Telugu Asamardhune Jeevayahra - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

కం న టా స అనల ల ట్‌ . ము ల ట్‌ ల. త గ చని వంటి | య్‌ ర టా ఇ మే . ౧ శం _॥ మ క్‌ చచ. లీ గ్‌ భ్‌ యనం. క. తే. న అ శయ్యా ా ఎలా / | గ | | / శ గ " వ్‌ నో - . ఒం గల స. న రు న నా కా ఎ గా లు = ల ట్రం. మ.

ఎందుకు '? అన్న ఫళ్న నేర్పినందుకు నొ న్న గారికి

ర ఉహ సఫల ఈ. ర [త ర

/ 4 0.427 వ |

నై.

సం; 7 గ్‌ ] ష్‌ కంటు

ఆసమర్థుడు

న

పీశ్రారామారావు జీవితం విచ్వితమైంది. ఉన్నత శీఖర్మాగం నుంచి స్వచ్చమైన జలంతో భూమిమీద పడి, మలినాన్ని కలుపుకొని, మురికి కూపంలోకి వనహించే 'పెలయేటిని జ్ఞప్తికి తెస్తుంది తనలో వచ్చిన మార్పు ఆ సెలయేటికి తెబసో,.ళలిదుతో నునకుు తెలియదు. ఒకవేళ తెలిస్తే. తనలో పచ్చిస మార్చుకి అ పెలయేరు బాధపడుతూ వుందో మనకు తెలియదు,

చూసేవాళ్ళు మాత్రం దాని పనితనానికి శాఖివడుతూ ఉంటారు. దావికి ఆ జ్ఞానం వుందో లేదోమ్మోతడ-. ఎవక్టరూ -చెప్పలేరు. పైగా పర్వతాల్లో _వవపిస్తూ వున్నప్పుడున్న ఇడుదుడుకుల్లేవు అని సంతో షిస్తూవుందేమో ఆంపిస్తుంది అప్పుడప్పుడు. సీతారామారావు తండ్రి చావు మంచమీద వుండి, “బాలూ మనవ వంశం పేరు విలబెటు. ఆంఠకంటే నే చెప్పేది ఏమీలేదో అవి నలహా చెప్పాడు. ల్తివే ఆకవి ఆఖరు మాటలు.

ఆ మాటలు వివి చుట్టూ వున్న వాళ్ళంతా ఆళ్చర్యపోయారు. “అస్థిసంగతి చెప్పలేదు. ఇంకేమీ చెప్పలేదు. వంశం పేరు విలబెట్ట మన్నాడు చూశారా, ఆయన గొప్పతనం.” అని పొగిడారుం

= ఆ గొప్పతనం వాళ్ళ వంశంలోనే ఉందో అన్నారు అంతా.

ఏజంగా వాళ్ళ వంశం గొప్పదే. వాళ్ళ ముత్తాత ఆ వూరికి చైరువు తవ్వించాడు. సత్రం కట్టించాడు. వాళ్ళ తాత నగా వీర భ్మదుడికి మళ్లే వుండేవాడు. కర చేత్తోపట్టుకుని ఐజార్న నడుస్తుంటే ఎవ్వరికయినా కూర్చునే పాప్తం వుండేదా? ఆడవాళ్ళు త్యురున ఇళ్ళ లోకి పరుగె శ్రేవాళ్ళు. ఆయన పేరు చెపితే దొలు పిల్లలు హడలుకొవి మారాం కట్టిపెట్టి కుక్కిన పేలయ్యేవాక్ళు, ఆ వూళ్ళో దేవాలయం కట్టిం

క ఆఅసమరువి క

చింది ఆయనే. ఇప్పటికీ దేవుడీ పెళ్ళికి పీబలమీద కూర్చునే హక్కు వాళ్ళదే. ఈ హక్కు ఇతని తండి ముస్పయివేలు. ఖర్చుపెట్టి, హైకోర్టు దాకా వెళ్ళి నిలబ్య ైకున్నాడు. వళియేటా దేవువి ఉత్సవం తిన సొంత ఖర్చుతోనే చేయించేవాడు. ఆడిగినవాళ్ళకు లేదనకుండొ దాసం చేసేవాడు. ఆ పూరిగుండా ఏ పెళ్ళివాళ్ళు వెళ్ళడం తటస్థించినా పరే ఒక పూట వాళ్ళ ఇంట్లో బనచేని ఆయనచేసే సత్కారాలు అందు కొని, విందారగించి వెళ్ళవలసిందే. వాళ్ళ కమతంలోకి రావాలని ఊభో్ళో మాల మదిగలంతా ఉవ్విళ్ళూరుతూ ఉండేవారు. అజమాయిషీ లేకపోనటంవల్ల కాజెయ్యటానికి వీలవుతుందని వాళ్ళ తాపత్రయం అని గిట్బవివాళ్ళు అనేమాట నిజమేగావి ఆ కుటుంబంలో పుట్టినవాళ్ళె వరూ ఆ మాట నమ్మరు.

సీతారామారావు చిన్నతనం నుంచీ" తన కుటుంబోన్ని గురించి అనేకులు గొప్పగా చెప్పుకోవటం వింటూ ఉండేవాడు. కొంత మంది ఆతని ముఖం ఎదుటనే కీర్తిస్తూ ఉండేవాళ్ళు. ఇక తన బంధువుల పంగతి చెప్పవవసరడలేదు. తమ ఇళ్ళళ్లోజ5గిన కార్యం కారామత్తుల వైైళివం దగ్గర్నుంచి, తమ తాత ముతాతల శౌర్యం వరకూ వర్షించి చెబుతుందేవారు. అపష్పుడతవికి రూఢీ ఆయింది. “డబ్బు దేముంది? మనిషికి కొవిలిసింది పేరు ఆవి.

అతని వంళాన్ని పొగిదేవాళ్ళంతా ఈ విషయం ఏకగీవంగా వొవ్నుకున్నారు. “డబ్బు మనల్ని సంపాయించిందా, మనం డబ్బును సంపాయించామా”” అనేవాళ్ళు. “డబ్బు సంపాయించిన వాళ్ళు చాలా మంది ఉన్నారు. వాశృందర్సీ మీ కోత ముతాతలి చెవ)కున్సటు చెప్పుపంటిన్నారా?ో ఆవి ప్ర్నించేవాన న్‌ వొ ఇగ

ఆతనికి ఈ (స్రశ్నలు చాలా గొప్పగా కనుపించేవి. అతనిలో (పవహించేది ఆ వంశంలోని ర్తమే. ఈ విషయం తన తండ్రి క్షర్మ్యకి పదివేలు ఖర్చుపెట్టి ఆతను విరూసించుకున్నాడు.

టజీవయ్యాక్ష ఇ “తచడికి మించిన చెయ్యి” అన్నారు ఆఅంరౌ- *ఎముకలేవి చెయ్యి” అన్నాడు వొక కవి. ఇదిరోజులు నిరతాన్నదానం చేశాడు. వొచ్చిన చుట్టాలెవరూ నల రోజులు పూర్తి కాకుండా వెళ్ళినవాళ్ళు లేరు. అందర్నీ తృ ప్రివరచి చంపారు. ఆ పదిరోజులూ చుట్టుప్రక్కల (గామౌల్లోవున్న పవీదసాద లకు అన్నదానం చేశాడు. బట్టలు సంచిపెట్టాడు. వాటి మీద ఫలానావారి ధర్మం అవికూడా వేంబంచాడు. ఆ రోజుల్లో అతని పేరు చెప్పుకోని వాళ్ళులేరు- “చెప్పుకుంటే ఆయన్నే చెప్పుకోవాలి” ఆనుకువేవాళ్ళు. “మా రాజు” అనేవాళ్ళు, తండి గతించిన తన్వాత అవ్పులు ఇన్వవలసీన వాళ్ళ విష యంలో కూడా అతను చాలా ఉదారంగా (వ్రవర్తించాడు తమకష్టసుఖాలు వచ్చి చెప్పుకోవి వాళ్ళది పాపం. ఇచ్చిన్‌ వాళ్ళదగ్గర యిచ్చివస్లు పుచ్చుకున్నాడు. అతను ఒకపేమాట చెప్పాడు - “వేను కోర్టుకి ఎక్క-మ.” ం "అతని మేనమామ జకనికి నలభై వేరివ్వాలి అదికూణా అతడు వరిష్కారల చేసుకున్నాడు. ఒకరోజు _ మేనమామ వచ్చి తనపూరు తీసిశళ్ళాడు' తన ఇంటికి తీసుకొని వెళ్ళి ఎన్నో మర్యాదలు చేశారు. ఆ త్తకూడా “ఛాకరాక్‌ నచ్చావు, మవ్వువ స్తే చూచుబాబూ, మా యిల్లు కళకళ లాడుతున్నది” అన్నది. తాను వచ్చినందుకు వాళ్ళు పడిన షంతోషం, వాళ్ళు చేసిన మర్యాదచూ చూస్తే అతవికి అమిళానందం కలిగింది. నాలుగోరోజు మేనమామ ఈన ఠఈటుతఐు పరిస్థితులు చెప్పు కుంటూో బాబూ నేసంత డబ్బు యిచ్చుకోలేను. ఫిళ్లిలు కలవాబ్నీ పది యెకరాల మాగాణి. నికేపంలాంటిది రానస్తాను. నా కాపరం సిలబెట్టుం పీకీ డబ్బు వొక లెక్కలోదికాదు. చదువువిన్న వాడివి, సమద్ధడివి, శేపటినముంచి ఎంత పంపాదించాల" పే అంత పంపాదించుకోగలవు" అన్నాడు.

| అనమర్జువి

“సంపాదించుకోకపో తే మ్మాతం సీకు సహాయం చేయకూడదా మామా?” అన్నాడతమ. సంపాదించే ఆవకాశం ఉంది గనుక ఇతర్లకు సహాయం చేస్తున్నాడనుకోవటం ఆతనికి బొత్తిగా బాగాలేదు, సూర్యుని తేజస్సుకుమక్లే, రత్నాల కాంతికిమన్లే దాతృత్వం అతని స్వభావం.

“ఎందుకు చెయ్యకూడదు బాబూ, మేమేం పరాయి వాళ మా?” ఆంది అ త్త ణ్‌

“పరాయి వాళ్ళకు మాతం సవోయం చెయ్యకూడదా అ తా”

“ఆది వేరూ అంది ఆత్త. కొవి తర్వాతో ఏమనాలో ఆమెకి తోచలేదు.

“నాయనా! మీ రాబు చచ్చి ద్ద న్వక్షాన వున్నాడో వొక్క నాడయినా బొకీసంగతీ ఎ_శ్రైవాడుకాదో అన్నాడు మామ. అతడు అన్నటికప్పుడే పది ఎకరాలిస్తానని మాట జారినందుకు వళ్ళా శ్రాప వడటం మొదణ పెట్టాడు.

“నేను మారం మీ మాట కాదన్నానా”ొ

“అదుగదీ- నేను చెప్పలా? వాడి గుణమేవేరో అంది ఆత్త ఇంత ముఖం చేసుకొని. ఆమెకు సలల్తై వేల అప్పు వది యెకరాలతో పోవటమే సట్టరావి సంతోషాన్ని కలిగించింది. భర్తకు మాతం ఆమె మీద కోపం వచ్చింది,

“నాయనా. మీ నాన్నా నేనూ ఎలా పవుండేవాళ్ళమో నీకు తెలు సుగా? ఇంటివనులు ఆయన వొక్కటికూడా పట్టించుకునేవాడు కాదు. పొలం భారా అంకా నేనే చూచుకునేవాణ్న్‌. ఏది ఎంత వచ్చిందని కూడా ఆడిగేవాడా? మహారాజు మంచి అసిపించుకువి వెళ్ళిపోయాడు... పీకు జ్ఞాపకముండో లేదోగాని విన్ను నా చేతులతో ఎత్తి 'సెందాను బాబూ” అన్నాడు.

అబ్రేశ్స్వ్య మామా అన్నాడు సీకారామారావు. అతనికి నీజంగా క్షావకం లేదు. పెంచే వుంటాడని నమ్మకం, అబద్దమాడవలసిన అవ సిర మే మొచ్చింది తన మామకి,

జీనయా(ర రి ఎన్షా స్వంత తమ్ముడివే అనుకున్నా బాబూ ఓక రోజు ఆరుగు మీద ఆడిస్తూంటే కిందపర్ణావు. ఎక్కడ దెబ్బ తగిలిందో ఆవినా పై పాణాలు పైనే యొగిలి పోయినయ్యం పే నమ్ము. అవ్పుడెట్లా వుండే వాడివి దొరల్లే నిగవిగలారు తుండేవాడివి” అంది అశ్వ.

వాళ్ళ మంచితనం ఆతనికి ద్రిగృమ కలిగించిళది ఇంత మంచి వాళ్ళకి తన తంగడికీ చివరి రోజుల్లో ఎందుకు వైరం వచ్చిందవి ఆలోచించాడు తవ ఆసిపె పెత్తనంచేస్తూ చాటు? చాలా డబ్బు తిన్నాడని వూశ్ళోవాళ్ళు అనుకుంటూ వుంటారు. కాని ఇంత మంచి వాడు అటువంటి పనిచేస్తాడా? డబ్బే తింటే ఇం అస్పు ఎందుకవు తుంది? గిట్టని వాళ్ళనే మాటలివి, తవ తండ్రికి చెప్పుడు మాటలు వినే స్వభావం వుంది. ఎవ్వరో లేవిపోని మాటలు చెప్పి తన తండీకీ మేనమామకీ తగాదా పెట్టి వుంటారు. న.

ఆతవిలో ఆలోచిస్తూ వుంే మేనమామకి అనుమావర వేసింది. అన్నమాట ఎక్కడ జారకాడోనని. అందుకని వెంటనే “*న'రే బాబూ సీయిష్ట మొచ్చినళ్లే చెయ్‌ అన్నీ తెలిసిన వాడివి. పీకు నే చెప్పే దేము౦ది?.... మరి ఇవ్వాశే రాళకోతలు పూర్రిచేసుకుందామా?” అని అడిగాడు.

సేకతారామారావు తనకు రావలనిన నలలై వేలకు గాను వది ఎకరాలు రాంజంచుకొని పరిష్కారం చేసుకొన్నాడు. అత్తా మేనమామలు ఆతన్ని డీవించి పంపారు. ఊళ్ళోవాళ్ళంతా వూరు బయటికి సాగనంపి 'పెలపు తీసుకున్నారు.

ఆ రోజుల్లో ఒకరికి సహాయం చెయ్యుడమం కే పరమానందంగా వుండేది. | పతివాళ్ళూ ఆతన్ని గౌరవిస్తూ వుండేవాళ్ళు. ఇంతకం శే ఏం కావాలి? (బిశికిన నాలుగు రోజులూ యిలా (బతికితే దొలదూ? పది మందితో మంచవిపించుకొని పొమ్మన్నారు పెద్దలు.

జై

కే0 అసమర్థుని

“ఇంత చిన్నరనంలో యింతబుద్ధి వుండటం యెక్కడా చూడ లేదూ అన్నారు అంతా. శ

త బద వాళ్ళ వంశంలోనే వుందో అన్ని వాళ్ళల్లో వాళ్ళే జవాబు చెప్పుకున్నారు

తంగగ్రికోర్కె నెర వేర్చాననే ఆనందం, వంళం పేరు నిల జెట్టాననే గర్వం అతవికుండేవి ఆ రోజుల్లో.

ఆ పూళ్ళోనే రామయ్య అనే వృద్ధ" కరుండేవాడు. ఆతన్ని అంతా “తాతా”అని పిలుస్తుండేవాళ్ళు! అతనికి సీతారామారావు కుటుంబ మంపే తగని అభిమానం.

“బాబూ కురవాదీవి, (పపంచానుభవం తక్కువ. కొంచెం తెలిసి మెలగాలో అని సలహా చెబుతుండేవారు.

“నేను తెలిసే చేస్తున్నా తాఠా?” అనేవాడు సీకారానూరావు.

“చేతుల్లో నాలుగు రాళ్ళుంపే అంకా మూగుకారు. తరువాత మన మొగం చూచే వాళ్ళుండరు బాబూ ”

“మళ్ళీ ముఖం చూస్తారనే అఆపేకతోనే నేనీ పన్లు చెయ్యటం లేదు తాతా! చెయ్యటంకోని మే చేస్తున్నాను.”

“పళ్చా తాపస పడవలసిన పనులేవీ చేయ్యకు బాబూ పళ్ళాత్తాప వడవలసివొ స్టే హృదయంలో తేశళ్ళూ, జెరులూ నివాసం ఎర్చరచు కుంటాయి. నువ్విష్పుడు మంచి పములనుకునేవన్నీ ఎదురు తిరుగు తై. ఇప్పుడు సీవ్లు సహాయంపొందే. వాళ్ళనే విరోధం చేసుకుంటావు. సీమంచే నీ పతనావికి కారణ నపుతుంది.”ో

“నేను పతిఫలం కోరలేదు తాతా”

“అది ఒక్క టే చొలదు బాబూ ” అనేవాడు రామయ్య తాత.

డై

అళడు చిన్నతనంలో చాలా ఉన్నతమైన అశయాలు కలిగి వుండేవాడు. ఆదర్శవంతమైన జీవితం గడపాలని ఉవ్విళ్ళూరు తుండే

వారు. నిత్యం (వయత్నిస్తూ వుండేవాడు. భావనలో, వలుకులో, (సవర్త నలో అతని అభిలాష వ్యక్తమవుతూ పుందేది.

మిగిలిన వాళ్ళంతా నిత్యజీఏతంలోని చిల్లర విషయాల్లో మునిగి శీలుకూ వుంళే ఆతను వాటికి అతీతంగా పుండి ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి ఆలోచిస్తూ వుండేవాడు.

తవచుట్టూ జరుగుతున్న కుబుంబి జీవితం అతని మనన్సువి ఎక్కువ కష్ట పె స్రైది. పెళ్ళి చేసుకోవటం, పిల్లల్ని కనడం, ఆరోగ్యం చెడగొట్టుకుని యీనురోమనవి తిరగటం. పిల్లలకోసం నీచంగా కావ్యక యం పట్టం-అతని మెతవి హృదయానికి గంట్లు పెస్టేవి. కొంత మంది ఆడవాళ్ళు గర్భిణితో తిరగటం, వీణ్బాడేబప్పుడు. వాళ్ళుపడే చొద, పిల్లలకు వాళ్ళుచేపే నపర్యలూ చూస్తే అతనికి పరమ అన హ్యంగా పుండేది.

ఎంత ఆలోచించినా మనుష్యులు ఏ సుఠలం కోరి. పెళ్ళిళ్ళు చేసుకుంటున్నారో అళవికి టోరవడేది కాదు. పెళ్ళయిన నాలుగో రోజు మంచి భర్త భార్యను కష్టపెడుతూనే పుంటాడు. భార్యకూడా ఉడతా భిక్తివి తానూ ఆళివికి కష్టం కలిగిషూనే ఉంటుంది. “ఇంత పొద్దు పోయివచ్బారేం? అవునులెండి. మీ కిప్పుడు కొపురం కొవలపివచ్చిందా” ఆఅ)టుంది.

“ర ల్తమ్మ పదినాంనా సంగతి నీకు తెలునుగా? కాపరావికి కొచ్చి ఇవ్ని యేళ్ళయింది కదా, ఎన్నడయినవా గడపదాటి ఎరుగుదునా? పర ప్పరుషుడి మొఖమయినా చూచి ఎరుగుదునా? మరెందుకో వారికి నామీద ఇంత కోపం” అని ప్రచారం మొదలు పెడుతుంది.

అమకణం, “ఏ నుయ్యో గొయ్యో చూచుకుంటోొ నని జెది ర్వ్వ్తింది.

భర్తమీద కోపం పిల్లల్ని కొటి తీర్చుకుంటుంది. కొవి మాన పులు మాతం పెళ్ళిళ్ళు మానుకోరు. పోనీపొరపాటు వడుతున్నారేమో

[2 ఇఅనమరువి న!

అనుకుంీ అవ్నీ 'తెరిపినవాశ్ళే మూడు నాలుగు పెళ్ళిళ్ళు కూడా నొక దావి తరువాత వొకటి చేసుకోటానికి ఏమాత్రం సంకోచించటంలేదు.

ఆళవికి మాతం కుటుంబ జీవితం అమిత కరోతగావుండేదిం ఇల్లాలు సీశ్ళాడివప్పుడేకాక సంపార మెప్పుడూ పురిటి కంపు కొడుతూ పుండేది. కొంతమంది ఆడవాళ్ళు ఎప్పుడో రాబోయే కొన్చుకనీ, పుట్టి బోయే పిల్లవాడి పక్కకిందకవి, పెళ్ళయిన దగ్గరనుంచీ చిరిగిపోయిన గుడ్డలు పోగుచేస్తూ వుంటారు. గర్భిణి వచ్చినప్పటి మంచీ బియ్యం పోసుకువి, తీరిస్షా కూర్చొవి మట్టిగడ్డ లేరుకొవి తింటూ వుంటారు. ఇవన్నీ ఆళవికి కంవరం ప్యంచేవి

తర్మడులు కూతుళ్ళకు మొసుళ్ళను "వెతకటం అతనికి చాలా హీయంగా కనపడేది. మా ఆమ్మాయి పుష్టిగా వుంటుంది. పీలగావుండే కురవాడు పనికిరాడని పిల్లతంి చెప్తతూంపే అంవికి వళు (పదర్శనాలు జ్ఞాపకానికి వచ్చేవి.

(వఠ్యకింగా కళ్ళతో చూస్తూ పెళ్ళి విలా చేసుకోవటం? చేను కుంపేతన ఆదర్శం ఎలా చెల్లుతుంది? అందుకవి, ఆలోచించి, ఆలోచిలచి, ఏ వరిస్థితులతోనూ పెళ్ళి చేనుకోకూడదవి నిశ్చయం చేసు కున్నాడు.

'స్నేహితులుగావీ బంధువులుగానీ ఈ (వప్తావనతెస్తే "నాకేమిటి? పెశ్ళేమిటి”” అనేవాడు. తవనూ అందర్ని చూచినటు చూడం ఆతవికి కష్టం వేసే. లి 2

వాళ్ళు తెలివిగా నవ్వుళూ “మేమూ ఇటా అవ్నవాళ్ళమే

ను! లేవోయ్‌” అవేవారు. ఆతవిమాట వమ్మేవాళ్ళు కాదు. “చెప్పష్టూ! మవ్వు అంగీకరిస్తే రత్నంలాంటి పిల్లను తెన్చి కేస్తాం” అనేవాళ్ళు.

ఆతను మనస్సులో కలవరవడి, “వేమ షుఖపడ ౧౦ మీకు ఇషం లేదా?” అని గంభీరంగా (పశ్నించేవారు. ల

“అయితే ఎక్కడన్నా ఏర్పాటు చేశావా మేమిటోమ్‌?” అవి వ్రళ్నించేవాళ్ళు, "స్నేహితులు చాలా కుతూహలంగా.

జీవయ్యాత 11 అతచు గుక్కతివ్పుకొవి, “మీకు అర్థంకాదు” అవేవాడు. రి న్‌! |!

అటువంటి ఆతమ పెళ్ళి చేసుపంటున్నాడవి తెలిపేటప్పటికి స్నేహితుల బంధువులూ విస్తుపోపటలో ఆశ్చర్యం ఏముంది? వతి వాడూ వచ్చి ఆతన్నే అడిగేవాడు. యదార్థం తెలుసుకోవాలనే ఉనే శంతోం న

ఆప మచ్‌ పెళ్ళి చేనుపంటున్నావట, విజమేనా””

ఈజ్ర(! చేసుకుంటున్నాను"

*ఏం, ఇలా చేశాపు”ొ

“నేను పెళ్ళికి ఒక నమూశవారం కల్పిపామం*

ఆ=పన్మిటది?” క

“నేను మీ యందరికిమలళ్త్లే ఈ యంత్రానికి బావిసమ అవను. చఛొన్ని నా ఫేద్ధాంకావికి ఉవయోగించుకుంటామ.”

“ఎట్లాగో కొంచెం చెవు”

అట్టి'ద్రే చూస్తారుగా అనేవాడు. తవ అభ్మిపాయాలు వాళ్ళతో ఛర్మించటావికి అతికి ఇప్టంలేదు.

అనణు వపంగతేమిటం పే. అప్పుడతను గురుకులంలో చదువు కుంటూన్న ఇందిరను ఉపేమించబం జ)9గింది పెళ్ళ చేసుకోకపోతే ఏం చేపేలటు? పెళ్ళి చేసుకోకపోతే ఆమె ద%రికి రావివ్వదు. పెగా

న! టి య్‌

అమె తం పోలీను ఉదో్యోగి. కౌదిక్టి పిల్లలు కలుగపండా జాగ త్త వడి, కన భార్యక్కూడా స్వాతంత్ర్యం ఇస్తే పెళ్ళ్లలో ఉన్న చెడు ఈనకు అంటచనుకున్నాకు. “ఆమె జీవితం ఆమెది. నా జీవితం నాది. మర్య మర్య ఆవంద డోలికలు....” అమకున్నాడుం

కావి ఆతమ అమకున్నట్లు ఏమీ జరగలేదు. నంవత్సరం తిరిగి వచ్చేటప్పటికి పొత్తిగుడ్ణలు కరువాయివాయి. తవ భార్య వియ్యంలో మట్టిగడ్డ్దలు ఏరటం 'మొఎలు పెట్టింది. ఆళతవికి ఒక్‌ ఆడళికువు ఖనవ్మిం

కేశి అవమర్షువి

చింది. ఆవాడు ఆతమ వక్డబావ వైన భగవంతుడికీ క్రింద భూదేవికీ తెలియాలి. భార్య వొప్పులు వకశుుపే. ఈ పాంనఐకు నేవేకాంణం. వేమ (బహ్మరాక్షవిని మవాపాతకివి” అవితన్ను తామ తిట్టుకుంటూకన్నీరు కారుస్తూ కూర్చున్నాడు. మారణ యుతం శన్ను వశం చేమకుంటు న్నడవి (గపాంచాడు. కావి ఏం లాభం? ఐదు నంవత్సరాలు దాపే ఓప్పుటికి ఇద్దరు పిల్లలు కలిగారు. మూడు గర్భస్రావాలు జరిగినయ్‌,.

అతడు జీవితం చేతులలో కీలుబొమ్మ అయ్యాడు, వరిపితులు తారుమారయినాయి. ఉద్యోగం చెయ్యక తప్పిందికాదు. అతవి మామ ఒక 'పెక్టథరంలో గుమస్తాగిరి ఇప్పించాడు. “మా అల్లుడు . కొంచెం చావస్తురు. ఒక కంట కనిపెడుతూ ఉండండొ అవి మేనేజుతో చెప్పి పొయ్యాడు.

“ఇకనైనా జాగత్తగా పుండు. అవ్పుడన్నుడూ మేనేజరు ఇంటికి వెళ్ళివస్తూండు. పెస్టవాళ్ళ దర్శవం చేసుకోవడం ఎవ్పటికైనా మంచిదొ అవి అతవికి జోరంచి వెళ్ళాడు. |

ఈన మామ నహియంతో పొట్టపోసుకోవలని వచ్చినందుకు చాలా కించవడ్డాడు. తన మామకి తను ఎంత లోకున అయిఉంటాడు! తనభార్య తనను గురించి ఏమునుకుంటుంది?

స్నేహితులు కొంది నవ్వులు నవ్వటం మొదలు పెట్టారు. ఒక రద్దు "*ఖ దేనా నీవు పెళ్ళక కల్పించిన మాతిన ఆర్తిం?” అవి అడి గారు. “వీమాట నీవు విలబెట్టుకున్నాపు .... నువ్వు పెళ్ళికి జావిన వయ్యావా ఏమిటి, మామకు అయ్యాపు కావి అన్నారు కొందరు.

ఆతని మామమీదడ కోపం వచ్చింది అస్తమానం ఆయన్ని గురించే ఆలోబంచేవాడు. అతను లేకపోతే అతని కూతురు ఉండేది కాదు. అతని కూతురు ఉండకపోతే తవక్తీ పెళ్ళి వుండేదికాదు. తనకు

జీవయా[ కక్‌

పెళ్ళి లేకపోతే ఈ బారణ వుండేవి [రా కావు. అళవికి ఒక్కడుణం ఈ [వవం చం మామల మయంగా కవిపించింది. కవవడకుండా వుండి ఈ (వ్రవంచాన్ని వడువుతున్నారు వాళ్ళు, ఆతమ ఉద్యోగం పెయ్యలేకపోయారు.

ఒకరోజు ఆఫీసులో ఎక్కౌ-ంటు పున్తకం ముందు వేమకొని లెక్కలు రాయవావికి ఐదులు మారినో ఈటొమ్మ

అణా

గిళాడు:....

అది చూచి మేనేజరు మండివకుటూ - "జదేమిబ” అవి అడిగాడు-

“మామ” అవి యికిలించారు పీతారామారాపు.

=ఎవరి మామ”

అట్టి మామకూ డా ఇలాగే పెంటావా ఏమిటొ ఇపాపా.... ఒకరి

అనె మామ ఎమిటి అంచరి మామామ. ఏల్లవిచ్చే మామ. చూశా వీకళల "పెఎది-.కకు), చిన్న వి-చేతులు వవ్నంంపుజ్యఎ పెదరే . ఇషాప్తా ఉట క యు ! జటౌతొ

అవి తమ గీవివ బొమ్మా చూపుతూ చెప్పాడు.

అశవికి అవాశే ఉద్యోగం ఊడింది. అవలే మేనేజరు అశవి మీర కోవంగా వుంటున్నారు. మొన్న కూతురు రైలుకి వెళుతుంశే ఐండి తీనుకు రమ్మావి పీతారామారావుకి చెపితే "చేవ బంజా వీ భూతురికా”” అన్నారు. అది మెవమ్చాలో పెట్టుకొని మేనేజరు డిప్‌ మిన్‌ చేశాడు పేశారామారావువి. ఉద్యోగం ఊడింఎవి తెలియగానే మేవేజము చగెనతు వెళ్ళారు పీతారామానావు. 'ప్రారేయ వటావికి వచ్చాడమకావి

ళ్‌ ఖ్‌ స!

మిరవిగివి కూర్చున్నారు మేచేజు.

16 అసమరువి ఇ

“*ఏనీ మా నూమ బొమ్మ”

“ఎందుకు?” |

“మీసాలు పెట్టి పోతామ. పోలీకు ...మీసొాణజొ అవ చప్పట్లు కొరుతూ గంతులు వేస్తూ అడిగాడు.

మేనేజరుకి ఏమీ తోచలేదు. వెరిగా చూస్తూ కూర్చున్నాడు.

“పీ కూత్రురికి బండి దొరికిందా?” అవి ఆడిగాను పీకారామా చావు.

కం ఏంటీ

తన (వళ్నకు మేనేజరు గుడ్తప్పకేప్పీ కూర్చోవటం చూ్రే సీతారామాతావుకి హుషారెకి.0ది. “కూతుర్ని అల్లుడిదగ్గరకు పంపటం, అల్లుడు గర్భిణ్‌చేసి మళ్ళీ వీ కూతుర్ని వీ వగ్గరకు. వంసఃం, సీవు సీళ్ళాడించి మశ్ళి అల్లుడి దగ్గరజు పంపటం, ఆతడు మళ్ళీ గర్భిణీచేసి పీ దగ్గరకు వంసటం, నీవు నీళ్ళాడించి మళీ + అతవి వగ్గరకు వంసటం.ఆతమ మళ్ళీ నీదగ్గంకు పంపటం ౨ నీవు అతవి దగ్గరకు వంసటం.ఆతను నీ దగ్గకకు పంపటం---ఇదేనటయ్యా నువ్వు చేసే పపీ” అని ముక్కుమీద వేలు వేసుకొని. ఇంటికప్పు ఎగిరిపోయే ట్లు సవ్వి, వెళ్ళిపోయాడు.

ఇతరులు ఎవరయినా ఉద్యోగం ఎందుకుపోయిందని అడిగితే, “మా మామ డిస్మిస్‌ చేయించాడు” అని చెప్పేవాడు.

ఇక మళ్ళీ అతను ఉర్యోగం కోసం _సయశ్నించలేదు అప్పు డతనికి ఒక్క మామమీదే కాదు, (ప్రపంచం మీడే కోపంగా వుండే. తన దగ్గర నవాయం పొందీనవాళ్ళు తన దగ్గరకు రాపటంకానీ, ఠనతో మౌట్లాడడంగానీ. ఎప్పుడో మానివేశారు దేఎడికి ఉత్సవం చేయించ నందుకు, నంలో ఉచిత భోజనం ఏ్పూటుచేయించనందుకు నిందిం చటం మొదలుపెట్టారు. “ఉన్నన్నాహృ కన్ను మిన్ను కానకుండా అర్చు పెట్టాడు. ఇప్పుడనుభవిస్తున్నాడు” అన్నారు. ఖర్చు 'పెట్టాడం శ్రే

జీవయాత్ర ||

ఎవరికోసం పెడు? మనకోసం పెటాడొా తన 'ఉరుకోనం, పడి మందితో మంచేవాడనిపించుకోడానికి వేటాడు = అవి ఈనడించేవాళ్ళు.

అతవికి వపంచం మీడ కసిగా వుండేవి. ఇచవరకు తన్ను ఎరిగిన వాళ్ళతో మాన్గడ బు అభ్యేదికాదు. కన సహాయం పొందిన వాళ్ళ కింట పడకుండా తానే తప్పు తిమగుతు.డేవాడు ఉండి ఉండి ఆ కసి అనేక విధాలా బయట పెసుకు.డేవారు. ఉండి ఉండి కసి అనేక విధాల బయట పడుతుండేది. తరుచు భార్య గురి అవుకూ వుండేది.

గ్యురపు బండికి ప్రేషన్నుంచి తన ఇంటికి పాఎలొ మామూలు కావి తన ద్శరి అస్థరూపాయి వసూలుచేస్తారు. _

“మారాజులు ఇవ్వాల, మేం తినాలో అంటారు, తేమ కాదన లేడు. వాళ్ళతో బేరం చెయ్యలేడు! ఇంట్లోకి వెళ్ళి ఏడో ఒక వంక బెట్టుకొవి భార్యతో తగాదా పెట్టుకుంటాడు.

అప్పుడప్పుడూ తప్పక కూరగాయల మార్కెట్టుకి. వెళ్ళాడు- తను కూరగాయలు తేవటం ఎవరన్నా చూస్తున్నారేమో అవి, సంచి ముడిచి జేబులో పెస్టుకొవి వెళతాడు. అవీ ఇవీ కొముక్కొస్తాడు. బేకం చెయ్యరు. మంచి చెరులు చూడడు. నాలుగు కొట్టు తిరగరు, ఎవరు ఎక్కడ చూచిపోతారో అవి చేకికందినవి కొనుక్కొని వచ్చే స్తాడు. నందు గొందుల వెంటపడి ఇ-టికి వొచ్చేస్తాకు. ఇంటికిరాగానే భార్య ఒక్కసారి కూరలు చూచి "అన్నీ పృచ్చులేగో అంటుంది.

అతసికి చరున కోవం వస్తుంది. తను పడ్డ (శమకి ఇదా (వతి ఫలం!

“చంకాయేలు పావలా, ఇంటికి వొచ్చి ఇచ్చి పోతున్నారు!” అంటుంది.

“"ఆయ్ర్రిత్రే నేము డబ్బు కాజేళశావంటావా” అంటాడు. పోట్లాడ తారు. ఈ గుణ వీవంళంలోనే ఉందంటారు.

శ్ర)

1 అసమర్భవి

“వీ తంగడి పోలీసు ఉద్యోగ్‌ కాదూ? కోడిపెట్టలు అందాలు తీసుకునేవాడు కాదూ? అంతా ఆంకే అనుకుంటావు”

“ఆ డద్ని చీరె కొనుక్కోమని ఆమె తండ్‌ ఇచ్చి వెళ్ళిన డబ్బు. అది తనకోసం ఖర్చు పెట్టుకుంటున్నాననే లోనల తపన ఈ వధంగ బయటపడుతుంది.

“సాయంకాలానికి వీయ్యగ౧రేవు” అంటుంది భోర్య.

"నన్నేం చేయమంటావు”

" తెప్పించండి *” ఆంటుంది భార్య

ఈ మాటకు తగాదా, కాని ఏమని తగాదా ఆడతాడు. ఈలోకంలో వీయ్యం తేవలసిన దార్యత భిర్తలమీద వున్నమాట నిజమేనాయె' వీయ్యం అవసరమనే మాటా నిజమేనాయె'

“ాతెవ్వించండి ఆంటం ఎందుకూ? తెండీ అనరాదూ? ఎవ్వరు తెచ్చేది? నేనేగా ఆ సంగతి నీకు తెలికదూ) మనకు తోడు “తెప్పిం చండి" అవీ డొబుసరికూడా ఎందుకూ” సీ డాబుసారితో నాకు చచ్చేరోజు వొచ్చింది.”

“ఎందుకండీ తంత కోపం? ఇస్పుడునేనేమన్నాను?”” అంటుంది భార్య.

“కోసమా? సె నాకు కోపం అంటున్నావా? గుండెల మురిగే మాటలు అనేదీ, పిమన్నా అంటే కోపం అనేదీ? నువ్వనే మాటలన్నీ బాగున్నామం? నేను సంపాయించటం లేదనేగా నీకీ ఆలుసు? ఇంతకీ నిన్ను అని ఏం పయోజనంఎనొకు బుదిలేదు*” అని కన్నీరు సెటు కుంటాడు. ం ఐ

ఆ రోజుల్లో ఆతనోక పొట రాశాడు.

వడ గోట్టండోయ్‌ జాజ్‌ మవాల్‌ ఈన్వండ య్యోటయ్‌ ఠుగ్గక్‌ గోర్‌

జీవయాశ శ3 చెదిమెయ్యండోట్‌ న్‌్‌ సౌందర్యం నలిపెయ్యండోయ్‌

_ పువ్వుల మొవ్వలు దో పెయ్యండోయ్‌ ధనవంతుల చంపెయ్యండోయ్‌ త్తుధార్దిల ఈుధివింరకం చిందాలోయ్‌ి ప్వ(రెైలు యెముకలు నవ్వాలోయ్‌!

అతను (ప్రస్తుతం ఇల్లు కదలటంలేదు. ఇంటి. నాలుగు గోడడే అతని జీవితానికి సరిహచ్టలయిన్నై. అతని మనస్తత్వం పూర్తగా మారిపోయింది. ఏదో పని పున్నట్లు ఎస్పుడూ తిరిగేవాళ్ళని చూస్తే ఒకప్పుడు నవ్వు. ఒకప్పుడు కోపం కలుగుతూ వుండేది అబ్బ డప్పుడూ ఎవ్వరైనా కవబడి *ఏం చేస్తున్నారు?” అని అడిగేవారు.

*ఏముండి చెయ్యటానికి? అనేవాడు.

ఈ జవాబు వాళ్ళకి విచ్శితంగా కసిపించేది వాళ్ళు ఒక్కక్షణం నిలబడి ఆలోచించుకోరు. ఆలోచించుకుంపే వాళ్ళకీ తెలుస్తుంది. వాళ్ళు ఆడ్జానులు. ఈషవ్రపంచం ఆజ్ఞానులకోసం చెయ్యబడ్డ దే ఆవటం వల్ల వాళ్ళు సుఖపడుళతున్నారు. హోయిగా జీవితం గడుపుతున్నారు.

అంతేగావీ ఆలోచించి దూ స్తే ఈ _సపంచంలో ఏముంది ఏం చెయ్యటావీకయినా? ఈ (ప్రపంచం అనుక్షణం మారుతూ వుంటుంది. కాని ఈ మార్పు ఎందుకో ఎవ్వరికీ అర్ధంకాదు. ఈ మార్చుకి ఆడ రం వున్నట్టు కనపడదు. ఇక మానవుడు చేపేది ఏమిటి?

క్‌ అసమర్థుని

కొంతమంది *ోనంఘ సంస్కరణ విషవం” అంటూ తిరుగుతూ వుంటారు. ఏదో (బ్రహ్మాండమైన పవి చేస్తున్నట్టు వాళ రొమ్ములు విరుచుకొని కేకలు వేసుకుంటూ తిరుగుతూ వుంక? వాళ్ళవి చూచిన కొద్ది జాలివేపేది సీతారామారావుకి. ఏమిటి వీళు 7 చేసేది? సంభూవికి పరిపక్వదశ అనేది లేదుగదా! మరి దేనికోసం వీళ్ళ ఆర్భాటం?

ఒక సమస్యని పరిష్కరిస్తే, ఆ నమస్యా పరిష్కారంలోముంచే మరొక సమస్య పుట్టుకొస్తుందవి పెద్దలు చెప్పుతున్నారు. ఇదే (పపంచ పరిణామం అనికూడా అంటున్నారు. కాబిట్టి ఎప్పటి కప్పుడు మానవుల్ని బాదపెటై సమస్య ఏదో ఒకటి ఉంటూనే ఉంటుంది, కొంతమంది మానవులు బాధపడుతూనే వుంటారు. ఇక వీపు చే సే దేమిటి తమ్ము కాము మోసం చేసుకుంటున్నారా? పజలను మోసం చేస్తున్నారా?

మరి ఇంతమంది నాయకులు, ఇంతమంది మేధాసంపన్నులు, శాఫ్రవేత్తలు ఉన్నారేంవీళ్ళంకా ఈ మ్మాకం తెలియశేనా ఇన్నికష్టాలు పడుతున్నారు? ఈ (పళ్నకు అతవికి వెంటనే జవాబు జొరికింది.

కురత నంలో ఉదిలాటంకొద్ది నంఘానికి పేవ చెయ్యాలని బయ ల్టేరకారు. ఇప్పుడున్న సంఘఎలో బాధవడేవాళ్ళవి చూచి ఉద్దరిద్ధామని చియర్దేరతారు. కొన్నాళ్ళకు తాము చేసే పనిపట్ల ఏమీ లాభంలేదని తెలిసినవ్పటికీ వెవక్కు తగ్గే ఆవకాశం వుండదు. లోకులకు యధారం చెప్పే వైర్యం వుండదు. క

శూ

అస్పటికే సంఘంలో వాళ్ళకు గౌరవ స్థానం లభించివుంటుంది. వాళ్ళ మాటలు నమ్మి అనేక కష్టాలకు వోర్చి అనేకులు వాళ్ళకు అనుచర్యి వుంటారు. వాళ్ళకు ఏం చెప్పేటట్టు? “నేను ఇంతవరకు చెప్పింది అంతా తప్పూ ఆంకే వాళ్ళు ఊరుకుంటారా? ఆఅ౩ని మాటలు నమ్మి తాము చేసిన స్వార్ద త్యాగం, పడిన కషాలు అన్నీ ఒక్కసారి జ్ఞాపకం వొస్తే ఇంకేముంది? కొంపలు కూలిపోవూ?

అందుకని వాళ్ళకు సత్యం తెలిసినా పికి చెప్పరు, యధ్యాపకా

రు జీవయా(క సానిస్తారు చచ్చేవరకు తమకు నమ్మకం లేకపోయినా “సంఘ సంస్కరణ” “విషవం” అంటూనే వుంటారు. ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ ఉండేటప్పటికి అప్పుడు వవిచేస్తున్న వంభు సంస్కర్త లంతా ఒక్కొక్కరే జ్ఞాపకంవచ్చారు సీతారామారావుకి. ఒక క్యురవాడు రాజకీయాలలో బాగా పనిచేస్తుండేవాడు. అటువంటి కురవాడికి తన కూతురువిచ్చి పెళ్ళి చేసి ఒక దేశనాయకురు ఆతనిని రాజకీయాలలో మంచి విరమింవచేసి, ఒక దినప్యతికలో (ప్రవేశపెట్టాడు. మరొక నాయకుడు కూతురికి ఉన్నత విద్యాభ్యాసం ఇప్పించి, రాజకీయాలలో ఎన్నడూ దిగే వీలులేని ఒకడికి ఇచ్చి వివాహం చేశాడు మరొక దేళ నాయకుడు తన కొడుకును ఇన్యూరెన్యు కంపెనీలో పెద్ద ఉద్యోగంలో (వవేళపెట్టాడు. తాము చేసే పనిలో, చెప్పే మాటల్లో తమకు నమ్మక ముంటే ఈ పనులెందుకు చేస్తారు ఆ దేశనాయకులు” అనుకున్నాడు పీతాామారావు “వాళ్ళ యిష్టావికి విడిచిపెట్టాం” అంటారు పైకి కాని వాళ్ళతో మాతం “మేంపడే కష్టాలు చూస్తూవున్నావుగాంతర్వాత వీ ఇష్టం.” ఆంటారు, ఇక వాళ్ళ ఇస్టం ఏముంది?

ఈ రహస్యం తెలియని మూర్డులు, అమాయకులు, ఏదోవాళ్ళకి ఆ నవోయం చేస్తున్నాం. ఈ సహాయం చేస్తున్నాం అవి కష్టపడుతూ వుంటారు కాని, అన్నీ తెలిసిన కనెందుకు పడాలి? తనకేం పట్టింది? అశవికి వీళ్ళం పేనే కాదు.సంతోషంగా కాలంగడిసపే ఎవ్వర్ని చూచినా వోస్యాస్పదంగానే ఉండేది. ఏం చూసుకొని వాళ్ళంతా సంతోషపడు తున్నారో ఆర్థం అయ్యేదికాదు. “కుురాబ. అమాయకులుో అనుకునే వాడు ఒకప్పుడు రామయ్యకాత తనకు చెప్పిన మాటలే తను ఇప్పుడు ఇళరులకు చెప్పటం మొదలు పెట్టాడు వాశ్శేమన్నా అం పే “ఒకప్పుడు నేను ఇట్లానే ఆనుకున్నవాణ్నీ" అనేవాడు. ఒకప్పుడు తనకు తన స్నేహితులా చెప్పిన మాటలే ఇప్పుడతను ఇతర్తకు చెప్పుతున్నాడు.

“ఈ (వపంచంలో మనం చెయ్యదగింది ఏమీలేదు అనేవాడు.

వై ఆసమర్జువి

“ఆ సంగతి మాకు తెలుసు" అనేవాళ్ళు కొంతమంది కుడ వాళ్ళు.

“తెల్రిప్తే మరి మీరేమిటి చేసేచి?

“మాకు ఏది సుఖమనిపిప్తే అది చేస్తున్నాం”

“స్సుఖమం కే ఏమిటి? సుఖం ఎక్కడుంది? మృగాలకం'పే మీరు సుఖంగా వున్నారని మీరు చెప్పగలరా? సుఖ) బుద్ధిలో వుంటుంది. తృప్తి పట్టంలో ఉంటుంది. ర్యాతింబగళ్ళు పొలాల్లో పవిచేసే కూలి వాడికం కే ఛఫనవంతుడు సుఖపడుతున్నాడని ఎవ్వరు చెప్పగలరు? సర్వసంగపరిత్యాగికన్నా బోగి సుఖపడుతున్నాడవి ఎవ్వరు చెప్ప గలరు? ఆజానికన్నా జాని సుఖపదుతున్నాడని ఎవ్వరు చెప్పగలరు? ఆలోచించ్తూస్తే లీ ప్రపంచంలో నిజంగా సుఖపడేది అక్షానే అని తేలుతుంది. అకానిని ఆలోచనలు వేఏి?;వవు. తనకు అందని ఆదర్శా లతో హెరానపోడు. ఆతనికున్న సుఖం మతెవ్వరికీ ఉండదూ అనే వారు

ఆకర్షవంకంగా అలంకరించుకొని, ఆందంగా ఉండే ఆడ వాళ్ళని చూస్తే, అతనికి మరీ కండరం పుపేది.. “ఏం చూచుకొని వీళ్ళకీ విక్కు? వీజ్ళూ మామూలు ఆడవాళ్ళకు మల్లే రోజూ కొం కృత్యాలు తీర్చుకునే వాళశ్ళేగా!” అనుకునేవాడు,

అతడు అనేక దృశ్యాలు ఊహించుకునే వాడు ఊహించుకున్న కొదీ ఆ ఆడవాళ్ళ ఇళ్ళుల్లో చేసేపనులన్నీ వికారంగా కనిపించేది.

చి త

వీళ ల్లో ఒకావిడకి ఏదో కష్టనొచ్చింది. మామూలు ఆడదావికి మై ఈ అందమయిన ఆకక్షవఎంతం అయిన ్వ్రీకూడా కళ్ళవెంట నీళ్ళు కార్చుకుంటూ చీదివేస్తూ వుంది.

ఇటువంటి విషయాలన్ని జ్ఞాపకం తెచ్చుకొని తనలో తాను నవ్వుకునేవాడు. ఇటువంటివాళ్ళు ఆకర్షవంకంగా ఆలంకరించుకోటానికి సిగ్గు వెయ్యదు కాటోలు' పైగా వీళ్ళకి అందంగా వుంటామని ఒక్కొ క్కంళ్ళకీ పుసైడు పుపైడు గర్వం ఎందుకో? మళ్ళీ వవ్వుకునేవాడు.

జీవయా[క వి వీళ్ళ వెంటతింగే క్యురవాళ్ళని చూస్తే అతనికి మరీమంగేది వాళ్ళ కోర్కెలు తీకృటమే వీళ్ళవని. వాళ్ళ వెనక తిరగటమే. వీళ్ళకు గొప్ప. చెంగు తగిల్తే చాలు సరవశత్వం పొందుతారు.

“ఎందుకట్లా తిరగటం?”

“ఆమె ఎంత అందంగా వుంటందనుకున్నావుొ ఆంటూ ఆంగలారుస్తారు.

“ఏమిటి అందం? _ మిగిలిన ఆడవాళ్ళలో లేనినీ ఆమెలో వున్నవీ ఏమిటి”

“పీక తెలియదు.

కాను (ప్రేమించినప్పుడు (యేమించలా? వీళ్ళందరికం కే ఎక్కువగానే _పేమించాడే ఏమిటి తనకు తెలియంది?

“=క్నీవది చాలా గొప్ప విషయం అనుకుంటున్నారు వళువులకూ మీకూ ఖేదం ఏముంది? పశువులింకా నయం” అవి చీదరించుకునే వాడుం

“*ప్పీక్సు హృదయంలేదో అంటారు.

ఈ మాటకు ఆకనికి కోపం వచ్చేది యోగివి ఆయిం తర్వాత చింతామణి పాడిన సీనపద్యం పాడబుస్ట అయ్యేది.

“ఇది ముక్కు అనుకుంటున్నారేమోంకాదు, జలుబు చేపి నవ్పుకు చూడండిం”

“ఇవి కళ్ళు అనుకుంటున్నా రే మోంకాదు! రెండు తూటు.

ఇని ప్రనాలు ఆనుకుంటున్నారే మో-కాడు.మాంసపువ్‌ఏలు.

ఇది మన్మరస్తానం ఆఅనుకింటున్నారే మో-క్షాదు, తోలుబొక్క అ

ఈ వేదాంతసారం వాళ్ళకు బోధించి రోగం కుదర్చాలనుకునే వాడుగావి, తమ్ను మరీ ఆసప్యాంచుకుంటారే మోనవి భయపడి పసా యించేవాడు. న్‌

తను చదువుకునే రోజుల్లో ఆడవాష ఒక 'పెద్దదిస్సువిండా

య! అనసమరుని ఇ

ఎక్కి. చదువుకోడానికి కాలేజీకి వెల్తూందేవాళ్ళు. వాళ్ళనధ్య కూర్చో బుద్ధి అయ్యేది అతవికి. కాను కూర్చున్న తర్వాత బస్సు బోత్తాకొలా లనీ ఒకళ్ళకు మొహం డోక్కుపోవాలనీ, ఒకళ్ళకు బుగ్గలు చీరుకు పోవాలపీ. ఒకళ్ల కు కాళ్ళు విరగాలసీ అనిపించేది. అల్లా తయారైన వాళ్ళవి ఊహించుకం కే అతవికి ఎందుకోగాని చాలా నంతోషంగా ఉండేది కొని, అట్లా కోరటం తప్పవి, ఆ భావాన్ని దలవంతంగా అణుచుకునేవాడు. పైకి రానిచ్చేవాడు కాదు ఇప్పుడు మళ్ళీ ఆ చేభావం వివిధ రూపాలతో బహిగ్గాం అవుతూంది. దాన్ని అఆపేశక్తి ఇప్పు డతనికి లేదు.

అతడు ఆ నేకరకాపైన ఆలోచనలతో మవనవడి చివరికి ఆనలు ఆలోచించటమే తప్పనే నిర్ణయాపకి వొచ్చారు. ఆతిచిన్న ఏషయాన్ని గురించి దీర్గంగా ఆలోచించటమే తనబావలప మూలకారణం అను కున్నాడు. తీరిక ఉంకే ఆలోచనలు రాక తప్పవు. తీరిక లేకుందా చేసుకోటావికి కాయకష్టం మొదలుపెట్టాడు. ఇంట్లో పనులన్నీ అతనే చేసుకోవటము మొదడ్‌ పెదు దొస్టనిండా కూరగాయల పాదులు పెట్టి అస్తమానం వాటికి వీక్ళుహోస్తూ కూర్చునేవాడు. ఈ పస్టతి మొదట్లో బొగానే ఉంది అఆనిపించివింగాని కొప్టెరో జులుగడిచేబప్పటికి బలహనం ఎమ్మ వై ది కాయకసష్ట్రంపడే అలవాటు అతనికీ లేకపోవటంవల్ల శరీ రంలో వేతి ఎక్కువై విస్పత్తువగా ఉండేది. ఎవ్పుడూ వొళ్ళంతా నొప్పులుగా ఉండేది వీటివల్ల ఆతనికి కోపం చిరాకు ఎక్కువై నై, కుటుంబ జీవితం దుర్భరం చేసుకోవబం మొదలుపెట్టాడు. చీటికి మాటికి భార్యను తిస్రైవాడు. కూతుర్ని కొన్లేవాదు.

రామయ్యతాత ఒకనాడు, “ఇది వీ. తగదు అల్చాఖొ అది చెప్పాడు.

“ఎవరిని వాళ్ళు చేసుకోవటం మంచిదేగా తాతా”

“ఇది నవ్వు చెయ్యవలసిన పనికాదులో

జీపయ్యాత ః్క్‌

“ఎందుకని?

“నీక్సు అలవాటు లేదు బాబూ ఏదైనా ఉద్యోగం సంపాదించు కొవి వోయిగా కాలం గడుపొ అన్నాడు.

ఎర్ర జీవితం జంయుటం నేను వడలేను తాకా”

“మరి తప్పదు బాబూ. ఎక్కడికి పోయినా ఆది వెంట వడు తూనే ఉంటుంది. బతికినన్నాళ్ళూ ఏదో ఒకరకంగా జీవితంలో పాసగ్గాన వలసిందే! మనం డేవికి పనికి వస్తామో తెలుసుకొని ఆ పని చేస్తూ వుండటం మంచిది

“ఎప్పుడో ఒకసారి అందరం చావవలసిం దేగా *

“ఆఅపును బాబూ-ా”

“ఇక ఈ తాస్తతయం ఎందుకు”ొ

“చచ్చి ఏం చెయ్యాలో తోచక బాబూ”

“ఈ కష్టా లుండవుగా?

“ఈ సుఖాలూ ఉండవు. ఏమీ ఉండదు ఏమీ లేనిదానికన్నా ఈ జీవిక మే మెరుగని కొందరి అభిప్రాయం. ఇంకొక నంగతి కూడా చెప్పుకారు. ఇవ్చుదు చాలామంది కష్టాలనుభవిస్తున్న మాట నిజమే! కొని ఎప్పటివైనా కష్టైనేవి జీవితం మానవుడికి లభించక పోతుందా? ఆదే ఆశ చాలామందికి ఉంది. ఎవరికితోచిన విధంగా వారు (పయత్ని స్తన్నారు.

కావి చచ్చిమాళలత్రం చేపేడేముంది బాబూ ఒకళ్ళు చచ్చినంత మాళత్రాన ఈ (ప్రపంచ సమస్య తేలేదేముంది? పుస్రేవాళ్ళు ప్కడుతూనే ఉండిరి. ఏది అశాశ్వతం ఆయినా మానవుడు ఈ (వపంచంలో ఉండ టం శాళ్వతమే ఆది తప్పదు కాబట్టి ఎవరిపవి వాళ్ళు చేసుకుపోతూ ఉండాలి. అలా చెయ్యనినాడు తనకు తాను బరువు అవుతాడు”

ఆతవికి ఏమీ కేలబంబేదు. ఎంత చిన్న విషయాన్ని గూర్చి ఆయువాసరే అతనొక విశ్చితాభ్మిపాయావికి రాలేఫఘండా పున్నాడు.

టి

26 అసమరువి ళ్‌

మనస్సు పరిపరి విధాల పోతూవుంది. ఆలోచనలతో అతలాకుతలం

ఒకప్పుడు ఒక అభిపాయం మంచిది అనుకుంటాడు. మరు కణం దావికి వ్యతిరేకమైన అభిపాయం మంచిదిగా తోస్తుంది. ఒక పని చేద్దామని మనస్సులో అనుకొవి దావికి వ్యతిరేకమైన పని తనకు తెలియకుండానే మొదలు పెడతాడు. మధ్యలో తామ ఇంకొక విధంగా సంకల్పించుకున్నట్లు క్షాపకం వొస్తుంది. “*పోపీ ఇదే మంచిదేమో లేకపోతే ఎందుకు చెయ్యబుద్ధి అవుతుంది.” అనుకుంటాడు.

కాని వెంటనే, “ఆదీ ఇవీ మచివి ఎటూ అవుతాయి - ఆడో ఇదో మంచిదవ్వాలిగావి?ొ అవిపిస్తుంది. చేసేవీ ఆవి, ఆలోచించటం మొదలు “పెడకాడు.

“వ్రపంచానికి ఒక ఆదర్శం లేదు గనక, ఏ పనికీ (ప్రయో జనం లేదు గనక, అన్ని పనులూ మంచే. అన్ని వనులూచెడే పెద్దలు (వతి విషయానికి బహం ముథాలుంటవి అంటారు. ఆంతేగాని ఇది మంచీ, ఇది చెడూ అనేది లేదు. చూట్టంమిద ఆధారపడి వుంటుంది,

చూచి, లేనిది కల్పించుకొని బాధ పడిందాని కంపే అసలు చూట్టమే మానుకుంటే”

అతవి హృదయ సీమలో హఠాత్తుగా ఒక భావం విరిపేది. “అసలు ఏదో ఒకటి చెయ్యా లనుకోవటంలోనే యీ చిష్కులన్నీ వొస్తున్నయ్యేమో న్‌

మెదలకుండా కూర్చునేవాడుం

“మనస్సు వరిపరివిధాల పోనివ్వకు. చిక్క బట్టు" అంటారు పెద్దలు, వరిపరివిధాల అలోచించేదే తన్వై నప్పుడు ఇక చిక్కుదిడే 'దెన్వరు?

పరిసితులవల్ల భావాలు మారత్రై, పరిసతులు మార్చుకోమవి నలహా చెప్పతారు కొందరు. పరిస్థితులవల్ల, _ పరిస్థితులు మార్చుకునే శక్తి లేక తను పడివుం టే, ఇక పరిస్థితుల్ని మార్చేదెవరు?

జీవయా[త !

చూసేదాన్ని చూడు అంటారు. వేదాంతులు. చూచేదే తనై నప్పుడు, చూసేదాన్ని తనెట్లా చూస్తాడు?

అతని జీవితం గొడ వై పోయింది. తల ఆలోచనలపుట్ట అయింది. తలేకాదు..ఆఅతని జీవిత మే ఆలోచనలగూడు. ఎప్పుడూ ముసుగు పెట్టు కొని పదుకొని, కళ్ళుమూసుకొని బాహ్య (వ్రపంచాన్ని మరచిపోయి ఆలోచించేవాడు. (ప్రళ్నమీద (వశ్న పుట్టుకొచ్చేది. కాని ఏ ఒక్క (పశ్నకి సరైన జవాబు చొరికేదికాదు-

'వ్రస్తుతం కళ్ళుమూనుకొని ముసుగు పెట్టుకొని పడుకోవట మే అకవి జీవితం.

అసముర్దుని భార్య

పొయ్యిలో బూడిద ఎత్తివేస్తూ, “పాపా! ఇంటిముందు కొంచెం ముగ్గు వెయ్యమ్మా” అని చెప్పింది కూతురితో సీకారామారావు భార్య.

ఇంకా బాగా తెల్లవారలేదు. ఆలస్యం అయితే వచ్చే పొయ్యే జనంవల్ల వీలుండదవి చీకటితోనే ఇంటిముందు వూడి, కళ్ళావి జి ముగ్గు వెయ్యటం ఆమెకు ఆలవాటు. ఈ మర్య మాసిన బట్టలు కట్టు కువి దియటకు వొస్తే సీఠాామారావు మండిపడ్డాడ.. “నా పరువు తీపివెయ్యటావిశే ఈ పనమలన్నీ చేస్తున్నావు "అన్నాడు.

అప్పటి నుంచి ఆమెకు అటు తొంగి చూట్టావికే భయంగా ఉంది.

పావన ముగ్గుడచ్చా తీసుళొవి బయటకు వెళ్ళింది. ఆమె పొయ్యిలో బూడిద చీపురుమీద పోసుకొవి సెంటపోగుమీద పోసివచ్చింది.

పెంటపోగు పాొవం పెరిగినట్టు పెరుగుతూ వుంది.

ఇంతలో పాలమవిషి వచ్చింది. చేతిలోవి పాలచెంబు అందిస్తూ “ఇవాళ డబ్బు ఇప్పిసషారా అమ్మా!” అని అడిగింది.

"*ఎంత అయింది వెంకమ్మా?” అవి అడిగింది ఆమె.

28 అసమర్థుని

“*ఎంతవ కేనమ్మా? ఇవాల్లో రెండు నెలలు పూర్తి అయినయి. కిందటి నెల పందొమ్మిది రూపాయల ఆంణాలు ఇవ్వాలి. ఈ నెల పదిహేను రూపాయల మూడజణోలు. పండొమ్మిదీ, పదిహేరు ముప్పై ఆరు ఈ నెల మూడణాలూ వెళ్ళి కిందటి నెల ఆరణాల్లో పడితే, కొమ్మిదణొలు, మొత్తం ముప్ఫెఆరు రూపాయల తొమ్మిది అణాలు” ముందే కూళురుతో సమ్మగంగా విషయాలన్నీ చర్చించుకు రాకపోతే మ్యాతం పాల మనిషి ఇంత తేలిగ్గా లెక్క తేలపగలిగేది కాదు.

ముప్ఫై ఆరు రూపాయలూ * అనుకుంది ఆమె మనస్సులో.

“నేనైనా శీటికీ మాటికీ అడిగేదాన్ని కాదు. 'పెద్దయ్యగారి బం మంచీ పోస్తున్నా. అమ్మగారికి తెలుసుగా నా నంగతి- ఇప్పుడు అవసరం వచ్చి అడుగుతున్నా. అమ్మాయి కాపురావికి వెల్తూ ఉంది. ఇంట్లో ెద్దముండనవి వున్న తర్వాతి దావికి యింత లీరె గుద్దా, రవిక గుడ్డా అని పెప్టకపోతే, దాని ప్రాణ వుసూరు మంటుంది"

ఆ ఇంట్లో వతనుగా పోసేవాళ్ళెవరూ డబ్బుకోసం ఇబ్బంది పెట్టరు. చాలరాలంనుంచీ ఇస్తూ ఉండ”"౦ కారణం కావొచ్చు కాఠాలో ఎంత కలువుతున్నా అడక్కపోవటం కారణం కావొచ్చు.

“ఆగిందానివి ఎట్టాగో అగావు. ఇవ్వాళకూడ ఆగు వెంకమ్మా! వారింకా వ్యిదలేవలేదు. లేవగానే ఆడిగి తీసుకొని రేపు తప్పకుండా యిస్తాను." ఆంది ఆమె.

“సశేలే అమ్మా” అని వెళ్ళిపోయింది వెంకష్ము.

వెంకమ్మ అడగ్గానే డబ్బు ఇవ్వలేకపోయినందుకు అమె మనస్సుచాలా నొచ్చుకుంది పాపం ఎంత అవసరం వుండి ఆడిగిండో కూతురు కొత్తగా కాపరావిక్షి వెళ్ళడం ఆయె' కొవి, తాను సం చెళక్యు గలదు? ఇంట్లో చిల్లిగవ్వ కూడా లేదు, ఆమె కళ్ళు చెమ్మగిల్లి నై.

న న! గ

ఆ పూళ్ళో పంపుల్లేవు. ఆ పేటలో దావల్లేవు. వంపూ లావీ ఆ ఇంట్లోనే ఉన్నాయి. అందుకవి తెల్లవారిగటనుంచీ, ఆ చుటుపకంల

ళా ల గో థా

జీవయ్మాత 29 వాళ్ళంతా సీళ్ళకి కడవలు భుజాన పెట్టుకొవి, చీమలబారుకిమనే వొస్తుంటారు. అఆ యింటికి ఆడవాళ్ళు కడవలు ళుజాన పెట్టుకొని బిత్త్రరి చూపులు చూస్తూ, భయుభయంగా అడుగులో అదుగు వేసు కుంటూ వస్తారు. ఒక పడుచు అమ్మాయి కడవ భుజాన పెట్టుకొని వాలుచూపులు చూస్తూ వస్తూంటే ఇంట్లో వుండే ముసలిది కుండ భుజాన పెట్టుకొని ఆ పిల్లనే కనిపెట్టిచూస్తూ వెనకాలే వొస్తూవుంటుంది. మొగ వాళ్ళు మాం రెండు చేతుల్లో రెండు బుంగలు పట్టుకొని ధనాధనమవి అంగలువంగలు వేసుకుంటూ నొప్తుంటారు. ఎదుడుపడ్డ పడుచు తొలిగి పడుతూ ముసి ముసి నవ్వులు నవ్వుతుంది. వెనకవున్న ముసలిది “రామయ్యగారి లత్మయ్య కాదపే, వాడికి తోలుగుకావెందుకు? నీకు అన్నవంటివాడు”. ఆవి (వమాదంలేని చుట్టరికం కలుప్పుకుంది. కాని అవ్పటికే కడవలో వీళ్ళు చింది, కడవ ఎత్తుకొన్న భుజం, వొకపక్క రవికా తడిపి ఉంటై వడుచుకి.

శేనయ్య సీశ్ళకు వచ్చాడు.

శీనయ్య సీళ్ళకు రావటం చూవ, “ఇవాళ కొంచెం ఇంట్లో పిళ్ళ పోనిపో శనయ్యా” అంది ఆమె.

“అ పోస్తానమ్మా*” అన్నాడు శీనయ్య బావి బొడ్డు ఎక్కుతూ.

శేవయ్యది వల్నాటి సీమ. *ఈ వూరు ఎందుకు వచ్చావు శీనయ్యా” అవి ఎవరైనా ఆడుగుతే, “బతకటావికొ అని వెతుక్కో కుండా జవాబు చెబుతాడు. లాగుడుబండి ఒకటి అధైకి తీసుకొవి, దావి వల్లి పొట్ట పోనుకుంటూ ఉంటాడు. మాటవదవోర్లు వనంపాదించి స్వగ్రామం వెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకోవాలని అతవి కోర్కె, తీరిగ్గా ఉన్న ప్పుడు ఆపవీ యీవవీ చేపిపెట్టి, కూరా నారా పెట్టిచ్కు. వెళుతుంటాడు. అతవికి వొండిపెన్టువాళ్ళులేరు. ఇవ్ని బియ్యం వండుకొని తింటూ వుంటాడు.

ఆమె వంఏ థాల్లు శుభ్రంచేసి, పొయ్యి రావేవింది.. శీనయ్య

త్ర అవమర్ధవి టొత్లో గాబులో వీళ్ళు పోస్తున్నారు. పావ ముగ్గుడబ్చా చేత్తో. పట్టుకు వొచ్చింది. ఎప్పేశావ్హా అమ్మా?” ఆలా “రాత్తో కూడా వేవిరా మా అమ్మ కమా " =వేశానే అం | “వాడ్లోా ఆ్రు( గేట్లో, వాకిట్లో, పందువాకిల్లో, చొర్లో- అన్ని చోటూ వేశామం” గా పిల్ల చెప్పించుకోకిండా వమళలు చేస్తున్నందుకు ల్లోకి నంతో షం కలిగింది. “వెళ్ళమ్మా. వెళ్ళి కొపేషు చదువు. ఇంతలో క్రాఫీ కాస్తామ. కాఫీ తాగి ఐడికి వెళుదువుగావి” “దా మరీ!” విడికి వెశ్ళేముందు ఒక గంట సేవ్య త్నుతో పాఠాలు చెప్పించు కోవటం పిల్లకి అలవాటు, "వాళ నాకు తీరదమ్మా--_మవ్వే చదువుకో. పెముంది-రాభి చదువుకున్న పాఠాలేగా”" అంది తల్లి. కావి. చదువుకోవటం కోనం వెళ్ళటావికి ఐదులు తల్లి దగ్గరత్ష చొచ్చి కూర్చొని, ఒక్కరోజు దిడికి వెళ్ళకపోతే ఏం అమ్మా!” అవి అడిగింది పావ. “వెళ్ళకపోతే చదువు ఎట్లా వొస్తుంది? ఇక్కడుండి ఏం చేస్తావు” “*ఆంటు తోముతానుం" “మవ్వా!:” _ “నాకు చాతవువే, తెల్లగా మెరిసిపోయ్యేట్లు తోముశాను రోజూ నువ్వు తోముతుం టే చుట్టంలా? ఏముందీ? 'షింత పేడ తెచ్చుకుని ఇంత బూడిద వేసుకువి కూచుంటే, మిలమిలా మెరిసిపోతయి[!”

జీవయ్యాత శి

తల్లికి ఏదో క్ఞావకం నొచ్చంది. విచారంగా పిల్లవి దగ్గరకు శీసుకొవి, “నేమండగా ఆవవి పీకందుకమవ్మా?” అంది.

“రాతి ఒంట్లో బాగాలేదంటి వేగా

తలకి కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగినటయ్‌. ఆమెకు వొంట్లో బాగావేవి మాట విజమే' కాని అప్పుడే కూతుర్ని ఈ పనుల్లోకి దించనగలుపు తుందా? తమ చేస్తున్నది చాలదా? _

తలి మెదలకుండా కూచోవటంవల్ల కూతురికి రై ర్యంవొచ్చింది. అశన్చేన్సు బవ్రిక్ర వెళ్ళనమ్మా! మేస్టరుగారు మాల్లాడి శ్రే జీతం జీతం ఆంటాము. నావ్నవి ఆడిగితే కోప్పడతారుో ఆంది.

ఆ రోజు పిల్లి ఐకికి వెళ్ళలేదు. తలి బలవంత పెట్టలేక పోయింది.

డై

కూతురు ఆంట్లు తోమయుతూవ్వంది. తల్లై కూరగాయలు. బేరం చేషూ ద. “మొన్న దోనకాయల ఇచ్చి వెళ్ళావు. అన్నీ చేదు విషా లయివమ్‌. ఒక్క కాయన్నా పవికిరాలేదు. వీ వన్దర అంతా దండగ వేరంగా షంది”

అవా చొళ్లో పండివయ్యా త్ణ? మారు బేరావికి అమ్ముకునే మొండవి, వా ముకు ఏం తెలు_ంద2 వాళ్ళిస్తారు. వేమ ఏనుకొప్తాను. మీబోటి మారాజులు కొం పే.వాలుగు డబ్బులు మిగిల్త్హేవా పొట్టవిందు శుంది.”

“ఖవ్వాలై వా మంచికాయేలు తెచ్చావా”

"మెంచియనే తెచ్చా. మంచియి కాకపోశే వా మొహం ఎవరు చూస్తాడా”

అ మువల్ది మంచికాయలు కేవవి ఆమెకు తెలుము. చౌకబారు కాయలు వేమకొచ్చి గిట్టివచోల శిట్టినల్లు ఇచ్చిపోతుంది. అయినా

ఖై అసమస్థని కొనక తవకు తప్పేదేచుంది' మార్కెట్టుకు వంవటావికి ఇంట్లో డబ్బులేదు. ఈ ముసల్ట యితే రేప రమ్మంకు వొస్తుంది. ం అజాత “= బెండ్రక్రాయలు ఎలా యిసున్నాప”ొ ళ్‌ అవానీ “శ్రిసుకోండింఎంతకో. ఒకంతకొ ఆవి తక్కెడ తీసి తుయ్య టోయింది- “ఎంతకిస్తావో చెప్పూ?” “ఇప్పుడే ఇచ్చి వొస్తున్నా? ఆ కోంటోరమ్మని అడగండి?” “ఎంత? “ఆ ఎంత మీతో అదిస్టం చెషకావా? నవ్వాసేరు పావలా” “పావలా! .... ముసల్దానా, నీకు పిర్లాకెళ్లా శేరుకదా. ఈ డబ్బంతా ఏం చేస్తున్నావే * ఆవి వవ్వుతూ అడిగింది ఆమె. “పరే తీసుకోండమ్మా, ముడణాలుచేసే యిస్తాను.” చెండకాయలూ నీరకాయలూ పచ్చిమిరపకాయలూ ఇచ్చింది. ఒక అరవీశే కాకరకాయలుకూడా. తీసుకోమని బతిమాలింది. తీసు కోకపోతే, డబ్బు ఇన్వుడే ఇమ్ముంటుందేమో అని ఆమె వొస్పుకుంది. దానికి ఆ కాకరకాయలు ఎక్కడా అమ్ముడు శకాలేదనీ తనకు అంట గట్టి వెళ్ళాలని చూస్తూ వున్నదనీ ఆమెకు తెలుసు, కొని ఏం చేస్తుంది ముసి అరపీశ కాకరకాయలు కూడా యిచ్చి డబ్బు అడిగింది. “చిల్లరలేదు, రేపు వచ్చినపుడు కనపడు ఇస్తా అంది. ఇప్పగ్రేలే అమ్మా” అని వెళ్ళిపోయింది. ఆంతే చాలనుకుందిం ఆమె ఇంతలో శీనయ్య ఇంట్లో నీళ్ళ ఫోస వొచ్చాడు. “కొంచెం బజారుకి వెళ్ళిరావాలి శేసయ్య ” అంది అమె అవకా ఇబాటీ “కములు తెచ్చి పెట్టాలి” ల క్ష అర్హ నివ్వండి, తెస్తాను” కొవి డబ్బేక్కడిది? ఆమె డబ్బుకోనం లోపలికి వెళ్ళినట్టు

జీవయా[ఠ ల! వెళ్ళింది. వొడ్డి గోడదగ్గరకు వెళ్ళి వక్కయింటి కాంతమ్మను పిలి న! టు! చింది.

“కాంతమ్మక్కా! అయిదు రూపాయలుం పే విదులిస్తావా? మొన్న జాకెట్లు కుట్టించాను. కుద్దుకూలి యివ్వాలి. వారిని అడగటానికి మనస్సు వొప్పటంలేదు, “మెొన్న వందరూపాయలు పెట్టి చీరెలు కొన్నావే. అప్పుడే మళ్ళీ అర్నా”” అని నొచ్చుకుంటారేమో అవ భయంగా ఉంది. రెండు రోజుల్లో వాన్నవనప్తాడు. రాగానే ఇచ్చి వేస్తాను.” అవి అడిగింది.

ఇంట్లో ఐదు రూపాయలు లేవంటే లోకువ అవీ, తన భర్త గౌరవావికి ఎక్కడ లోపం వచ్చివడుతుండో అవీ తప్పంకా తనమీదే పెట్టుకొవి అడిగింది.

“ఆమ్మో! దానికేం అమ్మా! ఇబ్బంది ఎవరికయిహా వొస్తుంది అవీ కొంతమ్మ డబ్బు తెచ్చి యిచ్చింది. ఆ డబ్బు శ్‌నయ్య కిచ్చిం “రెండు వంకలు కై పేళ్ళు తెచ్చి పెట్టు నాయనా” అన్నది.

“ఆలో

శేనయ్య బజారు వెళ్ళటానికి రెండడుగులు వేశాడు.

“క్షూడు శీనయ్యా, ఎట్లాగూ బజారు వెల్తున్నాపు గనక వొచ్చే టప్పుడు వొక సవాశేరు వెన్నపూస కూడ తెచ్చిపెట్టు

కల అడీతి, వెన్నపూసకొట్టూ రెండూ ఒక్కచోట కాదు. అ నంగతి ఆమెకు తెలుసు. అందుకనే రెండు పనులూ జఒశ్రేపారి చెపితే ఏమన్నా అమకుంటాడేమోనని ఈ విధంగా చెప్పింది.

శీనయ్య డబ్బు తీసుకొవి, కైలు కట్టుకు రావడావికి రొక్కు వాకు తాడు తీనుకొని బజారు వెళ్ళాడు.

వెంటనే అమెకి వెచ్చాలు అయిపోయినయ్యనే సంగతి జాపకం వొచ్చింది. పావషకోసం వెతికింది. అంట్లు తోముతున్న ఆ పిల్లపో చూచే

ళి

య! అసమర్థుని టప్పటికి విచారం, ఆనందం రెండూ ఒకేసారి కలిగాయి-అంట్లు తోమాల్సి వొచ్చినందుకు విచారం, తోముతున్న వైఖరికి సంతోషం.

కేతులవిండా పేడా మొహంవిండొ బూడిదా పూసుకుంది పొప. వాపరాతిమీద చతిక్షిలాదిడి కూర్చొవి కాళ్ళారజాపి అంట్లు తోముతూ పుంది చేతివూపుకి తగినట్టుగా తలపూపుతూ వుంది. “జకసారి- ఇట్లారా పాపా అని పిలిచింది తల్లి. “నేతిలో పవి తెమలనియ్యి” అని నమాధానం చేప్పింది పాప, పని ఆపలేదు. తల ఎత్తలేదు. “భొంచైెం సుబ్బయ్యా కొట్టుకు వెళ్ళి వెబ్చాలు తెచ్చిపెట్టా లమ్మా” అన్నది తల్లి. సుబ్బయ్యది చిల్లరకొట్టు. వాళ్ళ ఇంటికి దగ్గరలోనే ఉంది. అక్కడ వాళ్ళకు కాతాపుంది. అక్కడనుంచి అప్పుడప్పుడూ వెచ్చాలు శ్రేవటం పాపకి అలవాపే “జ్ఞానాల్సినయ్యేవో రాయి. తెప్తాో ఆంది పాప. ఇంట్లోకి కావలసిన సరుకులు కాగితంమీద రాస్‌ ఇచ్చిందికలై! "పెద్దఉిల్సి పాయలు ఒకవీళ ఎండు మిరపకాయలు సవాశేరు ధనియాలు రెండు గిద్దలు మిరియాలు ఆణా ఆవాలు అరణా సన్‌ రైట్‌ సోప్‌ మూరు అజణాలన్నర మంచినూనె ఆరవీశ కుంకుదుకాయలు ఒక శేవ లక్సుసోప్‌ నాలుగణాలన్నర చింతపండు ఆరవీశ కందిపప్పు రెండుశేర్లు వచ్చి సెనగపప్పు వేడాఅర్థణా

జీవయాత్ర శ్‌

పాప చేతులు కడుక్కొవి, లంగాకి తుడుచుకొవి తడికాకుండా రెండు వేళ్ళతో కొగితం పట్టుకొవి చదువుకుంది,

“రెండు సబ్బులు ఎందుకమ్మా?”

ల జ!

“ఒకటి దిబ్బల పుతుక్కునే సబ్బు

అప్టీ చీరె వుతుక్కోటానికా?ొ

ఈష్ట్మ్య్యైలి

ఉపి వ్రేగ్రెళ్సు వేరే ఒక సబ్బు కావాలేంొ అంటూ పరుగెత్తింది పావన,

శీనయ్య కచ్హైలు తెచ్చి వంటయింట్లో వేళాడు. కోమటి ఇంటి ముంచి వాలుగయిదుసార్లు తిరిగి చిన్న పంచితో వరుకులన్నీ ఇంటికి జేర్చంది పాప. శీవయ్య వెన్నపూసకూడా తెచ్చాడు. ఆమె సరకులన్నీ సర్తి, ఒకసారి విటూర్చు విడిచింది. “ఇవాలికి గయైక్కినకే కాపరం

ల! స! న! న! స!

ఒకరోజు గడిచిందొ అమకుంది.

కావి ఒకపక్కన అమెకు బాధగానే వుంది. తుమ్మికే వూడే ముక్కుగా ఇట్లా కాపురం ఎన్నాన్ళు జరుగుతుంది” ఎంత దూరం ఆలోచించి చూచినా ఒడ్డు కనపట్టింలేదు. ఆలోచించిన కొద్ది భయం కరమైన అలలే కనిపిస్తున్నాయి. అలల కొకిడికి ఈ ఓడ ఎప్పుడు టక్కుమన్న అనొచ్చు.

కాఫీకి పౌయ్యిమీదనుంచి పాలు దింపుకూ చేతులు చూచుకుంది. అంట్లు తోమబంవల్ల గోబ్ళు అరగినయ్‌. ముంజేతులు మసితో నల్ల దిడి ఉన్నయ్‌. అరచేతులకు ఇదివరకున్న మృదుత్వం లేదు. తవ ఆకారం, వ్వభావం అన్నీ మారపోతున్నట్లు అమె భఖావించుపంది. ఇంకొ ఎక్కువ దూరం అలోచించటానికి భయం వేసింది,

“=వాన్న లేచేరేమో చూడన్మూగ

శక అసమర్థుని “బ్రేవలేదే ఇంకా ఎ=శ్రేపమ్మా, కాపీ ఆరిపోతుంది “డేను లేపనుబాబూ. కోప్పడతారు" ఈ మాబపిని కాఫీ కలుపుతూ అలాగే ఆలోచిస్తూ కార్చుంది అమె. ఆమెకు తన చిన్నతనం, తన చదువుకున్న రోజులు, అనాటి తన వూహలు అన్నీ జొపకం వచ్చి పుంటాయి. తను గురుకులంలో నీ చదువుకున్న రోజులే తన జీవికంలోకల్లా మంచిరో జులనుకుంది. భర్త లను చూడపలసిన విధం, పిల్లలము పోషించవలసివ పద్ధతీ వాళ్ళు చోధిస్తూవుం కే ఎన్ని తియ్యని పూహళలు వూహించుపనేవ' విజంగా తన పేళ్ళి ఆయివప్పుడుకూడా అంతా నన్ను అదృష్టపంతురానే అము కున్నారు. తనూ ఆలాగే ఆమకుంది. కావి. అనువవానికి వచ్చేబప్ప టికి అంతా తారుమారయింది. తప్పు ఎక్కడుందో శెలియటం లేదు. “అమ్మా! అంకిత కాఫీలు ఆలోచిస్తూ ఆమె కాఫీ ఆరబోస్తున్న సంగతి మరిచివోయింది. కాఫీ చిందిపోతూపుంది. ఆమె సర్దుకుని నాన్నవి లేపమ్మా * అంది. అన్చేన్సు రేపవం పే “*మా అమ్మవు కదూ” ఎకోప్పడరారం పే “ర్టోప్పడి తేం? నాన్న అన్న తర్వాత ఆ మాతం కోప్పడరూ? వెళ్ళమ్మాంకాపీ ఆరిపోతే నాన్న తాగరు” ఆమె కళ్ళవెంట రెండు కన్నీటి చుక్కలు రాలియనయ్‌. మొన్న అలప్యంగొ బేచి కాఫీ ఆరిపోయిందవి “విద్రలేపట మే వీపు కషమళయ పోయిందా?” అవి కోన్నడ్డారు. విన్న కూతురు లేపితే వద్‌ లేపి నందుకు కోవ్చడ్డారు.

జీవయాత్ర వ!

“నేను చేసివ్‌ తప్పేమిటి” అనుకుంటూ కూర్చుంది.

తల్లి విచారంగా వుంటం చూచి మాటల్లోకి దింపాఠలవి (వయ త్నించింది పాపం

ఆవశ లేవే! పరేగావి. నాన్న పెదవాడుగదా-అన్నీ తెలుసా”

అతి యి అవి అడీగింది.

“అన్నీ 'శెలుసునమ్మా...”

“మరి, కొమ్మిది పదమూళ్ళు ఎంత నాన్నా అంటే నాకు తెలి యదు అన్నారే” అవి ఆడిగిందిం .

*ఏదో ఆలోచిస్తూ అన్నారుగావి ఆ మాతం వాన్నకు తెలియ

చాతీ దప” అంది.

“తెలియదమ్మా ఒట్టు' మొన్న నక్షత్రాల్లో ఏముంటుంది. వాన్న ఆని అడిగితే నాకు తెలియదవి కోవ్పడ్దారూ అంది కూతురు. “విజు అమ్మా" మవ్వరుగుంగాలి ఎట్లానొస్తుండో చెప్పమమ. ఆకాశం ఎంత ఎత్తున ఉండో చెప్పమను కొబ్బరిచెట్టు ఏయే వమలకు పవికివస్తుండో. మానె చేయు విధమూ చెప్పమను...”

ఈం్యడికి ఏమేమి రావో కూతురు ఇట్లా చెప్పుకుపోతుంటే ఆమెకు వవ్వాచ్చింది.

వెంటనే తన చిన్నతనం క్షాపకం వొచ్చింది. ఆడవాళ్ళకు ఎంత కెలివి వుండి ఏం లాభం? ఆది రాణింపుకి వచ్చే వీలేది” ఆ తెలివి బయటపడే అవకాశం భర్త ఇవ్వకపోతే అంతా బూడిదలో పోసివ పన్నీరు అనవలసిం దే!

“ఈ పిల్లి జాతకం ఎట్లాపుందో” అవి ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది,

కూతురు నెమ్మదిగా లేచి తం్యడివి లేపటానికి వెళ్ళింది.

న ఈ నా పీతారామారాపు గాజుగ్గామలో తవ్ప కాఫీ కాగడు. ఇంశే గ్లాసులో. తాగినట్లు వుండదు. ఆఫటాడు,. అందుకని ఆతవికోసం

శిరి అనమర్థవి (ప్రత్యేకం ఒకి గాజుగ్గామ తెప్పించింది. అది పిల్లలు ఎక్కడ వగల గొడఠాదో అనే భయుతో ఆతమ కాఫీ తాన్షానే అలమరలో దాస్తుంది. అతని భార్య- ఇప్పుడు అ గాజు న్హాసుకోనం నెమ్మదిగా లేచింది, అతవి భార్యం అసమర్దుని ఆదర్శం (అ సీశారొమారొపు ఇంకో విద్రనుంచి వేవవేదు. అతనికి కొద్ది రోజుల నుంచి కలలు వస్తున్నాయ్‌- అన్నీ తెల్లవారక ప్రే. తెల్ల వారకిట్ట వచ్చే కలలు విజమొతపంటారు. శను చీమలు దూరని చిట్టడవిలో కాకులు దూరని కారడవిలో కవస్సు చేసుకుంటున్నారు. ఒకపక్క_ పెద్దపులులు, సింహాలు కాంు మంటున్నయ్‌. ఒకవక్క ఏనుగులు తండోప తండాలుగా తొండాలు పైకెత్తుకొవి ఘీంకారాలు చేసుకుంటూ సరుగెత్తుతున్నయ్‌. కుందేళ్ళు కుప్పిగంతులు. వేస్తున్నయ్‌.. లేళ్ళు చెంగుచెంగున దూకుతున్నయ్‌. నెమళ్ళు ఏంచాలు విప్పి నృత్యం చేస్తున్నయ్‌. పాముణ బుస కొడు తున్నయ్‌ ఒక నాగుబాము తన నెత్తిమీద పడగవిప్పి, సూర్యరళ్ళి ముండి తనను కాపొడుతూ వుంది. ఒక కొండచిలువ చెట్టుచాటున కూర్చొవి మనుష్య భాషలో, “అలా రండి, ఇలా రండొ అంటూ వుంది. చెట్టమీద కోతులు కిచకిచ గెంతుతున్నయ్‌. అంత్రమధ్యాన సపలు రింగురింగున రౌండ్లు కొడుతున్నయ్‌. ఒక ఎలుగుగొడ్డు తాటిచెట్టు ఎక్కి. కల్లు లొట్టలోనుంచి కల్లు దా శాగి కాళ్ళసంమున తల ఇరికించుకొని, అంత ఎత్తునుంచి ఢామ్మున కింద పడింది. దానికి దెబ్బ తగలలేదు గాని, భూమి అదిరింది. తపో భింగమయింది. కన్ను తెరిచాడు. తపోభంగమయినందుకు తనకు కోపమొన్చిండి కొటోలు- తన వేశ్రాల్లోంచి ఒక ేజస్సుంవెలుగుంజక్‌

జీవయాశ శిఫి మంటంబయేలు దేరి, నూటిగా ఎలుగొడ్డు మీదికి వెళ్ళి, దావి వెంక లను కనువెప్పపాటులో చురశిర కాల్చి వేవింది. ఇప్పుడు ఎలుగుగొక్తు మబ్బులున్న ఆకాళానిక్రిమల్లే, తోలువూడిన అరటికాయకి మళ్లే తెల్లగా వుంది.

మళ్ళీ తను కళ్ళు మూనుకొవి తవన్సు మొదలుపెట్టాడు. ఏఎక్లు పూంక్తు గడిచివయ్‌.

తనచుట్టూ గబగబా పుబ్దలు మొలచినయ్‌. గోళ్ళు పెరిగి పెరిగి మెలితిరిగి హాస్యగాని కపమక్లే వున్నయ్‌. గడ్డం ఇంతింతయి కారు మబ్బింత అయింది. కరీంం శుష్కి0చి పోవటం, మొలంలో (హ్మ్‌ _ తేజన్సు ఉట్టిపచటం - రెండూ ఒకపారి జరిగినయ్‌ మరీ విచ్నిత మేమిటం పే, శరీంం ఎంత శుష్కి ప్రే ముఖంలో (బహ్మ శేజస్సు అంత ఎక్కువ అప్పెశూప్పుంది.

ఉండివుండి. ఒక మెరుపు మెరిసింది. అది పొరారణంగా మెరిన్‌ మెరుప్పవంటిడి కాగు. కొండలమ లశీల్చుకొవి భూమిమీదకు దూకే జలపాతావికి మళ్లే. హృదయాలమ చీల్చుకొవి వియటకుడూకే (యేమ వవానోవికిమనే. ఆకాశాన్ని వీల్చుకొవి అతవి ముందుకు దూకింది. దూకింది దూకివట్లునానే వుండిపోయింది. ఆకాళామ్నంచి అతని ముందుకి దావి తేజస్సుతో ఒక తెల్లవి తళతళ మెరెపే. బాట ఏర్చడింది.

అ మెరసు 'శ్రేజన్నుకి పింహాలూ శాహ్రర౮ాలూ ఏమగులూ-వన్య మృగాలన్నీ వివ్వెరపోయివమ్‌. చేతవా రవాతంగా ఎలా మంచున్నవి అలాగే-ఎలా కూర్చున్నవి అలాగే. ఎలా తిరుగుతున్నవి అలాగే.వుండి పోయిసయ్‌.

వెయ్యి రాండోళ్ళ మోత వివవిడింది.

అతను కమ్న తెకచి చూళారు. పార్వతీ వరమేశ్వరులు మెరుపు ఏల్పరచివ దారిగుండా మముగెక్తుకొవి వెచ్చ అతవిముందు (వత్యషేం అయ్యారు. పార్వతీ వరమేశ్వరులు ఇష్టరు వ్యక్తులు కారు.

శీ ఆసమర్దువి

అరనారీశ్వరుడు ,... ఒకే ఆకారంలో నగం పార్వతీ సగం శివుడూ, ఈః విషయం సుస్పష్టం చెయ్యటావికో అన్నట్లు మధ్యపార్టీ షన్‌గా వ్యవహరిస్తూ నల్లగుడ్డ శివుడు నూల్లాడేప్పుడు పార్వతినీ, పార్వతి మాట్లాడేటప్పుడు శిపుణ్నీ కప్పుతూ వుంటుంది. క్షాబట్టి పొర పాటునో, పార్టీషన్‌ గాలికి రెపరెవ కొట్టుకొవేటప్పుడో శ్రప్ప. ఏక కాలంలో ఇద్దరూ కనపడరు,

సీఠారామారాపువి పలకరించేందుకు శివపార్వతులు తమలో తాము మాట్లాడుకున్నారు. -.. నా మాట వినరు” అన్నది పార్వతి. “ఏం వినకేదు”ొ అన్నాడు శివుడు. భక్తులు పిలిస్తేచాలు దడదడా పదివరాలు జేబులో వేసుకొవి వ్రశ్యషం అవుతారు.

“నేనేం చేసేది, నేను పుట్టిందే అందుకాయె.

“ఆయి తేవూతం వేణపాళా ఉండక్కంర్లా " అన్నది పార్వతి,

“భక్తులు వేళాపాళా లేకుండా తపస్సు చేస్తుంటే నేనేం చేపేది? అన్నాడు శివుడు.

ఆన్ట్సీ ఇష్టం” అన్నరి పార్వతి.

“పం వరం ఇద్దాం? తర్వాత అడగలేదంటావు ” అన్నాడు. శివుడు.

“మనం ఇచ్చింది తీసుకుంటాడా ఏమిటి? అన్నది పార్వతి.

“ఏంచేస్తాడంటాపు!” అడిగాడు శివుడు.

“తను కోరింది ఇమ్మంటాడు”

అప్పం చేద్దాం?” |

“అడగండి ఏం కావాలో”

శివుడు అడిగాడు-గ బిడ్డా! సీ తవస్సు ఫలించింది. కండ్తుతెరిచే పున్నాపు గనుక ఇక వీకేమీ కావలయునో కోరుకొ మము”

సీశారామారావు శివుణ్ని త దేకర్యానంతో చూశాడు. కోరు కోవాలి?

జీవయౌళత 41 వై శ్వానరుడు “దాంణ్‌* అన్నాడు.

“అన్నం” అన్నాడు సీతారామారావు.

పార్టీషన్‌గా వ్యవహరిస్తున్న నల్లగుడ్డ శివుని ముఖం కప్పింది. పార్వచి బయబపడి ఉలిక్కిపడింది. . “నాథా'-ఇతని కోర్కెను నెర వేర్చృకుడు” అవి ప్రార్హించింది. ఎంతో విసయంగా భయంగా అడి గింది.

“*ఎందుకవి"ొ శివుడు అడీగారు.

“మీరు ఈ వరం ఇస్తే నన్ను వండి పెట్టమని అరుగుకాడు" అన్నది పార్వతి.

పార్వతి తనకు వరం ఇన్వకుండా చేస్తుండేమో అని సీతా రామారావుకు గాభరా పుట్టింది. ఇలా అన్నాడు-

“మీరు నాకు వొండిపెట్టక్కగ్లేదు. ఎవరూ వండకుండా నేను అడక్కుండా ఎప్పటికప్పుడు వంచభకు పరమాన్నాలతో నా కడుపు విండుతూ పుండాలిం

వల్లగుడ్డ పార్వతిని కప్పింది. శివుడుం"విర్హా నీ భక్తికి మెచ్చి తిని. వీకు ఆసలు ఆకలి అనేదే లేకుండా చేసానో అన్నాడు.

“ఆకలి లేకుండా చేస్తే ఎలా దేవా? ఇదేనా సీ ఆర్తజన రక్షణ పరాయణత్వం? నీ భక్తులను కాచువిధం? దీనజన పోషకుడవి పేరు గాంచితివే” ఆశ్రిత జనరకాదపడవవి పేరు మోసితివేా. ఈ పేర్లన్నీ ఎందుకు దేవా? వీ భక్తులమ మోసం చెయ్యటానికి తగిలించుకున్న వేనా?”

శిపునసకు భయం వేసిందిం “బిడ్డా తొందరవడకు.పీ కోర్కెను సవినయంగా మనవిచేసుకో” అన్నాడు.

“వాకు ఆకలి ఉండాలి. ఆకలితీరే అన్నం వుండిలొ

“అటులనే జరుగుగాక”ొ అన్నాడు శిప్పుడు.

థి

శం అసమరుని థి నల్లగుడ్డ శివుణ్ని కప్పింది. పొర్వతి “ఇక వెళ్టాం ఆంది. ఆమెకు తన భర్త స్వభావం తెలుసు? ఏం నోరు జారుకాడో అవి భయం,

“మరొక సంగతి దేవా * అడిగాడు సీతారామారావు.

“ఒప్పుకోకండి” అన్నది పార్వతి.

“*ఎందుకని”*ొ అడిగాడు శివుడు.

*మరొక వరం ఇమ్మంటాడు” అన్నది పార్వతి.

“*ఇదాంో అన్నాడు శివుడు.

“శేరీకయిపోతాంోి అన్నది పార్వతి.

“ప్రేయసీ! బహ్మవిష్ణులకంపే భవ్రకోటిలో నాకే మంచి “పేర ఉండటావికి కారణం తెలుసా? ఎక్కువమంది భక్తలు నన్నే (వక్యక్షం కమ్మని ఎందుకు కోరుకుంటారో తెలుసా? తేలా (ప్రత్యక్షం అపుకానవి, అడిగిన వరాలన్నీ అడగ్గావే ఇస్తానని”

“"అనాడి నుఎచీ సంపాదించుకున్న మంచి. పేరు నేను చెడ గొట్టుకోన” అన్నాడు శివుడు.

“ట్టి ఇష్టం, నాకంపేషీకు మీ భళక్తులమీదే ఎక్కువ _పేమొ అన్నది పార్వతీ,

“*కాదు మీ అందరికం పే 'పేరుపభ్యాతులమీద ఎక్కువ _పేమ నాకు” అని సీతారామారావు వైపు తిరిగి “ఏమిటి ల్ణా?” అని (పళ్నీంచాడు.

“నా వరం ఇంకొకళ్ళ కివ్వగూడదు.”

“ఇన్వను” అని మాట ఇచ్చాడు శివుడు. ఆప్పుడే తన భర్త నోరు జారటం మొదలు పెట్టారని పార్వతికి. భయం ఎక్కు వైంది- వెళ్ళామని భర్తవి తొందర పెట్టంది,

“వెళ్ళాం” అన్నది పార్వతి.

“వెళ్దాం! అన్నాడు +వుడు.

“ఇంకొక వరం అడుగుతాడు" అన్నది పార్వతి.

జీవయ్మాత శీలి

“ఆడగవివ్యు” అన్నాడు శివుడు. *

“అడిగి అడిగి చివరికి మీ నెత్రినే చెయ్యి పెడతాడు. భస్మాసు రుణ్ని జ్ఞాపకం చేసుకోండి నాథా” అన్నది పార్వతి.

భస్మానురుడు పేర 'త్తేటప్పటికి శివుడికి భయం వేసింది. అతవి బారినుంచి తప్పించుకోటావికి శామపడ్డ కష్టాలన్నీ క్షాసకం వచ్చినె. వెంటనే సీతారామారావువి “విడ్డా, పీకు శుభమగుగాక!” అవి గీవించి ఇద్దరూ అంతర్థానం అయ్యారు.

ఆకలింఆకలి-ఆకలి, పార్వతీపర మేళ్వరులు అంళర్థానం అవ గావే (దిహ్మాండాన్ని నమలకుండామింగాలనే అంత ఆకలి పుటు కొచ్చింది పీతారామారావుకి. లోపలనుండి వై శ్వానరుడు “భాంట్‌" అవి అరిచాడు.

ఆ అరుపుకి భూమి దద్ధరిల్లింది. కొండలు ఫిండి అయినై-

“కోతులు చెట్లమీదనుంచి పండిన కాయలు రాలినట్లు రాలినై. పళులు అవ్వాయిచువ్వదకు మళ్లే ఆకాశంలోకి చొచ్చుకుపోయినై' పాములు కుబుసం విడిచినై. నెమళ్ళ పిందాలు తెగినై. తెల్ల బడ్త ఎలుగోడు ఎర్ర రంగుకి తిరిగింది. 2 క్‌

ఆధాంణ్‌”

ఆ ధ్వపికి సీశారామారావు చుట్టూ "పెరిగిన పుట చెలాచెద ర్రైంది. గడ్డం వూడి గాలిలో నాట్యంచేసందిం గోచ్ళు వోడి "పెచ్చు కతుతె ఆడవివి వరికి పోగులు సపెటినె.

అానామినా శచటా

“భాంణ్‌” _

పర్ష్‌లోకం తూట్లుపడింది. ఆ తూట్లలో నుంచి ఊర్వశీ రంలభా తిలోత్తమా మొదలై న అప్పరసలంకా పంచథభక్ష పరమాన్నాలు పళ్లాల్లో పెట్టుకొని సూర్యకిరణాలకుమళ్లే కిందకు దిగారు, ఒకతె పీతారామోరోపు తొడమీద కూర్చొవి తివిపించటం మొదలుపెట్టింది. మిగిలినవాళ్ళు హాయిగా పాడుతూ, కన్నులవండుగా నృత్యం చేస్తున్నారు.

శీఢీ ఆసమర్థువి కణంలో మహారణ్యం మారిపోయింది. ఎక్కడదూొచినా కోయిల కుహుకుహూరవాలే సెలయేటి గుడగుడ ధ్వనులే. కుందేళ్ళు శారూ లాల పాలు తాగుతున్నైం సింహాలు లేళ్ళకు చన్నిస్తునై* పాములు ఏనుగుల తొండాలకు మారుగా వేళ్తాడుతున్నైం కోతులు ఎలుగొడ్డు మీద సవారి చేస్తున్నై. అంతా నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణంగా పుంది. పీతారామారాపుకి నయనానందకరంగా వుంసం దురదృష్టపళాత్తూ సీతారామారావు మంచంమీద కదిలాడు. పద చెదిరింది పైదృశ్యం అదృశ్యం అయింది, తను పకుకున్న మందో వికి దగర్లో పున్న కొబ్బరిచెట్టు మువ్వ, గాలికి ఓటిమోత మోగుతూ పుంది మొండిగోడ మీదనుంచి ఎవ్వరో పిలుసున్నారు. పక్కయింట్లో ఎస్వరో పోట్లాడుకుంటున్నారు. తన పక్కలో. పరుకున్న నళ్లకుక్క లేచి పోయింది. అతవికి లీలగా తన భార్య అప్పుడే పవిపొటలు మొదలుపెట్టి నట్లు తేలిసింది. ఊహల తియ్యదనాన్నుంచి ఒక్కసారి విక్య జీవి తం మీదకు దృష్టి మశ్ళేటప్పటికి, ఆతపికి భరించలేవి బాద కలిగింది తన భార్యమీద కోపం వచ్చింది. ఎప్పుడూ పనే - పపి...పవి, పొద్దున్న నాలుగు గంటలకు లేస్తుంది. ర్యాతి పడుకునేవరకూ ఏడో ఒకపని చేస్తూనే పుంటుంది అదైనా శ్యుబింగా చెయ్యదు, అకస్మాళ్తుగా ఆతవికి శఈనభార్యకు తొమ్మిడోనెల అని క్షాపకం వొచ్చింది. భార్యమీద కోపం ఎక్కువ అయింది. తొమ్మిదోనెల గదా. అమ్మాతం. బుద్ధి ఉండక్కర్లా? బావిలో మంచినీళ్ళు కడవతో తనే తోగుతానంటు౦ది! ఏనుగంటి మంచాలు తనే బయటకు పడఠానం టుంది. అ బరువులు మోసేటప్పుడు ఏ కాలో జారితే దావికేం అది మంచంమీద మూలుగుతూ. పడుకుంటుంది. డావిరుచుటూ మందుకనీ మాక్కనీ తిరగవలపింది తనేగా? ఇంతిక్రీ జీవికి. నరకం చెయ్య టాపకి పుట్టింది,

జీవయా(్ర శక్‌ నెలలు విండినా మొన్న పేరంటానికి వెళ్ళింది చూచినవాళ్ళు ఏమనుకుంటారు) తనకు ఆ మాతం తెలియక్కర్లా? నిజంగా ఈ ఆడవాళ్ళకు సిగ్గులేదు-తనకు సంతానం కలగటోతున్న సంగతి అంద రికీ తెలియాలి అన్నట్లు తిరుగుతారు.

“నానా, నాన్నా* పాప లేపుతూవుంది.

“లే నాన్నా. పొద్దెక్కింది”

ఆతనికి లేద్దామనే. వుంది. కాని. బద్ధకం వొదల్లేదు. ఇంకొక భయంకూడా వుంది. లేచినప్పటినుంచీ బియ్యంలేవు, పప్పులేదు. కూరలులేవు . .ఇవేగా ఆది చెప్పేమాటలు. వొళ్ళంతా నొప్పులుగా వున్నై గాత్లో ఆరుబయట పడుకుంటే కామోలు. కాదు. రాత్రి, చంటిది మారాంచేస్తే, నవారు మంచం దావికిచ్చి నులక మంచం వేసు కున్నాడు. ఆబ్బా ఈ పిల్లలతో చచ్చేరోజు వస్తూంది. అవన్ని మంచాలు ఊర బెడ్తారు, పైగా తన భార్య “పిల్లలన్న తర్వాత ...” అంటుందిం

అబ్టే నాన్నా, అమ్మ లెమ్మంటోంది.”

"ఆ ఆమ్మ లెమ్మంటుంది. లెవ్మనక ఏం చేస్తుంది? ఆరరు పువమాయించటంకూడా! ఏకల్లేవచ్చి మేకలర్లే అయిందంటాకే తెట్లా వుంది దీవి వ్యవవోరం, తను అడగదు, అన్నీ కూతురుద్వారా అడిగి స్తూంది, ఈ మధ్య ఈ ఎత్తు ఒకటి ఎత్తుతూవుంది.

“లేవండి. కాఫీ ఆరిపోతూపుంది” అన్నది భార్య.

ఒకప్పుడు దీన్ని ఎట్లా (పేమించానా అని ఆలోచిస్తూ కళ్ళు నలుపుకుంటూ లేచాడు....”అయితే నేను (బతకటంకూడా మీ అమ్మ చూడలేకుండా వుందా ఏమిటి? అవి కూతుర్ని (పళ్నించాడు. ఆమె పక్కనే వుంది.

“కాఫీ * అన్నది భార్య గ్లాసు అందిస్తూ.

“లేవవివ్వు” ఆన్నాడు సీతారామారావు.

లేచాడు.

అభ్దా్టీ*

శక్‌ అనమర్జువి

“కొంచెం మొహం కరుక్కోనిస్తావా?”

“అప్పుడు మళ్ళీ ఇస్తాను

“మొహం కడుక్కో అక్కర్లా?”

“ఫ్పిక్సు అలవాటుగా బెడ్‌ కొఫీ--”

“ఏం అలవాటయికే తప్పా? మొహం కడుక్కాపి తాగాలని రగవంశుడు. నిర్ణయించాడా? కాఫీకశిగి మొహం కడుక్కుం కేనేం, మొహం కడుక్కొని కాఫీ తాగితేనేం? నా యిష్టం”

“న్జేన్సు కాదనటంలేదు. బెగ్‌ కాఫీ మీకు అలవాటు గనుక...

“బెడ్‌ కోఫీయా, గాడిదగుడ్డు కాఫీయా”. ఆని భార్యచేతిలోవి గాజు గ్లాసు తీసుకున్నాడు. వెండనే వొద్దవి తీనుకున్నట్టు జ్ఞాపకం వొచ్చింది. గ్లాసు గోడకు వేసి కొడదాం అనుకొని, గడగడా తాగేళాడు.

లై

(ప్రవంచంలో ఆన్ని శాఖల్లోనూ హ్‌మా 'హేమీలున్నారు" వీళ్ళంతా అందరికీ ముఖ్యమయిన అన్నం చొరికేటట్టు చెయ్యలేకపోవ టం ఆతనికి ఆశ్చర్యంగా విచిత్రంగా ఉండేని. పైగా వీళ్ళంతా నొ సంఘానికి అన్నం కొహలంళే, నా సంఘావికి అన్నం కావాలనీ, వా దేశానికి అన్నం కావాలంటే, నా దేశానికి కావాలనీ కాట్ల కుక్కలకు మల్లే కీచులాడుకుంటూ వుంటారు. ఈ కీచులాడుకునే చోట్లకి పెద్ద పెద్ధ పేర్ల "పెడతారు.

అంతర్జాతీయ మహాసభలు అంటారు. ఈ మహానభథలకు ఒక్కొక్కం దెశంనుంచి ఒక్కొక్క ప్రముఖమయిన వ్యక్తి వోజ్యరై ఉపన్యాసంమీద ఉపన్యాసం దంచుతొడు. గుక్కతీరక్కుండా గంటల తరదిడి మాటలు దొర్లిస్తాడు. ఎన్ని ఉవన్యాపాలు దంచిన ఎన్ని మాటలు వొర్లించినా అతను అడిగే దేమిటి?

అన్నం!

జీనయా[త 47

తమ్లా పొట్టలకు అన్నంలేదు. మలమల మాడి చస్తున్నాం. మీరు (వసాదించండి-మీరు ్రసాడించండి-మీరు సాదించండి” ఆని ఇళథర దేశాలను ఆర్థించటం.

ఎంత నసీచం!!

ఇతనే ఇంక నీచంగా (వ్రవరిస్తుం శే మరొక దేళ (నవముఖి వ్యక్తి లేస్తాడ్తు- “చస్తే చావనివ్వండి, గాని ఆ దేశానికి అన్నం వంప టానికి పీళ్లేదు * అవని హొంకరిస్తాడు. 7

కొన్ని దేశాలు తమకు అన్నం ఎక్కువయితే సము(దంలో ఒలకబొయ్యటానికయినా ఒప్పుకుంటయ్యిగాని మరొక దేళానికి పంవటానికి ఒప్పుకోవు. మరొక దేశానికికాదుళము దేశంలో వున్న వీదవాళ్ళకే పంచి పెట్టవు!

వీళ్ళిలా కీచులాడుకుంటూ పుంటే..

ఈకీచులాట ఫలితం ఏమవుతుందో అవి, అవ్ని దేశాల్మపజలూ గుంటకాడ నక్కలకుమల్లే కొదుకు కూచుంటారు. ఏ దేశానికి ఎంత కబళం వరొరికిండో అనివా _రలకు ఎదురుచూసుంటారు. ఈ (ప్రవర్తన చాలా నీచంగా అసహ్యాంగా కనిపించేది సపీతారామారావుకి,

ఇంతమంది మేధావులున్నారు గదా (వపంచంలో- వీళ్ళలో ఒక్కరయినా అన్నం తేలిగ్గా వారికే పస్ధతి ఎందుకు కనిపెట్టరు? ఏ వాసవ చూట్టంవల్లో, ఏ గాలి పీలవడంవల్తో, ఏ వీబ్ళ శాగడంవల్లో

*.. పాకొాలు విలిచేటట్టు ఎందుకు చెయ్యరు? ఈ యుస్దలూ ఈ నాళనాలూ

బాధలూ తాపష్యతయాలూ అన్నీ తప్పుతాబిగా?) అంతా సుఖంగా బతుకుతారుగా వాళ్ళీవిధంగా ఆలోచించరు. సంఘానికి కొన్ని వియ మాలున్నాయి. ఆ నియమాలనుబక్షే పోవాలంటారు. సంఘం స్వథభాన సిద్ధంగా పొందే మార్పుకి దోహద౦ ఇవ్వాలంటారు. ఒకదళ తర్వాత ఒక దళ వొస్తూ వుంటుంవట' ఒకరిమీద ఒకరు విన్షవం చెయ్యాలట! ఆలా చేస్తే, ఎప్పటికో వర్గాలులేవి సంఘం ఏర్పడుతుందట' అప్పుడు అందరికీ అన్నం చొరుకుతుందట!

4కి అవమరువి జూ ఈ వవం అశవికి ఏ మాతం వచ్చేడు. ఏమిటిది? అందరికీ అన్నం లౌరికే ఏర్పాటు చెయ్యటావికి ఇవ్పుడు అన్నం బాగా వొరికేవాళ్ళు అంగీకరించరట! వాళ్ళు ఎదుకు తిరుగు తారట' అందుకవి వాళ్ళమేద వి ప్రైవంచేపిం అవ్నఎ లేవివాక్ళ్శందరూ ఒకమై. రాజ్యారికారం స్వాకీవం చేమకొవి అందరికీ అవ్నం లొరికే విధానం అచ:ణలో ద్టాలట! వ్య పిద్ధాంతం వేమ ఒవ్పుకోమా. అన్నారు పీశారామారాపు. = ఏందుకవి”ొ ఆందరికీ అన్నం టొరకటావికి అన్నం ఉన్నవాళ్ళు ఎదురు తిరుగుతార వేది వొళ్టి బూబకం. వంఘంలో ఎంతమంది అన్నం ఉన్నవాళ్ళు. రేవివాళ్ళకు సహాయం చెయ్యబటంలేదు? తమ ఆ_విపామ లన్నీ వాశనం అయినా లెక్కచెయ్యకుండా వహాయం. చేస్తున్నారే ” “వాళ్ళు చేసేది కీ క్తికోవంం” “=దేవికోసమైనా కావియ్‌ ఆర్థిక పరిస్థి తేకాక మరొక గుణం కూడా మానపువిచేత మంచిపమలు చేయిన్తుంగవి అంగీకరిప్తువ్న సేగా* “క్స్‌ ర్రి దాహం తీరగానే వీళ్ళు అన్నం లేవివాళ్ళవి మోపం చేసారు” "=అవ్నం లేవివాకు అవ్నం వొరూవే మిగిలిన వాళ్ళనిమోనం చెయ్యరూగా. కు ం + “చెయ్యరు.” + *ఏందుకవి "ఆధికారంలోకి రావటావికి వజలము మభఖివడేటటుచెయ్యడావికి అన్నం లేకపోవటం ఆర్త అవటంలో ఆరకంలేగు. = అన్నం లేక పోవడం అనేక అవర్జాలకు దారితీస్తుంది. ఇలుపుటి అవర్థకాలకు ఆట వట్టయిన వాళ్ళు మాత్రమే విస్తవం చేసి (వ్రజల్ని మఠపెట్టగలరు

జీవయాత్ర 49 ఆవటం-[వసవించటం కంకే గర్భ(ప్రావంవల్తే మంచిపిల్లిలు పృవలఠా రవ్న కు పెంటులిది.

అనలు ఇంకొక వంగతి. అవ్నం లేకపోవడంవల్ల విష్ణపం చేసేశక్తి. తర్వాత (వజల్ని సుఖపెస్టై ఉదారత్వం కలిగి, అస్నిం పుంబంవల్ల కీ ర్తిదాహం హెచ్చి వజల్ని మోనం చెయ్యటం అసగితే అందరికీ అన్నం కావాలవి కోరుకోవటం ఎందుకు? అన్నం లేకపోవ టమే ముంచిడేమో”

ఈ ఏదంగా వాదించి. వాదించి "ఈలోగానే మనం చపాం-* మనం చచ్చిం త్య్వాక ఎవనేమైతే మవకేంొ అమకువేవాడు. "=

ఇలా ఆలోచంచుకుంబూ. పండగా అతవికి అకప్మాత్తుగా ఆధ్యాత్మిక వాడంమీదికి మవన్వుపో మేడి.

“మవ మవాదువులు ఈసమస్వవి పొళ్ళాత్యులకుమకైకాకుండా, న్యక్రమమైవ దృష్టితోనే చూళారుూ ఆమపనేవాకు పాళ్చాత్యులపమన్లే ఆకలిని తీర్పటం కాకుండా, అకలివి జయించటావికి [వయత్నించారు. పానకాగి అతిక్రేవాళ్ళవి మవ పూవర్వ గంధాలు చెపుతున్నాయి. “ఆ పస్థతి ఏవన్నా 3ంటే బాగుండుమ" అనిపించేది అతవికి-

కామ, వెంటనే మవం ఈగడియ చచ్చినా చచ్చిపోవచ్చుగదా' ఛఈ ఆరాటం మవకు ఎందుకు? అవిపించేది. వాళ్ళు చెప్పే వియమా లప్నీ పాటిపాం. వవ్వపంగ వరిత్యాగంచేస్తాం. మహవో5 ణ్యాల్లోకిపోయి ఘోకతవన్సు చేప్తైం. ఈ వవంతా చెయ్యాంంశే కొన్ని సంవత్స శాలు వకుతుందిగదా ఎన్నో కష్టాలమ ఎదుక్కోవరవి వొస్తుందిగదా' ఇన్ని అనురివించి. ఫలితం పొందకుండా మకణివే ఇవ్వి వంవత్ళ రాలు బచుబతామనే విశ్చయం ఎమీలేవదమ్మే-ఈలోగా ఏదో. ఒకటి చెచ్యుటావికి. ఏ నుఖతమూ అమభవించకుండా మరణిస్తే జీవితంపృెనా ఆయిపోయివన్షైగా.

అళపిక్‌ పువ్టవ్మలో నద్యుకం లేదు,

ఛ్స

ర అసమర్థుని

అప్పుడు అకనికి మరొక ఆలోచన తశ్హేది ఒక వందసంపత్శ రా౨న్నా బతుపుతామనే గ్యారంటీ లేకపోడే ఈ 'పవంచంళో ఏమీ చెయ్యలేం. నువ్వు ఎప్పుడు చచ్చినా చావొచ్చు.ఇప్పుడు నాతో మాట్లా డుతూ చచ్చినా చావొచ్చు. కాని కొన్నివందల సంవత్సరాలు బతుకు తాననే ఉద్దేశంతో పనిచెయ్యి అంటే ఏ తెలివిగలవాడికి చెయ్యబుస అవుతుంది?

ఎటు ఆలోచించినా, ఎంత లోతుకి పాకచూచినా “చచ్చేవరక్షు వితకకటం తస్ప ఈ (ప్రపంచంలో చేసేది ఏమీలేదూ అనే విశ్చయల్ష ఆతనికి రూరి అవుతూవుండేది.

ఒకరోజున శీనయ్యవి అడిగాడు. *ఏం శీనయ్య,. నాలుగు రోజులనుంబ ఎక్కడా కనపడటంలేదు”

“నర్సారావుపేట వెళ్ళి వొచ్చానండీ"

“ఎందుకు?”

“బండిమీద సామామ వేసుకు వెళ్ళాను

పెళ్లికోసం అకనుపడే కష్టంచూ స్తే, సీతారామారావుకి విచారం కలిగింది. శీనయ్య మనస్సుకి పెళ్ళిలేకుండా పుటం, ప్స్‌లు కల క్కు౦డా వుంటం, పని చెయ్యకుండా వుంటం అనే విచారశేరాదు. అదృష్టవంతుడు

“పెళ్ళి చేనుకుని ఏం చేస్తావు శీనయ్యా?”

అతనికీ పశ్న అర్ధంకాలేదు. తనరాక, ముర్ర్తాత తాఠా-ఆంతా పెళ్ళిచేసుకున్నారు తనూ చేసుకుంటాడు తన పూర్వులు పీల్లల్ని కన్నారు. తనూ భిగవంతుడి దయవుంజే కంటాడు తన పూమ్వులు బతికారు. తనూ బతుకుతాడు. ఇందుకో *ఎఏమన ”. అనే (వశ్నక తాపుచేదు. ఏం చేస్తావు? అనే పశ్నేలేదు,

శీనయ్యకు ఏమీ తోచక, అతన్ని చూస్తూ నుంచున్నాడు.

“పెళ్ళి చేసుకుని మళ్ళీ ఇక్కడకు వస్తావా శీవయ్యా?”

“రాను” ఖచ్చితంగా చెప్పాడు,

వొ టి జీవయౌ,౩ క గ్‌ వ 1 ఏరా సై యగ?

=ఎందుకవి?

“నాకిక్కడ ఏముంది? బందగులూ అంజా అదే వున్నారు. కూలో నాలో చేసుకుంటే పొట్టి గరున్తుంది”

“మరి ఇప్పుడెందుకు వద్చావు”

“ఆడ, పొట్ట గడుస్తుందిగావి గబ్బు మిగర్జు, డబ్బు మ్చిగు ల్చుకు పోదామని వొచ్చా...”

వెళిరు. వెళ్ళి పిల్లల్ని కని కుటుంబయాత్ర సాగిస్తాడు ఆ పిలు ఎదిగి కూలో నాలో చేసుసుని బకుపతాము. దచ్చేవరకూ రొకిరీ చేస్తూ ఎవ్సుకో ప్పటిక్కిన రారిపోతాడు నిత్యం జరగవలసిన విష యాన్లో అకవికి “ఎందుకు”? అనే (వశ్నేరాదు. అలా జరుప్బటపోతూనే వుంటాడు.

ఏమీ తెలిరవీని శీనయ్యా నుఖలపకుతున్నాము అన్నీ తెలినీిన రాశషయ్యతాతా సుఖపడుతున్నాడు. మఫథ్య తనకు వొచ్చింది బాత, అన్నం కోసం తాప్మృతయపడబం నీచం. అన్నీ తెలిసి తెలియనట్టు బతకటం ఆత్య్మవంచనంఈ రెండూ తనకు పనికిరావు.

కాను (ప్రయళత్నించడు.అన్న ?' తానంతట అది వొచ్చిపడాలి* కాను ప్రయిత్నించదు సుఖాచి వాఎంకట ఆవే వొచ్చి తన్ను ముసురు కోవాలి. కష్టాలు తన ద్య్యరట రాగూడదు తను ఊపించినవన్నీ జరగాలి, తొసు (ప్రయత్నించడు - (ప్రయత్నించి నెరివేష్పకోవటం కూడా గొప్పేనా” మూలనపున్న ముసలమ్మ చేస్తుంది ఆపని. ఇక తన (పత్తేకత ఏముంది? ఏ (ప్రయత్నం లేకుండా ఆలా జరిగిపోవాలి జీవయ్యాక. లేకపోతే చస్తాం. అనేక కష్టాలుపడి చిర విషదూలకు ఆనేక మందితోపోట్లాడి (బతికిందానికంపే చర్తై ఏం) ఆ సని మాతం మన చేతుల్లో వున్నపనే

సీతారామారావు చెయ్యగలిగిన పనుల్లో ముఖ్యమైనది ఇదే

“నాన్నా'” బయబనుంచే పరుగెక్తుకొవి వొచ్చి సిలిచిందిపాప.

“క్ష్యి( పలికాడు పీఠారామారాపు

“నీకోసం ఎవరో వొచ్చారు.”

“రానిప్ప్వు”

“గదిలో కూర్చున్నారు.”

“కూ ర్క్పో వివ్వు”

ఆ బ్రో జన వస్తారే లో

“*ఎవరు?... * కుతూహలంగా అడిగారు సీతారామారావు.

అనీ స్నేపాతులు.”

స్నేహితులనేమాట వినేబప్పటికి సీతారామారావు గబగబా గది

సీతారామారావూ స్నేహితులూ మాట్లాడుకున్నారు.

ల!

“అసలు ప్రాణం అనేది ఎలా వచ్చింది” అడిగాడు సీతా రామారావు.

“అనాది పదారాలు రెంగు.-జడం, చె తన్యం” అన్నారాకరు.

ఖు స!

“ట్రైళన్యం ముఖ్యం. (ప్రపంచాన్ని ఆడించేది అదే” అన్నారు ఒకరు.

“టై ళకన్యం శాశ్వతం. జడం పుడుతుంది, గిడుతుందిొొ అన్నారు మరొకరు.

“తప్పు, రెండూ ఆనాది వదార్థాలే యో అన్నారు మొదటివారు “*టడం రూపం మారుకూ వుంటుఎది గనక అకాశ్వతంగా కనిపిపుండి

అానినో అనుట

గావి అదీ శాశ్వత మే? మనం మరణిస్తే శరీరాలు నశిస్తయిం అంపే మట్టిలోకలుస్తుంది. మట్టిగా ఉంటుంది, అందులోనుంచి మరొక రూపం పుట్తుకొస్తుంది.”

జీవయాత్ర ర్‌శి

“శరీరానికి భేదం ఏమిటొ” అడిగాడు సీతారామారావు.

“ఒక దానికి చేతనళత్తై వుంది? ఒక దానికి లేదూ అన్నారు వొకరు.

“ఏమయింది?” అడిగాడు సీతారామారావు.

“శరీరాన్ని విడిచి పోయిందో అన్నారొకరు,

“ఎక్కడికి పోయింది?”

“జ్లీవాత్మ పరమాత్మలో కలిసింది."

“ఆయితే జడానికి సంబందం లేకుండా. ప్రత్యేకంగా చైతన్యం ఉంటావికి వీలుందనేనా”

“ఎందుపలేదు” అన్నారొకరు.

“లేదు” అన్నారొకరు.

“ఆసలు చైతన్యం అనేది వేకగా వుందని అనుకోవటం వెందుకు?” అడిగాడు సీతారామారావు.

“బ్రేక్రప్రోత్తే కద్రిలేపసువులా కదలకుండా ఎందుకు పోతయ్యో చెప్పలేం, మవిషి చావటం (బతకటం ఎలా జరుగుతుందో గెప్పలేం.”

“కారు. కదిలేటప్పుడ. ఏ చేతనళక్తి (ప్రవేశించింది? ఆగి నప్పుడు ఏ చేశవళక్త పోయింది” అవి ఆడిగాడు పీతారామారావు.

“మీరు అన్నదే నిజం. మనవాళ్ళ చెప్పినవన్నీ పాత పిద్ధాం తాలు. తర్కానికి నిలవ్వు. పదార్థం అనుక్షణం పరిణామం పొదుతూ వుంటుంది ఆ పరిణామంలో ఒక దళలో (పాణం వొచ్చింది. అంకే గావి బయబనుంది వొచ్చిందీలేదు. బయటకు పోయిందీలేదు...ో అన్నారు ఒకరు.

“ఎట్లా వొచ్చింది?”

“కారుకిమల్లే నే కొన్నింటి కలయికవల్ల”

• శః కలయికకు కారణం వుందా?” ఆడిగాడు సీఠారామారావు.

“లేదు అన్నారు ఆంకా ఏకగీవంగా. పీతారామారావున్గావి, అతవి స్నేహితులగ్గాని భగవంతునిలో నమ్ముకం లేదు.

ఫ్‌ ఆసమర్థుని “పాణం ఒక చయోజనాన్ని సాధించటానికి పుట్టిందా?” ఆచ్చే్సో ఎందుకు పుట్టింది?” “విర్నిమి త్తం" విర్నిమి త్తంగా పుట్టి, పరిణామం చేందేదాని ఫవ9కం మనకు ఫ్‌దితం అసలు దావికే పయోజనం లేనప్పుడు మన జీవితావికి ఆదర్శం అనీ (ప్రయోజనం అవీ ఎక్కడనుంచి వొస్తుంది. సిర్నిమి త్తంగా న! ఖావాటి పుట్టాం” అని తేచ్చేశాడు సీతారామారొపు. ఎళ్సాద్రు. మౌనపుడికి ఆలోచించుకునే శక్తి ముందుకు చూసే కక్తి వుంది. అందుకని తన జీవితానికి ఒక అదర్శం పెట్టున ప్రయోజనయు క్రంగా చేసుకుంటాడు” అన్నారు వొకరు. “=వ్రందుకు?” “"ఆఅంళో సుఖపట్టానికి” అజ్షస్సుడు మనం మాల్లాడీండాన్ని చిట్టీ సుఖం దుఃఖం అనేఏ మానవ కల్పితాలే! ఉదేకాలకు అనందపడటం కొన్ని ఉదేకాలము విచారించటం నేర్చుకున్నాం. మనకు కావాలని తెచ్చి పెట్టుషన్న వీటికి ఇంత ఆర్భాటం ఎందుకు?” అన్నాడు సీతారామారావు. “ఆయితే ఏం చెయ్యమంటావు” “పదో ఒకటి చెయ్యమనాలనిగానీ, చెయ్యాలవిగానీ ఎక్కడుంది?” “ఏమీ చెయ్యనక్కగ్లేదని న్యూతం ఎక్కుకుంది””. అవి అడి గారు నొకరు. “వేద్తూ అన్నాడు సీతారామారావు. “బేనప్పుడు ఏమీ చెయ్యనక్కగ్లేదవి ఎంగుకు చెప్పటం?” శ “మానవుడు ఏడో ఒకటి చెయ్యాలని, దురభిప్రాయ పదు తున్నాడు కనుక “పీరు విధరాశ వెదజల్లుతున్నారు” అన్నారు నొకరు. “*ఆవ్పను!

జీవయాగ ర్‌5్‌ మవిషికీ పళువుకీ ఆదే భేదం! పళువుకి ఆళాబేదు-నిరాశబేదు. మని షికి రెండూ పున్నాయి” అన్నాడు సీశారామారావు.

“*జంళకీ కేరింది ఏమిటి

“కేలటానికి ఏముంది? నునం విర్నిమిత్తంగా ప్పగ్గాం నిర్ని మిత్తంగా (బతకటానికి వీలుంటే _బళకటం-లేకపోతే చావబం”ో అవి ముగించాడు సీతారామారావు.

అసమర్దుని మవేనవూము

పీతారామారావు ఇంట్లోనుంచి దియటకు వొచ్చేటప్పటికి (డ్రాయరు మీద కవరు ఒకటి వుంది. ఆది తన మేనమామ రాసిన ఉపరం అని (గ్రహించుకున్నాడు. అంతకు ముందు వందరూపా యిలు కావాలవి తను ఉత్తరం రాస్తే ఆయన జవావివన్వలేదు, దానిమీద ఆతనికి మండి ఇంకొక ఉత్తరం రాళాడు.

“నాకు వందరూపాయి లివ్యటం అంే ఇప్పుడు నీకు కష్టంగా వుండి. ఒకప్పుడు నేను నీకు చేసిన సహాయం మరచి పోయినట్టు న్నావు. నలఖై వేల బాకీకి పదిఎకరాలు కష్టుకున్నాను. జ్ఞాపకంవుందా? నాకు మళ్ళీ ఒకప్పుడు డబ్బు కాపలసివ్నా ఆ పది ఎకరాలూ పదివేలకు నువ్వే కొనుక్కున్నావు. నవ్వు చేపిన పనులు నాకు తెలియక వూరు కోలేదు. పొలం అమ్మిపెట్టమని నేను నీకు ఉత్తరం రాస్తే ఎవ్వరూ మొగ రావటంలేదవీ, ధరలు పడిపోయినయ్యనీ అ వంకా ఈ వంకా చెప్పి పదిహేను వందలు ఖరీదుచేసే ఎకరం, వెయ్యి రూపాయలకు కొమక్కున్నావు.అన్నీ నాకు తెలుసు. ఎందుకులే తింటే తిన్నారులే అవి వూరుకన్నాను. పీఏ ఇంత సహాయం చేసినా కస్త విశ్వాసం ఆయినా చూపకపోయావు! నా డబ్బు ఇంతతిని, నాకు ఇబ్బందిగా ఉందనిరాస్తే నందరూపొయలు పంపటం నీకు కష్టంగా వుందా!

06 అసమర్జువి ఈమర్య మా ఇంటికి ఒక కుక్క వొచ్చింది. డావికీ నాకు సంబందం ఏమీలేదు. ఏ జన్మలోనూ వుండిపుండదు. ఉంజశేపీ ద్వారానే ఉండాలి. దానికి ఒకపూట అన్నం వేశాను. అప్పటినుంచి అన్నం పెట్టినా పెట్టకపోయినా రోజూ వొసూ వుంటుంది. ర్మాతిపూట ఇల్ల కాపలా కౌస్తుంటుంది. కుక్కు విశ్వాసంగల జంతువు.

సీ కిచ్చిన డబ్బుకి ఎన్ని కుక్కలు వొచ్చేవ? అసి ఆలోచి స్తున్నా (వస్తుకం కా

ఇదీ మేననూమకి (వాసిన ఉత్తరం సారాంశం. ఆ ఉ త్తరావోి మేనమామ రాసిన జవాబు ఆ కవరు. ఆది చూడగానే సీతారామారావు మిక్కిలి కుతూహలంతో. తీసుకొని చించాడు, తన వుత్రరంతో మేన మామకి బుద్ధివొచ్చి వుంటుందనుకున్నాడు. తను తెలివి తక్కువవల్ల కొక మంచిళనంవచ్తే ఆతనికి సహాయం చేళానని తెలిసి ఉంటుంది. ఇన్నాళ్ళూ మోసం చేళావిని ముసురుకుంటూ ఉండి ఉంటాడు. తన ఉత్తరం ఆతవిరోగం కుదిర్చి ఉంటుంది అనుకున్నాడు. క్షమించ వలసిందవి బతిమాలుతూ రాసి ఉంటాడు, తప్పకుండా వందరూపా యలు మనియార్డరు చేసివుంటాడు. ఉత్తరంకం యే మనియార్డ రు ఒక రోజు ఆలస్యంగా వొస్తుంది.

ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉత్తరం చదవటం మొదలు పెట్టాడు. ఉత్తరం చాలా పెద్దప్తుత్తరం, మేనమామ ఇలా రాళాడు.

“నాయనా! వీ ఉత్తరం అందింది. ఇంతకుపూర్వం నువ్వు వందరూపొాయలు పంపడం ఇష్టం లేకపోవటంవల్ల, జవాబు (వాయటం అనవసరిం అవి వూరుకున్నాను. సీ 3ంతో ఉత్తరం ఇవాళే అందింది సీ మనస్సులోవున్న ఉ స్టేశాలన్నీ దియటకు వచ్చినందుకు చాలా సంతోషించాను. వా మనస్సులోపున్న _ వున్దేశాలను చెప్పుకోటానికి అవకాశం ఇచ్చావు.

నేను వీ విషయం చాలా రోజులమంచి కనిషెడుతూనే వున్నాను.

జీవయాత్ర క్‌?

పీ తండి, కాత విషయంకూడా నేను పూర్రిగా ఎరుగుదును. మొల్తం మీద మీ కుటుంబంలో ఒక చునుణం పంది. మీది 'వత్యేక సృష్టి అనీ, మిగిలినవాళ్ళకం ఫే గొప్పవాళ్ళమనీ అనుకుంటారు. పదిమంది చేశ పొగిడించుకోవాలనే వాంఛ మీ అందరికీ వుంది.

అఆ వాంఛ తీర్చుకోటానికి నీ కుటుంబం కొవ్ని మంచిపనులూ కొన్ని చెడుపనులూ చేనింది.

మీ దాతృత్వంవల్ల కొంకఠకమందికి లాభించినా, మీ స్వాతిశయం వల్ల! కొంతమంది. ఎంత బొథపదేవారో మీకు తెలియదు. నీ చిన్న తనంలో పీ తల్లి వున్నపుడు నేనుమీ ఇంట్లో వుండేవాణ్ని ల స్తిపాష్యలు లెక్క చూచుకోవటం, జమా ఖర్చులు చూచుకోవటం. పొలం వెళ్ళి వ్యవసాయం చేయించుకోవటం. అజమాయిషు కనుక్కోవటం మీ నాన్నకు తాను చెయ్యవలసిన వనులుగా కనపడేవి కాదు కొందరు కషపడటావికి కొందరు సుఖవడటానికీ జీవితంలో ఆనందం” ఆను ధివంచటానికి పుట్టానని మీనాన్న అభిప్రాయం, మేము ఇటువంటి వనికి బాగా పనికివన్తాం. అనే నమ్మకంతో సన్ను సిలిపించి మేనేజి మెంటు ఒస్పచెప్పారు.

మేము మీ ఇంట్లో అడుగు 'పెట్టినస్పటినుంచీ పడిన బాధలూ అమభవించిన కష్టాలూ ఇత్న్లుకు తెలియవు ఆప్పుడు మేం, అంజే మౌ కుటుంబం, కొద్దిగా చిక్కున్లో వుండటంవల్ల నా చెల్లలిని వివా హం చేసుకోవటంపల్లే సీతంథడ్రి జొదార్యం చూపాడనీ, ఇక నన్ను తీసుపవొచ్చి ఇంట్లో పెట్టుకొని పోషించటం ఆయవకే తగిందసీ ఇతర్లు అనుకునేవారు. కాపీ, మీ ఇంట్లో నేమపడ్డ సుతం చచ్చి ఏ న్వర్గాన ఉందో నీళ్ళుంబమెకు తెలుసు.

మమ్మల్ని నీతంరడ్రి ఎన్నడూ తనతో సమానంగా చూదేవాడు కొదు. మేం ఆయన కళ్ళకు ఎన్నడూ సరాయివాళ్ళంగానూ, తక్కువ

శ్రి

ర్‌8 అసమర్థుని వాళ్ళంగానూ, ఆయన _ మంచిమీద (బ్రతుకుతున్న వాళ్ళంగానూ, వౌకర్షంగానూ కనుపించేవాళ్ళం. ఒక మాటతో. ఒక చూపుతో మేం ఈకు_న వాళ్ళం అనే విషయం ఆయన అనుక్షణం జ్ఞాపకం చేస్తూనే ఉండేవాడు. ఇవన్నీ ఆయన తెలిసి చేశాడని నేను అనను. “నావంశంొ " అనే అహంకారం ఆయనలో జీర్ణించుకుపోయి తెలియకుండానే చేశాడు

ఎళ్ళాచేసే ఏమి? _ పర్యవసానంగదా ముఖ్యం! పర్యవసానంరీత్యా మేం వాధపట్ట మే.

ఒక్కసారయినా తవననసహపంక్రిని నన్ను భోజనం చెయ్యవిచ్చా డేమోమీ వాళ్ళని ఆడుగు. అనేకమంది చుట్టాలు వొస్తుండేవాళ్ళు వాళ్ళతో కూర్చొని నరదాగా మాటలు చెప్పుకుంటూ అన్నంతినే ప్రాప్తం నాకు ఎప్పుడూ లేదు. అప్పుడప్పుడూ నేనే వాళ్ళకు అన్నం చొడ్టించవలసి వచ్చేది. నేను పళ్ళెం తీసుకురాగానే “చేతులు కడుక్కు న్నావా?” అని అడిగేవాడు మీనాన్న. ఆ మాటలో, ఆ మాది అడుగుతూ చూచే చూపులో ఎంత విషం, ఎంత ఆహంకారం, ఎంత పరుషత్వం ఉండేది? నా వొన్ళ భగ్గున భగభగ మండేది. ఆ పళ్ళెం విసిరి పుచ్చుకొని మొహాన కొట్టి వెళ్ళిపోదా మనిసించేది. .

మీవాళ్ళంతా అన్నాలు ముగించుకునేవరకూ మేము అన్నం తినే ప్రాప్తంలేదు. మీ వాళ్ళ లోజనాలయిం. తరువాత మీ మేనత్త కూడా భోజనం చేసింతర్వాత, వాళ్ళందరికీ తమలపాకులు ఇచ్చి. అప్పుడు నొచ్చేది నా చెల్లెలు. నమ్న పిలవటానికి ఏదో జొంగతనం చేస్తున్నట్టు భయపడుతూ “రా అన్నాయి” అని ఏిలుచుకుపోయి అన్నం పెన్హేది. దాని ఇంట్లోనే అది వొంగకావలనిన కర్మం పట్టింది.

నేను మామూలుగా కంచంలో తినేవాణ్ని. ఒకరోజు ఎందుకనో విస్తరిలో వొడ్డించింది మీ అమ్మ. మీ నాన్న చూచి “విస్తరి కావలసి వచ్చిందే యిక్కడికి నొచ్చేటప్పటికి” అన్నాడు, ఆరోజు మీ అమ్మ ఎంత ఏడ్చిందో సీకేం తెలుసు? *మనం వెళ్టాం అన్నాయి” అని కుళ్ళి కుళ్ళి ఏడ్చింది.

జీవయా[త ర్‌క్రి నేనే ఇతరుకు తెలిస్తే నవ్వుతారవి ఊరుకో బెట్టాను అఆదిమీ యింట్లో ఏం సుఖపడ్డది? అది ఏరోజయినా వరిశుభంగావుం కే, “*మా ఇంటికి వచ్చి ఎన్ని నేర్చుసన్నా వే? పృలరినిదూచి నక్క వాత పెట్టుకొని పుచ్చి చచ్చిందట” అనేదినీ మేనత్ర, వనిపాటలుచేసి మురికిగావుం కే, “పుట్టుకతో రావాలిగొవి, నేర్చు కుంటే వస్తయ్యా?” అనేది నీ మేనత్త తన ఇంట్లో కానే పరాయిదావికిమ్లై బితికింది నాచెల్లెలు-బతికిన నాలుగురోజులు! బిచ్చగాడికి విచ్చం వెయ్యటావికిగానీ, ఎవ్వరికైనా అన్నం పెట్టటానికిగానీ దాని ఇంట్లోనే దానికి చొరవలేదు. కూరలు ఏమీ వండవలసిందీ నీ మేనత్తను అడిగి వండవలసిందే. సీ మేనత్త ఎటువంటిడో నీకు తెలుసుగా అయినా ఆవిడనని ఏం వమయోజనం? మీ పంశంవో అందరిక్రీవున్న గుణమే ఆవిడకీ వుంది. అఆవిడకీ, ఆవిడ భర్తకీ తగాదా ఎందుకొచ్చిందో సీఫు తెలుసా? దావికి మీ నాన్నే కారణం. “నా కుటుంబం గొప్పది. నీ కుటుంబం ఎందుకూ పనిక్రిమాలింది. నీకిచ్చి నా గోంతు కోళారొ అని ఎప్పుడూ నానా మాటలు ఆంటూ వుండేవట భరర్తవి. ఆకను ఏం చెప్పినా చేసేది కాదట. “నేనెప్పుడయినా మా ఇంట్లో పనిచేసి ఎరుగుదునా”” అనే దట. మాట్లాడితే అలిగి మీ ఇంటికొచ్చి కూర్చునేవట. ఆతడు ఏమన్నా అంకే వొచ్చి మీ నాన్నకి చెప్పేది. మీ నాన్న వెళ్ళి ఆతణ్ని నానా దుర్ళొషలూ ఆడి వొచ్చేవాడు. అ రోజుల్లో అతనికి, మీ మేవతతో మాట్లాడుతున్నా పోటాడు అట్‌ ఉం న. తున్నా మీ నాన్నతో మాట్లాడుతున్నట్లూ మీ నాన్నతో పోట్లాడు తున్నట్టూ ఉండేదట అప్పుడప్పుడూ పొరపాటున ఆమెనుదు నాన్న పేరేపెట్టి పిలిచేవాడట అతను విసిగిపోయాడు, మ మేనకతో అతో కొపరం చెయ్యలేకపోయాడు.

గ్ర అసముర్దువి ఒకికోజు మేౌన్న తిరుకుంటే ఊండదిట్టలేక = -“నేను పెళ్ళి చేసుకుంది నిన్నా, పీ చెగ్లెలినా?” అవి అడిగేళాడుం

“న్లోరుముయ్‌” అని గదమాయించాడు మీనాన్న.

“నుందు చెప్పు. ఈ విషయం ఇవ్వాళ తీలవలసిందేశనేను ఎవరితో కాపరం చెయ్యాలో స్పష్టంగా తేలాలి” అని విగ్గతీశాడు వ్‌ 'మ్‌న త్త మొగుడు.

ఎన్సప్వు ఎవ్వరితోనూ చెయ్యక్కన్లేదూ అన్నాడు మీనాన్న.

“= ఏందుకవి””

“నువ్వు ఏపర్నీ పేళ్ళిచేసువోలేదొ అన్నాడు మీనాన్న.

“సీ చెప్లల్ని జీసుకుంది ఎవరు”ొ

“వా చలే నిన్ను చేసుకుంది”

“ఒక్క నీ ఇరైల్లోనే పోనివ్వప. వీపు, నీ సికమహూలు, వీ అహంకారం అన్నీ కలిసి నన్ను పెళ్ళిచేసుకొని, భూతాలయి. వన్ను వేపుకు తింటున్నయ్‌. నా ప్రాణాలు తున్నాయి” అని అరిచాడు

పీ మేన త్త మొగుడు.

అక్కడితో మీ నాన్న అనంాని మాటలన్నీ అని “నా చెల్లలు నా దగ్గరే ఉంటుందొ అని నీ మేన త్తను తీసునుు వచ్చాడు తర్వాత కార్చణ్యాలు పెరిగినయ్‌ మళ్ళీ వాళ్ళు కలవటానికి వీ వంశ గౌరవమే అన్జెచ్చింది.

తన వంశంమీద ఇంక దురభిమానం వున్న ఆడవాళ్ళు ఎక్క డయినా కాపరం చేస్తారా నాయనా? పంళ పారం పర్యంగా వచ్చే ఆచా రాలు, అలవాట్లు, అభిరుచుల, భావాలు అన్ని కుటుంజాలలోనూ రకంగా ఉండమం'పే ఎట్లా వుంటాయి? ఎదుటివాళ్ళ భావాలంళే సాను భూతివుంపే రుదురుతుందిగాని. వాళ్ళ సంస్కారం భిన్నంగా వుంది. గనక, వాళ్ళని నీచంగా చూస్తూంటే ఇష్టరు వ్యక్తులు కలిసి ఎన్నాళ్ళు కాపురం చెయ్యగలరు?

సీ మే,తగతి యింతే అయింది, థరని విడిచిపేటినప,టి

నో ఎ బా”ఐఎ

జీవయాత 61 నుంచి మీ ఇంట్లోనే ఉండేది, చిన్నప్పుడే భర్త వొదిలిపెట్టటం మూలాన, కోర్కెలు తీరక కోపం, అఘాూయ _ ద్వేషం 'పెంచుకొని ఎప్పుడూ రుస రుసళాడుతూ వుండేఏి. పతివాళ్ళతోనూ గిల్లి కక్టా పెట్టు రుంటూ డించేది మేమేము అనకపోయినా, మేం ఎంక వొదిగి వొదిగి బతుకుతున్నా. మ నాన్నతో ఎప్పుడూ ఏవేనో కొంవాలు మామీద చెపు తూనే పుండేది. మీ నాన్న వచ్చి మామద అవులు చేసేవాడు. అవులు చేసినా ఫరవాలేదు తప్పుచేస్తే-పెద్దవాడు తాను చేసినా చెయ్యచ్చు... మేమ: పడావచ్చు. కౌవి, ఆయన ఎం3సేబూ “నా చెగ్లెలికి మీరు. ఏదురు చెపతారా? ' అనే అనేది. ఆమెతన చెప్లెలు, తను పట్టిన వం శంలో పుట్టింది కనక గొప్పది. మేము పరాయిపాళ్ళం. పరాయిస్‌ంశంలో పుట్టాం కాబస్టి తక్కువ వాళ్ళం ఆమెను మేం ఏసీ అనగూడదు అన టం మీవంతు, పడటం మావంతు"

ఇలా బితికాం మీ యింట్లో. చివరికి నువ్వు మీ అమ్మకడుపున పడ్డావు? మ అమ్మ దిగులు తీరింది. మీ అమ్మమ మళ్ళీ పూర్వపు కళా కాంతులు వచ్చినయ్‌. తన కష్టాలన్నీ మరచిపోయింది. నుస్వు పుబ్టిం తర్వాత ఆమె మళ్ళీ కొత్త జన్మ ఎత్తినట్లు కనిపించేది. కాని ను్వ "పెరిగి వప్వన్నకొవ్ది మీ అమ్మకు మళ్ళీ విచారం (ప్రారంభం అయింది ఒకరోజు నాతో “వాడు మనవంటివాడు కాదు అన్నాయి, అన్నీ వాళ్ళ నాన్న పోలికలే ” ఆని కన్నీరు పెట్టుకుంది.

ఆమె ఆమాట అన్న తర్వాత నేను విన్ను తస్థగా పరిశీలి చాను. అమె అన్నమాట నిజమే! నీకన్నీ మీ నాన్న లక్షణాలే కవిపించాయి. అఎత చిన్నతవంలో కూడా నువ్వు మీ శాన్నని అను సరించటానికి వయత్నిస్తూ వుండేవాడివి, కుర్చీ ఎక్కి మీనాన్న కూర్చు న్నష్టు కూర్చొని కొలు ఆడిస్తూ వుండేవాడివి. ఇంట్లోకివచ్చి మమ్మల్ని మీ వాన్నకిమన్ష అవులు చేస్తూ పుండేవాడివి.

ఒక్కొక్కప్పుడు మ్‌ నాన్న పిచ్చి చూపులు చూస్తుండేవాడు.

62 ఆసమర్హువి ఎప్పుడో అకస్మాత్తుగా ఒక్కక్షణం వీకూ ఆ చూప్పలే వొచ్చేవి మీ నాన్నకు మాట్లాడుతూ. మాల్లారుతూ మధ్యమధ్య మీనం కుడిచేతో దువ్వే అలవాటు ఉండేది. అంత చిన్నతనంలో నువ్వూ అట్లాగే చేస్తుండేవాడివి. మీ వాళ్ళంతా నిన్ను చూచుకొని మురుసుకురటూ వుండేవాళ్ళు. “పులి కడుపున ప్టిప్సి పురుతుందా” అని మీనాన్న విన్ను చూచి సగర్వంగా మీసం దువ్వేవాదు.

“అచ్చంగా వాళ్ళ నాన్న అన్నాయి...” అవి నాతో బాటుగా చెప్పుకొవి సీ తల్లి కన్నీరు పెట్టుకునేది. అక్షరాలా ఆమె భయపడిన క్షే జరిగింది. తల్లి గనక రాదోయే అపాయాన్ని ముందే పసిగట్టింది. ఆమె అదృష్టవంతురాలు. నీవు పెప్ట వాడవియిం తర్వాత నీ జీవితం చూచి బాధపడకుండా దాటిపోయిందో నేను వొచ్చేశాను. వీ కొక అనుమానం రావొచ్చు. మీ యింట్లో అంత కష్టంగా వున్నప్పుడు నేను అన్నాళ్ళు ఎందుకు ఉండవలసి వొచ్చిందా? అవి. నా చెళ్లెలుకోసం వున్నాను. మీ యింటి పరిస్టితి చూచింతర్వాళ. దాన్ని విడిచి వుండటం (సమాదం అని బోధపడిం3. నేను ఆమెతోపాటు మీ ఇంట్లో వుండకపోతే, ఆమె ఎక్కువ రోజులు బితికేదికొదు. ఆందుకని ఆది ఉన్నంతవరకూ అన్ని అవమానాలూ సపాంచి అంటిపెట్టు కున్నాను. అనేకసార్లు మీనాన్న చేతుల్లో, మీ మేన మత్త చేతుల్లో నేను వడు తున్న అవమానాలు చూచి, “నువ్వు వెళ్ళిపో అన్నాయి, ఇక్కడ ఉండొద్దు” అవనీ ఐతిమాబేది నా చెల్లెలు, *మ్సర్రి నువ్వో అమ్మా?” “న్సాక్టు తప్పదు. “నువ్వు ఉన్నన్నాళ్ళా నాకు తప్పదు అనుకుంటా అమ్మా!” అనావాణ్నీ.

జీవయా 60

నేను మీ ఇంట్లో వుంటం నాకంశే మీ కుటుంబానికే ఎక్కువ లాభం నేను అహర్నిశలూ మీ పొలంమీద పనిచేశాను, చేయించాను బాకీలు ఒక్క దమ్మీడీ పోకుండా వసూలుచేశాను.

కానీ ఏంలాభిం? ఒకపక్క నేను రొమ్ములు పగలగొటుకుని డబ్బు కూడబెడుతుంటే, మీగాన్న కాలుమీద కాలువేసుకొని” తన చిత్తం వచ్చిన్లు ఐర్చుపెక్రేవాడు నాకు అప్పుడప్పుడూ అనిపిస్తూ ఉండేది ...*నాకు ఎందుకు వొచ్చిన శమ ఇది”ొ అవి, నేను ఎవరి కోసం కష్టపడుతునట్లు? అప్పుడు నా మనస్సు మారింది.

ఇదంతా పాత చర్విత. ఇక సీ ఉలత్తరంలోని విషయాలకు వొస్తాను ...

(ప్రస్తుత విషయాలను అర్జం చేసుకోటానికి ఉవయోగపడుతుం దవి పాత చరిత్ర చెన్పవలసే వచ్చింది, వేరే ఉద్దేశం ఏమీలేదు.

నేను దూరంగా వున్నా. మీ నాన్న చచ్చిపోయిం తర్వాత సీ (ప్రవర్తన ఒక్షకంట కవిపెడుతూనే వున్నాను. నీవు పీ చుట్టూ చేర్చు కున్న వొళ్ళనిబట్టి, పేరుకోసం నువ్వుపడే తాస్యతయాన్ని బట్టి. ఆస్తి ఏమీ మిగల్బవని తేల్చుకున్నాను. ఆస్తి ఎట్లాగూ మిగల్బవివానికి అప్పు వర్డీతో సవా ఇచ్చినందువల్ల (వయోజనం ఏమిటి? నేనే దండగ పటం తిప్ప? మీ నాన్న ఉండగా ఒకసారి ఇటువంటి పొరపాటు చేహ్‌ను కాబట్టి ఈ పారి ముందే జాగత్తపర్దాను.. విన్ను పిల్చుకొవి బాకీ పరిష్కారం చేసుకున్నా, అస్పుడు వేం జరిగిందీ, ఎలా జరిగిందీ నీకు తెలిసిన విషయమే.

సువ్వు మ్యాతం నేను అనుకున్నట్టుగానే, సీ తంథడికి మర్లేనే పదివేలుచేసే పొలం నలభై వేలకు కట్టుకొని, సీవంశ గొరవం నిల బెట్టావు. ఈ చుట్టుపక్కల అందరిచేతా పొగడ్త పొందావు.

కాని, నేనుమ్యూతం పది ఎకరాలు ఊరికే దానం చేసినసే భావించుకున్నాను. నువ్వు (వాపిన ఉత్తరంలో నలభై వేలకుగాను పది ఎకరాలు కట్టుకుని నాకేమిటో సహాయం చేశానని (వ్రాకావు. నీపు

ప! ఆసమరువి ళు

కొంచెం జ్ఞాపకం తెచ్చుకుంకే, ఆ బేరంతో సీపు నష్టవడ్డావో, నేను నస్టపడ్డానో వీకే తెల్చుంది. ఆ రోజు వీ అత్త ఫచ్చిదయి నోరు జారిందిగాని లేకపోతే నీ వంశ గౌరవం నిలబెట్టటానికి ఏమ్‌ యిన్వ కుండానే చెల్ల చెస్తేవాణ్ని. ఆరోజే ఈ సహాయం పరాయి వాళ్ళకయినా చేస్తానని చెప్పావు సంపాదించుకునే అవకాళం లేకపోయినా చేస్తా వన్నావు, ఇక నీపు నాకు చేసిన సహాయం ఏమిటి నాయనా? సహాయం చేస్తన్నాననే ఆనందంకోసం చేస్తన్నట్టు నీ మాటలే స్పష్ట సరుస్తున్నాయి. వీపు ఈ ఆనందం పొందటానికి నన్ను ఉపయో గించుకున్నావమ. సీకు అఆసనండం కలగటానికి నన్ను ఉపయోగిందు కొవి ఇప్పుడు “సీ కోసం అది చేశాను' సీష విశ్వాసం లేదు అవి నమ్న విందించటంలో ఆర్గం వుందా?

అదీగాక. ఒక ముఖ్యమైన నంగతి మనం విచారించవలవి వుంది. ఈ నఐభై వేణు ఎవరివో తెలుసా? సీవు నంపొదించింది కాదు. వీ తండ్రి సంపాదించి కాదు. మాది, నా చెల వివాహానికి ఇచ్చిన డబ్బు వడ్డీ పెరిగి యింత అయింది. ఆమె వెళ్ళిపోయింది మా డబ్బు మా దగ్గరే వుంది. ఇక నువ్వు ఇచ్చింది యెక్కడ. నేను పుచ్చు కుంది ఎక్కడ? మేనల్లుడవని, పైగా నేనే నీకు పది ఎకరారిచ్చాను. నా లల్లి డబ్బు నొది కాదా ఆంటావు? నీవే?) ఆ డబ్బు దుర్వినియోగం చెయ్యకపోతే నీవు పుంచుకోని సకీంలో, అఆపలు మాప గనక మాకు వుంటమే న్యాయం అందులో ఈ డబ్బు మీ డబ్బు వంటిది కొడు నాయనా, కష్ట్వాంతం. చెమట వోడ్చి, తివి ఉపయోగెంచి వంపా దించిన డబ్బు.

బాబూ ఈమధ్య వీ మాను వచ్చారు. నీ పరిస్టితి. పీ ప్రవర్తనా విషలంగా చెప్పాడు. వీమీద ఎలాటి ఆశా పెట్టుకోవద్దనీ, సీవు లేనట్టుగానే (పవ ర్తించవలసిందవీ జవాబు చెప్పాను. ఆయనకూడా పీ సంగతి ఆలోచించటంలేదుు నీ ద్శ్‌ర వ్తంపే పిల్లలుకూడా చెడి

జీవయా[త 63 పోతారేమో అవి, భయపడుతున్నారు. కాని పావం ఏం చేసాడు? పిల్ల అను తీనుకువి వొచ్చెయమని చెపితే కూతురు వొప్పుకోలేదట'

ఈ (ప్రపంచంలోని విచ్చిత్రాల్లో యివొకటి. మంచి. ఆడవావ్ఫ సీలాంటి పురుషుల భార్యలే అవుతారు. ఒడుదుడుకుల _ జీవిశంలో వున్న ఆనందం. సాఫీగా జరగబంలో వుండడు కాటోలు!' వాళ్ళనాన్న చెప్పిందంతా నివి, “నిజమే నాన్నా. నేను కావి వొచ్చేస్తే ఆయనపని మరీ ఆధ్వాన్నం అవుతుంది. ఎట్లా జరగవలసిందో అటా జరగవివ్వు నాన్నా'”” అన్నదట వీ భార్య

“ఎందుకమ్మా నీకింక ఆభిమానం? అతను సుఖపడడుంఇరరు లన సుఖపడనివ్వడుొ అన్నాడట నీ మామ.

"ఆయన చాలా గొప్పవారు నాన్నా! గొప్పవాళ్ళ జీవికాలన్నీ ఆంతే. వాళ్ళని మామూలు మానవుల్ని కొలిచే బన్టతో కాలిస్తే అర్థం కాదు” అన్నదట నీ భార్య

చూళావా? నీవు గొప్పవాడవట' నువ్వు నమ్మగలవా ఈ మాటం

ఏం లాభం, నీలాంటివాళ్ళ భార్యలు లేచిపోరు.. నీలాంటి భర్తలు భార్యలను సీచంగా చూస్తారు. అందువల్ల వాళ్ళకు ఆత్మ విశ్వాసం చస్తుంది భర్తలను సుఖపెట్టళానికి పయత్నించటమే వాళ్ళకు జీఏతి పరమావధి అవుతుంది. బానిస బ్రతుకుతో తృప్తిపడ శారు.

భర్తలవల్ల సుఖసడే భార్యలదృష్టి వేరు. వాళ్ళకి తమమేద తమకు చొలా నదభిప్రాయం ఏర్పడుతుంది తమకు ఏకష్టం కలిగినా తప్పు తమడే అనుకుంటారు. మరొకర్రై తే తమను ఎంత సుఖపెటేదీ ఊహించుకుంటారు. లేచిపోతారు. న్‌

కావి మసకు లేచిపోవబం తప్పు. బానిస (బతుకు (బతకటం గొవ్ప. సీ భార్య విమ్న విడిచిపెట్టదు. జీవిత పర్యంతం వీ చేతుల్లో కష్టాలమభవిస్తూ నీతోనే ఉంటుంది నీ గొప్పతవం దొటుతూపుంటుంది

కః

66 అసమరువి ళా

నేను విన్ను విడిచి వూరుకున్నక్షే వాళ్ళ నాన్న ఆమెను విడిచి వూరు కున్నాడు....

నాయనా నా దగ్గిర డబ్బు వుంది=కాని నేను ఇవ్వను, అసలు నీకు డబ్బు ఎందుకుముష్టి డబ్బు డబ్బులేకుండా వంశ గౌరవం నిలబ్బెలేవూ” మేము డబ్బు మనుషులం. మీరు క్రీర్తి మనుషులు. మీరు డబ్బు లేకపోయినా కీ రిమీద బతక గలరు, మాకది లేకపోతే జీవితమే లేదు. ప

కుక్క విశ్వాసంగల జంతువు.అని (వ్రాశావు కుక్కలు అ నీకింకా అనుభవం తక్కువ. అందుకనే సెన్దలు “కుక్కలు అంటారు. చూస్తూ చూస్తూ కుక్క అవటానికి ఎవరు వొప్పు కుంటారి, అందులో నేను, మీ యిఐటో అన్నాళ్ళుంది, మీనుంచి ఆంత జానాన్ని పొంది, అటువంటి పొంపోటుపని చేసానా? చెయ్యును. ణా

నాయనా ఎవరి బలహీనతలకు ఎవరి అజ్ఞానానికి వాశ్ళే. బాధలు పడాలి, నీ చర్యల ఫలితం నువ్వే ఆనుభవించాలి. యితరులను నిండిం చిన ప్రయోజనం ఏముంది? ఒకళ్ళనుచూచి ఈర్ష్యపట్టం, సీ కష్టాలకు యితరుల సంకుచిత న్వ్యభావం కారణం అనుకోవటం! వీ బలహీనత లను సీ పొరపాట్లను సమర్థించుకోటావికి కారణాలు వెళకటం, వీ అసమరత మూలంగా వొచ్చిన కోపానికి యితరులను గురి చెయ్యటం, సీబోటి చదువుకున్న వాడు, విశాల హృదయుకు, కీర్తికాముడు చెయ్యవలసిన పవి కాదు. నీ వంళ (వకిష్రస, నీ కుటుఎది గొరవావికి. భంగం,

జీవిత సవాహం (ప్రచండ వేగంతో వెళ్ళిపోతూవుంది అందులో ఎవరెవరి సంస్కారాన్ని బిట్టి వాళ్ళు తమ సుఖంకోసం పోల్లాడు కుంటున్నారు. ఇదొక మహాసం[గామం. ఈ సంగామంలో పిరికి వాళ్ళకు అసమర్థులకు చోటులేదు.

టిక్కెట్లు యిచ్చే కిటికీ దగ్గర జనం విరగబడి, నేను ముందు

జీవయాత్ర 87 టిక్కెట్లు తెచ్చువోవాలం చే నేను ముందు తెర్చుకోవాలని (తొక్కిన లాడుతూ వుంటారు చూడు. జీవిత సంగమాన్ని తలుచుకున్నప్పు డల్లా ఆ దృశ్యం కళ్ళకు కట్టినట్టు కనిపిస్తుంది నాకు 'పకివాడూ తనుముందు టికెప్పు తెచ్చుకోవాలని తాప్యత్రయపడే వాడేగావి, మిగిలిన వాళ్ళ సంగతి ఏ ఒక్కడు అలోచించడు. కాళ్ళు నళుగుతయ్‌. చొక్కాలు చిరుగుతయ్‌ ఒక్కడూ ఇలా చెయ్యటం తప్పనుకోడుూ. చేయించుకోవటం ఆవమానం అనుకోడు. * ప్రతివాడి దృష్టి టిక్కెట్టు మీదే ఒకడు ఇనప పాదాలతో వొస్తాడు జనాన్ని కసాపిసా తొక్కు కుంటూ కిటికీ దగ్గరకు వెళ్ళాడు. అందరకంటపే వెనుక వొచ్చినా ఆందరికం కే ముందే టిక్కెట్టు తెచ్చుకుంటాడు.

అసమద్ధలు, భీరువులు, ఆ సంఘక్షణలోకి దిగలేక దూరంగా నిలబడి చూస్తూవుంటారు. వాళ్ళూ రైలుకి వెళ్ళవలసినవాశ్మే. వాళ్ళకూ టిక్కెట్టు కావలసిందే కావి అందుకు (ప్రయత్నించలేరు.. పైగా టిక్కెట్టు కోసం తాష్యతయపడేవాళ్ళను చూచి, “నీచులు “స్వార్ద పఒలు” “మోసగాళ్ళు” అని ఏమేమో అనుళొని తృ ప్తిపడతారు వాళ్ళు ఎవరన్నాగానీ, వాళ్ళ స్వభావం ఎటువంటిడై నాగావీ, టిక్కెట్టు టొరిశేది వాళ్ళకే రైలు అంచేదీ వాళ్ళే. స్రైలుకు వెళ్ళటం ముఖ్యం అయినప్పుడు, అండుకు అవసరం అయిన పనులన్నీ చెయ్యవలసిం దే. ఆ పనులన్నీ మంచిపనులే అవుతాయి. ఆలా చెయ్యక దూకంగావుండే వాళ్ళు. వొచ్చే పొయ్యేవాళ్ళని చూస్తూ, టిక్కెట్టు తెచ్చుపనేవాళ్ళని చూచి ఈర్ష్యపడుతూ. ర్రైలువాళ్ళని ఏమర్శిస్తూ, ఆలా నముంచోవలసిందే'

తమ ఉన్నత భావాలు తమకుం_టై, వైలుదారిన నైలు వెల్తుంది, నాయనా 'పెన్దవాణ్ని-చె పుతున్నాను-ఇక నాకు ఉత్తరాలు రాయవద్దు. సీ తెలవితేటలు ఉపయోగపడేచోటు చూసుకో”

ఉత్తరం చదువుకునేటప్పటికి సీతారామారావుకి అయోమయం అయింది. ప్రపంచం గ్మిరున తిరుగుతున్నట్లు ఆవిపింబంది. ఇంకొక

కక అనమరువి ళ్‌

సార్‌ అఆ ఉత్తరం వంక చూట్టానికే భయం వేసింది. (పతి ఆక్షీరం బాకై అకవి హృదయంలో గుచ్చుకొవి బాధపెట్టింది. తన మేనమామ తనం ఎంతో (పేమగా అభిమానం చూపుతూ పుండేవాడే ఆ (యేనా, అభిమానం వొట్టి నటనేనా? ఇన్నాళ్ళూ ఎంత విషం హృదయంలో పెట్టుకొని దాచగలిగాడు తన మేనమామ' ఆసలు మనుష్యులంతా ఇంచేవా? తన్ను పౌగిడేవాళ్ళు, తనతో స్నేహం చేసే వాళ్ళు, తనంటే లోపల ఒకటిపెట్టుకొ9 పైకి వేరేవిధంగా నటించే వాశ్ళేనా? ఇక ఎవరివి నమ్మేటట్టు? ఎవరెసూటు నిజం అమ నేబట్టనేీ

ఒకసారి కసు తన మేనమామ ఇంటీవన్ట వుండగా ఒక సంఘ టన జరిగింది. అప్పటికే ఆతను ఆ)కంగా ఇబ్బందిలోపడి, మామ యిష్వ్యావలసిన బొక్షీకింద ఎకరాలు కష్టుక న్నందుం పళ్ళొార్తాప పడు తున్నాడు. ఆప్పటిశే కొంత మంది తన్ని చాటుమాటుగా అసమక్థువి ట్రింద జమకట్టి, హీళన చేస్తున్నారని తెలుసుకుంటున్నాడు, అఆ సందర్భంలో ఆమాటా ఈ మాట మాట్లాడుతూ, “మీకు రాసి ఇచ్చింది ఉత్రరప్పొాలం మురుగు తగుల్తుంది. ఎకరావికి ఏ రెందువంద్య నా ఖర్చు పెడీతేగాని బాగుపడదు దశిణపు పొలం బంగారం శతునకొ అన్నాడు వాళ్శ్ళమామ శూద నౌకరు.

ఆతనికి ఈ సంగతి తెలిసేటప్పటికి కష్టం వేసింది. మాటవరస కైనా తన మేనమామ ఈ మాట తనతో ఎప్పుడూ అనలేదు. ఆయనకు ఆమ ఎంతో సహాయం చేళశాడుకదా తన్ను మోసం చెయ్యాలని చేస్తాడా? ఆవి ఆలోచించాడు.

“మామయ్య ర తుగదా. ఇన్నాళ్ళూ పొలం మరామత్తు చేయించ కుండా ఎందుకు వూరుకన్నాడు ”” అని అడిగాడు శూ దనాకర్ని. “ఏమోనండీ_మిగిలిన పొలం అంతే పసిప్ప్టిని చూసినట్టుచూ సేవారు ఈ పౌలంమాట ఎత్తెటప్పటికి కస్సుమవి లేచేవారు ” ఐ

“మరామత్తు చేస్తే ఫలసాయం ఎక్కువ వొచ్చేదిగా”

ఎర్రా కేమండి, మీరే చేసుకుంటారని పూరుకున్నారే మో” అన్నాడు శ్యూదనౌకరు. ఈ మాటకు సీతారామారావు స్థంభించిపోయాదడు. చాలా

జీవయ్యాక 40 కాలంనుంచి తన మేనమామ ఈ పొలం తనకు అంటగట్టి బుణ విముక్త పొందాలని చూస్తున్నాడన్నమాట! ఎట్లాగూ తన ఇష్టం వచ్చిన ధరకు అంటకట్టగలననే వైర్యంలో మరంామత్తు చెయ్యటం దండగ అనుప్నాడన్నమాట

అతనికోసం తనఎత త్యాగావికి సిద్ధపడితే, ఎంత నీచంగా ఆలో చించాడు తన మేవమామ అనుకున్నాడు సీతారామారావు, జా

ఆ సాయుకాలం ఆ వూరి శరణం కలిశాడణ. కరణొనికీ తన మేనమామకీ పచ్చిగడ్డి వేస్తే భగ్గున మండే ఆంతవైైరం. కుశల (పశ్నలు అయిన తరువాతోఏమండీ ఊఉ త్రరపు పొలం మీ మేనమామగారు మీకు బాకీ [క్రింద కట్టినట్లున్నారు. ఎంతో మీకేమైనా జ్ఞాపకం వుందా?” అని అడిగాడు. ణా

“చే్తే? పది ఎకతాలో” అన్నాడు తను,

“*వాయించుకునేటప్పుడు సర్వే చేయించారా?” అని అడిగాడు.

ఆతవికి ఆ గొడవ తెలియదు. “నాకు సరిగ్గా జ్ఞాపకము లేదు. చేయించకుండా ఎందుకు వుంటారు? చేయించే పుంటారసుకొంటాను అన్నాడు.

“అవున్లైండీ. చేయించకుండా ఎందుకు వుంటాడు” మేనమామ మేనల్లుళ్ళ మధ్య అలాంటివి ఎందుకు జరుగుతావిగాని మొన్న ఏదో స్‌ దర్భంలో లెక్కలు చూడవలసివ స్తే తొమ్మిది ఎకరాల పది పెం క్లే వని తేలింది. అందుకే ఊరికే సంగతి తెలుసుకుందామని అడిగాను అన్నాడు.

అక్కుడమంచి (గ్రంథాఐయానికి వెళ్లాడు. ఆక్కడ చిరకాల 'స్నేహితుెకడు కనిపిస్తే, ఇద్దరూ. కలసి కాలువ గట్టుకి షికారు వెళ్ళారు. ఆశకు తన మేనమామ. గురించి మరికొన్ని విషయాలు చెప్పాడు. “అబ్బాయీ ...శా మాట వివి వీపొలం ఇం కెవ్వరికన్నా కపులుకిచ్చి వెళ్ళు. వీ మేనమామ కించవుంళే నీకు దమ్మిడీరాదు. సీ (శేయస్సుకోరి చెప్పుతున్నాను. నా మాట విన” అన్నాడు.

*ఏందుకవి? కారణ చెప్పు. అలాగేచేద్దాం అన్నాడు.

70 ఆసమర్థువి

“స్నేహితుడు చెప్పాడు.

ఈన మేనమామ మాట వినేవాళ్ళకీ, ఇంట్లోకి ఏవొచ్చినా పనిచేసి పెళ్తువాళ్ళికీ. ఊళ్ళో మద్దతుగా ఉండేవాళ్ళకి పోలం తక్కువ కౌలుకీ ఇసున్నాట్ట. వాళ్ళు చేలు బాగుచేసినూ చెయ్యకపోయినా పట్టించుకోవ 2౦ లేదట (పతి సంవత్సరం బకాయబు పెట్టి సరా వసూలు చెయ్యటం బేదట. ఇటీవల నాలుగు ఎకరాలు సొంతానికి తీసుకొనీ చెజకువేశాడట. చెజకు సొంత చేలో వేసుకోకుండా తన చేలోవేసి కవులుమాత్రం మోమూలు కపులే ఇస్తున్నాట్ట ధర తక్కువలోవుండి డబ్బు ఆవసరం అయితీ తన ధాన్యం అమ్ముకొని తక్కువ ధరల లేక్కవకారం డబ్బు పంపుతాడట'

ఇలా తన మేనమామ తమ్నచేసే మోసాలు ఎన్నో చెప్పు కొచ్చారు. ఆతను చె ప్పేమాటలు వింటుంటే, సీశారామారొవు ఉడికి పోయాకు డబ్బు నస్టసడ్డందుకు ఆతనికి దిసక్లేదు తనంతటివాడు మోసపోయానే అనే చింత!

స్నేహితుడు చెప్పిన మాటలు అతని హృదయాన్ని గాయ పరచిన్నై. ఆతని కళ్ళకు (పపంచం ఆఅంతాతారుమావై నట్టు కనిపించింది. ఆలోచించుకుంటూ బాధపడుతూ తిరిగి మేనమామ ఇంటికి వచ్చాడు.

ఇంట్లో ఆడుగు పెట్టగానే అతని వై ఖరివి కనిపెట్టి “ఏంబాబూ అలా వున్నావు” అని అడిగింది ఆతని మేన శ.

అతడు తను విన్న నంగతులన్నీ చెప్పే “ఇది న్యాయమా అత్తా * అని ఆడిగాడు.

ఆమె భర్తమీద మండివడి భర్త ఇంటికిరాగానే కస్పునలేచింది. “*కు[రవాణ్ని చేసి మోనం చెయ్యటం భొవ్యంకాదుూ అంది. “వాడికి పెట్టవలసీంది పోయి వాడి డబ్బు తింటామా ” అంది. “వాడు ఆమాయ కుడు... అర్భకుడు, మనం అడిగిన సపోయం చేళాడు. వాడు ఇప్పుడు వెంత మోభ పడుతున్నాడో చూడండి. వాడి మనస్సు కష్టపెట్టటం మనకు (శ్రేయస్కరం కాన అంది,

భర్త అన్నిటికీ ఏవేనో జవాబులు చెప్పాము. “మాటలు అనవ

జీవయా[త గె నిరం, గిట్టనివాళ్ళు ఆనేకం చెప్పుతారు స్పష్టంగా దమ్మిడీ దగ్గరనుంచీ ఎకొంటు రాసేవుంది చూచుకోమను" అని ఎకౌంటు పు సకాలు ముందు వేళాడు. ్‌ః

కాని తాను చూచుకునే దేమిటి? తనకు డెర్‌ రాసుకునే అలవామైకే ఉందిగాని ఎకౌంటు రాసుకునే అలవాటు లేదు. ఎంఫెంత తీసు పన్నాడో జ్ఞాపకం లేదు. ఎకౌంటు ఎల్లా వెరిపై చెయ్యటం' మెదలకుండా కూచు న్నాడు,

“చూడు” అన్నారు మేనమామ.

“*ష్టమ్సుంది చూట్టావికి!” అన్నాడు సీతారామారావు.

“ఈఈ భోోవాళ్ళ మాటలు నమ్మి నీ డబ్బు తిన్నానంటివిగా నీ తల్లి చచ్చిపోయిన తరువాత ఈ పొలం కాపాడటానికి ఎన్ని తిప్పలు స్హానో సీకేం తెలుసు? ఊళ్ళో అవతల పార్టీ వాళ్ళవి వట్టుకొని పొలం స్వారీసం చేసుకోవాలని నీ తండి ఏంత _పయత్నించాడో ఎవరి న్నా అడుగు. ఈ పొలం కూడా నీప ఎక్కడ లేకపోతుండో అవి నేను నిలబడి సీ వాళ్ళందరికి విరోధం అయి, కాపాడాను” అన్నారు 'మేవమామ

*ఆ మాట విజమే నాయనా, నీ కోపం అనేక విందలుమోళారు అన్నది మేనత్త.

“నేము కొదన్నానా అతా...” అన్నారు సీతారామారావు.

“*మరెందుకీ గోల అంతా ఈరోజు మొదలుకొవి నీ పొలం మువ్వే చూచుకో అన్నాడు మేనమామ.

చాల్లెండి ఇదొక బెదిరింపు! మీరు చూచి పెట్టకపోతే యిక చూచే వాళ్ళు లేకనా ఏడో ఊ భ్ళోవాళ్ళు అడిగారవివెపితే యింత రథభశ రా నాయనా-ఆయనశో మనకెందుకు? మానాయన వొచ్చిన తర్వాత ఒక్క గారె ముక్కుయినా వొండలేదు, మఛ్యాహ్నాం చఇయ్యాలి” అని సీతారామారావుని లోపలికి తీసుకువెళ్ళి తలంటు. పీటమీడ కూర్చోబెట్టి పప్పు వీళ్ళలో పోసింది.

72 అసమర్హువి ళు ఆ రోజు ఆత్ర్తవంటి ఉత్తమురాలు లేదు అనుకువ్నాడు సీకా రామారావు. కాని ఇప్పుడు ఆలోచించిచూస్తే ఆది అంతా కూడా కపట నాటక మే అనిపించింది. ఇద్ధరూ కలిసే తన్ను మోసంచేశారు. రాత్రిళ్ళు ఎవ్వరు ఎట్లా మాట్లాడుకోవాలో కూడబిలుక్కునేదీ, తెవారి మాళ్లా డేదీ వెనక్కి చూచుకొవి. ఇదంతా ఆలోచించుకొనేప్పటికి ఆతనికి రోషం వొల్బంది. [పపంచంలో పున్న (పతివాడూ తన్ను మోసగి స్తూనేవున్నాడు. చదువుకోవివాడికి, తెలివితక్కువవాడికి, చవటకి._ఇంద రిక్రి తను లోకువే అనుకున్నాడు. తన మేవమామకి ఘామహైన ఉత్తరం రాయాలని కలం కాగితం తీసుకున్నాడు. కావి, ఏమవి రాఫేట్లు? ఆయన్న ఉ తరానికి జవాబేముంది? తన మామవెళ్ళి మేవమామతో మాల్లాడటం అతనికి మరీ మంటగా ఉంది. ఆయితే తవేం చెయ్యగలడు? ఏమే తోచక ఈ (పక్క బొమ్మ గీళాడు. గో! ఇ క్షుద్ర ఓఆ లో కలయిక

అసమర్దుని పతాపం మేనమామ ఉత్తరం సీతారామారావు హృదయాన్ని, అన్నె గుండంగా మార్చింది. తనమిద తనకే ఏవగింపు కలిగించింది. గిల్లికక్డా పెట్టుకోవటం మొదలుపెట్టాడు. “ఏం అక్కడ నిలబడ్డా వేం” అవి అడిగాడు సీఠారామారావు, గడపలో నుంశున్న కూతుర్ని చూచి. “స్నానానికి నీళ్ళు లేవునాన్నా' అమ్మ రెండు కడనలు పొయ్య మంది అంది పాప భియపడుకూ. “బ్రేక్రపోతే మానుకోమను.” “=ఆమ్మ ఎప్పుడో స్నానం చేసింది నాన్నా... వీకు తోట్టానికి సీక్ళు మసిలిపోతున్నాయి.... తవ స్నానానికంటే తోడకాడనీ! మిగిలిన వాళ్ళక్తై తే తోడడనీ ఆ పిల్ల అనుకోవటం ఆతని కోపానికి కారణం అయింది. కొవి ఏం ఆనగలడు? ఖా “అన్నిటికీ నేనే దొరికానాగ” అన్నాడు, “శనయ్య పొద్దన్న _పోనిపోయాడు నాన్నా .... అయి తనకోపం సకొరణంగా బయటవ్టానికి అన్నటికి అతనికి ఆవ కాశం డొరికింది- “మీకు కావఆసినంతవంకూ తోడించుకున్నారన్న మూట. నాకు కావలసిన మా్యశం నేనే తోడుకోవాలన్న మాట! ఇంతేనా?” అవి గుడ్డు ఉరుముతూ ఆడిగాడు. “క్సాదునాన్నా ఇవ్వాళ అమ్మకి వొంట్లో బాగాలేదు... నీళ్ళు తోడ లేకపోయింది. పంసేమో చెడిపోయి నాలుగు రోజులై౦ది.” “ఏడ్చావుబే. మాట్లాడితే ఇవొక్కటి నేర్చుకున్నావు అమ్మవి 10

74 అసమరువి క

వెనక వేసుకురావటం దొరికింది నీకేగా ఒక అమ్మ "* అంటూ లేచాడు.

ఆతడు బావిలో సీళ్ళుతోడి రెండు కడవలూ రెండు. చేతుల్లో పట్టుకొని వంట ఇంట్లోకి తీసుకువెళ్ళాడు. అక్కడ అతవి భార్య పొయ్యిమిదవున్న అన్నం ఉడికిందో లేడో అని తెస్టుతో నాలుగు మెతుకులు తీసి వేళ్ళతో పట్టి చూస్తూవుంది,

“ఎక్కడ పొయ్యను”ొ వగర్చుకుంటూ అడిగాడు.

“స్నానాల కదిలో దింపండి ' అంది భార్య.

అక్కడనుంచి మళ్ళీ స్నానాలగదిలోకి వెళ్ళటం కష్టం ఆీకి పించింది. బరువు పట్టుకొని నుంచోటంవల్ల గూళ్ళు నొప్పిపుడుతున్నై, సరాసరి స్నానాలగదిలోకి వెళతే అంతకష్టం అనిపించేదికుదు. “ఆమాట ముందే ఏడవగూడదూ.-తీరా ఇక్కడికి వొచ్చింతర్వాత ఏడనకపో తే?” అన్నాడు.

“*పాప చెప్పింది అనుకున్నాను.

నిజమే. అప్పుడతనిక్రి జ్ఞాపకం_వొచ్చింది పాప చెప్పినట్లు, తప్పు తనదే అవి అంగీకరించాల్సి వొచ్చేటప్పటికి ఆతనికి ఆగహం౦ వొచ్చింది. “*పావ చెపితే మళ్ళీ నువ్వు ఇంకొక్కసారి చెప్పగూడదూ ఇంతలో కే ఆరిగిపోతావా నోటి ముత్యాలు రాలిపోతార్యూ?”ొ అంటూ గదిగబా స్నానాల గదిలోకి కడవలు తీసుకువెళ్ళాడు. లోపలకు వెల్తూం కే మండిగం తలకు తగిలింది. గంగాళంలో నీళ్ళు గుమ్మరించి బయ టకు రాగానే కొకి తలమీద తన్నీంది.

ఆ కాకి పక్కనున్న కొబ్బరి చెట్టుమీద గూడు కట్టుకుంది, అ గూడు ఎక్కిడ తీసివేస్తారో అవి దావి భయం.

కౌన్‌ ఆది మ్యారం అందర్నీ తంతూవుందా? తన భార్య ఎన్ని సార్లు అటూ ఇటూ తిరిగినా ఏమీ అనదు. పాపని ఏమీ అనదు. తనను మత్రం వీలు చిక్కినప్పుడల్లా తన్నక ఊడుకోదుు మొన్న ఏనాది

జీవియాశ 75 వాణ్ని శన్నింది. తనను గురించి ఆది ఏమి అనుపంటూ పుంది? తను ఎవరు అనుకుంటూ పుంది! పిట్టల్ని కాల్చుకు తింటావికి బర్లెంతో గూళ్ళు పొడిచేవాడు అనుకుటూ వుందా? తనకు చొక్కా. లేదవి అష్పుడు జ్ఞాపకం పెచ్చింది ఆయినా తినకీ ఏనాది వాడికీ చొక్కాయేనా భేదం? తని హృదయం తేలుసుకోలేకపోయినందుకు కాకిమీద ఆతనికి కోపం వచ్చింది. గూడు తీసివేసి దానికోగం కుదుర్చుదాం అమ కున్నాడు. గాని ఈనకు కొద్చిరి చెట్టు ఎక్కడం చేతగాదు. వా

కొకి మళ్ళీ తంమీద తవ్నింది. అతవిక్తి సట్టరావి కోపం వొచ్చింది భార్యమీద. “చీ దర్శిచపు కొంప---ఈ కొంపలో బక కడమే కష్టంగా వుంది. ఒక్కకీణం కూడా మనస్సుకి కాంతిలేకుండా పోయింది” అన్నాడు బిగ్గరగాంఆమెప వినదిడేబట్టు. అంటూనే, మళ్ళీ కాకి ఎక్కడ తంతుందో ఆవి అక్కడనుండి కదలి గబగవా సందు

కళూతురు ఎదురుగా పరుగెళ్తుకుంటూ వచ్చి అతన్ని చూచి వీక్క మొహంవేస కక్కున ఆగిపోయింది. ఆ పిలి వెనక పక్క గుడివెలో కాపరం. చేస్తున్న ఎరికల్టి గభగలమంటూ వొచ్చింది “చూడండీ అయ్యోరూ, మా పిఇని ఎట్టా .బాదిండో. లేనోళ్ళం అవి గూళ్ళిరిగపొరుత్తారా? మేమూ మడుసులమే” ఆంది.

దాన్ని చూస్తే సీతారామారావుకి భయ వేసింది దాని నోరు చెడ్డది. దాన్ని చూస్తే తనకేకాదు. ఆ వాడకట్టులో అందరికీ భయమే. ముందు నోరు పారేసుకంటుంది. తర్వాత ఏమినుకుంపే ఏం లాభం? పైగా దానికి పెద్దా చిన్నా తారతమ్యం లేదు.

ఇటువంటి వాళ్ళతో చిక్కులు తెచ్చిపెడుతున్నందుకు కూతురు మీద కోపం వచ్చింది “ఎందుకు కొట్టావు?” అవి ఆడిగాడు.

కూతురు గడగడ చవొణికిపోతూవుంది. నోట మాబ లేదు.

“చెప్పూ” అప గద్దించాడు!

కూతురు కళ్ళపష్పవెస్పి మంచుంది. ఆ విల్ల చూపులు చూస్తే

76 అనమర్థువి ఆతను అడుగుతున్న (వశ్నలమీద మనస్సు ఉన్నట్టులేదు రాబోతున్న అపాయాన్ని ఊహించుకొని కొయ్యబారిపోతూ పుంది.

తన కూతురు దిగులు చూపులూ, నిస్సహాయత్వం చూస్తే అతని హృదయం కరిగింది, “నవ్వుతూ అన్నానమ్మా భయపడతా వేం!” అని కావిలించుకో దిద్ది ఆయింది.

కొనీఏం చేపేటట్టు? ఎరకల్చి చూస్తూ అక్కడే నుంచుంది. దానికీ ఏం చెప్పేటట్ట? దాన్ని శాంతపరచకపోతే. ఇప్పుడే ఐజార పడుతుంది. ఏమేమి అంటుందో ఇఎత బలుకూ బతీకి దాంతో పో టం” పోట-డాక మొటలు పడేది ఎలా? ఐ ళా ల

“మాలట్లాడనేం. ఎందుకు కొట్టావం టేంచెప్ప వేం? చెప్పుతావా? చెప్పవా” అని చెబ్బ వేశాడు. ఆ దెబ్బకి హశఏిపోయింది కూతురు. కొని పెదవి విన్పలేదు. ఆలాగే చూన్తూ నుంచుంది.

తను కొట్టాడు. కాని ఆ పిల్ల ఏడవలేదు. ఎందుకు ఏడవదు? కొట్టకు నాన్నా అని ఎందుకు ఏడవదు) ఆతనికి ఈసారి నిజంగా కోపం వొచ్చింది. ఆతనిలోవున్న పళుత్వ౦ విజృంభించింది. చెప్పు .. చెప్పు. చెపుతావా, లేదా?--వాళ్ళ జోలికి వెళ్ళకుండా పుంటావా, ఉంటావా, ఉంటావా.” అనీ దెబ్బ, దెబ్బమీద దెబ్బ వేశాడు.

ఆ దెబ్బలు కూతురు భరించలేక పోయింది. మాటలు 'పెకలిం

గ. ు! లి _

చించి--= “ముందు నన్న కొట్టింది నాన్నా

ఆ మాటకు అతడు (తుళివడ్డాడు. ఈతను అనవసరంగా కొట్టాడొం ఇన్ని డెబ్బలూ తను అనవసరంగా వేళాడా? తను కొటడం తప్పా?

స!

అయితే ఆ మాట ముందే ఎందుకు చెప్పదు? ముందుకు చెప్పక తన్నీ పళుకృత్యంలోకి దింపినందుకు కూతురు మిద కోపం వచ్చింది.

“అమాట ముందే ఎందుప చెప్పేదు. అడగ్గానే ఎందుకు చెప్పలేదు?” అవి మళ్ళీ కొట్టాడు.

న! ఎరికల్టి అక్కడే నుంఛుని చూస్తూవుంది. దానికి తవు తన

జీవయాత 77 మెదకు వొస్తుందేమో అని అనుమానం కలిగింది. “ఆమ్మో. ఏలెకు లేవే ఎన్ని ఆబద్ధాలాడుతావమ్మా నేను చూస్తుండలా జుట్టు పస్టుకొని నంగడీసి చబాదదా గొుద్దితివే నే వొచ్చేతలికి వుడాయించు కొ స్తవేగొ అంది.

“క్రాదునాన్నా. నేను బజొర్న వొస్తుర్నాం--ఆది మన దొడ్లో నపోటాకొయలు ఎత్తుకుపోతోంది. నేను అడ్డం వెళ్ళా--కొట్టిందిం.” అన్నది కూతురు. జా

“వొంగతనాలుకూడా కడుతున్నావా, అన్మూ' ఇన్నాళ్ళూ మీ కూడుతినే మేం బతుకుతున్నాం అమ్మా! లేకపోతే మాకు కూడు ఎక్కు డిది?” ఎత్తుకుంది ఎరికల్టి

అతనికి భయం వేసింది. దోని నోటికి అక్తూ ఆపూలేదు ఏం చెయ్యటం? దాన్ని ఎలా ఆపడం?

“కొడితే. మాతం మళ్ళీ కొడతావా” అని మళ్ళీ కొట్టాడు కూతుర్ని. ఎరికల్ణి ఇంకా ఆక్కడే నుంచుంది. ఇప్పట్లో కదిలేటట్టు లేమ. ఇంకా తన కూతుర్ని కొట్టించారిని దాని కోర్కె. కొటోలు? వెంటనే ఆతనికి ఎరికలదానిమిద కోపం వచ్చింది. తన కూతుర్ని అన్యాయంగా తనచేత కొప్టెంచినందుకు కడుపు మండింది. “ఇంకా నుంచున్నావేం కొట్టాగాంఇక వెళ్ళ” అన్నాడు.

“అయ్యో పిల్లవి నే కొట్టమన్నానా? నా పీల్లని కొట్టిందని 'పెప్పాను. అయ్యోరాత ...మాకేం పనీ ఈడకు రాటానికి...మా పిల్లని కొడితే పెబుదానువి వొచ్చా ...” గింజుకుంటూ మళ్ళింది ఎరికరై!

ఇంకా అక్క దేవుం కే దాని నోటివెంట వొచ్చే మాటలు ఏమి వినాల్సి వాసుందో అవి అతడు ఇంట్లోకి వెళ్ళాడు.

" వెశ్ళేహణ్న్‌ గుమ్మందగ్గరి పష్టుకొని కొకి మళ్ళీ తన్నింది.

• లె

కోపం తగ్గగానే కూళుర్ని కొట్టినందుకు ఆతనికి పళ్ళాత్తాపం

కలిగింది. ఆ దృశ్యం ఉశహించుకుంపే అతని గుండేలు చెదిరినయ్‌.

8 ఆసమర్దువి ఆ పిల్ల ఏమీ చెయ్యలేక విశ్చేష్తురాలయి విలబబ్టం, కాను దెబ్బమీద దెబ్బ వెయ్యటం, అ ప్‌ గుడ్డ నీరు కుక్కుకుని కిక్కురుమనకుండా విలబట౦=అతచికి ఘోరంగా కనిపించింది. తనమీద తనకే అసహ్యం వేసిందే. పర్లి. ఎలుకను. చెరపట్టిస్టుంది. తన కూతురు తప్పేం వుంది” ఎరికల దానికి భయపడి కూతుర్ని కొడతాడా? తను ఏం చేఎనా పడివుండటమేగా. దీవికి కారణం? ఎదురు తిరగబేదవేగా తా నలా 'పవరర్తించటం ఆతఫికి జాలివేసింది. కూతుర్ని హృదయానికి హాత్తుకోవాలప్మి పించింది. తను అకారణంగా పెట్టిన బొోధపసు తగిన పరిహారం చెయ్యా లనుకున్నాడు కూతుర్ని పిలిచాడు, ఆపిల్ల నెమ్మదిగా కళ్ళు తుడుచు కుంటూ భియం భయంగా వొచ్చింది. కళ్ళు బ్మర్‌బడీ పున్నాయ్‌. తర్లతో చెప్పుకొని ఏడుస్తూ వుందని (గహ -చాడు సీతారామారావు. పక్కలో పడుకో పెట్టుకున్నాడు. “ఏమ్మా. అడగ్గానే ఎందుకు చెప్పలా?” అవి ఆడిగాడు. ఆ ఏల మాటాడలేదు. కళ్ళల్లో సీచ్ళు గ్యిరున తిరగినయ్‌ / ళా లా అచెప్పమ్మా. ఏమీ చెయ్యను చెప్పు" అని పేమ పూర్వకంగా అడిగాడు. “నువ్వు కొడతావని భయంవేసింది నాన్నా ..” ఆంది కళ్ళు తుడుచుకుంటూ. అతపికి ఏమీ తోచలేదు పిల్లలను ఇలా భయపెట్టి తానుయెం దుకు బతకవలసి వచ్చిందో ఆతనికి అర్థంకాలేదు. తాను తన పిల్లలకే కంటకం ఆయిపోతున్నాడు. గా ఆప్లోస్సీ, నాతో చెన్పకపోయావా? మళ్ళీకొట్టటం ఎందుకమ్మా?” అన్నాడు. తంగడి మంచితనం చూచి ఆ పిల్లకి కొంచెం చైర్యం వొచ్చింది. తంద్రిమొహం చూస్తూ, “మొన్న చెపితే, “నాతో చెప్ప టం ఎందుకు? కొడితే సళ్ళ కొట్టు” అవి చెపితిఏగా నాన్నా” అంది.

జీనయ్యాత లీ

నిజమే. అతనికి పిల్లల కష్టాల్లో జోక్యం కలిగించుకోవటం చాలా అయిష్టం, కిందా మీదా పదుతుంటారు ఆ విషయం పెద్దవాళ్ళ పట్టించుకోవటం తప్పు అనుకునేవాడు పిల్లవాళ్ళు వాళ్ళకాళ్ళమీద వాళ్ళు నిలబడటం నేర్చుకోవాలి. అప్పుగుగాని పెద్దవాళ్ళయింతరువాళ జీవిత సమస్యల నెదుర్కొనే ష్‌ ర్యిం వాళ్ళ కుండదు, చిన్నప్పటినుంచీ పెద్దవాళ్ళమీద ఆధారపడటం నేర్పితే పెద్టవాళ్ళయింతరునాత స్వంతంగా ఆలోచించి పనులు చేసువొనే శక్త వుండను

అందుకని, ఎవ్వరైనా కొడితే మళ్ళీ కొట్టమని సలహాచెప్పాడు. కౌవి పర్యవసానం ఏమిటి? కొడితే మళ్ళీ కొట్టమని మొన్న కూతురికి సలహా ఇచ్చాదు. ఇవ్వాళ తనసలహా అనుసరించినందుకు దండించాడు

ఆళని కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగినయ్‌.

ఆతనికి ఏమీ అరంకాలేదు. ఒక తీణం ఒకటి మంచిదనీ ఇంకొకప్పుదు ఇంకోకటి మంచిదనీ అనిపిస్తుంది. ఒక కణంలో తాను చెప్పిందానికే మరుక్షణం విరుస్థంగా ప్రవర్తిస్తూ వుంటాడు.

మొదల్లో పిల్లల్ని కొట్టడం తప్పనుకున్నాడు. ఘోరపాపం అనుకున్నాడు. కొంతమంది తల్లిదండ్రులు ష్సిల్ని ఎట్లా కొట్టగలుగు తారో ఆతనికి ఆశ్చర్యం వేసింది. "పసిపిల్లలకు ఏం తెలుస్తుంది? వొట్టి అమాయకులు, వాళ్ళను కొట్టే ఏం (ప్రయోజనం? హృదయం వున్నవాడెవడూ ఆ పని చెయ్యలేడు, అనుకునేవాడు ఇటీవల పిల్లల్ని కొట్టవలసిందే ఆనుకుంటున్నాడు. ఇందుకు తన (వవృత్తివి సమ ర్థించువేటానవికి కారణాలు కూడా పోగుజేళాడుం “పిల్లలు మాటలకు లొంగరు. వాళ్ళను స్మకమ పద్ధతుల్లో పెంచాలంటే భయపెళ్టాలి. భయ పెట్టటానికి ఒకే మాసం దండం వుపయోగించనీ తలిదంటద్రులు ప్తిలలు అవకొరం చేసిన వాళ్ళవుతున్నారు.. వాళ్ళ ఇష్టం వచ్చినట్లు పెంగవిస్తే ఎందుకూ పవికిరాకుండా పోతారు గొలివాళ్ళవుతారు. చెట్టు వంకలు మొక్కలుగా వున్నప్పుడే తియ్యగలం గాని ముదిరితే లాధు లేదొ అవిపిస్తూ వుంది ఆతనికి.

80 అసమర్జుని

పెద్దల ఆభిప్రాయాలు కూడా ఇలాగే వున్నట్టు వున్నయ్‌. సోష లిజం కొవాలనే చాయకులు తమ వత్యప్రల్ని బాధపెట్టి, హింసించి, చంపి తమ సిద్ధాంతాలను ఆచరణలో పెడుతున్నారు... చెడ్డవాళ్ళ వష యంలో ఇది అఫ్పులేనప్పుడు పిల్లలను హింసించడం తప్పేమి ఉంది? ఈ సిద్దాంతం ప్రకారం (ప్రతి బలహీనుణ్న్‌ బలవంతుడు దండించ వచ్చు భార్యవి భ్‌ దండించవచ్చు. జ్జావి అజ్ఞానిని దండించవచ్చు. కాని ఈ దండన వాళ్ళ మంచికే జరగాలని ఎక్కడుంది”. తమ స్వార్టంకోసం జరిగి తే వాశ్శేం చెయ్యగలరు? ఇప్పుడు తఈతనకూతుర్ను. ఏం చెయ్యగలిగింది.

"పాపా * పలకరించారు,

• ఎందుకు నానా?”

“కదులుతున్నా వేమద్మూ?”

“చెయ్యి నొప్పిగా వుందినాన్నొ అని చెప్పి కూతురు. ఆ జేతిషీదే ఆతను దెబ్బలు వేసింది.

అతడు కొంచెంసేపు మాల్గాడలేకపోయాడు. నెమ్మదిగా చెయ్యి సవరదీస్తూ ఇలా అన్నాడు. “దూడమ్మా--చిల్లరవాజ్ళు తగనివాళ్ళు. వాళ్ళ నోచ్ళు మంచివికావు. మనకు తగ్గవాళ్ళతో ఆడుకోవాలి గావి వాళ్ళత్రో తిరగకూడవమ్మా చెడ్డ అలవాట్లు పస్టుబడతయ్‌ మనం ఏమన్నా వాళ్ళకు లెక్కి ఉండదు. వాళశ్ళేమన్నా మనం పీష్క చావ పలని వొట్తుంది. వాళ్ళతో తిరక్కు.”

"తిరగను నాన్నా”

కాని తనమాటలు ముగించాడోలేదో, ఆకవికి వెంటనే ఒక విషయం జ్ఞాపకం వొచ్చింది. మొన్న భార్య అల్లరి చిల్లరివాళ్ళతో తికగవద్దని కూతుర్ని మందలిస్తుంపే తాను, “తిరిగి తేనేం ? వాళ్ళు మాతం మనుష్యులు కాదూ? అందరితోనూ తిరగవలసిందే అన్నీ తెలుసుకోవలసిందే చిన్నప్పుడే ఆనుభవం సంపాదించటం, రక రకాల మనస్తత్వాలు తెలుసుకోవటం చాలామంచిది" అన్నాడు.

జీనయ్యాశ్ర 81

ఇందులో ఏది తన అభ్మిపాయం? తనకూతురు ఏవిదంగా (ప్రవర్తించటం మంచిది? “ఉష్‌. భగవంతుడా?” అని వేడి ఎక్కిన కణతలు వొత్తుకున్నాడం.

అతనికి ఆలోచించిన కొద్ది జాలికీ కోపానికి చాలా దగ్గర సంబదింధం వున్నట్టు కవిపించింది, తవ సహృదయం మెత్తనిదవటమే తన బాధకూ, (వవర్తనకూ కారణం అనుకున్నాడు శిలా హృద యులు వుంటారు, వాళ్ళకు కోపతాపాలు వుండవ్ప, సంతోష వికారాలూ వుండవు. వాళ్ళకసలు ఆ వేళాలూ ఉ్యదేకాలూ వుండవు. అన్నిపనులూ ఒకేరకంగా చేసుకుంటూ పోతారు.

తను వేరు. (పతి ఆవేశానికీ ఆకుగౌతారు. ఈ ఆవేళం పెకి ఎన్నిసార్లో కనిసించివా, పునాది ఒక కే..._తనది మెత్తని హృదయం. జాలిపడే గుణం. ఇతరుల కష్టాలను చూచి ఓర్వలేకపోవటమే తన జాడ్యానికి మూలకారణం

తన కూతురు ఆడుకుంటూ వడిఏడుస్తూ పుంటుంది. ఆ ఏడుపు సహించలేడు. ఏడుస్తూవున్న ఆపిల్ల మొహం చూడలేడు. లోపల రంపాలు పెట్టి కోస్తున్నట్టు బాధ పుడుశుంది. కోపం వస్తుంది. ఏడుపు మానేవరకూ కొడతాడు.

కొట్టటానికి కారణం ఏమిటి? ఏడుపు సహించలేని తనమెతత్తని హృదయమా? కాటిన్యమా? తనుకొట్టడ మే, చూసేవాడికి తన కటిన త్వమే కనిపిస్తుంది. దావి వేనుకవున్న జాలీ, బాధా కవిపించవు.

తవ భార్య రాత్రింబగళ్ళు పవిచేస్తుంది. జబ్బు తెచ్చుకుంటుంది చేతులారా తెచ్చుకున్నావవి చెడామడా తీడరాడు. అ తిబ్దడ మే విన్న వాళ్ళు “ఎంత కటినుడు అమకుంటారు, కాని తనకు అంతకోపం రావటానికి కారణం ఏమిటి తన మెత్తని హృదయమే. ..

తనకు మెత్తని హృదయం ఉంటం, ఇతరుల కష్టాలు ఓర్వలేక పోవటం_.ఇదే తప్పయిపోయింది. తన మంచితనమే తనకు శత్రు

82. అసమరువి న వైంది. తస కుటుంబానికి శ్మతువై౦ది. ఆతనికి వెంటనే మరొక పశ్న తట్టింది--- “మెత్తవి హృదయం అం'పే ఏమిటి?”

“నరాల బలహీనత” అసి ఒక స్నేహితుడు చెప్పాడు “నరాల్లో పటుక్వం తప్పితే ఐయజ జరిగే (వ్రతిచిన్న విషయావికి మానవుడు చలిస్తూ పుంటాడు. దీన్నే మనవాళ్ళు హృదయం అన్నారు. “నరాలు ఎంత బలహీనవడితే - ఆంత మృదుల హృదయం అవుతుంది అన్నారు. టం

ఈ మాటలు అతనికి ఆశ్చర్యం కలీగించినయ్‌. కొంతమంద్తి తమ కళ్ళ ఎదుట ఏ అన్యాయం జరిగినా జొటజొట కన్నీరు కాలో సారు. డీనికి కారణం వాళ్ళ "నరాల బలహీనకేనా) మంచితనంకాదూ)] మరి శను పతి చిన్న విషయావికీ ఎంతో బాధసడతాడే' మదనపడ శాడే! ర్యాశిందిగళ్ళు విిదహారాలు లేకుండా ఘర్షణపడతారే' ఈబాధ, ఈ యాతన, ఈ కోత.ఇదీ నరాల బంహీనకవల్లేనా? ఈన మెళని హృదయంనల్ల కాదూ? పోనీంపరిస్టితులకుమించిన తెలివితేటలు వుండటంవల్ల యినా కాగూ!

ఆతనికి కోపం వచ్చింది. “వా నరాలు ఎందుకు చటుర్వం తప్పినయ్‌?” కనిగా పన్నించుకున్నాడుు. "|

“ఆలోచనలపవల్ల-? .

“వాకివ్ని ఆతోచనలు- ఎందుకు తావాలి?” |

“ఆప్టప్పన్లీ చెయ్యకుండా కూర్చోనటండల్ల ల

నాష ఎందుకు చెయ్యాబుద్ధి పుట్టబంలెదు?

“వరిస్థితులపల్తు” - ఆ

“జక నా బాధ్యశ ఏమిటి * అవి కఠినంగా (పశ్నించుకున్నాడు.

“పరిస్థితులు మార్చుకో.

“ఎలా మార్చ్భను? పరిస్తితుల్ని మార్చుకోవాలంకే ముందు మార్చుకోవాలనే చిద్ధి కలగాలి. ఆలా వబాద్ధి కలగాలం పే పరిస్థితులు

జీవయా 88 మారాలి-_-నేనేం చెయ్యను? దీవికి దారిఏడీ? ఏట్లా బయటపడాలి? ఈ పద్మవ్యూహాన్ని చేదించటం ఎల్లా?....”

ఆతనికి పపంచం ఏకమై తన్ను హింసిస్తున్నట్లు ఆనిపిం చింది. పపంచ భారమంతా తనాక్కడే మోస్తున్ను అనిపించింది. భావాల బరువుతో పాతాళానికి కుంగిపోతున్నాడు. తన్ను రకించే వాశ్ళే లేరు. తఈన మొర ఆలకించేవాళ్ళే లేరు. తన్ను అర్తం చేసుకునే వాశ్ళేరేరు. ఆతవికి దుఃఖం వొచ్చింది, తన భార్య అంకంలో తల పెట్టి వసిపిల్లవాడిక్‌ మళ్లే ఏడవాలనిపించింది. తన భార్యతో తన బాధ, ఆరాటం, కష్టసుఖాలూ- అన్నీ వెళ్ళబోసుకోవాలనిపించింది. తిన (ప్రవర్తనకు క్షమాపణ కోరుకో వాలనిపించింది. “నాకూ బాగా బతకా లనే ఉంది, నిన్ను సుఖప్టోలనే ఉంది. కొని చేతకావనటంలేదు ఆవి చెస్పుకోవాలవిపించింది. తనహృదయం చెప్పి ఆమె ముందు పెడితే శాంతి లభిస్తుందనే అళ కలిగింది. ఆ అశతో కొంత బంంవొచ్చింది.

“పాపా”” పిలిచాడు.

ఉప్ప నాన్నా?

“నొప్పిగా ఉందా అమ్మా?”

“తగ్గింది నాన్నా

“ఇంత దెబ్బ తగుల్తుందనుకో లేదన్మూ. ఏడో కోపం

“పోనీలే వాన్నాొ

“కొంచెం లేపగలవా అమ్మా”

“ఎందుకు లేవబేను ఛాన్నా”ో

"*అమ్మతశో అన్నం వడ్డించమని చెపుతావా అమ్మా”

“ఎందుకు చెప్పను నాన్నా”

తె

భోజనం దగ్గర కూర్చొవి తన భార్యమీద తనకున్న (పేనుని

దిహిర్గతం చెయ్యాలని వ్రయత్నిందాడు. కావి ఎలా మొదలుపెట్టాలో

| ఆఅసమర్థవి ఆశతవికి తెలియలేదు, ఆమె యధ్యాపకారం ఎక్కువ మాట్లాడకుండా, వొడ్డించుకుపోతూపుంది. “ఇవ్వాళ పీరకొాయకూర బాగుం” దన్నారు. తల వొంచుకుని భోజనం చేస్తూ. ఆమె మాట్లాడలేదు. ఆమె అటూ ఇటూ తిరగటం అతను గమ విస్తూనే పున్నాడు. “కొ తరకంగా వండినటు వున్నావే” అన్నాడు. అవాటీ బి

ఆమె నూట్లాడలేదు.

“రోజూ ఇలా వొండగూడదూ”ొ అన్నారు.

ఆమె మాట్లాడలేదు.

“మాట్లాడ వే అన్నాడు.

“రోజూ వండినళ్లు వొండాను అంది.

ఆతవికి కష్టం వేసింది. అంత ముక్తసారిగా మాట్లాడకపోతే కొంచెం నవ్వుతూ మాల్లాడతే తన సొమ్మేం పోయిందో! కూరలు బాగున్నాయి అన్నాగదా. కొంచెం సంతోషించగూడడూ? దీవి దగ్గర వున్న రోగమే ఇది. (వతి దావికీ తనకేమీ సంబంధంలేసట్టు (ప్రవర్తి స్తుంది.

“ఇవ్వాళ ఇస్త్రీచీర కట్టావే!” అన్నాడు చిరునవ్వు నవ్వుతూ, ఆమె మాట్లాడలేదు. పైగా మొహం చిట్లించుకున్నట్లు అనుమానంకలి గింది. మొహం చిట్రించుకున్న వాళ్ళవి చూస్తే తనకు కంపరం అని ఆమెకు తెలుసు. తెలిసికూడా ఆట్లాగేవుంటుంది. _చెయ్యాలవి చేస్తుం చేమో! అప్పటికి సంభాళించుకొని “వంట్లో బాగాలేదా ఏమిటి?” అని అడీగాడు.

“న్సాగాలే కేం? బాగానేవుందో అంది.

“మరి అట్లా పున్నావేం?..-” అతనికి విసుగుపుడుతూ ఉంది.

“ఎట్లా వున్నాను?”

ఆతవికి కోపంవస్తూండి. అమె ఎవ్పుడూ ఇంతే. తాను ఎంకే

జీవయాత్ర 8ిక్‌ మంచిగా ఉందామన్నా సడనివ్వదు. కానుఎంత దగ్గరగా రావటానికి (ప్రయత్నిస్తూ వుంటపే అంతదూరం అవుతూవుంటుంది. తను ఎంత బాగావుందాం అనుకున్నాడు. మాల్లాడటానికి అవకాశమే ఇవ్వదు, పైగా కడివెడు చన్నీళ్ళు ఆమాంతంగా నెశ్రిమీవ గుమ్మరిస్తుంది. ఇప్పుడు తనుచేసిన తప్పేముంది? ఎందుకలా చిట్లించుకుంటుంది? ఎందుకు అట్లా “పెడవరంగా మాట్లాడుతుంది.

“సు ప్రీగా వున్నట్టుం పేనూ....”

“నాకేం నుస్తీ? బాగానే వున్నాను. మామూలుగానే వున్నాను అంది అతనికి కోపం వచ్చింది. ఈ ఆడవాళ్ళతో మంచిగావుంటానికి (ప్రయత్నిస్తే లోకువ అవటంకంటే ఏమీ జరగడు అనుకున్నాడు. మొదట అలుసు ఇచ్చినందుకు ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్నాడు చాలు. మొదట్లో స్వాతంత్యం, సమానత్వం అనుకొని నెత్తిన ఎక్కించు కోకపోతీ ఇట్లా తయారయ్యేదా? అందరికిమల్లే నే ఉండేది. ఎట్లా నడవ మంశే అట్లా నడుస్తూ వుండేది. ఏం చెయ్యమంటే అదిచేస్తూవుందేది. మాట వినకపోతే మక్కెలు విరగదన్నే పని,

“దాంచైం వీక్రకాయకూర వొడ్డిస్తాను” అంది

“ఆక్కంన్లేదూ

*బాగుందంటిరిగా!” క

“బాగుందని పొట్ట చెక్కలయ్యేటట్టు తినాలా? అది మాకు చేత గాదు. మీనాన్న చేపేపనింనువ్వు చేపేపని అవి కోపంగా అన్నాడు

ఆమెకు ఏమీ అర్హంకాచేదు,' కావి, అనవసరంగా తన తండి మాట ఎత్తితే కష్టంవేసింది.... “ఇప్పుడు ఆయవ సంగతి ఎందుకు లెండో ఆందిం

“*హాబ్లష౦, నాఇఖషం వచ్చినప్పుడల్లా ఎత్తుతాను. నువ్వెవరవు

ళు స! లం లట అడ్డు పెట్టటానికి?” ఆన్నాడు నురింత కోసంగా. ఆమెకు అతని కోపకారణం తెలియలేదు. తనేం చేసింది? తను

86 అసమర్థుని కంటపుయమే తప్పయిపోయింది. కన బతుకే దుర్భరం అయిందిం అకనికళోవం వచ్చినవ్పురు ఎదుటలేకుండా. వెళ్ళటం ఆమెకు అల వాటు. ఇప్పుడూ అట్లాగే వెళ్ళిపోయింది?

“ఇక్కడ నుంచోటమే నీకు కష్టమయిందా? ఇంత అన్నంనా మొహానవేస్తే అయిపోతుందా? నాము అన్నం వొద్దు_వేనుంతినవు” ఆని విగ్గరగా అంచి పళ్ళెం గభాలున నెప్టివేసి లేచాడు

అమె విర్విణ్నూరాలయి ఏలబడింది.

“యేం అల్లా చూస్తావేం? నేను వయ్యాన్నా భూకాన్నా? రాక్ష సిన” అని అరిచాడు.

ఆమె మాట్లాడలేదు.

“మైటాడ వేం అన్నాడు.

ళ్‌

“*ఏముంది మాట్లాడటానికి?”

ఆతనికి మండింది. శినం ఎక్కింది. “ఏముందా? ఏమీలేచా! నాతో మాట్లాట్రావికి ఏమీలేదూ? లేకపోతే సరే. ఈ మాళే జ్ఞాపక ముంచుకో” అవి పరవళ్ళుతొక్కి. గవిగబా వెళ్ళిపోయాడు.

ఆమె అక్కడే చతికిలపడింది.

అతనికి అంతా అయోమయం అయింది. తను ఎందుకు వెళ్ళాడు? ఏం చేసుకొచ్చాడు? ఏమనున్నాడు? ఏం చేశాడు తన భార్యతో మంచిగా ఉదాం అమకున్నాడు. తన కష్టనుఖాలన్నీ చెప్పు కుందాం అనువన్నాడు. ఈ విష్వ 'పపంచంలో ఒక్కర్నయినొ తన వై పుకి తిప్పుపందాం అనుకున్నాడు, ఆపని చెయ్యలేకపోగా పోట్లాడి వచ్చాడు. ఎక్కడ జరిగిందీ పొరపాటు? ఎవర్లో ఉందితప్పు? అలాగే ఆలోచిస్తూ పడుకున్నాడు...

గోడమీద బల్లి పాకుతూవుంచ. లేచి దాని కెదురుగా నిలబడి అడిగారుం

“పీకు సుఖంగా ఉందా?”

జీవయాత్ర క! బరి ఆగింది. శా “*నాకు లేదూ అని బలికి చెప్పారు. శా బిల్లి కదిలింది. “పీకు క్రోస్తం వస్తుందా?” బల్తి ఆగింది. “వాకు వొస్తుంది” అవి బల్లికి చెప్పాడు. దిలి కదిలింది. “బిల్లీ!” అన్నాడు. బ్లి ఆగింది. ఈఫ్సీక్చ్య బాధలున్నాయా?” బల్లి కదిలింది. “నాకున్నాయ్‌” అని దిల్లితో చెప్పాదు. చిల్లి ఆగింది. అవ్లీక్షూ నాకూ సందింధం వుండోట్‌ బల్లి. ఒకప్పుడు నేనూ పీపమల్లే హాయిగా పురుగుల్ని పట్టుకొని కాలక్షేషము చేశా ఇప్పటికీ గతిపటింది. కాపీ సీలోంవేనున్నా, నాలో నువ్వున్నావు” స! బలి కదిలింది. ళ్‌ “బల్లీ?” బలి ఆగలేదు. కు! ఆసైశ్‌ద్రగ్రీ ౯ దిలి పరుగె తింది. ళన అత్‌ వెంటనే పీతారామారావుకి భయం వేసింది. ఆకలివేస్తూంది తనభార్య వొచ్చి బతిమాలుతుందనే ఆ₹ వుంది. కావి ఎంత సేపు చూచినా రాలేదు. ఆకలిగావుంది. ఎవ్వరూ పిలవకుండా ఎట్లా వెశ్ళేటట్టు” తవంత తాను తిననని వొచ్చే! మళ్చీ వెళ్ళి ఎటా ణ్‌ 1 ల ళాల అడ్‌గేటట్టు? తనే వెళ్ళి అడిగితే! తన భార్య ఏమనుకుంటుంద్‌) ఎందుకు ఈ విషమ పరిస్థితిని తెచ్చి పెట్టుకున్నట్టు?

88 అసమర్దువి అ ఇదివరశై తే. ఇంత విర్లక్ష్యింగా ఊరుకునేదా? . వొచ్చి బతి సూ ఛి మాలేది. “మీరు తినకపోతే, నేనూ తినను” అనేది. కళ్ళవెంట నీళ్ళు సెట్టుకునేది. అన్నంతినిపించేది కూడా. ఇప్పుడు 'పూరిగా మారీ య! న! పోయింది. ఏం చేస్తూ వుండో! ఈను తింటంలేదు గడ! మచి వీళ్ళకోనం వెళ్ళినట్టు వెళ్ళాడు వంట ఇంట్లోకి. తను నెట్టివేసిన పశ్శిం అట్లాగేవుంది గది అంతా ఆటాగేవుంది. 5న భార్య ళు లా ణా గడపలో కూర్చొవిపుంది ఆఈమెళోజనం చేయలేదు. భోజనం చెయ్య నందుకు ఆమెమీద కోవం వొచ్చింది. తనమీద కసితీర్చుకోటానిశే లోజనం చెయ్యలేదు. నిండు నెలలుగదా ఆరోగ్యం సంగతి ఆ మ్యాతం తెలియక్కర్లా అవున. తెలిస్తే ఆడది ఎట్లా అయ్యేది? 'మొగాడీగానే పున్లది, గబిగబా వెళ్ళి గ్లాసుతో మంబనీబృ ముంచుకొని తాగాడు. గ్లాసు నేల కేసికొట్టి “మంచినీళ్ళివ్వటం కష్టం అయిందా? మంచినీళ్ళ క్కూడా నేను లేచి వంటయింట్లోకి వొచ్చి గ్లాసు తీసుకొని, కుండలో నీన్ళ ముంచుకుని, తాగి, మళ్ళీ ఎక్కడగ్గామ. అక్కడపెట్టి వెళ్ళా లన్న మాట” అన్నాడు. _ ఆమె ఒక విష్టార్పు విడిచి లేచి. పాత్రలు సర్షటం మొదలు పెట్టింది. అతని కోపం ఎక్కువ అయింది. “ఆయితే, నేను అన్నం తినకపోయినా ఫరవాబేదన్నమాట?” అన్నాడు. “నేను తినకపోవట మే సీకు మంచిది.” ల! ల “అనలు నేను సుఖవడాలని పీకు ఉంటేగా* న! ళల

జీవయా శం

“నేను ఛస్తే నీకు మరీమంచిది. ఖర్చు తప్పుతుంది. కస్టం ఉండదు పిల్లల్ని పెట్టుకొని, హాయిగా వుంగొచ్చు. అనేవాళ్ళుండరు.”

ఈ మాటక్కూడా అమె జవాబు చెప్పకపోయేటప్పటికి అతను కస్పున రేగాడు._.

“నేను అన్నం తినను”

"తిననం కే తినను

అమె మెదలకుండా ప్మాఠలు సర్దుతూవుంది. ఆతనీ మాటలు ఆమెకు తగుల్లున్న ఫ్రేలీదు. అమె వైఖరి చూస్తే ఆతనికి థయం వేసింది ఆమె ఏమనుకుంటుండో తెలియక ఆరాటపర్డాడు,

“అప్పుడే సర్థతున్నావేం తమి ఒక్కసాలే సర్జుకోరాదూ *

“ఇది పాత్మినత్యంలో ఒక భాగమా ఏమిటో

“ఇంకేం. వేను వెళాలే దొటుగా తిను. - |

“అవునే అన్నంతింటే, నేను నిన్ను కష్ట పెడుతున్నట్లు ఆందరికీ తెలిసేది ఎట్లా?” -.

ఆమె వడ్డనసామాగి సర్జుకూవుంది. ఆమె జవాబుచెపితే లోషరి వున్న కుళ్ళు అంకా బయటకు వెళ్ళగక్కడానికి ఆతనికి ఆవ కౌశం వుండేది. ఆతని కపి తీథేది. అలా జరక్కపోయేటప్పటికి కని తీర్చుకోటావికి వీల్లేక విష్పురన్వలు వెదజల్లుతూ, లోపలే గుండ్రంగా తిరుగుతూ కాల్చటం మొదలు పెట్టింది కోపం.

కొని, ఆమెను ఏం చెయ్యాలో, ఎలా కదిలించాలో దారీ టొరకలేదు. ఆమెను అన్నిపాతలూ సర్జవిచ్చాడు. అలాగే చూస్తూ

ట్రై

80 అసమర్జువి

మంచున్నాడు. అన్నీ సర్జింతర్వాళ “ఆశ్దేన్సు అన్నం తింటాను

ఆమె మాట్లాడ లేదు.

“నీకే చెప్పేది” అన్నాడు.

ఆమె మెదలకుండా నుంచుంది,

“వొడ్డించవా”ో అవి అడిగాడు “ఆవున్లెం మవ్వు నాకు ఎందుకు వొద్దస్తావు? అన్నాడు,

ఆమె కదల్లేదు

ఆకీణం అతని కోపం పటాపంచలై ంది, తనమీద తనకీ జాలి కలిగింది. తమ అడుగుళున్నాదు. ఆమె మాళ్గాట్టింలేదు.

తనకు కోసల రావటంలేదు. అభిమానం చచ్చిపోయింది. మాట్లాడనప్పుడు వెళ్ళిపోగూడదూ? పోనీ ఒక పూట అన్నం తినక పోతే నేం? బజారు వెళ్ళి కాఫీ తాగవచ్చు. ఆకలి తీర్చుగోటావికి భార్యచేతి అన్నం ఒకశే మార్గం కాదుకదా? అతవి మనసు, ఒక (వక్క ఇట్లా ఆలోచిస్తూనే వుంది. అఆశతవికిమాతం అక్కడనుంచి శదలబుద్ధి ఆవటంలేదు.

"ఆకలి అవుతూవుంది. నన్ను చూస్తే పీకు జాలివెయ్యటం లేదూ?” అన్నాడు. ఆప్రయత్నంగా కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగినై.

అమెమా్యం మాల్లాడలేదు. అతని కోవం, కరుణ, (యేమ, శోకం అన్నీ ఆమెకు "ఒకేరకంగా కవిపిస్తున్నాయి. రూపం మార్చే గాని వీఎన్నిటికీ పునాది ఒక టేవని ఆమె పొంచి వుంటుంది. అందుకని అతని ఉదేకొాలకు విలువ ఇవ్వకపోవటం, ఆమెకు అల వాటెనట్టు ఉంది. లేకపోతే ఆకవితో ఆమె కాపరం చెయ్యగలిగేదే కొదు. మ ".. చొవడ్డించవ్‌.* అన్నాడు సీశారామారావు. కంఠం వొణికింది.

ఆమె మళ్ళీ వడ్డించటం మొదలు పెట్టింది.

జీవయాత్ర ర

“కాళ్ళకి సీళ్ళిస్తావా? నన్నే ముంచుకోమంటావా”” అవి ఆడి గాడు.

ఆమె చెంబుకోనం వెల్తూవుంది.

“నేనే ముంచుకుంటాలే. పీకెందుక్నాశమ'ొ అని ఆమెకంశే ముందువెళ్ళి చెంబుతీసుకొని, గంగాళంలో నీక + ముంచుకొవ్కి కాళ్ళు కడుక్కొావివచ్చి ళూర్చున్నాడు.

ఆమె అన్నం వొడ్డించిండి. అతను ఇటురోసి, అటుతోసి నాలుగు మున్షలు తిని లేచాడు అతనికి మళ్ళీ కోపం వన్తూవుంది, అమెకు తను లోబడ్డాడు ఆమే జయించింది తను లోబడివట్లు కనపడ కుండా పరువు కాపాకుకోటానికి ఏం చెయ్యాలా అని ఆలోచించాడుం కాను అన్నం తిన్నది తసకోవం కావట్టూ ఆమెకోసం అయినట్టూ--

“ఇంకేం. నీ వంతమే నెగ్గిందిగా! సీ ఇష్టంవాచ్చినక్షే. చేశాగా కళ్ళు చమ్మగా వున్నాయా?” అంటూ చెయ్యి కడుక్కొని విసురుగా వెళ్ళిపోయాడు.

అమె పెదవి కదల్చ్బలేదు.. ఏమి ఆలోచిస్తూవుంటో! అనలు ఆలోచిస్తూ వుందోలేదో తెలియటంబేదు యంత్రం లాగు పాత్రలు పరుతూవుందిం

న!

“ఏమిటా నువ్వు చేసిందో అఆవితన్ను తాను (వళ్నించు కున్నాడు సీకారామారావు. ఆతను చేసినపని అతనికే బాగుండలేదు. ఏదన్నా పవి చేసేటప్పుడు తమ _ చేపేపని మంచిదికొదని తనకు తెలుస్తూనే ఉంటుంది. కొవి, మానుకోలేడు. ఒక (పక్కన మంచిది కాదని ఆమకుంటూనే వుంటాడు. ఒకపక్యని చేస్తూనే వుంటాడు. తదు చేస్తూ వుంది మంచిది అనుకోలేడు. తాము మంచిది అనుకుంది చెయ్యలేడు. ఎందుకని” ఏమిటీ ఏచిత్రం? దీవికి కారణం ఏమిటి?

కా ఆసమర్ధువి వదార్తావికీ ఆత్మకి పన్న నంఘరణా తానెవ్వరూ? సదార్లమా? ఆత్మా? (న జ |! విన్న మాగ్గాల్లో ఆలోచించే రెండూనా? చూడగా, ఆత్మకంశే పదారమే బలం కలదిగా కవిపిస్తూపుంది. అత్మ ఎప్పుడూ మూలవున్న ముస అమ్మలకు మళ్లే గొణుగుతూ వుంటుంది కావి. దాని గొణుగుడు వినే దెవరు? సదార్హం తనపవి తాను చేసుకుపోతూ పుంది. -

ఆతను ఆలోచిస్తున్నాడు ఒక పద్దతిని బతకటం చేతగానివోళ్ళ ఆలోచనక్కూడా పద్ధతి ఉంటుంది. పస్థతికి కట్టుబడవి ఆలోచనలు ఉండవు. ఎందుకం కీ, ఆలోచనలు పుష్టటావికి పెరగటావికీ ఆ పద్ధతే కారణం ఇష్టం వొచ్చినట్లు ఆలోచించవచ్చు ఆనుకుతటారు కొందం ఎంత అజానులు తమ ఇషం తమ చేతులో ఉంగా? తమ ఇషానికి

ళా చీ ళ్‌ నే మాత్రం ఒకపద్ధతి లేమూ?

అతవి ఆలోచనలు ఒక దాంట్లోంచి ఒకటి ఒక్‌ దాంట్లోంచి ఒకటి పుట్టుకొస్తున్న] మేడ మెట్లు ఎక్కినట్టు ఒక మెట్టుమీదనుంచి ఇంకొక మెట్టుమీదకు ఎక్కుతున్నాడు. ఎందుకు ఎక్కుతూపుందీ అతవికి అర్థంకాదు గమ్యసానంలేదు. ఎక్కి నకొద్దీ ఇంకా మెట్లు కవి ప్‌స్తూనే వున్నాయి. అలసిపోయి. ఎక్కలేక పూరుకోవలసిం దేగావి, ఎక్కిన వాళ్ళకి ఎక్కినన్ని మెట్లు, కొంత మందికి. మెల్లు ఎక్కడమే ఆహ్లాదకరంగా వుంటుంది. వాళ్ళకు గమ్యస్తానం గొడవలేదు. ఎందుకు ఎక్కుతున్నామా ఆనే (వళ్నలేదు. సీతారామారావు విషయం వేరు. అతనికి ఆయాసంగా ఉంటుంది. కాని, ఆలసట తీర్చుకోటానికి ఆగ లేడు. పైగా ఆయాసం ఎక్కువై నకొత్తీ, ఎక్కువ వేగంగా పరుగెత్త బుద్ధి అవుతుంది.

“ఏమిట్రా మవు్వు చేసింది” అద్దంలో తన టొమ్మని ,పశ్నిం చాడు పీతారామారావు, “ఎందుకురా నువ్వు అట్లా చేసింది” అని కిటికీలోంచి. బయటకుచూస్తూ తన్ను తాను (పళ్నించుకున్నారు. “ఎంత వీచుడవురా నువ్వూ” అవి తన్ను చూచుకొని కానే ఆశ్చర్య పడ్డాడు. “నువ్వు దేపిన వనికి సీరోగం కుదురుస్తా ఉండు అని

జీవయాత్ర ఫ్రీ

రొమ్ముమీవ దబదబా సద్దువోవటము మొదలు సెళ్చాడు- మొదట వొంటిచేత్తో, తర్వాత రెండు చేతుల్లో గుద్ది, గుస్టుమీద గుద్దు, గుద్దు మీదగుద్ది. అతనికి అకస్మాత్తుగా ఇంట్లో అలికిడి అవలంలేదని తెలి సింది. వెంణనే తన బాధ నిహించలేక ఛార్య ఆత్మహత్య చేసుకుం దేమో అని భయం కలిగింది. బావి దగ్గరకు వెళ్ళి చూస్హాం అను కున్నాడు. కొని, ఆమె ఏదన్నా పని చూసుకుంటూ అక్క డేవుం టే తను గాభరొపట్టం చూసి ఏమనుకుంటుంది? తను ఎంత లోకువ అవు కాడు? తన బలహీనత ఆమెకు తెలిసే ఐతకనిసుంది? ఒక్క కణం తను కాపరం చెయ్యగలుగుతాడూ? తన జీవకానకి గూడు కట్టుకున్న కొకిమల్లే శాంతివుండదు. ఇలా ఆలోచిస్తూనే లేచి *ఆందుకు కాదూ అన్నట్లు ఈలచేసుకుంటూ బావిదగ్గరకు వెళ్ళాడు. కానీ, బావిలోకి చుట్టానికి ధియం.. వేసింది. పక్కనున్న సేకాఫలం చెట్టుని పరీక్తిస్తూ నుంచున్నాడు. ఆది తన తండ్రి వేసింది. ఆ చెట్టు సర్వకొల సర్వా వస్థలోనూ కాస్తుంది. ఆ చెట్టునవున్న కాయలు ఒక విధంగా లేపు. కొన్ని చిన్నవీ కొన్ని పెద్దవీ రకరకాలుగా ఉన్నాయి--మానవ సం కానానికి మనే చెట్టుకిపడ్డ పందె అంతా నిలవదు, కొన్ని రాలిపోతై, కొన్ని ఉడతలు కొట్టివేస్తయ్‌ చెట్లక్కూడా గర్భసావాలు ఉంట య్యేమో

లేవిపోవి నవ్వు తెచ్చుకున్నాడు. కాని. అప్పటికీ బావిలో చూట్టానికి దైర్యం చాల్లేదు.. అతనికి ఆడవాళ్ళమీద అసహ్యం వేసింది. ఎట్లాగూ చావదలచినవాళ్ళు బావిలోపడి, కిరసనాయిలు పోసు కువి బావకపోతి, సరిగ్గా చావగూడదూ? ఎన్ని సులభమైన మార్గాళ్లే వు) విద్యుచ్చక్తి అందుబాటులోకి వచ్చిందిగదా? బావిలోకి డూకటం ఒకరు జుట్టుపట్టుకొని పైకిలాగటం, ఒడ్డువి వెయ్యటం, ఎటుపడిన క్రాలు అటుగా ఎటువేసిన చెయ్య అటుగా ఉంచుకొని, వెళ్తికలా. పడుకొని, ఆకాశంవైపు నక్షత్రాలు లెక్క పెడుతున్నట్టు చూస్తూ వుండటఏం ఎంత ఘోరం! ఎంత ఆసహ్యం. ఎంత నీచం చచ్చిం తర్వాత ఏమైతేనేం,

$4 ఆసమరువి న!

మేము చూ గెచ్చామా అనుకుంటే చచ్చిసాడిద్దామునేగా ఈ (పయ త్నం౫ భర్తల్ని (ప్రపంచం ఏవగించుకొనేటట్టు చెయ్యాలనీ, బజార్న వెల్తుంటే “వాడే, వాడొ అవి ఇరర్లు చెప్పుకనేటట్టు చెయ్యాలనీం-- అదేగా వీళ్ళ అభిలాష? మానవులు పశువులకు ఎంతి దగ్గర్లో పున్నారో అనుకీణం ర్డాపకం చేస్తుందీ ఆడజాతి

ఆడవాళ్ళమీద కోపంతో ఆతనికి చైర్యం వొచ్చింది తటా లున బావిలోకి తొంగిచూకాడు. బుడగలు కవిపించినయ్‌,. ఆతవికి గుండె దడదడ కొట్టుకుంది. నీళ్ళలో జ్యా తేలుతున్నట్టు కవిపించింద్ని

టబ ల ఓ ఛి

అది పిల్లలు వేసిన గడి. గదికీ ఆడవాళ్ళ జుట్టుకీ ఆంతి దగ్గర సందఐం

లా లో వ! ళు ళ్‌ ధం ఉండదవి ఆతవికి ఎప్పుడూ తోచలేదు.

ఆతనికి భార్యమీద కోపం వొచ్చింది. తన్ను అనవసరంగా ఎంత క్షోఛిపెట్టింది. వొల్లోనుంచి తన భార్య వొస్తూవుంది. అమె కంటపడేటప్పటికి వొబ్ళు చురచురా మండిపోయింది. రన్నింత కష్ట పెట్టి ఏమీ ఎరగను నంగనాచికిమళ్లే, అడుగులో ఆడుగు వేసుకుంటూ వొస్తూంది. ఇంట్లోనే ఉండి, చెష్క చెదరకుండా వుండి తన్నెంత వేదన పెటింది. పొప వెంట వసూంది.

4! వాతో ఎదురుగా వెళ్ళాడు. “ఏం చేస్తున్నా విక్కడ?ో అవి ఆడిగాడు ి మ్‌ థా

ఆమె మాట్లా డలేదు. -

“"చెప్పవేం? అన్నాడు.

“ప్రముంది చెప్పటానికి? ఇంట్లోకి వెళుతున్నానో అంది. అతన్ని నఖశిఖ పర్యంతం చూస్తూ విలబడింది.

ఆ చూపులు ఆతవికితను పెంచిన కుక్కను జ్ఞ వ్రకి తెచ్చినయ్‌. ఆ కుక్క ఆలాగే చూపేది. చూపుల్లో ఆర్హిం వుండేదకాదు, తన్నేడో పరీ&ిస్తున్నట్టూ. తన హృదయంలో వున్న రహస్యాలు తెలుసుకో టాసీకి పయత్న్చిఘ్తున్నట్టూ చూపేది.

“ఎందుకట్లా చూస్తావు?” ఆవి అడిగాడు. పొప గజగజలాడుతూ తల్లి వెనక నక్కింది,

జీవయ్యానత $$్‌

ఆమె మాట్టాడలేదు. తన కుక్కకూడా ఇంతే' కసిరినా తన్ను విడీచిపెన్లేది కాదు. చూపులు మానేదికాదు. “వీ నంగతి నాకు తెలు సురే. ఆన్నట్టు చూపేది. కొడితే “కుయ్యో కుయ్యో” అనేది. మళ్ళీ అట్లాగే చూసేది.

“ఏం కొడతానా””

“నేనేం కొడతాను?” అంది. ఎందుకంత విహృుహ, తన కుక్కా అంతే ఆతవికి వొబృమండింది.

“అయితే నేను కొడతానో అవి చెంపమీద చెడేలనొటాడు. పాప కెవ్వుమన్నది. కావి ఆమె అలాగే చూస్తూ నిలబడిపోయింది.

అతను కొట్టాడు. తనభార్యను కొట్టాడు.అఠవి శరీరం భయంతో వణీకిపోయింది. ఆయాసం ఎక్కువై వగర్చు పుట్టింది. తను కొట్టాడు. చుట్టూవున్న వస్తువులు ఏవీ ఆతనికి కినపట్టంలేదు అంతా అయోమయం ఆయింది. లోపలనరాలు చి పేలుచిపేలున విరుగుతున్నట్టు ఆనిపించింది,

తను భార్యను కొట్టాడు. భార్యమీద చెయ్యి చేసుకున్నాడు. దిజాల్లో జట్కాలు తిరుగుతూనే వున్నాయి. మనుష్యులు ఎవ్వరి పనులు వాళ్ళు చేసుకుంటూనే వున్నారు. (పపంచం యధాపకారం నడుస్తూనే వుంది. సూర్యుడు పడమచే ఆస్తమిశాడు. తూర్చునే ఉదయిస్తాడు. తన భార్యని కొట్టడంలో ఈ _పపంబానికి ఏమీ సం బంధం లేదా” |

ఆతవికి గంగిర్లు ఎత్తినయ్‌. శరీరం అంతా సూదులుపెట్టి గుచ్చుతున్నట్లు ఉంది. ఆక్కడ వుండలేకపోయాడు.

అసమర్ధుని అంతం

సీతారామారావు ఇంట్లోపున్న (పతవన్తువూ తన్ను ఎక్కి

రిస్తున్నట్టూ, తన్ను చూచి వికటాట్టహాసం చేస్తన్నట్టూ కవిపించింది.

న! అసమర్ధువి పెళ్ళిలో ఈనూ తన భార్యా తీయించుకున్న ఫోటో గోడకు వేలాడుతూ వుంది. ఆమె కుర్చీలో కూర్చొవి వుంది. తను (సక్కున నుంచొని వున్నాడు. ఆ రోజు అతనికి బాగా జ్ఞాపకం వుంది. ఆమె నుంచొని వుండగా, కూర్చోడావికి చాలా సిగ్గుపడింది. తన భార్యవి కూచోబెట్టి శాను ఎందుకు మంచున్నాగు?) నుంచున్న తను సంతోషంగానే వున్నాడుగామి కూర్చున్న తన భార్య చాలా విచారంగాపున్నట్టు కని పించింది. మూడోక్షాసు టిక్కెట్సతో వరుప్తుల బండిలో కూర్చోవలసి వొచ్చిన ఫల్లెటూరివామికి మల్లే తన అధికారి సరసవ కూర్చోపలసి వొచ్చిన బంగటోతుకువాల్లే, సర్కస్‌లో పెద్దపులి వీపుమీద మంచున్లో్న “మేకకిమళ్లే ఆ మె కుర్చీతో కూర్చువిపుంది

మరొక ఫోటోలో హర్యోఏయం నుందు పెట్టుకుని కూర్చోని వుంది. గర్జిమూటలు ముందు పెట్టుకుని కూర్చున్న మాలవాళ్ళు అత వికి జ్ఞాపకానికి ఒచ్చారు. ఇవన్నీ ఇకప్పుడు తన్ను ఎలా ఆక్షిం చాయో, ఆమే సర్వస్వం అని తను ఎలా అఆనుకోగలిగాడో అరనికి అర్థంకాలేదు. అప్పుడు తనేస్థితిలో వున్నాడు? తన సంసారం అభిరుచులు ఎలా వుండేవి? తనేసు గురించి తనకు తెలుసుకోవాలని పించింది. తను రాసుకున్న రైలరీ తీని చదువుకోవటం మొదలు పెట్టాడు. అతనికి ఆశ్చర్యం వేసింది. ఏదో ఎక్కడో జరిగిన నవలచదువు తున్నట్లు అవిపించింది.. ఆందులోవున్న వ్యక్తి కచానాయకుడుగొ కవిపించాడుగావి, సాధారణ మానవుడుగా కనిపించలేదు. తనేనవి తోచలేదు. చదువుతూ పేజీలు తిరగవేస్తన్నాడు.

అతనూ ఆతని భార్యా సముద్రం ఒడ్డున కూర్చొని సూర్యాస్త మరూన్ని చూశారు,

అప్పుడు తను తనథార్యవి అడిగాడు. “మొదట్లో సీవు నన్ను ఎప్పుడు (పేమించావు?”

ఆమె సిస్ధుపడింది,

జీవయా[త శ?

“చెప్పు ఇందీ, నాతో చెవవూ” అని దగ్గరకు తీనుకుంటూ అడిగాడు,

ఆమె తల వాల్చింది,

“పదీ, ఇటు చూడు . చెప్పు...”

“ఎప్పుడూ. (ప్రేమిస్తూనే ఉన్నానో అవి సిగ్గుతో మొహం చేతులో కన్పుకుంది.

ఆఅ జవాబు అళనికి తృ ప్రినిన్వలేదుం* అలా కాదు. మరీ మొదట్లో ఓం (వథమంలో-ా” అవి అడిగాడు.

“పోవిద్దురూ” అంది చిరునప్వు వవ్వుతూ.

“చ్చెప్పు, నాతో చెప్పటావికి సిగ్గెందుకు?”

న!

చివరకు ఆమె చెప్పింది. ఒకరోజు ఆమె గురుకులానికి వెల్తూ పది పుస్తకాలు చంకలో పెట్టుకుని చకచకా నడిచి వెళుతున్న ఆతన్ని చూచిందట- చూచీ చూట్టంతోనే (_పేమించిందట

“అప్పుడు నేను ఏ చొక్కా వేసుకున్నాను?”

“పక్క గుండీలు సిల్కులాల్చీ వేసుకున్నారు

ఈను వేసుకున్న చొక్కాకూడా క్షాపకం వున్నందుకు సంతోషం వేసింది. “అస్పుడు నీ మనస్సులో ఏమనుకున్నావు?”

ఆమె చిరునవ్వు నవ్వుతూ ఓరచూపు చూసింది.

“ఆయన వాభర్త అయిశకే బొవుండును అనుకున్నావు కదూ దొంగా!” అని చక్కిలిగింతలు పిటాడు. జూం శ్రి న్‌

సాయకాలం అతనూ అతని భాత్యా పుష్పవనంలో ఒకపూల చెట్టుకింద కూర్చున్నారు చల్లినిగాలి వీస్తూవుంది. ఆమె ముంగురులు గాలికి చెదురుతూ వున్నాయి.

“నన్ను ఏం చూసి (యేమింకావు ఇందీ'”ో అవి అడిగాడు.

18

న! ఆఅపమర్థని ఆమెక. చెప్పటం చేఠకాలేదు. ఆమె అతన్ని నఖిల పర్యంతం _పేమించింది. ం “చెప్పు?” “కో-పేరువంటి మీ ముక్కు”

అతనికి అఆ జవాబు నచ్చిందిం

"ఆంత బొగుంటుందా”ో అని అడిగాడుం

అఫ్పుద్రే = కసురెప్పలు అర్బీందిం

ముంగురులు సవరించింది.

అతడు ఆప్యాయంగా దగ్గరకు తీసుకొని, మూద్దుపెట్టుకున్నారు. 'ఇందీ, నా ఇందో ఆంటూ. _ జొల్లై శీ

ఒక డింగీలు కృష్ణానదిలో వయాణంచేపి, ఒక లంకజేరారు. అక్కడ వున్నంత సేపూ ఆశనికి (ప్రపంచంలో ఎవ్వరికీ అందవి ఉన్నత స్తాయిలో తాము వున్నట్టు అవిపి చింది.

“*ప్సన్లం అదృష్టవంతులం” అన్నాడు.

“నేనూ” మొదటి అజీరం వొ త్రిపలిక్రింది.

“నేను మాతం కాదూ? మనలాగ నిష్కల్మషంగా, పవితంగా విర్మలంగా, అమితంగా ఫేమించుకునే వాళ్ళీ ప్రపంచంలో లేరో అన్నాడు.

“నిజమేనండీో అవి విట్టూర్చు విడిచింది.

“*ఆండి అనకు, నేనే సీవు. పీవే నేమో

“ప మనమంటారు మరి

“*పీరువన పిలువు

“అబ్బా! మీ పేరు పెదదండీ ”

“రామూ అని పిలువూో

ఆమె సిగుపడింది.

టీ “నేన్స “ఇందో ఆనీ పిలవటంలా?”

జీవయ్యాత్ర ఫ్ర

జ క

“ఆయిత్రే నేను ఇందిరా దేవిగారూ అవి పిలుసాను

“వొమ్త---వొస్ట్ర అవి దిశిమాలింది. “*చూళారు గదూ?” అని అలిగింది.

• “మరి నేను పేరున పిలి సే”

ఆమె పిలిచింది. అతనిహృదయం ఆవందంతో విండిపోయింది.

“మళ్ళీ” అన్నాడు.

ఆమె పిలిచింది.--"లామూ!”

“ఇంకొంచెం విగ్గరగా.”

ఆమె సిలిచింది. తన కంఠద్వనికి తానే సిగ్గువడి అతని వొళ్ళో తలి దాచుకుంది. ఆతడు ఆమెంల విమురుతూ పరవశళత్వల పొందాడు, ఇంక ఆనందం (ప్రపంచంలో ఎవ్వరు అనుభవిస్తున్నారు?

ఆనందో చిహ్మ. జూలై ర్‌

అతడు చెప్పాడువా

“మవ జీవితం ఎల్లప్పుడూ ఇలాగే జరగాలి"

ఆమెకు భయంవేసింది.

“నవ శరీరాలు వేరయినా, ఆత్మల ఒక్క పే అన్నాడు.

ఆమె తలపూపింది---ఆ మెకు గురుకులంలో అందరి ఆత్మలూ ఒక పేవవి చెప్పారు.

“కాబట్టి, మనమవ్య రహసా్యాలుండకూడదూ” అన్నాడు.

ఆమెకు థయం వేసింది-.--ఈమాట ఎందుకు అంటున్నాడో తెలియక.

అఈళడు (గపాంచి “*ఇస్పుడున్నాయని కాదు. ఎప్పడూ ఉండ గూడదు. జరిగే విషయాలే కాకుండా, మనుస్ఫుల్లో కలిగే భావాలను కూడా ఒకరి కొకరం చెప్పుకుందాం_ఎటువంటి భావం అయినాసరే మవకి ఒకరి సుధ్య ఒకరికి భయం ఎందుకు? అన్నీ విషయాలూ విండు

100 అసమర్థువి హృదయాలతో చర్చించుకుందాం, అప్పుడు మస నిర్మల (ప్రేమ నిర్వి ఘ్నంగా సాగిపోతుంది” అన్నాడు.

ఆమె అంగీకరించింది. ల! శ శః ఇక చదవలేక పోయాడు, హృదయంలో బొకులు కదిలినయ్‌. ఎపరీ వ్యక్తి? తవేనా! అప్పటి ఆమేనా ఈ కన భార్య? ఆ జీవితం కాము గడీపినదేనొ' ఆ పేమ. ఆ భావాలు తాము వెలిబుచ్చినవేనా? ఆ ఆదర్శాలు, అ ఆశయాలు తఈనవేనా" వ అను ఎంత మారిపోయాడు! ఆనుకీణం మారుతూ వుండటం పల్ల తనలో వొచ్చిన తీవమైన మార్చు తనకు తెలియదు కాని, వెనక్కి తిరిగి చూసుకం శే, అవ్పటి తనతో ఈనాటి తనను పోల్చి చూచుకుంటే, గుండె గుఖేలుమంది. ఒకప్పుడు తనలో అన్ని ఉన్నత భావాలు వుండేవా? తన హృదయం ఆంత పవతంగా వుండేదా?” శాను ఇంత మారాడా” అధఃపాతాళానికి పోతున్నాడా? గబదిగబొ వెళ్ళి అద్దంలో తన మొహం చూచుకున్నాడు. ఆతని గుండెలు వగిలినబి. సన్నవి భయంకరమైన ఎలుగు ఆతని కంరంలో సుంచి బయటపడింది. విజంగా తను మారాడు. భావలతోపాటు ఆకోరంకూడా మారింది కళ్ళు గుంటణ పడిసయ్‌... వలని గుడ్డుని తెైపొర కప్పుతూ వుంది. నుదురుమీద ఆరలు ఏర్పడినయ్‌ 'పెదిమలపక్క గీతలు కనుపిస్త న్నయి. కింద పెదవి బరువు ఎక్కువయి, పట్టు తప్పి, చొదులు వొదులుగాపుంది. దవడ కిందిభాగం ముందుకు పొడుచుకొవివొచ్చింది అతనికి ఆకస్మాత్తుగా నెమరువేసే గేదె జ్ఞాపకం వచ్చింది. వేదనశో ఉడికిపోయాడు. తన పెళ్ళినాటి ఫోటో చూళారు. అదంలో ఇప్పటి తన ముఖం చూళాడు. “జిందులో ఎవర్ని నేను? ఎవర్ని? అ పౌమ్య మూర్తినా? ఈ పిచాశొన్నా? ఎవర్ని?” ఈ ప్రశ్నకు జవాబులేదు. పొమ్యుమ్నూర్తి విచారంగా చూపింది.

జీవయ్మాత 101 పిశాచం భయపెట్టింది. అతనికి తఈన శరీరం పెరుగుతున్నట్టు అనిపిం చింది. ఇల్లు ఇరుక్రైంది. కత్తుల టోనయింది. తన శరీరం పటటం లేదు. బయటకు వెళ్ళాడు. ఎక్కడకు? వెళతే ఏం? వెళ్ళకపోతే ఏం? అనలు ఎక్కడికో ఒక చోటికి వెళ్ళాలని ఎక్కడుంది? వెళ్ళటమే కావాలి. ఎక్కడికి అనేది అనననరం అయిన (పళ్న. అతడు వెళుతు న్నాడు. నడుస్తున్న ఆతనికి అకస్మాత్తుగా తన దుస్తితికి తన స్నేహా తులే కారణం అనిపించింది. వాళ్ళంతా తనలాంటివాశ్ళే. జీవిత [_పవా సాంలో కలవలేక. వెనకపడి ఎవరికి వాశ్ళే ఒక చిన్న (ప్రపంచంగా, ద్వీపకల్పంగా తయారయి తమ పాపాలను తామే మొయ్యలేక వాధ పడుతున్నవాశ్ళే

ఆతను ఒక్కొాక్కుళ్ళను గురించి ఆలోచించాడు. ఐజార్నపడి నడుస్తూ నే పున్నాడు. ఆలోచిస్తూనే వున్నాడు. అతనికి మట్టుకి నడుస్తూ న్నట్టు లేదు. ఆలోచిస్తున్నట్టులేదు.

అతని స్నేపాళుళ్లో ముఖ్యుచైన సూర్యారావు ఒకీవ్పుడు కథలూ వ్యాసాలూ రాస్తూ వుండేవాడు. కొన్ని తిరిగి మళ్ళీ ఆతని దగ్గ రశ్తే వొచ్చేవి. భూమి గుండ్రంగా వుండటమే. దీవికి కారణం అసి కునేవాడు. వాదించేవాడు, నిరూపించేవాడు.

-... పస్తుతం రాయటం మౌానుకున్నాడు. మన దేశంలో "పేరున్న రచణితలు ఇతర దేశ రచయితలనుంచి ఏమేమి కాపీకొటి పేరు గడించారో. పరిశోధనలు చేస్తన్నాడు. ఏ ప్పస్తకం. బాసీందన్నా అతను సపాంచలేడు. వెంటనే ఏ ఇంగ్లీము పుస్తకం కాపీయో చెప్పే స్రాడు. అలా పుస్తకం పేరు చెప్పటానికి ఏదైనా యిబ్బంది కలిగితే “నేను ఎక్కడో చేపవినట్టుంది. ఇది తప్పకుండా కాపీయే! లేకపోతే మన వాళ్ళు యింత బాగా రాయకేం” అంటాడు. “పోనీ నువ్వు బాగా రాస్‌ చూనరాదా?” అంకే “రచన చేస్తే ఉత్తమ రచనే చెయ్యాలొ అంటాడు.

“అలాగే చెయ్యి”

102 ఆసమర్హువి ఇ

“తది నా పని కొదు. ఈ కుర్చీ బాగా లేకుంటే ఇంత కంటే మంచిది చేసి చూపమవటం కేవలం వెరి. అది నా వృత్తికాగు అని జవాబు చెపుకాడు.

(ప్రస్తుతం మన సారస్వతం “నానాటికీ తీసీకట్టు నాగంలభొట్లు” గా పుండళావికి కారణాలు పోగుచేస్తున్నాడు. ఈ విషయం మీద తాను విసుక్కోకుండా (కోతలను విసిగిస్తూ, రోజులు తరబడి మాల్లాడగలడు.

“మవ రచనల్లో తెలుగు నుడికారం,తెణగు జీవితం, తెలుగు ఈనం, తెలుగు జాతీయత పుట్టిపడుతుండాల అప్పుడే మనం ఊఉ త్తమ రచనలు చెయ్యగలుగుతాం--” అంటాడు.

“అం పే ఏమి చెయ్యాలి”

అతను యేమా(త్రం తడుంకోకుండా జవాబు చెపుతాడు” మనకు కృష్ణమ్మతల్సి పుండగా, యమునా నదిని గురించి (వ్రాయటం యెంమక9ు? మనకు వేమన వుండగా భక్తతుకొరాంచము వ్రాయటం యెందుకు? మనకు తెలుగు యోధులు అనేకమంది వుండగా. శివాజీని గురించి (వాయటం ఎందుకు? మనకు కనకదుర్గ వుండగా కాశీమహాత్మ్యం (వాయటం ఎందుకు? అని కరతాళ ధ్వవమరకోసం ఎదురు చూస్తాడు.

ఇలా గంటలతరబడి మాట్లాడి, చివరికి “ఏమీ లాభంలేదు. విదేశ (ప్రభుత్వం పోతేకాని మనం ఉత్తను రచనలు చెయ్యలేం అని తేలుస్తాకు. అతనిలో వున్న సుగుణం ఏమిటంటే చనిపోయిన రచ యికను పొగుడుతాడు. రచయిక _ గొప్పతనం మరణించడం మీద ఆధారపడి వుంటుంది.

రెండో అతను శాతవాహనుడు. మాటల్లో విచిితతా ఇర్లీ మీదికి కారప్పొడీ ఇతనికి ఇష్టం, “వేమ సుఖపడను ఇతరులను సుఖపడ వివ్వను అంటాడు ఈ విషయాన్ని గురించి. అతనొక గేయం రాశాడు.

అనురాగం అందిరమెతే ఆనందం అవర్రమెతే త్‌్‌టా

జీవయాత 108 మేం తోకచుక్కగా వస్తాం ఐడబాసలమై మండిస్తాం, వపంచ మొక నందన వనమై జీవిత మొక గులాబి ఐకే మేం ముళ్ళతొడుగుగా ఉంటాం సుస్వప్నం భంగపరుస్తాం జీవిక మను కేశిగృహములో సుఖమే ఒక విరిపాన్స్నయితే చం కొలనర్పమై వస్తాం విషాద విషజ్వాలలు ఇప్తాంం మీ విదా నుఖ సమయంలో స్వాప్నిక (వళశాంతి విలయంలో మేం పీడకలలుగా చొస్తాం రౌరవదృశ్యము చూపిస్తాం మీ స్వవ్నలోక య్యాతలో మీ హేమానవ పాత్రల్లో కస్నేటిధార విం పేస్తాం మీ బొటను జారుడు చేస్తాం. పానకపు పుడకగా వొస్తాం టీ కన్పులో ఈగ్లై చప్తాం మీ కాంతిని భగ్నం చేసాంం మీ శాంతివి భగ్నం చేస్తాం.

“ఏమిటా వేశంొ అవి అడిగితే జవాబు గేయంలోనే చెప్పేసే వాడు-- “క్రాషాయం విషాన్నం ఫీ కోనం కాదీవేశంగ”

• మిత్రుడు బైరాగికి కమాసణలతో

104 అసమద్ధవి “ఎందుకిలా వూరికనే తిరుగుతాపు అవి-ఆడిగితే అవాబు ఇలా చెబుతాడు. “*తిరుగుడా మూర్తుడా. తిరుగుక్ళో ఆరుగుడుంచే అదేగా లోకానికి విరుగుడు * ఇతనికి పిల్లలంటే అసహ్యం కళ్ళబడితేనే ఉలిక్కిపడతాడు- వాళ్ళల్లో తన టఫ్రతివిందిం నగ్నంగా కనిపిస్తుందో ఏమో? వాళ్ళకూ తనకు మల్లేనే విదితత అంపే ఇష్టం. కాను ఎంతో ఆలోచించి గేయరూవంలో పెట్రగలిగింది వాజ్ళ ఏ ఆలోచనా లేకుండా మాట్లాడ * గలరు. “ఎందుకు “వసిసిల్లలం టే సీకింత కంటకం”ొ అని అడిగితే ఆతను చెప్పాడు... “పళ్ళులేని పసిపిల్లలు కళ్ళులేవి కటోదిపవులు జగన్మాత విదిలించిన మసిబొగ్గులు.... ఒం పేలికిపో'స్తే తంటా లేదంటావాొ ఈ విచిత్ర వ్యక్తిలో మరీ విచ్చ్శితం ఏమిటంటే, ఇన్ని చెప్పే ఇతను, _ జీవితాన్ని ఎంతో నిర్లక్ష్యం చేసే. ఇతను ఆకలికి దాసుడు. ఆకలిముందు స్నేహితులు ఆగరు, కవిత్వం ఆగదు, తన అనార్కిస్ట్‌ సిద్ధాంతం ఆగదు. ఇడ్లి మీదకు కారప్పొడో భోజనం లోకి కొబ్బరి పచ్చడో లేకపోతే ఇంత మొహం చేసుకొని కొట్టాడ తాడు, ఇక తన జీవితంలో ఈ కారప్పొడి, పచ్చడి తినే భాగ్యం ఇవన్పట్లో రాదు అన్నట్లు వవర్తిసాడు, తన జీవితంలో సుఖపడే పెద్ద అవకాశం ఆ కొఫీ హోటలు సర్వరూ, యింట్లో తన ళల్లీ పొట్టవ పెట్టుకున్నట్టు బొధపడతాడు. బాలకృష్ణుడు తంగడి కొడుకు. (ప్రతి చబన్న విషయానికి *మా నాన్న వున్నాడు చూశారూ...” అంటూ వుంటాడు. వాళ్ళ నాన్న చెప్పని విషయం లేదు. ఈ [వనంచంలో జరిగేవన్నీ ఇంట్లో కదల

జీవయాత్ర 105 కుండా మూర్చుని ముండే చెప్పేస్తూ వుంటాడు. అవన్నీ, ఆతను చెప్పినవి చెప్పినట్టు అకరాలా జరుగుతూ పుంటైె, ఈ నంపత్నరం రోషిణ్‌ కార్ధెలో ఎండలు వుండవవి ఆయన గత నంవత్నరం రోహిణీకే చెప్పాడు. ఇకముందు పుబోయే పిల్లలకు ముక్కులుండ వవి ఆయన పది సంవత్సరాల కిందే చెప్పి అట్టి పెట్టాడు. యుద్ధానంతరం కలరా ఎక్కువగా పుంటుందవి ఆయన యుస్థం రాకముందే చెప్పాడు. "నాడండి! ఆతరాలా జరుగుతున్నయ” అంటాడ బాలకృష్ణుడు, "*మ్లా నాన్న వున్నాడు చూశారూ. ఆయన దివ్యదృష్టి అమోఘం” అంటాడు.

ఆతడు తంికి బానిస, తనతండ్‌ గొప్పఠవానికి దృష్టాంత రాలను పోగుచేస్తూ, ఇతరులకు నిరూపించి చెప్పూ జీవితం గడుపు తున్నాడు. “మా నాన్న వున్నాడు చూశారు * అఆంటాడేగాని తను ఏమనేది ఎప్పుడూ చెప్పడు. తను ఏమీ అనడు, తను ఒకప్పుడు ఏమన్నా అన్నా ఆడి ఎప్పుడో వాళ్ళ నాన్న మాల్లాడిన విషయమే అయిపుంటుంది. వాళ్ళ నాన్ని దగ్గరకు ఆనేక మంది వొస్తుంటారు. సలహాలు తీసుకుంటూ పుంటారు ఆ సలహాలు ఆచరణలో పెట్టి గొప్ప వాళ్ళవుతారు. ఈ ఏఎంగా గొప్పవాళ్ళయిన వాళ్ళ అన్ని శాఖల్లోనూ వున్నారు. కాన ఒక్కరూ కృతజ్ఞక చూపరు పైగా ఎప్పుడయినా తవతండ్రి కలవటం తట సిస్తే ఎరగనట్టు నటిస్తారు.

“*పనిటి కోరణంగో

“మా నాన్నముందు తమ తక్కువతనాన్ని కప్పిపుచ్చుకోటా వికి అఆదివోక ఎత్తు.”

“పోనీ ఎల్లకాలం ఇతర్లను గొప్పవాళ్ళను చేస్తూ కూర్చోక పోతే. తనే గొప్ప వాడపగూడదు?

“అదే మా నాన్న గొప్పతనం తన సంగఠి ఎప్పుడూ ఆలో చించడు.”

1ట-

106 అనమర్హువి ఆతని మాబలు వింటూవుంళే, సీకతారానూరావుకి ఒక్కొక్క స్పుకు కోపం వస్తుండేది. ఒక్కొక్కప్పుడు ఈర్ష్య కలుగుతూ వుండేది. ఇతరుల తంగడులు శుంఠలు ఆయినట్లూ, _ తనకం(డే తంగడి అయి నట్టూ మాలట్లాడుకళూ. పున్నందుకు కోపం. తనకూ తండి అంపే భక్తే కాని బయటకు చెప్పుకోటావికి బాలకృషస్తువికి వున్న దైర్యం అనాలి క! మ్‌ తనకు లేదు. తనకు బేవీ్మ ర్యం ఆళతవికి వున్నందుకు ఈర్ష్యం శూ ల్స్‌

ఒకరోజు బాలకృష్ణుడు మాట్లాడుతుంటే ఆగలేక “మీ నాన్న గొప్పవాడా. మా నాన్న గొప్పవాడా?” అని అడిగాడు.

ఆ పళ్నకు బాలకృష్ణుడు విరుత్తరుడయ్యాడు. తెరిచిన నోరు ముయ్యకుండా చూస్తూ కూర్చున్నాడు. ఏమీ మాట్లాడలేదు కాని బయటకు వెళ్ళి “అదేమిబోయ్‌ సీతారామారావు తండిని పొగుడు కుంటాడు” ఆని ఎరిగిన వాళ్ళందరికీ చెప్పాడు ఒక్క చెప్పటమే కాదు! అలా తంథడీవి పోగుడుగోవటం వకు లకీణమవీ, సంస్కారం వున్నవాశ్ళెవరూ ఆ పవి చెయ్యరనీ నిరూసించి అందర్నీ ఏక టీవంగా వొప్పించాడు.

శినరావు మరొక రకం, తన్ను గురించి ఎవశ్శినళ్ళు గొప్పగా చెప్పుకుంటుందీ ఏకరువు పెడతాడు. వాళ్ళ అభ్నిపాయాలకు విలువ రావటానికి, ముందు తన్ను పొగుడుతున్న వాళ్ళు ఎంత గొప్పవాళ్ళో విరూపించి తరువాత తనవిగురించి వాళ్ళిచ్చిన ఆమూల్యాభిప్రాయా లను బయట పెడతాడు.

ఒకతనికి (పపంచంలో ఎవరన్నా పడదు తనం కేమాత్రు ఆతడు పడిచషాడు.

ఒక గొప్పవారు తను రెండురోజులు కనదడకపోరే ఉద్యోగా వికి 'పెలవు పెట్టి తన్ను వెతుక్కుంటూ వొస్తాడు.

మరొకడు ఆతిగోప్యంగా ఉంచవలసిన కుటుంబ వ్యవహారాలు కూడా తనతో చర్చిస్తాడు. తన దగ్గరకు వొచ్చి “ఏమోయ్‌.నా భార్య

జీవియాత 107 నంగతి నాకు అనుమానంగా వుంది. ఏం చెయ్యమంటావు” అని అదుగుతాడు.

ఇక ఆడవాళ్ళని గురించి ఆతను కోసే కోతలు, వేసే అప వాదులు అహ్హాదకరంగా వుంటాయి. చెవులు కోసుఖని వినబుది అవు కుంది. వూళ్ళో ఆడవాళ్ళంతా తన్ను చూచి అగరేక పోషేన్నట్లు మాట్లాడుకాడు.

“అఆ దేమిటోయ్‌, దజార్న నడవవివ్వరేం” అవి ఆడుగుతాడు.

“వొడ్డు వొన్టన్నకొద్ది డబ్బు గిరాటు వేని పోతారేమిటోయ్‌ * అంటాడు

చేతి ఉంగరం చూపిస్తూ. “మనం కొనకేం? విన్న బజార్నుంచి ఇంటికి వెళ్ళేటప్పటికి ఒకామె [పత్యశ్షం ఒన్దన్న కొద్ది వేలికి తగి లించి పోయింది. అబ్బా. ర్యాతంతా నిద్రబేడోయ్‌ .... “అవి ఆవలిస్తాడు,

విచారంగా మొహంపెట్టి, “అడవాళ్ళవి తగిలించుకోవటం తేలికే వొదిలించుకోవటం [బిహ్మపళయం” అంటాడు.

అతను మాట్లాడేవన్నీ అదిద్ధాలేనని మిగిలినవాళ్ళందరికీ తెలుసు కాని, ఆ కథలే అకనితో మళ్ళీమళ్ళీ చెప్పించుకొని ఆనంద పడుతుండే వాళ్ళు. ఆపవాదుకున్న ఆకర్షణ ఈ _పపంచంలో ఆడదానికి లేదు. అపవాదు ఇచ్చే ఆహాదం మరొకిటి ఇవ్వలేదు.

వీళ్ళంతా డ్జాసకం వొచ్చేటప్పటికి సీతారామారావుకి కఎపరం పుట్టింది. ఒకప్పుడు తన స్నేహితులుకూడా తనకమళ్లే జీవిత క్షేశాలను లెక్కచెయ్య్మక సంఘావికి ఎదురు తిరిినవాళ్ళేనని. ఎవర్నీ లెక్క చెయ్యని స్వాతం్యత్య (పియులేనవి సంతోషించేవాడు.. ఇప్పు "టి మాటల పోగులుగా కవిపిస్తున్నారు వీళ్ళు. (పపంచం వి్లక్ష్యం చేస్తుంకే, మాటలతో దాని దృష్టిని ఆకన్నెంచటావికి (పయత్నిస్తన్నారు. తమ ఆసమర్థతలను మాటల తొడుగుతో కప్పిపుచ్చటావికి (ప్రయత్ని స్తున్నారు. జీవితాన్ని అనుభవించలేక, జీవితపు లోతులను తడిప తడివి చూడలేక, మాటలతో ఆత్మవంచన చేసుకుంటున్నారు, మాటల్ని

106 అసమర్హ్దుని నమ్ముకొని, అమ్ముకొవి తృ ప్రిపడుతున్నారు. మాటలు--ఎమాటలు--- మాటలు--ఎడతెరిసి లేనిమాటలు. అంతులేని సంభాషణ, విరామంలేని చర్చలూ. వాగ్వివాదాలూ._వమాటల్లో ఒకర్నొకరుగెలవాలనే కాప్యతయం, ఇదీ తాము నిత్యం చేస్తున్న పవి. పైగా ఏదో ఒక పని చేస్తున్న వాళ్ళవి విమర్శించటం, విందించటం. ఏడో ఒక పవిచేపే వాళ్ళ్లో తప్పులు గొరుకుతయి, ఏ పనీ చెయ్యవి వాళ్ళళ్లో తప్పులేముంటయి? కాబల్‌ తాము తపలు చేసున్న వాళ్ళకంటే ఎనేక రెటు గొప+,వాళ మసుకునేనాళు [|

ఇవన్నీ జ్ఞాపకం వొచ్చి రోర్టుమీద నడుస్తూ వున్న సీతారామా రావు టపాలున ఆగిపోయి, ఆరికాలుతో రోక్టుని శకీకొద్ది ఒక తన్ను తన్నీ “నా వళనానికి వీశ్ళే కారణం. నా స్నేపాతులే కారణం. సంవత్స రాల తరబడి వీళ్ళు తస్ప నాకు (న్రపంచం లేదు. వీళ్ళనిబట్టినా స్వభావం మారిపోయింది. వీళ్ళ మూలంగానే శేను పనికిమాలిన వాడి నయ్యాను * అవి విస్గళగా అరిచాడు.

ఆరనటం, షపురొక సంగతి జాపకం రావటం._ రెండూ ఒకేసారి

తో

జరిగినయ్‌ సీతారామారావుకి. ల

“వాళ్ళ మూలాన నేను చెడిపోయాననుకోటానికి ఎటావీలు? నా మూలానే వాళ్ళు చెడిపోయారేమో? వాళ్ళీసితికి రావటానికి నేనే కారణం ఏమో *్‌

వాళ్ళకీ ఇన్నేళ్ళుగా నేనే ప్రపంచం అయి నొ సంపర్కం వర్లే వాళ్ళు లోకొవికి పనికిరాకుండా పోలేదుగదా!

ఇంతమంది జనాభాలో వాళ్ళకి నేనూ, నాకు వాళ్ళూ ఎందుకు తటస్థపడాలి? వాళ్ళకీ నాహ ఏమిటి సంబంధం? ఒకరి కొకరీకి ఎంవకు స్నేహం ఏర్పడింది?

మా అందరికీ ఒకేగుణం వుండి వుండాలి. అంకా ఒక రకం గవశే "స్నేహం ఎర్చడింది.

జీవయాత్ర 109

ఇక ఒకరివల్ల ఒకరు చెడటం ఏమిటి? చెడే కలిళం. కలసే చెడ్డాం” అనుకున్నాడు.

డీవికంఠా ఈమ దిలహీనత, తమ అల్పత్వమే కారణం అని -పించేటిప్పటికి సీళారామారావుకి ఎదురుగుండా వస్తున్న పెద్దమనిషిని అగ్గిపెట్టి నెపంతో ఆపి కాలికి మెలికవేసి పడేసి, మొహం రక్కాలని పించింది. వెంటనే మహారణ్యాల్లోకి షెళ్ళి దాకులుకొట్టి బతకాలనిపిం చింది....ఆ మహారణ్యంలో జీవితం ఎంత స్వేచ్చగా ఉంటుంది....

అరర్మాతి రెండెండ్ర బన్బు వొస్తుంటాయి. అ బళ్ళల్లో మొగ వొళ్ళు, అడవాళ్ళు. ప్‌ర్లిలు జెైలు-ఆఅంతా కిక్కిరిసి కూర్చునుంటారు. ఎత్త మెడల కున్న గంటలు గణగణ గణగణ మోగుకుంటంయి. ఆ ఐళ్ళ తొట్లలో కూర్చుని, బళ్ళు కోయితున్నవాళ్ళు థఠయం పోగొటు కోడావికీ ఆంజనేయ దండకం పఖిట్తూ ఉంటారు. _ ఇ

ఆల్రీ ఆంజనేయం

(వసన్నాంజ నేయం

వభాదివ్య కాయం

(పశస్త ప్రకాశం ...

అంటూవుంటాకు ఎలుగెత్తి, బిళ్ళలో వున్న ఆడవాత్ళ భయ వడుతూనే గొంగల కధలూ, దెయ్యాల కథలూ చెప్పుకుంటూవుంటారు. దెయ్యాలు మహా కం్యశ్రీవి, ఒక పల్లకీ భుజాన పెట్టుకొని “ఏగోకం వై గోకం” అవి వోయీలకుమత్తే శస్దాలు చేసుకుంటూ భయాణీకులను మోసం చేస్తాయి. అంతలో వొంగలతోపు వొస్తుంది. ఆ తోపు దొంగ లకు ప్రసిద్ధి ఆ చుబ్దుుపక్కల (గ్రామాలకు ఆపేరు వింశేనే హడల్‌. బళ్ళల్లో వాళ్ళు పాణాలు వీగసట్టుకువి కూర్చుని ఉంగారు. ఎర్లుకూడా చెపులు రిక్కించి భయం భయంగా ముందుకు అడుగులు వేస్తూంటాయి. ముందుకు చూడకుండా పక్క పొదలవై ప్తుకి చూస్తూ వకుస్తుంటాయి. దిళ్ళలో వున్న మొగుక్ళులేని అడవాళ్ళుం

[0 అపమర్థవి “ర్రాముడేమన్నాడే భద్రాచల రాముడేమన్నాడే....” అని పొడుతూ ఉంటారు. అప్పుడు సమయం కోసం పక్క సొదలచాటున పుండి ఎదురు చూస్తున్న తాము ఒక్కంపారి. జూరిలోకి దూకి... “ముండల్తారా మూటలై మ్మృన్నాడే ళా అంటారు. ఎడ్లు విలబడిపోతయి. తొట్లలో కూర్చున్న హళ్ళ (ప్రాణాలు ఎగిరిపోఠయి. ఆడవాళ్ళు, పిల్షిలా “జ అంటారు. తమ హృదయాలు మాకం కరగపు- ఎందుకు కరగాళి? ఒక్కొక్కలివి విలబెట్టి దోపిడి చేస్తారు. ఎవరయినా. ఎదురు తిరిగితే యిష్టం వచ్చినట్లు తన్నొచ్చు. అనేవాళ్ళుండరు. ఎక్కడ తమ గొరవానికి భంగం వస్తుందో అవి భయపడవలసిన పనిలేదు. తాను ఆ మహారణ్యావికి కంటక కిలీట ధారిం స్తాన భేరి. | డై రోడ్డుమీద నడుస్తున్న సీతారామారావు బిగ్గరగా నవ్వుకున్నాడు ఈ ఆలోచన ఆతవికి అమిళానందావ్నిచ్చింది. సంఘంతో వున్న కట్లు బొట్లు. వియమాలు, ఆచారాలు, న్యాయళాస్తాాలు = ఏమీ లేకులూ వుండటం అతనికి హాయిగా ఉంది ఇంకా ఆలోచించొడు. విలుపుడోపిడీ ఆయింతర్వాత అతవికి ఒక పని చెయ్యబుద్ధి అయింది. ఆ ఐబళ్ళలో మంచి. వయసువున్న పిల్లి ఒకతెపుంటుంది. ఆ పిల్ల అందరికి మళ్లే వుండదు. ఆతి నిర్మలంగా. కోమలంగా ఉంటుంది. కాని ఆ పిల్లకూడా భయపడుతూ చొణికిపోతూ, కవ్నీరు కారుస్తూ ఉంటుంది. దూరంగా ఒక చెట్టుకింద ఏిలదిడీపుంటు౦ది. తను ఆమెను చూస్తాడు. దగ్గరకు వెళ్తాడు. ఆమెను ఒక్కసారి నలత పర్యంతం

జీవయా (త 111 చూసాడు. అమె రెపరెప కొట్టుకుంటూ పుంటుంది. తన వై అరీవిమూచి మానభంగం అయిందే అనుకుంటుంది. మానళంగాన్ని గూర్చి. అనేక ఊహలు ఊపించుకుంటుంది. అవేక కథలు.కాను విన్నవింజ్ఞాపకం తెచ్చుకుంటుంది. ఆ వూహలవల్ల ఆమెకు ఎదురు తిరిగి శరీరం, అందుకు సిద్ధపడుతుంది. నరాలు సడులుతయి. శరీరం పాకావికి వొస్తుంది. రక్షించమని పట్టుకుంటుంది.

“ఊరుకో” అంటాడు తను. ఆమెకు ఆ ధ్వవి మేఘగరనలాగు

. వివఐరుతుంది. ఏ క్షణం ఏం జరుగుతుండో ఆవిఅపేకగో ఉపే

వీస్తూ వుంటుంది-ఫించం విష్పుకొని.

తమ ఏమీ చెయ్యడు. “జాస్‌” అంటాడు. తన అనుచరులు అంకా చెట్ల చౌటుకు వెళ్ళిపోతారు. మానభింగాన్ని గురించి అవేకి రకాల పూహలమ వూహించుకువ్న ఆమెకు, భయంతో ఆనేక ధృళ్యా లమ కలకన్న ఆ పిల్లకు ఏమీ జరక్కపోయేటప్పటికి అశాథంగం అవుతుంది. త్యవమైన ఆవేదన బయలుదేరుతుంది. డస్నిపోయి కూల బడుతుంది. ఇంత జరిగిన తర్వాత జన్మజన్మలకూ తన్ను మరచి పోగలుగుతుందా ఆ ఏల్ల? మరచిపోచేదు.

అకపి ఆలోచన ఆగిపోయింది. ఎక్కడికి వెల్తున్నాడు తను! చుట్టూ చూశాడు. రానుయ్యతాత ఇల్లు దగ్గరలో వుంది. అతికి రామయ్యతాక దగ్గరకు వెళ్ళబుక్థి అయింది. అతను ఇప్పుడు ఏం చేస్తూ వుంటాడు? ॥

శ జ !

ఆతను వెశ్ళేటప్పటికి రామయ్యకాత మమమడితో ఆడుకుంటు న్నారు. మనుమడు వీపు మీడ ఎక్కి “గుళ్ళం గుళ్ళంచల్‌ చల్‌” అంటున్నాడు.

అంక పెద్దవాడు పసిపిల్లై వాడికి మళ్లే (ప్రవర్తించడం, తన్ను శాను మరచిపోయి. తన వయస్సు మరచిపోయి. తన భావాలు మక5చి పోయితమా పిల్లవాడికి మల్లే ఆడుకోవటం అతవికి ఎమీ బాగాలేదు.

[111 అసమర్ధవి (పపంచం ఇంత తోభపడుతుం'పే రామయ్యతాత శాంతంగా. కాలంగడ పబం అతనికి ఆసహ్యూం వేసింది, ఆ కీణం రామయ్యకాత ఆతని కళ్ళకు మరుగుజ్జుగా మాట్టీపిడచగా, మర్యాద రామన్నగా కనిపించాడు.

రామయ్యశోత ఆతన్ని చూచి, పిఇవాణ్ని దించి. "ఈ జీవితం వుంది చూశాపూ ...” ఆని ఉపన్యాసం మొదలుపెట్టాడు.

సీతారామారావు వాజళ్శ మండింది. ఈ గురమా తనకు సీతులు ఉపదేశించేది జీవితాన్ని గురించి వ్యాఖ్యానం చేసేది ఈ గు(ర్రావికి రా వొత్తుకూడా. లేదే. తనకు తోడు ఇంకొకళ్ళకి హితోపదేళం కూడానా!

“ఆ. చూశాను. చూడకేం? పిచ్చివాడి దూసం ధరించి ముర్గిమీవ ఈతంతూపుందొ ఆన్నాడు.

ఈ మాటకు రామయ్యకాళ ఉలిక్కి వడ్డాడు. సీతారామారావుని నిశితంగా వరిశీలిస్తూ,. “అందర్నీ తంతూనేవుంది బాబూ. కావి, ఎంత తన్నినా కొంతమందికి బుద్దిరాదూో అన్నాడు.

ఆతనికి ఆకస్మాత్తుగా తన భార్యను కొట్టినందుకు ఎ త్రిపొడు స్తున్నాడనిపించింది. ఇతనికి అప్పుడే ఎట్లా తెలిసింది? తెలిస్తే మాతం ఇతనెవ్వరు శన్ను ఎత్రిపొడవటానికి? ఆతన్ని ఏదో ఒక విదంగా అవమాన పరచాలని బుద్ది కలిగింది, “రామయ్యకాఠ-వీఢు సీ కూతురు బిడ్దేగాళో అవి ఆడిగాలి.

“ఆవును బాబూ అన్నాడు.

“ఒక్కసారి సీ కూతురుబిడ్డ ముకు తుడువు తాతా చూడాలని వుంది. నువ్వు ఆ వనిచేస్తే చూచి చచ్చిపోవాలని వుంది అన్నాడు సీతారామాఠావు.

రామయ్యతాత ఆతన్ని పరీక్షగా చూశాడు. ఇట్లా అన్నాడు! “*ద్రావదలచిన వాళ్ళకి కోర్కెలు పుంటం మంచిదికాదు. బాబూ! కోర్కెలు. పున్నవాడు చావటానికి అర్హుడు కాడు, చావు (బతుకులు రెండూ సమాన దృష్టితో చూడగలిగిసవాడే ఏ పన్వైనా చెయ్యగలుగు

జీవయా[క !

కాడు. చస్తాను చస్తాను అని బెదిరించి, భయపెట్టి, నంఘందృష్టి నీ పానుభూతినీ నంపాదించ దలచినవాడు చావలేరు బాబూ” అన్నారు.

“మరి నువ్వెందుకు బతుకున్నట్టు తాతా? నీకేమి కోర్కెనే వుగా మనుమడి ముక్కు తుకవటానికా?గో అవి అడిగాడు. అతనికి ఎందుకనో రామయ్య తాతని చూస్తున్నకొద్దీ కోపం ఎక్కువ అవు తూంది. గిల్లికక్డా పెట్టుకుని కిందవడేసి గొక్కులో తన్నాలని పిస్తూంది....*ఆయితే తారా రాములవారు భగవంతుడే ఆయినప్పటికీ అనేక తవ్పులు చెయ్యటావికి కారణం ఏమంటావు) మానవుడుగా పున్నంతకాలం మానవ మాశ్రుడిలాగే (వ్రవర్తించాలవి కాదూ నువ్వు చెప్పేది? ఎంత తెలివిగలవారై నా పరిస్థితులకు మించిన తెలివి చూపించగూడదు. తన తెలివిని పరిసితులకు సమన్వయం చెయ్యగలగ టమే గొప్పవాని లక్షణం--అంతే కాదూ-- మొన్న నువ్వు నాకు చెప్పింది” అవి అడిగాడు.

అతను ఏడో విధంగా తగాదా పెట్టుకోడానికి (వయత్నిస్తున్నా డని తాత హించాడు నంభాషణ సపెంచకూడదనముకొని తలవూపాడు.

“ఇక నా భార్యను కొట్టడంలో తప్పేముంది కాతా నా లార్యవి కొట్టటం తప్పని నాకు తెలుసు. ఆమెతప్పేమీ లేదనీ, నామనో వికారమే కారణమనీ నాకు తెలుసు తెలిసినప్పటికీ మానవులు చేసేపనే నేనూ చేశాను. నా ఆలోచనలు నీవు అన్నట్లు పరిస్టితులకు అతీతంగా వుండకుండా చూసుకున్నాను తాతా! తాతాంరాములవారు సీతాదేవిని చితి ఎక్కించటానికి, మహారణ్యాల పాలు చెయ్యటానికి కారణం ఇదేగా తాతా. నేను కూడా అవతార ప్పరుషుణ్ని కాదుకదా?” అవి అడిగాడు.

రామయ్యతాత కొంళ పేపు ఏమీ మాట్లాడలేదు. ఏదో తీవ్రంగా ఆలోచిస్తున్నట్లు కనపడ్డాడు. డణకృణానికి ముఖ కవళికలు మారు

శీల ఆఅసమర్దుని

తున్నాయ్‌, కళ్ళు ఎడుపెక్కి నయ్‌, కనుబొమలు ముడిపడినయ్‌,. కొంత సేపు అయిం తర్వాత పీఠారామారావువి గుచ్చిచూస్తూ.. “నా మనుమ రాలిని కొట్టావా బాబూ” అవి అడిగారు. ఆతవి గొంతులో సహజంగా బుండే మార్టవం, చూపులలో సహాజంగా వుం'పే సొనుభూతీ ఇస్పుడు లేవు.

అపును తాకా” అన్నాడు పీఠారామారాపు. “పెద్దలు వడిచిన దారినే నడిచాను ఆ (శ్రీరామచం[ద్రమూ కర్తే నా కాదర్శం....” అన్నాడు చిరునవ్వు నవ్వుతూ. రాత ఉడుకుతున్నాడపి. ఇంకా ఉడికించాలని అభిలొష కలిగింది. దేనికీ తొణకవి తాఠరని-కదిలించి, కోపం తిస్పించి, అతనిలోని సామాన్య మానవువి లక్షణాలను చూడటం అతనికి ఆ కీణం ఆనందాన్నిస్తూ వుందా

తాత కళ్ళు చింతవిప్పులయినయ్‌. “మూస్టుడా శ్రీరామచంద మూర్తితో పోల్చుకంటున్నావాగొ అన్నాడు.

పీతారామారాపుకి తాత ఉఊ్యగనరసింహమూ ఎగా కమపిందాడు. ఇందాకటినుంచీ నిప్పుతో చెలగాటమాడుతున్నల్ల అప్పుడతనికి బోర పడింది. తాత తను ఆరంచేసుకున్న తాతకాదు ఇన్నాళ్ళూ ఆయినతో తను కలసి మెలసి వుంటున్నా. అనేక విషయాలు మౌట్లాడుతున్నా, తాతని అర్థచేసుకోలేదు. తాతలో తాను ఎన్నడూ వూషాంచి ఎరగని కొత్తమనిషి కనబుడేటప్పటికీ అతనికి భయం వేసింది.

“గావ్పవాళ్ళవి ఆదర్శంగొ "పెట్టుకొని, వాళ్ళకిమళ్లే (వవ క్రించ టానికి నువ్వు ఎన్నడూ (ప్రయత్నించలేదు. పైగా నీ దుర్మార్గాలను, అవినీతి (సవర్తనను. నీ నీచస్వభావాన్ని సమరిండుకోడానికి వాళ్ళలో సీ రూపాన్నే చూస్తున్నావు. మహవీయుల్ని నీ సితికి గుంజీ తృప్తి

చూ 'అణాత్‌

పడుతున్నావు. (శ్రీరామచందమూ ర్తి భార్యను కష్ట పెట్టిందీ. సీవు నీ భార్యను హింసించిందీ ఒక్క శేనా నీచుడా? శామచంద్రమూ ర్తి పీఠమ్మ తల్లిని ఎందుకు చితి ఎక్కించాడు? ఎందుకు భహారణ్యాలకు పంపాడు? ఒక ఆదర్శంకోసం. తన ఆదత్శాన్న్‌ తసణీంచటమా

జీవయాత్ర 116 భార్యమ త్యజించబమా అనే విషమ సమస్య వనొచ్చినప్పుడు శ్రీరామ భం్రమూ ౩ భార్యమ త్యజించి ఆదరప్రాయుపై నాడు. మరి నీవో ఏ ఆదరంతో వీ భార్యమ హింపిస్తున్నాపు? లోక కళ్యాణం కోసమా? శారీంక తృప్రకోసం, వకువాంచము తర్చుకోటావికీ, వీ అసమర్థతను కస్పిపుచ్చుకోటావికీ చేస్తున్నావు.

ఇంకా పిగ్గులేక సీ దుర్మార్గాన్ని కప్పిప్పచ్చుకోటావికి కారణాలు వెళుకుతువ్నావా-మ్యూడా? తను చేషన తప్పుకి వళ్చాకాన పడే వాళ్ళకి ముక్తి వుందిగాని, దాన్ని సమర్టించుకోటావికి కొరణాలు వెతికే పీకులకు ముక్రలేదు. చివరకి నీ చదువు, వీ తెలివి ఇందుకు, ఈ దుర్మార్గావికి రంగుపూసి లోకాన్ని మోనెంచేసి (దితికేందుకు ఉప యోగ వడుతూ వున్నాయా? వీ అంతం దగ్గరకు వొచ్చింది,

పీ ముర్తాత తాతతో (పాఠరంభం అయిన ఈ నాటకం ఆఆరి ఆంకం వీలో (ప్రారంభం అయింది. (పస్తళం ఆతిరి ఘట్టం ఆరు గుతూవుంది. తెర ఏ తీణం పడగీనా వగెచ్చు.

వీవంశం ఇటా ఆంత మొందుతుందనీ. ఇంత పీచసితికివనుం

శి ల్సి అతో

దనీ నేమ ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. నీవంళ చరిత అంతా నేమ ఎరుగు దును. పీకాత. వీ తండ్రీ అందర్ని నేమ ఎరుగుదును. ఆంకా ఒక్క టే రకం. ఒక్కుడయినా బుస్టిగలవాడు పుట్టక పోతాడా ఆవి అశపుడుళూ వుండేది. నేటితో ఆ ఆళ తిరిపోయింది .” అన్నాడు.

“=అయికే మేము తెలివి తక్కువ వాళ్ళం అంటానా తాతా?” అవి ఆడిగాడు పీతారామారావు.

"ఇప్పుఢు ఆ విషయం “అ్మపస్తుతం” అన్నాడు రామయ్యతాత.

“=పదే.మువ్వు తెలివిగలవాడవయి ఉద్ధరించిన ఉద్ధరింపు ఏమిటో కొంచెం చెప్పతావా? నీతంథడ్రిఇచ్చిస ఆస్తి ఆస్తిగానే ఉంచి అయివేజు మీద ఐబతుకున్నానంటావు. అదేనా, మనుమడికి గుురావివై కళ్ళెం కావాలని కోరుకోవటమేనా నీ గొప్పతనం? రామయ్యకాతా నువ్వు ఆం'పే ఏమిటో అమకున్నాణావి నువ్వూ మాలాంటివాడివే ”

$ే18 ఆనమర్ధవని

“న్లో రుముయ్‌1ో

“వేనే లోకాన్ని ఠాతా. నానోరు మూఠపడదు. అచంద కారార్కం గణగణ మోగుతూనే పుంటుందిో

“ఇక్కడనుంచి బయటకు వెళ్ళివా గెంటించమంటావాో

ఆ*ఆసుకుంటాంగాని గెంపే వాొెొకడూ, గెంటించుకునే వాడు వొకడూ వున్నామా కాకా? గెంటించేవాడే గెంటించుకుంటున్నాడు. గెంటించుకునేవాడే గెంటుతున్నాడు, ఈ వేదాంతం ఎట్లావుంది తాతా? చమ్మగాపుండా?

ఆలి శేమన్నా పిచ్చెక్కి౦దా?”

“పఏన్సిటి తాతా”

“పీకు పిచ్చా”

*అ( ఏమీటీ?

“మవ్వు పిచ్చివాడిని *

"*ఆ(౬ అవును. ముమ్మాటికీ!ో

“పిచ్చివా డెవ్వడు?”

“పిచ్చి అంటే ఏమిటి”

“నేను....పిచ్చివాణ్నా తాకా

“అవును, ఇవ్వాశ్ళే పిచ్చివాడనని నీ భార్యతో పీటీషన్‌ పెట్టీ స్తాను. సీ భార్యా పిల్లల్నీ నీమంచి రతీంచటం కంళకే ఇక చేసేది ఏమీలేదు అన్నాడు రామయ్యతాత,.

తాను పిచ్చివాడా? అనేక నషయొణ ఇఆటోచించొడుగాని, ఈ విషయం ఎప్పుడూ ఆలోచించలేదు. పిచ్చివాళ్ళ ఏం చేసారు? ఇల్లాగే ఆలోచిప్తారా? పచ్చివాళ్ళు తాము పిచ్చివాళ్ళో కాదో చ్వర్చింసుకుంటోడా?

జీవయాత్ర [17 అనలు పిచ్చి అంశయే ఏమిటి? మేం పిచ్చివాళ్ళం కొదు అని కూడా ఛెప్పబుద్ధి అవుతుంది కామోలు పిచ్చివాళ్ళకి.

వపిద్చిమాటలు మౌట్లాడతావే తాతా?

“వెళ్ళు ...బయటకువెళ్ళు .. పడ...” అంటున్నాడు కాక,

“పీకేం పిచ్చితాతా, పిచ్చివాళ్ళకి పిచ్చిగావి?”

రామయ్యతాతని కోపంగా చూట్టానికి (సయత్నించాడు. కాది అతని చూపులు నిలవటంలేదు. రామయ్యతాత ఉండడాళు శ తివి వొద్డ సవరించుకుంటున్న వినాయకుడికిమల్తే కనిపించాడు.

“పీక ఏది తాతా?” అవి అడిగాడు. వినాయకుడి పొట్టలో పొడిస్తే ఎన్ని ఉండ్రాళ్ళు పుంటయో్యో!' కాను చిన్నప్పుడు ఒకసారి క్వారీ తిరునాళ్ళకు వెళ్ళడు. తిరుమాలిగ అంహే ఏమిట కత్తితో రామయ్యతాత పొట్ట రెండుగా కోసే!

రామయ్యతాత బయటకు నెడుతున్నాడు-

*టంగ్రు తాతా.”

రామయ్యకాశత మనుమడి చేతిలో కత్తిపుంది. క్తిపీటతో దోసకాయలూ, క త్తితో పొట్దలూ కోస్తారు. ఆ కత్తి తనకు కావాలి, చెయ్యిజాపాడు ఎంత జూపినా అందటంలేదు.

ఎత్రాత్రో! రామయ్యతాతో *

ఏమిటి రామయ్యతాత అంటున్నాడు. అదేమిటి మనుమడి చేతలో కత్తి ఆతి చేతులోకి ఎట్లా వొచ్చింది. పొడుస్తాడా ఏమిటి?

“ఓరి పిచ్చి వెధవా” అన్నాడు. గిరుక్కున తిరిగి బియటకు పరుగెత్తాడు పీకఠారామారావు.

రామయ్యతాత ఒక్క విట్టూర్చు విడిచి దీర్గంగా ఆలోచిన్తూ కూర్చున్నాడు. మమ మడు “కర్లెంలేవి గుల్లం అన్నాడు.

త్ర

పీతారామారావు ఐజొర్న పడ్డాడు. అతవికి బజార్నపడ్డట్లు తెలును-

చనక గమస్థానం లేవట్టు థెలుసు.. జజొరు వెళ్ళటం అవసరం అని

14 జోసమదర్ధువి తెలుసు, కౌవి తన ప్రమేయం లేవట్టుగా కాళ్ళు మోసుకుపోతున్నాయి. “ఆలోచిస్తున్నది తలలోవున్న మెదడు, నడుస్తున్నవి కాళ్ళు. మెదడు చెప్పినట్లు చెయ్యాలని ఎక్కడుంది?” అవి అమకున్నాడు. ఆతవ అవయవాలకు సంపూర్ణ స్వాతం్యత్యం వొచ్చింది దేని ఇస్టం దానిదే ఒక _ దావిమీద ఒకదాఏకి సెత్తనంలేదు. మెదడు దారిన మెదడు అలోచిస్తూంది. చేతులుదారిన చేతులు పూగుతున్నాయి. కళ్ళ దారిన కళ్ళు చూర్తూన్నయ్‌. తన (స్రమేయం. లేకుండా, ఆజ్జలకోస్కం తన్ను జాఏపెట్టకుండా, (పతి చిన్న విషయావికి తన్ను ఆలోచించే "ట్లు చెయ్యకుంథా వేటిపని అవి శేసుకుపోకు ఫే ఆకవికి టోయిా వుంది. పైకి చూడం ఇదివరత్కం పేంగబగవా సడవఎంకం ళు ఇక్కుువ మోర్చేమీ కవబట్టింబేదు.

“ఎక్కడికి” అని అడిగా గోక పరిచయస్పుడు.

“క్రాళ్ళనడుగు. నాకు తెలుసా ఏమిటి చెప్పటానికో అన్నారు ఆగకుండా నడుస్తూనే. అతను ఆగుదామని (పయత్నించొదు కాని కాళ్ళు అతని మాట వినలేదు. ఒడ్డుకు చేరాలని పయత్నిస్తూనే (నవాహ చేగంలో కొట్టుకుపోతున్న వాడిక్షిమల్లే కనిపిస్తున్నాడు.

“ఎక్కడా కనపట్టంలేదే " అవీ అడిగారు ఒకరు.

“*ేకళ్లేవు, నన్నేం చెయ్యమంటావు” అని ఎదురు అడి గాడు. ఎత్తుముదనుంచి పల్లానికి దిగే పైకిలుపమక్షే వెల్తున్నాడు,. ఎదు

రుగా వొస్తున్న మవిషితో “పోతున్నానో అని చెప్పాడు ఆగకుండానే. రోడ్డు ప్రక్కన పిల్లలు బిళ్ళంగోను ఆడుకుంటున్నారు. - ఒక క్కురాడు “మున్నాంచి అవి కేక వేశాడు.

అతడు సడుప్తూనే “ఎన్నాంచి? అవి రోడ్డుమీదకుంచి బిగ్గరగా శేక వేశాడు.

అతని కాలికి ఏదో తగిలింది. టక్కున ఆగిపోయాడు. చూళాడు మపిలొగ్గు' ఒంటరిగా దిక్కూదివాణం రేకుండా వడిపున్న ఆ నుసి బొగ్గును కూప్తే ఆశనికి ఖయసంఖంది, అతూ ఇమూ...తన్నాగు. ఆది

జీవయా(త 10 తను ఎటు తంతే ఆటు వెళ్ళింది. దాని ఆమాయకజ్వావికి ఆతనికి నవ్వు వచ్చింది. చేతోతీసుకొవి ఎగర వేసి పట్టుకుంటూ నరుసున్నాదు. ఎంత ఎత్తుగా గీరాటు వేపినా ఆది మళ్ళీ తవ దర్గర కే వచ్చిపదుతూ వుంది.

“సిగ్గులేదు. దీవికంటే భార్యేనయం * అమకున్నాడు.

కాని వెంటనే జాలివేసింది.. “చెబ్బతగిలిందా” అవి నిమిరి “మా జిన్చే” అవి లాలించి ముద్దొఫిట్టుకున్నాడు పెదిమలతో ముద్దు పెట్టుకుంటే చేతులకు నుపి అయ్యిది. ' వంటనే వూశ్ళోవున్న గోళలన్నీ తెల్లగా కవిపించినయ్‌. గోడలనిండా చుసిబొస్టుతో బొమ్మలుగియ్యటం మొదణపెట్టాడు.. ఎక్కడ గీచనా కొద్ది మార్పులతో (పక్కపుటలో బొమ్మే- ఆతవిచుట్టూ పిల్లలగుంపు - పోగయిం&ి. నా లొమ్మ రాతు వంశీ నా బొమ్మరాతుమని వెంటపడ్డారు,

“నేన్స ర్రాక్షును”

ఫ ఎందుకనో?”

“పిల్లల బొమ్మలు నే రాయశేలూ ఎవరి ముక్కుకి సూటిగా వాళ్ళుపొండి. అక్కతే రామయ్యతాళ వ్వేంటాడు. వాడికి కుంచెలాంటి తోక వుంటుంది. ఆ తోకనడగండ్షి కుఠిచె రాస్తుంది ...పొండీ .. ఈ . * అవి పిల్లల్ని తరిమాడు. ,

వర్లికోటు వేమకొవి, జరీ తథీపాగా ఒకటి చుట్టుకొని, చేతికర వట్టుకొవి ఒక పెద్దమనిషి టీనిగా శనముండునడిచి వెళ్ళటంచూశాడు.

“=ఏటయ్‌ ఆగు అన్నాడు.

ఆ పెద్దమనిషి కంగారుపడుతూ ఆగాడు. పీకశ్రాాం మారావు. అతని దగ్గరగా వెళ్ళి భుజంమీద చెయ్యేపి “అది సరేగావి వువ్వు ఎందుకు ప్టానో నీకు తెలుసా?” అవి ఆడిగాడు.

ఆ పెద్దమవిషి ఆయోమయంగా చూస్తూ నుంచున్నాడు,

“=సహోస్సీ ఆ సంగతి తెలియకపోతే పోయింది. ఎట్లా పు్థానో అఆ సంగతి ఆయినా జెలుపా?” అవి ఆడిగాడు.

120 , అసమర్తువి జ

పెద్దమనిషి కంగారు పడ్డాడు.

“మరి ఏం చూసుకొని ఈ డాబుసరి....” అవి బిగ్గరగా నవ్వటం మొదలు సెట్టాడు సీశారామారాపు,

ఆ సెద్దమవీషి తప్పించుకు వెళ్ళటానికి (ప్రయత్నించాడు.

త అ ర్‌ "చ్‌

“నువ్వు గంగి రెద్దుకుమలైై?చాక లివాని గాడిదకుమన్లే ఇన్ని గుడ్డలు కస్పుకున్నావే? మొన్న ఒకచీర ఆడిగిందమి ఎందుకురా నీ భార్యను కొట్టింది. సీ భార్య నాకు చెల్లెలినంటిది గనక అడుగుతున్నాను. ఆడ దాన్ని కొట్టటానికి నీకు చేతులెట్టా వొచ్చినయిరా”ా అవి అడిగాడు.

ఆ పెద్రమవిషి ఏడిలించుకొవి వెనక్కి. వెనక్కి. తిరిగిచూసూ

చి అటి

వెళ్ళిపోయారు.

ఆతను (పక్కనున్న కాఫీహోటల్లోకి వెళ్ళాడు. ఫలహారంచేసి.

శ

జీవయా[ల [21 బల్లముందు మార్చున్న పొవయిబరు దగ్గరకు వచ్చి “ఎంఈ? అని అదిగాడు.

“*అయిదణొలు”

“పావలా ఇస్తే ఏమవుతుంది?”

అంతలావు పొప్రయిటరూ బెదిరిపోయి, చూస్తూ హూర్చున్నాడు.

"అటు సూర్యుడు ఇటు పొరుస్తాడొ? మనదేశ అర్థిక విదానం శాముమారు అవుతుందా? ఆడవాళ్ళకు సమౌన హక్కుణ వొాస్తయ్యా' వ్వరాజ్యం రాకుండా పోతుందా? ఏమువుతుంది అంటావు” అనీ అడి గాడు,

పొవయిటరు భయసడుతో కూర్చున్నాడు: ఆ కొట్లో కాతా వున్న న్యాయవాది పొ_పయిటరుకి జరుగుతున్న అన్యాయం సపాంచ లేక తాగుతూవున్న కాఫీ ఆపి “ఇన్వవోయ్‌ మాట్లాడక” అన్నాడు.

పీఠశారామారావు ఆ న్యాయవాదివి ; జాలిగాచూచి, “వారేయ్‌- మవ్వు న్యాయం చెప్పొబ్బావుగాని నువ్వు చేపేది అంతా న్యాయమే వటరా నుప్వు ఇన్నిసార్లు కాఫీ కాగుతున్నావే, నీ భార్యకు ఒక్క పారన్నా జోడు ఇడ్తి తీసుకు వెళ్ళావూ? పావం వాక్ళునూతం మను వ్యులు కాదట్రా? వాళ్ళవి మనతో వమావంగా చూడుకోలేకపో తే ఎట్లా గురా చెప్పు....చెప్పరా నాతంఢడ్రో అని ఇతిమూలుకూ కన్నీరు పెట్టుకొని! “పాపం అమె కన్నవారి పందర్నీ వదులుకొని నువ్వే దేవుడవవి అముకొఎ, పరప్కరుషుల్ని దగ్గరకు చేరవివ్వకుండా విగపట్టు కొవి నీతో కాపరంచేస్తూ వుందే, ఆమెను నువ్విట్లా కష్ట పెడితే ఎట్లా గురా? చెప్పరా నాతం్రొ అని గడ్డం పట్టుకొని ఇతిపాలాడు. చుట్టూ పోగయినవాళ్ళు శ్రేరుకోకముందే బయటకుపచ్చి మంచునే దిమ్మమీద నుంచున్నాడు. అక్కడ నుంచునేటిప్పటికి జతోనికి ఇంగ్వీషులో ఉప న్యాసం ఇన్వబుద్ధి ఆయింది. కాని తెయగులో పాడాడు.

122 అపమద్థని

హరిహరీ ఈ ధరను గుణపతీ

ఆడ దెవరో జూడర? తెరువు జూసే దురువిజేరి

పదము నొందిన దాడది ఆత్రనూమకు పూజచేసి

'పస్తుతించిన దాడది మత్తురాలయి ఆ శ్తృమామల

మాట విననివి గాడిద కుదురుగా భర్త మాటకు

ఎదురు చెప్పవి దాడది బెదురు ఎంతయు లేక పురుషుని

గిగుము చున్నది గాడిది నీరతమును సర్గోష్టి కొరశ్తై

వెతకు చుంగెడి దాడది

భర్త గృహమున బేవి యెడల వరుగులిడునది గాడిద

కామ [కోర లోళ మోహము

కటి చేసిన దాడది ఉపేమతో విటకాం్యడ్ర గూడమ

తామసించును గాడిది జన్మ పావన చేసికొనుటకు

ధ్యానముంచివ దాడది తన్మయంబును బొందనేరక

తనువు మరువదు గాడిది ఇంత సద్దుణ మభ్యిసించిన

కాంతయే భవి వాడది సంశసంబున యడ్త రామః

దాసుడిది యోచించెర గాడిదీ'

జీనయ్యాత 198 పొట పూర్తయేటప్పటికి జవం పోగయ్యారు. వాళ్ళను చూస్తే తను ఉపన్యాసం చెబితే వాళ్ళకు విశాలని వుందని అతనికి అనిసిం చింది. హరికథ చెపుదామా బ్మురకథ చెబుదామా ఆవి ఆలోచించి ఉప న్యాసం మొదలు పెట్టాడు--- ,

“*ఒరేయ్‌, నామాట వినండడా, నాకు పిచ్చెత్రిందని కొంతమంది చెపుతారు. ఆమాట నమ్మకండి. మనకు అర్థంకావి వాళ్ళందరికీ పిచ్చెత్తిందమకుం కే ఎట్లాగురా. ఆ

ఒరేయ్‌. ఈ (ప్రపంచంలో మీరేదో చేద్దామనీ చేస్తున్నామనీ ఆమకుంట్యారా' ఏముందిరా ఈ (_పపంచంలో చెయ్యడానికి ఏమీ రేడురా, నా మాట నమ్మం౦డడ్రా. తంగ్యడుల్లారా!

మనేకు ఏం చెపితే నచ్చుతుందో తెలుసుకొని, అది చెప్పి, దావి కోపం పవిచెయ్యమని మనల్ని రేపి, సవి చేయించుకుంటున్నా రా, అంతేరా, ఆంకకం'ళే ఏమీ లేదురా. అంతా చొట్టి బూటకంరా నా ఈండ్రుల్లారా!

చూడండ్రా. మొదల్లో దేవుడు మనల్ని పుట్టించాతసీ, కాబట్టి వాళ్ళో ఐక్యం అవటావికి మనం (పయత్నించాలనీ చెప్పారా. మనం వమ్మాంరా. నమ్మి, ఆందుకు (పయత్నించాం. ఆప్పుడు వాశ్ళేం చేశారో విన్నారటరా, “= దేవుడ నేవాడు బయట లేడు మనుష్యుల్లోనే వున్నాడు కాబట్టీ మానవసేవే మాధవసేవ. మీరంతా మావపసేవ చెయ్యండి ఆవి చెప్నా(రా. మవం ఈ మాటకూడా నమ్మంరా. నమ్మి మానవ “సేవ మొదలు పెట్టాంరా. దేవుణ్ని నమ్మినవాళ్ళందర్నీ తింట్టారా- పాపం వోటికి వచ్చిన తిట్లవ్నీ తిట్టాం. మనం సత్యం తెలుసుకున్నా మనీ వాళ్ళు తెలుసుకోలేదవీ ఆనుకున్నాంఠా. కావి ఇల్లా చూచేటప్పటికి ఏమయిందో చూశారా. “మానవులంతా ఒకటనుకునే సంఘంలో అనేక వర్ణాలున్నాయి. ఈ వర్గాల కలహంవల్లే సంఘం అభివృద్ది చెం దుత్తూ పుంది. కబట్టి ఆఖరు వర్గాన్ని వెనక వేసుకొని మిగిలిన పర్గా లతో వర్ష పోరాటం సాగించండి” అన్నారా. మనం యిది నమ్మాం,

శే2ైథీ అసమర్థ్భవి పమ్మి వర్ష్‌ పోరాటం పాగిందాం, మనువ్యుల్లో వున్న దేవుడు ఈ డెబ్బతో కవపడకుండా మాయం అయ్యాడురా. పోరాటం పోరాటం పోరాటం-పోరాటం-మవనలో మనకే పోరాటం.మనలో మవశే కొట్లాటలు. ఒకరం'కే ఒకరికి అనుమానం. ఒకరంటే ఒకరికి ద్వేషం._విరోధం, అరెరే. ఎంత ఘోరం ఆయిపోయిందా నా ఛం్యడ్రుల్లారా ఇడి (వపంచంగా లేదురా, కపాయి కొట్టుగా ఉందిరా. | ఈ దెబ్బతో సంఘ'సేవ కూడా ఎగిరిపోయిందిరా. సంఘం ఒక రకంగా పరిణామం చెందురూ వుందట' దానికి మనం దోహదం ఇవ్వా

• అట' ఇంకేముందిరానా తండుల్లారా. కొాల్మ_పవాహానికి రాజ్యా రప్పలూ ॥ అగ్దంలే పండా బాగుచెయ్యటమేవటరా మన పవి ఈ సంగతి కొంతమంది కనిపెట్టాంరా. కవిపెట్టి. మానవుని! క్షానం నంపౌదించటం ఆదర్శం అని చెపుకున్నూూరా. విళ్ళు హేర వాదం మీడ ఆధారపడమంటా[(రా.*ఎందువ”*ఎందుకులొ *ోఎం మకు? అవి (వ్రశ్నించుకోమని చెపుతారా. అన్ని ఎందులకు? వాళు, క్షానాన్నిబట్టి జవాబులు చెప్పుతారు. మనకున్న డ్లానాన్నిదిజ్ట మనము నమ్ముతాం, కావి అఖరికి “ఎందుకు” జవాణు లేదురా నా తండ్రీ. “క్షానం ఎందుకు జవాబులేదు లేకపోతే “ఆనందానికి అంటారా. “ఆనందం ఎందుకు” అవాబు లేదురొ వా ఈం(డ్రీ! ఎక్కడో ఒకచోట ఈ “ఎందుకు ఆగపవలసిం దేరా తం్మడ్రుల్లారా!! ఒరేయ్‌_లేవి ఈ “ఎందుకో. ఎందుకు సృషించారో మీక కేణునట్రా? ఎఫదుకో ఒకందుకవి చెప్పకపోతే. మనం “ప్‌నిచెయ్యమవి వాళ్ళ ఉ ద్దేశంరాం అంశేరా. అంతకంటే ఏమీ లేదురా నా తం! తంగడ్రులారా, ఇవన్నీ ఆబద్ధాలేరో. అబద్ధాలు చెప్పి మనళ్ళ్ని మోసంచేసి పనులు చేయించుకుంటా ర్రా వీబ్ళుం వ్‌మీ లేకపో శే

• జీవయ్యాత 126 “మట్టుకు వెందుకు వని వెయ్యండా? ఏమి లేనప్పుడు వని చెయ్యకసోతే మాత్రం. ఏంరా? విజంగా ఏవన్నావుంళేు కజఎ తీణం ఇసూ ఆదర్శం మారటానికి వీలుంటుందటరా. పైగా ఆడర్శ్గం ఎప్పుడూ మారుఠూనే ఉంబిందట' చూడంటడా వాళ్ళ భ్రైర్యం=-ఆదక్శం లేదని ఎంత చమ క్కారంగా చెపుతున్నారో. ఒదేయ్‌ మనం పుట్టటం నిజం. చావటం నిజం. మధ్యన ఐతం టం విజరి, పుట్టటం చావటం మవవేతుల్లో లేదురా. ఇక బతకటం క్‌ మేరా మిడిలింది, బతకటానికి మనకు కానరిపింది అన్నమే గదరా, మరి దీనికింత గొడ వెందుకురా' వలుగురం కూడబలుక్కొని వతకలేనుబదా? ఈ (్రపంచంలో ఏమోవుంధవి మభ్యపెట్టి జావికోసం పోట్లాడుకు చచ్చేటట్లు చేస్తున్నారా. ఆంతకం పే ఏమీలేదురా తండడ్రు లారా, మనం కొన్నాళ్ళు ఇక్కడ ళకాలి, ఎవరైనా అంతే. దీవికి కలహాలూ. రక్తపాతాలూ ఎందుకర్లా. ఎవరు కట్టుకపోయేది ఏముం చరా. దితకంథడ్రా దండ్రుల్షారా, చచ్చేదాకా బతకండి.”" అతడు ఉపన్యాసం ముగించొడు.... “వెళ్ళిషో” అన్నాడు పోలీసు. “ఎక్కడికి!” ఆడిగాడు పీత్సారామారావు. . “వెళ్ళు "వెళ్తామళ్ళీ వస్తా” ఇఅకథు గనిగజా దిష్మెదిగి మళీ తిరగటం మొదలు పెట్టాడు, తిరిగి తిరిగి భోగంవాళ్ళ పేటకు వెళ్ళాడు. . కీ లో గంవాళ్ళు (ప్రత్యేకం ఒక'-పేట కట్టుకోవటం అతనికి విచి (తంగా కమపంఛింది. ఒకే వృత్తిలో వున్నవాళ్ళకి అంతా ఒకచోట "ప్పండాఖవిపిస్తుంది _గ్నానూబుంవ వృీత్తిలోను లేని తవషమల్లే! తన

126 _ఆసమర్థవి స్నేహితులకి మవ్లే' ఎందుకనో గావి భోగంవాళ్ళకి, తనకు కొంత పోలిక ఉన్నట్లు కనిపించింది. ఇద్దరూ సంఘానికి పనికిరాకుండా పోయినవాశ్ళే. సంఘంలోవున్న కుళ్ళుతో భవంతులు కట్టించుకొవి వాట్టల్లో నివసిస్తున్న వాశ్ళే కావి తమవి చూప్తే ఎవరికీ జాలికలుగదు ఎగతాళిగాకూడా పుం టుంది,

ఒక లోగంది గుమ్మంలో విలవిడి నిటునితో మూట్లాడుతున్నది.

సీకారామారావుకి వాళ్ళు ఏల మాగ్లాడుకుంటున్నారో. తెలును కోవాలనిపించింది. గబగబా వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్ళి =ఏమిపే వాడితో సీవు మాల్లాడేదీ?” అవి అడిగాడు.

వాళ్ళిద్దరూ ఒకళ్ళ మొహం ఒకళ్ళు చూచుకుంటూ నిలబడ్డారు.

“చెప్పవే నాకూ వినాలని పుంది.”” అన్నాడు.

“ఫీ కనవసరంొ అంది ఆ పిల్లం "

“= ఆనవసరమా? నంఘంలో ఇద్దరు మాట్లాడుకునే మాటలు, యిద్దరు (ప్రవర్తించే (వవర్తన, అందరికీ అవసరమే. తెలుసుకోవల సిన బాధ్యత అందరిమీదా ఉంది. సంఘం ఆఅంపే ఏమనుకున్నావు? అద్‌ చేనుకి కంచె. చేలో మంచె. ఆది ఒక స _తిదారు. తనలోవుండే (వతి వ్యక్తి సంగతీ కవిపెరుతూ ఉంటుంది. తన మాట (ప్రకారం (వర్తించిన వాళ్ళను సుఖ'పెడుతుంది. తన మాట విననివాళ్ళవి హ్‌ంపి స్తుంది- తెలుసా?” అన్నాడు,

ఆ కృురవాడు ఈ మాటలు వివి లయపడి మెదలకుండా వెళ్ళి పొయ్యాడు. ం

ఆత వికి కష్టం వేసింది. “ఎవరయినా ఇంతే. ఆపక్కాలంలో ఐప్పండరు. డబ్బు తీసుకోవనటంవల్ల మీరింత తేలికయ్యారుూ అన్నాడు

| “మరి తిండి గడిచే దెట్లాగ అని అడిగిందాషిల్లి .

ఆతవికి ఆమెను చూస్తుంపే హృదయం జాలితో, (సేనతో

విండిపోయిండి. తన ఇంటిముందునుంచి వూళ్ళో మురికినంతా పోగు

జీనయా[త . 127 చేనుకొవి నెమ్మదిగా, నిళ్శబ్దంగా. గర్భిణీ స్రీకిమళ్లే పారేకాలున జ్ఞావక మొచ్చింది. ఆమెకు మవస్సులో నమస్కటరించుకున్నాడు.

ఆమె ఇంట్లోకి రమ్మని పిలిచింది:

ఆతన్ని కూర్చో పెట్టి, తమలపాకులు తెచ్చి ముందుపెట్టి తను పక్కనే కూర్చువి చిలకలు చుట్టిస్తో ఉండి. అతను తీసుకోటోతే “నేను తినిపిస్తా” అని వొక్కక్కటీ నోటి కందించటం మొదల్లు పపెట్టిందిం

“న్సాక్రు డద్చింపే వ్యామోహం శీదండొ ఆంది.

“క్స్‌ త్‌ ఫాపంొ అన్నాడు.

“నేనసలు భోగందాన్ని కానండీోో-- -

“మహాసతివతవా ఏమిటీంకొంపతీసిొ అని లేవటొయ్యాడు తమ్మ వుమ్మి వెయ్యటోయ్యాడు. ల్‌

“నేను చెబితే మీకు నవ్వులాటగా ఉంటుందిగదండీ. నే నసలు లోగందాన్ని కొను. నేను చెపితే గొప్పకు చెబుతున్నానని అనుకుంటారు గాని, నేనసలు బాసనపిల్లవొ ఆంది.

అతను నోరు తెరుచుకుని విరటున్నాడు. తమలపొకులతో ఎర బారిన ఆతవి నోరు కాకిపిలి నోరుకునుల్లే లక్కటచిట్టికి మల్లే ఉంది.

“నా తల్లివి ఒక బావన కు[రాడు మోసంచేకాడు. పెళ్ళి కాక ముందే నేను పుట్టాను. నన్ను నాతల్లి భోగంవాళ్ళకు అమ్మేసింది. నేసీ వృత్తిలో (వవేశించనని ఎంత పోట్లుడానమకున్నారు.” అని కన్నీరు పెట్టుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తూ *౦ది.

“ఎందుకవి? ఈ వృత్తిలో కష్టం పిముందోూ

ఆ=ఖ్ర దేమిటండీ? మీరుకూడా అట్లా అంటారు” ఇంతకీ మేమం కే అందరికి అంత చులకనొ అని విచారంగా అన్నది,

= “నీకు భార్యగా మారాలని వుందా ఏమిటి?”

“ఎప్పుడూ అదే అనుకుంటూ వుంటాము. ఎవరినయినా. పెళ్ళి

1726 అనమర్జవీ జేసుకొని హాయిగా కొలింగడపోలపి వుందీ. ఈ వృత్తి చాలా వీచ మయిందండీ. నా గుచావికి బొ త్తీగా సరివడదు* అంది.

“ష్ట్ర సీ గుణం మంచిదికొణి”

• ఆ దేమిటండీో "అంబతే భాళ్యగావులడి పీకు సిల్లి ల్నికూడొ కనాలతి వుందో ఆమె సిగ్గు అభినయిస్తూ లీఠె జరీఅంచు చేశివేళ్ళతో సర్దుకుంటో “ఎంతచెర్డా, మేం మాత్రం ఆడవాళ్ళం కొదుబండీ? ఏ ఆడదానికుండ డండీ ఆ కోర్కె”... ఘీరట్లా అంటాడుగాని మేమూ ఆందరివంటీ వాళ్ళమే 4” అందిం ఈ మాటకు సీఠతారామారాప్‌ ఊలిక్కి పడ్డాడు. ఎమ్వేక్షూ ఆండరినంటి వాళ్ళమే” అనుకోవటంలో, పై మెరు గుల్లో తప్ప, 'వ్రపంచంలో అందరూ ఒక"సేనా ఏమిటో అందుకనే కాబోలు ఉ(దేకం వొచ్చినప్పుడు అందరూ ఒకేరకంగా నద్తిసారు. ఆకలి వేసినవ్పుడు. కోశం నొచ్చినప్పుడు, నిచోరం కలిగినప్పుడు, (వేమసందర్భాల్లో అంతా ఒకే విధంగా (వన ర్రిస్తారుం భేదాలు పై పూతలోనే, పూత కరిగిపోతే అంతా ఒకే సరుకు' మనన్సులో ఈ ఆలోచనలు వెలరేగుతున్నాంత. కళ్ళతో ఆమెను తీక్షణంగా చూశాడు, మనస్సులో ఆలోచనలు కట్టువడినయ్‌. అళని కళ్ళకు ఆమె ఒక్క=చజలి సూర్యారావుగా, ఒక్క-కీణం శాత వాహనుడుగా, ఒక్కడీణం బాఠకృష్ణుడుగా, ఒక్కచణం శివరావుగాం ఓక్క చణ తానుగా కవమపించింది. ఆమె తంచుట్టూ తనస్నేపాతుల తలా, తసతలలా గ్మిరున తీరుగుతున్నయ్‌. తమ తలల మధ్యన వున్న ఆమెతల, ఒకొ్క-క్కుం ప్పుడు పగలబడి సవ్వుతున్నది- ఒక్కక్కండు విరగదిడి ఏడుస్తు న్నది. తన తలతో సోర్యారావు తలి ఇట్లా అన్నది: సూర్యారావు తీల-నునం ఆంధ్రులరం ఆంధ ్రకానీకం వంచ శలలం. మనఅంగ్యధులి మడగికారరి -ఆల్మక్రుల- సంప్కారంం

జీవయాళ 120 ఆంధ్రుల (వతాపం, విజ్ఞానం, ఆంధ్రుల భండారం మనలో మూ ద్తీభ వించినయ్‌.

ఈమె ఆం్య్రమాత. సాకాళా ఆంధమాత, మనలోపున్న గుణాలన్నీ ఈమెలో కరుడుకట్టినయ్‌ ఆంధదధమాతమ _ పూజించుదాం రండి, పుప్వులు తెండి. ఆంధమాతాకు జోహారు”

శాతవాహనువి తల _ *మవం మురికి కాలవలం. ఇది మహా సమ్ముదం. ఆంట్టాదేశంలో వున్న మురికి కాలవన్నీ ఎప్పుడో ఈ” మహాసముద్రంలో కంఎవలసిఎదే అందువల్ల ఆంధర్రులందరికీ ఇది పుణ్యతీర్హం. ఈ మురికి మహా సము[దంలో జల్మక్రీడలాడదాం రండి. ఆంధ మహాజనులారా, అంధ్ర నుడికార (ప్రియులారా! రండి తీర్థం పుచ్చుకుపొండి.”

బాలకృష్ణువి తల: “ఓ మహాజనులారా...నూ నాన్న పున్నాడు చూశారూ, అయనంచెప్పనే చెప్పాడు ”

మిగిలిన తలలు'. “నోరుముయ్‌, ఈ సవిత స్థలములోమీ వాన్న పేరు ఉచ్చరించక్కుో

బాలకృష్ణుని తల: “నామాట వినండి. లేకళ్లోతే మీ స్నేహం వదులుకొంటా, నేనే ఆంధమాతవై కూద్చంటా.”

క్‌

మిగిలిన తలలు బెదిరి వూరుకున్నయ్‌.

బాలకృష్ణుని తఈల:- “మా నాన్న వున్నాడు చూళారూ, ఆయన చెప్పనే చెప్పాడు. కలియుగంలో మురికి మహాసవాదమే ఆంధ్రమాత ఐ కూర్చుంటుందవి. ఆయన చెప్పినళ్లు జరిగిం. ఈమె ఆంధ్రమాత. ఈ మనమాత ఆందదేశంలో వున్న మురికినంత తన అంకంలోకి తీసుకొవి ఆంధ్రమాతగా ఉవ్బింది. మురికివల్ల మొత్తం సంఘం పొడుగాకుండా. దానికీ (పత్యేక స్థలాన్ని విర్హియించారు. మన పూర్వులు. శిపుడు విషాన్ని తన కంథడంలో వుంచుకుని లోకాన్ని

శ్రి

న! ఆనమర్జువి రక్షంచినట్ల , ఈమె ఈ మనమాత-మురికిని ఈన అంకంలో వుంచు కొని ఆంధదేశాన్ని రక్షిస్తూవుంది ఈమెకు నా ధన్యవాదాలు”

శివరావుతల:_. “ఈమెను మాతా అంటున్నానని మీరు శంకిస్తు న్నారేమో, అల్లాంటి శంక మీరు పెట్టుకోవద్దు, తల్లయిన, తండ యినా కూతురయినా, భార్యఅయినా, సోదరి అయినా, స్నేపాతు డయినాంవీరందరినీ (పేమించడావికి కారణం పెక్సే' అనలు ఏ వస్తువు నయినా _పేమించే ఈ 'క్తినిచ్చేది సెక్సే! మానవుల్ని (గేమించడానికి అన్నిటికీ సంఘాన్ని, ప్రేమించడానికి దేశాన్ని (పేమించడావికి కారణం సెక్సే. ఇటువంటి పవ్శిత్రమైన వాంఛను మీరు దాచుకో గూడదు, తీర్చుకోటానికి వెనుకంజ వేయకూడదు

ఈ మాటలు వివీ

సీతారామారావు “ఓరి భగవంతుడాొ అవి ఒక్క. అరుపు అరిచి బయటకు సరుగాడు. ఎక్కడా ఆగకుండా రోడ్డువెంబడి ముక్కుకు సూటిగా వెళుళున్నాడు.

ఒక ఏనాదివారు తాగి తూలుతూ ఎదురుగుండా వొస్తున్నాడు. రాగాలు తీస్తన్నాడు. వాడి భార్య రెక్క పట్టుకొవి తీసుకు వెల్తూవుంది. వాడు మధ్య మధ్య వదిలించుకొవి “ఉండవే డోఖలేో” అంటున్నాడు.

“కాగావ్టటా?” అని అడిగాడు సీతారామారావు.

“పెప్పవే... బొరేందో అడుగుతున్నారు...” అని అన్నాడు పెళ్ళిన్ని.

“నీకేం అయ్యా, తాగితే. అంది రెక్కవట్టుకొని తీసుకు వెల్తూనే శా

సీఠారామారావుకి సంఘాన్ని తన్న మిద్ధి ఆయింది కాని ఎలా? ఈ సింఘానికి తలెక్కడ? తోక ఎక్కడ? ఉదరం ఎక్కడ? ఎలా తన్నేటట్టు?

ఆ రోడ్డు చీవరిదాకొ నడచివెళ్ళి మలుపు తిరిగారు. రోడ్డు పక్కనే దేవాలయంపుంది. దానిముందు మీటింగు జరుగుతూవుంది.

జీవయా[త 131 జనం తండోపతండాలుగా. వున్నారు. వాళ్ళను చూసేటప్పటికి ఇన్నాళ్ళనుంచి తాను వెతుకుతున్న సంఘం ఈనకు కనపడకుండా తప్పించుకున్న సంఘం ఆదే అవిపించింది. గబగబొ జనం మధ్యకు వెళ్ళాడు

వేదికమీద పర(బహ్మళాన్తి. నాగలింగం, రాంభొట్లు, విశ్వే శ్వరరాపు, చై తన్యస్వామి కూర్చుని నున్నారు. వాళ్ళ మెడల్లో. బండెడు పూల మాలలున్నయ్‌ (ప్రజలు వాళ్ళను దేవతా (ప్రతిమలను చూసినట్టు తన్మయత్వంతో రెస్పవెయ్యకుండా చూస్తున్నారు. వాళ్ళు ఒక్కొక్కళ్ళు లేస్తున్నారు. ఉపన్యాసాలిస్తున్నారు. (వజ్లో వున్న దార్మిద్యం పోవాలంటున్నారు. అజ్ఞానం నశించాలి అంటున్నారు. (ప్రజలు పడుతున్న కష్టాలకు కన్నీరు. కారుస్తున్నారు. వాళ్ళ ఉపన్యాసాలకు (ప్రజలు పారవళ్యం పొంది, మాటి మాటికీ, కరతాళ ద్వనులు చేస్తున్నారు. జైలు కొడుతున్నారు. సీళారామారావుకి ఆశ్చర్యం వేసింది. వాళ్ళ మెడల్లోవున్న పూల మాలలూ, వాళ్ళ ఆనందం--ఇపన్నీ అతవ్ని కలపరపరిచాయి. అతవికి కంపరం కలిగించాయి. వీళ్ళా (ప్రజలకు నీతులు చెప్పేది! వీళ్ళ చేస్తున్న దురంతాలు, మోసాలు, అన్యాయాలు ప్రజలా అప్పుడే ఎట్లా మరచిపోయారు? తమ ప్రవర్తనను మార్చుకోకుండా (వజలకు ధర్మోపన్యా పాలు చెప్పటానికి ఎలా పిగ్గులేదు? ఆతను తుక తుక ఉడికిపోతున్నాడు. వేడి ఊర్చులు విడుస్తు న్నాడు. హృదయంలో నుండి ఇయటికి రాపటావికి ఏదో గిలగిల తన్నుకుంటూ పుందిం వాగలింగం ఉపన్యాసం పూర్తిచేసి కూర్చున్నాడు. కరతాళ ధ్వమలు, జయ జయ దధ్వానాలూ మిన్నుముట్టినయ్‌. అధ్యక్షులు నెమ్మదిగా లేచి సవినయంగా “ఇంకెవరయినా మాట్లాడేవాళ్ళుం పే మాట్లాడవచ్చు” అన్నాడు-

182 అసమర్డువి “వేమ మాటాడకాను* అని జనంలోనుంచి. కేకవేశాడు సేకా రాొమౌరావు. అ ధ్వవికి (పజరింతా నిశ్శదబ్దపూరితుఅయ్యారు. సజల దృష్ట ఆతవవై పుకు వొక్కసారి కురలింది.

అధ్యపులు “దయచేయండి” అన్నారు.

సీఠాలాదూరావు (వజల్ని నెట్టుకుంబూ వెళ్ళి వేదిక ఎక్కాడు వేదికమీద పున్నవాజ్ళు ఇతన్ని ఎరిగినవాశ్ళే. సూర్యప్రకాశతావు ఈనకి దగ్గర బంఎివఐు కూడను. "

అతని ఆకారం భయంకరంగా వుంది శరీరం తూలిపోతూ వుండి. అతన్ని చూచి వేదికమీద వున్న వాళ్ళంతా గాభరాపడి, వాళ్ళల్లో హళ్ళు గుసగుసలాడుకోవటం మొదలు పెరు.

ఆతను జనాన్ని తీకీణంణా చూస్తూ “వీళ్ళా మీప నీతులు పున దేశించేది? వీళ్ళ మాటలు వింటానికా మీరింత తహాతహలాడేది? వీళ్ళనా మీరు గొరవించేది? వీళ్ళల్లో ఒక్కడు బుజుమార్గాన (బతుకు తున్నవాడున్నాడూ? వీళ్ళంతా దురాగ్గులు, (దోహులు. మోసగాళ్ళు, అవిసీతిపరులు” అవి బిగ్గరగా శేక వేశాడు.

(ప్రజలు. విశ్చేష్షురై చూస్తూ కూర్చున్నారు. వేదికమీద కూర్చున్న నాయకులు బిక్క మొఖాలు. వేసుకుని వొకరి మొఖాలు వొకరు చూచుకుంటున్నారు. -

“ఇందులో మీకు వీతులు చెప్పదగ్గ వాడెవకో ఈ వర్శబహ్మ శాస్తా? వీడు ఇందాక మీప శీలాన్ని గురించి. అద్భుళమయిన ఉపన్యాసాన్ని యిచ్చాడు. మీరంతా చప్పట్లు కొట్టారు. వీడుచేపే పనే మిటి? వీడి మరదలికి ఎందుకు పెళ్ళికాలేదో అడగండి! ఎప్పుడూ యితవి యింట్లోనే ఎందుకు వుంటుండో అడగండి' ఈ నొగలిం గాన్ని మీరు ఎరుగుదురా. ఎప్పుడూ తనపు టెపిసైగా.. మళయాళీ కుద్రవాణ్మే ఎందుకు సెట్టుకుంటాడో అడగండి. వ్యారగా సన్నగా మృదిపుగావుండే క్యురవాళ్ళు తప్ప మిగిలినవాళ్ళు _అపుచెయ్యటా)! పనికిరారా? ఎవరూ లేనప్పుడు తన ట్రుపిస్తు తల ఏమురుతూ కూర్చో

జీవయ్యొత 188 వటం నందుకు? అడగండి వీడికి చేనేత పర్మిశమం'శే ఎంత ఇష్టమో' ఈ రాంభొట్లు వాళ్ళవ్యా గొ-తుపిపికి అరవై వేలు కాజేశారు. ఈ విశ్వేళ్యరావు ఇంత 'పెద్దవాడుగడా! వీడీశేమయినా బుస్టివుందీ మొన్న ఆభం ముభం తెలియని సది సంవత్సరాల పిల్లవి తాయ 'పెడకా రమ్మని ఇంట్లోకి పిలిచి ఏం చేశాడు? ఒక నెలరోజులు మీరు ఆ విషయము ఆగుబ్బుగా చెప్పుకుంటిరే, వీజ్ని బహిష్కరించాలని తీర్మానించుకుంటిరే! అప్పుడే మరచిపొయ్యారా' ఇక ఈ సూర్య పకాశరావు సంగతి మీ అందరికీ తెలిసిందే ధర్మస్యతం డబ్బు పది వేలు తిన్నాడు. వాళ్ళ ఇంటిపక్కన పున్న పాపయ్య ఇల్లు తాకట్టు పెటుకొని డబ్బు వడీకి యిచ్చి పసుతం ఆళవి భార్యని వళం చేసు

యి న! అట్‌ కున్నాడు. పాపయ్యకు తెలుసుకాని, తెలిసి ఏం చేసాడు? ఏమన్నా ఆంపే యిల్లు వేలం వేయిస్తానని బెదిరించాడు. ఇప్పువా పాపయ్యకృ పిచ్చెత్తింది. వీళ్ళా మీకు నీశులు చెప్పే (పన్కైలు' లోక కళ్యాకా ష్టం ధర్మోపన్యాసాలు చేసే క్యాగమూర్తులు, (పజలను ఉద్ధరించే

అతమ మాటాడుతూ వుంకే _పజం నోళ్ళు తెరరుకొని వింటు న్నారు, వేదికమీద పన్నవాళ్ళు కుంచుకు కుంచుకుపోతున్నారు.. ఎవ్వ రికీ ముందుకు రావటానికి ర్రైర్యం చాలటంలేదు. ఎవరికివాళ్ళు తమని గురించి ఏమంటాడో తమ రహస్యాలు ఏం ఐయటపెడతాడోనని పాణాలు ఓగపట్టుకు కూర్చున్నారు.

అధ్యడడితో సూర్యప్రకాశరావు “తాగాడు... దింపండి. అట్లా చూస్తారేం)” అన్నాడు. కాని అధ్యక్షుడికి ఊపిరి సలపఎంలేదు. సీతా రామారావు మాట్లాడుతూనే ఉన్నారు. [_పజలనుండి “*పీ సంగ తేమిటో భూడా కాప చెప్పు అని కేకవేశా గొకడు.

“వా సంగతేదయినా నేను మీళు వీతులు చెప్పటంలేదు. నేను ఆచరించి సిద్ధా-తలను మీకుటోధించటంలేదో ఆన్నాడు సీఠారామా రావుం

184 అసమర్దవి

“మరీ ఇందాకటి నుంచీ ఏడ్చిందేమిటి?”” అవి యింకొకడు శేకవేళాడు.

“మ్సీకు వీతులుచె ప్పే వాళ్ళను చూచి మోసపోవద్దని చెపుతున్నాను వీళ్ళ కపట (ప్రవర్తనమ, వీళ్ళ వీచ స్వభావాలను మీకు ఎరుకపరుపు న్నాను.”

“ఆన్నీ ఏడ్చొవులే. దిగూ (ప్రజల్లో గోల బయలుదేరింది. ఈలలు వెయ్యటం, వెకిలి నవ్వులు వవ్వటం, చప్పట్లు కొటటం పారంఖించారు.

పోడాబుడ్డీ కీశుమంది.

ఆరధ్యకతుడికి వైర్యమొచ్చింది. “ఇక కూర్చో. అన్నాడు భుజం పట్టకులాగుతూ.

సీతారామారావు విదిలించుకుని “ఇదిగో ఆధ్యక్షులవారి నంగతి చెపుతా వినండి. ఈయన స్వాములవారు గదా శుద్దచేతన స్వరూపం గదా సర్వసంగ పరిత్యాగిగదా ఈయన చేస్తున్న సనులేమిటోకొంచెం . తెలుసుకోండి" అని బిగ్గరగా అన్నాడు దైతన్యస్వామి ముఖాన నెత్తురు లేకుండా పోయింది. అఆపట్నే కుర్చీలో చతికిలపడ్డాడు?

“చెప్పు చెప్పాల్సిందే” అని (ప్రజలు కేకలు వేశారు.

“స్వాములవారు ఈ (ప్రపంచం మిధ్య అని చెప్పుతారు. జీవితమంఠా భగవంతుని జేరటావికై (వయత్నింబాలని బోరచేస్తారు. కాని వీరేం చేస్తున్నారో అడగండి. ఈ టోధలు, ఈ నియమాలు తాము అనుసరించవలసిన అవసరం లేదంటారు ఇవన్నీ అజ్ఞానులకోసం ఏర్పడ్డవి. కాని జ్ఞాని వీటికి అతీశుడు అంటారు. తాను క్దాని కనుక, ఏం చేసినా తప్పులేదనీ, తనకు ఆంటపనీ చెపుతారు.

ఒక కురదాన్ని వేదాంతటోధ అవి భర్త దగ్గరనుంచి లేవు కొబ్చాడు. ఆడగండి నామాట ఆవబద్ధమే మో మొదట్లో వల్ల అంగీక రించకపోతే “తప్పేముంది, దురదప్పడితే గోక్కోవడంలేదా ” అవి టోధరచేళాడు?

జీసయాక 185

ఆ కురది ఈ సిద్ధాంతాన్ని ఆచరణలో పెట్టింది. స్వాముల వారితోనే అక్క పొయ్యేటప్పటికి స్వామీజీకి ఆగహం వచ్చి అశ మంలో నుంచి తళిమేళాడు. ఆ పిల్ల తిరిగి తిరిగి ఆత్మహత్య చేను కుంది అడగండి నామాట అబద్ధమే మో ఆ

జౌొనికి ఈ విషయం వింటానికి ఆహాదకరంగా వుంది. సంతో షంగా గోలచేస్తున్నారు. వ్రైతన్యస్వామి బుసలు కొడుతున్నాడు. పీతారామారావు మాల్లాడుతూనే ఉన్నాడు.

“బ్లక మీ సంగతి చెవుకాను. అసలు తస్పంతా మీదే-ఎవరేం చెప్పినా, చెప్పేది ఎవ్వలైనా వెరి మొహాలు వేసుకొని వింటూవుంటారు. మీకు బుస్టిలేదు. మీరు గ్యొరెలు ఏవ్వరే చెపుతున్నారా అనే ఆలో చనే మీకులేదు. ఆహహా ఇహిహి ఆంటారు"

ల టౌతొ

తన వెక్కిరింపు తనకే సంతోషం కలిగింది. (వజల్లో ఎక్కవ మంది నవ్వుకున్నారుగావి, కొంత మంది ముఖాలుమాడ్భుకుంటున్నారు, _“పిన్చెక్కి౦ది” అవి కొందరూ. “మదం దించాలొ అని కొందరూ అమకుంటున్నారు. తమను మర్చించటం ఆగటంవల్లి , వేదికమీదవున్న పె మమషులకు కొంచెం ఊపిరి సలుపుశూ ఉందిం పూర్యపకాళ రావ కోవంతో ఉపాయం ఆలోచిస్తున్నాడు.

“వంఘ వంప్కర్తల (పజావాత జీవితావికీ, వర్శిక్తిగత జీవితా వికీ సందింధంలేదు అనే మాటలు మీరు నమ్మకండి, మిమ్మల్ని . మోసం చెయ్యటానికి చెప్పే మాటలని. పెద్దవాళ్ళ వ్యక్తిగత జీవితా అమ మీరు జాగ త్తగా పరిశీలిస్తూ వుండాలి, విమర్శిస్తూ వుండాలి, ఒక వ్యక్తి భావాలమ, అభిరుచులను, అలి(ప్రాయాలను విర్ణయించేది వ్యక్రి గక జీవితమే అవీ మరిచిపోకండి ..మీరు అజ్ఞానులు, మూసలు, పందలు ”* అవి (పజలను నోటికి వొచ్చినట్టు తిటటిం మొదలు పెట్టాడు. న! |!

అవకాశం కోసం పిరీకిస్తున్న సూర్య్యవకాశరావు దిగ్గునలేచి, పీకారామారావువి ఒక్కం పక్కకు నెట్టి పజంను ఉద్దేశించి, ఆవేశంతో

1368 అపమర్భువి “పీకు కాసటోలతు....హంతకుడు. వీడు మిమ్మల్ని ఇంత నీచంగా తికురూపుంకే మీరు ఎలా సహించి ఊరుకుంటున్నారు._మీరు ఆంధ్రమాత ప్యుతులుకాదా? మీలోవున్న ఆంధ్రరక్తం, ఆం శౌర్యం, అంధుల (పతాపం ఏమయినపి? అవమానం సహించి ఎలా ఊరుకోగలుగు తున్నారు” “తన్నండి” “పొడవండొ అవి బండబూతులు కోస్తూ వేదిక మీదకు ఎక్కుతూ వుంది జనం. సీతారామారావు గబాలున విల్లమీదకు ఎక్కి కుర్చీ ఒకటి చేతో పైశతి పట్టుకొవి “రండిలానా వంటిమీద చెయ్యి పడిందామీ పాణం పోయిండే. (ప్రాణాలకు ఆళ వొదులుకున్న వాడెవ్వడో ముందుకు రండింా” అవి గద్దించాడు. అతసి ఆకారం భయంకరంగా ఉంది. ఏవని చెయ్యటావికయినా వెనుతియ్యడని ముఖకపళ5లు చెప్పుకున్నయ్‌. అనం ముందుపఠావటా వికి భయవడింది. ఎపరికి వాళ్ళు తమనే సంబోదిస్తున్నా డనుకున్నారు. ముందుదెబ్బ తమమీదే. పగుతుందపకున్నారు. వెనకవాశ్శ బండ బూతులు తిరుతూ ముందువాళ్ళణి వేదిక దగ్గరకు తోస్తున్నారు. ముందువాళ్ళు మాత్రం విగడదన్ని నుంచున్నారెగాని, కదలటంలేదు, అతడు అలాగే కుర్చీ చేతో ఎత్రిపట్టుకొని “రాకండి. ఒక్క అడుగు ముందుకు వేశాతా తలల సపేలివోతయ్‌” అన్నాడు. (ప్రజలు భఇియపడుతూ ఉంశే అతనికి కసి ఎక్కువ అయింది. "మీరలతా ఒట్టే పిరికి వెరపలు. రాశేం? మంచున్నాడేం....రంది _” అప్‌ ఆరీదాడు. =త్రన్నండి చూస్తారే? వాతు దూర్గుడు--భార్యనూ, పిల్ల లమా బాది బాది వొచ్చాడు. చూస్తూ ఊరుకుంటే. ఏమైనా చేస్తాడు.” అని జవంలోంచి ఎవ్వరో కేకవేళారు. ఆ గొంతు అతనికి బాగా పరి చయం ఆయిన గొంతుగా కనిపించింది. అటు చూళొడు. రామయ్య తాత....జనాన్ని నెట్టుకుంటూ ముందుకు వొసున్నాడు. జనం అతన్ని అనుసరిస్తూ ఉందిలా ై

జీవయాత్ర |!

"రామయ్యకాతా, నువ్వా' రా...వీ సంగతి ఒక్కటే. ఇక మిగిలి వుంది ఈ రామయ్య తాతా ఉన్నాడు చూశారూ ఇంత ముసలి వాడా?..

“పదెయ్యండి....పట్టుకోండి.--” అవి కేకవేశాడు రామయ్య తాఠ. చై తన్యస్వామికి ధైర్యం వొచ్చింది. పీఠారామారావు నుంచున్న చిల్ల వడడోశారు. బిల్ల తోపాటు పీఠారామారావు కిందపడ్డాడు, జనం విరుచుకు మీదపడింది.

“తన్నండి"

“కటిపడ వెయ్యండి"

అప్షన్‌ వదిలా(డాొ

“పెడ్డల్ని తీడతాడా పల్లికులో పట్తుకుని.”

ట్‌

“*పిచ్చిగాదుతా. వాళ్ళకి వ్యక్తిగత తగాదాలున్నాయి. కసీతీర్చు కోటావికి వాళ్ళని అవమానించటానికి ఇంతవవి చేశాడు.”

నోటికి వచ్చిన బూతులు కూళారు. తలొక ఈన్నూ తన్నారు పీఠారామారావుకి కదిలే ఓపికలేదు. అలాగే మాట్లాడకుండా పడీ వున్నాడు. రామయ్యతాత దగ్గరకు వచ్చి పలకరించాడు.

“బాబూ....ఇప్పుడు ఎట్లావుంది--” |

“బాగానే ఉంది తారా నీనుసవగికి ఒక నవోాయం చెయ్యవూ?

“ఏమిటి బాబూ?”

“వీ మనుమరాలితో నన్ను తీమించమని చెప్పు తాతాొ

“అఆ దేప్పుడో క్షమించి వుంటుంది బాబూ”

“కాకా . ఇంకా నేను చేసిన తప్పేమిటో నాకు తెలియటం లేదు. ఇంతమంది చెయ్యని పాపం నేనేం చేశాను తాతా? నాశ్రేమీ శెలియటంబేదు తారా ...”

“బాబూ, నీతో మాట్లాడాలి.”

“*వొదు తాతా....మాటాడీ మాటాడి మొహం ము తింది”

(| యట న! క! నభ!

న! అసమనర్భవి

“ఫరవాలేదు బాబూ, ఆ గన్నేరు చెట్టుకిందకు వెళ్టాం రా. తీరిగా మాటాడుళుందాం.” -

ల ళా ఫ్‌

అది గన్నేరు. చెట్టు. ర్యాతుక్ళు వ్విదపోతుంది. అందుకని దాన్ని స్మిదగన్నేరు అంటారు. దావి పక్కన చిన్న వంతేన పుంది. ఆ వఎతెనకు ఎదురుగా పిల్లల బడి. దాపికి కొంచెం దూరంలో ఒక ఆ్మశమం పున్నది.

ఆ గన్నేరు చెట్టుకింద కూర్చున్నారు రామయ్యాతాతా సీతారామా రావూను. సీఠారామారాపు ఆ వంతెన మీదనుంచి వేల్లన్న మనుష్యుల్నీ బళ్ళనీ చూస్తున్నాడు. సూటు వేసుకొని టకటక నదుమ్తూ ఒక ఉద్యోగి వెళ్ళాడు. పండె ఎగగట్టి గంరం బొట్టు పెట్టుకొని ఏవో మంత్రాలు గొణుక్కుంటూ ఒక పురోహిత బాహ్మాణుడు వెళ్ళాడు. గోచి పెట్టు కొని ఒక ఎరికలవాడు పందులను “*టుళ్‌ టుర్‌” అవి తోలుకుంటూ వెళ్ళాడు. ఒక కారు వెళ్ళింది... ఒక జటజ్కాబిండి వెళ్ళింది. ఒక రెండెక్ష బండి వెళ్ళిలదిం

వీటిని చూన్తూం పే సీశారామోరావుకి భఛవంచ స్వభావం. ఇన్నాళ్ళ మంచీ దేపకోనం తాను వెతుకు తున్నాడో ఆది ఆరమయి నట్లు అనిపించింది. ఆతను పశుదళను దాటి ఆధ్యాత్మక వాజాంలోకి. ఆధ్యాత్మిక వొదాన్ని దాటీ భౌతిక వాదంలోక్రీ నంఘం అలివృద్ధి చెందుతూ వుంది అనుకున్నాడు. అద్‌ నిజమే. కాని వంఘంలో ఈ మూడు దళలకు చెందిన వారు ఉంటున్నారు. ఓక వాదం మరొడి వాదాన్ని రూపుమూపటంలేదు, వివిధ దశలకు నంబంధించిన కార్లూ గ్నురాలూ ఎడ్లబట్యా అన్నీ సంఘంలో వుంటూనే వున్నాయ్‌. అన్నిటి అవసరంవుంటూనే వుంది. వేటిపని అవి చేనుకుపోతూనే వున్నాయ్‌. ఒకటి వచ్చి రెండోదావి ఆవసరం లేకుండా చెయ్యటంగాని, వామరూపాలు లేకుండా చెయ్యటంగాపీ లేదు.జరగటంబేదు. మానవనంఘం ఎన్నిదశలు

జీవయాత్ర 189 దాజీవో. ఎంత పరిణామం చెందినా. అన్నిదళలకు సంబంధించిన లక్ష జాలూ ఎవ్పటికవ్పుడు సంఘంలో వుంబూనే పున్నాయ్‌. ఈ అన్ని లక్షణాలనూ కఠుపుకునే సంఘం వృష్టి చెందుకూవుంది.

అయితే ఒక దళనుంచి మవొక దశకు రావటం అంజ ఏమిటి? ఈ (పళ్నకు అతనికి వెంబనే జవాబు వొరకలేదు. కాని తన శేడో నూతవదృష్టి ఏర్పడుతూ వున్నట్లు అనిపించింది. కొవి ఆలో చించ బుద్ధి పుట్టలేదు. అలాగే చూస్తూ కూర్చున్నాడు రామయ్యతాత-

విముషాలు గడిచిపోతున్నాయ్‌. రామయ్యకాత పీకఠారామారావువి తేరిపార ఇాచి మెల్లిగా మాటలు మొదలు స్తారు. ॥

“జ్ఞానం కావలసిందే బాబూ క్షొనం లేకపోతే అభివృచ్దే వుండదు. మానవుడు (ప్రకృతిలో భాగమే అవటంవల్ల క్ఞానమే లేక పోతే (వకృతికి దాముకుగానే ఉందేవాడా. పకృతినుంచి మావవుణ్ని వేషచేసింది జ్ఞానమే. ఈ డ్జానంవల్లే మావవుడు (పకృతివి విడిగా చూడగలుగుతున్నాడు (సక్ఫళి స్వభావాన్ని అర్జంచేషుకొవి, దాన్న లోదరచుకోగలుగుతున్నాడు. ఈన భ్రవిష్యత్తుకి ళానే క ర్స్‌ అవు తున్నాడు. కావి జ్ఞానానికి రెండువ్వై పులా వదును వుంది. జ్ఞానభాండా రాన్ని ఎప్పటికప్పుడు నింపుకుంజూ. వుంటేనే అడి మానవుని అలి వృద్ధిక ఉపయోగపడుతుంది. దాషికి నిత్య వై వేద్యం అవసరం లేక పోతే ఎధుగు తిరిగి తన్ను సృష్టించిన మానవజాతినే వర్వనాశనం చేమ్తూంది,

పీ దుర్గతికి ఇదే కారణం బాబూ నీక కాం వుంది. ఇటీవ (వచారంలోకి వొచ్చిన సిద్దాంతాన్ని అర్దం చేసుకున్నావు. కావి ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారినథ్‌. ఆ వీద్ధాంతేం (వచారంలోకి. వొచ్చిన శర్వాల అనేక కొత్త వీషయాలయ అమభవంలోకి వొస్తున్నయ్‌. అప్పుడు నీకున్న జ్రానం నూతన నమస్యల్ని పరిష్కరించటానికి వవాయపడటం చేదు. నీలో నిజమైన మానవత్వం, న్యకమమైన

140 అసమర్దవి సంస్కారం పుంటే, నువ్వేమి చేసి వుండేవాడినో తెలుసా? సీ క్జానం భాండారాన్ని యు! విషయాలతో విం పేవాడివి.ఇప్పటికున్న జ్టానంతో సమస్యల వొల్తిడితో, కొత్త మార్గాన్ని అన్నేషించేవాడివి. నలతణంగా అభివృద్ధి చెంది లోక కళ్యాణార్థం పాటుపడే వాడివి,

కాని నువ్వలా చెయ్యలేదు. అలా చెయ్యక, నీకున్న కొనతో ఈనాటి సమస్యలు పరిస్కారం కావనీ తేల్చి అనాదినుంచీ వొస్తున్న సిద్ధాంతాలన్నీ ఏ విధంగా తప్పో నిరూపించి ఈ (వసంచంలో చేశేద ఏమీలేమి. అని తేల్చావు. నువ్వేమన్నా అనుకోగానీ, ఇందులో నువ్వు కొ లత్తగా కని పెట్టిందీ అద్భుతంగా నిరూపించిందీ ఏమీలేదు బాబూ. పాళో సిద్ధాంతా లన్నీ ఒక దాని తర్వాత ఒకటి అనంపూర్ణం అని, తెలునుపవే గదా ఎప్పటి కప్పుడు మవం క్‌ొత్తం సిద్ధాంతాన్ని కొర్ర క్లానాన్ని తెచ్చు కుంటూ వుంది. ఇక నువ్వు పాత సిద్ధాంతాలన్ని తప్పు అవి రుజువు చెయ్య గలగటంలో అశ్చర్యంగానీ, గొప్పగానవీ ఏముంది” అదే విధంగా అనుభవంపల్ల ఇస్పుడున్న క్రానంకూడా ఆసంవూర్హ ౦ అవి తెలుసుకునే స్థితికి రావడంలో కూడా ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు. మానవుడికి ఆ స్థితి కలగడం కూడా మంచిదికూడా. కొని ఈ స్టితి కొత్త మార్గాలను అన్వేషించటావికి కొత్త విషయాలను తెలుసుకోటానికి, (పోతాహం ఇవ్వాలి. అలాకాక ఆ జ్నానాన్ని తన్ను తాను నాశనం చేనుకోటావికి ఉపయోగించే వ్యక్తి మావవుడుకాదు. పరమ. కిరాతకుడు, ఘోర రాతసుడుం

బాబూ? ఇప్పుడు నీ మనస్సుని కలవరపెడుతున్న నంళయం

ఏమిటో నాకు తెలుసు. “తాతా” నికు క్లానం వుందని అంగీకరించావు గదా! మరి నేను ముందుకు పోక వెనక్కి రావటానికి కారణం ఏమిటి? అవి అడగదలచుకున్నావు. చెప్పుతాను బాబూ, డానీకి కూడా కారణం చెప్పకాను.

జీనయ్యాత 141

జ్ఞానం ఒక కే మానవువి అభివృద్దికి సహాయవడదు, దాన్ని సంఘ్యశేయస్సుకి ఉపయోగ పడేటట్టువేసే నునస్తత్వంకూడా ఉండాలి. కశ్రివుంది- దాన్ని ఉపయోగించే ఉత్తమ సంస్కారం గలవావి చేతిలో పడితే. సంఘ్యశ్రేయస్సుకి ఉపయోగపడుంది. లేకపోతే సర్వనాళనావికి ఉపయోగపడుతుంది అధికారం వుంది. అదీ ఆఎతే, జానం కూడా అంతే" ॥

సీకు విషమావ_స్టే వొచ్చింది. ఈ విషదూవస్థలో పడేఇన్నాబ్య్ళూ మవ్వు దారీ తెన్నూలేకుండా కొట్టుకుంటున్నావు. నీవు కొద్దో గొప్పో జ్ఞానాన్ని సంపొదించావు, కావి జీవికప లొతులు అనుభవంలోకి రాలేదు. జీవిత సవాహం చొప్పున విలబడి పుస్తక జ్ఞానంకోనే తృప్తి పొందడంవల్ల జ్ఞానానికి తగిన మనస్తత్యం వీకు ఏర్పడలేదు. అందు వర్షే జ్నాన సముపార్ణనదానంతట ఆదే నీకు అనందాన్ని తృప్తివి ఇన్వవేకపోయింది. జ్జాన సముసాానప నీ అనందం కాక మరొక ఆధారం నీకు కావలసి వొచ్చింది. దాంకోఫం. వెతికావు. వెతికాపు. అహర్నిశలూ వెతకాపు. సీకు అవసరమైన ఆరాం వొరికింది. పీకం శే తక్కువ జ్నానం కలవాళ్ళకు పట్టుగొమ్మలుగా పనికివొచ్చినవి నీకు వవికిరాలేదు. నీకు ఊతం ఇవ్వలేదు. వీ పట్టు తప్పింది, నీ జీఎతానికే ఆధారం లేకుండా పోయింది. సీ పతనం ప్రారంభం అయింది అడుగు తగిలే వరకూ వెళ్ళావు.

పోనీ ఆంతటితోనయినా ఆగావా? లేదు. (ప్రపంచంలో ఏమీ లేదవి జెప్పే నీక్కూడా వీ పతనాన్ని సమ్మంచుకోటానికి కారణాలు కావలసి వొచ్చినయ్‌. కారణాలు ఊహించాపు. వెనక జరిగిందంతా శప్పే! ముందుకు ఆలోచించావు. జరగటొయ్యేదాంట్లో కూడా మాన పుడు కోరదగినది ఏమీలేదని తేల్చి వేశావు.

జ్బొనావికి తగిన నునస్తత్వం బేకపోనడంవర్లి ఇంక దారుణ మైన పంఘర్షణ, పతవం, వీధిత్సం జరుగుతుంది గవకనే, సంఘాన్ని

శశలీ ఆసమరువి ళు

మెట్టు తర్వాత మెట్టుపెకి తీసుకువెళుతున్నాం. పరీణామం కప్పదాల్లు వెయ్యదు అని చెపుతున్నాం.

మానవుడు తనకున్న జ్ఞానాన్ని బిట్టి ముందుకు చూడగలడు. ఈనాటి సంఘంలో వున్న సుంచీ, ఈనాటీ పంఘంలోవున్న చెడుని నిర్మూలించే మంచీ క్షలిస్కి వొచ్చే. పంఘం ఏర్పడుతూ వుంది. దాన్నిబళ్లే తరువాత యేం జరగబోయేదీకూడా ఊహించవచ్చు. కావి ఈ వూహలు యధాతవంగా జరగవు, (_సకృతి శష్యల్నీం సంఘంలో వున్న శల్నీ మానవునిలోవున్న శక్తుల్నీ మనం ఇంకా పూర్తిగా మని ఆధీనంలోకి తెచ్చుకోలేదు. మనకున్న అనుభవాన్ని బట్టి, మన కున్న జ్ఞానొన్ని బట్టి ఒక ఆదర్శాన్ని పెట్టుకొని దాన్ని పొందటానికి కృషిచేస్తున్నాం. ఈ కృషిలో మనం అనుకోని అడ్డంకులు అనేకం వొస్తయ్‌. మనకు తెలియని విషయాలు తెలు స్తయ్‌, వీభితో ఎప్పటి కప్పుడు మన బ్లానకోళాన్ని వింపుకుంటాం. ఈ విరంగా తీణకషణం జ్ఞానం మారుతూవుండటంపల్లి ఎల్లప్పుడూ మన ఆదర్శంతూడా కోద్దో గొప్పో మారుతూనే వుంటుంది. కౌబట్టి ఎంతో ముందుకు ఊపొంచి, నిక్కచ్చిగా ఇలా జరుగుతుందని తేల్చుకొని దాన్నిదిటి వాస జీవ తాలను నిర్ణయించుకోవటం అర్థంలేని పం ఐ

ఈ విధంగా ఊహించగలగటం నీ (వత్యేకత కాడు. అనేక మంది ఊపొాంచగలరు, ఊహించారు. ఊహిస్తున్నారు. సంఘ సరీ జామాన్ని గురించే నాకుండి ఊహాలు నాకున్నాయ్‌. కావి ఈ ఊహ లన్నిటిని సంఘంమీద రుద్దడానికి నేను అంగీకరించను. ఎందుకో 'తెలబసాచాబూ!

మౌనవ మనస్తత్వం పరిపక్వ దశకు రానప్పుడు ఎటువంటి ఉర్తమ వీజమైనా వెరికలలే వేస్తుంది. రోగాన్నిబట్టి గజా బౌషకాన్ని నిర్ణయించవలనంది. అందుకని ఈ సంఘంలో వున్న మానవుడికి ఆనేక దశలు దాటింతర్వాత సంఘం ఎలా వుంటుండో చెప్పటం అపతస్థం చెప్పట మేకాక అతని మనస్సువి చిందరవందర చెయ్యటం

జీవయాత 143 అవుతుంది. ఈనాటి సమస్యలమీద బుస్టి నిలపకుండా చేస్తుంది. కాబటి వొచ్చేదశను గురించే చెపుతున్నాం, అ దళ ఎలా వచ్చేదీ చెన్స్‌ శున్నాం. అబద్ధం చెపురున్నామని నువ్వు విచదారపడవలనిన ఆవసరం లేదు. అప్పటికది విజమే. అనుభవంవల్ల ఆ జ్ఞానం అసంపూర్ణం అని తెలుసుకున్నప్పుడు మరికొన్ని విషయాలను కలుపుకుంటున్నాము. ఆం తేబాబూ....అం శే. అంతకం పే ఏంలేదు....ఇప్పుడు వెనక్కి తిరిగి చూచి జరిగిందంతా మోనం అని, సీచారంం కలిపించటం సీ మన. స్తత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఆంతకే....బాబూో...అంతే!”

రామయ్యతాత ఆగాడు. సీశతారామారావుని పరీతగా చూళారు. ఆతరు ఇంకా వంతెనవై పే చూస్తున్నాడు. జనం నంతినమీద ఆటూ ఇటూ తిరుగుతున్నారు. తనచూపష్త మరల్బకుండానే (పళ్నించాడు రామారావు *ోఎందుకు? దేనికోసం ఈ మన (వయెత్నం అంతా?”

"గనెన్సక్రా బాబూ, చెబుతా” అన్నాడు రామయ్యకాత చెప్పటం మొదలు పెట్టాడు.

“ఏమిటి? ఎందుకు” అనే (పళ్నలు ఎలా పుట్టినయయ్యో ఎంఎకు పుట్టినయోో తెలునుకుం టేగాని సరైన జవాబులు దొరకవు బాబూ. అందుకని మొదటినుంచి మొదలు పెడళాను.

మానవుడు ఆలోచించడరి మొదలుపెట్టినప్పుడు ఈ (ప్రశ్నలు పుట్టినయె. (ప్రకృతి చర్యల్ని అర్థం చేసుకోటావికి సహాయపడినయ్‌,

అనేకసార్లు వీవు చెప్పినట్లు ప్రాణం సిర్నిమిత్తంగా పుట్టింది. ఒక (ప్రయోజనాన్ని సధించాలని రాలేదు. [(వకృతికూ? అంతే. కృతి పుండి. దానకి కొన్ని వియమాలున్నాయి. ఆ నియమాలనుబట్టే నడుస్తూ ఉంది. అంతేకాని దానికొక ఆదర్శంలేదు. ఏ ఆదర్శాన్ని పాధించడావికి అది పరిణామం చెందలేదు. ఇటువంటి (పకృతిలో మానవుడు (బ్రతకవలిసి వచ్చిండి, (ప్రకృతి చేస్తలకు తట్టుకోలేని జీవాలు వించినై. తట్టుకో గలిగినవి వృస్టిచెందివై . అంటీ ఇలా

144 ఆసమర్హువి (బికికితే అపాయంలేకుండొ ఎక్కువ రోజులు (దికకగలం అవిగాక, ఏ ఆలోచవా లేకుండా, బతికినన్నాళ్ళు (బతికినై -

“ఇటువంటి జీవకోటిలోకి జ్ఞానం వొచ్చింది. “ఇలా ఎందుకు జరుగుతూ వుంది? అలా ఎందుకు జరుగుతూ వుంది”ొ అనే (వశ్నలు బయలు డేరినై . ఈ ప్రశ్నలు (ప్రకృతివి అర్థం చేసుకోనడానికి ఉప కరించిై. (పకృతి స్వభావం అరంచేసుకోవటం మొదలు పెట్టగానే జీవకోటి స్వభావం మారవలసిన అవసరం కలిగింది. అంతకుముందు తన ఇష్టంవచ్చిన పనులు చేసుకుంటూ పోతున్న జీవకోటి, ఇప్పుడు కొన్ని పనులు మాత మే చేయవలసి వచ్చింది. వెంటనే “యెందుకు?” అనే పశ్న ఉదయించింది. (ప్రకృతినుంచి తప్పించుకోవటానిక్తి దాన్ని ఆర్థిం చేసుకొని అనుకూలంగా పనిచేయించుకోటానికి ఆదర్శం అవ సరిం అయింది.

“ఈ ఆదర్శం ఏవికంగా నిశ్చయింపదిడిండో తెలుసా బాబూ) చెపుకావిను.

మానవులు వదిమంది ఒకచోటచేరి ఒకసక్తతిగా (బతకటం మొదలు పెట్టారు. ఈ పస్థతీ మానవుని భవిష్యత్తుని విర్ణయించింది. మానవుడు ఓం (పథమంలో మరొకపన్థతి ఆవలంబిస్తే పరిణామం మరొకరకంగా ఉండి ఉండేదేమో?” అలా జరగబేదు. ఆచరణలో వున్న వద్ధతి ఎక్కువ మందిని బాధపెళ్తు స్తితికి వొచ్చినప్పుడు. ఆ బాధలు ఏంచేస్తే పోతాయో. ఆ బాధలులేని సంఘం ఎలా ఉంటుందో ఊవాంచుకొని దానికోసం పొటుపడట౦ మొదలు పెట్టాడు. అభివృగ్థి చెందటావికి ఈ విరంగా మానవుడికి అదర్శం ఒకటి అవసరం అయింది.

“మనం సొలభ్యంకోసం మానవపరిణామం దళలుగావర్డి స్తు న్నాం గౌనీ ఇవి ముక్కలుకొవు, మనం ఒక ఆదర్శం సారించటానికి కేసే ప్రయత్నంలో పొందే క్ఞానాన్ని బట్టీ మన ఆదర్శం అనుక్షణం

జీవయ్యాత కథ5 వరిజొమం చెందుతూనే వుంటుంది. ఈ పరిణామం ఒక (ప్రవాహం వంటిది బొబూ' దీనికి కొండలు గుట్టలు ఆనేకం అడ్డురావొచ్చు ఈ అడ్డంకులను తొలగించు కోటానికి అది ఒక్కొక్కసారి. (వదిల [పయత్నం చెయ్యవలసిన అవనరం కలగవొచ్చు. ఆది. ఒకసారి మందంగా ఒకసారి ఉధృతంగా (ప్రవహిఎచవచ్చు కావి అడీ ఎడతెరిపి లేవి వవాహం.

“చూూళావా బాబూ మానవుడు తాక్కాలికంగా తను వడుతున్న బాధలను వివారించుకోటావిక్తై ఈ నరిణామానికి దోహదం చేస్తున్నాడు. అందుకుగాను ఈ పరిణామానికి దోహదం ఇచ్చే గుణాలను బలవ్త రం చేసుకొని ఈ పరిణామానికి ఆపకారం చేసే గుణాలను అణగ చొక్కుకుంటున్నాడు. అరికడుతున్నాడు. ఇప్పటికీ (సయత్న పూర్వ కంగానే జరుగుతూవుంది. ఈ పని చెయ్యటం ఇప్పటికి బాధాకరంగా కూడ వుంగొచ్చు. కాని ఎప్పటికీ వుండవలసిన అవసరంలేదు. మానవుడీవిదంగా అభివృద్ధిచెందుతూ పోతే ఒకప్పటి సంఘానికి దోహ దం ఇచ్చే పనులే వ్యక్తికి ఆనందాన్ని తృప్తినీ ఇచ్చేస్తితి వొస్తుంది. అప్పుడు మానవుడు ఆ వమలు తస్ప మరొకపనులు చెయ్యలేడు. అప్పుడు “*ఎందుకు”ొ ఫశ్నకు కావులేదు. ఎందుకనే పశ్న మానవునిచేత మంచి పనులు=చేయించటానికి వవోయకంగా పుంటానవికి పుట్టింది. మానవునికి మంచి పనులు చెయ్యటమే స్వభావం అయినప్పుడు ఈ “ఎందుకు?” యొక్క. అవసరం క్షీణీప్తుంది. లేకుండా పోతుంది.

అభా బ్రా! వక్కసంగతి ఆలోచించు, ఇప్పుడు పీలాంటివాడూ, నాలాంటివాడూ వొంగతనం చెయ్యడు, వ్యభిచారం చెయ్యడు, ఆబద్ధా లాడడు. ఎందుకు? సంఘం హింసిస్తుందనా? కష్టాలు వొస్తయ్యనా? కాదు, వకప్పుడు సంఘం బెదిరించి, లియపెట్టి మానవుణ్ని ఈ పమలు చెయ్యకుండా చేసినమాట వాస్తవమే. కొని ఇప్పటికది మన స్వభావం

శ్రి

146 ఆనమర్దుప్‌ ఇయింది. మనం ఆ పవులు, చెయ్యం. ఎదుకు?) మనం గడించిన సంస్కారానికి ఆ పనులు-సుఖం, ఇన్వవు. పైగా విషథీతమైన మాన సిక బాధము కలిగిస్తయ్‌.

“మానవుని కొన్ని గుణొలనూ వొలఛలనూ మార్చలేషని నేనూ వొప్పుకుంటాను- కాని,ఆ వాంఛలు అనాదినుంచీ ఏ విధంగా తీరు తున్నయ్యో ఆ విధంగాచే తీరాలంకే మాం నేను వొప్పుకోను. మానవుని కోర్కె లమవుదాత్త పరచటంవల్ల మరొక రికంవా మనక తృప్తి కలుగుతూ వుంద్మి స్త్రీ వ్యామోహాన్ని దేళశంమీదకు తిప్పవచ్చు, విశ్వమానవ (పేమా మార్చవచ్చు. ఈ పొధంగా వుదాత్తం చేసేశకి మానవుడికి వుండబకే సంఘ పరిణామానికి సహాయం చెయ్యటంలోనే ఆనందం పొందగలీగు తున్నారు, అదే అఆతవి స్వభావం అవుతుంది ఏనాటికై నా,

య్‌

“ఆప్పటికి. పర్య3ని మావవరు లోఐరుచుకో గలుగు తాడు (ప్రకృతికీ మానవుడికి సంఘర్షణ పుండదు మౌనవువిలో వరుస శప్రల ఘర్షణ ఉండటము.

“బాబూ!. మవ్యు “మానపురు పరిసికులకు బానిని అనుకుంటు న్నావు. అంగుకనే “నా దేముంది? నేనలా చెయ్యుక తప్పిందికాదు. వరిసితులు భావాలనూ కలిగిస్తున్న. భౌచాలు పగులు చేయిన్తున్నై. ఇక నాదేముంది” ఆని మౌటికీ ఆంటూ పృండేవాడీవి.. అలాకాదు బాబూ వొకప్పుడు అంతేగాని మానవుడు (కమ్యకమేణా పకృతి శృంఖలా లలో మంచి బయట సడుతున్నాడు. పకృతి వియమాలను అర్ధంచేసు కొని, తన అభివృస్థికి ఉపయోగించుకోవటం ద్వారా. _పకృతివిజయిఐచి ఠతన స్వశంగత్రత చూపుతున్నాడు.

“వకృత్‌ శక్తుల్వి పూర్తిగా అర్థం చేసుకున్నాక (ప్రకృతికీ మానవునికి సంఘర్షణ వుండదు. సాంఘికసరిణామమే మానవునికి ఆనందం ఇచ్చే మనస్తత్వం కలిగినాక సంఘానికీ మానవునికీ సంఘ

జీవయాశ 147 క్షణ వుండదు, మానపునిలో 'వెరుద్దళల సంకుళ్షణ వుండదు. మాన వుడు పరిపూర్త మానవుడవుతాకు-

“బాదూ, ఈ దృష్టితో ఆలోచించు నుగతులన్మీ నీకు శిలినీ నవే కావి దృష్టమ్మాకం దేవం. వ్యక్తిగత దృష్టివ్ల విరుస్తళ్తులు (వకోపించటం మౌనవకోటి నాళవం అవటం తప్ప మరొకటి జరగదు. సొంఘకదృష్టి ఆలవరచుకొని, ముందుకుచూడు, సంఘాన్ని ముక్క లుగా చూడక, మొత్తంగా చూడటం నేర్చుకో.

సంఘంలో భిన్నమార్గాలున్నమాట నిజమే బాబూ' ఈ వర్గాల పోరాటం పరిణామానికి దోహదం ఇస్తున్నమాట విజమే' కావి ఈ సర్గాలు వొకదావి కొకటి సంబంధంలేని ముక్కాలుకాక ఒకదావిమీద ఒకటి ఆధారపడి పుంటున్నై, వీటి కలబికే సంఘం అనే మాట మొతం మరచిపోకు. గాబూ ఇస్పుడు నువ్వు తరువాత మెట్టుకు వెళ్ళవలసిన సితికి వద్బావు. వైర్యంగా ముందుకు వెళ్ళు. నువ్వు సుఖ పరు= వీ కుటుందాన్ని సుఖపెట్టూ ఆని ముగించాడు రామయ తాత.

సీకారామారావు మాట్లాడలేదు. వొక్క క్షణం రోమయ్యకారని ఎగాదిగో చూచి మళ్ళీ తనదృష్టిని వంతెన వె పుకి తప్పాడు. వంతెన మీదనుంచి వెళుతున్న వొక మాలవాడు ఎదురుగా వన్తున్న ఆశను వాఘల్ని చూచి దూరంగా వెళ్ళి నీలదిర్దాడు. ఎదురుగో వస్తున్న ఇద్దరు విద్యాష్టలు ఆృశమవాసుల్ని 'హేళనచేళారు. ఆ(శ్రమవాసులు తమస్వంళ గుణాన్ని వొదిలి తమ చేతుల్లోవున్న: దండాలు పైకెళ్తారు. విద్యాద్దలు పకపక నవ్వుతూ పారిపోయోరు. క

పీఠాశామారావు అలాగే దూస్తూ కూర్చున్నాడు. (కనుక్రమేణా ! (వదేశం విర్యానుష్యం అయింది. వంతెన బాపురుమంటూ వుంది. అర్జచం(ద్రాశారంగా వుందె ఆంతువేవి సోరంగంలాగు వుంది.

118 అసమర్జువి క జ రామయ్యతాత సీశ్రారామారావువి చూస్తూ కూర్చున్నాడు. విశ్శద్దిం-వికృద్దింఆంతులేని నిశ్శబ్దం. రామయ్యశాతకి ఆ అంతులేని విశ్శద్దంలో సీతారామారావు వొక భాగం అయినట్లూ విశ్శ బమే అవుతున్నట్లూ కనుపించాడు. ది శో అట్నక్ర వెళ్టాంబాదో ఇంటికో ఆన్నాడు. సీకశారామారాపు నెమ్మదిగా రామయ్యకాక వైపుకి తిరిగి విచి ఉంగా చూచి. తలవొంచుకొని, “నువ్వు వెళ్ళు శాఠ” అన్నాడు- “ఇదరం వేళాం బాబూ చి ళు అనన్నిక్కడ కాసేపు ఉండనివ్వు తాతా వపంచంలో వున్న ఈ విశ్శకాన్నంతా నాలోకి తీసుకోనిప్వు” న! రామయ్యకాత ఏమనుకున్నాడో, నెమ్మదిగా నడిచి వెళ్ళాడు, సీతారామారావు సంతెనవై పుకి తిరిగి మెదలకుండా కూర్చు న్నాడు. మూర్తీభవించిన విశ్శస్దంళలా కూర్చున్నాడు. ఆరచంట్రాకా రాన్నీ ఆంతులేని సౌరంగాన్నీ చూసున్నాడు అతని కళ్ళవెంది అవాటీ కన్నీటి చుక్కలు రాలుతున్నయ్‌. శి ఉండి ఉండి అకస్మాత్తుగా “మిధ్య మిధ్య, అంతా మిధ్య = అవి తన విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోటానికి ఆరిచాడు. “మిథ్య గనుకనే ఎటుతిప్పి చెప్పటానికైనా వీలవుతుంది అని తన్నావరించిన విశ్శద్దిం బదలయేటటు అరిచాడు. ఛి లా చీకటిపడిందిం తుమ్మవీడుకీ ఏనాఏవాళ్ళ గుడి పెలకీ భేదం కన పట్లంలేదు. అన్నీ కొన్నిమైళ్ళ దూరంగా వున్న కొండల పం కికి న! మయా. భె ఏ! న మిల్తే కనిపిస్తున్నాయి. కారు మబ్బులకుమల్లే పున్నాయి ఆం సీతారామా రావు కాళ్ళిర్సుకుంటూ స్మశానం దగ్గరకు వొచ్చాడు. ఒక్కసారి

జీవయ్యాత [140 స్మళానావ్ని పారజూళొడు. దూరంగా ఒక చితి మండుతూవుంది, ఆతరు ఒక్‌ విబ్దూర్చ్పు విడిచి అక్కడె కూర్చున్నాడు.

పొద్దున్నుంచీ వున్న ఆరాటం, ఆవేవనా తగ్గినయ్‌. ఆ చీకటి, ఆ స్మశానం, దూరంగా మండుతున్న చితీ _ అతనికి మనశ్శాంతిని చేకూర్చినాయి. తావిన్నాహ్శూ ఆరాటపడింది. వెతికింది ఈ స్మశానం కోసమే రాబోలు అనుకున్నాడు, ఆ చితిని తదేక దృపతో చూస్తూ

ల. అనిని కూర్చున్నాడు.

ఓక వ్యక్తి అతవి దగరకు వొచ్చి, “నేను చేసింది తప్పా*

ఇంట్‌ న! అని అడిగాడు.

సీతారామారావు ఉరిక్కిపడ్డాడు ఆ వ్యక్తిని చూశాడు. అతడు అరవై యేళ్ళ ముసలివాడుగా కనుపిస్తున్నాడు. శరీరం కుష్కించి

లు అనిత వుంది.

“ఏం నాయనా, నేను చేసింది తప్పా?

“ఏది తప్పో ఎవరు చెప్పగలరు? ఎవరి మనస్సు వాళ్ళ కేసా&ో అన్నాడు పీతారామారావు.

“అదుగదీంబాబూ, సత్యం చెప్పావు. నూరేబ్ళ వర్షిల్లు' పరిస్థి తులు తెలియవివాళ్ళు ఏమైనా ఆంటారు, తప్పు అంటారు. దుర్మార్గుడు

_ అంటారు. ఘోరపాసం అంటారు. దేనికైనా మనుష్యులు ముందు బత కాలిగా బాబూ! నీతి ధర్మశావ్రం-అన్నీ బతికే వీలున్న వాళ్ళకి, బతక టమే కష్టమైన వాళ్ళకి ఐకకట మే నీతి, బకకటమే ధర్మం, దితకటమే శాస్త్రం”

“అట్లాగే కనిపిస్తూ వుంది. బతకాలి అనుకోవటం మనుష్యులకు తస్పించువోలేని వ్యసనం అయింది. “ఎందుకు బతకాలి?” అనే (పళ్న వేసుకొనే ధైర్యం ఇంకా మనుష్యులకు ఆరంవడలేదు ...” అన్నాడు పీకారామారాపు.

160 ఆసమర్దవి “మరి ఆ అవసరం తీరడానికి (వయత్ని స్తే తప్పేముంది?” “లేనజ్లే వుంది. ఆంతా ఆ పనులు చేస్తూనే ఉన్నారు.అబద్దాలు

ఆడుతూనే వున్నారు. మోసాలు చేసినవాళ్ళు చేస్తూనే ఉన్నారు. ఇతరు లను హింసించేవాళ్ళు హింసింస్తూనే *న్నారు. ఎవని (బతుకు తెరువుని వాళ్ళు నిర్ధా&ీణ్యంగా చూసుకుంటూనే ఉన్నారు....” అన్నారు. =ఖఇక్ర నేజేసిన పాపమేమి3 బాబూ” తిండికి కస్టం ఆయింది. ఎన్నాబృ *ెక్కణు మాడ్చుకొని వలవల యేడుస్తూ కూర్చున్నామో ఎవదికి తెమును? ఒకరోజు నా కూతురు సదిరూపాయలు తెచ్చినా చేతిలో పెట్టింది. “ఎక్కడివి? ఆవి అడిగాను అది బెప్పింది.నా దగ్గర ఏమీ దాయళలేదు బొబూ-అంఠా చెప్పింది నాపు కోవం వచ్చింది ఎట్లా కొల్టాననుకున్నావు? ఎముకలు విరగగొట్టాను. కొని ఏ లాభు మళ్ళీ మర్నాటినుంచి యూ(పకారం అయింది మా (ితుప. నేను చూస్తూ వూరుకున్నాను, ఆదే నంపొదించి కుటుంబం పోషించింది. ఇప్పుడు దాని తమ్ముడు ఆది సంపాదించిన డబ్బుతో చదువు పూ ర్తి చేసుకున్నాడు. ఉద్యోగంలో _వవేశిస్తున్నాడు. ఇంతకం'కే ఏం కావాలి బాబూ బతికిన నాలుగు రోజులు ఆది సుఖపడింధి. మమ్మల్ని సుఖ పెట్టింది. దాని దారివ అదిపోయింది. అదిగో. బాబూ మట్టిలో కలసి పోతూ వుంది. మారేళ్ళు వర్థిల్ల” అని గీవించ్చి వెళ్ళిపోయాడు. సీళారామారావు ఆలోచిస్తూ కూర్చున్నాడు. రకరకాల ఆలోచ నణు చెలరేగివయ్‌. తలచినకొద్ది ఆతవికి పపంచం (కొ తగా కవ్చిస్తూ వుంది. ఇటీవల తన అనుభవ, లోకి వొచ్చిన (ప్రపంచం అతవికి వింతగా ఉంది. కౌని, _పన్తుతం బాధవడే ఓపిక కూడా లేకుండా వుంది. అలాగే విక్థీవ (పళిమలాగా కూర్చున్నాడు. కోలాహలంగా వున్న ఉచపంచాన్ని (సశాంతంగావున్న స్మళొ నాన్నీ పోల్చి చూసుకుం పే, ఆతని మనసు చల్లబడింది. తనకు సరి

జీవయ్మాత 151 పోయిన చోటుకి, తన మాతృదేశానికి తన స్వగృహానికి పచ్చినప్టు అనిపించింది. ఇక్కడ (ప్రపంచంలో వున్న లేదాళ్లేవు, కీచులాటర్లే పు, హెచ్చుశస్తళ్లేవు, నంఘాళ్లేవు, మోసాలు కుటలూ శాప్తతయాఎా లేవు. ఇక్కడ అంతా ఒక్కటే. కూలివాళ్ళు, షావుకార్లు, ఆడవాళ్ళు- మొగవాళ్ళు, పిల్లలు, పెద్దలు, పీతినరులు, అవివీతిసడులు = అంకొ ఒక్కటే, స్మశానావికి పొ&క బుద్ధిలేదు. అందర్నీ సమానంగా చూస్తుంది. తన తండ్రి, తఈన మేనల్తా ఇక్కడే వున్నారు. ఠనశల్లి' ఇక్కడే. పున్నారు... రామయ్యతాత తొణక్కుండా కబుర్లు చెబుకారుగాసి, తనకు అస్తమానం సీతుబఉపదేశిస్తాడుగావి -- అయనా ఇక్కడకు రాపఅసినవాడే. తన్ను ..... మోసం చేసి ఆస్తి సంపాదించిన మేనమామకు మ్యూతం తప్పేదేముంది! ఆస్తిని వొదిలి లీరులు జొడించుపంటూ ఇక్కడకు రొనలసిందే. యిక ఎందుకు పీళ్ళకీ ఆరాటం?

మేం తెలివిగలవాళ్ళం అనీ ధనవంతులమనీ కొందరు విర వీగటం, వీవవాళ్ళం అవి, మందబుర్ధులం అని కొందరు విచారపట్టం ఎందుకు?

ఇలా ఆలోచించుకుంటూ వుండేటప్పటికి స్మశానం చాలా అక్ష వంతంగా కవిసించిందిం (ప్రపంచంలో వున్న కష్టైలనూ సుభాలనూ ఆవ్నింటిపీ భరించే మాతృడేవిలాగు, భూదేవిలాగు కనిపించింది.

దూరంగా మంకుశున్న చితి _వపంచాన్ని దగ్గం చెయ్యటానికి అన్నట్లు మంబఅ రూపంలో గుప్పుమని పెకిలేచి ఆర్భాటం. చేసింది. టపబపొ ధ్వవిజేసింది. అ చితి తన్ను ఆహ్వానిమ్తూ వుందనుకున్నాడు దగ్గరకు రమ్మని తన్ను పిలుస్తూ పుంవమకున్నాడు. తనకేడో రహ స్యం చెన్నటానికి వుబలాటనడుతూవుంది. పాపం! ఆ చికికీ కాళ్ళులేవు. తన చగ్గరక రావటానికి! చోరులేదు. తన్ను దితిమాలటానికి' అగ్నిశలి

1652 అనమద్దవి లను ఠనవై పుష పంపురూవుంది. మళ్ళీ ఉపసంహరించుకుంటూవుంది. ఆటూ పోటూతో బావపడుతున్న సముదపు అలలు జ ప్తికి వచ్చినయి. చేతో పిలుస్తూ వున్నట్టనిపించిందతవికి. నెమ్మదిగా లేచి దగ్గరకు వెళ్ళాదు చూడగా రూడగా ఆ చితీ మునలివావి కూతురు రూసం దరించినబుగా వుంది. చిటచిటలాడించి,. టపటప ధ్వవిచేసింది. ఆమె ఏదో మాగ్గాడుతున్న దనుషన్నాడు “సుఖంగా నా బతుకు వెళ్ళమూరి పోయింది. ఈ (ప్రవంచంలో మిగిలేది సుఖమూ, దుఃఖమే సుఖించిన వాళ్ళూ దుఃంఖంచిన వాళ్ళా అంకా మట్టి కావలసిందే. ఎందుకు దుఃఖ పడాలి? దేనికోసం?” అవి అడిగింది.

ఆకడు కళ్ళు తెరచుకొని వింటూ కూర్చున్నాడు. “ఇదిగో. నా యీ పక్క సమాధిలో స్యత్చవర్వ్నన ఆదర్శంగా పెట్టుకోవటంవల్ల తిండికి గడవక కోర్కెలు తీఏక కుళ్ళి కుళ్ళి చచ్చిపోయిన పుణ్యాత్ము రాలు ఉంది, ఆమె ప్రవ్వున ఆమెను ఏం సుఖ పెప్టింది? ఆమె పడిన బాధలూ సహించిన కష్టాలూ ఎవర్ని ఉద్ధఎంచమవి?” అవి అడిగింది

వక) నున్న సమౌరి యీ మాటలకు ఎక్కి ఎక్కి, ఏడుసున్నబు కదిలింది. రడ కాలా 2 ఎ

అతడు స్మశాగాన్ని మరొకమారు పొరచూచాడు. స్మశానమంతా కదులుతున్నట్టు కనిపించింది. దిబ్బలు కదులుతున్నాయి చీకటివూగింది. తన రంగిని ఎక్కడ సమాధి చేసంది. ఆతనికి తెలుసు. నెమ్మదిగా మిగిలిన దిబ్బలను తప్పుకుంటూ అక్కడికి వెళ్ళాడు. అక్కడ ఏమీ లేదుందిబ్బ హరించుకుపోయి నేలమట్టంమై పంది. జిన్లేడు మొక్కలు దట్టంగా 'పెరిగిపున్నయి. అతవికి యీ జ్సిడు మొక్కలకు తన తం్రి ఎరువయ్యాడవిపించింది. తాను ఆదర్శంగా వుంచుకున్న తన తండి, అనేక ఘవకార్యాలకు కారణభూతురై న తన తండ్రి (ప్రస్తుతం యీ జిల్లేడు మొక్కలకు ఎరుపుగా పుండి వాటి పోషణకు ఆధారంగా వున్నాడు. ఎంత ప్రాణం లేకపోతే. మటుకు ఇటువంటి పనికి పూనుకుంటాడా తన తండ్రి? అతని తంటడ్రిమీద కోసమొచ్చింది.

జీవయా[త 1538 తన పుటకకు తన తం_డే కారణం. ఈ జిల్లేడు మొక్కల పుటకకూ ఈన తంథడే కారణం' బతికి వున్నంతకాలమూ తన్ను పోషించాడు మరణించి ఈ జీల్లేడు మొక్కలను పోషిస్తున్నాడు. ఆయన రక్తంలో అయన ఆలోచనల్లో ఏదో చెడు వుండి వుండకపోతే. జిల్లేడు మొక్క లకు కారణభూతుడవుకాడా? ఆయనలో నుంచి జిల్లేడు మొక్కలకు విదులు గులాబీ మొక్కలు పుట్టగూడదూ?మళ్లెపొదలు పెరగగూడదూ? ఈనకు దిదులు ఒక గొప్పవ్యక్తి కొడుకు కాకూడదు?

ఉన్న మొక్కల్లో పెద్ద మొక్క కదిలింది. తన్ను వలకరిం చింది. “అన్నాయ్‌ ” అంది. అతడు ఉలిక్కిపడ్డాడు. ఆ మొక్క నీడ కదలి కడలి చేతి వేడివల్ల పువికి వునికి తన తంగడి తనను (క్రూరంగా చూస్తూన్నాడు. గుడ్డు ఉరుముతూ, పండ్లు కొరుకుతూ యిలా అన్నాడు “ఇద్యటా నువ్వు చేసిన పవి? నీమీద ఎంతో ఆళ పెట్టుకున్నానే చిన రకు నువ్వు చేసిన వనియిదా? నా గౌరవాన్ని నా వంశ _పతిష్టనూ హొ కుటుంబ బొన్నక్యాన్నీ బ్యుపాలు చేశావు” అన్నాడు.

అతనికి కోపమొచ్చింది, "డబ్బు అయిపోయింది. నాన్నా నన్నేం చెయ్యమంటావ్‌?” అన్నాడు.

“డబ్బు డబ్బు డబ్బుంఎప్పుడు డబ్బే నేను నువ్వు పుట్టినప్పుడే అనుకున్నాను. నీకు నీ మేనమామ పోలిక వచ్చిందని. డబ్బు లేకపోశే మాత మేమిరా? చెడిదితకావా బతికి చెడ్డావా? అన్నారు పెద్దలు. తర తరాల మంచీ మేం కాపాడిన ఆచారాలను వమ్ముచేశావు. నేనేంత చెప్పినా వీకు నీ తల్లే ఆదర్శమయిందిొ అన్నాడు.

తల్లి పేరెత్రెటప్పటికి అతవిక్రి కోవమెక్కువయింది. తండి మీద ఆంతకుముందు ఆతనికి వున్న గౌరవమూ ఆలిమానమూ అన్నీ అ వొక్కమాటతో ఎగిరిపోయిసయి. హృదయం మీదనుంచి ఒక పెద్ద విరువు తొలిగిపోయినట్టయింది. “ఏమిటి నువ్వు మాట్లాడేది? నీలో వీ వంశం పోగుచేపి కాపాడిన సాంప్రదాయాలు ఏమిటి? ఏమిటి నీ

మి,

154 ఆసమర్థువి పంళానికి వన్న గౌరవం నాత్న వంళావికి లేవి గొరవం? ఎవరికి వుండే గౌరవం వాళ్ళషంఏ నీ వంళ గౌరవం అనే గామగలో ఎంత మంది పిప్పి అభ్యూరో, అవుతున్నారో నువ్వు ఎప్పుడయినా ఆలో చించావా? నీవంశం నీ పృాపదాయాలే నన్నీసితి! తీసుకొచ్చినయి. ప్టోతున్నామ పాతాళావికి పోతున్నాము. ఈ అగావావికి అంతున్నట్ట

దు. ఇదివరకు ఎన్నికిషాలు వచ్చినా నిన్ను తృ విపరుసున్నాగదా సీఆత్మకు శాంతిని షేయాదన్తున్నా గదా పవి రతోషపడేవణ్ని. ఇప్పుడు నువ్వుకూడా నన్ను విందిచటానవికి పూనుకున్నావా? నా స్థితికి నేనేనా కారణం? నుప్వుకాదూ?” అని అడిాము- “నేనేనా” అవి ఆశ్చర్యపడ్డాడు తండ్రి “ఆ( మవ్వే. మమ్మాటికీ మవ్వే సీ గుణాఎ నావ కొవ్ని సం[కమించినయి. నీ చేతులలో, సీ అభిరుచులకు అనుకూలంగా నీ ఇష్ట (ప్రకారం పెంచావు నా చుట్టూవున్న వాతావరణ నువ్వు విర్మిం చిన వాతావరణమే. ఇక నా యిష్టనునేది ఎక్కడ చచ్చింది? నీ ఇష్టం వచ్చినప్హే పెరిగి పెద్దవాణ్నయ్యాను. నీ ఇప్టమొచ్చిన వూహలే వూపాంచాను. వీ ఇష్టావికి వ్యతిరేకంగా, వీ సంస్కారావికి భిన్నంగా ఎవరయి”గా దితుకుతుంటకే వొళ్ళు దుర్యార్గులనీ నీచులనీ, అవిసీతి వరులనీ నాకు నూరిపోళావు. నా తిని నాకు కామండా చేశావు, ఇప్పుడు సీ కృషి ఫలితాన్ని చూచి నివే భయపడుతున్నావా? బెదిరి పోతున్నావా? నింద నామీద మోపుతున్నావా?” అన్నాడు కొడుకుని చూచి భయపర్తాడు తండ్రి. అతనికి ఏమీ తోచలేదు తనవంశంలో పుట్టిన ఒకడు తన తంర్రికి ఎదురు తిఏ% తన వంక్షొన్ని నిందించేవాడుగా తయారు అవుతాడని జన్మలోనయినా అమూొవి ఉండడు. అలాగే నిర్గాంతపడి చూస్తున్నాడు. అశని కొడుకు వీడ కనిపించింది. అదే తన కొడుకు అనుపన్నాడు, అవ కదిలింది. నిటా

జీవయాత్ర 15్‌క్‌

రుగా ని౨దిడ్డది. మాాడింది? ఒప్టేదె. అన్నీ అబద్దాలు. చెప్పుతున్నాడు. అతను చేతులారా చేసుకున్నాడు. తన తప్పును నీమీదపెట్టి తప్పించు కోవడానికి వయత్ని్వున్నాడు.. ఆతను మొదటినుంచీ ఆంతే తన తప్పును ఇంరులపు అంటగట్టడం, బలహీనతలకు ఇతరులను పొంసిం చడం=నువ్వు మరణించి నప్పటినుంచి అతను చేస్తున్న పనే ఇది. ఇందులో నీ బాధ్యవ ఏమీవేదు* ఆంది.

సీళారామారావు మాట్లాడుతున్న తన నీడను చూహూనిర్విణ్నురై

న! ల! యమ్‌నా

విలదిడ్డాడు.

తండ్రి మొహం విప్పారింది. “నిజంగా నా విడ్తవు సీవు. రా నాయనా” అవి తన కొడుకు నీడను కొగలించుకొని వాడు నిజంగా నా కొడుకు అనుకొవి భ్రమపడ్డాను. ఎంత వేదన పెట్టాడు. వాడి మాటలు నా హృదయాన్ని ముక్కలు ముక్కలుగా తరిగాయి” అన్నాడు,

“*వాడు అంతే నాన్నా. వాడికొక ఆవర్శంచేదు. జీవితానికి ఒక ఆదర్శం పెట్టువోవివాకు, దేన్నో ఒకదాన్ని నమ్మి పనిచెయ్యనివాడు,

అ

చివరికి అంతే” ఆంది నీడ.

సీతారామారావుకి కోపం వచ్చింది. ఒక అడుగు ముందుకువేసి “*ఏవరునువ్వు?” అడిగాడు.

“పీ కండి కొడుకువి

“*వ్వరి నేనూ?

“న్సా పీడ్రవి.

“మరేమనుకన్నావు? హృదయంలేని ఆకారానివి. ఆకారంచేవీ అప్పి సంజరావివిో* అంది వీడ.

పీతారామారావుకి ఊ పిరాట్టింలేదు. తండి ముఖంలోకి చూస్తూ, “నాన్నా... నేను సీ కొడుకుని ... చూడు” అన్నాడు.

156 అసమర్థవి

“పోపోం అవి గద్దించాడు. తండ్రి. ఇంకా నన్ను మోసం చేద్దాం అనుకున్నావా? నా కొడుకుని నేను గుర్తుపట్టలేనూ నా చేతులారా పెంచొనే! వాణ్ని నేను ఎరగనూ+?---సీవా నా కొడుకువి! అహా! నవ్వాడు. నవ్వుతూనే తవ వీడను తీసుకొని అదృశ్యం

ట్‌ అయ్యాడు.

సీతారామారావు కూలబడ్డాడు. అతనిశేమీ అర్షమవటంలేదు, తల 'సేలిపోతూవుంది.

"=జ్సాబ్వణ * ఆని పిలిచింది పక్కనున్న పమాధి, ఉలిక్కి వడి చూశాడు. పిలచేది తఈన తే అందులో సందేహంబేదు. “వమువ్వుమారాపు నాయనా* అంది.

“నేను మౌరానా ఆమ్మా? నా మార్పు సిక ఆనందాన్నిస్తూ వుందా? నేను విన్ను సంతోష పెట్టగలిగానా అమ్మా?”

"అవును నాయనా. మవ్వు మారుతున్నాప్‌ కా అంది ఛి. " ఆమె అఆనంద్యాశుపులు రాలుస్తూవుందని అతనుఊహించాడు. “అమ్మా, నేను ఈ విశ్వ పవంచంలో ఒక (ప్రాణికింఅంచులో తర్లికి సంతోషా న్నివ్వగలిగాను, నాకింకేం కావాలి?”

“వన్సాక్సు చొరొ సంతోషంగా ఉంది నాయనా?” ఆంది తల్లి,

"అమ్మా ...అమ్మా....అమ్మా...* అవి సమాధి పాదాలదగ్గర పడి భోరున ఏడ్చాడు. “మరి లాభంలేదమ్మా? ఆలస్యం అయిపోయిం దమ్మా”

అలాపడి ఎంతసేపు ఏడ్చాడోగాని, తలపైకెత్తి చూసేటప్పటికీ చీతి అఆరిపోశూపుండి, చీకటి దట్టం అపుతూవుంది, స్మశానం యథా రూసం రధరించుతూ ఉంది. నల్లకుక్క ఒకటి ఆతవకాణు నాకుతూ

జీవయ్మాత 167 ఉంఏ. అతడః కదలకుండా ఆ కుక్కనుచూన్తూ వెల్లికిలా వకుకున్నారు, చూడగా చూడగా ఆ కుక్క ఆకారం తన ఆకారంగానే కనిపించింది.

ఈవ ఆకారం తవకు ఎదురుగా నిలబడింది.

తవ ఆకారాన్ని చూసుకునేబప్పటికి ఆతవికి భయంవేసింది. మొహం ముడతలు పడివుంది. జుట్టు పండి రెల్లి దుబ్బులాగుంది.కళ్ళు చింతవిష్పుల్లా వున్నాయి. శరీరం అ_సినంజరంలాగుంది. వొంగిపోయి ఉంది. ఊగులాడుతూ వకుస్తూపుంది, నుంచోలేక కూర్చొవి కడుపు చేతో పటుకువి దగుతూ ఉంది.

అక్‌ న! ల

పీతారామారావుకి తనే దగ్గుతున్నట్టు బాధ కలిగింది. ఆ ఆకారం దగ్గిదగ్గి. తోకతొక్కివి పామన్లే లేచి పీతారామారావుకి ఎదురుగా విలబడి “నా జీవితం భగ్నం ఆపటావికి నువ్వే కారణం మూస్టజా బంగారం వంటి జీవితాన్నీ బ్యులేవి ఆవోచవకో నలిపి నలిపి నాళనం చేళావు. వన్నీస్థితికి తీసుకువచ్చింది ఎవ్వరు? వీ తెలివికక్కువతవం, వీ అహంకారం- సీ మౌశ్యం” అవి ఇరీచింది.

డగ్గుతెక వచ్చింది. కుక్కిమంచంలో కూలబడింది. లుంగలు పడి దగ్గుతూవుంది.

తన భార్య ముసలిదయింది. తన ఆకారం పడేబారవి గమ వించకుండా మమవులకు చొక్కాలు కురుతూ ఉంది. తవ కొడుకు వొచ్చాడు. పెన్దవాడయ్యాడు టీవిగా ఉన్నాడు. వాశ్ళెవరూ కుక్కి మంచంలో తవ ఆకారం పడుతున్న బాధలు గమవిస్తున్నట్టులేదు.

“*టాబూ మంచివీచ్ళ!” అవి అడీగింది తఈన ఆకారం.

“ముంచుకు తాగు!” అన్నాడు కొడుకు,

“కన్నతం్నర్రినే _. ” అంది అకొరం.

“తండ్రీ... ఉద్ధరించావు శ్‌దూ కుటుంబాన్ని....వర్వ మంగళం చేసొ అవి చీవరించు నన్నాడు. భార్య కొడుకువి వారించలేదు. మాట్లాడ కుండా మంచినీళ్ళు తెచ్చి ఇచ్చింది.

158 అనమర్ధ్భవి

తన ఆకారం మంచినీళ్ళు తాగబోతూవుండగా మళ్ళీ దగ్గుతెర వొచ్చింది. గ్దాసు వొదిలి మంచంలోపడి గిలగిల తన్నుకుంటూ ఉంచెం నేళ్తురు కక్కుతూ ఉంది. అంతా నెత్తురే. తన ఆకారంపడే. బాధని సహించలేక పోయాడు. ॥

తనే దగుతున్నటూ, తనే నెళురు కక్కుతున్నటూ తన నరాలే

ల ట్ర ఇడి !

లుంగలుపడి, జివ్వువి లాగుతున్నట్టూ అవిపీంచింది ఆతనికి

ఈన ఆకారం మళీ లేచింది. లేచి ముచువమై పబ్టకొని కూర్చుది. తన్నే చూస్తూవుంది. ఆ చూపులు అకన్ని చురచురాకాలు పు న్నాయి. లోపల ఆగ్నిజ్వాలలు విజృంథించినయ్‌

“మళ్ళీ కూర్చున్నావే....పడుకో.... పీకు చెయ్యలేక మా నరాలు తిగురున్నయి” అన్నాడు కొడుకు.

తన భార్య మనుమణ్ని ఎత్తుకొని కొడుక్కు అందించింది. కొడుకు చేతులలోకి తీసుకొవి ముద్దుపెట్టుకున్నాడు. పసివాడి చేస్టలకు తల్లి కొడుకులు పరవళకులయ్యారు.

తన అకారం మళ్ళీ దగ్గుతూవుంది. “చూశావా నువ్వు చేసిన పవి. నన్ను నా భార్యకూ సిల్లలకూ కాకుండా చేశావు, ఆ పసివాడిని నా కిన్వరు. ఎందుకో తెలుసా? నేను చెడగొడతాననీ, పవికిమాలన మాటలన్నీ చెప్పి చిన్నతనంలోనే వాడి మనస్సు పాడుచేస్తాననీ, వాళ్ళ

ల్‌ ఆలీ

భయం ...పరమ ఛండాలుడా' ఇంతచేసి ఇంకా సిగ్గుపడకుండా, కించ పడకుండా బతుకుతున్నావా? ఎందుకు బతుకుతున్నావు? ఇంకా ఎవర్ని నాశనం చెయ్యటానికి? ఎవ్వరి జీవిశాలను హతమార్చటానికి?” అని మంచం మీదనుంచి హఠాత్తుగా లేచి. మీదకు రివ్వున దూకింది.

ఆది విషం కక్కుతూవుంది. కళ్ళు జో్ళతుల్లా మండుతున్నాయి కళ్ళల్లోంచి కత్తులు కటారులు వచ్చి తన్ను ముక్కలుగా చేస్తున్నాయి. తను సహాయం కోసం భార్యనీ తన కొడుకునీ ప్రార్థించాడు. వాళ్ళుతన

జీవయ్యాశ 159 మొర ఆలకించలేదు....తన భార్య కొడుకుకి లోజనం వడ్డించి ఎదురుగా కూర్చొావి కదిర్తు చెపళూవుంది. కొడుకు వప్వుకుంటున్నాడు.

అతవికి కోవంవచ్చింది. తనకు నహాయం చేసేవాళ్ళు లేరు- ఠన్నుజాలి తరిచేవాళ్ళులేరు. తనపు పాముధూతి భాపేవాకు +కూడాలేరు. ఈశమ్నకానే రకించుకుంటాడు. తానే ఎదుర్కొంటాడు. తనే పోట్లారు శాడు- తన అకారామ్నుంచి తన్ను తాము రక్షించోోలేడూ? తన ఆకారాన్ని తామ జయించలేడూ? తాను పోట్లాడలేడూ?

తవ ఆకారం తనమీదకు దూకింది. ఎముకల కాళ్ళతో గొక్కల్లో శన్నుళూవుంది. గుప్పిళ్ళు విగదిజ్ది మొహంమీద గుద్దుతూ వుంది. కోరలతో పీకుకూవుంది. విచ్చుకత్తులవంటి గోళ్ళతో పబ్ళు పీకుతూ వుండి. రక్తం కండలూ ఎముకలూ పేగులూ-న్మశానం అంకా వీళత్సం అయింది. రాబందులు ఎగురుతున్నయ్‌ నక్కలు అరుస్తున్నయ్‌

" పీతారామారావు పళ్ళు బిగించాడు. పిడికిలి వీగవట్టాడు. మిగిలి

వున్న శక్తినంతా కేంద్రీకరించాడు. అమాంతంగా విలదిర్డాడు తన ఆకారం మీదకు ఉరికాడు. రెండు చేతులతో గొంతుపట్టుకున్నాడుం నొక్కాడు. పివకాడు తన శ క్రికొద్ది పిసికాడు, తవ ఆకారం నెత్తురు కక్కుతూవుంది. మెడ మలిమాడు. తన ఆకారం కళ్ళు నెత్తురుగుర్తుగా ఊడిపడినాయి. తవ ఆకారాన్ని నామరూపాలు లేకుండా చేస్తున్నాడు. అకవికి కవి ఎక్కువయింది. అతవిలోవున్న రాతనత్వం (వకోపించిండి- మెడ కోడిమెడ విరిచినట్టు విరిచారు. ఒక సన్నని భయంకరం అయిన ఎలుగుతో కూలబర్హాడు, తన్ను కావే హత్యచేసుకున్నాడు-

తెల్లవారి శ్మశానంలో ఎవ్వరో చచ్చి వడివున్నారవి ఊరంతా అగుబ్బుగా చెప్పుకున్నారు. జనం తండోప తండాలుగా వ్మశావం చుట్టూ పోగయ్యింది. శవం పడివున్నచోబ నెత్తురు గడ్డకట్టుకొవి

1600 అఆసమళోని న్యు వుంది. శవానికి కాళ్ళులేవు. వొంటివీండా దెబ్బలే. ఒళ్ళంతా బద్బె బదలుగా చీలివుంది. మెడ మెలితిరిగి వుంది. అయిదారుగురు కలబ!, యుద్దం చేసినట్లు స్మృళోనం అంతా కసావిసా రొక్కదిడివుంది. గ్‌ ణి “ఎవరో పొడిచి చంపారు” అనుకున్నారు అంతా. రామయ్యతాత వొచ్చి చెప్పేవరకూ ఆ శవం సీతారామారావు దని బాగా ఎరిగినవాళ్ళుకూడా గుర్తుపట్టలేకపోయారు. 'శంఠాలల. భావా ప్రమ్యరరాల న్యా / 2కి ఉ లో ల్‌ 'మలవాణా వదనే క్టేమునననానానానాలా

స (= లగా (|: వం స... ఉందకిండల ఎఉళటాగి. 60004440 ౫, " పయన న నాాననారనో | .. ఏది. లేకపోతే. పోలికేలేదు. పోలికా పోటీ మానసిక _ ...... వరిణామావికి చిన్న ఆదారం లాటి మెట్టు మఖపడ్డంకోసం వడే. - | | కష్టంతో దొంగ వేదాంరం, పాలిటిక్స్‌ మళ్ళీ బద్దకంలో హాయి? . . ఊహల్లో (శమ, సామర్ద్యం శెరీకండా ఆశించటం, సలను (శ్రేయ

• స్పుఖపయోగవడని జ్ఞానంవల్ల కలిగే ఆటంకం, శఈనమ కణవుకో __ వ (ఎ కుండా సొసైటీని చూడ్డం అ అంతా కుప్పిగంతులు .... అజ్ఞాన “| 1 ల్నా... మహావగరంలో నగం మిగిలిన మనిషి వడకన (సస్ట్రేషవ్‌ పేరున ల్‌ పంచే... భూయిన్స్‌, క్యాగం పేరిట నూవెపిక దౌర్బల్యం, రకియేషన్‌కోనం | | స “శ్‌ఫౌళ్ళేషన్‌ ఎశ్వాన ఆందని కామన్‌ మేన్‌, 'మేడిఐ (పొట్లాన్సుం 1 లు ంకతనార గంవలో మంచిముక్యం .... స్య! ణో వము వెద'శేదల్లా చొరశేనలు'తే దౌరకవిదల్లా శీసికలే యుల... కలో, నిజమో చంకడో, వరుగో మనిషికీ ముఖ్యమైన న. ్ట నా జీవనయ్యా ్యశలో మహో కనను మొగిలి సన మేతి ల “ ము స్ట కే 1 + న న?!