Telugu Andrhashabda Chinthaamani - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

ట్రక క్త ఆన్షళబచిన్తావుణి ధ్ర దె నటీకము నన్నయభట్టారకప్ర ణీతము, ఇన్న వురి: వావిళ్ల రామస్వామిశానస్తులు. అండ్‌ సన్‌. నె వారిచే? ట్ర కటిశము, 1096 ఎల్‌ శట్రై/ట్‌ శతిటణాళతం

ళ్‌ స రా గ్ర యం! స న = బ౯72౨ ౨? ఇ” ₹డకిన్‌ీ 5 ల ఉప! ఏఉ5చ220౮[౮ & 3015 47 గ౯౫ +551 గటక4 వాం 490543 1956 కెంర04 1950-1000 ౮00163 ఏిజాన ో లర యని ళ్‌ కర్తా గ్గ్‌ (టా (గంథాఆయం

• గీర ర, గ్రజి రఠర్త గ జు లాలి

అత్తయ వ్వ అర్తుకన్టా కా చాయం రావో ల్ని అగ శ్రీరస్తు నటీకానశబచినావముణి (49) టె అలి సంజావరి చ్భే దము [వ అలవన్టినానా. సూత్రమ్‌ విశ్వశ్రేయఃి కావ్యమ్‌ ం టీక శావ్యం = కావ్యము, విళ్వ(శ్రేయః-విశ్వజ చృపంచమునవ, శ్రే యః = శ్రే, యస్క_రము అనంగాం గావ్యము నిఖిలలోపలకు ధర్థాద్య ఖల ఫురుహెర్భప్రదం బనుటీ సూ, త దదోహో సికృళే" చ వాగర్థెం నా టీ కఠ ఎఆశావ్యమ ఆదోషో = త్రయుక్షాది దోమవర్జితము శ జ్‌ లును పరికృతౌచ = గు కాలంకారాపేయు కృములునగు, వాగర్థాజక చర్య ములు అనలగాలం “గావ్యదోపషము అగునప్రయాశాపు హ్రైర్గాది వేదగలన పే దోషముల చేతను, ఆపార్థవ్య స్థాద్యర్థగ తా స్రైదళదోస ముల చేతను దూసి తములు గాక మాధుర్య సాసమార్యాది గుణముల చేతను ఊఉపమౌాద్యలం శారముల చేతను ళోభితము లస శవ్చార్థములే శావ్య మని తాత్పర్యము నూ పా వాగ్యా రసవృట్షిః డ్‌! టీ, యాజవీది, రశవృత్తిః-ర సజళ్ళం శారాదిర సము, వృత్తిః = జీవ నము శాంగలదో సా=లది, వాక్‌ కా శబ్బముం ఆనంగా శృంగారాదిరస వ్యంజకం బగునదియే కబ్బమనుట, సూ, సాధో్యో హి రసో యథాతథం కవిభిః, ళో

త్మ సటీ శార్భ )కబ్టచిన్తాముణి టీ కవిఇిః=కవుల చేత, రసఃజరసము, యథాతథ కి=య థాస్వరూ భమ, సాథ్యోహీ = పసాధింపందగినదికదా అనంలగాం గావ్యము రచించువారి చేత శృం-ారాదిరసము యథాయోగముగా సాధింపందగిన దని తాత్పర్యము సూ, స్వస్థాన వేషభాషాభిమళాస్సన్తో రసవ్రలుబ్ధధియః, లోశే బవాుమన్య నే వైకళ్సతకావ్యాని చాన దపహాయ, ౫ టీ లోళీ= లోకమందు రసప్రలంబ్ధధియః = రస = రసమందుు ప్కలుస్థ=మిక్కిలియాళగల, ధియః=బుద్ధిగ లి గి, స్వన్వః = సత్పురుషులు, స్వస్థావ వేష భాపాభిమ తాః -స్వస్థాన=ర మ దేశమందలి, వేమ ఫాసాజ వేసు భాషలయందు అభిమతాః=అఖిమొా నముగల వారలగుచు అన్యత్‌ =అన్య 'బేళశభాపాళావ్యమును, అపహాయ=విడిచీ, వె కృతశావ్యానిచ నా స్వదేశ భాపాశావ్యములను, బహుమన్య నే=బహుమానించుచున్నారు అనలాం ్రైపంచమందు కృంగారాది ల్‌వాయ త్తచిత లగు "పెద్దలు స్వదేశ వేష భఛామలయం దభిమానము గలవారు గావున నన్యటేశ ఫొ హెశావ్యముల6 బరిత్యజించీ సంస్కృత శావ్యంబులవలె స్వదేశ భాపాశావ్యంబుల నాద రించుచున్నారని ఛాం నూ సిద్ధి ర్లోకా ద్ద స్తో ॥ ఓ టీం సిద్ధిః=ఆం ధ్ర శబ్ధస్వరాపనిద్ధి రోకాత్‌ = లోకవ్యవహారము వలను దృళ్యాజ తెలియందగనది అనలగా నాంధ్ధళబ్రస్వరూపము లోక వ్యవహారమువలన నీద్ధించుచున్నదనుట, శి సూ, లోకోఒననాస్థదృళశ్చ నిత్యళ్చ 2 టీ లోకః = లోకవ్యవహారము, అన న్యాదృశళ్ళ = వీకరూపము గాను, నిరేక్ళ జ శాళ్వతముగానున్నది అనలా లోకవ్యవహార మెల్ల శాలంబు వేకరీతిగా నవిచ్చిన్నమయి యండుం “గావున నట్టి లోకవ్యవ బోరముచేత నాంధ్రకజ్బ్ఞస్వరూపసిద్ది (లుగుటప కాధ్‌కంబులేదని ధి! తాత్పర్యము, సూ, సంస్కారార్థో నియమః, ఛా

సంజ్ఞైపరి చ్యేదము. ర్‌ రా టీ నియమ =కాస్తము సంస్కారారః-సంప్కార = సుశళ్తాప ౮ థి ది శబ పరిజానమే. ఆర ;$=ప,యోజనముగాం గలది అనంశా కాసము ద ఇ థి ౭ నుశవాప శబపరిజానార౦ం బనుట సుశవాపశబపరిజూానంబువల న6 గలుగు చి ౧ ఇ థి ॥ ది చ ఇ ఈఈ శీ లాభ మేమి యనిన్వ__వచనముఎ ఏక శృబ్ద స్సమ్య కే గ్సేత్స్వ/్లే లోకే శామధుగ్భవతి వో ఆపళబాజా చ యుఇానో కౌరవం నరకం వ! లు జ వ,జేత్‌ అనుటవలన సుళకబ పయోగంబువలన స్వర్షలోకంబును అప త్‌ దో ౧ శబ్దప్ర, మయోగంబువలన నరకలోకంబును గలుగునని పెద్దలు వెషప్పదురు గాన సుశ ద్దాపళబ్దంబుల సెిటుంగవలయు ననుట, జ్‌, సూ, అనియవమా ద్ర్ర్రామ్యుం హ్‌, ణా టీ ఆనియమౌత్‌ ఎ౪ా స్త్రము లేకపోవుటవలన, శ్రామ్యుం హ్‌ ఆామ్యుముగడా అదియే వ్రయో గానర్హ్హము-అఆనంగా శాస్త్రమును బరిత్య జ జించునఫుడు పృయోశానర్హ్మమైనఖామ ఛ్రామ్యుం బగు నని ఆాత్చర్యము న త్ర ప ర్‌ం నూ య్‌్ట స్రైవభ్రంశ ౧౦ టీ యరు=వీది అపభ్థ్పంశ;=అపళబ్దమో అనంగా నేది యప శబ్దంబో అదియే శ్రా్యుం బన్లీ 'శాళ్చర్యము జ, పా " ట్‌ బ్‌ నూ తా వమపొరువ మూ ష్టం ప్రొయిక నిత్యవ్ర'యోగ జ జో ల్తైత శ దృశ మతిస్థవిరం యస్థాత్వా శబ్దగే ల! ఆకసమః ౧౧ తై టీ ఏతత్‌ శాస్త్రం=ఈ శాస్త్రము అపౌరుమమ్‌ = ఫురుమప్రణీకము =మొుదటి తప జ గానిదియు ఆద్యమ్‌ మొదటిడియు, ప్రాయికని లి పృయోగలక్ష్య ప్రాయిశ అబపహుళ ములై న్య నిత్య=నిర్యరులై న్య వృయోగ= చృయోగములే లక్ష జచచివ్నాములుగాంగలదియు అతిస్థవిరమ్‌=ఆ నాదిగా దృళ్యమ్‌= చూడం జ్‌ న్‌ జ్‌ దగినదిం యత్‌ ఇవీకా స్త్రమును జ్ఞా త్వాజఎటిం ప్రయుక్షః (5 ప్రయో

6 సటీకాన్థ )కబ్జచిన్తామణి గెంపంబడిను శబ$=కోబము, ఆర సమః-లఅర =వే దికళబముతోడ, సమః = ల! చి యమ ఉత ఊఊ మ! సమానమో అనంగా బహుళములయి యవ్యభిచరితంబులై న సత్కవి ప యోగంబులు చిన్నాంబులుశాల. కొని చేయంబడిన యీశాస్తం చు మె న్‌ ఈ బనాదియే శాని మనుష్యుకృతంబు గాదు గావున నిట్టిశా స్త్రంబు -ెతీంగి ప,యోగింపంబడినశబంబు వె దికళబంబువలె నిరుషం బని ఆార్పర్యము క ద౧- జ ద జి చిట చే నళ! ం వగ +ఓ వబ కళి త ళ్‌ సూ, ఆద్యప్రశృళకి పృ క్చాద్యె వపషో తయో న్‌ ద్వికృతిఃః ౧౨ టీ ఆద్య ప్రకృతలిఃజసంస్కృతమును, ప్రళృలెళ్చజప్రాకృతమును, ఆట్యే = తెనుంగునపం బ్రకృతిభూతములు ఏషా = ఈయాం, శ్రశామః తయోః=ఆసంస్కృ్భృత ప్రాకృతములయొక్కం, వికృలిః = విశకారముూను, భవేత్‌ అగును అనగా నీయాం, ఛు భాషలాోందేరిన శద్భవరత్సమములు సంస్కృ్భత ప్రాకృతంబులవల నం బుట్టినవని శాత్సర్యము సూ, శేవలతయానుస్పు త్యుభఖే చ యేయం యథా తథా భాసా ౧కె ఊ భేచ =సం స్కృ ప్రైక్సృతంబులు, య థా=ఎట్టులో, త థా=అట్టు, శీవల తయా = పృథశ్భావముతోడ అనుసర్పతి = వాని ననుసరించుచున్నదిః అనలాం శాశృళంబు సంస్కృతే జన్యఃబైనను నంస్క్యృ్భృతంబు నందు. జేరక వేలుగా "సెట్టులాసంస్కృతంబు ననుసరించుచున్నదో యట్లు లు న! సంస్కృ్భృరప్రైకృతజన్యంవై న యీయాంక్రఖామ వానిలో6 కేరక పృథ గ్యూరం చై వాని ననుసరించుచుండునని శాత్సర్యము జో జ ల! సూ, ఆదా్యాయాః ప్చాశ ద్వర్తాః ౧౪ టీ ఆద్యాయాఃజసంస్కృృత భామఫ్‌ వర్థాః=అక్షరములు, పఖ్బా శళర్‌ అ ఏంది అనగా సంస్క్భృలే భోహిని స్పాదకంబులయినవర్షంబు

సంజ్ఞోపరిచ్భేదము, గ్గ హా

లేంది సంస్కృత ఫావ యేలిది వర్ష ంబులచే నీరెంచుదున్నది. ఇందు లప వరరుచి "వచనము ల్లో. "క్వెధాక ఏచో౭నుస్వారో విసర్గ మైోడశస్వరా;, స్పర్శా అంతస ళోహాణ ళ్చతున్తీ కదల 'స ని లలి చి థి -+ 'ఈో ధి -+*

టి ద్విధా= రెండువిధములై న, అక॥ = అఇఉబుం్బను వీచః = వీఐఓటో లును, అనుస్వారః=వూర్ణ బిందువును, విసర్ణఃజవి సర్టనీయమును) పోదళశ=ఈపదియాటును స్వరాః=అచ్చులు స్పర్శాః ౨ స్పర్శములును, ఆ న్దస్థలోష్ణాణః-అనృస్థజయరలవలును ళ₹జళ శారమును ఊహమ్షైణః జఐకళపు సవాలును, చతు న్షింళత్‌ =ఈ ముప్పదినాలుగు హలః=హల్లులు అనలగా వ్మాస్వదీర్ధ్య భేదమువలన రెండువిధములై ను అఇడబుం్బను వీఐఓబొ లును వూర్ణ్మ బిందువి సర్టనీయములు నను నీపదియాబును అచ్చులు స్పర్శ ములును-అన(లగాల గశార్యలు మొదలు నుశారమువజకు నగువర్ణ్శంబు లును యరలవలున్వు" ళశారమును, శమసవాలు నను ఈముప్పదినాలుగు హాలులని తాత్పర్యము న సు లే దశోనాస స్తూ చలే స్తుతదశనా స్స్యుః ౧౫

టీ పకృ లేస్తు=ప్రాకృతమున వై త్తే 'తేజఆవర్ష్మ ములు దకోనాఃఎ చళ=పదింటిచేత్క్య ఊనాః =ళఈక్క_వై నవి; స్యుః అ అగును అనలా ల్రౌకృత భాహానిస్పాదకములై నవర్షంబులు నలువదియని "తెలియందగినది ఇందులకు హేమచంగ్రైనార్యవవనను ల్‌ బు్బవర్థొ 'వ్రాస్వదిర్లూ వై జాద్యా వనునాసీశా కళషా వేలే దళోనా స్సు వః ప్రాకృతోక్షిషు సర్వచా 99

టీ వ్హాస్వడీర్లై = ప్రాస్వడీర్ధములై న్య బుర్బవర్ణా ఇ బుశార అృకారములును ఐచ్‌ =ఎఐటోలును, ఆద్యాజమెొదటివై న అనునానీకౌజు ఆఅనునానీశములును శ సాజకవ్ణు షశారములును, ఏీలేదళ = ఈపదివర్ణ ము లును ప్రాకృతో _శ్రీషు=ప్రైకృశేవచవములయంద్యు సర్వదా = వెల్లిప్పుడు, ఊనాః = శఈవ్క్మ_వయినవి, న్యుఃజలగును అనలా సంస్కృత ఫౌప పం ప్పిన యేబదివర్ణ ములలో, ఖుబూ,్క్యగ్రావిట్‌"జకకసు అను నీపదివర్థ్యం

న్‌ సటీ కాన్ల 'శబచినామణీ ఉంటా బులు ప్రాకృత భాహకం దప్కువయగుచున్న వని తార్పర్యము ప్రాకృత భాషయం దచ్చులు ౧౦. అఆఇఈ ఉ ఊ ఏ ఓ ఆం ఆః వాలులు 30 కఖగఘచభజరుటరదఢణతథదధన పఫబభమయరలవసవాళం సూ షత్రీంళదత్ర, తే ౧౬ టి అత్ర=ఈ యాంధృభామయందు, తే ఆవర్మములు మట్రిం కత్‌ జఐముప్పదియాలు అనంగా6 దత్సమౌాన్య దేశ్య్రామ్యముల( గూడని జ్య తద్భవాత్మకమయిన యాం కఠ శాషమయందు ముష్పదియాలు వర్షంబు లని ఆాత్సర్యము సూ. అన్యే చానువ్రవిశ ని శబ్బయోగవకాత్‌. ం ౧౭ టీ ఆ న్యేచజఇతరవర్ష ములును, ళబ్బయోగవకాత్‌ శబ్బఎతత్సమాది శబ్బములయొక్క-; యోగవశాత్‌ =ప్రయోగవోమువలన, అనుప్రవిశ న్తి= అనుసరించి చేరుచున్నవి అనంగా వకమ్భ్ణమొణములయిన ముపష్పదియాలు వర్గములకం క నన్యములయిను బు బూశర్చిళ్రాఖఛ రథఫభ రుఢధభబజబఇుశష ఈ పందొమ్మిదివర్శే ములను దత్సమా న్య చేళ్య శ్రామ్యుళబ్బమలయొక్క ప్రయోగవళమువల నం ఛై నేశించుచున్న వని 'ఆార్చర్యముః సూ, ద్వివిధాదిదుచేదోతోఒచో వ శ్రళమావనుస్వార్థా కగచజయుగటడణతదనపబమృయరలవసహళంతుహల్వర్షణ టీ ద్వివిధాదిదుదేదోత।-ద్వివిధ = 'రెండువిధములయిన, అదిద్దుదే దోతఃఎఅఇపఉఎపిలున్సు వ క్రీ రమా=ఐశారల్‌” శారములును, అనుస్వారా జపూర్మ ఖండబిందువులును, ఆచః=లచ్చులు కగచజయుగటడణతదన పబమయరలవసహళంతు.కగ ఆ కళశారగకారములును చజయుగ - చజ ఛకారములయొక్క జజపజశారములయొక్క యుగ ఇ యూుగ్శములంన్యు టడణకతదనపబమయరలవసహళంతు ఇ భడణతదనపబమయరలవసవహళ్‌ నులు, హల్యర్ష $-హల్‌ అవాల్గులయొక్కం; వర్షఃజసముదాయము, అనగా

సంజ్ఞావరిచ్చేదము గ్జీ న. 'జేళ్యత దృవాత్మ కమెన యాం శ్ర ఫమయందుగల ముప్పదియాణువర్ణ్యంబు లలో చా స్వశీర్థ్య భేదములవలన ఆెండ.విధమ.లెన ఆఅఇఉాఎఒలును ఐశా కాశారములును పూర్మఖండ బిందువులను సీపదునాలు గచ్చులును దంత్య తాలవ్య భేదమువలన "రెండువిధములై న చకారజకారములును కగటడదణ తదనపబమయరలవసవహాళ లను నీయిరువదిరెండ ను హల్లు లనంబడు నని ఆాత్చర్యము శీ నళ. జగ బ్‌ వి ం సూ సిగ్ధస్సాధ్య శ్చ్బానుస్వారః వూశ్లాన్ధ భేవతో ద్వి థః ౧౯ జ్‌ టీ నీద్ధః=నీద్ధమయిన సాధ్యశ్చజసాధ్యమువై న అనుస్వారః= బిందువు వాన్షార్భ భేదతః=పూర్జఖండ భేదమువలన ద్వివిధః= రెండువిధ ములుగలది అనలా ననుప్వారము సిద్ధంబు సాధ్యంబు నని ద్వివిధంబు సాధ్యమయిన యనుస్వారంబును బూర్జ్యాఖండ భేదము. వలన ద్వివిధం బని ళా సిద్ధమనం౫ా సహజము సాధ్యమనంగా కాస్త్రమువలనం గలుగునది ఆవి రే.వి యనిన అందము, జెందముు చందము ఇత్యాదిళ్వోములయం దున్న బిందువు నీద్ధవూర్లము వెందొవ కెందమి ఇ త్యాదిశ్చోములయం దున్న బిందువు సాధ్యవూర్జ్మము శలంగి తొలయి ఇ త్యాదిశబ్బములయం దున్న బిందువు సిద్ధఖండము వచ్చెంగమలాముండు = మెచ్చెందామరసా యమండు ఇత్యాది ఛబ్దములయందున్న బిందువు పాధ్యఖండము అని యెొజుంగందగినది కా “తృతీయే ప్రృథమే వన్హే పర ఏవహి దృళ్య లే, విందురై వ్రకృరమభ్యేతు నాన్యవశ్ణే పశేతు సః * అనుటవలనం దత్సమ వ్యతిరి క్షములైన యాంధ్రకబ్బములయందు బిందువు పరుష సరళములక్‌ ముందుగా నుండును గాని తక్కినవర్థ్యములకు ముందుగా నుండదు శా హా/స్వతః ప్రథమా క్లో నస్యలోపశ్చ "వేష్యులే. అనుటవలన, 'చెందొవు శెందమి ఇ త్య్యాదిళబ్బంబుల వమెదటిదెన పహ ప్య్వాతీరమమోంద 4 ది ప క వరసున్నయును, నశారలోపంబును గలుగదు ఇంక ఆట చుండు అను కక శబ్టంబులప మొ్ర్రము గలుగును శా పూన్హేస్ట సదృళః పూర్ణ త్ర

జ గి 10 సటే కాస్థ శబ్బచీన్నామణీ వ్ర రేస సన్నిభః ఆనుటవలన వూర్జానుస్వారము వూర్ణ్మ చంద్రుని వలెను అర్థానుస్వార మర్తచంద్రు,నివలే నుండు ననుట ధి ధి ౪౬ శే అక్షి సూ, హ్రన్వాత్చూర్లోఒవి ఛవేత్‌, ౨ం టీ ాస్వాళ్‌ ఎహ్మస్వమ.కం ₹6 బరమైన ఖర్ణిఃజ అరసున్న సీ ఇ పూర్ణోో౬పి=నిండుసున్న యును భవేత్‌ =ఆఅవును ఆనంగా ఛాస్వము మింద నున్న యరసున్న వికల్బముగా నిండుసున్న యగునని తా చలల తొలంగి ఇత్యాదులయం దరసున్న ా/స్వముమోందనున్నది “వున దానికి "నిరనున్న వచ్చినపత్నృమందు. ఇలంగి తొలంగి యని యగుచున్నది నూ దీర్హాచ్చేళ్టడ వ్‌ీవ స చేయః, ౨౧ ఖు స్థా కా టీ డిర్చా =దీర్ధ్యముకం కొం బరముగా భ వేచ్చేత్‌ =అయ్యె నేని, సవీవ=ఎఆఖందముగా నే క్జే య;=ఎజుంగందగినది అనలగా ద్‌ర్ధ ముమాంద నరసున్నగలి౫-నేని యది యరసున్నశానే యుండునని తా చాండు వీయ వాక, వీత ఇత్యాదులయందు దీర్ధము.మోందం గలిగినది గావున నది వూర్మ్మము శాేరదు ఈనూ త్రము నందున్న ఖః అనుపదము వూర్వ స్యూత్ర్యమునందు( గ్రర్తృృపదముగా నన్వయింపంబడినదిగాన నిచ్చటః దచ్చబ్దముచే నది పరామర్శింపం బడెను ల్‌ నొ సూ, లఘవోఒలఘవ్చెతి బ్వేఛాంతస్థాన్వద ని కొస్తారః, ౨౨ టీ శాస్తారఃజకబ్దశిత కులు అ సృస్థాక్‌ జఆయరలవలను, లఘవ$ః= లఘువులు, అలఘవ క్చేతి=అలఘువులుననిి జ్వేధాజ రెండువిధములుగా, వద ని = చెప్పుచున్నారు. అనంగా యరలవలు లఘ్య్వులఘు భేదమువలన ద్వివిధంబులని తా మిందం జెప్పంబడు నూర్రము చేత హారియతండు, శ్రీయిచ్ళె వన్నెయొళ్లె ఇత్యాదులయం దచ్చుకం కొం బరమయిన యచ్చు నక వచ్చిన యశారము లఘువు వాయి శాయ బయలు హొయలు ఇ త్యాదిళబ్టములయందలి యశార మలభఘువు, ఏలు నోరు పాలుశ్రాడు

సంజ్ఞాపిచ్చేదము క] ళా ఇత్యాదులయందు బహువచనము పరంబగునపుడు ఏళ్లు నో పాళ్లు శ్రాపే అని రలడల శాదేశము. గా వచ్చినళ శార మలఘువు అల శల్య సెల్వ తల ఇ త్యాదులయందలి లశారము లభఘువు అతండువలిక నితండు వోయె ని త్యాదులయందు౬ బ్రథమమింది పశారమున శా దేశముగా వచ్చినవశారము లఘువశారము వడ కుద్రో,వ వడమ.డి వఐద వజకు ఇళ్యాదులయందలి వశార మలఘువు ఎలుంగు విజబుగు ఇ త్యాదులయం దలభఘుశేఫము అరదమ్యు, అరుదు ఇ త్యాదులయందు లఘులేఫము సూ, అ న్యేఒన్య వ్యాకరణస్పష్టా ర_స్త్వ్వత్ర గృహ్యుతే ద్వివిధః టి ఆ న్యే=రేఫేతరములయిన యవలలు అన్యవ్యాకరణ స్పస్టాః-అన్య వ్యాకరణ గా! సంస్క్భృర ప్రాకృత వ్యాక రణము లయ ౦ద, స్పష్టాః జ విశద ములు రస్తుజరేఫము మొత్ర్యమ.9 అశ్ర=ఈ యాం ధృవ్యాకరణమునందు, ద్వివిధ$= రెండువిధమ.లుగలది-గా, గృవ్యూతే జు చ్రహింపయడుచున్నది అనంగా నూ వో్యోర్గ ఘుప్రయత్నతర క్యాకటాయనస్య అని సంస్కృత వ్యాకరణమందును, నూ*లోళ; అని ప్రాకృల వ్యాకరణ మందును యవలలకు లఘు త్వౌలఘుత్వము గలదు శఫము. తెనుంగు భామ యందు మొత్రము ద్వివిధముగా చ్రహింపలుడుచున్నది గావున నీ యాంధ్రభాషమయందు యరలవలు నాలుగును ద్వివిధములయ్యెనని ఆార్చర్యము, సూ, అద్యః ,క్రియాసు భూళార్థదో్యోతినమాద్యగం వినా సర్వః త టీ ్రీయాసుజ క్రీయలయందు, భూ తార్థద్యోతినమ్‌-భూ శార్థజ భూ తార్థమును, దో్యోతినమ్‌జప, కాశింపంజేయు యశారమును, ఆద్యగ మ్‌ జఐపచదాదిగతీయళారమును వినా=రప్పు సర్వః జు సమస్తమైన; యః జ యకారము, అత్‌ =అశారాంతము అనంలగా, చనియెొ, కనియొ వినియె ఇ త్యాదిభూ శార్థ్మ్యక్రియాపదములయందుంగల యశారమును _ చనియెడు,

శే సటీ కాన కకబచీన్నామణీ ఉందట లో

వినియెడు ఇత్యాది తద్ధర్యార్థక ఆక్రీళాపదములయందున్న యకశారమున్సు ఎవ్వండు ఎలమి ఇ తా్యాదులయందు6 బడాదిగతయ కారమును ఎకారా6 తము భాయి శాయ బయలు పొదలైన సమ న్షశబ్బములయందున్న యశార మకారాంత మని తా నూ త్రశారులు పచాదియందు యకా రము గలదని చెప్పిరి అధర్వ [శాచార్యులు మొదలై న పండితులు పచాది యందు యకశారము లేదని ఇెప్పిరి గావున నాపకృమందు ఎవండుు ఎలమి అని యజాది్శానే యుండును ఉయ్యెల, పయ్యెద, తాయెళతు అను శబ్దంబులయందుమౌా త్ర ము మధ్యయశారంబుల కత్వంబుగలదని కొం దలు ఈమూండుపదములవ మధ్యనున్న యశారము లకారాంతములే యని మటీ శొందలుం జెప్పుదురు ఈమూండుపదములయందున్న మధ్య వర్థ్శములు ఊంచు ఏల - ఉయ్యేల, పయి ఎద _ పయ్యెద, శొౌయి ఏతుఎ 'తాయెతు అని సమాసఘటితములై న పదాద్యచ్చులు గాని పదమధ్య యకారములు కావు కావున మధ్యయశారంబున ెత్వంబు లేదనియే శ్ర్‌హ్‌ంపవలయు శా ణఅయళా ఆప్కుదోద న్వవశ్చ నొ శ్రృపడాదిగఖి అనుటనలన నాం, న్నే భాషయందు6 బదాదిని ఇకార యశార ళ₹శారము లునుువువూవొవో ఆనువర్థ్శ్యములును లేవుణాను ఇతండుు ఈతండు, ఉయ్యెల, ఉంగరము, ఊంట ఊరు ఓడలు, ఓనిరము. ఇవి మొదలగు శబ్దంబు లజాదులుగా ెజబుంగల. దగినవి నూ, య్శ్రుతి మార్యా లముయం వ్రవద్నల్తి ప్రాణతఃవరం

ప్రాణమ్‌ తీ

టీ ఆర్యాః= పెద్దలు, ప్రైణత।=అచ్చుకం మొ సరమ్‌ఐపరమయిన యక్రుతిమ్‌=యకారముయొక్క శ్రొవణమువంటి శృవణముగల, ప్రాణమ్‌= అచ్చును, లఘుయమ్‌=ల భఘుయశారమునుణా 'ప్కవద న్లి=వెప్పుచున్నారు అనలాణ నచ్చుకం కె బరమయినదియె యశారమువలి వినంబడునటి స్వరము లభుయశార మని పెద్దలు చేస్పచున్నారని తా వారియతండం శ్రీయిచ్చె,. మైయొజప్తు తోయీని, శ్రాయుదయించె.. నిత్యాదు లూన్యాంబులు

సంజొపరిషేక క్షొపిచ్ళే ను [13 సూ, నాన్వేషూం వె ధఠరర్గం లఘలభూనాం రయోస్తు నిత్వం ప్రాం వ్ర థర్మం లఫ్వు న్డ్‌ నల స్యాత్‌, ౨కు టీ లఘ్వలఘానాం=లఘ్యలఘువులై న; అన్యే సౌంజ రే సేతర్లము లైన యవలలప, వైధర్మ స్టం=విరోధము న=లేదు రయోస్తు=రేఫముల శైలే వై ధర్ధ్య్యం=విగోధము నిత్యంజనిత్యము-గా, స్యాత్‌ ౯ అగును అనంగా లఘ్వలభువులై న యశారవళశారలశకేరములస యతిప్రాసముల యందు వితోధములేదు నేఫశకటళేఫమునకు యతిప్రాసముల యందు విరో ధమ నిత్యముగాం గలదని శాత్సర్యము. తేంన్‌ నీళ్లు పాలును గలసిన సలపొక్సుః నాయహీివిభూషణుండు నీవు. చాయకండుం. దనుచుం 'జెలికల్తెవల్క_ హిమాచలాత్మ, క భవముఖాస్టెంబువంచి సిగ్గవడి యుండె ఈపద్యమందుం చనుముగా ద్వివిధములయిన లకార యకార వశారము లకు( ట్రైథమ ద్వితీయ చతుర్ధపాదములయందు మెత్రి, చెప్పంబడియె తే గీ అక్కలు గలట్టి పెమంకాంప అేండ్లవంటిి. కజకటమ్ముల కుంభు ను క్క_లుగం జీని పరమకల్యాణి గిరిక లేశ్వరతనూజ, రణవినోదంబు సలిపె నిర్జరులు వొగడ ఈ ప్రృకారంబున శఫశకటశేఫములప6ం బర స్పర మెత్రి లేవండుట యెజుంగందగినది జ బ్‌, ఆ, న! సూ అద్దన్త్య స్తాలవ్య శ్చ ర్వక్రస్సాషన్మి భస్సవర్ష శ్చ ౨౭ టీద న ష్యకి=దంర్య మైన; చుః = చవరమే (అనలా చజలు, వాటి చు న! అత్‌ =ఆఅఆశారముగలది తాలవ్యః= తాలవ్యమైన చుః=చవర్దము (అనలా చజలు), వ 'క్ర,3=వీకారమగలద్చి స్యాత్‌ _ఆగును మిథః = పరస్పరము సవర్థ్మ శ్చజ=సవర్డ్మ మైనదియును, స్యాత్‌ ఇఐలగును అనంగా వెలువ చేరువ జెట్టి, జేజే ఇ త్యాదులయందు వజలమింద నున్నవి ఏ, ఏకారములా అ ఆశారములా యనిసంశయమురాశా[ దాలవ్యచజలు ఎ, వీశారములు గలవిగాన్తి అ, ఆశారములు గలవిశావని యీన్యూ త్రం చాసంశయం బఫనోదించె మలీయు దంఠ్య తాలవ్య వివేచనం చెట్లనిన శా చుస్తా

.( సటీ శాన్ధ్రకట్టదిన్తామణి లజ్వీీ వరే కళణళతా లజ్వీపీ ద కాలుజః, దన్నో2న్నత, పచాజ్వీఒచీ బప భటే పూర్వోవ దృశే అనుటవలను ఇటవదన వచ్చు తోం గూడిన చశార జశారములు ఆాలవ్యములు ఇరరములయిన యచ్చు లతోంగూడిన చజలు దంత్యములు ఊ ___చిగురు, వీళ వెంగు నేవ జిగి జీతము జెముడు. జేగురు ఇవి తాలవ్యములు చక్కెర, వాన చుట్టము, చూఫు చొప్పు చోటు, జత్క జూతర్య జున్ను; కొదము జొంపము, జోలి ఇవి దంత్యములు ఇవ్విధంబున నెల్లెడ నూహీంపవల యు పదాదిగతమెనయచ్చు పరంబగునపుడు సంధిచేయకమును పుచ్చ రించునట్లు బహుళముశా నుచ్చరింపంలబడు రాజితండు సంస్కృత ప్రాకృత ఫొమలయందు6 దాలవ్యచజలేగాని దంత్యచజలు లేవు దంత్య కాలవ్యములైన చ జ లాకటితో నొకటి, య థాయోగముగా యతిప్రాస ములయందు మెల్రిం బొందును ఆ-వే చశ్క_ందనము లోకజయవైభ వముళ కి రాచవారు వదని రాచరించ్కి చెలువ న 'ద్రికన్య సేవించు వారికి జగతిం గన్ఫానల నపాథ్య మెద్ది సూం ప్రాతిపదికం హి నాము, ౨౮ా టీ ప్రాతిపదికమ్‌=ప్రాతిపదికమ్యు నామహీ=నామము. అనలా ధాతుభిన్నంబును 'ప,త్యయాంఠభిన్నంబును, పశ్యయభిన్నంబునగు నరవచ్చబరూపము పాతిపది మ వీపసం గలది యన్‌ తళా రాత్తర వు డలు ఇ వ్ర + కృష్ణం ౧ వింద ఇత్య సూ, చ్రశ్యేయ బహ వర్గ షా తెజా టీ ఇవహజఈయాంధ్రమందు, పశ్యయః= ప్రత్యయము, వర్ణ్మకః వర్ధకము అనలా సీభామయందు డు ము వు మొదలగునవి వర్గక మనుసంజ్ఞ గలది యగునని తాత్చర్యము సూ, క్రియా ధారుః, 3౦

సంజ్ఞావరిచ్ళేదము, కక్‌ వ! టీ ధారుః = ధాతువు, శ్రీయా అ క్రియ అనలా పోషించు భరించు. అనుభవించు కొట్టు; తిట్టు చేయు హయు విడుచు, ముడుచు ఇత్యాదికము శ్రీయ యను సంజ్ఞ గలది యని తొ సూ, ప్రాణా స్పృమాసతోఒచః 8౧ టీ సమాసతః = సామాన్యముగా అ-చః= అచ్చులు, ప్రాశాః ణు ప్రాణములు అఆనలగా నచ్చులు సాధారణము గా౬ బ్రాణము లనుసంజ్ఞ్య గలవి యని కొ, లో, [| గా న! సూ, చిన్ట రనుస్వారః న! టీ అనుస్వారః=ఆనుస్వారము చిస్టః = బిందువు అనంగా నను స్వారము బిందు వని సంజ్ఞ గలదని తా సూవజఫోవ శక్రః 23 టీ అథోజపిమట, వీజ్‌ జపీజ్జా, వక్రః=వక్రము అనంగా ఏ వ్‌ ౨ ఓ అనునవి వక్ర్రములను సంజ్ఞ్హ్ఞగలవి యని తొ నూవ క్క రమ విచ్‌, క 1 టీ ఐచ్‌ = విచ్చు, వ్యకృ్రరమః జు వక్రతమము అనలా ఐశార కెశారములు వ్యక్ర్యృతమము లనుసంజ్ఞగలవి యని తా నూ, వాల స్యు స్పమాసతః ప్రాణిని ప్రి టీ సమాసతః। = పామొవ్యముగా హాల$=హల్డులు, ప్రైణీన॥ ఆ ప్రాణులు, స్యుః=అవును అనలా పాధారణముగా వాల్లులు ప్రాణు అనుసంజ్ఞ గలవి యని తా నూ, దు.ళా 1 రజ సూ, ద్రుతాఖ్యో న టీ న;=నకారము రు, కాఖ్యఃజ్యాదు,రమను జీరుగలది అనలా నశారము ,దు,తమనుసంజ గలది యని తాం లీ (వ నూ, కచటతపాః పరుమాఖ్యాఓి తె2

16 సటీ కాస్థ కబ్బదిన్తామణీ

టీ కచటకపాః = కచటతపలు, పరుహాఖ్యాః ఆ పరుమము లను "ీడగలవి అనంగా వర్గ ప్రృథమములై న కచటతపలు పరుషము లను సంజ్ఞగలవి యని శాత్స్పర్యము ఇచట. దాలవ్యచశారము చేశ దంత్య చశారమును శుపాంపంబడుచున్నది కావున నుదయించెల. జందురు( డిత్యాదిశార్యము సి ద్ధించుచున్నది నూ గజడదబొ స్తు సరళాః, 8౮ా

టీ గజడదచాస్తు=నజడదబలు, సరళౌః=సరళములు అనలగా వర్షరృతీయాతురము లై న గజడదబలు సరళము లనుసంజ్ఞగలవి యని తాత్పర్యము తాలవ్యజశారము చేత దంత్యజశారమును చువాంపలడు గావున సరళ సంజ్ఞ చానికిం గలిగి సూ స్టి్‌గా ఇతే, ఏలా

టీ ఇత శేఎ=పరుమ సరళ వ్యతిరి కము లె నవాల్లులు, స్థిరాః=స్టిరములు అనలయాం బరుషసరళవ్యతిరి క్షములై నవాల్లులు సరము లనుసంజ్ఞగలవి యని తా వాల్గుల పం వ్రాణులని సామౌన్యసంజ్ఞ చేని, వకారమునప్‌ ఇదుుశమని కచటతపలపం బరుమములన్వి గజడదబలప సరళములని, వి శేమసంజ్ఞ్ఞలుజేని యిళరములు స్థిరములని వెప్పుట చేశ విశేష సంజ్ఞాకము లైన వర్ధ ప్రుథమరృతీయవర్మ ములక స్టిరసంజ్ఞ రానియట్లు నశారము మును) వి కేమసంజ్ఞాక మగుటవలన దానికీ స్థిరసంజ్ఞ ప్రా 'పింపకపోంగా నిఠశే యనుదానికిం బరుషమసరళ వ్యతిరి _క్షములైన వాల్లులని వ్యాఖ్యా నము చేయుటవలన నకారమునప సిరసంజ యు౯ గలి? నశారమునవ స్థిరసంజ్ఞ చేయుటచేత ఫల మేమసీవ, “రళన్థిరతర్గములు పరములగు నపుడు ద్రుతమునక లోపము వికల్చముగానగు ననువక్య్యమాణవిధి చేత “వచ్చె నలినామం డి త్యాదులయందు నలోప మిష్టముగాన వది నిద్ధించు టయే ఫలంబు ల్లో బు ల్బ వర్షా సంధికాశ్యే స్య్యాతాం నేఫలకారవత్‌ 4

సంజ్ఞాపరి చ్భేదము 7 ఖా ఆనుటవలన బుకారగృకారములు ఇంధియందు శీభలశారంలులతో. దుల్యంబులగు ో లి సూ, ఇసాద్యా అవీచ గణాః ౮ీం ఇన్టాా ద్యాఅపీచ=ఇం దా, దికములును, గణాల గణములు అనలా సంస్కృృతమందున్న మయర సతీ జభ నగణములును సంస్కృత మంరు లేని యింద్రగణములు చంద్రగణములు సూర్య గణములు సీ యాంధ్రమందుం గలవని తా నగణ హగణములు సూర్యగణములు నల నగసలభరత లింద్రగణములు రగ రల తగ తల భగురు భలభు మలఘునగగ నలల నగల నలగ సగల సలగ సలలలు చంద్రగణములు నూ, వళి 'రాద్యు మన నరాతురం పాసఃం ళం ఆజటె లీ టీ ఆద్యమ్‌= మొదటియత్షీరము. వళిః=వళి ఆన_చ్దరాత్కరమ్‌ = ఆఅందవయశ్షరము ప్రాసః గ ప్రాసము అనలా బద్య పాదాద్యత్న రము వళియను "సంజ గలది ద్వితీయాత్ష్షరము ప్యాసమనునంజ గలది ఖా ఈ ఖా యని తాత్పర్యము జ, జ ట్‌, నూ, న పదా న్యవ్యయ సు ప్లి జ్యా తుమునామ్‌, ౮౨ టీ అవ్యయసు వ్లిక్య్యా్యాతుమునామ్‌ _ అవ్యయ = ఆవ్యయముల యొక్క, సున్‌ =ఐనుబంతేములయొక్క, తిజ్‌ = తిజంతములయొక్క_, క్య్వా=శ్వాంతములయొక్క_, తుమునామ్‌ = తుమున్న౦తములయొక్క_, పదాని=పదములు నజలేవు అనలా ప్రోఃపుకా యిదానీం యదా తదా ఏవమ్‌ మ్‌ తూస్టీమ్‌ ఇతా్లద్యవ్యయములున్యు రామః కృన్నః వారిః ణి న్‌్‌ ణ్‌ ఇత్యాది నుబంతములున్తు భవతి యాతి కతోతి ఇత్యాది తిబంతము లును గత్వా కృత్వా ఇత్యాది శ్వా9తములున్యు గన్తుం యాతుం ఇత్యాది తుమున్న౦ంఠములు నీయాం ధ్ర మందు! ్రృయోగింపందగవని డా ఆాత్చర్యము ఇచట నవ్యయ గృవాణము చేత నే శాంత తుమున్నం౦తము లప నిషేధము గలుగలగా మఆల నిపషేధించుట రయేలయనిన నవ్యయ లి

రి 13 సటీ కాస్థ )కబ్బదిన్తామణి నిషేధమున కనిత్యత్వజ్ఞాప వార్థము శావున నే పచాద్యవ్యయములు సర్కవి ప్రయోగ రూఢములయి శానంబడుచున్నవి సూ అనుకృలేఒ స్తీ వాక్యండు, ౪8 న!

కలదు అనంగా ననీత్యాది వికృత్యాద్యనుకరణమందు సంస్కృ తాది వాక్యము లీభామయందు. ట్రయోగార్హ్హము లగునని తా వాక్యమనలా ను వీజంత సముదాయము కా మౌత స్టే సరతం నమో యనుచు నంబ త్వాం భజే యంచు వం జీతేపాదసరోజమంచుం బురతస్థిత్వా మమ శాపొ యం వాతలకం కుళకలాసి వార్త మనుచుకొ వార్ష ంబుతోం బల్కు చుకా ఖ్యాతి శ్రీపరుహెర్ట్యము ల్వడ సెదంగా "నేను గాత్యా యనీ ఇత్యాదు లూవ్యుంబులు అ, “బ్‌ త్‌ జం అ 1 సూ, తిబ్మధ్య శేసషస్టీసుస్కర్మ్మ ప్రవచనీయజవిభ_్రీ్క కి్చీ

త్ప్యశంసనాద్భుత సనా యదా తదా కిమేవాంక్చ,

అథి ర్ది

క్యా కిల తూల్టీ మాద్యానభిదధతి కలా ద్రుతో నయ్‌

షూం స్యాత్‌ ం రీళీ

టీ తిజబ్మధ్య = మధ్యమపురుషరమౌంత క్రియ లు, శేషషన్వీ జు యొక్క_మస్టీ? సుస్‌ ఇ పృథమౌవిభ_క్రి కర్మప్రృవచనీయజవిభ కీః=కూర్చి విధి శిబ్చీత్‌. గా కించిదర్ధకములు, పశంసన జు ప్రశంసనార్థకములు, అద్భుత = ఆళ్ళ ర్యార్ధక ములున్వు సన్హాప=సం తాపార్థ కములును, యదౌజ యడార్థకము, త దాజత్‌ దార్థకము, కిమ్‌ కీ మర్ధకము ఏీచాంశ్చజవీ వార్థ క ములు జ క్వార్థకములు, కిల ఐకిలార్థకములుు తూల్జీమ్‌=ఎతూస్టీ మర్థక ముల్యు ఆద్యా౯్‌-= మొదలుగాగల వానిని, కలా।=కలలనుగా అభిదధతి జ చెప్పుచున్నారు యేషామ్‌= వేనికి, దు,ఈః=నశారము, నస్యాత్‌ =కలు నదో అనలగాం బోషించితివి పోషించితీర ఇత్యాదిమధ్యమ ఫురువ కియలును పోషించుచున్నారు పోషించిరి ఇత్యాది శఫాంత్య కియలున్యు టీ క సోషించుచున్నాము పోష్పించితిమి ఇత్యాది మాం శీ? యలున్యు యొక్క

ణ్‌ సంజ్ఞామిచ్చే, ను క్షి మష్టియు, రాముండుు రాములు ఇత్యాది పృథమొవిభక్రియ్యు హర్చి విభక్రియు ఇంచుక్కు కొంచెము ఇత్యాది కీంచిదర్ధకములున్వు బళి బాపఫుర మజ్ఞా ఇత్యాది పశంసనార్థకములున్యు అవుర్కు ఆహా ఇత్యా ద్యాళ్ళ ర్యార్థకములును కటకట అక్కట ఇత్యాది సం తాపార్థకము లును ఎప్పుడను యదార్థకమున్యు అప్పుడను త దార్థకమును, ఏమి యను కిమర్థకమున్సు ఎ వీ ఆ అను "నేవార్థక ములును నుతించి నుతింపళ ఇత్త్యాది శ్య్వార్థకములును ఊరక మిన్నక యనుతూష్టీ మర్థకములును, ఆదిశబముచే కయి, పట్టి యనువిభ క్రలును వచ్చుచున్నాండు. వచ్చు న! వాటి చున్నవి; రాంగలండు, కాగలరు రాగలవు రాదు శావు మొదలగు నవియ్యు మటి, ఏల మొదలగు సత్కవి వృయోగరూఢము లై నవియును గళలని శాశ్చర్యము ఈళబ్దముల కంఠమందు నశారము గలుగదు జ జ్జ టీ సూ, అన్నే ద్రు,వవ్రకృతయో య్‌ స్యుర్త స్టనుకీవిత్శద్రు, తా నిత్యమ్‌, స! టీ ఆనే ఇ ఇరేరములు ఇదు,ళప్ర,కృకయః ణు రు/శేప్కకృతిక ములు, యేహీ=ఏవి, నిశ్యమ్‌=నిత్యము గా, అనుజీవిత దు, ౪౩-అనుజీవితఎ అనుసరింపంబడిను దు, ₹౪=నకశారమునగలవి, స్యుః=లఅగునో, అనలగా నశార మంతమందు( గలపదంబులు దు,శప్రకృతికము లఅనుసంజ్ఞ గలవి యని తా సూ, తజ్ఞా సమాచ దేళ్యా గ్రామ్యా చేయం చతుర్విధా జ టో శ భవతి, వ్రకృతిద్వ్యయజా తెజ్ఞా తుల్యాతు సమా వ్రవా హ్‌నీ దేళ్యా, లజ టీ ఇయం=ఈ?ాపష, శజ్ఞాజతద్భవము, సమౌచ = శత్సమమును, 'చేళ్యాజ దేశళ్యము, శ్రామ్యాచజగ్రామ్యము నన్వి చతుర్విధా= నాలుగువిధ ములు గలదిగ్యా భవతి=అనుచుస్నాది చ్రశృతిద్వ్యయజాం పృకృతిద్వయ= సంస్కృత ప్రాకృత ఫాహెద్వయమువలన, జూజపుట్టినదిం శ్రీస్టావికద్యవము, శుల్యాతు న్‌ సంస్కృత ప్రాకృత ఫా సాతుల్య మైనది - చమౌజరత్ప్సమను,

లి రై ర0 సటీ కొద్ధ ?గబ్దచినామణీ చ్ర చాహినీ = లోశవ్యవహారనీద్ధమెనది "దేళ్యా = "జేళ్యమ, అనలా నీ యాంధ్రఖామ తద్భవము రత్సమము టేక్యము గ్రామ్యము ననిచతుర్విధము సంస్కృత ప్రాక్ఫృతమువల నం బుట్టినది తద్భవము సంస్కల్భత ప్రాకృత భాహా తుల్యము తత్సమము లోకవ్యవహార సిద్ధము 'బేశ్యము లోకవ్యవహార వీదమె శా 'సవిరుదమెనడి ఛ్రాన్యుమని "తొ తఠద్భవమనంలగా వరలోపా ధథిజా సో థధిజా న్‌. లా

గమౌ టేశవ్యత్యయాత్మకనిశారములను య థాసంభవముగా. బాంది వ్యవహా శెంపంబడునది అది సంస్కృృాతభవము ప్రైక్ఫతేభవమని ద్వివిధము చందు రండు సం దృము, నోడ ఇత్యాదులు సంస్క్య్భృతభవములు పవడము కంచు సీరి ఇత్యాదులు ప్రాకృత భవములు తత్సమ మనంగా నాంధ్య విభక్రికృఠవిశార మెనది అది నంస్కృాత్‌ సమము ప్రాకృతనమమని ద్వివి ధము రామ€దు కంభువు నద్కి వనిత ఇత్యాదులు సంస్క్భతేసషమ ములు సీరి రాణి, వంక ఇత్యాదులు ప్రాకృత సమములు ఆంధ్ర దేశ్య మని యన్య దేశ్యమని "దేశ్యము ద్వివిధము పాలు పెరుగు ళల్లి + తం డ్రి ఇత్యాదు లాంధ్ర దేశ్యములు ఆంధ్రవర్షయు క్త మ నాంధ్రవర్మ యు క్షమని యన్య దేశ్యము ద్వివిధము తావి మోవి మేను, కౌను ఇత్యాదు లాంధ్ర, వర్ణ యు క్తములు శళవర్య శేవ కావు థాక ఇత్యాదు ల నాంధ్రవర్మ య్వక్షములు_ గ్రామ్యుము __అనింద్యము నింద్యము నని ద్వివిధము వప్తాండు "తెస్తాండు పోతాడు ఇత్యాదులు నింద్య్యగ్ర్రామ్యములు కజ కంఠుండు ప్రాణగొడ్డమ, జీవగజ్ఞి కపిలకన్నులు కపీలగడ్డము ఇత్యాదు లనింధ్య'గ్రామ్యములు సూ, విరశళా౯ా "వేచోపాదికళచా౯ వ్రవ్యాహరన్ను శబ్బజ్ఞాః

ఇహ తు వవా థ్ట్రహార్టం సజ్కేతిత సువసీద్లమేవ

లీ ఆధి పదమ్‌, 'ఈ2 తి శీసకలభామావాగనుకాసన న ట్టవిరచి తాస్థ శల న న టియటరచి లో న్తామణౌ ప్రథమ స్పంజ్ఞామళ్భేదు,

సంజ్ఞాషిచ్చేదము ల] రా టీ శబ్దజ్ఞా = వ్యాకర౯న్జాలు విరళాకొ=నిరళములయిన ఆప్‌చో షపాదికళశచాక అ*ేచోపాదికశబములను ప వ్యాహర న్తు=ప్ర యోగింతురు ౧ చి శ్‌ వి శాక ఇహతు=ఈయాం ధ మందు సక్మేలిత సుప సిదమ్‌-సడ్కేాతితే = కవిసంశేతితమయి. నుప సేదం=మిక్కిలిపనీదమెన “పదమేవ=పదమే, అ గ న య ల్ల థా జ్‌ జ ప్రృవ్యాహార్యం జా చృయోగింపందగినది అనంలగా దములయం దన్ని శబ్దంబులకుం శ్రైయోగంబు గులుగుటవలన నాద్యవ్యాకర ణా భిజ్ఞాలు జో కాద టే ఉపృయోగరూఢంబులు గాని న్పద ఊప ఇ త్యాదిళ బ్రంబుల6 ట్రయోగిం తురు అయాం ర్హుర వయందన్నన కవిసమయ నీద్ధమై మిక్కిలి ప్రవిద్ధ బ్‌ జా! 4 నా అ న ఈ మెనపద వృయోగింపందగినది గాని య,ప్రనిద్ధ మైనపదము పయోగా ళ౪ంబు గాదని తాత్పర్యము ట్‌ 4 4 ల గద్య ఇది శ్రీసకలభాహెవాననుకా సన నన్నయభట్టారకప్రణీతం వై న యాంధ్రశబ్దచింశామణియందు మొదటిదగు సంజ్ఞాపరి చ్చేదము అనణానినననానానమి వికార్‌ లర్‌ య్‌ జా కేన 0 టి శస ౮" శాఖాం శా ఖ్వ నె స / ్టమైటనటి గ వ్‌. న డే

నన్లిపరిచ్చేదము. ధ్‌ భఖ ఎలాలాన్త కాలా

సూ సన్ధి ర్నాచోఒచ ఫ్ట్‌నుతఃః ౧

టీ అనుత।= ఊశారవ్యతిరి క్షమయిన ఆచః=అచ్చునన, ఆచి= అచ్చుపరమగుచుండంలా సస్థి =సంధ్రి న=లేదు అనలా నుశారవ్యతి రిక్షంబయిన యజంతమున కచ్చుపరంబగునపుడు సంధిలేదు. ఉఊశారంబు నప సంధివచ్చునని తాశ్చర్యము ల్లో ఆద్య న్లవర్శయో రై క్యం సస్థి

శ్‌చ్యలే బుళ్రైః; వూర్వస్య పరరూపత్వ మశ్రైవ నియతం భవేత్‌

అనుటవలను సంధియన€గా నిచ్చట. బరరూపము ఉదాహరణము __ నవలాయిది హారియతండు శ్రీ యిచ్చె హయిరేె, వన్నెయొల్లె, శయెండ, మెైయొజఫు, ఒక్కాయెడ రోయీనవి, గ్లాయుదయించె సంధి వచ్చుట క దాహరణము రాముల డఠండు సోముండితండు అందమగుమోము దు,శప్రకృతికంబునక నంధిరాదు ఊఉ __నావుడు నిట్లు, అనవుడు నాతండు ఇత్యాదులు ల్లో ళ్‌ స్యా ద్వాక్యవిరా మేతు సంధ్యభా వో౭-పీ దోషక్చృత్‌ అనుటవలన వాక్యవిరామమందు ంధిలేకన్నను దోషంబులేదు ఉ ___ పడగనున్న హనుమ భయవివ్వూలుండు గాండు, అరదమునక నూరు€ దచ్యుగుండు ఇత్యాదులు నమూ, వాఒతః ” తి

టీ అతః=అశారమునప, ఆచి* అచ్చుపరమగుచుండంగా, సస్థిః= సంధి వాజవికల్చ్పముగ్యా స్యాత్‌ =అగును అనలా నకారాలతళబ్దమున వచ్చుపరమగునపుడు సంధివికల్పముగా నగునని తాత్సర్యము య్‌ __ మేనత్త మేనయత్త ఇత్యాదులు ఇందు బూర్వనూక్ర,మునుండి అచిి సంధిః అను పదద్వయ మనువర్రించుచున్నది శా * వివార్థ కస్య సంబో భనస్య చాతో నసర్వ త్ర, స్తీ వాచకసమనామ్మో॥ శవిత్రయకృతౌ

సన్థిపరి చృేదము. ౭ థు న దృళ్యతే సన్ధి 8 అనుటవలన స్రీ వాచకములసం దత్సమములప సంబోధనములక నవధార[ణణార్తమునకు సంధిగలుగదు ఉ ___నెలత యలి కుంతల హంసయేదె, ఇెలువుడ యిటరము శాముండ యరిీముండు ఇత్యాదు లూహ్యంబులు వత్రచిక్సంస్కృృలీయో2ఒవీ ప్రాణోఒప్య శ్ర, చ్యుతో భవేత్‌ అనుటవలన నొశానొకచోట. దత్సమళబ్దంబుల కును సంధియగు 6 _గంగనుకాస్తె ఛ్రీరంగభ ర్తంచు ఇత్యాదులు, ల్లో భవ న్లికేచిచృన్దాస్తు సాజ్జల్యేనైవ సాధవః, అనుటవలన వంట లక్క చింతావ పొన్నావ ఇత్యాదులందు 'సంధినిత్యము సూ, అనాదిషు విభ_క్రి షూతో వా, తె టీ అనాదిషు=ప్రథ మేతరములైన విభక్రీషు = విభ క్తలయందు, ఉత్క=ఆ శారమునక్కు ఆచి = అచ్చుపరమగుచుండ (గా సస్థిః జ సంధి వాజవికల్బముగా, స్యాత్‌ = అగును అనలా6 థమౌవిభ క్రికం కై నన్యంబులగు విభ క్రలయందున్న యుశారమునకు సంధివై కల్పికము-గా నగునని తౌర్పర్యము ఉ _-నన్నేలె నన్నునేలె నాకొలకీచ్చె నాకొజణపనిచ్చె వాకనుర పండు, నాకననుర క్రండు నాయందనుర క్రీ పసాయందుననుర క్రి ఇత్యాదు లూహ్యంబులు ద్విత్వలోపంబునందు చంధి లేదు ఉ __ననుసేలె మమునసేలె ఇ త్యాదులు సూ, నిత్య మన్నుత్తమప్పుకష శ్రీయా న్వీతః, ౮ టీ అను _త్సమఫురష్మక్కియాసు=యి త్తమఫురును వ్యతిరి కృకియా పదములయందు ఇత;=ఇశారమునప్క అచి = అచ్చుపరమగుచుండ6౫ా, సస్థిః= సంధి నిత్యం జ నిత్యముగ్యా స్యాత్‌ జఆగును అనం౫ా మధ్యమ ఫుకరుషంబునం దిశారమునకు సంధినిత్యము గా వచ్చునని ఆాత్సర్యము ఉట ాసేవించితివచ్యుతుని, సేవించిరచ్యుతుని వ్ర థమో _త్తమఫురుషం బులు కిమాదిలోంజేరినవి గావున వానికి సంధి వై కల్పికం బని యెజుంగు నది ఉ __వచ్చిరమరులు వచ్చిరియమరులు, వచ్చితిమిపుడు, వచ్చితిమి యిఫుడు ద్ర, ౌంతంబులైన టిడి వర్ష శాంతంబులపరాదు ర్‌ ఎం

జ లో సటీ కాస్థ 3కబ్బచిన్నామణి వింటినపుడు తింటినన్నమ, పోషిం చెడినచ్యుతుండు ఇత్యాదులు ల్లో పృథమేచో త్తమేవైవ శ్రీయేతోవా భ వేచ్చుుతిః నిత్యమన్యస్య వికృతా క్వాన్టేతోన భవేశ్సచా * అనుటవల నం ్రైథమఫురుషమునకును సంధి వె కల్పికమనియే వెప్పంబడెను సూ, పుమితౌ సమస్తానాం సి టీ పరిమతె = పరిమాణారకమెన యెండువర్ణకము.. పరమగు థి నా. చుండలా, సమస్తావామ్‌=అన్నియ చ్చుల క సస్థి=సంధ్‌ నిత్యమ్‌ =నిత్య ముగా స్యాత్‌ =అగునుం అనంగాల ఒరిమా ణార్థక మైన యెండ.వర్ణ కము పరమగునపుడు సమ స్తప్రాణములక. సంధి నిత్యముగా నగునని తాత్చ ర్యము ఉ __-వారెండు మూరెండు, ఫుక్టైండు వపెండు ఇత్యాదులు శా పకృ త్యాశేర్లి వర్ణస్య లోపళ్చ పరిదృళ్య తే అనుటవలను ఈ యొండువర్షకము. పరమగునపుడు దోసిలి విడికలి ఇ త్యాదిళబ్దముల యందున్న లివర్ణమునకు లోపము నిత్యముగానగు ఊఉ __-దో సండు పిడిశెండు ఇత్యాదులు సూన స్స్యా కద్ధర్గోతః, / టీ తదరోతః.తదర = తద్దరారకవిశేషణముయొక్క, ఊత = ధి-* ధి ధాథి ఉశారమునకు అచి=అచ్చుపరమగుచుండ6గా నః=నకారము, స్యాత్‌ = ఆగును అనంగాం దదరారక కి యాజన్యవి శేషణమున కచ్చుపరమగు థాాథి ఓ నపుడు నశారం బంతాగమంబుగా వచ్చునని తాత్పర్యము ఉడ్‌ వచ్చు నచ్యుతుండు వచ్చెండునచ్యుతుం డిత్యాదులు సూచో ర్వా స్యాద్వ_ర్హమానవిహితస్య ౭ టీ వర్శమానవిహిత స్య=వ ర్హృమొ వార్థనుందు విధింపంబడిన చోః= చువర్ణ ముయొక్క, ఊత; = ఉళశారమునర్రు అచి = ఆచ్చుపరమగు చుండంగా సస్థిః=సంధ్సి వా=జవికల్చ్బము-గ్యా స్యాత్‌ జఆగును అనలా నరమానార కమంధదు విధింఛంబడిన చువర కశముయొక్క యుశారమున అతి థి (స

సన్నిపరిచ్చేేము టై ధ్‌ కచ్చుపరమగునపుడు సంధి వికల్లముగా నగునని తాత్పర్యము. య్‌ వచ్చుచుం డె వచ్చుచునుం డె ని త్యాదులు సూ తవ్వ _త్తీదావి జనర తో టీ తదాదిజస్య=త దాదులందున్న _ ఇతి;=ఇశారమునకు ఆచి = అచ్చుపరమగుచుండలగా స్థ ఉసంధి తద్వత్‌ = దానివలె స్యాత్‌" = అగును అనంగా ఆది అవి ఇది ఇవి ఎది ఎవి ఏది ఎవి అను నీ క్టముల యిశారమున కచ్చుపరమగునపుడు నంధి వికల్పముశా నగునని తాత్సర్యము ఊఉ ___అచేవి అదియీమి, ఆపెల్ల ఆవియెల్ల ఇత్యాదులు ఈస్యూత ము నందు ఇత్క-ఆనుపదము ఉల్తీరనూ ర్రైమునుండ్‌ యపక క్షింపయిడినది నూ ప్ర్రాయస్తు సా త్కృమావికన్యేతః, ౯ టీ కీమాదికస్య=కీమొదికమ. యొక్క, ఇతః=షకారమనకు అచి =అచ్చుపరవ.గచుండలగా సస్థి వసంధ్‌ ప్రాయన్య = తటలుచుగా నే సాన్టత్‌ అగును ఆనలగా ఏమి మెదలగు శబ్బములయొక్కా యిశారము నక సంధి వికల్బ్పము'గా నగు నని తాత్పర్యము. ఉ _ఏమయ్య వీమి యయ్య మజేమి మజీిరేమి, వారికిళ్చె. హారిక్‌నిచ్చె నిత్యాదులు, శిమూదికం చాకృతినణము సూ, అవిక ఛ్చార్టన్యేతః ౧ం టీ ఆపి వైర్హస్య=అపీశచ్చార్హకమయిన రే.నిళబముయొక్కం ఇతః థి భఖ (న =షఇకారమ.నకు లుక్‌ జలోపము వాఐవికల్పముంగా స్యాత్‌ = అగును అనలా "నేనిశబ్బము యొక్క ఇశారమునక లోపము వికల్చ్బముగా నగు నని తాత్చర్యము ఊఉ __ఎండటేనిడెందము ఎంచేజాజెందము ఎందేడెం దము, ఆఅయ్యయేని, యమృయేని అయ్యయే నమ్మయేని ఇత్యాదులు ఇచట నుత్తరస్యూశ్రమునుండి లుక్‌ఎవా అని పదద్వయ ముపకర్షింపంబడు చున్నది సూ, చౌరే రుపథాత్మ నళ్చ లుగా స్యాత్‌. శ నిం

వ 0, లైగ్ర సటీ కాన /బ్బచిన్తావణి టీ చౌ=చివర్శము పరమగుచుండంగా ఉపధాత్మనః = ఊఉపధా మ! త్యకమెన లేశజరిపర్ణముయొక్క_, ఇతం=ఇశారమునక లుక్‌ =లోపము అాజ్జీ మో చా=వికల్చ్పమ. గా స్యాత్‌ =అగును అనలాం జివర్ణ్యమ. నవ6 బూర్వమం దున్న రివర్తమయొక్క_ యికారమునప లోపము వై కల్చికముగా నగునని న! మ్‌ ఆాత్చర్యము ఉఊ _అమరిచ్చి అమర్చి చేరిచి, చేర్చి ఇత్యాదులు ఉపధ యనంలాం గడపటి యకతేరమునకు ముందున్న యతృరము ఇచట నుపధాగృహణంబువలన నలవరించి వారిచిలుక ఇ త్యాదులయం వీవిధి పృవ్థింపదు ఇచట ఇతః అనుపదము ఫపూర్వన్యూత్రమునుండి అను వ రించుచున్నది అతో సూ శతనశ్తేతూత కౌ నోః ౧౨ ఆధి టీ శతశే=శత రకమలున, వొఎచువన కము పరమగుచుండంగా, ఒం ఆధి ణ నో;=నువర్తమయొక్క ఉరః=డఉశారనునక, లుక్‌ =ఐలోపమ. వా జు య! విశల్బ్పముగా, స్యాత్‌ జఆగును అనలా శత ర్థకచువర్థకము పరమగు నపుడు నువర్ణ్శ్యముయొక్క యుకశారమునక లోపము వె కల్చికమ.గా వగు నని తా ఉ --వినుచు విన్ను ఆనుచ్యు అన్ను ఇత్యాదులు ఉత్తర నూర్రృమునందలి యపిశ్వామువలన చనుచ్చు ఎన్నుచు, పూనుచు నిత్యాదు లయం దీశార్యము గలుగదు ఇచటను మటికొన్ని న్యూత్రములందును వూర్వనూ త్రమునుండి లుక్‌ చా అనుపదము లనువ_ర్థించుచున్నవి జో, లో ర సూ, తస్య స్యాచ్చ వూక్షచిన్టురపి, ౧౩ టీ రస్వ=ఎఆనశారమనకు వూరబినరపీ = నిండునున్నయును వ్‌ ణా ట్‌ మ కి స్యాత్‌ =అగును అవంగా నానకారముసప్‌ నిండుసున్న వైకల్పికముగా నగునని ఆాత్సర్యము ఉ __వించ్యు ఆంచు ఇత్యాదులు సూళచా తచ్వ ం బ్‌ శచ్భన్రాతః ౧౪ టీ ళళార్‌అశబమక0 6 బరమరున, తచఇచఛాతః _- తదచబ = ద ది ఖద ఖది

జ కాలో! సస్థిపరిచ్చేదము ల/

అది అవి యనుశబ్దములయొక్క_, ఆత।=ఆ శారమునక్క లుక్‌ =ఐలోపము, వా=వికల్చ్బముగా స్యాత్‌ = లగును అనలా వ్బత్తియందు శబ్రంబు మింది యది యవి శబ్దలబుల యశారమునఫస్‌ లోపము వికల్చముశా నగు నని తాత్చేర్యము గొప్పది గొప్పయది గొప్పవి, గొప్పయవి, నీది నీయద్సి నీవి నీయవి నాది నాయది నావ్వి నాయవి ఇత్యాదులు శాంపుడి ఇట లోపంబు నిత్యంబు తద్ధర్థవి శేషణోశారంబ. మింద నీ లోపంబు గలుగదు ఉఊ ___చేయునది ఇత్యాదులు సూ, పోళ్చ తదాద్యర్థవాచకే షూత . ౧౫

టీ త దాద్యర్థవాచ కేషు=ఆఫు డీపు జెపు డను శబ్బములయంద్యు వికల్పముగా, స్యాత్‌ =అగును అనలగా అపు డిపు చెపు డనుళబ్దముల పువర్థముయొక్కం యుశారమునక లోపము వికల్బ్పముగా నగునని తాత్ప ర్యము 6 __అఫు, అపుడు ఇత్యాదులు

2 జ, గ్‌ జ గ న్డ్‌ వతి అష సూ, వథమౌావై భ_క్రికమో ఏను వహాక్‌ క్రియా్థైషు జ న్‌ శీ క! శీ

టీ పత్మిక్కియా స్టేషు = పడ్వాదులు పరములగునపుడు ప్రృథమా వభ క్రీకమోఃజప్రృథమౌవిభ క్షి మువర్ష్శకమ.నకు, మహాకొ = పూర్ణమైన బిన్షుక్చుజ సున్నయాను, ప్య్యాత్‌ అగును అనలాల బడ్వాదులు పరంబు లగునపుడు ప్రథమావిభ_క్రి మువర్ధకమునక నిండునున్నయు6 జళారము వలన లోపంబును వికల్బముగా నగునని తాత్పర్యము ఉ .-భయంపడు భయపడు ఇత్యాదులు పడ్వాదు లనలగా పడు పట్టు? పాటు అనునవి సూ, షష్ట్యా ఉతోఒచిను మే చ, ౧౭

టీ సుష్ట్యాః=పస్టి యొక్క, క సమాసమందు ఉత దశా శాంఠపదమునక్కు ఆచిజఅొచ్చుపరమగుచుండం-గ్యా నుమ్‌జనుమాగమము,

వ ౬ శివనామ స్యాత్‌ =ఎగును అనలగా మవీనమాసవుం దుశారాంతపదమున కచ్చు 6౮ పరమగునచ్చడు నుమాగమంబు వచ్చునని ఆ తృర్యము ఉ __లాము నాజ పొమునెములు గురువునానతి షత్యాదులు చకారంబువలన బుశా జా వశీ రాంతపదంబునమను నుమాగమంబువచ్చును విధాతృ నాజ్ఞ ఇత్యాదులు జో ఆ క్షా ఓ తూనే సూ అవ్య స్వామేదిలే_న్యలోమ్సా ౧౮ టీ ఆమ్రేడితే = ద్విరు క్తమందు ఆద్యస్య = మొదటిపదమునవ అచి = అచ్చుపరమగుచుండ.గా ఆ నలోపశ్చ జా ఆంత్యలోపమును స్వాత్‌ గును ఆనంగా నాచ్చేడితమందు 'మొదటిపదమున కచ్చు పర మగునవు డంత్యవర్థము లోపించునని తాత్పర్యము. ఊఉ __ఓీహోేహో కెశార ఇత్యాదులు అమ్మేడిత మనంగా రెండుమూరు లుచ్చరింపల బడుమాట నూ, అహవనూదీనాం ద్విత్మమ్‌ ౧౯ టీ అఫహమాౌాదీనామ్‌ = అవా మొదికబముల కు ద్విత్వమ్‌=ద్విత్వము ట్‌ వాజవీకల్పముగా స్యాత్‌ = అగును అనంలగా ననుకరణంబు పరంబగు నఫు డహమౌదిశ్వముల మకారమ.నప ద్విత్వము వికల్బముణా నగునని తార్చర్యము ఉ లాదాసోవామ్మనియె చాసోహమనియొ ఇత్యాదులు మకాశేతర హల్లులకు ద్విత్వము నిత్యముగానగు ఇ __.జగ తనియె, దికగ్ఞనియె ఇత్యాదులు నూ, లోపో నవమఅవికే విసరస్య ౨౦ టీ నమఆది 'కేజనమళ్ళబ్దము మొదలయిన దానియందు విసర్దస్యజ విసర్ణమునక లోపః=ఐలోపము, సాష్టిత్‌ =ఆగును అనలా నమఃప్రభృతి శబ్దముల కనుకర ఇంబు పరంబగునపుడు విసరంబు లోపించుననుట జ (౧ ఉఊ .___రామాయనమయనియె త్వ మేవగతియనియొ ఇత్యాదులు శా క్క జ్‌ ల ఆ ఖ = నమళ్ళబ్దవి సర్షస్య లోపమోత్వమ పమ్య లె ఆనుటవలన నమళ్ళ్శబ్దంబు లరుది యశారమునకు నోత్వంబునగు రామాయ నమో యనియే ఇత్యా

సస్థివరిద్భేదము రర దులు ఉదంతనామంబునన వుశారాగమంబగు ఉ ___పొపీచికాయు వనియె ఆనముకరణంబనళంశా ఇత్యర్త కంబగు అనిళబ్బమతో( జేర్చి శబ్ద స్వరూపము నుచ్చరించుట * ళా ఖో గ్‌ జ జ, అల శి సూ వపరుహో చుేవశృతికా త్సరఖా స్సుష్ద _సమ్ష్రుతం వ బ్‌సు స్యాత్‌ విరి ఠి ప,కాలిశాత్‌ వకాతి శల బర రుుశేప్ర్యకృ శ్రా ఇ్యద్భుతే పకృ కముకంశుంబ ంబులైన పమయషహాః।=కచటతపలు సరళాః=గజదద బలుూగా స్యు వలగును తరుం తం=చానినకారమ, బిన్సుకుజసున్నయూను స్యాత్‌ తగును అనలగా ద్రుశప్కకృతికము మింది కచటతపలు గజడదబ లగును ఆద్రుత పృళృతి కముయొక్కా నశారము సున్నయునగు చశారమువలన స్వత్వము నగు ననుట న్వత్వే మనంగా నిను వర్షములు వక్యుమాణసూ రృము వలన బిందుస్వత్వములు వ కళల్పికములు గావున నాలుగురూపంబులు ఉ వచ్చెం గమలాతుండ్‌ నచ్చెను నమలాతుండు వచ్చెకా గమలామండు వచ్చె న్లమలాతుండు ఇత్యాదు లూహ్యుంబులు శ్రా ఇ ఈ విభ్యః పరం స్వత్వం ని స్స దన్య త్ర, ను ర్భవేత్‌. అనుటవలన ఇ ఈ ఐ ఆను నచ్చులకం ₹౬ బరముగ స్వత్వము నివర్శ ముగను *పెరయచ్చుల మో్‌ంద స్వత్వము నువర్మ్యంబుగను వచ్చుననుట సూ, అవికారగతే తిస్మిన్నపి రళావీవ స్పన్తి తే వరతః ౨౨ టీ తన్మికా=లనశారమ. ఆవిశారగ లేఒవీ = బిందుస్వత్వరాప వీిశారమును బొందనిదయినన్వు పరత$;=పరమందున్న, తే = ఆకదటకత పలు సరళావవ=ఎగజదదబలే సని = అగుచున్నవి అవగా ద్రులేము బిందుస్వత్వరూపములను బోందనిజె నను నాద్రుతముమాంది కచటతపలు గజడదబబలే యగుననుట న్వత్వబిందువులు వై కల్చికములు పరుషములకు సరళా చేకము నిత్యమని మెొజుంగునది జో, జ ఆ జ్యో ప సూ గసడదవా స్స్యుః వథమామాత్రా డాళ్తాస్తదో ర్వినై వైతే, ౨3

80 సటీ కాస్థ్రకట్టచిన్తామణి టీ అశ్తాళదోర్వివెవ=తౌను నేను కబ్బమలక మొత్రము దక్క 4 టూ (నో టో ప్రృథమామాశ్రాత్‌ = ప్రభథమామాశ్రముకం మెల బరములయిన వీతే= ఈకచటతపలు గసడదవాః=గసడదవలు న్యుః = అగును అనలగాం ఛ్రుథమమోండి కచటతపలకు గసడదవ లాదేశములగు తాను నేను శబ్ద ములమా6దివానికిం గలుగవు అవి ద్రులేప్రకృతికములు గావున వాని మిందివి గజడదబ లగుననుట ఉ __రాముండు గరుణాభిరాము.డు వారి సనుదెంచె నగోపాలుండు డవ్క_లాండు రాముండు డారకనాము€ డు వారి వోషించె తాం జదివె నేం బలికితి ఇత్యాదులు ఇచట మొత్రళబ్బము కృ శ్సాన్నార్థశమ. అఫు డిఫు డెపుడు, వచ్చుచున్నాండు ఇత్యాదులు పృథమౌసమములే శా పరుపావా స్వరూపేణ పథ మాంతోపరిస్థి తాః శాశౌ సంబోధ నే వావీ హ్యువ్యయే కర్మ ధారయే, అచేత వార్థ శ్రేశశ్చే ఇతి శృష్టారభూమణః * అనుటవలను ఈ గసడదద వలు కాక్వర్థ మునందును సంబోధనమునందును అవ్యయము నందును, అ చేత నార్థకళబ్దమందును కర్మధారయ సమాసమందును వై కల్పికములని కృంగారభూపషణుని మతము సూ న వికృతిశడ్దా తరత స్సాంస్కృతికానాం భవన్తి గసడ దవాః ౨ టీ వికృలిళస్దాత్‌ = తెనుగుకబ్బముల కం మె, పరత॥=పరములై న పాంస్క్య్భృతిశానాం=సం స్క్భృతశబ్బములకు గసడదవాః=గసడదవలు కభవన్లి=కలుగవు ఆనంగాం దత్సమవ్యతిరి క్షములై న “తెనుంగుశబ్బముల మాది తత్సమ శబ్దముల కచటకపలపవ గసడదవలు రావనుట ఉట ___ అతండు కరుణించె రండ్రి చంద్రధరుండు, ఇతండు టంకాయుధు.డు వాండు తామరసాత్షుండు, వీండు పావనుండు ఇత్యాదులు సూ లు గ్వా ద్రుళప్తకృతికాత్చ్వరతస్సరశే స్టే చ నస్య స్యాత్‌. న!

సన్షిపరి చేదము 81 ధా భఖ

టీ రుశవ్రకృతికార్‌. ఆ దు,రప్రళృతికముకం కి సరశీ = సరళ వర్ణము, స్టిలేచ జస్థిరవర్శ మును పరత। = పరములగునపుడు నస్యవ నశారమునక్క లుక్‌ = లోపము వాజనికల్చముగ్యా, స్యాత్‌ = అగును అనలగా రు,శప్రుకృతికమునకు సరళ వర్ణము గాని స్థైరవర్థము గాన్ని పర మగునపుడు నకారమునకు లోపము వికల్చ్బముశా నగుననుట ఈ __ వచ్చె గడాధరుందు, మెళచ్చె వనబోదరుండు ఇత్యాదులు నూ, అలుకి చ సంశేమ స్పాార్‌ . ౨౪౬

మ్‌.

టీ ఆలుకి=లోపాఫావమంద్యు సం న్లేషళ్చవజసంశ్రేషమును స్యాత్‌ జఅిగును అనంశా లోపాఖఫావమందు 'సంగ్లేషమున్సు చదశారమువలన స్వత్వము నగుననుట సంశ్లేషమనలగా మింది హాల్లులతోడి కూడిక ఊఉ __వచ్చె న్లదాధరుండ్సు వచ్చెను గడాధరుల డిత్యాగులు సూ బిన్దుం ప్రవదన్ని తం క్వచి త్కేచిత్‌ * ౨౭

దాతా

టీ శీచిత్‌ =కొందలఅు, క్వచిత్‌ =జశానొకచోట, తంజఆోనశార మును బిన్తుం=జ అనుస్వారమును శ్వా వద్‌ న్ని దెప్పుచున్నారు అనలాలం నగొంద తొశానొకచోట న్యాద్కుతము ఫూర్జ్మ బిందువు నగునని చెప్పుదు రనుట ఉ __వచ్చెం గదాధరుం డిత్యాదికము, క్వచి త్తనుటవలన దీనికీ6 ట్రయోగవైరళ్యంబు సూచింపలబడియె నూ, సరం ఈ, ర యప వశృతి నూ స్వ ,బ్వ త్కార్యం శ్రేయం ళ్య ద్రుగేపళ్ళ

కభ్యః తం

టీ చుక వ,కృతికేభ్యఃజదు,ర ప్రకృతిశములకం మెం బరమెన యస్య జ యశారమునకు సర్వ శ్ర=ఆంతట, అజ్వత్‌ = అచ్చునపవలె, శార్యం= కార్యము జేయం = ఎటుంగంలదగినది అనంగా న్యూూత,శారుల

రా ల నో!

వముతవుందు( బదాదిని యశారంబు గలదు గావున నది ఇరు,6ప్రశృతి

గ టో,

కంబుకం కుం బరముయ్యె శేని చానికీ నచ్చునసవలెం గార్యంబగుననుట

హంంగము లోపీంపక యాశార్యంబు నిద్ధింపదు గావున యశారమార్రం

బునప లోపంబు యకారము స్టీరవర్గము. గావున నలోపమును. సంశేష

థి ల

మును ట్రై వ్తింపలగా ద్‌నిచేత వారింపంబడుచున్నది సర్వత్ర, అనుటవలన

కానితావులయంగు నటయగు €ూ -ావచ్చె నెదుట వారల నెల్లు వాం

'దడెవయు. అకం జెదురువడియె ఇత్యాదు లూహ్యంబులు

సూ లుక్చంగ్లేమా నాొచి తనా టీ అచి=అచ్చుపరమగుచుండంగా లుక్సంశేషూ = లోపసం శేష

ళం ళం ములు న = లేవు అనంలగా నచ్చుపరంబగున ఫుడు దుులేంబునప లోప సంతకేషంబులు గలుగవనుట ఉ __శేవింతు నచ్చ్యుతు రాము నఖిరాము రం

దంయగెద చేయనున్నాండు అనవుడు నిటు నావుడు నాతండు ఇత్యా

దులు కొంద అచ్చుపరంబగునపుడు ద్కుశేంబునక ద్విత్వరూపం బగు

సంశ్లేషంబు గలుగునని సేవింతున్నచ్యుతు నని యుదావారింతురు అది

ఖ్‌ నే జ ల

దుస్సంధియనంబడును శాన గ్రాహ్యంబు శాదు

అ గ జ "వీం4

నూ ద్రుశేస్య సర్వత్ర లు కృమానేషు, 8ెం టీ సమౌ వేషము =సమాసములయంద్యు సర్వశ్ర=అంతట, చ్రుశష్య

=నకారమునకు లుక్‌ =లోపము స్యాత్‌ = అగును ఆఅఆనలగా సమానం

బులం జెల్లయెడల (దు,శేంబునవ లోపంబు గలుగుననుట ఉ ___అతని

యాక్ళతి సీతారాములప్రాపు, ఒప్పులపప్ప ఇత్యాదులు

నూను మ్చోతః, 2౧

టీ ఉతఃజటాకారాంతపదమునక నుమ్బజ=నుమాగమమును స్యాత్‌ =

అగును ఆనలాం బూర్వనస్యాతృమునుంచి సమౌ వేము అనునది యనువ రించు

చున్నది గాన సమౌాసములయం దుకారాంతపదమ. నకం బరుష సరళంబులు

పరంబులగునపుడు నుమాగమంబు వచ్చుననుట గండుంగోయిలు తళుకం

సస్థిపరి చృేదము 83 శైవులు, మురువుందెప్క_లు, సొగచుందలిరులు, కలుపంబలువల్య దళుకంగ క్రైలు అలరుంజొంపములు, పొలుపుండాలు ఇత్యాదులు శాం

పరుపే సరళే వెైవ సమాసేను ముతో భవేత్‌, అదృఠస్సరళా దందు పట్టి హరి విభ_క్షిషు, తవేచ కక్రచి దతో విశారాచ్చాపి ేచన” ఆనుటవలన్య ఈనుమాగమము ఆందు, పట్టి కూర్చివిభ క్రులు పరంబులగు నపుడును, తనవర్థకము పరంబగునపుడును ఒశావొకచోట స్టిరవర్ణంబు పరంబగునపుడును ఫుంప్వాదివిశారంబుకం కం పరంబుగను వచ్చును ఉ ___వనమునందు, జ్ఞానముంబట్టి మోతమ, జపముంగూర్చి వర్షము? చక్క్ళాందనము సాగసుందనము, చరసంఫుంబలుకు _మరసఫపున్మురువు ఇత్యాదులు సూ, వరుహిణాం గసడదవా న్ను! పదాద్ద నే ర ఏ9 టీ ద్వ న్వ్వే=ద్వంద్వసమాసమందుు పదాత్‌ =ఎపదముకం కుం బర ములైన, పరుహిణాంజకచటతపలక గసదడదవాః=ఐగ సడదవలు స్యుః= అగును అనలా ద్వంద్వ సమా సమందు6 బదంబుకంకి(6 బరంబులగు కచటకపలక గసడదవలు వచ్చునని తాత్పర్యము -అరినోరులు, శాలుపేతులు, టప్క చెక్కులు, తల్లి దండ్రులు, ఊరువళల్లెలు ఇత్యాదులు సూ, సామానాధికర ణ్యేషూదన్తానాం టుగాగమోఒచిస్యాత్‌. ం టీ సమాచవేష=సమౌాసములయందు, ఉదన్తానామ్‌=ఉశారాంతే ములక అచి=అజాదులకు పామానాధికర ణ్యేషు జ సమౌనాధికరణళబ్ద ములు పరములగునఫుడుు టుక్‌ = టుక్క_నియెడి, ఆగమః = ఆగమము స్యాత్‌ =అగును ఆనంగా సమౌాసములయం దుశాలళాంఠకంబుల కజూదు లగు సమౌానాధికరణపదంబులు పరంబులగునపుడు టుశాగమంబువచ్చు నని ఆాత్సర్యము సమానాధికరణంబు లనలా నల్గిన్నార్థకంబులు ఊ..చిగురుటాప, కటుపటము ఇత్యాదులు ఆగమశాస్త్రం బనిర్యంబు 8

ర్‌ సటీ కాస్థ (కబ్బచిన్నామణి ఇావునం జిగురాకనియుం గలదు పామొనాధికర ణ్యేమ అను బహు వచనసార స్యము చేత అ సమౌ నాధికర ణళ బ్బంబుల కను గలుగును రూ 'ేల్చుటావు ఇత్యాదికము సూ, దారాన్టేత ఉదవీ రః 3౮ టీ దారానే = చారార్థకమైనయాలుళబ్టము పరమగుచుండ లా ఆత ౯ అశారమీుప ఉదపీ= ఉఊశారమును రః = జేఫాగమమును ప్యాత్‌ = అగును అనలా గర్మధారయసమా సమం చాలుళబ్దము పర మనునపు డశారంబున పశారంబును దానిమాంద శేఫాగమంబును వచ్చు నని తా ఉ ___ధీరురాలు, గుణవంతురాలు ఇత్యాదులు ఇచ్చట నాలు శబ్దము ప్రీ మొత్రృపరము ఆసిశబ్బమువలన నుశారంబు ేళ్యంబునం దణు చుగాల గలుగదని యాశయము ఉ ఎఎేదరాలు, కాలింత రాలు ఇత్యా దులు కొన్నియెడల ముందుండిన యుకారంబుమోంద శీఫాగమము మౌత్ర్రము శానయిడియెడు ఉఊ ాగొడ్డురాలు, వియ్యపురాలు ఇత్యా దులు సూ, మోస్తు విభ_శ్ష్యేకవచనకే ఫుం వూం 9౫ టీ విభ య! బ్టకవచనే = విభక్మై ్యకవచనమందు విధింపంబడిన, మోసు = మవర్శకమునసక, ఫుంపూ = పుంపు అను సనీయా'బేశములు స్యాతామ్‌ జ లగును అనలా. గర్మధారయసమౌ సమందు విభనై విక్‌ వచనమందు విధింపంబడిన మువర్ణ కంబునకం బువర్షకంబును బిందుపూర్వక ఫువర్జ కంబును వచ్చు నని తాత్పర్యము ఉ --సరనసంఫుంబలుకు ఇర సంఫురబలుప ఇత్యాదులు. తుళబ్బము చేత ఇవి బహువచనంబునందునగు ఈ _-సరసంపుంబలుకులు! సరసంపుంబలువలు ఇత్యాదులు మువర్ష్యకము వలనం బువర్ధకములు ్ర్‌హొంపలుడును సూ, [్‌ థమలుగపి ద్వినుల్యో:, 3౬ దింనులో;-దింజఐదింతేగముగలు నులో;;=నులు ఆనువర ముల యొక్క; వ్రథమలీపి వ ర్‌ ఎ మదటింీకరమనకు, లుగ్‌పి =

నన్థిపరి చ్భేదము రర థ్‌ లోపమును, స్యాత్‌ ఐలగును అనలా సమాసమందు ద్విత్వసహీత్‌ము లగు నులువర్ష ముల చృథమౌతరము లోపము వికల్చ్బముగా నగునని తాత్పర్యము ఉ _-కన్నుదోయి ముల్లుక౦ంప, ములుకంప ఇత్యాదులు శా అన్యత్రాపీ భవీరైశ్యం క్వ చిళ్సుకవిసమ తే అనుటవలన నొశానెశచోట నితరస్థలమందు సీలోపంబు గలుగును ఇల్లు సేరక్‌, ఇలు సేరడా చన్నుగుడువకా, చనుగుడువక, కల్లి దండ్రులు ఇత్యాదులు అచ్చుపరంబగునపు డీలోపంబు లేదు ఉఊ -మిన్నేఅు, కన్నాడు సూ, ఇచ్చ విభ_క్షృన్నిమస్యం 82 టీ విభక్ష్య వ్రిమస్య-విభ క్రి = తోడ చేత వలన అనియెడు విభ పులయొక్క అ న్నిమన్య = కడపటివర్ణ మనకు ఇచ్చ = ఇకారా దేశం న! పా! య! బును స్యాత్‌ =ఆగును అనంగా సమౌసనమందు చేత తోడ వలన విభ కుల యంత్యవర్మ ముల కిశారా జేళంబు వచ్చునని తా ఉఊ _-నీచేతి పోఫం నీతోడిచెలిమి నావలన ేరమి ఇత్యాదులు నూ, జే రలిచ, కి౮ా టీ కేః=అందు అనుస ప్పమివిభ శ్రీకి? అలిచజఆల్య్యాగమంబును అట స్యాత్‌ ఇ అగును అనంగా సమాసమందు అందు అను సప్తమివిభ కిక ఆలి యను నాగమంబు వచ్చునని ఆాత్స్పర్యము ఊఉ _.నాయందలి కరుణ, వారలయందలి కరుణ ఇత్యాదులు చశారమువలన ఇందునవ నీ యాగమంబగును ఉ ___ఇందలి రత్నపానువులు ఇత్యాదులు, జ్యో, జల సూ చెవవిభ_క్రికసంజ్ఞూ వన్హాస్ట్రిణ్య్యాదయో భవ_న్లీహ, రుల్వాదేర్నాన్న్నూం స్యు నే హి విళక్తూ సమానే చ, 3౯ టీ. ఇవాజఈయాం ధ్రశామయంద్యు టిళ్హ్యాదయః=టింటిఆనునవి మొదలుగాంగల్యు వరాఃజవర ములు కపవిభ కికసంజాః = క పవిభజకీ న్న! లా న! బా అటి

ళి 80 సటీ కాస్థ 'కబ్దచిన్తాన ణి కములను సంజ గలవి, భవ ని=ఆగుచున్నవి లేఎఆటీంట్యాదులు విభశాజ ళా అటి జూలీ విభ కపరమగునఫపుడు సమౌజేచజసనూసనమందును నామ్నాం = ప్రాతి పదికములయొక] + రుల్వాటేఃజరులు మొదలగువాని$, స్యుర్చి = అగును గచాం అనలా నీయాం ధ్ర ఫాషయందు టింటి యనునవి మొదలుగా4 గలవర్ధ్యములు జౌపవిభ _శీకము లనియెడిపీరు గలిగినవి యగుచున్నవి ఆటింట్యాదులు విధ_క్రీపరమగునపుడు వనమాసమందు నామముల రులు మొదలగువానికి వచ్చునని తాత్పర్యము హీళబ్బము చయోగ ప్ర నిద్ధినిం జెలియంజేయుచున్నది. శావున నీటింట్యాదులు కొన్నియెడల విభకి సమాసములయందును, కొన్నియెడల విభ కీమా త్రము పరమగునఫుడును కొన్నియెడల సమాసమాత్ర మందును వచ్చును శ్రృమముగా నుదాహర ణములు వీలు, ఏటికి ఏీటికాలువ విల్లు వింటిక్రి వింటికొప్పు కూడు, కూటిక్సి కూటికండ అంబలి అంబటికి అంబటీనీళఘు నేయి "నేతికి, ళు శేరికంద మిజు, మిట్తికి మిలే చేను కన్ను, కంటికి కంటితుద గొడలి గొడంటికి నొడంటిచిప్ప ముల. ముంటికీ ములుకం౦ంప మిన్ను, న! యణ ళ్‌ ళం ఛం మింటికి మిన్నేలు ఫుడిసెండు, పుడిసెంటి!ి పుడిసెండునీళ్ళు పాము పామునకు పాంపటేండు వేము వేమునప -వేంపచెటు కొన్నియెడల లు నమౌసవిభ ప్రల రెంటను గలుగవు ఉ _పెరు ెెరునక్కు ెరుబొం వము కల్లం కల్ల్గునకు, కల్పుగుండ ఎన్ను. ఎన్నునవ్య ఎన్నుగంట ఇత్యాదు లూహ్య్థంబులు జ, ర సూ. వయ్యాసదొ ధ్రుతస్య స్యా ఖ్‌, ళం నళ జ్‌ ఆత్తాషదోః=తౌను "నేనులయొక్క, ర్రుకస్యజనకశారమునక లుక్‌ జలోపము వాజఐవికల్పముగా స్యాత్‌ =ఆగును అనలగా సరళసీర ల్ల థి వర్షంబులు పరంబులగునఫుడు “సలోలాోళ్ళ్చ యను వమ్యమాణనూూ త్రం బునందలి చశారమువలన నుశారమునక్‌ వె కల్చికముగా లోపమురాంగా మిగిలిన తాజా, "నజ అనుళబ్దముల నకారమునప లోపము వికల్చముగా

సన్టీపరి చృేదము. 8? థి నగునని తా ఉ _తా ఘనుండు తాకా ఘనుండు తాను ఘనుండు "జేవింటిి సకావింటి్కి "నేను వింటి ఇత్యాదులు ఈనూత్రారంభము చేత “ లుశ్యాద్రు తే త్యాదిన్మూత్రం బనిత్యం బని తోంచుచున్నది దానివలన చ్యూన్ష నము ఇళ్యాదులం చానూత్ర్మము పృవనర్తింపదు సూ, వాశాస్థ్వృన్స గత పదానాం చ, ళం టీ వాక్య=వాక్యములయొక్క ఆ న్న=అవసానమున్వు గత = పొందిన పదానాంచ=పదములయొక్క్యయు ద్రుశేస్య జ నశారమునక్కు లుక్‌ =లోపము, వాజవికల్పమ.గా స్యాత్‌ =అగును ఆనం౮గా వాక్యం బుల తుదినుండెడి పదంబుల నశారంబునకు లోపము వికల్చ్బముశా నగు నని ఆాక్సర్యము వాక్యమనలా "వేకక్రియాన్వితపదసమూవామును పద్యపాదంబును ఉఊ _-అతండు నోయొ, అతండు వోయెకొ అలర వనెత్తావి ేశీవనా, గ్సనీము సాత్యవ తేయుం గొల్బెదకా ఇత్యాదులు సూ నలడాదేర్వక్షరుత శ్చ ౮9 టీ ఆ న్గఃజనడుమనుంటెడి నలడాటేఃజనశార లశార డకార ములు “వెొందలుశాంగల వర్షములకం ₹6 బరంబయిన ఉతళ్ళ్చ ౨ ఉళార మునకను లుక్‌ =లోపమ. వాజవికల్పముగా, స్యాత్‌ =అగును అనంగా6౬ బదంబుల నడుమనుం లెడు నలణాది వర్థృంబులకం క బరం బగునుశార మునప లోపము వికల్చ్బముగా నగునని ఆాత్సర్యమః 6 --ఫునుశ ఫున్మం, కీనుక్కు కిన్క, మినుపలు మిన్కులు చిలుక, చిల్మ, పలు పలు పల్కు_లు కదుపు, కడ్చు ఆదిళబ్లము చేత మురువు;ు ముర్వు, దొరువ్వు దొర్యు, శాటుపోరు, శార్చోతు ఇత్యాదు లూన్యాంబులు సూ, అన్యేషాం చ ప్ర యోగవహితానామ్‌, ఈ3 ఇతి శ్రీసకలభాహావాగనుకాసన నన్నయ్య భట్టవిరచితాస్థ హ్‌. చిన్తావణౌ ద్వితీయస్సస్థిష చేద?

రవ సటే కాస్థ గబ్బచిన్తామణి టీ పృయోగమహే తానామ్‌ప్రయోగ= ప్రయోగము వేత మహీ

తానామ్‌=వూజ్యములగు, అన్యేషాంచ = ఇతరము లగు నచ్చులపను లుక్‌ జలోపము, వాజవికల్పముగా స్యాత్‌ అగును అనంగా నలడా దులకంకెం బరములగు పెజయచ్చులకును ఫ్రామాణికప్రయోగలబులందు లోపంబు వికల్బంబుా నయ్యెడినని తాత్పర్యము ఉఊ ___టఊనికి ఉన్కి, కలికి కల్కి. బుడివి బుడ్సి. ఉంగరము ఊ్‌ంగ్రము ఇత్యాదు లూవ్యుంబులు ప్రయోగమహితానా మనుటవలన తలియ, గద్దియ, తామర ముంగల ఇత్యాదులయందు లోపము గలుగదు ఈ ప్రయోగ మహీతత్వవి శేషణంబు పూర్వనూ త్రంబునందును చ్రుహింపవలయు చాని వలన ఏీనుంగ్కు ఆడుగు మడుంగు వడుగు ఇ త్యాదులలోపంబు గలుగదు

ఇది క్రీసకలభాసావాగనుకాసన నన్నయళభట్టారక్మప, ణీతంచై న

యాం (ధ్రశబ్రచిం తామణియందు ఆండవదగు సంధిపరి చ్యేదము

అజనపరిచే దము. అటి న వ. సూ, డు ము వు లవి వ్రథమా స్యాత్‌, ల టీ డుమవులనః = డుమువులు అనునవి చృథమా = ప్రథమా విభ క్రి స్యాత్‌ = అగును అనంశాడు మ్కవ్ఫులు అనువర్ణక ములు ప్రృథమావిభక్తు లని తాత్పర్యము సూ కూర్చిలను నయో భవే ద్ద్వితీయా తు, 49 టీ కూర్చిలనునయః।=కార్చి ల్కను ని అనునవి ద్వితీయాలతు = ద్వితీయావిభ క్రి భవేత్‌ అగును అనంగా కూర్చి అ ను ని ఆను వర్గ కములు ద్వితీయావిభ ప్తలని తాత్చర్యము నూ. తో చేత తోడ చే చ తృరీయాయాఃం తి టీ తరృతీయాయాః = తృలీయావిధ క్షికి తో చేతతోడ చేద=తో చేత తోద చే అనునవీ స్యుః=అగును అనయా తో శేత తోడు, ఇే ఆనువర్మ కములు తృతీయావిభ ప్రలని తా సూ, ఫొజుకు కయి చతుర్థ్యాః స్తఃః '్రో భి అణాటే టి చతుర్ధ్యాః జ చతుర్ధీ విభ $%, కొజుక కయి=కొజకు కయి అనునవి, నః=ఆఅగుచున్నవి అనంగా కొజస్క, కయి ఆనువర్మ కములు చతుర్ధీ విభప్తలని తాత్సర్యము నూ, పట్టి వలన కంకి ఇతి ష్య్ఫుమిాం స్‌ టీ పట్టివలనకం యె ఇతి = పట్టి వలన కంయే యని, పజ్బుమి ఇ పంచమోవిభ క్రి స్యాత్‌ = అగును అనయా పట్టి, వలన కంక యను వర్ణ కములు పంచమివిభ కలని 'కాత్సర్యము ము! న!

టీ శ౦ సటీ కాస్థ శకబ్బచిన్తామణి సూ, అథలోపలకికుయొ క్కాన్యాః ౬ టీ అథ=పిమృట, లోపల కి ప యొక్క=లోపల కి పయొక్క యనునవి, అన్యా = ఇలేరమైన విభ శి అనంా షష్టీవిభ క్‌ స్యాత్‌ = అనను అనంగా లోపల కి వ యొక్క యనువర్శకములు షప్టీవిభళ్త లని తాత్పర్యము జ్‌, అ వ జ సూ, అం ద్విందు నాస్తు స్పపష్పమిాం లి టీ అంద్విందునాస్తు = అందు, ఇంద్యు న అనునవి సప్తమి = స్పప్పమావిభ క్రి, స్యాత్‌ =ఆగును అనలా అందు ఇందు నయనువర్థక ములు సప్తమివిభ కలని తాత్పర్యము టో ళా నూ, ఓయీ-త్యామన్తణం చ వికృత స్యాత్‌, ౮ా టీ వికృతౌ = ఆంధ్రభాషయంద్యు అమన్తణం చ = సంబోధన మును కీయీలి=ఓీయి యని, స్యాత్‌ = అగును అనలా నాంధ్రభామ యందు సంబోధనం బోయిపదంబు చే నగునని తాత్పర్యము ఈ యోయి పదంబునందలి *యిి వర్గమునకు మనాదామంత్ర్రణంబునందు. వికల్ప ముగా అమవా దామం్రణంబున నిత్యంబుగా లోపంబు గలుగు సీచత్వ మిత్రత్వంబు లర్థంబగునపుడు ఫుంచాచకంబున 8 అనియు న్రీ్‌వాచ కంలున స్ట? అనియు నాదేశంబులగు ఉ ___ఓీయిరాముండ, ఓరాముండ, క వల్సి 'ఓమృగమ, సీవనమ, 1ఓరి దురాత్మ, ఓరి వెలిశాండ, ఓనీ దురాత్తుశాల, ఓపిచెలి ఇళ్యాదులు. జ ఫ్‌ జ సూ స్త్రీ పళు జడా న్వినాన్వే మహదాఖ్యాః ౯ టీ వీ పకుజడాకా = ప్రీపకుజడములను, వినాఎతక్క, ఆన్యే= ఇతరములు మవ దాఖ్యాః గా! మహాళ్తులను వీమదగలవీ, స్యుః జ అగును అనంశా వ్రీలు తిర్యగ్దంతువులు నచేతనములు నమవాతు లను *పీరు వాటి నలవి ఇఠరరములు మహత్తు లనుఓీరుగలవి యని శౌర్చర్యము

అజ నృహిచ్భేదము శ్రీ] సూ, తద్విశేమణాశ్చావి ౧౦ టీ తద్వి శేష ణాళ్చాపి-రత్‌. = వానియొక్క, విశేషణాళ్ళాపిజ విశేషణములును మహదాఖ్యాః = మహత్తు లను శీరుగలవి అనలా నమహచ్చబ్ద విశేషణములు ఆమహాత్తులు మహచ్శబ్దవి శేషణములు చుహ త్తులని తా సూ, వమహతోఒత ఉ ద్విభకాం ౧౧ టీ మహతః=మహ చృ్వముయొక్క, అతః=ఆశారమునకు విభ కాజవిభక్రీపరంబగునపుడు ఉత్‌ =టశారమ. స్యాత్‌ =ఆగును ఆనలగా విభ పరమగునపుడు మహాచ్చబ్టసంబలిధియగు నశారంబునకు ఉశా రంబు వచ్చునని తా ఉ __రామండు రాములు ఇత్యాదులు సూ, మహత స్ప్ఫో ద్ద జంతో భవే త్పుంసి ౧౨౩ టీ అనితః=ఇకారాంతముగాని మహతః=మహ చృమయొక్క; పోః=నుప్రత్యయమ. నక డుజ్‌ =డుజాచేళము, పుంసీ=ఫుంలింగమందు భవేత్‌ =అగును అనలా ఫుంలింగముం దికారాంత వ్యతిరిక్త మవ చ్సృబ్ద నుప్రత్యయంబునప డుజ్జు వచ్చునని ఈ జశారం చిత్తు గావున చానికి లోపంబు గలుగును సానునాసీకోచ్చారణం జిత్‌ అనుట వలన జకారం విత్తుగాంగలది బిందువూర్వ కం బగును గావున డువర్మ కంబు నకు చిందువూర్వకత్వంబు ఉ __రాముండుు నుగుణాభిరాముడు ఇత్యాదులు ఫుంసీ* యనుటవలన దళర థాపత్యము ఇత్యాదులందును “మవాతః అనుటవలన వృత్నము ఇత్యాదులందును. అనితఖణి అనుట వలన వారి ఇత్యాదులందును డువర్ష్మ కంబులేదు ఒళశానొకచోట నమ వాచ్చబ్దంబునకు మహ త్త్వవివతయందు డుక్జు వచ్చును ఉ్‌ సము 1దు,ఃడుః మేఘుండు ఇచట సను అనునది సంస్కృత ప్రథ మైకవచనము

లి 4 సటీ కాస్థ ?ోబ్బదిన్తామణి సంవృృతవిభ క్లు లేవి యనిన ఏకవచవము ద్వివచనము ఒహువచనము

సు పా జస్‌ చ,థమౌావిభ_

ఆమ్‌ జాట్‌ శ్‌ ద్వితీయావిభ కి

జే భ్యామ్‌ భ్యస్‌ చతుర్థీ విభి

జసీ భ్యామ్‌ భ్యస్‌ పంచమిోవిభ కి

జస్‌ ఓస్‌ ఆమ్‌ షష్టీవిభ క్రి

జ్‌ ఓస్‌ నువ్‌ సప్తమావిభ క్తి

ఆన షయందు దిివచనంబు లేదు నక స్‌

అ జ న ఇ సూ అమన్త౯సుజస్తో స్ట్వృ॥ి క్రమేణ చాద్‌ రదాగమావ న్పే,

టీ ఆమన్త ణసుజసో। ఆమ్మన్త ణ=సంబోధనముయొక్క_ నుజసోః ఏకవచన ఒహువచనములకు అ చేఎఆంతమందు, శ్ర వేణ= క్రమముగా, అచారదాగమా=లఅత్‌ ఆరశత్‌ అను నాగమములు సం = అగచున్నవి అనంగా సంబోధన పథ మైకవచనంబున కదాగమంబున్వు బహువచనం బున కార దాగమంబును వచ్చునని ళా తశారం బుచ్చారణార్థంబు ఊఉ ___ఓరాముండ ఓరఠాములార ఇత్యాదులు ఈయాగమంబుల కం నొండొకచోట దడీర్ధంబు వికల్పంబుగానగు ఓరాముంణాా ఓరాము లారా ఇత్యాదులు నూలు జసోల శసోఒలాన్తాత్‌ , ౧౪

టీ ఆలాన్హాత్‌ = లాంతముగానీ ప్రాతిపదికముకం కేల బరమైన,

మ్‌ జనం జ ప్రృథమౌాబహువచనమునకు, లు=లువర్ష కము, శసః=ద్వి తీయాబహు వచనమునకు ల=లవర్డ్య కము, స్యాత్‌ = అగును అనగా నశారపరక న జ జ్‌

లశారాంత స్రతిరిక్షప్రాతిపదికముకం క6 పరమయిన చృథమాబహు

అజ స్టపరిచ్భేదము శీత అటి నవచనంబునక్‌ లువర్మ కంబును ద్వితీయాబహువచ నంబునక లవర్ష్మ కంబు నాజేశంబు లగునని తా ఉ ___రాములు రాములక్షొ ఇత్యాదులు నూ, లానాతురకరా తయోణి కమేణ సః క! అలి వి కు న్‌! టి లాన్హాత్‌. జు లకారాంతిస్తాలిపదికమ.కం 6 బరమ.లర్నున, తయోస్తు=లప్రృథమా ఒహువచన ద్వితీయాఒహువచనమ.ల కె లే క్రమేణ ఇ=క్రృమము గా, రురౌ ౭ రురవర్ణ కములు సః = లఅగుచున్నవి అనలా నశకారపరక లశా రాంతప్రాత్‌పదికముకం క బరవమయిన వ శమౌబహు వచనమునకు రువర్ష కమ. ద్వితీయా బహువచనము నకు రవ్శుకమును వచ్చు నని తా ఉట __బాలురు బాల.,రకా ఇత్యాదులు ఆశారపరక లశా శాంఠమని వ్యాఖ్యానము చేయుటవలన బుద్ధిశాలులు బుడ్ధి శాలులకొ మృదుతాలులు మృదుతాలులక ఇత్యాదులందు రురవర్థ్శకంబులు రావు నూ, నిరమో వవాతామ్‌ ౧౬ టీ మవా తామ్‌ఐమవాచ్చబ్దములయొక్కృ అమః=ద్విరీయైకవచ నమునక్కు ని;=నివర్థకము ప్యాత్‌ =అగును అనలా మహచ్చబ్దంబుల ద్వితీయైకవచనంబులక నివర్ణ కంబు వచ్చును నష్టాశ్వదగ్ధరథ న్యాయము ఓ ణా లు ధి వలన నమవాతుల ద్వితీయైకవచనమునప, నువర్థ కంబు వచ్చునని తా ఉ ___..రామునికొ వనమును ఇళ్యాదులు సూ, లుక్చ స్యాత్‌. శ ౧ టీ లుక్చజలోపమును స్యాత్‌ =అగును అనగా నిను వర్ణకము అప లోపంబు వికల్చ్బంబుశా నగునని తొ ఉ ___రాముకొా ననముకొ ఇత్యాదులు నూ. కర వవచనీయశే కూర్చిః, ౧౮ా త అ నా త్‌ జి కూ కర్య్వపృవచనీయే కర్మప్రవచనీయార్థమందు, హర్చిః=కూర్చి వర కము., ప్యాత్‌ జటగును అవంగా కర పవచనీయయు శే ద్వితీయా? క అాజేస్మలీ జాకీ

త్తే సీ కాన రి బ్దచీన్తావణి అనునూ శ్రృమందు విధింపంబడిన ద్వితీయ కూర్చియని యగునని తా 6 -ా-జపముంగూర్చి వర్షము ఇత్యాదికము సూ మవాతో నిలౌ విభకా టాదౌా వచనద్వయే శ్రుమేణస్తః టీ మహక =మవాచ్భబ్దమునక టాదౌ = తృతీయ “మొదలుశగాల గల విభక్లా=విభ క్రిపరమగుచుండంగా వచనద్వయే=వీకవచనబహువచ నములయందు ఛ్ర, మేణజ్యకృమముగా నిలౌజనిలవర్ష కములు _స్తః=అగు చున్నవి అనలా మహచ్చ్శిబ్దంబునకుం దృతీయాది విభ_క్రిపరమగునఫు "జేకవచనంబున ని అను నాగమంబున్వు బహువచనంబున ల అను నాగమంబును వచ్చునని తా ఉఊ __రామునిచేతడొా రాముల చేతకొా రామునికొజకకా రాములకొణపకొ ఇత్యాదులు ఇచట మవాత,। అను "వేకవచ నసారస్యమ. చేత -వేకవచనమందు వచ్చునట్టి న్యాగమము మహచ్భబ్బనియతేము బహువచిసమందు లాగమము మవహాదమహ త్సాధా రణ మని యెటుంగునది నూ టాదివిభకా నిర్నే ల్యేశే ౨౦ టీ టాదివిఛ కొ-టా=తృతీయైకవచనము ఆది= మొదలుగాంగల, విభకాజవిభ_క్రీపరమగుచుండం"ా ని;=న్య్యాగమము. నేతిజఐలేదని వీకే= కొందటు అనలా టాదివిభ క్రి పరంఒగన పుడు న్యాగమంబు లేదని కొందజందురని తా ఉ __రామువేతకా రామకొజకుజా ఇత్యాదులు నూ నామన్తగే డు జీత్యన్యే ఇం టీ ఆమ స్త ణేజసంబోధనమందు డుజ్‌ = డుజాబేశము, నేరి= లేదని, అ న్యే=ఇతరులు అనంగా సంబోధనమునందు డుస్టు లేదని మటీ కొంద ఆందురని తా ఉ __ఓరామ ఇత్యాదులు ఈపక్షంబున ఏడ్‌ వాస్వాక్పంబుళ్ణే అను సంస్కృత వ్యాకరణము చేత ను ప్రత్యయంబు లోపీంచుచున్నదని "“తెలియవలయు సూ టాన "శే, త్ర

ఆజ _న్తవరిచ్భేదము డీక్‌ టీ టాసః = రృతీయావిభ కక, చేర = చేతవర్ష కమ, స్యాత్‌ = అగును అనలా రృతీయైకవచనబహువచ నములకుం శేతవర్షకం చాబేశం బుగా వచ్చునని తా చేతవర్ణ కంబు చేవళ్శకంబున కపలతృీణము ఉ రామునిచేత శామునిచే రాములచేత రాములచే ఇత్యాదులు నూ, జీనః కయి హపొజటకూ నం! టీ చేస = చతుర్థీ విభ శ్రీకి కయికొలకూ = కయి కొకు వగ్గక ములు _సృ$=అగుచున్నవి. ఆనంగాం జతుర్టీవిభ శకి. గయి కొజణకు వర్ష కంబు లా బేళంబులుగా వచ్చునని తా 6 --రానునికయి. రాముల కయి రామునికొజకు శరాములకొజకు ఇళ్యాదులు నూ, జనీస ఉద్యతే వలన తర టీ బనిసఃజపంచమోవిభ శకి వలన॥=నల నవర్ష కము ఉచ్య లే= వెప్పంబడుచున్నది. అనంగా పంచమివిభ కీకి వలనవరకం బాదేశం అట్‌ స. బుగా వచ్చునని ళా 6 ___రామునివలన రాములవలన ఇత్యాదులు నూ నఃళె న! టీ కౌజకవర్థ కము పరమగుచుండంగా న।$=నాగమము. స్యాత్‌ వరీగును అనంగా నుశారాంతంబుకంళి6 బరవమయిన షుస్త్యేకవచనంబు నప గువర్ణకం బాడేశం బగునవుడు సశారంబు వూర్వాగమంబు?ా వచ్చునని తొ ఉ ___రామునప్క గురువునకు ఇళ్యాదులు ఈనకశారా గమంలు బుశాఠరాంతపదంబునకుం గూడ దఆచుగా నగు. ఉ _విధా తృనప, సవితల్భృనక ఇత్యాదులు సూ జమః కు రనితామ్‌ తీఓ టీ అనితామ్‌ = ఇకాళాంకమలుగాని శబ్దములయొక్కం9 జమ: మస్టీవిభ _క్రీక్‌ పః=పవర్గకము, స్యాత్‌ = అగును అనంగా ఇశారాం[

త్తి సటీ కాస్థ )కబ్బదిన్తాన ణీ వ్యతిరి శ్లంబు లగుళబ్బంబుల వ! క$కి పవర్షకం బాచేశంబుగా వచ్చు నని తా ఉ __రామునక్క, రాములకు ఇత్యాదులు సూ అందు జీవ వర టీ బిపః = సప్తమివిభ క్రికి అందు = అందువర్షకము స్యార్‌ఎ అగును అనలా సప్తమివిభ క్షీకి ఆందువర్ణకం చాదేశంబుగా వచ్చునని తా ఉఊ ---రామునియందుు రామునందు రాములయందుు రాములందు ఇత్యాదులు సూ సవిధవర్షినా మిందు, తూ టీ సవిధవ_ర్షినామ్‌=సమిపబోధకళబ్దముల స్క ఇందు = ఇందువ్శ ళము స్యాత్‌ జఆగును అనలా సమిపవర్థియగు నిదంళ వార్థ మున కధి కరణత్వమును వివకీంచునపుడు వృతి ప్కక్యయ 'సముదాయంబునకు ఇందువగ్గ కంబు వచ్చునని తా ఊ _.ఇందు భుజియించె ఇందు శయ నించె ఇందలి రత్నసానువులు ఇత్యాదులు నూ, తోడ నవాే టాసఃః ౨౯ టీ నవాశేఎంటవోర మందు, టాసః = తృతీయావిభ కె తోడ = తోడవర్గకము బ్యల్‌ఎరీగును అనంగా సవాయు క్తేప,ధానే అను నూ శ్ర మందు విధింపంబడిన తృతీయావిభ కిక్‌ దోడవర్ష కంబు వచ్చునని ళా తోడవర్ష కంబు తోవర్య కంబున కపలత్నృణము ఊఉ __రామునితోడ వన్చెసీత రామునితోవవ్నెనీత ఇత్యాదులు ఈతోడ తోవర్మ కములు ఉఊక్షికర్శంబు శోశయ గునఫుడునుు యుజిరర్భ యో -గాదులయందునగు ఉ _--రామునితోడ నిట్లనియె రామునితో నిట్లనియె చానితోంగలన చానితోం దుల్యము, చక్ర, ముతోల దునిమెై దయతో లోనె నాటితో ముగిసి గురునితో. జదివె ఇళ్యాదు లూవ్యూంబులు సూ పట్టితి తు మ్బూుమిోా గుణే హేరౌం, 20 టీ గణే=ఎగుణమ, హేతాఎకారణమగుచుండంలా, పట్టీతి=పట్టి యనునట్టి పఖ్బుమిజపంచమివిభ జ్‌ స్యాత్‌ జలఅగును అనలా '* విఫాషా

అజ _న్నపరిచ్చేదము డీ గుణే2ఒఒన్లీ యాక్‌ అనునూశ్రృమందు విధింపంబడిన పంచమోవిభ ికీ6 బట్టివ్మ కంబు వచ్చునని తా క్‌ -లాజ్ఞానముం ఒట్టి మోత్సము జాద్యుముం బట్టి బర్ధుండు ఇత్యాదులు నూ కం కేఒన్య్రారాదాదేః 8౧ టీ అన్యారా దాటేః= ఆ న్యారా చాదిన్మూ త్రము చేత విధింపంబడిన పంచమోవిభ శ్రీకి కంటక = కంళకేయని సాత్‌ = అగును అనలా ఆన్య్యారాదితర ర్త ఇ త్యాదినూ శ్రృమందు విధింప(బడిన పంచమిోవిభ కకం గంెవర్ణ కం చాజేశంబుగా వచ్చునని తా ఉ __రాముకంళకు నితరుండుు వానికంళకి నధికండు చానికంహి సమాపము, దానికంళు దూరము, దానికంశే.6 దూర్చు ఇత్యాదులు సూ, లోవల నిర్ధారణోద్భవా షష్టీ, రల టీ నిర్ధారకోద్భవా.నిద్ధారణ న నిర్ధారణార్థ మందు, ఉద్భవా గ పుట్టిన ష్టీ=సస్టీవిభ క్షీ లోపల = లోపలయని స్యాత్‌ = అగును అనంగా యతళ్ళ్చ నిర్ధారణ మనునూత్రృమందు వీధింపంబడిన ష్పీవిభ కి లోపలవర్ణ్మ కం చాజేశంబుగా వచ్చునని తా ఉ __-చేవతలలోపల ఫీశ యధికరాలు, "భేనువులలోపల కవీలళ్గేను వుత్తమము ఇత్యాదులు సూ యొక్క చ శసే సస్టీ 8౩ టీ శేపీ = శేహార్భమందు విధింపంబడిన ష్ట్ర నా మన్ఫీవిభ కి యొక్క్ళ_చ=యొక్కూయనియు. స్యాత్‌ జఅగును అనలా షస్టీ శేషమే?” అనునూత్ర్రృమందు విధింపంబుడిన మస్టీవిభ_క్రీకి యొక్క_వర్ధంబు వచ్చునని తా ఊ _.-రామునియొక్క గుణములు రాజుయొక్క పుడముండు ఇత్యాదులు నూ విషయనిమిత్తాడిజా తక్షావానార్థః 8 రీ టీ విషయనిమిత్తాదిజా = నిమయనిమి త్తాద్యర్థమ లందు6 బుట్టిన, అన్యా = ఇతరవిభ క్రి అనలా సప్తమావిభజ్తి రవ జా ఆప్రశార మే;

శి సటీ కాస్థ కబ్బదిన్తామణి అనలా విషయనిమి త్తాద్యర్థ ంబులందుం గలిగిన వప్తమావిభ క్రి వృథమొా నమముగానే యుండునని త ఆదిశబముచేత సతిసపమి గ,హింపల బడు ఉ __జేవతల విషయము భ్‌ _క్రొదర్శ మునిమి త్తమ ఫులిన్‌? జంప భృత్యు లావులల బిదుకంగ వచ్చిరి ఇత్యాదులు సూ, స్యా దదహళతాం విభక్షా సోన్చ్‌ ము ర!

టీ అమహ తాంజఅమహచ్చ్శబ్దముల క విభశ్తా = విభక్రిపరమగు చుండగా, సోళ్చ=ప్కథ మెకవచనమునధ, ముజమువర్ధ కము స్యాత్‌ అ అగును అనంలగా అమవాచ్చబ్బంబుల వ థమైకవచనంబునప మువర్థ్శ్యకం చాటేశంబుగను, ప,థమాబహువచనంబు మెొదలుగాం దక్కిన విభ క్తలు పరములగునపు డాగమంబుగా నగునని ఆతా 6 _-వనము వన ముల వనమును వనముల ఇత్యాదులు సూ ళదువరి వున గుబూ పాభామ్‌ 23౬

శా ఈ

టీ తదుపరి=ఆమువర్గ కముమోంద ఫునఃజమరల ముబూ = ముబు వర్ష కములు ప్రానాం = ప్రాచీనుల మతమునందు స్యాతాం జ అగును అనంగా అమువర్గకముమింద_ వెండియు. మువర్శ బువర్షకంబులు ప్రానీ నులమళమందు వచ్చునని తట్‌ ఆావనమ్ము వనమ్యలు) వనంబ్రు వనం బులు ఇత్యాదులు ఇచట సలోలోళ్ళు యను వక్ష్యృమాణన్యూత్రము నందలి చళారంబువలన మువర్గ కంబునందలి యుకారంబునవ లోపంబు కాలా మిగిలిన మశారంబునకు మువర్థ్యకము పరంబగునఫుడు సంశ్లేష మును బువర్గకంబు పరంబగునపుడు పూర్ణ బిందువు నగునని యెటుంగ వలయు శా చాపశే మస్య బిందుస్పా లౌ పళేమేళనం భవేత్‌ * నూసో ర్లు గతః 22

టీ ఇక = ఇశారాంతళబ్రముయొక్క, సోః అ ప్రథమెకవచన మునవ లుక్‌ జఐలోపము స్యాత్‌ అగును అనంగా నిశారాంతళబ్దముల సుప్రళ్యయంబునక లోపంబువచ్చునని తా ఉష సారి మతి చారి ఇత్యాదులు

అజ కసి చ్భేదను కరి టీ బహుత్వే ఇ బహువచనము పరమగుచుండంగా, ఇతః=ఇళా శాంతమునక్కు ఉత్‌ =ఉశారమ్యు ప్య్యాత్‌ =లగును అనగా ఇశారాంత శబ్బములక బహువచనంబు పరంబగునపుడు ఉశారంబం తా దేళంలుగా నగునని తా, ఊ _-హరులుు మళులు, వారులు ఇత్యాదులు సూ, సంబుడౌ నాత్‌ రిణా టీ సీలుకాఎసంబోధ-న కశవచనాంతమందు, అత్‌ =జఆదాగమమ., నజలేదుం అనం నిశారాంకళప్టమల సంబోధన ప్ర్కథ మెకవచ నాంతేము నందు ఆదాగమంబు లేదని తా ఉ --ఓహరిి ఓమతి ఓచవారి ఇత్యాదులు సూ, ఇతాం జసగికి శ్చ ౮౦ టీ ఇతాంజఇకారాంరశబ్రములయొక్కం జసఃజమ"స్ట్ర్యేకవచనము వక్క శిళ్చజకీవర్ణ జమును స్యాత్‌ జఐలగును అనలా ఇశారాంతళబ్బముల మ. స్టేష్యకవచ నమునకుం గెవర్టకం జాదేశంబుగా నగునని త ఉ హారిక్సి మతికి ఇత్యాదులు సూ, టాదా వితో న ని స్ప్యాత్‌ = రం టీ. ఇరః=ఇళారాంతమునప, టాదౌ = టాదివిభ_క్రిపరమగుచుం డలగా, నిఃజన్యాగమము, నస్యాత్‌ జకలుగదు అనంగా ఇశారాంరళప్ద మునకుం దృతీయాదివిభ_క్రి పరంబగునపుడు న్యాగమంబు లేదని తాత్స ర్యము ఉ ___వారిచేత్యు హరికొణకు ఇత్యాదులు, సూ, ఈదన్తా ఇద్వ దేవ కృతహ్రస్వాః ౮౨ టీ కృత్మహ్కప్వాః-కృత ఇ వేయంబడిన, చా/స్వా'=వ్రాస్వము గల ఈద న్లాఃజఈశా రాంతములు, ఇద్వడేవ జ ఇశారాంతములవలె వే భవ న్తిజఅగుచున్నవి అనంగా * డిర్ధాణాం చాస్వప్పా వి” _ర్హనువత్యు

ర్‌0 సటీ కాస్థ ోబ్బచిన్తామణి మౌాణనూ క్రము చేత చా,స్వాంతములై న యిీళారాంతళబ్దము లిశా రాంతకబ్బమలవలె నగునని తా 6 లాశ్ర్రానణి, ల్రానముణులు నది నదులు ఇత్యాదులు సూ వికృతి క్వచిచ్చ లోపో మోర్టీర్హ కాత ఆదిమస్య భవేత్‌. ఈ3 టి వికృతౌజఆంధ్రమందు, క్వచిత్‌. = ఒశానొాకచోట మో మువర్గకమునక, లోప।;=లోపమును, ఆదిమస్య= మొదటిదయిన, అరః= అశారమునక్కు దీర్ధశ్చ దీర్ధమును, భవేత్‌ లగును అనరా నాంధ్రమం దొశానొకచోట మువర్తమునకు లోపంబును ఆమువర ముకంశం బూర్వ మందున్న ఆశారంబుకవ దీరృంబును వచ్చునని కా ఉట _-బొంప ములు పజొంపాలు, చందములక్‌ , చందాల౯ ప్రాణమునక, ప్రాణాన£ా ఇత్యాదులు సూ సర్వత్రోదోతో ర్వ ర్భవతి మువత్‌ ళీ టీ సర్వత్ర =లింగ్యతృయమందు ఉదోతోః=ఊశార ఓకారాంత ముఠలప, వు॥=వువర్ణ కము, మవత్‌ =మువర్ణకమువలె భవతి=అగుచున్నది అనలా ఊశారౌాశారాంతళబ్టములప వువర్ణ కము మువర్గ కమువ లె జే మెకవచనమున శాదేళముగా నితరవిభ కలు పరమగునఫు జాగమంబుశా నగునని తాం ఊ ___గురువ్వు గురువులు, "భేనువు, భేనువులు, వస్తువు, వస్తువులు, నోవు, గోవులు ఇత్యాదులు సూడు బృహశ్చడానాం వాం 5౫ టీ మవార్చేదానామ్‌ఐమవా చృబ్బములప, డుజ్‌. = డుజాచేశమ్యు వాజవికల్పముగాా స్యాత్‌ జఅగును, అనవలగా నుకారాంతంబు లగు మవా చృబ్దంబులవ డుక్టు వికల్చ్బంబుగా నగునని తా, డువర్గ కము న్యాదుల పపలతృణము గావున డుజం వచ్చుపక్నంబున ఆశారాంతమహచ్చ్శబ్దంబు నవవలె రూపంబు ఊ _రేనరుండు, గురులు గురునిజాా గురులకొా గురు నిచేకాా గురువు గురువులు ఇత్యాదులు,

ఆజ _న్తమి చ్ఫేదము ర్‌] సూ, డుజకౌతు న ల్హత స్పాఫ్థ త్సంబుద్ధా విత్యుతాం విదుః ళా శీచిత్‌ . ర౬ టీ శీచిక్‌=ఎకొందలు, ఉతాస్‌ణఉశారాంతములకు సంబుద్ధా ళ్‌ ఫుతము స్యాదితి=ఆగునని, విదుః=ఎలుంగుదురు అనలా నుశారాంత ళస్టములకు సంబోధన ప్రృథ మైకవచనమందు డువర్గ కము నదాగముంబును లేవు ఫుతము వచ్చునని కొందు దలంతురని తా ఊ.--టఓగుడూ 3, ఓళంభూ 3, ఇత్యాదులు జరత్కారూ 3 ముని శ్రేష్ట యను ఖారత ప్ర యోగమువలన6 బ్లుతము వచ్చుపత్కంబున డువర్ణ్మ శంబునకు నిచేధంబని మెటుంగునది స శత స న! ల సూ ద్‌ుణాం హ్రాస్వ స్స్యాత్‌. _ ళీ దీర్దాణాం జు దీర్దాంతళబ్బమల క చఛాస్వః = చఛా/స్వము స్యాత్‌ జఆగును అనంగా నామంబుల తుదినుండు దీర్ధృంబునన వ్రాస్వం బగునని తాః, ఉ __అంబృ గెరి వధువు ఇత్యాదులు, సూూనచ చే వప ళా టీ 'జేళ్యప దేఎజేళ్యపదమందు, నచ=లేదు అనగా చేళ్యపదం బుల దీర ౦బునవప (హా స్వంబు గలుగదని తౌ 6 _-నవల్యా "నేజూ ఖు ల లకోరీ ఇత్యాదులు నూ, న చెకవర.పీ ౮ోణా చా (౯3 టీ వీకవర్తేవవి = వీశాత్షరళట్లమందును; నచ = లేదు అనలగా ేళాతరసంస్కృృతంబుల దీర ౦బునక ఛా/స్వంబు గలుగదని తాం డ్‌ శ్సిహీ మా "ఇనా, దులు జా చ జ్యా న శ్‌ తి గీ క్‌ నూ, డా బవిధాశ్రాదే రుః, / గం టీం అవిధాశ్రా,దేః=నిధాశ్రాదిశాన్ని _ఊ॥ ఆ బుశాళాంతేళబ్దమః నవ్య డాన్‌ =డాప్పు, స్యాత్‌ =అగును* అనలా విధాశ్ర్రైదిగణవ్యతిరి క్తం

ర్‌ి సటీ కాస్థ )కబ్బచిన్తాముణీ బగు బుశారాంఠళబ్దంబునప డాస్తు వచ్చునని త ఊఉ “ావీధారృ సవితృ, కే్ళృ ఇత్యాదులు విధాశ్రాదులు జాన్‌ అనుచోట డశారపశా రంబులు ఇక్సంజ్ఞగలవి "గావున నవి లోపీంపలగా మిగిలినది ఆశారంబు ఈ ప్రత్యయము డిత్తు గావున ప్రాతిపదికంబునం దం త్యాచ్చుగా నుండు బుశారంబునవ లోపంబును దీర్దాణాం ఛా,స్వ స్పా నీ _ల్తీనునూ త్రంబు చేశ 'డాప్వులో మిగిలిన ఆకారంబునప (వా,స్వంబును గలుగును, రూ ___ వీర మాఠ్క భ్రాఠు స్వస ఇత్యాదులు నూ తస్య చ వాం గం టీ ఈశన్యచజఆవిధాశ్రాదికిని, వాజవికల్పముగా, స్యాత్‌ =అఆగును అనగా విధాత్రాదిగణమునకును జాప్పు వికల్చ్పముగా నగునని ఆతా ఉ __విధాళ విధార్భండు సవిత సవిరృండు కేశ "జేతృండు ఇత్యాదులు సూ, తా వుఖా రమేశసమాం స టీ కావుభౌఎఆ రెండును రమేశసమా_రమా = రమొళబ్దముతో దను ఈకజ ఈశళబ్బముతోడను సమౌ=సమానములు అనలా జాబం తంబులు రమౌళబ్దతుల్యంబులు, అజణడాబంఠము లీశళబ్బతుల్యంబులుగా ముండునని త ఉదావారణంబు మున్ను చెప్పంబడిమయొ సూ, క్వచి దవమవాతోజవి డు జ్స్యాత్‌ ౫౩ టీ క్వచిత్‌ జజశానొకచోట అమవాతో2పి = అమవాచ్చబ్ద మునవన్కు డుజ్‌ అడుజా దేశము, స్యాత్‌ జ=లగును, అనలాల గొన్ని యెడల నమవాచ్శబ్దంబుల పను డుజ్‌ వర్గకంబువచ్చునని తా ఊం. కత్తళండు, జన్నండుు ఫులియండు వనమొక్క:డు ఇత్యాదులు సూ, ఏకాదే రమహతాంచ 'డా వున్న ! టీ వీశాటేః=ఏళాదికిని ఆఅమహ కాంచజఅమహచచ్భబ్దముల వను, డౌడువర్ణ కము పరమగుచుండలగాా ఉత్‌ =ఉఊళారమ్యువజ లేదు అనంగా

అజ _నృపరి చ్భేదము రక వేశాదిగణమునక నమహచ్చబ్దంబులకును డువర్ణకము. పరమగునపుడు ఉఊకారంలు గలుగదని తా ఉ __ఏళశాది కుచాహూరణము ఒక్కండు అతండుు ఇతండు ఎవ్వండు మనుమండు మగండు మిండండు, గండండు వల్ల ండు, మల్లండు ఇత్యాదులు అమవహాత్తుల కదావారణము, కత్తళండు, కత్తళనికా ఇత్యాదులు ( క్యచిదమహతో2పీ ఇత్యాది నూత్రృమునందలి మువర్మ్యక బు మహ త్కృాార్యంబుల ఫపలత్మృకం బగుటం జేన్‌ నివర్శ కంబునకువలె నుత్వంబునకః ప్రాప్టీయని యెజుంగునది ) సూ, స్ర్రీత్వఒహుల్వే సురాచే రసమానే, ల! టీ నురాటేః = సురాదిశబ్బమునప్‌ అసమౌ సే = సమాసముశాని యఫుడు వ్రీల్వేబహు ల్వే= స్తీ త్వబహుత్వములు ప్యాతామ్‌ అ అగును అనంా నురాదిగణమునకు 'సమాసములేనపుడు ప్రీశ్వేబహుత్వములు వచ్చునని తా ఉఊ __సురలు అసురయోధ కుంర ఇత్యాదులు సమాస మందు భూనురుండు ఇత్యాదిశము ఇచట బహులత్వేనియముము సురళబ్దం బునకేయని గ్రహింపవలయు టీ కుళా దేే=కు కాదిగణము. యొక్క మోః=మువర్గమునప్క లుక్‌ ఇ లోపము, భవేత్‌ =అగును అనంగాం గుళాదిళబ్దంబుల మువర్ష్మశంబునకు లోపంబు గల.గునని తొ ఉ __పళ్య దర్భ హంస్క శమ చరి్రః ఆచ్నరేలు ఇత్యాదులు, శాక్‌ చరితాదికళబ్లానాం లోపం తూభయథా భవేత్‌ అనుటవలన్య చరితము హంసము అనియు లమ్యంబులుగల వుం సూ, షష్టీవిశేషణానాం చ్రథమా స్యాత్‌ = స్త్రి టీ ష్ట్రీవిశేమ ణానామ్‌-మస్టీ ఎషస్ట్యంఠతములయొక్కం, విశేషణ సనామ్‌ఐవి శేష ణముల ప, వృథమౌజప్రథమౌవిధ క్రి స్యాత్‌ ఎ అగును అనంగా మస్థ్యంతేవి శేమణంబుల వం ెథమౌవిభ క్షి వచ్చునని శా

జో ర్‌శీ సటీ కాస్థ గోబ్బచిన్తామణి ఊ __ఆఅనఘ చరితుండు రఘునలదనున ప6 ట్రెాతీ ఇత్యాది సర్వనామ శబ్బ్దంబులయందును విశేష్యపదంబులయందును బూర్వ ప్ర యుక్తం బగు చానికిం ట్రథమౌవిభ శ్రి వచ్చును ఉ.__నూతులు నూలీటికంళే సడంతులందఆం గనుంొనిి ఆందలు పడ6ంశతుల6 జూవెను ఇత్యాదులు సూ, వ్యవహితాళ్చ స్వే స్యుః, గ్రా టీ సర్వే=సమ స్పళబ్బములు, వ్యవహి తాళ్చ=వ్యవధానముగలవిగా స్యుః=అగును. అనంగా వి శేషణవిశేవ్యంబు లితరళబ్దంబుల చేత వ్యవ ఛావనము గలవియు నగునని తా చశారంబున క న్వాచయమర్హము ఉ _రాముందలంచెద సుగుణాఖిరామునెళడు రాము నభిశాము సద్దుణధాము దలంరు ఇత్యాదులు జ క్తి వీ జగ జ. సూ వికృరౌచ న్తీలిజ్హాః ఉ్రుళిజ్తసర్వనామ ధేయాస్స్యుః ఫలా టీ విశృతౌ-ద = ఆంధ, మందును, సీలీజొః = సీ లిజళబంబులు, టో ఆఊ౧ ౪౮౧౧౬ స్రీలిద్దక సర్వ నామ ేయా1 = స్త్రీ లిబ్లక జ స్త్రీ లిబముగల, సర్వ నామభేయాః= సమ స్టవి శేషణములుగలవిగా స్యుః=అగును అనలా బెను/పనందును స్రీలింగవిశేమణములు శ్రీ లింగముగలవిగానే యగునని తా ఉఊ __-సీర భక్షవత్సల పాలమున్నీటిహూంతురు, పద్మవాస్త ఇ త్యాదులు నూ ఉభయవిధ మవహతీనామ్‌, ౬౦ టీ అమహతీనాస్‌ = అప్రాణివాచక స్రీ లింగములప ఉభయ విధమ్‌= రెండువిధములుగా ష్యాత్‌ ఇ అగును అనగా అప్రాణివాచక స్రీ లింగవి శేషణములు స్రీ లింగముగలవియును, వ్రీ లింగము లేనివియు నగు నని తా ఊ __ళరచ్చం ద్ర మనోవార్య శరచ్చం, చ్రి క మనోహరము ఇత్యాది ళా ఫి జ అన ల మ సూ, నియతః ప్తుపశ్యేయ స్తు సర్వాసామ్‌, ౬౧ టీ చర్వాసామ్‌ = సమ స్తప్రీలింగకబములప, వీప త్యయస్తు=్రీ అనిన చి 'ఆఆ అవ రో ప్ర,ళశ్యయము, నియళ॥జనియళేముు అనగా సము సములెన సీ లింగళబ ఆల న ర స టి

అజ_్హమిచ్భేదము క్‌ ములకు టాన్‌ జీవన్‌ మొదలయిన వ్రీవశ్యయములు నియతములని ఆ ఊఉ _-రామకృవ సంతాపహారిణీ సీత సక్వాభీష్ట్ర ప,ద్యాత్రి? పుడమి చెలి హాంతులే సర్వభువనజనని ఇత్యాదులు కంధరము, భితమమ్యుు విధము ఇ త్యాదిలింగవ్యత్యయంబులుం గలవు సూ కతర్మత్రచ ద్వితీయా తస్యాః ప్ర థమాచ జడవదానాం స్యాత్‌ = ౬9 టీ జడపడానామ్‌=ఆఅ చేతనవాచక పదమ.అకు ఇరర్మత్ర=ద్వితీయే తర వీభ క్ష్యర్థమందు ద్వితీయా జు ద్వితీయావిభ క్రియు, తస్యాః = ఆ ల! మూట ద్వితీయావిభ కిక పృథమౌచ = ప్రృథమావిభక్రియు, స్యాత్‌ జ అగును అనంగా ఆ చేతనవాచకళబ్దములప నితరవిభ _క్ష్ధమందు ద్వితీయావిభ కయు, ఆద్వితీయార్థమందుం బ్రథమౌావిభ_క్రియు వికల్పముణా వచ్చునని తాత టీ తా ఊఉ _.యహహేతిని నరుల నటీిశక హేతిచేత నరులనటిశ, చ్వారక నున్న వాండు డ్వారకయం దున్నవాండు, రథ మెక్కె, రథము "నెక్కె ఇత్యాదులు టో! సూ సోఒవావౌ లెనావోః ౬కి టీ మై నావోః = ళబ్బనౌశబ్దముల యంత్యవర్ణ ములక, ఆవాహౌజ శీ ఆవు అనునవి సశ=అగుచున్నవి ఆనంగా వై ళబ్దనాళబ్దముల క కీ ఆవ ఆనునవి శ్ర మముగా నంతాచేళంబు లగునని అతా ఉ ..రోయిీనవి రోపడంతి, నావంజూచె నావనడనె ఇత్యాదులు సూ నూ, త్తిన్హః ౬ టీ గొఃజగెళబమ్యు సీవశ్‌ = సీ లింగమువలె, స్యాత్‌ అగును బిగి శాల టి ళో దో అనంగా గ్లౌళబ్బము ప్రీలింగమువలె అనుతాంప్తియా మిత్యాది వక్ష్యు న కా. య! ళీ మాణనూ శ్రము చేత సులోపంబును బొందునని తాతృ్సర్యము ఉంటా గ యుదయించె ఇత్యాదులు,

5 సటీ కాస్థ్రకబ్బచిన్నామణి ఘా, భూదినోస్తు జౌ యృల్హత్‌ , వ! టీ భూదివోస్తు=భూళబ్ద దివ్‌ శబ్బములక, క” = సప్తమ్యేకవచన మంద్యు యశ్‌ ఆఏీరూపముగలదో, రత్‌ =ఆరూపము స్యాత్‌ = అగును అనలా భూళబ్బదివ్‌ కబ్బములప సంస్కృత 'సప్తమ్యేకవచనమం "బ్‌ రూపంబుగలదో యదియ తెనుంగునందు. బ్రాలిపదికం బగునని తా __ భువి దిని నీవలనం బొడ మె. బురుషవతంసా ఇత్యాది వృచ్చబ్దంబు నకం వృాదియని రూపంబు గలదు సూ వాఒలయి రను ర్వక్రతమౌం ౬౬ టీ వర మాజనిశారాశారములు), అయి॥=ఆయియని;, అవుః = ఆవు ఆని, వాజవికల్బము-గా, స్యాతామ్‌=ఆగును ఆఅఆనంలా నె శారమ నక అయి అనియు కెళారమునక అవు అనియు నాటేశంబులు వికల్న ముణా నగునని తౌ ఉఊ --వెలువయి;, చెలువై, అవురా, జౌశా ఇళ్యాదులు నూ ఉిర్ష న్‌న్దే ర్‌ ౬౭ టీ ద్వ న్వ్వే=ద్వంద్వ నమా సమందు, ఉ;=బుకారమునక రఃజ శఫము, స్యాత్‌ జఐలగును అనలగా ద్వంద్వసమా'సమందు€ బూర్వపద మందున్న బుశారంబునప *ఫ మాజేశంబుశా నగునని తా ఉఊ__ మౌళ్ళ పీత్ళబుద్ధి నంభోధిఫు త్రి గొలుతు ఇత్యాది ఇచట నుత్తర న్యూర్రంబునందలి క్వచిత్తనునది యపకర్ణింపలడుచున్నది గావున నీ శార్యము చైశల్చికము సూ, కచి ద్దశారో వః, ౬౮ా టీ క్వచిత్‌ జఒళానొకచోటు గశారథజగకారమ. వః = వశా రము స్యాత్‌ =అగును అనలా నాంధ్రమం వదొశానొకచోట గశారం బునవ వశార మాటేళంబుగా నగునని తా ఊ __పోగు, ప్రోవు? ఈగి ఈవి తొగు తొన ఇత్యాదులు క్వచి _త్తశుటవలన యగు వొంగ కాగు ఇ త్యాదులయందును, పగాదియందును ద్విరుక్టంబునను గలుగదుం

అజ _స“పరిచ్ళేదము ర్‌ సూ న్వన్తా న్నాన్నుకికుజ్నో రృవాువచనే ౬౯ ! న్వన్నాత్‌ గా నువస్షైంత మైన నామ్నః జ ప్రాతిపదికము శంక బహువచ నే=బహువచనము పరమగుచుండంగా నోః=నువర్థ్యము నక్క కుజ్‌ =కుజాటబేశము స్యాత్‌ = అగును. ఆనలాం గొన్నియెదల నువర్థాంతళబ్బముల క బహువచనము పరమగునపుడు నువర్ణ ౦బువకు6 గుడా 'జేశంబు గలుగునని త జకారం బిశ్తు గావున బిందువూర్వకలఠ్వంబు ఉం_కొలను, కొలంకులు, శెలను కెలంకులు వలను వల6కులు చూను? మ్రాంకలు ఇత్యాదులు తా శీసాంచిన్న్వ వశవైనాం గుస్సా శదుశ్చార్భ బిన్టుకః * అనుటవలనం గొన్ని శబ్దంబులకు గుజాబేశం బగు ఉ --నోను గోయగలు లేను శేంగులు ఈయాయదేశంబు సమొౌస మందునుం గలదు ఉ _-గోంగునార, శీంగుచెట్టు ఇత్యాదులు సూ కుత్రచి న్నులోషక్చః రిం టీవ శ్రచిత్‌ = ఒళానొకచోట నులోపశ్చ నువర్గలోపమును స్యాత్‌ = అగును అనంగాం నగొన్నియెడల నువర్షాంథశళబ్దమ.లప బహు వచనము పరమగునపుడు నువర్గమునప్‌ లోపంబును వచ్చు నని తొ ఉఊ వేను చేలు జీను ఎపీలు. మాను మిలు ఇత్యాదులు ఇట్లు 'జేయి, వేలు, నేయి. శేలు ఇత్యాదులుం గలవు వ్యత్రచి త్తనుటవలన చును మేనులు కొను కనులు వీను వీనులు ఇ త్యాదులయిందు నులో ఫంబు లేదు సూ, సలలో ర్చిన్దయుతో డు ర్వా లులయోః, ౭2౧ టి నలలోః = లశారముతో౭గూడిన లువర్ణమునకు లులయో॥1=జ లులవర్గ కములు పరము లగుచుండంగా విష్టయుతః=బిందువులో గూడిన, డుఃజడువర్థక ము, చా=వికల్పముగా స్యాత్‌ =ఆగును అనలా లకశార సహిత మైన లువర్జకంబునకు లులవర్థ్యకంబులు పరములగునపుడు పూర్ణ విందువుతోంగూడిన డువర్థకంబు విశల్పంబు?ా నాదేశంబగు నని తౌ

ల్‌ రి రీ్రి సటీ కాస్థ (కొబ్బచిన్తామణి ఉ్‌ విలు విండులు ముల్లు ముండులు, సల్లు పండులు, విండులకొ ముండులకాా పండులకా విల్లులు ముల్లులు పల్లులు ఇత్యాదులు ఈ యాజేశంబు రెలు, కల్లు ఇ త్యాద్యనాపవిభ క్రి శాంతంబుల కం నలుగదు సూ ఉల్లుగపి తయోగి పరతః రిం టీ తయోః=లీల.లవర్గ కములు పరతః = పరములగుచుండలా, ఉలుగపీ= ఉశారలోపమును స్యాత్‌ = అగును అనగా నా లులవర్ధక లి ములు పరంబు లగునఫుడు డువర సంబంధి యుళశారమునకు లోపలబు విక లృంబుగా నగునని తా ఉ .విండు విండకొ ముండు ముందకొ ళం ళం భ్‌ ఛ్‌గ పండు పండక ఇత్యాదులు శర బగ సూ నిత్యం దారా దేశ్చ స్యాల్లోర్లుల యో రురౌచ తత, స్ప ౭8 శా నా. టీ చారాజే =టలుకోబ్దము మొుదలయినవానియొక్క లోః=లువ ర్గ్యమునక ల.లయో ః:=లంలవర్థ కములు పరములగుచుండ లా చిన్షయుతేః= విందువుతోంగూడిన డు =డువర్ణ్యమును. కలుగపి = ఊళారలోపమున్ను నిత్యమ్‌ = నిత్యముగా స్యాత్‌ జలగును రత, = ఆయాలుశబము మొద లం ది లయిన వానియందుంటెడు లులయో[॥ = లులవర్గ ములకు రురౌచజరుర వర్తములును 'స।=ఆగుచున్నవి అనంలగా ఆల్వాదిళశబ్బంబుల లువర 0బు ఇ నా (నో త లప లులవర్ష కంబులు పరంబులగునపుడు బిందుసపాతంబయిన డువర్షం బునుు ఆడువర్ష మందలి యుశారంబునకు లోపంబునుు ఆయాల్యాదిళబ్ద ములయొక్క_ లులవర్త కంబులకుం గమముణా రురవర్ర కములును నిత్య ఇ వూ ఇ ముగా నగునని త ఉ __ఆలు ఆం్మడ్రు,? ఆండ్రళా, జవరాలు జవరాండ్రు జవరాండ్రణా, కోడలు, కోడం డు; కోడం ద్రక, చెళ్లెలు చెల్లెండ్రు; వెల్లెండ్రళ ఇత్యాదులు సూరోలః ౭ళ

అజ న్థపరిచ్చేదము ఠ్‌0 వాటే

టీ రః=లేఫమునక లః=లకారము, స్యాత్‌ = అగును అనలగా ఈ డలటా ముదితాం తస్యచ వాలు కనును త్తరన్యూత్ర్ర్యంబు చేత ఏ్‌బు గోరు ఇ త్యాదిశబ్దంబుల రువ్ధమందున్న యుళారంబునకు లోపంబు వచ్చినపతృమం దాంఫమున కలఘుల కారం చాదేశంబగునని తా య - వీజబు ఏళ్లు నోరు నోళ్లు ఇత్యాదులు శఫలకారంబులకును లశార డశారంలులకు నఖేదంబు గావున వానికి సీనూత్రంబు చేత నే యలఘు లశారాదేశంబు ఉఊ __తాడు తాశళు తడి తకు పాలు పాళు

క్‌ ణి వ ళా

అంబలి, ఆంబళ్టు ఇ త్యాదులు సూ, డలటా మువితాం తస్య చ వా లుక్‌, ర!

టీ డలటామ్‌ =డ శారలశారట శారములయొక) తస్యచ జ=లీ శీఫముయొక్క యుశారమునపను, ఉదితామ్‌ = ఉళాలేశారములకును, లుక్‌ =లోపము ఛా=వికల్బముగా స్యాత్‌ =ఆగును అనగా డశార లశారటశారముల యుశాశేశారంబులకపను కేఫసంబంధి యగునుశారం బునకను లుల వర్గ కంబులు పరంబు లగునఫుడు లోపము వికల్చ్పముణా నగునని తా ఊ,._శ్రాడు, తాళ్లు శ్రాడులు, శ్‌డీ త్‌ళ్లు రడులు దాలు వాళ్లు ఇవాలులు అంబలి అంబళ్లు, అంబళులు ఇెట్టు వెట్లు, చెటులు జెటి ఇటు జెిటులు ఇత్యాదులు

లు నూ! రా లు

నూ, సలో లోళ్ళ్చం రిఓ౬ఓ

టీ సలః=లశారముతోంగూడిన, లోళ్ళ్చజలువర్థ మున పను, లుక్‌ = లోపము, వా=వికల్బ్పముగా, స్యాత్‌ =అగును అనంగా లశారసహిత లువర్శంబునప లోపంబు వికల్చ్బముగా నగునని తాత్పర్యము ఉ పంది శ్వేవి, పందిళఘువేనీ అంబళాంచ్వి అంబళుశాంచి ఇత్యాదులు

ళం భళి న!

శ సూ జౌవవిభక్రీకలీనా మిల్లు కృవా.ళం తర్చైవ డుక్చ స్యాత్‌,

టీ బౌపవిభ కికలీనాం=జబెపవిభ శక లివర్తములకు ఇలు ౨

టీ న! న! ఛి వత్‌ హ్‌ మ!

వ న! 600 సటీ కాస్థ 9కబ్బచిన్తామణీ బహుళం=బహుళముగా స్యాత్‌ =ఆగును అనా నాపవిభ_క్రీకయో గబ్టములై న లివర్ణ ములకు లులవర్ష కములు పరము లగును డికారంబునకు లోపంబును బూర్జ బిందుసహితం బైన డువర్ష ంబును బహుళేముగా వచ్చు నని తా ఊఉ _రోకలి ఛోకండ్తు అటకలి అటకండ్లు నొడ్డలి, నొడండు ఇత్యాదులు బహుళ గ్రహణము చేత పెండిండు అని అనౌప న టి ౧ ౧౧ విధ_శ్రికములకను వచ్చును సూ అవిసంయుక్తఎమూప్తో భూయోబఒన్సే లుః వ్రదృళ్యతే లావ ఎలి న ల్‌ నాన్న్నూమ్‌ రి౮ా టీ నామ్నాం=ప్రాతిపదికమ. లయొక్క ఆ ్లే=ఆంతమంద్యు లు =లువర్ష కము సంయు శకసమౌాపో2ఒపీ=సంయు కముయి ముగినీనబె నను, లాటీ అటో చాట మ్‌ భూయ =మత్తీయు పుదృళ్య లే=శానంబడుచున్నది అనంగా నామం బుల కడపట మున్ను సంయుక్తం వై ముగినీనదె నను లువర్గ కంబు మటల€ జశానంలడుచున్నదని తా 6 ఎామొసళులు "నెమళులు ముండులు ట్‌! ళు ళం నీర్టులు ఇత్యాదులు శ,దృశ్యతే అనుటవలన నప యోగ మప్ర నిద్ధం బనుశంకవలదని భావము శా సమా ప్రవర్ణ ౩8 చి శ్ర్రశ్యే ఫునరపి శ్రుతాః అనుటవలన కోడండ్రు,లయందుం గలివీకోలుతనము ఇత్యాదులు నూ శేషాంచి దుదన్తానాం 'నేతివిభశ్తా వునో లుక్సార్గత్‌ , రిజూ టీ కేషాంచిత్‌ =కొన్నియయిన ఉదనానాం=ఉశారా స్దకబ్దము ఐటి అటి లకు "నేతివిభకాఎన అనువిభ_కిపరమగుచుండ ౮౫ ఉఊనః = ఉన్‌ అను చానిశ్రీ లుక్‌ =లోపము స్యాత్‌ జఅగును అనంగా నుశారాంతంబు లగు కొన్నిళబ్దంబులక్క న అనుస ప్తమావిభ క్రి పరమగునపుడు నామాంతమం దున్న యుశారంబునకును విభశ్యాదియందున్న నకారంబునకును లోపంబు గలుగునని త ఉఊ __చోటునకాా చోటకొ మిందునకొ మాందకా, ఊరునకాా ఊరళజా, ,కిందునకా, , కీందకా ఇత్వాదులు కేషాంచిత క ఫో శ్‌ కో నుటవలన ఊశారరూపౌపవిభ క్రి మంళంబులవ వచ్చునుగాని* కొంగున, వైపున వీంపవున ఇళ్యాదులందురాదు

అజ _నృమిఖ్భేకము (1 సూ, బొవవిభక్రీకనామ్నూమత్వం స్వా ల్పప్తమూ లృతీ యాశ్ధే ౮ాం టీ పౌపవిభ _శికనామ్నాం=ల పవిభ _కిశాంఠములైన ప్రాతిపది కమలవ “స ప్రమిళృతీయాన్టే-స _ప్రమాజస _ప్తమ్యర్థమందును తృతీయాగ్లే= రృతీయార్భ మందును అత్వం=అత్వము స్యాత్‌ జలఅగును అనలా నౌప విభ_క్రికాంతంబు లగునామంబులకు సృప్తమ్యర్థ శృతీయార్థ ములయం దత్వంబువచ్చునని తా ఉ __మింటక్‌ పంటకా కంటక వింటకా, నీటక౯ా, చేత£౯ా ఇత్యాదులు నూ అకుతాం " స్రీయూం సమానాం సర్వస్య శ్రీసమస్యచ సులోపఃం ౮౧ టీ, అనుతాం = ఊశారాంతములుకాని సమౌనాం = తర్సమము లయిన స్రీ యాం స్త్రీలింగళబ్దముల వ సర్వ స్యజసమస్తమెన స్రీ సమస్య న్‌ా స్తీ సమములకున్వు సులోపః=స్నుప్కృత్యయ లోపము. స్యాత్‌ =అగును ఆనంగా నుశారాంతవ్యతిరి క్రంబులును సంస్క్భృత ప్రాకృత సమంబులు నగు స్రీలింగళబ్దంబుల పను, ప్రీ సమంబులైన సమస్ట ేశ్యళబ్దంబుల కను బులోపంబుగలుగునని తా ఉ __అంబ రమ గౌరి వాణి జడ రాణి లచ్చి నోడు మేడ తావి, మోవి ఊరు ఇత్యాదులు నూ వక నఠాచ నామ్నామశ్యతరస్యా మియాన్తానామ్‌ ఛాఖ టీ ఇయాన్తానాంజషఇయాంతములై న నామ్నాం = ప్రైతిపదికము లకు అన్యతర సా్యాం=వికల్ప్బ్పముగా ఏద్ద తాచ గా ఏీశారాంతత్వమును స్యాత్‌ ఇ అగును అనలా ఇయాంతంబులగుశబ్దంబుల ఇయ అనుదాని "శీశారాదేశంబును చళారమువలన నిశకారంబునప లోపంబును వికల్చ ముగా నగునని తా ఉ ___విడీయము విజెము విడ్యము ముత్తియము, ముశ్తెము ముత్యము, కడియము, క లెము, కడ్యమ్యు మిరియమ్యు మిరెము

(/ ఖో 692 సీ శాస్థ 0కబ్దచిన్తానణి మిర్యము కన్నియ, కన్ని కన్న వి వన్నియ వన్నె, వన్న ఇళ్యా దులు చకారమువలన ముద్దియ శందియము తలియ ఇత్యాదులయం దీశార్యంబు గలుగదు ణు జ్య వ వ్‌ సూ వికృతౌ సర్వే శళ్లూః క్రీబసమా త్రీ ఎసమాశ్చ నాన్యే స్యుః, ౮౩ టీ వికృతౌజఆం ఛ్రమందు సక్వేజసమశ్తములై న, కళ్లైః = శబ్ద ములు క్షీ బసమౌఃజనఫపుంసకసమములు స్రీ సమౌళ్చ=న్షీ సమములునుగా, స్యుః=అగును ఆ 'న్యే=ఇతీరములు నస్యుః=కలుగవు_ అనలా జేశ్య భామయం దన్నిళబ్దంబులు నపుంసకలింగ సమములును, క్రీ లింగ సమములు నుగా నుండును ఫుంలింగసమములు లేవు తద్భవమందు చందురుం డిత్యాదిపుంసమములును గలవని తా వికృతిపుంసమంబు లేశాదిగణం బులో.€ జేరినవని యెజుంగునది సూ క్షీబబమా అమహద్వత్‌ ॥ ఈక టీ క్రీబసమౌః = నఫుంసకసమమ లు అమవాద్వశత్‌ ఇ ఆమనా చృబ్బంబులవల్కె స్యుః=లగును అనలా సపుంసకసమములగు దేశ్యుకబ్దం బులు ఆఅమహచచ్చబ్టంబులవలె మువర్హాంతంబులుగా నుండునని ఆతా ఈ __అందము, చందమ గుణము పలము అ లి అగ వ్‌ ఫీ సూ, జ్ర్రైవ త్స్యుః చ్రీనమాః, ౮౫ టీ స్రీ సమాః = స్రీ సమములు, స్రీవల్‌ = స్త్రీలింగములవలె, స్యుః= అగును అనరా న్రీ 'సమంబు లగుదేశ్యళబ్దంబులు శత్సమనస్త్రీ లింగసమము లుగానగునని తా ఊఉ __నోడ్యు మేడ తావి కావి మోవి, మూంఫ్య్రు తౌంప్ర నేల నవలా ఇత్యాదులు నూ సమాస్తు సమాః ౮౬ తి శ్రీసకలభామావాగనుకాసన నన్నయ్య్ట్థిభ ట్రవిరచితాస్థ ఫిననునుణా తృతీయోఒజ_న్గమ గ్ఫ్‌దః

జ్‌ అజ్నకృవరిచ్భేదము 68 టీ సమౌొస్తు=రర్సమములు చశమొాః=సమొానలింగములుగలవిశా స్యుః=ఆగును ఆనంగాం దత్సమళబ్బంబుబు వశృతితోడ సమానమయిన లింగముగలవిగా నుండు నని తా ఉ -_-రాముండు, పీత రభుకలమూు, జముండు, జద కారము ఇత్యాదులు ఇది ఛ్రీసకలభాహెవాగనుకాసన నన్నయభట్టారక వ,జీఠంచై న యాంధ్రళబ్బచిం తామణియందు మూ౭ండవదగు నజంతపరి చృేదము

అధ హల నపరిచ్చేదము- నో అవాన్టీనూ. జ్‌ టే నూ, పథమైకవచనతుల్యం సర్వత్ర హల_న్హమగుణవత్చ్రే భృతి, ౧ టీ సర్వ త్ర=అంతటను అగుణవత్ప%భృతి=గుణవచాదివ్యతిరి క్ష మెన, వాల_న్షమ్‌=హలంతళబ్బము పథ మైకవచ నతుల్యమ్‌ యు పథ మెక వచనజసంస్కృృత ప్ర థ మెకవచనముతోడ్య తుల్యమ్‌ = సమౌనము, భవేత్‌ జఆగును “అనంగా సంస్క్భృతప్రథమెకవచనము.. తెనుంగునం 'చేశబములకు( వాలిపదికం బగుచున్నదోో అటి వాలంతళబంబు లగుణ (న్‌ టో టల ౧ వద్దణ మని తా ఉ __కకవ్‌, దిక్‌, దృక్‌, ఊపానత్‌ ఇత్యాదులు జ ఇస సూ. గుణవడ్డ్షణో ద్వితీయైకవచనతుల్యో భ వెద్వకృళె, తె టీ వికృతౌ=ఆం ఛు మందు గుణవద్దణః =గుణవద్దణము, ద్వితీయైక వచనతుల్య -ద్వి తీయైకవచ న=పం స్కషృతద్వి తీయైకవచ నముతోడ తుల్యః జసమౌనము భవేత్‌ =అగును. అనంగా సంస్కృత ద్వితీయైకవచనము "తెనుంగునం ేశబములకుం _చభాతిపదికం బగుచున్నదో, అటి హలంతశబ (నో లీ (వో ది ములు గుణవద్దణమని తా ఈ __గుణవ న్నక సుహృదన్‌, వేదవిదమ్‌? బుత్విజమ్‌ విద్వాంసం, అనడ్వావాం, శ్వానం పురం ఇత్యాదులు నస ది స స గ. టీ చా,స్వాళ్‌ ఇహ, స్వముకం కొం బరములయిన సర్వహలాంజ సమస్పవాల్లుల క ద్విత్యో ల్వే=ద్విత్యోత్వములు _స్తః=అగుచున్నవి అనంగా గుణవద్దణ్యవ్యతిరి కములెన కవాంతములందు వాసంంబుకం కుం బరంబులెన 0 అతి జా శ్‌ ప్‌ యొ

చే హల్పక్షవరిచ్ళేదము రిక్‌ వాల్లుల కెల్ల ద్విత్యోత్వంబులు వచ్చునని తా ఊఉ __కవప్పు, దిష్కం చృష్క, ఉపానత్తు ఇత్యాదులు వీనికి చు లోపంబు మింద కప్పం బడును సూ, ద్విత్వ న్తు దీర్టృతో బవాుళమ్‌, ౮ త్త

టీ ద్‌ర్ధఈ॥ గ్‌ దీర్ధముకం మేం బరములై న హల్లులకు ద్విత్వ నజ ద్విత్వము, బహుళం౦ = తఆచుగా, స్యాత్‌ =అగును ఆనంగా డిర్టంబు కంకుల బరంబులై న వాల్గులప ద్విత్వంబు తజుచుఖాను నుత్వేంబు నిత్యం బుగా వచ్చునని ౮ ఉ __-వాప వాసష్క, శాట్టు ఇత్యాదులు నూ అగుణవతాం సర్వహలాం సో న్లోసః, క!

టీ అగుణవతాం = గుణవద్షణవ్యతిరి క్షములయిన, సర్వవాలాం = సమా చ్ద హలం౦తళబ్వములయొక్క_ పోః జ నృుప్రత్యయంబునప, లోపఃజు లోపము స్యాత్‌ ఎ=లఅగును అనలా గుణవద్దణవ్యతిరి శ్లంబులైన హలంత శబ్దముల వ,థ మైకవచనంబునప లోపంబు వచ్చునని ఆాత్పర్యము సూ, గుణవతాం దుమూ ప్రాగ్వత్‌. 6 ౪౬

టీ గుణవతాం=గుణవద్గణళజాముల డుమూ = డుము.వర్ధ కములు ప్రాగ్వత్‌ = మునుపటివలె నగుచున్నవి అనలా గుణవదణళబంబులకు న్‌ ౧ ౦౧౬ మనుపటివ లె మహచ్చ్భబ్దంబులప డువగ్గ కంబును, అమవాచ్చబ్దంబుల కు మువర్థ్శకంబును వచ్చునని తా ఉ __గుణవంతుండు నువ్చూదుండు, జీద విదుండు, బుత్విజాండు, విద్వాంసుండదు అనజ్వావాము, శ్వానము, పురము ఇత్యాదులు ఇచ్చట, “ఆ ్యేషాంచ వా లుగంకస్య అను వత్యుమాణన్యూ త్రము చేత మకారంబునక లోపంబు గలుగుచున్నదని యమయెజుంగునది సూ, ఆత్మ న ఇమనన్తానాం డా వాం నే

టీ అత నః=లరే కొ కళబమనక, ఇమననానాం=జషమన్న ౦తముల

అాశ్రీ వాళ ౧ వాలి

అనలగా వాత నృబంబునకును, ఇమనిచ్చ9త్యయాంతళశబ్దంబునపను, జా

॥ =! ౧ చి

66 నటీ కాద్ధ $కబ్బచిన్తామణి ప్రత్యయంబు వికల్పంబుగా వచ్చునని శా ఈ పృత్యయము మువర్గ కము వలం శ మెకవచనమున శాేశంబుగా నిఠతరవిభ క్తలయం జాగమంబు ఇావచ్చును డశారం బితుశావున దానికి లోపంబును పృత్యయంబు లవ ఓ డీరుణావున టి లోపంబును దీ్‌రాణా మిత్యాదినూ, తమువేత నో ఖు టో హా,స్వంబును గలుగును 6 __ఆక, అతలు మహిమ మహిమలు టో శి 4 గరిమ గరిమలు ఇత్యాదులు డాపృత్యయంబు లేనిపతోమందు * అన్యే షూంచ వాలుగంత స్య అను నూ త్రము చేత నశారంబునప లోపంబు వచ్చును ఉ __-ఆతము, మవహాత్త స్రనివతీయందు ఆశతుండుు మహ్‌ అజ బి కో మము, గరిమము ఇత్యాదులు న త సూడు స్పా సదా రాజ్ఞః ఛో టీ. రాజ $ = రాజకొశబమునకు దుః=డుప త్యయము, నదా ఇ ఖా ది టో జ నిత్యముగా స్యాత్‌ జ అగును అనగా రాజనృజ్టంబునకు డుప్తృళ్య యంబు నిత్యంబుగా వచ్చునని శా ఈ ప్రత్యయము శాప్రత్యయము వలెనే యని యెజుంగునది ఊ __రాజ్యా రాజులు ఇత్యాదులు జ, జో ట్‌ ౯ (| సూ సాన్తా దపయః ప్రళ్ళలేః స్తోమ ౯ టీ ఆఅపయఃప్రభృ తేః=పయోగణవ్యతి8ి క్షమెనం పౌన్హాత్‌ =సకా రాంతళబ్బముకం మెం బరమందు స్లోపః=జసకారలోపమ.9 స్యాత్‌ =ఆగును అనంగాల బయోగణవ్యతిరి క్త్షనశారాంత శహ్రైంతమందున్న నకారంబు నకు లోపంబు వచ్చు నని తా ఈ ఎట లేజము యశము మనము శిరము ఫనువ్వు జటాయువు ఇత్యాదులు ఇచటను త్తరనూ త్రృమందలి చా అనునది యపకర్షి ంపయిడుటవలన నీశార్యంబు "వి కల్పికము ఇావున సశారలోపము లేనిపక్నేమందు ద్విత్వోత్వములు రాలా "తేజస్సు? యళస్సు; మనస్సు, శిరస్సు ధనుస్సు అనియును ద్విల్వన్తు ద్‌ర్ధ్స తో బహుళ మను బహుళ్య్ర హణమువలనను మనస్సు సదసు శిరను అని యును రూపంబులగు

హాల _గ్రషరి ళ్ళేదము 07 నూ, అన్యేహాం చవాలు గనం గిం టీ ఆ న్యే ఘెంచ=ఇతరళబ్దముల యొక్కయు, అవ్వన్య = అంఠ్య అనలగా సకారాంఠతళబ్లములకం కె నన్యంబులగు మజీకొన్ని వహాలంత శబ్దంబుల యంత్యవర్మ ంబునకు లోపంబు విశల్భంబు।ా నగు నని తో ఉ __జగము జగతు ఇత్యాదులు చశారమువలన నంత్యహల్లుకం కం జాతి బూర్వంటైన యచ్చున కజంతరంబును వచ్చును ఈ పథము ఇత్యాది తూహల్లోపము గొన్నియెడల నిత్యంబు అ. అల వ సూ ప్రాకృతభవ సంప్కృతభవ సంస్కృతవత్చాాకృతభవ వికృతిభవాః ౧౧ టీ ప్రాకృత భవవికృతిభవాః- ప్రాకృత భవ= ప్రాకృత మందుం బుట్టిన వికృతిభధవాః= తెనుంగునందు ఫుట్రినశబ్లములు ప్రాకృత భవసంస్కృృతభవ జో అ సంస్కృ్బృతవత్‌ -ప్రాకృత భవవత్‌ జా ప్రాక్సృతభవములవలే సంస్కృృతభవ వత్‌ = సంస్కృృ్భతభవములవలె, సంస్కృతవత్‌ = సంస్కృతమవలె స్యుః జ అగును అనలా ట్రైౌక్ఫత భామవలనం బుట్టిన 'లెనుంగుకబ్టములు ప్రైకృర్‌ చేశీయనిమములును సంస్కల్భత భవప్రాక్ఫెత సమములును, సం స్క్భృర సమప్రాకృత సమములు వై యుండునని భా ఊఉ __ఆంపరము, జముండు ఆహో ఇత్యాదులు, నూ వ్యత్‌రిక్తా భూయాంసః ౧౨౩ టీ వ్యతిరిశాః ఇ ఇరరములయిన తద్నవములు, భూయాంస$। అ "పెద్క లె, స ని=ఉన్నవి అనలా వర్ణాగమవర్గ లోపంబుల చెల్‌ నించుళ విశారంబునొందిన ప్రాకృరళబ్బంబులు ప్రాకృర భవవ్యపచేళంబు "౭ =ెపెస్కలు శానంబడుచున్న వన ఆతా క.--పప్టః సజ్టోం వ్‌్ద సీంవా్క, సీంఘాో,ం సీంగము లాక్రూ ఖ్‌ అక్కా వటుః, నడు వడుగు లుతం౦ం రకం, రక్క ఇత్యాదులు,

(08 సటీ కాస్థ)కబ్బచిన్హామణి న్యూ వ్యతిరిక్తా స్పమ్చ9చాయతో వేద్యా! ౧కె టీ శ్యవీరిశ్లాః=ఇతరములు సమృర్తి దాయతేః =శిస్టోప చేశపరంపర వలనో "బేద్యాః క ఎలుంగందగినవి ఆనం౫ా సం స్కృృతభవంబులును, 'జేళ్యంబులును, లింగభేచాది విశేషంబులును, సంప్రదాయవేద్యము లని చా ఊ __చందురుండు, సంద్రము ఇ్యాదిశబ్దంబులు సంస్కృృతభవం బులు ఆంకు నోడ ఇత్యాదులు ప్రీలింగంబులు చందమ అందము ఇత్యాదులు నఫురసకలింగంబభులు సూ, చేళ్యా దస్మ ద్యుషచ్భహై త్పుజసో ద్నమూ వురూచ స్త ౧౦౮ చృబ్దములకం కొల బరములయిన సుజసో =ప్రథ మెక వచన బహువచన ములపం నుమాజను ము అనునవియును వురూచజవు రు అఆనునవియును సః =. అగుచున్నపం ఆనింగా చేశ్యాస్మ చృష్టంచైన నా అనుదాని పథ మైకవచన చథమాబహువచనముల కం త్రునుముగ్యా న్యు ము అనువర్థక ములు వచ్చును 'జేశ్యయుమ్య చృష్టంబయన నీ అనుదాని వ్ర థ మైకవచన చృథమౌాబహువచ నముల కుల చునుముగా, వురు అనువర్ణ కములు వచ్చు నని తా ఊఉ ___ నేను మేము, నీవు మిరు పృథమాయామేదస దః ఆని యస్మచృబ్దంబున కేకత్వంబును ఏతయోర్నహు త్వేమః ? అని బహు వచనమందు మశారంబును మిందం జేప్పంబడంగలవు. యుష్మచ్చిబ్ద బహువచనమందు, మోరలం అనియు నొశరూపంబు గలదు, సూ న్నుమ్హా హ్రస్వ కాదే రమి కనీచ, ౧౫ టీ ఆమిద్వితీమైకవచనమునక్కు శవీచ జ ద్వితీయాబసువచన మునకు, న్ముచూజన్నుమృ; అనునవి కృశ=జఅగుచున్నవి,+అటేః = మొదటి డానికి హ్మాస్వశ్చజవా,స్వమున్యు స్యాత్‌ ఇ అగును; ఆనంగా నానీ

“వాల నృపరిచ్చేవము 69 మా. కబ్బంబుల ద్వీతీయైకవచనమునకు న్ను అనువర్షకమును వ్వితీయా ఒహ వచనమునకు ము అనువర్షకమును వచ్చును ముందున్న దీర్పమునవ 4 గా ఖు )వాశ్వుంబును వచ్చునని ౪ ఉ __నన్నుు" మము, నిమ్న మెము ఇత్త్యాదులు సూ అన్య వకలుక్చ యు _క్షస్యః ౧౬ టీ యు క్ష్తస్యజసలయు కృముయొక్కు, అన్యతరలుక్చృజ కంటిలో నొక చావికి లోపమును, ప్యాత్‌ జఆగును = అనంగా ద్విత్వయా_క్తములై న న్ను ము అనువర్ణిము లలో ఇంటిలో సొకవర్శమునకు లోపము వికల్పం బుగా వచ్చునని తా ఉ.._వను, మమ్ము నిను మిము ఇత్యాదులు సూ,కిర్న జమ ౧౭ టీ బమః=షప్టీవిధ శ్రీకి కీ:జకీవర్ణ కరు, నజలేదు అనలగా షష్టీ విభ్రీకిం గివర్షకంలు కాదని తా ఉ __నావ, మాక్‌, సీస్య మావ శళద్ద త్రాంజ్ర సల్ల కశ్చ) ఆనునూ ర ముచేత యుష్మ చఛృబ్దంబునమం గి వర క = య ఆలో ఆజ గాంది ఫె కంబు రాంగా నది నీనిచేత నిచ్నేధింప(ంబడినది నూ, స్థళమూయా మే దస్తదః ౧౮ ప్ర థమాయామ్‌ = ప్ర థమౌావిభ ీ పరమగుచుండంగా, ఆస్యదః = ఆస్మచ్భబ్దమునక్కు ఏత్‌ =ఏశారాటేశమ్యు. స్యాత్‌ =ఆగును అజ అశాఖ్టీ న. ళ్‌ అక శర భీ నో జనలగా “నప్మ చృబ్రంబున కది కమౌావిభ క్రి పరమగునపు శారం బంళాదేశంబుగా వచ్చునని తా ఉ __ నేను మేము సర్వా చేశంబని కోంద ఆంగీకరింతురు ఉఊ*___ఏను, ఏము యుష్మ చృష్టంబునకను ఈవ్పుు ఈరు అనురూపంబులు గలవు సూ, వఏతయో ర్భృహుత్వె వశః, ౧౯ టీ. వఏఠతయోఃజఈరెంటికిని * బహు ల్వేజబహువచ నమా పరమగు చుండ౯7౫౫ -మఃజమశారమ, ప్యాత్‌ =అగుమ అవలగా నీయస్యద్యుష్క చృబ్ద్బంబులప బహువచనము పరమగునపుడు మశారం?” 'ాజ్‌శంబు-గా

క 70 సటీ కాస్థ బ్దచిన్తామణి వచ్చునని తా ఊ ఎ మేము మమ్ము మాచేశ్కు మాళొజక్కు మారు మిము; మాచేత మి కొకు ఇత్యాదులు, సూ వ్రూన్వే టాదౌ నమవాళా ద్వ్యయన ద్వచనద్వయేఒన్య "యూ రాళ్ళ జిం టీ ఆతశ్రాజఆర్మనృబ్దము, టొటౌ = లృతీయాదివిభ_కి పరమగు నపుడు, ఛా, న్వే=వ్కస్వముగలుగరిణా వచనద్వయే= ర౦డువచ నముల యందు నమవాక్జఎనశార ముశారములు గలది స్యాత్‌ ఐటగును అన్యయోః=ఇతేరవిభ_పలయంద్యు ద్వయవత్‌ గ్‌ ఆపద్యుష్మ చృబ్దంబుల వలె స్యాత్‌ జఅగును ఆనంగా దేశ్యాత్మళళబ్దంబయిన తా అనునది తృతీయ మొదలగు విభ_క్రి పరమగునపుడు చ్యాస్వమును. బొంది వ్‌ళ వచినమందు నశారంబు గలదిగా బహువచనమందు మశారంబు గలదిగా నగును ప్రథమా ద్వితీయలు పరములగునఫు లేకవచనమం దస్త చృబ్దంబు వలె బహువచనమందు యుష్మ చృబ్దంబువలె నగునని తాత్పర్యము జ్‌ తాను తారు తన్ను తను, తమ్మ తము తనచేతన్‌ ఇత్యోదులు ఇదట “ద్వయవత్‌ అను సామౌాన్యో క్రి చేతం చాము అనియును రూపంబు గలదు నూ, భూయ ఉభయార్థవాచీ యః కళ్ళి ద్భృవతి నిత్యఒహా వచన, తస జసోము శసో లః “౨౧ టీ భూయః=రజచుగా ఉభయార వాచీజయువు దస దరకమెన నిర్యబహువచన॥=నిత్యబహువచ నాంఠ మన, య$జవీో ఇశ్చేక్ట్‌ ఎటకా నొక శబ్దము, భవతిఐకలదో తస్యజదానియొక్క, జసః=ప్రథ మొబహు నవచనమునకు ముజమునర కమును శస = ద్వితీయాబహువచనమునక, ల॥జలవర్గ కమును.. ప్యాతే = అగును ఆనంగా యూుష్మదస్తదుభయాతి రక్షంభై తదర్థ వాచకమె నిత్యబహువచ ాంత మెన మన యను దేళ్య ళబ్దం "బేదిగలదోో దాని పృథమాబహునచనమునప మువర్ధ కంబును ద్వితీయాబహువచ నంబునప అవర్థ కంబును వచ్చునని తాత్సర్యము ఊఉ - చునము్యు మనలళ

హిల న్హవరిచ్చేదము గా తాటి ల జ్‌ జీ సూ, ర్షెగ్వో త్స గం భిసాదిశఒన్య త్ర ॥ న! భిసాదిశేఎరృతీయాబహువచ నము మొదలుశాంగల, అన్యశ్ర= ఇతరవిభ క్రి పరమగునపుడు సర్వమ్‌='సమ 'సమును ప్రాగ్వశ్‌ జఇము,నుపటి వలె స్యాత్‌ = అగును అనాం దృతీయాబహువచనాదివిభ క్రి పరం బగునపుడు సర్వంబును యాష్మదస్మ చృబ్దవత్తు గా నగునని ఆత్చర్యము ఊ __మన చేత మనకొజక్కు మనవలన ఇత్యాదులు సూ, కవిభల ఈఏ ీమూణాం నామ్నాం చోల్లోప ఇపష్యులే ఎజప్తీ, జ వ్‌ ఇ ఖీ బార్టిషు వ్ర థమైఃవచనమాత్రే, వికృత" నాన్తాదయోఒ౬వీ కథ న్దే నం! టీ వికృతౌ= ఆం ధ్ర మందు. కవిభల్లకైః = కనిభల్లటుల చేత శ్రీయా ణాంజ కియాపదముల పను నామ్మాంచ = ప్రాతిపదికముల సను రూల్లోపఃజటాశారలోపము. ఇసు లేహి=కోరంబడుచున్న దిగదా ఏముజ ఈలోపద్ధల ములందు వథ మైకవచనమాత్రే, = ప్రథమెకవచనమాశ్ర, మందు సానాదయో2.వీ = నశారాంతాదులును కథ్య న్టే= చెప్పంబడు టీ 'ాట్‌ చున్నవి అనలాం గవిభల్లటు లనియెడు ఫురాత నలాతణివల చేతల "డెనుంగునందు6 చియా పదంబులయు నామంబులయు నుశారంబునథప లోపం బంగీకరింపంబడుచున్నది అట్టి లోపప్రటేశములయందు నామం బులయందు ద్విత్వంబులైన నకారాం తాదిళప్టములు వథమైకవచన మంచే శానంబడుచున్నవని తాత్పర్యము. హీళబ్దము మ్రయోగప్ర,నిద్ధిని జెలియంకేయుచున్నది ఉ -ాచూడర్దునులు వత్తుర్మునులు, కేవింతుకా రాముని, కనైజచి, చన్సుడిచి ఇత్యాదులు ఆదిళబ్దము చేత లాం తాదులును చ్రపాంపలడు ఉ్‌ ఆాకల్డాావి విల్చూని, పేర్యాడి, గోర్షోోపీ ఇత్యాదులు క! జీ సూ, ఇదమదనేతద్య త్రచ్ళన్రా శృళ్టాన్తరాన్వయే బహుళమ్‌, వ వవద ది వల్‌ శ జ హై,స్వం శ్రపద్య నౌ ద్విత్వమువ రష్ట్రతయరసస్ర నయ్యన్హి

ఖే

ణా సటీ కాద్ధ ్రగబ్బచిన్తామణి

టీ శచ్చాన్దరాన్వయే నా మటీయొకళబ్ద్లముతో నన్వయము. గలుగు చుండగా, దీర్దాఃజదీర్దైంతములై న ఇదమదనేతద్య త్త చ్చబ్దాః = ఇద మదపేతద్య రచ్చ సార్వ ములయిన్య ఈ ఏ ఆ అనుశబములు బహుళ0ఐ

అత ఇది థి చ బహుళ ముగా ా,స్వమ్‌=వా, స్వమును, ప్రపద్య = పొంది ఊపర్యత్న రస్య=మో౭ందియక్షరమునక, ద్విత్వమ్‌ =ద్విత్వీమును, జనయ న్తి=ఫుట్టించు చున్నవి అనంగా ఇదమ్‌ అదస్‌, వీతత్‌ వీనికి జేళ్య శబ్దంబు ఈ అను శబ్దమును యత్‌ అనుదాని 'జేళ్యళబ్టంబు వీ అనుళబ్దంబును, తత్‌ అను చాని 'బేళ్యళబ్దంబు ఆ అనుళబ్బంబును మలీయొకళబ్దంబుతో నన్వయించు వఫుడు తాము వ్రాస్వమును బొంది మి దివర్శమునకు బహుళముణా ద్విత్వమును బుటించుచున్నవని తా ఉ ___ఈబేశము. ఇటదేళము ల చి వీబేశము ఎచ్చేకము, ఆబేశము ఆబ్లేశము ఆశాలము ఆశ్కాాలము, ఏయమరులు ఎయ్యుమరులు ఇత్యాదులు బహుళ చ్రవాణము చేత శాం తశాన్వయము శేనిచె నను ద్విత్వము ఉ వీది ఎది ఇది ఇది, అది మ్‌ ళా చి

అడ్జి ఇత్యాదులు శా ఊష్మ శేఫాలా పరిత్యజ్య ద్విత్వం సర్వహలాం మఠరేష్‌ అనుటవలను ఈశార్యము కవ సహ నేఫ బుకారంబులు పరము లగునఫుడు లేదు ఉఊ ఆాఆనబ్యుఖుండు అఆళంకరుండుు ఆసేను ఆహయము అరాజ్రూ ఆబుషి ఇత్యాదులు సంయు కంబునక లేదు ఉ _-అ ప్రోలు అత్రోవ చు ఆ. జో నూ దిస్స్సా త్సమృద్ధాన్థ్‌ సవ్వస్తాత్‌ 6 ౨౫

టి సర్వష్తాత్‌ =సమసృశబ్రముమింద సమ్బృనానే = 'సంబంధార్త మందు దిః = దివర్జకచు., స్యాత్‌ = అగును అనగ్యగ్‌ సమ పళబ్దంబులే మోిందను సంబంధార మందు, దివర్ష కంబు వచ్చునని శా ఉ& _రాబాది బంటుది ఇత్యాదులో మో, జో సూ, యువ్వ్మదస్త దాత్మ భః ద్వితివర్ష కం ౨౬

టీ యుమదస చాత భ్యః = యుమృదస తాత నృబములమి౭ద

ఎట్టి జాటి ళీ 4 ఆ *ది

ద్వితివర్గ కఃజదు అనువర్ణ కము, స్యాత్‌ ఒఆగును అనంగా 'జేశ్యయాష్మ దస్త దాత్త్మనృబ్దంబు లై న న్యా నీ తా అనువానిమాంద సంబంధార్థ్య మందు

హల_న్తషి చ్చేదము 73 దువర్శకంబు వచ్చునని ఆా ఉఊ నాదుసొమ్మ3 సీదుకీ రి తనదుమహీమ ఇత్యాదులు 4 దిస్సార్టి _త్తనువూర్వనూత్కృమందు సర్వస్తా లత్తనుట వలన దివర్శకంబు వనికి వొళపతృంబున వచ్చును కూ _నీద్కి నాది ఈనది ఇత్యాదులు సూఅ9ఇఉ ్రీవిషయాః, ౨7

టీ అ ఇ ఉజఅశారఇళారఉశారములు, ప్రీవిషయా। = స్రీ లింగ దో్యోత కములు, స్యుః=ఆగును అనంగా అ ఇడ అనువర్మ కములు లోక పనిదచ్యాపహోరిక నామాంతమందు వరించు చున్నవని తా ఉ -- / ధి వాటి గారు గారి గారు, లచ్చ, లచ్చి; లచ్చు ఇత్యాదులు బో, 4 నూ త్వాన్థే తనశ్చ వికృత స్వాత్‌ * తం టీ దికృతౌ = ఆంధ,మందు త్వాశే = త్వప,త్యయార్థమందు, త్‌ వ్‌, వల వ్‌ థి తనశ్చజర నవర్మ కము, స్యాత్‌ = అగును అనరా బెనుంగునందు. ద్వ ప త్యయార్థ ంబునంద్యు దసవన్త కంబు వచ్చు నని తల" ఊఉ ---పెదతనము సో థి ణ ౧ పిన్నరనము, దొరతనము ఇత్యాదులు జో, త జొ సూ నామ్న॥ి కవర్షకస్ప్యా శ్స్వాన్టే స్యా దత్వ మపీ పలే తన్తిక్‌, శ టీ నామ్నః = ప్రాతిపదికమమాంద స్వాన్ధే=ప్వార్భమందు, కవ ర క॥జకవర్ధ్య కము స్యాత్‌ జలఅగును తసి ౯ =ఆెకవర్ష కము పశేసలి=ఐపర మగుచుండ (గా ఉత్వమపీజ=కూ కారమును స్యాత్‌ = అగును అనంలాం ఇాలిపదికంబుమిోంద స్వార్ద మందుల గవర కంబు వచ్చునని ఈ ఉ-ా న్‌ థి ణ "వెలంది వెలందుక, నెలంత, నెలంతుకు పొలంతి, పొలంతుక ఇత్యాదులు సూచు రితి క్రియాపదానాం సర్వేమెం వ _రమానకాలే స్యాత్‌. 30 టి. సళ్వహింజసమస్త్వములయిన శ్రీయాపదాపాం = శ్రీ యాపద

7 సటీ కాన్ల గశబ్బచిన్తామణీ ధ/ది అగును అనలగా సమ సములయిన శ్రీయలక వర్తమౌొ నార్భమందు చువర్ణ కంబువచ్చునని తా ఉ __-.జయిం చుచున్నాండు కొట్టుచు న్నాండు “ేయుచున్నాండు జయించుచు ెలుచుచు ఇత్యాదులు నూ ళిమేధవాచినాం న్‌ 2౧ టీ చలిషేధవాచివాంజవ్యతిరేకమును జెప్పనట్టి క్రియాపదము లకు ని।జనివర్ణకము స్యాత్‌ జఅగును అనలా వ్యతిరేశార్థ కము లై న శ్రీయాపదములప నివర్శకంబు వచ్చునని ఇాత్పర్యము ఉ __జయింపని వాండుు గెలువనివాండు కొట్టనివాండు, చేయనివాండు ఇత్యాదులు సూ, భూతాన్ధానాం తు న॥ి క్రియాణాం స్యాత్‌ , డగా టీ భూ తార్థానాం=భూ తార్థకమ. లై న్య క్రియాణాంతుజ క్రియా పదములకయితే నజనవర్ష కము స్వాత్‌ =అగును అనంగా భూశార్థక ములైన శ్రీయావి శేషణములప నవర్థ్శకంబువచ్చునని తాత్పర్యము ఉ __జయించినవాండ. 7లిచినవాండు కొట్టినవాండు వేసినవాండు ఇత్యాదులు టో! టి: జో సూ కర్తాదేశి కర్తృష్వం వ్రథమాచ నవర్యకళ్చ తద్వళత్స్యాత్‌ . టీ కర్గాదే ఎకర్గాదికి కర్ష్శృత్వంజకర్శృత్వమును; ప్రథమొాచజ చ థమయాను నవర్థ కశ్చవ=నవర్థ కమును రద్వత్‌ =దానివలె స్యాత్‌ = అగును అనంగా విశేషణంబు లగు శ్రీయలపం గర్హ్భృత్వంబు వచ్చును వాస్తవిక కర్తృ వాచకంబ.మి6ద6 థమ వచ్చును భూశతార్థక క్రి యాజన్యవి శేషణములకు నవర కంబు మునుపటివలె వచ్చునని తాత్ప టి నా షీ ర్యను ఉ ___నీవు నుతించినరాజు నీచేత నుతింపలడినరాజని యర్థము ఇచ్చోట నుచియందుం గర్మంవై నరాజునపల గ్రర్హ్భృత్వం బచిటేశించుటం చేసీ పడ్వనుబంధంబు లేదయ్యె. వాస్తవికక ర్భృవాచకపదంబుమోంద! దృతీయానిభ క్రి వ'నక్ష్తముకాంగా. దానికి నీనూ త్రము చేతం ఛ్రైథమ యును విధింపంబడియె భూ శార్థ మున నవర్శకమువచ్చుననుట నివర్ష్మ

హల _న్హపరిచ్చేదము గ శాదుల పపలత్నణము నీవు నులింపనిరాజు నీవు చేయుశార్యము నీవు చేయుచున్న కార్యము ఇత్యాదులు ఆదిపదము చేత 6 గరణాదులప గ వా ఇయు నీవు పృహరించినఖడ్డమ. ఇచటం గరణంబునకున్వు నీవు గోవు నిచ్చినశ్రాహణుండు ఇచట సంప్రృదానము నపను స్‌వు వూలుగోనీన ఇెట్టు ఇచట నపాదానంబువకును? నీవు భుజించినచోటు ఇచట నధి శ*రణంబునకును గ్రర్హ్భృక్వంబు సూ, షష్టీ భవే ద్ద్వితీయా తులాస్ట తత్పురుషనంస్థితా నా

న్నూమ్‌. జ్ర

టీ నామ్మామ్‌ = ప్రాతిపదికములయొక్క_ తత్పురుష.సంస్థి తాజ తత్పురుష నమౌసమందున్న ష్ట్ర జు మవ్యీవిభ జి చ్వితీయాళుల్యా = ద్వితీయా=ద్వితీయావిభ క్రితోడ తుల్యా=సమౌనము, భవేత్‌ = అగును అనంశాల. వ్రాతిపదికంబుల తత్చురుషనమాసమందున్న _ షస్టీవిభ ద్వితీయావిభ క్రీలోడం దుల్యంబుణా నగు నని తాత్సర్యమ. ర్‌ _ శామునిగుణములు రాముగుణములు రాములగుణములు విష్ణు రాణి ళవి

"నేద్చు ఇత్యాదులు సూ,ఇ దపో తమోత్తమానాం ఒవువచన ఉపో త్రమేత టీ అటి నే

ఉద్భవతి. వో

టీ 'బహువచనే = బహువచనము పరమగునపుడు, ఇదుపో త్తే

మో త్తమానామ్‌ ఇత్‌ =ఇశారము, ఉపో త్తమ=ఉపో త్తమము.గాః ఉత్త మానామ్‌=డ్‌ త్తమము'గా6 గలిగినళ బ్బములయొక్క_ ఊపో త్త మేత జర పో _త్తమమైన యిశారమునకు ఉత్‌ జ ఉఊశారము భవతి ౫ అగుచున్నది

అనలగా నిశారంబు పాంత్యవర్ణ ము నంత్యవర్థృము.ను గాల గలిగినళ బ్దంబు

లప బహువచనము పరంబగునపు డుషపాంత్యం వైన యిశారంబున పశా

రాబేశంబు వచ్చునని ఆాత్ప్సర్యము ఉ _-బల్‌మీ, బలుములు కలీమీ,

శలుములు చెలిమి వెలుములు, ములికే ములుకులు ఇత్యాదులు దోపీలి,

దోసీళులు ఇత్యాదులయం చాదేశ ళశారంబుమోందను విరి విరులు

ఇ శ్యాదులయందు€ బదాదినిం గలుగదు

న ళ్‌ రీ ఊో, జో సూ అస్మద్యుష్న ద్వాచ్యా దేకత్వ ఇతో నిపీ కె టీ ఇతః = ఇళశారాంతములెన అజ ద్యుష డ్వాచ్యాత్‌' = అస ఉం అ తళ నాజీ ద్యుష్మదర్శములకం క.6 బరముగా ఏక 'త్వే=వీకవచనమంద్యు నివీ=నివి యనునవి స్త =అగుచున్నవి అనలా నిశారాంతంబులైన బేశ్యాస్మ ద్యుష చృబ్దవికేషణముల యేకవచనమందుం గమముశా నీవి యను 4 ఆంద టల్‌ వర్ష కములు వచ్చునని తా ఊ __"నేను గవిన్తి నీవు గవివి "వేను దం్రిని నీవు తల్లివి ఇ త్యాదులు నూ పలేషాంతు ధరో భమవధ్యమ.వత్‌ + 82 టీ పళశేహింతు = ఇతరములక న ధల శృమమధ్యమవత్‌ -ధర్య జు తద్ధర్యార్ధకముయొక్కం, య్‌ త్తమమధ్యమవత్‌ జ ఉత్తమపురువ మధ్యమ ఫపురుషములకవ లె స్యాత్‌ = అగును అనంగా నిశాళాంతవ్యతిరి కము లెనయస చృజ్జవిశేపషణముల జీకవదచన బహువదనములయందు. దదశరా కూ శ ఆద రాళ ర్ధకక్సియాపదో త్తీము ఫురుషమునకవలె నువర్జ్యకి మువర్శ కములును యుష్మ చృబ్దవిశేమణంబుల శవచన బహువచనములయందు. దద్ధర్యార్థక మధ్యమపురుషంబ. నవవలె వువర్ణక రువర్ష కంబులును వచ్చునని తా ఈ ...-నేను భకండదను మేము భకులమ్యు నీవు భజండవు, మిరు నాటీ వాటి అట భ్షలరు, మేము కవులము, మిరు కవ్పులరు ఇత్యాదులు సూ, బవాషు న మధ్యమవత్‌ , 8ె౮ా టీ బహుమ=టబహువచనములందు మధ్యమవళ్‌ ఎమధ్యమ పురుషు మునకవలె నజలేదు అనగా యుమ్మదస్తదుభయార్థక విశేషణంబునకుం దద్ధరో ర్రమపురుషు బహువచనమ. నజవేలే మువర్య కంయీ వచ్చు నని తా ఉ మనను కవృలమ్యుు మనము భ్షలము ఇత్యాదులు సూ ఉతోఒచ్చ సర్వేషు, ర్‌లా టీ సశ్వేషు ఇ అన్నియుం బరములగునపుడు, ఉతః=ఉశారము నప అచ్చజఅకారమున్యు స్యాత్‌ ఐటిగును అనలా నుుము వూరు వర్గ్మశములు పరములగునపుడు ఇానియుశారంబున కళా రా బేళంబునచ్చు

జ తొ నని తా ఉ _._మున్ను వెప్పంబడియె “బక్వేము అనుట చేర శ్రియా చదంబులయం దుశారంబునకనను నశారంబువచ్చును 6 జయించు చున్నాండను, జయించుచున్నాండవు ఇత్యాదులు సూ, సర్వవిభ_క్రిస్పంస్కృతతుల్యా ౪ం

టీ సర్వవిధ క్రిః=సమస్తవిభ కి సంస్కృతతుల్యా = సంస్కృ తముతోడ సమానము. అనలా సంస్కృృతమం జేయే యర్థంబులయం జేయే వీభక్రివచ్చునో తెనుంగునందు నాయాయర్థ ంబులయం దాయా

ఖాన శ శ ల్‌ విభ కి వచ్చునని తో నూ _- ప్రాశిపదికమొత్రే పథమొా, కర్మణి ద్వ్‌తీయా, కర్త్శృకరణయో సృ్రతీయా, సంప్రదానే చతుర్థీ అపాదానే సంచమిి శేచీ సషీ, ఆధికరణే సపమి + వీనికి_పీర సర్వో త్తము 0 లాటీ ఖా టీ

రాలు పాలిపదిశారమనం ,బథమ సీరను దలంచెద్య. కరారమున

ల థి ల ఆశీషు ద్వితీయ సురలచేత నులింపలడియె కర్త ర్థమనం దృతీయ, ఖడ్గము చేత నతిశె, కరణార్థ మునం దృతీయ నాకొల కీచ్చె సంప్రదానార్థమునం జకుర్డి ప్రృ్యయాగవలనం “గాశికిబోయె అపాదానార్థమునం బంచమి రామునిదాసుండ సంబంధార మున షష్టి జగములకు.ంగర కర్గా

థి మాట్‌

ర్ధమున ముష్టి వ కంరమందుండె అధికరణమున స్తప్తమి ఇత్యాదులు నూ. అన్యస్య్యాః క్వచి దృవే చ్చాన్యాం ౮౧

టీ క్వచిత్‌ = ఒశానొశచోట అన్యస్యాః అ ఒశవిభ్షిక్సి అవ్యాచ = మఠతీయొకవిభ కియు్యుు భవేత్‌ ఆ అగును అన(శార దెనుంగు నందు€ నొన్నియెడల నొశవిభ క ల్‌ మందు మతియొకనవిభ క్రి వచ్చునని క్యా ఊ..సీత నావ వరమిచ్చె, ఇచటం జతుర్ధ శ్రీర్సేంబునందు షష్టి శిరమున గురుపాదుకల వహించిత్కి ఇచటం దృతీయార్థ మందు సప్తమి సుఖముంచెె ఇచట. దృతీయార్థృ మందు€ థను ఇత్యాదులు,

[/ నటీ కాస్థ )కబ్దచిన్తామణీ నూ వకత్వం "భేదకగతబవలబువచనానాంచ దృళ్యలే వీకృరోం టీ వికృతౌజఆం ధ్రనుందు "భేదకగతబహువచ నానాహ్‌ _ భేదక గరఎవిశేషణముబొందిన బహువచనానామ్‌ = బహువచనములకు ఏీళ త్వంచజవీకవచనమును దృక్య లే=శానంబడుచున్నది అనంగాం చెనుంగు నందు విశేషణగతములె న బహువచనముల "కేకవచనమును వచ్చుచున్న దని తౌ ఉ _._ఇంపయిన పలుకులు సొంపయిన నీరులు ఇష్టమగు పదార్థ ములు ఇత్యాదులు సూ, ద్విగుకర్మథారయా తత్పురువు ద్వన్ద్వై బవూు వీ హ్‌ అన్యేచ శేచి దవమానో _త్తరపదలోవరూప కాఖ్యాద్యాః పరిదృళ్యా ఇవాం టం! టీ ఇవా=ఈయాం ధ్ర మందు ద్విగుకర్మ ధారయా-ద్విగు = ద్విగు సమాసము కర్మ ధారయాజకర్య ధార యసమౌ సము తత్చురుషద్య్వన్ష్వా- రత్చురుష జఐతత్పురుష సమాసము, ద్వస్ద్వా జా ద్వంద్వ సమాసము బహు చఛ్రీప్‌ః గా బహువ్రీహిసమౌసము ఉపమౌనో త్రిరపదలో పరూప శాఖ్యా ద్య్యాః-ఉపమౌన = ఉపమానసమౌా'సము, ఉ త్తరపదలోప గా ఉఊత్తరపద లోపనసమాసము రూపశాఖ్య=రూపకనమౌా సము ఆద్యాః= మొదలుగా6 గల ఆన్యేచ = ఇతరసమౌసములును ీచిత్‌ = కొన్ని పరిదృళ్యాః= చూడందగినవి అనంగాల బెనుంగునందు ద్విగుసమౌసంబున్వు కర్గ భారయసమౌాసంబును తత్పురుషసమాసంబును ద్వంద్వ సమాసంబును పెహువ్రీహిసమౌ 'సంబును ఉపమానసమాసంబును ఉలత్తరపదలోప సమాసంబును రూపకసమాసనంబును మొదలు గాగలసమాసంబులు చెలియందగినవి యని తా ఉఊ __ముచ్చిచ్చు మువ్వన్నె; ముక్కాక ఇత్యాదులు ద్విగునమాసంబులు వల్గగలుంవ 'తెల్లదమ్లి కజఅకుటమ్మలు ఇత్యాదులు కర్మ ధారయములు మళ్లైపువ్వు, దొంగయలుక తోక చెంగు ఇత్యాదులు తత్పురువసమాసంబులు ల్లి దండ్రులు అన్న దమ్ములు, కాలు వేరులు ఇత్యాదులు ద్వంద్వ సమాసంబులు అలరువిల్తుండు,

పూల _న్వవరిచ్చేదము గ్‌ నలువ జేండివెలంంు ఇ ార్టదులు బహు వ్రీహిసమొనంబులు శేలుదమ్మి, ఇక్క్టటదము ఇత్యాదు లుపసమానసమాచంబులు జచ్వాదిసెట్టి చను ౧ ల చాలుశామక్క ఇళ్యాదు లు తరపదలోపసమాసంబులు కన్నుగలువు కానుమిన్ను ఇత్యాదులు రూపకసమొాసంబులు ఆద్యక్వము చేత రాచ న్‌ంగము ఇత్యాదులై న యుపమానో తరపదసమొా'సములును గ హీింపం లు నో ళ/ బడు జో. సూ కారా చెవవిభ_కికవ దన్హవిధయశ్చ ౮౪ టీ బౌపవిభ కికవర్‌ =టోెపవిభి కకమలవలె అ నవిధయళ = న! అటి. అథి గ్‌ నసమాసాంతవిధులుమ శార్యాః = వేయందగినవి అనగా సమాసాంత వృళ్యయవిధులు నౌపవిభళ శీకములవలె. జేయందగినవి యని తా ఊఉ __ అలరువిల్తుండు అనుచోటం దకారంబు వాలుగంటి అనుచోట బిందు పూర్వకట్‌శారంబు తమిచూలి అనుచోట నిశారంబు నలువ అనుచోట వాజ్టీ చా/స్వంబు ఇత్యాదులు జ న లా లే ఆధ ల శత సూ, లొహ్ళాూ విభ క్ష్యాదె ళ్శచ్దేషు స్యాత్సమా ఎకా్హేషు, '౮స్మి టీ సమౌసళశాశ్చేము-సమౌసక = సమాసకమలప, ఆశ్రేష = అవ యవములెను శేషము = శబములయందు విభశ్త్యాదే=విభ కి మొదలెన మా మ. ళా వాట్‌ జాలి మా డానికి లోపళ్చవజలోపమును స్యాత్‌ జ అగును అనలా సమాసకావ యవములె న కబములయందును విభ కి మొదలె నదానికీ లోపము వచ్చు మా ది నూ! మూ నని తాత్పర్యము. ఉ __వేల్చుదోర రాచకొమరుండు ఇత్యాదులు ఆదిపదము చేత6 డమ్మికంటి ఇత్యాదులయందు వాచకలోపంబును జవ్వాది "సెట్టి ఇత్యాదులయం దుత్తరపదలోపంబును చశారమువలన వేల్పుల న్‌! శ భ్‌ ను టు మావులలోంట ఇళ్య్యాద్యలుక్సమొ ంబులు చ్రవొంపయుడు జ క్‌ న్‌ ణ్‌ జా జి సూ, 3వలవికృళిపరైక ఫైస్పమాసకం తం బ్రువ న్తి వాళ్యజ్ఞాః 'రో౬ టీ వాక్యజ్ఞాశ=పండితులు తాఃజవీసమొసము, కేవలవికృతిపటై = ళుద్ధాం నే పదములతోంగూడినదో, రమ్‌=చానిని సమాసకమ్‌=ఐసమౌాసక

రి

థు సటీ శౌస్థ శశబ్దచిన్తామణి మునుగ్యా బున న్రిజచెస్పుచున్నారు అనగా వ్యాకరణజ్ఞాలు శీకలాంధ పదములతోంగూడిన సమౌసమును సమాసకమని ఇెప్పరున్నారని సౌ ఊఉ _నిండుపున్నమనాటి జాబిల్లి వెన్నెల తేట తియ్యని క్రొమ్తావితోంట నీటు ఇత్యాదులు జో, జోణల వో ల నూ సంస్కృత వై కృతః బై శ్ర సమాస స్సవీవ విజ్లేయః, ౮౭

టీయ =ఎఏ సమాసము, సంస్కృృల్‌ వై కృఠక చైజసంస్కల్భ ఆ ంధ్ర శబములతోంగూడినదో, సవీవ = అడే మిశ సమాస = మిళ సమాస

(నో / క్‌

ముగా విశ్హేయః ఇ ఎటు(గందగినది అఆనలగా సంస్కృ తాంధ్రపదముల తోడం గూడినసమాసం 'బెద్దిగలదో యదియ మి శ్రనసమౌసంబని తా, ఉ ___పద్శాకరపుందావి వెలువు పాలకడలిపట్టి రామణీయకము సర్వై శ్వర్యలక్షి నెలవు ఇత్యాదులు ఖో బలల ర! క | ఆల్‌. సూ సంస్కృృతవదేన పరిమితమాన్థ శిపదం కర్థథారయో

భవతి రో౮ా

టీ పరిమితమ్‌ = స్వల్పమెన, ఆన పదమ్‌ = 'తెనుంగుపదము సంస్క్భృరపటేన = సంస్కృతపదముతోంగూడి కర్శధారయః = కర్మ భారయ సమౌాసముశగా భవతి=అగుచున్నది అనలా స్వల్పమెన "తెనుంగు పదము 'సంస్కృృతపదముతో సమనించి కర్శథధారయసమొసముగా. నగు నని ౮ ఊ __వాండిమయూఖములు 'వేండిపయో ధారలు, కలికిభుజంగ కన్యకలు ఇత్యాదులు ఇచట స్వల్పత్వము షడ్య్వర్ష పర్యంతమని మయెొజుంగునది సూ న్వస్వవిభ_క్రివికావై రృహావశ్చ యథాతథం సమస్య న్దే ౮౯ ఇతి శ్రీసకలభాపావాగనుకాసన సన్న య్య్ఫుభట్టవిరచితాస్థ 9 శబ్బచిన్నామణౌ చతుర్జో హల _నృపిచ్చేదః

టీ బవావక్చజఆ నేకపదములును స్వస్వవిభ క్రివికారై 1-స్వస్వ=తమ

తమయొ క్ర్రవిభ _క్రీవికానై 8=విభ క్రివిశారములతోడ యథాతథ మ్‌=ఎయ థా

కియా శ్రీయాకిచ్ళేదము న! యోగ్యమశ్యా సమస్యనే = నమౌాసములగుచున్నవి ఆనంయా ననేకంబు లెన సంస్క్య్భృతళబ్దంబులు "లెనుంపళబ్దంబులతోడను 'చెనుంగుళపబ్టంబులు సంస్కృ్భృతళబ్దంబులతోడను య ఖేచ్భముగా౬ దముకమవిభ కి వికారము లతో సమనీంచుచున్నవని తా ఊఉ -- తెలిదమ్తికంటిగోహినివుట్టి నింటీ సంపత్తిపెంపు, కలువకంటికటాతృంపుగుంఫులు ఇత్యాదులు ష్ణ ఇది శ్రీసకలళాహావాగను శాసన నన్నయధట్టారక్యప్క తీఠంలైన యాం లే శబ్దచింతామణియందు వాలవదగు వాలంతపరి చృేదము కి యాపరిచ్చేదము, ఆ ఖి అహాలనినకనినామాలా

సూ ఉహృతి పుణతి సంవృతి భేధా, 'త్తీవిథా శీయాం రం

టీ శ్రి యాజ శ్రీయ, ఊపకృతిపరిణతిసంవృతి భేదాత్‌ =ఉపకృతి పరిణతిసంవృతి భఖేదమువల న, త్రివిధా జ ము్రెజంగులుగలద్వ్యి ప్యాత్‌ = అగును అనలగా శ్రీయ న ఉపకృతియని, పరిణతియని, సంవృతియని మూ౭డువీధములు గలదిశా నుండునని తాత్పర్యము నూ పువణ్వాదిరుహ లిన న

టీ ఊపకృతి;=ఉపకృతి (క్రియ పుషుణ్వాదిః ఆ ఫుష్‌-ణు మొద లుగాంగలద్వి స్యాత్‌ జ లగును అనంగా నుపకృతికియ పుషమ-పుష్టా ణు=సుతౌా అనునవి మొదలుగాగలది యని ఆశ్చర్యము సూ, అథభూ జ్యాదిః పరిణరిః, వ!

టీం ఆభజపీముట, పరిణలి; = పరిణతి కీయ భూజ్యాదిః ఐ= భో భాతువు, జిధాతువు మొదలుగాగలది, స్యాకోజఅగును ఆఅనంగా6 బరి ణత్మిక్సియ, భూ-సత్తాయాం, జిఎజయీ ఆనునవి మొదలుగాయగలది యని సూ, అన్యాతు రళ్లో వస్వాదిః, ళీ

జ్‌

రై సిటీ శౌన్ల గ 'బచినామణీ ధి దిగా

టీ ఆన్యారు=సంవృతి, శ్రీయ రళ్డీవస్యాదిఃజరంజి ధాతువు, బస భాశువు మొదలుఇాంగలది స్యాత్‌ జ అగును. అవంగా 'సంవృత్మిక్కియ్య రజ్జంరాశే వసంనివాసే అనునవి మొదలుాంగలదియని తాత్పర్యము నూ, స్యా దుపకృతిః శృదన్తా,

టీ ఊపకృతిః = ఉపకృతి క్రియ కృదన్లా అ కృత్పంత్యయాంత ముగ్యా స్యాత్‌ లగును అనంగా నుపళ్ళతి, క్హియ ఘజ్‌, క్‌ మొద అయిన శృర్పంత్యయ మంతమందు గలదియై చ,కృతియగునని శా ఈ పోపు నుట్కి స్తుతి అనుమతి సనోష రోష మోవా, పేద, భేద విరోధ ఇత్యాదులు

గా ఎ

టీ సాపరిణతి;=ఆపరిణతిక్రియ్య ఆయవరన్విచేవ=అయ్‌, అన్‌ అర్‌ అనువానితోం గూడినదిశాచే భజీత్‌ అగును అనాం బరిణతి శ్రీయ ఆయ్‌్స్‌ అవ్‌ ఆర్‌ అనువర్థ ములతోడ( గూడియు చకృతి యగునని తా ఊఉ __జయ్‌్క్‌త్షయ్‌ సంక్రయ్‌, అనుభవ్‌ పరిభవ్‌, అపన్హ్శవ్‌, భర్‌వర్‌ వార్‌ ఇత్యాదులు సూ, సంతృతి రహతాకారా,

టీ సంవృతిః=సంవృతి క్రియ, అవాతాశారా-అవారే = అనాదిష్ట్ర మయమైన) ఆశారాజఆకారముగలదిశాా భవేత్‌ = అగును అనలా సంవృతి శ్రీయ యుపచేశశాలమందు సిద్ద మెనస్వరూపముతోం గూడినటై చకృతి యనసనని తాం ఊ __రఇు వవ ఆర, ఖద, గర్వం గణ దర్జ్క భజ ఇత్యాదులు జ ఖ ఇ చ, జ కో సూ, శ్రేయం శ్రివిధాసుచ ్రీయూన్వేవమ్‌,

టీ శ్రివిభాను=త్రివిధము లై న శ్రియోాసుచజ్యక్రియలయందును, వీవహ్‌=ఇట్లు క్రీ యం ఇ ఎఆుంగునది అనగా నుపకృ త్యాదిభేదమువలన ము త్తెజంగులు గల్మక్రియలయం దితెఆంగున లత్‌ణం బెజుంగలందగినది యని తా, సూ, తద్గర వ రమానాతీతాగామ యా జేయాః,

ద్ధ్మ వర్త "తా స్రర్థ కాక కి, న్‌

శ్రీ యాకిజ్ళేదము 55 టీ శ్రీయాః ణు ్ర్‌యలు; రద్ధరవ రృమౌ వాతీ తాగామ్యర్థళాః ఇ కద్ధ =రద్ధర్య ము, వర్తమౌనజవరమొనము, అరీరఠరజభూతము, ఆశామిఃః భవిమ్యళ్తు అర్థశాః ణు ఆర్ధములుకలవిణా, కే యాః ఇ తెలియందగినవి అనంలాల శ్రియలు తద్ధర్తార్ధక వరమా నార్థ క, భూశార్థక, భవిమ్య దర కము లని నాలుగువిధములుగా నున్నవని తా తద్ధర్మ; మనంగా భూతా ద్యర్థ శ్రయవిలతణమైన యొండొక యర విశేషము సూ తత్ర ద్వితీముక.రా్యయాతె- స్త స్సానుబన్థకా చేవ, ౧౦ టీఠఈఠ 'తృజవానియందు, యౌాజవీవి, ద్వితీయకు క్యా-ద్వి తీయ జూ "రెండవదియు, తుర్యౌజ నాలుగవదియాన్నో తౌజఅవి, సానుబన్ధశా వేవ= అనుబంధముతో.గూడినవిశా చే, _పం=అగుచున్నవి అనలగాం దద్ధక్మార్థ శాద్మిక్సియలయందు "రెండవది నాలుగవది యగు వర్తనౌొ నార్ధకభవిమ్య దర్థకము లనుబంధసహీతములుఇానే యుండునుగాని నిరనుబంధకము లుగా నుందడనని తౌ, సూ, వసతిరనుబస్థకస్పా్య్భద్య లే లడర్ధో నివమీత సత, ॥ ౧౧ టీ య శ్ర=ఎచ్చట, లడర్భ 8న _ర్హమా నార్థ ము వివమీరఃఐవివశ్నీ ఠరమో రర్రజఆచ్చట, వసతిః=వసధాత్వర్భము., అనుబస్థక$= అనుబంధ కముగ్యా స్యాత్‌ ఎఆగును ఆనా చ్రియాపదంబున శెచ్చట వ రమా వార్థ ౦బు వివక్షీరంబగునోో యచ్చోట వసధ్గాత్యర్థమైన ఉన్న యను ళ్టం బనుబంధకం బగునని ఆాత్సర్యము సూ, ఆస్తి రనుబస్థకస్స్యా ద్యత్ర, లృడక్హో వివమీలో ఛారోః, టయ శ్రుజవచ్చం; ల్బడర్భి ॥జభవిమ్యదర్థ కమ్యు వివతీర$జవివశ్నీ తమో ర్యర్రజఅచ్చట, థాతోఃజధాతువుమాలద్య అవ్వి; = అసధార్వ ర్ధము అను బస్థక $4ఆనుపంధక ముగా ప్యాత్‌ =ఆగుమం అనంగా త్రిక శెచ్చట భవిమ్యదర్థ ము వివఖీకంబగునో యచ్చట అసధాత్వర్థమైన శల యనుళబం బనుబంధకంబగునని తాత్సర్యము

“ర్లిశ సటీ కాద్ధ 9కబ్టచిన్తామణి థం దా సూ, భవతి శీ యాపదానాం శ్రీవిథానా మించుగాగమః, ౧3 టీ శ్రీవిభానాంజము ల్తెలంగులుగల, ్రీయాపదానామ్‌= శ్రీయా పదములప్క ఇంచుగాగమః = ఇంచుగాగమమ్యు భవతి = అగుచున్నది అనలా నుపక్ళ త్యాదిభఖేదమువల నం చ్రివిధములయిన ్రీళూపదమలప స్వార్ధ్యమం దించుగాగమంబు వచ్చునని త ఈయాగమము కిత్తుగావున నం త్య్యావయవంబు/గా నచ్చును నూ, బేళ ఏ ౧౮ టీ 'గేళ్ళ=ణ్యంతమనపను, ఇంచుగాగమ। = ఇంచుగాగమము, భవతి=ళలగుచున్నది అనగా హేతుమతిచ” ఆనునూత్ర్రము చేత "చ్చట ణీచ్చంత్యయంబు విధింపంబడినదో యచ్చట నించుగాగమంబు వచ్చునని తా ఈయర్థ మందు బేళ్య క్రియలప నీయాగమంబు వచ్చును సూ, అనుబన్థస్రార్థన యో ర్లై" వ్యతిరేకాదికేచద చోః పస్స్యాశ్‌ టీ ఆనుబస్థ ప్రార్ధనయో॥ = అనుబంధ ప్రార్థ నార్భ ములందును, ణౌజ ణీజర్థమందును వ్యతి రే శాది'కేచ వ్యతి శేశాద్యర్థ మందును, చోః=చువర్ధ మునకు పః=పశారము, స్యాత్‌ =అగును అనంగా ననుబంధకము పరం పగునఫ్రుడును ట్రార్థనార్థ్యము పరంబగునఫుడును ణిచ్చు పరంబగునపుడును వ్యతి రేశార్థము పరంబగునవుడు వాదిపదము చేత6 దుమున్నర్థక సలతిసప్త మ్యుర్థకములు పరములగునఫుడు నించుగాగమసంబంధి యగు నువర్జంబు 5వల బకారాబేశంబు వచ్చునని తా వ _ర్తమౌ వార్థకమున మదావార *ఇము, పఫుష్‌-ఆనుధాతు వుమాంద ఘళ్డు శాంగా పోమ అని రూపంబు ంచుగాగమంబు పోషించు *చుి రిళ్యాదినూ, శ్రముచేత చువర్ణ కము గషించుచు (వస తీత్యాదినూ శ్రము చేత ఉన్నానుబంధకము, పోషిం వుచున్నం వ్యతి శేళాన్జేల్బటిల? టీ శ్యాదినూక్రముల చేత డువర్ధ్య కము వీర్ణాగ మోవి శేషః అనునూ ్రమువేత దీర్ధము, పోషించుచున్నాండు, ట్లు నుతించుచున్నాండుు జయించుచున్నా డు, అనుభవించుచున్నాండు,

యాస క్రి పరిచ్ళేదము వ భరించుచున్నాండు వనీంచుచున్నా.డు ఇత్యాదులు ఇచట6 గొందణం చువర్ణ వ్యవధానముకలిగిన నునా్న్వానుబంధకము పరమగునపు డించుగాగమ సంబంధి యగు చువర్ణంబునకం 'వాదేశంబు వక్కాణింతురు ఊ.__ పోషింపుచున్నాండు నుతింపుచువ్నాండు జయింపుచున్నాండు ఇత్యా దులు “ల్రివిధానామ్‌ అనుటవలన జేళ్యక్షియలవ స్వార్భమం దించుగా గమయుు లేదు ఉఊ ఆాకొట్టుచున్నాండ., మైవ్కచున్నాండు ఇత్యా దులు భవిమ్యదర్భక మున పదాహరణము ఎ-పోషించు అనియుండలాా6 గలానుబంధంబు పోష్షించు కల అనుబంధము పరం బగుట చేత6 బత్వ మును వ్యతిరేశాదా? వి త్యాదివక్ష్యమాణనూ త్రము చేత నలత్య్వంబున్యు వ్యతి కేశా శ్లేల్ళ టీళ్యాదినూ కమువేత డువర కమును రాలా, పోషింపం ఖ ల్‌ ౫

గలండు. ఇట్లు నుతింపంగలండు జయింపలోలండు కొట్టంగలండుః మై/క్కులలండు ఇత్యాదులు ప్రార్థనార్థకమున కుదాహరణము ఎ పోష్టించు వక త్వేఒ త్య్యాదినూ త్రి, ముచేత "నేళవచనమందు మువర్గ శంబును బహువచనమందు దు వర్ష కంబును అనుబస్థ హ్రార్భ నయో రి త్యాదిమా త్రము చేతం ఒత్వంబును రాంగా, పోషీంపుము, పోషీంఫపుండు, ముతింపుమ్యు. నుతీంపుండు, మైైస్కము మ్రష్కుండు ఇత్యాదులు, ణిజర్థమున పదాహరణము పోషించు. గోశ్చ అనున్యూక్రము చేత నించుగాగమంబును *ఆనుబంి "భీ త్యాదిన్యూ త్రము చేత ప్వాన్జేంచు కృంబంధిచువర్ణ ంబునకం బత్వంబును అనుబంధాదులును రాం7గా పోషిం పించుచున్నాండుు నుదింపించుచున్నా(ండ్కు మైక్క్‌ంపుచున్నాండు పోష్షింపింపలగలండు నులింపింపలలండు, మైైక్కంపలాలండు, పోషిం వీంపుముు పోషింవీంపుండు, మై క్కీంంపుము, మ్రైక్కీంంపుండు ఇళ్యా

దులు వ్యతిశేశాది కషకదొావహారణము మాందం జెప్పంబడు. సూ, వ్యతిరేశాదౌ భావిని చాత్చాప్టత్‌ రి టీ వ్యతిరేళా దొజవ్యతి శేశాద్యర్థ మందును, ఫావినిచ = భవిన్య

హా ఖి

దర్భ మందును, అత్‌ =ఆిశారమ్యు స్యాత్‌ = అగును, ఆవంగా వ్యతికేశాః

జో 86 సటీ కాస్థ బ్బదిన్తామణి చ్యర్థ మందును, భవిస్యదర్థ్భ మందును, శ్రీ/(యాంత్య వర్గ ంబున కశారా "చీళంబు వచ్చునని ఆతా అదిపదము చేత. దుమున్నర్భ సతిసప్త్పమ్యాదులు చ్ర్‌పొాంపలడు ఉ _-పోష్టీంపండు పోషింపింపండు, మైకసాండు మైొక్కాంపండు, పోషింపక్క, పోష్షింవీంపకు యమైైక్కాకం మైకం పక పోషింపనరు ౧డుపోషింపంగలండు (మొ క్కంగలండు ఇత్యాదులు ప స్త ప్త సూ, శ్వా భూత యోగీ శ్రీళ్తస్ద స్యేల , ౧౭ టీ క్వ్యాభూతయో?=శ్య్యార్థ భూశార్థ ములయంద్యు క్రి యా న్తస్య= ఛాత్వంత్యవర్ష మునక ఇత్‌ =ఇకారము ప్యాత్‌ =అగును అనంగా శ్వా 'ప్రశ్యయార్థ మందును భూ శార్థ మందును, శ్రీ[యాంత్యవర్ష మున క్‌శారా 'చళంబు వచ్చునని తా ఊఉ _-పోషించి, పోషింపించీ, మొక్కి, మొంక్కించి, పోషించిర్తి పోష్టించితివ్తి పోషించితిర్తి పోషించితిని, పోష్షించితిమి, "'మొరిక్క్‌రి, మొక్కితిని ఇత్యాదులు శీ న్‌ ర! సూ, చ్రథ నైశవచనలా ప పరయా! చీ యాణాంస్యాత్‌ 6 శ్రీయూణా ఇక్సియల క, ద్ధ్‌ర్గా తయోః=తద్ధర్యార్థభూ తా ర్థములందు, ప్రథ మైకవచనలోపః-ప్రథమైకవచన = ప్రథమఫురుమైక నచనమునవ లోపః=ఐలోపము స్యాత్‌ = అగును ఆనంగాల చద్ధర్శార్థ చుందున్యు భూ తార్థమందును, ్రీయాపదంబుల ప్రథమఫురుమైకవచనం పోషించెకొా "మెం కెలా ఇత్యాదులు స గీ సూ, వ్యతిరేకా సే ల్బటి లటి డుద్భ్యాత్‌. ం గో టి వ్యతి రేశాళ్ధే జ వ్యతి శేశార్య మందును; లృటి = భవిమ్యదర్భ మందును లటి=వ రమా వార్థ నుందున్యు డుజ్‌ =డుజ్‌ వర్గకము, స్యాత్‌. న అగును. అన(౫ా వ్యతి రేశార్థ మందును, భవిష్యదర్శ మందును నరమౌా థి అతో నార్భమందును శ్రీయూపదంబుల ప్రథమ ఫురుమైశవచనంబునక డుజ్‌ వ్ణకంబు వచ్చునని అం ఉ --పోసింపండు 'మైశ్యాండుం పోషింహపః

క్రీ యాహివ్మేద; చీ వ్ఫే ము 6 గలండు, మ్రైక్కల లండు పోషించుచున్నాండు, మై వ్కంచున్నాండు ఇ'ళ్యాదులు సూం త్త్యశే పున పదీ భవతః ౨౦ టీ త్ర శినేసనః= స్రర్థమందై తే, దుదీ=దుదివర్గ కములు, భవత;= అగుచున్నవి అనంలగా ప్త బ్ర్‌్ధబున వ్యతి ేళార్థ కభవిష్యదర్భ శ ప్రథమ ఫురుమెైకవచనమునకు దువర్ణ్శశంబును వర్తమౌ నార్థ పృథమపురుమైక వచనమునకు దివర్ధకంబును వచ్చునని ఆా ఊఉ _.-శాంతపోష్షింపద్యు మైక్క-దుః పోష్టింపంగలదు మైశ్యంలగలదు పోషించుచున్నది, మై, ప్కచున్నదడి ఇత్యాదులు శీ సూ, అన్యస్తా చ్చాథాతో శ్ఞాతుశ్వ వివవయైవ భవతీంచ.క్‌ టీ అధాతోః=ధాతువుశాని, ఆన్యష్థాద్చజఇతరళబ్బముమో౭దను, భాళుత్వవివకుయైవ-ధాతుత్వ= ధారువగుటయొక్క-3 వివకయైవన ఇ చిప్ప నిచ్శ చేత నే ఇంచుక్‌ =ఇంచుగాగమము భవతి=అగుచున్నది అనలా భాకుఖిన్నంచైన మజియొకశబ్దంబుమాంద భాతుత్వమును వివక్షీంచునపు డించుగాగమంబు వచ్చునని తొ ఉడ్‌ -ాపల్లవించె అస్తమించ్వె ఆప్ప గించెె తల్లడించె ఇత్యాదులు జో ఆప్‌. నే సూ, తిర్భస్ద దేషు కర్తృషు బహువచనం చై కవచన మేన ప్యా ద్భూతే తద్ధన్తే చం శతి టి ఛూ లే=భూ తార్థమందును తద్ధన్మే చ=తద్ధరార్థమందును, తిర్య స రేమ =తిర్యగ్టడములు, కర్చృషుసక్సుజక ర్హలగుచుండ6గా, బహువచ వమ్‌జఆబహువచనము, ఏకవచనమేవీ = ఏశవచనంచే, స్యాత్‌ = లగును ఆనంగా భూతళద్ధరార్థముల యందుం బకుపతెన్యాది తిర్యక్కులు న చేతనం బులును గర్తలగునపుడు బహువచనం బేశవచనంటబే యగు సని త ఉ చిలుకలు రంజిల చివుషువిలవీలె, చిలుకలుకంజిల్లుక్‌ 9 చివుళు ళం న! ళం ణి న! విలసీల్లుక" ఇత్యాదులు

వ సటీ కాస్థ్రబ్బదిన్తామణి లో, సూ, త్ర తప అన్యత్ర వువీ టీ అన్య త్రృ=తక్క నయర్థంబులయందు వువీ=వువివర్శ కంబులు ద్తుజఅగుచున్నవి. అనలగా తిర్యగ్థడములు కర్తలగునపుడు భూతతద్ధర్థా రములకంళకి నన్యంబు లగువ్యతి శేకఛవిష్యదర్భంబుల బహువచనమందు థి వువర్ణ కంబున్సు వ ర్తమౌ నార్థక బహువచనమందు వివర కమును వచ్చునని తా ఊ చిలుకలు రంజిల్ల వు, చివుళ్లు విలనిల్లవు, చిలుకలు రంజి ల్తంగలవు, చివుళ్లు విలవిల్లంగలవు, చిలుకలు రంజిల్గుచున్నవి, చివుళ్లు విలనిలుచున్నవి ఇత్యాదులు, న! సూ త్రీ వ చేకవచనంతు, రీ టీ వీకనచనంతు=వీకవచనమెలే, వే =స్త శర్థమందువలె, స్యాత్‌ =ఆగును అనంగాం దిర్యగ్ణడములు క రలగునపుడు త్త శ్‌ర్ధంబు నందువలె వ్యతిేక భవిమ్యదర్థ్భక పృథమఫురుమైకవచనంబున దువర్గ క మును చర్తమా నార్థక పృథమపురుమెైకవచనమున దివర్గ కమును వచ్చునని తా ఉ __చిలుక రంజిల్లదు, చివురు విలవిల్లదు, చిలుక రంజిల్లంగలదుు వివురు విలనీలంగలదు చిలుక రంజిలుచున్నద్వి చివురు విలనీలు భారి ళ్‌ ర! చున్నది ఇత్యాదులు ళో! నూ ఉత్వయులే" ననకారౌ స్యాతాం మథ్య తృమెకవచనా నామ్‌, న! టీ మధ్యో త్తమెకవచనానామ్‌్‌ = మధ్యమఫురుషెళవచసో త్తమ ఫురుమైకవచనములప ఉత్వయుతౌజఊశారముతోం/హాడిను వనశారా వకారనకారములు ప్యాతామ్‌ జ అగును అనంగా సమ్మ్షక్కియలయం దన్నియర్ణంబుల మధ్య్యమపురు మైకవచనముల[ వువర్ణకయనుధ ఉత్తమ శఫురుపషెకనదనమునకు నువర్ణకమును వచ్చు నని తా ఉ _-పోష్టీంచు చున్నావు, పోష్పింపలలవు; పోషింపన్వు పోష్షింతువు పోషించు చున్నాను, పోషింపలగలను, పోష్కింపను పోష్మింతును ఇత్యాదులు భూ తార్థమందుమ్మ్ర్ర్యము ఊర్తరన్యూశ్ర్తమునందలి విశేసవిధిచేత వును

క్రి యాపరిచ్చేదము ర్‌ి క్‌ వర్శశములయం దుశారమున కీశారము వచ్చును పోష్టీంచిలివి పోషించి లిని ఇత్యాదులు సూం సర్వేషాం బహూువచనే రుఇతి స్యాత్‌ ॥ ౨౬ టీ సర్వేహామ్‌ ఆ సమ స్తకి,యలయొక్క-? బహువచ నే = బహు వచనమందు రుఇతి=రు అనువర్ధకము స్యాత్‌. =లిగును అనలా నుత్తమ పఫురుషంబునందప్ప సమ స్షక్రియాపదంబుల బహువచనమందు రువర్షకంబు వచ్చు నని తా ఉ _పోషించుచున్నారు పోష్షింపలలర్వు పోషిల పరు పోషింతురు పోషింపుదురు పోషి లచెదరు ఇత్యాదులు భూ తార్థ మందుమొా శరము వి శేషమవిధిచే రువర్థ కమునప బదులు రివర్ణకము వచ్చును పోసష్టించిరి పోషించితిరి ఇత్యాదులు సూ ఉత్తమస్యతు భవే నుః ౨౭ ఆనీ = టీ ఉ రమసరు = ర రమపురుషమునె లే, ముఃజమువర్ల కము న! ట్టి న. యు స! భవేత్‌ =అగును అనంగా సమ స్ష్మక'యలయం దుత్తమపురుషబహువచన మునప మువర్థ్శశంబు వచ్చు నని తాః, ఉ __పోషించుచున్నాము, "వొంప్క చున్నాము పోషింపంగలమ., మొ9క్కటలగలము పోషిం పము, మొంక్కము ఇత్యాదులు భూ తార మందుమొర్ర్యము విశేషవిధిచే మువర కమునసబదులుగా ఘ్‌వర్లకము వచ్చను పోసింటతిమి, మొక్క మ! న! తిమి ఇత్యాదులు, జ ల జీ న సూం వక ల్వెఒథ బవాల్వే నుడుబె” సంస్రార్థనార్థ శేషు స్తః ౨౮ టీ అభ=పీమట, సంప్రార్తనార్త శేషు = ప్రార్భ నార్భ కములయందు, 4 ట్య 9 టి ఖ వక ల్వే=ఏకవచనమందు, బహు ల్వే=బహువచనమందు, ముడుజొజమున రళ డుజ్‌వరకములు సః = అగుచున్నవి అనలా పారనార * కీ. య గా ణా ఎత ఆధి థో లయం దేశవచనమందు మువర్ణకమ.ను, బహువచవమందు డుజ్‌ వర్ణ్మక మును వచ్చునని తా, ఉ --పోషింపును, పోషింపుండు, మొంస్కుమ్యు మొర్పక్కండు ఇ ళ్యాదులు సూదొచోరకు కదే తగా ర ల్‌

శ్చ 00 సటీ కాస్థ ఏక బ్బచిన్తామణీ

టీ తదళే =ఎతదరారమందు జౌజదువర్ల కము పరమగుచుండలగా

ఇ4శి భాధ ణ చోః=చువర్ధ కమునకు లుక్‌ =లోపము స్యాత్‌ జఅగును అనంలగాలం దద్ధ క్యార్ధమందు దువర్శకంబు పరమగునపు డించుూగాగమసంబంధియగు చువ ర్జంబునక లోపంబు వచ్చునని ళా తశారంబు మింద జెప్పంబడం గలదు ఉ __.పోషింతురు పోషింతువు పోషింతును ఇత్యాదులు ఈ శార్యంబు వై కల్పికము “గావున పోషింపుదుర్తు పోషింఫుదువు అని యాను రూపంబులు గలవు న జ నో భూ తాస్టే=భూ తార్థ మందు ప్ర థ మైకస్యవ=ప్రృథమఫురువై.క వచనమునక్రు వత్‌ =వీశారమ, భవేచ్చ = అగును అనంలగా భూతార్త మందుం బ్రథమఫురుమైకవచ నాంతక్రియాపదంబున. కేశారంబు వచ్చో నని తా ఉ ___పోసషీంచె "మెర క్క ఇత్యాదులు లఘ్వాదిన్వంత ఛాతువునవ యశారంబుతోంగూడిన యెశారంబు వచ్చును ఉం కనియె ఇత్యాదులు నూ, దుతివరళౌ కమాత్‌ స్వః 8౧ నా! శూ అటి టీ దుతివర్త కౌజదువర కరీవవక ములు |క,నౌర్‌ = క, మమువలన, ల ణ లా క ప

సః అ అగుచున్నవి. ఆనంగాం బూర్య్వనూతే ద్వయమునుండి తదశేే ఐటి ళ్‌ థఖిా*ి భూతాగ్ణే అనుపదద్వ్యయ మనువ_రించుచున్నది గావున, తద్దర్థారమందు దువర్ధకలేబును,. భూ తార్థమందు ట్రేవర్ధకంబును వచ్చునని గా పోషింపుదురు, పోషింపుదువుు మొ9క్కుదురు, మొంప్క_దువు, పోషిం చితివి, పోషించితిరి, మొ9క్కతివి మొక్కితిని ఇత్యాదులుం సూ, నాద్య స్యాదేః ఏం

టీ ఆద్య స్యజ మొదటిదైన తద్ధర్థార్ధమయొక్క, ఆచేః= ప్రథమ పురుమెకవచనమునక, నజలేదు అనంగాం దద్ధర్థార్థక ప్ర థమఫురుష్కైక వచనమునందు దువర్శళలబు లేదని తా, ఉ _పసోషించుకా మొంట్క చుక ఇత్యాదులు

శీ యావరిచ్చేదము ర్ట సూ, ద్య్వయోశ్చ భూతాన్దే, 83 టీ భూతాళశే=భూ తార మందు, ద్వయోశ్చజవీకవచ నబహువచన ములక్‌ను, నజలేదీ అనంగా యా ఆ రృక్మక్రియాపద ప్రృథమపురు పైక వచవ బహువచనములయందు+ దివర్మ కయు లేదని తొ ఈఉ పోసిన పోషించిరి, మై, కె? మైక్కీరి ఇత్యాదులు నూ, చిస్టవరస్య తకారో దో న్సాస్థత్‌ * 2 టీ బిన్షుపర స్యజలిందువుకం మెం బరమయిన్య దో4 = దువర్షశము నవు తళార$=ర కారము, స్య్టత్‌ జఆగును అనంశా “జాచోర్లు క్తద్ధర్మే అను నూత్ర్రము చేత6 జువర్ష్యంబు లోపింపంగా వీందుపర మెన దువర్ణ్శకంబు నప6 దశారాబేశంబు వచ్చునని తా ఉ _-పోషింతుర్కు పోష్షింతువు ఇత్యాదులు, సూ, భూతా దుతాం బరేషా మిత్‌ క్రి ౫ టీ భూ తాత్‌ భూ తార్భక శ్రీయాపదముకం మె పశేహింజపరము లయిన వర్గకములయొక్క_3 ఉఊతామ్‌=ఉశారములకుు ఇత్‌ =ఇశారను ప్యాత్‌ జఆగును అనంగా భూ శార్థక్యక్సియాపదంబులమాంది, న్తురు ము ఆనువర్ణకములయందలి యుకారంబున శారా దేశంబు వచ్చునని తాం ఉఊ.._పోషించిరి పోషించిరివి పోషించితిరి, పోషించితివి పోషించి తిమ్మ యమొ9క్కరిి మొొక్కతివి, మొంక్కీతిరి ఇత్యాదులు సూ, లఘ్వేశాతర ఫూర్వ ,క్రియా_్తిమస్యానయో భవే ది దా 3౬ టీ అనయః = ఆయంతముగాని, ల ఘ్వేశాతర పూర్వ క్రియా వి మస్య-లఘు=లఘు వై న వీశాతుర=ఎఒకయత్షరము, పూర్వుజ పూర్వము గా నల క్రియా నిమస్యజ ధార్వంత్యవర్ణమునమ ఇత్‌ అషకారము, వా = విశకల్బముగా, భవేత్‌ =అగును అనంగా నయంతంబు గానిదియయి లఘువనయిన యొకయతురము ఫపూర్వమునందు4 గల్యక్రియ కంఠత్యంబైన

రి సటీ కాస్థ $బ్టదీన్తామణీ వర్షంబున కికారాటేశంబు వికల్పంబుగా వచ్చునని తా ఉ __ఘటించె, గా ఘటియించె నటించెె నటియించె వధించెె వధియించె ఇత్యాదులు లఘు వనుటవలన రంజించె సాధించె ఇ త్యాదులంధును, వీశాతమర మనుటవలన శరుణించెై వివారించె ఇత్యాదులందునుు ఆనయ। అనుటవలన జయించెె నయించె ఇ త్యాదులందును ఇళారాబేశంబు లేదు కొండొకచోట. ఛ్రౌడి యోగంబుననగు ఉ& డు ర్ర్తరించెె ఊలత్తరియించె ఇత్యాదులు జో జ్యో అర సూ, తిజ్మ ధ్యనామకా స్పు్యుక్మధ్యవ.పుకుుపాశ్చ యే రమా నాళ్చే వేర టీ యే=వీవి మధ్యమపురుషాశ్చ = మధ్యమపురుష క్రీయలును? రమా న్తాళ్చ= రాంతమౌంత క్రియలునో 'లేజఅవి, తిజధ్య నామకా। జా తిబధ్గము లను పీరుగలవిగా స్యుః=అగును అనలగా మున్ను తిజ వలీ శ భ్య్యంబులు కళలని ఇెప్పంబడినవి, అవి యీవి యను నాశాంక్ష కిచ్చోటం బ్రైెష శిరాలగా మధ్యమ పురుష క్రియాపదములును రాంత మాంత క్రియాపదములును దిద్యధ్యములని ఇెప్పలుడినవి యని తా ఉ పోషించితివి పోషించితిరి పోష్షించిరి పోష్టించితిమి ఇత్యాదులు నో, నళ వ్‌ ఈ శ స్‌. న! సూ, చో రాత్మ నేవదా స్టగృప్లాతా వాగమస్య వేత్వంస్యాత్‌. జ జ్‌ ఆత్త నేపడాన్టే= క్రియా ఫలక రృ గామి త్వార్భకమైన గృ్లాతా =కొనుధాతువు పరమగునపుడు ఆగమస్య = ఇంచుగాగమముయొక్క, చోః=చువర్ణ కమునకు3 ఇత్వమ్‌=ఇశారము వాజనికల్పముగా, స్యాత్‌ జా అగును అనంలూాం గి యాఫలక రృ గామి త్వార్త దో్యోతక మగు కొను న్‌ జూన్‌ ఖి ధాతువు పరమగునపుడించుగాగమసంబంధి చువర్ణ మున కిశారంబు విక ల్పంబుగా నంతాబేశం బగు నని తా ఉ __పోపష్షించికొనియె, పోషిం చుకొనియె ఇత్యాదులు జేళ్యక్రియలయందు స్యా స్థేంచుగాగమము లేదు గావున ధాత్వంతోశారంబున కిశారంబు ఉఊ మొక్కి కొనియె మొంస్కకొనియె ఇత్యాదులు

శ్రీ యాషిచ్ళేకము న! నూ "రళ్జతిఘట్యాదీనాం చిక్జో శృసాన్టివీ లావుభొ భవతః 3౯ టీ ఇరజ్జుతిఘట్యాదీనాం న రంజలిభఘుట్యాదిధాతువులయొక్క_, బిస్జోః=సున్నకును చప్య్యాపి=చ కారమునకును ఉళ్గౌ = రెంరైన;, లౌజు లకారములు భవర;=లగుచున్నవి అనంగా రజ్జ-కారే ఘటం చేస్టాయా మి త్యాద్యకర్మ కథాతువుల యించుగాగముసంబంధిబిందుచ శకారంబులవ "ండులశారంబులు సంళ్లి స్టంబులయి యాబేశంబు లగునని తా ఉ రంజిల్లు ఘటిల్లు; వి ్తరిల్లు ఇత్యాదులు ఆదిగ్రృవా ణము చేత6 దద్భవముల వను ఉ -ాఅవటిల్లు నివ్వటిల్లు ఇత్యాదులు ద్వి త్వా భావంబుగం టయోగంబులు గలవు రంజిలు నివ్వటిలు ఇత్యాదులు సూ,నతుణౌ ఛభవేచ్చలోపో ణ్యస్టేయో నర్తలే పరే తనస్మీ౯, ౪0 టీ ణౌతు= ణిచ్చుపరంబగునపు రైతే న = లకారాదేశములేదు, ణ్యగ్జే=ణిజర్భ మందు య॥ జ ఏయించుగాగనుముు వ ర్తతే = ఉన్నదో, తసి కాజఆయించుగాగమము, పశేసతి ఇ పరమగుచుంద:గాా లోపళ్చజ ప్వాన్థేంచుగాగ మలోపమును భవేత్‌ అఆగును అనంగా రంజతిఘట్యాది ధాతువులవ, ణిచ్చుపరంబగునపుడు లళారద్వయా దేశము గలుగదు మటి యీమియనిను ణిజన్ధేంచగాగమము పరమగునపుడు లద్వయా చేశ యోగ్య స్యా న్టేంచుగాగమలోపంబు గలుగునని తాం ఉ _రంజించె మము, ఘటించె సత్కార్యము ఇత్యాదులు. సూ, ఫున రాగమః క్రి యాగణామ్‌, రగ ౧౨ టీ శ్రీయాణాంజ్యక్రియలవ ఫువః=విశేష మెను ఆగమః ఆ అగ మము, స్యాత్‌ ఎలగునుం అనంగాం శ్రైయూపదంబులవ విశేషాగమంబు వచ్చునవి తా ఉ __పోషించెడ.క, పోషించెడి౯ా, పోషించెదరు, పోషింపపమ, పోషింపక, పోషీంచు.ందుకా, పోషించినక్‌ ఇత్యాదులు సూ, పర్యాప్తో మన్మ లేడు సజ్కేతఃః ళ౨9

న! (6 న నటీ కాస్థ ౧కబ్బదిన్తామణీ టీ మన్మ రేశు నా నామతమంచై లే వదేత్‌! జ సంశీరము, పర్యాప్తః అ 'సంవూర్ణ్జ్మము అనగా దర్సమ క్రియల పః కజేయందగన శంకీరం బింతియ తక్క నయంళంబు సంస్క్భృతంబునందు నీదంబని తాం ప ప,దర్శనారము ౦ మజల€౬ జెప్పుట చార్థ్యప్ర ఛనార్భ సూ, సంపారనారశా దీత్‌. ఈ3 ఆట 9 టీ సంపారనార కాత్‌ = పారనార కముమింద్య, ఈత్‌ = ఈశా /ఖ 9 ఆధి థి రము, స్యాత్‌ =ఆగును అనలా వ్రైర్థనార్థక శ్రీయాపదంబుమాంద నీకా రంబు వచ్చునని తా 6ూ __పోషింపుమో పోషింపుండీ ఇత్యాదులు సూ, వదాతౌ వశ్నలతణా భవతః, ళో టీ ఏదాతౌజనీశార ఆశారములు చశ్నలకణౌంప్రశ్న = అడు గుటవు లకృణౌజదో్యోతకములు భవతః=అగుచున్నవి అన౮౫ాం త్ర్‌కా పదంబులమింద ేశారాశారములు పక్ష దో్యోత కములు గా వచ్చునని తా ఊ __నన్నుూచితివే కృ్ణనలిననయన, కరుణల లో,చితివా నన్ను గంసవైరి నుబంతంబుమిందనువచ్చును ఉ ___వీమిటికే కృష్ణు జూడ నేగితిరాధాా ఇత్యాదులు జో, య నూ, వదోతా వ్యతిరే కాదనీ సంస్రారనవరౌ శ్రి యాణాం _స్తవ టి ియాణాం= క్రియల లోపల, వ్యతిళేశాదపి=వ్యతి శేశార్థము ₹(మిందన్యు ఏదోతౌజపవీశార ఓశారములం సం ప్రార్ధనప రౌజ సం ప్రైర్థ వార్థ శములుగాా _స్త్కజఅగుచున్నవిః ఆనం౫ాం శ్రీయాపదంబులలో వ్యతిరే శార్థ కముమోంద నేశారో శారములు ప్రార్థనాద్యోతకములు౫ా వచ్చునని తా ఊఉ __నన్నురతీంపవే కృష్ణనందతనయ్య కరుణవీకీంపవోయమ్మ్య, శడలిపటి ఇత్యాదులు అపిళశబ్రమువలన సం చేహాద్యర్ద ములందును వచ్చునుం ట థా ఉం---చూచున్నో చూడండో ఇత్యాదులు,

యానరి గ్ర్‌ శ్రీయాక 'శ్భేదము ర్టి సూ, భావే టవ్గకోఒన్సే నర్వేషాం చ ్రీయావడానాం స్యాత్‌. రోలు టీ వసర్వేషాంజసమ స్షములై న శ్రీయూపడదానాం = ఆ్రీయాస్తద ములయొక్కా, అ న్తేజ*ఆంతమందు, భావేజగావార్థమున, టవర్ష్మ కః జట వ్గ్గ కము స్యాత్‌ =లగును అనలగా సమ_న్ష కి: యాపదములయంతమందు భావోర్థమన టవర్థ కంబు వచ్చునని తాత్పర్యము శీ నీ సూ, కర్మణ్భనుబన్థస్సా వ్రచ్పోతి ధాతు! క_ర్పృవచ్చ తద్విధయః టీ కర్మ ణీ=క ర్యార్థమందు పతిధారు;=పడున్సాతువు అనుబన్థ (= అనుబంధము-గా, స్యాత్‌ =అిగును తద్విధయః-ఠత్‌- = దానియొక్క, విధయః=శార్యములు కర్శృవత్‌ =క ర్రర్థకమనపవలె స్యుః ఐ= అగు చున్నవి, అనలా చ్రియల పం గ క్యార్ధమందు( బతి ధాత్వర్థమైన పడు ళం బనుబంధ మగును చానిమిందం గర్భప్రయోగమునవవలె నున్నానుబంధము మొదలై నశార్యములు వచ్చునని తా ఉ __పోషింపండుచున్నాండుు పోషింపండియె. పోషింపం బడలగలండుు పోషింపంబడుు పోషింపలబడండు "మొక్క _6బడుచు న్నాండు ఇత్యాదులు ఖో, సూ. అత్వాది తత్సమానామిన 'దేళ్ళ్యానాం శ్రియాపచా నాంచ, 'రోతా టీ. ఠఈఠ్సృమానామివ=రత్సమ. శ్రీయలపవలె, జీశ్యానాంజ దేళ్యము లైను శీయూపదానాంచజ క్రియాపదముల కను అత్వాది = అత్వాదిశా ర్యము, స్యాత్‌ జలగును అనలగా “వ్యతిరేశాదౌభ్గావి నీత్యాదినూ శ ము వేత విధింపణుడిన ఆశారంబు మొదలుగాగల శార్యములు దర్సమ్య కీయ

రి రగ కటీశాన్థ 9ళబ్దదిన్తామణి లకనలె చేళ్య కియలపను వచ్చునని తాత్పర్యము ఉదాహరణ మయ్యె యెడల: జెప్పంబడియె ల జీ అభరు జీ అ అధ సూ, వర్తాగమో వి వల్లి పురుపేస్వ స్టేషు చాపి వచ నేము, ౪౯ ఇతి శ్రీసలభాహావాగనుకాసన నన్నయస్థభట్టవిర చితాస్థ ఏశబ్బచిన్నామణ” జ్‌ (1 మ సఖ్బమః చీ యాసుచ్చేదః, టి పురుషేషు =ప్రృథమౌదిపురుషములయందును, అగ్జేషు ఎవర్త మౌ నాద్యర్థముల యందును నచ నేషువాసీ=వీకవచ నాది వచనములయం దును వర్ణాగమః=వర్షాగమము, విశేసః = విశేషముగ్యా భవతి = ఆగు చున్నది అనలా ఛ్రైథమఫురుషము మొదలగు ళరుషములయందును వ _ర్హమౌ వార్థ ము మొదలగు నర ములయందును ఏకవచనము మొదలగు వచనములయందును వర్షాగమంబు విశేషంబుగా వచ్చునని తా ఉ _- ఉన్నాండ్యు రాండుు రావించ్వె శాచె శావండు శావుము పోయె, పోతిన్తి పంపు చనియొె చనితివి వినియె వింటి అయ్యె, అయితిని కాండు, కమ్యు3 శావించ్వె శాన చూచుకాా చూడండు ఇత్యాదులు. ఆ ఇది క్రీసకలభాపావాగనుశాసన నన్నయభట్టారకప్ర, ణీఠంచైన అఆయాతకరంచినాకాయాసష క్‌ యాంధ్రళబ్దచిం తామణియందు జ జ రిచ్చేదమా గ్‌ంఫె32యాం ళల రరర ను వెన్నపురి. శ్రీళామినెషెన్సున ము.ద్నికేము,...-1056