Telugu Ashtavakra geeta - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

లి ఊం | | ॥ | | (| | స ఆకుకకారిడ్ల భ కర్ర క్రక్ర్య

అష్టావక్ర గీత (పద్యానువాదము) ఆచాధ్య అనుమాండ్త భూకుయ్య ఎం.వ్క ఎం.ఫిల్‌, విహెచ్‌డి. అధ్యక్షులు, తెలుగుశాఖ కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, వరంగల్లు శ్రీ మనస్వినీ ప్రచురణలు వరంగల్లు

| ద్తైగ్ల క్ట్రైనిడో | సను -అబ్రో శతీ5గ!:ష/గిగగిగి (౬౬౯1 (౭౦2౧౮౪2౮2౧) 0/ నంగ 4౧౮౧౭౧౦౮౧౭ 5గింంగా2/2గ ౯165610౧ : ౮౭౧౪4౧ 2006 ౦0౦0198: 1000 దు వా నవం ఆ ౧౦౪ _ స్టో ర్తి ధల చం ల ( | వ్‌ బం గగ టే. ది ౧౩. 50/- నాతో ళ్‌ గింగ౦౦౦/99 | 58104145 క. 5-11-581, 10/2/2%/20046 (౧ ఉగ 46 - 506 009 ం ని౧౦౧6: 0870-2570045 06/ 06॥: 98665 75145 సజ౪/0062)/2 800% [10056 0౧౧: 4గ/4 54004) 112౧0౮1 గ20010462, ౧/66/2046 ౧౮౦౪౭/ర6౪/౧: “౮64010114౧ 6౮౬కి న/౧7/96 ౨/ శింర0౦ంగడ గగంం౧గ౧4 0969౧౧౧19౧ 565166 ౧౭౮౧4 16216 ౪/82/2౧94! - 506 002 న౧:౦870-2427404

| తో [ క్‌ హ్‌ 5 ॥ స షం ల టు సద్గురు శ్రీ కందుకూరి శివానందమూర్తి గారికి

స్వీకృృతి

ఇది అపష్టావక్రగీత. ఈ (గ్రంథమునకు ఇదివరకు ఎన్ని వ్యాఖ్యలు వచ్చినవో చెప్పజాలము. ఇది చిన్న తెనుగు మాటలలో అల్లబడిన పద్యముల సముదాయము. అష్టావక్రగీత యందలి ప్రతి శ్లోకమునకు సరియగు తెనుగు భాషాంతరీకరణము. చిరంజీవి అనుమాండ్ల భూమయ్య గారు చేసిన ఈ తెనుగు పద్యములు ఎట్టి చదువరికైనను స్పష్టముగా మనసుకు అర్ధము కాగలవు. చిరంజీవి భూమయ్య గారి భాష అట్టిది.

ఈ [గ్రంథము ముముక్షువులకు జ్ఞానసాధనామార్గమును బోధించి విధి విధానమును వివరించునట్టి మార్గోపదేశము కాదు. జీవుని యొక్క బంధనస్థితినే తిరస్కరించి ఆత్మ యొక్క సహజముక్త స్థితిని ప్రతిజ్ఞతో నిర్ధారించి పలుకు గ్రంథ మిది. బంధనము ఒకటి ఉండుట, అందుండి విముక్తి పొందుటకై గొప్ప సాధన చేయుట అనునవి లేనే లేవు. అవ్రావక్రుడు జనకుని “నీవు ముక్తుడవే సుమా !” అని చెప్పిన ఉపన్యాస మిది. ముముక్షుత్వము, సాధన, సిద్ధి అనునవి 'ప్రపంచమందు గల మనబోటి వారికి వ్యావహారిక సత్యముల వంటివి. దీనిని చెప్పుటకై అపరిమితమగు గ్రంథజాలము ఉన్నది. అష్టావక్రుని వాక్యములు శంకరాదులు కూడ చెప్పియే ఉన్నారు -

నావాం దేహో న ఇంద్రియాణి. ...

ప్రత్మగాత్మ. . . . ళివో౭హం.

కఠోపనిషత్తు ఒకటి ఉన్నది-

అవిద్యాయా మంతరే వర్తమానా :

స్వయం ధీరా ః పండితం మన్యమానా £

దం[్రమ్య మాజా * వరియన్తి మూఢా

అంధేనైవ నీయమానా యంథాంధా : ॥

అష్టావక్రుని మాటల వంటి మాటలు కేవల బుద్ధిగత భావమును మాత్రము ఆధారముగా సామాన్యులు పలికినచో ఈ కఠ వాక్యము అక్కడ అన్వయించును. ఇది అపష్టావక్రుడి నోట చెప్పబడినచో అది పరమసత్యమగును. ఇంతకును ఇవన్నియు

గురుశిష్యుల అధికారమును బట్టి యున్న విషయములు. మనోబుద్ధి చిత్తములను, (ప్రకృతిని, కర్మలను మొదలగు వాటిని సాధన సామగ్రిగా భావించిన వారికి ఈ గీత యందలి మాటలు పరమార్థమును వర్ణించు అద్భుత వాక్యములుగా మాత్రమే గోచరింపగలవు. అయినను ఒక అనూహ్యమగు సత్యమును వినుటయందు మనకొక తాత్మాలిక శాంతి కలుగగలదు కదా !

అట్టి ఆనందమును అందరికొరకు సులభతర భాషలో చిరంజీవి భూమయ్య గారు మన కందించి తాను మాత్రము ధన్యుడైనాడు. చదివినవారికి వారి ప్రవృత్తి, అంతస్టును బట్టి లబ్ధి. ఈ పవిత్రమైన మాతృభాషాసూక్తులు అతి మధురముగా ఉన్నవని చెప్పుటకు సందియము లేదు. చిరంజీవి భూమయ్య గారు మధురస్వభావుడు. ఇంత ప్రసన్నముగా ఈ వాక్యములు వ్రాయుట చేత కర్మఫల ప్రదాతయగు పరమేశ్వరుడు ఆయనకు ఆయురారోగ్యములు పూర్ణముగ నిచ్చి ఈ వాక్యములందు పరాస్తమైన పూర్వకర్మను తొలగించి ఆయనను సార్ధ్థకజన్ముని చేయునుగాక !

ఈ (గ్రంథమును నాకిచ్చి ఆయనకు నాయందు గల మిత్రతను ప్రకటించి, నా కృతజ్ఞతకు చిరంజీవి భూమయ్య గారు పాత్రులైరి. ఆయనకు శివస్మరణ పూర్వక ఆశీస్సులు. శుభమస్తు. ఓరుగల్లు శివానందమూర్తి 20, జనవరి, 2006

అవ్చావక్ర మహర్షి వ్రాసిన ఈ గీతను గురించిన చిన్న పరిచయ మిది. ఇందలి విషయం 20 అధ్యాయాలుగా ఉంది. మొత్తం పద్యాల సంఖ్య 298. అష్టావక్రుడు గురువు. శిష్యుడు జనకుడు. జనకుడు- పొందదగిన జ్ఞానమ్మును పొందుటెట్లు ? అందగాదగు మోక్షమ్ము నందుటెట్లు ? వది వైరాగ్య ? మది కల్లు టెట్లు నాకు ? తేట తెల్లమ్ముగా నంత తెలువుమయ్య ౫ అని ప్రశ్చించినాడు. జ్ఞానం, మోక్షం, వైరాగ్యం - వీటిని పొందవలెనన్నది జనకుని కోరిక. అది ఎట్లా ? అని అడిగిన ప్రశ్చకు సమాధానం ఈ (గ్రంథం. జనకుని ప్రశ్చకు సూటిగా చెప్పిన సమాధానం ఇట్లా మొదలవుతుంది- కుదురుగా నీవు మోక్షమ్ము కోరుదేని విషయముల నెల్ల విషముగా విదువవలయు; క్షమ, బుజుత్వములను, తృప్తి, నత్యములను దయ నమృతముగా నెవు డీవు త్రాగవలయు. పృథ్వి, జలము, అగ్ని వాయువు, ఆకాశం - ఇవి నీవు కాదు. ఈ పంచభూతాలకు ఆత్మఒక సాక్షి అది నీవే. బ్రాహ్మణాది వర్ద భేదాలు, ఆశ్రమ భేదాలు నీకు లేవు. నీవు విశ్వసాక్షివి. ఇది తెలుసుకో. నీవు ముక్తుడవే. బద్భుడవు కావు. ఏది కావాలనుకుంటే అది కాగలుగుతావు. ఇది నీ చేతిలో ఉన్న విషయమే సుమా ! అంటాడు- 'ముక్తుదను నే ననుకొనిన ముక్తుడగును 'బద్దుదను నౌ ననుకొనిన దిద్ధుడగును ది తలచిన తా నదియే యగు” నను నొమెత ఇదెంతయును గొప్పు నత్యమోయి ! ' (1

దేనికైనా కర్తను నేను అనుకుంటే మాత్రం ప్రమాదమే. నేను కర్తను కాదనుకోవటమే శ్రేయస్మర మంటాడు. 'కర్తను నే నను గర్వంపు కాలనాగు చేత కాటుబడితివేని చేటువచ్చు; కర్త నేను కా” నను నమ్మక మనియెడి అ మృతము నేవేళ (గ్రోలుచు (్రతుకవచ్చు. ఆదినుండి నీవు దేహాఖిమాన పాశబద్భుడవై ఉన్నావు. దాన్ని జ్ఞాన ఖడ్డం చేత ఛేదించి సుఖంగా జీవించుమంటాడు. ఇట్లా సాగుతుంది సమాధానం. పద్యాలు ఇరవై. మొదటి అధ్యాయం ముగుస్తుంది. ఈ సమాధానాన్ని విన్న శిష్యుడు మరో ప్రశ్న వేయడు. ఒక అనుభూతికి లోనవుతాడు. తన '“అత్మజ్ఞానానుభూతి' ని వ్యక్తం చేస్తాడు- శాంతుదను నేను, నేను నిరంజనుడు జ్ఞాన మేను, కృతి కతీతుండ నేనె ఆవా / ఇంతకాలమ్ము మోవా మ్మిదెంత మోస గించినది నన్ను; తెలినిన దివు డివుదె. ఇట్లా రెండవ అధ్యాయం సాగుతుంది. పద్యాలు 25. శిష్యుని స్థాయిని దీని ద్వారా (గ్రహించిన గురువు కామాదులను గురించి వివరిస్తాడు. ఇది “ఆత్మజ్ఞాన శోధన” అనే మూడవ అధ్యాయం. పద్యాలు 14, ఇప్పడు జనకుడు తన అనుభూతిని వ్యక్తం చేస్తాడు. ఇది నాల్గవ అధ్యాయం, “ఆత్మోన్నతి: పద్యాలు ఆరు. “చతుర్విధ లయము'ను గురించి నాలుగు పద్యాల్లో మహర్షి వివరిస్తాడు. ఇది అయిదవది. ఆరవ అధ్యాయంలో తా నెరిగిన విషయాన్ని జనకుడు నాలుగు పద్యాల్లో చెప్పుతాడు. ఇది ఉన్నత జ్ఞానము. ఇది “ఆత్మజ్ఞున స్వభావము అనే వడవ అధ్యాయంగా కొనసాగుతుంది. పద్యాలు అయిదు. తరువాత మహర్షి “బంధమోక్షము'లను గురించి వివరిస్తాడు. అధ్యాయం ఎనిమిది. పద్యాలు నాలుగు. “నిర్వేదము”ను గురించి మహర్షి తొమ్మిదవ అధ్యాయంలో వివరిస్తాడు. పద్యాలు ఎనిమిది. కోరికలె విచారింవ నంసార మగును ఇది ఎరిగి కోరికలను త్యజింవు మీవు; 1౪

కోరికల తృ్యజించుటయె నంసారమును త్య

జించుటగ్యు నిప్టె జీవించు స్వేచ్చబదని . (9-8)

“ఉపశమము అనే అధ్యాయం మహర్షి చెప్పిందే. ఇందులో ఉన్న పద్యాలు ఎనిమిది. తరువాత అధ్యాయంలో మహర్షి “జ్ఞానమును గూర్చి చెప్పుతాడు. పద్యాలు ఎనిమిది. 'యథాతథము అనే 12వ అధ్యాయంలో తన అనుభూతిని జనకుడు తెలియజేస్తాడు. 13వ అధ్యాయంలో జనకుడు తన “ఆనందమును తెలుపుతాడు. ఇందులో ఉన్న పద్యాలు ఏడు; 12లోనివి ఎనిమిది. “నిశ్చలత” అనే అధ్యాయం కూడ జనకుడు చెప్పిందే. పద్యాలు నాలుగు.

15వ అధ్యాయం “ఆత్మజ్ఞానము”. అష్టావక్రుడు చేసిన బోధ ఇట్లా మొదలవుతుంది-

బుద్ధిమంతుడు మామూలు బోధపొంది

నంతమా(త్రముననే తా తృతార్థుడగును;

ఇతరు డెంతటి జిజ్ఞానువే అయినను

ఆయు వున్నంతవరకు మోవామునె పొందు. ఇందులోని పద్యాలు ఇరువయి. గురునిబోధ 16వ అధ్యాయంగా సాగుతుంది. ఇది 'విశేషోపదేశము; పద్యాలు పదకొండు. “తత్త్వజ్ఞుని గూర్చి మహర్షి బోధిస్తాడు. 17వ అధ్యాయం ఇది. పద్యాలు ఇరువయి. దీని ముగింపు ఇది-

గళితమాననుదైన ఒకానొకండు

స్వవ్న సమ్మోవహములు, జదత్వమున నుండి

బయటవడి ఒకానొక అనిర్వాచ్యమైన

(విమలానందపదమంది వరలుచుండు.

“శాంతి” అనేది 18వ అధ్యాయం. పద్యాలు వంద. గురువుగా అష్టావక్రుడు చేసిన చివరి బోధ. గ్రంథంలో ఇదే పెద్ద అధ్యాయం. ఆ తరువాత 19, 20 చివరి అధ్యాయాలు- “ఆత్మస్థితత్వము”, “జీవన్ముక్తి అనేవి. పద్యాలు వరుసగా ఎనిమిది, పద్నాలుగు. ఇవి జనకుని స్థాయిని తెలిపేవి.

ఇది ఈ గీత సాగిన పద్ధతి. గురువు ఒక విషయం చెప్పటం, శిష్యుడు దానిని వినటం, ఒక అనుభూతిని పొందటం. దానిని వివరించటం. శిష్యుని స్థాయిని ట్రహించి గురువు మరొక విషయం చెప్పటం. మళ్లీ శిష్యుడు తా నెరుకబడసిన దానిని ఎరిగించటం. శిష్యుని ఎదుగుదలను గగ్రహిస్తు ఉపదేశిస్తుండటం ఇందులో కన్పిస్తుంది.

౪

ఈ గీతలో ఉపనిషత్తుల్లోని విషయాలు కన్పిస్తాయి. బౌద్దానికి మూలాలు ఈ అష్టావక్రగీతలో కన్పిస్తాయని చెప్పి, అష్టావక్రుడే బుద్ధ డన్న విషయాన్ని శ్రీశివానందమూర్తి గారు చెప్పినారు. "౪/౧0 15 1౧19 866060౧4? 4౦౦06100 10 ౧6 ౧69 19 ౧౦0౧6 61596 1120౧ 09 గంగ18+72108 సీ2జం260” “7019 గంగా [202900 ౧౭ |, గ ౪06 02౧ 566, ౪౦౮ ౦౬౧ ౪౧6౮6512౧6 15 1౧6 121౧6౯ ౭౧౮ ౧01౧౦6౯౦ 86636019౧2. 7౧6 ౦౮1౧ ౦86466౧197. 7౧6 ౪౦0౧౧౦ (0౧ ౪౧66 క6రర0[౧15౧) ౪౬9 00/౧.“

ఈ గీతను గురించి ఓషో ఇట్లా చెప్పినాడు- “ఈ గీతను మాటి మాటికి వింటున్నప్పడు, మనం భూమి మీద కాకుండ ఎక్కడో దివ్యలోకాల్లో ఉన్న అనుభూతిని పొందుతాం. ఎందుకంటె, ఈ గీతావాక్యాలు ఆ లోకానికి చెందినవి. ఇవి మన మాతృభూమి నుండి వెలువడినాయి. మనం వచ్చింది అక్కడి నుండే. మనం మళ్లీ అక్కడికి తిరిగి వెళ్లవలసిందే. వెళ్లకుండా ఉన్నట్లయితే మనం శాంతిని ఎప్పటికీ పొందలేం. ధ్యానం లోనికి వెళితే తప్ప ఈ గీతను అర్ధం చేసుకోలే మంటాడు. ౪౦౪ ౪౭౧10 ఆగ౧౮951206 తం[12౪2104 ౪0౪ ౪|| ౧2౪6 10 6౮659060౧6 1౧10 106 66౧119 01 6614800౧".

ఈ అష్టావక్రగీత వివేకానందుని మీద ప్రభావం చూపిన (గ్రంథమని నిత్యస్వరూపనంద గారు తెలిపినారు. తొలి రోజుల్లో బ్రహ్మసమాజం ప్రభావంలో ఉన్నప్పడు వివేకానందుడు రామకృష్ణ పరమహంసగారిని దర్శ్భించినాడు. పరమహంస అతనెవరో “ఎరిగినాడు. తనగదిలో ఉన్న ఈ గీతను తెచ్చి ఇచ్చి వివేకానందుణ్ణి చదువు మనేవారు. వివేకానందుడు ఒకటి రెండు శ్లోకాలు చదివి ఆపైన చదివేవాడు కాదు. ఇందలి భావాలతో నీవు ఏకీభవించాలని కాదు, నిన్ను చదువు మనేది. నా కోసం చదివి వినిపించుమనే వారు రామకృష్ణులు. అట్లా చదువుతూ చదువుతూ క్రమంగా ఈ గీత ప్రభావానికి వివేకానందుడు లోనైనారు.

ఇది అష్టావక్రగీత.

అనుమాండ్ర భూకుయ్య ౪

అష్టావక్ర మహర్షి శ్రీ శివానందమూర్తి ఒకప్పుడు ఏకపాదుడనే (బ్రాహ్మణుడు అఖండమయిన తపస్సు చేస్తున్నాడు. ఆయన భార్య సుజాత ఉత్తమ ఇల్లాలు, భర్తకు చాలా సేవచేసింది. అనేకమంది శిష్యులకు వేదములు, వేదాంగములు చెపుతూ ఉండేవాళ్ళు నిరంతరము. కొంతకాలానికి ఆయన భార్య గర్భవతి అయింది. వాళ్ళు సంతోషంగా ఉన్నారు. ఆమె గర్భంలోని శిశువునకు మూడవ మాసం వచ్చింది.

ఏకపాదుడు శిష్యులకు వేదం చెప్పేటప్పుడు రోజుకు 18 గంటలు చెప్పుతూ, వాళ్ళు వేదం చదివేటప్పుడు చేసే తప్పులను సరిదిద్దుతూ స్వరం చెపుతూ వాళ్ళను విసిగిస్తూ ఉండేవాడు. ఆయన చర్యకు సుజాతాదేవి గర్భంలో ఉన్న శిశువు నవ్వి, ఆయనతో “ఏమిటీ మూఢత్వం? శిష్యులకు వేదం నేర్పటానికి ఇన్ని గంటలా? ఇన్నిసార్లు చెప్పాలా? నీవే గనుక సరి అయిన గురువువయితే, ఒక్కమాటు వాళ్ళకు చెప్పితే వాళ్ళకు తెలియాలి కదా ! వాళ్ళు సరిగా అనాలి కదా! అని ఆక్షేపించాడట తండ్రిని గర్భంలో ఉండగానే.

కడుపులో ఉన్న శిశువు అలా అనేటప్పటికి ఆయనకు కోపం వచ్చింది. ఆయన శాస్త్రవేత్త, వేదాంగములు చదువుకున్నవాడు, తపస్వి, పుట్టకముందే తనను ఆక్షే పించటమా ! దీనినే గుడ్డొచ్చి పిల్లను వెక్కిరించిందని అంటారు. ఆయన కోపంతో, 'నా అంతటి వాడిని పాఠం చెపుతూ ఉంటే నువ్వు వక్రభాష్యం చేస్తావా? నువ్వు ఎనిమిది వంకరలు కలిగిన శరీరంతో పుడతావు?” అని శపించాడు ఆ శిశువును (తనకు పుట్టబోయిన కొడుకును),

ఆ కారణంచేత ఆయన పుట్టినపుడు శరీరం ఎనిమిది వంకరలుగా ఉన్నది. అందుకని ఆయనకు “అష్టావక్రుడు! అని పేరు పెట్టారు. కాని ఆయన పుట్టుకతోనే సమస్త వేదవిజ్ఞానాన్ని నిధిగా కలిగినవాడుగా పుట్టాడు.

ఆయన పుట్టుకకు పూర్వం తల్లి ఏకపాదుడితో, పురిటి సమయంలో పురిటిఖర్చులకు, తరువాత పిల్లవాడి పెంపకానికి డబ్బు కావాలి కదా ! అందుకని ఆ

య!

దేశాన్ని - మిథిలానగరాన్ని - ఏలే జనకమహారాజు దగ్గరికివెళ్ళి ఆయనను అడిగి డబ్బు తెమ్మని కోరింది. ఏకపాదుడు డబ్బుకోసం జనకచక్రవర్తి కొలువుకు వెళ్ళాడు. ఆయన ఏకపాదుడిని, “నువ్వు ధనం కోసం వచ్చావు సరేకానీ నీకు ఉన్న విద్య ఏమటి? దేని మీద నీకు అధికారము ఉంది? ఎట్లాంటి విజ్ఞానము ఉంది?” అని అడిగాడు. ఏకపాదుడు అందుకు జవాబుగా, “నేను వేదవేదాంగములను చదువుకున్నాను. సంపూర్ణంగా సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాదిని' అని చెప్పాడు. స్వోత్మర్షగా కొంచెం గట్టిగా చెప్పుకున్నాడు తనను గురించి. అప్పుడు జనకు డన్నాడు - “అలా అయితే నా ఆస్థానంలో ఉన్న వందితో నువ్వు వాదించి మహాపండితుడివి అని బుజువు చేసుకుంటే, ఇప్పుడు నీవు చెప్పిన మాటలన్నీ సత్యములని తెలిస్తే, నువ్వు ఎంత అడిగితే అంత ఇస్తాము అన్నాడు. వంది వరుణదేవుడి కొడుకు. జనకుడి ఆస్థానవిద్వాంసుడు. మహాపండితుడు. వందితో జరిగిన వాదనలో ఏకపాదుడు సమాధానం చెప్పలేకసోయినాడు. అంతకుముందు షరతు ఏమిటంటే, ఒకవేళ వందితో వాదించి గెలవకపోతే, అక్కడ ఉన్న ఒక చెలువులో (తవ్వించారు) కూర్చోవాలి. జలమజ్జిత అని దానికి పేరు. ఏకపాదుడు తను పండితుడు అని అహంకరించి వచ్చినందుకు శిక్ష అది. అలా ఓడిపోయి జలమజ్జితుడై తిరిగి ఇంటికి పోలేదు. సుజాత పుట్టింటికి వెళ్ళింది చేసేది లేక. సుజుత తండ్రిపేరు ఉద్దాలకుడు. అష్టావక్రుడు పుట్టిన సమయానికి ఉద్దాలకుడి భార్య కూడా ప్రసవించి, శ్వేతకేతు అనే కొడుకును కన్నది. అంటే శ్వేతకేతు అష్టావక్రుడికి మేనమామ - సుజాతకు తమ్ముడు. వీళ్ళిద్దరికీ ఉద్దాలకుడే విద్యాబోధన చేస్తూండేవాడు. కొడుకుకు, మనుమడికి ఆయన విద్య చెప్పాడు. అయితే పుట్టినప్పటినుండీ తండ్రిని చూడకపోవటం చేత ఉద్దాలకుడిని తండ్రి అని, శ్వేతకేతును అన్న అని అనుకునేవాడు అష్టావక్రుడు. ఒకనాడు శ్వేతకేతుకు, అష్టావక్రుడికి జరిగిన సంవాదంలో శ్వేతకేతు అష్టావక్రుడితో, 'నీ తండ్రి దగ్గరికి పో | ఇక్కడ మా ఇంట్లో ఎందుకు ఉన్నావు? అన్నాడు. అప్పుడు అవమానభారంతో, తన తండ్రి వేరే ఉన్నాడని తెలియక తల్లిదగ్గరికి వెళ్ళి, “అమ్మా? నా తండ్రి ఎవరు? ఎక్కడ ఉన్నాడు' అని అడిగాడు అష్టావక్రుడు. +౪||

అతడి ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఆమె అష్టావక్రుడితో, “నాయనా ! నీకు తెలియదు. నీవు పుట్టటానికి ముందే ధనం కోసమని రాజాస్టానానికి వెళ్ళిన నీ తండి వందితో వాదించి ఓడిపోయి అక్కడ శిక్ష ననుభవిస్తున్నాడు” అని చెప్పింది. “నేను వెళ్ళి తండ్రిని విడిపించుకుని వస్తాను . అని అష్టావక్రుడు శ్వేతకేతును కూడా తీసుకుని రాజాస్టానానికి వెళ్ళాడు. మళ్ళీ ఇద్దరూ స్ప్నేహంగానే ఉన్నారు. ఇద్దరూ కలిసి రాజాస్టానానికి వెళ్ళారు.

ఉద్దాలకుడు చెప్పిన జ్ఞానము అమోఘమయినటువంటిది. మహాపండితుడు ఆయన. గొప్ప జ్ఞాని. ఆయన బోధించిన జ్ఞానము, విద్యతో ఆస్థానానికి వెళ్ళితే ద్వారపాలకులు వాళ్ళను అడ్డగించారు. '“రాజాస్టానానికి మీలాంటి పిల్లలు పోకూడదు. లోపలికి వెళ్ళకూడదు. పెద్దలు, బ్రాహ్మణులు, పండితులైనవారు మాత్రమే వెళ్ళాలి. ఏదయినా పాండిత్య విషయం వస్తే సభలో చెప్పాలి అంతే. వయోవృద్య్భులే వెళ్ళాలి. అందుకని లోపలికి పంపటానికి వీలుపడదు” అన్నారు.

“ఇది ఏమి రాజాన్థానము ! వయసు చూసి పండితులనుకునే ఆన్థానమా ఇది! అని తిరస్కరించి అవ్టావక్రుడు, “వయసుకు జ్ఞానానికి సంబంధం లేదు అని చెప్పాడు రూఢిగా. ఆ ద్వారపాలకుడు కూడా పండితుడే. అందుకే వెంటనే (గ్రహించాడు ఈయన సామాన్యుడు కాదని. వెంటనే ద్వారపాలకుడు రాజు దగ్గరికి వెళ్ళి, 'మహారాజా! పండితులైన ఇద్దరు పిల్లలు తమరి దర్శనానికి వచ్చారు. వాళ్ళను అనుమతిస్తారా?” అని అడిగితే, రాజు సరేనన్నాడు. వెంటనే ద్వారపాలకుడు - అష్టావక్రుడు, శ్వేతకేతులను ఆస్థానానికి తీసుకువెళ్ళాడు.

రాజు వాళ్ళను వలకరించాడు. “ఏమిటి మీరు పండితులా 1! మీరు (బ్రహ్మచారులా?” అని అడిగాడు. వాళ్ళు రాజుతో, “అవును మేము మీ ఆస్థానపండితు డయిన వందితో వాదించటానికి వచ్చాము అన్నారు. “అలాగా ! ఓడిపోతే శిక్ష ఏమిటో తెలుసా?” అన్నారు రాజు. “ఏముంది జలాశయంలో కూర్చోబెడతారు. అంతేకదా ! నాకు తెలుసు అన్నాడు అష్టావక్రుడు.

రాజు ఆస్థానములో అనేకమంది పండితులు, జ్ఞానులు, మునులు, యోగులు ఎంతోమంది ఉన్నారు. ఈ ఎనిమిది సంవత్సరములవయసు కలిగిన అష్టావక్రుడు వందితో వాగ్వివాదానికి దిగాడు. సృష్టిలో ఉండేటటువంటి సత్యములలో వంది ఒకటి చెపితే, దాని పై సత్యాన్ని ఇంకొకటి చెప్పాలి తను. అదీ అక్కడ పందెం. ఒకటి అనే

౫

సంఖ్య ఏమేమి చెపుతుంది సృష్టిలో, ఆ పరమసత్యం చెప్పాలి. ఒకటికి చెప్పిన తరువాత, ఆ తరువాత సంఖ్య రెండు. సృష్టిలో ఉండే ఏ పరమసత్యములను చెపుతుందో ఈ సంఖ్య, అది తను చెప్పాలి. దాని తరువాత 8వ సంఖ్య మళ్లీ అతడు తీసుకుంటాడు. సృష్టిలో ఉండే పరమసత్యాలేమిటి. మూడు సంఖ్య వేటిని గురించి చెపుతుంది? ఈ విషయాన్ని అతడు చెప్పాలి. తరువాత నాలుగేదో తను చెప్పాలి. ఈ ప్రకారంగా ఎక్కడయితే ఆపై సంఖ్య గురించి అవతలివాడు చెప్పలేకపోతే అతడు ఓడిపోయినట్లు. “'ప్రజ్వలించేది అగ్ని ఒకటే. సూర్యుడు ఒకడే ! శివుడు ఒక్కడే సర్వవ్యాపి" అని ఒకటో సంఖ్యకు సంబంధించిన మూడు సత్యాలు వంది చెప్పాడు. అప్పుడు అప్పావ్రకుడు రెండు సంఖ్యకు సంబంధించిన రెండు సత్యాలు చెప్పాలి. “ఇంద్రాగ్నులిద్దరు నారదపర్వతులిద్దరు, దేవతలు, అశ్వినేయులిద్దరు. సంసారమూలం అయిన భార్యాభర్తలు ఇద్దరు” అని చెప్పి రెండో సంఖ్య నిరూపించాడు. అవి శాశ్వతములైన సత్యాలు అయి ఉండాలి. ఈ (ప్రకారంగా 12వ సంఖ్య వరకూ చెప్పుకుంటూ వెళ్ళారు. 12వ సంఖ్య అష్టావక్రుడు చెప్పాడు. 18వ సంఖ్య వంది చెప్పలేకపోయాడు “ఓడిపోయాను నేను. జీతోస్మి ! అన్నాడు వంది - వరుణకుమారుడు. నీకేం కావాలని అష్టావక్రుడిని జనకమహారాజు అడిగాడు. అప్టావక్రుడు, “నా తండ్రిని విడిపించుకోవటానికి వచ్చాను. శిక్షలో ఉన్నాడు ఆయన. ఇంతకు ముందు మీరు నిర్ణయించిన ప్రకారంగా ఈ వందిని ఆ చెరువులో కూర్చోబెట్టి నా తండ్రిని బయటకు పంపించండి” అన్నాడు. దానికి జవాబుగా వంది, 'కేవలం అది ఒక వంక మాత్రమే ! ఇలా చాలా మంది (బ్రాహ్మణులను తీసుకొచ్చి వాళ్ళను నిజంగా శిక్ష వెయ్యలేదు. నా తండ్రి అయిన వరుణదేవుడు ఒక మహాయాగం సంకల్పించి చేస్తున్నాడు. దానికి బుత్వికులు దొరకటంలేదు. అందుకని ఇలాగా వీళ్ళను ఆకర్షించి ఓడించి అక్కడికి పంపించి, అక్కడ ఆ యజ్ఞం సక్రమంగా జరిగేటట్లు చూస్తున్నాను. అయ్యా ! నీ తండ్రి వరుణదేవుడి యజ్ఞంలో ఉన్నాడు చూడు” అని చెప్పి ఆయనను పిలిపించి సన్మానం చేశాడు. అందుకు ఫలంగా - ఆ ప్రకారంగా వందితో, “నిన్ను క్షమిస్తున్నాను' అన్నాడు అష్టావక్రుడు. 8 ఏళ్ళ పిల్లవాడు వందిని క్షమించి విడిచిపెట్టాడు. ఆ ప్రకారంగా అష్టావక్రుడు లోకవిఖ్యాతుడయినాడు. అష్టావక్రుడు ఇంకా తపస్సు చేసుకున్నాడు. బాగా వేదవేదాంగాలన్నీ సృష్టిలో చాలా విషయాలు తెలుసుకున్నాడు తండ్రి శిక్షణలో. వివాహకాలం ఆసన్నమయింది. 16,17 సంవత్సరములు వచ్చాయి. ఎనిమిది వంకరలతో ఉన్నవాడిని ఎవరు చేసు స

కుంటారు ! బాగా ఉండేవాళ్ళనే - సంపాదన లేకపోతే ఎవరూ చేసుకోవటం లేదు. సంపాదన లేదు. కాబట్టి అష్టావక్రుడిని ఎవరు చేసుకుంటారు ! “నన్ను ఎవరు చేసుకుంటారు ! నాకు పెళ్ళి ఎందుకు? అని అనుకొని, ఒక చెరువు దగ్గరకు వెళ్ళి ఆ నీళ్ళమీద హాయిగా ఒక చాపవేసుకుని కూర్చొన్నాడు. సిద్ధుడు కదా ! అసాధ్యమయినది ఏముంది ! మధ్యలో కూర్చొని ధ్యానం చేస్తున్నాడు.

ఆయన యొక్క జ్ఞానాన్ని ఉత్కష్ట తపోబలాన్ని తెలిసినటువంటి ఇంద్రుడు ఆయనకు సేవచేయటానికి అప్సరసలను పంపించాడు. రంభాది అప్సరసలు వచ్చి ఆయన చుట్టూ నాట్యాలు చేసి ఆయనను రంజింపచేసారు. “బాగుంది. మీరు అందరూ ఆడారు, పాడారు చాలా బావుంది ఇక వెళ్ళండి అన్నాడు. ఆయనకేమీ మనసు చలించలేదు. వాళ్ళు ఆయనతో, 'మీరు చాలా మహాత్ములని ఇంద్రుడు చెప్పాడు. మాకో వరం ఇవ్వగలరా?” అని అడిగారు వాళ్ళు. సరే అడగమన్నాడు ఆయన. “మమ్మల్ని శ్రీ మహావిష్ణువే పెళ్ళి చేసుకోవాలి అని అడిగారు. విష్ణువు ఈయన చేతిలో ఉంటాడా ! ఏది అసాధ్యమో అది అడగటం !

వీళ్ళు నన్ను పరీక్షిద్దామనుకొని చూస్తున్నారు. ఒక్క విష్ణువును తప్ప ఎవరినీ అడగటానికి వీలులేని వరం అడిగారు వీళ్ళు - అనుకుని ఆయన వాళ్ళతో, “మీరడిగిన వరం ఇస్తున్నాను. మీ కోరిక నెరవేరుతుంది. భవిష్యత్తులో ద్వాపరయుగంలో విష్ణువు శ్రీకృష్ణురమాత్మగా అవతరిస్తాడు. ఆ కాలంలో మీ రందరూ ఆయనకు భార్యలుగా ఉంటారు. ఆ జన్మలో మీ కోరిక సిద్ధిస్తుంది" అని వరమిచ్చాడు ఆయన.

వెళ్ళిపోతూ, ఆయన వక్రరూపం చూసి ఆక్షేపణగా నవ్వారు. చాపల్యం ఉన్న అప్పరసలు. తనను చూసి నవ్వేటప్పటికి ఆయనకు కోపం వచ్చింది. “నా దగ్గరే వరం తీసుకుని నన్ను చూసి ఆక్షేపించి నవ్వుతున్నారు. కాబట్టి దీనికి ప్రతిఫలంగా ఒక శిక్ష కూడా అనుభవించండి ! శ్రీకృష్ణపరమాత్మ భార్యలుగా మీరు పుట్టిన కాలంలో మీరుండగానే ఆయన అవతారం చాలించి వెళ్ళిపోతాడు. ఆయన భార్యలుగా ఉండే మీరు వైధవ్యమే కాకుండా, సామాన్యమయిన నిషాదులు-దొంగలచేతులలో అవమానం పొందుతారు ! ఇదే మీకు శిక్షు అని శపించాడు వాళ్ళను.

ఆ కారణం చేతనే కృష్ణపరమాత్మ అవతారం చాలించిన తరువాత, అర్జునుడు కృష్ణుడియొక్క భార్యలను, అంతఃపురకాంత లందరినీ తీసుకొని వెడుతుంటే, దోపిడి దొంగలువచ్చి వీళ్ళ నగలను, ధనాన్ని దోచుకుంటారు. వెంబడి ఉన్నా అర్జునుడు ఏమీ చేయలేకపోతాడు. వాళ్ళను జయించలేకపోతాడు. అస్త్రశస్తాలేవీ జ్ఞాపకం రావు. దానికి కారణం అష్టావక్రుడి శాపమే !

స!

(వీళ్ళు అస్టమహిషులా? వేరే వాళ్ళా?” - అని సందేహం కలుగవచ్చు. ఆయనకు అష్టమహిషులేకాక అనేకమంది భార్యలు ఉన్నారు. ఆయన అవతారసమాప్తి తరువాత, అష్టమహిషులులో ఒకరు ప్రాయోపవేశం చేసారు. ఒకరు యోగంతో శరీరాన్ని వదిలిపెట్టారు. అలాగా వెళ్ళిపోయినారు వాళ్ళు. వీళ్ళు అప్పరసలు - ఆయన భార్యలు.)

అష్టావక్రుడు తండ్రి దగ్గరకెళ్ళి, “తండ్రీ ! నాకు ఆజన్మాంతమూ ఉండే బహ్రచర్యదీక్ష ప్రసాదించు ! అషావక్రుడినయిన నాకు వివాహం ఎలా అవుతుంది 1 అని అడిగాడు. అప్పుడు ఏకపాదుడు, 'నాయనా ! నీ అష్టావక్రత్వానికి నేనే కారణం. ఏదో క్రోధంలో ఎనిమిదివంకర్లతో పుట్టమని నిన్ను శపించాను. నువ్వు తల్లిగర్భంలో ఉండి నన్ను నా బోధనపద్ధతిని ఆక్షేపించటం చేత కోపం వచ్చి ఆ పనిచేసాను. నీవంటి మహాత్ముడు నా కడుపున పుట్టటం నాకు గర్వకారణం. నా తపోబలంతో నీ అష్టవంకరలు తీరుస్తాను. నువ్వు యోగ్యుడివై, అందమైన శరీరంతో మంచి ఉత్తమురాలైన స్త్రీని వివాహం చేసుకుని సుఖపడవచ్చు” అని వరమిచ్చి ఒక నదిని చూపించాడాయన. ఆతడి తల మీద చెయ్యిపెట్టి ఆశీర్వదించి, ఆ నదిలో స్నానం చేసి రమ్మని, తన తపస్సును ఆ నీళ్ళలో ధారపోసాడు - తండ్రి. ఆ నీళ్ళలో స్నానం చేసి బయటికి వచ్చేటప్పటికి అష్టావక్రుడి శరీరంలోని అష్టవంకరలు పోయి సుందరమయిన రూపంగా మారింది.

ఆ తరువాత ఆయన వివాహం చేసుకున్నాడు. అయితే ఆయన వివాహం గురించి ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. ఆయన వదాన్యుడు అనే ఒక (బ్రాహ్మణుడి దగ్గరికి వెళ్ళి ఆయన కుమార్తె అయిన సుషప్రభ అనే కన్యను తనకిచ్చి వివాహం చేయమని అడిగాడు. వదాన్యుడు అంతకుపూర్వమే అష్టావక్రుడి కీర్తి బాగా విని ఉన్నాడు. ఆయన చరిత్ర లోకమంతా తెలుసు. అయినా సరే ఆయన మహత్తు గొప్పదని లోకానికి చాటి చెప్పాలి కాబట్టి - అందులోనూ తన అల్లుడి గొప్పదనం అందరికీ తెలియాలి అనుకుని - అతనికి ఒక పరీక్ష పెట్టాడు. ఆయన అష్టావక్రుడితో, “నీక్సు నా కుమార్తెను తప్పకుండా ఇస్తాను. నీ కంటే యోగ్యు డెవరున్నారు ! నువ్వు ఉత్తరదిశగా వెళ్ళి కుబేరుడి నగరం దాకా వెళ్ళి ఆ నగరం చూడాలి. అది దాటి ఇంకా ఉత్తరంగా హిమవత్పర్వత సానువులన్నీ దాటి ఇంకా పైకి వెళ్ళి కైలాసం చేరుకుని పార్వతీ పరమేశ్వరుల దర్శనం చేసుకుని అక్కడ రత్నఖచిత సింహాసనం పైన కూర్చుని ఉండే ఒక జగదేకసుందరిని దర్శించి రావాలి. అప్పుడు వెంటనే పెళ్ళి చేస్తాను" అన్నాడు.

అష్టావక్రుడు అందుకు ఒప్పుకున్నాడు. ఆయనకు (వ్రయాణానికి సన్నాహాలంటూ ఏమున్నాయి ! అలాగే దండం, కమండలం పట్టుకొని వెళ్ళిపోయాడు.

ఠీ]

అష్టావక్రుడు వస్తున్నాడని తెలియగానే, కుబేరుడి ఆజ్ఞపై అతడి సేవకులు వచ్చి ఆయనకు ఆహ్వానం పలికారు, సర్వోపచారాలు చేసారు. కుబేరుడు చాలా ధనవంతుడు. సేవకులను, సేవికలను ఇచ్చాడు. వీటికి ఆయన ఏమీ చలించలేదు. అలాగే నిష్టగా ఉన్నాడు. అలాగ ఒక సంవత్సరకాలం గడిపాడు. మనసు ఏమీ చలించలేదు. కైలాసానికి వెళ్ళి దూరం నుంచీ పార్వతీపరమేశ్వరుల దర్శనం చేసుకొన్నాడు. అక్కడి నుంచీ ఇంకా ఉత్తరానికి ఆకాశమార్జాన వెళ్ళాడు. అక్కడ నీప వనం ఉంది. ఆ మధ్యలో ఒక స్రీ కూర్చుని ఉంది. ఆమె పరాశక్తి యొక్క అంశంలో ఉంది. ఆమె ఈతడిని బాగా పరీక్షించింది. సమస్త రాజోపచారములు అన్నీ చేసి తనను వరించమని కోరింది. అతడిని గట్టిగా నిర్చంధించింది. “అది అధర్మం-నేను అలా చేయను. నా కలాంటి కోరికలేదు. నేనొక కన్యకను వరించాను మా దేశంలో. అక్కడికి వెళ్ళి ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవటం కోసమని నిన్ను చూసి వెళుతున్నాను. నాకు కాబోయే మామగారు పెట్టిన పరీక్ష ఇది. కాబట్టి ఇక్కడ మీతో నాకేమి సంబంధం లేదు. మీ రేమిచ్చినా - ఏమి ఇవ్వకపోయినా నాకేమీ ఫర్వాలేదు. వెళ్ళిపోతాను. నేను వచ్చిన పని అయిపోయింది” అన్నాడు.

ఆయన నియమనిష్టలకు మెచ్చుకుని ఆమె అతడికి వరాలను ఇచ్చింది. 'నీ బోధలు అమోఘమయిన జ్ఞానాన్ని ఇవ్వగలిగిన శక్తివంతములయి ఉంటవి. నీ బోధలు చదివిన వారికి జ్ఞానోదయం అవుతుంది. జగత్రసిద్ధమయిన కీర్తిని సంపాదించి నువ్వు జగత్పూజ్యుడ వవుతావు. బ్రహ్మతో తుల్యుడిగా నిన్ను పూజిస్తారు. నువ్వు బ్రహ్మజ్ఞానిగా ఖ్యాతిపొందుతావు” అని చెప్పి ఆవిడ ఆయనను పంపించింది.

ఆయన తిరిగివచ్చి పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఏకపాదుడు తన కొడుకు యొక్క కీర్తిని విని సంతోషించాడు. సుప్రభ, అపష్టావక్రుల వివాహం బాగా జరిగింది. కుబేరాదులు అందరూ వచ్చి ఆశీర్వదించారు. దేవతలు కూడా వివాహానికి వచ్చి ఆశీర్వదించారట.

ఆ తరువాత ఆయన చిరకాలం అనేకమందికి బోధ చేసారు. “అష్టావక్ర సంహిత' అనే గ్రంథం అప్టావక్రుడి బోధలతో నిండి ఉంది. జనకమహారాజు కొలువులో ఆయన చెప్పినటువంటి - సద్వస్తువును గురించినటువంటి - మోక్ష వస్తువును గురించినటువంటి విజ్ఞానమంతా ఈ అష్టావక్ర సంహిత అనే పేరుతో ఉంది. అది నిర్ణుణమయిన బ్రహ్మవస్తువుని ప్రతిపాదిస్తుంది. ఒక మార్గం, గమ్యస్థానం ఏమీ ఉండవని ప్రతిపాదన. ఎందుకు ఉండదు అంటే, - “బ్రహ్మవస్తువును చేరటానికి నీవు బ్రహ్మేతర పదార్థమయితే నీవు ఎన్నడూ చేరలేవు. బ్రహ్మేతర పదార్ధం కాకపోతే నువ్వు బ్రహ్మవే అన్నమాట. అప్పుడిక చేరటమనేది లేదు” అని అర్ధం.

౫11

మిథ్యాభూతమయిన శరీరము, మిథ్యాభూతమయి నటువంటి మనస్సు, ఇంద్రియములు ఇవేవో మనను బాధిస్తున్నట్టు ఒక భావన; వీటితో సాధనతో మనుష్యుడు ఈశ్వరుడిని చేరుకుంటాడు అనేటటువంటి ఒక గమ్యస్థానానికి కల్పన; అందుకొరకు ఒక మార్గాన్ని కల్పించుకోవటం - ఇవన్నీ కూడా మిథ్య అయినపుడు, సర్వసాధనలు మిథ్యామాత్రమే అవుతాయి అని మనం ఒకమాటు చెప్పుకోవడం జరిగింది. “అష్టావక్రసంహితిలో కూడా గమ్యస్థానాలే లేవని, అంతా బ్రహ్మమయమే అని ఆయన చెప్తాడు. అనేక వైదిక గ్రంథములకు బోధకునిగా, కర్తగా ఆయనను చెబుతారు. అవన్నీ నశించిపోయినవి. ఆ గ్రంథాలేవీ దొరకటం లేదు. గీత, సంహిత మాత్రమే ఉన్నాయి. అష్టావక్రుడికి సుందరమయిన రూపం రాకముందు వంకరటింకరగా కుంటుకుంటూ, వంగుతూ లేస్తూ నడుస్తూ ఉండేవాడు. ఒళ్ళంతా ఎనిమిది వంకరలుగా ఉంది కదా పాపం ! ఆయన ఒకసారి నడుస్తూ వెళ్ళుతూ ఉంటే, అర్భకుడైనటువంటి భగీరథుడు కూడా అష్టావక్రుడిలాగానే నడుస్తున్నాడు. అష్టావక్రుడు, భగీరథుడు తన రాజు కొడుకు కాబట్టి అహంకారంతో నన్ను వెక్కిరిస్తున్నాడు అనుకొని, భగీరథుడిని శపించటానికి కోపంతో శాపోదకం చేతిలోకి తీసుకున్నాడు. అంతలోనే ఆయనకు సందేహం వచ్చింది, 'వీడు నిజంగానే అర్భకుడా లేక నన్ను వెక్కిరిస్తున్నాడా?” అని. ఈ విషయం ఆయనకు అనుమానంగా ఉండటం చేత, “ఒకవేళ నాలాగ అర్భకమైన శరీరంతో ఉంటే మంచి ధృడమైన శరీరాన్ని కలిగి ఉంటాడు. అంతేకాక వాడి శరీరం ఆరోగ్యంగా దివ్య తేజస్సుతో వెలుగును గాక ? అని ఆ శాపోదకం వాడి మీద చల్లాడు. సహజంగానే అతడు అర్భకమైన శరీరాన్ని కలిగి ఉండటంచేత, అష్టావక్రుడి దయచేత ఉత్తమమయిన శరీరాన్ని ధరించాడు భగీరథుడు. కొంతకాలానికి అష్టావక్రుడికి వృద్ధాప్యం వచ్చేసింది. ఆయన భార్య అయిన సుప్రభాదేవికి ఆయన ఉత్తమగతులు కల్పించి ఆమెను ముందరే పంపించాడు. ఆమె వెళ్ళిపోయింది. న్నాడు అష్టావక్రుడు. ఆయన కృష్ణుని చూచాడు. వెంటనే ధ్యానయోగంలో నమస్కరించాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఆయనను చూచి లేచి గౌరవించి ఆహ్వానించాడు. అర్థ్యృపాద్యాదు లివ్వబోతున్నాడు. ఇంతలో ఆయన శ్రీకృష్ణుడి పాదాల మీద తల ఉంచి శరీరాన్ని వదిలేసాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఆయనకు స్వయంగా అంత్యక్రియలు 4

జరిపించాడు. ఉదకాలనీ తనే స్వయంగా ఇచ్చి ఆయనను ఎంతో గౌరవించాడు, ఆ అప్పుడు ఆయన పత్నులు, మంత్రులు అందరూ కూడా అవ్వావక్రుడిని గురించి అడిగారు, “ఎవరీ అష్టావక్రుడు? నీ సన్నిధిలో శరీరాన్ని వదలిపెట్టిపోయినాడు ! ఆయనకు అంత పరమభక్తి తాత్పర్యాలతో ఉత్తరక్రియలు నీవే నిర్వహించావు ! ఎవరు ఇతడు? ఇతడి వృత్తాంత మేమిటి?” అని. అప్పుడు కృష్ణుడు ఆయన పూర్వజన్మవృత్తాంతాన్ని గురించి చెప్పాడు. “ఈ అష్టావక్రుడు నాకు పరమభక్తుడు. జితేంద్రియుడు. మవాతపస్సంపన్నుడు. బ్రహ్మ వంశస్థుడు. పూర్వం నేను బ్రహ్మను నా నాభికమలంనుంచి సృష్టించి విశ్వసృష్టిని చెయ్యమని నియోగించాను. ఆయన సనక, సనందన, సనత్కుమార, సనాతనులు అనేటటువంటి నలుగురు బుషులను సృష్టించాడు. వాళ్ళకు, సంతానాన్ని కని సృష్టిని వృద్ధి చేయాలనే కోరికలేదు. ఎందుకంటే వాళ్ళు బ్రహ్మజ్ఞానమందు నిస్టకలిగిన వాళ్ళు కావటం చేత సంతానాన్ని కనాలనే ఇచ్చలేదు. వాళ్ళు ప్రీ సంపర్కం ఇష్టపడక నిత్యం తపస్సు చేసుకుంటూ ఉండిపోయినారు. ఆ తరువాత కూడా సంతానాన్ని కనలేదు. “ఆ తరువాత (బ్రహ్మ - వసిష్ట అంగీర, మరీచి, ప్రచేతసులు అనేటటువంటి మహర్షులను, మానసపుత్రులను సృష్టించాడు. వాళ్ళు కూడా తపస్సంపన్నులై వెళ్ళి పోయినారు కాని, చివరకు బ్రహ్మదేవుడి ఉపదేశం చేత వాళ్ళు సంతానాన్ని పొందారు. అందులో ప్రచేతసుడికి అసితుడు అనే కుమారుడు కలిగాడు. అసితుడు గొప్ప విష్ణుభక్తుడు. ఆయనకు సంతానం లేదు. ఆయన తపస్సులో ఉన్నప్పుడు బ్రహ్మ ఆకాశవాణి రూపంలో ప్రత్యక్షమై, రుద్రుడిని గురించి తపస్సు చెయ్యమని అసితుడికి ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. “అసితుడు బ్రహ్మ ఆనతి ప్రకారంగా ఈశ్వరుడిని గురించి మహాతపస్సు చేస్తే, కొంతకాలానికి ఈశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై 'రాధామంత్రాన్ని ఉపదేశించాడు. అసితుడు ఆ మంత్రాన్ని ధారణచేసి రాధాదేవి అనుగ్రహంతో ఒక కొడుకుని కన్నాడు. ఆ కొడుకు పేరు దేవలుడు. ఆ దేవలుడు మాలావతి అను ఒక రాజ కుమార్తెను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆమెయందు సంతానాన్ని పొందాడు. చాలా విరాగి ఆయన. చాలా తీక్షణమయిన తపస్సు చేసాడు. ఆ తపస్సుకు దేవతలు కూడా భయపడ్డారు. ఆయన సూర్యుడికంటే తేజోవంతుడయినాడు. ఆయన తపస్సును భంగం చేయటానికి ఇంద్రుడు రంభను పంపించాడు. రంభను ఆయన తిరస్మరించి అవమానించాడు. రంభకు కోపం వచ్చింది. మరొక జన్మలో అష్టావక్రుడవై పుట్టమని దేవలుడిని రంభ శపించింది. కానీ తను ౫0౪

చేసిన తప్పును ఆమె వెంటనే గ్రహించి ఆయనకు శాపవిమోచనాన్ని కూడా తెలియ చేసింది. “మరొక జన్మలో అష్టావక్రుడవయి పుడతావు కాని నీజ్ఞానము నీలోను ఉంటుంది. నీ జ్ఞానానికి భంగకరమయిన ఆజ్ఞ ఎవ్వరూ ఇవ్వలేరు 1! నీ జ్ఞానాన్ని ఎవ్వరూ అపహరించలేరు. జగత్పూజ్యుడివై అష్టావక్రుడివనే పేరుతో ఉంటావు అని ఆమె స్వర్తానికి వెళ్ళిపోయింది.

“అలా అష్టావక్రుడిగా దేవలుడు ఏకపాదుడి కొడుకుగా పుట్టి దివ్యచరితుడైనాడు. ఆయన ఈనాడు ప్రత్యక్షంగా నా దగ్గరికి వచ్చి నాతో సన్నిహితంగా ఉండి నన్ను చూస్తూ ప్రాణాలు వదిలిపెట్టాలనే సంకల్పంతోనే అలా పుట్టాడు. కాబట్టి ద్వారకకు వచ్చి నన్ను స్తోత్రం చేసి నా ఎదురుగుండా ఉండి, శరీరాన్ని నా పాదాలమీద వదిలిపెట్టాడు అని కృష్ణుడు చెప్పాడు.

రాధాదేవి అంటే ఎవరు! ఒక సిద్ధాంతం ఎలా ఉందంటే - కృష్ణుడు కేవలం విష్ణువు అంశమాత్రమే కాదు. గోలోకాధిపతియైన రాధాకృష్ణులిద్దరున్నారు. వాళ్ళిద్దరూ పరాశక్తి, పరమపురుషుడు. విష్ణువు గోలోకానికి క్రిందుగా ఉండేటటువంటి విష్ణులోకాన్ని పరిపాలిస్తాడు. అన్ని లోకాలపైన గోలోకం ఉంది. అక్కడ పరమపురుషుడు, పరతత్త్వమైనటువంటి ప్రకృతి - ఈ రెండు కూడా కృష్ణుడు, రాధ అనే రూపాలలో ఉంటారు. అది సమస్త దేవతలకు, జీవులకు గమ్యస్థానము. అక్కడ - ఆ లోకంలో ఉన్న కృష్ణుడి యొక్క అంశయే ఈ ద్వాపరయుగంలోని కృష్ణుడు కాని, విష్ణువు కాదు.

విష్ణువు యొక్కఅవతారమే బలరాముడు ! అందుకనే ఎనిమిదో అవతారంగా బలరాముడే అవతరించాడు.

ఈ కృష్ణుడు ఇక్కడ ఈ లోకంలో ఉందే ధర్మసంరక్షణ కోసం విష్ణు ప్రేరణ చేత, విష్ణువు ప్రార్ధిస్తేనేే గోలోకం నుంచీ అవతారంగా ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఎందుకంటే దుష్టసంహారం, శిష్టరక్షణ ఇత్యాది కార్యక్రమాలను విష్ణువు చేస్తున్నాడు. కాని గురువుగా పరమసత్యాన్ని బోధించే అధికారం మాత్రం విష్ణువు తీసుకోలేదు. అంటే ఆయన గురుత్వాన్ని వహించలేదు. మరి కపిలుడు విష్ణువు ! ఆయన అవన్నీ చేసాడు. ద్వాపరాంతంలో పరమసత్యాన్ని గురించి రూఢిగా ఒక నాలుగు మాటల్లో చెప్పమని, తనలోకానికి కూడా ఆధారభూతమయినటువంటి గోలోకం అధిపతి అయిన కృష్ణుద్ని విష్ణువు వేడుకుంటే - ఆయనే కృష్ణావతారంగా వచ్చి చెప్పాడని 'కృష్ణ సిద్ధాంతం.” బైతన్య మహాప్రభువు వాళ్ళందరూ కూడా దీన్ని ఇలాగే విశ్వసిస్తున్నారు. గౌడీయమతస్థుల

౫||

సిద్ధాంతం కూడా అదే అని నమ్ముతారు. 'ఉజ్పలనీలమణి అనేటటువంటి గ్రంథంలో కూడా కృష్ణచరిత్రను ఇలాగే చెపుతారు.

అనేకమంది విష్ణువులు, అనేకమంది రుద్రులు, అనేకమంది బ్రహ్మలు ఆ గోలోకానికి వెళ్ళి ఆయన దర్శనం చేసుకుంటారు. అక్కడ రాధాదేవి ఉంటుంది అని వాళ్ళ నమ్మకం. రుద్రుడు దేవలుడికి చెప్పింది ఈ రాధాదేవి మంత్రమే - దీన్నే జపించమని చెప్పాడు. అక్కడ ఆ పరాశక్తి రూపంలో ఉన్న రాధాదేవిని ఆ నామంతో జపించడటం చేత, అష్టావక్రుడు కృష్ణతత్త్వంలో లీనమైనాడని మనం అన్వయించుకోవాలి. అదీ అన్వయం.

అప్టావక్రుడి చేత లోకానికి ప్రసాదించబడిన “అప్టావక్రసంహితి అనే గ్రంథం ఇరవై అధ్యాయాలలో ఉంది. ఉతృష్టమయినట్టి వేదాంత[గ్రంథంగా పండితులు దీనిని వర్ణిస్తారు. - ...

అపష్టావక్రుడి యొక్క జ్ఞానబోధ విన్నటువంటి జనకమహారాజు ఆయనను అపరిమితంగా స్తోత్రం చేసాడు. ఈ మాటలతో ఈ సత్యాన్ని ఇంతగా ఇలాగ చేసిన బోధ నాకు ఎప్పుడూ లభించలేదు. నువ్వు జగత్పూజ్యడివి. నీరాక చేత, నీ దర్శనం చేత జన్మచరితార్థమైందని చెప్పి 8 ఏళ్ళ పిల్లవాడిగా వచ్చిన అష్టావక్రుడిని స్తోత్రం చేశాడు జనకమహారాజు. అంత ఉత్కృష్టమైనవ్యక్తిత్వంగల మహానుభావు డాయన. మహాజ్ఞాని, అగ్రగణ్యుడు. పరమాత్మలో విలీనమయినాదు. ఆయన బోధకాంశాలు మాత్రం ఇంకా ఉన్నాయని అంటారు. మహర్షులలో చిరస్మరణీయుడు ఆయన.

క్రేత, ద్వాపర - రెండు యుగాల్లోనూ ఆయన ఉన్నాడు. కృష్ణావతారకాలం కోసమని ఆయన వేచి ఉండి, కృష్ణావతారం ప్రారంభమయిన తరువాత తన కార్యం ముగించుకొని శరీరాన్ని ఆయన దగ్గర వదిలిపెట్టి ముక్తి పొందాడు అష్టావక్రుడు. ఆయనలో విలీనం పొందా డాయన. “బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో, శ్రీకృష్ణ ఖండము అనే భాగంలో ఈ ప్రస్తావన ఉంది. ఆయన అపష్టావక్రసంహిత నిత్యపారాయణ యోగ్య మయింది. ...

సువథ మాసపత్రిక నుంది : నవంబర్‌ 2001 6/11

కృతజ్ఞతలు అష్టావక్ర మహర్షి రచన అష్టావక్రగీత. సంహిత అని కూడ అంటున్నారు. సంస్కృతంలో శ్లోక రూపంలో ఉన్న గీతకు ఇది పద్యానువాదం. పద్యాలన్ని తేటగీతులు. ఈ అనువాదంలో నాకు ప్రముఖంగా తోడ్పడిన గ్రంథం “అష్టావక్ర సంహిత పేరు గల ఆంగ్ల గ్రంథం. శ్లోకానికి అర్థం, తాత్పర్యం, కొన్ని పదాలకు వివరణ ఇందులో ఉన్నాయి. రచయిత స్వామి నిత్య స్వరూపానందగారు. (ప్రచురణ - అద్వైతాశ్రమం, కలకత్తా. పదవ ముద్రణ, డిసెంబరు, 1998. శ్రీ వ్యాసాశ్రమం వారు ప్రచురించిన తెలుగు 'అష్టావక్రగీత కూడ తోడ్పడింది (ఐదవ కూర్పు, 2003). వ్యాఖ్యాత చుక్కా అప్పల స్వామిగారు. ఈ (గ్రంథాల వ్యాఖ్యాతలకు, ప్రచురణ కర్తలకు నా కృతజ్ఞతలు. 16వ అధ్యాయంలో 11 ళ్లోకా లున్నట్లు ఆంగ్ల గ్రంథం. తెలుగు గ్రంథంలో ఉన్న శ్లోకాలు 10. ఆంగ్ల గ్రంథంలో “విరక్తో విషయ ద్వేష్టా. . .” అనే శ్లోకం తెలుగులో లేదు. నే నీ శ్లోకాన్ని “విషయ విద్వేషియె విరాగి. . . ” అనే పద్యంగా అనువదించినాను. అధ్యాయాలకు పేర్లు పెట్టినప్పుడు కొన్ని తెలుగు గ్రంథంలో గల పేర్లను గ్రహించినాను. కొన్ని ఆంగ్ల గ్రంథంలో గల పేర్లను అనువదించినాను. అష్టావక్రగీతను గురించి కరీంనగర్‌ జిల్లాలోని మంథనిలో జరిగిన ఒక సభలో మాట్లాడినాను. అప్పుడు మిత్రులు ప్రొఫెసర్‌ గజానన్‌ తామన్‌ గారు దీనిని పద్యాల్లోకి అనువదించుమని సూచించినారు. కలోపనిషత్తును పద్యాల్లోనికి అనువదించిన అనుభవం వారికి ఉంది. వారే ఈ పనికి ఎందుకు పూనుకోలేదు? నే నడుగలేదు. వారు చెప్పలేదు. తామన్‌ గారికి నా కృతజ్ఞతలు. ఒక శ్లోకం తేటగీతిలో వచ్చింది. ఈ గీతను ఇదివరకే తెలుగు పద్యాల్లోనికి ఎవరైనా అనువదించినారా? తెలియదు. తెలుసుకోలేదు. ఎవరైనా అనువదించినా, విశ్వనాథ వారన్నట్లు *నా భక్తి రచనలు నావ అని అనుకుంటాను. మార్చి, 2005లో మొదలైన ఈ పని డిసెంబర్‌ నాటికి పూర్తయింది. ఇందలి పద్యాలను విని ప్రోత్సహించిన మిత్రులు ఆచార్య బేతవోలు రామబ్రహ్మంగారు, ప్రొఫెసర్‌ జి. చలపతి గారు. వీరికి నా కృతజ్ఞతలు. 0%

'సుపథిలో అచ్చయిన శ్రీ శివానందమూర్తి గారి “అప్టావక్రమహర్షి వ్యాసాన్ని, లేహ్‌లో వారు అష్టావక్రుని గురించి చెప్పిన విషయసారాన్ని ప్రొఫెసర్‌ మామిడి రామమూర్తిగారు (భీమిలి) నా కందించినారు. వారికి నా కృతజ్ఞతలు.

నా కోరికను మన్నించి ఈ గ్రంథాన్ని స్వీకరించిన సద్గురు శివానందమూర్తి గారికి నా కృతజ్ఞతాపూర్వక నమస్సులు.

“అష్టావక్ర మహర్షి వ్యాసాన్ని పునర్ముద్రించుకోవటానికి అనుమతించిన 'సుపథ' సంపాదకులకు కృతజ్ఞతలు.

కవరు పేజీని రూపొందించి గ్రంథాన్ని అందంగా ముద్రించిన మిత్రులు శ్రీ నాగుల యుగంధర్‌ గారికి కృతజ్ఞతలు.

అనుమాండ్ల భూమయ్య ౫06

విషయసూచిక అష్టావక్ర మహర్షి అధ్యాయములు 1౬ ఆత్మజ్ఞాన బోధ 1-6 ల్సి ఆత్మజ్ఞానానుభూతి 7-18 8. ఆత్మజ్ఞానశోధన కేశ27 4 ఆత్మోన్నతి 18-19 5. చతుర్విధ లయము 20-21 6. ఉన్నత జ్ఞానము 22-23 ళా ఆత్మజ్ఞాన స్వభావము లశ్స-25 8& బంధమోక్షములు 26-27 9. నిర్వేదము 28-80 10. ఉపశమము 81-88 11. జ్ఞానము 84-86 12. యథాతథము 87-389 13. ఆనందము 40-41 14 నిశ్చలత 42-48 15. ఆత్మజ్ఞానము త్తీశ్స-డ్త 0 16. విశేషోపదేశము 50-52 17. తత్ప్వజ్ఞుడు 58-58 18. శాంతి 59-84 19. ఆత్మస్థితత్వము 85-87 20. జీవన్ముక్తి 88-91

అధ్యాయము 1 ఆత్మజ్ఞాన బోధ

ఉజనకు డిట్లనెను:

పొందదగిన జ్ఞానమ్మును పొందుటెట్లు?

అందగాదగు మోక్షమ్ము నందుటెట్లు?

ఏది వైరాగ్య? మది కల్లు టెట్లు నాకు?

తేటతెల్లమ్ముగా నంత తెలుపుమయ్య ! క్ష అవ్హావక్రు డిట్లనెను:

కుదురుగా నీవు మోక్షమ్ము కోరుదేని

విషయముల నెల్ల విషముగా విడువవలయు,

క్షమ, బుజుత్వములను, తృప్తి, సత్యములను,

దయ నమృతముగా నెపుడీవు త్రాగవలయు. 2

నీవు పృథ్వి కాదు, జలము, నింగి కాదు,

అగ్ని కాదు, వాయువును కాదని గ్రహించు;

ముక్తి నీవు కోరిన- పంచభూతములకు

నాత్మ యొక సాక్షి చిద్రూప మని ఎరుంగు. తి

నిన్ను నీ శరీరము నుండి నీవు వేరు

చేసి, ఆత్మలోననె ప్రతిష్టింపజేయ

ఇపుడె నీకు సుఖము కల్లు, నిపుడె శాంతి

కలుగు, నిపుడె బంధవిముక్తి కలుగు నిజము. ణీ

లేదు విప్రాది వర్ణము, లేదు నీకు

ఆశ్రమము, గోచరుడవు కా వక్షికిని, అ

సంగుడవు నీవె సూ ! విశ్వసాక్షి వీవు;

ఇది ఎరిగి సుఖమ్ముగ నుండు మెల్లవేళ. ర్‌

ధర్మము నధర్మము, సుఖము, తగని దుఃఖ

మివి మనస్సునకె- నీకు కావేవి కూడ

నీవు కర్తవు కావు, కా వీవు భోక్త,

వీవు ముక్తుడ వేనోయి ఎల్లవేళ. 6

సర్వమున కీవు, గమనింప, సాక్షివగుదు,

వీవు ముక్తుడవే సుమా ఎల్లవేళ

ఇందుకు వ్యతిరేకముగ భావింతు వీవు

ఇదియె నీకు బంధమ్ము, మరేది కాదు. 7 2

“కర్త నే నను గర్వంపు కాలనాగు

చేత కాటుబడితివేని చేటు వచ్చు;

“కర్త నేను కా నను నమ్మక మనియెడి అ

మృతము నేవేళ గ్రోలుచు బ్రతుకవచ్చు. 8

నే విశుద్ధ రూపుడ నను నిశ్చయాగ్ని

చేత నజ్ఞానపు టడవిం జెరపి వేసి

శోకమును వీడి వవేళ సుఖము గనుము

ఎరుక బడయుటే విధి కదా ! ఎవరికైన. 9్రి

త్రాడు పాముగా తోచు విధమున జగ మి

దెల్ల కల్పితముగ దోచు నెల్లవేళ;

ఎరుగు మానంద మి వని, కరము ్రేష్ట

మైన ఆనంద మి వని; అదియె సుఖము. 10

“'ముక్తుడను నే ననుకొనిన ముక్తు డగును

“బద్భుడను నే' ననుకొనిన బద్భు డగును

“ఏది తలచిన తా నదియే యగు” నను

సామెత ఇదెంతయును గొప్ప సత్యమోయి. క్షే 3

ఆత్మ ఒక సాక్షి పరిపూర్ణ మదియె, విభుడు,

చిత్తు నదియె, ముక్తుడును, నిష్కియు, డసంగు

డదియె, నిస్పృహు, డేకమ్ము నదియె, శాంత;

మది భ్రమ వలన సంసారి యట్లె తోచు. 12

“ఇంత ఈ నేను ఆభాసయే” యటన్న

భాంతి రూప బాహ్యాంభ్యంతరమగు భావ

మును వదలివేసి, 'కూటస్థుడ, నొక జ్ఞాని

నే నని నిరంతరమ్ము భావింపు మావు. 18

ఆది నుండియు నీవు దేహాభిమాన

పాశబద్భుడవై యున్నవాడ వోయి !

జ్ఞాన ఖడ్గమ్ము చేత పాశమును త్రెంచి

సుఖముగా నుండు- మెరుక నొకింత బదసి. శశ

నీవు నిస్సంగుడవు, నీవు నిష్కియుడవు,

స్వప్రకాశుడవును, నిరంజనుడ వీవు;

ధ్యాన మభ్యసించుటయె బంధమ్ము తప్ప

తరచి చూచిన నీకు బంధమ్మె లేదు. 15 తీ

నిజ మిది - జగము నీచేత నిండియుందె,

ఈ జగమ్ము నీయందె లయించుచుండె,

శుద్ధ బుద్ధ రూపుడ వీవు; క్షుద్రచిత్త

మేల నీకు? దానికి తావు నీయవలదు. 16

నీవు నిరపేక్షుడవు, నీవు నిర్భరుడవు,

నీవు శీతలాశయుడవు, నీ వగాధ

బుద్ధి వక్షుబ్బాడవు, కాన బోధ నంది

కోరుకొనుము, చిన్నాత్రనే కోరుకొనుము. 17

ఆకృతిని దాల్చినట్టిది అన్స్ఫతమె యగు,

నిశ్చలమ్మైన దాకృతిని ధరియించ

నట్టిదగు; ఇట్టి తత్వమ్ము నాత్మ నెరుగు

వారి కెప్పు డింక పునర్భవమ్ము లేదు. 18

ఎట్టి ప్రతిబింబ మున్నను, నేది లేక

యున్న నద్దమున కునికి యున్న యట్లె

ఒక శరీరమందున్న, లేకున్ననైన

ఎపుడు వెలుగొందు నా పరమేశ్వరుండె. 19 ర్‌

సర్వగతమైన ఆ ఆకస మృదెట్లు

ఒక ఘటము లోపల, బయట నుండు, నట్లె

అన్ని చోట్ల ఉన్నట్టి బ్రహ్మ మ్మొకండె

ఎల్ల భూతమ్ములందు వ్యాపించియుండు. 20 6

అధ్యాయము 2 ఆత్మజ్ఞానానుభూతి జనకు డిట్లనెను: శాంతుడను నేను, నే నిరంజనుడ, జ్ఞాన మేను, ప్రకృతి కతీతుండ నేనె; ఆహ! ఇంత కాలమ్ము మోహ మ్మిదెంత మోస గించినది నన్ను, తెలిసిన దిప్పు డిపుదె. క్షే ఈ తనువు నంతటిని వెలిగింపజేయు నట్లు నేనె ఈ విశ్వము నంతటిని ఒ కదనె వెల్లించుచుంటి; ఈ కారణమున నాదె ఈ విశ్వ; మిది నాది కాదు కూడ. ల ఈ శరీరమ్ముతో కూడ ఇపుడె నేను ఈ ప్రపంచమును పరిత్యజించినంత నే, అహో ! కౌశలమ్ముననే ఒకట్లు మనసు కా పరమాత్మ దర్శనము కలిగె. తి 7

అలలు, నురుగు, బుడగలెల్ల జలమునుండి

ఎట్లు భిన్నము కాకుండు, నట్లె, ఆత్మ

వలన నుదృ్భవించిన ఈ ప్రపంచ మాత్మ

కింతయైన భిన్నమ్ము కా; దెరిగినాను. త్తే

తరచి చూడగా వస్త్రము దారముల వ

లననె కలుగునని తెలియు మనకు, నటులె

ఈ ప్రపంచ మాత్మవలననే కలుగు న

టంచు తెలియవచ్చును విచారించి చూడ. ర్‌

చెరకుగడయందు చక్కెర చేరియుండి

అంతటను పరివ్యాప్తమై అలరునట్లు--

ఈ సమస్త విశ్వమునందెల్ల చోట్ల

ఎల్లవేళల నేనె వ్యాపించియుంటి. 6

ఆత్మ నెరుగమిచే ఈ మహాజగమ్ము

తోచు; ఆత్మ నెరుగ నది తోచదింత;

ఎరుక లేమిచే త్రాడు నందెట్లు పాము

తోచి, ఎరుక కలుగ నది తొలగునట్లు. 7 8

నా సహజ రూప మచ్చమైనట్టి కాంతి

యే, తదితర రూపము కా దొకింతయైన

ఈ ప్రపంచ మెపుడు ప్రకాశించుచుండు

నప్పు డట్లు ప్రకాశించునదియె నేను. 8

ఏమి అజ్ఞాన మిది ! మృగతృష్ణ్టయందు

సలిల మట్టు, రజ్జువునందు సర్పమట్లు,

శుక్తి యందు రజత మట్లు చూచుచుంటి

విశ్వమును నేే నహో ! వికల్పిత జగమ్ము. 9

జలము నుండి పుట్టిన అల జలమునందె,

మట్టి నుండి పుట్టిన కుండ మట్టియందె

కటకము మొదలైన నగలు కనకమందె

కనుమరు గగునట్టులె ఈ జగమ్ము కూడ

పుట్టినా నుండి నాయందె గిట్టుచుండె. 10

బ్రహ్మ మొదలు గరిక దాక, ప్రళయమందు

ఎల్లయు నశింపనైన, నశించకుండ

నిలిచి ఉంటిని నే, నహో ! నిలిచి ఉంటి,

నన్ను నే కొల్చుకొందును నతు లొనర్చి. క్ష 9

దేహధారిని నేనయ్యు, నాహ ! వింటె?

ఈ మహా విశ్వమందు వ్యాపించియుంటి,

ఎచటి నుండియో రాలేదు, ఎటకా పోను,

నన్ను నే కొల్చుకొందును నతు లొనర్చి. 12

నాకు సముడు, దక్షుడు లేడు లోకమందు

ఈ శరీరముచేత స్పృశించకుండ

ఎల్లవేళ విశ్వమును భరించుచుంటి

నన్నునే కొల్చుకొందును నతు లొనర్చి. 13

నాది యన్నదే నాకడ లే దొకింత;

కాదొ - వాజ్మానసములకు కాననగు న

దెల్ల నాదె; ఆహాహా ! ఇదెంత వింత!

నన్నునే కొల్చుకొందును నతు లొనర్చి. 14

జ్ఞానము, మరియు జ్లేయము, జ్ఞాతయును-ని

వేవియును వాస్తవమ్మున కెపుడు లేవు;

అజ్జత వలన నివి తోచు నాత్మయందు

నిజమునకు నిరంజనుడనే నేను చూడ. 15 10

ద్వైతమే దుఃఖమూలమ్ము తరచి చూడ

దాని కెటుచూడ తగు జెషధమ్మె లేదు;

దృశ్యమాన ప్రపంచ మిదెల్లయు మిష

తలప అమల, మేకమ్ము, చిద్రసమె నేను. 16

“జ్ఞాన రూపుడనే నేను, జ్ఞాన హైన్య

మున ఉపాధి కల్పించుకొంటి నిటు లిట్లు

నే విమర్శించుకొను నాకు నిర్వికల్ప

మైన స్థితి కల్గుచుండె నిరంతరమ్ము. కే

నేను బంధితుడను గాను, కాను బంధ

ముక్తుడను కూడ; ఈ భ్రాంతి పోయె నెల్ల;

ఏ జగమ్ము నాయందె వసించుచున్న

దని తలంచినానొ, అది నాయందు లేదు. 18

ఈ శరీరము, నీ విశ్వ మేవి కూడ

లేనివని నిశ్చయించితి నేను) కనగ

ఆత్మయే శుద్ధ చిన్మాత్ర యగును సుమ్మి;

ఇంక దేనిపై కల్పన లిపుడు సేతు. 19 11

స్వర్గ నరకముల్‌, బంధమోక్షములు, భయము తను- వి వెల్ల కేవల కల్పితములె చూడ; ఆహ ! చిన్మాత్ర రూపుడనైన నాకు వీనితో నెప్పుడును పని లేనె లేదు. 20 ద్వైత భావన లేనట్టి వాడ నేను, జన సమూహ మిదెల్లయు-కనుగొనంగ ఒక మహారణ్యము వలెనె ఉన్న దిపుడు ఇంక వ్యామోహ మనునది ఎచట నాకు ! ల దేహమును కాను, లేదొక దేహమేది, జీవుడను కానె కాదు సూ ! చిత్తు నేను; జీవితముపట్ల ఏ కోర్కె చెలగుచుండె అదియె చూడగా ఒక బంధమయి్యె నాకు. ల! అవధిలేని సంద్రమగు నాయం దిదేమొ చిత్త వాతమ్ములు జనియించిన క్షణాన ఆహ ! చిత్ర విచిత్రమ్ములైన యట్టి వన స భువన కల్లోలములు సముద్భూత మయ్యె, 28 12

అవధిలేని సంద్రమగు నాయందు చూడ

చిత్త వాతమ్ము లుపశమించిన పిదపనె

జీవ వణిజుని విశ్వంపు నావ ఇపుడె

నాశనమ్మయ్యె భాగ్యహైన్యమ్ము కతన. ల్రెశ్డ

అవధిలేని సంద్రమగు నాయందు చూడ

ఏమి ఆశ్చర్యమో కదా ! ఎన్నా జీవ

వీచికలు - స్వభావముచేత లేచు పైకి,

కొట్టుకొను, నాడుకొను, చేరుకొను తటమ్ము. £2ర్‌ 13

అధ్యాయము 3 శోధన ఆత్మజ్ఞాన ధ అవ్చావక్రు డిట్లనెను: ఆత్మ ఒక్కటియే యని, అది నశించ దనెడి తత్త్వమ్ము నెరిగిన ఘనులు మోరు; ఆత్మ నెరిగిన మోకు ధనార్దనమున అలవి కానట్టి కోరిక కలుగు నెట్లు? శే ఆత్మ నెరుగమి వలన, ఆహా ! భ్రమింప వస్తువుల యందు ప్రీతి ఏర్పడును కాదె ! శుక్తి యందు వెండిని భ్రమించుట వలననె కలుగు లోభ మజ్ఞానమ్ము వలన సూవె ! లి విశ్వ మిది యెల్ల కన్పించు విధము గంటె? సంద్ర మందలి తరగల చంద మింతి,. “సోలి హ మస్మియని ఎరింగి చూచినంత దీన నరునిగా పరుగులు తీయనేల? తె 114

ఆత్మను విశుద్ధ చైతన్యమని తెలిసియు

దాని నత్యంత సుందరమ్మైన దాని

గా నెరింగి కూడ నరుడు, కామమందె

తగులుకొని దేహము నపవిత్రముగ జేయు. శ

సర్వభూతమ్ములందున స్వాత్మను, తన

యందు సర్వభూతమ్ముల నరయగలుగు

జ్జాను లందు మమత్వము జాలువారు

టిది మహాశ్చర్య మగు విచారించి చూడ. ర్‌

ఎపుడు మోక్షమునె అభిలషించుచుండి

థేస్టమైన అద్వైతమె స్థిర మటంచు

నెరిగియును కామ వశుడయి ఏల నరుడు

వికలుడగునా? ఆశ్చర్యమౌ విషయ మిద్ది. 6

కామమును జ్ఞాన శత్రువుగా నెరింగి

బల ముడిగిి వయ స్సుడిగినప్పటికి నరుడు

కాటికే కాళ్లు చాపిన కాలమునను

కోరరాని కామమ్మునే కోరునేమి? ! 7 15

అధ్యాయము 8 ఆత్మజ్ఞాన శోధన అప్పావక్రు డిట్లనెను: ఆత్మ ఒక్కటియే యని, అది నశించ దనెడి తత్త్వమ్ము నెరిగిన ఘనులు మిరు; ఆత్మ నెరిగిన మికు ధనార్దనమున అలవి కానట్టి కోరిక కలుగు నెట్లు? క్ష ఆత్మ నెరుగమి వలన, ఆహా ! భ్రమింప వస్తువుల యందు ప్రీతి ఏర్పడును కాదె! శుక్తి యందు వెండిని భ్రమించుట వలననె కలుగు లోభ మజ్ఞానమ్ము వలన సూవె! బి విశ్వ మిది యెల్ల కన్పించు విధము గంటె? సంద్ర మందలి తరగల చంద మింతె,. “సోలి హ మస్మియని ఎరింగి చూచినంత దీన నరునిగా పరుగులు తీయనేల? తి 114

ఆత్మను విశుద్ధ చైతన్యమని తెలిసియు

దాని నత్యంత సుందరమ్మైన దాని

గా నెరింగి కూడ నరుడు, కామమందె

తగులుకొని దేహము నపవిత్రముగ జేయు. శ్వ

సర్వభూతమ్ములందున స్వాత్మను, తన

యందు సర్వభూతమ్ముల నరయగలుగు

జ్ఞాను లందు మమత్వము జాలువారు

టిది మహాశ్చర్య మగు విచారించి చూడ. ల్‌

ఎపుడు మోక్షమునె అభిలషించుచుండి

శ్రేష్టమైన అద్వైతమె స్థిర మటంచు

నెరిగియును కామ వశుడయి ఏల నరుడు

వికలుడగునొ? ఆశ్చర్యమౌ విషయ మిద్ది. 6

కామమును జ్ఞాన శత్రువుగా నెరింగి

బల ముడిగి వయ స్సుడిగినప్పటికి నరుడు

కాటికే కాళ్లు చాపిన కాలమునను

కోరరాని కామమ్మునే కోరునేమి? ! 7 15

ఇహపరముల యందు విరక్తు, డేది నిత్య

మెయ్యది అనిత్యమను భేద మెరుగువాడు

మోక్షమునె కోరుకొనువాడు - మోక్ష మనిన

భయపడు; నిది ఆశ్చర్య, మే పగిదిజూడ. 8

భోజ్యమానుడె యైనను, పురుషు డొకడు

పీద్యమానుడె యైనను విజ్ఞుడెపుడు

నొక్క ఆత్మనె చూచుచునుండు, కాన

సంతసింపడు, కోపింపజాల డింత. 9

తనదెయైన దేహమ్ము నితరుల దేహ

మే యని తలంచి ఒక రీతి మెలగువాడు

పొగడినంత నొక్కింతయు పొంగిపోడు

నిందలకు రవంతయు దుఃఖ మందలేడు. 10

విశ్వమును మాయగా జూచు విమలమతికి

కౌతుక మ్మెల్లయు నశింపగలదు సుమ్మి;

మృత్యువు నెదుట గనియు నొక్కింతయైన

పిరికితన మెరుంగని ధీరపురుషు డతడు. గగ 16

ఎవరి మనసు నందెప్లు నిస్సహయె యుండు ఎవరి మనసులో నైరాశ్య మేలుచుండు అట్టివాని, కాత్మజ్ఞాన మందె ఎపుడు తృప్తి పొందు మహాత్మున కెవరు సాటి? 12 “దృశ్యమాన మగు ప్రపంచమిది, స్వభావ ము వలననె ఏమిలే దని ఎవ డెరుంగు అట్టి ధీరవరునకు - (గ్రాహ్యమిది, త్యాజ్య మిది యనెడి దృష్టియే ఉండ దెపుడు కూడ. 18 విషయకామన లన్నిటి వెడలద్రోసి ద్వంద్వభావన లన్నింటి బారద్రోలి నట్టివానికి, ఆశలేనట్టి వాని కెన్ని భోగమ్ము లరుదెంచెనేని అతడు ్షేశ్త సంతసింపడు, దుఃభింపజాల డింత. 17

అధ్యాయము 4 ఆత్మోన్నతి ఉనకు డిట్లనెను: ఆత్మ నెరిగి, భోగమ్ముల యందుదేలి (బ్రతుకు నొకలీలగా నెంచువారి కెపుడు సాటి రాలేరు - తెగని సంసార భార మిటునటు పడుచు లేచుచు నీడ్చువారు. క్షే ఇంద్రుడు మొదలుగాగల ఎల్ల సురలు ఏ మహోన్నత పదము నొకింత పొంద క కడు దీనులై యుందురో - కనగ యోగి ఆ పదము నందియును హర్ష మందలేడు. 2 నింగి నంటినట్లుండియు నింగిని పొగ అంటనట్లె - ఆత్మ నెరిగినట్టి జ్ఞాని అంతరంగమ్ము నెపుడు నొకింతయైన ఎట్టి పాపపుణ్యములు స్పృశించలేవు. తి 18

ఈ ప్రపంచ మెల్లయు నాత్మయే యటంచు

ఎరిగి కడు స్వేచ్చగా ప్రవర్తించుచుండు

నెవ్వ డట్టి జ్ఞానిని నిషేధింప ఎవని

కిచట సామర్థ్యమే లే దొకింతయైన. త్త

బ్రహ్మ మొదలుగా ఒక గడ్డిపరక వరకు

గల చతుర్విధ ప్రాణిలోకమ్మునందు

మనసులోని ఇచ్చానిచ్చల నడగింప

జ్ఞాని ఒకనికి మాత్రమే సాధ్యమగును. ర్‌

ఆత్మ నా జగదీశ్వరు నద్వయముగ

ఎవడొ కోటి కే ఒక్కడో ఎరుగగలడు;

ఎరిగినట్టీ దానినె ఆచరింపగలడు;

అతని కెచ్చోటనైన భయమ్మెలేదు. 6 19

అధ్యాయము 5 చతుర్విధ లయము అప్పావక్రు డిట్లనెను: సంగమము నీకు దేనితో జరుగలేదు ఇంక దేనిని వదలుట కిచ్చంజేతు ! వీ తనువు పరమైన సంఘాతములను క్షయము జేసిపొందుము నీవు లయము నింక. క్ష సంద్ర మందుండి బుడగల చందముననె విశ్వమిది పుట్టె నీ నుండి విశదముగను ఇట్లె ఒక్కటేయగు ఆత్మ నెరిగి -ఇపుడె పడయు మివు లయమ్మును పడయు మింక. 2 వ్యక్తమగుచున్నదైన విశ్వమ్ము వాస్త వమున కిది లేనిదే కాన, అమలినుండ వైన నీయందొకింతైన కానబడదు; రజ్జు సర్ప మట్లె జగము ప్రతిఫలించు; ఈవిధ మ్మెరింగి పడయు మివు లయము. త్త 20

నీవు పరిపూర్ణుడవు సుమా ! నీకు సుఖము

దుఃఖములు రెండు సమముగా తోచుచుండు,

ఆశయు నిరాశయు, బ్రతుకు, నంతములును

సమమె; ఈ విధమ్ముననె పొందుము లయమ్ము. త్తే 21

అధ్యాయము 6 ఉన్నత జ్ఞానము ఇ జనకు డిట్లనెను: ఘటము వంటిదే ఇంత జగమ్ము కూడ కనగ నే ననంతుడనె ఆకాశమట్లు ఇదియె జ్ఞాన, మ్మెరింగితి ఇంక దీని యెడ - గ్రహణ, లయ, త్యాగమ్ము లేవి లేవు. క్ష ఒక మహాసముద్రము వోలె నొకడ నేను, ఇంత విశ్వమ్ము వీచీ సదృశమె యగును; ఇదియె జ్ఞాన, మ్మెరింగితి; ఇంక దీని యెడ- గ్రహణ, లయ, త్యాగమ్ము లేవి లేవు. 2 శుక్తి వంటి వాడనె నేను చూడజూడ, కనగ జగతి రజతముగ కల్పితమ్ము; ఇదియె జ్ఞాన మ్మెరింగితి, ఇంక దీని యెొడ- గ్రహణ, లయ, త్యాగమ్ము లేవి లేవు. తి 22

నేనె ఎల్ల ప్రాణులయందు నిలిచియుంటి

ఆ సమస్త ప్రాణులును నాయందె కలవు;

ఇదియె జ్ఞాన మ్మెరింగితి, ఇంకదీని

యెడ- గ్రహణ, లయ, త్యాగమ్ము లేవి లేవు. శ్తీ 23

అధ్యాయము // సఇభావము ఆత్మజ్ఞాన స్వభా జనకు డిట్లనెను: విశ్వ మను నావ ఇది ఎల్లవేళ, సంద్ర మైననా లోననే తిరుగాడుచుండు వచి స్వాంతపు వాయువుల్‌ వీచుచుండ; ఐన, నా కసహిష్టుత అసలె లేదు. న్‌ అవధిలేని సముద్రమ్ము నగుదు నేను ఇట్టి నాయందొక అలయె ఈ జగమ్ము ఈ అల ఉదయించిననైన, ఇది లయింప నైన ఈ నాకు వృద్ధి క్షయములు లేవు. ౭ అంతులేని అంబుధిని, నాయందునీ జ గ మ్మిదంతయు కేవల కల్పితమ్ము; పరమశాంతుడ, నాకు రూపమ్ము లేదు ఇదియె ఆవాస, మిందె వసింతు నేను. తి 24

భావములయందు లేదాత్మ, భావములును

అంతమే లేని ఆ ఆత్మయందు లేవు -

అనెడి ఎరుకతో శాంతుడనైతి, నేన

సక్తుడనయితి, కోర్కెలు సన్నగిల్లె;

స్థిరముగా నిట్లె ఆత్మలో వరలుచుంటి. త్తే

నాది చిన్మాత్ర రూపమే, కాదు వేరె;

ఇంద్రజాలమ్ము వంటిదే ఈ జగమ్ము,

హేయ మేది? నాకిక ఉపాదేయ మేది?

ఇంత కివి కల్పితమ్ములే ఎదను జూడ. ర్‌ 25

అధ్యాయము 8 బంధమోక్షములు అవ్వావక్రు డిట్లనెను: మనసు దేని నెపుడు కోర మనసుపడునొా ఎట్టివేళ నెపుడు విచారించుచుండు ఎపుడు దేనినైనను స్వీకరించుచుండు ఎపుడు నిరసించుచుండు, కోపించుచుండు నెమ్మనమున హర్షించు - బంధమ్ము నపుడె. క్ష మనసు దేని నెపుడు కోర మనసుపడదొ ఎట్టివేళ నైనను విచారించకుండు ఎపుడు దేని నైనను స్వీకరించకుండు ఎపుడు నిరసించకుండు, కోపించకుండు, సంతసింపకనుండు మోక్షమ్ము నపుడె. లి చిత్త మెపు డింద్రియవశమై చిక్కుకొనునా అప్పు డదియె బంధమ్ముగా నరయు మోివు చిత్త మింద్రియముల కెప్పు చిక్కకుండు ఇదియె మోక్ష మ్మటంచు నీ వెరుగు మెపుడు. 8 26

“అహి మెపుడు లేదొ మోక్షమ్ము నపుడె చూడ,

“అహి మదెపుడుండు బంధమ్ము నపుడె సుమ్మి

ఇది ఎరింగి దేనిని స్వీకరింపవలదు,

ఎపుడు దేనినైనను విసర్జింపవలదు. క్త 2/7

అధ్యాయము 9 నిర్వేదము అప్పావక్రు డిట్లనెను: కృతము నకృతము, ద్వంద్వమ్ము లెవరి? కెపుడు శాంతి పొందు నివి? అనెడి జ్ఞాన కాంతి పొంది నిష్కాముడ వగుము; పూని వసుధ యందు నిర్వేదమును పొంది త్యాగి వగుము. క్ష లోక చేష్ట లన్నింటి నవలోకనమ్ము చేయు ధన్యమానవునకె జీవితేచ్చ ఉపశమించు, భోగేచ్చయు నుపశమించు,

జ్ఞాన సముపార్దనేచ్చయు శమము నొందు. ల ఈ సమస్త మనిత్య, మిదెల్ల సార వ్‌, హీన, మిది నింద్య, మిది హేయ, మిద్ది త్రివిధ తాపములచేత కడు దూషితమయినట్టి ద్‌ని ఎరిగిన జ్ఞానియె శాంతియందు చెలగు. త్రి 28

ద్వంద్వములు లేని కాలమో, వయసా ఎట్టి

మానవునకును ఏయెడ లీనె లేవు,

ద్వంద్వభావములను వీడి ప్రాష్తమైన

దానితో తృప్తిపడువాడె ధన్యజీవి. త్త

సాధువులు, మహర్షులు, యోగి జనులు చెప్పు

చున్న భిన్న భిన్న మతము లన్నిటిని ప

రీక్ష చేయు నరునకు నిర్వేదము జని

యించి పిదప శాంతి లభించు నెడద కింత. ర్‌

సమత, యుక్తి, వైరాగ్య భావములచేత

ఆత్మతత్త పరిజ్ఞానియై, తనంత

ఇంత సంసారమును తరియించినట్టి

సర్వజనవత్సలుండు సజ్జనుడె గురువు. 6

పంచభూతమాత్రములుగ పంచభూత

ముల వికారములను చూడగలిగితేని

తత్‌క్షణమునందె నీవు బంధములనుండి

విడివడి, స్వరూపమున సుస్థిరుడ వగుదువు. 7 29

కోరికలె- విచారింప, సంసార మగును

ఇది ఎరిగి కోరికలను త్యజింపు మివు;

కోరికల త్యజించుటయె సంసారమును త్య

జించుటగు, నిప్లై జీవించు స్వేచ్చ బడసి. 8 30

అధ్యాయము 10 ఉపశమము అవ్హావక్రు డిట్లనెను: కనగలిగిన శత్రువె కదా కామ మెపుడు అర్ధమే మూల మెల్ల అనర్ధములకు ఈ ద్వయమునకు ధర్మమే హేతువగును వీని నెపు డాదరింపక విడువలయు. క్ష ఎల్ల క్షేత్రముల్స్‌ భార్యలు, నెల్ల గృహము, లెల్ల మిత్రులు, సంపద, లెల్ల ధనము లన్నిటిని ఇంద్రజాల దృశ్యమ్ములట్లు సుందరమగు స్వప్పములట్లు చూడవలయు. 2 ఎచ్చ టెచట అధికముగా తృష్ణ యుండు అచట సంసారముండు నటంచు తెలియు మోవు; గాఢ వైరాగ్యము నెద వహించి తృష్ణ నంతను గెలిచి సుఖించు మెపుడు. తె 31

తృష్ణ కలవాడె బంధితుం డెల్లవేళ

ముక్తుడే యగు ఆ తృష్ట పోయినంత

జగతి విషయమ్ముగా నిరాసక్తు డెవడొ

అట్టివాడె మహానంద మందగలడు. జ్తీ

ఏక మివు, చైతన్యుడ వీవు, నీవు

శుద్ధుడవె సూ ! విచారించి చూడ, విశ్వ

మిది అసత్య, మవిద్యయు నిట్టిదె యగు;

ఇంక నీ వెరుగదగిన దేమి కలదు? ర్‌

ఎంత సంసక్తుడవె ఐన, ఈ శరీర,

మెల్ల రాజ్యము, సతులు, నీ ఎల్ల సుతులు

సుఖము లెల్లయును నశించుచుండు సూవె;

ఎల్ల నీ జన్మలందున నిదియె తంతు. 6

అర్ధకామమ్ము లిప్పటి కనుభవించి

తీవు, చాలు; సుకృత కర్మ లింక చాలు;

ఆహ ! సంసార కాంతారమందు వీని

యందునుండి మనసు శాంతి పొంద లేదు. ళా 32

మనసుచే, శరీరమ్ముచే, మాటచేత

కరము బాధాకరమ్ములౌ కార్యములను

ఎన్నియో జన్మలుగ చేయుచున్న నీవు

వాని నిక నేటికైనను మానవలయు. 8 33

అధ్యాయము క్ష జ్ఞానము అప్పావక్రు డిట్లనెను: ప్రకృతిలోని ఆయా పదార్థముల యందు కాననగు వికారములెల్ల, వాని సహజ మైనవే యను నిశ్చయజ్ఞాని, నిర్వి కారుడై, గతక్లేశుడై కను శమమ్ము. శే సర్వమునకు కర్త ఒక ఈశ్వరుడె యన్న ఎరుక గలవారి ఆశ లవెల్ల డుల్లు, ఆత డెపుడు పరమశాంతి నందుచుండు ఎట్టి వాటికి నాతండు కట్టువడడు. లి ఆపదలు సంపదలు, కాలమందు కల్లు టకు విధియె కారణమను ఎరుక కలిగిన అతడు స్వస్థేంద్రియుండగు, నతడు తృప్త, డేది కోరడు, దుఃఖించ దెపుడు కూడ. 8 34

జనన మరణముల్‌ సుఖదుఃఖజాల మెల్ల

ఆ విధివశముననె కల్గు ననెడి నిశ్చ

యాత్ము డే కర్మల నొనరింపనైన కర్మ

లంటవేవి; సాధ్యాదర్శి యతడె సుమ్మి

ఇంతయును పొంద డాయాస మెప్పు డతడు. కం!

చింతయే దుఃఖముఖమును జేర్చు కాని

వేరొకటి కాదని ఎరుగు విమలబుద్ధి;

చింత లేదొ, సుఖము, శాంతి చేరవచ్చు

కోరిక లెపుడు నాతని జేరలేవు. ర్‌

దేహమును కాను, లేదొక దేహ మేది

నాకు, నేనాత్మ ననెడి జ్ఞానము గలట్టి

మనుజు డా మోక్షమునె అందుకొనిన యట్లు

కృతము నకృతములను విచారించ డెపుడు. 6

బ్రహ్మ మొదలుగా ఒక గడ్డిపరక వరకు

నేనె ఉన్నా ననెడి గట్టి నిశ్చయమ్ము

కలుగువాడె శాంతుడు, నిర్వికల్పుడు, శుచి,

పొందుచుండు ప్రాష్తాప్రాప్తములకు తృప్తి. 7 35

బహువిధాశ్చర్యకరమౌ ప్రపంచమిది, ని

జమున కేమి లేదనెడి నిశ్చయము కలుగు

నట్టి నిష్కామనుడు, పూర్ణమైన బోధ

కలుగువాడు శాంతినిపొంది వెలుగుచుండు. 8 36

అధ్యాయము 12 యథాతథము జనకు డిట్లనెను: కాయకృత్యముల నెపుడు చేయలేను నేను విస్తారముగ పల్మలేను కూడ, ఏవొ ఆలోచనలు చేయ నిష్టపడను, అందుకే సుఖముగ నిట్టు లలరుచుంటి. క్షే లేదు ప్రీతి ఒక్కింత శబ్దాదుల యెడ కనబడని ఆత్మయెడ నట్లె కనను ప్రీతి ఎట్టి విక్షేపములను నే నెపుడు కనను, అరయ నేకాగ్రహృదయుండనై వసింతు. 2 చిత్త మధ్యాసము వలన చెదరెనపుడు అవసరమ్మగు సమాధియత్న మెపుడు; ఇట్టి నియమమ్ములను నే గ్రహించుచుండి ఆత్మ యందిట్లె స్థిరముగా నధివసింతు. తి 37

హేయ భావమేనియు నుపాదేయభావ

మేని, హర్షవిషాదము లేని లేవు

నా యెడ నొకించుకేనియు ఓయి దేవ!

ఇందుచే సుస్థిరముగా వసింతు నాత్మ. త్త

ఆశ్ర మానాశ్రమమ్ములు, ధ్యానములును

చిత్త మెవ్వాని స్వీకరించినదొ వాని

త్యాగము-- వికల్పమొనరింప నరయుచుండి

ఆత్మ యందిట్లె స్థిరముగా అధివసింతు. ర్‌

కర్మ లౌనరించుటయు కాని, కర్మల నొన

రింపకుండుట కాని ఒకించుకైన

తెలియమి వలననే అని తెలిసికొంటి;

ఆత్మ యందిటై స్థిరముగా అధివసింతు. 6

నేనిపు డచింత్యమయినట్టి దాని గూర్చి

చింత చేయుచునేయుండి చివర కిట్లె

చింత పడుచునేయుంటి; చింత వదలి

ఇపుడు నే సుస్థిరముగా వసింతు నాత్మ, 7 38

ఈ (ప్రకారమ్ముగాచేయు నెప్పు డెవడు

వాదె యగును కృతార్థుండు, వాడె సుకృతి,

ఇదియె సహజస్వభావమై ఎవని కొప్పు

అతడె సుకృతి, కృతార్థుండు నతదె యగును. 8 39

హేయ భావమేనియు నుపాదేయభావ మేని, హర్షనిషాదము లేని లేవు నా యెడ నొకించుకేనియు ఓయి దేవ! ఇందుచే సుస్థిరముగా వసింతు నాత్మ, త్తే ఆభ మానాశత్రమమ్ములు, ధ్యానములును చిత్త మెవ్వాని స్వీకరించినదొ వాని త్యాగము- వికల్చ్పమొనరింప నరయుచుండి ఆత్మ యందిట్లె స్థిరముగా అధివసింతు. ర్‌ కర్మ లొనరించుటయు కాని, కర్మల నొన రింపకుండుట కాని ఒకించుకైన తెలియమి వలననే అని తెలిసికొంటి; ఆత్మ యందిట్లె స్థిరముగా అధివసింతు. 6 నేనిపు డచింత్యమయినట్టి దాని గూర్చి చింత చేయుచునేయుండి చివర కిట్లె చింత పడుచునేయుంటి; చింత వదలి ఇపుడు నే సుస్థిరముగా వసింతు నాత్మ 7 38

ఈ ప్రకారమ్ముగాచేయు నెప్పు డెవడు

వాడె యగును కృతార్థుండు, వాడె సుకృతి,

ఇదియె సహజస్వభావమై ఎవని కొప్పు

అతడె సుకృతి, కృతార్ణుండు నతడె యగును. 8 39

అధ్యాయము 18 ఆనందము జనకు డిట్లనెను: ఆత్మతప్ప మరేది లేదనెడి ఎరుక వలన కలిగెడి స్వాస్థ్యము కలుగబోదు ఇంత కౌపీనమును ధరియించినంత; ఇందుచే త్యాగ - గ్రహణమ్ము లెల్ల విడిచి పరమసుఖముగా నేనిట్లు బ్రతుకుచుంటి. క్ష ఈ శరీరమునకు, జిహ్వ, కీ మనసుకు అప్పుడపుడు బాధకలుగు, నైన నేను అన్నిటిని త్యజించియె పురుషార్థసాధ నమున దృష్టిని నిలిపి సుఖముగ నుంటి. | ఈ శరీరాదుల వలన నెట్టి కర్మ చేయబడుచుండె, నది ఆత్మచేత చేయ బడుట లేదని ఎరిగి, ఏ పనుల నెపుడు చేయవలసి వచ్చిన నవి చేయుచుండి పరమసుఖముగా నేనిట్లు బ్రతుకుచుంటి. తె 40

కర్మకొ మరి అకర్మకో కట్టుబడియె

సాగుదురు దేహనిష్టులౌ యోగిజనులు

ఈ శరీరము పట్ల నా కింతయైన

లేవు యోగ వియోగము లేవి; కాన

పరమసుఖముగా నే నిట్లు బ్రతుకుచుంటి. శ్రీ ఎచట నున్న, నిద్రించిన, నెచటి కేగ

నైన పుణ్యపాపములు న న్నంటలేవు,

అందుకే నేనెచట నున్న నెందు నిదుర

బోయిన, నెట కేగిన సుఖమ్ముగనె యుందు. ర్‌ హానియే లేదు నిద్రింపనైన నాకు

ఎంత యత్నించియును సిద్ధి నింత గనను

నాశ, ముల్లాసములు వీడినాను నేను

గడుపుచున్నాను బ్రతుకు సుఖమ్ముగానె. 6 సుఖము నొసగు రూపములెల్ల చూచుచుండ

నిట్లైె మార్చుచెందుట గమనించుచుండి

ఇపుడు నే శుభాశుభములనెల్ల వదలి అందుకొనుచుంటి ఆనంద మంతకంత. 7

తే

అధ్యాయము 14 నిశ్చలత జనకు డిట్లనెను: ప్రకృతిచే శూన్యచిత్తుం డెవడొ, ప్రమాద వశముచే లౌకిక పదార్థవశు డెవండొ నిద్రబోయియు బోధితునిగ మెలంగ జాలు నెవడొ వాడగు క్షీణ సంస్మరణుడు. | సంపదలు, మిత్రబ్బందమ్ము, శాస్త్ర మెచట? విషయదస్యులు, విజ్ఞాన విషయ మెచట? ఎల్ల కోరికల్‌ చెదరిన ఈ క్షణాన కానరా వేవియును నాకు కానరావు. లి ఈశ్వరుడు పరమాత్మయు నెవ్వ, దట్టి సాక్షిపురుషు నెరింగిన జ్ఞాని నేను, బంధ మోక్షమ్ము లనియెడి పదము లెరుగ చింతయే లేదు ముక్తి యందింతయైైన. తి తం

లోన ఏ వికల్పమ్ములు లేని వాని,

పైకి స్వేచ్చగా (భ్రాంతుని వలె చరించు

వాని, నితరు లెరుంగ రెవ్వరు నాకింత

వాని వలెనె ప్రవర్తించు వారు తప్ప. స.

అధ్యాయము 15 ఆత్మజ్ఞానము మే అవ్చావక్రు డిట్లనెను: బుద్ధిమంతుడు మామూలు బోధ పొంది నంత మాత్రముననె తా కృతార్థుడగును; ఇతరు దెంతటి జిజ్ఞాసువే అయినను ఆయు వున్నంతవరకు మోహమునె పొందు. క్ష విషయ వైముఖ్యమే ముక్తి; విషయరాశి పట్లనున్న ఆసక్తియే బంధమగును; ఆత్మపరమైన విజ్ఞానమనగ నిదియె ఇష్టమేదొ దానినె చేయు మింక నీవు. ల తత్త్వదర్శన మందిన తత్‌క్షణమున వాగ్ద్మి మూగగా మారును, ప్రాజ్ఞుడు జడు డగు, మహోద్యోగి ఒక పెద్ద అలసు డగును, భోగి ఎరుగక తత్త్వమ్ము పొంతబోడు. త్రి తగ

దేహి వీవు కానేకావు, దేహమేది

నీకు లేదు, భోక్తవు కావు నీవు, కర్త

వీవు కాదు; చిద్రూపుడ వీవు, సాక్షి

వీవు, నిరపేక్షుడవె సూ ! సుఖించు మెపుడు. త్తే

(ప్రేమకాని ద్వేషము కాని నీ మనసున

కలుగునవియె, మనసు నీవు కానె కాదు;

నిర్వికల్పబోధాత్మయె నీవు, నిర్వి

కారుడవె నీ; విక సుఖముగా చరింపు. ర్‌

ఎల్ల జీవులందు నిను దర్శించుకొనుము

ఎల్ల జీవులన్‌ నీయందె ఎపుడు కనుము

గర్వము, మమత్వమును నీవు కాడుపరచు;

మీది ఎరింగి సుఖముగా చరింపు మింక. 6

ఎందు జగము సముద్రము నందు తరగ

లట్లు స్ఫురియించుచుండునో అదియె నీవు;

ఇందు సందేహమే లే దొకింతయైన

ఓయి చిన్నూర్తి ! జ్వరము నీ కుండదింత. 7 సో

ఛ్‌ద్ధ కలిగియుండు, మెపుడు ఛద్ధ వలయు,

ఇందు మోహము పొందెడి దేమి లేదు;

ఆత్మవును భగవానుడ వరయు మింత,

నాయనా |! జ్ఞానరూపుడవోయి నీవు. 8 త్రిగుణముల చేతనే వినిర్మింపబడిన

దేహ మిది వచ్చు, నిలుచును, తిరిగిపోవు.

ఇట్టులే ఆత్మ వచ్చి పోయెడిది కాదు

ఇంతమాత్రమ్మునకె విచారింపనేల? ర ఇదియె కల్పమువర కుండనిమ్ము, లేదొ

నేడె పోనిమ్ము; దేహమ్ము నీది కాదు,

నీకు వృద్ధిక్షయమ్ము లనెడివి లేవు

నీది చిన్మాత్రరూపమ్మె, నిజము సుమ్మి. 10 అంతమే లేని అంబుధి వగుదు వీవు

ఇట్టి నీ యందు నొక అల ఈ జగమ్ము ఇద్ది ఉదయింపనిమ్ము, నశింపనిమ్ము

జ్ర

నాయనా ! ఇది తెలిసికొన్నావె నీవు !

నీది చిన్నాత్రరూపమ్మె - నీకు దృశ్య

మాన విశ్వము భిన్నము కానె కాదు.

త్యాగ - స్వీకృతులకు నింక తావు కలదె! శ2

నీవు శాంతుడ, వమలుడ వీవు, నీవు

అవ్యయుడవు చిద్రూపుడవైన నీకు

ఎచట జన్మ? అహంకార మెచటనోయి?

కర్మ యనునది ఎటనుండె? కానరాదు. 13

నీవు దేనిని చూచుచున్నావా అచట

నీవెసూ! ప్రకాశించుచున్నావు వినుము;

కడియములు, నూపురములు, నంగదము లేవి

కాంచనమునకు వేరుగా కాననగునె? కేశ

నేనె ఆతడు, అయ్యది నేను కాదు-

అను విభాగ పద్ధతినింక అవలబెట్టి

సర్వ మాత్మయే యనెడి నిశ్చయము జేసి

సుఖముగానుండు మే కోర్కి జోలి లేక. 15్‌ లగ

నీదు అజ్ఞాన వశముననె జగము కల,

దింత కద్వితీయుడ వీవు, ఎరుక గనిన;

లేదు సంసారి యని అసంసారి యనుచు

లేదు నీకంటె వేరొండు లేదు సుమ్మి 16

ఈ జగము (భ్రాంతిమాత్రమే, ఇతర మేమి

కా దనెడి నిశ్చయజ్ఞాని కలత పడడు;

అతడు స్ఫూర్తిమాత్రుడు, కోర్కె అడుసు గనడు

ఏది లేనట్లు శాంతిగా నెపుడు మెలగు. క్ష7

ఈ భవాంబుధి నపుడుండి, ఇప్పుడుండి,

ఎప్పు డుండునది ఒకడె; ఎరుగు మింత;

లేదు బంధమ్ము, మోక్షమ్ము లేదు నీకు,

ఈవు కృతకృత్యుడవె సూ; సుఖింపు మింక. 18

చిన్మయస్వరూపుడవు, నీ చిత్త మింత

కదలవలదు సంకల్ప వికల్పములకు,

ఉపశమింపుము, సుఖముగా నుండు మెపుడు,

డెందమందున ఓయి ఆనందమూర్తి ! 19 48

ఎల్ల విధముల ధ్యానమ్ము నింక వదలి

ఎదను నిల్చ్బకు మెద్దాని నింతయైన

ఆత్మ నీవు, ముక్తుండవే అగుదు వీవు,

చింతచేసి మాత్ర మ్మేమి సేతువోయి. 20 తం

అధ్యాయము 16 విశేషోపదేశము అప్పావక్రు డిట్లనెను: శాస్త్రముల గూర్చి పలుమార్లు సభలయందు మాటలాడుమృు, విను మెన్ని మారులైన; స్వాస్థ్యమే నీకు కలుగ దా చదివి చెప్పి, వినిన శాస్తమ్ములను మరచిననె గాని. క్షే భోగముల నెన్ని అనుభవింపుము, మరేవా కర్మలను చేయుము, సమాధి కాని చేయు, మైన, కోర్కె లేవియు లేనట్టి నీదు చిత్త మాత్మ జూడ నభిలషించుచుండు. ౭ యత్నముల నేవొ చేయుచున్నందువలన కలుగు దుఃఖ; మిది గ్రహింపగలుగ రెవరు; ఇంత ఉపదేశమును ధన్యు డెవ డెరుంగు నాత డనుపమ నిర్భృతి నందగలడు. త్ర 50

కంటి రెప్పలు రెంటిని కదలజేయు యత్నమున కెంతాొ కష్టమ్ము ననుభవించు గొప్ప సోమరికె సుఖము కూడివచ్చు; ఇతరునకు సుఖము కలుగ దింతయైన. త్తే ఇదియె చేయదగు, నిది కూడదను ద్వంద్వ భావములనుండి మది విడివడిన యపుడ ధర్మము మొదలగు పురుషార్ధముల నుండి విడివడిన యప్పు డది నిరపేక్షమగును. ర్‌ విషయవిద్వేషియె విరాగి; విషయలోలు పు డగువాడు రాగియగును పుడమియందు; (గ్రహణ మోక్షభావన లేని ఘనుడు చూడ రాగి కా దాత డెపుడు విరాగి కాడు. 6 ఎంత కాలమ్మువర కింత తృష్ణ యుండు, నిర్విచారదశ యొకటె నిలిచియుండు, అంతవరకును త్యాజ్యగ్రహణము లుండు; మరియు సంసారవృక్షమ్ము వరలుచుండు. 7 న న రరర తి స్‌ అ వ్‌

రాగము జనించును ప్రవృత్తి రాక వలన బుద్ధిమంతుడు బాలుని పోలి, ద్వంద్వ ములకు నెపుడు కట్టుబడక మెలగుచుండు. 8 తనదు దుఃఖ నివారణార్థ మొక రాగి ఇంత సంసారమునె త్యజియింపనెంచు; రాగరహితుండు సంసార రత్పరాళశి నీదుచుండియు దుఃఖమ్ము నింతగనడు. ౦9 మోక్షమందున అభిమానము కలవాడు, తన శరీరమందున మమత కలవాడు జ్ఞానియును కా డతడు యోగియైన కాడు, ' కనగ నాతడు దుఃఖభాజనుడె యగును. 10 హరియె ఉపదేష్ట కానిమ్ము, హరుడొ, లేక బ్రహ్మయేయైన కానిమ్ము; వాని నెల్ల నీవు విస్మరించిన మరు నిముసమందు తప్ప స్వాస్థ్యమ్ము నంద నీ తరము కాదు. క్ష 52

అధ్యాయము 17 త్వాజ్ఞుడ

అప్టావక్రు డిట్లనెను: ఎల్లవేళ స్వచ్చేంద్రియుం డెవడు? తృప్తు డెవడు? సంగరహితుడై రమించు నెవడు? పడయగలడు యోగాభ్యాస ఫలము నతడు, పడయగల డట్టులే జ్ఞానఫలము నతడు. క్షే సత్య మెరిగినట్టి నరు డీ జగతియందు ఏ సమయమందు కూడ దుఃఖించబోడు ఇది నిజమ్ము; ఆతని చేతనే సమస్త మైన బ్రహ్మాండమండల మృ్మంత నిండె. లి అందుగు చిగురులకు వలె హస్తి కెపుడు ఇంతయును వేపచిగురు రుచింపనట్లు అంతరంగమందె ఎపుడు సంతసించు నతడు సంతసింపడు విషయాదులందు తి

రాగము జనించును ప్రవృత్తి రాక వలన

ద్వేషము జనియించును నివృత్తి పొడసూప;

బుద్ధిమంతుడు బాలుని పోలి, ద్వంద్వ

ములకు నెపుడు కట్టుబడక మెలగుచుండు. 8

తనదు దుఃఖ నివారణార్ధ మొక రాగి

ఇంత సంసారమునె త్యజియింపనెంచు;

రాగరహితుండు సంసార రత్నరాశి

నీదుచుండియు దుఃఖమ్ము నింతగనడు. 9

మోక్షమందున అభిమానము కలవాడు,

తన శరీరమందున మమత కలవాడు

జ్ఞానియును కా డతడు యోగియైన కాడు,

కనగ నాతడు దుఃఖభాజనుడె యగును. 10

హరియె ఉపదేష్ట కానిమ్ము; హరుడొ, లేక

(బ్రహ్మయేయైన కానిమ్ము; వాని నెల్ల

నీవు విస్మరించిన మరు నిముసమందు

తప్ప స్వాస్థ్యమ్ము నంద నీ తరము కాదు. క్షే 52

అధ్యాయము 17 తత్త్వజ్ఞుడు అప్టావక్రు డిట్లనెను; ఎల్లవేళ స్వచ్చేంద్రియుం డెవడు? తృప్త డెవడు? సంగరహితుడై రమించు నెవడు? పడయగలడు యోగాభ్యాస ఫలము నతడు, పడయగల డట్టులే జ్ఞానఫలము నతడు. క్షే సత్య మెరిగినట్టి నరు డీ జగతియందు ఏ సమయమందు కూడ దుఃభించబోడు ఇది నిజమ్ము; ఆతని చేతనే సమస్త మైన బ్రహ్మాండమండల మృ్మంత నిండె. 2 అందుగు చిగురులకు వలె హస్తి 3పుడు ఇంతయును వేపచిగురు రుచింపనట్లు అంతరంగమందె ఎపుడు సంతసించు నతడు సంతసింపడు విషయాదులందు తె ర్‌

అనుభవించిన భోగమ్ములం దెవండు

మనసు నిలుపడొ, అనుభవించని పదార్థ

ముల యెడల కాంక్ష తన మనమ్మున ఎవనికి

ఉండదో, వాడె సూ ! దుర్లభుండు జగతి. త్న ఈ జగమ్మున భోగమం దిచ్చకలుగు

వారు, మోక్షే్చయు కలుగువారు కలరు,

కాని, భోగమోక్షములందు కాంక్ష ఇంచు

కైన లేని మహాశయు లరుదు సుమ్మి. శ్‌ ఒక మహోదారుడైన వానికె - జనన, మ

రణముల యెడల కాని, ధర్మార్ధకామ

మోక్షములయెడ కాని, అపూర్వరీతి

ఎట్టి త్యాగ - గ్రహణము లివేవి లేవు. 6 వసుధ లయము పొందుటయందు వాంఛకాని,

జగతి సుస్థితియందు ద్వేషమ్ముకాని, జ్ఞాని పొంద లే డొక్కింతయైన కాని, ఎట్లు బ్రతుకు సాగినను సుఖించు నతడు. 7

ర్‌

తాను పొందిన ఆత్మ విజ్ఞానమున కృ

తార్ధతను పొంది, విగళితమైన బుద్ధి

కలుగు జ్ఞాని స్పృశించుచు, కనుచు, వినుచు

తినుచు సుఖముగా బ్రతుకు నెమ్మనముతోడ. 8

ఎవని సంసారసాగర మింకుచుండు

నాతనికి దానియం దొకింతైన రక్తి

యును విరక్తియు నుండ, వాతని సమస్త

ఇంద్రియములు వికలమగు, దృష్టి శూన్య

మగును, చేష్ట లెల్లయు వ్యర్థమగుచునుండు. రి

ముక్తచేతసుడు తన కన్న్మూయకుండు

తెరువకుండు, మేల్మొనడు, నిద్రించకుండు,

ఆత డేవేళ నెచ్చోటనైన కూడ

దివ్యమైన మహానందస్థితిని పొందు. 10

ఎల్లెడల స్వస్థుడుగనుండు, ఎల్లెడలను

విమలమౌ ఆశయమ్ముల వెలుగుచుండు,

కోరికలనుండి విడివడి కులుకుచుండు,

అతడు ముక్తుడు సర్వత్ర అలరు వాడు. క్ష ర్‌ర్‌

అనుభవించిన భోగమ్ములం దెవండు

మనసు నిలుపడొ, అనుభవించని పదార్థ

ముల యెడల కాంక్ష తన మనమ్మున ఎవనికి

ఉండదో, వాడెసూ |! దుర్లభుండు జగతి. ॥| ఈ జగమ్మున భోగమం దిచ్చకలుగు

వారు, మోక్షే్చయు కలుగువారు కలరు,

కాని, భోగమోక్షములందు కాంక్ష ఇంచు

కైన లేని మహాశయు లరుదు సుమ్మి. ర్‌ ఒక మహోదారుదైన వానికె - జనన, మ

రణముల యొడల కాని, ధర్మార్థకామ

మోక్షములయెొడ కాని, అపూర్వరీతి

ఎట్టి త్యాగ - గ్రహణము లివేవి లేవు. 6 వసుధ లయము పొందుటయందు వాంఛకాని,

జగతి సుస్థితియందు ద్వేషమ్ముకాని,

జ్ఞాని పొంద లే డొక్కింతయెన కాని, ఎట్లు బ్రతుకు సాగినను సుఖించు నతడు. గ్గ

తాను పొందిన ఆత్మ విజ్ఞానమున కృ

తార్థతను పొంది, విగళితమైన బుద్ధి

కలుగు జ్ఞాని స్పృశించుచు, కనుచు, వినుచు

తినుచు సుఖముగా బ్రతుకు నెమ్మనముతోడ. 8

ఎవని సంసారసాగర మింకుచుండు

నాతనికి దానియం దొకింతైన రక్తి

యును విరక్తియు నుండ, వాతని సమస్త

ఇంద్రియములు వికలమగు, దృష్టి శూన్య

మగును, చేష్ట లెల్లయు వ్యర్థమగుచునుండు. రి

ముక్తచేతసుడు తన కన్న్మూయకుండు

తెరువకుండు, మేల్మొనడు, నిద్రించకుండు,

ఆత డేవేళ నెచ్చోటనైన కూడ

దివ్యమైన మహానందస్థితిని పొందు. 10

ఎల్లెడల స్వస్థుడుగనుండు, ఎల్లెడలను

విమలమౌ ఆశయమ్ముల వెలుగుచుండు,

కోరికలనుండి విడివడి కులుకుచుండు,

అతడు ముక్తుడు సర్వత్ర అలరు వాడు. క్ష ర్‌ర్‌

వినుచు, కనుచు, స్పృశించుచు, తినుచు, పెక్కు

మాటలాడుచు, నడుచుచు, మరియు స్వీక

రించుచుండి, ఈహితము, లనీహితముల

నుండి ముక్తు డెవండొ, ముక్తుండె వాడు. 12

పొగడ డెవరిని నిందించబోడు కూడ;

పొంగిపో డెప్పు, డింతైన క్రుంగిపోడు,

ఇచ్చిపుచ్చుకొనుట లేవి ఎరుగలేడు

కట్టుబడడు దేనికి ముక్తు డెట్టివేళ. 18

అందమైనట్టి యువతిని అరయనైన

సన్నిధిని గల మృత్యువు గన్ననైన

స్వస్థుడె యగు విహ్వలుడు కాజాల డింత,

ఆ మహానుభావుడె ముక్తుడగు నిజమ్ము. శ.

ఆపదలయందు, సంపదలయందు, సుఖము

లందు, దుఃఖములందు, స్రీలందు, పురుషు

లందు, భేదమ్ము నించుకయైన కనడు

అన్నిచోట్లను సమదర్శియైన ఘనుడు. 15 56

ఇంత సంసారజలధి తరించినట్టి

జ్ఞాని కౌద్ధత్యమనిలేదు, దీనతయని

లేదు, హింస కారుణ్యముల్‌ లేవు, లేదు

కొంచె మాశ్చర్యమే కాని క్షోభ కాని. 16 విషయముల పట్ల ముక్తుడు ద్వేషి కాడు

ఆతడు విషయలోలుపుడైన కాడు;

ఆతనికి ప్రాప్తమగు దాని ననుభవించు

నెపు డసంసక్తమనసుతో ఎల్లవేళ. క్షే చింతనాచింతనము లేవి చేయలేడు

ఏ హితాహితముల నెప్పు డదెరుగలేడు

ఇట్టి శూన్యచిత్తుడు, జ్ఞాని, ఎల్లవేళ

(బ్రతుకుచుండును కైవల్యపదము వోలె. 18 ఏ అహంకార మమకార మింతలేని

వాడు నిశ్చింతుడైయుండు వసుధలోన; ఏమియును లేదనెడి ఒక ఎరుకబడసి, ఆశలను రాల్చుకొన్న మహామహుండు ఎట్టి కర్మచేసియు చేయనట్టివాదె. 19

గళిత మానసుదైన ఒకానొకండు

స్వప్న సమ్మోహములు, జడత్వమున నుండి

బయటపడి ఒకానొక అనిర్వాచ్యమైన

ప్రవిమలానందపదమంది వరలుచుండు. 20 58

అధ్యాయము 18 శాంతి అప్పావ(్రు డిట్లనెను: దేని బోధోదయమ్మైన దినమునందె అంత (భమ స్వప్నమట్లు మాయమగు నట్టి పరమసుఖరూప, శాంతరూపమగు దివ్య మైన తేజస్సునకు నిత్య మంజలింతు. క్షే ఎల్ల వస్తుజాలమ్ము నార్జించి ఒకడు పుష్మలముగ ననుభవించు భోగములను; ఎల్ల వస్తువులను విసర్జించకుండ ఎవ్వ డానందము ననుభవించలేడు. 2 ఎవడు కర్తవ్యదుఃఖంపు ఇనుని జ్వాల లెగసి దగ్ధమై లోన తపించుచుండె అతనిపై శాంత మనియెడి అమృతవర్న మింత కురియకున్న అతని కెచట సుఖము? తి 59

గళిత మానసుడైన ఒకానొకండు

స్వప్న సమ్మోహములు, జడత్వమున నుండి

బయటపడి ఒకానొక అనిర్వాచ్యమైన

ప్రవిమలానందపదమంది వరలుచుండు. 20 568

అధ్యాయము 18 శాంతి అవ్టావక్రు డిట్లనెను: దేని బోధోదయమ్మైన దినమునందె అంత భమ స్వప్పమట్లు మాయమగు నట్టి పరమసుఖరూప, శాంతరూపమగు దివ్య మైన తేజస్సునకు నిత్య మంజలింతు. క్షే ఎల్ల వస్తుజాలమ్ము నార్జించి ఒకడు పుష్క్మలముగ ననుభవించు భోగములను; ఎల్ల వస్తువులను విసర్జించకుండ ఎవ్వ డానందము ననుభవించలేడు. 2 ఎవడు కర్తవ్యదుఃఖంపు ఇనుని జ్వాల లెగసి దగ్ధమై లోన తపించుచుండె అతనిపై శాంత మనియెడి అమృతవర్న మింత కురియకున్న అతని కెచట సుఖము? తె 5్‌9

భావనామాత్రమే ఈ ప్రపంచమెల్ల

ఏమియును లేదు నిజమున కిందులోన

వసుధలోని భావాభావ వస్తుజాల

మున కభావ మేది సహజముగనె లేదు. శ్తీ

నిర్వికల్ప, నిరాయాస, నిర్వికార

మైనదియు నిరంజనమునునైన ఆత్మ

అరయనతి దూరమందు లే, దతి సమిప

మందులేదు, లభించియున్నట్టిదె అది. ర్‌

ఎల్ల వ్యామోహ మెడద నళించినంత

ఆత్మ సాక్షాత్కరించిన యంతలోన

దృష్టి నావరించినదెల్ల నష్టమైన

యంతనే వీతశోకుడై అలరు నరుడు. 6

కాననగు ఇది ఎల్లయు కల్పితమ్మె,

ఆత్మ ముక్తమైనట్టిదే, అరయ నిది - స

నాతన మటంచు నెరిగిన జ్ఞాని బాలు

నట్ల, అజ్ఞుడై దేనిని అభ్యసించు? 7 60

(బ్రహ్మ మాత్మ - భావాభావ వస్తుజాల

మెల్ల కల్పితమే యను ఎరుక కల్లి

నట్టి నిష్కాము డొనరించునట్టి దేమి?

తెలిసికొనున దేమి? అతడు పలుకు నేమి? 8

సర్వ మాత్మయే యనెడి నిశ్చ్వయముతోడ

మౌనముగనుండు యోగికి మనసునందు

“నిజమునకు నేనె ఇది, ఇది నేను కానె

కా దనెడి వికల్పము లెల్ల కరగిపోవు. 9

అధికమైన జ్ఞానము లేదు, అధిక మూఢ

తయును, విక్షేప, మేకాగ్రతయును లేవు,

లేదు సుఖము, దుఃఖమ్మును లేదు కూడ

శాంతుడైనట్టి యోగి కీ జగతియందు. 10

స్వర్గమందుండెనేని, భిక్షమ్ము నెత్తె

నేని, లాభనష్టములందెనేని, వనము

లోనా నగరమ్ములో నుండెనేని, నిర్వి

కల్పుడగు యోగి ఖభేదమ్ము గన డొకింత. క్షే 61

చేయదగిన దిదియె, ఇది చేయదగని

దనెడి ద్వంద్వములను త్యజించిన సుయోగి

కెచట ధర్మము? కామ మృదెచట? అర్ధ

మెచట? భేదభావమ్ము లవెచట కలవు? 19

అవనిలోన జీవన్ముక్తుడైన యోగి

కెపుడు చేయదగిన పని ఏది లేదు,

హృదయ రంజనమునకు యత్నింప డేది,

ఇట యథాజీవనమునె సాగించుచుందు. 18

కోరిక కతీతమగు స్థాయిజేరి, విశ్ర

మించినట్టి మహాత్మున కెచట మోహ?

మెట జగము? తత్పరిత్యాగ మెచట కలదు?

ఇంతకును మోక్ష మాతని కెచట కలదు? 14

ఎవ్వ డీ ప్రపంచమును వీక్షించుచుండె

అతడు దీనిని లేదని అనును గాక |

ఎట్టి కోర్కెలు లేని వాదేమి చేయు?

అతడు చూచుచుండియు చూడనట్లై యగును. 15 62

పరమమైన బ్రహ్మము గన్నవాడు తానె

(బ్రహ్మము నటంచు చింతించు ప్రతిదినమ్ము

ఇతరమైన దాని నెట దర్శింపలేని

వాడు నిశ్చింతు దేచింత వంకబోడు. 16

ఎవని కొక్కింత విక్షేప మెపుడు కలిగె

నప్పుడు నిరోధ మొనరించు నతడు పూని;

జ్ఞాని విక్షిప్తడే కాడు కాన, అతడు

మించి చేయవలసిన దేమియును లేదు. క్ష?

జ్ఞాని చూడగా సామాన్య మానవునిగ

(బ్రతుకుచున్నను ఖిన్నుడే అతని కెపుడు,

కనడు తనయందు విక్షేపషమును, కనం డ

తడు సమాధిని, కనడు బంధము నాకింత. 18

జ్ఞాని నరయ భావాభావహీను డగును

ఎట్టి వాసన లెరుగడు, తృప్తు డెపుడు,

ఇతడు లోక దృష్టికి పనులేవా కొన్ని

చేయుచున్న నిజమునకు చేయనట్లె. 19 6;

ఎపుడు జ్ఞాని ప్రవృత్తి, నివృత్తు లందు నెట్టి ఇబ్బంది గనడు, సుఖించు నెపుడు, ఎప్పు డెట్టి కర్మల నొనరింపవలసి వచ్చు నపుడవి చేయుచువచ్చుచుండు. 20 వాసనారహితుడు, ముక్తబంధనుండు ఎట్టీ ఆలంబ మింత లేనట్టివాడు తనదు సంస్మారవాయువు తగిలి వీవ ఎండుటాకు వలెనె విహరించుచుందు. 211 ఇంత సంసార మిట్లె తరించినట్టి జ్ఞాని కెపుడు విషాదహర్నములు లేవు; చల్లని మనసుతో నాత దెల్లవేళ దేహమే లేని రీతిగా తేజరిల్లు. 29 జ్ఞాని, కాత్మయందె రమించు వానికి, పరి ఫుల్ల శీతలాచ్చ పృాదయాంభోరుహునకు ఎచటనైన త్యాగేచ్చ ఒక్కింత లేదు ఆశ యనునది రవ్వంతయైన లేదు. 28 64

సహజముగ శూన్య చిత్తుడు సమయమునకు

చేయవలసి వచ్చిన పనుల్‌ చేయుచుండు

జ్ఞాని ఏవేళ ప్రాకృతమానవునిగ

పుడమి మానావమానముల్‌ పొందలేడు. బశ

ఈ శరీరముచే కర్మ ఏది చేయ

బడినదో అది, శుద్ధరూపుడనె ఐన

నా వలన కా దనియెడి జ్ఞానమున, కర్మ

చేసియును దాని నాతడు చేయనట్లె. 2ర్‌

అత డతత్త్వవాదివలెనె వ్యవహరించు

చుండు, కాని, నిజము, బాలిశుండు కాడు;

ఆతడు సుఖి, జీవన్ముక్తు, డతడు ధన్యు,

డతడు సంసారమును చేయు, నైన నతడు

ఎల్లవేళల మిగుల శోభించుచుండు. 26

పెక్కు శాస్తవిచారముల్‌ విని చివరకు

జ్ఞాని విశ్రాంతినే పొందు, కాన అతడు

కల్పనల నేవి చేయడు, కన డతండు,

విన డతం, డేమి తెలుసుకొన డతండు. 27 65

ఎపుడు జ్ఞాని ప్రవృత్తి, నివృత్తు లందు నెట్టి ఇబ్బంది గనడు, సుఖించు నెపుడు, ఎప్పు డెట్టి కర్మల నొనరింపవలసి వచ్చు నపుడవి చేయుచువచ్చుచుండు. 20 వాసనారహితుడు, ముక్తబంధనుండు ఎట్టి ఆలంబ మింత లేనట్టివాడు తనదు సంస్మ్కారవాయువు తగిలి వీవ ఎండుటాకు వలెనె విహరించుచుందు. 2 5[ ఇంత సంసార మిట్లె తరించినట్టి జ్ఞాని కెపుడు విషాదహర్షములు లేవు; చల్లని మనసుతో నాత డెల్లవేళ దేహమే లేని రీతిగా తేజరిల్లు, 29 జ్ఞాని, కాత్మయందె రమించు వానికి, పరి ఫుల్ల శీతలాచ్చ పృాదయాంభోరుహునకు ఎచటనైన త్యాగేచ్చ ఒక్కింత లేదు ఆశ యనునది రవ్వంతయైన లేదు. 28 64

సహజముగ శూన్య చిత్తుడు సమయమునకు

చేయవలసి వచ్చిన పనుల్‌ చేయుచుండు

జ్ఞాని ఏవేళ ప్రాకృతమానవునిగ

పుడమి మానావమానముల్‌ పొందలేడు. 24

ఈ శరీరముచే కర్మ ఏది చేయ

బడినదో అది, శుద్ధరూపుడనె ఐన

నా వలన కా దనియెడి జ్ఞునమున, కర్మ

చేసియును దాని నాతడు చేయనట్లె. 2ర్‌

అత దతత్త్వవాదివలెనె వ్యవహరించు

చుండు, కాని, నిజము, బాలిశుందడు కాడు;

ఆతడు సుఖి, జీవన్ముక్తు, డతడు ధన్యు,

డతడు సంసారమును చేయు, నైన నతడు

ఎల్లవేళల మిగుల శోభించుచుండు. 26

పెక్కు శాస్తవిచారముల్‌ విని చివరకు

జ్ఞాని విశ్రాంతినే పొందు, కాన అతడు

కల్పనల నేవి చేయడు, కన డతండు,

విన డతం, డేమి తెలుసుకొన డతండు. 27 65

జ్ఞాని అసమాధివలననే గాని, చెదరు

పాటు లేనందుననె కాని బంధితుండు

గాని కాడు, ముముక్షువు కా డతండు,

ఈ ప్రపంచము కల్పితమే యటంచు

నెంచి (బ్రహ్మము నందె వసించు నెపుడు. 28

ఎవని మదిని అహంకార మెగసిపడునా

అతడు కర్మ చేయక చేసినట్లైె యగును,

కాని ఎట్టి అహంకృతి లేని జ్ఞాని

చేయుచున్నను కర్మలు చేయనట్లె. 29

ముక్తుడగు వాని చిత్త మెప్పుడు నిరాశ

పడదు, స్పందించ, దుద్విగ్నపడదు కూడ,

ఇంత సంతుష్టి పడదు, కర్షృత్వరహిత

ముగ విరాజిల్లు - సందేహములు తొలంగి. 80

ధ్యానము కొరకొ, చేష్టకో, జ్ఞాని చిత్త

మింతయును ్రవర్తింపబో దెపుడు కూడ,

కాని, నిర్నిమిత్తముగనె జ్ఞాని చిత్త

మెపుడు ధ్యాన మొనర్చు, చేష్టించు కూడ. 81 66

ఒక యథార్థ తత్త్వము వినుచుండి కూడ

మందు దెపుడు మూధత్వమ్ము పొందుచుండు;

జ్ఞాని యగు ఒకానొక్క డజ్ఞాని వోలె

పొలుచుచుండి సమాధినే పొందుచుండు. తై

మూఢు డెపుడు చిత్తనిరోధముకొరకు పలు

యత్నము లొనరించుచునుండు, నట్లె చేయు

నెప్పు దేకాగ్రత కొరకు నెంతొ; జ్ఞాని

అట్లు చేయలే డెపుడెట్టి యత్నములను-

సుస్థితుండయి ఆత్మలో- సుప్తునట్లు. తతి

అధిక యత్నముననొ, అప్రయత్నముననా

మూఢుడు పరమసుఖమును పొందలేడు,

జ్ఞాని మాత్రము తత్త్వనిశ్చయ మొనర్చి

నంతనే పరమసుఖము నందగలడు. వ!

ఆత్మ శుద్ధమైనది, ప్రియమైనది, ఇది

పూర్ణమైనది, కేవల బుద్ధ మిది, ని

రామయము, ప్రపంచాతీతమైన దీని

నెరుగ రభ్యాసశీలు రొకింతయెన. తర్‌ 67

జ్ఞాని అసమాధివలననే గాని, చెదరు పాటు లేనందుననె కాని బంధితుండు గాని కాడు, ముముక్షువు కా డతండు, ఈ ప్రపంచము కల్పితమే యటంచు నెంచి బ్రహ్మము నందె వసించు నెపుడు. 28 ఎవని మదిని అహంకార మెగసిపడునా అతడు కర్మ చేయక చేసినట్లె యగును, కాని ఎట్టి అహంకృతి లేని జ్ఞాని చేయుచున్నను కర్మలు చేయనట్లె. 29 ముక్తుడగు వాని చిత్త మెప్పుడు నిరాశ పడదు, స్పందించ, దుద్విగ్నపడదు కూడ, ఇంత సంతుష్టి పడదు, కర్శృత్వరహిత ముగ విరాజిల్లు - సందేహములు తొలంగి. 30 ధ్యానము కొరకొ, చేష్టకో, జ్ఞాని చిత్త మింతయును ప్రవర్తింపబో దెపుడు కూడ, కాని, నిర్నిమిత్తముగనె జ్ఞాని చిత్త మెపుడు ధ్యాన మొనర్చు, చేష్టించు కూడ. ప్రే 66

ఒక యథార్థ తత్త్వము వినుచుండి కూడ

మందు డెపుడు మూఢధత్వమ్ము పొందుచుండు;

జ్ఞాని యగు ఒకానొక్క డజ్ఞాని వోలె

ఇ జా

పొలుచుచుండి సమాధినే పొందుచుండు. 82

మూఢు డెపుడు చిత్తనిరోధముకొరకు పలు

యత్నము లొనరించుచునుండు, నట్లె చేయు

నెప్పు డేకాగ్రత కొరకు నెంతొ; జ్ఞాని

అట్లు చేయలే డెపుడెట్టి యత్నములను-

సుస్థితుండయి ఆత్మలో- సుప్తునట్లు. తతి

అధిక యత్నముననా, అప్రయత్నముననా

మూఢుడు పరమసుఖమును పొందలేడు,

జ్ఞాని మాత్రము తత్త్వనిశ్చయ మొనర్చి

నంతనే పరమసుఖము నందగలడు. 84

ఆత్మ శుద్ధమైనది, ప్రియమైనది, ఇది

పూర్ణమైనది, కేవల బుద్ధ మిది, ని

రామయము, ప్రపంచాతీతమైన దీని

నెరుగ రభ్యాసశీలు రొకింతయైన. తర్‌ 67

ఎన్ని అభ్యాసముల నొనరించినను వి

మూఢు డెప్పుడు పొందడు ముక్తిపథము;

ధన్యు డొందును జ్ఞానమాత్రమున ముక్తి

ఎట్టి మార్చు నాతడు పొంద డింతయైన. 36

ఎంత వాంఛించియును మూఢు డెపుడు కూడ

ఆ మహా (బ్రహ్మపదమునే అందుకొనడు;

ఇంత వాంఛభించకున్న నదేమొ, జ్ఞాని

ఆ పరబ్రహ్మరూపమ్ము నందుకొనును. 287

ఎల్ల వస్తువులను తా [గ్రహించు టొకటె

పని నిరాధారులకు; మూఢజనుల చూడ

బోవ సంసార పోషకుల్‌; బోధితుండు

ఈ అనర్థమూలమ్ము ఛేదించి వెలుగు. 388

ఎంత కోరుకొన్నను శాంతి నింతయ్రైన

పొందనేలేడు మూఢుడు దెందమందు;

తత్త్వ మెరిగిన జ్ఞాని మాత్రము నిరంత

రమ్ము శాంతమ్ముగానుండు నెమ్మనమున. 39 68

వస్తుదర్శనమాత్రుడౌ వా డదెట్లు

ఆత్మదర్భన భాగ్యమ్ము నందగలడు?

ఎల్ల వస్తువులందున నెపుడు జ్ఞాని

అవ్యయమ్మైన ఆత్మనే అరయుచుండు. 40

ఎంత యత్నించియును మూఢు డెప్పుడేని

పొందలేడు చిత్తనిరోధమును రవంత;

జ్ఞాని, కాత్మయందు రమించు వాని, కెపుడు

ఆ విశిష్ట చిత్త నిరోధ మతిసహజము. న!

విశ్వ మున్నదే యనుచు భావించు నొకడు,

విశ్వ మిది లేదటంచు భావించు నొకడు,

ఈ ఉభయమును కాదను నే ఒకండొ

ఆత దెపుడు నిరాకులుడై వసించు. శ్తం

ఆత్మ అద్వయమని, శుద్ధమని కుబుద్ద్ధు

లెపుడు భావించెదరె కాని, ఎడదలోన

ఆత్మ నజ్ఞాన వశమున నరయలేరు;

బ్రతికినంత కాలమ్ము దుఃఖితులు వారు. న! 69

ఎన్ని అభ్యాసముల నొనరించినను వి

మూఢు డెప్పుడు పొందడు ముక్తిపథము;

ధన్యు డొందును జ్ఞానమాత్రమున ముక్తి,

ఎట్టీ మార్పు నాతడు పొంద డింతయైన. 86

ఎంత వాంఛించియును మూఢు దెపుడు కూడ

ఆ మహా (బ్రహ్మపదమునే అందుకొనడు;

ఇంత వాంఛించకున్న నదేమొ, జ్ఞాని

ఆ పరబ్రహ్మరూపమ్ము నందుకొనును. 37

ఎల్ల వస్తువులను తా [గ్రహించు టొకటె

పని నిరాధారులకు; మూఢజనుల చూడ

బోవ సంసార పోషకుల్‌; బోధితుండు

ఈ అనర్థమూలమ్ము ఛేదించి వెలుగు. 88

ఎంత కోరుకొన్నను శాంతి నింతయైన

పొందనేలేడు మూఢుడు డెందమందు;

తత్త్వ మెరిగిన జ్ఞాని మాత్రము నిరంత

రమ్ము శాంతమ్ముగానుండు నెమ్మనమున. 39 68

వస్తుదర్శనమాత్రుడౌ వా డదెట్లు

ఆత్మదర్శ్భన భాగ్యమ్ము నందగలడు?

ఎల్ల వస్తువులందున నెపుడు జ్ఞాని

అవ్యయమ్మైన ఆత్మనే అరయుచుండు. 40

ఎంత యత్నించియును మూఢధు డెప్పుడేని

పొందలేడు చిత్తనిరోధమును రవంత;

జ్ఞాని, కాత్మయందు రమించు వాని, కెపుడు

ఆ విశిష్ట చిత్త నిరోధ మతిసహజము. క!

విశ్వ మున్నదే యనుచు భావించు నొకడు,

విశ్వ మిది లేదటంచు భావించు నొకడు,

ఈ ఉభయమును కాదను నే ఒకండొ

ఆత దెపుడు నిరాకులుడై వసించు. శ్త2

ఆత్మ అద్వయమని, శుద్ధమని కుబుద్ధు

లెపుడు భావించెదరె కాని, ఎడదలోన

ఆత్మ నజ్ఞాన వశమున నరయలేరు;

(బ్రతికినంత కాలమ్ము దుఃఖితులు వారు. తత్ర 6

ముక్తిగోరునట్టి నరుని బుద్ధి ఎప్పు

డొకట ఆలంబమే లేక యుండబోదు;

ముక్తుడైనట్టి మనుజుని బుద్ధి కామ

నా రహితమై నిరాలంబమై రహించు. తీర్తే

విషయరూప వ్యాఘమ్ములు వెలయజూచి

చకితులైనట్టి శరణార్థి జనగణమ్ము

చేరుచుందురు గుహలలో శీఘ్రగతిని

చెరపులేని ఏకాగ్రతాసిద్ధికొరకు. 4ీర్‌

అరయ, కోర్కెలు లేని సింహమును జూచి

విషయ దంతి సమూహమ్ము విషయ మెరిగి

చల్లగా జారుకొను; శక్తి చాలకున్న

సేవచేయు ముఖస్తుతి చేయుచుండి. 46

ముక్తికై ఎట్టి అభ్యాసములను చేయ

లేనివాడు, సంశయములు లేనివాడు,

మనసు నిలుకడ కలవాడు, తినుచు, వినుచు

కనుచు నెపుడు జీవించు సుఖమ్ముగాను. త్తే 70

సత్య వచనము విన్నంత సాధుబుద్ధి

కలిగినట్టి నరుడు నిరాకులుడె యగును;

చూడ డాచారమును గాని, చూడ దెచట

నేని ఒక అనాచారము గాని, చూడ

డత దెచట నుదాసీనతనైన నెపుడు. 48

ఇల నదెప్పు డేపని చేయవలసివచ్చు

నప్పు డదియెచేయును జ్ఞాని యైనవాడు,

అది శుభమ్మె కాని, అశుభమైన కాని,

అతని చేష్టలు బాలునియట్లె యుండు. శ్ర

స్వేచ్చవలన సుఖము పొందు, స్వేచ్చవలన

పరమగతిని పొందగలడు నరుడు జగతి,

స్వేచ్చ వలన నిర్భతినందు, స్వేచ్చ వలన

పరమ పదమును పొందును భాసురముగ. ర్‌0

తాను కర్తను కానని, కాను భోక్త

నంచు నెప్పు డొకండు భావించుకొనునా

అప్పు డా నిముసము నందె అతని లోని

చిత్తవృత్తు లవెల్లను క్షీణమగును. ర్‌1 71

జ్ఞాని స్థితి విశ్చంఖలమయి శాంతి లేని

యట్లె ఉన్న నది సహజమై వెలుంగు;

కోరికలచేత నిండిన గుండె గలిగి

నట్టి మూధుని శాంతి సహజము కాదు. 52

ఎట్టి సంకల్పములు లేని యట్టివారు,

జ్ఞానులగువారు, బద్భులు కానివారు

ముక్తబద్దు లప్పు డపుడు భోగములను

మునుగుదురు, చేరుదురు గుహాముఖములందు. ర్‌ి

దేవతను, (శ్రోత్రియు, ప్రియను, తీర్థమును ధ

రాధిపుని, పూజ్యుని, యువతినైన జూడ

జ్ఞానియగువాని హృదయములోన కోర్కె

యనునదియె పుట్ట దొక్కింతయైన నెపుడు. ర్‌4ీ

పుత్ర, పౌత్ర, కళత్ర, దౌహిత్ర, భృత్య,

బంధువులచే పరిహసింపబడియు, ధిక్క

రింపబడియును యోగి యొక్కింతయైన

వికృతి పొందనే లేడెట్టి వేళనైన. ర్‌ర్‌ 72

జ్ఞాని సంతసించియు కూడ సంతసింప

కుండు, ఖిన్నుడై కూడ ఖిన్నుండు కాడు;

అతని ఆయా మహాశ్చర్యమైన దశల

నెల్ల అతని బోలినవాడె ఎరుగగలడు. ర్‌6

జనుల కర్త్శృత్వబుద్ధి సంసార మగును;

ఎట్టి ఆకారమేలేని యట్టివారు

మరియు నిర్వికారులు, నిరామయులు, శూన్య

మైన ఆకారులును జ్ఞానులైనవారు

అట్టి కర్శృత్వబుద్ధినే అరయలేరు. ర్‌7

ఏ పనులు చేయనప్పటి కెంతయైన

వ్యగ్రుడగును సంక్షోభమ్మువలన మూఢు;

డెల్ల పనులను చేసియు నెపుడు కూడ

కుశలు దడెంతమాత్రమును వ్యగ్రుండు కాడు. 58

సుఖముగా వచ్చు, పోవును సుఖము గాను,

సుఖముగా మాటలాడును, సుఖముగా భు

జించును, సుఖముగా శయనించు, జ్ఞాని

ఎల్ల వ్యవహారముల యందు నెపుడు సుఖియె. 59 73

స్వాత్మ నెరిగిన వాడు సంసారి యయ్యు ఇతరుల వలె ఆర్తిని పొంద డెప్పుడేని అత డెరుగడు క్లేశము, మహా హ్రదము వోలె క్షోభ నందడు, శోభించుచుండు నెపుడు. 60 ఎవడు మూర్చుడో వాని నివృత్తి యెల్ల ఎగయుచు ్రవృత్తిగ పరిణమించుచుండు; జ్ఞానియైనవాని ప్రవృత్తి సకలమును ని వృత్తి ఫలమునే అతని కందించుచుండు. 61 పరమ మూర్చునకు తన సంపదలపట్ల కలుగు వైరాగ్యము తరచుగానె; కాని తన శరీరమందున మమత్వమ్ము లేని జ్ఞానికి విరాగ రాగముల్‌ లేనె లేవు. 62 జడుడు భావనాభావనాసక్తమైన దృష్టి కలవాడుగానుండు నెల్లవేళ; జ్ఞాని భావింపదగినట్టి దాని నెప్పు డెడద భావించునే కాని, ఇతని దృష్టి ఎపు డదృష్ట రూప్రిణ్రియ్వె, కా దితర మేది. 68 74

ఎపుడు బాలుని వలె ప్రవర్తించు యోగి,

సర్వ కార్యమ్ములందు నిష్కాము డతడు

ఎన్ని పనులను తా చేయుచున్ననైన

అతని నా పనులేవియు నంటలేవు. 64

ఆత్మ నెరిగిన వాడె ధన్యపురుషుండు

వినుచు, కనుచు, స్పృశించుచు, తినుచునుండి

ఆశ లన్నింటికిని దూరమైనవాడు

సర్వభావమ్ములందున సము డతండు. 65

ఎచట సంసార? మాభాస ఎచట కలదు?

ఎచట సాధ్యము? సాధన మ్మెచట కలదు?

గగన మట్లెపుడును నిర్వికల్పుడైన

పరమధీరుడౌ జ్ఞాని కీ వసుధయందు. 66

ఎవ్వని సమాధి సహజమై ఎల్లవేళ

లందున ననవచ్చిన్నమై అలరుచుండు

అతడె అర్థసన్యాసియౌ, అతడె పూర్ణ

మైన ఆనందరూపుడౌ, అతడె వెలుగు. 67 75

ఆత్మతత్త్వ మెరిగిన మహాత్ముగూర్చి

ఎక్కువగ చెప్ప నుపయోగ మేమికలదు?

భోగమోక్షమ్ములను కోరబోవ డెపుడు

అతడు నీరసుండే సదా అన్నిచోట్ల. 68

నామమాత్ర జృంభితమును, నరుని వాస

మో జగము మహదాది, గ్రహింప ద్వైత

మిద్ది; జ్ఞాని దీనిని విసర్జించెనేని

అతడు చేయగాదగిన కార్యములె లేవు. 69

ఈ సమస్తము భ్రమ మాత్రమే నిజమున

కున్న దేమియు నిట లేదటన్న నిశ్చ

యాత్ముడు, పరిశుద్ధుడు, నలక్ష్యస్ఫురణుడు

తన స్వభావముననె శాంతి ననుభవించు. 70

దృశ్య్వమానజగతిని వీక్షించనట్టి

జ్ఞానికి విశుద్ధమగు ప్రకాశము గలట్టి

జ్ఞాని కెచట వైరాగ్యము? శమము నెచట?

ఎచట త్యాగమ్ము? విధియైన నెచట కలదు? “4 76

బహు విధమ్ములుగా తోచు ప్రకృతి జూచి

కూడ చూడనట్లు నడచుకొనెడి జ్ఞాని

కెచట బంధమ్ము? మోక్షమ్ము నెచట కలదు?

ఎట విషాదమ్ము? హర్షమ్ము నెచట నోయి? 72

బుద్ధిపర్యంత సంసారమున కల దొక

మాయ మాత్రమే; జ్ఞానికి మాయ తొలగు;

నిర్మముడు, నిరహంకారి, నెగడు; కామ

మింతయును లేని జ్ఞాని శోఖించు నెపుడు. 73

అక్షయము, గతసంతాపమైన ఆత్మ

నరయుచున్నట్టి మునికి, దేహమ్మె తాను,

తనదె ఈ దేహ మనియెడి తలపు లెచట?

ఎచట విద్యలు? విశ్వమ్ము నెచట నోయి? గ్‌.

మనసు నరికట్టునట్టివా పనుల నెపుడు

జడుడు చేయక మాను; తత్‌క్షణమునందె

వింత కోరికలను కోరి వెంటబడును

వ్యర్ధసంభాషణలు చేయ నర్గుసాచు. ర 07

ఆత్మగూర్చి వినియు మూర్చుడైన వాడు పట్టుబట్టి మూఢత్వమ్ము వదలుకొనడు; బాహ్యయత్నముల వలన పైకి నిర్వి కల్చుడుగ కానవచ్చును కాని, లోన విషయలాలసు డత డెల్లవేళ చూడ. 76 జ్ఞాన ముదయించినంత నెవ్వాని కర్మ లెల్ల డుల్లు; నాతం డొనరించు కర్మ లెల్ల లోకదృష్టికి మాత్రమే; అతనికి ఏవా పనులు చేయుటకో, మరేవా మాట లాడు కొరకొరా దెప్పుడే అవసరమ్ము. లాగా ఎపుడు భయ మెరుంగని వాని, కెప్పు డింత యైనను వికార మెరుగలేనట్టి జ్ఞాని కెచట చీకటి? వెలుతురు నెచట కలదు? ఎట కలదు హాని? ఎచ్చోట నేమి లేదు. 78 నిస్స్వభావుండునైనట్టి, నిర్వచింప రాని వాడునైనట్టి పరమసుయోగి కెట వివేకిత్వమును ? ధైర్య మెచట కలదు? 79 అతని కెచ్చోటనైన భయమ్ములేదు. 78

లేదు స్వర్గమ్ము, నరకమ్ము కూడలేదు,

లేనెలేదు జీవన్ముక్తి లేదు ఏది;

ఎక్కువగ చెప్ప నుపయోగమేమి కలదు?

ఏమియును లేదులే యోగి దృష్టియందు. 80

ఏదొ లాభమ్ముకోరి ప్రార్థించ డెపుడు,

ఏది లాభించకున్న దుఃఖించలేడు,

జ్ఞానమును బడసిన వాని చల్లనైన

నిండుహృదయ మమృతముచే నిండియుండు. 81

ఎట్టి కోర్కెలు లేనట్టి తృప్తు డెపుడు

పూని శాంత పురుషు నింత పొగడబోడు;

ఎంత దుర్శార్డునైన నిందింపలేడు

సకల సుఖదుఃఖముల పట్ల సముడతండు

అతడు చేయవలసిన కార్యములె లేవు. 82

జ్ఞాని సంసారమందు ద్వేషమ్ము గనడు

ఆత్మ నరయుట కారాట మందలేడు

సంతసము, దుఃఖముల రెంటి జూడ గనడు

కాడు మృతుడు, జీవితుడును కా డతండు. 883 79

ఆత్మగూర్చి వినియు మూర్చడైన వాడు పట్టుబట్టి మూఢత్వమ్ము వదలుకొనడు; బాహ్యయత్నముల వలన పైకి నిర్వి కల్పుడుగ కానవచ్చును కాని, లోన విషయలాలసు డత డెల్లవేళ చూడ. 76 జ్ఞాన ముదయించినంత నెవ్వాని కర్మ లెల్ల డుల్లు నాతం డొనరించు కర్మ లెల్ల లోకదృష్టికి మాత్రమే; అతనికి ఏవా పనులు చేయుటకో, మరేవా మాట లాడు కొరకొ రా దెప్పు దే అవసరమ్ము. 77 ఎపుడు భయ మెరుంగని వాని, కెప్పు డింత యైనను వికార మెరుగలేనట్టి జ్ఞాని కెచట చీకటి? వెలుతురు నెచట కలదు? ఎట కలదు హాని? ఎచ్చోట నేమి లేదు. 78 నిస్స్వభావుండునైనట్టి, నిర్వచింప రాని వాడునైనట్టి పరమసుయోగి కెట వివేకిత్వమును ? ధైర్య మెచట కలదు? 79 అతని కెచ్చోటనైన భయమ్ములేదు. 78

లేదు స్వర్ణమ్ము, నరకమ్ము కూడలేదు,

లేనెలేదు జీవన్ముక్తి, లేదు ఏది;

ఎక్కువగ చెప్ప నుపయోగమేమి కలదు?

ఏమియును లేదులే యోగి దృష్టియందు. 80

ఏదొ లాభమ్ముకోరి ప్రార్ధించ డెపుడు,

ఏది లాభించకున్న దుఃఖించలేడు,

జ్ఞానమును బడసిన వాని చల్లనైన

నిండుహృదయ మమృతముచే నిండియుండు. 81

ఎట్టి కోర్కెలు లేనట్టి తృప్తు డెపుడు

పూని శాంత పురుషు నింత పొగడబోడు;

ఎంత దుర్మార్గునైన నిందింపలేడు

సకల సుఖదుఃఖముల పట్ల సముదతండు

అతడు చేయవలసిన కార్యములె లేవు. 82

జ్ఞాని సంసారమందు ద్వేషమ్ము గనడు

ఆత్మ నరయుట కారాట మందలేడు

సంతసము, దుఃఖముల రెంటి జూడ గనడు

కాడు మృతుడు, జీవితుడును కా డతండు. 88 79

జ్ఞాని యెపుడు విషయముల జాడబోడు

ఆలుబిడ్డల యెడల స్నేహమ్ము గనడు

దేహమును గూర్చి ఇంత చింతించ డెపుడు,

ఎట్టి ఆశ లెరుగడు, శోభించు నతడు. 84

తనకు సంప్రాస్తమైనట్టి దానిచేత

తృప్తిపడి జ్ఞాని జీవించు నెల్లయెడల

దేశములు పెక్కు స్వేచ్చగా తిరుగుచుండు

భాను డస్తమించినచోట పండుకొనును. 8ిర్‌

ఆత్మయందె విశ్రాంతుడై అలరుచుండి

పెక్కు జన్మల కర్మల విస్మరించి

నట్టి జ్ఞానికి తనదు దేహమ్ము రాలి

పడిన, వృద్ధిపొందిన చింతపడ దొకింత. 86

జ్ఞాని నిర్వంద్వుడును భిన్నసంశయుండు,

సర్వభావమ్ము లందున సక్తు డత, డ

కించనుడు, కామచారుండు, కేవలుండు

ఎప్పు డానందముగ విహరించుచుందు. 87 6

మట్టీ, బంగారములను సమముగ చూచు

నెవడు, హృదయ - గ్రంథులను భేదించె నెవడు

ఎవ్వడు రజస్తమమ్ముల నెరియజేసె;

ఎవడు నిర్మము డతడె శోభించుచుండు. 88

దేనియందు నాసక్తియె లేనివాడు

ఎడదలో కోరికలు కనబడనివాడు

తృప్పుడును, విముక్తాత్ముడు నెట్టివాని

తోడనైన పోల్చదగినవాడు కాడు. 89

తెలిసికొనియు నెవండింత తెలియలేడొ

చూచుచుండియు నెవ్వాడు చూడలేడొ

పలుకుచుండియు నెవ్వాడు పలుకలేడా

వాడె వాసనారహితుండు వసుధయందు. 90

ఎల్లభావమ్ముల యెడల ఎవనికి తన

శోభనాశోభనామతి, చూడ, తొలగి

పోవు, నట్టి నిష్కాముడు - భూవరుండె

మైన, భిక్షువైన వెలుంగు నన్నియెడల. 9 81

జ్ఞాని యెపుడు విషయముల జాడబోడు

ఆలుబిడ్డల యొడల 'స్నేహమ్ము గనడు

దేహమును గూర్చి ఇంత చింతించ డెపుడు,

ఎట్టీ ఆశ లెరుగడు, శోఖించు నతడు. 84

తనకు సం్రాప్తమైనట్టి దానిచేత

తృప్తిపడి జ్ఞాని జీవించు నెల్లయెడల

దేశములు పెక్కు స్వేచ్చగా తిరుగుచుండు

భాను డస్తమించినచోట పండుకొనును. 85

ఆత్మయందె విశ్రాంతుడై అలరుచుండి

పెక్కు జన్మల కర్మల విస్మరించి

నట్టి జ్ఞానికి తనదు దేహమ్ము రాలి

పడిన, వృద్ధిపొందిన చింతపడ డొకింత. 86

జ్ఞాని నిర్వంద్వుడును భిన్నసంశయుండు,

సర్వభావమ్ము లందున సక్తుడత, డ

కించనుడు, కామచారుండు, కేవలుండు

ఎప్పు డానందముగ విహరించుచుండు. 87 60

మట్టి, బంగారములను సమముగ చూచు

నెవడు, హృదయ - గ్రంథులను ఖేదించె నెవడు

ఎవ్వడు రజస్తమమ్ముల నెరియజేసె;

ఎవడు నిర్మము డతడె శోభించుచుండు. 88

దేనియందు నాసక్తియె లేనివాడు

ఎదడదలో కోరికలు కనబదనివాడు

తృప్తుడును, విముక్తాత్ముడు నెట్టివాని

తోడనైన పోల్చదగినవాడు కాడు. 89

తెలిసికొనియు నెవండింత తెలియలేడొ

చూచుచుండియు నెవ్వాడు చూడలేడొ

పలుకుచుండియు నెవ్వాడు పలుకలేడొ

వాడె వాసనారహితుండు వసుధయందు. 90

ఎల్లభావమ్ముల యెడల ఎవనికి తన

శోభనాశోభనామతి, చూడ, తొలగి

పోవు, నట్టి నిష్కాముడు - భూవరుండె

మైన, భిక్షువైన వెలుంగు నన్నియెడల. ర 81

జ్ఞానికి, కపట మెరుగనివానికి, చరి

తార్జునకు, బుజువర్తనుడైన వాని

కెచట స్వచ్చందత? అతని కెచట తత్త్వ

నిశ్చయమ్ము? సంకోచపు నీడ ఎచట? 92

ఆత్మవిశ్రాంతితృప్తుడు, ఆశలేని

వాడు, దుఃఖ మింతయు లేనివాడు, తన ఎ

డంద యందలి అనుభవానందమును త

దితర జనులకు నేరీతి ఎరుకపరచు? 98

సుప్తుడగు, కాని, కాకుండు సుప్తు డెపుడు,

స్వప్పదశనుండు, నిదురబోవం డొకింత

మేలుకొనియుండు- కాని, మేలుకొనడు;

ఇట్లెపుడు జ్ఞాని తృప్తివహించుచుండు. 94

ఎంత చింత ఉండియును నిశ్చింతు డెపుడు

ఇంద్రియమ్ము లుండియును నిరింద్రియుండె

బుద్ధి ఉండియు జ్ఞాని నిర్చుద్ధియె యగు

గర్వ ముండియు కూడ నిగర్వి యతడు. 95 82

జ్ఞాని సుఖికాడు, దుఃఖితుడైన కాడు;

అతడు సంగికాడు, విరక్తుడైన కాడు, "

ముక్తుడును కాడు, కాడు ముముక్షువైన,

ఏమి కా డాత, డతనికి ఏమిలేదు. 96

జాద్యమందు ధన్యు డెపుడు జడుడు కాడు,

ధ్యాన మందుండియు నతండు ధ్యాని కాడు,

క్షితిని విక్షిప్తి గనడు విక్షేపషమందు,

పండితుండయ్యు కాబోడు పండితుండు. 97

ఎల్లెడల ముక్తుడు సముడు; తృష్ట నెరుగ,

దెప్పుడు కృతాకృతముల స్మరింపకుండు,

ప్రాప్తమగు వానియందున స్వస్థు డతడు,

కృతము కర్తవ్యముల పట్ల నెపుడు సుఖియె. 98

ఎంత స్తుతి విని పొంగ డొక్కింత జ్ఞాని

ఎంత నిందకు క్రుంగ డొక్కింతయైన

యముడె ఎదురైన ఉద్వేగ మంద డింత

బ్రతికియున్నను సంతసింపడు రవంత. 9ం వక!

అడవిలోనికో జనసమూహమ్ము కడకొ

పరమశాంతచిత్తు డెపుడు పరుగులిడడు

ఆత డెటనైన ఏ స్థితి యందునైన

ఎప్పు డొకరీతిగానె జీవించుచుండు. 100 84

అధ్యాయము 19 ఆత్మస్థితత్వము జనకు డిట్లనెను;: పలువిధమ్ములౌ సందేహము లను కంట కమ్ములను నాదు హృదయవనమ్ము నుండి నేను పెరికితి - తత్త్వవిజ్ఞాన మనెడి గటి దెనటి ఒక పట్లుకారు చేత. క్ష అజా టి ల నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు ఎచట ధర్మమ్ము? కామ మృదెచట కలదు? ఎచట కల దర్ధము? వివేక మెచట? ద్వైత మెచట? అద్వైత మనునది ఎచట కలదు? 2 నా మహిమయందిె నిత్య మున్నట్టి నాకు ఎచట వర్తమానము? భూత మెచట నుండె? ఎచట భావికాలము? దేశ మెచట నుండె? కాన రా వివేయు నాకు కానరావు. తి 65

అడవిలోనికో జనసమూహమ్ము కడకొ

పరమశాంతచిత్తు డెపుడు పరుగులిడడు

ఆత డెటనైన ఏ స్థితి యందునైన

ఎప్పు డొకరీతిగానె జీవించుచుండు. 84

అధ్యాయము 19 ఆత్మస్థితత్వము ఉజనకు డిట్లనెను: పలువిధమ్ములౌ సందేహము లను కంట కమ్ములను నాదు హృదయవనమ్ము నుండి నేను పెరికితి - తత్త్వవిజ్ఞాన మనెడి గట్టి దైనట్టి ఒక పట్టుకారు చేత. శ నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు ఎచట ధర్మమ్ము? కామ మ్మదెచట కలదు? ఎచట కల దర్ధము? వివేక మెచట? ద్వైత మెచట? అద్వైత మనునది ఎచట కలదు? 2 నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు ఎచట వర్తమానము? భూత మెచట నుండె? ఎచట భావికాలము? దేశ మెచట నుందె? కాన రా వివేయు నాకు కానరావు. 8 85

నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎచట ఆత్మ? అనాత్మ అదెచట కలదు?

ఎచట శుభ? మశుభమ్మది ఎచట కలదు?

ఎచట చింత? అచింతయు నెచట కలదు? శ్తీ నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎచటనుందె స్వప్పావస్థ? ఎట సుషుప్తి?

ఎచట నుండె జాగ్రదవస్థ? ఎట తురీయ?

మెచట భయముండె? ఎరుగరా దేది ఎటనా? ర్‌ నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎట కలదు దూరము? సమిప మెచట కలదు?

ఎచట బాహ్య? మభ్యంతర మ్మెచట కలదు?

ఎచట స్ట్థూలమ్ము? సూక్ష్మ మ్మదెచట కలదు? 6 నా మహిమయందిె నిత్య మున్నట్టీ నాకు

ఎచట మృత్యువు? జీవిత మెచట కలదు?

ఎచట లోకాలు? లౌకిక మ్మెచట కలదు?

ఎచట లయము? సమాధి యదెచట కలదు? ణా

ఆత్మలోననె విశ్రాంతి నందుకొంటి,

చాలిక త్రివర్గపు కథలు; చాలు యోగ

కథనములు, చాలు విజ్ఞానకథలు నాకు

చాలు చాలింక విన్నవి చాలు చాలు. 8 87

నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎచట ఆత్మ? అనాత్మ అదెచట కలదు?

ఎచట శుభ? మశుభమ్మది ఎచట కలదు?

ఎచట చింత? అచింతయు నెచట కలదు? డ్తీ

నా మహిమయందిె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎచటనుండె స్వప్నావస్థ? ఎట సుషుప్తి?

ఎచట నుండె జాగ్రదవస్థ? ఎట తురీయ?

మెచట భయముండె? ఎరుగరా దేది ఎటనా? ర్‌

నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎట కలదు దూరము? సమిప మెచట కలదు?

ఎచట బాహ్య? మభ్యంతర మెచట కలదు?

ఎచట స్థూలమ్ము? సూక్ష్మ మృదెచట కలదు? 6

నా మహిమయందె నిత్య మున్నట్టి నాకు

ఎచట మృత్యువు? జీవిత మెచట కలదు?

ఎచట లోకాలు? లౌకిక మ్మెచట కలదు?

ఎచట లయము? సమాధి యదెచట కలదు? 77 686

ఆత్మలోననె విశ్రాంతి నందుకొంటి,

చాలిక త్రివర్గపు కథలు; చాలు యోగ

కథనములు, చాలు విజ్ఞానకథలు నాకు

చాలు చాలింక విన్నవి చాలు చాలు. 8 87

అధ్యాయము 20 జీవన్ముక్తి ఉజనకు డిట్లనెను; ఎచట ప్రాణులు? దేహ మ్మిదెచట? ఎచట ఇంద్రియము? లెచట మనసు? ఎచట శూన్య? మెచట నైరాశ్య? మివి వవి ఈ నిరంజ నమగునా స్వరూపమ్ములోన కనరావు. క్షే ద్వంద్వములు లేని నాకు శాస్తమ్ము లెచట? ఎచట కల దాత్మవిజ్ఞాన? మెచట తృప్తి? ఎచట నిర్విషయ మన? మ్మదెచటనో వి తృష్ణ? ఇవి యేవి కానరా వెపుడు కూడ. 2 స్వస్వరూపుడ, నాకు మోక్ష మృదెచట? ఎచట బంధమ్ము? విద్యయు నెట? అవిద్య ఎచట? ఎట నహంకారమ్ము? ఎచట కలదు ఈ జగత్తు? రూప మనున దేది నాకు? 8 88

ఏ విశేషమ్ము లెపుడు లే, విట్టి నాకు

ఎచట ప్రారబ్ధకర్మమ్ము లెరుగరావు;

ఎచట కలదు జీవన్ముక్తి? ఎచట కలదు

ఈ విదేహకైవల్య? మివేవి లేవు. శీ

ఏ స్వభావమ్ములేని నా కెచట కర్త?

ఎచట కలడు భోక్త? స్ఫురణ మెచట కలదు?

ఎచట నిష్కియత్వము? ఫల మెచట కలదు?

ఎచట కల దపరోక్ష? మివేవి లేవు. ర్‌

ఆత్మ రూపుడనగునేను, అద్వయమగు

స్వస్వరూపమ్ము నందుండి సాగు నాకు

ఎట ముముక్షువు? బద్భు డదెచట? లోక

మెచట? ఎట యోగి? ఎట ముక్తు? దెచట జ్ఞాని? 6

ఆత్మ స్వరూపుడనైన నే నద్వయమగు

స్వస్వరూపమునందుండి (బ్రతుకు నాకు

ఎచట సృష్టిసంహారమ్ము? లెచట సిద్ధి?

సాధకుడు సాధనము లెట? సాధ్యమెచట? 7 89

ఎపుడు నిర్మలుడ నగు నా ౩ట ప్రమాత?

ఎట ప్రమాణ, ప్రమేయమ్ము? లెచ్చట ప్రమ,

ఎచట కించిత్తు? అధిక మృదెచట కలదు?

ఏవి ఎటనుండె? నేవియు నెరుగరావు. 8

ఎపుడు నిష్కియుడనగు నా కెచట జ్ఞాన?

మెచట మూఢత్వ మెట హర్ష మెచట దుఃఖ?

మెచట విక్షేప? మేకాగ్య మెచట కలదు?

ఏది ఎట నుండె? నింతైన ఎరుగరావు. 9

ఎట్టి దోష మెప్పుడు నింత యెరుగలేని

నాకు వ్యవహార మెచట? ఈ నాకు నెచట

కలదు పరమార్థ? మెచ్చట కలదు సుఖము?

ఎచట కలదు దుఃఖమ్ము? ఇవెపుడు లేవు. 10

ఎపుడు నిర్మలుడనగు నా కెచట మాయ?

ఎచట సంసార? మెట ట్రీతి? ఏట విరాగ?

మెచట జీవు? డా-బ్రహ్మము నెచట కలదు?

ఏవి ఎటనుండె? లేవు లే చెచటనేని ! శ్ర 90

నేను నిర్విభాగుడ - నిత్య మేను స్వస్టు డైన ఈ నాకు - కూటస్టు డైన నాకు ఎట ప్రవృత్తి? నివృత్తియు నెచట? ముక్తి ఎచట? బంధన మనునది ఎచట కలదు? 12 ఏ ఉపాధిలేదు, శివుడ నిట్టి నాకు ఎచట శాస్తమ్ము? నుపదేశ మెచట కలదు? ఎచట శిష్యు డుండెను? గురు డెచటనుండె? ఎచట పురుషార్ధమున్నదో ఎరుగరాదు ! 13 ఆస్తికత్వ మెచటనుండె? నాస్తికత్వ మెచట? ఏకత్వ మెచట? ద్వైత మెచట? అధికముగ వచింప నేమి ఫలము? ఏవియును నన్ను మేల్కొల్ప లే వాకింత. కేశ సక గా రా మయ వ్‌ లి 91

౯ _ _ క్‌ | (కీ న్‌ | న. . . /| . | | | చ ఖే న. |. . | నా.

ర వ వ. ఇ యం.ఏ, యంఫిల్‌, పిహెచ్‌డి. న్‌ /| / ప్రాఫెనర్‌, తెలుగుశాఖ, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం టీ " వరంగల్‌ || 1 పద్య కావ్యాలు : న

వేయినదుల వెలుగు ......... ౨ 1994 2 వెలుగునగల హంస ...........౨౨౨౨.. 1995 .
అర్మివృక్షము ..........౨౨౨౨౨ లం. 1996 ' 4 బజ్వలితకౌసలి ..............౨౨౨౨౨౨౨*-=. 1999, జనవరి " ॥/
చలువపంటిరి...............౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨ 1999 మే !
పంచవటి (ఐదు కావ్యాల సంపుటి ............... 2004 ఫిబ్రవరి " 7 ఆనందగీతి............౨.... 2004 జూన్‌ శై స |, 1. నాయని సుబ్టారావు కృతులు :పరిశిలన ............ 1981
కొరవి గోపరాజు : సాహిత్య విళ్లేషణ ............... 1983
వేయి పడగలు : ఆధునిక ఇతిహాసం .............. 1984 - 4 వ్యాసభారతి ............౨ ౦... 1988
ఆద్భుడు కట్టమంచి.......................... 1992మే . 6. మాలపల్లి : అభ్యుదయ మహాకావ్యం ............... 1992 డిసెంబరు " 7 వ్యాసభూమి .........౨౨౨౨౨౨౨౨ ౨, 1998 , 8 నాయనితో కౌసేవు .......................... 2000, జనవరి న
ఆధునిక కవిత్వంలో దాంపత్యం .................. 2000మే స
కర్టూర వసంతరాయలు : కథా కళా రుంకృతులు .... 2000, జూలై
తెలంగాణా భావ విపంచిక : గోలకొండ కవులసంచిక . 2000,అక్టోరు (|
తెలంగాణా చైతన్యస్ఫూర్తి : ప్రజల మనిషి ............ 2004 జనవరి
అంతర్వీక్షణం ........౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨౨.... 2004 మార్చి | 14 ఆంధ్ర పురాణం : భారతీయ సంస్కృతి వైభవం ....... 2005 య