీవరత్నం జరిగినదానికి [ప్రాయళ్చి త్రవడలేదు. పపెగా రౌడి మూకను వెంటేసుకొని వచ్చి వొంటరిగా ఉన్న కోకిలను మానభంగం చేయబోయాడు. ఈ చర్యలన్నీ జాతి తిరోగతిని చూపించేవే. జీవరత్నం లాంటివాళ్ళు ఏనాడూ జీవన (స్రవంతిలో కలవ్వాలని కాంష్షించేవాఖ్ళు గాదు. వరోశంగా తమణాతి [వగతినే కుంటువర్చుకొనే అజ్ఞాన స్వభావులు.

భిన్నమన స్రత్వాలవాక్ళు జీవితభాగస్వామ్యాన్ని వంచుకోవడంలో కులా నికి ప్రాధాన్యత నిస్తారు. (పేమావేళంకో గాని, సంస్కారావేళంతో గానీ వర్ణాంతరానికి వూనుకున్నవాళ్ళ విషయంలో ఇది మరింత (ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించుకొంటుంది. తమకు తామే సృష్టించుపన్న సమస్యల వలయంలో చిక్కుకుని జీవితాన్ని నిస్పారం చేసుకుంటారు. జీవరత్నం = కోకిలలు ఈ కోవకు చెందినవాళ్ళే, సంస్కరణాభిలాషులు కీ రికండూతితో వర్జాంతరాలను పప్రోత్సహినున్నారని వీళ్ళ భావించలేదు. కాని ఈ వర్ణాంతరంతో కొంత ముందడు శవే మాలని కోకిల కాంక్షించింది. జీవరత్నానికి ఇలాంటి ధ్యేయం లేకున్నా వై వర్ధాల సంపర్కం వల్ల గొప్పతనం వస్తుందని మాతం ల్లావి

తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య గరి? చాడు. భిన్నదృక్పథంతో ఒకటైనవ్పటికీ వాళ్ళ నంసారం మాతం కులాల సడుమనున్న వ్యత్యాసంతోనే (ప్రారంభమవుతుంది. కులాలమీది అనహ్యం-వగ వల్లే ఈ దంవశులు విడిపోతారు.

కోకిల అశయాలు సిద్ధిం చనందువళల్లే ఆమెకు తరిగి కులం మీద అభి మానం పుడుతుంది. వెంకటకాస్త్ర సంస్కారవంచతు డై నం్దదుషల్ల తన ఆస్తి త్వాన్ని ఆయనతో ముడి పెట్టుకుంటుంది. దీనితో కులాల నిర్మూలన స్థానే కులాల నడుమ ఆగాధం ఏర్పడింది. వివాహం అయిన స్త్రీ వారిజనునితో మానసికంగా బంధం ఏర్పరచుకోలేక పోవడానికి ముఖ్యకారణం కూడా. ఇదే+ ఏ కులాభిమానం లేకపోతే ఆమ వరాయి మగవాణ్నీ ఏ అవకాశాలు లేనవ్పటికీ “మగడిని దెప్పుకుంటుంది.? ఆవేశంలో వర్దాంతరానికి వూనుకొని పాపాన్ని ఒడిగట్టుకున్నాననుకొంది. ఆ కలుషితాన్ని కడి గేనుకోడానికే మానసీకరగా' శాస్రితో బంధాన్ని పెనవేసుకుంటుంది, ఈమె జీవిత ఫీరాయింపు వల్ద పె వర్గాలనాష్న ఆదర్శం పేరుతోగానీ, ఆవకాశం వల్లి గానీ కులంస్థాయి నుంచి దిగజారవద్దని ఉవదేళించినట్టయింది. సంస్కార వివాహాలు నిలిచే (పాతి పదికలు కూడా వేయకుండా వర్ణాంతరాలు జరిపిస్తే దుష్టవరిణామాలు ఇలాగే ఉంటాయి,

రచయిత్రి ఈ నవలలో కేవలం హరిజనుల గురించి వవ్యావరచాలనే నెవంతో ఈ కథను చిడ్రించింది. అస్సృక్యతచట్టం వచ్చి అంటరానితనం నేరమంటుంటే రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించాల్నిందిపోయి అనవోస్యం చేయడం తగింది గాదు. రాజ్యాంగంలో 1వసాదించిన వాక్కులను హళిజనులు వినియో గించుకుంటే వ్యక్తులకు వచ్చిన నష్టం ఏమిటో కూడా అర్థంగాదు. వర్దాంతరం చేసుకొన్న వాళ్ళ కష్టాలు భూతద్దంలో చూపించి బెదరగొట్టడం సంసౌగ్రార మనిపించుకోదు. అస్పృశ్యత ఒక కులానికో కుటుంబానికో సంబంధించింది కాదు. ఆది యావళు సంఘానికి సంబంధించిన విషయం. ఆ సమస్యను కుదించడం, మాలగూడేలకే వరిమితం చేయడం సంకుచిత మన స్రత్వమే అవుతుంది. త్యాగజీజీవికి మనుమవ్యుల మీద అసవ్యూం కలగడం అసహనమే అవుతుంది. వారజనుల తాగుడు విడాకులకు దారితీసిందనడం మోకాలికి బట్టతలకు లం కెవేయడం బాంటిదే.. కాగుడు అలవాటు ఒకరా హరిజన జాతి

188 తెలుగు నవల - ఆస్పృళ్ళతా సమస్య లోనే ఉందా? మై వర్దాలవాళ్ళలో తాగే భర్తలను వదిలేసినవాళ్ను ఎంతమంది కనిపిస్రారుః దుం చారాన్ని ఆ.వాటుని మాన్పించే [పయత్సం గానీ, మంచి మార్పు రావాలనే ధ్యేయంగానీ రచయిత్రికి లేనట్లున్నది. వర్ణాంత రాలను పెద్ద ఎతున [ఫ్రోత్సపాస్తున్న కాలంలో సంఘంలో ఎదురుతిరుగుతున్న వరిస్టితిని కల్పించి రాయడం సంస్కరణను వక్క-దారిని వట్రైించడ మే అవుతుంది" చీకటి బతుకుల్లో వెలుగును నింవడం కావాలి గానీ పొద్దునాడిచే బళుకుల్లో చీకట్లు చిత్రించడం ఏ జాతికి అవసరమో ౫ ౧౯, చివరి మజిలీ

చివరి మజిలి నవలలో వారిజనులమీద జరిగే అత్యాచారాలు, వాళ్ళు పొందే ఆవమానాలు చి(త్రిత మయ్యాయి. ఉన్నత విద్య నఠ్యసించనవ్పటికీ నమత్వం పొందలేని అభా/స్యలు నిమ్న జాతీయులు, చదువు సంస్కారాలు ఉన్నా నిమ్న కులస్తులయినందువల్లనే ఆగ వర్ణాల వాళ్ళ ఆగాయిత్యాలకు గురి అవుతున్నారు. (ప్రాణాలు కోల్పోయిన వాళ్ళ కథ ముగుస్తుందిగాని శీలం కోల్పోయిన వడుచుల ఐతుకులే దుర్భరంగా తయారవుతున్నాయి. హరిజన యువతి జానకి “చివరి మజీలి' పెప్పే ఉదంతం ఇదే, అనృశ్యతా సమన్య

ఇందులో (పధానంగా కనిపించేది ఆస్పృశ్యరా సమస్యే. అంటరాని వాళ్ళు కానట్లయితే అవమానాలు పొందాల్సి రాకపోయేది. అత్యాచారాలకు గురి కావాల్సి రాకపోయేది. వూర్వం అస్పృక్యలను తాకడం హపావంగా భావించే వాళ్ళు. అఘాయిత్యాలు అల్యాబొరాలలాంటి వాటికి అవకాశమే ఉండేదిగాదు. 20 వ కలాబ్దం మధ్య కాలంలో అస్పృశ్యత పాటించడమంచ్లే

. తెలుగు నవల _- ఆస్పృళ్యతా సమస్య 189 అమా ముత్యాలు జరవడంగానే కనిపిస్తుంది. ఇల్లు తగలబెట్టడం, మగవాళ్ళను మట్టు పెట్టడం, ఆడ వాళ్ళను చెరచడం లాంబివి ఆ్యగవర్ణాల వాస్త అనుసరించు కుంటూ. వర్చారు. హీనంగా చూడడంవల్ల నిమ్న జాతికి చీమ కుట్టినట్టుగా జాడ. లేదిని కాబొలు హింసించడం మొదలు పెట్టారు. ఈ 'నద్దతులన్నీ ఈ

• నవలలో వతిబిందినున్నాయి. మోతిబరి రైతు రాజయ్య మునెమ్మ (వారిజన యువతి) మీద అత్యాచారం చేసినవ్వడు మాలలు వతిఘటించారు. కోపో|దికు లైన దాజం పేట అ[గ్రవర్థాల వాళ్ళు హరిజనుంమీద అఘాయిత్యం జరిపి ఎంత మందినొ బలిగొన్నారు. మరో సందర్భంలో వారిజన యువకుడు రాముడితో సవర్త యువతి సంవర్కం పెట్టుకుంటే సవర్దులు మాదిగహాడనే తీగుల బెట్టారు. చేజిక్కిన వాళ్ళను చంపీవేసి ఎందరినో అగ్నికి ఆహుతి చేశారు. హరిజన స్త్రీల నెందంనొ చెరిచారు.105 రాజయ్య అత్యాచారం జరిపింది వారి జనులమీదే. ఆయన వర్శం వమట్టుబెట్రింది హగిజనులనే, రాముజ్జి లొంగ దీను కంది అ(గివర్జం స్త్రీ. ఆమె వర్గం వాళ్లేమో హరిజనుల (ప్రాణాలను, మాగా లను. బలిగొన్నారు. ఆరిటాకు ముల్టు సంబంధమైంది. హరిజనులు - అగ వర్దాల వాళ్ళ సహజ్షీవసం, జానకి శీలం కోల్పోయింది ఆ దాడిలోనే

అగవర్జాల వాళ్ళు తమ బావుల్లో వారిజనులను నీళ్ళు తోడుకోని స్తే వాళ్ళు కాదసనెది ఎవృటిమాటో గాదు. స్వాతం[త్యానంతరం కూడ్తా ఇది కని పిస్తుంది. హరిజన వాడల్లో బావులు లేపనిగాదు. వనిమీద రాజన్న పేటకు వెళ్ళినవ్పుడు దాహం వేస్తే సవర్జుల బావి వద్దకు వె శ్రే హరిజనులకు ఎదురయ్యే వరిస్థితి ఇది. జానకి మండుటెండలో ఆవూరు కామందు-ఇంటికి వెళ్ళింది. దప్పిక వేస్తే బావిలో చేరవేసి నీష్ళ తోడుకోబోయింది. కామందు వరుగెత్తు కొచ్చి ఆమెను చితక బాదుకాడు. గొంతు తడుపుకోడానికి బావిని ముట్టు కుంటే వడిన శిక్ష దావు దెబ్బలు. కోజులు మారినా ఇంకా అస్ప్సృక్యళ సమస్య సమసి పోయిందిగాదు. హింసను భరిన్తూ పోవల్సిందే గొని ఎదురు తిరిగి పశ్నించకూడదు. జానకి లాంటి విద్యావంతురాలుకు కూడా ఈ ఆగ చాట్టు తవ్పలేదు. హరిజనులుగా ఉండి సవర్జుల ఆగడాలను ఎదుర్కోలేక నే అమె లాంటి వాళ్ళంకా క్రైస్తవ మతంలోకి దేరిపోతారు. |

106 తెలుగు నవల .. ఆన్ప్యృశ్యకా సమస్య

రాజన్న పేటలోని రైతుల ఇండ్లరోక్సి (వవేశించాలంటే హరిజనులు కై9సవులుగాక తవ్పలేదు. ఆర్టిక దుస్ధితివళ్లే హరిజనులను అంటరాని వాళ్ళుగా చూస్తున్నారని కొందరు నమ్ముతున్నారు. ఇలాంటి వాళ్ళలో రేఖ &కీలి. “క దుస్టితికి కారణం మతం గాదు. ఆర్థిక అసమానత్వం” అంటూ మతాంతర వాదులను నిలదీస్తుంది.108 ధనజలం చేతనే వారిజనులను హీనంగా చూస్తున్నారని, ఆర్థకంగా ఎదిగితే అస్పృశ్యతా దానంతట ఆదే ఆంతరించి పోతుందని [వదారం చేస్తుంది ఈ కాలంలోనే గాదు ఇంతకన్నా 50 నంనత్సరాలము(దు సంస్కరణ వదులు కుడా ఈ థాఐ లనే (వచారంతేసి ఖంగు తిన్నారు. ఆర్జికంగా ఒలవిడిన వాళ్ళను ధనిక మాలలని, లేని వాళ్ళని "పేద మాలలన్నారేగానీ కలువుకుపోలేదు సవర్డులు,

ఒక కలం వాళ్ళ మరో కులం వాళ్ళని తక్కువళేసి చూడ్డం మొదటి నుంచి వస్తున్న అచారిం. వియ్యిల విషయంలొ నిర్బంధం ఉందంటే ఊరుకో వీచ్చుగనీ వువుల్లని నీళ్ళు లొడుకొవడింల్‌ ఈ భేదిం పొడినూపితే సహిం చడం $ప్రమై. మా/గ గూడెంలొని వావి ఎందిపొరే మాలవాడ వావిలొని సీచ్ళు ళొడుకొడానికి మదిగలు వెళారు. మాలగూడెలం నాయకులు బావి మట్టుకోవద్ధని హెచ్చరింబరు. రాజన్నపేటలో జనకీకి జరిగిన అవమానం మాదిగలను దపిస్తుండే మాలలు మరో సమస్యను నృష్టిస్తున్నారు. ఆంటరాని తనాన్ని మ6లు కుడా అనసస్రన్నారనడాసికి దే నిదర్శనం. గతంలో జరిగిన సంఘటనలు చుసీ మ౭మాదిగల(తా ఐక్యంగా ఉంగవల్సిందిపోయి భేదాలు పెంచుకంటన్నారంటే ఎంతటి అజ్ఞానులో వేరే చెవనవనరంలేద్చు ఎవరైనా ఓక్కురు మనమంతా కల్పికట్టగా ఉండాలని వయత్నించినా కూడా ఒక నంధటిళ॥కకిగా రూపొందలేక పొతరు,. రాజయ్య మనెమ్మవీద అళ్యా బారం శసీనవ్పడు, రామురీమీద సవర్షలు దాడి చసినవ్పడు హరిజనులంకా ఐక్యంగా [వళిఘటించ లేక పోయింది దానివల్లే, వీళ్ళ జలహీనవడడానికి కరణం మలమాడిగలంతా రాము హరిజనుళ€మని ఏనాచూ అనుకోక పోవడమే.

సవర్షల ఆన్మాయ లను వశిఘటించిన హరిజనులకు సామాన్యంగా ౧$.చ ౭హమనం వళలిలమే. రాజన్నశేట నవర్జలు ₹సిన దాడిళో మాట

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య క్ష గూడెం తగులబకిపోయింది. వందలాదిమంది హరిజనులు అగ్నిగి ఆహుతి అయినారు. స్రీ లెందరో మానాలను పోగొట్టుకున్నారు. ఇట్టాంటి దుస్దితిలో ఉన్న హరిజనులకోసం రాజకీయ నాయకులు రోవాలని వచ్చారేగానీ వార్తలకు స్పందెంచిగి దు. మొసలి కన్నీరు కార్చాతేగానీ దౌర్జాన్యాలను మానుకోవాలని సవర్జులను పాచ్చరించలేదు. ఈమ్మాతం సానుఖూతీ చూపించేది కూడా వారీ జనుల ఓట్లను దండుకోడానికే. దోషలను శిక్నేంచాలని గానీ, బాధితులను ఆదుకోవాలని గాని చూడనేలిదు. ఒళ్ళుకాలిన వాళ్ళు, కాళ్ళు చేతులు లెగిన వాళ్ళు ఘోర నరకాన్ని ఆనుథవిస్తుంచే సభ్యసమాజం కళ్ళవ్పగించి చూస్తేందే గాని జాలిపడి చేరదీసింది గాదు.

దేశంలో హరిజనులమీద జరుగశున్న దాడులే ఇతి వృత్తంగా ఈ నవల రూపొందింది. ఆత్యాచారానికి గురైన హరిజన స్త్రీల జీవితం ఏ విధంగా మోడువారి పోతోందో కూడా రచయిత చిత్రించాడు. సవర్దలకు హరిజనులతో వచ్చిన తగాదాలు ఎటువంటివైనా వరిష్కరించుకుంటే ఇంత మరణవహోమం జరగిక పోయేదీ దాడులతొ ఆగకుండా '3₹ప్‌' వరకు వాళ్ళ చర్యలు విస్త లంచడంవల్ల హరిజన న్త్రిల జీవితాలు అడుగంటి పోయాయి. హీనంగా, దీనంగా బతికే ఆ జీవులు అంతరించి పోవల్సిందేనా? అఆత్యాబారోలకు సంబం దించిన సంఘటన లను పాఠకులముందు "పెడితే వీదైనా వరిష్కారం దొరుకు తుందనే రచయిత ఆశించాడు. ఆ దుర్చటనలు పునరావృతం కావర్దవేదే ఈ, రచనోద్దేశం. ౨ంం వేరు*0”

య్యా

వేరు నవల విద్యాధికుడైన హరిజన నిరుద్యోగి జీవితాన్ని చ్విలించింది

విశ్వవిద్యాలయ ల్ఫొ చదవుకొడానికి నోచుకున్నవ్నటికీ తగినంత (వయెజ

1$ీక తెలుగు నవల - అస్పృళ్యలా సమస్య నాన్ని హరిజనులు పొందలేక పోతున్నారు. ఉవాధి కరునవవడం వల్ల ఉద్యోగ రంగంలో వ్రవేశించలేకపోతున్నారు. విద్యాసంస్కారం వల్ల కుల వృ త్తితోనూ ఇమడలేకపోతున్నారు. ఇలాంటి నియో కల్చర్‌లో కొట్టు మిట్టాడుతూన్న ఆ జాతిని సక్యాన్వేషణ వైపు మళ్ళించడానికి చేనిన కృషే ఇందులో కని పిస్తున్నది. కౌటుంబ, వైవాహికి సంబంధాల్లో విప్త్ణదాత్మక మార్పులకు యత్నించి జాతినెంతో జాగృత వసర్చారు.

అస్పృశ్యతా సమస్య

ఈ నవలలోని కథా వసువు అస్పృశ్యుల కడతేరని జీవితాలకు

సంబంధించింది, శుచీ క్యభత తెలియనందువళ్లే వరిజనులు అస్పృళచ్యులైనా రనడం, ఆ విద్య వల్ల బానిసత్వం పాప్తించిందనడం చర్మితను వక గతి

వట్టించడమే అవుతంది. సాంఘిక సమత్వం కోసం కింది వర్ణాల వాళ్ళు తమ వంతు [వయిత్నాన్న కొనసాగిసున్నారు. సీచ వృత్తులు వదలి విద్యనభ్య నీంచడం నేర్చుకుంటున్నారు. సవర్జులతో వియ్యమందేందుకు కావల్సిన ఆ ర్హత లనూ సంపాదించుకుంటున్నారు. ఆయినా అస ఫత్యుల జీవితాలు భ్రమ్టపట్టి పోతూనే ఉన్నాయి. ఈ నవలలో వెంక్కటాముడు (హరిజనుడు) ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. తనకన్న పెద్ద కులం అమ్మాయినే _పేమించాడు. కుల వృత్తిని త్యజించడమే గాక తన వాళ్ళ్శనెవరినీ చేయనియ్యడు. అయితే ఉద్యోగం గగన కుసుషం అవుతుంది. పెళ్ళి సంబంధం బెడిసికొడుతుంది. వృతి వెక్కిరిస్తుంది. పీటినన్నిటినీ నివారించుకో గల నామర్థ్యం రాముడికి లేదు. ఆతని డిగీ ఈ సమస్యలను పరిష్కరించ లేక పోయింది. కసీసం అఆస్పృశ్యతనైనా తొలగించింది గాదు.

పాధారణంగా మాల గూణాలు ఆసహ్యంగానే ఉంటాయి. మాదిగల

ఇండలో కలీ పత బౌతిగా ఉండదు. ఆ గూడాల నుంచి ఫై చదువుల కోనం వట్టణానికి వచ్చే హరిజనులకు వోస్టల్‌ వసతి కొత్త జీవితాన్నిస్తుంది* డిగీ వూర్తి చెసుకొన్న తర్వాత మళ్ళీ మాల గూడాల్టో ఆడుగు పెట్టాలంటే అసహ్యంగా తోస్తుంది. కులం వాళ్ళే ఆస్పృక్యులు”” కనిపిస్తారి. తమకు శెళియని ప్రత్యకళను అపాదించుకొని వ్యవహరిస్తంటారు. ఎంత చదివినా

శెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య 13 కులాన్ని వదులుకోవడం వాళ్ళకు అసాధ్యమే ఆముంది. దాని వల్స కులానికి ఉండే గౌరవమే ఉంటుంది గాని డిగీ ఉండడంవల్ల ఏమీరాదు. వెంకట్రాముడు లె... డ్కిగి చేతపుచ్చుకౌని ఇంటికే చేరుకుంటాడు. తన వాట్ల చేస్తున్న కుల వృత్తి అసహ్యంగా తోచింది. తాను ఆ వనులకు దూరముండడమే గాక తన తమ్మున్ని కూడా మాన్పించాడు. “సీ మాదిరి చదువురాదు. ఆ పున్నెం వాడు చేసుకోలేదు. యేదో ఇట్టాంటిదన్నా నేర్చుకుంటాడ"ని కులం వాళ్ళంటే వెంకటటాముడు తిట్టి వంపించేశాడు,108 ఆందరితో క ల్చిఉన్నా వేరుగా ఉన్నట్టు గానే ఉంటున్నాడు. చదువుకున్న వాడని కులం వాళ్ళు దూరం ఉంటున్నారు. వాళ్ళతో కల్సి మాట్టాడుతున్నప్పటికీ వరాయి వానిగానే ఉంటున్నాడు- కనీసం ఇంట్లోని వాళ్ళతోనైనా కలని మెలసి ఉండలేక పోతున్నాడు. ఇంతకు ముందు అనుభవించిన జీవితమే అయినా విద్యా సంస్కారం వల్ల అనవ్యాంగానే తోచింది.

హరిజనుల పేర్టు పెట్టి అసె ములు ఏనాడూ పిలవలేదు. ఏ వర్ణానికి చెందని వాళ్ళని “అవర్టల” న్నట్టుగానె ఇదీ కొనసాగింది. వెనుకటి కాలంలో హరిజనుల పేరు ఉచ్చరించడం కుడా అస్పృశ్యత కిందికే వచ్చేది. ఈ కాలం లొనేమో అసలు పేర్ణతో గాక మారు. పేర్ణతో పిలిచి ఎద్దేవా చేస్తున్నారు? ఈ విషయంలో ఆకరాస్కులకు మినహాయింపు ఏమీలేదు. “ప్సీ ఆఅమాసగొన్ని మా నాయన రమ్మన్నాడని చెవ్వు” రోనిరెడ్డి వెంక్కట్రామనితో అంటాడు.!లో వెంక్కటామునికి ఈ పీలువులోకొ లేమీ కనిపించలేదు. ఊళ్ళో ఉన్నవ్వుడు తనకూ అవమానకరమైన పేర్గనే పెట్టి పిల్చారు, మాల గూడాలకు పేర్ణండ వు- వారిజనులకూ ఉండవు. ఇలాంటి చర్యల వల్లే హరిజనులలో ' అత్మన్యూనరొ భావం చోటుచేసుకొనే అవకాశం ఉంటుంది.

(వతిలోమ విచావోలు సంస్కార వివావాల్లో తక్కువగా చోటుచేసు కుంటున్నాయి. పురాణాల కాలం నుంచి మధ్యయుగం నాటి వరకు ఇలాంటి న్దతే కొనసాగింది. సవర్డులు వంచ జాతి ఆడవడుచులను. పెళ్ళి చేనుకొన్నవే ఎక్కువ. అగ్రవర్ధాల ఆడవడుచులను వంచములు చేసుకొన్నవి అనలే కని పించవు. వర్షాంతర్‌ం చేసుకొన్న వాళ్ళలో పురువుడు సవర్దుడైతే మళ్లీ వియ్య మందేది వాళ్ళతోనే. వెంక (ట్రాముడు తన సహాధ్యాయి చందద్రవతిని (ప్రేమిస్తాడు.

న! తెలుగు నవల - ఆస్పృశ్యతా సమస చంద్రవతి సోదరిది వర్ణాంతర మేఆయినా ఈ పెళ్ళికి సుతారము ఒప్పుకోదు, (బ్రాహ్మణ సంవర్క.ం కలిగింది కాఐట్రై మళ్ళీ తక్కువ కులంతో సంబంధాలు కలుపుకో వద్దనేదే ఆమె ఉద్దేశం. ఆమె చేసుకొంది అగ జాతి వాజ్ణి కాబట్టి తన సోదరికి కూడా అలాంటి వాడే కొవలనుకుంటుంది. తన కులమేమిటో మర్చి పోయి వెంక్కటాముణ్జి ఆస్పృవ్యఢంటుంది. కులాల వ్యత్యాసాలను పెంచి మరో వర్ధాంతరానికి ఆంతరాయం కలిగించింది. దేవడానం (సిమ్మ జాతివాని) చెల్లే లును వెంకట్రాముడు చేసుకోడానికి నిరాకరించాడు. కుల నిర్మూలనకు వతి లోమ పివావోతే ఎక్కువగా దోహదం చేస్తాయి. కాని ఇలాంటి వివావిలకు సాముకూలంలేదిప్పుడు.

కుల నిర్మూలన సంఘాలు వెలిసేది కులరహిత సంఘాన్ని నిర్మించేం దుకే. అయితే హరిజనుల ఆలోచనలు దానికి విరుద్దంగా ఉంటాయి. కులాలు లేకుండా చేయడమంటే మాదిగ కులం లేకుండా చేయడమే అనుకుంటున్నారు, మరికొందరు కులమార్చిడి చట్టం రావాలని ఊవ్విహ్హరుతున్నారు. పంచమవర్హం చాతుర్వర్థాలలో ఏదో ఒక వర్ణంల్యోచేరడ మే కులమార్చిడి. పై పైకులాల వాళ్ళు వంచమ కులంలోకి మారేది కాదు. దీని వల్ల బాతుర్వర్డాన్ని ఒప్పుకొని వంచమ “కులం అంటూ ఏదీ ఉండకూడదనేదే వాళ్ళ ఉద్దేశం ఈ కులమార్చిడి చట్టం ''పంచమ కులాన్ని ఎలా ఉద్దరిస్తుందో వాళ్ళకే తెలియాలి. శ్యూద జాతిలోని కొన్ని “వర్గాలు షెడ్యూల్డు కాస్ట్‌ జావితాలొనికి శేర్పించడంటూ (వభుత్వానిక మెమెరండాలు సఘర్పిస్తుం టే కులమార్చిడి చట్టం మీద కలలుకనడం వృధా (వయాస అవుతుంది. (సభుత్వం కల్పిస్తున్న [వ్రత్యేక సదుపాయాలు వినియో గించు క నేందుకే హరిజనులు ఎగబడుతున్నారు. వెంకట్రాముడు కుల నిరూ లన సంఘంలో చేరినప్పటికీ కులాన్ని వీడని కారణం కూడా ఇదే. వనికి రాని వృత్రిని మాతమే త్యజిస్తాడు. కుల నిర్మూలన సంమాలు స్థాపించేది హరిజనుతే ఆయినందువల్ద మా దిగ కులమే పోవాలని ఏళ్ళ [వయత్నిస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నది- సంఘాల ద్వారా సాంఘిక సమత్వం సాధ్యమవుతుందనేది నమ్మశళ్యమే కానిది.

ఐతకడానికే మనిషి పుడతాడు. ఏ వర్ణంలో పుట్టినా ఏదో ఒక స్థాయిలో జీవనం సాగిపోతది. ఏ కులంలోనై నా ఈ కష్టాలు తప్పవు కాబట్టే ఇన్వ్సుడున్న

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమస్య 1905 కులాన్ని ఎందుకు వదలాలనే సందేహం హరిజనులకు కలుగుతుంది. తమకు కులం లేకుండా పోడే ఇప్పుడనుభవిస్తున్న దుర్భర జీవితం పోయి మంచి జీవితం వస్తుందా ? తక్కువ కులం ఆయినంత మృాతన ఐతకడం లేదా ? ఇలా తర్కించుకొనే తమ కులం ఇతర కులానికేమీ తీసిపోదనే నిర్ణయానికి వసారు. తంతు, వితంతు కార్యాలు మాదిగలు లేకుండా జరిగేవి కాదని వాళ్ళ కున్న ధదీమ. మీదిపెంట్ల హరిజనులలోని సగంమంది ఇట్టా ఆలోసించే వాళ్ళేం మిగిలిన వాళ్ళు అస్పృశ్యత నుంచి బయట పడేందుకే [వయత్నించారు. పెద్ద చదువు చదివించి ఆగకులాలతో వియ్యమందాలని చూసింది కూడా దీనికే. హరిజనుల శాహ్మణ కులాల మధ్య "పెళ్ళి సంబంధాలున్నాయి గాని రెడ్డోరితో, కమ్మోరితో లేవనటం కూడా దీన్ని బలవరుస్తున్నది.!19 కులం అంటూ లేకుండా పోవాలిగానీ ఎవరితో వియ్యమందితే ఎంత గౌరవం "పెరుగు తుందో అని చూడ్డం హరిజనుల్లోని ఆజ్ఞానాన్నే తెలియజేస్తుంది. వెంక,టాముని అన్న కావు కులం దాన్ని కట్టుకుంటాడు. ఆళను చందావతిని చేసుకోవాలని చూసింది అస్పృళ్యతను మాప్పకోడా నికే. వట్టణం కావడంచేత అన్న పెళ్ళికి అభ్యంతరాలు రాలేదు. వల్లె ఆయినందువత్లే వెంక్కట్రాముడి పెళ్ళికి అభ్యంత రాలు ఏర్పడ్డాయి. హరిజనాభినృద్ధి జరగాలన్న ద్యేయంతోనే (వభుత్వం విద్యాలయాలను వసతి గృహాలను ఫిర్మిసున్నది. విద్యార్దులకోసం భారీ నిదులనూ కేటాయించి ఖర్చుచేస్తూంది అయితే ్మవభత్వం ఖజానా ఖాళీ అవుళున్నదిగాని హరిజనులకే (వయోజనం కలగడం లేదు. [వభుత్వ నిదులన్నీ అధికారులే స్వావాచేస్తో వాళ్ళ అభివృద్ధిని కుంటు వరుస్తున్నారు. ఈ నవలలో వసతి గృహాల అధికార్లు నిధులను కాజేయడల కనిపిస్తున్నది. హరిజన నాయకులు అధికారులతో లాలూచి పడి ఈ దోపిడికి తోడ్నడుతున్నారు. దురన్యాయాలు హరిజన జీవి తాలను ఎలా బరిగౌంటున్నాయో ఇంచులో శనిపీస్తూంది. హరిజనాభ్యుదయానికంటూ నడుం కట్టిన కుహనా సంస్క ర్రల స్వార్డ్‌ (వయోజనాలను ఇది వెళ్ళడిస్తుంది. రంగంలో దిగి అమాయకులను నమ్మించి అ(గ్రవర్జాల వాళ్ళకు అమ్ముడుపోయి. హరిజనులకే వెన్నుపోటు పొడుసున్నారు. ఇందులో విద్యాధికునికన్న ఉద్యోగావకాళాన్ని షాడుబేస్తారు. 'సెలకన్‌ కమి

1906 తెలుగు నవల .. అనృశళ్యకా సమన్య టిలో ఉండి హరిజనుడికి అన్యాయం చేస్తారు. కనీసం అవకరాన్యులైన వాళ్ళ శైనా ఉపాధి కల్పించాలనే జ్ఞానం కూడా వాళ్ళకు కొరవడుతుంది. హరిజనుల మంటూ చెవ్వుకుంటూనే బాటుగా చేతులు కలిపి వంచించారు. ఇలాంటీ వాళ్ళను నమ్ముకున్నందువళ్లే వెంకటాముడు ఉద్యోగం పోగొట్టుకున్నాడు. వారిజనులు ఎవరిచేత మోసపోతారో, ఎవరికీ పావులవుతారో ఆతనికి అవ్వుడర్ణమౌతుంది, ఇన్నాళ్ళు తనను ఉద్ధిరిస్తారని నమ్మినందువల్లే మోసపోయాడు. తమలాంటి వాళ్ళను ఎవరూ అదుకోలేరనే నిర్ధారించు కుంటాడు. ఆత్మోద్ధరణ కోసం సత్యా న్వేషణ మొదలు వెడతాడు. రచయిత సంన్కరణ దృష్టి జహుముఖాలుగా కానవస్తుంది. ఉన్నత విద్యనభ్యసించిన ఒక హరిజనుడిని వల్లివైపు మళ్ళించడం, తన వాళ్ళందరిని సంస్కరించడం స్వజనోద్ధరణకు సంబంధించిన అంశం. సవర్జ యువతి చందావళిని _పేమించడం చూసిన హరిజనులందరికి [బాహ్మణోళ్ళకులంలో కల్పిపోతాడనే [భమను $ల్పించడం సమత్వానికి సంబంధించిన ఏషయం. ' ఎవరిమీద ఆధారపడకుండా అభ్యుదయం సాధించాలనుకోవడం ఆత్మోద్దరణకు సంబంధించింది. సంస్కరణ రంగాన్ని విసృత వర్చడానికి వర్ణాంతర వివా వోలకు చోటు ఇవ్వడం కూడా రచయితకున్న అభ్యదయ భావాన్నే తెలియ చేస్తుంది. చట్టంేర సవర్దులను లోవర్చుకోవడంగానీ, తిరుగుబాటును (పోత్స _ హించడంగానీ ఇందులో చేయలేదు. అస్పృస్యత సమసీ పోవాలంటే నిన్ను జాతిలోనే వైతన్యం కల్పించాలన్నదే తన ధ్యేయంగా సాగింది. ౨౧. ఇన్‌ (శెడిబుల్‌ గా డెన్‌”! సంస్కరణకు నెంటిమెంట్‌ చుక్కెదురు లాంటింది. దేశంలో 100 సంనత్సరాల (కితమే హరిజనుల దేవాలయ [వవేశోద్యషం వచ్చింది. దాని వతి

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య కేం ళం గానే ఇవ్పటికీ ఎందరో హరిజనులు స్వేచ్చగా దేవాలయాల్లో అడుగిడు తున్నారు. కాని గంగవట్బం రామచందుడు గుళ్ళో కాలుమోపేందుకే భయవడ్తాడు. వరిజనుడు ఆలయంలో వ్రమాస్తే "పాదం చుట్టు కుంటుందనే సెంటిమెంట్‌ వాని నరనరాల్లో కల్పిపోయింది. మూఢ విశ్వాసాలు వ్యకి "స్వేచ్చను హరించి వేనినట్టయితే సంస్కరణ (వయక్నాలన్ని నిస్పలనువు తాయి. కనిపించని వాని మీది విశ్వాసం కంటే కనిపించే దైవంలాంటి మనిషీ మీద కలిగే విశ్వాసమే నూతన జీవనానికి న్పూర్రినిస్తుందని ఈ నవల బోధిస్తున్నది. ఆత్మన్యూనతా భావం పెంచుకున్న జాతి ఎన్నటికీ అభివృద్ది లోకి రాలేరు. బానిస చేతకు దూరముండడమే గాదు బానిస భావాలకూ హరిజనులు దూరముండాల్సిన వరిస్థితి వచ్చింది. పిడికిలి బిగించి సమళ్వాన్ని సాధించుకోలేక పోతీ ఎన్ని యుగాలయినా అస్పృశ్యత “క్షుదదేవతై పీడస్తూనే ఉంటుంది.

“వెట్టోని తొలగించుకోవడం వల్హ ఏర్పడే విపత్కర వరిణామాలకీ నవల అద్ధం పట్టింది. అస్పృవ్యలు వ్యక్తి గతంగా బానిసతనాన్ని వొవు కోవడమే గాదు బతకడానికి ఆసులను సంపాదించుకో గలుగుశున్నారు. "పెత్తందార్ల దౌర్జన్యాలను తమ శక్తి మేరకు (వతిఘటిస్తూ ఉనికిని కాపాడు కుంటూ వస్తుర్నారు. ఎదుర్కోలేని వరిస్థిశుల్లో ఊరు. విడిచి వెళ్ళిపోతున్నారే తవ భూస్వాములకు లౌంగి వెట్టిచాకిరి చేయడంలేదు. తొత్తులుగా నడి ఉండాల్సిన గత్యంతరం హరిజనులకు లేదిప్పుడు. గంగపట్నం పెత్తందారు రామచం(దుడిళో అబద్ధం సాత్యం చెప్పించాలని వయత్నించి భంగవడ్డొడుః వానిసగొ గాక స్వతం్యతంగా బతుకుతున్న హరిజనునికి తప్పుడు సాత్యుం ఇవ్వాల్సిన దుస్థితిరాలేదు. వాణ్ణి లొంగదీసుకోడానికి భూస్వామి హరిజనుల్లోని ఒక వర్గాన్ని ఉసి గొల్పాడు. దానితో రామచందునికి కుల ఐహిమెోర మేర్పడుతుంది. అన్సటికీ లొంగి రాకపోతే ఇంటిని కూలగొట్టించి, వాళ్ణీ చితగ్గాట్టించి, ఊళ్ళోనుంచి వళ్ళ గొట్టించాడు,

198 తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య

"పె తందార్లకు ఎదురు తిరిగిన వతీ హరిజనునికీ ఇదే గతి వడుతుంది. “వానిపాటుకి తట్టుకోలేక ఆగ్ధరారంలో సమచ్చరానికి ఒకటి రెండు కొంనలు' ఖాకీ ఆయిపోఠా ఉంటాయి"112 అనడం వల్ల ఆస్పృత్యల్ని ఎంతగా బాధిన్తు న్నారో మనం ఊహించవచ్చు. వెట్టి చాకిరి చేయించుకో మరిగిన భూకామందు లకు [వతికూలత ఏర్పడిందా రక్తం కళ్ళ చూస్తారు. ఈ నవలలోని రామ చందుడు పెదరెడ్డి ఆ(గ్రవోనికి గురియై సర్వస్వం కోల్పోయి. వీధినవడ్డారు.

జీవితంలో నంభవించే దుర్షటనలను ఎదుర్కొనే శక్తి ఉన్నంతకాలం, వ్యక్తి ఉనికి శే(వ్రమాదమూ. వాటిల్లదు. ఆశ కత వఏర్పడినవ్వుడు మాతమే. వలస పోతారు. తలదామకోడానికి వేరే తావులను వెతుక్కుంటారు. ఒకొక్కవ్వుడు సుదూరంగా యాథత్ర చేస్తారు. అన్నిచోట్ల వలసదారులకు చేదు అనువవమే కలుగవచ్చును. గంగవట్నం [కూరఖూస్వామి వంజా నుంచి దియటపడ్డప్పటికీ రామచర్మదుని కష్టాలు కడ తేరినవిగావు. ఒంటిల్లు మున్సబ్‌ చేతిలోవడి ఉన్నదంఠా పోగొట్టుకుంటాడు. స్థిరా స్తిని గంగవట్నం పె త్తందారు నాళనం చేయించాడు. చరాస్టిని ఒంటిల్లు పెత్తందారు నాశనం చేయించాడు. ఈ పెత్తందార్ల అమానుష చర్యలకు హరిజనులలోని అనై క్యత కొంత తోడ్పడింది. హరిజనులలో ఉన్న రెండు తెగల నడుమ ఏనాటినుంచో వస్తున్న వగలు రగిలి ఈ వీవక్కర వరిజామాలకు దారి తీశాయి. పోకనాటికి చెందిన హర్‌జనులు పెత్తందార్ల ఆడుగులకు మడుగులొ త్తే తొత్తులు. రామచం్యదుడు రరపాలోడు. అజ్ఞానరతో పీవాదాలేర్సడుతున్నాయి. నిమ్న జాతికే అనర్జాన్ని తెబ్చీ:పెడుశున్నాయి.

(గ్రామాల్లో ఒక్కా. పె త్తందార్లే హరిజనులను హింసించడం లేదు, మిగతా జనం కూడా యథాతథంగానే హరిజనులను అణచివేస్తున్నారు. పెత్తం దార్జకు మీగతా సవర్షులకు ఆస్పృళ్యతను పాటించే తీరులో వ్యత్యాసొలున్నాయి. వెట్టిచాకిరి చేయించుకోమరిగి ౩ వాళ్శ్ళయినందువల్ల మొదట్‌ వాళ్ళది ఆర్టిక వర మైన ఆంగ, రెండో వాళ్ళుది కేవలం మత విశ్వాసాలతో కూడిన అంచు. ఆర్థిక ఆంవల కంటే మతవర ఆంకలే [వమాదకరమైనవి. సంస్కరణకు ఎంతకూ లొంగిరావు. రామచంద్రుడు (గ్రామ దేవతల (పెత్తందార్ల)కు నిలువుద్తోప్రడి ఇచ్చి వచ్చి దేవాలయంళో తలదాచుకుంటాడు. ఒక హరిజనుడు జఉోనిడిలో

తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమశ్య 190 (వవేశించి ఆలయాన్ని ఆవవ్వితం చేళాడని సవక్టుఐు ఆవేళంతో జోబిడికే నిప్పంటించారు. సంస్కరణ వాది అర్జునుడి సవాయంతో అగ్ని (వమాదం నుంది బయటవడతారుగాని ఆంటవానితనం నుం౨ ఐయట వకలేక పో యాడు కష్టవడి పరిచేసే రైతు జనానికి, కార్మిక వర్గానికి కులాల వట్రైింపు లుండవు. చట్టం తెల్సినవాన్గ వంచములను ఆచరించడమేగాదు ఎవరైనా అస్పృఖ్యల్ని హింసిస్తే తెగించి వాళ్ళను ఎదుర్కొంటారు. ఇందులోని అర్జునుడు మానవతావాదే గాదు సంస్కరణావేళం ఉన్నమనిషి, సర్వం కోల్పో యిన హరిజనునికి జోదిడిలో ఆశయం కల్పించాడు. సవర్హులు ఖాశీచేయించ్ర బోతే అద్దుకుంటాడు. ఎవరైనా వాడిజోలికి ఫోతే రిపోర్టు రాన్‌ ఫోలీకులకు వంపిస్తానని బెదిరించాడు. చట్టం ద్వారానైనా హరిజనునికి రక్షణ క ల్పించాలనే ఉద్దేశంతోనే సవర్దులను కటకటాల వెనుకాల తోయిస్తానంబాడు. వెళ్నుతట్టి గుళ్ళోకి చొరబడమన్నా కూడా రామచం్మదుడు ఆడు ముందుకు వేయలేక పోయాడు. గుళ్ళో ఆడుగు పెడితే పావం చుట్టుకుంటుందనే భావంలో ఆలాగే నిల్చుంటాడు. తరతరాలుగా నరనరాల్లో పేరుకుపోయిన అస్సృళ్యలౌ భావాన్ని దూరంచేసుకోలేని హరిజనున్ని చూసి అర్జునుడే బిత్తరపోయాడు. అలసక్వానికి ఆసహ్యంవేసే వానిమీద ఉమ్మివేసి ప్రాణాలు విడి బొడు.

"పె త్రందార్డ కబంధ వస్తాల్లో చిక్కి శిథిలమైపఫోతున్న నిన్నుజొతిని ఉద్ధరించాలనే ధ్యేయంతో ఈ నవల సాగింది. పెత్తందార్హ అమాయిక్యాలలో పాటు సవర్దులు నాగిస్తున్న హింసాత్మక సంఘటనలకు ఇది అద్దం వట్టింది. హరిజనులు ఆర్థికంగా తమ కాళ్ళమీద కాము నిలుచున్నన్నటికీ బానిసలనే భావంతో పె వర్దాలవాబృ సాగినున్న దౌర్జన్యాలను (వ్రతిఘటించలేక .పోతు న్నారు. చట్టం, ,సంస్క ర్తల అండ వున్నవ్పటికీ వారిజనులు తెగించి ముంద డుగు వేయలేక పోవడం అజ్ఞానమే అవుతున్నది. తమకోనం [ప్రాణాలను వైఠం లెక్కచేయకుండా తెగించి పోరాడేవాళ్ళకోనమైనా ఆనర్ధదాయక మైన మూఢ విశ్వాసాలను వదలలేక పోతున్నారు. అలసత్వంతో కొంత, అధైర్యంతో కొంత నాళనాన్ని తెచ్చి పెట్టుకుంటున్నారు. సమత్వాన్ని తమ హక్కు-గా వినియో గించుకోలేక (భన్టుపట్టిపోతున్నారు. చీకటిలో దిక్కులోచక (మగ్గుతున్న జాతికి వెలుగుచూపాలనే ఉద్దేశం రచయిళలో నిండుగా ఉంది. అయితే ఆలయాలలో

ర్తిగ్ర) తెలుగు నవల . అస్పృశ్యతా సమస్మ (వవేశంచడానికి హరిజనులు జంకుతున్నారని, ఇతరుల తోడ్చాటు ఉన్నా తిరగ ఐడడం ళేతగాదని చెవ్వడం భావ్యంగా లేదు ఎందుకంపే మారుమూల (గ్రామాల్లో వైతం హరిజనులు చైతన్యవంతంగా తమపె సాగే దురన్యాయాలను (వతిఘలిస్తూనే పోతున్నారు. (వభుత్వం అడుగడుగునా వాళ్ళకు సవాకరిస్తూ* వాళ్ళ వ్రగతికి పాటువడుతున్నది. 2శి. న్మశానం దున్నేరులే

(గామంలో ఉన్న భూమంతా భూస్వామికి చెందవల్సిందే. ఊళ్ళోని హరిజనులంకా వెట్రి చాకిరి చేయాల్సిందే. తరాలు గడిచినా కూడా ఈ (శమ దోపిడి నిరాటంగా సాగిపోవల్పిందే. ఈ నవలలో ఇబాంటి దోపిడికి తెర వడింది. ఆఘాయిత్యాలకు గురైన హరిజకుల్లో తిరుగుబాటు దోరణి (వవే శిస్తుంది. భూకానుందులను అంతంచెసి కడజాతిలో రగిలే (వతీకారాన్ని తీర్చు కుంటుంది. వివర్కర పరిణామాల్లో వచ్చే తికుగువాటునే ఈ సవలకు ఇతి వృత్తంగా మలిచారు. అస్పృశ్యతా సమస్య

అస్పృవ్యలంటూ, పాపులంటూ దూరం ఉఊఉఊందితేనే దొరల దోపిడి సత్రావుగా నాగుతుంది. భూస్వాములు ఆస్పృత్యులను చెవ్వుచేతుల్లో ఉంచుకొనే వెట్టివాళ్ళను చేశారు... బానిస ఐతుక్కు ఆలవాటునడ్డ వాళ్ళకు ఏనాటికీ స్వతం[తంగా జీవించాలనే తలంపు రాలేదు. జీతం చేసి రావల్సిన ధాన్యాన్ని అడిగి తీసుకోవడంగానీ, కూరి వనికి వెళ్ళి కూలి డబ్బులు అడిగే దమ్ములుగానీ వాళ్ళకు లేవు. పెత్తందార్ల ద యాదాక్షిణ్యాలమీద ఖతుకు వెళ్ళ్గదీయడమే. వాళ్ళకు తెలును. ఇది ఒక సంప్రదాయంగా మొన్నటివరకు సాగింది. ఈ నవ

తెలుగు నవల .- ఆస్పృశ్యకా సమస్య 201 లలో పేరభ్యదుడు భూస్వామి వనిలోకి పోయి కూలి ఎంతని. అడిగాడు. ఈ మాట భూస్వామి గుండెల్లో ఈటెలా గుచ్చుకుంది. మాలవాళ్ళ గుండెల్లో గునవమై దిగింది. ఇది నేరంగా తోచింది. “*వాడు మాలపల్లిని ఒక రాగాన. ఉండనియ్యడంటూ” వారిజనుల్లో నిరసన పెల్లుబికింది. సంవ్రదా యాన్ని భంగవర చాడని వానిమీద పగబడతారు. వాణ్ణి కుటుంబంతోసవో నిర్ధాషీణ్యంగా మట్టుబెట్టి బానిస ఆచారాన్ని పునరుద్ధరించుకుంటారు. పోకనాటి మాలలు- భూస్వామికి జీవితాన్ని కాకట్టు ' పెట్టిన హరిజనులు కుక్క-లకంటే హీనంగా. ఐతుకుతారు. కడుపు చేతబట్టుకొనీ వాళ్యచుట్టూ తిరగాల్సిన గతి కూడా. వడుశుంది. ఈ నవలలోని భూశామందు సంగటిముద్దలు వేసీగానీ? కల్లు తాగించిగాసీ మాలోల్లతో వని చేయించుకుంటాడు,; మండుటెండలో నని లోకి దిగని కారణంగానే (టాక్షర్లలో వచ్చిన సంగటి గంవలు దిగకుండో తిరిగి దొరగడిలోకి వెళ్ళిపోతాయి. వీష్మ చేసిన వనికి కూలిలేదన్న మాట" మరోరోజు కల్లు బట్టుకొని .ఒక గౌడు మాలల వద్దకు వచ్చాడు, కల్డు నాకు ఎందుకు పోస్తున్నావని అడిగితే “వావనోళ్ళ్శను మేసితే వాళ్ళ 'ఫైలోకంలో ఊడి, గాళ్టేస్తారు. మమ్మల్ని మేపితే మీరు ఈ లోకంలో ఉండి గాల్టేప్తారం"టాడు.1 సంగటి గంపలు, కల్లు ముంతలతో వారిజనుల జీవికొనికి విళన కడు తున్నారు భూస్వాములు, బానిసతనం పోసిన పిరికిమండు (వభావంవల్ణ హరిజనులు భూర్వొమిని కొలుస్తున్నారేగాని భూమినుది హక్కు వాళ్ళకు వ ర్రింవజేసే భూస్వాములను ఎవ్వుడో. తుంగలో తొక్కేద్దురు. ఈ దేళంలో పట్టాంగాబటి ఈ నంవద అనుభవించేందుకు వాక్కుందనే వాళ్ళలో వీరభ్మదుడు ఒకడు.[5 స్మశానం తవ్వేప్పుడు బయటి వడ్డ నిధినంకా నూలలకు వంచి పెట్టింది ఆ ఉద్దేకంతోన: వెట్టి వాళ్ళే గదా అని పెత్తంచారు స్మకానాన్ని తవ్వించాడు... కో బట్టి భూమే "పెద రెడ్డికి, శమ చేసినందుకు ధినం మాలలకు అనుకుంటాడు. పెదరెడ్డీకీ విషయం తెల్సిపోయి వీరల్మదుని బతుక్కే. మూకలు చెల్లిపోతాయి. వాసుల మీది ఆశతో మొదట వీరభ్యదుణ్ణి ఇలవరిచినా భూస్వామి వల్లి భయంతో నేరమంతా వాని మీదనే తోశారు హరిజనులు, పెదరెడ్డికి ఎదురు తిరగారింటే వాళ్ళకు ధైర్యం చాలలేదు. చేసిందాన్నె కప్పి పుచ్చుకొనేందుకు తిరిగి భూశామందు విశ్వాసాన్ని పొందేందుకే వీరభ్యదుజ్ణి మట్టుబెట్టారు ళరాంధాల ందేరే కు య్‌ భాం పం ఫా / న [ ౬ శ్రర రెట్ల; ఖః

లకర తెలుగు నవల _- అస్పృశ్యతా సమస్య ఓక తప్పును కప్పిపుచ్చుకోడానికి ఆనేక తన్పలు చేయడం మనిషిన్తై జ

గుణం. చేసింది నేరం కాకున్నా ఆమానుషంగా వాటి వాళ్టే బలికీసుకోవడమంటే తవ్వను కప్పిపుచ్చుకొనే చర్యగాదు. తమగోతీ?లి తామే ఈవ్వుకోవడం ఆవు తుంది. మాలగూడెంలో ఒక. పీరభ్నదుణ్జి మట్టుబెట్టినంత మాత్రాన హరి జనుల నమన్యలు అంతరించిపోలేదు. హత్యానేరాన్ని సాకు చూప పెవరెడ్డి హరిజనులందర్‌ని లౌంగదీసుకుంటాడు. రంపాలోన్ని ఐలిపళువుగా చేసి గ ఫైళ్కుదామనుకున్న హరిజనులకు హత్యానేరం ఒక ముప్పై లౌంగదీసీంది. పోలీసుల భయానికి హరిజన కుటుంబాలన్నీ చిందర వందరై పుట్టకోటి గుట్ట తోటి అయిపోతుంది. ఈ వివత్కర కాలంలో వారిజనులు తాము పోగొట్టుకొన్న చాన్ని తెల్సుకుందారు. తను దయనీయమైన ఐతుకులకు కారణమైన శతు వును నర్మూలించక పోతే కాపురాలు చక్కబడవని కూడా బోధవడురుంది. వీరళద్రునిలాగో ఎదిరించి అందరూ ఐక్యంగా ఎదురు తిరిగితే వాళ్ళ జీవితాలు చిలిగి పోయేవే గాదు. ఈ స్రీరిలో బాధితులంకా ఏకమ్రకే తన్ప బలవంతుడ్రేన. దోపిడీదా రును మట్టు పట్టలేరు. వాళ్ళంతా ఐక్యం కావడానికి వాత్యాసంఘటనే (యేరకమవుతుంది. సోలిను కేసుల్లో చిక్కుకున్న మాలలు విలనిల్హాడిన్లే పెదరెడ్డి గుమస్తా వెంకట్నాది జై లుపాలై కుమిలాడు. కానుల (నిధి) కారణం గానే వీళ్ళ జీవితాలు ఐండబారిపోతాయి. శేష జీవితంలో నైనా పెదరెడ్డి ఆభాయిత్యాలను తొలగించు కొనేందుకు హరిజనులు, వెంకటాది సాయధులై వచ్చి పెదరెడ్డి? వాశమార్చారు. గత్యంతరం లేని దశలో మూకుమ్మడిగో విజృంభించి శ తుశేషాన్ని తొలగించుకుంటారు. -

“రచయిత సంస్కరణ దృష్టి ఈ రచన వరకు వచ్చేసరికి తిరుగుబాటు వైపు మళ్ళేంది. ఇన(కెడిబుల్‌ గాడెస్‌లో పిరికివాడైన భారిజనున్నే వీరళ్యదు డుగొ మార్చాడు. (ఇద్దరూ రంపాల జాతివాశ్ళే) బానిస బతుకులు, వైశమ్యాలు వివరించి హరిజనుల కళ్ళు తెరిపించాడు. ఐక్య సంఘటనకు దోహదం చేసే కల్పనల వల్ణ సాయుధ పోరాటానికి మార్గాలు వేనినట్టయింది. 'పెత్తందారు వంళాన్ని, బంధువులను నాశనం చేని “బా౦సిసం కెళ్ల నుంచి విముక్తులవుతారు సనారిజనులు.

. తెలుగు నవల . ఆస్పృళ్యతా నమన్య 908

=౨తి. మోహనరాగం''%

వర్దాంతర వివాహం చేసుకున్న దంవతులను సాంఘికంగా ఐహిష్క్‌- రించిన "పెద్దలే, వాళ్ళు తీసుకు వచ్చిన సానూజిక చైతన్యాన్ని చూసీ మారి పోతారు. వర్ద సంకరణాన్ని స్రహించమన్న (గ్రామాధికాళులే నర్జాంతరో వీవా వాలకు పూనుకొని రావడంవల్ల కులభేవాలు తలే త్తకుండా పోయాయి, మోహన రాగంలోని ఇతివృత్తం వర్ణాంతర వివావినికి నంబంధించిందే ఐన వృటికి (గామంలోని వారంళా నహాజీవనం సాగించేందుకు [ప్రాతివదికల నేర్ప రచడం విశేషం. ఒకతరాన్ని కులరహిత తరంగా తీర్చి దిద్దేందుకు కృషి బాగా జరిగింది. అస్పృశ్యత సమన్య

అస్పృశ్యత పాటింపుతో మొదలల్రైన_ కథ కులరహిత సంఘంగా రూపొందడంతో ముగుస్తుంది, సంస్కరణ ఎప్పుడూ సీరియస్‌" నమన్యలి వరిష్కారంనుంచి, ఛాందస భావాలు కలిగిన వాళ్ళ మార్చుతోనో ముదలవు తుంది. అందుకే అది అనారోగ్యంగా సాగి అస్పష్టమైన సందేళాన్నిందించి పోతుంది. ఇందులో సంస్కరణ [పాథమిక దళతో [ప్రారంభమవుతుంది* విద్యాభ్యాసం చేసే పిల్లలు సమత్వాన్ని పాటించి తలిదం[డ్రుల కళ్ళే తెరీపీస్తారు" సన్మార్గంలో నడిచి దుర్మార్గంలో నడుస్తున్న తమ ఫెద్దవాళ్ళను చారిలోకి తేగలుగుతారు. కలతలకు దురాళ, కోలహాలకు ద్వేషం మూలమని నరూ పించి కర్కళ హృదయాలలో (శ్రేమజ్యోతులను వెళిగిస్తైరు. వసీబాలురోను ఆదర్శ విద్యార్డులుగా తీర్చిదిద్దింది హరిజన యువతి నూసన్‌. బడికి వచ్చేపిళ్టలు ఎవరి హోడా దగ్గ్మట్టు వాళ్లు కూర్చోడానికి తెచ్చుకుంటాళూ సేద విద్యాద్ధల కేమీ:

రైగక్ష తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య ఉండవు. నూసన్‌ ఈ అంతరాలను [గహించి చాపలు తెప్పించి ఆందరినీ నేల మీదే కూర్చుండబెక్టైంది. ఇలా చేస్తే పెత్తందార్టు ఆమెను చంపుకారని తెల్చు, అభ్యుదయవాది కాబ్టే [ప్రావాలకు తెగించింది.117? అందరినీ మెప్పించిెంద్వా

(యేమ గుడ్డిది. (యేమికులకు కులమతాలేవీ అడ్డుకావు. (పేమికులకు లేని వటింపులు సంఘానికి ఉంటాయి. కులాఐకు లోఐడి ఉంటేనే ఆది సపొ స్తుంది. వర్షసంకరం 1 జరక్క,.0డా వేయికళ్ళశో వర్యవేశ్నిస్తుంది. సూసన్‌ చం[దం వరస్సరం పేమించుకున్న విషయాన్ని సంఘం వసిగట్రింది. అస్పృవ్యరాల్ని చేసకొని (బాహ్మణుడైన చందం వర్ణసంకర౦ తెహ్తడని ఊహించింది. రంగంలో దిగి. పూర్వుదార పరాయణులు సూసన్‌ను ఘోోవ్‌ చేసి చందాన్ని మర్చిపోవాల్పిందేనని హెచ్చరించారు అంత సులభంగా కేమజంట వింటుందా? పెళ్ళి చేసుకొని రెచ్చగొట్రింపి. సంఘ బహిష్కారం పొందింది.

పొంగివచ్చే సంస్కరణను అడ్డుకోవాలనుకోవడం పరోషంగా ఆ నమన్యకు ఆదరణ. పెంచడమే అవుతుంది. ఎంత నిర్బంధం ఉంటుందో "స్వేచ్చకోసం అంత ఘర్షణ పుడుతుంది. బెదిరింపులు, బఐహిష్కాారాలు సంస్కరణా వేళాన్ని చల్తార్చలేవు. సూనన్‌, చం[ద్రాలను సాంఘికంగా ఐహి ష్క_రించినందుకే యవత (గామ పెద్దల మీద తిరగబడింది. (గామాన్ని వీడి ఆదర్శ దంపకులన్న చోటికే జసం చేరిపోడారు. కులమతాలకు స్వన్షి చెప్పిన యువకులు సంఘ (శేయస్పే ధ్యేయంగా సాగిపోతారు. తల్లిదం్యడుల నెదిరించి వర్ణాంతర వివావాలకు పూనుకుంటారు. పెద్దలంతా కిందికి దిగివచ్చి తమ చేతుల మీదుగానే వర్ణాంతరాలను జరిపించి గౌరవాన్ని నిలబెట్టుకుంటారు.

[గామానికి వారిజనులు ఎంతదూర మో సవర్జ్యలకు హరిజనులు అంత దూరం ఉండాలి, కండలు కరిగించి కూడబెట్టి సౌమ్మంకా భూకామందుల పాలు చేయాలి. స్వయం ఉపాధి హరిజనుల జాతకాల్లో కనిపించదు. వూట గడవడానికి భూస్వాముల వైన్నే ఆధారవడాల్సి ఉంటుంది. ఈ దుస్థితిలో "పెత్తందార్లను ఎదింంచడం అసాధ్యమైన విషయమే. కానీ చంద్రం హరిజనుల వన్నుళట్టి నిలవెట్టడంతో వాళ్ళు ద్లైర్యంగా ఎదురుతిరగ నేర్చుకున్నారు. హంరిజనులను లొంగదీసుకోడానికి మున్సబ్‌, కరణాలు మాలగూడాన్ని తగుల

తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యకా సమస్య క08 వెట్టిందారు. మంటల్లో ఒళ్ళు కాలిన వాళ్ళకు వైద్యసడుపాయం అందకుండా చేశారు. ఐనవ్పటికీ హరిజనులు పె త్తందార్లకు లౌంగిరాలేదు.

హరిజనుల్ని చెవుచేతుల్లో ఉంచుకొనే వెట్టి చేయించుకుంటారు ఊరి పెత్తందార్లు. బానిసలుగా వడివుండనినాడు దౌర్జన్యంగా అణచివేసి వాళ్ళను లొంగదీసుకుంటారు. సమాజాభివృద్ధికి తోడ్పడే వాళ్ళని చూడకుండా ఉపా ధ్యాయినులను లొంగడినుకోవడమో, లౌంగకుంటే అత్యుచారాలు జరవడమో చేస్తూంటారు. వర్ద సంకరణానికి పూనుకున్న వాళ్ళను వెలివేస్తూంటారు.. అర్టిక దిగ్భంధం కలిగించడం, వైద్య సదుపాయాలను అందకుండా కూడా చేసూంటారు. ఈ నవలలోని పెత్తందార్లు జలగల్తాగా హరిజనుల రక్తం పీల్చడమే గాక అఘాయిత్యాలకు కూడా పాల్పడుతుంటారు; వాళ్ళు రాష సత్వానికి ఐరవొ%ండా హరిజన జాతిని కాపాడాలన్న దృక్పథం రచయితకు కలిగింది. వూర్వబార పరాయణులు (ప్రతిఘటించినా కూడా వర్ణాంతర వివా వన్ని జంపించడం, మెరోనాలుగు వర్ధాంతరాలను _పేరేపించడం నంసాగ్టార థావాలకు నిదర్శనంగా చెప్పాలి. అమానుషంగా మాలగూడాన్ని తగులబెట్టిన 'పెత్తందార్డ మీద నిరసన వ్యక్తం చెయించడం హంజనోద్ధరణలోని, భాగంగా గుర్తించాలి. పాఠశాల దళనుంచి ఎదిగి సామాజిక రంగానికి విస్తరించిన ఈ సంస్కరణ మానవ [వగతికే దోహదం చెసింది.. ౨౨౪, కోటిగాడు**%

సపంచములు చదువుకోరాదనేది ఎన్పటిమాటోగాదు అధునిక కాలంలోనూ వినిపించేదే. ఒక హరిజనుడు చదువుజానం టే ఆ(గవాోరికులకే గాదు కన్న వాళ్ళకూ విడ్డూరంగానే తోచింది. అది అగవారానికే ఆవతిష్టగా భావించారు. వెట్టి సేవాళ్ళకు చదువెందుకనేదే వాళ్ళ ఉద్దేశం. అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచే

కర్రి తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమన్య విధంగా ఉన్నత విధ్య నవ్యసించి అ్యగవోరానికే పెద్ద ఆఫీసర్‌గా వచ్చాడు కోటిగాడు. హరిజన విద్యాభివృద్దికి సంబంధించిన వస్తువే దీనికి ఇతివృ త్తం. అఆస్సృశ్యత వల్ల ఏర్పడే అనర్థాలను తాలగించాలనేదే రచనోద్దేశం. అఆగ్రవర్థాల వాస హరిజనులచేత వెట్టిచేయించుకోవడమే గాకుండా, తమ వ్యాపారాల్లో వాళ్ళను పౌవులుగా ఉవయోగించుకోవడాన్ని నిరసిస్తుంది. చిన్ననాటి నుంచి మనసులు కలిసిన జంటకు కులాంతర వివాహం చెస్తుంది. ఆస్పృశ్యజొ నమస్య

అ[గవోరాలు, వాటినానుకొనిఉండే మాలగూడాలు - ఇందులో కొత్తేమీ అనిపించదు. ఒక్కో అగవోరికులు హరిజనులను ఎట్టా అణచివేస్తున్నారన్నదే ముఖ్యంగా చూడవల్సి ఉంది. అగహారికులనే గాదు హరిజనులకూ మత విశ్యాసాలున్నాయి. ఇవి వాళ్ళ జీవితాలను ఎంత దారుణంగా మార్చవేస్తు న్నాయో ఊహించలేం. వెట్టిబాకిరికోసమే హరిజనులు పుట్టినట్టుగా వాతావర తాన్ని నృష్టించడం వల్ల అన్యాయాలను ఎదుర్కొనేందుకు ఆళక్తులవుతున్నారు. కోటిగాడు చదువుతానంట్సే అ్యగవారికుల్లో, హరిజనుల్లోనూ కలత పుట్టింది, మనపిల్లలకి మాలవాడికి తేడాలేకుండా పోతుందని అ(గవారికులు, నా కడుపున పుట్టాల్సీనోడు కాదని హరిజనులు వేదనవడ్డారు. కొటి తల్లిదం[డులు వాడేదో తవ్పచేస్తున్నట్లుగా భయవడ్డారు. ఆగవారానికి అపతిష్ట తెస్తాడని సవర్జులు బాధవడ్డారు 119 కోటిగాడు అతరాభ్యాసం చేసిన్నాడే ఆచార వ్యవహారాలు మంటగలిని పోయాయని అ(గహారికులు తలపోళారు. హరిజనులు చదివి ఏంచేస్తారు? ఉద్యోగాలు వెలగబెడతారా? ఏం చేయనవ్పుడు చదు వెందుకని [వళ్నించారు. గొడ్డు కాయడం ఎటూ తవృదు కాబట్టి చదివినోడు గొడ్డు కాస్తే పాలెక్కువిస్తాయా అని ఎద్దేవ చేశారు.

వెట్రిబాకిరి అనువంశికంగా వస్తున్న ట్టే బానిసలమీద యజమానులకుండే అధికారం కూడా అలాగే కొనసాగుతుంది. స్వతంశతించి నడిచే వీలు వానిసల కుండధు వెంకన్న (కోటితం డి) కరణంకు, నూకాలు (తల్లి సూరాలు (కరణం భార్య)కి. కోటి మాలక్ష్మి [కరణం కూతురు)కి వెట్టిచేస్తుంటారు.. ఒక కుటుంబానికి హరిజన కుటుంబమే వెట్టిచేకారు. కోటిగాడు చదువుకుంటానంటే కరణం క శ్ళారచేశాడు. కోటి తల్టిదంరులు కూడా కోటిని నిరుత్సాహ

తెలుగు నవల - అనృళ్యకా సమస్య (1 పరిచాడు. బడికి వెళ్ళిన కోటిని మధ్యలోనే ఆపి వెంకన్న బలనంతంగా లాక్కొచ్చి కరణం ఇంట్లో వెట్టివనికి పారేశాడు. హరిజనులు ఆస్పృక్మ్యలని చాలామందికి తెల్సు కానీ ఇవుడు వాళ్ళు చదవకూడ్రదనే విషయం ఆల్సి పోయింది 120 అనాచారం జరక్కు.0డా ఆవగలిగా ననుకున్న కరణం క్షళ్లనే కప్పి కోటి రాతివూట ఈళహ్యసంగా చదువుకుంటాడు.. ఇది తెల్సినా సవర్డులు ఇందిర - కోటికి అక మసంబంధం ఆంటగట్టి ఆటంకాన్ని కల్పించాలని [వయ త్నించారు. అన్నింటిని అధిగమించి పె చదువుకు పోగలిగాడు కోటిగోడుం

(వళుత్వ ఆండ ఎంతఉన్నా సహజఃగా ' షంస్కరణవాది ఐతే తవ్ప పాఠకాలను నిర్వహించడం ఏ టిచర్‌ కు సాధ్యం కాదు. హరిజన బాలురను బడికి రప్పించడం, అన్నికులాల పిల్లలను కలిపి కూర్చుండబెట్టడం కూడా సామాన్య విషయమేమీ గాదు. అ(గవారికలకు భయవడే వారిజనులు తమ పిల్లలను పాఠళాలకు పంపించలేమంటారు. హరిజనుల వీల్లలకు (వవేశం కల్పిస్తే సవర్టులు తమ పిల్దలను వంపించమంటారు. ఇలాంటీ సంకట స్లితిలొ ఇందిర సాహసించి రంగంలో దూకి విజయం పోందింది. ఆగవారంలోని వారంతా వంచములకు పాఠశాలలో (వవేశం కల్పించినందుకు ఇందిరను సిలదీళారు, పాఠశాలల్లో హరిజనులు వవెళించినంత మాశొన ఆఅనాబారమేదో జరిగిపోలేదని కటువుగా చెప్పింది. విద్య ఎవరికి నిషిద్దంగాదని గాలి, సీరు అందరి సౌత్రయినప్లే విద్య ళూడా కావాలని వాదించింది. త(గ్ర వారికుల ఆభ్యంతర్గాలన్నీ 'హేతుబద్ధం శావన్సి తోసిప్లచ్చింిది “క వూరి హరిజవవడ. పిల్లలు ఈ బడికి చ్చలా చేస్తానని” వృతిన బూనింది-!2! హారి జనుల ఇండ్లలొక వెళ్ళి సాన్నిహిత్యాన్ని సెంచ్నక్షొంది. _పేమణో వాలుగ్లను మచ్చిక చేసుకొని ఇడకి రప్పించింది. కోటిగాజ్జి తనవద్ధే ఉంచుకొని ఉన్నత విద్యకు వంపించింది. సవర్థులనుంచ్రి ఎన్ని అవాంతరాలు ఏర్పడ్ణా వాటిని ఆధిగమించి హరిజనుల్టో జాగరణ కల్షిగింబింది.

వెట్టివని మానినందుకుకాదు, అస్పృశ్యత. పాటించినందుకుగాదు హరి జనుల - ఆ్యగహారికుల నడుమ చెలకేగే షోట్టాటలు, అ్యగవారం చెరువు కూడా

కరీ తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమన్య ఒక ముఖ్య కారణమవుతున్నది. చేవల వేలంలో పాల్గొనేది (బావ్మాణులే. అయినా వాళ్ళ వెనుక హరిజనులు లేకుంటే గెలుపే లేను. ఆర్థిక స్తోమత లేనందువల్ల వారిజనులు వేలంలో పాల్గొనలేక పౌతున్నారు. పెత్తందార్థ డబ్బు వలోళపెట్టి మాలలను తమ వైపుకు తిప్పుకొని వేలం పాటను ముగించేస్తున్నారు. 'పెత్తందార్లతో పోటి ఉంటే హంజనులు రెండు వర్గాలుగా చీలిపోయి పోట్టాటకు చీగుతున్నారు. ఈనాం వేలం మకో మాదరిగా ముగి సీంది. మాలవాశే వేలం. గెలుచుకుంటారు. హంజనుల్లోసి ఐక్యత వల్లనే అ(గవోరం వాళ్ళకు వేలం దక్కలేదు. ఆ కడతో హరిజన వాడనే తగి లేస్తారు. పెత్తందార్డు హరిజనులను ఆధికార బలంతో వంచిస్తున్నారు. వెట్టి వాళ్ళ్శనుచేసి ళమను దోస్తున్నారు. వేలం హంజనుల పేరుమీద కాజేసి సొమ్ము చేసుకుంటున్నారు. ఎదురు తిరగకుండా పొలీసు కేసులు ఐనాయిస్తున్నార్చు, వ్యకక్తిగళంిగా తిరగి ఇడ్డ వాళ్ళంతా ఎదురు దెబ్బలు తిన్నా రేగాని లాభం పొంద లేదు. జీతభత్యం లేకుండా పనులు చేయించుకునే ఈ నేరస్తులను శిక్షించే సమయంకోనం నిమ్నజాతి వేచి మూసున్నది. కోటిగాడు అధికార వోదాలో అగవారం చేరగానే హరిజనులకు కొండంత బలం వచ్చి చేరింది. ఆందరూ ఐక్యంగా తిరుగుబాటు వాపుటాను ఎగరేసి వేలాన్ని కైవళం చేసుకుంటారు. అ్యగవోరంలోని హరిజనులను పెత్రందార్గు తమ బ్యాపారానికి షావు లగా ఉవయె'గించుకోవడం [కూర మైన వంచన, వెట్టివాళ్ళనుచెస్‌ అధికారాన్ని, ' యాజమాన్యాన్ని నిలబెట్టుకోడానికి దౌర్హన్యానికి దిగడం అమానుషం. హరి జనులు అనుభవిస్తున్న దయనీయ జీవితానికి చలించి వాళ్ళలో జాగృతి కలి గింబాలనే ద్యేయంలో ఇందిరను సృష్టించారు. పెత్తందార్హను ఎదుర్కోగలిగి 15 సం॥ హరిజనుల వెన్నతట్టి వైతన్మపరచడం త్యాగంతో కూడుకున్నది. ఆన్ప లతా సమన్య మూలాన్ని తెల్సుకొని సాంఘిక సమస్యలనుంచి దాన్ని శాలగించి అసలు సమస్యకు పరిష్కారమార్గాన్ని చూపిందీ నవల,

చేలుగు నవల _ ఆస్పృళ్యళా సమస్య శ్ర0$ ౨౨౫. చీకటి చెదరింది*'2

అందరిలా వండుగలను చేసుకోవాలని ఉత్సాహించిన హరిజనులు సాంస్కృతిక సమస్యలు తలెత్తడం వల్ల కుంగిపోతున్నారు. అలయ [వవేశాలు కల్పించక పోవడం వల్ల హరిజనులు నూన్యతా భావానికి గురి అవుతున్నారు వర్దాంతరాలకు (ప్రోత్సావామున్న ఈ రోజుల్లో హరిజనుల్లోని మాల మాదిగలు హెచ్చు తగ్గులు పాటించి వెవాహిక సంబంధాలను కూర్చుకోడానికి నందే హిస్తున్నారు. ఈ విధంగా సాంన్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, సాంఘీక రంగాల్టో హరిజనులు సమత్వాన్ని సాధించలేక పోతున్నారు. ఎన్ని నియమ నిబంధనలు ఎదురైనా (వతిఘటిస్తూ పోతున్న వాళ్ళ జీవితాల చుట్టఅల్దుకున్న భయంకర దృశ్యాలే ఇందులో చిితితమయ్యాయి. అన్పృశ్యతా సమన్య

హరిజనులను తాకకుండా దూరం “ఉంచి మ్మాతమే ఆన్సృళ్యతను పాటించడంలేదు. ఆలయ వవేళాలు కల్పించకుండా, వండుగలను చేనుకోనివ్వు కుండా ఆంక్షలను విధించి మరీ పాటిస్తున్నారు. ' బానిసలకు. స్వేచ్చ లేనట్టి తిరునాల్లలో, వండుగలలో పాల్గొనే వాక్కు.కూడా లేకుండా పోయింది. వారి జనులు ఆలయాల్లో తదితర చోటుల్లో ఆడుగు పెడితే నవ్మితత పోతుందని మొన్నటి దాకా నమ్మారు. కాని ఈ రోజుల్లో మేమూ మనుషులమే మాకు [వ్రవే శించే హక్కుందని తిరగబడుతున్నారు. వాళ్ళను [గ్రామం వెలునల ఉంచడమే నీతి బాహ్యమైన చర్య, సంబరాల్లో కూడా పాల్గొన నివ్వకుండా చేయడం వెలితిగానే ఉంటుంది, ఇందులో ఆలయ (నవేశం కోనం హరిజనులు ఘర్షణ వడ్డారు. ఆలయాల్లో దేవతామూర్తులు ఎట్టా వుంటారో చూడాలనే కోరిక బలంగా కలిగింది. ఉబలాటంతో పాటు ఉత్కంఠ శేగింది. మొండిగా (వవే

210 తెలుగు నవల _ ఆస్పృళ్యతా సమన్య శిస్తే తలకొట్టి మొలేసేది లేదని, తిడిజే నాలుగు తిడతారే తప్ప ఏం చెయ్య లేరని దీమా కలిగింది. ఆలయ ద్వారాలు తెరుచుకొని హరిజనులు లోనిక్ర (వవేశించారు. ఈ నాచారాన్ని సహించని పూజారి వాళ్ళ మీద కేకలు వేళాడు. మేము వండించిన ధాన్యం దేవుని నైవేద్యానికి అస్పృళ్య్ళం కానవ్వుచు మేమెట్టవుతాం అని చెండంటూ హరిజనులు వూజారిని నిలదీళారు. సవర్జుల (ప్రోత్సాహం లేకపోతే అలయ (ప్రవేశం చేసే వాశ్ళేగాదు. ఈ సంఘర్షణ వర్షి సవర్డుళ్రో భయం, హరిజనుల్లో భక్తి పెరిగిపోయింది.

" సంస్కారం లేక పోవడం వల్ల తమను హీనంగా చూస్తున్నారన్నది హరిజనులు (గహించారు. అస్పృళ్యులని దూరం ఉంచడం వల్ల న్యూనతా భావం పెంచుకున్నారు. నిమ్నజాతి సవర్శుల స్థాయికి రావాలంటి సాంస్కృతి కంగా ఎకగాల్సిఉంది. గౌొరమ్మవూజ చేస్తే ఆస్ప్ఫృళ్యత పోతుందనుకుంటాకు, ముందు మాబవాళ్ళు మాాతమే బతకమ్మాటను ప్రారంభించారు. ఇది శెల్చి 'పెశ్రందారు శాళారావు వాళ్ళను బెదిరించారు. మాలలు మాదిగ వాళ్ళను శణువ్ఫ కొని వచ్చి 2తకమ్మాట : అడడం మెదలు పెట్టారు, హరిజనుల్లోని ఐక్యత చూనీ పెత్తందారు వెనుకంజ వేశాడు, ఐతే ఊళ్లో ఐ-శ్యతో కల్సి అడుక్కునే ధైర్యం రాలేదు. సవర్జులు జెండా దగ్గర ఆడుతుంటే సమీవస్టంంలో బత కమ్మలు పెట్టి హరిజనులు ఆడుతున్నారు. చివరిలో అ్యగవర్ణాల వాళ్ళు గుక్నో బతకమ్మాట అడుతుంటే ఆలయానికి దూరంగా వారిజనులు ఆడుకుంటారు. ఈ వండుగ జరపుకోనడం వల్ల నిమ్న జాతి ఓ ఆడుగు ముందుకు వేసింది, కర "పెతనాన్ని గజ గజ లాడించింది, గౌరీ వూజకే 8ట్టా తెగించారు. ర్వ మరోదానికి వూనకొకుండా ఉంటారా? అనే దిగులు పెత్తందారుకు పుట్టింది. ఈ మార్పు సవర్డులకు సంకట వరిస్థితులనే ఇచ్చి పెట్టింది.

వర్ష వ్యవస్థ కులవ్యవస్థగా మారి అనేక షౌచ్చుతగ్గులను సృష్టించింధి, ఇహిష్కార నాతుల్లోనే ఈ పట్టింపు అధికమై పోయింది. సవర్జులను అనుస రించుకుంటూ రావాలనే ఉబలాటంతో కులకట్టువాట్లను మీరరాదంటూ వెలి వేయడం (పారంభించారు. దానితో నిమ్న జాతుల్లో వైవాహిక సంబంధాలు క్లష్టతర మైపోయి వారిజనులి ఐక్యతకే గొడ్డలి పెట్టగా మారిపోయాయి. హరిజన గిరిజన జాతులకు గూడా వియ్యం పొత్తులేదు. ఈ రెండు జాతుల్లో యువతీ

జేలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమన్య క్ష్‌11 యువకులెవరైనా మనుసువడి మనువాడితే ఇరు వర్గాల నుంచి బహిష్కారం తవ్ప్సదు. మకీ వాళ్ళ సంతానం ఇంకా కింది కులం వాళ్ళను పెళ్ళి చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. కింది జాలుల్లోని వైవాహ్‌క సంబంధాలు ఇంత క్లిష్టంగా ఉంటే వర్ణాంతర వివావాలు మరెంత క్రిష్టంగా తయారవుతాయో ఊహించవచ్చు. ఇందులోని ఆకాలు _- తార, చెంది - వట్టాఖి (పేమ పెళ్ళిష సృష్టించిన కుల శేదం ఇలాంటిదే.

హగిజన గిరిజన జాతుల మధ్య వైవాహిక సంటంధాలు బొత్రిగా లేవని చెవ్వలేం. మాలగూడాలకు గిరిజన తాండాలకు రాఠపోఠకలుంటే ఇలాంటివి మెదలయే అవకొకాలుంటాయి. అళాలు - కారలనడుమ ఇలాంటి చ్మితమైన ఐ౦ధం ముడివడింది. ఆశలు మాలవాడు. తారలంబాడిది. ఈ పెళ్ళి ఆల్ప సంఖా్యాక వర్షాత్రోనే త్మీవమైన సంచలనాన్ని సృష్టించింది. సంమానికి వ్యతి రేకంగా నడిచి 'ఇద్దరూ వెలి అవుతారు. ఐనా ఎవరికి లొంగకుండా కాలాన్ని దొల్టించారు. కూతురి (చెంద్రి)ని కన్నతర్వాతనే వాళ్ళు సంకటంలో వడ్శారు- కులాంతరం అయినా కూడా మగవాడి కులానికి చెందడం పురుషాధిక్య సమాజంలో ఉంది. తార కూతురును మాలకులస్తునికే ఇవ్వాలని చూసింది ఇంతకు ముందు మాలదెవ్వతి మాదిగవాన్ని మనువాడలేదు.183 కాని కులం వాళ్ళు వింటే తవ్ప విధిస్తారనే భయంతో ఆళాలునోరుమెదువడం లేదు, ఆతని దృష్టిలో మాలవై డైనా, మాదిగవాడ్డైనా ఒక్కటే. తారకి తక్కువకులమైన మాదిగవ నికివ్వద్దనే అధ్మిప్రాయం ఉంది. మాల -సనినర్క్యం సొందెందుకు శక్‌ మెట్టు దిగివచ్చినా కూతురుకు మ్యాతం మరో మెట్టు దిగిరానంది. వెలిఆయిన వాళ్ళకు కులం ఆంటూ ఉంటే గదా! నూటనిలిచేది, చెంది మాదిగవాడీని చేసుకొని మరో కులాంతరాన్ని తెచ్చి పెట్టింది. వైవాహిక విషయంలో చూల మాదిగలలోనే వట్టింపులు ఎక్కువ, మాలలకంటే మాదిగవాశ్ళే తక్కువ, చెంది, వట్టాఖి పెళ్ళి విషయంలో ఈ భేదం అడ్డుగోడై. నిలిచింది. అట్లాగే చెంటదిని మాలవాళ్ళు చేసుకోడోనికి ముందుకురారు. దానికి కారణం తార మూల సంపర్కం పొందడమే. ఎవరి కులం వాళ్ళకే గొవృదయింది. గిరిజన జౌతి హరిజన జాతికంచే కొంచెం ఎక్కువే అయినా జాతిసంపర్క-౦ జరిగిపోయింధి. తారకు గిరిజన వాతి వాళ్ళతో సంబంధాలు తెగిపోవడం చేత అటువైపు ఆళ లేదు. మాల వాళ్ళనేమో తక్కువ చేసి చూస్తున్నారు. మాదిగ కులం వాళ్ళుకు

ల్తేర కలుగు నవల - ఆస్పృళ్యతా సమన్య ఇవ్వాలంటే మనసౌొన్పడం లేదు. అనై క్యతకు సృష్టి ఇట్లాగే ఆరంభమవుతుంది. కాని చెంది తెచ్చిన కులాంతర మే హరిజనుల నంతా ఒకటి చేసింది.

న్వతం[త దేశంలో కూడా హరిజనులు బానిసల్లా బశుకుతున్నారు. సామాజిక అసమానతలు కొనసాగినంత కాలం ఈ వానిస వ్యవస్థ పోనేపోదు. నిమ్న జాతుల్లోని కులభేదాలు విడనాడనందువల్టనే వాళ్ళ [వగతిని సాధించలేక పోతున్నారు, కింది కులాల వాళ్ళే సమత్వాన్ని సాధించుకునేందుకు అర్హతను సాధించుకోవాల్సి ఉంది. సాంస్కృతికంగా ఎదగాల్సి ఉంది. హరిజనులు ఏ ఒక్కరో ఇద్దరో [వయత్నించితే ఈ సమస్య నరిష్కారంగాదు. అందర్లూ ఒకేసారి ఇందుకు పూనుకోవాల్చిఊంది. ఇందులో కులఖభేదాలు మర్చిపోయి సౌంస్కృతి కాబారానికి వూనుకున్నారు. పెత్తందార్లు ఒ త్రిడి త్మీవంగా లేక పోయేసరికి ఆలయ ,వవేళానికి హరిజనులు ఉద్యుక్తులయ్యారు. హరిజనులనంత. అణచి వేసేందుకు దొంగతనాన్ని సృష్టిసే ఐక్యఐలంతో పెత్తందారు వంచననే వటావంచలు చేశారు. కులాంతర వివావిలను ఆమోదించుకొని హరీజనులంతా అభివృద్ది వైపుకు వయనించారు. ౨౬. తపోభంగం

అసామాన్యమైన దాన్నీ సాధించాలంటే. మోరతవస్సు చెయాల్సి ఉంటుంది. కృషి ఉంటే తవ్వ అనుకున్నది నెరవేరదు. పురుషులు రుషులవు శారు గానీ స్త్రీలే ఏమౌతారో అనే సందేహం కలుగుతుంది. ఆంటరాని వాళ్శంటేనే హీనంగా చూసే సమాజంలో వారిజనస్త్రీ తన తమ్మున్ని ఉన్నత విద్యావంతుణ్ణి చేనీనా వాడి ఆలనత్వంవల్లి అస్పృక్యల [వగతే కుంటు వడి పోతుంది, హరిజనత్తీ ఆశయ తవన్సు కంగమైపోయింది. ప్రతిభ ఒక్కటి ఉంచేనే వారిజనులు శ క్రివంతులు కాలేరు. బలహీనతల్ని వీడిన్నాడే వాళ్ళు

తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్య 218 ఆభివృద్ధినొందుతారు. ఆధిక విద్యావంతులయిన వారిజనులను (వలోభపెస్లే అంకమే ఇతివృ త్తంగా, చెడిపోవడానికి ఏర్పడే వాకావరణ మే కల్పనగా ఈ నవల సాగింది.

అన్వృశ్యతా సమన్య

విద్యకు నోచుకోనందువళ్లే వారిజనులకు బానినచేత తవ్పడంలేదు. చదువుకున్నట్లయితే బానిసళనాన్నేగాదు, అర్థిక దుస్థితిని కూడా శాలగించుకో గలరు. ఆప్పుడు మాలగూడాల రూపురేఖలే మారిపోతాయి. అస్పృశ్యతా దాని కదే ఆడుగంటి పోతుంది. రంగయ్య ఇంజనీరింగ్‌ చదివి సవర్దులనే ఆశ్చర్య వరిచాడు. ఆంటరాని వాడు అనే భావం కంటే తమ కందకుంటా పోలొడనే భయం వాళ్ళకు పట్టుకుంటుంది. ఆందుకే అ్యగవర్దాల వాళ్ళంకా నకకం వేసి “సుజాత'ను వయోగించి వాజ్ణిలొంగ దీసుకుంటారు. అనాలోచితంగా వర్ణాంత రానికి ఉసిగొల్పి నట్టయింది. ఎవరూ ఈ వివాహానికి అభ్యంతరమూ చెప్పలేదు - సాంఘిక సమత్వాన్ని ఇవ్వలేదు, రంగయ్యను నివృ9ియోజకుక్ణే చేసిందీ వర్ణాంతరమే. హరిజనులకు వాజ్ణి దూరం చెన్సింది కూడా అదే. మానసీక దౌర్బల్యం తవ్పుదారిని తొక్కి.చింది.

'హేయ్యమైన అంటరాని తనాన్ని రూపుమూపాలని సంస్క ర్తలెందరో ' దయత్నించారు. హరిజనాఖివృద్దికి సర్వస్వం త్యాగం చేసిన మవానుభావు లున్నారు. త్యాగం చే స్తేనేగాని ఫలితాలు సిద్ధించవు. హారిజనుల్లో కోడా .తఈమ జాతి పురోగతి కోసం జీవికాలనే త్యాగం చేసిన వాబ్ళన్నారు, అ కోవకు చెందిందే ఇందులోని *గౌరి. ఆమెకు మూల గూడెంలో మనిష్‌ చదువుకుంటే ఎలా వుంటుందో చూడాలని ఉంటుంది. రంగయ్య చదువుకోసం తన సర్వ స్వాన్ని అర్పించింది. మాలగూడాలు, మాలబఐతుకులు మార్చే ఏ ఉద్యోగమన్నా చేయించాలని కాంషించింది. ఆమె అశయాలు నెరవేర్చశానికే రంగంలో దిగి గూడెం (సజలను చైతన్య వరిబాడు రంగయ్య. ఇడి చూసి ఓర్వలేని సవర్డులు వాన్హి (వలోభ పెట్టి భోగాలాలనుణ్ణీ చేసేశారు. వ్యక్తిగత జీవితానికి వరిమితమై పోయి హరిజనుల నమస బతుకులనే గాలికి వదిలేశాడు, వాడి ఖ్మవయోజ కత్వాన్ని చూసి చలించిపోయిన గౌరి తనవాళ్ళను (ప్రగతి వథంలో నడిఫీంచా

ల్వేశ్తీ తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమస్య లని గూడెంలోకి వచ్చి చేరింది. ఆయోగ్యుని కోసం ధారపోసిన తపస్సంఠా బూడిదలో పోసిన వన్నీరయింది, ”

చీఇాదక్షతగలవాప సాధించేది కొంచెమే అమిునా వాళ్ళ కృష్‌ వల్ద గొప్ప వరిణామమే కలుగుతుంది. సామాజిక సరివర్తన తెచ్చే అనేక ఉద్య. నూలను పుట్టిస్తుంది. బానిస తనాన్ని రూపుమాస్‌ ఫ్యాక్టరీలలో భాగస్వాములను వేనుంది. శ క్తినవంకుడై న ఒక వారిజనుని కృషివల్ల ఆ జతి యావత్తు (వయోజనం పొందంది. రంగయ్య ఇంజనీరుగా రంగనాధం సంస్థలో వనీ చేసేటవుడు కార్యకుల [పయోజనాలకోసం' పోరాడోడు. వ్మీరాజు స్థాపించే" ఫ్యాక్టరీలో గూడెం (వజలకు భాగస్వామ్యం ఇవ్వాలని డిమాండ్‌ చేళాడు. తాను చేసే వతి వనిలోనూ తన జాతి ఏదో కొంతమేరకు బాగు వడాలనే చూశాడు! మతళళ్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని సాగిందాడు. వర్దాంతర వివాహాం" చేశుకోసీ హరీజన జాతి తలెత్తుకొనేలో చేశాడు. గౌరి కూడా యధోచితంగో పాటుబడి జాత్‌ని జోగ్భత పరిచి వపరంచింది.

దోపిడి సమాజానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడే వతి వీరుణ్ణి పోరాటంనుంచి శప్పించే [వయత్నాలు ఎన్సటినుంచో వస్తున్నాయి. దురన్యాయాలను ప్రత్మ్‌ ఘటించకపోతే సామాజిక ,వగతే కంటువడిపోతుంది. కులతత్వానికి, దోప్తడ్షి' వ్యవస్థకు ' వ్యతిరేకంగా పోరాడే (వతిభాళాలి (వ్రలోలానికి లోనైతే. జాతి ఆశయం నెరవేరబోదని రచయిత నొక్కి చెప్తాడు. అర్థిక దున్టితిలో కొట్టు మిట్టాడే హరిజన జాతిలో చదివే స్తోమత చాలామందికి ఉండదు. ఎవరో ఒక. రికి అవకాశం వ'సే దాన్ని సద్వినియోగం చేసేందుకు సొఖ్యాలను సైతం వద్రలుకోవాల్సి ఉంటుందని (వబోధించాడు. ౨౭. చీకట్లో కోంఠీ రేఖలు '*5

స్వాతంత్ర్యానంతరం కూడా హరిజనోద్యమాలను చేవట్టవల్సిన ఆవళ్య కళ ఏరండింది అయితే గాందీజీ హరిజనోద్యమం నాటి వరిస్థితులకు తర్వాతి

తలుగు నవల . అస్పృళ్యకా సమస్య 2165 సామాజిక స్థితిగతులకు భేదాలున్నాయి. ఈ కాలంలో సాగించిన ఉద్యమాలకు నాయకత్వమే అవసరం తేకుండా పోయింది. హరజమల సమస్యలను వారి జనులే పరిష్కరించుకోగల స్టాయికి ఎదిగారు. హరిజనాభ్యుదయం త్వరిత గతిన సాగాలంటే సవర్జుల తోడ్పాటు కూడా కావల్సివచ్చింది. “ఈ విధమైన సవాకారంతో కృషిసల్పినందువళ్లే దానికి కాళ్వత (వ్రయోజనాలు ఒనగూడాయి. చదువు సంస్కారం గలిగి తమ సమస్యలను తామే' వరిష్కరించుకోగల స్థాయికి ఎదిగిన హరిజనుల జీవితాన్ని ఇది చిత్రించింది. అస్పృశ్యతా సమన్య

సాధారణంగా (వముత్య్వోద్యోగులై జే కులమతాలను వట్టించుకోరు. అందులో పోలీసుకాఖకు చెందిన వాళ్ళయితే. అనే వట్టించుకోరు.. చట్టాన్ని కాపాడేది వాళ్ళే ఆయినందువల్స ఇంటాబయటా కులాతీతంగా వ్యవహరిస్తారు. ఇందులో హరిజనుడై న కాంతారావును అదరిళచినవాన్న [బాహ్మణులే. ఆయినా వృత్తిరీత్యా పోలీసులు. ఆందరిలా గాకుండా సంస్కారవంళకులై న పోలీసు ఆఫీసర్లు, ఒక ఇన'స్పెక్సర్‌ భార్య రాజీవీసెంట్‌ కాంళారావు అంటరానివాడని తఆల్సినా ఉదారభానంతో ఆతిధ్యమిచ్చింది. (బాహ్మలయినంత మ్మాకాన గొ న్స వాళ్ళ్యయిపోరని, హరిజనులమిన౦ంత మాక్రాన తక్కువవాళ్ళయినోరని కొడుక్కు. బోధించింది. గూడెం పోయి అనారోగ్యంగా వున్న కాంకారొవు తండ్రిని చూసి కర్మకాండకు డబ్బిచ్చింది. మరో ఇనస్పెక్టర్‌ భార్య నుంద రమ్మ కూడా కాంశారావుతదితర హారిజనులను' ఆదరించింది. వాళు అమ దయకరమైన కార్యాలకు తన ఇంటినే కేరదంగా మలిచింది.

మాల మాదిగల కులాలు రెండూ అంటరానివే. కలిని మెలన్‌ తిగగు తారు గానీ ఒకరింట్లో మరొకరు నీళ్లయినా తోగరు. కనీసం మాదిగవాక బావి లోని నీళ్టయినా మాలలు _ముట్టుకోరు. వీళ్ళంతా హరిజనులే ఆయినో అనేక అసమానతలు వీళ్ళలో పాడుకొని ఉన్నాయి. ముందుగా ఈ వ్యళ్యాసాలను తొలగించేస్తేనే హరీజనుల్లో ఐళ్యాత సాధ్యనడుతుంది. దాసు వఠళులు వీళ మధ్య సయోధ్య కుదిర్చేందుకు రంగం సిద్ధంచేశాడు, మాదిగపిల్ల నాగమణిని "పెంచుకొని మాలకాూదిగలలోని వైషమ్యాలను శొలగించివే సేందుకు ఫ్రీకారం

216 తెలుగు నవల _ అస్పృళ్యతా సమస్య చుట్టాడు, సవర్డ హిందువుల పీల్టల్లాగా మాలపిల్లలు మాదిగసీల్లలతో చదివేం దుకు కూర్చోడానికి వెనుకాడేవాష్న, హరిజనులందరిని కలిపి కూర్చోబెట్టి ఈ ఖేదాలకు స్వస్తి పలికేటట్టు చేఠాడు. మతాంతరీకరణానికి లోనయ్యే అగత్యమే రానియ్యలేదు. వల్లెలోని వారందరినీ విద్యావంతులను జేయాలనే ధ్యేయంతో ర్మాతి పాఠశాలను నెలకొల్పాడు,126 దాన్ని రామాలయంలో నిర్వహించడం విశేషం. ఇందులోనే నాగమణి మెటిక్‌ వరకు చదువుకో గలిగింది. దాను వంళులు శళికి కూడా చదువు చెప్పాడు. పిల్లలకు, వయోజనులకు పాఠాలు చెనడమేగాదు సమావేశాలు పెట్టి ఉవన్యాసాల ద్వారా హరిజనులను చైతన్య వంతులను చేసేవాళ్ళు,

సవర్ణ హందువులతో హరిజనులకు సాన్నిహిత్యం పెంచింది విద్యా సంస్కారమే. హరిజనుల్లో ఉన్న "సేవా దృక్పథం కూడా సవర్జజాతిని ఆమి తంగా ఆకర్షించింది, వరస్పరాభిమానాల వల వర్ణాంతరాలకు పాదు లేర్పడ్డాయి. కాంతారావు తెలివి తేటలను చూసే రాజీబినెంటు అతజ్జి కొడు కులా ఆదరించింది. సుందరమ్మ, ఆమె కూతురూ అతణ్జి ఆమితంగా _పేమిం దారు. శశి ఆతజ్జి పెళ్ళి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకొంది. నాగమణి విద్యా చంతురాలయినందు వళ్లే రాజణీవిసెంటు కుమారుడు శ్రీను పెళ్ళి చేసుకోవా లనుషంటాడు, ఇందుకు అనుకూలంగా సవర్షుల్రోనే చేసుకొని ఆంటరఠాని తనాన్ని నిర్మూలించు కోవాలని హరిజనులు సీద్దపడ్డారు.

ఉన్నత విద్యనభ్యసించడం వల్హ హరిజనులు జిల్లాకు అధికార్డు కాగలి గారు. రాజకీయ చైతన్యాన్ని పుంజుకొని కాననాధికారులు కాగలిగారు. కీలక మైన వదపుల్లో చేరి హరిజనాభమ్యదయంళోనం అనేక కార్యాలు చేవడుశున్నారు, దాను వంతులు ఎం. ఎల్‌, ఏగా పోటీచేసి గెలిచాడు. కాంకారావు ఐ. ఏ. ఎస్‌ చదివి నల్గొండ జిల్లాకు సబ్‌కలెక్టర్‌ గా వచ్చాడు. ఉన్నత విద్యకోసం నాగ మణి అమెరికా వెళ్ళింది. [వయోజమల్తైన వాళ్ళంతా తమ జాతి అభివృద్ధి కోసం (శ్రమిస్తూనే పోయారు. కులవ్యవస్థ, సాంఘీక అసమానతలను తొల గించేందుకు తగిన అంశాన్ని వస్తువుగా. స్వీకరించాడు రచయిత. సవర్జ్డుల తోడ్పాటుతో తమ చీకటి బతుకుల్లో వెలుగులు నింపే "కాంతిరేఖలి వంటి వాళ్ళను సృజించాడు,

తెలుగు నవల - అనృశ్యళా సమస్య ల? ౨౮, నైమిశారణ్యం?”

హిందూ సమాజం కులతత్వంతో కూడుకొని అసమానతలకు నిలయ మైంది. అంతులేని కులాలున్నవ్సశ్షకీ హరిజనులనే హీనంగా చూసే కుసంస్కృృతి మనది. విదేశాల్లో నీచవృత్తులు చేసేవాళ్ళకు (వత్యేక కులమంటూ ఏడిలేదు. ఇక్కడి వాళ్ళకు సీచకులం అంటగటడమే. గాక అస్సృక్యల్ని చేళారు. ఉన్నత విద్యావంతులతైనా కులాన్ని "బట్టి గౌరవించడం ' ఓక్క హిందూ సమాజంలోనే కనిపిస్తున్నది. పారతంత్యం పోగొట్టుకొన్న కాతి పాళ వికాచారాన్ని మ్మాతం వదులుకోలేకపోయింది. షాలనాధికారై నాం శాసనాథి కొరైనా, రాజ్యాంగ నేతయినా వాడు హరిజనుడై తే అస్పృట్యడే. సాంఘిక చట్రంలో బిగించి కలెక్టర్‌ను కూడా అస్పవ్యనిగా చూసే హిందువుల జొల్య హంకారాన్ని ఇది చి్యతించింది. ఉన్నత విద్యావంతులయిన హరిజనుల అంతః మథనమే ఈ నవలకు ఇతివృ త్తం.

వృత్తులు మారుతున్నాయిగానీ కులాలు మారడం లేదు. కులంలో వచ్చిందేకాబట్టి సాంఘిక స్టాయి మారడం లేదు. కులం తెలియనంత వరకు ఏ వదవిలో ఉంటే ఆవదవికున్న గౌరవం వాళ్ళకిస్తుంది లోకం. కులం బయట వడిందా వదవి పదవే, సాంఘికస్థాయి, సాంఘీక స్థాయిగానే ఉండాలంటుంది- జిల్లా అధికారి హోదాలో వెళ్ళిన రామదాను కులం వల్దనే అవమానం పొంద వల్సి వచ్చంది. ఉన్నత విద్యావంశులయిన వాళ్ళకు కులం మచ్చగానే మిగిలి పోయింది. ఎంత అధికారమున్నా కులం లేకపోతే గు శ్రించలేనంటున్నారు (వాహ్మణులు. కులవృ త్రిచేనుకునే వహరజనులయితే అవమానాలెరుగరు గానీ కలెక్టర్‌ లాంటివాళ్ళు పీటిని సహించలేరు, తనను అవమానించిన (బాహ్మణు

లగి తెలుగు నవల - అస్పృళ్యళా సమస్య లను జైల్లో తోయించగల అధికారం రామదాసుకు ఉంది, తనకున్న తర్క జ్టొనంతో వాళ్ళను ఓడించగలడు కానీ వాళ్ళు “అవర్డుడ'నే మాటను విడనాడేట్లు చేయలేడు. ఆ సందర్భంగా పచ్చిన నిమ్నోన్నఠాల చర్చను త్మీవంచేసి చర్చించి సమస్యను వరిష్కరించలేడు. తన తెలివితేటలతో (బావ్మాణులను' మప్పించినంత మాభతాన కూడా ఏమీ ఒరగదు. దాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొనే రామదాసు మౌనం వహించాడు. అందరికి కులాలున్నన్తే రామదానుకూ ఉంది. కులం నీచంగా కనిపించేది మానవత్వం లేవివాళ్ళకే. ఈ సంఘటనతో ఆయ నకు కుఅంమీదనే గౌరవం 'పెరిగింది.

హరిజనుల దేవాలయ (వవేశకాలంలో దేశంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన అలమయాల్లో మ్మాతమే (వవేశం గలిగింద్‌. వారిజనులు (వవేశించకుండా మిగిల పోయిన (పాలేన దేవాలయాలలో |వ్రవేశం కల్పించే [వయత్నాలు ఇటీవల కూడా జరీగాయి. ఈ [వవేశాలను కూడా అడ్డుకోవడానికీ (భావ్మాణులు పూనుకు వ్నారు. ఇందులో ఒక [ప్రాచీన్‌ దేవాలయంలో హరిజనుల ఆలయ [వవేళ [ప్రారంభోత్స వాడీ రామచానును ఆహ్వానించారు. అక్కడి (బొాహ్మణులు ఈ అనాబారాన్న్వి జరగనివ్వమంటూ అడ్డుతగిలారు.. చేతిలో అధికారమున్న హరిజనున్నే వని గట్టుకొని (బొహ్మణులు ఆవమానిందచారు, సామాన్య హరిజనుల విషయం ఇంకా చెప్పేదేముంటుంది. దేవునిగుడిలోకి హరిజనులు చేరితే ఇక ,[వావ్మాబులకు హరిజనులకు తేడా ఏముంటుందనే ఉద్దేశంతోనే ఇట్లా చేశారు.

వర్దాంతరాలు కులనిర్మూలనకే తోడ్సడుతున్నాయని' చెప్పలేం: తవ తెచ్చే, మార్పుకంచే కలిగించే హింసే ఎక్కువగా ఉంటుంది. మనసులు కలి న యువతీయువకులు కులాలను ఖాతరుచేయకుండా వర్దాంతరాలకు దిగితే సంకరం తెస్తున్నదనే నెపంతో సవర్డ్జులు హింసకు దిగుతున్నారు. అందరూ మానవులే ఆయినప్పుడు సంకరం అనే మాటకు ఆర్థ మేలేదు- నాగరికత శర వేగంలో 'పెరిగిపోరున్న ఈ నిమ్నతాలు ఆడుగంటిపోయినవి గాదు, అందుకే. ఈ. వివళ్కారాలు జరిగిపోతున్నాయి. కౌసల్య, సుబ్బులు హరిజన సంవర్కం పెట్టుకున్న వాళ్ళే శర్మ హరిజన యువతిని (ప్రేమించాడు. సుబ్బులు తరపున సవర్దులు హింసకు దిగి హరిజన యువకుడు చిన్నను అంతం చేళారు. చిన్న స్నుబ్బులును (ేమించినందుకే ఈ హత్య. అటు జ్యోతి కులంవాళ్ళు -శర్ము

తెలుగు నవల - ఆస్పృళ్యకా సమస్య రేగ మీద దాడిచేసి ఖూసీచేకారు. అయితే సవర్డులకు, అవర్డులకు వర్ణ సంకరం గిట్టకనే హింసకు పూనుకున్నారు. కులాలను కాపాడుకునేందుకు. వారిజనుల్లు హింసకు దిగడం విశేషమే. సంస్కారం లేక హరిజనులు, నంస్కృృతి మరటి (వాహ్మణులు రావసులయిశారు. శః నేనెథ్యంలో కౌనల్య - రామదానులు. వర్ణాంతరం ఐలంగా ముడివడి ఆనుకున్నంత నూర్చును జెచ్చింది,

హరిజన ఇండ్లకు సవర్జులు రావడానికి ఎట్లా ఇష్టవడరో సవర్జల ఇండ్లకు హరిజనులు పోవడానికి అట్లాగే ఇష్టవడరు. సంస్కార ద్యుక్వఠత మున్న వాళ్ళకు: ఈ వథ్రింపు లుండవు. మనం వాళ్ళని మన ఇండ్లకు రానివ్వనళ్లే వాష్ళు మన ఇండ్లకు రావడానికి ఒవ్పుకోకపోవచ్చిని జ్యోతిని దృష్టిలో -; పెట్టుకొని శర్మ అంటాడు. *న్సరి వాళ్ళ, ఇండ్తకి ం మిమ్మల్ని. రానిస్తున్నాడ్‌ అదెట్టా , అడుగుతుంది సుబ్బులు.128 నిజానికి హరిజనులు రానివ్వడంలేదు. ఐలవం తంగా కర్మే పోతున్నాడు, అట్లాగే సుబ్బరామయ్య రామదానూ ఇంటికి వెళ్ళి. వస్తుంటాడు. ఆయికే' తాను: వెశ్తే మైల రాదుగానీ శర్మ వె శ్రేనే. మైల వస్తుందని లిడ్రాడు. ఈ అంటరానితనం పాటించడం" కూడా ఆంళసులను వట్ట ఉంటుం" దేమో? ఆధికారవోదా వున్నువోళ్ళు. ఆంటరానివారు కాదని మరోనక జన్వు కునే (ాహ్మణుడు సుబ్బరామయ్య.

" __అన్పృళ్యత నివారణను ఆశించి దానికి తగీనట్టి ఇతవృత్తాన్ని. స్వీక్‌ రించడంలో రచయిత విజ్ఞత కానవస్తుంది. పుట్టుళరిళ్యో పొదుకోన్న కుళోలు అన్నీ ఒకటే బఐనవ్వ్పడు ఈ నీమ్నోతాలను పాటిచడ6 అజ్ఞునమనే బోధిం చాడు. హరిజనుని 'జీఏతీరలో ఆడుగడుగునా తలెత్తే అన్సృళ్యతను, ' దొని' విము'క్రికోసం నచ్చిన సంఘర్షణను చిితించి "తద్వారా సంభవించిన .వరిణా మాలకు అద్బ్భం వట్టాడు,

౨౯. కులకన్య_ (యేమావేశంతో వర్ణాంతరాలకు దిగి" సంఘబహిష్కారం పొంది శేష జీవితాన్ని వినవాధాలతో గడిపే నవర్ణయువకీ యనకులు బోలెడంత మంది

వష. తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య ఉన్నారు. హరిజనుల దయనీయ జీవితానికి త్మీవంగా స్పందించి వాళ్ళకు అండగా నిల్చి చేయాతనిచ్చే వాళ్ళులేక పోలేదు. జీవితాన్ని ధారపోసి అంకిత భావంతో వరిజనోద్దరణకు వూనుకునేది కూడా ఇలాంటి వాళ్ళే, కులకన్మ విజయ నిర'పేగగా వారజనుణ్ణి "పెళ్ళాడి నిమ్న జాలినే పెకి తీసుకురావాలని [వయల్నీంచింది. కన్నవాళ్ళను వీడి, ఆన్రినంళా వరిజనోద్యమానికి విని యోగించి పాటుబడ్డ్‌ ఒక క్యాగశీలి జీవితాన్ని ఇది చ్మితించింది.

వర్ణాంతరం చేసుకొని కులనిక్మూలనకు పాటుఐబగడంవేరు. మాల గూడాల్లోకి చొచ్చుకొని పోయేందుకు వర్ణాంతరం దేసుకొనడంవేరు. వర్షాంతరం జేనుకొన్నా వాస ఆ కుటుంబానికే వరిమితమయిపోయే. అవకాశం ఉంది, మాలవల్లెల్లోకి తరలి వెళ్ళడం వల్ల హరిజనులందరినీ సంన్క-రించే అవకాశం . కలుగుతుంది... దానివల్ల అస్పృళ $రను అనుకున్నంత మేర నివారించ వచ్చును విజయ హరిజన ఉద్యోగిని 'పెళ్ళాడినా వహరిజనోద్దరణకు పూనుకొని మాత్రమే మూలవల్లిలో అడుగుపెట్రింది, మనస్ఫూర్తిగా హరిజనులలో కల్సిపోయి వాళ్ళను చైతన్య వరిచింది. దైవబక్తి "పెంపొందించేందుకు వల్పెలో రామా లయాన్ని కట్టించింది, ఇల్లును శారద పీఠంగా మలచింది. అవదలో ఉన్న హరిజనులకోసం ఇంటినీ, పొలాన్ని అమ్మివేసింది. ఉన్నడంళా -వారిజనులకు ఊడ్చ పెట్టి కూడా ఏమా[త్రం చింతించలేదు. నిరుపేదగా మిగిలినా హరిజనుల కోనమే [ళమించింది. అసంవూ ర్రిగా మిగిలిపోయిన ఆశయాలను నెరవేర్చ. డానికి ఆమె కుమారుడు నవర్డురాలును 'పెళ్ళి చేనుకుంటాడు, ॥

చదువుతోపాటు రచనాశ్యక్తి ఉన్న వాడికి ఈ సంఘంలో ఓ (వత్యేక గురింపు ఉంటుంది. సాధారణంగా రచయిత ఆయిన వాడికి అభిమాను లుంటారు. కొన్ని సందర్భాలలో అభిమానమే (పేమగా మారి 'పెళ్ళికి దారి తీసుంది. వొగా చదువుకొని ఉద్యోగం చేస్తూ కావ్యాలు రాస్తుంటాడు హరి జనుడైన సుబ్బారావు. విజయ అభిమానాన్ని పొందేందుకే “సుమాంజలి” కావ్యాన్ని అంకితమిచ్చాడు. దినితో వాళ్ళిద్దరి మధ్య పేమపుట్టి పెళ్ళిదాకా “పెరిగింది. రాశారావులోని (వతిళను చూసీ వలచింది రాధ. ఈ వర్దాంత రాలు యాదృచ్చికంగా జరిగిపోయి హరిజనుల్లోని న్యూనత ను పొగొట్టామి.

తెలుగు శవల - అస్పృశ్యతా సమస్య ర్లీర్సన్ల

అస్పృళ్యశను నిర్మూలించుకోవాలని హరిజనులకు ఉన్నవ్పటికీ దైర్యంగా ఎదుర్కొనే సాహనం వాళ్ళకులేదు. బానిస చేత చేయించుకునే భూస్వామి మీద కూడా తిరగబడలేరు. సవర్డుల తోడ్పాటుడటే హరిజనులు అన్నీ సాధించుకోగలరు. సవర్జ యువతి విజయ హరిజనుల్లో కలిసిన తర్వాతే కొస్త ధైర్యం వాళ్ళకు వచ్చింది. ఊడ్పుల కాలంలో కూలీ. పెంచాలని సమ్మె చేస్తే భూస్వాములు పొరుగూరు. కూలీలను పిలిపించుకుంటారు.. ఈ సంద రృంలో సుహ్బారావు భూస్వాములను ”ఎరుర్కొని అరెస్టవుఠాడు. ఆవదలో ఉన్న తన వాళ్ళందరికీ డబ్బు ఇచ్చి ఆదుకుంటాడు. ఆయితే, హరిజనులలో ఆర్థిక వరమైన చిక్కులు రావడంతో- మునువటి లాగ్గానే భూస్వామి వంచన చేరుతారు. సవర్జయువతి త్యాగం ఎంతోకాలం నిలవలేదు. అమె అస్తి అమ్మి తెచ్చిన ధనం నద్వినియోగం కాలేదు,

వర్షాంతరంతోనే ఒక నూతన' వివ్హవాన్ని తెచ్చింది 'కులకన్య. ఐన వాళ్టు వెలివేసినా, భర్త చనిపోయినా, అస్తి నీరువయోగమైనో హరిజనులను 'వైకి తేవాలనే విజయ తపించింది. తాను [కష్టమై పోలేదు కనుకనే కొడుకును మరో వర్జాంతరానికి ప్రోత్సహించింది. రచయిత సంస్కరజణాభిలాష తీవంగా ఉండబట్టే ఆస్పృళ్యత మీద తిరుగ్గులేని పోరాటాన్ని [వకటించాడు. తీం. అంతులేని అమావాన 1

భారత దేశానికి చీకటి రోజులు శొలగిపోయినా హరిజనుల జీవికాల్టోని చీకటి ఇంకా తొలగిపోలేదు. ఆంకులేని చీకటిని తొలగించుకోడానికి కాంతి కేఖలై వచ్చే హరిజన యువకులు పెత్తందార్డ దౌర్జన్యానికి బలి ఆయి పోతున్నారు. మారుమూల గూడాల్లో హరిజనుల జీవితాల చుట్టూ ఆలముకొ న్స

నీక తెలుగు నవల - అస్పృళ్యళా సమస్య శరిధకారాన్ని ఈ నవల చ్చితించింది. స్వాతంత్యానంతరం హరిజనులు ఎర్తుక్కాంటున్న అనేక సమస్యలను ఇది తడిమింది.

అన్ఫృశ్యతా సమన్య

"పె త్రంధ్రార్ణ కనుసన్నల్డొనే వార్రిజనుల బతుకులు తెల్టారె పోతున్నాయి యాలిజకులకోసం అవర్నిశలు [శమించిన గాంధీజీ నిమ్నజాతి కంతటికీ దైవమే, గాంధీ శతజయంతికి ఏర్పాటు చేనీన (వత్యేక రైలును చూడడానికి గూడైం (జలు తరలి వెళ్ళితే సెత్రందారు శన్నె[ర చేశాడు. నిరాశతో వెను తిరుగు కారు హరిజనులు. కన్నెర చేసిన పెత్తందారే ఎన్నికలవ్వుడు వచ్చి వ్యా ఈనుల సహాయాన్ని ఆర్జించాడు. అమాయకులైన హరిజనులను వంచించడాని్య ఎన్నో కబుర్గు చెప్తాడు. పాత హరిజనపేట కొత్ర హరిజన పేట వాళ్ళను తన ద్గుప్పిట్లో పెట్టుకొని ఛానిస చేత చెయించుకుంటాడు. వరిస్థితులు విషమించి మా లస్తంక్రరణానికి దారితీస్తే హంసతొ ఎదుర్కొని.విఫలం చేళాడు.

“ఇ శ్రంద్రార్లు, భూస్వాముల అమానుష భర్యలే విపత్కర పరిణామాల్లకు ద్చారిలీస్తున్నాయి. హరిజనులు లొంగకుండా పెిత్తందార్లను ఎదురో్క[_వడంవల్ల [ప్రాణనష్టం - అ న్రినష్టాలు సంభవిస్తున్నాయి. అధికారం, డబ్బున్న వాళ్ళదే పైచేయి ఆవడంవల్ల దుర్చలులు హగరిజనులే నళించిపోతున్నారు. పెతందారు రంగనాయకులు, నాగభూషణంతో కల్సి హరిజనులను ఘూరంగా అణచివేన్తూ నచ్చారు. నాగభూషణం భార్య ఎంకళణ్ణీ (వారిజనుణ్ని) అమానుషంగా చంపిం చీంది. రంగనాయకులు వరిజన యువకుడు (వసాద్‌ను దారుణంగా చంపిం బాడు. ఈ. రెండు కేసుల్లో అమాయకులైన వారిజనులే బలి అయిపోయారు. ఎన్నికల్లో తమకు మద్దతు ఇవ్వలేదనే కోవంతో నాగభూషణం, రంగనాయ కులు హరిజన వాడలనే తగులబెట్టించారు. నాగభూషణం భార్య సరళ కొరిక తీర్చనందుకు వెంకన్న, రంగనాయకుల కూతురు అరుణ కోరిక తీర్చనందుకు (వసాద్‌ .దుర్మరణం పాలయ్యారు. ఎన్నికల్లో (వజాస్వామ్య వద్ధతికి స్వస్తి చెప్పారు. అన్యాయంగా అకమ సంబంధాలకు దిగారు. వర్ణ సంకరం శ్రెళ్ళే ఫేమికుణ్ని అంతం చేశారు. భ్రూకామందుల కుహన విధానాలు మాసిప్లోలే దనేందుకు ఈ నూతుకాలే నిదర్శనాలు.

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యకా సమన్య యిక

(వ్రళాంతంగా సాగుతున్న హరిజనుల ' జీవితాల్లో అనవసరంగా' చిచ్చు రగిల్చి ఆవేదనకు గురి చేస్తున్న (వతీవళక్తులు తల్గెత్తుకున్నాయి. స్వ్యవయోజ నాలు ధెబ్బతింటున్నాయనే దిగులుతో అమాయక పజలను కాల్చుకు తినే కుహన రాజకీయ నాయకులు బయలు దేరారు. రాతికి 'ర్యాతి హరిజన వాడ్ర లను తగులబెటభ్రి హరిజనులను మట్టుబెట్టి మరునాడు వేదిక లెక్కి హరిజనుల శోసం మొసలికన్నీరు కాశ్చే దగుల్ప్చాజీలు తయారయ్యారు. అక్టోబర్‌ రెండు గాంధీ జయంతినాడు కూడా ఆమానుష క గ్రక్యాలకు పాల్పడే పాలకులున్న ఈ దేశంలో “ఆస్పృృళ్ళుతా నివారణ నినాదం ఆరణ్యరోదనే అయిపోయిందని రచయిత నొచ్చుకుంటాడు.

సంఘ బహిష్కృతుల జీవితాలను చిత్రించిన నవలలు తెలుగులో ఆసనం ఖ్యాకంగానే వెలువడ్డాయి. వాస్తవిక సామాజిక ఇధళత్తు, వివిధ కాతుల వర న్పర్మాశత జీవిశం నవలా సాహిత్యంలో వ్రతిల్లింబించింది. అంటకొని వాళ్ళుగా వరిగణించే వారిజనుల జీవితాలను చితించాలనే సృహ నవలాకారు లందరికి కలిగింది. అస్పృవ్యల జీవితాలకు సంబంధించిన అంశమే 5కి వృతంగా సాగిన నవలలు, (వధాన కథతో జనుషంగికంగా. వచ్చిన నవలలూ వద్చాయి. అస్పృష్యుల్ల జీవితాలను మాత్రమే చ్లిత్రించి ,ఇాక్ళ అభ్యుదయాస్లో పాటుబడనివి కూడా ఇందులొ ఉన్నాల్లు వీరవలడు

ల!

"సేవాభావంతో యజమాని కుటుంవాన్ని ఆదుకున్న వారిజనుని కఠను ఇదీ చృీతించింది. బ్రాహ్మణ కటుంబంతో మాలపాడికి ఎంత చనువున్నవ్ప టికి ఇంట్లోకి చెళ్ళడంగానీ సవర్దులను అంటుకోవడంగానీ జరగలేదు. ఆప్యా యంగా వలక రించుకున్నంత మాత్రాన ఆస్బృశ్యత మాసిపోదు, కృతజ్ఞత ఉన్నంత్రమాళ్షాన కట్టబాట్టు సడల్లవు. ఇంటి యజమానురాలు వల్లనిత్తో మట్టాడినంతనే మైలబడిపోయానని ఖొవించింది. మర్లో సందర్భంలో బండి నడవకపోతే ఎడ్డతల తాళ్ళు చేఠబుచ్చుకో మైలవడితే స్నానం చేస్తానంది. వీర వల్లనికి తాతతర్మడ్రులు మిగిల్చిన బానిసత్వాన్ని కాపాడుకోవాలనే తపన తస్స ఇంకేమీ ఉండదు. విశ్వనాధ నత్యనారాయణ రాసిన ఈ నవల 1046లో వచ్చినా కథాకాలం మ్యాతం 19న శతాబ్షానిది,

క్రీర్లక్ట శలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య తకథిం తకధిం తోలుబొమ్మ

ఎన్నో తరాలనుంచి వస్తున్న అస్పృశ్యతా సమస్యను సమీషించి, ఆధునిక కాలంలో జరిగిన ఆభ్యుదయాన్ని ఇది పేర్కొంటుంది. చదువుకున్న వారిజనులు ఆర్థికంగా బలవడి అధికారాల్ని హస్తగతం చేసుకొని తోటివాళ్ళ వ్రయోజనాలనే కాలరాస్తున్నారు. ఇందులో వారిజనుడైన గాంధి బోగస్‌ వోస్టళ్ళ పేర తన జాతి (వజలనే దగా చేళాడు. అన్మూయిలను నమ్మించి నాయకులకు తార్చి అధికారాన్ని సంపాదించాడు. వంచించబడ్డ అమ్మాయే గాంధి ఆటలు కట్టించి నాశనం చేసింది. నవద్దల తోడ్పాటువల్ల మనిషిగా ఎదిగిన హంజనుడు నీచ స్వభావంవల్ల ధ్వంసమైపోయాడు. ఎంత మార్చు వచ్చినా అది కాక్కా-లికమే అయిందిగానీ శాశ్వతంగా నిలవలేదు. ఈ నవ లను కన్పగంతుల మల్లిఖాద్డనరావు 1080 (విజయ, "సెపైంబర్‌) లో రాకారు, 'సొరాజైం

స్వాళంత్యానంతరం కూడా హరిజనుల జీవితాల్లో అనుకున్నంత 'మార్పు రాలేదు. నవర్జుల దౌర్జన్యాలు మరంత పెరిగిపోయాయి. ఒక వం జనుజ్జీ కిరసనాయిలు పోని తగుల బెట్టారు. హరిజనుల్లో ఏ అలజడి రాలేదు, బనా సామరన్యంగా జీవించాలని భూస్వాములు తలచనే లేదు. కూలీ పెంవు మీద హరిజనులకు - భూస్వాములకు వట్టింపు లౌచ్బాయి. పురుషో త్తమరావు 'పొరుగూరి కూలీలను మాట్లాడితే తిరువతి (హరిజనుడు) పొరుగూరి కూలీలతో నంధి కుదుర్చుకుంటాడు. దీనితో రెచ్చిపోయిన భూస్వామి తిరుపతితోపాటు చరి నలుగుర్ని దొరుణంగా చంపించాడు. అంతటితో హరిజన కూలీల [శమ దోపిడి సజావుగా సాగిందిగాదు. తిరిగి కూలిసమ్మె తలెత్తింది. జీతే భూస్వాము "లకు లోంగనద్దనే 'ఉద్ధేళంతో హరిజనులంతా (గ్రామాన్ని విడిచి వెళ్ళిపోతారు. వరిపాలనా వ్యవస్థలో మార్పు వచ్చినా అస్పృపవ్యల బతుకుల్లో కనిపీంచనే కనిపించదు. 1981 (స్వాతి ఆగస్టులో వచ్చిన సౌరాజ్జెం నవల రచయిత ఆఅకి?నేని కుటుంబరావు.

తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా నమస్య లైల అసురగణం

హరిజనులు అణగిమణగి ఉంటారనే |భమతోనే సవర్జ ధనవంతులు నేరాలకు దిగుతారు. మానం, ప్రాణాలు కోల్పోయిన వాళ్ళను చూసి రెచ్చి పోయి. హరిజనులంతా సాయుథంగా' తింగబఐడి అఆసురగణాన్ని అంతం చేసింది. ఈ రండు వర్దాల నడుమ పెరిగే కనలవల్లనే ఈ సంఘర్షణలు చెల రేగుతున్నాయి. సార్వభౌముడు ఆయన కొడుకు హరిజన యువతి సీఠాలు మీద కన్ను వేశారు. సీతాలుళర్త రాముణ్ణి ఏదో నేరంకింద జెల్లో తోయించి అడ్డులేకుంటా చేసుకుంటారు. సీతాలు లొంగక పోయేసరికి కదే అడ్డం తిరి గింది. సీతాలును ఐంధించి బలవంతంగా అనుభవించి తర్వాత చంవి అనతల పారేయించాడు సార్వభౌమరావు. హరిజన సాంబుని కొట్టి చంపించాడు. ఈ సంఘటనలకు త్మీవంగా స్పందించిన గూడెం వ్రజలు వాజ్జి మట్టుబెట్టేందుకు కదిలారు. సార్వభౌముని పెదతండి కొడుకు రంగయ్య ఆతన్ని బయట క్రి డ్చుకువ స్తే రంగయ్య భార్య సార్వభౌముణ్ణి అంతం చేసింది. హరిజనులకు హత్యచేసే వనే తప్పింది. ఈ నవలను వరవ్మవసాదరావు 1౪88 (స్వాతి అగన్హు) లో రాకారు. రాకాసికోన

హరిజనులలోని తెగలనడుమ ఉన్న శేదాలను ఆసరాశేసుకొని [వయో జనం పొందే ఆసాము లుంటారు. వహరిజనుల్లోనేగాదు మిగతా కులాల్లో కూడా భేదాలున్నవాళ్ళున్నారు. పె వర్ణాల వాళ్ళలో సాధ్యమయ్యే ఐక్యత హారిజనుల్లో ఎందుకు కాదనే స్పృహతో ఆందరూ ఒక కట్టయిపోతారు. దీనివల్ల భూకామందుల గుండెల్లో రైల్లు నరుగెత్తాయి. ఫోకనాటివాడై న నరమళివుణ్ని రంపాలనాళ్ళతోనే ఆంత మొందించాలనేది భూవతి వన్నాగం. శవాన్ని తవ్వి నోటిలోని ఐంగారాన్ని కాజేళాడని పుకారు పుట్టించాడు. దేనర దున్నపోతును కొట్టాడని [వచారం చేకాడు. రంపాలవాని శనగ చేను పీకేసీ తంపులు పెట్ట బోయాడు. వీటినన్నింటీనీ ఐక్యంగా ఎదుర్కొన్న వారిజనులను పాళవికంగా అణచాలని పథకం వేశాడు. పోకనాటివాష్న జరువుకొనే జాతరలో రంపా లమ్మాయి సరోజ గుడ్డలూడదీనీ వరావవింవబోతాడు. నరమళివుడు అడ్డుకొని

226 తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా సమస్య భూవతి వరువునే తీశాడు. గుండాలను పంపించి పరమళివుణ్ని చంపించాడు. ఈ మరణంతో రెచ్చిపోయిన ఆలగాజనం ఆయుధాలు ధరించి భూవతిని ఆంతం చేసేందుకు వరుగెత్తారు. 1964లో వచ్చిన ఈ నవలను రాసింది ఆంజనేయులు నాయుడు.

. ఇంకొ పాలగుమ్మి వద్మరాజు *రామరాజ్యానికి రహదారి కొడవటిగంటి కుటుంబరావు “'కులంలేని మనిషి మహీధర 'గాజుపాలెం గాంధి, రావూరి భరధ్యాజ 'వేకువి లాంటి సాంఘిక నవలత్రోపాటు విశ్వనాధ సత్యనారాయణ “ఐద్దన్న సేనాని, ముధిగొండ శివ్యనసాద్‌ “నవ కల్యాణం” మొదలైన చారి తక ,నవనిలు తెలుగులో వెలువడ్డాయి.

నూచికలు షే... రాజశేఖర చర్మితకు ఏిమర్శరాస్తూ 'ఆంగ్లేయభాషలో నావెల్‌ (107టే అనువదము (కొత్త యను నర్జ్ణముగల లక్షా ఆను శబ్ధమ నుండి పుట్టినది. ఈ *నవో అనుదానికి *'నవియను నంస్కృత వచమునకు గల సంబంధము తేటకెల్చిమే-గదో-: కొవున నవల యనగో 'నవాన్‌ విశేషాన్‌ లాతి గృప్జాతీకి వవలా' ఆనగ్గా క్రొత్త విశేషంబు గలదని యర్థము వచ్చుచున్నది. “వివేక చందిక్‌ విమర్శనము, పీఠిక - కాశీళట్ట (బ్రవ్మాయ్యశాస్త్రి = 1807. లై... తెలుగు నవలా సాషాత్యంలో మనోవిశ్లేషణ కోడూరు శ్రీరామమూర్తి మే 1 1878. త... సాహిత్య ప్రయోజనం - (వ్యాసావళ) పేజి. 418 విశాలాంద్ర పబ్లిషీంగ్‌ మౌొజ్‌, విజయవాడ. 1868, ల్‌. తెలుగునవలా. సాహిత్యంలో మనో. విశ్లేషణ, కె. శ్రీరామమూరిః స్‌ పుట ఏ 180/9. క్‌, . తెలుగునవబా వికాసం, మొదలి. నాగభూషణళర్మ - నాట్యకళా(పేస్‌ = "హైదరాబాద్‌ 871 6. గం00 కం గ1ఆగం8! ౩౧4 ౪ 06006 09 శేమంక్రంకక్రలు. నెంరికమింక :. 0036 10న0థో/ (2 కత్రీరిక్సే క భా “శ్రీరంగరాజచళ్మిత' వారుడు కథాకల్చనలో కులాలకు అతీతం అయిన కథను కల్పించాడు. రాజకుమారుడు. గిరజన లంబాడి కన్యను (సేమించింది ఉంది. 8... తల్ద్యావ్రగడ సూర్యనారాయణరావు రాసిన, 'మానవసేవ వతికలో 1912 తో అచ్చయింది. మానవసేవా గ్రంథమాలలో 1?వ పుష్పం, శ్రీ విద్యానిలయ మ్యుదాకరకాల, రాజమహేంద్రవరము 1916.

గ?

ర్మ హేలావతి, పేజి 41

10. అదే, పేజి2

మ. అద్నే పేజి కశ,

12. కవిత్వంలో గురజాడ 'లవణరాజా కలి (1801), మంగివూడి

వేంకట. శర్మ “నిమ్నజాతి సముద్ధరణ' (19816. ఆ కాలంలో వెలు

,.. "వడిన కావ్యాలు. నవలా సొహిత్యంలో “హేలావతిని పేర్కొనాలి.

“1, చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం సంతులుగారు స్థాపించారు. -

14 “మాళృమందిరము నవలను వేంకట పార్వతీశ్వర కవులు 1918 లో

“= రాళారు.

1ల్‌, 'మాతృమందిరము" వేంకటపార్యతీశ్వర కవులు, పే. 200 ఆంధ (వచారిణీ లిమిటెడ్‌. తూర్పుగోదావరి, ఆం[ధ(దేశ్‌” 1057.

8. అడే, పేజి20. ..

కే. ఆదే. పేజీ 202, 198,

18; “కెలుగు నవల" - మొదలి నాగళూషణళర్మ - "తెలుగు సాహిత్య వికాసం” పేజి, రీతి. ఆయ్యధ సారస్వత పరిషత్‌, హైదరాబాద్‌ - 1972

19. “మాలపల్లి నవలను ఉన్నవ లక్ష్మినారాయణ 1002 లో రాశారు. ఈ “'మాలపళ్లి' మొట్టమొదటిసారి 1982 తో మూడు విడివిడి భాగాలుగా “అచ్చయింది. ఆంధ్ర వరిషత్‌ వియవాడవారు బెల్లంకొండ రాఘవ గారి సహాకారంతో వీటిని ముదించారు. 1985 సెప్టెంబర్‌లో నాలుగో భాగంతో కూడిన రెండో కూర్చు వెలువడింది. దీన్ని “అంధ్ర గంఠతమాల' వారు అచ్చువేశారు.

20, చూడు 'నూలవల్టి' ఉన్నవ లక్ష్మినారాయణ, పేజి - లిడీఓ, దేశీ కవితా మండలి - విజయవాడ 105

ల1, అదే పేజి, వరి

99, అదే ఫేజి. 180.

28 అదే పేజి. 192.

24 అదే పేజి. 502, 508.

న్‌

రగ “సాహిత్య జీవిత విశేషాలు డా! ఎస్‌. గంగప్ప - పేజి. 86 సాహిత్యోవన్యాసములు ౨1. (ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ శత జయంత్యు త్సవ సందర్భమున జంగిన ఉపన్నాస సంకలనము) ఆంధ్మవదేళ్‌ సాహిత్య అకాడమి - 1880.

26, “మాలవల్లి' పేజి. 875

27. రాఘవేందరావు సహకారంతో బిటిష [వభుళ్వం నెటిల్‌ మెంట్‌ పెట్రి వ్యవసాయానికి యోగ్యమైన భూములను సాగుచేసి ఆ సెటిల్‌ మెంట్టను శాశ్వతంగా (గామాలుగా మార్చారని యోజన చేసంది.

తీరి. హరిజనామ్యుదయం. “ పి. వాలకృష్ణ - పేజి. క1, రౌతు డిపో, రాజమండి 1947."ఆదిమార్యధ- మవోసళ..1021 లో ఏలూరులో సల జరిగినట్టుగా వాలక ప్ల ఫరాళారు,

లిఫి, మాలవల్టి. పేజి. 817, 8186.

80, తాత్వికత. ఎం, వీరభ్మదయ్య, (మనననల వరిశీలన) పేజి. ,ఓ7. వైఠన్య్మ సాహితీ, వరంగల్‌. 1079,

తి1. తెలుగు నవలా వికానము, మొదలి వాగరూవణ కర్మ. పేజి. 245.

82. హరిజన నాయకుడు, నవలను అచార్యరంగనాయకులు - 1988 లో రాళారు,

కిక. వారిజన నాయకుడు, 14. రౌతు [గంథమండలి, నిడుబోలు 1930.

రిక అదే. పేజి. 16.

85. అదే. పేజి. 16.

8కి, అడే. పేని. 0.

త్‌... అదే. పేజి ఓక,

88. అదే. పేజి. 68.

త3, 1082 తో గాంధిజీ చేపట్టిన హరిజనుల ఆలయ (వ్రవేళోద్యనుం,

డీ0. “నరుడు జయంతి వబ్లికేషన్స్‌ = విజయవాడ. 1904

ఉీ1. అదే, పేజి 5

శీలి అదే. పేటి. 80.

శా

కరి. అదే. పేజి. 06.

కీట అదే. పేజి. 86,

శీర్‌. పె కులాలతో అశనికి (ఎల్బమందకు) వరిణయం చేయించే ధైర్యం వాపిరోజుకు లేకపోయిందేమో: “కొన్ని సమకాలీన నవలలు”- తిరుమల, రామఛం[ద. వాసీరాజుకు ధైర్యం లేక కొద్దు వాస్తవాన్ని చ్మితించడానికే

ఆయన ఇఆఫిధంగా రాకారు. “జడని వాపిరాజు ఆతని రచనలు” డా॥ వి, తిరవతయ్య - పేఖ్షి. 315 1082. పిహెచ్‌.డి డిగ్రీ.కోసర . ఉస్మానియా యూనివర్శిటికి నమర్చించిన సిద్ధాంత వ్యాసం.

48, 'ఆదర్శం' నవలను అంతటి నరసింహం 1846 లో రాశారు.

47, “మల్లికి నవలను ఇల్లియ్యద రంగనాయకులు 1౪80 లో-రోళాడు,

48, మల్లిక" సెబి. 19, మారుతి భుక్‌ డిపో _ గుంటూరు. 1950.

0, అదే. పేజి. 24.

50. అదే. పేజి, 26.

రక... అదే. పేజి. 27.

రక, అదే. పేజి, ఖల

కక. అడే, పేజి 60.

ర్‌ అదే. పేజి. 02.

55. రచయిత సమకాలీన వరిస్థికులను ఆసరగా తీసుకొని ఈ పాత ద్వార్ధా అస్పృళ్యతను నాశనం చేయకూడదని అనిపించారు. గాంధిగారు హరి జనోద్ధరణకు వూనుకుంటే పూర్వాబార పరాయణులు ఆయన్ను దూషిం బారు. అస్పృశ్యతా నివారణకు వ్యతిరేకంగా - వ్యాసొలు వ(తికళ్లో:- వచ్చాయి, ఏందుకు: అస్పృశ్యతను. నిర్మూలించ .నద్దో వ్యాసకర్త ఇట్లా పేర్కొంటాడు. 1. అస్పృశ్యత ఇవా పురాతనమైంది కాబట్టి;
56. చండాలుడు సంఘ బహిష్క్ట్బుతులు.. 8. అస్పృక్యుల్లో. పొచ్చు, తచ్చులున్నాయి. 4. చచ్చిన గొడ్ల మాంసం తినడం. అఆశుద్ధంగ్గా ఉండడం వల్ల. 5 అస్పృక్యత వుంచేనే మానవాఖివృద్ధి జరుగుతుంది

| ళా

| కాబట్టి. 6. అంటు తగిలితే మానవుల్లో శక్తి నకించిపోతుందే కాబటి ఆ వ్యాసంలోనే 'ఎవడో గాంధి ఈ నంచములను అంటుకోవచ్చును, అంటు పోయేందుకు ఆయన ఊవవాసం ఉండగలడు, మనం, చేయలేం” అంటాడు. ఇంకా విజృంభించి “వరలోక సౌఖ్యాలు వారికి నిషేధించి నందుకు ఇస్ఫృశ్ములు సంళోషించాలిని బోధించారు, (వాకిజన సమస్య _ భారతీయ [గంథమాల - 8. పేజి. 87-88, కాకినాఢ 195కి.) ఈ సందర్భం ఇక్కడ సరిగ్గా సరిపోతుంది.

న్‌... “మల్లికి "పేటి. 84.

57. అడే. పేజి. 106.

కిక... అదే. పేజి. 128.

59. “వ్రజల మనిషి” నవల వట్టికోట్ల అక్యారుస్వామి [1982 = కక మర కాలంలో రాళారు.

60. “వ్రజల మనిషి పేజి. 98: విశాలాంధ్ర వల్లిషంగ్‌ వౌస్‌, విజయవాడ

61... అదే. పేజి. 114.

62. ఆదే పేజి. 115.

68... ఆదే పిజి. 180.

64. “ఐలిసీవం' నవల ముష్పాళ .రంగనాయకన్ను 1968 లో రాశారు

రిల. 'బలిపీఠం' పేజి. 147. స్వీట్‌ వోరి వల్లి కేవన్స్‌.. విజయవాడ 18014

66. ఆదే పిజి. 147,

67. సంఘమంఠా హీన కులన్తుడుగా భావించే వ్యక్తితో వర్జాంతర ఏవావోని సిద్దమణే ముంద్లు తానొక సాహసం చేస్తున్నానని తెల్సు లః పోయింది. గొవ చదువులు చదివిన తనలో నర్జ .బొవమే లేదు కులభేదాలతో (వవ ర్తించే వాళ్ళంతా వట్టి మూర్ధని ఆ మూన్‌ అవలీలగా [తోసివేయ గలిగే సంస్కారం తనకుందని వపూకగొ, నమ్మించి మానవులంతా సమానమే అంటూ కబుర్ద చెప్పిన ఆరుణ ఆవసరానికి సమానత్వం అరంగీకరించలేని న్టితికి నచ్చింది. అరుణ రక్తంలో తరతరాలుగా జీవించి ఉన్న కులాభినూనమే నిజమైంది, (బలిపీఠం పేజీ. 198.)

ళ్‌

68. . *ఐలిపీఠం' పేజి. 220.

69. ఆదే పేజి. 224.

70. “*కొల్దాయి గట్టితేనేమి? నవల మాహీధర రామమోహనరావు కే$65 లో రాళారు.

71, కొల్లాయి గట్టితేనేమి? విశాలాంధ్ర వల్దిషింగ్‌ హౌబ్‌ - విజయవాడ. 1076.

79 అదే పేజి. 801.

78. అదే పేటి, తె1ే&4, 815.

74 అదే సేత. 315.

78. అదే పేజి, 815.

గ్ర, “శ్రివర్ద వళాక' నవల మల్లాది వనుంధర రాళారు.

77, “త్రివర్ణ వకాక” విశ్వేశ్వర వబ్లికేషన్స్‌ - విజయవాడ.

78. అని అనులోమ [వ్రతితోమ వివావోలు. పె కులాలవాళ్ళు కింది కులాల స్త్రీలను వెళ్ళాడికే అనులోమ అని కింది కులాల వాళ్ళు వె ఈలాల - స్త్రీలను సపెళ్ళాడితే నతిలోమ వివావాలలటారు.

79. “అంతస్తులు - అంళఠ।కరణాలు నవల వాచస్పతి 1065 లతో రాళారు.

80. అంతస్తులు - 'అంతకరణాలు - పేటి. 274. సర్వోదయ వద్లికేషర్స్‌ _ విజయవాడ, 1965.

81. అడే పేటి. 108.

8కి అడే "పేజి. 108.

88. “చిల్లర దేవుళ్ళ దాశరధి రంగాచార్య. దేశీ వచురణలు - హెదరా బాద్‌. 1070.

రిక అదే పేజి. 35.

85. "బానిసలు డా॥ కేళవ రెడ్డి పేటి. 21, 22, 20 ఎం. ఎస్‌, నీ" అండ్‌ కం, సికికిందరాబాద్‌. 1974.

85... ఆదే పేజి. 22.

87. అదే పేటి. 16.

శే 88. అడే పేజి. 14. క్ష 89. *“ఆంటరాని జంట' నవల నములకంటి జగన్నాధం 1907ల రాలా. ॥ 60. అంటరాని జంట. పేజి. 28. మురళ్శీటెస్‌; హైదరాబాద్‌ 19? 091. అదే పేజి. త్తీడీ 92. అదే పేజి. డగ గాడ. 08. సీబాంచను కాల్మోక్కుళా. నవల ఇల్లిందుల సరస్వతి ఏసర్‌ గాగ్లన 04. సివాంచను కాల్మోక్కులా.. పేజి. 48, నవయుగ వద్ది విజయవాడ. 1076, కర్‌. ఆదే పేజి. 155. 06.. అడే పేజి. 3800. 97. అదే పిజి. 800 గాడ $ీరి, “విరిగిన కెరటాలు నవల నంతూరి సువ్బారావుం 1977 లో కటి 90, విరిగిన కెరటాలు - 81. నాగేశ్వరి వభ్రికేషన్స్‌ - విజయవాడ 2241 100. ఆదే "'పేవ. 100 101. *మి "సెస్‌ కోకిలి నవల లత 1978 లో రాళారు. 1976, 102. మిసెస్‌ కోకిల, పేజి. 24. [వ్రభవ అనుబంధననల డి నెంబర్‌ 108. అదే పేజి. 36. 104. చివరి మజిలి. య$రంశెట్రి సాయి. 1878 లో రాశారు డన 205. *దివరి మజిలి "పేజి. 95. ఎం: ఎస్‌."కం. ,ఆం, వ. బుక్‌ దేసీ బ్యూటర్స్‌. సికిందరాబాద్‌, 1076. 106. అదే పేజి, 80. 1978. 107. 'వేర్టు' నవల డాః కేతువిశ్వనాధరెడ్డి. వూర్మివతీ 2'విబనరి, 108. వర్గ. ్మవాత్యనతి. 109. అడే (వతి. గ డ్‌ కేశ. ఇన్స్‌కెడిబుల్‌ గాడెస్‌. నవల డా॥ కేశవరెడ్డి 1970లో రాళా స డ క. ఇన్స్‌ కెడిబుల్‌ గాడెస్‌ = పేజి, 21. విశ్వ్శానళ నన్లిషింగ్‌ హౌస్‌? 0|£ గుంట, చిత్తూరు. 1979 118. స్మళానందున్నేరు, డా॥ కేళవరెడ్డి 1870 లో రాశారు 114. న్మళానందున్నేరు - విశాలాంధ్ర వన్దిషింగ్‌హౌస్‌.ఏజయవాడ 1919

ప!

115. అదే సేజి = 86.

116. మోవానరాగం. నవల వాణీ 19/9 లో రాళారు.

117. మోహనరాగం _ పేజి, కీర, నవరాగిణి వబ్లికేషన్స్‌ - విజయవాడ. 198/9.

118. 'కోటిగాడు' నవల కె. రామలవష్మీ 19080 లో రాశారు.

119. కోటిగాడు = పేజి ?:, 78 నవభారత్‌ బుక్‌హౌస్‌ - విజయవాడ - 1080 -

120. ఆడదే పేజి, 88.

121. అదే పేట్‌ - 41

122. వీకటి చెదిరింది - నవల దశరథ్‌ 1901 లో రాశారు.

123. చీకటి చెదిరింది - పేజి. 5 విళాలార్యధథ వన్లీషింగ్‌ హౌస్‌ = విజయ వాడ ఎ1861.

124, తపోభంగం _ నవిం:2ె; రామలమ్మి 1981 (విజయ మాసవ్యతిక) లో రాశారు. ఆగస్టు 1061

185. “వీకట్లో కాంతీలేఖలు' నవల డూ! అంతటి నరసింహం 1080.లో రాశారు. ;

186. చీకట్లో కాంతిరేఖలు - పేజి, 8. సమకాసాహితి. హైదరాబాద్‌ -19 2,

187. నైమిశారణ్యం - నవల ఎన్‌, ఆర్‌, నంది. 19004 లో రాకారు. .

వీ2రీ, నైమిశారణ్యం. పేజి + 50- మహాలచ్ని ఎంటర్‌ ప్రైజెస్‌ - విజయవాడ 1084.

180. *కులకన్య' నవల భూవతి రామారావు - 1684 లో రాకారు. శ్రీ అన్న పూర్త వచ్రిషర్స్‌, కాకినాడ, -తూ+ గోం జీల్దాం

181. అంతులేని అమావాస్య, నవల దడాల చంటబ్బాయి 188ఓ లో రాకారు,. శ్రీరామ్యపెస్‌, పాయకరావుపేట, 1954,

అస్పృశ్యతా సమస్య పరిష్కారం = వ్రీరుతెన్నులు ఇంతవరకు పేర్కొన్న నవల లన్ని ంటిలోనూ అంటరానితనం అడు గంటాలనే ధ్యేయమే కనిపిస్తుంది. ధార్మిక దృక్పథంతో మొదట అస్సృశళ్యతా సమస్యను చ్వితించడం [ప్రారంభమైనా ఆ తర్వాత విరివిగా చి(తించడానికి అవకాశ మిచ్చింది గాందీజీ హరిజనోద్యమ మే. తరత రాలుగా వర్ణవ్యవస్థ నద ఘట్టనలకింద అన్యాయంగా నలిగిపోతూ వచ్చిన నిమ్న జాతీయుల విముక్తికోసం అన్ని మార్గాల్లో అన్వేషణ సాగింది, స్వాతంక్యానికి వూర్వం పె త్తందారీ వ్యవస్థలో అమలవుళున్న బానిస విధానానికి వ్యతిరేకంగా నంచముల పోరా టాలు సాగాయి. స్వాతం[త్యానంతరం హరిజనులమీద సాగే అణచివేత విధా నాలకు [వతిఘటనలారంథ మైనాయి. రాజ్యాంగం కల్పించిన రక్షణ, ఉపా ధులు ఆసరాగా వారిజనులు సాంఘిక సమత్వాన్ని సాధించుకుంటూ వచ్చారు తెలుగు నవల 1€10 నుంచే హరిజనుల జీవితాలను కధా వన్తువుగొ (గహిస్తూ వచ్చింది. తొలిదళకంలో హరిజనుల సాంఘిక జీవితాలకు నంబం ధించిన ' సాహిత్యం వచ్చింది. ఆ తర్వాత రాజకీయార్థిక స్థితిగతులలో ఆది వరివ్యావమయింది. అస్పృశ్యతా త్మీవత,దాని నిర్మూలన వరిష్కారాలను రచ యితలందరూ ఒకే దృక్పధంతో వీక్షించి చితించారు. నవర్జుల ఆమాయిక్యాలు, అత్యాచారాలు కల్పితాలు కానందువళ్లే కింది వర్గాలు థాగా నృందించ గలి గాయి. వానిసతనం నుంచి విముక్రి చేస్తామని (భ్రమలను పెట్టే మత నంస్థల వారిన వడకుండా హరిజన జాతిని లౌకీకరణం కాపాడింది. ఇట్టా ఐహీష్యృత జాతిని ఉద్ధరించాలనే లశ్యంతో ఈ నవలా రచన ఫాగింది. ఆస్పృశ్యకా సమస్యను చితించిన నవలల కాలాన్నిబట్టి, వాటిలో (వతి వింబించిన వరిస్థితులనుబట్టి వన్తు తత్వాన్ని విశదం చేయడానికే నా సరిశీలన సాగింది. నవలాసాహిత్యంలో హరిజనోద్యనుం ఎెవ్వుడూ ఒకే తీరుగా ఉన్నట్లు

లగ తెలుగు నవల _ అస్పృశ్యతా సమన్య కనిపించదు. అస్పృజ్యల జ్రీవితాంళాలతో వెలువడ్డ తొలి నవలలు గొప్ప సంచలనాన్నే సృష్టించాయి. ఇంచుమించు నవలా రచయితలంతా జాతీయోద్యమ (వ్రభావానికిలోనై నవాశ్మే, స్వాతం్యత్య పోరాటంలో అంతర్భాగంగా సాగిన హరి జనోద్యమ [వబావం వాళ్ళమీద దాగా [వసరించింది. దానితొ నవలా సాహిత్య మంతా సాంఘిక జగత్తుకు పరివర్తన చెంది వలివాడల జీవితాల చిత్రణ వైపు సాగింది. రచనా సంపదాయాలతో వసున్న కావ్య నాయకులకుండవలసిన లత ణాలు సడలిపోవడంతో ఆస్పృళశ్యులు నవలా నాయకులు అయినారు. కొందరు సమకాలీన సమాజంలోని హరిజనుల జీవితాలను చి(తించి అస్పృళ్యతా సమస్యకు పరిష్కారాలను చూపితే, మరి కొందరు వూర్వుల కాలంలోని బానిసల ఐతుకు లను వివరించి అస్పృశ్యతనే బలపరిచారు. ఏ జీవితాంశమైనా హరిజనుల జీవి శాల గురించి చ్యితించాలన్న మార్చే సాంస్కృతిక రంగంలో నూతన విస్ణవాన్ని తెచ్చింది.

పాందూ సమాజంలోనివారే అయినవ్పటికిని వంచములను నిష్కాార ఇంగా ఐహిషరించడంవల్స హిందూ సమాజం ఐలహీనవడింది. కుల వివక్ష మనిషికి మనిషికి మధ్య చూరాన్ని సృష్టించి హిందూ సమాజాన్ని విచ్చిన్నం చేసింది. సాంఘిక నియమాలు సృష్టించిన ఆసమానతలవల్ఞి కంది జాతుల వాబ్ల న్యూనఠా భావానికి లోనయినారు. వారిజనుల అర్హతలను సవర్జులే నిర్ణేశించ డంతో వాళ్ళ వ్రగతే కుంటుపడిపోయింది. కులంపోతే వృత్తులు మారుతాయి. సాంఘిక నిర్భంధాలను ఉదృతం చేయగానే వెట్టి చాకిరి శాళ్వత మైపోయింది* వైవాహిక సంబంధాలు కఠిన వరచడంవల్ల ఏ జాతికి ఆ జాతే విడిపోతూ బల హీన పడింది. స్వార్థ (వయోజనాలకోనం వాళ్ళ జీవితాలచుట్టూ ఏర్పరచిన పరదాలు చెదిరిపోలేదు నిరాళ నిర్హివతలో సాటిమనుషుల జీవితాలు అడుగంటి పోతుంటే సభ్యసమాజం కళ్ళప్పగించి మాత్రమే చూసింది. వర ధర్మ వరి రషకులలో ఈ అణచివేత చర్య పావంగా తోచనే లేదు. అందుకే చేసీన తప్పి దాన్ని సరిదిద్దుకోలేక పోయింది. సంస్కరణ వాదులు హేతువాదులు విజ్బం భించి సాంఘిక దురాబారాల్ని రూపుమాపేందుకు రంగంలో దిగగానే పాళ వికాబారం తోక ముడిచింది.

అస్పృృళ్యతా నిద్మాలనకు సాగిన సోరాటాల్లో సవర్హులెన సంస్క ర్తతే ముందు. భాగాన సిలిచి పోరాడారు. కొన్ని సందర్భాల్లో సవద్దలు చొరన

పరిష్కారం = తీరుతెన్నులు కీల చూపితేనే వంచములు ముందుకు ఉరుక గలిగారు వర్షధర్యాన్ని వ్యతిరేకించిన సవర్షులను వెలివేసిందీ సంఘం. అమునా హరిజనులను పెకి శ్రీసుకురావాలనే ఉద్దేశంతోనే జీవికాన్ని త్యాగం చేళారు, సవర్జుల త్యాగం ఫలించి హరిజనుల స్వేచ్భా పోరాటం ఊపిరి పోసుకుంది. మరికొన్ని సందర్భాలలో వంచముల కర్రవ్యాన్ని సవర్డులే నిర్వర్తించి 'వెట్టినుంచి విముక్తి కలిగించారు: ఇంకొన్ని సందర్భాలలో సవర్ద వ్యతిరేక పోరాటాల్లోకి 'దిగి మద్ధతు. నిచ్చినవాక) ఓ వైపు, వర్ణాంతరం చేసుకొని వంచములతో సహజీవనం సాగించే వాస? మరోవైవు కనిపిస్తారు,

మాతృమందిరంలో బహిష్కృతజాతులను - చేరదీసింది - కళ్యాణా నందుడు. (వ్రజల్లో వ్యాపించిన దురాచారాలను భూన్సించాడు. మాలవల్లెలో వాలికల కోసం ఓ పాఠశాల, యువజనులకు రాత్రి పాఠళాలను నెలకొల్పాడు హిందూసంస్కరణ సళ్యుడై సభలు జరిపించి అట్టడుగు వర్గాల్లో రైతన్యాన్ని కల్పించాడు. ముత్యాలు యాదృచ్చికంగా ఆలయంలోకి (వవేశిస్తే దొన్ని సమ ర్థించాడు (వబోధానందుడు. రంగని సహకారంతో అవ్పడు, ఆతని కూతురు వెకి రాగలిగారు. సవర్జుల తోడ్పాటు -వళ్హే హరిజనులు చదువుకో గలిగారు ఆలయాల్లో (వవేశించగలిగారు.

మాలవల్లి నవలలో సవర్జుడు రామానాయుడు సంగదానును ముట్టు కోవటమే గాదు కల్సి కూర్చొని భోంచేకాడు. వంచమమవినభకు వోజరవులొడు- హరిజనోద్యమానికి అంకితమవుకాడు. తన వాళ్ళందరిని వంచమోద్ధరణకు కృషి చేసేట్టుగా వాళ్ళును తీర్చి దిద్దుతాడు. హరిజనోద్యమానికి, సంగ మంది రానికి తన ధనాన్ని వెచ్చించాడు. వెంకటయ్య తన కూకురును రామదాను కొడుక్కి ఇవ్వాలని నిళ్చయించుకున్నాడు, వరిజనులతో నహాజీవనం చేసీన వాష మాలనల్లెలోని సచర్జులు.

'ఆదర్శం' నవలలో హరిజన వాడల్లో విద్యాకేర్మదాన్ని స్థాపించినవాళ్ళు శేశవకావు, నారాయణులు, నంచముల (శమ దోపిడికి వ్యతిరేకంగా పోరాడింది కూడా ఈ సవర్డ జాతీయులే,

శ్రి0 కెలుగు నవల - ఆస్పృళ్ళ్యకా సమస్య

“మల్లిక' లో లక్ష్మీనాథళాన్త్రి హరిజన బాలికను తెచ్చి ఇంట్లో పెట్టు కుంటాడు. వంచములలోని న్యూనతా భావాన్ని పౌగొశ్టేంచుకు విందులు పెడ లాడు. తాను పంచముల ఇండ్తలోకి వెళ్ళి భోంచేకాడు. హరిజనవాడలో పాఠ కాలలను నెలకొల్పాడు. సవర్జులు వంచముల మీద దాడులకు దిగితే దాన్ని ఎదుర్కొనబోయి. గాయవడతాడు. ఈ ఘర్షనలో సవర్షుడు కేశవులు కన్ను మూశాడు. వర్ష ధర్మానికి విరుద్దంగా నడిచాడని కాస్త్రని వెలివేళారు. అయినా ఆయన నిమ్నజాత్యుద్ధరణ కోసమే కృషి సల్పాడు.

“కొల్పాయిగట్టితేనేమి' లో రామనాధం' హారిజనుల నీటి సమస్యను వరి ష్కరించేందుకు ఇల్లువదిలి వచ్చాడు. రాత్రింబవళ్ళు మూల రేవుల్లో నిలబడి హరిజనులకు నీళ్ళపోళాడు, చెరువు నీళ్ళు హరిజనులను కాకవద్దంటే వాళ్ళ కోనం బావి తవ్వించాడు, రామనాధం బావమరిది వారిజన యువతిని పెళ్ళి చేసుకుంటాడు.

అంతస్తులు ఆంతఃకరజాలులో రామారొవు, బానుమూ రి, వర్దాంతరాల్లు చేసుకోనీ హరిషనోద్యమానికి తోడ్చడుకారు. కులరహాత సమాజం రావాలనే. సంస్కారావేశం. వాళ్ళలో బాగా వుంది. 'నీబాంచను' కాల్మొక్కుతా'లో_ జానకమ్మ కష్టాలోర్చి ఎరుకలవాజ్ఞి కొడుకులా పెంచి విద్యాబుద్ధులు చెప్పిం చికీది. నర్సింహారావు వాణీ తీర్చిదీద్దాడు- “మెస్‌ కోకిల” సవర్జ యువతి, శ్రేవలం హరీజనోద్దరజ్ఞి కోసమే వర్ణాంతరం చేసుకొంది. వారిజన వాడల్లో' అడుగు'పెట్రే నిమ్నణాతిలో జాగృతి జ్రేవాలనే (వయత్నించింది. “ఇన్‌ కెడిబుల్‌ గాడెస్‌'లో అర్హునుడు హరిజనుణ్ణి ఆదరంచాడు. సవర్దులు దౌర్జన్యానికి దిగితే రక్షణయిచ్చాడు, వారిజనుని అలయవవేశం చేయించాలని ఘర్షణవడీ 1పోణాలు వదిలాడు. 'న్మళానం దున్నేరు' లో హరిజనుల (వతిఘటనకు నవర్దుల తోడుంటుంది. 'కోటిగాడు' లో సవర్జ యువతి ఇందిర వారిజన బాలుణ్ణి బోగా చదివించి ఉద్యోగుణ్ణి చేస్తుంది. హరిజనవాడలో. ఆడుగు పెట్టి అందరిలో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని "పెంచింది. పాఠశాలల్లో హరిజన పిల్లలకు (వవేళం కల్పించింది, 'పెత్తందార్డుచేవట్టిన అణచివేత విధానాన్ని ఎదురొా0టా నంటుంటం హరిజన లంద$ిని ఐక్యపరచి వాక్కులకోసం. పోరు. సల్ఫింది. అసురగణంలాంటి

-.--వరిష్కారం _ తీరుతెన్నులు డైరి నవలల్లో వారిజనులను దౌర్హన్యంగా అణచివేస్తున్న సవర్జులకు ఎదురు తిరిగి సవర్హులే ఆంతం చేకారు. సంస్క_ర్తలయిన సవర్దుల తోడ్ప్చాటువల్లే హారిజనాభ్యుదయం జరిగింది అనలేం. సామాజిక చై తన్యంపొంది హరిజనులు అస్పృశ్యతను. దూరం చేను కొని వగతిని పొందారు. బహిష్కృత జాతులుగా ఎట్లా ముద్ర చేశారో ఆవ గావహాన చేన్సుకున్నారు, . సమాజంలో సమత్వాన్ని సాధించుకొనేందుకు తగిన అర్హతల కోసం (వయత్నించారు. తమనుకామే ఉద్ధగ్రించుకోగలమనే ఆత్మ విశ్వాసం కలిగింది ఈ ఫలితం - శాక్వుతంగా నిలిచి పోతుందనే భావం కలిగింది. దీన్ని చిక్షించిన నవలల్లో “మాలవల్లి"ని మొదట 'పేర్కొనవల్సి ఉంది. అస్పృశ్యకులంలో అందరూ విద్యావంతులవడ మేగాదు ఆధ్యాత్మిక నంవన్నులు _కూడా, తము జాతి వాళ్ళందరినీ విద్యావంతులను చేసేందుకు పాఠశాలలు స్థాపించారు. వృత్తివిద్యలు నేర్చించి గౌరవంగా జీవి6చేట్లు చేళారు. కాగుడు లాంటి దురలవాట్లను దూరం చేసేందుకు లాటిచెట్ట గీత రద్దు చేయించారు. శచీ వ్యభత అలవర్చుకునేట్టు చేశారు. (శమ దోపిడిచేసే భూకామందులను ఎదుర్కొనేందుకు ఆయ శ్తంచేళారు. తమకు తామే అన్నివిధాల _ బైతన్యాన్ని పొంది తభివృద్ధిలోకి వట్చోరు. హరిజన నాయకుడు స్వయంకృషితో వ్రైకివచ్చి తన జాతినంకా తీర్చి దిద్దాడు. సవర్దులలో వృదయ వరివర్తనను తెచ్చి వారిజనులమీద ఉన్న నిషేధాల్ని "ఏ త్రివేయించాడు. పాఠ శాలల్లో, ఆలయాల్లో వారిజనుల (వ్రవేళం, ఈఊరిచెరువు సిళ్ళపాడకర, కులాంతర వివాహం ఇలాంటివి స్రాధించుకొనేట్టు చేశాడు. ఇచేన్నీ గాందేయ మార్గాలో సాధించడర విశేషం. “వేర్దులో విద్యావంతుడైన హరిజనుడు కానేగాశ తన వాళ్ళందరినీ వృత్తులు చేయడం. మాన్వించి "కనీ జభ్రత నేర్పించాడు. కుల నిర్మూలన సంఘంలో చేరి హరీజనుల బొన్నత్యాన్ని పేంబాడు.

క! తెలుగు నవల - అస్పృశ్యతా సమస్య

“నై మిశారణ్యం'లోని హరిజనులు ఉన్నతోద్యోగులు - చైతన్యవంతులు సవర్జలకు హరిజనులంపే ఉన్న సంకుచిళ్వాన్ని (కమంగా ఫోగొట్టి సామాజిక నమత్వాన్ని సాధించుకున్నారు.

అన్ని నవలల్లో కనిపించే దానికంటే భిన్నంగా కనిపించే చైతన్యం “చీకట్టోకాంతి రేఖల్లో ఉంది. ఇందులోని హరిజనులంతా వరిపాలనాధికారులే గాదు కాసనాధికారులు కూడా. సామాజిక చై తన్యంశోపాటు రాజకీయ చైతన్యం ఉన్న వాళ్ళయినందువళ్లే శీఘ్ర [వగతి కలిగింది. మాలవల్టి నివలలో కనిపించే వంచమోద్యమ దైతన్యం మళ్ళీ ఈ చీకటిలో కాంతిరేఖ ల్లోనే కనిపిస్తుంది.

హరిజనులలోని అలసత్వం తొలగించుకొన్నంత మా(క్రాన అభివృద్ధి జరిగిపోదు. దురలవాట్లను కూడ్రా వీడవల్సిఊంది. మద్యపానం, పొగతాగడం వల్ల కూడా వారిజనులను సవర్జులు ఆసహ్యించుకుంటున్నారు. వాహ్మణుల్లో పొగఠాగే వాళ్ళను దృష్టిలో పెట్టుకొనే రచయితలు కొందరు ఈ దురాబారం నంచములనుంచే సంక మించిందని వాపోయారు.

మద్యపాన నిషేధానికి సంబంధించిన మొట్టమొదటి చ్మితణ మాతృ మందిరంలో కనిపిస్తుంది. తర్వాత మాలవల్సిలోని సంచములు మద్యపానానికి దూరముండాలని నిర్ణయించుకుంటారు. అంతేగాదు పొగతాగవద్దనే ఉద్దేశంతో పొగాకు తోటలను వేయరు. మిసెస్‌ కోకిల, మోహనరాగం, స్మశానం దున్నేరు మొదలైన నవలల్లోని హరిజనులు తాగుడుకు వానిసలైనవాశ్ళ్శే-. 19921 మార్చి తీఓే నాడు బేజవాడలో జరిగిన కాం్యగెసు సమావేశంలో మద్యపానం నిషేధించాలని [పతిపాదించారు- పంచముల దారి,దా?నికి మరో కారణం శాగుడు అలవాటే. దీని బారీన వడకుండా రశించాలనే ధ్యేయంతో ఉన్నవ, ఈ సమస్యను వరిష్కరించబూనాడు. తాళ్ళగిత, పొగతోటల రద్దు చేయాలని చెప్పించడం దీన్ని అమలు చేయడం కోసమే.

కులరహిత సమాజానికి తోడ్పడేవే వర్ణాంతర వివాహాలు. వీటివల్ల సామా జిక సంఐంధాలో నూతన వరిణామాలు నంభవించాయి- దానిశో వర్ణవ్యవస్థ కున్న (ప్రాధాన్యం [క్రమంగా క్షీణిస్తూ వచ్చింది. సంస్కరణ వివాహాలకు లి

....వరిష్కారం _ తీరుతెన్నులు 28కి స్తున్న ఆదరణ చూసిన సవర్హ్జులకు ఆస్పృళ్యత షాటించాలనే తావ్మతయమే పోయింది. కులాంతర వివావోల (పేరణతో వచ్చిన జాత్మంతర వివావోలు, సర్వమానవ సమత్వాన్ని చాటాయి, ఆస్ప ఎళ్యతా నిర్మూలనకు తోడ్పడవేమో నని మతాంతరులను పునర్మతాంతరులనుచేసీ వర్దాంతరం చేసుకున్నారు. కులాంతర వివావిల్లో (టేమకంటే సంస్కరణ కే అధిక (ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. అస్పృశ్యత ఆడుగంటాలనే దృక్పధంతో వర్ణాంతరాలు చ్కితిత మైనాయి. వర్ణసంకరం కాకుండా సంఘ కట్టుకాట్లను తీవం చేసిన రోజుల్లోనే వర్ణాంతరాలకు హాదులువడ్డాయి. కులం వట్రింపులు అంతగా లేని రోజుల్లో వర్ణాంతరాలు సాగినా ఆవి సాధారణ వవాహాల్దాగానే నిలిచిపోయాయి, కులాంతరాలకు విసృృతమెైన వంిధిని ఏర్పరిక్తే కులాలు సమనిపోతా యనే ధ్యేయం రచయితలకుంది ఆదర్శం నవలలో నాగలింగం, సుజాత, శీను, అననూయ, రామిరెడ్డి, థ్రీ లక్ష్మీలు వర్దాంతరాము చేసుకున్నారు. అన్ని వర్ణాల నడుమ కుల సామరస్యాన్ని సెంపొందింబాయి. ఐలిపీఠంలో కొస్య్క-ర్‌? ఆరుణలది వర్ణాంతరమే. ఇది మఠాంతర వివావోనికి (పేఠణనిచ్చింది.ఎందరో నిర్భాగ్యుల జీవితాలు చితికితే తప్ప ఏ సంస్కారం సమాజంలో విస్తరించదు. ఆదర్శయువకుసి త్యాగమే ఆతని పొలిట ఐలపీఠమై నిలినింది.

“కొల్దాయిగ ట్రిజేనేమి' లోని చంద్రశేఖర్‌, నునంద, “అంటరాని జంట లోని రమేశ్‌ వద్మావతులు, 'మోహనరాగంలో' చం్యదశేఖర్‌, నూసన్‌లు వర్దాంతరాలు చేనుకున్నారు. సమాజానికి సుదూరంగా స్వేళ్ళగా జీవనాన్ని సాగించారు. “తివర్ద వతాక'లో రఘువతి, రేవతి, విరిగిన కెరటాలలో కామిని సోమయాజులు, మిసెస్‌ కోకిలలో కోకిల జీవరత్నం, తపోఠంగంలో రంగడు? సుజాతలవి కేవలం వర్ణాంతరాలే తవ్ప సంఘర్షణలతో కూడుకోలేదు. చెమి శారణ్యం, కులకన్య నవలల్లో రామదాసు, కౌనల్య, శర్మ, జ్యోతి; నుబ్బారావుః విజయలది సామాజిక విన్హవం తెచ్చిన వర్దాంతరాలు, అస్పృశ్యతను ఎదుర్కో డానికి వడిన సంఘర్షణ ఇందులో కనిపిస్తుంది. జాత్యంతర వివావాల సమస్య ఒక్క “నరుడు లోనే రనిపిన్తుంది. వర్ధాంతరంకంటే ఒక అడుగు ముందు శేసి సంకుచిత్వం కలిగిన వైవాహిక వ్యవస్థనే ఏళాలపర్శింది,

ర్రిర్రీ తెలుగు నవల = ఆస్పృశ్యళా సమస్య

జకే పోతిలో ఆనేక కులాలున్న శే నిమ్నజాతిలో కూడా ఉవకులాలు ఉన్నాయి. వర్ణ సంకరొన్ని అడ్డుకునేందుకు కల్పించిన కట్టుకాట్లు ఈ నిమ్న కులాల్డోని ఉవజాతులకు వ ర్రిల్లాయి. అస్స ఎక్ముల్లో కూడా పెద్ద కులం చిన్న కులం అ౦టూ శేదూలను పొటిస్తూ వస్తున్నారు. కులాంతర వివాహాలమీచ ఉన్న నిషేధాలు తొాలగిపోతున్న తరుణంలో కుల వట్రింపులు చిక్కులు కలిగిస్తు న్నాయి. వారిజన, గిరిజనులలో అంటే లంవాడ, మాల మాదిగల నడుమః మాల ఎరుకల కులాల నడుమ వివాహ సంబంధాలు ఏర ఎరబాలనే ద్యేయం' రచయితలకు కలిగింది. 'పీకటి చెదరిందిలో మాలకులస్తుడు ఆళాలు లంబాడ యువతి తారను, మాదిగ పట్టాభి మాల చెర్మదిని పెళ్ళి చేసుకుంటారు, “సీ బాంచను కాల్మొక్కురా'లో ఎరుకల కాశీ మాల అమృతాలకు పెళ్ళిళ్ళు కుది రాయి. స్వేచ్చా (వణయాలను ఇతివృ తంగా తీనుకొని రచయితలు లౌకిక విపావా వేదికలను" ఏర్పరబారు.

స్వాతం[త్య. పోరాటం హరిజనోద్యమం ద్యారా కలిగిన చ్వైతన్యం సామాజిక సంబంధాల్లో నూతన వైరుధ్యాలను తెచ్చింది. బానిసలుగా ఐతుకు' తున్న, హరిజనుల జీవితాలకు తామే నిర్జేశకులు కాదలచుకున్న దళ ఏర్పడ్డది. దోపిడికి, ఆణచివేశకు వ్యతిరేకంగా [వతిఘటనలు ఆరంభమైనాయి. ఇన్నాళ్ళ హింసకు గురి అవుతూ వచ్చిన హరిజనులు సవానం కోల్పోయి తిరగబడ నారంభీంచోరు: వెట్టి రద్దు, కూలీ పేంపు, భూమిమీద అఆధికారంకోసం జరిగిన పోరాటర సామాజిక ఊది క్తతలకు దారితీసింది. పె త్రందార్డు భూస్వాములు హరి జనులను ఎందరినో మట్టుబెడితే హింసకు (వతీకారంగా సాయుధులై. వరి జనులు "పెత్తందార్దను, భూస్వాములను హతమార్చారు. హరిజనుల పోరాటా' లను ఆయాదశల్లో, ఆయాస్టాయిల్లో యధోచితంగా నవల చిితించింది.

మాలవలిలో కూలిలేటు పెంచే విషయంలో ఘర్షణ మొదలై హరిజన యువకుని వాద్య్యకు దారితీసింది. హరిజన శ్రీ పురుషులను విచకణా రహి తళిగా కొట్టడం, భూములను లాకొని కూలీలను చేయడం, దొంగలుగా ముద్రవేసి ' సెటిల్మెంట్లలో వడవేయడం భూస్వాముల దోర్థన్యానికి వరాకాష్ట్ర ఆదర్శం, కులకన్య నవలలోని కూలీలు కేవలం సమ్మె మామే చేకార్చు

_...వరిష్కారం - తీరుజెన్నులు వత్రేక్‌ భూస్వాముల దోపిడిని ఎదుక్కోవాలన్న స్పృహ వాళ్ళకు ఉండదు. వర్గ సాను రస్యం అని చెవ్పలేంగాని పోరాడే రీతి తలియనందువల్లే రాజీకి దిగారు.

భూస్వాముల దమననీతిలో ఆణఐగారిపోయిన హరిజనుల జీవితాలకు కొత్త వెలుగు తెచ్చింది వినన పోరాటమే. బానిననీతి ఆంధవిశ్వాసాలు జాతి నంతా నిక్వీర్యవరిచి వగతినే కుంటుపర్బాయి. తమ జీవికాలకు లామే నిర్డే శకులయినంతన్నూకాన దోసిడి తొలగిపోదు. జీవన వ్యవస్థలో మూతన విధా నాన్ని రూపొందించుకోవాలం టే పోరాటబాటలో నడవక తప్పిందిగాదు. నివ్లవ బావాలు వ్యాపించింతర్వాతే సమిష్టి క్రిగా' హరిజనులు రూపొందారు. అవినీతి, దోపిడ్‌ అత్యాచారాలను ఎదుర్కొని దుష్టవ్యవస్టనే మార్చివేశారు..

మాలవల్లి లో వెంకటదాసు ధనికవర్గరమీద ధర్మయుద్ధం (వ్రకటింబోడు* (శ్రమను. దోచి, భూముల కాజేసి వారిజనులను పేదపాళ్ళను చేసినరదువల్డే!: వాళ్ళను ధర్మకన్నాల' పేర దోచుకుంటాడు. స్మళానందున్నేరు లో హారీణను లంతా సాయధులై పెత్తందారు, అతసి వరిళొన్ని, బంధు వర్గాన్ని 'నమూ' లంగా నిర్మూలించారు. అసురీగణంలో భూకొనుందును అంతం చేసేందుకు హరిజనులు కదిలారు గానీ హత్య చేసింది సవర్దులే. ఈ నీవలల్లోనే (వతిపోంన ఉగ్రవాద రూనంలో కనిపిస్తుంది. తర్వాత వచ్చిన నవలల్లో హరిజనుల స్వేచ్చా పోరాటాలను జోగొట్టడమేగాని మేల్కొలిపినవిగావు. మిగతా నవలల్లో వచ్చిన సాయుధ తిరుగువాట్లలో రాజకీయ సిద్ధాంకాలు లేవు.

కులవ్యవ స్ట బరీష్ట్రమైపోయి' పౌలనో యంశ్రాంగం మీద తన (వకో వాన్ని చూపుతోంది, లౌకికత్వమే నిరర్ధకమై పోయింది. పాలక వర్గా న అండతో అ(గవర్దాల భాకామందులు పొరిజనులను హింనించడ6; వోరిజీ వాడలను తగులబెట్టడర లాంటి అమానుష కృత్యాలు ఎన్నో చేస్తున్నారు" న్వ్మప్రయోజనాలకోనం హరిజనుల్లో కలవాలన్న సృష్టించి వాళ్ళమీద అరి వత్యోన్ని చలొయన్తున్నారు.

“హరిజన నాయకుడు”లో వేల్పూరు నవర్దులు వారిజనుని హత్య చేకారు. గొల్లవూడి 'సవర్జులు వారీజనులమీద బాడ్‌- చేళారు. రామవరంపోడు వాళ్ళు

ల్లిర్రిర్లి తెలుగు నవల = అనృశ్యకా సమన్య “అదర్శం'*తో హరిజన స్త్రీని వరాభవించి ఆమె భర్తను చంపించాడు రామయ్య" “చివరిమజిలి' సవర్డుల హత్యాభారాలకు పరాకాష్ట రాజన్నశకేట సవర్షులు హరిజనులమీద దాడిలేని ఎందరినో హాళమార్చారు. రెండవసారి దాడి చేయ డమే గాదు హరిజన యువతులను తెరిచారు. ఇండ్లను తగులబెట్టారు. వంద లాది మంది హరిజనులు అగ్నికి అవాళి అయినారు. మోహనరాగంలోని సవర్డులు వరిజనులమీద ఆధివత్యాన్ని సంహిదించుకోడానికే హరిజన వాడను తగులబెడతారు. “కోట్రిగాడు'లో చారిజనుల్లో రెండు వర్గాలను సృష్టించి ఒక్‌ వర్గాన్ని చేతిలో ఉంచుకొని మరో వర్గాన్ని హింసించారు సవర్డులు, కాలం గడి చిన కొద్దీ హరిజనుల్లో ఐక్యత కుదిరితే చూసి ఓర్సుబేక సవర్దులు హరిజన వాడను తగులబెట్టారు. ఆంటులేనిజమావాస్య లో కనిపించే దౌర్జన్యం ఆమా నుషత్వానికి వరాకాష్ట, ఆవినీతీ మార్గానికి చేయూతనివ్వని కారణంగానే హరి జన యువకుల హత్య జరిగింది. ఎన్నికల్లో మద్దతు ఇవ్వనందుకే హరిజన వాడలను తగులబెట్టారు, సౌరాజ్జెంలో ఒక హరిజనుజ్ది కిరసనాయిలుపోన్స్‌ తగలబెట్టారు, నలుగురు హరిజన యువళులను దారుణంగా చంపించారు. అసురగణంలో వారిన యువతిమీద అత్యాచారం జరిపి చంసి పారేశారు. హరిజన యువకుణ్ణి హతమార్చారు

మూలసల్లిలో సంగదాను వాత్య కనిపించినా నమకాలీన సమాజంలో హారిజనుల మాత్యులు జరిగినట్లు దాఖలాలులేవు. 1966 లో కంచిక చెరలో వరిజనుని సజీవదహనం ఛేసిన ఉదంతం మీద పార్లమెళటు ఉకయ సభల్లో “పెనుదుమూరం లేచింది. హరీజనుల మరణాల మీద పార్లమెంట్‌ సభ్యులతో ఉన్నత స్థాయి సనంమం చేత దర్యాప్తు జరిపించిన మొదటికేను కూడా అదే. మళ్టీ 20 సంవత్సరాల తర్వాత (1988 - జనవరి రన) చిత్తూరుజిల్లా వదిరి కున్చంలో నలుగురు హరిజనుల సజీవదహనం కనిపిస్తుంది. 1368లోనే కాఠం చేడు హరిజనులు ఐదుగురు సవర్డుల దాడిలో హతమయ్యారు. 196కిం5ి6 మధ్య కాలంలో ఆంధలో సవర్డుల దౌర్జన్యానికి (ప్రాజాలుకోల్పోయిన హరిజనులు 732 మంది ఉంటారు.

వారిజనవాడలను తగుల బెట్టడంలాంటిని 1038 ముందునుంచే మొద్ధలె నాయి. అంతురేనిఅమావాస్యం. అసురగణం హరిజనులమీద అత్యాచారం,

_..వరిష్కాారం - క్రీరుతెన్నులు విగ్ర హరిజన వాడలను తగలేయటం కనిపిస్తుంది. ఈ చివరి రెండు నవలల్లో వదిరి కుప్పం, కారంచేడు సంఘటనలు ప్రతిబింబించాయి. ఈ రచనా కాలంలో శీ? మానభంగాలు, తిరి గృవాదహనాలు జరిగినట్టు వార్తావ్మతికలు ధృవ పరిచాయి. 1%87 జూలైలో నీరుకొండ హరిజనవాడలోని 8 ఇళ్ల సవర్షుల కోపాగ్నికి ఆవుతయినాయి. ఏ క్షణంలో ఏం జరుగుతుందో తెలియని భయంతో అల్హాడపోయారు వారిజనులు.

ఆంగ్లేయుల పాలన కొమ్ముకాసిన శ్లైంస్తవులు, నై జాంపాలనను సుస్థిరం చేయసమకట్టిన అంజుమన్‌లు మతవరివర్రనే ధ్యేయంగా సాగారు ఆంగ్లేయులు ఇక్కడ కాలుమోపిన నాటినుంచి మతవరివర్తనను చేవట్టీనా విస్రరించింది 19వ ళతాబ్ధింలోనే. కై 9స్తవ, ఇస్తాం మతాధికారులు మఠ పరివర్ధనకు హరిజనులనే కార్యకేతాలగా ఎన్నుకున్నారు. డబ్బు ఎరళూపే ఒక మతం, అధికారాన్ని ఎరచూపీ మరో మతం హరిజనులనెందరినో మలౌం తరులను చేళాయి. "సెటిల్మెంట్లు షెట్టి (వకుత్వమే ఆలగాజనొలను కూడా కై స్తవులుగా మార్చాలని వథక౦ _వేసింది. అంజుమన్‌లు హరిజనులనే గాదు గిరిజను లను కూడా ముస్టింలుగా మార్చారు.

హేలావతి. నవలలో అనృజ్యలు "విధిలేక ఇస్టాం మతంలో చేరారు. వూలవల్లిలో 'సెటిల్మెంట్టద్వారా హరిజన, గిరిజన జాతులను నుతాంతరులను చేయాలని (వయత్నించారు. హరిజన నాయకులలో కై9సవులైన వారిజనులు అభివృద్ధిలోకి వచ్చి, వనర్మతాంతఠరులవుకారు. (వజలమనివీ; చిల్లర దేవుళ్ళలో హరిజనులు మొదట ఇప్పైంలోకి మతాంతరులయినా తర్వాత పడి కార్మకమం ద్వారా పునర్మతాంళ రులవుఠారు. ఈ మకళాంతరీకరణలన్న్ని మతంమీద ఉన్న విశ్వాసంవల్ల జరిగినవిగాదు. మతవరివ ర్తనలవల్ల, వునర్మ లాంతరణలవల్ల వారిజనుల జీవితాల్లో వీవిధమైన మార్చు రాలేదుకానీ సవర్డులలో మాతం హృదయ వరిన ర్తన జరిగింది.

ఆంగ్లేయులు మనదేశంలో అడుగు "పె ట్రిన తర్వాతే సామాజిక రంగం అనేక మార్పులకు లోనయిందే. పౌళ్చాత్యీకరణ చైతన్యంతో సాంఘీక దురా చారాలు దూరమైనాయి. సాంస్కృతిక విన్హవం కులరహిత సమాజానికి. దారి తీసింది. ఆంగ్లేయ వ్రభుళ్వం తెచ్చిన విద్య సంస్కరణలవల్ల హైిఠకాలల్లో

కేశ్రగ్ర తెలుగు నవల - అస్సృశ్యతా సమన్య అన్ని కులాలకు చదివే అవకాశం కలిగింది. బెంటింగ్‌ సంస్కరణ లవల్ల సంఘంలో [వబలి ఉన్న మూఢాచారాలు నిర్మూలన మయ్యాయి. హేతువాద దృక్పథం [వజల్లో వ్యాపించడానికి ఆవకాశం ఏర్పడింది.

1950 లో ఏర్పడిన నూతన రాజ్యాంగంలోని 17 వ అధికరణం అస్పృళ్యతను నిషేధించింది. అస్పృస్యత పాటించేవాళ్ళను శిడించింది. 16 వ అధికరణం ఉద్యోగావకాళాలను (వతిపాదిన్తూ క్షాజ్‌ 4 ద్వారా రిజర్వేషన్లకు చోటు కల్పించింది 46వ ఆధికరణం దళితులకు విద్యారంగంలో వత్యేకావ కొశాలను కల్పించింది. రాజ్యాంగంలో ఉండే వాక్కుల్ని అనుభవించడానికి వీలుగా 82 అధికరణను పొందువరిచారు. 880-888 అనుచ్చేదం ద్వారా శాసన సభల్లో, లోకసథల్లో రిజర్వేషన్లు కల్పించింది. 1855 లో అస్పృశ్యతా ఆవరాధ చట్టాన్ని తెచ్చి వభుత్వం వారిజనుల సౌంఘిక వోదాను పెంచింది.

రాజ్యాంగం కల్పించిన రిజర్వేషన్హవల్ల హారిజనులెందరో విచ్యావంతు లయినారు. అధిక నంథఖ్యల్లోనే ఉద్యోగులూ అయినారు. ఎల్లమలద (నవల నం. ౫) శ్రీనివాసు (౬) రఘువతి (౧౧) విశాల (౧౨) రమేక్‌ (౧౫) కా అమృత (౧౬) భామిని (౧౭) జీవరత్నం (౧౮) జానకి (౧౯) వెంకట్రాముడు (౨౦) నూనన్‌ (౨౩) కోటిగాడు (౨౪) (వట్టాలి) (౨౫) రంగయ్య (౨౬) కాంతారావు, నాగమణీ (౨౭) రామదాను; జ్యోతి (౨౮) నుబ్బారావు (౨౯) (వసాద్‌ (80) విద్యావంతులయిన హలిజనులు. ఫ్రీనివాను, రమేశ్‌, భామిని, నూసన్‌, కోటిగాడు, రంగయ్య, రామదాసు, జ్యోతి, [వసాద్‌లు ఉద్యోగ లయిన హరిజనులు, దాసువంళులు ఎం. ఎల్‌. ఏ అవుతారు.

చాలా "నవలల్లో హరిజనులు వ్యవసాయ కూలీలుగానో బీడిఅకు కూలీలు గానో కనిపిస్తారు. మాలవిల్స, రాకానీకోనలాంటి అతి తక్కువ నవలల్లో రైతు అగా కనిపిస్తారు. కూలీరేట్టు, బీడి ఆకురేట్టు పెంబాలనే సమ్మె జరిగినట్టు కని పిస్తుంది, ఐంజరభూముల సాగు వాక్కుకోసం జరిగిన పోరాటం ఒక్క [వజల మనిషిలోనే కనిపిస్తుంది. నవలా రచయిత దృష్టంతా అస్పృశ్యతా నివా రణమీద కేం్యద్రికరించడంవల్ల భూపోరాటాలు చ్చితిత మవలేదు,

.--పరిష్కారం _ తీరుతెన్నులు క్ర

వెట్టి, భూమిమీద వాక్కు సమస్యలకందే అధికంగా వారిజనులను వేధించిన సమస్యలు దేవాలయ పాఠశాలల (వవేకాలు, సంఘంనుంచి ఐహిష్క- రించి (గామానికి దూరంగా ఉంచినా కలత చెందని వంచమజాతి ఈ [వవేశా లను నిషేధించడంతో కలగుండు నడినది. అగ్రవర్జాల వీథుల్లో నడవకుండా, ఊరి చెరువులో దిగకుండా హరిజనులను కట్టు చేసినా రాబీవడి ఐళికారు. ఐడిలోకిి గుడిలోకి (వవేశించ రాదన్నప్పుడే త్మీవంగా చలించిపోయి. ఈ కుయు క్రి నిరేశాలను ఖాతరు చేయమంటూ ఎదురు తిరిగారు. ఈత8మికొట్టే వాతిని విడనాడి తమలో శలుపుకొనే జాతిని ఆశయించడానికి ఆయత్ర మయ్యారు. మకాంతరులై తే హిందూ సంఘంలో '.వచ్చే సంకటాలు .ఐోవుకో వచ్చుననేదే వాళ్ళు చూళారు. ఖఅర్భంలేని ని షేధాజ్ఞలే ఇలాంటి కవట్మకియను చేవళ్లేందుకు (పేరేపించాయి. ఇని కొనస్తాగితే పొందూ సంఘం బలహీన వడ తుంది. ఈ దశలో కడణాతికి. స్రమ్రత్వం కల్పించవల్సిన ఆవళ్యకం ఏరు -డింది, అంతేగాదు నిమ్నజాత్యుద్ధరణను స్వీకరిస్తే మళభొంతరణను అరికట్టి వచ్చును. హరిజనులమీద ని షేధాలను మెల్లగా తొలిగి స్తే అస్నృళ్యకొ నమన్య దానికదే వరిష్కార మనవుత్తుంది. హిందూమతం నశించిపోవడానికి మనసొవ్వ కనే తల్ద్యావ్రగడ మత సగివ ర్తనను. ఆరిక ట్రే, ఆభ్రోచనలను చేశారు. తర్వాత్‌ చేయవల్సిన కార్యాన్ని వేంకటపార్వథీశ్వర కవ్పల్లు స్వీకరించారు వంచము లకు వధించిన నిషేధాల్లో [వ్రధానమైన ఇలయ. వ్రవేళ నిషేధం అొరిగించ్చి వేశారు. వంచములకోసం. మత సంస్థలు పెద్ద ఎత్తున చేవట్టిన సరస్కారణాల్లో వాగంగా ఈ నిషేధాన్ని సడలించారు. ఆలయ (వవేళాలకు అంకురార్సణ గావించిన. ఘనత వీళ్ళకే దక్కుతుంది.

మాలవల్లిలో సవర్జుల దేవాలయాల్లోకి వంభనులను రానివ్వనందువల్లే మాలగూడెంలో ఆలయం క భ్రించుకోవాలనుకుంటారు, ఆంటరాని జంటలో ఏ నిషేధంలేదు కాబట్లే యదేచ్చగా హరిజనుడు ఆలయంలోకి వవేశంచగలి గాడు. ఇన్‌శెడిబుల్‌గాడెస్‌లో అలయ [ప్రాంగణంలోకి వెళ్ళిత -ఛొరిజనుణ్లీ సజీవ దహనం చేయాలని సవర్డులు చూళారు. ఆయినా రచయిత నారిజనుక్జీ గర్భగుడిలోనే (వ్రవేళ పెట్టాలని ఎంతో |వయత్నింబాడు. వారిజనుల విష యంలో చట్టాన్ని అత్మికమించిన నవర్డులను జల్లో తోయించాలనే చూళొడు. చీకటిచెదరింది లో వారిజనులు అన్నింటినీ అతిక్రమించి ఆలయంలోకి |వవే

ల్లీశ0 తెలుగు నవల = అస్పృశ్యతా నమస్య శింబారు. ఇలాంటి అనాచారాలు మళ్ళీ జరక్కుండా దొంగతనం మోపి హరి జనులను చెప్పుచేతల్లో ఉంచుకోవాలని చూళారుగానీ ఆ వఠకం బెడిసికొట్టింది.

నై మిఠారణ్యంలో పురాతనాలయాల్లో హరిజనులను 1పవేశం చేయించా లన్న ఆంళంతోనే కథ [పారంభమవుతుంది. రాజ్యాంగంలో నిర్ధేశించిన అధి కరణల మేరకు ఈ ఆలయ (వవేళల జరిగిందిగానీ సనాతనవాదుల ఆభ్యం తర్మరీతో. అర్థాంతరంగా ముగిసీంది, చీకట్టోకాంతి రేఖల్లో హరిజనఐ డలో రామేసీయం . ఆందులోనే పాఠశాలను నిర్వహించారు, కులకన్య హరిజనుల కోసం మాలపల్లెలోనే రామాలయాన్ని నిర్మించింది.

ఇప్పటికీ హరిజనుల దేవాలయ వవేశాలు వివాదాస్పదంగానే ఉన్నాయి, రాజ్యాంగ నిర్మాత లై నా, కాసనసభ్యుడైనా వారిజనుడు హరిజనుడే. హరిజను లకు ఆలయ ,వవేశార్లత లేదని పీఠాధివతులు పిడివాదం చేస్తున్నారు. (వకుత్వమే. దిగివచ్చి వారిజనులకు (వత్యేకాలయాలను సిర్మిస్తున్నట్టు [వకటించింది., (00గిరిల్లో రాష్ట్రవభుత్వం 114 వారిజన దేవాలయాలను నిర్మింతష్ర 1వ పళోకియం అస్పృశ్యతా నివారణ కాదనేది స్పష్టమైంది. జాతీయ సమస్యల్ని గుర్తించగల సాంఘిక చైతన్యం మృగ్యమై పోయింది. రాజ్యాంగంలో ఆంటరానితనం లేదుగాని దాన్ని రూపొందించిన మానవ సమాజానికి ఉంది. కులాలపేంట రాజకీయపార్టీలు వెలనీ ఈ సమస్యను జటిలం చేశాయి. కులరహిత నమాణానికి [వయత్నాలు నామమాత్రంగానే సాగాయి. ఏకులాని కాకులం రాష్ట్ర స్థాయిలో మవాసభలను నిర్వపించి కలా భివృద్దికి ఫెటుపడుళున్నాయి.. అన్పృళ్యేలే రంగులేని షెడ్యూల్గుకులమై తన ఉనికినీ కొను వ[రక్షించుకుంటూ వస్తున్నది. కొంపకో కులం ఉన్న భారతజాతికి లౌకిక రాజ్యాంగం అలంకార్మప్రాయమే అయింది, ముగింప్పు

ఈ సీద్దాంత (గ్రంథంలో నా వరిశీలన (వధానంగా అన్న్ఫృళ్యతా సమస్య దాని సంస్కరణకు సంబంధించిన విషయాల వెనే జరిగింది. వర్ణవ్యవస్థ, అస్నృశ్యతల వుట్టకల వరామర్శః ఇతివత్తాలలోని హరిజన నమన్య, నవలా

....వరిష్కారం _ తీరుతెన్నులు క! రచయితలు సాధించిన సాంఘిక [నయోజనాలు, తద్వారా హరిజనాభ్యుదయం మొదలయిన ఆంళాలను సంస్కరణ దృక్పథంలో విశ్లేషించడానికి [వయత్నిం చాను. తెలుగునవల ఆస్పృశ్యతా సమస్య ప్రకరణం ఒకగాటే (నోలుగోది) అయినా మొదటి మూడు [వకరణాలను' నేవఠ్మ (ప్రాయంగా ఒక '(కమోన్మీ లన పద్ధతిలో మలచుకున్నాను. అస్సృళ్యకా సమస్యకు నంబంధించిన ఎక్కువ సమాచారాన్ని అందించాలనే చానల్యంతో సమ్మగంగా చెప్పాలనే శావతయంతో కొన్ని విషయాలను విపులీకరించాను.

1920 నాటి భాంతదెశ స్వాతంత్య పోరాటంలో అంతర్భాగంగా సాగిన ఆస్పృళ్యలా నివారజోద్యమంలో గాందీజీవ్నాత ఆద్వితీయమని అందరూ ఎరిగినదే. కాబట్టి అస్నృళ్యాతా సమస్యను తమ నవలలో చ్చితిందిన రచయితలు రచయ్యితులు అందరూ ఆయన సందేళాన్ని, వ్య క్రిళ్వాన్నీ పరోక్షంగా నో, (వత్యక్షం:-నో ప్రస్తావించకుండా ఉండలేక పోయారు. నిజానికి గాంధీజీ హరీ జనోద్ధర ఎ కోసం చేసినతపస్సు, రాసిన (గ్రంథాలు సునిశితంగా విపులంగా పరిశీలించవల్సిన ఆవశకం అతిమ్మాక:గా ఉంది. నా వరిళోధనాంళం వరిధిక్తి ఈ ఆంళం కొంచెం దూరంగా ఉండడంచేత దిజ్మాతంగా నూచించగలిగాను,

అయితేనా సిద్ధాంతవ్యాస వరిమిళుల్లో ఈ ఆసమ్మగత అనేది ఆగమ్యుం అని తెలుసుకున్నాను. ఇంక వరిశీలించవల్సిన ఆంళాలు ఎన్నో ఉన్నాయని, వదిలేసినవి ఈ అసంవూర్ణతను ఎత్తి చూపిస్తాయని గ్నుర్తించాను.

నవలల విషయానికొస్తే అస్పృళ్యతా సమస్యను (వములంగా బి|లించిన నవలలనే పరిశీలించాను. (విధాన కథలో (వస్తావన వూర రేటే అస్పృళ్యతే ఉన్న నవలలను వదిలివేయివల్సి వచ్చింది, వేయివడగలు, నారాయణరావు, రామరాజ్యానికిరహదాంలాంటి. నవలలను వరిశీలించలేకపోయాను. ల విస్తరణలీతి, ఇవ్పటికే రాశి పెరిగిందన్న భయసండేవోలు వీటిని గురించి వరిశీలించలేక వోవడానికి కారణాలు.

అట్లాగే ఆస్పృళ్యళా సమన్య పరిశీలనకు ఎన్నుకున్న ఈ నవలల్లో సమస్త విషయాలను వ:శీలించబేరు, ఆవి నా వ్యాసవరంిధి లోకిరావనే ఉద్దే శంతో వడిలేశాను. మతవరివర్వనకు సంబంధించిన అనేక నవలల్లో రెండింటి

డైకల్లీ తెలుగు నవల - అస్పృళ్యతా సమస్య ((వజలమనిషి) (చిల్లర దేవుళ్ళలో నంస్క్ర్రరణ దృక్పథంతోగాక శేవల అస్పృ శ్యతా సమస్యను గురించి మ్మాతమే వరిశీలించాను,

తెలుగు నవలలో చి(త్రితమైన “అస్పృశ్యతా సమస్య సాంఘిక, ఆర్థిక, రాజకీయాలకు విస్తరించివుండి, ఈ సమన్యను గూర్చి అనేక దృక్కోణాలలో వరిశీలించవచ్చు. నా పరిశీలన ఒక పరిమిత లక్ష్యంతో సాగించాను. నా ఈ (వయక్నాన్ని విద్వల్లోకం వకిశీలించి హార్షిస్తే కృతబ్ఞుడ్జే-

ఉపయు క్త (గంథాలు వాణాతై నేను వరిశీలించిన 80 తెలుగు నవలలను ఇందులో చేర్చలేదు. వరి శోధనకు ఎన్నుకొన్న నవలలను వరిశిలించిన చోటనే వాటిని గురించి పేర్కొన్నాను.

1. అంటరానితనము - నిర్మూలనము. డి, కె, (పఠోకర్‌ అంజనీ ఎంటర్‌ పెజెస్‌. విజయవాడ,

2. అంబేద్కర్‌ జీవిత చర్మిత అంబేద్కర్‌ వబ్లికేషన్స్‌ సౌైటీ నెల్లూరు 3950.

3. అడవి బాపిరాజు - ఇతని రచనలు. వి, తిరువతయ్య 1908.

(పిహెచ్‌. డి. సిద్దాంత వ్యాసము) 4. అవశూ[ద్రాదికరణము - వండిత గోవదేవ్‌ శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు అర్యసమాజం,కూచివూటీ 1084, ర్‌, ఆభ్యుదయ అభ్యుదయ, “హైదరాబాదు. (ఈ శతాబ్ద నవల విశేష సంచిక) 1080.

6. అనురగణం - వరహ నరసింహ వసాద్‌= స్వాతిపెస్‌ _ విజయవాడ

7. అశ్చృళ్యతా నివారిణి టి నర్సయ్యగు ప్త గోల్కొండ వతికా ము[దాకర కాల వా హైదరావాదు, 1955.

8. అనృవ్యలు = మతం మార్పిడి డా వి, ఆర్‌. అంబేద్కర్‌ ఆంధానువాదం - అబ్బాయి వియస్‌నీ వల్లిషర్స్‌ హెదరాబాద్‌ $19064

జి ర్ట ఆంధ |వదేళ్‌ స్వాతంత్య పోరాటము హెమావతి

ఆయ్మివ.సా. అఆకొడమి "హైదరాబాదు. 1975.

10. ఆంధ వచన వాజ్యయము నిడదవోలు వెంకటరావు నాగలక్ష్మి ఆర్టు పింటర్పు, 'హదరాబాదు 19077,

11. ఆంధధదేశంలో తెలుగు, రామచందా రెడ్డి

సంఘ - సంస్కం౦ జోద్యమాలు హెదరాబాదు బుక్కొటస్ట్‌ 3966,

12. ఆర్భధుల సంవి ప చర్మిత ఏటుకూరి బలరామమూర్తి విశాలాంధ వచ్దికేషన్స్‌, విజయవాడ. 19075

13. అంధుల సాంమీక చర్మిత సురవరం [వకాపరెడ్డి

14. ఆధునిక భారత చర్మిత బిపిన్‌చం[ద జె. సవావాని హైదరాబాదు బుక్క్‌టస్ట్‌, 121008

గేర్‌. బుగ్వేద ఆర్యులు సాంకృత్యాయన్‌. తె. మిక్కిలి నేని సుబ్బారావు, విశాలాంధ్ర వల్దిషింగ్‌ హౌస్‌, విజయబాడ క9 74.

16 కులం పునాదులు కె. పద్మారావు నెల్టూరు 10581

17. కుల సర్మూలన తెలుగు. బోయిలీమన్న నొనాసా హెట్‌ డా॥ అంబేద్కర్‌ మెమోరియల్‌ సొసైటి, హహదరాబాదు, 190009.

18. కుల నిర్మూలన ఎలా ? జె. వీరస్వామి, కుల నిర్మూలన సంఘం, పాదరాబాడు. 19079.

న!

109. కునుమాంజలి సీ. జ. ఆనంద్‌, జగ్జీవన్‌ సౌంస్కృతిక విద్యానమితి. హెదరాబాదు _. 198609.

20, కైంస్రవుల కుట ఆచార్య తత్త్య్రబోధ స్వామి ఆర్య మహిళా సమాజము కూచివూడి 19064.

వీకే తకధిం తకధిరి తోలుబొమ్మ కె. మల్లిఖార్జునరావు విజయ - 1960.

23]. గౌతమ ధర్మనూతములు ఆర్యభారతీ (పెస్సు మదాసుం1987.

923. తెలంగాణ విమోచనోద్యమం వరవరరావు. యవ టపింటర్స్‌ విజయవాడ 1968.

వశీ. తెలుగు నవల నూరు సంవత్సరాలు అఆంశ్యవ.సా. అకాడమి

శత జయంతి సంచిక హేదరావాద్‌.10/ 3.

ల1, తెలుగు నవల వికాసము యం, నాగభూషణకర్మ నాట్యకళా వెస్‌, 'పాదరావాదు.]9?1.

ఫర, తెలుగు నవల వికాసము వులాభొట వెంక టేశ్వర్లు వై యన్‌. (ఫెస్‌, ఖమ్మం-18"క

వీ, తెలుగు నవల (50 నుండి 65వరకు, ఆఅర్‌,యన్‌, సుదర్శనం భారతి, జూలై -1965.

28. తెలుగు సాహిత్యం గాంధీజీ వభావం యం. నాగభూషణ కర్మ గాంధీ సాహిత్య [వచురణ, హైదరాబాదు 1970.

29. దళిత జాతుల వె తాళికుడు- వి. [వసాద్‌రావు, విజయ్మవసాద్‌

అంబేద్కర్‌ వద్ది కేషన్స్‌ విజయవాడ-1 9% 8.

శీ0. భారత జనతా [వజాతంధత్ర విన్నవము. డి. వెంక పేశ్వరరావు, (ప్రాలిటేఠియన్‌ లైన్‌ (ప్రచురణలు, హైదరాదాదు-3901

జ శ1. భారత జాతీయ పునరుజ్జీవనము సి.వి. |వగతి సాహికీసమితి విజయవాడ-1964. 88. భారత రాజ్యాంగ కాసనం ఎ.యన్‌. నటరాజ్‌, బాలాజీ వబ్లికేషన్స్‌, మ(దాను-19065. శక. మధ్యయుగంలో కులవ్యవస్థ న్‌.వి. [వగతి సాహితీసమతి, విజయవాడ -196 4, కిశ. మన నవల వరిశిలనము చైతన్య సాహితి, (వ్యాస సంకలనము) వరంగల్‌-1971. 85, మనుధర్మశాస్త్రం వఐావిళ్శవారి వచురణ, మద్రాసు-1948. శిరి, మహతి యువభారతి పచురణలు, హైదరానాదు- 1972. 87. రాకానీకోన ఆంజనేయులు నాయుడు వికాలాంధ, విజయవాడ] 064, తీరి. వర్ణవ్యవస్థ సివి, ్కవగతి సాహితి విజయవాడ-19 61. 89. వీరవల్లడు వి సత్యనారాయణ, వియస్‌. యన్‌, కం. విజయవాడ-1960. 40. వైదిక వర్ణవ్యవస్థ పండిత గోవదేవ్‌, ఆర్యసమాజం, ' అఖూచివూడి, 1961. &1. సంఘసంస్క ర ఉన్నవ టి. వెంకటసుబృయ్య దేశీబుక్‌ డిస్టిబూటర్స్‌, హైదరావాదు-190/ 1. 8, సత్కార్థ (వకాశిక దయానంద సరస్వతి, ఆర్య వతినిధి సత, ఆంగధవదేశ్‌, హైదరాబాదు-1965,

న! శతి. సమాజ విజ్ఞానము ఆం(ధ సార్వతిక విశ్వ (మౌలిక అంకాలు విద్యాలయం, ఆం.[వ. (ఖండికలు కి నుంచి 16 వరకు) మైదరాబాదు-1864.

44. స్వాతంత్య సమరము విపిన్‌ చంద్ర తె. టి. శ్రీరాములు నేషనల్‌ బుక్‌ట్రస్ట్‌, ఇండేయా, న్యూఢిల్లీ.1978.

కీర్‌. సౌరాజ్ఞెం అక్కినేని కుటుంబరావు స్వాతి, ఆగన్హు-19061.

శీ 6, హరిఅనాక్యుదయము పి. బాలకృష్ణ, రౌతు బుక్‌ డిపో, రాజమంశడి-1 967.

4, హరిజన సమస్య నండూరి వేంకటకృష్ణ- మాబార్యులు, జొతీయ([గ్రంత మాల రీ, కాకీనాడ-3ే985ీ.

40. చతుర్మత తత్త్వము తిరువేంగళాబార్యులు అజంకఠా అర్జు ప్రింటర్స్‌, కొల్టూరు-1966.

వ్యాసాలు

కీ9. ఆంటరానితనం-ఆం(ధ నారీమణులు మాగంటి థాపివీడు గృహలకషి-కే025.

50, అంటరానితనం రెండు నవలలు వె. వెంకటరామయ్య అభ్యుదయ, అక్టోబరు-10ర1-

ర్‌1. అనర్ధడాయక మైన అంటరానితనం యం,యస్‌. రాజలింగం

_ వంచాయత్‌, జనవరి-1860+

59. అస్పృళ్యత నిర్మూలన జేశీరాజు భారతదేవి,

గృహలమ్మిం1925.

ఓ కిరి, తెలుగు నవల యం. నాగభూషణ శర్మ తెలుగు సాహిత్య వికాసము, ఆం.వ. సారస్వత వరిషళ్‌, హైదరాబాదు-197/9. శీకీ. మన నవలల వరిశీలన సమీష దేవరాజు మహారాజు అభ్యుదయ, నవంబరు.18609. శక, మాలవల్లి శ్రీమకి కాక్యాయిని విద్మహే విమర్శని వరిశోధన వ్యశ్రిక, శాఠతీయ విశ్వవిద్యాలయం, వరంగల్‌-19017 6. 8, మారుతున్న కాలం మాలనల్లి రామ్‌మోహన్‌రాయ్‌ థారతి-19?2, 57. వర్ణవ్యవస్థ పె అంబేద్కర్‌ పోరాట? రవీందర్‌, ఈనాడు14.4.1 488 58, సమాజముంసాహిత్యము ఆర్‌.యస్‌. సుదర్శనం చిత్తూరుజిల్లా యువజన సహకార సంఘం, చిత్తూరు.1972, 60. సాంఘిక నవల సమాజము శె. ఇనాక్‌, భారతి జనవరి-1065, 80. సాంఘిక సంస్కరణకు తోడ్పడిన మాలవల్లి నవల ఆభ్యుదయ, అక్షోబరు.1070, (ఉన్నవ శతజయంత్యోత్సవంలో వక్తల (వళంస 8. సాహిత్య జీవిత విశేషాలు "డా ఎస్‌. గంగవ్ప, సౌహిత్యోనన్యాసములు 1, ఆంధప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమి, “సాదరాబాడు.మే 80,

ళ్‌ 60. హరిజనుడు ఎ. నీలకంఠళాన్త్ర థారతి, మే.1085, 68. హరిజనులను చిత్రించిన స్‌. రామకృష్ణారెడ్డి, ఆరుణతార, రెండు నవలలు మార్చి-1980. ఇం గ్లీషు 64. కిం!ళ02| 1౧౧1౦210౧6 4. 600212 ౮96౪౭40౧80 0 ఆ౧(౦4౦౧851110/ కంగిరే8ళ6864౪ క౯656 [1౪66/20864 1974 65. 161౪00౮6 ౦౪6! 4౪80021841 6068044 1971.

మథనం

అంటరాని వాళ్ళంటే ఎవరో నేను పీ.యు నీ చదివేవరకు కూడా నాకు తెలియదు. అస్పృశ్యతా అమలు, దాని రువ్ఫలితాలు నవలల్లో చూసినప్పుడు చలించిపోయాను. వ్యావసాయిక కుటుంబంలో పుట్రి పెరిగి పొలంవనుల్లో హరిజన, గిరిజన [వజల నడును కలగల్పుగా తిరగడం నల్లినే నిమ్నోన్నతాలు ఎరుగను. మా [గామ పెద్దలు అందించిన వామవశ భావాల సంస్కారం మాకు సామరస్య జీవితాన్ని వసాదించింది, అన్నితరగతుల (వ్రజలతో సహజీవనం సాగించిన మాకు కులాల పేర వంచించడం బాధగానే తోచింది. దేవాలయాలు, అ్యగవారాలున్న చోటనే సనాతనవాదం ]వబలీ అస్పృశ్యకాభావం విస్తరించడం సాధారణంగా జరిగే విషయం. అగవోరాలకు దూరంగా ఉండడం వల్ల మేమూ దురాచారాలకు దూరమయ్యాం,

తెలంగాణా చర్మిత్రలో అ(గ్రహారాలకు. స్థానం, అంతంత మాత్రమే, మా [పాంకాల్లోని ఆలయాల్లో అస్పృచ్యుల (వ్రవేళం మీద ఎటువంటి నిషేధాలు లేవు. గాంధీజీ హరిజన దేవాలయ (వవేశోద్యమాన్ని చేవట్టినప్పుడు ఈ [ప్రాంతంలో (వ్రతిస్పందనలు రాకపోవడానికి కారణం కూడా అదేనేమో తెలంగాణాలో పాటక జనం ఎక్కువ. (శ్రమ చేయడం మీద ఉన్నంత శ్రద్ధ ఆధ్యాత్మికత మీద లేదు. కులాఐ వట్టింపులు వూర్తిగా లేవనలేనుగొనీ అవి వైవాహిక సంబంధాలకే వరిమితమైపోయాయి, ఈ నేవథ్యంలో ఎదిగిన వాళ్ళెవరినై నా అస్పృశ్యతా సమన్య ఏదో ఒక రకంగా కలవర 'పెట్టడం ఖాయం,

తులనాత్మక అధ్యయనంలో ఎం.ఫిల్‌ స్టాయి వరిళశోధన చేసిన నాకు వివిధ నవలలలోని అస్పృశ్యతా నమన్యను తులనాక్యకంగా మదింపు వేయాలనే తలంపు వచ్చింది. ఎం.ఏ, చదివే రోజుల్లో నేను అస్ప్సృళ్యకా సమస్యమీద ఒకటి రెండు వ్యాసాలు కూడా రాకాను. ఆ సంస్కారం కూడా అధ్యయనం చేసేందుకు [పేరకమైందని నా విశ్వాసం. ఆచార్య నాయని కృష్ణకుమారిగారు, కీ.శే. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తిగారు. నాకు పి, హెచ్‌.డి వరిశోధనా౦కాన్ని

సూచించడం కూడా యాదృచ్చికంగానే జరిగింది. పరిశోధనకు కావల్సిన విషయ సామ[గిలో సగభాగం ఎం.ఫిల్‌ పరిశోధన కోసం సేకరించిన దానితో సమకూరింది. ఆస్పృశ్యతను చిత్రించిన వవలలను, అస్పుళ్యత పుట్టుకకు సంబంధించిన విషయసామ్మాగిని రెండేళ్ళలో సేకరించాను. 1967 జనవరిలో నా పిహైచ్‌.డీ సిద్ధాంత గంకఠాన్ని పీహెచ్‌ .డి, అవార్గు కోసం ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయానికి సమర్పించాను. అదే సంవత్సరం అక్టోబర్‌ నెలలో నాకు పిహెచ్‌.డి డి(గీ వచ్చింది.

• నా పిహెచ్‌.డి. డిగ్రీ కోసం న్నిర్వప్టారచిన మౌఖిక పరీక్షలో ఆచార్య “పేర్వారం జగన్నాధంగారు చేసిన స్తూచనల మేరకు నా అధ్యయనాన్ని ప్‌ _స్ర్రుతృ, మొనర్చానుు. _ ఆదార్య- మద్దూరి సుబ్బా రెడ్డిగారు చెప్పిన విషయాలను దృష్టిల్లో ఉఊంచుక్షాని నా పరిశోధనా వ్యాస్తాంగంలోని లోహెిలను సరిదిద్దు కున్నాను. ఆబార్య కేతు విశ్వనాథ రెడ్డిగారు [ప్రచురణకు యోగ్యంగా నా సిద్ధాంత (గంఠాన్ని తీర్చిదిద్దేందుకు కొన్ని అంశాలను సూచించారు. ఆచార్యవర్యుల సూచనలకు సర్వదా కృతజ్ఞాణ్ణి.

తెలుగు నవలా సాహీత్టుంలో అస్పృశ్యల జీవితాలను చితించేందుకు పురికొల్పిన పరిస్థితులు, సమకోలీన పరిష్కారాలు - మొదలైన ఆంకాల మీడే నా పరకోఢనీ సాగింది. మొదట వచ్చిన నవలల మీద మత సంస్కరణల [ప్రభావం హెచ్చుగా ఉంది. స్వాశం[క్రానంతరం నవలల్లో రాజ్యాంగంలో సీక్టేశించిన- సీటంధనలు ' వ్రబారమయ్యాయి. సమత్వాన్ని సాధించేందుకు "షెడ్యూళ్లు కులాలు; తెగల్లో విద్యావ్యాప్తి ఊపాధి ఆవకాశాల కల్పనల కోసం కృషి సాగింది. 1980 తర్వాత వచ్చిన వాటికో అస్పృత్యలకు శాసనసభల్లో ప్రాతినిధ్యాన్ని గురించి కొన్నింటిలో, గతంలో వచ్చిన హరిజనోద్యమాలను చిత్రించి ఆస్పృళ్యతను తొలగించే [వయత్నాలు మరకొన్నింటిలో కనీపిస్తాయి 108% త్రర్యాత ఛుక్కలు రాలినట్టుగా అప్పుడప్పుడూ అస్పృశ్యత సమన్యను చ్నిత్‌స్తూ నవలలు వచ్చాయి. సమాజంలో మాయని మచ్చగా ఉన్న అస్పృళ్యతను శెలికినప్పుడల్లా హారిజనులు, గిరిజనులు పొందిన అవమానాలు, అత్మన్యూనతలు 'చి[తితమౌతూవచ్చాయి. అస్వృళ్యతా సమస్య సాంఘిక అర్థిక రాజకీయాలకు విస్తరించి ఉండడం వల్ల”రచయితలు ఈ రంగాల్లో సమస్యను వరిష్కరించేందుకు నడుం కట్టారు. అభిజాత్యం, మత విశ్వాసాలు

ఆయా రంగాల్లో ఆధినత్యాన్ని చలాయించడం వల్ల' రచయిశల ఆళోచశలు కరడుకట్టుకుపోయాయి. మూఢవిశ్వాసాలు సంస్కరణ ఫలితాలను లోబర్పు కోవడం వల్ల సమత్వథభావాలే తలకిందులయిపోయాయి. [వళుత్వాల కృషి కూడా (పతిఫలించలేదు.

నా వరిశోధనకు అవకాశం కల్పించిన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, వారికి, అవ్పటి తెలుగు కాఖాధ్యకులు ఆభార్య ,నాయని కృష్ణకుమారి గారికీ ధన్యవాదాలు. పరిశోధనకు కొత్త అంకాన్ని ఎన్నుకునేందుకు తగు సూచన లిచ్చి, ఈ వరిశోధన కృషిని వర్యవేష్షించి నన్ను (పోత్సహించిన కి.కే, ఇరి వెంటి కృష్ణమూర్తిగారికి ఎంతో కృతజ్ఞుణ్డి,

పరిశోధన రంగంలో ఉత్సాహవరిచిన ఆచార్య ఎం. కులశేఖరరావుగారికీ? నా వ్యాసాలు చడివి తగిన సూచనలిచ్చిన ఆచార్య ఎస్వీ. రామారావుగారికీ, పరిశోధన విషయంలో నాకు అండగానిలిచి నన్ను వరుగులు తీయించిన డా॥ ఎన్‌. గోపిగారికీ నా ధన్యవాదాలు.

వరిశోధన పనులకు ఆటంకాలు కల్పించకుండా, పరిశోధన సామిని సేకరించుకునేందుకు నాకు తగిన సమయాన్ని కల్పించి సకాలంలో నా వరి శోధనను పూ ర్రిచేసుకునేందుకు తోడ్పడిన ఎంవి. కళాళాల (ప్రిన్స్‌పాల్‌ శ్రీ. ఎస్‌* వి. యన్‌. రెడ్డి గారికీ, చదివిన నవలల గురించి వరిశీలనా దృక్పథంతో చర్చించి పరిశోధనా వ్యాసంగానికి [ప్రామాణికతను కూర్చిన శ్రీ, టి. (వభాకర రెడ్డిగారికీ, నా (గంథాలకు టైటిల్‌ ను సమకూర్చిన చి్యితకారుడు, ఒకప్పటి నొ సమోద్యోగి డా. సాయికృష్ణగారికి ఈ (గ్రంఠం మ్యుద్రణ విషయంలో (ప్రోత్సహించి, అచ్చువనులలో జాగురూకత వహించిన వరిశోధక_ మిడు మాస్టర్‌ ప్రింట్స్‌ అధినేత శ్రీ వాసిలి వసంశకుమార్‌ గారికీ, ఆక్థిక సవాయాన్నందించిన. తెలుగు. విశ్వవిద్యాలయం వారికీ. -- అందరికీ నా కృతజ్ఞతలు. .

__ ననుమాస స్వామి

స్తాహితీవేత్తల అఖిపాయాలు “మాలపల్లి -గోచాన్‌ నవలల తులనాత్మక పరిశీలనం” (ఎం.ఫిల్‌ * వరిశోధనా వ్యాసం) భారతీయ హొపాళ్య తులనాత్మక అధ్యయనాల్లో ఈ సిద్ధాంత వ్యాసం ఎన్నదగిన (వవయళత్నం స్వాతం్యత్య పూర్యవు రెండు భిన్న పాంఠాల గామీణ జీవితాన్ని చితించిన, రెండు భిన్న భాషల్లో కనిపించే ఇద్దరు వముఖ రచయి తల ' సామాజిక ఆర్తిని రచయిత సోవపత్రికంగా నిరూపించాడు. రచనా [పణాశిక కమబర్హమెంది. శైలి సరళంగా నూటిగా ఉంది. రచయిత అభి నందనీయుడు. _ ఆచార్య కేతు విశ్వనాథ "ళ్‌, ఆం. [ప సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం భారతీయ భాషా సొహీత్యాల్లో ఏకత్వాన్ని సాధించాలంటే తులనాత్మక వరిశోధన విసృతంగా జరగాల్సి ఉంది. మన రాష్ట్రంలోని విశ్వవిద్యాల యాల్లో ఒక్క ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని తెలుగు కాఖలో తుల నాత్మక ఆధ్యయనం ,వధానంగా ఒకే ఒక్క నరిశోధన మాలవల్లి.గోదాన్‌అ మీద జరిగింది. .

• ఆచార్య భీమ సేన్‌ నిర్మల్‌, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం. ఇటీవల తెలుగులో సాహిత్య పరిశోధన ముమ్మరంగా సాగుతున్నా, సిద్ధాంత వ్యాసాలు పుంఖాను పుంఖాలుగా వెలువడుతున్నా చాలా మట్టుకు గతాను గతికమూ, పిష్ట పేషణమూనూ. రెండు ఆధునిక భారతీయ భాషల్లోని రెండు మేరు కృతులను లోతుగా పరిశిలించి తెలుగు సాహిత్య పరిశోధన వరిధిని విస్తరించిన రచయిత (పళ ంసనీయుడు.... రెండు నవలళ్లోని పాృాతలను, సన్నివేశాలను సమర్దవంతంగా పరిశీలన చేళాడు. తులనాత్మక సాహిత్య వరంశోధనలో ననుమాసస్వామి 1వయత్నం సార్ధకం.
• ఘట్రిమరాజు అశ్వత్టనారాయణ (ఈనాడు 6.9.07 సమీక్షలో)

ఈ రెండు నవలల శులనాత్మక 'వరిశీలన చాలా వార్షదాయక మైన [వ్రయత్నం, తులనాత్మక వ[శీలన తెలుగు సాహిత్యంలో ఎక్కువగా ఎదగని ఈ రోజుల్లో ననుమాసస్వామె పళోధనకు పూనుకోవడం మెచ్చుకోదగిన విషయం. “ఉన్నవ మాలపల్లి వాసేనాటికి కార్మిక వర్గం ఇంకా రూపుదిద్దుకో లేదు. ఆ కారణంగానే మాలవల్లిలో కార్మిక ఉద్యమాలు తీవంగా మనకు కనిపించవు”. అని రచయిత స్పష్టంగా పేర్కొనడం (పళంసనీయమైన విషయం. రండు గొవ్ప నవలలను పరిమిత వరిధిగల ఎం. ఫిల్‌ సిదాంత వ్యాసంలో సమ్మగంగా పరిశీలించి సరిపోల్బడం అసాధ్యమైన విషయమే కొవచ్చు. తనకున్న పరిధిలో ఈ బాధ్యతను ననుమాసస్వామి (వళంసనీయం గానే నిర్వహించారు.

“ఆంధజ్యోతి' సమీక్ష (17-8-89) దృక్సూచి (సాహిత్య వ్యాస సంపుటం)

'దృక్సూచి' వాస సంపుటిలోని వ్యాసాలు విషయంలోనూ, [వవచించిన తీరులోనూ కొ త్రదనం కనిపించడం ఎన్నదగ్గ విశేషం. డా॥ ననుమాసస్వామి విమర్శ, వివేచన కూడా మెచ్చదగ్గవి. తెలుగు సాహిత్య రంగంలో నిలిచి పరిశోధనా వ్యాసంగం ఇంకా సాగించాలని ఆశిస్తున్నాను. |

= ఆచార్య జి, ఏన్‌, రెడ్డి శ్రీ వెంక టేశ్వుర విశ్వవిద్యాలయం.

“దృక్పూచి" ప్ప స్రకంలోని ఖఇచు వ్యాసాలు ఐదు రత్నాలు, ఐవు విషయ సంభరితాలు.. అంతగా స్పృృశించబడని అంశాలు స్వీకరించి డా॥ ననువసస్వామి వ్యాస రచన చేసినందుకు అభినందిస్తున్నాను. ముఖ్యంగా ఆణా్యగంథిమా ల వ్యాసం అమూల్యం. ఈ కోవకు చెందిన రచనలు వెలువడా లని నా కోరిక.

= ఆచార్య చల్డా రాధాకృష్ణ శర్మ, మదురై కామరాజ్‌ విశ్వవిద్యాలయం, తెలుగులో ఓ *సాపిత్య దృక్నూచి'

అయస్కాంత ధృవం మారుతున్నళ్ల్ణే సామాజిక వ్యవస్థ కూడా మారుతూ ఉంటుంది. అందువల్ల డా॥ ననుమాసస్వామి ఈ చిన్న పుస్తకానీకి

“దృళ్నూబి' అని పేరుపెట్టడం సమంజసంగానే ఉంది. '“అణాగ్రంథమాల' వ్యాసం చచువరిని తల మునకలు చేయిస్తుంది అని ఆచార్య నాయని కృష్ణకుమారిగారు. “ది దృశ'లో ల్లాఘించడం వీమ్మాతం ఆతిళయో క్రి లేదు,

చిన్ని వృస్తకమైనా ఇదో చిన్ని విజ్ఞాన “దృక్బూచి, _= ఎన్‌. ఆర్‌. నంది.

హైదరాబాద్‌. “లును లన౦”

(సాహిత్యవ్యాస నంప్పుటి)

(ప్రయోజనాన్ని, అధ్యయన శ క్షినీ కలిగిస్తున్న పది వ్యాసాల నంకలనం- ననుమానస్వామి'అనుశీలనం'. (ప్రాచీన, అర్వాచీన కవితల్లో |వసంగవళాత్తు వచ్చినవీ ఆంతగా అందరి దృష్టినీ అకర్షించనవీ అయిన కొన్ని అంకాలను తీనుకొని సోదాహరణంగా తన భావాలలో *, అలంకరించి పఠితులను, అధ్యయన వరులనుగా, వ[శీలకులనుగా నందర్శింబాలని రచయిత ఆకాండిందాడు. నాలుగో వ్యాసం (ప్రామాణిమైన సాహిత్యాన్నీ, (వాసిందంకా కవిత్వంగా నమ్మకూడదనీ శాస్త్రీయమైన ఆలోచనలు రచయితలకు, పాఠకులకు ఉండి తీరాలని భంగ్యంతరంగా వివరించడానికి వయత్నం చేశాడు. శ్రీలేఖ నవల గురించిన పరిశీలన వివాదాస్పదమే అయినా....ఆ పుస్తకంలోని విషయాలను తరచి చూడాలనే జిజ్ఞాన కనిపిస్తుంది.

డా॥ ఇరివెంటి కృష్ణమూ రి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం

“అనుశీలనం' ననుమాసస్వామి. వివిధ వ్మతికళ్లో (వచురించిన వది వ్యాసాల సంకలనం, అందుతో సగం ప్రాచీన కావ్య వంశీలనకు ' చెందినవి కానటం గమనార్హం. “కవిత్వం అందమైన ఆబద్బమౌతుందా' అను వ్యానం

కలి సమయాలను వివరిస్తుంది. మిగిలిన వ్యాసాలు ఒకటి శ్రీశ్రీ కవితల్లోని

థావనాళ క్రినీ, మరొకటి శ్రీలేఖ నవలలోని చార్మితకాంశాల వైరుధ్యాన్నీ

వెల్లడించేది. తెలంగాణా మాండలికాల మూలరూప్రాలను వివరించే వ్యాసం భాషా విషయకమైన రచయిత పరిశీలనా దృష్టికి నీదర్శనాలు, ణ్‌

ధదర యః ్యగొధాల్య తం ౫.

సలే క క ల ట్రై న్‌ాద్యా 0

ట(0 సం హే! స లో

ం | . , | " వ” లచ న ద్తకం 12౮ ల డా ననుమాన స్వామి , | పుటింది : 185కి జనవరి 1న చెన్నారావు పేట మండలంలో . బో వదువు ; ఎం.వీ, ఎం.ఫిల్‌, పిహెచ్‌.డి (తెలును) వో!

• ఎం.ఏ (చర్మిత) ఉస్మానియా |

పరిశోధన న “మాలపల్లి _ గోదాన్‌ నవలల తులనాత్మక పరిశీలన" పై శ

ఎం.ఫిల్‌. వష “తెలుగు నవల అస్పృశ్యతా సమస్యపై పిహెచ్‌.డి. (|

“తెలుగు వరిశోధన' తై 9మాసిక వ్మతిక సంపాదక మండలి క్ల

ఉద్యోగం : 19061 - రికిల నడుమ రైద్వే డ్మిగీ కాలేజిలో 11."

. 1988 - 6898ల నడుమ ఆంధ విడ్యాలయ కాలేజిలో | న 1

1989నుంచి ఉస్నానియో విశ్వవిద్యాలయ తెలుగుశాఖలో న

" అభధ్యాపకత్వం , . లంాలా్తకు “. మ్ముదిత్మగంథాలు : 1. మాలపల్లి * గోదాన్‌ నవలల తులనోత్మ క: వరిశిలనం' . న వ

2. అనుశీలనం (వ్యాన సంపుటి) రా

" కీ. మావూరు మారింది (నాటకం) | [1 ల =. -వ్ల! ఇ శీ దృక్సూచి (వ్యాస సంపుటి స్ట. స్‌ కట్టం కోరల్లోంచి (నాటకం) . స్య