Analysis: Andhrashabda-Chinthamani

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/saraii-rasatau-amdharasabadacaimtaaamanai
Date: 2026-08-02 13:12
Chunks: 9

---

Book Overview

Book: Andhrashabda-Chinthamani
Source: https://sundarayya.org/saraii-rasatau-amdharasabadacaimtaaamanai
Total OCR chunks analysed: 9

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 96%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• కాని
• లేదు
• నన్నయ
• గాని
• యున్నది
• వ్యాకరణంబు
• బాలసరస్వతీయములో
• యకారము
• ఎలకూచి
• బాలసరస్వతి
• నన్న
• మును
• పారమును
• నన్నయభ
• వినా
• సర్వ
• నాదియందు
• మొదట
• పారము
• అయిన
• గాదు
• అనుదానిచే
• ప్రాకృతమున
• న్లో
• ఆంధ్ర
• ములు
• నన్నయభట్టు
• రచించి
• యున్న
• మొదలగు

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0001-0010.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13482

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [22, 300]

Key Terms:

• కాని
• లేదు
• నన్నయ
• గాని
• యున్నది
• వ్యాకరణంబు
• బాలసరస్వతీయములో
• యకారము
• ఎలకూచి
• బాలసరస్వతి
• నన్న
• మును
• పారమును
• నన్నయభ
• వినా
• సర్వ
• నాదియందు
• మొదట
• పారము
• అయిన
• గాదు
• అనుదానిచే
• ప్రాకృతమున
• న్లో
• ఆంధ్ర
• ములు
• నన్నయభట్టు
• రచించి
• యున్న
• మొదలగు

Extractive Summary:

థీ శ %46 ర్‌ క ల 2! న క బ్రనమింపవలయు నని దీనియర్గము ఇ చెప్పటవలన€ బ్ర, త్యేకప్రయోజన మేమియు లేము గావన చాలసరఫర్టతీయములో నిది లీకు న్నను నిర్చాధకమ ఇాలేంచుపరిధి ప, భృతిలిప్యుద్ధార కళ్లోకములు-ఇవఏ చాలఫరస్వతీయ ములోం జూమ్టుట లేదు అధర్వణాచార్యులు తనకాలమునకు మాటీన లిపీ వ కాగము “షంచవన్తాదయోవన్గా ” అకక్షోకములచే సంస్త్రరించి యుండు టచే నధర్వణున కంకెం బూర్వుండ% నన్నయభు కా లేందుపరిధి మొన లగుశ్టోంముం రచించి యుండె నని యును నవి ప్రుత్నీ ములు కా వని యును దోంమచున్నది పంచవగ్రాదయోవన్షా ” అను నధర్వణక్లోకములు హాలేం ముపరిధిొఅను శోకములకు శేమపూరకములు అప్పటి లివీకి లిప్యుద్రారకత్లోళో ల లిపికిని సరిపడ కుంజటచేం గావిలయు.

---

Chunk 2 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0011-0020.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 16966

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• గనుక
• గాని
• బాలసరస్వతి
• లేదు
• వచ్చి
• వచ్చును
• ఇత్యాది
• స్యాత్‌
• వచ్చు
• వచ్చిన
• కాని
• రాముకు
• బహువచన
• అనుచోట
• భావము
• క్రియా
• యుండును
• కనుక
• నిత్యం
• ఇత్యాదులు
• సంధి
• పరముగా
• గాదు
• అనునది
• పరిణతి
• శ్లో
• లేకున్నను
• అనుసూ
• వ్రాయుట
• ప్రకాశ

Extractive Summary:

నితరవిషయ వీమెనము నెక్టు కుగ( 'జేనియున్నాండు కాని బాలసరస్వతి చేసిన వ్యాఖ్యా వనమున దిర_స్త్టరింప లేదు చాలసరస్వతికి నహోబలపండిత వభ్ళతులకును న్యాఖ్యానములో విప్రశపల్ని లేకున్నను ౯శక్ష్యమలలో మూత్ర మడ క్షడ వివ్రతిపత్తి చూప చున్నది బాలసరస్వతి జూదళశ్వము శౌరసేనికే తద్భవ ము (ప్రంజ్ఞా 8 శ్లో) అని జూదళ్వమును శౌర'సేనీతద్భవము.గా వ్రానెనుం ఇట నహోబలపవతి జూదశబ్దము శూరసేన తద్భవము గాని ళూర సేనతద్భవ తద్భువము గాదని “వవంస్థి తే జూదశబ్ద శౌరసేసీతద్భృవ ఇతి సరస్వతో్య్యో క్తం త ద్విదారమాంద్యేనైవ వవ మన్యేపీజ్టేయా- ” (అవాో 271 పుట) అని ఖం డించియున్నాండు “ద స్థన్య శౌరసేన్యా మభోరచోసోః అను సూ శ్రముచే భళూరసీనభాపాభవ మైనపుకు దకారము విఫింపంబడినది ద్య్యూతశ బ్రమునకు6 -బేస్తూ త్రముచేం దకారమునకు దకారము “ద్యర్యోర్ట అను సూత్రము చే ద్యకారమునకు జకారము. చాలసరస్వతీయ వీరిక కేన్‌ శొన్ని యనచోట నన్ని యని యుండవలయు నేమో హేతుమతి చ” అను నుక్తర స్యూత్తము చేత హేతుమన్షిచ్చులయందు ఆంధ క్రియలయందైనను గాని యించుగాగమ మే వచ్చుచున్నది అను ముందు వాక్యములోని ఆంధ క్రియ లయం ైనను అనుకానిచే స్వార్థమున నించుక్టు రా దినియు6 'బ్రేరణార్థమం దించుగాగమము వచ్చుననియి స్పష్ట మగుచున్నది గదా కాన నిచ్చటను అన్ని యనుపద నుండవలయు నని తో చెకిని అన్ని దేశ్యక్కియలమింద ను రాదనంగా నే జేశ్య క్రియమిో౭దను రా దని భెవను పరిణతి క్రియలను చెప్పుచు బాలసరస్వతి అవ భూజ్యాదిః పరిణలిః అన్నాండు గనుక భూసత్తాయాం జిజయే మొదలైన యజంతహలంక ధాతు వలకు (వాలంతధాతువులు పరిణతి ధాతువ్రులలోం జేరచ్చు గాన నొక్ట్ట్వయజం తధాతువులకే యని చెప్పవలయును కనుక వాలంతధాలువ్రల కనుట స్రామా దికము) వర్తమానార్థ వివక్ష గలుగుదుండ( కా వర్తమానే లట్‌” అను వ్యా కరణ స్యూత్తము చేత ల ట్రత్యయము వచ్చి. ఇట ఫహృదయులగు విమర్శకు లే ప్రమాణము శాముకు- అనురూపమును గూర్చి నన్నయ పసంగించెనా- టాదివిభ శ్రా నిర్నే ల్యేశే” అను సూ వ్యాఖ్యానమున బాలసరస్వతి తృతీయాదివిభక్తు లు పరమైయుండిన న్యాగమము లేదు ఇ ట్లని కొందలు పెద్ద లనిరొ అని వ్రాని ఠదుదాహరణనుగా- రాముచేత రాముకళొఆకు, రామువలన రాముకు 'రామునందు అని యుదావారించను అవోోబలుం ఉ సూ త్రమునకు వ్యాఖ్యను

---

Chunk 3 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0021-0030.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15027

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [67]

Key Terms:

• గనుక
• గనుకను
• గాని
• కావ్యము
• గాదు
• మనుట
• కాని
• అనియు
• నిలలకు
• ప్రతిలో
• యున్నది
• వ్యాఖ్య
• దీనిని
• ములు
• నేను
• కావ్యం
• కవిఖి
• చేతను
• మొదలైనవి
• నెయ్యము
• వచ్చును
• అనుదానిచే
• చిన్నయసూరి
• మైనను
• లేదు
• న్లో
• లోపము
• లేవు
• త్రమునకు
• పొరట

Extractive Summary:

నం గాన్తుపీంచి యశీప్పీతప్ర, బంధశ నళ్థవిజ్ఞాన?ి వ్యభక్షి యొశంగుం గావ్రతం దల్లి భిక్షభఘద[త ల్పావి దశథ్నీణకాళికాచేవి నాకు 2 వ అని యిష్టదేవతాస్రార్థనంబు వెసి ము న్నా క్రనాండు విద్యానగరిలో నచిం త్యక్తాఫణోపాగమ స్నేహసావాచర్యుం డగుశివయోగివమ్యుచే బేవచో దనం బ(క్కివ్లాప మైన యం ధ్ర శబ్బచింతాముణి క ంధంబు లోకోపకారార్థం బుగాం డీక గావింపంగోరి నెమ్మనంబున కి ఊఉ € చల్‌ ఆరు ఉ వమిమహాద్భుతం బది హరీహరి యె క్రడియం ధృశ్చచిం "తామ శిఫ్టీ యె క్షడిమతంగనగంబు యుగాదిసంభవ్రుం జై మని చన్న నన్ననమహోకవి యెవ్వండు సిస్టం డెవ్వం డా హో మదగణ్యపుణ్యసముద గ్ర తం జేకుజెం గాదె యిన్నియున్‌* మ ఇలం టెక్లాథికు తౌకన్చల్‌ మునుపు లేకే వాప వ్యాఖ్యానక ర్తలు గానోపం పెర్ట్తువరృరము లంతర్భ్యూత మైయున్న యీ వాట లొ యువా “తెలుంగువ్యాకరణంబు నా కొసలా బ్రీతిం డిక గావింప మం చలసిస్టుండు మదీష్టటేవత విరూపాముండు నిర్హంబుగళ, వ అని గణించి లోళోపకారసుకృతకీక్తిలాభవిర ర్రంబునం ర్రవాక్షించ్‌ య్‌ ౭ధ్ర వ్యాకరణఖౌాహ్యనిబంధినోత్సుకుండ నై యం దాది నస్షచ్చర మభి ణి వ్‌ ఆంధ్రశబ్దచింతామ+ీ సిద్ధి న్లో కొద్దుశ్యా లోకో2-న న్యాదృశ శ్చ నిత్య శ్చ సంస్టారాన్థో నియమో ౭-నియమా ద్ర్రామ్యం ప్‌ యత్వపబ్రంశ ఇవి నాలుగుసూ,ర్రములు సిద్ధి =అంధధ్రు భాహాపిస్ధి లోకాత్‌ =లోకవ్య వహారమువలన దృశ్యా=చూడందగినది వ్యనహారసిద్ధ మనుట లోక =లోక వస్థవహారము అన న్యాదృశశ్చ=భఖిన్న స్ర,శార మైనది కానిది యు నిత్యశ్చ=నిత్య మైనదియు ఎప్పటికి ఫాపాకవిత్వములును గలవే యనుట నియమ =లక్షణ ము సంస్తారాక్థ =పంస్టారముకొ ఆకు సలక్షణమైనదిసంస్టారవంత మనుట అని యమాణన్‌ =లక్ష్రణను లేనందు చేత న్రైమ్యం హీ = గ్రామ్య మగును యత్తు= ర్రా్యు మనునదేదో అపభం౦శ =అదే అప భంశ మనిపిచుకొనును అపషభంశ యోగ్యము గాదు గనుక తద్వి వేకముకొటకు, ఈశా్ర్రుమున( శ్రైనక్షింపవలె ననుట లక్షణము పట్టినది యగ్రైమ్యుమును లక్షణము లేనిది గ్రాన్యుము నైనం ణు కుదాహరణము.లు క హరిముఖగరపాలులకు౯ భరియింపంగ రాని వేల్పు వరమేశమకో వారహంససరముసంతేత కరుణ కుభా లొౌసంగు జలకన్య వమూరకున్‌, ఈవచ్యుములో సరపాలులకు సరమ శుభాలు జ్‌లకన్యా యనెడీవి యు క్తలక్షణములు గాకుష్నావి "కాంగా న్రైమ్యుములు ఇవి సలక్షణము లైన సౌమ్యములు- క హరిముఖసురపాలురకుం బరకికింపలగరాని వెలుంగ పరమేశమనో వహరహంససరసి సంతత కరుణ శుభము లొనికి లకన్యకమాకు౯ శా, మ్యసౌమ్యు భేవము ల్భిలాశే 'నెలికకొానునద ఆద్య వ్రశృతి సృళ్చతి శ్చాద్యే "త్వేపా తయో ర్వికృతి శీవలత యానుసర్ప త్యుభేచ యీయం యధాతథం భాషా ఇది యేకస్నూత్రము ఆద్యే=సం స్హృతస్రాకృత భామలు ఆద్య వ్రకృతి = ద్య వకృతియు ను ్రకృతిశ్చ= పకృతియు ను అనివీచుకొనును వపాతు= ఈ యాంధభాషమైన తయో =అలెంటికి వికృతి; =వికృతి యనివీించుకొనునుః యా=వదై న నేమి ఇయం భాపా= ఈయాం ధ భామ యభాతధం=య ఖేచ్భ ముగాను ఉభేచ=అకుటిని శేవలతయా= శ్ర ల్యేకరూవము చేతను అనుస అనుసరించును * దీనితోత్సర్యము- కొన్ని తెలుంగుమాటలు సం_స్యృతము ఇది కెండుసూ త్రములుం ఆవ్యాయా =సం_సృతభా మకు వంఛచాత ద్వళ్థా =వంబది యత్షరములు పకృ ళేస్త = ప్రాకృతమునకై న దశోనా =పది తక్షుకగాం గల తే=అఆయేంబదియు స్యు =అగును బుబూ,4% గా ఐక జ శ వలు ఈపదియక్షరములు లే వనుట అత్త్ర=యీ తెనుంగునందు, మట్రింశత్‌ =ముష్పదియాఆక్షరములు గాని మతిలేవు తే అన్యచ=ళ్ళక్ర కడ మవియు శ్య్యయోగవళాత్‌ =తత్సమములతోడి యోగమువలనను అన్నుఫు విశంతి=, ప్రవేశించును మళ్యుఖుండు శరీరము ఇత్యాదిస్థలముల నవి ెలిసి ద్వివిధాదిదుదేతో-చోవ క తమా చాప్యనుస్వారౌ చ కగ చజయుగ టడణ తదన పబమ యరకలవనపహాళంతు హల్వర్షః ౫ ఉల.

---

Chunk 4 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0031-0040.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15806

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• గనుక
• స్యాత్‌
• వచ్చును
• ఇత్యాది
• సంధి
• స్యా
• గలదు
• వికల్పమున
• లేదు
• ద్రుత
• ద్వివిధ
• నున్న
• నిత్యం
• అవును
• స్యు
• లోపము
• అన్యే
• క్రియాసు
• లనంబకును
• నకారము
• భవతి
• తజ్జా
• ఉకారమునకు
• అకారమునకు
• లోవము
• నుమ్‌
• అనుస్వార
• అనునది
• బిందువు
• గాని

Extractive Summary:

స స య ఇ ఇఒ + విన సె నె నభ స్బానున్వార న వ న్వ్‌ య ణ్‌ వాంగ్‌ 9, క నంట న -య బ్రాస్వా చభ్చూగ్నాపీ భవే వ చ్చే “ఆవీవ సయ ఇవి నెంకుసూ మలు సి =సిము ను సా ధ్యశ్నవ= సాధ్యము ను అయిన అనుస్వార =సున్న పూస్గార్ధళేదత =ఫూ ర్థమును ఖగంమును అనుశే దమువెశ ను ద్వివిధ =లెండువిధము లె యుండును శమ తోం గూడనే పుూనసున్న స్విము- ఆందలము బొందలము ఇవి సీద్దాన స్వారములు నగారముచెకి సున్నైన వె సాధ్యానున రమ లు-అలరుందావి తలిరుందీ వె ఇవి సా ధ్యానుస్వాాములు హైస్వ్వ" =లఘ్వక్షరముకం మెం ఒరమైన ఖు = అృవిందువు పూస్ణి ఓి= నెర బిందప్రను భవే =అన్టను దీర్చాల్చేత్‌ =దీ గ్రాక్ష రముకం"ఓ6 ఒరమైనదైన ఖళ్టైివివ=అ్టైవిందు వే కాని నెరవిందువు గా దని య =₹లియునది.. డీనివ్యవపహార మెస్టింటే. ము లభ్వుక్షరము వరమును గనుక అలాగు ననే మున్పంగన్నియ యను నెరవిందువును జాను సర్వ్ర్తే యిల ”₹లియునది, చ ంకరముఖలైన వీక చవాశ కాశ అని యర్హ బిందువు లే యన్రం గాని నెర నిందువులు గావ్ల న లఘవో2లఘున శ్చేతి ద్వేధా_న్తస్టా న్వివన్తి శాస్తారః క్‌ న క ణ్‌ అన్బిఒన్యవ్యాకరణస్పష్టా రిస త్ర గృవ్యాతే ద్వివిధ బధ. వర్గకః=వర్థక మనంబడ్షును ధాతు ఎధాతువ్చు, క్రీయాజ క్రియ యనంబకును అచ =లఅచ్చుల్తు సమాసత,=సం చవాముభేత, ప్రాణాఃజప్రాణము లనంబడు న్యు అనుస్వార =ఆనుస్వారము బిన్నుః=బిందువనం బడును వజ్‌ =వకీలు వక్త =నక్రము లనంబడునుం వక్రతమవి తస్య సృమాసత; ప్రాణినో ర్రుతాఖ్యో న కచటతపాః వరుపాఖ్యా గజడదచాస్తు సరశాః సిరా ఇతశేం రగ యఖ ఇవి యాజుసూత్రములు ఐచ్‌=వ కౌలు రెండును, వక్రృతమఃణ కాత... శ గలుపశుథము లెల్ల కుకు లకంపా

---

Chunk 5 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0041-0050.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15611

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వచ్చును
• గనుక
• అనునది
• యనునది
• వచ్చు
• అనునవి
• సర్వ
• లేదు
• డుజ్‌
• మొదలైన
• గాని
• స్యాత్‌
• స్యు
• అగును
• కూర్చి
• ఇందు
• రాముండు
• న్యాగమము
• యుండును
• ద్రుత
• లుక్‌
• మగును
• నుమ్‌
• నుండెడి
• అవును
• యుండిన
• ఉత్‌
• గలదు
• స్యా
• భవేత్‌

Extractive Summary:

అనుకవి మస్టీ=మస్టివిభక్తి అంద్వ-దు లా లా బీ టీ వాలీ నాః=అుందు ఇందు న అనునవి సపష్తమాతు=స పమోవిభ్గక్తి వికృతె "= లెనుం గునందు ఓయి ఇతి=టయి యనునది ఆమ స్రణం= సంబుస్థి-స్యాత్‌ =అగును, క డులుమువ్చులు ప్రథమం నినుకూ ర్చిలలు ద్వితీయ-మతే తోడ చేచేతపదం బులుడాందృతీయ- కైకొఆ కుయదలంవంజతుర్థియునునగును దెనుగన కుకా గ్‌ పట్టివలనకంకెయనంగంబంచ మూవి ఛక్త-యగుం గికుయొక్టలోవలలువప్తు జగతిలోనిందునందున స వమియగు నోయియనో సంబుద్ధి యూం ద్రగోక్తులందు. అర్థవచ్చ బరమాపము ప్రాతిపదిక సంజ్ఞగలది యగును" భూసత్తాయామ్‌ డుకృజ్‌ కరగా మొద లైన ధాతువులును రక్‌ రణ్‌ మొద లైన శ్రత్యయములును గాక అర్హవంతము లన శబృరూపము "లెల్లను _ ట్రౌతిపదికము లన బకును గ్య ప్పాతిపదికాత్‌ _జ్యంతా దాబంతాత్‌ ప్రాతిపది కాచ్చ పరతః స్వాదివత్యయా స్యు - పార్వతీ గౌరీ మొదలైన జ్మీషత్యయాం తములమిో దను చండికా అంబికా మొదలెన అప్పత్యయాఎతములమి-ంద ను రామ కృవ్ణ మొదలయిన ప్రాతిపదికలమో దను సు మొదలయిన యీడు విభక్తుల ప్రత్యయములు ను వచ్చును అవి యి వుకేని- స్వాజసమౌట్‌ భష్టా ఛ్యామ్మిస్‌ జే ఛభ్యామృ్మ్యస్‌ జి భ్యామృ సీస్‌ బసోసామ్‌ జ్‌ ఖ్ర్‌స్సుప్‌ వకవచనమను, ద్వివచనము బహువచనము విభక్తి సు ళ్హా జస్‌ ఇది వ్రధమావిళక్తి, అమ్‌ కట్‌ కన్‌ ఇది ద్వితీయావి భక్తి టా భ్యామ్‌ భిన్‌ ఇది తృతీయావిభ్గక్తిః జే ఛ్యామ్‌ భ్యన్‌ ఇది చతుర్థీ విభక్తి జసి భ్యామ్‌ భ్యన్‌ ఇది పంచమిోవిభ్గక్తి బస్‌ ఓక్‌ ఆమ్‌ ఇది మన్షీవిభక్త జీ ఓన్‌ సుప్‌ ఇది స్తమిోవిభ్గక్తి ఈ యేడింటికిని నేకవచన బహ.వచన డ్వివచనము లైన యీమూండే సి ప్రత్యయములును _నెన వని తెలియునది ల్థందులో 'దెనుంపనకు ద్వివచ నము లేదు గనుక మొదలిది యేకవచనమును మూడవది బహువచనము నని తెలిసికొన దగినది విభక్తులకు మేము ఇెప్పిన కందగీతులలోని సంశేతము లు లెల్లిస్తికానునది ఇందుకు శబ్బనివృత్తి చేనికానులక్షణము మొదట రామశ న్న ఉష” సం భ్య్రళముూ చద ప్రకృతి గనుక తన్నా బ్టయముననే ప్రాతిపదికనం శ కిన న వ్రద్యుళల్నత్రీని భయ నది రామ సు అని యుండెను అది యాం దెశబ్ల జస లలా అంత ఎమ్‌ లొ “చుం "తెనుంగున హ్రైస్వమవ్రను అంబ లన్నీ కరభోన చేశ్యవదే= దేశీయపుందె నుణగనందు న చ=లేదుు నవలా సూ లకోరీ ఇత్యాది- వకవర్లోవీ=వశా శక్షరతత్సమమందును నచ=లేదు గ శ్రీ శ్రీ డావ అవిధాతాదే ఉ =అవిధార్రా దే =విధాత్రా-గణవ్యతిక్తమెన ఉ =కకారా "తమునకు డాప =డాప్‌ అనునది యాదేశము వచ్చును డాప్‌ ళో డకార పకారములు పోంగా ఆ- యని శబ శాస్ర న్యాయమున బుకారమ ను గొట్టి నిలువంగా-క్షర్హ ధాత తస్య చ =ఆవిధాశత్రాదికిని వా=వ్‌కల్చను న డాప్‌ వచ్చును కి ధాన చవుాంధాత తౌ ఉభా=అడాబంతా2ఒడాబంతములు కెకును రమేకసమా=రమాశబ ఈశశవ్వాములవంటి వను విధాత యనిన రమాశ బమువాటిడి విధార్భండు , ఈశశ బ్బమువలెనే యకారాంతమె యుండును

---

Chunk 6 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0051-0060.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15881

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వచ్చును
• గనుక
• ఇత్యాది
• స్యాత్‌
• వచ్చిన
• లేదు
• ములు
• స్రీ
• డుజ్‌
• మగును
• అగును
• వచ్చి
• శబ్దము
• క్వచిత్‌
• ననుట
• నగును
• లోపము
• గలదు
• లుక్‌
• రాదు
• ద్విత్వము
• యుండిన
• గారి
• తెనుంగు
• మొదలైన
• యుండును
• లులయో
• దేశము
• వచ్చెను
• నామ్నాం

Extractive Summary:

ఇది నాలుగు సూ త్రములు దారాదేశ్చ=దారాదిగణముయొ క్ర లోః= లుకారమునకు లులయో;ః=లులలుపర మైయుండిన నిత్యం=నిత్యముగాను బహు వచనే=బహువచనమునందు, డుఃజశు అనునది వచ్చును (బహువచనడువర్శ కను లనువర్తించుచువ్నవిి డారాదు లనగా ఆలు మొదలైన తెనుంగు శబ్ద ములు తత్ర =ఆడారాదులయందలి లులయో =లు ల యనువానికి రుళా చ=రు ర యనునవియు స్తృః=అవును ఆడు జవరాంక్రు కోడండ్రు చెళ్లెం గ్రు వాంద్తు వీంన్సు విలుకాండ్రు అనుస్థలములడ కారము మునుపే యున్నది డారాదులలోనివి గనుక రురలు వచ్చినని ర =ర అనుదానికి లులలువరమై యుండిన ల =ళకారము వచ్చును గోరు గోళ్ళు, వ్‌జు వళ్ళు ఉలత్తరసూత్ర, ముచేశ ఉకారలోపమైనది డలటాం=డ లట అను సనీమూ. టు లోని ఉకారమును న లోనిపొల్లును గూడి ఉ౯ అగును దానికి లోపమ యిన చోట లని నిల్చెను ఇటులే ఊర నడుమ మింద మొదలైన రూప ములు జొపవిభ క్రికనామ్నూం=కొపవిభ క్షి కనామములకు సప్త మోతృతీ యాన్దో=సప్త మితృతీ యార్థములయందు అత్వం స్యాత్‌ =అకారము వచ్చును, విల్లు-అనున "క విభ క్షిక నామమునకు స ప్తృమ్యుర్థమందు అత్వము వచ్చెను గనుక టివక్షములోనియికార మశారమూాయును-వింట ఇంట మింట కంట ఇత్యాది అనుతాం (్ర్రీయాం సమానాం సర్వస్య 'స్రీసమస్యచ సులోపః వదన్తతాచ నామ్నా మన్యతరస్యా మియాస్తానొమ్‌ తం ఇది "ఆ5ఏడు సూత్తృములు అనుతాం=డఉీదంత వ్యతిరిక్కము లైన, సమా నాం=తత్సమములకు (స్ర్రీయాం= స్ర్రీలింగ మందునుశుర్ట స్య చ =ఉదంళవూల్లు సహాగా ప్రమస్త్యమైన స్ర్రీసమస్య చవాశ్ర్రీ సమ్హ్యూమ్తుబకును, సులోప$=ప్రథ హాల్తన్తపరి చ్భేదము క పాకృక భవసం సృతభవసం _స్రృత వ, త్పాకృతభవవికృతి భవాః వ్యతో క్రా భూయాంసో వ్యతిరి౩ై నసృంవచాయతో వేద్యా ఈయా ర్యావృ తము సంపడాయ వేద్యము దేళ్యా దస్మద్యుమృద్భ స్తా తృుజసో ర్నుమూ వురూచస్తః న్నుమ్లూ హస్వాళ్చాదే రమిశశి చాన్యతరలుకృ యుక్తన్య ఇది "అండుసూ త్త ములు దేళ్యాల్‌ = తెలుంసలైన అస్ష ద్యుష్మ చ్చ సబ్బాత్‌ =అస్యక్‌ యువ్యత్‌ శబ్బములమోాంద సుజసో = పథిమైకవచనబహువచ నములకు యథ్శాక్తృమముగా నుమూ=ను ము అనునాదేశనులును వురూ= వు రు అనునాదేశములును స్త =అగును యుష్న దస్శచ్భబ్బములకు6 దశమ పసుంచెలుంగు లేదు గనుక దేళ్యాత్‌ అని బేశ్య తెలుంగు లే చెప్పుచున్నాండు, "నా యనుమవూట యస్గచ్భబ్దము సీ యనుమాట య్వున్మచ్చ్వాము కనుక అస్ల చ్భ్ద పథమైకవచనముకకు ను వచ్చిన ,పథమాయా మే దస్తదః” అను నత్త రసూ వ్హృప్రాప్తిని “నేను అనుకూపమాయెకు బహువచనమందు ము వచ్చిన 4 లి న్తర్తరసూ త్రమున మకారము 'నేత్వమును వచ్చి మేము యువ చ్చ మునకు వు వచ్చిన నీశ్రై బహువచనమందు రు వచ్చిన ను్తరసూ తమున మకారము వచ్చి.

---

Chunk 7 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15764

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వచ్చును
• గనుక
• స్యాత్‌
• పరిణతి
• ఉపకృతి
• సంవృతి
• లేదు
• మొదలయినవి
• మొదలైన
• భవతి
• వచ్చిన
• అగును
• యుండిన
• ఇత్యాది
• తెలియునది
• అకారము
• అనుచోట
• మొదలైనవి
• స్యా
• క్రియలకు
• జెప్పు
• బహువచన
• ములు
• వచ్చిన-
• యుండును
• గాని
• ఇత్యాదులు
• లోపము
• మొదలయిన
• సంస్కృత

Extractive Summary:

కర్యాదేః క_ర్శృత్వం వ్రథమాచ నవర్శక శృ తద్వ త్స్యాత్‌ ౧౨ ఇది మూండుస్ఫూర్రములు ప్రతిషేధవాచినాం= పతిపేధమును జెప్పు చున్న, ్రీయాశాం= క్రియలకు ని =నివర్షకము- ఘటింపనివాండు, చూడని వాడు, ధూతాన్ధానాంతు =భూతార్థములకు న =నవర్శకము స్యాత్‌ =అగును కన్యాదేః=క ర్యార్ధము మొదలైనవానికి క_ర్చర్వం _ప్రధమాచ=క ర్ర్రుశకమును శ్రథమయు -నవర్ల కళ్చ=నవర్ష్గకమును వచ్చును నీవ్ర నుతించిన రాజు ఇది కర్గార కము నీచేతం బొగడంబకిన రా జనుట సీచేశనను తృతీయకుం బభమనచ్చును నుతింపంబడిన యను క ర్యార్ధమునకు6 గ రృృత్వము వచ్చెను కర్యాదేః అను నా దిశబ్బము చేత అధికరణార్థముల యందు నిట్టిలాగుననే వచ్చును నే భుజించినచో టు నీవు గెల్చినవాండు ఇత్యాద్యగ్థ్ధ భేదములు 'తెరికికానునది మస్తీ. ఇదుపో త్రమోత్తమములు-బలు ములు కలుములు వెలుములు అయెను రెండవ యుకారము ఉద్బహుల్వే యని నచ్చినది ఇట్టిలాగుననే 'వెలుములు మలుముఎ మొదలెనవి ఇది ప్రా యికలక్ష్షణము అటుగనుక ఇకులు విరులు- ఇ త్యాదిస్టలములందు లేదు ప్రా యిక నిత్యలశ్షణముల వకారము లిటైలాసననే తెలియునది అ_స్తమ్యుష్మద్వాచ్యా దేకత్వ ఇతో నివీ పశేపాంతు ధక్తో ల్తమమధ్యమవ దృహుషు న మధ్యమవ దుతోచ్చ సశ్వేషు ౧౮ ఇది నాలుగుస్తూతరములు అ_స్త్మ్శ్యష్య ద్వాచ్యాత్‌. =అ స్తద్యుష్మచృ్భబ్దము లచేశ వాచ్యమయిన, ఇక =వకారాంతమునకు వక ల్వే= ఏకత్వమందు, నివీ=ని, వి యనువర్గకము లవును నేను గవిని నీవ పతివి కపిశబ్ద మ స్తృద్వాచ్యము పతిశబ్లము యుష్మద్వాచ్యము ప శేసాంతు=ఇకారాం3 వ్యతిర్తిములకు ధర్మో _త్తృమమధ్యమవత్‌ = క్రియంకు ధర్మ మను శర్థమందు వచ్చెడి యు త్త్రమపురువ మధ్యమపురుషల శీదో యది వచ్చును ను వు అనువర్గకము లవ్ర ననుట, నేను భక్తుండను నీవు దేవ్పుండవు బహుషు=బహువచనములయందు మధ్య మవశత్‌ =మధ్యమపురుషవంటిఎ న=కావు వధమో త్తమపురుషలవంటివెను- మురు అనువర్గ్శకము లౌ ననుట మేము భక్తులము మిరు దేవతలరు బహు మ అను బహువచన చఛయోగమువలన ఇకారాంతములకు ను బహువచన మందు ము రు వర్ణకములు వచ్చును మేము కవులము మిరు స్వాములరు, సశ్వేషు=ఈచెప్పీన నుము వు రు అరు నన్నియుం బరమై యుండీన ఉత =అంత్యమైన ఉకారమునకు, లచ్చ=అకారమును వచ్చును భక్తుండు అను నంతోో కారమునకు నుమువురులు పరమైనప్పుక్కు అకారము వచ్చిన- భక్తుం డను-భక్తుండవు ఇట్టిలాగే భక్తులము భక్తులకు-అని యుండును కవిని అను చోట ఉకారము లేదు గనుక అకారము లేదు కవ్చలము అనుచోట, కవులు అను నుకారమునకు అత్వము వచ్చును సూశ్రములో న _సృచ్భబము.

---

Chunk 8 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0071-0080.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 16758

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [95]

Key Terms:

• వ్యతి
• వచ్చును
• స్యాత్‌
• గనుక
• వచ్చిన
• సంవృతి
• చిలుకలు
• మేము
• అవును
• మొదలైన
• క్రియా
• అకారము
• ములు
• మగును
• అనంగా
• వచ్చి
• ల్వే
• క్రియ
• పరిణతి
• కొన్ని
• స్యాతాం
• క్రిందం
• అనివచ్చును
• గలదు
• ఘటింపండు
• తద్ధ
• లోపము
• ఇత్యాదికము
• కియా
• వచ్చుచున్నది

Extractive Summary:

గీరి ఆం ధ్ర బ్రచింతొమణి, పురువన్షైనయెడల “సుజసోమ్నమరూ” అని క్రిందం జెప్పీనాండు కీగనుక్క ఆ నుశారముకారములె మిప్పుకురు మస్పుకును వచ్చిన నేరు సంతోమించుచు న్నాను మేము పృకాశింపుదున్నాము ఛాసిచున్నా మని వచ్చును వ్యతి “కేశాదిశీ చచోః ప పాత్‌ అనిచెప్పీనాంకు గనుక నీవెస్పీన క్రియల కన్నిం టికి వ్యతి చేకార్థము వాచ్యమెన- పుకారము వచ్చినప్తూకు నతి *ేకాస్టే ఛా విని చాత్స్యాత్‌ అను వత్ష్యమాణసూశ ముబేశ అకారము వచ్చిన భటింపం డు భటింపీింపండు -ఆదిశ బ్వము చేశ ఘటింప లేయ ఘకింపరాండు ఘటింపకు న్నాం ఘటింపవచ్చును ఘ3పనయ్యె ఘ3వంగ- ఇత్యాది తుమున్నర్థ ములు చూదుకొనునది ఎడింకృన రనూనాన్రే ఇంచుక్సాపి క్వచి దృ వేత్‌ ౫ అను విశేవనచనమువలన వర్తమానమునంగు నొక వేళ నిందుగాగముమురు గలకు పోమించెడి౯ రత్నించెడిల పోయెకిల వచ్చెకిల ముపడి౯ తేలె డి౯- ఒకవేళ నైగాగమమును గలదు రంజిల్లెడి౯- ఈలాగున వ రవమానా ర్థముందు నీచెప్పినమూండు విధముల [క్రియాపదములు యోజించుకొనునది ఈ చెప్పిన వర్తమానార్థములు మందరి సూత్రముచేకం జెప్పుచున్నాంయ బుస్ధిమంతులయిన వా "శేకవాక్యత చేంళానునది-ఇంక భవిమ్యద్భూవతద్ధ ర్మ కి, యానికూపణముం జేయుచున్నాంయ * ఘటియించె- (వ్యతి రేకాడా భావిని చాత్స్యా క్‌ వ్యతి రే కాజా =వ్యతి నే కాద్యర్థము లు పరమగుచుండలా భఫావని= అ స్యనుబంధక వ న్నైన భవిమ్యదర్థము సరమ గుచుుడంగాను క్కియాంత స్య = కి యాపదములయొ క్ర యంత్యనర్గ్థ మునకు అత్‌ =అకారము స్యాత్‌ = అవును అనంగా వర్తమానార్థక్రియలకుం బలె న ఉపకృతి పరిణతి సంవృతి కి యంకు మూఈ.టికిని ఇంచుగాగమము వచ్చి కల యశు ననుబంధకము వచ్చి వ్యతి రికాన్టే లృ్బటి లటి డుజ్‌ స్యాత్‌ * అను సూర్రముచేత డుజ్జువచ్చి వ్యతినేకాదా భావినిచాత్స్యాత్‌ -అనుసూత్ర ము చేత చుకారోపరి ఉకారమును గొట్టి అకారము వచ్చిన పోపీఎచంగలండ పోమీంపలలండు- ఏీనికిం గ ఛానంజ్ల లేదు ద్రుత పకృతికార్యము వచ్చినం బోమింపంగలండు అనికలదు ఇలుగాగమము వచ్చిన- ఫౌసిల్లగలండు శ్రీపాంచి దేశ్యశ శానా మించుగిల్లు గవీమ్యతే అని యించు గిల్లుగా గమములు రాకుండిన- చేయంగల6కద పయంగలండు పాయంగలండు- అని వచ్చును వ్యతి కార్థములయందు అకారము వచ్చినందుల కుదావారణము - ఘటించండు ఘటింపండు చేయండు- అదిశ బ్రము చేత చేయవచ్చును రశథ్నిం చంబోవును- ఇత్యాదికము చూచుకొనునదిం ఉ౯ స్యా దృవివ్యద వా బహు ల్వేతు దురుర్భ్శ వేత్‌. భూతే=భూతార్థమునందును తద్ధశ్శేచ= తస్దక్కమునందును బహువచనం చ= ప ధమపుకుషమబహువచనము వీకవచన మేవ న్యాత్‌ =వకవచనమే యససను భేరుకులు రంజిసు చిలుకలు వసు మేఘములువషంచు- అని తద్ధర్యమున కుదావారణములు భేరువులు రంజిల్లె చిలుకలు వ్విల్లె మేసుములు వ్నించె నృక్షముఎ పరి శిలలు చలించె వీ+లు పలికించె (తం్తులు)-అవి భూతార్థమున కుదావారణములు గోన్చులు మెసనవు చిలుకలు పలుకు గోవులు మేసె చిలుకలుపలిశె అని వికృఠక్రియల కుదాహరణములు య ద్యన్యసహయోగస్వా ర్రూప మేవతు వీద్య లే” అను నధర్వణవచనము వలన మహాశసృహరూళ మైన బహువచనమే యగును ఉదా-కాంచిరి తామరయు నెలయు ఘనకవివృ స్తల్‌ అన్య క =వ్యతి రే కార్థ భివివ్యదగ్థవ రృమానాగ్యములయందు వువీ=వు అనువగ్శకమును వి అనువగ్గక ముగు వచ్చును అనంగా.

---

Chunk 9 — Andhrashabda-Chinthamani_pages0081-0090.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14896

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వచ్చును
• లేదు
• గనుక
• వ్యతి
• స్యాత్‌
• భూతా
• అగును
• ఇత్యాదులు
• క్రమాత్‌
• ములు
• ఇకారము
• భవేత్‌
• వచ్చినది
• నీవు
• నేను
• తద్ధ
• ఇత్యాది
• స్యు
• వికల్పమున
• ఘటించె
• వచ్చిన
• నిత్యాదుల
• క్రియా
• అనుచోట
• వర్తతే
• క్రియలకు
• క్రియాపదము
• అవును
• భావే
• తత్సమానా

Extractive Summary:

పరేపాం=పరమై యున్న-ఉతాఎ=ఉకారమ.లకు ఇక్‌ =ఇకాకము వచ్చును ఉదాహర ఎానీవ్స ఘటించితివి నేను ఘటించితిని మి*-ప ముటింవితిరి నేము ఘుటించితిమి జ్‌ జీ ప్రార్భనా్శ ముర్విక లే కథ్య లే మధ్యమార్థక విఫాషాంతం వద న్నే కే నపాగోకు కడావీచ అనకు నధక్వణవచనమునంఎన ముకారలోపము మధ్యమ పురుషకు6 గల దు అచ్చుపరమం దుండిన లోవములేను ఉదా -సుఖము ఘటింపు మము గరుణం జూకు అచ్చు పర మైయు డీన మటిపు మమ ఎసుఖము--9ఇత్యా దికము దూచుకొనువది చ్‌ ఎజ్‌ తద్దర్శ పధమస్యేతాం డుడివగ్లౌాచ నాంతకౌ దోస్తు భేదకతాకి స్మా దితి కేసూంచి దీరితమ్‌ డుడ్యాదివగ్లే భూతా గ్గే చావీ కద్వద్భ వే కదా అకు నధర్వణవచనము వ౬ “6 దష్స ర్య పథమైక నచనమందు, డు డీ యను వర్గకములు నాంతములై వ్చురు డువళ్గ్శకమునకు భేదకత వచ్చును. [(అనయ =అయంకము గానటువంటి ల మ్వీశాక్షర పూర్వ క్రియాన్న్తి మస్య-లఘు=లఘ్యుకైనటువంటి వకాక్షర=ఒకయవక్షరము పూర్వ =ఫూర్వము నంయుంగల (క్రియా = క్రియాపదముయొక్క_ అ నిమస్య =అంతిమనగ్శ మునకు వా=వికల్పమున ఇశ్‌ =ఇకారము భవేత్‌ =లఅవును ఉదాహర ---ఘటి-వె ఘటియి చె నటించె నటియించె ల్వేకాక్షరపూర్వము కాకుండిన వికల్ప ము లేదు రంజించె అనియీ కాని రంజియించె నని లేదు వకాశ్ష్లరము కాకు న్నను వీకల్పము లేదు కరుణించె అయంతమైన వికల్పము లేదు జయించె నయిఎచె న స్రాద్యవ్యయ సంబంధ స్తన్ని షేభే చ్రయోజక అను నధర్వణ వ చనమువలన6 హ్రైదలచేత నేకాశ్షిరపూర్వకత్వము లే కున్నను వికల్చ్పము కలదు ఉదా -వ్‌ఘటించె విఘటియించై ఉర్తరించె ఉర్తరియిం చె-ఇత్యాది తిబ్గధ్య రమా న్లాళ్ళ-మభ్యమపురుషాక్చ =మధ్యమపుకుష లును రమానా శ్చ= శేఫాంత మకారాంతములున్తు యీ=వవిగలవో యవి త్తిజధ్యనామగా జ తిబ్బధ్యనామకములు తిజ్బధ్య లను సంజ్ఞ క్‌లవి స్యు =లఅవ్రను ఈ సంజ్ఞకు ఫల చుమం పేని “తిజధ్య కేషనస్టి ౯ అన్ను సూ క్రమునందుం గళానంజ్ఞ గలుగుట సం స్రార్థనార్థకమయిన క్రియాపదము మోంద ఈత్‌ =ఈకారము వచ్చును రత్నింపుమో స్రోవుమోా వదాతె=వకారాకారములు చశ్నేలతణ "= ప్రశ్నలక్షణములై స్వభావములు భవత =అగును నను భోవ వే గారి చేవట్టవా యంబ చేయవే చనియెదా వదోతౌ=వకా రౌ కారములు వ్యతి లే కాద పీ=వ్యతి రేకముమిోందరు సుస్తార్హ అ లరథు నపరౌ=ఫంప్రార్థనార్థ వషధానములు శతీయాణా "= క్తేయలకు _స్తః=అవును ననుం బోవవే గారి చేపటనోయ బ న లు [సంపార్థ నార్ధకముడు బ్బర్థాదృ నాతి )ఎయాపదాదీ త్భ్యాత్‌.

---